Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Botsvana 11-Yozgi Olimpiya o'yinlarida ishtirok etgan. Botsvananing debyuti 1980-yilda Moskvada bo'lib o'tgan Yozgi Olimpiya o'yinlarida bo'lgan. Ular hali qishki Olimpiya o'yinlarida ishtirok eta olishmadi. Botsvana 2012-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida Nijel Amos 800 metrga yugurishda kumush medallni qo'lga kiritdi. Erkaklar 4x400 estafeta jamoasi Tokio Olimpiadasida bronza medallini qoʻlga kiritdi. Pages with unreviewed translations
Uzbekistan airways aviakompaniyasi 2020-yil 8-oktyabrdagi NU 779 Toshkent-Bishkek qatnovlar jadvaliga o`zgartirishlar kiritilgani haqida ma`lum qildi. Qatnov quyidagi jadvalga muvofiq amalga oshiriladi: Toshkent-Bishkek NU 779 qatnovi uchish 14:50da, etib borish 17:00da. "Yuqorida ko`rsatilgan qatnovlarga aviachiptalari bo`lgan yo`lovchilarni ro`yxatdan o`tish uchun aeroportga qatnovlarning o`zgartirilgan jadvalida ko`rsatilgan vaqt bo`yicha kelishlarini so`raymiz. Yuzaga kelgan noqulayliklar uchun uzr so`raymiz" deyiladi xabarda.
Trampning yadroviy zarba berish haqidagi buyrug‘i bajarilmasligi mumkin – sobiq general Amerikalik harbiylar prezidentning yadroviy zarba berish haqidagi “noqonuniy buyrug‘ini” bajarmaslikka haqlidirlar. Bu haqda AQSh senatining xalqaro munosabatlar qo‘mitasidagi yig‘ilishida AQSh qurolli kuchlari strategik qo‘mondonligining sobiq rahbari, iste'fodagi general Robert Keler ma'lum qildi. Bu haqda The Guardian nashri xabar bermoqda. “Harbiylar qonuniy buyruqlarga bo‘ysunishga majburlar, biroq noqonuniylarini bajarishga majburmaslar”, deb aytgan Keler. Uning aytishicha, bunday vaziyat agar strategik qo‘mondonlik Oq uy xavfning xarakteriga mos bo‘lmagan barvaqt qaror qabul qilgan deb hisoblasa, yuz berishi mumkin. Biroq Keler prezidentning milliy xavfsizlik borasidagi vakolatlari cheklanishiga qarshi ekanligini aytgan. Uning fikricha, bunday qadam mamlakatning mudofaa qobiliyatiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin. Ba'zi senatorlarning fikricha, prezidentning ba'zi vakolatlarini cheklash, jumladan unga bir o‘zi yadroviy zarba berish haqida qaror qabul qilishni taqiqlash zarur. Demokratik partiya a'zosi Kris Merfining tushuntirishicha, senatorlar bu borada bosh qo‘mondon Trampning “qiziqqonligi” va “o‘zgaruvchanligi”dan xavotirlanmoqdalar.
Keyingi kuni litsey rahbariyati iltimosiga ko'ra Zulfiya Rashidova feysbukdan birinchi postini o'chirgan (bu post ungacha ayrim saytlarda aynan e`lon qilingan, feysbukdagi boshqa sahifalarga ko'chirilgan) Bu haqda Rashidova ikkinchi postida yozgan
“Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida” Qonuniga asosan yoshga doir pensiya tayinlanganidan keyingi ishlangan vaqt pensiyani hisoblab chiqarish uchun stajga qo‘shib hisoblanmaydi
O‘zbekiston Respublikasi bilan Birlashgan Arab Amirliklari o‘rtasida ushlab berish to‘g‘risidagi Shartnomani (Abu Dabi, 2014-yil 11-noyabr) ratifikatsiya qilish haqida O‘zbekiston Respublikasi bilan Birlashgan Arab Amirliklari o‘rtasida ushlab berish to‘g‘risidagi Shartnoma (Abu Dabi, 2014-yil 11-noyabr) ratifikatsiya qilinsin.
Qo'shiq matnlari Bosh sahifa Oila va jamiyat turmush saboqlari Dunyo xabarlari [114] Qiziqarli ma'lumotlar [80] Sport xabarlari [40] Shirinlik va taomlar Haqida [16] Foydali maslahatlar [17] XXI asr texnologiyasi [12] O'zbekiston yangiliklari [65] Xiyonat qanchalik yomon narsa ekanligi hammaga ma'lum bo'lsa kerak, xiyonat qilgan erkak aslida kim ekanligi haqida bilib olish ham yomon bo'lmaydi
3 Hatto mendan xafa bo’lgan paytlaring ham seni yaxshi ko’rganman
egallamaydi, shuning uchun rasm chizish jarayonida ko‘l harakati ba’zan ishonchsiz va noaniq harakatda bo‘ladi. Qo‘li bilan chizayotgan bola o‘zidan tasvirni bekitadi va tabiiyki, ko‘z karashi bilan qo‘l harakatini nazorat qila olmaydi. Bularning hammasi tasviriy toyepshirikning hal qilinishiga rasmning sifatiga anbatta, salbiy ta’sir qiladi. Shuning uchun hammaktabgacha yoshdagi bolalarga tasviriy texnik usullarni o‘rgatishda, avvalo, rasm chizishning boshlang‘ich alifbosidan boshlash kerak. Bu esa turli yoysimon, vertikal, gorizontal, to‘g‘ri va egri, to‘lqinsimon chiziq turlarini mashq qildirishdir, bu maktabgacha yoshdagi bolalarning qo‘llarini mustaqil harakat qilishga, chizishga, yozishga tayyorlaydi, hamda bola qo‘llarining mayda matorikalarini rivojlantiradi. Turli noan’anaviy didaktik tasvirli-maktiqiy material bloklaridan foydalanish, o‘yinli tasvirlash texnikasi bilan tanishtirish asosida bolada quyidagi ko‘nikma va malakalar rivojlanadi: tasvirlash texnikasi bilan tanishtirish asosida atrof-olamga nisbatan estetik munosabat shakllantirib boriladi; bolalarni turli tasvirlash texnikalari haqida tasavvurlarini boyitib boriladi; texnik malakalar va chizish malakalari shakllantiriladi; rasm chizish va tasvirlash jarayonida o‘quvchilarda kuzatuvchanlik, estetik qabul qilish, estetik hissiyotlar, badiiy did, mustaqil holda yetarlicha vositalar bilan go‘zallikni yaratish malakasi rivojlanadi; rasm orqali o‘quvchilarda tasviriy faoliyatga ishtiyoq uyg‘onadi; rasm chizishda qalamni to‘g‘ri ushlashga va qo‘lni to‘g‘ri tutishga o‘rganadilar; rasm chizishda pastga bosim bilan chizamaydilar; har bir bola asbobni ushlashning ratsional usullarini egallaydilar; ko‘z qarashi bilan birga qo‘l harakatini nazorat qila olishga o‘rganadi. Bularnin; hammasi tasviriy topshiriqning to‘g‘ri metodik tomondan hal qilingan holda didaktik o‘yinlar asosida qiziqarli rasmlardan foydalanib, turli badiiy materiallarda tasvirlashning texnik usullarini o‘rgatib borilsa, bola va chizilayotgan rasmlarga ham salbiy ta’sirsiz amalga oshirish imkoniyatini beradi. Maktabgacha yoshdagi bolalarni to‘g‘ri chiziq, kvadrat, aylana, doira, to‘g‘riburchak (o‘rtasi, burchak va tomonlari)ga, ritmik izchilligi va simmetriyasiga rioya qilgan holda naqsh elementlari chizishga o‘rgatish, asosan boshlang‘ich tasviriy-texnik usullarni o‘rgatish bilan bog‘liq bo‘ladi. Shuning uchun ham biz quyida bolalarning qo‘llarini to‘g‘ri harakat qildirishga o‘rgatishda boshlang‘ich tasviriy-texnik usullarni didaktik mantiqiy o‘yinli mavzular bilan olib borishni ko‘rsatib o‘tamiz. 73
tuvchi o‘quvchilar bilan o‘zaro hamkorlik qilishi uchun nimalarga VII BOB. O‘QITUVCHI FAOLIYATIDA PEDAGOGIK QOBILIYAT Boн tushunchalar: Qobiliyat; psixik si xal-psixologik xususiyat; intellektlar to‘plami; modifikatsi blyat: mantiqiy qobiliyat; ko‘nikma va malakalar: mohirlik; iqtidor, toe dad lk: mahsuldor; psixologik va fiziologik tuzilish; evristik; kreativ; umumiy maxsus: talant; xususiyatlar ansambli; layoqat va zehn; Kommunikativ yat; didaktik qobiliyat; 1 lar; i, daki qobiliyat; tayanch xususiyatlar; yetakchi xususiyatlar; 3.1. Qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha Qobiliyat—shaxsning individual-psixologik xususiyati bo‘li psixologik xususiyati bo"lib, mun py yшлaйди layoqati va ishni muvaff n тaл «sharoitini ifodalovchi individual psixik sifatlar yig‘indi: " in. malaka va ko‘nikmalarni egallash dinamikasidagi (ичигa шлa Qobiliyatlar individual-psixologik xususiyat bo‘lgani sababli, shaxsning bosh iwlari va xususiyatlariga, ya’ni aql sifatlariga, xotira va harakter xususiyatlariga, xuye’ulariga qarama-qarshi qo‘yilmaydi, balKi ular bilan bir qatorga qo‘yilishi yatni inson tug‘ma, tabiat in’omi sifatida tayyor holida olmaydi, balki Mp faoliyati davomida shakllantirdi. Govard Gardner qobiliyatlarni Moktlar to‘plami deb atadi va uning ettita jihatini ajratib ko‘rsatdi. Biz ollektning ushbu jihatlaridan oltitasini o‘qituvchi pedagogik mahoratini Bita mq azaridan tabi! qilishimiz mumkin. Psixolog olim Olga u si psixologik texnologiya bilan kuchaytiri Modifikatsiyalaydi va o‘qituvchining б aи aн иши kasb likni ta’kidlab, quyidagi qobiliyatlarni ko‘rsatib o‘tadi: i tuloqot qilish (kommunikativ) qobiliyati. O‘qiruvchi o‘quvchilar lari ya daradan tashqari jarayonlarda, sinfda ijobiy ruhiy iqlim. Ji Voqealarni oldindan ko‘ra olish qobiliyati: Ushbu qobiliyat turi har bir ytpivchining sergakligida, o‘quvchilarning ruhiyatini, ichki dumyosini ko‘ra a namoyon. bo‘ladi. o‘qituvchi kimni kla namayon bo‘ladi. qituvchi kim nima-ga qodir. ekanligini 9. Eshitish va his qilish qobiliyati. Bunday qobili) м i. Bunday qobiliyatga ega bo‘lgan insonlar Muslqani sevishadi, ohangni yaxshi his qilishadi, deklamatsiya asarida proea va poeriyani yaxshi o‘qishadi, eshitgan narsasini xotir i Qo‘shiqlarni sevib tinglaydi. ilii i 4. Kinestetik (teri-muskul) qobiliyat, O‘qituvchining o‘z hatti hara-katlarini lashish osiladi kiradi changini his qilgan holda yo‘naltiradi, vaqtni haraka silani li, o‘zi uchun maishiy qulayliklarni й hiyor marhamatlaridan rohatlanishni biladi. — u i 8. muwemarikani, murakkab masalalarni hal qilishni sevadi, sababiyat va oqibat Mantiqiy qobiliyat. Falsafiy mulohazalar yuritishni, raqamlarni,
Milliy gvardiya qo‘mondonining shaxsiy tarkib bo‘yicha buyrug‘i bilan lavozim tayinlovlari amalga oshirildi Bu haqda O‘zA xabar qildi Qayd etilishicha, Podpolkovnik Baxtiyor Usmonov Milliy gvardiyasi Qo‘riqlash bosh boshqarmasi Jangovar, kasbiy va jismoniy tayyorgarlik boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlangan Tayinlovga qadar u Qo‘riqlash bosh boshqarmasi Kadrlar boshqarmasi jangovar va jismoniy tayyorgarlik bo‘limi boshlig‘i lavozimida xizmat qilgan Podpolkovnik G‘iyosiddin Sirojiddinov Milliy gvardiyasi Qo‘riqlash bosh boshqarmasi Xizmatni tashkil etish va muvofiqlashtirish boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlangan Tayinlovga qadar u Qo‘riqlash bosh boshqarmasi jamoat xavfsizligini ta’minlashga ko‘maklashish va qo‘riqlanayotgan obyektlarda huquqbuzarliklarni oldini olishni muvofiqlashtirish bo‘limi boshlig‘i lavozimida xizmat qilgan Avvalroq Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisiga yangi o‘rinbosar tayinlangani xabar qilingandi Shuningdek, Botir Zokirov nomidagi Milliy estrada san’ati institutiga rektor tayinlangani va O‘zbekistonning BAAdagi yangi elchisi tayinlangani haqida xabar berilgan Mavzuga doir:
Toshkentda 20-yanvar kuni Oliy Majlis Qonunchilik palatasi yangi tarkibining birinchi majlisi bo‘lib o‘tmoqda. Majlisni Markaziy saylov komissiyasi raisi Mirzo-Ulug‘bek Abdusalom ochib berdi. Tadbirda dastlab Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga saylangan deputatlar birma-bir tanishtirildi, shundan so‘ng uning kun tartibi tasdiqlandi, deya xabar bermoqda “Daryo” muxbiri Mirolim Isajonov. Majlis kun tartibidan quyidagi masalalar o‘rin olgan: Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari saylovlari yakunlari to‘g‘risida Markaziy saylov komissiyasi axboroti to‘g‘risida; Oliy Majlis Qonunchilik palatasi spikeri, uning o‘rinbosarlari lavozimlariga nomzodlar ko‘rsatish bo‘yicha siyosiy partiyalar vakillari kengashini saylash to‘g‘risida; Oliy Majlis Qonunchilik palatasi spikeri, uning birinchi o‘rinbosari va o‘rinbosarlarini saylash to‘g‘risida; Siyosiy partiyalarning fraksiyalarini ro‘yxatga olish to‘g‘risida; Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qo‘mitalari ro‘yxatini tasdiqlash va siyosiy partiyalar fraksiyalari o‘rtasida qo‘mitalar raislari lavozimlarini taqsimlash to‘g‘risida; Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qo‘mitalari raislarini saylash to‘g‘risida.
Tinch okeanida 1937-yildan buyon izlab kelinayotgan taniqli uchuvchi ayolning qoldiqlari aniqlandi - Gooper.uz Bosh sahifa Yangiliklar Dunyo Tinch okeanida 1937-yildan buyon izlab kelinayotgan taniqli uchuvchi ayolning qoldiqlari aniqlandi Tinch okeanida 1937-yildan buyon izlab kelinayotgan taniqli uchuvchi ayolning qoldiqlari aniqlandi 21:45 03/11/2016 Facebook 1932-yili Atlantika okeani uzra parvoz qilgan birinchi ayol – Ameliya Erxart Lockheed Electra samolyotida Yer shari bo‘ylab parvozni amalga oshirib, rekord o‘rnatmoqchi bo‘lgandi. 1937-yilning 2-iyulida u bedarak yo‘qolgan, uning qoldiqlari esa endigina aniqlandi, deb xabar bermoqda “Korrespondent.net”. Uchuvchi ayolni qidirish ishlari 1937-yildan 1939-yilgacha olib borilgan edi. 1940-yilda Nikumaroro marjonlar orolida odam skeleti aniqlandi va uni erkakniki deb hisoblashdi. Ammo 2016-yilda olimlar tomonidan o‘tkazilgan takroriy ekspertiza qoldiqlar Erxart singari bo‘y va millatga mansub ayolga tegishli bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi. Xalqaro guruh tadqiqotchilarining fikriga ko‘ra, Nikumaroro orolida Erxart va uning shturmani Fred Nunanga tegishli buyumlar bo‘lgan. Xususan, u yerda kurtka parchalari, alyumin qismlar va sepkillarga qarshi kosmetik krem qoldiqlari topilgan. Rayhonning suratlarida turmush o`rtog`i Farhod Alimov tobora ko`proq ko`rina boshladi(Foto) 16:00 10/12/2016 Dunyoning eng keksa Siam egazaklari Ronni va Donnining boshqalarni ilhomlantiruvchi hayoti 11:15 10/12/2016 Ko’rish qobiliyatini yaxshilashning 9 sinalgan usuli 19:30 09/12/2016 Bedavo dardga chalingan bola tug`ilganda, uning ota-onasi dahshatga tushgandi 17:15 09/12/2016 Fotoreportaj: “Dizayn” kulgu jamoasining konserti 15:10 09/12/2016 Olimlar miyaning matematik misollarni qanday yechishiga doir tadqiqot o’tkazishdi 11:50 23/07/2016 Ayollarning semirishini ma’qullaydigan davlatlar 07:30 20/06/2016 Bananli tort 21:06 23/01/2015 Siz qanday onasiz? Yoxud yetti toifadagi onalar portreti 16:45 26/09/2016 Olimlar Yer yuzidagi ocharchilikni yengish yo`lini topishdi 12:20 23/11/2016 Ko'proq BIZ HAQIMIZDAGooper.uz bu o'zbek tilidagi eng keng qamrovli internet nashr. Gooper.uz har kuni inson hayotida muhim, qiziq va foydali bo'lgan ma'lumotlarni taqdim etib boradi. Biz haqimizda
Turnbull, Queensland shatatida bir dasturda jurnalistlarning, Amerika qo'shma shatatlari (AQSh) va Xitoy o'rtasidagi tijoriy kurashdan Avstriyaning qanday ta'sirlanishi haqida bir savolga, "Tijorat jangida hech kimning g'olib bo'lmasli aniq Shuning uchun erkin va ochiq bozorni mudofaa etaman" deb javob berdi
shimning chap bo‘lagi tomondan tikiladi. O‘rta chok pishiqroq chiqishi uchun ikki ipfi zanjirsimon baxyali mashinada bitta baxyaqator yoki universal mashinada oralig‘i 0,1 smikkita baxyaqator yuritiladi. Choklar maxsus taxta qolip ustida dazmolda yoki maxsus yostiqli pressda yorib dazmollanadi. Qaqilmaning pastki tomoni kertimidan 0,5 sm yuqoriroq joyiga universal mashinada qaytma baxyaqator yuritib puxtalanadi. 5.5, SHIM POCHASIGA ISHLOV BERISH Modelga qarab shim pochasiga manjetli va manjetsiz qilib ishlov beriladi. Manjetlar to‘la qaytarilgan va yarim qaytarilgan bo‘ladi. Shim pochasini tikish uchun shimning o‘ng bo‘lagi chap bo‘lagi ustiga ularning odim va yon choklari to‘g‘ri keltirilib, taqilma bilan tugma joyi ziylari, 25 y a- n 2 2 7 4 7 i. 4 ky kA" = ш . QQ ҳ "Y Ni фин инг b
“Paxtakor” bugun OChL pley-off yo‘llanmasi uchun maydonga tushadi 20-may, dushanba kuni futbol bo‘yicha Osiyo Chempionlar Ligasi guruh bosqichi 6-turida Shota Arveladze qo‘l ostidagi Toshkentning “Paxtakor” klubi Saudiya Arabistonining Jidda shahrida “Al-Ahli” mehmoni bo‘ladi. Uchrashuvga Toshkent vaqti bilan soat 00:00 da start beriladi. Eslatib o‘tamiz, “sherlar” avvalgi turda Eronning “Persepolis” jamoasini Igor Sergeyevning goli evaziga mag‘lub etgandi (1:0). Ma’lumot uchun, toshkentliklar musobaqaning “D” guruhida 8 ochko jamg‘arib, 2-o‘rinda bormoqda. Ta’kidlash joiz, “Paxtakor” guruhda birinchi o‘rinni egallasa, nimchorak finalda Qatarning “Duhayl”, ikkinchi pog‘onani qo‘lga kiritgan taqdirda Saudiya Arabistonining “Al-Hilol” jamoasiga qarshi o‘yin o‘tkazadi. OChL 6-tur bahsi 20-may, dushanba Yanada ko‘proq futbol va sport yangiliklaridan boxabar bo‘lishni istasangiz, “Daryo”ning Telegram’dagi rasmiy sport kanali — @daryo_sport’ga obuna bo‘ling!
davridan boshlangan deb hisoblaniladi. «Tarixi muluku Ajam»da Faridun Afrosiyobning otasidir. «Yo‘lbars terisini yopgan pahlavon» dostonida Faridun Tarielga otaliq yordamini ko‘rsatgan turkiy mamlakatning hukmdori hisoblanadi. «Yo‘lbars terisini yopingan pahlavon» asarining asosiy voqealari Xorazm va uning yaqinidagi dengiz qirg‘oqlarida bo‘lib o‘tadi. Ma’lumki, asar yaratilgan davrda Xorazm davlatining chegarasi Eron ko‘rfazidan tortib, Volga daryosigacha yetgan edi. Xorazm davlatini xuddi shu davrlarda turkiylar sulolasidan bo“lgan qoraxoniylar idora etardilar. Shota dostonida qora ot ustida tasvirlangan va shu qora otni Tarielga in’om etgan odil shoh Faridun obrazida turk xoqonlarining siymosi umumlashadi. Umuman, «Amiran» va «Yo‘lbars terisini yopingan pahlavon» dostonlarini qadimgi turkiy qahramonlik eposlari bilan qiyosiy o‘rganish adabiy aloqalar tarixida yangi sahifalar ochadi. German adabiyoti. Xunlar Oltoy tog‘laridan boshlab, Tibetgacha, Xitoy, Mo‘g‘uliston, Turkiston va Qirg‘iz sahrolari, Ural tog‘larigacha bo‘lgan kengliklarda yashadilar. Ular Xitoy manbalarida «Xyun-yu» yoki «Xyun-nu» deb yozilgan. «Xyun» yoki «Xun» O‘rxun daryosiga ot qo‘yilganidek, suv nomi bilan bog‘langan bo‘lishi mumkin. Katta hududda ulkan davlatni tiklagan xunlar sekin-asta uch toifaga bo‘lindilar. «Janub xunlari» yoki «oq xunlar» Amudaryodan tortib Eron va Ozarbayjongacha tarqaldilar. Shimol xunlari Mo‘g‘uliston atrofida. G‘arb xunlari esa Buxorodan qirg‘iz sahrolari, Ural tog‘lari kengliklarida yashadilar. So‘ngra ularning bir qismi G‘arb tomonga yurish qildi va Yevropada xun turklari saltanatini o‘rnatishdi. Tarixiy hujjatlarga ko‘ra Attila 434453-yillarda G‘arbiy Xun imperatorligiga xoqonlik qilgan hukmdordir. U 39 239
Og‘iratletika ) 20-24 1——25-30 - 314 { – 1} Boks 18220 { – T 2125 { 2628 - Eshkak eshish 717-20 ДA 21-25 19-24 )/ 26-28 25-28 i Basketbol 120-22” 16-18 { 23-26119-25127-30126-28 Futbol 21-22 - 23-26 - 27-30 21 Oтa oйқи "T 20-25 ) 18-201 26-30121-301 31-40131:40 Ot sporti 23-25 " 20-22 26-30 23-25 31-40 { 26-30 Suv polosi 20-21 1 - 22-25 - 27-30 - Yengil atletika: 1 100 т вa yugurish 19-21 17-19 22-24 20-22 I 25:26 23-25 1500 т вa yugurish 23.24 - 25-27 - - — Marafon 526 { - { 2230 11229). Balandlikka 7 sakrash 20-21 17-18 22-24 19-22 23-24 Uzunlikka 25-26 sakrash 21-22 17-19 23-25 20-22 2621 23725 Disk uloqtirish / 23-24 18-21 25-26 22-24 27-28 25-26 Beshkurash Jo 1. – 96
644 Nazorat savollari Morfema nima? Uning qanday turlari bor? O‘zbek tilida so‘zning morfologik tarkibi qanday tuziladi? O‘zak morfema deb nimaga aytiladi? Negiz nima? U qanday turlarga bo‘linadi? Affiksal morfemalar qanday xususiyatga ega? O‘zbek tilida affiksal morfemalar necha turga bo‘linadi? Affiksal omonimiya, sinonimiya va antonimiya haqida nimalarni bilasiz? 72 фa (0 ka – O‘ZBEK TILIDA SO‘Z YASALISHI USULLARI u Tayanch tushunchalar 50" yasalishi, sinxron va diaxron so‘z yasalishi. So‘z yasalishining usullari: affiksatsiya, semantik, fonetik, kompozirsiya, abbreviatsiya, Tildagi muayyan usul va vositalar yordamida yangi so‘z hosil qilish so‘z yasalishi deyiladi. Tilshunoslikda ,,so‘z yasalishi“ termini ikki ma’noda qo‘llanadi: bir tomondan, tilda yangi so‘z hosil qilish jarayonining o‘zini bildiradi, ikkinchi tomondan esa, tilshunoslikning so‘z yasalish tizimini o‘rganuvchi bo‘limini bildiradi. So‘z yasalishi tilda mavjud bo‘lgan so‘z yasalishi tarkibini va so‘z yasalishi usullarini o‘rganadi. So‘z yasalishi tizimi morfemika bilan uzviy bog‘langan. Chunki so‘zning ma’noli qismlari— morfemalar (o‘zak morfema va affiksal morfema) tilda yangi so‘z hosil qilishning eng muhim elementlari hisoblanadi, So‘z yasalish bo‘limi leksikologiya bilan ham uzviy bog‘liq. Grammatika esa so‘z yasalishi jarayonini boshqaradi, yangi yasalgan so‘zlarning qaysi so‘z turkumiga tegishli ekanligini bildiradi. So‘z yasalishi va shakl hosil qilishda ko‘pincha bir xil yoki bir-biriga yaqin affikslarning ishlatilishi esa so‘z yasalishi bo‘limining bevosita morfologiya bilan bog‘langanligini ko‘rsatadi. Shuningdek, so‘z yasalishining boshqa usullari uning fonetika va sintaksis bilan bog‘liq ekanligini ko‘rsatadi. So‘z yasalishi tarkibi so‘zning morfem tarkibidan ham, so‘zning morfologik tarkibidan ham farq qiladi. So‘zning morfem tarkibida har bir so‘z ma’noli qism—morfemaga ajratiladi. Jumladan, bilimdon so‘zi uch morfemaga bo‘linadi: bilimdon: 74
-quvvat bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti K,— R9 /R;. bu yerda Uj; I; U, I, —kuchlanishi va toklarning amplituda qiymatlari. P, = U; I; va P, — U, I, ekanligi sababli, quvvat bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti K, —K, Kj; bo‘ladi. Kuchaytirish koeffitsrentining qiymati turli kuchlanish kuchaytirgichlarida o‘nlab va yuzlab tartiblardagi qiymatlarga ega bo‘lishi mumkin. Lekin bu ham kuchaytirgichning chiqishida talab qilinadigan quvvatni olish uchun yetarli bo‘lmaydi. U holda qator kuchaytirish kaskadlari ketma-ket (kaskadli) ulanadi (1.3-rasm). Ko‘p kaskadli kuchaytirgichlar uchun umumiy kuchaytirish koeffitsienti alohida kaskadlar kuchaytirish koeffitsientlarining ko‘paytmasiga teng. Bir necha kuchaytirish kaskadlari ketma-ket ulanganida ularning kuchaytirish koeffitsientlarining ko‘paytmasi tizimning umumiy kuchaytirish koeffitsientni aniqlaydi: K umum—Ki, K.... . K, (1.1) ketin Qo birinchi al o Aa Ит QCH y, oldingi И Y И Иaн kaskad
Mazkur bog‘ Navro‘z bayramimizni tarannum qiladigan, millatimizning o‘zligini ko‘rsatadigan markaz bo‘ladi, dedi Prezidentimiz Bog‘ning har bir elementida, har bir qarich yerida xalqimizning madaniyati ufurib turishi zarur Buning uchun Anhor kanali bo‘ylariga Toshkent shahri tumanlari, viloyatlarimiz uchun o‘rinlar tashkil qilish kerak, toki hududlar bu yerda o‘zining asl an’analari, bahoriy udumlarini namoyish etsin Yurtimizga kelgan sayyohlar avval Islom sivilizatsiyasi markaziga, so‘ng bu yerga kelib, xalqimizning boy madaniy merosi bilan tanishsin
Omeprozol 20 mg naxorga ertalab 2) Aktotsitlar: trisil(maaloks) 1 tabletkadan ovqatdan so‘ng 1 soat o‘tgach, 1 tabletkani tunda 2. Me’daga ingichka ichak va me’da osti bezi sekretsiyalarining tushishini qaytarish. 1) Dyuspatalin 200 mg—2 mahal kuniga.. 2) Metoklopramid 10 mg—3 mahal kuniga ovqatdan keyin 15 daqiqa o‘tgach. 3. O‘t kasalliklarining oldini olish maqsadida. 1) Ursosan 500mg kechki ovqatdan so‘ng 1 soat o‘tgach. 4. Mayda qon aylanishini yaxshilash. Bemorlar kasalxonadan chiqqanlaridan so‘ng, ambulator-mahalliy shifoxona sharoitida gastroentrolog nazoratiga olinadilar, kasallik qaytalanishiga qarshi davolash mulojasi davom etiladi. Kasallik remissiya davrida, mahalliy sanator -kurort dam olish oromgohlariga yuboriladi. Kuzatuv davomiyligi 3 yil. Profilaktika. Surunkali gastritni oldini olish choralari—ovqatlanish tartibiga va ovqat tayyorlash texnologiya talablariga rioya qilish. Surunkali uchoqli infeksiyalarni (tish kasalliklari, yuqori nafas yullari, oshqozon-ichak yullari kasalliklari xoletsistit, pankreatit, o‘tkir gastrit, enterit, kolitlarni o‘z vaqtida davolash.) Dori -darmonlarni ko‘rsatma bo‘yicha to‘g‘ri iste’mol qilish muhimdir. Kasallikning kelib chiqishiga irsiy moyillik sababli ekanini inobatga olgan holda (agar bolaning ota-onasi, yakin karindoshlari surunkali gastrit yoki me’da-ichak yarasi bilan kasallangan bo‘lsalar) bunday bolalarni go‘dakligidan ona-suti bilan boqish, qo‘shimcha ovqatlarni juda ehtiyotkorlik bilan, shifokor nazorati va maslaxati bilan berish kerak. Surunkali gastroduodenit Surunkali gastroduodenit—bu me’da va 12 barmoqli ichak shilliq qavatining yallig‘lanish jarayoni natijasida shilliq qavat pardasida distrofiyali va immun o‘zgarishni yuzaga keltiruvchi holatdir. Bu jarayon ko‘p hollarda me’da va ichak metaplaziyatsiga sabab bo‘ladi. Surunkali gastroduodenit bolalar gastroentorologik kasalliklari ichida eng ko‘p uchraydi. Me’da va 12 barmoqli ichak anatomik fiziologik xususiyatlari bo‘yicha juda bog‘liqligi sababli (umumiy innervatsiyasi, limfo va qon 476
MUNDARIJA Kirish 4 I-mavzu. Fanning maqsadi va vazifalari. Asosiy tushuncha va 5 ta’riflar. Ma’lumotlar bazasiga qo‘yiladigan talablar 2-mavzu. Ma’lumot bazasi tizimining arxitekturasi. Uch bosqichli 7 arxitektura. Tashqi bosqich. Konseptual bosqich. Ichki bosqich. 3-mavzu. Ma’lumot baza modeli. Moxiyat-aloqa modeli. 12 4-mavzu. Relyatsion ma’lumot modeli. Ma’lumotlar bazasida 18 munosabatlar. 5—mavzu. Relyatsion algebra va relyatsion xisobot elementlari 22 6-mavzu. Ma’lumotlar bazasini normallashtirish. Normal formalar 28 INF, 2NF, 3NF va Kodd 7-mavzu. SQLtili. SQL operatorlarini yozish. 33 8-mavzu. Ma’lumotlar manipulyatsiya qilish. Oddiy so‘rovlar 41 yaratish. 9-mavzu. SOL tili. Ma’lumotlar tavsiflash. 50 10—-mavzu: Tranzaksiyalarni boshqarish. So‘rovlar yaratish va qayta 57 ishlash. 11-mavzu: Ma’lumotlar bazasini administratorlash va xavfsizligini 62 ta’minlash. 12—mavzu: Ochiq ma’lumotlar bazasi aloqasi. 65 13-mavzu: Ma’lumotlar bazasini himoyasi. Tranzaksiyalarni 71 boshqrish. Paralel murojaatlarni boshqarish. 14-mavzu: XML va ma’lumotlar bazasi. 73 Test savollari 78 Glossariy 93 Adabiyotlar ro‘yxati 98
olinish va ko‘p o‘tmay dorga tortilish bilan yakun 1 nazarda tutilsa, bu holatning hayron qolarli joy edi. Aqli shoshib, nima qilarini bilmay qolgan qo‘rqqanidan katta-katta ochilgan ko‘zlari politsiyachining joni boricha chodir tomon yeldek ketayotgan nihoyatda abjir va chaqqon jussasini turardi. Qilichning po‘lat tig‘i yarq etib ko‘rindi va ta chopib tashlangan xoda qarsillab ikkiga bo‘lindi... bosib yubordi. –Hoy, itdan tarqaganlar! To‘pponchamda o‘n ikkita va hammangiz nishondasiz. Qo‘l ko‘targan holda b bitta chiqinglar! Gunohga botishga majbur qilmay, qimirlang Biror nojo‘ya harakat qilsangiz, bas, zahotiyoq ichingizdan kimdir arshi a’loga ravona bo‘ladi. Brekston baqirgancha so‘kinib, yelkandan yasal chodirning kiraverish tomonini ko‘tarib ochdi. Shu topd og‘ir mato tagida bukchayib yotgan olti nafar ablahlar bi) yuzma-yuz keldi. G‘aflatda qolgan qaroqchi gazandalar k holatda uxlab yotgan bo‘lsa, o‘sha holatda qo‘llari ko‘targancha uzala tushib yotardi. Dadilona hayqiriq o‘qtalgan ikki to‘pponchani ko‘rgach, qarshilik ko‘rsat ularning yuragi dov bermadi. Qanchadan-qan begunohlarning uvoliga qolgan bosqinchilar o‘zlarini s0 jihatdan ancha ustun bo‘lgan politsiya xodimlari tomon tamomila qurshab olingan, deb o‘ylardi. Ammo bu "o‘s bo‘lgan kuch" bor yo‘g‘i ro‘parada turgan bir odamdan kelmasdi. Sal narida turgan soqchi qo‘shimcha mada) kuchlaridan nom-nishon yo‘qligiga fahmi yetgach, aslidan gap ekanini anglay boshladi. Miltiq o‘qlanganligiga ishonch hosil qilib, u chodir yoniga sekin-asta oyoq uchida
gioznost mass, prejde vsego krestyanstva, ne speshila s shirokim razvertыvaniyem borbы s religiyey v kishlakax i aulax Sredney Azii. Svoyeobraznaya i gibkaya taktika bыla ’primenena i v voprosax vovlecheniya jenщin mestnыx natsionalnostey v aktivnuyu trudovuyu i obщestvenno-politicheskuyu deyatelnost. Tak, dlya nix otkrыva lis spetsialnыe jenskiye internatы, arteli, Doma dexkanok, klu bы, jenskiye pedagogicheskiye institutы. Sereznыm prepyatstviyem v preodolenii bezgramotnosti, kul turnoy otstalosti narodov Sredney Azii i Kazaxstana bыla staraya lismennost, osnovannaya na arabskoy grafike. Ona predstavlyala-znachitelnuyu trudnost dlya usvoyeniya vvidu otsutstviya v ney znakov dlya oboznacheniya glasnыx zvukov. Poetomu srazu posle revolyutsii stali predprinimatsya merы po reforme staroy pismennosti. Na opredelennom etape kulturnogo razvitiya sredneaziatskix narodov polojitelnuyu rol sыgral latinizirovannыy alfavit. Rastuщiye zadachi xozyaystvennogo i kulturnogo stroitelstva trebovali poiska novыx, bolee ratsionalnыx sredstv dlya uskore niya protsessa kulturnogo razvitiya trudyaщixsya natsionalnыx rayo nov stranы. Poetomu latinizirovannыy alfavit v usloviyax mnogo natsionalnoy stranы, gde russkiy yazыk prevratilsya v sredstvo mej natsionalnogo obщeniya, stanovilsya tormozom na puti razvitiya uzbekskogo, kazaxskogo, kirgizskogo, turkmenskogo, tadjikskogo i drugix yazыkov. Poetomu mestnыe organы vlasti, vыrajaya chayaniya trudyaщixsya mass, predprinyali konkretnыe shagi po perevod-u pis mennosti s latinizirovannogo na russkiy alfavit, chto bыlo povse mestno osuщestvleno k 1940 g. Eto vo mnogom sposobstvovalo usko reni-yu likvidatsii bezgramotnosti, kulturnoy otstalosti, priob щeniyu naseleniya k peredovoy russkoy i mirovoy kulture, nauke, ovladeniyu russkim yazыkom. Xarakternoy chertoy kulturnoy revolyutsii v usloviyax perexoda ranee otstalыx narodov k sotsializm-u yavlyayetsya bolee ostrыy i slojnыy xarakter klassovoy borbы v sfere duxovnoy kulturы. Klassovыe protivniki v oblasti kulturnogo stroitelstva v Sred ney Azii i Kazaxstane vыstupali protiv sotsialisticheskogo prosve щeniya naroda, osobenno protiv razvitiya vseobщego obrazovaniya v sisteme sovetskix shkol. Oni stremilis protivopostavit ideolo gii internatsionalizma i drujbы narodov ideologi-yu natsionalizma i shovinizma, pantyurkizma i panislamizma, razjigat vrajdu mejdu razlichnыmi natsionalnostyami i plemenami; soxranyat i razvivat vliyaniye religii, shariata i adata sredi trudyaщixsya; idealizirovali starыe, patriarxalno-feodalnыe poryadki i vы stupali protiv novogo, sotsialisticheskogo bыta; ojestochenno boro lis protiv raskrepoщeniya jenщin. Kak pisal odin iz aktivnыx uchastnikov kulturnoy revolyutsii v Uzbekistane A. Tadjiyev, «zdes umestnыm budet zametit, chto natsionalnaya burjuaziya, seychas vыstupayuщaya protiv sovetskoy shkolы za starometodnuyu shkolu, do revolyutsii bыla protiv staro-metodnoy shkolы. Etov svoye vremya naxodilo yarkoye vыrajeniye v bor be progressivnыx elementov mestnoy burjuazii i djadidskoy in telligensii s feodalizmom za iovometodnuyu shkolu. Nujno otdat spravedlivost —eta borba poroy bыla ojestochennoy, a teper — posle revolyutsii — storonniki svetskoy shkolы s takoy je ojesto chennostyu vedut borbu protiv sovetskoy shkolы. Eto nailuchshim obrazom razoblachayet istinnuyu suщnost burjuazii:»8. •Xadjiyev A. Nekotorыe voprosы kulturnogo stroitelstva. Samarqand;- Tashkent, 1928. S 15. . 35
Mahallada Prezidentimizning 2017 yil 3 fevraldagi “Mahalla institutini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni asosida obodonlashtirish ishlari amalga oshirilmoqda
— Ey Abu Luboba, senga muborak bo‘lsin, tavbang qabul bo‘ldi, — deb qichqirdilar Buni anglagan sahobalar har tomondin yugurishib kelib, qo‘l-oyog‘ini bo‘shatmoqchi bo‘lganlarida, ul: — Rasulullohdin boshqa kishi meni yechmagay, — deb qasam qildi Buni anglab, Payg‘ambarimiz o‘zlari kelib bo‘shatdilar
DIL YAYRASHI Olam yasharar ko‘zga, dilorom kelishidan, Dil yayrashi chandon. Tan, qonga yugurgisi jimirlash kulishidan, Rom aylashi chandon. San’atga nigoh ayla ko‘ngil doim olisdan, So‘z, rangni kuchin ko‘r. Atrofga yog‘ar joziba dilbar turishidan, Qo‘rganki chekar jon. Nim kulgiga moyil labi, ko‘zlar esa qiyg‘och, Yo‘l topdi ko‘ngilga, Jon larzaga keldi, qiyomat yurishidan Gul bo‘ldi parishon. Serjilva qisib ko‘zini men kutmaganimda, Chaqnatdi-ku chaqmoq. Ishlatdi hamma san’atni kuchin bilishidan, Men mo‘ljali har on. Derman go‘zalim, ursa-da, gul tegdi yuzimga, Lek ungacha yetmas. Kim mehri menga uyg‘ondi nazar solishidan, Shu bo‘lgani jonon. Chehramda hayot shu’lasi o‘ynar, bu saodat, Ardog‘ida borman. Vosit, bir umr dildorni vafo qilishidan, Men sohibi davron.
Kamqonlikda ovqatga dolchin urug'idan solib yeyilsa, gemoglobinning ko'tarilishiga hissa qo'shadi Bu ziravor tanada qon aylanishini yaxshilab, kishiga quvvat bag'ishlaydi Har kuni nahorga bir chimdimdan dolchin urug'ini chaynab yutsangiz, ortiqcha vazndan qutulishga yordam beradi U kayfiyatni ko'taradi, ishtahani ochadi, ovqat hazmini yaxshilab, me'dani mustahkamlaydi, turli ichak kasalliklaridan saqlaydi
bilasizmi o‘zbekcha, gapiring o‘zbekcha», deb qoldi-ya bir mahal! Qurg‘ur, tilimizda bulbulday sayrar ekan. So‘ng hammasi ma’lum bo‘ldi. Ma’lumki, trassa yoqasidan qaraganda geologlar posyolkamiz tubida joylashganday ko‘rinadi. Domlani ancha-muncha qiynab qo‘ygan anavi ayol ham avtobus derazasiday qarab kela-ksla, posyolkamiz biqinidagi uzun-uzun temir qurilmalarni ko‘rib, yetib keldim, deb o‘ylab, posyolka muyulishida avtobusdan tushib qolibdi. Avtobusda birortasidan so‘ramabdi ham. Qarasa, iosyolka ham, geologlar qo‘nalg‘asi ham juda-juda olis, adashdim, deb qo‘rqibdi. Shu payt posyolka yo‘lida biz ko‘rinib «olgan-mi». To‘g‘risi, qurg‘ur, sho‘x-shaddodgina ekan; Aytganlari chinmi, yo shunchaki hazilmi, bilmadim. Xullas, shosha-pisha bizga peshvoz yurgap. Qarasa, ikki yo‘lovchi ham tuppa-tuzuk kiyingan, hatto, birining qo‘ltig‘ida qalin charm papka ham bor. «Sizlarni geolog qidiruvda ishlovchi chet elliklardan, deb sevinib ketdime, dedi ayol. Qurg‘ur, domlani koreysga o‘xshatibdi, kaminani esa... ha, mayli buning ahamiyati yo‘q. Xullas, o‘shanda Qalqonov muallim haligi ayolni yetaklab, o‘zishini ham unutib, geologlar yogga yo‘l oldi. Shu-shu o‘sha taraf kunora qatnaydigan odat chiqardi. Bu haqda posyolkamizda xiyla shon-shuv bo‘ldi. Hatto, ularning Kengsoy dashtida achomlashib yurishganini ko‘rganlar bor. Mana, sizga isbot. Mana, xotinboz maktab direktorining xakiqiy basharasi. U hozir xam qarib quyilmaganlardan. Sezaman-da... Men sizga aytsam, hurmatli tergonchi, ushbu maktab jamoasining hammasi ham bir go‘r. Barchasi ma’naviy buzuq, poraxo‘r. Masalan, maktab ilmiy mudiri Norxol Xushboqovani olaylik. Anavi yuzida vindiyskiy xoli bor, do‘mboqqina ayol-da, taniysiz-a? Eri ikki yil avval Rossiyaga ketib qolgan. xTirikchilik kqursin, xo‘jayinim pul topish dardida sarsongarchilikni bo‘yniga oldi», degan gap qilib yuribdi Porxoloy. Aslida-chi, eri undan bezib ketgan. Endi qaytmaydi, aytishlaricha o‘sha yoqda bir go‘zalga uylanib olgan emish. Hammasiga shu ilmiy mudirning o‘zi sababchi. Har xil majlislarni bahona qilib markazga kunora qatnaydi, uyiga kech qaytadi. Yosh boshiga behuda ilmiy mudira bo‘lib qolmagan bu, bilaman-da. Masalan, direktor o‘rinbosari Boymurod serriga naZar tashlaylik. Xudo salkam ikki metrlik bo‘y bergan, hunar-punar degan narsalardan ham qismagan, lekin aynan muallimlik uquvini bermagan-da. Lekin bukishim o‘qituvchilar. Algebra, fizika kabi eng jiddiy fanlarni egallab olgan. Davlatning oyligini qurtdek sanab olib yotibdi. Umuman, hurmatli tergovchi, maktabda nosog‘lom m-u-xit bor. Qalqonov, Norxol, Boymurodlar o‘zaro jinoiy guruh. O‘qituvchi kadrlar yetishmaydi, degan bahona ostida dars soatlarini bo‘lib olishgan. Hali ona suti og‘zidan ketmagan, qay go‘rdagi kollej-mollejni amal-taqal bilan bitirib kelgan qizlarni ham ishga qabul qilgan. Hammasi shu uchchovining qarindoshi, hammasi ko‘rsavod. Domla Xurramovich haqida hech narsa deyolmayman. U anaqa... maxsus idoralarning xufyona xizmatida. Qo‘rqaman. Uni taniysiz-a: yoshi ellikdan hatlab o‘tgan, sochlari menikidek siyrak, kqirovtus. Vaziyatga qarab goho shlyapa, goho do‘ppi kiyadi va lek hech qachon yalangbosh yurmaydi. Hoynahoy, bor-yo‘g‘ es-aqli bosh kiyimida, esam garangsib qoladi. Ko‘zlari targ‘il. Rangi unniqqan yoqalaridan qop-qora galstugi hech schilmaydi. O‘lsayam bir kun shu bo‘yinbog‘ga osilib o‘lishni niyat qilgan, shekilli. Biroq domla hozircha dadil, hayotga hushyor qaraydi. Salomat bo‘lsinlar. Anchagina aljirab yubordim-on, o‘rtoq tergovchi. Lekin meni mast deb o‘ylamang. Ilhom uchun ahyon-ahbi, qittak-qittak olishimni hisoblamasak, mutlaqo ichmayman. Shu sabab yozganlarimga diqqat qilishingizni elti-mos qilaman. Xo‘sh-sh, ustiga-ustak maktabda darsliklar yetishmaydi. Umuman, yo‘q desam xam xato qilmayman. Bu ko‘rgiliklarning boshida sovxozimiz direktori Chinor Tash-temirovich turishini sizga ro‘y-rost aytmoqchiman. (Uzr, tag‘in uch-to‘rt tomchi vino qog‘ozga tomib ketdi, ming bor uzr) Chinor Toshtemirovich — mutlok hokim, lekin qo‘rqoq, kazzob odam. Qo‘rqoq odam yovuz bo‘ladi! ((Kamni-naning qalamiga mansub ushbu hikmatni ham ko‘chirib olishingizga roziman.) Chinor Toshtemirovich shunchaki zolim, johil. O‘z hukmidagi eldan qo‘rqadi, kirdikorlari bir kun ochilib qolishidan cho‘chiydi. Shu sabab hech kimni ko‘z ochirgani qo‘ymaydi. Gapga yetarman, kallali odamlarni badnom qiladi, qamatadi, kerak bo‘lsa, o‘ldirib yuborishdan ham toymaydi. Chunonchi, Umrzoqov 88
ChYUirrigatsiya Uzbekistana.-T.3.-S. 242. Uqoriyev M. O‘rta Osiyodagi yirik suv omborlari. — Tashkeng Fan, 1961.—B. 35—56- "2Madrahimov E. Tuyamo‘yin tongi. Ocherklar. —Toshkent: Yosh gvardiya, 1977, –B. 6-7. UZkommunizm bayrog‘i (Hazorasp tuman gazetasi, 1972, 13-may.. UAJumanazarov R., Sobirov A. Tuyamo‘yin va tuyamo‘yinliklar. –B. 57. ««oblamuradov, N. Agrarnaya politika v Uzbekistans. –S. 5945
YULDUZLAR HAQIDA (HAYOTI) [50] MOBILE ALOQA KOMPANIYALARI [60] SAYT YANGILIGI [1] TANLOVLAR [6]
Haqiqat tuyg‘usi—muqaddas «Qodiriy bog‘i» kitobining bir necha o‘rinlarida ustoz Izzat Sultonov fikrlari bilan keskin munozaralar bor. Menga ko‘p yaxshiliklar qilgan, ham nomzodlik, ham doktorlik dissertatsiyalarimga rasmiy opponent bo‘lib, meni qo‘llab-quvvatlagan ustoz oldida xijolat tortib, bu kitobni domlaga tuhfa etishdan iymanib yurardim. Shu orada ustoz uyimizga telefonda qo‘ng‘iroq 202
Gartner kompaniyasi tahlilchilari 2016 yil o‘rtasiga qadar texnologiyalarning rivojlanishi va istiqbollari reytingini e'lon qilishdi Eng istiqbolli texnologiyalar qatoriga sun'iy intellekt, inson va kompyuter o‘rtasidagi aloqa, jumladan, nutqni tanish kiritildi Tadqiqot natijalari kompaniya saytida e'lon qilindi 2015 yilning eng ko‘p muhokamaga sabab bo‘lgan mavzulari haydovchisiz avtomobillar, aqlli uylar, nutq tanishdir Shuningdek, mashinalar ta'limi, ya'ni kompyuterning inson kabi o‘rganib borishi va o‘z tizimlarini rivojlantirib borishi eng yaxshi rivojlanayotgan soha deb topildi Bunday tizim to‘la mukammallikka erishishi uchun 2-5 yil kerak bo‘ladi Buyumlar interneti esa hali yaqin 5-10 yilda tor doirada qolishda davom etadi Taqiluvchi gadjyetlar, jumladan, aqlli soatlar va fitnes-trekerlardan esa foydalanuvchilarning ko‘ngli to‘lmadi: ularning kamchiliklari hali juda ko‘p bo‘lib chiqdi Shu bilan birga, 3D-printerlar, gadjyetlarni imo-ishora bilan boshqarish va virtual reallik allaqachon kundalik hayotning bir qismi deb qabul qilinmoqda 2016 yil bashoratlarida birinchi bor “aqlli chang” tilga olindi Bu – mikroskopik robotlar yoki boshqa uskunalar guruhi bo‘lib, bir-biriga simsiz signal yuborgan holda ishlash qobiliyatiga ega Bu texnologiya 10 yildan so‘ng bozordagi odatiy mahsulotga aylanadi
–sin B cosP Demak, Ai Adiz 713 0,1 9,2 023) = ёй oй тa ap гa aд aд) й
Kommunikatsiya -bu axborot almashishdir. Ana shu axborot negizida rahbar ma’lumotlar olib, samarali qarorlar qabul qiladi va ishchi xodimlarga etkazadi. Rahbarlik faoliyati samarali axborot almashinuvni talab qiladi. Agar imsonlar o‘zaro axborot almashinmasa, ular birgalikda ishlayolmaydilar va oldilariga qo‘ygan maqsadning shakllanishi, unga erishishi qiyin bo‘ladi. Boshqaruv faoliyatida axborot almashuv muhim ahamiyatliligi uchun rahbar o‘zining vaqtini 5090 - 9090ni kommunikatsiyaga sarflaydi. Axborot almashishning sifati boshqaruv qarorlariga ta’sir ko‘rsatadi. Kommunikatsiyaning majlislar, xizmat yozuv-chizuvlari, telefon orqali muloqotlar, hisobotlar, videotasmalar va yuzma-yuz suhbatlar orqali ko‘pgina muammolarni hal qilishda yordam beradi. Korxona tashqi muhit bilan aloqa bog‘lashda, turli-tuman vositalardan foydalanadi. Mavjud xaridorlar bilan ular reklama orqali bog‘lanibgina qolmay, mahsulotni bozorga olib kiradigan boshqa dasturlardan ham foydalanadi. Axborotlar korxona ichida bosqichma-bosqich, ya’ni vertikal kommunikatsiyalar orqali o‘tadi. Axborotlar yuqori boshqaruv organlaridan, pastki organlarga o‘tadi. SHuningdek, pastki organlardan yuqori boshqaruv bo‘limlariga axborotlar oqimi keladi. Aynan ikkinchi jarayon korxonalarda ijobiy o‘zgarishlarga olib keladi. Korxonada vertikal kommunikatsiyalardan tashqari, gorizontal kommunikatsiyalar ham mavjud. Ma’lumki korxonalarda turli-xil funktsional bo‘limlar, tsexlar va boshqa bo‘limlarning mavjudligi ular orasidagi axborot oqimining kerakligini anglatadi. Masalan, fundamental texnologiya asosida, korxona turli-xil mahsulotlar ishlab-chiqarishi mumkin, shuning uchun ham marketing bo‘limining axborot ahamiyatligini saqlab qoladi va uning talablarini o‘z vaqtida qondirilishini ta’minlaydi. Axborot texnologiyalari mustaqil ta’limni tashkil etishning shakli bo‘lib, quyidagilar hisoblanadi: mazkur fan mavzulari bo‘yicha tarqatma materiallar tayyorlash: tegishli mavzular bo‘yicha referatlar yozish; fan mazmunini boyitish va uning ma’lumotlarini yangilab borishda axborot zaxiralaridan foydalanishni yo‘lga qo‘yish; fanning mazmunini yanada takomillashtirish maqsadida tavsiya etilgan chet el adabiyotlari ma’lumotlarini tarjima qilish va fanga tatbiq etish, talabalar fanni mukammal o‘zlashtirish maqsadida mazkur fanga oid muammolarni hal qilish yo‘llarini izlab topish va muammolarni maqolalar orqali yoritish. Mustaqil ta’limni tashkil etishning mazmuni: talabalarning mustaqil ishlari mavzulari kelgusida bajariladigan kurs ishlari va bitiruv malakaviy ishlari mavzulari bilan uzviylikda bajariladi. 231
O'zbekistonda ob-havo Bosh sahifa Ko'p o'qilgan maqolalar Sammitda ushbu tuzilmaga a’zo mamlakatlar — Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev, Turkiya Respublikasi Prezidenti Rejep Tayyip ErdoСgСon, QirgСiziston Respublikasi Prezidenti Sooronbay Jeenbekov, QozogСiston Respublikasi Prezidenti Nursulton Nazarboyev ishtirok etdi
Ispaniyalik rassom Pablo Pikassoning nabirasi Marina Ruis Pikasso, shuningdek, noyob suratlar va boshqa san'at yodgorliklarini kolleksiya qilib to‘plovchi mashhur oila vakillari Tissen-Bornemisa va Nahmad nomlari "Panama hujjatlari"da tilga olingan. OAV xabariga ko‘ra, ularning ofshor kompaniyalar bilan bog‘liqligi bor. Ya'ni mashhurlarning nabiralari aynan o‘sha “shubhali” kompaniyalar orqali san'at namunalari oldi-sotdisi bilan shug‘ullangan. Tissen-Bornemis oilasining kolleksiyasi Madridda ahamiyati bo‘yicha uchinchi o‘rinda turadigan muzeyning asosini tashkil etadi. Oila advokati a'zolarning haqiqatdan ham ofshor zonada qayd etilgan kompaniyalar bilan aloqasi borligini tan oldi, biroq u Ispaniya soliq xizmati bu haqda to‘liq xabardor ekanini ma'lum qildi. Mashhur kolleksioner Nahmad oilasi oila a'zolaridan biri Gigel Nahmad Nyu-Yorkdagi Helly Nahmad nomli tasviriy san'at galereyasining egasi hisoblanadi. Oila Swinton International ofshor kompaniyasi yordamida Pikassoning 5ta surati sotgan.
bo‘lishi kerak. Masalan : «Tirishib o‘qisang, ko‘p narsani bilasan» gapida ikkita kesim (o‘qisang, bilasan) bor bo‘lsa ham, har ikki kesim uchun alohida ikkita ega emas, bitta ega (sen) mavjud. Shuning uchun bu gap qo‘shma gap emas sodda gap hisoblanadi. «Taklif qilsak, albatta, kelarsiz» gapida esa, ikkita kesim va shu har ikki gap uchun alohida egalar mavjud. Biz taklif qilsak, albatta, siz kelasiz». Shunga ko‘ra bunday gaplar qo‘shma gap sanaladi. 3. Qo‘shma gaplarning har bir qismidan keyin gaplarga xos bo‘lgan nisbiy tugal ohang (intonatsiya) qo‘llanadi. Intonatsiya gaplar orasida nisbiy tugal bo‘lsa ham, qo‘shma gap oxirida tugal xarakterga ega bo‘ladi. Demak, qo‘shma gaplar ikki yoki undan ortiq qismlarning (gaplarning) mazmun jihatidan, grammatik xususiyati va intonatsiyaga ko‘ra birikuvidan tashkil topadi. Misol: Ko‘klamning mayin shamollari g“ir-g“ir esa boshladi, bulbullar ham ularga hamohang bo‘lib sayray boshladi. 2) Chechaklar to‘lg“anib, qushlar sayrab tong yellari g‘ir-g‘ir esadi. 3) Bahor kelishi bilan, kunlar isiydi, daraxtlar ko“karadi va mevalar pisha boshlaydi. Keltirilgan misollarning birinchisi ikkita gapdan tashkil topgan—ikkita ega va kesimli birikma ishtirok etgan, ikkinchisi uchta qismdan (gapdan) tuzilgan, uchinchisi esa to‘rtta qismdan (gapdan) tashkil topganligi uchun har uchta gap ham qo‘shma gap hisoblanadi. 130-mashq. Berilgan misollar orasidan qo‘shma gaplarni ajratib ko‘chiring. Qo‘shma gaplar nechta gapdan tuzilganligini aytib bering. I. Haydar ariq labiga cho‘nqayib, muzday suvga yuz-ko‘zlarini yuvdi, biroq ko‘nglidagi g“uborni muzday suv ham tarqata olmadi (O.Yoqubov). 2. Beruniy boshi garang, tili lol, churq etmay o‘tirar edi (O.Yoqubov). 3. Cho‘lpon oyog‘i ostida daryodek oqayotgan suvga qarab, vahmi kelar, otining jilovini bo‘sh quyib, yo‘ldoshi ketidan orqama-orqa ehtiyotlik bilan borardi (M.Qoriyev). 4. Po‘lat qoplangan zalvorli eshik asta g‘ichirlab ochildi-yu, qorong‘i bo‘shliq ko‘rindi (O.Yoqubov). 5. Kuchli bo‘ron daraxtlarning shoxlarini tebratdi va ko‘kdan bahorning marvarid tomchilari toma boshladi (H.G‘ulom). 6. Avgust oyi tamom bo‘lishi bilan, qisqa muddatli kurslar yopila boshladi (A.Qahhor). 7. Bizda hissiz yozilgan, ’ nuqul aql sotadigan, kitobxonni adabiyotdan bezdiradigan sovuq kitoblar oz emas (A.Qahhor). 8. Fosih afandi podshoh xazinasini o‘g‘irlagan dovkor o‘g‘rini tutib kelayotgandek, samanda kekkayib kirib bordi (M.Ismoiliy). Qo‘shma gaplar tuzilishiga ko‘ra ikki guruhga bo‘linadi: ikki qismli (komponentli) qo‘shma gaplar va ko‘p qismli (komponentli) qo‘shma gaplar. 259
I. Magnit mduksiyasi deb nimaga aytiladi? 2. Magnit induksiyasi vektorming vo‘nalishi qanday bo‘ladi? 3. Konturning magnit momenti va magnit induksiya vektorining yo‘nalishlari mos kelsa, kontur qanday holatda bo‘ladi? 4. Magnit induksiyasining SIdagi birligi va u qanday induksiya? 3. Magnit induksiya chiziqlari deb qanday chiziqlarga aytiladi? 6. Magnit induksiya chiziqlarini qanday kuzatish mumkin? 7. Tokli to‘g‘ri o‘tkazgich atrofidagi mduksiya chiziqlari qanday bo‘ladi? 8$. Magnit induksiya chiziqlari qanday xarakterga ega? 9. Nima uchun magnit maydonga uyurmali maydon deyiladi? 10. Magnit maydon induksiya vektori chiziqlarining vo‘nalishi qanday aniqlanadi? IT. Bir jinsli magnit maydon deb qandav mavdonga 312
Der Spiegel: Germaniya razvedkasi ko‘p yillar davomida Oq uyni kuzatgan Germaniya Federal razvedka xizmati (BND) ko‘p yillar davomida AQShning harbiy va hukumat organlarini, xususan, Oq uyni kuzatgan. Bu haqda Germaniyaning Der Spiegel jurnali BND ichki hujjatlariga tayanib ma’lum qildi, deb yozadi “Interfaks”. “1998—2006-yillarda BND kuzatuv uchun to‘rt mingta qidiruv so‘rovlarini, ya’ni ‘selektor’larni amalga oshirgan”, — deb yozadi nashr. Jurnal aniqlik kiritishicha, bunday tushuncha telefon raqamlari, fakslar va elektron pochta manzillari haqida axborot yig‘ishni anglatadi. Shu tariqa, xizmat xodimlari Oq uy, davlat departamenti va AQSh moliya vazirligi faoliyatini kuzatish imkoniyatiga ega bo‘lgan. Der Spiegel ma’lumotlariga ko‘ra, Germaniya razvedkasi shuningdek, NASA kosmik agentligi, Lockheed Martin aerokosmik firmasi, Human Rights Watch tashkiloti va AQShning boshqa qator muassasalarini ta’qib qilishga alohida e’tibor qaratgan. Bundan tashqari, Germaniya ko‘rsatilgan davrda chet mamlakatlar va birlashmalarning AQShdagi 100 dan ortiq vakolatxonalarini kuzatgan, ular orasida Xalqaro valyuta jamg‘armasi va Arab davlatlari ligasi bor.
Tiklidlar jahon geosiyosiy tizimida xalqlarni ma’na-ini markuraviy jihatdan tobe etishga intilish va dunyoni Shunday asosda bo‘lib olishga urinish, turli mafkuraviy vo-tilidir orqali inson qalbi va ongini egallash, g‘oyaviy x-u-ruklar yordamida boshqa mamlakatlar barqarorligini izdan iglariniga harakat qilish kabilarni o‘z ichiga oladi. { vosiyosiy tahdidlarning amalda namoyon bo‘lish usulla-ishi biri qora texnologiyalar orqali mamlakatlarda xrang-li inqiloblar»ni uyushtirib, «demokratiya eksporti»ni inikil etishdir. Bugungi madaniy dunyoda kuchli davlatlar Uzilin zaifroq mamlakatlarga ta’sir o‘tkazish, ularning piYpiklariga egalik qilish uchun demokratiya g‘oyalari va tamoyillaridan qurol sifatida foydalanishga urinayot- { tinnigi mazkur jarayonning mantiqiy voqeligidir. Ular ishoniyag tarixida ming yillar davomida shakllangan oliy Shirin! —demokratiyadan niqob sifatida foydalanishga karikit qilmoqda. Jihon siyosiy jarayonini kuzatar ekanmiz, ko‘pgina «Ishirda demokratiya g‘oyasi obro‘sizlantirilmoqda. Ba’- «! Mishish istiqlol g‘oyasi asosiy tushuncha va tamoyillar. -Toshkent: Yangi asr chinili, 2001. 15,69.
O`sha kuni kechasi Junaidxon otliqlari Xiva va Yangi Urganch shaharlari atroflarida bir necha boyning uyini talaganlar Yangi Urganch hoqimi Abdurahmonboyning 7 fevralda G`ozioboddan olgan xabariga ko`ra, G`oziobodda taxminan 15 mingtacha turkman olomoni to`plangan, G`oziobodga sig`maydi Junaidxon va Xon Eshon Qo`shko`pirga kelganlar Yana bu xabarda turkmanlar qamokdagilarni ozod qilish tog`risida Xivaga talabnoma yuborganlar, ular ozod qilinmagan takdirda Yangi Urganchga, Xivaga, Xonqaga kelishlari, ishga ruslar aralashgan takdirda, ularga qarshi jang qilajaklari bayon qilinadi Bu xabarning yertasiyoq, Junaidxon otliqlari Yangi Urganch ostonasiga etib, uning to`rt tomonidan kirib keldilar
Uzoq, davom etgan bu nikohtarti-bi va axloq normalari ona urug‘i doyrasida erkaklar rolining kuchayishiga olib keldi. Iqtisodiy hayot tashvish-lari endi erlar qo‘lida jamlandi. Erkaklar iqtisodiy xo‘jalik jilovini uz qo‘llariga oladilar va ularning far-zandlari oldidagi nufuzi ortib bo-radi. Ibtidoiy urug‘chilik jamoasining ikkinchi fazasida urug‘ jamoala-ri xo‘jaligida qo‘shimcha daromad paydo bo‘ladi, u esa, o‘z navbatida, mol ayirboshlashni keltirib chiqaradi. Ana shu davrdan boshlab urug‘larning qabi-lalarga birlashishi boshlanadi. Qabi-lalararo iqtisodiy aloqalar vujudga keladi va ularning oqibat natijasi sifatida kishilik tarixida harbiy demokratiya davri boshlandi. Bu inqilo-biy o‘zgarishlar otalar urug‘i (patriarxat) ga xos bo‘lib, ular ibtidoiy urug‘chilik jamoasi zaminida dehqonchilik va chorvachilikning kashf eti-lishi b-n bog‘liq edi. Arxeologik jihatdan ilk va urta paleolit davriga muvofiq keluvchi ibtidoiy to‘da davrida yashagan ajdodlarimizning odamsimon maymun po-IBTIDOIY SAN’AT 69 dalariga xos xatti-harakatlari, ular-ni fan olamida eng oliy tipdagi odam-simon maymunlardan tarqalgan, degan tasavvurni keltirib chiqardi. Aslida, hech bir odamsimon maymunlardan (shimpanze, gibbon, orangutan, goril-lalardan) odam tarqalmagan. Odamzot-ning eng ilk ajdodlari o‘zlarining oziq tishlaridagi naqshlari va boshmiyasining maymun boshmiyasidan kat-taligi b-n farqqiluvchi maymunsimon odam ajdodi (Goranna driopiteki) dan tarqalgan. Bu tipdagi odamzot aj-dodlarining qoldiqlari Jan. Afri-kada zinjantrop, Indoneziyaning Yava o. da pitekantrop, Xitoyda sinantrop, O‘zbekistonda fergantrop, Germaniya-da neandertallar nomlari ostida to-pib o‘rganildi. Fan olamining xulo-sasiga ko‘ra, ular to «aqlli odam» («homo sapiens) holatiga kelguniga qadar (mil. av. 40—35 mingyillikka qadar) o‘zining tadrijiy shakllanish taraqqiyot yo‘lini bosib o‘tgan. Ular eng oddiy tosh qurollardan va olovdan foydalanishni o‘rgandilar. Madaniyat-ning dastlabki kurtaklari vujudga keldi, ma’noli nutq paydo bo‘ldi. In-son asta-sekin biologik jihatdan ta-komillasha bordi, eng ibtidoiy (pitekantrop, sinantrop va neandertal va b.) tipdan yuksak taraqqiy etgan va mehnat qilish qobiliyatiga ega bo‘lgan odam darajasiga yetdi. Avvalo mehnat, so‘ngra so‘zlash ikkita eng muhim sabab bo‘ldiki, bu sabablar ta’siri ostida eng ilk ajdodlarimizning miyasi se-kin-asta aqlli odam miyasiga aylandi. Ilk va o‘rta paleolitdan uning so‘nggi bosqichiga o‘tish davrida tosh qurollar-ni yasashda, ovchilikda ancha yutuqlarga erishildi. Ibtidoiy to‘dadan so‘nggi paleolitga o‘tish davrida ijtimoiy munosabatlar va odam qiyofasi ancha o‘zgardi va taraqqiy etdi. O‘rta Osiyo-da, jumladan, Uzbekistonda I. j. ning har bir davriga mansub mehnat qurol-lari Farg‘ona vodiysidagi Selungur goroda va b. joylarda topildi. Arxeolog A. P. Okladnikov tomonidan 1938—39 y. larda tekshirilgan Teshiktosh tri yodgorliklari ham mazkur davrning muste bosqichiga mansubdir. So‘nggi paleolit davrida suyak va shoxdan yasalgan buyumlar—igna, bi-giz, qarmoq, kamon o‘qi, turli xil bezaklar vah. k. keng qo‘llanilgan. Bu davrda parma ham paydo bo‘ldi. Ibtidoiy to‘da o‘rnini ijtimoiy jamoa-ning ancha mukammallashgan shakli—ona urug‘i jamoasi (matriarxat) oldi. Bir urug‘ ichida nikoh qilishman etil-di, natijada ibtidoiy odamlarning jamoa bo‘lib uyushishi kuchaydi. Arxeologik jihatdan so‘nggi paleolit, mezolit va neolit davriga muvofiq ke-luvchi matriarxat davrida urug‘chilik jamoasi ancha uyushqoq ijtimoiy-iqtisodiy kurtak bo‘lib, kishilar bir-galikda mahsulot tayyorlar va iste’mol qilar edi. Ular ovchilik, baliqchilik b-n shug‘ullanganlar, keyinchalik esa motiga b-n yer haydab, dehqonchilik qilib va uy hayvonlarini boqib, ti-rikchilik o‘tkazishgan. Matriarxatning rivojlangan davrida mehnat taqsimo-ti tufayli xo‘jalikda va jamiyatda ayol-lar muhim rol o‘ynay boshladi. Ibtidoiy guruh-guruh oiladan alohida xo‘jalikka ega bo‘lmagan beqaror juft-juft oilaga utildi. Matriarxat davrida qishki turarjoy, kiyim va bezaklar, qurolning murakkab turlari (o‘q-ey, yelmiltiq va b.), terini qayta ishlash, mato to‘qish, kulolchilik, tas-viriy san’at va din vujudga kela boshladi. Bu davrning so‘nggi bosqichida et-nik birlik—qabila tarkib topdi. O‘rta Osiyoda shu davrga oid ko‘p yodgor-liklar topilgan (maye, Joytun mada-niyati, Kaltaminor madaniyati). Neolitning so‘nggi bosqichi va jez davrining boshlarida ona urug‘chilik jamoasining ishlab chiqaruvchi ko‘chlari taraqqiyotida katta o‘zgarishlar rui berdi. Chorvachilik, omoch b-n yer hay-dash, baliq tutish, metallni oddiy usulda qayta ishlash yuzaga keldi. Natijada ayollarning xo‘jalik yuritish-dagi roli pasayib, erkaklarning roli oshdi. Kishilar tabiat kuchlariga qar-shi kurashish uchun turli qurollardan foydalandilar. Erkaklar o‘zlari top-gan boyliklarini umumiy jamoaga emas, o‘z bolalariga berishga intildi-lar. Shu tariqa matriarxatdan patriarxat davriga o‘tildi, urug‘chilik oila-lariga ota boshchilik qiladigan bo‘ldi. Ota urug‘i asosida katta patriarxal oilalar tashkil topdi. Patriarxal oilada urug‘chilik tuzumining kurtagi saqlangan bo‘lsa-da, uning yemirilayot-gani sezilib turardi. Barqaror nikoh vujudga kelishib-n ayol kishi erkak turgan joyga borib yashaydigan bo‘ldi. Bolalar ota ismining va mulkining merosxo‘ri bo‘ldilar, uyda ota hukmron-ligi yuzaga keldi. I. ch. kuchlarning o‘si-shi, ijtimoiy mehnat taqsimotining rivojlanishi xususiy xo‘jalikning paydo bo‘lishiga, urug‘ning yemirili-shiga, o‘ziga to‘q yuqori tabaqaning aj-ralib chiqishiga olib keldi, bu tabaqa dastlab harbiy asirlar, so‘ng qashshoq-lashgan qabiladoshlarini qullarga ay-lantirdi. Qabilalararo xo‘jalik va ma-daniy aloqalarning rivoji tufayli etnik birlikning yangi shakli—elat vujudga keldi. Natijada sinflar va davlatlar paydo bo‘ldi. Urug‘-qabila boshliqlaridan davlat hokimiyati tashkil topa boshladi. Jez davrida Uzbekistan hududida sug‘orma dehqonchilik rivojlana boshladi. Bu davrga oid ar-xeologik topilmalar moddiy-madaniy belgilari va etn. xususiyatlariga qarab ko‘pgina arxeologik madaniyat ismla-ri b-n ataladi (maye, Amirobod madaniyati, Sopollitepa madaniyati, Zamon-bobo madaniyati, Suvyorgan madaniyati, Tozabog‘yop madaniyati, Chuyet madaniyati va b.) O‘rta Osiyo hududidagi jez davri yodgorliklarining juda boy majmuasi vohalarda iqtisod va madaniyat taraq-qiy etganidan bu yerda qadim davrlar-dayoq sinfiy jamiyat tug‘ila boshlaga-nidan dalolat beradi. Ad.: Morgan L. G., Drevnee obщestvo, London, 1877; Engels F., Oila, xususiy mulk va davlatning kelib chiqishi, T., 1967; Pershis A. I. i dr., Istoriya pervobыtnogo obщestva, M., 1968; Askarov A., Uzbekistan tarixi, T., 1994. Ahmadali Asqarov. IBTIDOIY SAN’AT-ibtidoiy jamoa tuzumi davri san’ati. Ilk na-munalari ho». tipdagi odam paydo bo‘lgan so‘nggi paleolit davri (taxm. mil. av. 30-mingyilliklar) ga mansub. I. s. ibtidoiy jamoa kishisiga dunyoni o‘zgartirishda orttirgan tajribalari-ni avloddan avlodga uzatuvchi kuch, dunyo to‘g‘risidagi tushuncha
== sili 2 igx:
Lilienfeld Avstriya tumanlaridan biridir. Quyi Avstriya yeri tarkibiga kiradi. Maydoni — 931,6 km2. 27 084 nafar aholi istiqomat qiladi. Shahar va qishloqlari Annaberg (Quyi Avstriya) Kaumberg Kleinzell Lilienfeld Mitterbach am Erlaufsee Ramsau (Quyi Avstriya) Rohrbach an der Gölsen St. Veit an der Gölsen St. Aegyd am Neuwalde Traisen (Quyi Avstriya) Türnitz Hainfeld (Quyi Avstriya) Hohenberg (Quyi Avstriya) Eschenau (Quyi Avstriya) Manbalar
Bugun, 16 may kuni, Sirdaryoda Xalqaro press klub sessiyasi bo‘lib o‘tmoqda. Unda Favqulodda vaziyatlar vazirligi boshqarma boshlig‘i Komiljon Saidjonov Sardoba texnogen falokati oqibatida halok bo‘lgan fuqarolar sonini ma'lum qildi. Unga ko‘ra, «Sardoba» suv omboridagi falokat oqibatida jami 6 nafar fuqaro halok bo‘lgan (2 nafar ayol, 4 nafar erkak). Bir nafar fuqaro bedarak yo‘qolgan. Ma'lumot uchun, 1 may kuni tongda Sirdaryo viloyatidagi «Sardoba» suv ombori dambasi devori buzilib, suv toshib chiqqandi. Texnogen halokat oqibatida viloyatning Mirzobod, Oqoltin va Sardoba tumanlari hududlari jiddiy zarar ko‘rgan va aholi o‘sha kunning o‘zida xavfsiz hududlarga evakuatsiya qilingandi.
stvennost’ lish’ za verbovku lyudey dlya ekspluatatsii i ne oxvat’gvala vesgo kompleksa prestupi’x deyaniy, svyazannix s torgovley lyud’mi, upominasmmiX v mejdunarodno-pravovmx dokumentax, v svyazi s chem se primeneniye na praktike ne mog-lo v polnoy mers obespechit’ zashitu svobodi, chesti i dosto-instva grajdan, stavshix obyektami tak nazmvayemogo trafi-ka. Bolse togo, v og‘lichis ot Konvensii OON 1929 g., gde go-voritsya lish! o torgovle lyud’mi v selyax ekspluatatsii pro-stitutsii, st. 135 UQ Respubliki Uzbekistan sovershenio op-ravdanno reg‘lamentiruyet otvetstvennoste za podobnis deya-niya, sovershenims v ssiyax lyuboy ekspluatatsii chelovska. Deyanis, predusmotrennoye st, 135 UQ, posyagayet ia obshe-stvenime otposheniya, garantiruyushsiye lichnuyu svobodu, chest’ i dostoinstvo litsa. V kachestve dopolnitel’iogo obyekta v otdel’nix kvalifitsirovanimxoi osobo kvalifitsirovann’x sostavax torgovli yayud’mi vistupayut obshsestveiims otno-sheniya, obespechivayushis bezopasiost’ jizni i zdorov’ya po-terpevshego. Statya 135 UQ soderjit opisatel’nuyu dispozitsiyu). Obyektivnai storona dannogo prestuplenis vmirajastsya v torgovls lyud’mi, t.ye. kuple-irodaje cheloveka libo yego vsrbovks, perevozke, psredachse, ukrivatep’sgve ili poluchevii v selyax yego ekspluatatsii. Chast’ psrvaya rassmatrivasmoy stat’i inkriminirustsya v sluchaye soversheniya vinovn’im xotya b’t odiogo iz deystviy, perechislsinix v se disiozitsii, v otnoshenii odnogo poter-pevshego, zavedomo dlya vinovnogo dosgigshego sovershennole-tiya, yesli pri etom ne imseli mesto inis obstoyatelestva, pre-dusmotrennne p.p. «a, V, G, d, ye, j, 3, i, k» ch? ip... 96, B, T» ch3 st. 135 UQ. Torgovlya lyudemi priznayegsya okonchennimm prestupleni-yem s momenta soversheniya lyubogo iz deystviy, perechislen-nix v ch.1 st. 135 UQ, t.ye. s momenta fakticheskoy kupli--prodaji cheloveka, sgo verbovki, perevozki, persdachi, ukr’g-54
«Napoli» klubi himoyachi Kostas Manolas transferini e'lon qildi 28 yoshli gretsiyalik neapolliklar bilan 2024 yil yozigacha mo‘ljallangan shartnomani imzoladi «Napoli» uning transferi uchun «Roma»ga 36 million yevro to‘ladi Manolas 2014 yildan beri «Roma» sharafini himoya qilib kelayotgandi U rimliklar safida jami 156ta o‘yinda maydonga tushib 5ta gol urgan
34-------------- < < S > ------------------------- * * Qadd-u xating’ bila ko‘z-u yuzung, ey sarvi siymintan2, Biri sarv-u biri rayhon, biri nargis, biri gulshan. Hadisu3 la’l-u! raf toru’ jamolingdin erur hardam Tilim go‘yog;, so‘zum rangin?, ko‘ngul xurram”, ko‘zum ravshan. Meni madhush u9 miskin!0, naylay", ul sho‘xi balo birla, Men asr-u!2 bed il-u!3 bexud", ul asr-u purdil-u!5 purf an!6. 1 X a t (t ) —ustki labda o‘sgan mayin tuklar. 2 S iy min tan—kumush badan, oq tanli. 3 Ha d is—so‘z. 4 L a ’ l —lab. 5 R a f tor — yurmok-6 G o‘ yo—so‘zamol. 7 R a ng in —ta’sirchan, ifodali. 8 Xur r am —shod, quvonchda. 9 Ma d h u sh—xushsiz. ’ " Mis kin —bechorahol. " Nay l ay —nima qilay? 12 A s r o‘ juda. 13 B ye d il —maftun, oshiq-u shaydo. " Be xud —xushsiz. 15 P ur d il —botir, dadil. 16 P ur f a n (n ) —hiylakor.
Barqaror-real mavjud bo‘la oladigan panjara erkin energiya zahirasi eng kam panjaradir. Masalan, qattiq holatda litiy, kaliy, seziy, volfram va boshqalarning kristall panjarasi hajmi markazlashgan kub; beriliy, sirkoniy va boshqa ba’zi metallarniki esa geksoganal panjaralaridir. Bir qator hollarda harorat va bosimning o‘zgarishi bilan ayni bir metallning kristall panjarasi ham o‘zgaradi, ya’ni u qayta kristallanadi. Temirning kristall panjarasi hajmi markazlashgan kub bo‘lishi ham, yoqlari markazlashgan kub bo‘lishi ham mumkin. Metallar qizdirilganda qayta kristallanish vaqtida o‘zgarmas haroratda issiqlikni yutadi, bu qizdirilganda. Sovutilganda esa, qizdirilgandagi kabi o‘zgarmas haroratda issiqlik ajralib chiqadi. Nazorat savollari Materiallar qanday agregat holatlarda uchraydi? Materiallarning turg‘unligi deganda nima tushunasiz? Metallarning erkin energiyasiga ta’rif bering. Toza metallning sovish egri chizig‘ini chizing. Kristallanish nima? Kristallanish mexanizmini tushuntiring. Kristallanish necha bosqichdan iborat? Rekristallanish nima? U qanday hosil bo‘ladi? xoe лгивpвpиoн-Metallardagi polimorf o‘zgarishlar. 39
Informatika fanining predmeti, vazifalari va EHM 49 Joystik (joystick) -—kompyuter o‘yinlarini boshqaruvchi qurilma; Digitayzer (digiftzer) —tasvir va chizmalarni raqamlar ko‘rinishida ifodalab, so‘ngra kompyuterga kirituvchi qurilma. LN вқ-– 12. 13. 14. 15. 17. 18. 19. 20. Savol va topshiriqlar . Axborat nima? . Axborotlarni uzatish va saqlash vositalari. . Informatika fani nimani o‘rganadi? . Informatsion texnologiyalar deganda nimani tushunasiz? . Shaxsiy kompyuterlar qanday asosiy qismlardan tashkil topgan? . Sistemalar bloki qanday qurilmalardan tashkil topgan va ular qanday vazifalarni bajaradi? . Monitor (displey)lar qanday vazifalarni bajaradi? Ularning turlari va asosiy tafsilotlarini ayting. . Klaviatura tugmachalari qanday vazifalarni bajaradi? . Qanday diskovodlarni bilasiz? Ularning turlari va tafsilotlari qanday? 10. 11. Kompyuteming xotiralari necha xil va ularning vazifalari qanday? Kompyuteming qanday qo‘shimcha qurilmalarini bilasiz? Ularning asosiy qurilmalardan farqi nimada? Qo‘shimcha qurilmalarning qanday turlari bor? Ularning tafsilotlari qanday? Printerlarning qanday turlarini bilasiz? Ulaming bir-biridan qanday farqi bor? Kompakt disk va magnitooptik diskovodlarning disklari disketalardan qanday farq qiladi? “Sichqoncha”ning vazifasi nima? Qanday qilib kompyuterni “sichqoncha” bilan ishlash holatiga o‘tkazish mumkin? Kompyuteringizning asosiy qurilmalarini ko‘zdan kechiring va ularning markalarini aniqlang. Asosiy qurilmalarning bir-biri bilan hamda elektr tarmog‘i bilan qanday ulanganligini o‘rganib chiqing. Kompyuterni va uning qurilmalarini qanday qilib ishga tushirishni hamda ishlab bo‘lgach qanday qilib ularni elektr tarmog‘idan ajratishni o‘rganing. Disketalar bilan tanishing, ularning turlarini va xossalarini o‘rganing. Kompyuterdan foydalanuvchilar uchun ishlab chiqilgan texnika xavfsizligi qoidalari bilan tanishing. 4—Informatika va axborot texnologiyalari
7.9-jadval 265-3109C fraksiya tarkibini qizdirish haroratiga bog‘liq holda o‘zgarishi Ko‘rsatkichlar { Qizdi-Harorat "S rishsiz (3051 6051 100" { 2007 2507 Oltingugurt miqdori, «0 da: elementar 0,44 0,4410,441 0,44 { 0,36 10,005 merkaptali { «! 0 0} 0 0 0,00710,024 N?! ajralib chiqishi, «p.da– 0 0 { 0 0 0,01210,274 Jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib turibdiki, 2005S harorat atrofida yuqorida keltirilgan reaksiyalar keta boshlar ekan. Hosil bo‘layotgan merkaptanlar, elementar oltingugurt, N.! neft mahsulotlarini ishlab chiqarishda va qo‘llashda ishlatiladigan rangli metallardan tayyorlangan yoqilg‘i apparaturalari detallarini korroziyaga uchratadilar. Neft va neft mahsulotlari tarkibidagi elementar oltingugurt, N.5 va disul’fidlar, kichik konsentratsiyalari tufayli, kimyoviy xom-ashyo manbasi sifatida amaliy ahamiyatga ega emas. 7.1.2.3. Sulfidlar Hozirgi vaqtda neft! sulfidlari katta ahamiyatga ega. Ular distil-latlardan ajratib olinib, maqsadga muvofiq mahsulot, sul’foksidlar olishda oraliq mahsulot va analitik reagentlar sifatida ishlatiladi. NeftB va neft mahsulotlari tarkibida quyidagi asosiy tipdagi sul’qfidlar mavjud: alifatik (alkanli)— tiaalkanlar, tiaalkenlar, tiaalkinlar (1); arenli-diarilsulrfidlar (P); sikloalkanli-tiatsik-loalkanlar (1); aralash tuzilishli-alkilarilsulyufidlar, ariltiaalkanlar (IV). Yo—8—Ye Ar—S—A SNg Ag—SaN2a—3—Ag Yo—5—4Ag 25" p»! (D (P) (CHA Ou) (P! bu YERDA-EYE-EE-to‘yingan va to‘yinmagan alifatik uglevodorod radikallari; Ag benzol halqasi. G tip SULFIDLARGA-EE. va Ye lari normal va tarmoqlangan alkil hosilalarini, P siga difenilsulfidni, Sh. siga tiofan (tetragidrotiofen, tiotsiklopentan), tiotsiklogeksan, tiotsiklogeptan va boshqalar hamda ularning gomologlarini, TU siga turli tipdagi radikalli hosilalarini keltirish mumkin. 190
Smartfonlar, fotokamera va filtrlar hayotimizning bir bo‘lagiga aylangan Shunchalik o‘rganib qolganimizdan ular ixtiro qilinmasidan avval odamlar qanday yashagan, xotiralarni qanday muhrlagan ekan, degan savol tug‘iladi Baxtli onlar hamisha bo‘lgan va ularni his qilish uchun qo‘l telefonining keragi bo‘lmagan Bunga quyidagi yulduzlar fotolari yaqqol misol bo‘la oladi Linda, Pol va Meri Makkartni, 1990-yilJon Lennon, 1967-yilMadonna, 1982-yilMaykl Jekson, 1966-yilPrezident Jon Kennedi va uning rafiqasi, 1954-yilRossiya imperatori Nikolay II qizi Anastasiya, 1914-yilKurt Kobeyn va Kortni Lav, 1992-yilSofi Loren va fotogrof Richard Avedon, 1960-yilMadonna, 80-yillarMavzuga doir:
Darhaqiqat, tinchlik ulug’ ne’mat Tinchligi bor yurt gullab-yashnaydi Urush bo’layotgan mamlakatlarning qay biri bugun gullab-yashnamoqda, rivojlanmoqda? Hech biri Shunday ekan, tinch, osoyishta kunlarimizning qadriga yetib yashaylik
Jumladan, “Veterinariya va zooinjeneriya” fakulteti Veterinariya meditsinasi yo‘nalishining 7 nafar bitiruvchisi 4 yil mobaynida o‘zlashtirgan bilimlariga tayanib, tanlagan mavzulari bo‘yicha diplom ishini himoya qildi. Komissiya a’zolari tomonidan bitiruv malakaviy ishlari ijobiy baholandi. Bu talaba-yoshlar, qolaversa, professor-o‘qituvchilar uchun ham hayajonli onlardir. Himoyada bo‘lajak mutaxassislar kelajakda filial professor-o‘qituvchilari tomonidan berilgan bilim va ko‘nikmalarni oqlab, veterinariya sohasi rivojida munosib hissalarini qo‘shishiga katta ishonch bildirildi. Zooinjeneriya yo‘nalishida tahsil olgan talabalarning bitiruv malakaviy ishlari himoyasi kelgusi hafta bo‘lib o‘tishi rejalashtirilmoqda. Dovud Abibullayev, O‘zA
Bo‘lib o‘tgan noxush hodisada har ikki tomon bir-birini ayblamoqda Davlatlar bir-biriga norozilik notasi jo‘natishga ham ulgurdi Tojikiston va Qirg‘iziston hukumat va davlat chegaralari vakillari 8 may kuni sodir bo‘lgan otishmadan keyin chegara hududlarda vaziyatni normallashtirish maqsadida muzokara olib bormoqda Bu haqda Tojikiston Milliy xavfsizligi chegara qo‘shinlari matbuot xizmatiga tayanib Aziya-Plyus nashri xabar tarqatgan Tojikiston Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi, chegara qo‘shinlari matbuot markazining xabar berishicha, Qirg‘iziston fuqarolari Tojikiston Respublikasi So‘g‘d viloyati Isfara tumanidagi Chorko‘h qishlog‘idagi «Ibodullo Fayzullayev» mahallasiga tegishli hududda mahalliy hokimiyat organlarining roziligisiz 4 gektar yer maydonini o‘zboshimchalik bilan egallab olib, u yerga ekin ekkan Tojikiston tomoni tarqatgan rasmiy bayonotda shunday deyiladi: «Qo‘shni mamlakat fuqarolarining noqonuniy xatti-harakatlarining oldini olish uchun ular ekin ekayotgan yer Tojikistonga tegishli ekanligi to‘g‘risida xabar berildi Shu munosabat bilan Qirg‘iziston chegarachilari va mahalliy aholiga Tojikiston hududidan chiqib ketish taklif qilindi Biroq, Qirg‘iziston chegarachilari va aholisi hududni tark etish o‘rniga Botken tumanidagi Oqsoy qishlog‘idagi «Ko‘ktosh» mahallasida yashovchi aholini ham Tojikiston rasmiylariga qarshi gij-gijladi Oqibatda Qirg‘izistonning o‘nlab fuqarolari chorko‘hliklarga avvaliga tosh otgan, so‘ng ularga o‘qotar qurollardan o‘q uzilgan 8 may kuni soat 18:10da Botken chegara bo‘limi «Ko‘ktosh» chegara postining 30 nafar harbiy xizmatchisi hamda qirg‘izistonlik 10 nafar politsiya xodimi vaziyatni nazoratga olish o‘rniga, Qirg‘iziston fuqarolari bo‘lgan mahalliy aholining provokatsion harakatlarini qo‘llab-quvvatlab, Tojikistonning tinch aholisiga Kalashnikov avtomatlari va pulemyotlardan o‘q uzdi Shundan so‘ng Tojikiston chegarachilari o‘zlarini va tinch aholini himoya qilish uchun qarshi tomonga o‘qotar qurollardan o‘q uzishga majbur bo‘ldi», deyiladi tojik tomonining bayonotida Tojikiston chegara qo‘shinlari idorasining ma'lum qilishicha, voqea oqibatida Tojikiston fuqarolari, 1983 yilda tug‘ilgan Fozilov Fazliddin va 1971 yilda tug‘ilgan Sharipov Ayyomiddin og‘ir yaralanib, kasalxonaga yotqizilgan Notalar almashinuvi, ikki tomon bir-birini ayblamoqdaQirg‘iziston Tashqi ishlar vazirligi axborot departamenti xabariga ko‘ra, 9 may kuni Tojikistonning Bishkekdagi favqulodda va muxtor elchisi Nazirmad Alizoda chegarada sodir bo‘lgan hodisa yuzasidan Qirg‘iziston Tashqi ishlar vazirligiga chaqirilgan Elchiga u yerda «qirg‘izistonlik harbiylar va fuqarolarning Tojikiston chegarachilari tomonidan bir necha bor o‘qotar quroldan nishonga olingani, oqibatda Qirg‘izistonning uch nafar chegarachisi va bir nafar fuqarosi o‘q tegib, jiddiy yaralangani yuzasidan» norozilik notasi topshirilgan «Qirg‘iziston-Tojikiston davlat chegarasida tojikistonlik harbiy xizmatchilar va fuqarolarning vaziyatni izdan chiqarishga olib keladigan aniq buzg‘unchi va provokatsion harakatlari yuzasidan tashvish bildirildi Tojikiston tomonining ushbu noqonuniy xatti-harakatlari xalqlar birligini timsoli bo‘lgan g‘alaba kuni arafasida va tinchlik hamda osoyishtalik oyi sanaladigan muqaddas Ramazon oyida qilingani juda achinarlidir Qirg‘iziston tomoni chegara hududlaridagi vaziyatning yomonlashuvi uchun barcha javobgarlikni Tojikiston tomoni zimmasiga yuklaydi va vaziyat yanada yomonlashishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun qo‘shni yurt rahbariyatidan shoshilinch choralar ko‘rishni hamda aybdorlarni javobgarlikka tortishni talab qiladi», deyiladi Qirg‘iziston TIV bildirgan bayonotda O‘z navbatida Qirg‘izistonning Tojikistondagi elchisi Rustenbekov Tojikiston tashqi ishlar vazirligiga chaqirilgan Elchiga «Qirg‘iziston fuqarolari va harbiy xizmatchilarining qurolli voqeaga sabab bo‘lgan provokatsion harakatlari tufayli» norozilik notasini topshirilgan «Elchiga Qirg‘iziston fuqarosi tomonidan Tojikiston chegarachilari va harbiylari o‘qotar qurol yordamida o‘qqa tutilgani ortidan noxush hodisa kelib chiqqani, shundan so‘ng Tojikiston chegarachilari ham o‘zlarini himoya qilish maqsadida javob chorasi sifatida o‘q uzishga majbur bo‘lishgani aytildi Shuningdek, janob elchiga Qirg‘iziston rahbariyati o‘z chegarachilari va fuqarolarining navbatdagi provokatsion xatti-harakatlari ikki yurt o‘rtasiga sovuqchilik tushishiga sabab bo‘lgani uchun ularga chora ko‘rishi lozimligi talab qilingan nota topshirildi
Jizzaxlik bir guruh ijodkorlar O‘zbekistonning Birinchi Prezidenti I A Karimovning yorqin xotirasiga bag‘ishlangan, “Ishonch” deb nomlangan badiiy filmni suratga olish uchun tayyorgarlik ishlarini boshlab yubordi Bu haqda “Sangzor uz” nashri xabar berdi Ushbu film “O‘zbekkino” milliy agentligi Jizzax viloyati hududiy bo‘limi rahbarligida suratga olinadi Filmning g‘oya muallifi Ravshanbek Yo‘ldoshev, ssenariy muallifi Hanifa Yo‘ldosheva “O‘zbekistonni ko‘p yillar boshqargan bu insonni xotirlash, ular tomonidan amalga oshirilgan ishlarni kelajak avlodga badiiy kino orqali yetkazish bugun eng dolzarb vazifalardan sanaladi”, — deydi g‘oya muallifi R Yo‘ldoshev Ayni paytda mazkur film g‘oyasi O‘zbekiston Respublikasi intellektual mulk agentligi davlat unitar korxonasining №000376 sonli mualliflik huquqi guvohnomasiga ega Film rejissori va aktyorlar haqida ma’lumot berilmayapti
1 Xonimlar uchun juda nozik fikr Fil #sonli murakkablik g'oyasi yovvoyi tabiatni yaxshi ko'radigan ayollarning eng sevimli shaharlaridan biri bo'ldi Tashqi dizaynlar bilan birlashtirilsa, uning teriga juda salqin ko'rinadi Xotinning teri rangi siyohning go'zalligiga ta'sir qilmaydi
Bosh sahifa Davlat ramzlari Rivojlanish ko'rsatkichlari Yil, chorak yakunlari ma'ruza matnlari Nazorat qiluvchi organlar ro’yxati Tarkibiy bo`linmasi Tuman va shahar hokimliklari Tuman (Shahar) hokimliklari funksiya va vazifalari O´zbekiston Respublikasi Qonunlari Qashqadaryo viloyati hokimining Qarori va Farmoyishlari Tuman hokimliklarida tasdiqlangan ichki va normativ-huquqiy hujjatlar Tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishdagi qonun va farmoyishlar Bo’sh ish o’rinlari Xalq deputatlari viloyat kengashi Xalq deputatlari tuman (shahar) kengashlari Davlat va tarmoq xizmatlari ro´yxati Xizmatlar va boshqa to'lovlarni onlayn to'lovi Mobil telefon orqali to'lovlar (Click uz tizimi misolida) Ochiq ma'lumotlar Ko'rib chiqilgan mo'rojaatlar to'g'risidagi ma'lumot E'lon etilgan tender/e'lonlar Ishtirokchilar uchun ma’lumotlar Barcha ta'lim muassasalarida O'zbekistonning Birinchi Prezidenti xotirasiga bag'ishlangan «Xotira darslari» bo'lib o'tdi O'zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti, barchamiz uchun qadrli inson bo'lgan Islom Karimov o'z hayoti va taqdirini jonajon O'zbekistonimiz, xalqimizga bag'ishladi
143 oroshayemыx zemel // Primeneniye drenaja pri osvoyenii zasolennыx zemel. -M.:Izd-vo AN SSSR, 1958.-S.24-29. 77. Kogan Sh.I. Vodorosli vodoyemov Turkm SSR. – Ashxabad: Ыlыm. 1972. -252s. 78. Kogan Sh.I., Lyubeznov Yu.Ye., Sadыkov X.S., Gaipova A.P., Kravchenko M-E., Kemjayev M. Vodoyemы yujnogo Turkmenistana. - Ashxabad: Ыlыm. 1985. –233 s. 79. Konstantinov A.S. Obщaya gidrobiologiya. M.:Nauka, 1972. – 472s. 80. Korshikov O. A. Podklass protokokkovi (Rrotococcineae), vakuolni (Vacuololes) ta protokokkovы (Protocoales). -Kiyev: Izd-vo AN USSR. 1953. -440s. 81. Korshikov O.A. Viznachik prisnovodnix vodorostey Ukrainskoi RSR. V. Pidklass protokokovi (Protococcineae). - Kiiv: Vidavnitstvo Akademii nauk Ukrainskoi RSR. 1953.-420 s. 82. Kostyakov A. N. Osnovы melioratsii. –M.: Selxozgiz. 1951. –S.74-78. 83. Kuvshinova K. V., O‘tina V. M. Izmeneniye temperaturы i vlajnosti pri uskarenii Aralskogo morya // Tashkent. (Tr.GGO). 1982.- №3. - vыp.10. -468s. 84. Kuznetsov V. K., Nazarov G. B., Sharman E.E. Vыnos fosfora k selskoxozyaystvennыx poley vesennim poverxnostnыm stokom // Vodnыe resursы. –M. 1981. №5. -196s. 85. Kursanov L.I., Zabelina M.M., Meyer K.I., Roll Ya.V., Seshinskaya N.I. Vodorosli // Opredelitel nizshix rasteniy. T.1. vыp.4.-M.: Sovetskaya nauka.1953.-396 s. 86. Kutliyev Dj. Mikroorganizmы promыshlenno-bыtovыx i selskoxozyaystvennыx stochnыx vod Uzbekistana i ix ochistitelnaya rol.: Avtoref. dis. … dokt. biol.nauk. – Tashkent. 1993. – 45s. 87. LakinG.F., Biometriya. –M.: Vыssh. shk.. 1990.-351 s. 88. Levina P.I. Vzaimootnosheniya razlichnыx vidov protokokkovыx vodorosley i ix bakteritsidnoye deytsviye pri sovmestnom vыraщivanii // Mikrobiologiya. -M. 1966. -№1. vыp.33. -S.141-147. 89. Legostayev V. M. Gorizontalnыy drenam oroshayemыx zemel. –M.: Selxozgiz, 1952. –S.24-30. 90. Legostayev V.M. Ispolzovaniye vod povыshennoy mineralizatsii na orosheniye. – Tashkent, 1961. –S.54-56.
–O‘zingizni bosinp Sizdan shubha qilib buni so‘rayotganim yo‘q, –tinchlantirdi uni tergovchi. –Buni bilishimiz shart, chunki qotil jinoatni rejalashtirganda, sizni qayerda bo‘lganingizni, onangiz qayerda edi va ukangiz nima ish bilan mashg‘ul bo‘lgan–hammasini hisobga olgan. Shuning uchun ham qulay fursatni tanlay bilgan–biz mana shu ma’lumotlarga ega bo‘lishimiz shart Qorajon tinchlandi. Keyin: «Futbolda bo‘lganman: Osiyo chempionligi uchun Nasaf bilan Qatar uchrashuvi bo‘layotgandi» –dedi bamaylixotir. Lola Sobirovna daftariga «futbolda bo‘lgan». degan jumlani yozib qo‘ydi-da, so‘ng: (Buni kim tasdiqlaydi? –deb so‘radi. Qorajonga kishini tahqirlaydigan darajadagi bunday so‘roq yoqmadi, lekin bu safar qizishmadi. –O‘rtoqlarim Asqar bilan Chingiz tasdiqlashi mumkin. Hatto musabaqadan so‘ng «Nasafn-nning g‘alabasini birga nishonladik, –tergovchi baribir so‘raydi dedimi, birato‘la qayerda o‘girishganini ham aytdi, "Darxonzda o‘tirdik) deb qistirib qo‘ydi. –O‘sha kuni ustingizda nima bor edi? Qanaqa kiyimda edingiz, demoqchiman? –Jinsi shim va charm kurtkada edim. –Ularning telefonlari bormi? Do‘stlaringizning, demoqchiman. –Bor! Aola Sobirovna har ikkisining qo‘l telefoni raqamlarini daftariga yozib olgach, Qorajon-ga ruxsat berdi. Keyin: (Darvoqe, sizning ham raqamingizni yozib qo‘yay, har ehgimolga qarshi», deb uning telefon raqamini ham daftariga yozib qo‘ydi. Shu payt mayor Choriyev kelib, axtarilayot-gan narsaning topilg‘ganini bundan tashqari yana bir narsa qo‘llariga ilashganki–u ham selofan xaltada ekani haqida ma’lumot berdi. Topilma-179
! Mirziyoyev Sh.M. Insonparvarlik, ezgulik va bunyodkorlik—milliy g‘oyamizning asosiy poydevoridir. —T.: “Tasvir”. 2021. 103
��
AMIRI HAROS ANDAROB ANDXUD ANQURIYA ARDABIL ARDISH DARYOSI ARZBEGI ARZINJON ARZIRUM ARQONI DAVLAT ARSIF ARSIF DARASI ARHANG SAROY —qo‘rqituvchi amir. GX —X-U asrlarda podshoh saroyida ishonchli mansabdor. Saroy qo‘rikchilarining boshlig‘i. Asosiy vazifasidan tashqari, jinoyatchilarni jazolash ustidan ham. nazorat qilib turgan. — Hindikush tog‘i etagida, Qobulning Toxa-riston bilan chegara hududida, Balxdan Qobulga olib boradigan yo‘l ustida joylashgan o‘rta asr shahari. Qadimda Bomiyon-ra, XVI —XUSH asrlarda esa Balx xonligiga tobe’ bo‘lgan. —Shimoliy Afg‘onistonning mashhur shaharlaridan. Balxdan 215 km. g‘arbda, katta karvon yo‘li ustida joylashgan. —Anqara shahrining o‘sha paytlardagi NOMI: —Eron Ozarbayjonining yirik shaharlaridan. Tabrizning g‘arbiy-shimoliy tarafida joylashgan. —Sibirdagi qadimiy daryolardan— Irtish daryosi. Musulmon tarixchilari unish-u nom bilan atashgan. —Mamlakatning obod yoki xarobligini, shuningdek, podshoh huzuriga arz-dod bilan keluvchilarning ahvolini vaqt-vaqti bilan oliy hukmdorga ma’lum qilib turuvchi mansabdor. — Tarabzun va Arzirum oralig‘ida o‘rnashgan, Sivosdan sharqda, katta karvon yo‘li ustidagi shahar. —Sultoniya bilan Qo‘niya oralig‘ida, Tarab-zundan Eronga olib boradigan katta karvon yo‘lida joylashgan. — toj-u taxt va davlat ustunlari, ya’ni vazirlar, amirlar, ruhoniylar va b. q. — Balx viloyatidagi Elburz tog‘n etagidagi xushmanzara joy. — Balx ko‘histoni (u Elburz tog‘i deb ataladi) da joylashgan xushmanzara dara. — Toxaristonning qadimiy shaharlaridan. Amudaryoning so‘l qirg‘og‘idagi Badaxshon bilan tutash viloyat. X-U: —XUN asrlar-ASTROBOL AXLAT AXSI (AXSIQKAT) AXTACHI AHCHA ACHIQ MAVZE’I ASHPARA ASHROF AHLI SINOAT AHMAD JOM A’LAM BAALBEQ BAVVON BADAXSHON BALJUAN BALX Jurjonning kattaligi jihatdan ikkinchi o‘rinda turgan shahri. Qaspiy dengizining sharqi-janubiy tarafida, Mozanda-ron chegarasida joylashgan. Van ko‘lining kunbotish sohilida, Bidlis shahridan taxminan 40 km. shimoli-sharqda joylashgan o‘rta asr shahri. Sirdaryoning o‘ng sohilida; Farg‘onaning eng yirik shaharlaridan {XTU — HUT a.) podshohning otlariga qarab turuvchi xizmatkor. Janubiy Turkiston shaharlaridan. Balx-ga olib boruvchi yo‘l ustida joylashgan. Balx bilan uning orasi taxminan 80 km. Samarqandning Anhor tumanida, Qizil rabotning g‘arbiy tarafida joylashgan qishloq. Yettisuv hududidagi (uning g‘arbiy tarafida) joylashgan qal’a. Hozirgi Choldevor o‘rnida bo‘lgan. sharaf va izzat-e’tibor egalari, oliy tabaqa vakillari. Hunarmand ahli, kosiblar. xurosonlik mashhur muhaddis (hadis olimi) va mutasavvuf shonr (1049—1142) muftiylar boshlig‘i, ular qabul qilgan hukm yoki fatvo faqat a’lamning tasdig‘idan o‘tgandan keyingina kuchga kirgan. Livanning qadimiy shaharlaridan. Undan Dimishqqacha uch kunlik yo‘l.
etishga yordam beruvchi qonun-qoidalarni eslatish
j j j Vahki yuz mehnat bila bag‘rimni qon etti kasal; Dam-badam ulqonni ko‘zlardin ravon etti kasal, Necha muddatdurki ranj-u dardi zo‘ridin-mani,. Qo‘zga ilmasdek zaif-u notavon etti kasal. Gah tib-u gah sarzah birla yetkurub yuz-ming azob, Jismi zorimni sarosar ustuxon etti kasal. Aysh-u rohat tahsini majruh-u maqtul etgali, Z Ohim o‘q, ashkim qarish, qaddim kamon etti kasal. Ko‘zyoshimni dona yonglig‘ har tarafga oqizib. Orazim rangini andoqkim samon etti kasal. Xasta jismim za’fini yetkurdi ul g‘oyatg‘akim, Zarra oso xalq ko‘zidin nihon etti kasal. Ikki oy erdi agarchi bu kasalning muddati, Lek iki yil dard chekkondin yamon etti kasal. Shohi odil ko‘ngludin yodimni bilkul mahv etib, Xalqaro ma’dumu benom-u nishon etti kasal, Bir nafas holim so‘rarg‘a topmadim bir xostar, Xor-u beqadr erkanim emdi ayon etti kasal. Bildurub bekasligimni man hazin bemorga, og‘-u hasratdin ko‘zimni xunfishon etti kasal. Ogahiy, emdi ulumga rozi o‘lsam ayb emas, Kim mani yuz vajh ila ozarda jon etti kasal",
axborot tizimi—axborotni to‘plash, saqlash, izlash, unga ishlov berish hamda undan foydalanish imkonini beradigan, tashkiliy jihatdan tartibga solingan jami axborot resurslari, axborot texnologiyalari va aloqa vositalari. 4-modda. Axborotlashtirish sohasidagi davlat siyosati Axborotlashtirish sohasidagi davlat siyosati axborot resurslari, axborot texnologiyalari va axborot tizimlarini rivojlantirish hamda takomillashtirishning zamonaviy jaxon tamoyillarini hisobga olgan holda milliy axborot tizimini yaratishga qaratilgan. Axborotlashtirish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yunalishlari quyidagilardan iborat: har kimning axborotni erkin olish va tarqatishga doir konstitusiyaviy hukuqlarini amalga oshirish, axborot resurslaridan erkin foydalanilishini ta’minlash; davlat organlarining axborot tizimlari, tarmok, va xududiy axborot tizimlari, shuningdek yuridik hamda jismoniy shaxslarning axborot tizimlari asosida O‘zbekiston Respublikasining yagona axborot makonini yaratish; halqaro axborot tarmokdari va Internet jaxon axborot tarmog‘idan erkin foydalanish uchun sharoit yaratish; davlat axborot resurslarini shakllantirish, axborot tizimlarini yaratish hamda rivojlantirish, ularning bir-biriga mosligini va o‘zaro aloqada ishlashini ta’minlash; axborot texnologiyalarining zamonaviy vositalari ishlab chikarilishini tashkil etish; axborot resurslari, xizmatlari va axborot texnologiyalari bozorini shakllantirishga kumaklashish; dasturiy mahsulotlar ishlab chikarish rivojlantirilishini rag‘batlantirish; tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish, investisiyalarni jalb etish uchun qulay sharoit yaratish; kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish, ilmiy tadqiqotlarni rag‘batlantirish. 5-modda. Axborotlashtirish sohasini davlat tomonidan tartibga solish Axborotlashtirish sohasini davlat tomonidan tartibga solishni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va u maxsus vakolat bergan organ amalga oshiradi. 6-modda. Maxsus vakolatli organ 335
Faollashgan glukoza-1-fosfat polimerlanishi a-1—4 bog‘lanish orqali boradi, ammo ayrim joylarda polimer a-1—6 bog‘lanish hosil qilishi orqali shoxlanishi ham mumkin. Glukoza glikogen sifatida hayvon organizmida shunga o‘xshash yo‘l bilan yig‘iladi va saqlanadi. Faqat farqi shundaki, glikogen sintezida glukoza UDF ulanishi orqali faollanadi. cнo OH OPO;H 0) 5. HO OPO,H цo— 0 Ю — OH— 4 OH cнo нo oн RSA вa OPO;H aв OPO;H OH OH OH OPO;H 5 ; Glukoza-Glitseraldegid Fruktoza- Fruktoza» 1 oви 3-fosfat 1,6-difosfat 6-fosfat HO 1 нo a 0 u 5 o. oн 8 0. PO, 0PO,0 oн ид OPOM o OH нo 80 OPO;H oн нo OH нo oн Uridildifosfat glukoza aгoгa- (UDF-glukoza) ’osfat uar
Sartr asarlari, qahramonlari taqdiri va dunyosi, u yaratgan ta’limot bir narsani isbotladi: inson Yaratgandan uzoqlashgani sayin o‘zini ma’nisizlashtirib boradi va olam, shu olamga taalluqli bo‘lgan barcha narsa bilan uning ko‘nglidagi va shuuridagi aloqa, rishta uziladi, hayotning, borliqning, tiriklikning mohiyati qolmaydi Sartr qahramonlariga zo‘r berib o‘z falsafasini, qarashlarini tiqishtirdi, shu bilan o‘z davrining falsafasini yaratgan esa-da, uning qahramonlari hayotdan uzilgan va botiniiy mohiyatlari boy berilgan shaxslar Ularning eng katta fojiasi Yaratgan va bani olam uyg‘unligini tan olmaganliklarida «Behuzurlik», «Ozodlik yo‘llari» (garchi trilogiyada Frantsiyaning fashistlar bosqini arafasidagi hayoti, frantsuz qarshilik harakatining ozodlik uchun kurashi mavjud bo‘lsa-da, asar frantsuz xalqining ozodlik harakatidan ko‘ra Sartr ta’limotida targ‘ib qilingan shaxs ozodligi asarning bosh liniyasini tashkil qiladi Oldingi romani kabi bu asar qahramoni Matening hayoti va qarashlari xuddi muallifniki kabi boshi berk ko‘chaga kirib qoladi, bu qahramonlar hayotiy harakatdan mosuvo obrazlarga aylanadi: adib bu asarida yozuvchi sifatida to‘liq yengiladi), «Devor», «Gerostrat», «Yotoq», «Dohiyning yoshligi» asarlari bu fikrni to‘liq tasdiqlaydi
Ruch Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi. Aholisi 504 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,8 nafar kishi. Geografiyasi Maydoni — 14,5 km2. Manbalar Gironde shaharlari
«!!! eamshan miqdorda beriladigan bo‘ldi; ko‘chi ortiq 9). elabki 5-yil ichida yor solig‘idan ozod ri) keltirilganlar dayotl «oliqni yarim miqdorda t etildi keyingi yillarda esa shu SOI rd To‘laydiga, qilindi– s alari, na ich Biroq, na Rossiyaning Hukmron doiralar AVS ki GUberiiyadar XOKHMHAT organlari krepostnoylik huquqn Vg yekor qilinishi oqibatlarini bartaraf eta olmaganliklari oois, Metropoliyada kapitalistik —xo‘jalikni rivojlantirishning—u afnalishlari. usullari belgilanishi munosabati bilan. Ross, «rnini Turkistonga va Dasht o‘lkaga Rossiya krest’yanlarini boshqa ba’zi tabaqa vakillarini Ko‘chirish ko‘lamini kengaytirishga qaror qildi. Shuningdek. faqat pravoslav rus fuqarolarini emas, balki Rossiya fuqarosi bo‘lgan. boshqa nasroniylarni ham ko‘chirishga ruxsat berish maqsadga muvofiq deb topildi. Shu maqsadda, Aleksandr Sh 1889- yil 13-iyulda "Qishloq obivatellari yoki meshchanlarni davlat yerlariga ko‘chirish va avvalgi yillarda ko‘chirilgan shaxslarni muayyan, tabaqaga biriktirish tartibi to‘g‘risida) qonunni imzoladi. Biroq aftidan, Rossiya hukmron doiralari tub aholining bir necha kuchli :Uzg‘olonlaridan keyin, Turkistondagi, umuman, Markaziy Osiyodagi o‘z mavqei uchun xavotir bo‘lib, yangi qoidalarni amalga kiritdi Bu kondalarda ushbu mustamlakalarga mulkiy. va xo‘jalik jihatlan ta’minlangan nasroniy dehqonlarni ham ko‘chirish nazarda gutilgandi ". Natijada Rossiyadan ko‘chirib keltirilganlarning Turkiston va Dasht o‘lkaning faqat ko‘chmanchi emas, balki tub o‘troq aholisiga nisbatan ham oshkor mustamlakachilik bedodligi cheksi; kuchayib ketdi. Shuni ham qayd etish lozimki Rossiya va Buxoro amirlig" o‘rtasida 1873-yilda tuzilgan bitimga binoan Buxoroda Ross imperatorining Siyosiy agentligi tashkil qilinib, Amudaryo flotiliyasi, bir qator garnizonlar, bojxonalar barpo etildi g Chorjo‘y, Yangi Buxoro (Kogon), Karki, Patta-G‘ isor, Teriv shaharlariga, keyinchalik temiryo‘l stansiyalariga ro‘yo aholiyo" ko‘plab ko‘chirildi", Xuddi shunday harakatlar 1874- yilda —
darajasigagina, ya’ni shu paytgacha tarkib topgan ruhiy funksiyalargagina tayanib qolmay, balki uning potensial imkoniyatlariga, tarkib topayotgan funksiyalariga va eng yaqin kamol topish zonasining aktual kamol topishiga yordam berishi lozim. Bu holda bola bugun yordam olgan taqdirdagina bajara oladigan vazifani ertaga mustaqil bajara oladigan bo‘lishi zarur. Ta’lim bilan kamol topish o‘rtasidagi ichki bog‘lanish ham xuddi ana shundadir. Binobarin, ta’lim bilan kamol topib borish o‘rtasidagi aloqa g‘oyat xilma-xil bo‘lsa ham, bolaning kamol topib borishining eng yaqin zonasiga tayanuvchi ta’limgina chinakam samarali bo‘lishi mumkin. Kamol topib borishning ikki darajasi haqida, ta’lim bilan kamol topib borishning bog‘lanishi to‘g‘risidagi hamda to‘g‘ri yo‘lga qo‘yilgan ta’limning kamol topib borishidan va uning tugallangan bosqichlariga tayanib qolmay, balki tarkib topayotgan ruhiy funksiyalarga ham tayanishi kerakligi haqidagi ana shu asosiy nazariy qoidalar yordamchi maktab ta’limi va amaliyoti uchun g‘oyat katta ahamiyatga egadir. Bu qoidalarni atoqli psixologlardan biri L. S. Vigotskiy o‘rtaga tashladi. L. S. Vigotskiyning nazariy qoidalari professor L. V. Zankov rahbarligida amalga oshirilgan bir qator tajriba ishlari bilan tasdiqlandi. Tadqiqotchilar ta’lim jarayonini shunday tashkil etdilarki, o‘quvchilarning kamol topib borishining umumiy darajasini maksimal oshirishni maqsad qilib qo‘ydilar. Bunda ular kuzatishning shunday shakllarini rivojlantirishga alohida e’tibor berdilarki, ularni amalga oshirishda tafakkur jarayonlari voqelikni real hissiy bilish bilan, idrok etiladigan narsalardagi tafovutlar va o‘xshash tomonlarni aniqlash bilan bog‘landi. Bolada mavhum tafakkurni rivojlantirishga, ya’ni bola atrofidagi voqelik obyektlari o‘rtasidagi bog‘lanishlar va munosabatlarni o‘rnatishga, shuningdek, bolada amaliy harakatlarni turkib toptirishga alohida e’tibor beriladi. Tajriba shuni ko‘rsatadiki, bunday sharoitlarda bolalar o‘zlarining umumiy kamol topishlarida ancha yuqori darajaga erishadilar, bilimlarni, malaka va ko‘nikmalarni ancha muvaffaqiyatli oyallaydilar. Eng yaqin kamol topish zonasi hamda ta’lim bilan kamol toplahning o‘zaro bog‘lanishi haqidagi nazariyaga asoslanib, Rossiyada umumiy va pedagogik psixologiya institutidagi kichik yoshdagi bolalar psixologiyasi laboratoriyasi (D. B. Elkonin, V.V.Davidov) o‘quvchilar kamol topib borishining umumiy darajasini 39
(b o‘tgandir". She’r bilan yozilgan dramatik asarlarning alohi-a ta’sir kuchiga ega ekani har bir tomoshabinga ayondir. =", She’riy shaklning o‘ziga xosligini, ya’ni uning muzikaviyligini yuzaga keltiruvchi faktorlardan uchtasi juda muhimdir: ritm (zarb), qofiya va band. v =! She’riy asarda misralarning bir o‘lchovli, bir hajmli bo‘lib "kelishi ritm (zarb) deb ataladi. Masalan, «Navoiy» poemasidan Eyuqorida keltirilgan parchaning hamma misralarida o‘n bir bo‘g‘in «takror bo‘ladi va bu bo‘g‘inlar har bir misrada bir xil guruhlan-. gan. Buning natijasida o‘ziga xos ohang maydonga kelgan. «Ros- «siya» she’rida esa misralarning soni va gruppa (guruh)lanib «kelishi boshqachadir, shu sababli bu she’rdagi ritm ham bizning :qulog‘imizga boshqacha eshitiladi, ya’ni she’r boshqacha muzikaviylik kasb yetadi. Demak, bu ikki asarning har birida ritm boshqachadir. Qadim o‘zbek klassik adabiyotshunosligida she’rdagi ritm Hzarb) qonunlari «Aruz» deb atalmish fan tomonidan o‘rganilar edi. Hozirgi zamon adabiyotshunosligida esa uni «Ritmika» sohasi o‘rganadi. «Rossiya» she’rida misralarning oxiridagi so‘zlarning ohangdoshlik tartibi «Navoiy» poemasinikidan farq etadi. So‘zlarning ohangdoshligi qonuni har ikki asarda saqlansa ham, bu qo- : nunning konkret ravishda amalga oshirilishi boshqa-boshqa tus = oladi: Oybek asarida ketma-ket kelayotgan juft misralar (bayt) «ohangdosh bo‘lsa, Hamid Olimjon asarida misralar bir-birlari = osha ohangdoshlik kasb etadilar (birinchi misra bilan uchinchi, . ikkinchi misra bilan to‘rtinchi misra ohangdoshdir). Demak, ikkala asarda misralar oxirining ohangdoshligi bir-biridan farqli qonun asosida yaratiladi. She’riy shakldagi ohangdoshlik hodisasi, ya’ni qofiya o‘zbek klassik adabiyotida «Ilmi qofiya» tomonidan o‘rganilar edi, hozir esa adabiyotshunoslikning «Fonika» sohasi obyekti bo‘lgan. «Rossiya» va «Navoiy» asarlarida she’riy misralarning gruppalanib kelishi ham boshqa-boshqadir. «Rossiya»da she’riy misralarning to‘rttasi bir butunni tashkil etadi, «Navoiy» pozmasida she’riy misralar juft-juft bo‘lib, gruppalanib keladilar. Bu gruppalarning har biri «band» (Yevropa adabiyotshunosligida «strofa») deb ataladi. Bandlar tashkil bo‘lishining ham o‘z qonunlari bo‘lib, bandlarning turlari juda xilma-xildir. Hozirgi zamon adabiyotshunosligida bandlar «Strofika» deb atalmish max-1 «SI pish-u roman v stixax— d’yavolrskaya raznitsa», degan edi u. She’riy shakl badiiy adabiyotga mansub bo‘lmagan asarlarda ham foydalaniladi. Masalan, N. Buals va A. Popning adabiyot nazariyasiga bag‘ishlab, she’riy shaklda yozgan asarlari bor. Urta asrlarda fors va turkiy tillarda turli kasblarga bag‘ishlanib, she’riy shaklda asarlar yozilgani ham ma’lumdir. Bu holda she’r muallifning ichki dunyosini ifoda etishdan mahrum etiladi va o‘zining asosiy vazifasidan uzoqlashtirilib, sof informatsion vazifani bajarishga, she’riyatga yot bo‘lgan maqsadlarga bo‘ysundiriladi. 301.
Tabiat qo‘ynidagi tayyorgarlik. Milliy jamoaning Chimyondagi yig‘inidan eksklyuziv fotogalereya JCh-2022 va Osiyo kubogi-2023 qo‘shma saralash bosqichiga tayyorgarlik ko‘rayotgan O‘zbekiston milliy jamoasi Bo‘stonliq tumanidagi tog‘li hududda yig‘in tashkil etgan. 24 may, dushanba kuni Kun.uz va Tribuna.uz sayti ijodkorlari Vadim Abramov boshchiligida o‘tayotgan milliy jamoamiz mashg‘ulotlarida bo‘lib qaytishdi. Asosan jismoniy tayyorgarlikka katta urg‘u berilayotgan o‘quv-mashg‘ulot yig‘ini quvnoq kayfiyatda o‘tmoqda. Legionerlar orasidan Odil Ahmedov hammadan avval safga qo‘shilgan bo‘lsa, so‘ng Belarusdan Shahzod Ubaydullayev, Birlashgan Arab Amirliklaridan Jaloliddin Masharipov, Odil Hamrobekov, Otabek Shukurov, Dostonbek Hamdamov yetib kelgan. Shuningdek, Dushanbeda o‘tgan OFK kubogida ishtirok etgan «Nasaf» vakillari ham safda. Tez orada, Italiyadan Eldor Shomurodov, Qozog‘istondan Igor Sergeyev va Koreyadagi legionerlarimiz ham mashg‘ulotlarga qo‘shilishi kutilmoqda. Quyida milliy jamoamizning Chimyon tog‘ yonbag‘ridagi tabiat qo‘ynida o‘tkazayotgan mashg‘ulotlardan Kun.uz va Tribuna.uz sayti ijodkorlarining uyushtirgan eksklyuziv fotogalereyasini tomosha qiling. Suratlar muallifi – Ma'rufjon Asqarov
uyi qalay selo degan fikr a keldi. Mitcherlix Gann olib selepning atom sgirl Lasi VeO; bo‘lgan temir (1) okenyat uz ri bilan izomorflig Yaakib, ashoxiviy oksid formulasi A.O; bulashi kerak, Julosaga kiri, Bu Formuladak va aloyiniy oksidnang tarkibidan foydalanib, yuminiyinig 2705 rligi 27 ga teng ekayligi aniqlandi.
1-topshiriq. Rasmni kuzating va berilgan savollar asosida suhbatlashing. —Ayting-chi, rasmda qanday binolar tasvirlangan? —Poytaxtimizda qanday yangi inshootlar barpo etildi? —Siz yashayotgan shahar yoki qishloqda-chi? 1-mashq. Matnni o‘qing va mazmunini so‘zlab bering. Ajratib ko‘rsatilgan so‘zlarga e’tibor qiling. Obod o‘lka Bizning Vatanimimiz —O‘zbekiston Respublikasi. O‘zbekistonning poytaxti Toshkent shahri Markaziy Osiyodagi eng katta shahar. Bu yerda keng ko‘chalar, chiroyli zamonaviy uylar, qadimiy obidalar ko‘p. Respublikamizning barcha 3
Ris. 31. Texnologicheskaya sxema pil’nogo djina marki ZXDDM. 1– rabochaya kamera; 2– pil’niy silindr; 3– kolosnik; 4— semennaya grebenka; 5– vozdushnaya kamera; 6– ulyuchniy kozmrek; 7–lotok dlya vmgruzki semyan; 8– verxniy fartuk; 9– soplo; 10– voloknootvodyashiy kanal (truboprovod); 11– korpus; 12– sorniy shnek. Texnicheskaya xarakteristika pil’nog‘o djina marki EXDDM Proizvoditel’nost’ po voloknu, kg?ch 1000 Chastota vrasheniya pil’nogo silindra, obumin 735 Ustanovlennaya moshnost’, KVt 58,9 Kolichestvo pil na val-u, sht 80 Diametr pil, mm 320 Diametr mejdupil’noy prokladki, mm 160 Kolichestvo kolosnikov, sht 81 Zazor mejdu pil’nim silindrom i soplom, mm 1,5-2 Skorost’ vozduxa iz sopla, m)s 65-70 Kontrol’nme vopros’i {. Texnologicheskiye trebovaniya, pred’yavlyayemiye k operatsiyi pil’nogo djinirovaniya. 2. Teoriya protsessa pil’nogo djinirovaniya. 3. Osnovnye rabochiye organi pil’n’gx djinov. 4. Ustroystvo i prinsip rabot’ pil’qn’x djinov. asia
Yaxshi edi, lekin .... Nima uchun barcha mulklar uchun kundalik daromad faqat 6 Faqat men tashvishlanarli darajada o'yinni xarob qiladi
.15-$8. Qutb koordinatalarida berilgan funksiyalarning grafiklari ...
Afsuski, o't pufagi saraton umumiy prognoz juda yaxshi emas Tibbiy maqolalar ko'pchilik, 100 (10%), faqat 10 ko'ra besh yillik yoki undan ko'p (5-10 yashovchanligini) yashaydi Odatda kasallik bosqichi bog'liq tashxis ko'pincha bir kasallik davolash mumkin emas bo'lsa, keyingi bosqichlarida qo'yiladi
Siyosiy, ta’lim va tibbiyot tizimlarimiz dunyo standartlariga mos
olgan holda topshiriqlar xarakteri aniqlashtirib olinadi. Ota-onalarga bolaning materialni o‘zlashtirishini maishiy vaziyatlar bilan bog‘lash, o‘yinli usullarni qo‘llash, faoliyatning boshqa turlarini (applikatsiya, yopishtirish, konstruksiyalash, qo‘l mehnati) kiritish, turli muassasalarga sayohatlarni uyushtirish haqida maslahatlar beriladi. Ayrim hollarda pedagog maslahatlaridan to‘g‘ri foydalana bilmagan yoki mashg‘ulotlar mazmunini tushuna olmagan ota-onalarni mashg‘ulotlarga taklif qilinadi. Bu mashg‘ulotlar davomida u yoki bu bo‘lim, masalan, eshitish idrokini rivojlantirish bo‘yicha ish metodikasi ochib beriladi. Ota-onalar uzoqda yashagani va maktabgacha muassasaga tez-tez kela olmasligi holatlarida pedagog ular bilan xatlar orqali yozishmani yo‘lga qo‘yadi. Ularning savollariga, jumladan, bola tarbiyasi bilan bevosita bog‘liq bo‘lmagan, masalan, bolaning salomatligi, maktabgacha muassasada yashash sharoitlari haqida savollariga ham javob beradi. Bolalarni ota-onasi bilan yozishmaga jalb qilish: bolaning ko‘z oldida konvertni yelimlash, manzilni yozish, ota-onasining rasmini ko‘rsatish juda muhim. Bolalar rasm solishi, kichik matnlar yozishi, pedagog yordamida tabrik otkritkalarini imzolashi mumkin. Pedagog bola bilan birgalikda olingan har bir xatni muhokama qilishi, oilaning hayoti haqida, ota-ona o‘z farzandi haqida g‘amxo‘rlik qilayotgani haqida tushunarli tarzda gapirib berishi juda muhim. Ota-onalarning hamma xatlarini saqlab qo‘yish kerak, chunki bolalar ularni qayta-qayta o‘qishni yaxshi ko‘radi. Bola va uning oilasi uchun muhim hodisa surdopedagog yoki tarbiyachining ularning uyiga tashrifi bo‘lishi mumkin. Bunday tashriflarga pedagog oldindan tayyorlanadi, ota-onalarga savollar, taklif, maslahat va tavsiyalarni puxta o‘ylab oladi. Oilaga tashrifni bola hayotidagi biror hodisa bilan, masalan betobligi tufayli maktabgacha muassasada bo‘lmaganligi, tug‘ilgan kuni va b. bilan bog‘lash maqsadga muvofiq. Tashrif davomida bolaning yashash tarzi, ota-onaning u bilan muloqot vositalarini kuzatish, shu oila uchun dolzarb bo‘lgan bola tarbiyasi muammolarini muhokama qilish maqsadga muvofiq. Pedagog ota-onalarga uyda maktabgacha tarbiya muassasasi kun tartibiga o‘xshash kun tartibiga rioya qilishning muhimligini, nutqiy muloqotning, atrofidagilar haqida tasavvurlarini kengaytirishning zarurligini tushuntirishi; bola bilan uning maishiy faoliyatda ishtiroki, sayrlar, teatrda, sirkda bo‘lish va b. davomida 257
I, , ta’sir chizig‘ini qurish. Fermani 11— bo‘yicha kesib, I.,, zo‘riqishning moment nuqtasi aniqlanadi. Bu nuqta 8-tugunga mos keladi (4.23-rasm, a). (4,24) formulaga asosanI, ,, Ta’sir chizig‘ining tenglamasi quyidagicha bo‘ladi: Mar" Ta Bunda G‘, 4, = 49 bo‘ladi. M!!! ta’sir chizig‘ining nolinchi nuqtasi AK. va VS to‘g‘ri chiziqlarning kesishgan nuqtasi ta bo‘ladi yoq, 74 qo‘yib, birinchi o‘ng chiziqni chizamiz (4.23-rasm, j). Bu chiziqdan Harakat yuqoridan bo‘lganda 4-tugun bilan S sharnir oralig‘ida foydalaniladi. Shuning uchun 4-tugun va S sharnirni birinchi o‘ng chiziqqa proyeksiyalasak, uch va u, ordinatalar ma’lum bo‘ladi. ak: chap chiziq va birinchi o‘ng chiziq moment nuqtasi K. da kesishadi. ak. chap chiziqning kerakli qismi 1-va 3-tugunlar orasida bo‘ladi. Qo‘chma yuk 3-tugun bilan 4-tugun orasida harakatlanganda I 4” zo‘riqishning o‘zgarishini ko‘rsatish uchun 3—4-uzatuvchi chiziq chiziladi. I. ,, ning ta’sir chizig‘i 4.23-rasm, s da ko‘rsatilgan. I.! ——
Antigen tuzilishi immunogenlik xususiyatini NP oqsili va yuza NH va F glikoproteinlari namoyon qiladi. Antigen tuzilishi turg‘un; virusning 1 ta serovari mavjud. Patogenezi Kasallik qo‘zg‘atuvchisi dastlab burun-halqum epiteliysida ko‘payadi, keyin qonga o‘tadi va virusemiya paytida turli a’zolarga - quloq oldi bezi, tuxumdonlar, oshqozonosti bezi, qalqonsimon bez, bosh miya va boshqa a’zolarga o‘tadi. Klinik belgilari Epidemik parotitning yashirin davri 14-21 kun; kasallikning tipik ko‘rinishi-isitma ko‘tarilishi bilan kechadigan bir yoki ikkitomonlama parotit sifatida namoyon bo‘ladi. So‘lak bezlarining zararlanishi virusning gematogen yo‘l bilan (virusemiya) tarqalishi natijasida yuz beradi, bu asosan kasallikning birlamchi belgilari paydo bo‘lgandan 3-5 kun o‘tgach kuzatiladi. Virusemiyada virus butun organizmga tarqaladi; serozli meningit, epididimoorxitlar kuzatilishi mumkin (pustpurbertatlik davrda 20-3596 o‘g‘il bolalarda qayd etiladi). Sog‘aygandan so‘ng takror kasallanishga turg‘un berilmaslik (immunitet) hosil bo‘ladi. Mikrobiologik diagnostikasi Virusologik va serologik usullar qo‘llaniladi. Tekshiruv materiallari - solak, orqa miya suyuqligi, quloq oldi bezi punktati va siydik. Ko‘zg‘atuvchi 7-8 kunlik tovuq embrioniga va tovuq fibroblastlaridan tayyorlangan hujayra kulturalariga yuktirish bilan ajratib olinadi. Epidemik parotit virusi identifikatsiyasi GATR (tovuq, dengiz cho‘chqasi va itlar eritrositlarini agglyutinatsiyalaydi), NR, KBR va IFR usullarida o‘tkaziladi. Zardobdagi AT lar titri KBR yoki GATR usulida juft zardobni tekshirib aniqlanadi. Davolash va oldini olish Maxsus kimyoterapiya preparatlari yo‘q. Simptomatik davo yaxshi samara beradi. Maxsus profilaktika uchun tirik vaksina qo‘llaniladi; emlashda vaksina bir marta teri ostiga yuboriladi. Davolash va kechki profilaktikasida maxsus gammaglobulindan foydalaniladi, lekin orxitlarni davblashda uning samaradorligi past. 111
• priority on development of specialized techniques Apr. May Jun. skill-fulness period • upgrade of self confidence, concentration power and will of fight upkeep of specialized phys. Strength mastery in specialized techniques • strengthening competition abilities of phys. Strength • reduction of the amount • increase of the intensity • confirmation of individual phys. strength upkeep • conduct of practical competition tng. • reinforcement of spiritual strength through phy. strength and technique tng • selection of players for Summer U. Games • selection of World Games players 30% to 40% 60% to 70% Jul Aug summer season hardening and adjustment period • cultivation of fighting sprit, endurance, cooperative spirit • repeated strengthening of basic and specialized physical strength (muscle-strength, endurance, speed) • development of relative tactics and individual techniques • rational adjustment of the amount and intensity of phy. strength tng • blending of phys. strength and techniques • individual correction of unsatisfactory phys. strength and techniques • strict control of daily life and health conditions • checking the degree of fatigue resulting from summer training 50% 50% Sep. 1 st comple tion period strengthening of self reliance and coo peative sprits; encouragrment of • speedup of techniques • uplife of self confidence through practical competition experiences 30% to 40% 60% to 70% 57
izmeneniye napravleniya toqa ; tok yuialiigining ; o‘zgarishi №‘k u o ^aP y ’ sh ^ o’^apBЫ izmeneniye peredatochnogo \| uzatish nisbatnping igaYB tzaypnщ otnosheniya : o‘zgarishi o ^ap B Ы izmeneniye podachi topliva ; yenilgi uzatishinng I o‘zgarishi uosh ^Chi tay z p ^ o’/dapzЫ izmeneniye regulirovki : rostlanishning go511al!$}tn^ o ^ a t Ы • o‘zgarishi izmeneniye rejima rabotы : p t tartibs \| (rejimi)ning o‘zgarishi ¡b 1ag!£Ы (gs_rgt)tpy o ^ a p e Ы izmeneniye sezonnoye ; mavsumiy o‘zgarish ta\’5shtnu o’gdapB izmeneniye skorosti, besstupenchatoye • gezlikning pog‘onasiz o‘zgarishi 1egP kp ^ pog4onasiz o ^ a sh Ы izmeneniye skorosti dvijeniya • z^arakat tezlipshipg o‘zgarishi ’ a ga k a P yeg ^ t » ^ o’gdagaЫ izmeneniye skorosti, tezlikning ravon (tskis) 1egNkpt§ ga\\u043ep (1ek!$) plavnoye o‘zgarishi o ^ a p z Ы izmeneniye skorosti, stupenchatoye • tezlikning oosnichma — bos^ich o‘zgarishi 1eg!1kshg^ ozya^ssha - oBfs o ^ a p e Ы izmeneniye skorostnogo rejima dvigatelya dvigatel tezlik rejimining o‘zgarishi ^^aTe! tegNk gejimining o ^ a sh Ы izmeneniye temperaturы ^aroratnppg o‘zgarishi harogatning o’g^apyЫ izmeneniye ugla operejeniya zajiganiya ut oldirshi ilgarilanish burchagining o‘zgarishi oChoNpv 11@ag!1ap!511 ’ i g s !^ t p ^ o ^ a t Ы izmeneniye urovnya sat^ning o‘zgarishi yaa!1tt£ o‘g£ap$M izmeneniye usiliya kuchning o‘zgarishi qis!tt§ o ^ a p z Ы izmeneniye formы shaklshshg o‘zgarishi zIak!pi^ o ^ a l z Ы izmeneniye chastichnoye ^isman o‘zgarish o‘?£ash!1 izmeneniye chisla aylanishlar sonishshg au!atЫag nottng^ oborotov o‘zgarishi o ^ a g Ы izmenyayemost koeffitsiyenta ssepleniya ilainnp koeffitsiyentinipg uzgaruvchanli gi NaBЫz kosGG^uyepytpy o‘gyoagiusap^1 izmereniye o‘lchash, o‘lchov oMsaz, o Chs Io u izmereniye absolyutnoye mutlo^ o‘lchov ti ^och o ‘!so u izmereniye avtomatik o‘lchash a\1o ta 11k o‘ 1saya avtomaticheskoye izmereniye v nature parsaikng o‘zidan o‘lchash nagsaning oízidan oMsaB izmereniye gruboye taxmishsh o‘lchash 1axpntu oChsay izmereniye distansionnoye masofadan turib o‘lchash masofadan 1ip oMsay izmereniye kosvennoye bilvosita o‘lchash Ы№ozIa oChsae izmereniye lineynoye chizt^li o‘lchash s!g!yaN oChsaBI izmereniye bevosita o‘lchash egoB^a oMsaB neposredstvennoye izmereniye ob’yoma ^ajmni o‘lchash 1 k u tt o‘!sa5N izmereniye plotnosti elektrolita elektrolit zichligini o‘lchash-e!yek!go!11 gyu ’ ^ pi oChsazI izmereniye pryamoye tugrndan — tugri o‘lchash 1o‘£>yeg!sZap-1o^^‘g] oMsay izmereniye temperaturы z^aroratni o‘lchash agogaЫ oChs!sh
“Hurmatli hamshaharlar! Aholi uzogʻini yaqin qilish, ularning murojaatlari bilan tanishib, muammolarining yechimini hal etish maqsadida, Toshkent shahrida va poytaxtimizning 11 ta tumanida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Xalq qabulxonalari tashkil etildi”, — deyilgan xabarda
- Bizlar faqat kola sotmayapmiz Bizlarda assortiment Assortiment bilan sotilayapti Quruq kolaning o‘zi yo‘q Fantasiyam, Fanta limonadiyam, gazli, gazsiz suvlariyam bor Kola olaman desangiz, shunaqa assortimentlarni ham olishingizga to‘g‘ri keladi
- BESHINCHI PARDA , 485 Qirol Richard .Men ovqat qilmayman. Qog‘oz-qalam ber, Sovug‘ qalqonlarim tayyormig Qetsbi Tayyor. Qirol Richard Xo‘p, Norfolk, o‘z joyingga bor, Hushyor, ko‘z-quloq bo‘l soqchilarimga. Norfolk Ketdim, hukmdorim, Qir ol Richard G‘aflatda qolma. Norfolk To‘rg‘ay sayramasdan, barvaqt turaman, (Ketadi). Qirol Richard : Retklif, qaydasang "Retklif Labbay, qirolim 486 RICHARD 11 Qirol Richard Hozir chopar yo‘lla lord Stenliga, " Darrov lashkarlarin yetaklab kelsin. Aks holda, garovga qo‘ygan bolasi Zulmat girdobida gumdon bo‘ladi. Qani, shamni keltir, qadahga may quy. (Ketsbiga) Oq g‘irotni egarlab qo‘yinglar, Menga tanlab bergin yengilroq nayza. Retklif! 7 Retklif Labbay – Qirol Richard Bugun hech qayerda Qo‘rdingmi badqovoq Nortomberlendni Retklif Graf Serri bilan ikkov tongdayoq Yurgandi saflarini rag‘batlantirib, Qirol Richard Ha, mayli, Retklif. Qadahni keltir. Bugun nimagadir kayfim chog‘ emas. Ham tetik emasman ilgarigiday, Qani, qog‘oz-qalam tayyormir
KIRISE Inson shaxsining kamol topishida, tafakkurining rivojlanishida, tafakkur mahsulini nutq vositasida ifodalash salohiyatini egallashida asosiy vosita bo‘lmish ona tili ta’limi ta’lim muassasalarida yetakchi o‘quv fanlaridan biri sanaladi. Zero, ona tili millat tafakkurini shakllantiradi, rivojlantiradi, takomillashtirib boradi va namoyon ettiradi. Prezidentimiz I.A.Karimov ham o‘zining “Yuksak ma’naviyat —yengilmas kuch” asarida ona tilimizning ana shu jihatiga alohida urg‘u bergan: “Ma’lumki, o‘zlikni anglash, milliy ong va tafakkurning ifodasi, avlodlar o‘rtasidagi ruhiy-ma’naviy bog‘liqlik til orqali namoyon bo‘ladi. Jamiki ezgu fazilatlar inson qalbiga, avvalo, ona allasi, ona tilining betakror jozibasi bilan singadi. Ona tili—bu millatning ruhidir”!. Shu bois ona tili ta’limi samaradorligini oshirish davlat siyosatiga aylandi. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni? va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”ning joriy etilishi ham ta’lim sohasida tub burilishlar yasadi. Mazkur hujjatlar ona tili o‘qituvchilarining zimmasiga mas’uliyatli vazifalar yukladi. Chunonchi, ona tili darslarida o‘tilayotgan mavzular bo‘yicha o‘quvchilarga beriladigan bilim, hosil qilinadigan ko‘nikma va malakalarning “Ona tili” ЮTA" talablari darajasida egallanishini ta’minlash, dars samaradorligiga erishish, o‘quvchilarda nutq madaniyatini shakllantirish ana shunday vazifalar jumlasiga kiradi. “Bugungi xalqaro hayot, kishilik taraqqiyoti shunday bosqichga kirganki, endi unda harbiy qudrat emas, aql-idrok, fikr, ilg‘or texnologiyalar hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Amir Temur bobomizning “Kuch—adolatda” degan mashhur ta’birini bugungi kunga nisbatan qo‘llab aytadigan bo‘lsak, men unga qo‘shimcha qilib “Kuch bilim va tafakkurda” degan bo‘lardim. Kelgusi asrda bu tamoyil yanada kuchayadi va ijtimoiy hayotning barcha jabhalarini qamrab oladi. Binobarin, xalqaro maydonda biz boshqa mamlakatlar bilan sog‘lom fikr musobaqasiga, ijobiy raqobatga kirishmog‘imiz lozim bo‘ladi. Bizning kelajagimiz mana shu musobaqa va raqobatga qay darajada bardosh bera olishimizga bog‘liq, o‘ylaymanki, 1. Kapимoв И. A. Юkcak мaънaвият – eнгилмac kyч. – Taшkeнт Maънaвият, 2008. –176 б 2. Yзбekcтoн Pecпyблиkacининг "Taълим тўғpиcидa"ги Қoнyни { Бapkaмoл aвлoд Ўзбekиcтoн тapaқkиётивинг пoйбдeвopи. – Toшkeнт; Шapk, 1998. –20-29-6 3. Ўзбekcтoн Pecгyблиkacининг "Kaдpлap тaйёpлaш миллий дacтypи" Қoнyни M Бapkaмoл aвлoд Yзбekиcтoн тapaққиётининг пoйдeвopи. — Toшkeнт; Шapқ, 1997– 31-60-б. 4. Дaвлaт тaълим cтaнлapтигa шapҳ: Oнa тили Й "Yмyмий ypтa тaънимнинг дaвлaт тaълим cтaндapти вa yқyв дacтypи – Taълим тapaққиёти. Axбopaтнoмa, 1-мaxcyc coн. – Toшkeнт Шapk, 1999– Б. 46-54.
Ertaga, 6 oktyabrdan boshlanadigan tarixiy jahon chempionatida ishtirok etadigan 87 ta mamlakat sport delegatsiyalari, Xalqaro dzyudo federatsiyasi mutasaddilari, xorijiy mehmonlar Toshkentda jam bo‘lishdi. O‘zbekiston Respublikasi sportni rivojlantirish vaziri Adham Ikromov yetakchiligidagi mutasaddi va mutaxassislar jahon chempionati bahslari o‘tadigan “Humo arena”da olib borilayotgan so‘nggi tayyorgarlik jarayonlari bilan tanishdi.Shuningdek, Xalqaro dzyudo federatsiyasi prezidenti Marius Vizer, Yaponiya Milliy olimpiya qo‘mitasi hamda Butunyapon dzyudo federatsiyasi rahbari Yasuxira Yamashita bilan o‘tgan uchrashuvlarda hamkorlikning yangi bosqichlari, chempionat bilan bog‘liq masalalar atroflicha muhokama qilindi. Do‘stona o‘tgan muloqotlarda mehmonlar O‘zbekistonda jismoniy tarbiya va sport, xususan dzyudo sport turini rivoji borasida amalga oshirilayotgan ishlarga yuqori baho berdi. Bu, Toshkentda boshlanayotgan jahon chempionati misolida yaqqol ko‘rinib turganligini ta’kidlashdi. Bugun, 5 oktyabrda ham kun davomida jahon chempionati oldidan bir qator tadbirlar o‘tkazilishi kutilmoqda. Eng muhim tadbirlardan biri dasturga binoan jahon chempionatiga qur’a tashlash marosimi aynan bugun kunning ikkinchi yarmida tashkil etiladi. Unda musobaqa nizomiga muvofiq avval o‘z vazn toifalarida jahon reytingida kuchli sakkizlikka kirgan sportchilar saralab olinadi va qur’a ularning atrofida shakllanadi. Reytingga asosan O‘zbekiston terma jamoasi vakillaridan Murodjon Yo‘ldoshev (73), Sharofiddin Boltaboyev (81), Davlat Bobonov (90), Diyora Keldiyorova (52) saralangan sportchilar qatoridan joy olgan. Eslatib o‘tamiz, jahon chempionatining vazn toifalaridagi bahslari 6-12 oktyabr kunlari bo‘lib o‘tsa, jamoaviy musobaqalar 13 oktyabr kuni tashkil etiladi To‘lqin Ro‘ziyev, O‘zA
o‘qlariga proyektsiyalarini olish orqali harakatni tekislikdagi yoki to‘g‘ri chiziqli harkatlarga keltirib o‘rganish mumkin. Kollej va litseylarda mexanikani koordinat uslubida o‘rganish asosiy tushuncha va qonunlarni ta’riflashni fandagi ta’riflanishiga yaqinlashtiradi; fizika bilan matematikaning bog‘lanishini kuchaytiradi, bilimni umumlashtirish darajasini ko‘taradi.
Tatariston prezidenti Samarqandga keldi Tatariston Respublikasi prezidenti Rustam Minnixonov 25-noyabr, dushanba kuni Samarqand shahriga keldi, deb xabar bermoqda Samarqand viloyat hokimligi matbuot xizmati. Yuqori martabali mehmonni Samarqand xalqaro aeroportida viloyat hokimi Erkinjon Turdimov kutib olgan. Rustam Minnixonov shu yerdan O‘zbekistondagi tatar millati jamoatchiligi vakillari bilan uchrashuvga jo‘nab ketgan. Avvalroq Tatariston prezidenti Rustam Minnixonov noyabr oxirida ishchi tashrif bilan O‘zbekistonga kelishi, tashrif doirasida O‘zbekiston hukumatida, shuningdek, bir qator vazirlik va idoralarda uchrashuvlar bo‘lib o‘tishi haqida xabar berilgan edi. Rustam Minnixonov Samarqandga so‘nggi marta 2017-yilning sentabrida tashrif buyurgan.
Umurtqa tanasi bilan uning ravog‘i o‘rtasida umurtqa teshigi (foramen vertebrale) bor. Yuqori va pastdagi bir juftdan frontal holatda joylashgan bo‘g‘im o‘simtalari (processus atriculares superiores et inferiores) bilan umurtqalar o‘zaro birlashib turadi. Umurtqa tanasining ikki yonboshidagi ko‘ndalang o‘siqlari old tomonida bo‘g‘im yuzachalari (fovea costalis processus transversus) joylashadi. Umurtqa ravog‘ining o‘rta qismida o‘tkir qirrali o‘siq (processus spinosus) joylashgan. 2. Bo‘yin umurtqasi (vertebrae cervicales) (9-10-11-rasmlar), (S1—S7) 7 dona bo‘lib, yuqoridagi birinchi va ikkinchi umurtqalar boshqa beshta bo‘yin umurtqalaridan tuzilishi bo‘yicha ancha farq qiladi. Shuning uchun 1, П bo‘yin umurtqalari tuzilishiga quyida to‘xtalib o‘tamiz. Qolgan beshtasi boshqa 32
Markaz va bo`limlar Bino va inshootlar Pedagogika fanlari ilmiy tadqiqot instituti Boshlang`ich ta`lim va jismoniy madaniyat Chaqiriqqacha harbiy ta’lim Milliy g‘oya va ma’naviyat asoslari kafedrasi Milliy g‘oya va ma’naviyat asoslari kafedrasi 2005 yil 8-noyabrda tashkil etilgan
qilinadi. Immunoglobulin kasallikning yengil kechimini ta’minlab asoratlarning oldini oladi. Ayrim davlatlarda gepatit A ga qarshi vaksinatsiya Havrix-1440 vaksinasi yordamida qilinadi. Sayyohlar, harbiy xizmatchilar va gepatit A bilan kasallanish yuqori bo‘lgan mamlakatga ketayotganlarga emlashlar o‘tkazish tavsiya qilingan. Vaksina olti oy oralab uch marta mushak orasiga qilinadi. Gepatit B ga qarshi birinchi navbatda tibbiyot xodimlari, gemotransfuziyaga muxtoj bemorlar, HVsAg tashuvchi onadan tug‘ilgan chaqaloqlar va gepatit B ni o‘tkazayotganlar bilan muloqotda bo‘lganlar emlanadi. Bizning mamlakatimizda B gepatitiga qarshi emlash jadval bo‘yicha chaqaloqlar birinchi kunda, 2 oyligida va 9 oyligida amalga oshiriladi. Katta yoshdagilarga emlash 0 kun, 1 oyligida va 6 oyligida qayta emlash o‘tkaziladi. Virusli gepatitlarda ishlatiladigan muhim so‘zlar: Virus, markyor, kasal odam, tashuvchi, enteral, parenteral, baryer, gepatomegaliya, biluribin, ferment, xolestaz, sariqlik, intoksikatsiya. Virusli gepatitlarda qo‘llaniladigan fundamental test savollari: . VG etiologiyasi. . VG yuqish yo‘li. . VG da kasallik manbai. . VG da mavsumiylik. . VG da kasallikka moyillik. . VG da sariqlik oldi davri kechishi. . VG da sariqlik oldi davri kechishi xususiyatlari. . VG laboratoriyaviy diagnostikasi. . VG diagnostik markerlari. 10. VG taqqoslash tashxisoti. 11. VG davolash tamoyillari. 12. VG profilaktikasi. NS IY AI SN —
Chalalay Chalpi xotin o‘ldi dedilar, Suv topolmay sirka bilan yuvdilar, Kafan topmay bo‘yra bilan o‘radilar, Ketmon topolmay tesha bilan ko‘mdilar, - deb qo‘shiq aytganlar. Uy egalari un chiqarib berganlar va to‘plangan undan chalpak pishirib bolalarga berganlar. Qo‘g‘irchoqni esa mol oxurga ko‘mganlar (Muallifning dala yozuvlari. 2004-yilda Buxoro viloyagining Shofirkon tumanidagi Qayrag‘och qishlog‘ida yashovchi Muxarram momodan yozib olingan). «Shamol qo‘g‘irchog‘i» – «o‘lik bacha» yasash qadim zamonlarda yashagan ajdodlarimiz orasida tabiat hodisalari homiylariga odamlarni qurbonlik qilish odati bo‘lganligidan dalolat beradigan udumdir. Xalq orasida bu udumning kelib chiqishi to‘g‘risida shunday afsona bor ekan. Aytishlaricha, qadim zamonlarda bir xotin bolasini o‘ynatib o‘tirgan ekan, birdan qattiq shamol turib, hamma narsani uchirib keta boshlabdi. Buni ko‘rgan xotin «shamol bolamNING qo‘g‘irchog‘ini ham uchirib ketmasin» deb bolasining bir o‘yinchog‘ini yerga ko‘mib qo‘yibdi. Shunda birdan shamol bosilib qolibdi. Shundan beri qattiq shamol tursa, qo‘g‘irchoq yasab, yerga ko‘mish odati paydo bo‘lgan ekan (Muallifning dala yozuvlari. 1989-yilda Qorako‘l tumanidagi Sayyod qishlog‘ida yashovchi Izzatoy Jo‘rayeva-dan yozib olingan). O‘ylashimizcha, qadimgi odam hayotiga xavf soladigan tabiiy ofatlar -quyun, dovul, to‘fon, kuchli shamollarni yovuz kuchlarning xuruji yoki odamlardan arazlagan «shamol tangri»larining g‘azabi deb bilgan. Shu bois, bir necha kunga cho‘zilgan qattiq shamolni to‘xtatish uchun afsonaviy homiy sharafiga qurbonlik qilish kerak deb o‘ylaganlar. Ibtidoiy qurbonlik marosimi yoki shamol homiylarini ritual taom bilan siylash udumining izlari xalqimizning marosim folklorida ikki xil ko‘rinishda saqlanib qolgan: a) ritual taom pishirish; Olot tumanidagi Qassobbayot qishlog‘ida qattiq shamol bo‘lsa, uni to‘xtatish uchun qishloqdagi bir marta nikoh ko‘rgan yetti kampirdan yetti hovuchdan unolib, bo‘g‘irsoq va umoch oshi pishiradilar. Shu narsalarni ko‘chadagi bolalarga tarqatib bersa, shamol tinadi (Muallifning dala yozuvlari. 1989- yilda Ergash bobo Podirxo‘ja o‘g‘lidan yozib oligan). Ba’zan xonadonlarda shamolni tindirish uchun is chiqaradilar. Olot tumanidagi Bangi qishlog‘ida shamol pirlariga atab chiqarilgan isni 208
Toshkentda 14-15-may kunlari Oʻzbekiston Respublikasi va Tojikiston Respublikasi oʻrtasida Savdo-iqtisodiy hamkorlik boʻyicha Hukumatlararo komissiyaning 8-yigʻilishi boʻlib oʻtadi. Shu munosabat bilan, Tojikiston Respublikasi Bosh vaziri Qohir Rasulzoda boshchiligidagi delegatsiya 14-may kuni mamlakatimizga tashrif buyuradi. Bu haqda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining Matbuot xizmati xabar berdi. Tashrif dasturidan Toshkent shahridagi bir qator sanoat obyektlari faoliyati bilan yaqindan tanishish oʻrin olgan. Savdo-iqtisodiy hamkorlik boʻyicha Hukumatlararo komissiya yigʻilishi yakunlari boʻyicha hujjatlar imzolanishi koʻzda tutilgan.
Bunga misol keltiramiz: Agar o‘qituvchi bu rasmdan didaktik o‘yin sifatida foydalanmoqchi bo‘lsa, unda u bolalarga: «Har bir qatordan ikkitadan eng yaxshi hisoblovchini tanlang. Ulardan biri ona echki qo‘lidagi misollarni yechadi va javobini yozadi, ikkinchisi esa echki bolasining qo‘lidagi misollarni yechadi. Ulardan qaysi biri tez yechsa, o‘sha qator g‘olib bo‘ladi», deydi. Avval, birinchi qatordagi partadan ikki o‘quvchi chiqib, misollarni tez yechadilar va natijalariga qarab chap yoki o‘ng qatorga o‘tiradi. Keyin bu o‘yin takrorlanadi va boshqa qatordagi partada o‘tirgan o‘quvchilar bajaradi. Bu ishni didaktik mashq sifatida bajarish mumkin. Bu vaqtda faqat chap tomonda yoki o‘ng tomonda yozilgan misollar ishlanadi. O‘qituvchi bu misolni (30—15413-—8—40-—2) o‘quvchilar ketma-ket bajarishga ulguradigan tarzda sekinlik bilan oqʻiydi, keyin natijasini aniqlaydi va doskaga yozib qo‘yadi. 73

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.