text
stringlengths 7
335k
|
|---|
Qirg‘iziston Prezidenti ketishidan avval muhim qonunni imzoladi » O‘zbekiston yangiliklari – Zamin.uz
Qirg‘iziston Prezidenti ketishidan avval muhim qonunni imzoladi
22-11-2017, 23:03
Qirg‘iziston prezidenti Almazbek Atamboyev «Qirg‘iziston Respublikasi Mehnat kodeksiga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida»gi qonunni imzoladi. Bu haqda prezident devonining axborot siyosati bo‘limi xabar bergan.
Uning ma’lumotlariga ko‘ra, qonun «XX asrning birinchi yarmidagi muhim tarixiy hodisalarga 7 va 8 noyabrni dam olish kunlari – Ajdodlar xotirasi va tarixi Kunlari sifatida aniqlash yo‘li bilan ob’ektiv tarixiy baho berish maqsadida» qabul qilindi.
Qirg‘iziston hukumatiga tegishli qonunchilik aktlarini ushbu qonun bilan muvofiqlashtirish topshirig‘i berildi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Almazbek Atamboyev o‘zining tilla soatini jurnalistga hadya qilgani xabar berilgandi.
06:24 Qirg‘iziston ko‘mir narxini tartibga solmoqchi
|
Kondan
=
4
ЦИнфopмaтиka
i
21 Maтeмaтиka
2
З Иkтиcoдиёт
Eg
0
“Fanlar” jadvali
Mashq-5. “Fanlar” formani “Macmep form” yordamida yarating.
Bajarilishi.
1. Fanlar formasini yaratish uchun:
Dekanat ma’lumotlar bazasini oching. Jadvallar ro‘yxatidan Fanlar jadvalini
tanlang;
v “Cozdanue”-“Macmep фopм" Бигyиp "ИП Бa)aгшp;
v Taklif etilayotgan polyalarni barchasini formaga olib o‘ting. Buning uchun X»»
knopkani bosing;
v “Janee” knopkani bosing;
v Forma shaklini “mabuvnbiit” variantni tanlang;
v Forma uchun “Fanlar” deb nom kiriting va “I’omoeo” knopkani bosing.
2. Formaga quyidagi ma’lumotlarni kiriting.
KodFan
FanNomi
1
Informatika
2
Matematika
3
Iqtisodiyot
4
Fizika
Formani xotiraga oling va tekshirish uchun “Fanlar” jadvalni oching. Forma
orqali kiritilgan ma’lumotlar jadvalda saqlanishiga e’tibor bering.
212
|
27.8-rasm.
27,9-rasm.
yaan, oltin Ap
ining)
shaffof qatlami surtiladi,
u ikkinchi elektrod xi»-matipi bajaradi.
Agar fotozlement
ikkinchi
elektrod orqali
yoritilsa,
y
holda elektrodlar orasida foto-E.Yu.K. paydo bo‘ladi, elektrodlar ulanganda
esa zanjirda yorug‘lik oqimiga bog‘liq bo‘lgan
tok o‘tadi.
Ventil
fotozlementlarping
sezgirligi
har
lyumenga
bir
necha
ming
mikroamperga yetadi.
Quyosh
purlari
uchun
F.T.K.
(foydali
ta’sir kozffitsiyenti)
1596
ga
teng bo‘lgan
juda samarali asosida kosmik kemalar
va yo‘ldoshlar bortlaridagi
apparatlarni
ta’miplash
uchun
maxsus
Quyosh
batareyalari
barpo
etildi.
Fototok
ko‘piping
yoritilganlikka
(yorug‘lik
oqimiga)
bog‘liq
bo‘lishi
fotozlementlardan
lyuksmetrlar sifatida foydalanishga imkon
beradi,
bu
sanptariya-gigiyepda
amaliyotida
va
fotosuratga
olish
vaqtida
ekspozitsiyani
aniqlashda (kspopometrlarda) qo‘llaniladi.
Ba’zi
vintilli
Fotozlementlari
(talliy
sulfatli,
germaniyli
va
boshqa)
infraqizil
nurlapishga
sezgir bo‘ladi, ularni isigan ko‘rinmovchi
jJysmlarni topish
uchun, ya’ni ko‘rish imkoniyatini kengaytirish maqsadlari-27,10-rasm.
479
|
224-mashq. Quyidagi ko‘chirma gaplarga muallif gapi qo‘shib,
ko‘chirma gaplar tuzing. Ko‘chirma gap muallif
gapidan oldin,
keyin, uning o‘rtasida va ikki tomonida kelsin. Tinish belgilariga
e’tibor bering.
1. “Aql pinhon hamda zohir olam u” (Jaloliddin Rumiy).
2. “Zakovat bilimning tarjimoni til” (A. Navoi). 3. “Himmat hamma
narsadan yuqori turadi. Adl binosi hech vaqt vayron bo‘lmaydi”
(Suqrof).
2. “Bolalarim, yoshlikni g‘animat biling, faqat o‘yin,
kulgi, kayf-safo bilan yoshlik davringizni zoye etmang” (Xurramiy).
5. “Maishatga yetarli molu davlatga ega bo‘lgan kishi undan
ortiqchasini talab qilmasin, chunki uning poyoni yo‘qdir” (Arastt).
6. “Hasadchi o‘z hasadi ta’siridan bir kun o‘zi halokat chuquriga
yiqiladi” (Husayn Voiz Koshifiy). 7. “Har bir kishining so‘zi—
o‘z fazilatlarining dalili va aqlining tarjimonidir” (Xoja Ahmad).
8. “Doimo to‘g‘ri so‘zladim, omonatga xiyonat qilmadim, ma’nosiz,
behuda so‘zlar so‘zlashdan chekindim” (Luqmoni Hakim).
Ko‘chirma gapni o‘zlashtirma gapga
aylantirish yo‘llari
/
1-topshiriq, Quyidagi ko‘chirma gapli qo‘shma gapni
o‘zlashtirib, sodda gapga aylantiring. O‘zlashtirma gapga
aylantirish uchun ko‘chirma gap tarkibida qanday
o‘zgarishlar qilganingizni ayting.
“Siz buyuk madaniyat
vorislarisiz”, —dedi yurtboshimiz.
2-topshiriq. Quyidagi ko‘chirma gapli qo‘shma gapni
o‘zlashtirma gapga aylantiring. Ko‘chirma gap tarkibida qanday
o‘zgarishlar qilganingizni ayting.
“Siz Amerikada o‘qiysizmi?”
—deb so‘radi Aziza.
Ko‘p hollarda o‘zgalarning gapi muallif tomonidan aynan
keltirilmay, mazmuni saqlangan hoida o‘z nutqiga singdirib beriladi.
Bunday vaqtda ko‘chirma gapli qo‘shma gap sodda gapga
aylantiriladi.
|
1 iyun kuni Yangi Zelandiyada bo‘lib o‘tayotgan yoshlar o‘rtasidagi futbol bo‘yicha jahon chempionatida "E" va "F" guruhlarida birinchi tur o‘yinlari o‘tkazildi.
Bungacha, 30 may kuni "A" va "V" guruhlarida, 31 may kuni esa "C" va "D" guruhlarida birinchi tur uchrashuvlari o‘tkazilgandi.
Bugungi bahslarda "E" guruhidan joy olgan jamoalarning o‘zaro o‘yinlarida Nigeriya terma jamoasi braziliyaliklarga 2:4 hisobida, KXDR esa Vengriya U-20 termasiga 1:5 hisobida mag‘lub bo‘ldi.
"F" guruhida esa O‘zbekiston U-20 va Gonduras U-20 termalari o‘rtasidagi o‘yin 3:4 hisobi bilan yakunlangan bo‘lsa, germaniyaliklar Fiji U-20 bilan bahsda turnirning hozircha eng yirik hisobini qayd etishdi - 8:1.
Birinchi tur o‘yinlaridan so‘ng, Bentse Mervo (Vengriya) va Xani Muxtar (Germaniya) 3tadan gol bilan to‘pururlar ro‘yxatida yetakchilik qilishmoqda.
|
«Jahon genetika fanining taraqqiyotida yangi
ufqlarni ochib bergan «genlarni boshqarish» usu-Alini kashf qilgani uchun!
Inson yashab dunyodan o‘tar ekan, xok-u turob bo‘lib
tuproqqa qo‘shilib yo‘q bo‘lib ketmasligini, balki
o‘zining butun borlig‘ini zarralar ko‘rinishida
zuryodlariga qoldirishini isbotlagani uchun!
Odam bolalari ajdodlar genlarini o‘z vujudlarida xazina kabi saqlab yashayotganini isbotlagani va ular tiriklar bag‘rida abadiyan yashashini
kashf etgani uchun!
Ajdodlarning iste’dod
va qobiliyati
avlodlarga «kalit» o‘laroq meros bo‘lib qolishini va shu
=kalitzlar istalgan onda ishga tushib, olamga yana
bemisl zako quvvatiga ega kishilarni hadya etishining sirlarini topgani uchun!
Fotokameralar shiqirlab, sahna yorug‘nur chaqinlariga to‘laverdi. Nihoyat, an’anaviy tarzda mukofot egasiga so‘z berildi.
Saldan keyin havo mavjlari aro uning so‘zlari
yangradi.
So‘zlar ekan, hayajonda ekani sezilib turardi.
Shuningdek, biroz o‘ksikligi ham bor edi. Ayniqsa, o‘z hayotining bolalik va o‘smirlik davrlari haqida gapirganida, u ifodalar tovlana-tov-lana, afsus va o‘kinch qushlari kabi uchardi.
Balki, juda ko‘p gaplarni gapirgisi kelgandir-U, olam ahli oldida nojoiz deb o‘ylagandir2
El-yurt ko‘rgan kunlarning ayrimlari haqida faqat
El orasidagina tapirish mumkin. Tog‘-u toshlar, cho‘l-u
dashtlar aro turmush zahmatlari bilan urinib-tirishib yurgan nihoyatda sodda, oddiy kishilarning
turfa chehralari ko‘z o‘ngida gavdalangandir ham2
Qalbida tuyg‘ulari jo‘sh urib, ich-ichidan hurmat-u
Ehtiromi, mehr-u muhabbati to‘lqinlangandir"1
134
(2 DshshEYO =
—————=—==Xx=g–shi
M
(aa
|
Toshkentning Shayxontohur tumanidagi ko’chaga Shomahmudovlar nomi qaytariladi
Metro bekati ham «Xalqlar do’stligi», maydon ham Do’stlik maydoni, «Istiqlol» san`at saroyi ham «Xalqlar do’stligi» deb qaytariladi, dedi Shavkat Mirziyoyev
|
Vengerga Gvardiolacha javob. «Siti» nimaning evaziga g‘alaba qozondi?
17:02 / 19.12.2016 7408
«Men Angliyadagi bir qator o‘yin uslublarining mayda jihatlariga to‘liq moslashib olishim kerak. Buning uchun vaqt talab qiladi. Ammo o‘yin uslubim, prinsiplarimni o‘zgartirish? Men hech qachon bu yo‘ldan bormayman. Hech qachon!»
«Arsenal»ga qarshi uchrashuv oldidan Sky Sports esperti sifatida ishlayotgan Terri Anriga bergan intervyusida Gvardiola xuddi shu so‘zlarni aytib o‘tgandi.
«Arsenal»ga qarshi uchrashuvda ham Gvardiola o‘z uslubiga sodiq qolgan holda futbol ko‘rsatdi. Faqat jamoadagi o‘zgarish boshlang‘ich taktik sxemaning 4-2-3-1 ko‘rinishini olgan bo‘ldi. Gvardiolaning «Bavariya»dagi faoliyati haqida ikkita kitob yozgan Marti Perarnau bu sxemani Pep odatda juda muhim, hal qiluvchi holatlardagina qo‘llashini eslatib ketgan. Bu ko‘proq raqibning pozitsion hujumlarini kuchsizlantirish va to‘pni nazorat qilishda tayanch zonasidagi o‘yinchilarning son ustunligidan foydalanish maqsadida qo‘llanilgan. Markaz to‘liq uning jamoasi ixtiyorida bo‘lishi kerak.
Birinchi bo‘limning dastlabki qismini hisobga olsak, bu taktik o‘ylov deyarli ish bergani yo‘q. Venger shogirdlari tezkor gol kiritib olgach, butun birinchi bo‘limni ajoyib tarzda o‘tkazishdi. To‘p raqibga topshirib qo‘yilgan bo‘lsada, jamoa juda yaxshi himoyalandi. Ikkinchi qavatda «Siti»ga hech qanday imkoniyat qoldirilmadi. Birgina Loran Koselnining o‘zi bitta taymda uch marta havo kurashida yutib chiqdi, 8 to‘pni qaytarib yubordi, 2 marta to‘pni raqibdan olib qo‘ydi va 2 marta raqib zarbalariga to‘g‘anoq bo‘lib qoldi. Gvardiola jamoasining doimiy pressingga asoslangan to‘pni total ustunlik bilan nazorat qilib turuvchi o‘yini oldida Vengerning birinchi bo‘limning uchun o‘ylab qo‘ygan rejalari juda ham foydalidek ko‘rindi.
Ammo ikkinchi bo‘limda esa butunlay boshqacha Gvardiola «Siti»si maydonga tushib keldi. Gvardiola o‘yindan keyin bergan intervyusida tanaffus vaqtida shogirdlariga tayinli hech narsa aytmaganini ta'kidlagan bo‘lsada, «Siti» butunlay boshqacha kayfiyatda maydonga qaytdi. Belerin va Gabriel o‘rtasida ko‘p vaziyatlarda yuzaga kelayotgan tushunmovchilik mezbonlar e'tiborini tortdi va endi o‘sha qanotda ko‘proq Leroy Sane paydo bo‘la boshladi. Rahim Sterling esa ko‘proq markazdan emas o‘ng qanotda chopishga o‘tdi. Qanotlarning kuchaytirilishi natijasida hujumlarda tezlik va variantlar ko‘paydi. Natijada birinchi gol yuzaga keldi. David Silva birgina harakat bilan Leroy Saneni Petr Chex qarshisida birga-bir vaziyatga olib chiqdi va o‘rtadagi muvozanat tiklandi. To‘g‘ri, bu vaziyatda juda ko‘pchilik ofsayd bo‘lgani haqida gapirmoqda. Arsen Venger ham o‘yindan keyin hakamlarning qarorlaridan nolidi. Uning fikriga ko‘ra, ikkinchi kiritilgan golda besh metrlik o‘yindan tashqari holat qayd etilishi kerak edi. Bu haqida keyinroq alohida to‘xtalib o‘tamiz.
Umuman olganda, ikkinchi bo‘limda Venger jamoasi ko‘rsatgan o‘yinni futbol deb ham bo‘lmaydi. Balki, kuchsizroq jamoa uchun bu o‘yin uslubi bo‘lishi mumkin, ammo chempionlik uchun kurash olib borayotgan jamoa bu kabi yo‘l bilan natija erisha olmasligi tayin. Jamoa yetakchisi Mesut O‘zil umuman maydonda ko‘zga tashlanmadi. Aleksis Sanches bitta o‘zi jangda qolgan askardek taassurot uyg‘otdi. Bir so‘z bilan aytganda, «Arsenal» mavsumdagi eng yomon bo‘limlaridan birini o‘tkazdi.
«Siti» esa aksincha chempionlik uchun kurash olib borayotgan haqiqiy jamoaga o‘xshadi. Umuman Gvardiolaning kuchli raqiblarga qarshi o‘yinlariga e'tibor bersak, jamoa autsayderlarga qarshi o‘ynagandan ko‘ra, yaxshiroq futbol ko‘rsatganiga guvoh bo‘lishimiz mumkin. «Barselona»ga qarshi «Etihad»dagi ikkinchi bo‘lim. «Chelsi» bilan o‘yinning dastlabki bir soati va «Arsenal»ga qarshi ikkinchi bo‘limda ko‘rsatilgan futbol hozircha Gvardiolaning haqiqiy imzosini ko‘rsatdi.
«Arsenal»ga qarshi o‘yin shunisi bilan boshqalaridan ustun ediki, jamoa Fernandino («menga uchta Fernandino bering – va men APL chempioni bo‘laman» ©) va Serxio Aguerosiz (asosiy to‘purar) mavsumning oson bo‘lmagan qismida g‘alaba qozondi. Juda muhim bo‘lgan natijaga erisha oldi.
Endi Venger noligan vaziyatlar yana gol kiritilgan vaziyatlarga e'tiborni qaratamiz.
David Silva to‘pni oshirayotgan vaziyatda bir qarashda Leroy Sane himoyachidan ko‘ra darvozaga yaqinroq joylashgandek ko‘rinadi. Biroq suratga yaxshilab nazar solsangiz, Loran Koselni so‘nggi soniyalarda oyog‘ini orqaga biroz kengroq yoyib yuborganini ko‘rishimiz mumkin. Aynan shu nuqtadan olib qaraganda hakam golni hisobga olishga to‘la haqqi bor edi.
Ikkinchi goldagi vaziyat anchagina bahsli. Agar bu vaziyat uchun hakam ofsayd belgilashi kerak bo‘lsa ham, belgilamagan taqdirda ham vaziyat ikki tomonlama muhokama qilinishda davom etadi. Birinchidan, Rahim Sterling Kevin De Bryuynening zargarona to‘p uzatishidan keyin bor e'tiborini zarba berishga qaratdi va bu yerda David Silvaga to‘pni oshirish uchun bir soniya bo‘lsada o‘ylab ko‘rgani yo‘q. Ikkinchidan, Rahim darvozaga zarba berayotganida (rasmga e'tibor bering) David Silva Petr Chex aytganidek uni umuman to‘sadigan pozitsiyada emasdi. Ya'ni ofsaydda qolib ketgan Silva bu vaziyatning aktiv ishtirokchisi emasdi. Passiv holatda deyishimiz to‘g‘riroq bo‘ladi.
Umuman olganda, agar vaziyatlar gol sifatida hisobga olinmagan taqdirda ham ikkinchi bo‘limdagi o‘yin shuni ko‘rsatib turgandiki, «Siti» baribir gol urishi kerak edi. Faqat savol vaqt masalasida bo‘lib qolgandi. Londonliklar ikkinchi bo‘limni butunlay raqibga topshirishdi va o‘yinni boy berishdi. Gvardiola esa uni tinmasdan tanqid qilayotgan ingliz jurnalistlariga munosib javob qaytara oldi.
«Arsenal» London derbisida «Chelsi»ni mag‘lub etdi
APL. «Arsenal» London derbisida yutqazdi
Angliya Kubogi. «Arsenal» keyingi bosqichga chiqdi va boshqa natijalar
|
162
PATOMORFOMETRIYA
PATOMORFOMETRIYA —patologik jarayon natijasida to‘qima va hujayralarda kelib chiqadigan
o‘zgarishlarni
sifat
va
son
jihatidan
matematik analiz qilish usuli.
PATOPLASTIKA —biror
omil
ta’sirida
ruhiy xastalik belgilarining o‘zgarish jarayoni.
Asosiy kasallik belgilariga qo‘shimcha omillar
qo‘shilib,
yangi
belgilar
paydo
qiladi.
hatto
butunlay boshqa ko‘rinishga aylantirib yuborishi
ham mumkin. Bir xil omil bir vaqtning o‘zida
ham
asosiy,
ham
qo‘shimcha
sababchi
sifatida
kelishi
mumkin,
mas., alkogolizm
oq alahlash
psixozida
asosiy
omil
bo‘lib
kelsa,
tutqanoq
xastaligida uning klinik ko‘rinishini o‘zgartirib yuboradi.
PATOPSIXOLOGIYA—psixologiya
fanining
bir bo‘limi; ruhiy bemorlar holatining o‘zgarish
jarayonlarini o‘rganadi.
PATRONAJ—1) aholini mehnat va uy sharon-tini tekshirish, sog‘lomlashtirish (ba’zan davolash)
va
ular
o‘rtasida
sanitariya-oqartuv
tadbirlarini olib borishdan iborat sanitariya-profilaktika ishlari. Antenatal P.— bola-lalr
poliklinikasi
hamshiralari
tomonidan
homilador
ayollar
uy
sharoitini
o‘rganish
va
: bo‘lajak
onaga
tug‘iladigan
bolani
parvarish
qilish haqida yo‘l-yo‘riqlar ko‘rsatish. Homilador ayollar
P. i.—homiladorlik normal
davom etayotganligidan, chilla davridagi ayollardan xabar olish maqsadida ularning uylariga
hamshira
va
shifokorning borib yordam berib
turishi. Bolalar
P.
i.—hamshiralar
va
shifokorlarning
3
yoshgacha
bo‘lgan
va
tez-tez
xastalanib turadigan bolalarni kuzatib borishi. Chaqaloqlar
P. i.—bola tug‘rukhonadan
chiqqanidan so‘ngunga vaqti-vaqti b-n hamshira
yoki shifokor qarab turishi. Ruhiy kasallar
P. i.—hamshira va psixnatr shifokorning
oilasida ruhiy kasalligi bor bemorlarga tibbiy
yordam
ko‘rsatib,
ularni
kuzatib
borishi;
2)
Qizil YarimOy jamiyati tomonidan yolg‘iz va
qari kasallarga, urush va mehnat nogironlariga
tibbiy va sanitariya yordami ko‘rsatish.
PAXIGIRIYA —boshmiya pushtalarining turli
kasalliklar oqibatida qalinlashib, to‘qimalar
arxitektonik tuzilishining o‘zgarishi. Araxnon-dit, boshmiya jarohatlari, meninngit asorati
sifatida namoyon bo‘ladi.
PAXIDERMIYA
—teri kasalligi;
bunda
teri
qavatlari
o‘sib
qalinlashib
ketadi.
Burmadi
P.
da
boshning
sochli
qismi
terisi
o‘ta
qalinlashib,
kallaning
tepa
qismi
va
ensa
sohasida og‘riqli Dag‘al teri burmalari hosil
bo‘ladi.
«i?
PAXIONIXIYA —tirnoq plastinkasi ostidagi
epidermis qavatining qalinlashib ketishib-n kechadigan keratoz.
P. da tirnoq oqimtir tusga
kiradi.
PASHSHALAR—qo‘shqanotli hasharotlar: turkumi;
yer
yuzida
keng
tarqalgan.
P.
odam
va hayvonlar orasida juda xilma-xil kasallik
qo‘zg‘atuvchilarini
tashib
yuradi.
Uy
pashshasi
yuqumli kasalliklarini, kuzgi P. esa sibir yarasi
va sepsis qo‘zg‘atuvchilarini tarqatadi. P. ning
lichinkalari mnaz kasalligini qo‘zg‘atadi.
PEDIATR—bolalar
sog‘lig‘ini
muhofaza
qilish, ularning kasalliklarini aniqlash, oldini
olish
va
davolash
masalalari
b-n
shug‘ullanuvchi oliy ma’lumotli mutaxassis.
PEDIATRIYA—klinik tibbiyotning bir sohasi;
bolaning rivojlanishi jarayonida sihat-salomatligini, fiziologiyasi va patologiyasini o‘rganadi, shuningdek bolalar kasalliklarini aniqlash,
oldini
OLISH
va
davolash
usullarini
ishlab chiqadi.
PEDIQULYOZ —q. Bitlash.
PEDIQULOFOBIYA —miyaga o‘rnashib qol-gan
qo‘rquv holati; bitlab ketishdan qo‘rqish.
PEDUNQULIT
—buyrak
darvozasidan
o‘tadigan magistral qon tomirlarini o‘rab turuvchi yog‘
hujayralari
va biriktiruvchi to‘qimalarining
yallig‘lanishi. Piyelonefrit, buyrak sili, siydik
ajratuvchi organlarning kasalliklari tufayli
buyrak
jomida
bosimning
oshishidan
yuzaga
keladi.
PEYRAFOBIYA —miyani
chulg‘ab
olgan
qo‘rquv
holati; ko‘pchilik oldida gapirishdan, so‘zlashdan,
shuningdek
imtihon
topshirishdan
ko‘r-qish.
PELLAGRA—organizmda RR vitamin (nikoti-nat
kislota)
va
V
gruppasiga
mansub boshqa
ba’zi vitaminlar tanqisligidan kelib chiqadigan kasallik; bunda teri
va shilliq pardalar
zararlanadi,
ich
ketadi,
asabiy-ruxiy
o‘zgarishlar ro‘y beradi.
PELBVIGRAFIYA —–kontrast modda ishlatmasdan chanoq suyagi va chanoq a’zolarini rentgenologik tekshirish.
PELBVIMETRIYA —ayollar chanog‘ini tashqi va
ichki tomondan o‘lchash; asosan homiladorlik va
tug‘ruq vaqtida
foydalaniladi.
PEL!VIOPERITONIT
—kichik chanoqda joylashgan organlardagi yallig‘lanish jarayonining
(andeksit, appenditsit) chanoq ichki devoriga ham
tishi.
PELBVISQOPIYA —tibbiy endoskop b-n chanoq
yoki unda joylashgan a’zolarni tekshirish.
PENIAFOBIYA —miyaga o‘rnashib qolgan qo‘rquv
holati; kambag‘allashib, qashshoqlashib qolishdan doimo xavotirlanib qo‘rqib yurish.
PENITSILLIN—kimyoviy tuzilishi bir-biriga yaqin tabiiy va yarim sintetik antibiotiklar
guruhi, eamburug‘larning RepsPIit turkumidan
olinadi. P. ning natriy, kaliy tuzlari, boshqa
moddalar b-n komibanatsiyasi ishlatiladi. P. stafilokokk,
streptokokk,
pnevmokokk,
gonokokk,
meningokokk
va
b.
kasallik
qo‘zg‘atuvchilariga
juda
faol
ta’sir
etadi;
mikroorganizmalar
qo‘zg‘atgan kasalliklarda ishlatiladi.
PENTOZALAR
—molekulasida besh atom uglerod
bo‘lgan
monosaxarid.
Asosiy
vakillari
riboza
va
dezoksiriboza,
nuklenn
kislotalar
tarkibiga kiradi.
PENTOZURIYA —siydikda pentozlar miqdorining ko‘p bo‘lishi.
PEPSIN —me’dadagi proteaza. Kuchli kislotali sharontda o‘ta faollikka ega. Ikki gidrofob
aminokislotalar
orasidagi
peptid bog‘larni
(fen-fen, fen-tir) ko‘proq gidrolizlaydi.
Pep-sinogendan autokatalitik tarzda kislotali sharoitda hosil bo‘ladi.
PEPSINOGEN — lelsinning nofaol progormo-ni. Kislotali sharoitda gidrolizlanganda bir
|
AQSh: barcha xarajatlari qoplanadigan stajirovka dasturi | GRANTLAR.UZ
AQShda joylashgan Yale Universitetida bo’lib o’tadigan Maurice R. Greenberg World Fellows Program stajirovka dasturiga arizalar qabul qilinmoqda. Dastur o’z karyerasining qizg’in pallasidagi turli soha vakillari uchun mo’ljallangna bo’lib, har yili avgust-dekabr oylarida hamkorlik stajirovka dasturi uchun saralab olingan bir necha guruh mutaxassislarga Yale universitetida o’z ustida ishlash va tadqiqot olib borish imkoniyati yaratiladi.
Maurice R. Greenberg World Fellows dasturi 4 oylik hamkorlik stajirovka dasturi bo’lib, bu dastur ishtirokchilari shu vaqt mobaynida AQShning mashhur Yale universitetida izlanishlar olib borishadi. Bunda ularga o’z dunyoqarashlarini kengaytirish hamda fikrlarini olimlar va mutaxassislar bilan bo’lishish imkoniyati yaratib beriladi. Dastur qatnashchilari uchun quyidagi mashg’ulotlar tashkillashtirilgan:
Haftalik seminarlar. Bunda qatnashchilar bir-birlari bilan tanishishlari, turli mavzularga fikr almashishlari va muhim mavzularda taniqli olimlarning fikrlarini eshitishlari va shu kabi ko’plab mashg’ulotlar bilan shug’ullanishlari mumkin. Seminarlarda muhit ijobiy va yoqimli bo’ladi.
Shaxsiy rivojlanish. Dastur davomida qatnashchilar o’z ustlarida ishlashlari uchun barcha sharoitlar yaratiladi, ular mustaqil tadqiqot olib borishlari yoki unverisetda o’qitiladigan 2000dan ziyod qisqa kurslarda qatnashishlari mumkin.
Qatnashchilar dastur davomida Yale Universiteti fakultetlari bo’ylab turli tadbirlarda qatnashishlari mumkin.
Qatnashchilarga dastur vaqtida Yale universiteti bakalavr va magistratura bosqichida tahsil olayotgan talabalar biriktirilib qo’yiladi va talabalar qatnashchilarga dastur davomida turli mashg’ulotlarda ko’maklashishadi.
Turli soha mutaxassislari uchun
Dasturga grant asosida qabul qilingan ishtirokchialrga quyidagi imkoniyatlar yaratib beriladi:
Qatnashchiga yashash xarajatlariga sarflash uchun stipendiya beriladi.
Qatnashchi bir yoki ikki xonali o’rtacha jihozlangan turar-joy bilan ta’minlanadi.
Nomzod tibbiy sug’urta qilinadi.
Nozmodga safar uchun borish va kelish uchun aviachipta olib beriladi.
Undan tashqari, dastur davomida qatnashchilar Nyu York va Vashington (DC) shaharlariga ham sayohat qilishadi.
Maurice R. Greenberg World Fellows Program dasturiga quyidagi talablarga eng mos nomzodlar qabul qilinadi:
Nomzod 5 yildan kam bo’lmagan va 20 yildan ko’p bo’lmagan ish tajribasiga ega bo’lishi va ish faoliyati davomida yutuqlarga erishganligi, kelajakda ham shunday davom eta olishini ko’rsatib bera olishi kerak.
Nomzod AQSh fuqarosi bo’lmasligi kerak.
Nomzod o’z sohasida milliy, hududiy va xalqaro miqiyosda yutuqlarga erishgan bo’lishi, o’z sohasiga sodiq, jonkuyar bo’lishi hamda muhim masalalarga befarq bo’lmagan, turli muammolarga yechim topishga tayyor shaxs bo’lishi zarur.
Nomzodda kelajakda yaxshi yetakchi bo’lib yetishishga potensial bo’lishi kerak.
Nozmod Yale universitetidagi dasturdan manfaatdor bo’lish bilan birga jamiyatga manfaat keltira oladigan shaxs bo’lishi zarur.
Nomzod yetakchilik, bunyodkorlik, ijodiy va yaratuvchilik ruhida fikrlay oladigan shaxs bo’lishi muhim hisoblanadi.
Nomzod dasturga qabul qilingan taqdirda 4 oy mobaynida AQShda, ya’ni Yale universiteti binosida yashash imkoniga ega bo’lishi kerak.
Dasturga hujjat topshirish to’liq onlayn shaklda bo’ladi, hujjat topshirish uchun onlayn ariza berish kerak. Buning uchun oldin tizimda shaxsiy akkauntingizni ro’yxatdan o’tkazib, unga kirgach ariza to’ldirishni boshlashingiz mumkin.
Onlayn ariza berishda quyidagi hujjatlarni ham ilova qilish zarur:
Insholar (savollar ariza formasida ko’rsatilgan).
Qisqa video (ixtiyoriy).
Undan tashqari, dasturda qatnashishi mumkin bo’lgan shaxsni dasturga nomzodlikka ko’rsatish ham mumkin.
Ma’lumot uchun applicant.worldfellows@yale.edu elektron manziliga murojaat qiling yoki savol-javoblarni ko’rib chiqing. Yale Universitetidagi shu kabi yangiliklardan boxabar bo’lib turish uchun universitetning yangiliklar xabar tizimiga obuna bo’lishigiz mumkin.
|
Gitda qanday qilib oxirgi emas, undan oldingi ma'lumotlarni olsa bo'ladi
|
Doimo
zahri alamdur komimizda nechakim,
Ul shakarlab bevafo hshjronining mehmonimiz.
Ohimiz
— o‘tlug‘
alam,
ko‘zyoshimiz
—xayl-u
hasham,
Go‘yiyo
rapju mashaqqat kishvarining xonimiz.
Lolagun atlas qabolar yodi birlan qon sochib,
Chun shafaq shomi g‘aribon go‘shasin giryonimiz.
Volau shaydoyi har bir zulfi anbarbo‘y o‘lub,
Rishtai mavhumdek bo‘ldi tani uryonimiz,
Hamdami bo‘lsak
dame mujgonasolarning
agar,
Qolmag‘ay g‘amlik ko‘ngulda zarracha, armonimiz,
Otashin ruxsoralarning ishqida umr
o‘tkarib,
Dahr eli sardaftarining turfa bir nodonimiz.
Bo‘lmag‘aymiz ishqsiz bedardlarning mahrami,
Toki
rasvolig‘ni sarbozorini sarsonimiz.
Qofi ishq ostida
anqodek bo‘lubmiz benishon,
Bu sababdin kishvari shuhratni tanho xonimiz.
Albatah, ko‘yi vafodin
yonmag‘aymiz
zarracha,
Jonimiz chiqg‘uncha
to
bu ko‘cha sargardonimiz.
Ravzayi
rohatda tuzmay lahzaye aysh-u nishot,
Bulbuloso
dilrabolar
gul
yuzin nolonimiz.
Yosmin ruxsoralar
hajrin chekib
o‘lsak
agar,
Biz kabi bekasni Sidqiy, kim berur tovonimig
ta
Bor edi ko‘ngul aro tarkib-u diyor qilish, ,
Judo bo‘lib hamadin g‘urbat ixtiyor qilish. 113.
Berib og‘o-inig‘a barcha
mol-u mulkatni,
Ki lozim o‘ldi qanoatqa o‘zni
yor qilish.
Sadafdin
o‘yla guhar chiqmasang, qachon bulg‘ay,
Zamona rastasida qimmat oshkor
qilish,
Yaqin
yer quchoqiga olur sani, tokay,
—
" Kamoli hirs
ila dunyoda
girudor qilish)
Qoch emdi faqr maqomiga, eyki, soda ko‘pgul,
Na yaxshi ushbu fazilatqa iftixor qilish.
Ko‘ngul bog‘ini gar yashnasun desang doim,
Kerakki
ko‘z
yoshing, andoqki jo‘ybor hilpsh.
Hamisha g‘aflat ila
bo‘ldung,
ey ko‘ngul bormu,
Xayoling ichra dame o‘zni hushyor qilish?
Uzuldi ahli zamondin
saxo
va judu karam,
Alarda qayda erur bu kabi shior qilish.
Na yaxshi
ketsang, agar ushbu yordin, ey Sidqiy,
O‘zinga xoki g‘ariblik
aro mazor qilpsh.
Aylasam, ahvolima solmas quloq jonona,
arz,
Rahm etar erkinmu qilsam, yig‘lab anga yopa
arz.
Paykarim za’f o‘ldi qopi yodida hamchun hilol,
Emdi qilsam Qad bukub, tipglarmu betobona arz.
Bo‘lmasa
gar ul, ochilmas xotirim gul-gul bo‘lub,
Aylamangiz gulsiton sayrin man nodona arz.
Ul mani arzimni
aslo
tinglamaydur,
yo borib
—
Aylayinmu holi
zorim
yig‘labon sultona
arz.
3—1662
G‘unchadek
Sbagringni qonin
naylag‘aysen, Sidqiyo,
Aylabon bedardlarning oldida giryona
arz.
Man uchun yubordingiz"
o‘yla
mushki azfar
xat,
Jon
mashomini qildi
to
yetib
muattar
xat.
Muddate
edi, yo‘lga asr-u
intizor erdim,
Haqqa shukrkim, bo‘ldi shodlikka mazhar xat.
Vodiy tamannoda turfa bir edim hayron,
Maqsadim sari bo‘ldi oxirida rahbar xat.
Bu kamina Qul arzi qayda yetqusi erdi,
Xidmatiigiza bo‘l kun bo‘lmasa
edi
gar
xat.
Bu sharoralik ko‘ngyaum ichra oshyop tuzmish,
Kub zamonlar o‘lmishkim, o‘yla bir samandar xat.
Bevafo
go‘zallardin manga yaxshidur
sad
bor,
Bil,
g‘galat dedim,
—
bordur,
barcha
elga dilbar
xat.
Gar kishi faqir o‘lsa, bo‘lg‘usi anga davlat,
Gar kishi gani bo‘lsa, bo‘lgay anga
zevar xat.
Kahkashondin
oshurg‘ay
xush
qalampi)ng 1 qadrini,
Kim sipehri baxt uzra keldi sa’di akbar, xat.
Dilshikasta Sidqiyni)ng) oxir
el
aro
qildi,
Shuhrat osmopida
hamchu
mehri
xovar, xat.
= Andijonlik do‘sti, shoir Mulla
Husayn Rizoiyga javob maktubi (B. Q.),
To soya solmasa boshing uzra humoyi ishq,
Ey
soda, qayda
bo‘lg‘ung
erur
podshoyi
ishq.
Johu jahonga boqmay, api pushti po urub
Etg‘il o‘zingii, o‘ylaki Adham gadoyi ishq.
Yering yuzini oh
ila dilda ko‘rmag‘ung,
Gar hosil etmasang, ko‘ngul
ichra
safoyi
ishq.
Bemori ishq o‘laplari darmoni
—vasli
yor,
Bulg‘ay aningdin o‘zga
qachon
bedavoyi
ishq.
Behad jaridalarga
chu
yozsa, tuganmag‘ay,
Har shom-u har pagoh aro mojaroyi ishq.
Laylivashim g‘amida tanim xushk
ayladi,
Yozib boshimga o‘ylaki Majnun
baloyi
ishq.
Elning ko‘ziga, Sidqiy, agarchand,
telbadur,
Lekin xayoli yorila bo‘ldi rasoyi ishq.
DAR TAZMINI BAR YAKBAYTI
MAJRUHI O‘SHIY
Olamda bo‘lay shod desang,
bo‘l takasaltang,
G‘amdin bo‘lay
ozod desang,
bo‘l takasaltang.
Dunyoni
zar-u moliga
hargiz
nazar
etmay,
Ko‘nglum qilay obed desang,
bo‘l
takasaltang.
Pir eshikida xidmat etib shom-u saharlar,
Gar man topay irshod,
desang, bo‘l takasaltang.
Bir pulni kishidin tama’ etmay kecha-kunduz,
Haqni qilayin
yod desang,
bo‘l takasaltang,
Yorim sari ko‘yiga
borib, andaman
aylay,
Nola
bila
faryod, desang,
bo‘l takasaltang.
Uzlatqa
chekib o‘zpi, manga toki nazarlar
Solsun hama avtod, desang, bo‘l takasaltang.
Sidqiy, bu «jahon johini mehrini ko‘nguldin,
Bo‘lsun
bori
barbod, desang, bo‘l takasaltang,
Ko‘rmadi
bir kimsa sendek jodui Gashmirni,
Bir boqish
birla asir
etkung juvon-u pirni.
Girdbodoso
baloyi dasht
aro,
ey sapgdil,
Besar-u
10 aylading-ketding
man dilgirni.
X
Firqating shomi aro qonlar sochib hamchun shafaq,
Anglamassan yig‘lasam,
bu nolay shabgirni.
Sarvi qadding yodida hardam chekib yuz o‘tlug‘
o‘t,
Tobmadim ko‘yung sari yetmoqg‘a bir tadbirni.
2
1)
Hamchu nargis ko‘zlarim tortar yo‘lungda intizor,
Kel
buyon, olloh haqi, ko‘rma
ravo ta’xirni.
Ko‘shishi bedastu polar yo‘q, asardan noumid,
Intizori dom oxir tortadur naxchirni.
Qatli Sidqiyg‘a hilol abro‘laringdin dambadam,
Ko‘zlaring jallodi mujgondin otarlar tiriy,
ji
Sandan hamisha, jono, javr-u jafo muborak,
Sabr-u tahammul ango etmak mango
muborak.
Qomat chekib chamanda, aylar chog‘ingda raftor,
Yuz jilva birla, ey. sho‘x, kasbi havo, muborak.
Xurram bo‘lub hamisha bu dahr bog‘i ichra,
Umring niholi bo‘lsun
10 borho muborak.
Lutf-u karam yuzidin boqg‘il bu qulga goho,
Chunkim
gadoga
bulg‘ay shahdin
ato muborak.
Tushgach yuzipgga ul dam, ko‘z nur kasb qildi,
Mehri ruhingga bo‘lsun nur-u
ziyo
muborak.
Nozik beling xayoli qildi tanimni bemor,
Bu dardni hamisha qilsun xudo muborak.
Sidqiyg‘a bo‘lg‘usidur lutf-u karam yoriga,
Sandin hamisha jono, javr-u. jafo muborak.
IN G‘AZALRO AZ ANDIJON BA
JANOBI BIRODARAM MULLA VUSLAT SHOSHIY
IRSOL DOSHTA BUDAM
Ey senga, Vuslat, o‘lsun lutfi xudo muborak,
Qo‘nglung sijanjalig‘a ya’ni ziyo muborak-Jismim zamonlar erdi hajringda
asr-u bemor,
So‘zingni marhamidin topti shifo muborak,
Xat
yozmoqing-la ko‘nglum mulkin musaxxar
etting,
Munqodliq hamisha
bo‘lsun. mango
muborak.
Vasfipgga
tilap ochib qilsa bu
qul duolar,
Etsun
xudo haqingga shom-u sabo muborak.
Avji sharafda bo‘lmay, hosidlaring hamisha,
Iqboli
past bo‘lsun ham shum-u nomuborak.
Irsol etib duolar, Xushnud qilding,
ey
do‘st,
Go‘yoki shahdin o‘ldi qulga ato, muborak,
Nutq-u fasohatingdin lashkar tuzab, ochibsen,
So‘z kishvariping, ey yor, bo‘lsun sango muborak.
Ortib mudom fazling, rutbang ziyoda bo‘lsun,
El ichra yona bo‘lg‘il
to borho, muborak.
Sidqiy boshiga lutfung kam qilma soyasini
Kim
soyai humodek bordur
ashgo,
muborak.
Yaratib durur na yanglig‘ sani bo‘yla biruboring,
Bosh-ayog‘ erur bari noz, hama jilvakor-u boring.
Sap ushal daraxti zebo, hama mevasenu lekin,
Na qilayki, qisqa ilikim, uzolmag‘ay anoring.
Bu zamonda
san erursan hama
husni elini shohi,
Yetushurga yo‘l toparmu sanga bir yo‘li bu zoring.
Dame
bo‘lmadi, netaykim,
bu kamina
borasida,
Karam-u muruvvat ila, ajabo, vafo shioring.
Ko‘ramanmu deb yapgaro sani mehrdek jamoling,
-
Yo‘lunga boqib chu harqo chekadurman. intizoring.
Agar olmoq ersa qasding, mani ushbu xasta jonim,
Sanamo,
qoshimga
kelg‘il, uzum aylayin
nisoring.
Nega Sidqi, tiri ohing hadafi muroda
stmas,
Magaramki, charx o‘lubdur
sanp zo‘r kinadoring.
G‘uncha
la’lingdin, qoshingdin
tiyg‘gi
burrondur
xijil,
Qomatingdin bog‘ aro
sarvi xiyobondur xijil.
Loladek yashnab o‘tursang
bazm
etarda kechasi,
Yuzlaringdin,
ey pari, sham’i shabistondur xijil,
Oh urub ko‘nglum, ko‘zum qon yig‘glag‘gopda sansizin,
Gashkdin yoquti ahmar birla marjondur xijil.
Mushk yanglig‘ xatlaring ul kun ko‘rubon bog‘ aro,
Sayri gulzor aylagop chog‘ingda rayhondur xijil,
Xushado, shiripliqolik kishvarin
tanhosisen,
Bu
nazokat
birla
sandin jumla jopondur xijil.
O‘lmag‘ay nechun yuzingdin jumla gulrux sharmsor,
Kim falak avjida,
jono, mehri raxshondur
xijil.
Iomi nekingni hurufin
terdi silki nazm
aro,
Shul sabab Sidqiy so‘zidin durri g‘altopdur xijil.
i
J
J
Kim dedi, kulbamga, jopo, sanga aslo kelmasun,
Man soridin sanga dushman aydimu
yo kelmasun.
Kelmas
ersa)ng) sandin
o‘zga so‘rg‘ali ahvolimi,
Bo‘lsa ham gulruxlar ichra garchi tanho, kelmasun.
Furqati yorim tanimni qildi za’fu shodmon,
Ul tabiba aytingiz, olib davo,
to kelmasun.
Bir parini ishqpning sho‘ri yetib ortar menga,
Emdi ko‘nglum
mulkiga
o‘zga
alolo kelmasun.
Telba ko‘ngul birla chekkan dardnok ohim o‘ti
O‘rtag‘ay,
yonimg‘ga —denglar—hech dono kelmasun.
Hech mo‘minga
—duo aylang—maningdek
anga ham
G‘urbat ichra yuzlanib yuz ming baloyo kelmasun.
Tiyra kulbamga kelurda yor, hijron kechasi
Ro‘shnolik berg‘ali ko‘kdin
Surayyo kelmasun.
Javriga yorimni chandon sabr
qilsam, der mango,
Sanga goho mehr bo‘yi mandiya
aslo kelmasun.
Yering o‘lsam-u saning Sidqiy) vafolar aylabon,
Barni
tut, ikkinchiga sango
tamanio
kelmasun.
ji
’
Bir kecha kelib tanho kulbamni charog‘on qil,
Xoni vaslinga mendek benavoni mehmon qil.
Nozila xirom aylab gulshan ichra to, jono,
Yozibon qaro kokil, sahniy apbarafshon
qil.
Gul yuzinga zebolik da’vosini aylabdur,
Ko‘rsatib yuzing, oni rashk o‘tiga so‘zon qil.
Furqating aro bo‘ldi za’fdin tanim bemor,
Marhamat bilan, ey sho‘x, ushbu darda darmon qil.
Hijratingda vaslipgni bilmasa kishi qadrin,
Ey sanam, ango boqmay, mubtaloi hijron qil.
Zuhd eli ko‘rub holim aylamish malomatlar
Ko‘rsatib yuzing mandek ko‘yung ichra sarson qil.
Holini
bu Sidqiyning so‘rg‘udek kishi yo‘qtur,
G‘urbat ichrasan anga lutf birlan ehson qil.
uu
G‘ayri bazmida yuzing oydek jilo ko‘rsatmasun,
Gulga
bulbuldek
alar
ham ming navo ko‘rsatmasun.
Lolarang etmoqg‘a; pozik qo‘llaringni, oypari,
Yuz tamanno birla rangiping xino ko‘rsatmasun.
Iltimosiga
raqibimning
nigohe qilmag‘il,
Kim alar
to sanga arzi muddao ko‘rsatmasun.
Mayl sayri gulshan aylar chog‘da, jono,
noz ilan
Aylabon da’vo qadining
sarv
to ko‘rsatmasun.
Xushklabmen, bodai la’ling bilan sarshor qil,
To sarobi furqating yuz ming jafo ko‘rsatmasun,
Otashin la’lingga. o‘zni o‘xshatib gulzor
aro,
G‘uncha bag‘rin Qon
etib,
choki qabo ko‘rsatmasun,
Nolap Sidqiyg‘a
gar solmas
esa aslo nazar,
Ishqida kuydurmasun,
noz-u
ada ko‘rsatmasun.
BA JANOBI MULLO KAMIY TOSHKANDIY
AZ ANDIJONI FIRDAVSNISHON
IRSOL DOSHTA BUDAM"
Yo‘lingizg‘adur
muntazir
jism-u
jon,
Bo‘lursiz
qachon
ozimi Andijon
Badan ichra jonim qushi talpipur,
Toparmaimu
deb Sizdin istab
iishon.
Na xush davlat
erdi edingiz
anis,
Mani potavong‘a Siz,
ey nuktadon
Damo-dam terib maqsadingiz gulii,
Bo‘lung dahr bog‘i
aro
komron.
Falak
zolidin
Sizga
yetmay
gazand,
Xudo
saqlasun
Sizni
doim
omon.
Pa
yerda
esangiz, bo‘lub shodkom,
Saodat
bilan bo‘lg‘asiz
xiromops.
Erursiz suxanvarlik iqlimida
Ajab shuhrabardoru oliynishon.
Bu davlatqa
har doimo shukr
eting,
Kim etqay ziyoda xudoyi
jahon.
Bu
Sidqiy, duodin
Siza hadyalar
Yubordi qilib kilkin anbarfishon.
kj
Sabab nadur, kishiga bo‘lmas oshno ul sho‘x,
Jafoni pesha
qilib,
tark
etar vafo
ul sho‘x,
Bizingcha oshiki sargashta hurmatip tutmas,
Birovga bo‘lmag‘on erkinmu mubtalo ul sho‘x.
Mango na sud berur za’faroniy may ulsiz,
Yuzumpi furqatida qildi qahrabo ul sho‘x.
Hayoli
zulfi
bilap
bo‘lmadim
dame diljam’,
Boshimga
bo‘yla
ajab soldi mojaro
ul sho‘x.
Marizi ishqi eding, emdi iaylag‘ung, Sidqiy,
Visoli marhamidin qilmasa davo ul sho‘x",
kit
Mahvashi
oliysifat,
mashhuri
davronast
choy,
Barcha el oshuftasi, bir turfa tayyopast choy.
Jumlayi shoh-u gado savdospdin xoli emas,
Majlisoroyi .hama pir-u javoponast
choy.
Vah, na xush, debdur ushal donoyi oliy borgoh,
Bo‘lmasaydi
kufr,
der
erdiki, imonast
choy,
Aylamangiz xohishi
taryoku mayli ko‘knor,
Kayfbaxshi har dili ahli musulmonast choy.
Bilsangiz
joyi aning
Seylon ila
Lo‘pdundadur,
Shul sabab turk ahliga Hind ichra pinhonast choy.
Pechkalik uy
ichra qishda
qaynar ersa
choyjo‘sh,
Quvvati ruhi ravopu rohati jonast
choy.
Pulga sotmas bo‘lsa gar jon ila
el olg‘usidur,
Bu
sifat manzuri jumla ahli Turonast
choy.
Ahli Turon deb budam xos ayladim, lekin g‘alat,
Negakim, manzuri jumla
(ahli)
Eronast choy.
Xosi islom ahli manzuri desa, andog‘am emas,
Dahriy Rus-u Farang-u ahli Yoponast choy.
Toshkand
ahli
yetarlar
choyning qadrig‘akim,
Har
necha qimmat
esa, onlarga arzonast
choy.
Bermag‘ay tanho
o‘zi, Sidqiy,
tarovat,
negakim,
Osh-u
noni bo‘lmasa chun tiyri parronast choy.
ku
Ud shakarlab aylasa nozila
gar shirin navo,
To‘gii tab’im tuzar ul vaqt aro qandin navo.
Mutribo,
ul dilrabo yodida
sozing soz
etib,
Jon
nisor
aylay
sanga,
chun
Zuhra tuz derin navo.
Beasar yalg‘on fig‘onim
qayda
yetqoy ul sori,
So‘zi dildin chekmas ersam,
yig‘labon. gar
chin
navo.
Tinmag‘ur ko‘nglum tinib
bir lahza orom olmag‘ay,
To oning ko‘yiga borib, chekmasa chandin
navo,
O‘ylakim chang aylabon
qaddim duto
gar aylasam,
Shomi
g‘amda o‘lturub
bo‘lg‘oy manga oyin navo.
Yig‘lashur ahvolima, rahm aylashub vuhshu tuyur,
Dashti hajr ichra chu qilsam ingranib, garmin navo.
Qayda Sidqiy yetqasen
gulgun qabolar vasliga,
Chekmas ersang sidq ila
har lahza sad rangin navo.
jo ji
Mazhari
fayzi
jovidon
«og‘a»,
Ma’dani
ma’ninp
nihon
«og‘a».
Yoki ma’ni arusig‘a
bo‘lmish,
Hajla
oso-na xushmakon
kogaz.
Noma yozmoq chpog‘imda
yor sori,
Ko‘zyoshim birla bo‘ldi qon «og‘a».
Shahboz
tabiatimga,
ne
tong,
Bo‘lsa
andoqki
oshyon
«og‘a».
Yeri derinalardin
emdi manga
Yo‘q ajab,
bo‘lsa qadrdoi kogaz-Yig‘lag‘ay xoma sharhi
hol uchun
Olsam ilkimga
har
qachon
«og‘a».
Manga
jahl
elidan,
albatta,
Yaxshi,
zeroki beziyon
«og‘a».
Man-u
yor o‘rtamizda,
ey
Sidqiy,
Bezabon
turfa
tarjimon
«og‘a»,
Ajab xushlahjau shirpisuxan
sho‘x,
Erur sarfitnai
oxir
zamon, sho‘x.
Saropo mast-u hayron etti
bizii,
Jamolin
ko‘rsatib
ul siymtan,
sho‘x.
Fido bo‘lsin
siza jon naqdi har shab,
Agar
bo‘lsa chu sham’i anjuman sho‘x.
Agar sho‘x
o‘lsa, oni ayb qilmang,
Yarashqoy qancha bo‘lsa ul chafan, sho‘x.
Qilib
rom,
yoniga
aslo
yovutmas,
Erur aidoqkim, ohuyi Xo‘tan, sho‘x.
Safi ushshoqa
solg‘ay
yuz
ming oshub,
Bu
yanglig‘
zulmparvar,
safshikan
sho‘x.
Bitarmu dahr
bog‘i
ichra
Sidqiy,
Aningdek
gulbadan,
zebi
chaman
sho‘x.
J
J
J
Jahop jallodi xalqungga chekib
tiygi
sitam
kam-kam,
Nasimiydek so‘yub po‘stung,
qilur
ya’ni
adam
kam-kam.
Saning
bu
sarvdek qadding
falak davri hiloloso.
Jafo bori bilan beshak qilur oxirda xam kam-kam.
PVisoli
yor bazmida raqibi ro‘siyahlar ham.
Hamono
qolmag‘ay
avji
Shsharafda
muhtaram kam-kam.
Skandardek humoyunbaxt
o‘lub, olamga shoh
o‘lsang‘g,
Bo‘lub
mag‘rur, aldanma, ketar xayl-u hasham
kam-kam.
Qo‘lungda
davlating
bo‘lsa,
navosizlar
Dilin
olg‘il,
Nechunkim, turfatul ayn
ichra
ketgay
ushbu ham
kam-kam.
7
Jahonni (ng)
lazzatii ham bohalovat shahd ila
qandin
Falakni (ng)
zoli jon
qasdida
qilg‘ay
hamchu sam
kam-kam.
Bo‘lub
begona
o‘zlukdin,
chu pista
xandazan
bo‘lma,
Ki
nogah
g‘am
toshi boshingga solg‘ay mingalam
kam-kam.
Murod ohusi birla
baxt
bozi saiga rom o‘lsa,
Ishonma anga, san,
ey sodavash,
qilg‘usi
ramkam-kam.
So‘zingni
gavharin
shavq
ahliga bazl
aylag‘il,
Sidqiy,
Ki
qolmas ushbu ko‘k qasr
ostida ahli karam
kam-kam.
Yer hajridek
bo‘lmas, bo‘lsa
ham
azob aslo,
Chekmasun bu mehiatdin
zarra shayx-u shob aslo.
Har tarafga o‘tganda o‘ynatib samapdini,
Yo‘lida yotib oning bo‘lmadim turob aslo.
Guliston tamoshosin aylaganda rux
ochib,
O‘t solur ango lekin olmasun niqob aslo.
Kelgonida
so‘rmoqg‘ga
sad bahonalar
birlav
Kori bo‘lmadi
oning
lahza beshitob aslo.
Vodiy firoq ichra yorim izlabon kirdim,
Bilmadim
nalar
qilg‘ay manga
bu sarob,
aslo.
«
Orazi xayolida subhvash yaqo yirtib,
Ko‘zyoshim kabi
yamg‘ur to‘kmag‘ay sahob aslo.
Qonima bo‘yalg‘gaymen
rashkdii,
ango
dengkim,
Ilgiga xinolardin
chekmasun xizob
aslo,
Ishqi otashi tushgach, dnlg‘a, dil kabob o‘ldi,
Manga bo‘lmag‘ay emdi hojati kabob
aslo.
Ko‘yida
yugurmoqdin
naldek
duto bo‘ldung,
Shavkato, nazar solmas
nega
ul janob asla,
«!
Jon
qolurmu
telbalarda,
yursa jonon. har taraf,
Ya’ni
gulshan
sahnida
bo‘lsa
xiromon
Har taraf.
Qayda bulg‘ay
men
kabi
bedilda xotirjamlik,
Nogah
etsa
ul
pari zulfin parishon Har taraf.
Dopmo
vasli tamannosida sartardoz
o‘lub,
Tobmayii
Kezg‘ay falakda mohri raxshon, har taraf.
Ko‘rmayin
aslo jamolini
damo-dam
qon sochar, -
Nola qilsam shomlar
bu chashchi giryon
har taraf.
Yusufim hajrida, Sidqiy,
baytul
ahzonda mudom,
Yuzlanurman
yYig‘labon
chun piri Kan’op
har taraf.
...
G‘urbat ichra
sizdin,
ey mag‘mumdurman ayrilib,
Suhbatingizdin,
ajab,
mahrumdurman
ayrilib.
Vaslingiz
gulzorida
chun
bulbul erdim
nag‘masanj,
Ushbu
kun vayronalarda bumdurman
ayrilib.
Kub
eamotslardan
beri qadrdenim
sep
eding,
Sharbatl
hajring
tatib,
masmumdurman ayrilib,
Mehribanu munisim
erding,
ayo
sohib sharaf,
Bir kishi
yo‘q so‘rg‘udek maztumdurman
ayrilib,
Barliqimdin
istamangizkim
nishonimning
meni,
Safhai ma’lumdin
ma’dumdurman
ayrilib,
umda
Hazratingda
erkonimda erdi
kub qadrim baland,
Emdi sorig‘ rang
pla marsumdurman ayrilib.
48
–
|
dek, kdavr xarajatlarini kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadga muvofiqdir. Bizning fikrimizcha, yoqilg‘i-energetika resurslari va boshqa
asosiy tovarlar narxlarining barqarorligini oshirishga
yordam beruvchi iqtisodiy vositalarni ishlab chiqish lozim,
bu esa o‘z navbatida, innovatsiya faoliyatini jadallashtirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
5.3. Innovatsiya jarayonlariga soliq mexanizmining
rag‘batlantiruvchi ta’sirini kuchaytirish
O‘zbekiston Respublikasida innovatsion iqtisodiyotni
qaror toptirish uchun sharoitlar yaratish maqsadida innovatsiyalarni yaratish, joriy etish va tijoratlashtirishni faollashtirishga yordam beruvchi imkoniyatlarni aniqlab olish
maqsadga muvofiq. Innovatsiya jarayonlarini rivojlantirishga to‘siq bo‘luvchi sabablardan biri amaldagi soliqqa
tortish mexanizmlarining mukammal emasligi hisoblanadi. Soliqqa tortish mexanizmi innovatsiya faoliyatini jadallashtirish uchun zarur bo‘lgan mablag‘larni shakllantirishga
bevosita ta’sir ko‘rsatadi, shuningdek, investitsiya xatarlari ham ko‘p jihatdan ularning harakatiga bog‘liq. Davlat
turli fiskal mexanizmlardan foydalangan holda, xo‘jalik
subyektlari faoliyatini yangi texnologiyalarni joriy etish
va resurs sig‘imi yuqori ishlabchiqarishlarni qisqartirishga yo‘naltirgan holda, ularga bevosita ta’sir ko‘rsata
oladi. Shunga bog‘liq ravishda, milliy iqtisodiyotda biznes
muhitini yaratish talab etiladi, toki u foydalanilayotgan
salohiyatni modernizatsiya qilishni jadallashtirish, innovatsiya faoliyatini faollashtirish va ichki hamda jahon bozorlarida yuqori texnologik mahsulotlar raqobatbardoshligini o‘stirishga yordam bera olsin.
Jahon amaliyotida innovatsiyalarni ishlab chiqishga hamda ularni joriy etishga mablag‘ kiritishni rag‘batlantiruvchi vositalardan keng foydalaniladi. Ular orasida yangi
jihozlar va qurilishga kapital qo‘yilmalar hamda ITTKI
uchun xarajatlar summasiga mutanosib bo‘lgan foyda solig‘i
imtiyozlari; ba’zi turdagi uskunalarni sotib olishga sarf-278
|
dan foydalanib
—x
y ral
iri
ai AA
bo‘lishini topamiz.
Ravshanki, ushbu
6
8
10
12
–?
l
j.
ta kabi
bi
ji
57
61
1
–
X
taqribiy formuladan.
{
x.
x
h!
x!0
y!?
,
1
2.
h e’di
0
F = "37—i
4 «6!
) ax.
——
—
kelib chiqadi. Bu taqribiy tenglikning o‘ng tomonidagi integralni
hisoblaymiz:
«?
DI
$5
k0
xi?
ossa 5 da =
0
i
Y
3
5
7
9
Ir
x!3
H
X
:
X
X
x
x
4
AG
2.5
317 J
41.9—551755! 73)
!
I
I
1!
Yo
—1—57
7
T 67707 o Oi.
1
’
,
o‘ yo!oh = 0,7468.
0
f
121
«!
|
IV QISM
KIMYODAN
—
MASALALAR VA
ULARNING YECHIMLARI
|
Gomuşçu (shuningdek, Gomushchu va Tomushi) — Ozarbayjonning Sabirabad tumanidagi qishloq.
Manbalar
Ozarbayjon qishloqlari
|
Unda aytilishicha, ID rahbarining taqdiri noma‘lum
|
Aripov M
M, Imomov T, Irmuhamedov Z
M va boshqalar
Informatika va axborot texnologiyalari:-Toshkent: O‘zbekiston, 1-qism
2002y, 2-qism
2003y, -168b
Qidiruv Tizimlari Va Ulardan Foydalanish Usullari
|
—Muncha begonasiraysiz! Normuhammad Matlubaning o‘ziga xavotirlik bilan qarab turganligini ko‘rib
kulib yubordi. —Nima,
men shunaqangi qo‘rqinchli
odammanmi U shunday deya yaqinroq surilib Matlubaning qo‘lini ushladi.
—Sizga bitta gapni aytaymiyo
Uning nima demoqchi
bo‘lganini
sezgan Matlubaning yuragi dukillab ketdi.
«Voy xudoyimey,
menga
nima
bo‘lyapti
o‘zi;
Nima
uchun qo‘limni
tortib,
o‘rnimdan shartta turib chiqib ketolmayapman». Ushularni
xayolidan o‘tkazarkan
yigit vujudini
qizdirayotgan
ehtiros
alangasi uning qaynoq kaftlari
orqali o‘ziga ham o‘tayotganligini his
etib ko‘zlarini olib qochdi.
—Bilasizmi
Normuhammad uning yelkalaridan
ushlab o‘ziga qaratdi. —Men sizni korxona hovlisida
uchratganimdayoq yoqtirib qolganman. Shunda butun vujudi o‘t bo‘lib yonayotgan Matluba irodasi o‘ziga bo‘ysunmay, ixtiyori qo‘ldan ketayotganligini sezdi..
ux
. Endi ishxonaga qaysi bet bilan boraman. Matluba kaftlari bilan yuzlarini berkitdi. —Dadamlar
bilib qolishsa...
Shunday kelishgan go‘zal ayol bundan buyon o‘ziniki
bo‘lganidan ko‘ngli to‘lgan Normuhammad uni quchoqlab
yuzlaridan o‘pdi.
—Bu faqat ikkalamizning o‘rtamizdagi sir. Xudodan boshqa hech kim bilmaydi.
—Siz meni yengiltak ayol ekan, deb o‘ylayapsiz-ayo
Matlubaning ko‘zlaridan duv yosh to‘kildi.
—Hech qachon. Xayolimga ham kelmagan. Normuhammad uning vijdon azobida qiynalayotganligini sezib
tasalli berdi. —Shu gapni yana gapirsangiz qattiq
xafa bo‘laman.
— Bo‘pti, men boray. Soat ikkidan o‘tibdi, ishdan
ham kechga qoldim. Matluba o‘rnidan turdi.
—Shoshmang, o‘zim olib borib qo‘yaman.
—
Yo‘q,
iltimos,
kerakmas,
piyoda
o‘n
minutlik
yo‘l.
Matluba keng asfalvt yoqalab asta odimlab borarkan nazarida ko‘cha-ko‘ydagi odamlar qo‘llarini bigiz
qilib, bir-birlariga uni ko‘rsatishib malomat qili-231
|
6-amaliy ish. Quyidagi jadvalni to‘ldiring.
1. Harakatni bajarishga chaqiruvchi undov so‘zlar: chu,
...
2. Harakatni to‘xtatishga chaqiruvchi undov so‘zlar: dirr,
...
7-amaliy ish. Buyruq-xitob undovlari ishtirok etgan 8 ta buyruq gap
tuzing. Undov so‘zlarning gapdagi uslubiy vazifasiga tavsif bering.
8-amaliy
ish.
“Labirint”dan
foydalanib, Qovoqvoyga
faqat
his-tuyg‘u
ifodalovchi
undov
so‘zlar
joylashgan
bulutchani
topishga
ko‘maklashing va Qovoqvoy tilidan shu undov so‘zlar ishtirokida gaplar
tuzing.
Barakalla,
shekilli
|
9.9-rasm. Elar xil muhitga purkalgan yonilg‘i to‘zonining tuzilishi:
a—harakatsiz havoli muhitda; 4—
15 m/s tezlikdagi havoli muhitda;
ec —35 m/s tezlikdagi havoli muhitda.
To‘’zonning tashqi qatlamlaridagi mayda zarrachalar havogi
ergashib qisman bug‘lanadi va alangalanish zonasiga tushadi
Natijada alangalanish boshlanadi.
Yonilg‘i
berish apparaturasi yonilg‘ining yaxshi
purkalishini, ya’ni bir xil o‘lchamdagi mayda zarrachalarga parchalanishini ta’minlashi kerak. Zarrachalarning kattaligi havoning
uyurma
harakat
tezligiga
va yonish kamerasining konstruksiyasiga mos bo‘lishi
lozim. Agar purkash bosimi
katta (140
MPa) bo‘lsa, yonilg‘i juda mayda zarrachalarga parchalanadi,
lekin to‘zonning uzunligi qisqaradi. Mayda zarrachalar tezda
bug‘lamb,
to‘zilkich
atrofida to‘planib qoladi
va aralashma
hosil qilish yomonlashadi, natijada dvigatelning ko‘rsatkichlari
pasayadi,
purkash
oxirida
hosil bo‘ladigan tomchilar yonish
Jarayomning yomonlashishiga
va dvigatelning tutun chiqarib
ishlashiga sabab bo‘ladi.
Ajratilmagan yomish kameralariga yonilg‘i nisbatan
katta
bosimda
(40...
140
MPa)
purkaladi.
Shu
sababli
yonilg‘i
forsunkadan
chiqa
boshlashi
bilan
mayda zarrachalarga
parchalanadi. Purkash bosimining ma’lum qiymatgacha o‘sishi
yonilg‘ining mayda zarrachalarga parchalanishiga ijobiy ta’sir
ko‘rsatib dvigatelning ko‘rsatkichlarini yaxshilaydi.
Purkash
bosimi yonilg‘i apparaturasining tuzilishiga, yonish kamerasining turiga,
dvigatel
valining aylanishlar chastotasiga
va
bir
122
|
500
Glava 6. Uroven operatsionnoy sistemы
parametrov, i model zaщitы drugaya. Pri otkrыtii fayla vozvraщayetsya identifikator (handle), kotorыy zatem ispolzuyetsya dlya chteniya i zapisi fayla. V otli-chiye ot sistemы UNIX, identifikatorы ne yavlyayutsya malenkimi selыmi chisla-mi, a standartnыy vvod, standartnыy vыvod i standartnaya oshibka ne opredelyayutsya
zaranee kak 0,1 i 2 (isklyucheniye sostavlyayet pultovыy rejim rabotы). Osnovnыe
funksii Win32 API dlya upravleniya faylami privedenы v tabl. 6.11.
Tablitsa 6 . 11 . Osnovnыe funksii Win32 API dlya vvoda-vыvoda faylov.
Vo vtoroy kolonke dayetsya ekvivalent iz UNIX
Funksiya API
UNIX
Znacheniye
CreateFile
open
Sozdayet fayl ili otkrыvayet suщestvuyuщiy fayl; vozvraщayet
identifikator
DeleteFile
unlink
Udalyayet suщestvuyuщiy fayl
CloseHandle
close
Zakrыvayet fayl
ReadFile
read
Schitыvayet dannыe iz fayla
WriteFile
write
Zapisыvayet dannыe v fayl
SetFilePointer
Iseek
Ustanavlivayet ukazatel fayla na opredelennoye mesto v fayle
SetFileAttributes stat
Vozvraщayet svoystva fayla
LockFile
Fcntl
Blokiruyet oblast fayla, chtobы obespechit vzaimnoye isklyucheniye
dostupa
UnlockFile
Fcntl
Snimayet blokirovku s ranee zablokirovannoy oblasti fayla
Rassmotrim eti vыzovы. CreateFile ispolzuyetsya dlya sozdaniya novogo fayla i
vozvraщayet identifikator (handle) dlya nego. Eta funksiya primenyayetsya i dlya ot-krыtiya uje suщestvuyuщego fayla, poskolku v sisteme API net funksii open.
Mы ne budem privodit parametrы funksiy API, poskolku ix ochen mnogo. Na-primer, CreateFile imeet sem parametrov:
1. Ukazatel na imya fayla, kotorыy nujno sozdat ili otkrыt.
2. Flagi, kotorыe soobщayut, kakiye deystviya razresheno proizvodit s fay-lom: chitat, zapisыvat ili i to i drugoye.
3. Flagi, kotorыe soobщayut, mogut li neskolko protsessov otkrыvat fayl
odnovremenno.
4. Ukazatel na deskriptor bezopasnosti, kotorыy soobщayet, kto imeet do-stup k fayl-u.
5. Flagi, kotorыe soobщayut, chto nujno delat, yesli fayl suщestvuyet ili ne
suщestvuyet.
6. Flagi, svyazannыe s atributami arxivatsii, kompressii it. d.
7. Identifikator fayla (handle), atributы kotorogo nujno klonirovat dlya
novogo fayla.
Sleduyuщiye shest funksiy API sxodnы s sootvestvuyuщimi funksiyami v sis-teme UNIX. Posledniye dve pozvolyayut blokirovat i razblokirovat oblast fay-la, chtobы obespechit vzaimnoye isklyucheniye dostupa.
Ispolzuya eti funksii API, mojno napisat protseduru dlya kopirovaniya fay-la, analogichnuyu protsedure v listinge 6.3. Takaya protsedura (bez proverki oshi-Primerы operatsionnыx sistem
501
bok) privedena v listinge 6.4. Na praktike programm-u dlya kopirovaniya fayla
pisat ne nujno, poskolku suщestvuyet funksiya CopyFile.
Listing 6.4. Fragment programmы dlya kopirovaniya fayla s primeneniyem
funksii API iz sistemы Windows NT. Fragment napisan na yazыke S,
yazыk Java ne pokazыvayet sistemnыe vыzovы nizkogo urovnya,
a nam nujno bыlo prodemonstrirovat ix
/* Otkrыtiye faylov dlya vvoda i vыvoda. */
inhandle - CreateFileCdata". GENERIC_READ. 0, NULL.
OPENJXISTING, 0. NULL);
outhandle = CreateFileC’newF. GENERIC.WRITE. 0. NULL. CREATE_ALWAYS, FILE_ATTRIBUTE_NORMAL.
NULL);
/* Kopirovaniye fayla. */
do{
s = ReadFiIe(inhandle. buffer. BUF_SIZE. «count. NULL);
if (s > 0 && count > 0) WriteFile(outhandle, buffer, count. Socnt. NULL);
while (s > 0 && count > 0);
/* Zakrыtiye faylov. */
CloseHandle(inhandle);
CloseHandle(outhandle);
NT podderjivayet iyerarxicheskuyu sistemu faylov, sxodnuyu s sistemoy faylov
UNIX. Odnako v kachestve razdelitelya zdes ispolzuyetsya ne /, a \ (zaimstvovano
iz MS-DOS). Zdes toje suщestvuyet ponyatiye tekuщego kataloga, a puti mogut bыt
absolyutnыmi i otnositelnыmi. Odnako mejdu NT i UNIX yest odno suщestven-noye razlichiye. UNIX pozvolyayet montirovat v odno derevo sistemы faylov s raznыx
diskov i mashin, skrыvaya taqim obrazom strukturu diska ot programmnogo obespe-cheniya. NT 4.0 ne imeet etogo kachestva, poetomu absolyutnыe imena faylov doljnы
nachinatsya s bukvы, kotoraya ukazыvayet na disk (naprimer, C:\windows\system\
foo.dll). Svoystvo montirovaniya sistem faylov poyavilos s NT 5.O.
Osnovnыe funksii dlya rabotы s direktoriyami privedenы v tabl. 6.12 (takje
vmeste s ekvivalentami iz UNIX). Dumayem, chto raskrыvat ix znacheniye ne trebuyetsya.
Otmetim, chto NT 4.0 ne podderjivayet svyazi faylov. Na urovne graficheskogo
rabochego stola podderjivayutsya klavishnыe kombinatsii bыstrogo vыzova, no eti
strukturы ne imeli sootvetstviy v samoy sisteme faylov. Prikladnaya programma ne mogla voyti v fayl vo vtoroy direktorii, ne skopirovav ves fayl. Nachi-naya s NT 5.0 k sisteme faylov bыli dobavlenы faylovыe svyazi.
Tablitsa 6.12. Osnovnыe funksii Min32 API dlya rabotы s direktoriyami. Vo vtorom
stolbse danы ekvivalentы iz UNIX, yesli oni suщestvuyut
Funksiya API
UNIX
Znacheniye
CreateDirectiry
mkdir
Sozdayet novuyu direktori-yu
RemoveDirectory
rmdir
Udalyayet pustuyu direktori-yu
FindFirstFile
opendir Initsializiruyet chteniye elementov direktorii
FindNextFile
readdir
Chitayet sleduyuщiy element direktorii
MoveFile
Peremeщayet fayl iz odnoy direktorii v druguyu
SetCurrentDirectory
chdir
Menyayet tekuщuyu direktori-yu
NT imeet bolee slojnыy mexanizm zaщitы, chem v UNIX. Kogda polzovatel
vxodit v sistemu, yego protsess poluchayet marker dostupa ot operatsionnoy sistemы.
|
yordam berishi kerak. Boshqa tomondan maslahatchi mijozga
bundan unga yaqin odamlari ham
zarar ko‘rayotganlarini
tushuntirish kerak. Mana shu ikki masalalardan qay birini birinchi
hal etishni tanlash mijoz uchun ushbu holatda ancha muhimroq
ekanligiga bog‘liq bo‘ladi: boshqa odamlar uchun yaxshilik qilishlari
kerakmi yoki o‘zi psixologik rivojlarmoqchimi?
Mijoz bilan shaxsiy suhbatlashish boshida psixolog-maslahatchi
mana shuni
bilib
olishi
kerak, undan keyingina psixolog
maslahatning asosiy qismiga kirishishi mumkin. Yaqin odamlarga
qiziqishi yo‘qligi muammosi bilan murojaat qilgan mijozlarga
quyidagilarni tavsiya etish mumkin:
1. Mijozga atrofdagi odamlarga qiziqishi unga nima berishi
mumkinligi tushuntiriladi. Birinchidan, mana shu qiziqish sababli
odamning hayoti yanada mazmunli bo‘ladi. Ikkinchidan, o‘zining
ijobiy sifatlariga odam asosan, boshqa odamlarga taqlid qilish yo‘li
bilan ega bo‘ladi va ularga qiziqish odamni shaxs sifatida boyitadi.
Boshqa odamlarni kuzatib, ularga taqlid qilib, shaxsning o‘zi yanada
rivojlanib boradi. Uchinchidan, odamlarning bir-biriga qiziqishlari
ularni yanada bir-birlariga yaqin bo‘lishlariga olib keladi. Shu bilan
bizni tushunishlariga ishonsak, demak,
o‘z hayotimizda qiyin
paytlarda boshqa odamlar yordamiga ishonsak bo‘ladi. Aksincha,
odamlarga qiziqish yo‘qligi o‘zimizni psixologik yaqinlik holatiga,
boshqa odamlarning qiziqmay qo‘yishlariga olib keladi. Bularni
mijozga to‘la tushuntirib, psixolog-maslahatchi faqat shaxsiy
muammosini yaxshiroq va chuqurroq tushunishiga yordam beradi.
Mijozda odamlar bilan
iloji boricha ko‘proq qiziqish ehtiyojini
shakllantiradi, shu bilan hamkorlikka ma’lum motivatsion ijobiy
ko‘rsatmani yaratadi.
2. Maslahatchi odamda boshqa odamlarga qiziqish yuzaga
kelishi yoki kuchayishini qanday qilib amalga oshirishni puxta
o‘ylab olishi kerak. Bunga psixolog-maslahatchining quyidagi
harakatlari yordamida erishish mumkin:
Birinchidan, mijozga boshqa odamlarga qiziqish nimadan iborat
ekanligini, bunday qiziqish qanday foyda keltirishi mumkinligini
ko‘rsatishi kerak.
Ikkinchidan, mijozga o‘z atrofidagi odamlarda qiziqish
140
|
Eslatib o‘tamiz, xalq deputatlari Qo‘shrabot tumani kengashining 15 iyun kuni o‘tkazilgan navbatdan tashqari sessiyasida Himmat Oqbo‘tayev o‘z arizasi ko‘ra, Qo‘shrabot tumani hokimi vazifasidan ozod etilgandi.
H.Oqbo‘tayev mutaxassisligi bo‘yicha huquqshunos bo‘lib, hokimiyat tizimiga ishga kelgunga qadar prokuratura idoralarida faoliyat yuritgan.
G‘. Hasanov, O‘zA
|
tajribada efir moyi qo‘shilmaydi).
Qizdirish to‘xtatilgandan so‘ng tezda ikkala (asosiy va kontrol) kolbaga 25 ml
dan
issiq
suv,
1
ml dan fenolftalein
(timolftoliyen)
eritmasi
qo‘shib kolbalardagi
suyuqlik rangsizlanguniga qadar reaktsiyaga kirmay ortib qolgan kaliy ishqorini xlorid
kislotaning 0,5 n eritmasi bilan titrlanadi.
Sovunlanish soni (S. S.) kuyidagi ifoda bo‘yicha aniqlanadi:
V1-V2)-28,05
C.C =
P
Bипдa:
v; — kontrolm tajribani titrlash uchun ketgan 0,5 n xlorid kislotaning ml misdori;
v2 —asosiy tajribani titrlash uchun ketgan 0,5 n xlorid kislotaning ml mikdori;
R—analiz uchun olingan efir moyi g mikdori;
28,05—kaliy ishqori 0,5 n eritmasining 1 ml da eritilgan KONning mg miqdori.
Olingan natijalar bo‘yicha xulosa yoziladi.
Efir moylarining
efir sonideb,
1
g
efir moyi tarkibidagi murakkab
efirlarni
sovunlash uchun ketgan kaliy ishqorining milligramm mikdoriga aytiladi.
Efir
soni
efir
moylarining
tozaligini
ko‘rsatadi.
Efir
moylari
tarkibida
sovunlanmaydigan birikmalar (parafin, mineral moylar, smola) qo‘shilgan bo‘lsa, efir
soni (sovunlanish soni xam) kamayib ketadi.
Efir soni (E.S.) sovunlanish soni (S.S.) bilan kislota (KS) sonining ayirmasiga
teng:
HE.S.—-S.S—K.S.
Olingan natijalar bo‘yicha xulosa yoziladi.
b) Efir moyi tarkibidagi yog‘ va mineral moylarni aniqlash.
1 ml efir moyi
probirkaga quyib 10 ml spirt bilan chayqatiladi. YOg” va mineral moylar (vazelin moyi,
parafin moyi) bo‘lsa ular spirtda erimaydi va probirkadagi aralashma loyqalanadi.
Bu
tajriba
turli
efir
moylarida
aniqlanadi,
jadval
to‘ldirilib,
ular
o‘zaro
solishtirilib ko‘riladi.
No
Efir moylari
Loyqalanish darajasi
1.
Lavanda
2.
Rozmarin
3.
Qalampir yalpizi
4.
CHoyo‘ti
|
Navbatdagi Zo‘r-Zo‘r Uzbekistan Cyber Games FIFA 2013 mintaqaviy saralash turniri 17-aprel kuni Andijon olimpiya zahiralari sport kollejida otkaziladi
|
Har bir qobiliyat o‘zining tizimiga ega.
Masalan, matematik qobiliyatni oladigan bo‘lsak, uning tarkibiga umumlashtirish malakalari, aqliy jarayonlarning egiluvchanligi, mavhum
tafakkur qila olish kabi qator xususiyatlar kiradi. Adabiy
qobiliyatlarga ulardan farqli, ijodiy xayol va tafakkur, xotiradagi yorqin va ko‘rgazmali obrazlar, estetik hislar, tilni mukammal bilishga layoqat, pedagogik qobiliyatlarga esa—pedagogik odob, kuzatuvchanlik, bolalarni sevish, bilimlarni o‘zgalarga berishga ehtiyoj kabi qator individual xossalar kiradi.
Xuddi shunga o‘xshash qolgan barcha qobiliyatlarni ham zarur sifatlar tizimida tahlil qilish mumkin va bu katta tarbiyaviy
ahamiyatga ega bo‘ladi.
Qobiliyatlar va qiziqishlar diagnostikasi
Amaliy psixologiyaning bugungi kundagi eng muhim va dolzarb vazifalaridan birilayoqat kurtaklarini ilk yoshlikdan aniqlash, intellekt darajasiga ko‘ra shaxs qobiliyatlari yo‘nalishini ochib berishdir. Shuning uchun ham hozirda ko‘plab intellekt
testlari va qobiliyatlarni diagnostika qilish usullari ishlab
chiqilgan va ular muvaffaqiyatli tarzda amaliyotda qo‘llanmoqda.
Qobiliyatlarni o‘lchash muammosi XEX asrning oxiri— XX
asrning boshlariga kelib izchil hal qilina boshlandi. Xorijda
bunday ishlar Spirmen, Bine, Ayzenk va boshqalar tomonidan
o‘rganildi. Ular qobiliyatlar va iqtidorni o‘rganish uchun maxsus
testlardan foydalandilar. Bu testlarning umumiy mohiyati shundaki, ularda topshiriqlar tizimi tobora qiyinlashib boruvchi
testlar-topshiriqlar batareyasilan iborat bo‘ladi. Masalan, Ay-zenkning mashhur intellekt testi 40 ta topshiriqdan iborat bo‘lib,
u intellektual jarayonlarning kechishi tezligini o‘lchaydi. Bu yerda
vaqt mezoni muhim hisoblanadi. Boshqa mualliflar sekin ishlash
—qobiliyatsizlik belgisi emas deb, boshqacharoq usullarni o‘ylab
topganlar. Ko‘pchilik olimlar uchun, masalan, rus olimlari uchun
qobiliyatni o‘lchashning ishonchli mezoni—bu shaxs yutuqlarini
va uning qobiliyatidagi o‘zgarishlarni bevosita faoliyat jarayonida qayd etishdir. Rus OLIMI-E.A. Klimov yoshlar iqtidorining
yo‘nalishini aniqlash maqsadida faoliyat va kasb-hunar sohalarini asos qilib olib, metodika yaratdi va uni «Professional-diag-124
|
Hayvon kabi pony _ Uy hayvonlari _ Yuklab olish uchun bepul bo'yalgan sahifalar
Yuklab olish uchun bepul bo'yalgan sahifalar
Pony bolalarni yaxshi ko'radi, lekin arzon va g'amxo'rlik qilish oson emas
Germaniyada pony munosabati ko'p yillardan buyon ma'lum bo'lsa-da, pony to'lqiga o'xshash narsa bizni parchalab tashladi
Odatda bolangizga tug'ilgan kunni yoki boshqa imkoniyatni pony, hatto Kutschwägelchenga berish yaxshi narsa
|
Twitter bilan baham ko'rish uchun bosing (yangi oynada ochiladi)
Facebookda baham ko'rish uchun bosing (yangi oynada ochiladi)
Google+ baham ko'rish uchun bosing (yangi oynada ochiladi)
Ancha erlarni
APK Download – Android uchun bepul aksiyalar o'yini – Mobil uchun eng yaxshi ilovalar
|
Sport bo'limi » 157-MAKTAB _ RASMIY WEB SAYTI
Qo`llanmalar
O'quvchilarni o'zlashtishi
6-dekabr kuni Konstitutsiyamizning 22 yilligiga bag'ishlangan tadbir bo'lib o'tdi
|
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning “Sharq taronalari” oʻn ikkinchi xalqaro musiqa festivalining ochilishiga bagʻishlangan tantanali marosimdagi tabrik soʻzi - O‘zbekiston ovozi gazetasi
|
1142. Ushbu
Y =2x,
acx5 4
parabola yoyining OX o‘qi atrofidan aylantirishda hosil bo‘lgan sirtning
yuzini toping.
1143. Radiusi R ga teng bo‘lgan shar sirtini toping.
1144. Ushbu
2
2
Xx
Y
22152 = 1
ellipsning OX o‘qi atrofidan aylantirishda hosil bo‘lgan sirtning yuzini
toping.
1145. Ushbu
12
И 3 x,
egri chiziqning OX
o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning
yuzini toping.
1146. Ushbu
—15x51
2
2
2
egri chiziqni (astroidani) OX o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan
sirtning yuzini toping.
1147. Agar egri chiziq ushbu
Xa,
y-y(i)
tenglamalar sistemasi yordamida parametrik ko‘rinishda berilgan bo‘lsa,
uni OX o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning yuzini
5 = 201 v0) x() O‘Y
axyювkB
bo‘lishini isbotlang.
1148. Ushbu
P
= 4——
7
2
egri chiziqni OX o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning yuzini
toping.
|
Salom Abdushukur! Futbol TV telekanalini tomosha qilish uchun tyuneringiz DVB-T2 standarti bo'yicha signalni qabul qilish imkoniyatiga ega bo'lishi kerak
|
— Tez orada viloyatdagi jami 236 ta mahalladagi “Yoshlar daftari”ga kiritilgan ming nafar yigit-qiz bosh-oyoq issiq kiyim bilan ta’minlandi, — deydi Sirdaryo viloyati hokimligi axborot xizmati rahbari Zafar Mirrahimov. — Zotan, mehr-muruvvatga yo‘g‘rilgan bunday tadbirlarning ko‘lami keng. Ushbu xayrli ishlarda faqat tashkilot va idoralar emas, saxovatli yurtdoshlarimiz ham faol ishtirok etayotgani quvonarli holdir. Ta’bir joiz bo‘lsa, anomal sovuqda qiynalgan oilalarga ko‘rsatilayotgan yordam orqali mehr ulashilmoqda.O‘zbek halqida mehr-oqibat, insoniylik, bag‘rikenglik, hamjihatlik kabi fazilatlar xamisha qadrlanib kelingan. Bunday qadriyatlarimiz hozirgi sinovli kunlarda yanada bo‘y ko‘rsatmoqda. Ayniqsa, boquvchisini yo‘qotgan, yolg‘iz qariyalar, nogiron va ehtiyojmand oilalar holidan xabar olinib, mehr berib, duolari olinmoqda.Viloyat Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmasi tomonidan xam Xovos tumani "Sohibkor" mahallasida istiqomat qiluvchi kam ta’minlangan va ijtimoiy ko‘makka muhtoj fuqarolar uchun osh tayyorlab tarqatildi.Sovuq kunlarda aholining ehtiyojmand qatlamini moddiy qo‘llab-quvvatlash maqsadida Sirdaryo tumanidagi ijtimoiy himoyaga muhtoj, nogironligi bor va boquvchisini yo‘qotgan mingdan ortiq oilalar holidan xabar olinib, ularga 25 kilogrammdan un mahsuloti yetkazib berilib, og‘ir ijtimoiy ahvoldagi, boquvchisini yo‘qotgan va kam ta’minlangan 40 ta oilaga jami 7 ming tonna ko‘mir tarqatildi.Shirin shahrida xam shunday tadbirlar uyushqoqlik bilan o‘tkazilmoqda. Shaharda joylashgan harbiy qism ma’muriyati va shahar hokimligi bilan hamkrolikda dala oshxonasi faoliyatini yo‘lga qo‘ydi.Bu yerda obodonlashtirish boshqarmasi xodimlari hamda fuqarolarga issiq choy, qahva va yeguliklar taklif etilmoqda. Barcha shahar va tumanlarda bunday ezgu tadbirlar uyushqoqlik bilan davom ettirilmoqda.Shuhrat Suyarov, O‘zA
|
Portalimizning «Photo Cup» loyihasida 6-chempionat o’yinlari ham o’z yakuniga yetdi
Unga ko’ra ishtirok etgan 32 nafar eng sara yulduzlar
|
Tahfit qilingani soya-yorug‘lik tarqalishi qoidasi nafaqat oddiy geometrik
jismlarni tasvirlash, balki turli materialdan (yog‘och, metali, shisha va b.k.
bo‘lgan natyurmortlar, insonda ham, tabiat tasvirida ham qo‘llaniladi. Shu bilan
birgalikda
atrofdagi
borliqning” rang-barangligi,
yorug‘likning
turli
tomondan
tushishi, imensivligi yuqorida keltirilgan soya-yorug‘lik
qoidalarini ijodiy tarzda
foydalanishni talab etadi.
|
32
V protsesse issledovaniye ustanovleno, chto ispolzovaniye sleduyuщix
vospitatelnыx metodov, effektivno ispolzuyemыx v vospitatelnoy rabote
sposobstvuyet effektivnomu razvitiyu mirovozzreniya uchenikov:
1.Iz metodov razvitiya obщestvennogo soznaniya (forma; nravstvenno-duxovnaya beseda, disput).
2. Metodы obucheniya privыchki i uprajneniye v deyatelnosti (forma;
podacha primera, sorevnovaniye).
3. Sposobы pooщreniya i nakazaniya v vospitanii (forma; - odobreniye,
vыrajeniye doveriya).
Razvitiye mirovozzreniya uchenikov obщeobrazovatelnoy sredney shkolы
cherez sotsialnыe seti proisxodit pod vliyaniyem ryada faktorov. Vajnыmi
faktorami yavlyayutsya vliyaniye sotsialnoy sredы (makro i mikrosredы),
semeynogo vospitaniya, shkolы, roditeley i odnoklassnikov, rol sotsialnыx
setey v jizni uchenika i vliyaniye na yego lichnost.
V obщeobrazovatelnыx srednix shkolax vajno vыbirat formы,
kotorыe effektivnы dlya selenapravlennoy deyatelnosti, napravlennoy na
razvitiye mirovozzreniya uchaщixsya cherez sotsialnыe seti.
Vыyavleno, chto v obщeobrazovatelnыx srednix uchrejdeniyax effektivno
razvitiye mirovozzreniya uchaщixsya s ispolzovaniyem takix metodov, kak
anketirovaniye,
ob’yasneniya
i
pedagogicheskoye
nablyudeniye
v
forme
diskussionnogo (debatnogo) obucheniya, treninga.
V razvitii mirovozzreniya shkolnikov cherez sotsialnыe seti v
sovremennыx usloviyax ryad instrumentov igrayet vajnuyu rol. Sredi nix
segodnya naibolee shiroko ispolzuyutsya Telegram, Facebook, Instagram.
V xode provedeniya ispыtaniy opыtnыx rabot v ramkax issledovaniya
uvelichili znaniya uchenikov o sotsialnыx setyax i voorujili informatsiyey o
znachenii vajnosti polucheniya neobxodimoy informatsii. Uchenikov obuchili
pravilam ratsionalnogo i effektivnogo ispolzovaniya informatsii. Eto
pomoglo razvit mirovozzreniye uchenikov.
V tretey glave dissertatsii «Organizatsiya i provedeniye eksperimentalnoy
opыtnoy rabotы po razvitiyu mirovozzreniya uchaщixsya cherez sotsialnыe seti v
obщeobrazovatelnыx srednix shkolax» rassmatrivayetsya razvitiye mirovozzreniya
uchaщixsya cherez sotsialnыe seti, provedyon konechnыy analiz eksperimentalnoy
opыtnoy rabotы po razvitiyu mirovozzreniya uchaщixsya.
Otsenivalsya uroven razvitiya mirovozzrencheskix kachestv u uchastvovavshix
v testirovanii respondentov-uchenikov. S selyu otsenki mirovozzrencheskix
kachestv uchenikov v etom protsesse, bыli razrabotanы sleduyuщiye kriteriy:
1. Sotsialnыe seti- znat opisaniye, auditori-yu i kategorii produkta.
2. Sotsialnыe seti- ponimaniye «yazыka» produkta.
3. Sotsialnыe seti- ispolzovaniye produkta.
4. Sotsialnыe seti-analizi sintez idei produkta.
5.Sotsialnыe seti- otsenka sotsialnoy, psixologicheskoy i pedagogicheskoy
znachimosti i vozdeystviya produkta.
|
-
"Xorijiy
investisiyalar
ishtirokidagi
korxonalarga
berilayotgan
imtiyozlarning rag‘batlantiruvchi rolini oshirishga doir qo‘shimcha
chora-tadbirlar
to‘g‘risida"
O‘zbekiston
Respublikasi
Vazirlar
Mahkamasining 01.05.2006 y. 74-son qarori va b.
O‘zbekiston Respublikasining "Investisiya faoliyati to‘g‘risida"gi
Qonuni
investisiya
faoliyatining
qonuniy
asosini
qurib,
boshqa
qonunlar
bilan
birgalikda
O‘zbekiston
Respublikasi
hududidagi
imvestisiya
faoliyatining
huquqiy,
iqtisodiy
va
ijtimoiy
shart-sharoitlarini belgilashga xizmat qildi.
O‘zbekiston
Respublikasining
"Chet
el
imvestisiyalari
to‘g‘risida"gi Qonuni
Xorijiy investisiyalarni jalb
qilish sohasidagi
ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishning bosh qonunchilik hujjati
bo‘lib, respublikamiz iqtisodiyotining rivojlanishida xorijiy sarmoya
bilan hamkorlik qilish doirasidagi
ilg‘or fikrlarni
o‘zida jamlagan.
Huquqiy hujjat sifatida qonun o‘zining asosiy nizomlarida xalqaro
mvestisiya qonunchiligining xalqaro andozalariga javob beradi. Unda
O‘zbekiston Respublikasidagi xorijiy imvestisiya faoliyatini tartibga
solish sohasidagi asosiy tushunchalar va asosiy tamoyillar o‘z aksini
topgan.
O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotiga Xorijiy imvestisiyalarni
keng jalb etish bo‘yicha Qonunchilik aktlarining qabul qilinishi huquqiy
baza sohasidagi islohotlarning muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.
Potentsial
mmvestorlar
mamlakatdagi
investisiya
muhitining
qulayligini investisiya tavakkalchiligining yo‘qligi bilan bog‘laydilar.
Investor uchun investisiya tavakkalchiligining darajasi me’yoriy hujjat
qabul qilinganda emas, balki vaqt o‘tishi bilan, mazkur hujjat barqaror
va ishonchli normaga aylanganiga ishonch
hosil qilganidan
so‘ng
pasayadi.
Qulay investisiya muhitini shakllantirish qonunchilik bazasini
takomillashtirish
va qonunchilikka rioya
etish
bilan chambarchas
bog‘liq. Qonunchilikni takomillashtirishning asosiy masalalaridan biri
—investorlar uchun huquqiy muhit barqarorligining kafolati.
Investisiya jozibadorligining omillari orasida huquqiy barqarorlik
o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lib, aksariyat mamlakatlarning qonunchiligida
barqarorlashtirish sharhi sifatida mustahkamlanadi. Bu qoida xorijiy
investor uchun sarmoya qo‘yilmalarining qoplanish muddatiga yoki
boshqa muddatga investisiya kiritilayotgan paytda mavjud bo‘lgan
xo‘jalik faoliyati shartlarining (jumladan, soliq stavkalari va boshqa
100
|
Bu kabi satrlar Usmon Nosirning umuman she’riy qiyofasini, poetik ohangini belgilaydi, desak xato bo’lmas
Usmon Nosir nimalarni kuylab o’tdi? Uning ideali nima edi? Usmon Nosir qoldirgan adabiy meros bizga shu haqda guvohlik beradiki, u o’z safdoshlari qatorida yangi davrga ichdan tanqidiy qaradi
She’rlarida o’ksik bolalik yillarini yoki keskin kurashlarda qatnasha olmaganligini gapirishi shoirning ijtimoiy nuqtai nazari haqida to’la tasavvur beradi
U yozadi:
Afsuski, yovuzlikning shakl-shamoyili juda ham turfa, ko’rinishi g’oyat rang-barangdir
Masalan, birgina ichiqoralik, mash’um hasad qanchadan-qancha iste’dod egalarining boshiga kulfat solmagan
Biz bunday hollarda narsalarni o’z nomi bilan atab, kulfat uchun tarixdan burun mash’um kimsalarni dadil ayblashimiz zarur
Usmon Nosirning latif va samimiy, goh esa o’ychan, lekin hamisha maroqli she’riyatini ko’zdan ko’chirgan kishi har qalay teran o’ylarga cho’madi
Shoirga umr vafo qilib, agar u uzoqroq yashaganda bizga nechog’li qadrli asarlar yaratib berishi mumkin edi, degan fikr xayolimizdan kechadi
Uning bizga qoldirgan hozirgi mavjud merosidan ham ajib bir qoniqish hosil qilamiz
Usmon Nosir she’rlarini o’qiganimizda ba’zi shoirlarning mudroq va g’aliz ijodiyoti tarix uchun nechog’li nozarur ekanligini payqab qolamiz
Bu ham Usmon Nosir ijodining avlodlar uchun ibratli jihatlaridan biridir
Biz bugungi kunda Usmon Nosirning tarjimonlik faoliyatini ham zo’r mamnuniyat bilan tilga olamiz
Ulug’ rus adabiyotining ikkita eng ko’rkam dostoni — “Demon”, “Bog’chasaroy fantani” uning tarjimasida jaranglab turibdi
Biz Usmon Nosirni qadrlaymiz
Chunki u she’riyatning tabarruk, muqaddas dargohida anvoyi bir chamanzor, sira xazon bo’lmaydigan mo»jaz bog’ yaratib ketdi
|
tozorol ba kaslorolairalib CHIQADI, Burlari
var
qariy ionlari oila birla qoni ka
ion
mozorod voplari KatOAGA
GA
ay MIL Ag avial VA
o‘ladi, Shunday qilib
na
ulardan moy Vr (2
—i
Rallanishi uluriiig parn ogar BOT Papa
yi
i
da ran Malla)
shirali
zal
93 aa
lrotlari
fu so
erga
Mina
kuhan
oa turgan k. Ma
Gi
BES xonarnani
«arilar aa ini
«ishi
2
|
Albatta, AQSHda mazkur qonunning qabul qilinishi Buyuk
depressiya bilan chambarchas bog'liq
1933-yilga qadar investi-
rilar edi
1933-yilda AQSH Kongressi tomonidan Gless-Stigel deb
nomlanuvchi bank qonuni qabul qilindi
Bu qonunga muvoflq,
tijorat banklari faoliyati qimmatlf qog'ozlar sanoatidan ajratildi
|
Qurilgan
epyuralardan
eng.
xavfli
kesim
B
tayanchda
ekanligi ko‘rinib turibdi, bu yerda M (2)
42
вa 1218, ya’ni: eng
ko‘p eguvchi moment shu’tayanchda bo‘lar ekan.
II. Ko‘ndalang kesimning o‘lchamlarini. aniqlash.
Maлaй A.
Bakaн,
egilishdagi
chidamlilik
sharti
Mn 21o) dan qarshilik momentini aniqlaymiz.
тax
2.
И"
(м.). 13342
K.И
-
.
2,
3
AA
8110
8l
,
140:10
Prokat
po‘latlar.
sortamenti
“jadvalidan
YP,
=58,4
sm
bo‘lgan 12-qo‘shtavrni qabul qilamiz.
Variant-B.
To‘rtburchakli kesimning
«qarshilik momenti
2
ГA 77
чa-й=2,56
82)
11,04 Б";
И.
2
;
BA mal” 150.0,47.10—1,33
g
1,04.140-107
b—40 um ga teng deb:qabul qilamiz;
Unda
20,03811-23811
h-—2.5-5—2.5-40 = 100 мм
bo‘ladi.
|
2.6. Qoziqli poydevor barpo etish. Qoziqli poydevorlarni
tasniflash. Jarayonlar tarkibi. Qoziqli poydevorlar barpo
etish usullari
—
Qoziqli poydevorlarni qo‘llash qurilish muddatini va imoratni
barpo etish harajatini qisqartirish imkoniyatini yaratadi. Misol uchun,
lentali poydevorlarni qoziqliga almashtirish yer ishlari hajmini 70—
854 yoki ularni to‘liq o‘chiradi, beton sarfini 25—40 $ kamaytiradi.
Qoziqlarni tasniflash
Tayyorlash usuli bo‘yicha: qoqib, quyma.
Ashyolar bo‘yicha—temir beton, po‘latli, yog‘ochli,
polimertsementli, betonli va polimerbetonli Ishlashiga qarab
—ustun
qoziq va osilib uradigan.
Ko‘ndalang
kesimi
bo‘yicha:
kvadrat,
to‘g‘ri
burchakli,
ko‘p
burchakli, yaxlit va ichi bo‘sh;
Uzuna
qirqimi
bo‘yicha: —prizmatik,
silindrli,
piramidali
va
konussimon.
Gruntga cho‘ktirish yo‘nalishi bo‘yicha:tik va og‘ib.
Sanoat va fuqaro qurilishida eng ko‘p ishlatiladigan ko‘ndalang
kesimi 20x20 yoki 40x40 sm temir betonli prizmali qoziqlardir.
Po‘lat qoziqlar qo‘shtavr,
shveller,
to‘sin
va quvur ko‘rinishda
tayyorlanadi, oxirgisi beton bilan to‘ldiriladi.
Qoziqli poydevor qoqib yoki qo‘yib va qoziqlarni birlashtiruvchi
qurilmadan tashkil topadi.
Qoziqli
poydevorlar
yakka
qoziqlardan
va
ularni
to‘pidan
tashkil
topgan
bo‘lishi mumkin.
Yakka
qoziqlar
alohida
turuvchi
tayanch sifatida qo‘llaniladi. Misol uchun, qoziq ustun.
Tasmasimon poydevor barpo etish uchun va 1,2 undan ko‘p
atordan iborat qoziqlar devor ostiga tasma ko‘rinishida joylashtiriladi.
Jarayonlar tarkibi: tayyorgarlik (qurilish maydonini tozalash,uni
rejalash,
qeodezik
belgilash,
zarur materiallar
—texnik
manbalarni
tayyorlash, ishlash uchun sharoit yaratish va boshqalar), tashib kelish,
taxlash va qoziqli poydevor barpo etish.
Oldindan tayyorlangan qoziqlarni keng tarqalganligini hisobga
olgan holda, ularni cho‘ktirish texnologiyasini ko‘rib chiqamiz.
Qoziq
qoqadigan
mashinalarni
tanlashga
ta’sir
qiladigan
ko‘rsatgichlarga
quyidagilar
kiradi:
yuk
ko‘tarish
qobiliyati,minora
balandligi
va
uni
(o‘zgaruvchanligi)
bo‘ylama
va
enlama
o‘zgaruvchanligi,
yuradigan
moslama
eni
va
moslamani
umumiy
og‘irligi.
Qoziq
cho‘ktiradiganlar,qoqadigan,
bosadigan,
tebratadigan,
tebratib bosadiganlarga
bo‘linadi.
Qoqadiganlarga mexanik osilgan
41
|
Google Play da Instagramning «yengil» versiyasi paydo bo’ldi
|
7.6.3. Gofrilash jarayonining parametrlari
Gofrirlashdan oldingi polotnoning namligi, 90
12...18
Gofrirlashdan oldin polotnoni qizdirish temperaturasi, “C
80...100
Gofrirlovchi vallarning temperaturasi, "C
130...150
Quritish plitasining temperaturasi, ”C
150...175
Uch qavatli gofrirlovchi agregatning texnik ko‘rsatkichlari: ishchi
eni—1900....2100 mm; uzunligi—40...50 m; tezligi—90 m/min
sacha: bir smenada ishlabchiqarish quvvati—10...40 ming m2.
I
Gofrikarton
markalari
va
texnik
ko‘rsatkichlari
7.4—7.9-jadvallarda keltirilgan.
Angren OAJ «Angren Pack» ochiq turdagi aksionerlik jamiyati
ishlab
chiqargan
karton
mahsulotlarining
sifat
ko‘rsatkichlari
7.3-jadvalda keltirilgan
7.4-jadval
Gofrilash uchun qog‘oz
GOST
1.
GOST 7377-85,
76-89,1
3
=
5
Ko‘rsatkich
o
2
B-100
=
B-112
=
markasi
14
}{ markasi
Б
) markasi
E
i u
sanar
4
12546, { 128 { 10045, { 101 { 112-6, { 116
1 mning massasi, g
125—6,
100—5
11—6
Gofrirlangan namunani
tekis holda siqishga
I?
qarshilik kuchi, kamida, N
{2
(м
125
65
65
90
92
Havo bosimi ostida
yirtilishga qarshilik kuchi
175
254
120
129
145
186
kamida, kPa
Yirtilishga qarshi
5,5
5,5
4,0
4.1
5,0
5,0
solishtirma qarshilik kuchi,
kamida, kNm
Namunaning yonidan
0,75
0,75
0,4
0,4
0,65
0,68
siqilishga qarshiligi,
kamida, kNm
Namligi, 95
71
7
781
7
741
7,1
7-1
7-1
7-1
119
|
B, G,
— VS,
—V,S.
B.C,
4, V, — AV;
A, V.
A,B,
Ba
S.A,
— SA —S,A;
S.A.
ABA,
A,B
A,B
bo‘ladi.
A
V
»
v
:
Agar—e——bo‘lsa, to‘g‘ri chiziqlar
aniq kesishish nuq-2
2
A,
V,
S;
sh
————
» —
bo‘lsa,
to‘g‘ri
chi-A,
V, ==
s
OY
UG‘r:
2
ziqlar parallel va ularning
kesishish
nuqtasi
bo‘lmaydi.
Agar— = — = –!
bo‘lsa, u holda to‘g‘ri chiziqlar ust-
«ola»,
ma-ust tushadi va ularning kesishish nuqtasi
noaniq bo‘lib
qoladi.
Berilgan uchta to‘g‘ri chiziq:
I
Ax By a0,
D.«-V.i-S. = 0,
A.x. V.uNS,
= 0
bir nuqtadan o‘tishi
uchun
A; V, S;
4, B, C,
A; V; S.
Markazi («s, «or nuqtada
bo‘lgan
to‘g‘ri chiziqlar
dastasining tenglamasi
A.(x— xo) 4 B(y — yo) —0 ko‘rinishda
bo‘ladi. A:
V nisbatga aniq qiymat bersak, dastadan aniq bir
to‘g‘ri chiziqni ajratib olamiz. Agar ikki to‘g‘ri chiziq
D.x B Viu —S; = 0,
D.x
V.x N.S, = 0
berilgan bo‘lsa, ularning kesishish
nuqtasidan o‘tuvchi har
qayday
to‘g‘ri
Chiziq
quyidagi
A.x B V,)
S.
L.(A.x
-V.i–S.) =
tenglama bilan
aniqlanadi. Tenglamadagi
tasiga ega bo‘ladi. Agar
= 0 bo‘lishi kerak.
|
Ushbu darslik O‘zbekiston Respublikasi davlat
mustaqilligining
20 yilligi
va
Toshkent
davlat
iqtisodiyot
universitetining
80
yilligiga
bag‘ishlanadi.
KIRISH
Vatanimiz mustaqillikka erishgach, boshqa sohalar kabi milliy ta’lim
tizimida ham chuqur islohotlarni amalga oshirish imkoniyati yaratildi.
Natijada ta’limning ijtimoiylashuvi va ta’lim tizimining insoniylashuvi
(gumanizatsiyalashuvi) kuchaydi. “Mustaqil rivojlanish yillarida—tarixan
qisqa bir davrda yurtimiz yangi va ulkan marralarni qo‘lga kiritdi, buning
natijasida
mamlakatimizning
qiyofasi
butunlay
o‘zgarib,
jahon
hamjamiyatidagi o‘rni va nufuzi yuksalib bormoqda”.
Bunday sharoitda
katta ma’suliyat ijtimoiy-gumanitar fanlar zimmasiga tushishi tabiiy.
Ta’kidlash joizki, ijtimoiy-gumanitar bilimlarni egallash jarayonida
sotsiologik ta’limotlar muhim
o‘rin
tutadi.
Sotsiologik ta’limning eng
muhim
funktsiyalaridan
biri
—
bu
sotsial
tafakkurni
shakllantirish,
sotsiologik muammolarni tushunish, ularning kelib chiqish manbalarini
aniqlash va bartaraf etish yo‘llari va imkoniyatlari haqidagi bilimlar bilan
qurollantirishdir.
Bugungi
kunda
O‘zbekiston
Respublikasining
rivojlanish
imkoniyatlarini
sotsiologiya
fani
doirasida
tahlil
qilish,
o‘rganish
va
olingan
ilmiy
nazariy
xulosalardan
amaliyo‘tda
foydalanish
muhim
masalalardan biriga aylanmoqda.
Mustaqil
O‘zbekistonning
kelgusidagi
ijtimoiy
taraqqiyot
yonalishini o‘rganish ko‘p jihatdan sotsiologik tadqiqotlar o‘tkazish va
uning
nazariy
xulosalarini
umumlashtirgan
holda
mamlakat
ichki
siyosatining
yonalishini
to‘g‘ri anglashga yordam
beradi.
Shu
tufayli
sotsiologiya fani barcha oliy o‘quv yurtlarida chuqur o‘rganilmoqda.
Sotsiologiya fanidan tavsiya etilayo‘tgan mazkur darslik ushbu fan
yuzasidan mavjud adabiyo‘tlardagi nazariy materiallarni umumlashtirib,
bir tizimga solgan holda o‘zlashtirish imkoniyatini beradi.
Mualliflar darslikni yaratishda, hususan,
1999 yilda chop etilgan
ToshDU
(hozirgi
O‘zMU)
Sotsiologiya
kafedrasi
olimlarining
maqolalaridan, ma’ruza matnlari va o‘quv qo‘llanmalaridan foydalandilar.
N.S.Aliqoriev,
R.A.Ubaydullaeva,
1I.S.Dilmuradov,
A.J.Holbekov,
B.A.Farfiev,
A.H.Haydarov,
M.Bo‘rieva,
M.H.Fanieva,
N.Latipova,
K.Kalonov, S.Ho‘jaev, B.Ocxilov kabi olimlarning yaratgan manbalariga
! I.A.Karimov. Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini
rivojlantirish kontseptsiyasi. T. “Xalq so‘zi”, 2010 yil, 13 noyabr.
7
|
Oq toʻnli ota — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VIII asrlar. Andijon viloyatining Marhamat tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Boboxuroson aholi punkti, “Boboxuroson” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Manbalar
Moddiy madaniy meros obyektlari
Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
|
Argentina milliy jamoasi hujumchisi Lionel Messi KONMeBOL rahbariyatidan rasman uzr so‘radi
Futbolchi Amerika Kubogining uchinchi o‘rin uchun Chiliga (2:0) qarshi bahsida maydondan chetlatilgan, so‘ngra Janubiy Amerika futboli rahbariyatini korrupsiyada ayblagan edi
La Nacion xabariga ko‘ra, Argentina Futbol Assotsiatsiyasi KONMeBOL intizom qo‘mitasiga Messining uzri yozilgan xatni jo‘natgan
Unda hujumchi bu gaplarni rahbariyatga emas, balki hakamlarga qarata aytgani va qattiq hayajonda bo‘lgani qayd etilgan
Endi Messiga nisbatan ochilgan intizomiy ish yopilsa, u diskvalifikatsiyadan qutulib qolishi va faqat jarimaga tortilishi mumkin
|
Hukumatdagi o‘zgarishlar, Surxondaryoda gullagan bodom, O‘zbekistonning ikki yilda ta’mirdan chiqadigan eski masjidlari va kunning boshqa muhim xabarlari
20-fevralning e’tiborga molik yangiliklari — “Daryo”ning kechki dayjestida.
1. Azim Ahmadxo‘jayev Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vaziri etib tayinlandi. Bunga qadar vazirlikka rahbarlik qilib kelgan Sherzod Shermatov innovatsion rivojlanish vazirining o‘rinbosari etib tayinlandi.
2. “Xavfsiz shahar” komleksini yaratish loyihasiga javobgar Mirodil Sangilov vazifasidan ozod etildi. Ushbu lavozim Prezidentning 2017-yil 29-avgustdagi qarori bilan joriy etilgan edi.
3. Eski masjidlarni 2 yil ichida ta’mirlash bo‘yicha qaror qabul qilindi. “Muqaddas maskanlarni, ziyoratgohlarni, masjidlar va qabristonlarni obodonlashtirish ishlarini samarali tashkil etish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Vazirlar Mahkamasi qarori 15-fevral kuni qabul qilingan.
4. Nazarboyev lotin yozuvi asosidagi yangi qozoq alifbosini tasdiqladi. Nazarboyev qozoq tili alifbosini 2025-yilgacha bosqichma-bosqich tarzda lotin yozuviga o‘tkazish haqidagi farmonni 2017-yil oktabrida imzolagan edi.
5. Surxondaryoda bodom gulladi. Avvalroq Qashqadaryo viloyatida bodom gullagani haqida xabar berilgan edi. Bahor yaqin.
|
tirish kerak”. Ko‘pkina korxonalar berkilib, shidsat
bilan ish o‘rinlari kamayib. borayotgani hisobiga
aksiyalarning narxi ko‘tarildi. Achinarli tomoni
shunda ediki, nimagadir ko‘pchilik bu holga yaxshi
tushunisholmasdi. Ko‘plab “8” bo‘limdagilar hali ham
inqiroz bilan kurashishar va iqtisodiyotni tiklashga
urinishardi.
1986-yildagi soliq islohoti natijasida kvadrantning chap tomonidagilar moddiy tomondan zarar
ko‘rishdi va aziyat chekishdi.
Boylikning ko‘chishi
O‘sha paytda kvadrantning chap tomonidagilar zarar
ko‘rganda, davlatning “birovdan olib
boshqasiga
beradigan siyosati” tufayli ko‘pchilik “V” va “I”
bo‘limidagilar boyib ketishdi.
Soliq majburiyatlarining o‘zgarishlari tufayli
shunchaki ko‘chmas mulk sotib olish ba’zilar uchun
noqulay bo‘lib qoldi. Ularning ko‘pchiligi yuqori
daromadli xizmatchilar yoki doktorlar, advokatlar,
hisobchilar va kichik biznes egalari edilar. Bu o‘zgarishlargacha ular soliqni oz to‘lashar va daromadlari
ko‘p edi. Chunki ularga maslahatchilari yoki hisobchilari soliqlardan qochish niyatida ko‘chmas mulk
sotib olishni tavsiya qilishardi va ortgan pullariga
aksiya sotib olishardi. Soliq reformasi tufayli
bunday band olib tashlangandan so‘ng boylikning
ommaviy ko‘chib o‘tishi boshlandi. Mening fikrimcha.
ko‘p BOYLIKLAR-EE” va “8” bo‘limlaridan, arzimagan
pulga
kulgili
narxlarda
sotilib,
“V”
va
“I”
bo‘limlariga o‘ta boshladi.
Omonatdagi ssudalar, ssuda bergan korxonalar
omadsizlikka uchragandan so‘ng depozitlardagi milli-53
|
Ko‘nikmaga ega ho‘lishi kerak!
1000000 ichida sonlarni o‘qish va yozish:
sonlarni yozma qo‘shish. uchxonali va to‘rt xonali
sonlarni ayirish. birxonali va ikkixonali songa ko‘paytirish va
bo‘lish. qo‘shish va ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish orasidagi
aloqalarni tushunish asosida hisoblashlarning to‘g‘riligini
tekshirish:
ko‘p xonali sonlarni yozma qo‘shish va ayirish hamda
hisoblash natijalarming to‘g‘riligini tekshirish:
ko‘p xonalt sonlarni
birxonali va ikkixonali sonlarga
yozma ko‘paytirish va bo‘lish hamda hisoblash natijalarining
to‘g‘riligini tekshirish:
2-3 amalli sonli (shu jumladan. qavsli) ifodaning qiymatini
topish:
«...la ortiq», «...
takam», «.. marta ortiq».
«... marta
kam».
«hammasi».
«qoldi»,
«teng»
munosabatlarining
ma’nosini tushunish va ularni arifmetik amallar bilan to‘g‘ri
bog‘layolish. shu tushunchalarga tayangan holda masalalarni
yecha olish;
—kattaliklar (mahsulot narxi, miqdori va qiymati. to‘g‘ri
chiziqli harakatda yo‘l tezlik va vaqt) orasidagi bog‘lanishlarni
qo‘llab, amaliy mazmundagi masalalarni yechish.
Malakaga ega bo‘lishi kerak:
taqqoslash va turli alomatlariga: uzunligi, yuzi. massasi,
sig‘imiga ko‘ra tartibga sola olish;
soatga qarab. vaqtni aniqlayolish (soat va minutlarda):
maishiy-hayotiy (savdo-sotiq. o‘lchash. tortish vah.k.)
ishlarni bajara olish,
Gedmetrik shakllar, ularni o‘lchashda o‘quvchi quyidagilarni:
I. Fasavvur eta olishi kerak:
—atrof-muhitni har xil geometrik jismlar (shar, kub) va
ularning ba’zi xossalarini.
2. Bilishi kerak:
rasmlarda kesma, uchburchak. to‘rtburchak. to‘g‘ri
turtburchak va kvadratlar. ko‘pburchak va aylanani tanishni:
42
|
Foto: Interfax.ru
Rossiya va Ukraina oʻrtasidagi Belarusdagi muzokaralar yaqin bir necha soat ichida boshlanishi mumkin. Bu haqda
xabar qildi.
“Muzokaralar Moskva vaqti bilan soat 15:00da boshlanishi rejalashtirilgan, biroq Ukraina delegatsiyasining ayrim muammolari tufayli muzokaralar vaqtida oʻzgarish kuzatilishi mumkin”, deydi belaruslik siyosatshunos Yuriy Voskresenskiy.
Voskresenskiyning maʼlumotiga koʻra, Rossiya delegatsiyasi allaqachon Belarusga uchib kelgan.
«Muzokaralar avvalgi muzokaralar oʻtkazilgan joy — Belovejskaya Pushedagi Ovchilar uyida boʻlib oʻtadi.
Maʼlumot uchun, 28-fevral kuni Ukraina — Belarus chegarasida Rossiya va Ukraina vakillari oʻrtasida muzokarlarning birinchi, 3-mart esa ikkinchi raundi boʻlib oʻtgan edi.
|
O‘zbekistonda dollarning rasmiy kursi 11 ming so‘mdan pastladi
Markaziy bank xorijiy valyutalarning o‘zbek so‘miga nisbatan 1-iyunda amalda bo‘ladigan qiymatini belgiladi.
Unga ko‘ra, dollarning rasmiy kursi 25,09 so‘mga pastlab, 10 985,79 so‘mni tashkil qildi. Yevro 74,25 so‘mga tushib, 11 780,06 so‘m bo‘ldi. Rubl 4,17 so‘mga oshib, 179,43 so‘m bo‘ldi.
Bundan avval dollar kursi ketma-ket olti kun pastlab, 11 010,88 so‘mni tashkil qilgandi. Ushbu valyuta kursi 15-martdan buyon 11 ming so‘mdan yuqori bo‘lib kelayotgandi.
|
Xalq tabobati amaliyotida dastarbosh
to‘pgullarining kukuni yoki undan tayyorlangan damlama, me’da-ichak kasalliklarida (gastrit, enterit, kolitlarda)
yel
va
o‘t haydovchi, shuningdek gijjalarga
qarshi omil tariqasida ishlatilgan.
Olimlarning e’tirof etishlaricha, das-tarbosh preparatlaridan qovuq, buyrak kasalliklariga, nikriz,
bod, quyonchiq, shaqiqa,
shamollash bilan bog‘liq bo‘lgan kasalliklarga, jarohatlarga
davo bo‘luvchi omil sifatida foydalanilgan.
P.P.Golishenkovning ta’kidlashicha, dastarboshning
gulto‘plamlari asosida tayyorlanadigan damlama yurak qisqarishi amplitudasini kuchaytiradi, qon bosimini oshiradi, o‘t-safro ajralishini kuchaytiradi. Bulardan tashqari dastarbosh quvvat beruvchi bo‘lib me’da-ichakning mushaklariga davolovchi
ta’sir ko‘rsatadi, ovqatni hazm
"(qiluvchi bezlar shirasini oshiradi. O‘simlik tarkibidagi
efir moyi gijjalarga qiron keltiradi, mikroorganizmlarga halokatli ta’sir ko‘rsatadi. Go‘sht-nimtalarini uzoq
vaqt davomida saqlash uchun ularning usti va tagiga das-tarbosh to‘shab qo‘yiladi.
Tomsk tibbiyot institutining xodimlari dastarbosh
dorivorlari gepatit, xoletsistit hamda lyambliozda ijobiy samara berishini qayd etganlar. Buning uchun 10—16g
dastarbosh gulto‘plami 200 ml suvga solinib qaynatma tayyorlanadi. Damlama sharbatidan kuniga 3 marta ovqatlanish———
9 qilishi
|
Hukumat rahbarlari kengashining navbatdagi majlisini 2018-yil iyun oyida Tojikiston Respublikasida o‘tkazishga kelishib olindi
|
1.11-masala. Gaz aralashmasi tarkibiga quyidagilar kiradi: 2,5 kg
azot, 6 kg kislorod va 1,5 kg ikki oksidli uglerod (dvuokis). Barcha gazlar
ideal deb hisoblanib, aralashma 4 bar bosim va 189 ”C haroratda qanday
hajmni egallashi aniqlansin.
Yechim: Aralashmaning massasi:
ти
T
M 2,54641,5—10 Kp.
Aralashmaning massaviy ulushlari:
= 0,6; 5
70,25; gega 70,15.
Aralashmaning 2 gaz
az doimiysi:
-Y
B, =
2
831440,15: 8314
52463
I
}
Kaтгa
эн
Gi
i
28
44
kg‘
Kaд. "K
221
Aralashmaning hajmi:
u Marat" Rarat”Tarar
10-258,463 (1894273,15)
"aral —
—
4: 105
Paral
—2,986 m?
Javob: V uj 72,986 m...
1.12-masala. Havo atmosferasidagi azotning solishtirma izobarali va
izoxorali issiqlik sig‘imlari aniqlansin.
Yechim: Havo atmosferasidagi azot—ikki atomli gaz. Erkinlik
darajalari soni i—5, atmosfera azotining molyar massasi u—28,16 kg /
kmol.
’ Havo atmosferasi tarkibidagi azotning solishtirma molyar izoxorali
issiqlik sig‘imi:
— Ru
= 8314 ? = 20780
:
б
uz И
727
kmol SE
Mayer tenglamasiga ko‘ra atmosfera havo tarkibidagi azotning
solishtirma molyar izobarali issiqlik sig‘imini aniqlash mumkin:
n
kmol -?K”
Solishtirma issiqlik sig‘imlari orasidagi nisbatlardan foydalanib
quyidagilarni olamiz:
Иcp = иcy ЖK. = 29099
19
|
Qo‘llanma 17 bobdan iborat bo‘lib, “Kirish”, 1,3,5,6,7,16-boblar
M.F. G‘aniyeva, 2,4,8,13,15,17 boblar S.F. Suleymanova, 9,10,11,
12,14-boblar O.M.Savatyugin tomonidan tayyorlangan.
Qo‘llanman! nashrga tayyorlashda O‘zDJTI, Sport o‘yinlari kafedrasi dotsenti A.A. Pulatov, p.f.n., professor SH.X. Istoilov, tennis
bo‘yicha O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan trener $.K.Abidovlarning
maslahatlaridan foydalanildi va mualliflar ularga o‘z minnatdorchiligini
bildiradilar.
|
2011-yil davomida UZPAYNET kompaniyasi qabul qilingan to‘lovlar bo‘yicha ham va PAYNET tizimiga yangi ulangan xizmatlar soni bo‘yicha ham o‘sish yuksak ko‘rsatkichlariga erishdi
2011-yilda turli yo‘nalishlar bo‘yicha 22 dan ortiq yangi xizmatlar paydo bo‘ldi
|
Hozirda aksariyat odamlar tayyor biznes haqida orzu qiladilar, biroq uni yo‘lga qo‘yishda kimgadir resurs, kimgadir esa bilim va g‘oyalar yetishmasligi mumkin
O‘zbek-Xitoy Savdo Uyi (keyingi o‘rinlarda O‘XSU) 11 yildan buyon ham butunlay yangi biznesni yaratish, ham mavjud biznes shaklini modernizatsiya qilish uchun tayyor yechimlarni tadbirkorlarga taklif qilib kelmoqda
O‘XSU bilan ishlash juda oson va ishonchli, kompaniya tadbirkorlarga to‘liq tarzda – g‘oyadan loyiha ijrosigacha bo‘lgan barcha jarayonlarda yordam ko‘rsatadi
Bularga ma'lumot izlash bo‘yicha konsalting xizmatlari, logistika, sug‘urtalash, uskunani o‘rnatib berish va ishlab chiqaruvchi tomonidan kafolat taqdim qilish kabi xizmatlarni kiritish mumkin
Shu bilan birga, kompaniyalar guruhi doirasida siz CLG lizing firmasidan moliyalashtirish uchun mablag‘ olishingiz, IBT yordamida biznes-turizm uchun yo‘nalish tanlashingiz, AMBiT orqali ishonchli hamkorlarni topishingiz, TechnoPlaza bilan biznes uchun qulay ofisga ega bo‘lishingiz va GroundZero ko‘magida o‘z malakangizni oshirishingiz mumkin
O‘zbek-Xitoy Savdo Uyi bilan o‘zining tayyor biznesini muvaffaqiyatli yo‘lga qo‘ygan tadbirkorlar o‘z tajribalari bilan bo‘lishadilar! Shuningdek, biznesni samarali boshqarish va yanada ko‘proq daromad olish borasida o‘zlarining amaliy maslahatlarini o‘rtoqlashadilar
Ko‘ring va xulosa chiqaring!Biz bilan shaxsiy biznesni yo‘lga qo‘yish oson: +998 90 915 09 15Manzilimiz: Aerodromnaya ko‘chasi (Temur Malik), 146_x000D_
Mo‘ljal: Korzinka «Aviator»_x000D_
Borish xaritasi: http://uzchinatrade
com/contacts _x000D_
Ish tartibi: 9:00 - 18:00 (yakshanba– dam olish kuni) _x000D_
Qo‘shimcha ma'lumot bilan quyidagi veb-saytda tanishib chiqishingiz mumkin: http://uzchinatrade
com/ _x000D_
Facebook: https://www
facebook
com/uzchinatrade/ _x000D_
Telegram-bot: t
me/uzchinatradebot _x000D_
Telegram-kanal: t
me/uzchinatrade_channel _x000D_
Pochta: info@uzchinatrade
com* O‘zbek-Xitoy Savdo Uyi — O‘zbekistondagi uskuna, xom ashyo va maxsus texnika yetkazib berish bozorining yetakchisi
2006 yildan beri faoliyat ko‘rsatadi, ushbu davr mobaynida kichik kompaniyadan biznesmen va tadbirkorlarga o‘z yo‘nalishi bo‘yicha yetakchi hisoblangan Xitoyning eng yaxshi ishlab chiqaruvchilaridan uskuna, xom ashyo va maxsus texnikalarning ulkan tanlovini taklif qila oladigan xolding darajasigacha bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tgan
Reklama huquqi asosida
|
sitasida tekislab chiqiladi. Ishlabchiqarish kirib kelgan yangi
rusumli texnika albatta ishlatiladi. Eng yaxshi tekislikka shud-tor yo‘nalishiga nisbatan agregatni 450 burchak ostida yurgizilganda erishiladi.
;
Donli ekinlar yig‘ib olingan zahotiyoq ang‘izni yumshatish
lozim, bu esa namlikni saqlab qolish va haydashdan oldin begona o‘tlarni undirib olishga sharoit yaratiladi.
Yer chuqur
—27-30 sm haydalashi lozim. Ildizpoyali begona
o‘tlar
bilan
zararlangan
dalalar
ang‘izini
shudgorlash
yanada
chuqurroq amalga oshiriladi.
Bir yillik begona o‘tlar mavjud dalalarni ertaroq shudgorlash, so‘ngra diskli borona yoki kultivatsiyalash tavsiya etiladi.
Ildiz
bachkili
begona
o‘tlar
bilan
zararlangan
dalalarga
qatlamli ishlov beriladi: avval ildiz bachkilar paydo bo‘lishiga
qarab ikki-uch marta yumshatiladi (diskli boronalar, ko‘p lemex-li vositalar yordamida), so‘ngra o‘sib chiqqan o‘tlarga-(5-6 bargli)
2,4 D gerbitsidini 2,0-2,5 kg)ga amin tuzi yoki 1,5-2,0 kg)ga butil
efir me’yorida sepib, chuqur shudgor qilinadi.
Shudgor
o‘z vaqtida o‘tkazilganligi
ma’qul.
Rossiyada
o‘tkazilgan
tajribalar
bo‘yicha
yer
haydash
muddati
soya
hosiliga
ta’sir qiladi. Buni quyidagi ma’lumotdan ko‘rish mumkin.
16.Yer haydash mudlatini soya hosildorligiga ta’siri (29)
|
8. =2,5-10"
2.
Hisoblaymiz:
т=
2
19
Javobi:
"Yшkтиp тaвбa
т222,5-105Kp.
20
|
Tilmans reaktivligiga to‘g‘ri keluvchi AK ning mg lardagi miqdori, N—quruq qismga solingan eritmaning miqdori, 100—
AK ning
94 lardagi ifodasi,
a—titrlash uchun suzgichdan
o‘tkazilgan birikma miqdori,
p—taom quyuq qismining
og‘irligi, grammlarda.
Masalan, taom og‘irligi—500 ml;
suyuq qismi
—
300 mg;
quyuq qismi
—
200 mg;
a) suyuq qismi
(3 ml)
ni titrlash uchun
1,1 mg ketgan
bo‘lsa, Tilmans reaktiviga to‘g‘rilash 0,93 ga teng; suyuq qismidagi ,AK“ ning miqdori:
x—1,1
-0,088
-
100
—3,15 mg 2,
taomning suyuq qismida:
3,5
100
g
x
300
g
y 945 1a AK" Бoғ.
100
b) taomning 20 g suyuq qismiga 60 ml 29
li xlorid kislota
eritmasi qo‘shiladi. 10 ml suzgichdan o‘tkazilgan birikmani titrlash uchun
1,2 ml reaktiv ketgan.
Taom suyuq qismining ,,AK“ miqdori:
1,2.
0,98.100.
60
x=—
27
7541}
4946,
20. 10000
3,1
100
=
Xx
200
g
3,1.
200
x= ——=6,2 ,AK"
Бoг.
100
Taomning quyuq qismida 6,2 mg ,AK“ mavjud.
Uchinchi taomda ,,AK“ miqdorini aniqlash birinchi taomdagidek olib boriladi.
Ovqatlanish bo‘limining tuzilishi va jihozlanishi. Bolalar muassasalarining ovqatlanish bloklarini sanitariya-gigiyenik nuqtayi nazardan tekshirishda, ularni maxsus xonalar va jihozlar
bilan ta’minlanishiga e’tibor beriladi. Maktabgacha bolalar muassasalari uchun quyidagi ovqatlanish bo‘limining xona sathi
va tarkibi qabul qilingan (SNiPP-64-80, 12-jadval).
175
|
amerikalik
kelgindilar,
Kommunizm—bu
olabo‘ji,
kommunizm—undoq, kommunizm—bundoq, deb mish-mish tarqatishgan
edi.
FidelB esa shamol qayoqdan esayotganini juda yaxshi bilardi.
Kezi
kelganda,
inqilob g‘alaba
qozongandan
keyin,
ayniqsa,
1959-yili FidelB tashabbusi bilan amalga oshirilgan muhim
bir tadbir haqida to‘xtalib o‘tmoqchiman. Gapni cho‘zib o‘tirmay,
bitta misol keltirib qo‘ya qolaman. Hali-hali aniq esimda bor:
Fidel’ qishloq xo‘jaligimiz rahbarlari bilan uchrashgan chog‘ida
aksilinqilobchilarga
—Kommunizm
arvohini
ko‘rdim , deya
vahima qilayotgan kimsalarga qaqshatqich zarba bergan edi.
« —Og‘iz—ularniki,
mayli
vaysayverishsin, —degan
edi
uchrashuv
paytida
FidelB, —Lekin
biz
amalga
oshirayotgan
tadbirlar hammaga ayon-ku! Muhimi, biz Vatan manfaati uchun
qayg‘urmoqdamiz, bizni xalq qo‘llab-quvvatlamoqda. Biz behuda
kurashayotganimiz
yo‘q.
Maqsadimiz
tayin:
inqilobning
ilk
kunlariyoq yer islohoti o‘tkazmoqchi ekanimizni xalqqa aytgan
edik va nega yer islohoti o‘tkazish zarurligini ham hech kimdan
yashirganimiz yo‘q. Biz dehqonlarning och-yalang‘och hayot kechirayotganini,
ularga,
yor
berilishi
zarurligini
va
albatta
yer
islohoti
o‘tkazish
lozimligini
ta’kidlagan
edik.
Ana
shu
inqilobiy
tadbir
amalga
oshirilgach,
mamlakatni
industr-lashtirish, ichki bozorni jonlantirish mumkin...
«—Aminmanki, —deya
so‘zini
davom
ettiradi
Fidel’, —
bizning ishlarimiz adolatli. Shuning uchun ham ichki va tashqi
dushmanlarimiz bizga qarshi ittifoq tuzmoqda. Lekin inqilobiy xalq—haqiqiy inqilobchilar biz tomonda bo‘ladi. Dunyodagi barcha jaholatparastlar
esa, bizga qarshi oyoqqa qalqadi.
Bu—sodda
haqiqat.
Biz
beshikda
yotgan
go‘dak
yoki
bog‘chaga
qatnaydigan yosh bola emasmiz—oddiy haqiqatni tushunishga
aqlimiz yetadi.
Bundan
tashqari,
men
o‘z
tabiatimga
xos
bo‘lgan
ba’zi
xususiyatlar haqidasizlarga gapirib bermoqchiman. Eng avvalo
bir narsani alohida ta’kidlamoqchiman: men umrim davomida
faqat
o‘z
miyam
bilan
o‘ylaganim
uchun,
mustaqil
ravishda
fikrlay olganim uchun
hech qachon afsuslangan emasman. Men
mulkdor oilasida dunyoga kelganman. Yer-mulkimiz katta
edi.
To‘qqiz yuzta batrak ishlar edi. Men esa erkatoy edim; beysbol
o‘ynaydigan koptogim, qo‘lqopim bor edi.
O‘n yakki yilcha diniy
kollejda saboq olganman. To‘g‘rirog‘i, o‘n ikki yil mobaynida
diniy aqidalar bilan boshimni qotirishdi. Lekin men oqibatda
inqilobchi bo‘lib yetishdim. Chunki men umr bo‘yi faqat o‘z miyam
bilan o‘yladim, mustaqil fikr yuritdim. Chunki men kimlardir
o‘ylab topgan shirin yolg‘onlarga ishonmadim. Shaxsiy mulohazalarim,
o‘ylarim,
kuzatishlarim
oqibatida
inqilobchi
bo‘lib
yetishdim.
Afsuski,
odamlar
har
xil
bo‘ladi.
Afsuski,
dunyodagi
odamlarning ko‘pchiligi mustaqil fikr yurita olmaydi.
Afsuski, dunyoda kaltafahm odamlar ko‘pchilik, Ular hamma
narsadan qo‘rqadilar. Hatto mustaqil fikrlashdan ham qo‘rqadilar. Shuning uchun dunyoda laqmalar, tanballar, tepsa tebranmaslar tiqilib yotibdi.
Men
yana bir narsaga afsus qilaman; hech kim menga to‘g‘ri
yo‘lni—inqilobiy yo‘lni ko‘rsatmadi, hech kim menga inqilobiy
ruhdagi
birorta
kitobni
mutolaa
qilishni
tavsiya
etmadi.
Natijada men juda ko‘p oldi-qochdi kitoblarni—axlatxonalarni
titkilab
chiqishga
majbur
bo‘ldim.
Jahon
adabiyoti
durdonalari
bilan,
dunyo
tarixi
durdonalari
bilan
ancha
kechikib
tanishdim.
Nachora,
toleim
past
ekan.
Bizning
farzandlarimiz baxtli bo‘lsin, iqboli baland bo‘lsin, jaholatdan
yiroq bo‘lsin;
Bolalarimiz
—kelajagimiz
uchun
men
qo‘limdan kelgan hamma ishni qilaman. Eng kambag‘al dehqon ham
o‘z farzandini ma’rifatli qilish imkoniyatiga
ega bo‘lmog‘i
darkor. Bizning mulkimizda ishlagan to‘qqiz yuzta batrak esa
bunday imkoniyatdan mahrum edi. Faqat zamindorning erkatoyigina—mengina universitetda o‘qishim mumkin
edi,
xolos.
Lekin,
bu
adolatsizlik.
Men
o‘z
gapimni
yana
bir
marta
takrorlashim mumkin:
bu adolatsizlik
edi;
Dunyoning hamma
burchagida ham shu gaplarimni takrorlashim mumkin. Kimki,
bunday qilish yaramaydi desa,
u xato qiladi. Kimki, mening—
zamindor o‘g‘lining universitetda o‘qishini o‘taketgan tantiqlik
.deb o‘ylamasa,
u axloqsizdir,
u bag‘ritoshdir:
Men umr bo‘yi faqat o‘z miyam bilan o‘yladim. Bilasizlarmi,
odam nima uchun ikki oyoqlab yurishni o‘rgangan (To‘g‘ri, ikki
oyoqlab yuradigan hayvonlar ham anchagina bor.) Menimcha, har
kim o‘z yelkasida o‘zining boshiga—boshlig‘iga ega bo‘lish uchun va
o‘zining boshida
mustaqil fikr-o‘ylar tug‘ilishi
uchun
ikki
Mayorlar: Raulve Kastro va Kamilo Syenfuzgos.
oyoqlab yurishni o‘rgangan... Bizning birdan bir maqsadimiz—
odamlarni o‘ylashga o‘rgatishdir. O‘zimiz ham o‘ylashni o‘rganaylik, o‘rtoqlar. Shundagina xalqimiz; har qanday kambag‘al oila
yashashga, mehnat qilishga, farovon turmush kechirishga haqli
ekanini o‘z-o‘zidan tushunib yetadi. Shundagina xalqimiz butun
boshli qishloq batraklarining atigi oltita
sigir saqlashga
arang qurbi yetishini, uch yuz kishi yashashi mumkin bo‘lgan joyda
bor-yo‘g‘i o‘n ikkita bo‘yni yo‘g‘onning istiqomat qilishini nega
adolatsizlik ekanini o‘z-o‘zidan tushunib yetadi.
Har qanday
halol kishi, har qanday ongli inson adolatli hukm chiqarishi va
adolatli hukm ijrosini vijdonan nazorat qilishi mumkin.
Buning
uchun
odamlarni
o‘ylashga
o‘rgatishimiz,
o‘zimiz
ham
o‘ylashni o‘rganmog‘imiz lozimdir. Inqilobimizning asl mohiyati ana shu.
O‘sha
tarixiy
kengashda
Fidel!
Kuba
dehqonlari
bilan
ishchilari o‘rtasidagi asosiy farqni ko‘rsatib bergan edi: «Farqk
shundaki, —degan edi u, —dehqonlarning birlashgan ittifoqi
mavjud, ishchilar esa mayda-chuyda uyushmalar ostiga birlashgan.
xolos».
Oradan
chorak
asr
vaqt
o‘tib
ushbu
xotiralarni
yozishga
kirishar ekanman, biz bosib o‘tgan og‘ir yillar birma-bir ko‘z
o‘ngimda
gavdalandi.
Menimcha,
inqilob
g‘alaba
qozongandan
keyingi yillarda FidelB yana bitta jasorat ko‘rsatdi; uning
kuch-g‘ayrati tufayli tumtaroq ishchilar harakati yagona ittifoq
bayrog‘i ostiga birlashdi.
Ruschadan N. BOQIEV tarjimasi
Sevib turmush qurgan edik, lekin..
Redaksiyamizga kelayotgan ko‘plab maktublar
|
Goho jin teggan misol
So‘kinib, so‘ylanadi.
Goho xayol bo‘lganday
G‘am bosib, o‘ylanadi.
To‘lg‘onoyning qo‘yniga
Qo‘l solmasa bo‘yniga,
Ikki jahon ko‘ziga
Tor bo‘lganday bo‘ladi.
Badxudolik qilmasa
Xor bo‘lganday bo‘ladi.
Birda-yarim
xo‘zi
aytib,
o‘zi qaytgan
tentak.
Erligi
bor
yigit
qiz tugul yesirni ololmaydimi? Bu kuningdan o‘l Hajiqiz», deb
Ostoning olgani ketyapti, sharmanda qilman.
O‘zini
qora. yermas,
er
chog‘lab,
moyamas,
nor
chog‘lab,
oshig‘-lik darajasi oshib, tubanlik darajasi toshib, tun og‘ib, el uyquga ketganda, Oston sassiq ko‘zlari charvi yegan mushukday chaqchayib,
rangi o‘chib,
qoni qochib, Odil polvonning uyi tomon yo‘l oldi.
Odil polvon bilan Bodombeka ichkarida, To‘lg‘onoy bilan qayn-singlisi —Shahrizod peshayvon tagida, Ernazar o‘zini bir uyning
egasi chog‘lab, karavotda yolg‘iz yotar. Oston sassiq paxsadan ilon
ton o‘z ichida: «Juftlashmoqni ilgari bo‘lmasa ham bugun gali keldi. Ko‘zingdan akang, To‘lg‘ono Tishingni tishingga
qo‘y, oshig‘i
beqaroring seni bir karra ko‘rgali keldi. Bu qulin sochlaringni
silab, yoqut lablaringdan so‘rgali keldi. Shunchalik kuydirganing
ham yetar, bukun Ostoning yigitlik gashtini surgali keldi, kerak
bo‘lsa, chivinday jonini senga bergali keldi. Ne bo‘lsa-da, dod dema.
Dod soladigan bo‘lsang ham senga qiyin, ham menga. O‘shanda ham
qiyin, qiyin, senga qiyin. Ko‘p bekorga aytganmi, erkakniki qar-ni pashshaxonaning ichiga urdi....
|
Barletta Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Barletta-Andria-Trani provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 147 km2. 93 667 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Manbalar
Havolalar
Rasmiy sayti
Italiya kommunalari
|
terapiya qilganda 50-8096 kasaliga kamayadi, undan o‘tish
muddati qisqaradi, asoratlar miqdori ozayadi. Bolalarda
aromatoterapiya kursi qilinganda bahor va kuzda ORVI
bilan kasal bo‘lishi 1,5-2 marta kamayadi. Virusga qarshi
ta’siriga sabab efir moylarida aldegidlar, ketonlar, efirlar
mavjudligidir.
Eng ko‘p ta’sirAM
“ choy daraxti” ,”Ilang-ilang”,
"Yorongulli”,
“Xulvali”,
F“Evkaliptli”,
“Melissali”,
“Limonli” efir moylarida aniqlangan.
Shamollashga qarshi
Protivovospolitelniy ta’siri aromatik moylarida avvaldan ma’lum, bunda ular ya’ni aromatik komponentlar
tomir-to‘qima reaksiyalarga ta’sir qiladi: tomir devorlar
o‘tqazuvchanligini kamaytiradi, hujayra membranalarini
barqarorlaydi, tomir reaksiyalarini optimallaydi, bog‘lovchi, oqimgaqarshi ta’sir, kislorod almashinishini optimal-laydi, proliferasiya va regenerisiyani stimullaydi, radikalga faolligini ko‘rsatadi. Olimlar xayvonlardagi tajribalarda
ko‘rsatadilarki
efir
moylari
infeksion
kiritilgan
50mg/kg dozada aseptik shamollash reaksiyasini yopgan
(faolligi
kamayishi
qatorida:
lavanda,
og‘ir ignabargli
moy, ajgon, lavr, bazilik, evkalipt, fenxel va geran), 75
mg/kg dozada infeksion jarayon rivojlanishida tushirgan
(faollik kamayishi qatorida:
qora
archa,
lavanda,
rozmarin, bazilik, og‘ir ignabargli moy). O‘tkir shamollashga
ko‘p
effektiv
moylari:
“choy
daraxti”
,”Shalfey muskatli”,“Qora
archali”,”Lavr kamforali”,
“Xulvali”,
“Evkaliptli”,
"Chinnigulli”
Xronik shamollaganda”
lavan-dati” ,”Ilang-ilang”,”yorongulli”, “Atirgulli”, “apelsinli”,
“sandal”, “Limonli”/
kYTKXД
uk
qd
|
iz, osonlik bilan mukammal egallashi va biror
faoliyat bilan muvaffaqiyatli shug‘ullanishi deb ta’rif beriladi.
|
munosabat bilan bir necha marta o‘lka bo‘ylab sayohat
qiladi va ilmiy ishining xuloyealarini xilma-xil maqolalarida yoritvb boradi.
Etnografik materiallarni keng ommaga yetkazish va
ularni yeaqlab qolishda
ilmiy "jurnallar, statistik
komitetlarning to‘plamlari hamda «Turkyostanskiye vedomosti» gazetasining xizmatlarini alohida qayd qilib
o‘tish lozim. Mazkur davriy nashrlarda A. L. Kun,
A. A. Divayev, A. P. Ostroumov, N. S. Likoshin, N. Gab-bin, A. N. Kushakevich, V. K. Razvadovskiy, A. A. Semyo-nov, N. A. Kirpichnikov, A. D. Kalmikov, F. Pospelov
va boshqalarning asarlari tez-tez bosilib turgan.
Urta Osiyo xalqlari, shu jumladan, o‘zbeklarning
tarix va etnografiyasini o‘rganishda
XIX asrda atoqli rus olimlarining tashabbusi bilan tashkil topgan
ilmiy jamiyatlarning roli nihoyatda kattadir. Ular
faqat ilmiy muammolarni hal qilibgina’ qolmay, balki chorizmning mustamlakachilik siyosatini amalga oshirishga ham o‘z hissasini .qo‘shganlar. Ilmiy jamiyatlar
ro‘yxatining o‘ziyoq—Rus geografiya jamiytining Turkiston bo‘limi, Tibbiyot antropologiya va etnografiya
havaskorlari jamiyatining Turkiston bo‘limi, Turkiston arxeologiya havaskorlari to‘garagi, Turkiston qishloq xo‘jalik jamiyati, Xomutov to‘garagi, Urta Osiyo
olimlar jamiyati, Rus texnika jamiyatining Turkiston bo‘limi, Sharqshunoslik jamiyatining Toshkent bo‘limi, Turkiston tabiatshunoslari va vrachlari jamiyati, Turkiston tibbiyot jamiyati ham Da Farg‘ona va Sa-
^arqand vrachlari jamiyatlari—bu muassasalar ko‘lamining naqadar keng ekanligini ko‘rsatib turibdi.
;
Turkiston ziyolilarining eng yaxshi vakillarini o‘z
saflarida jipelashtirgan bu jamiyatlarning a’zolari*
(ular ichida etno.graflar va sharqshunoslar. ko‘p edi)
yaratgan asarlar ko‘pincha Rossiyaning ilg‘or olimlari
tomonidan yuksak baho olgan.
Jamiyat
a’zolarining
ruscha-o‘zbekcha
lug‘atlar tuzish,
maktablar uchun mahalliy tillarda o‘quv qo‘llanmalari tayyorlash, o‘zbek,
tojik va qozoqlar tomonidan rus tilini va rus kishilari tomonidan mahalliy tillarni o‘rganish uchun kechki kurslar tashkiletish, Toshkentda kutubxona vaSharq
instituti ochilishiga erishish va boshqa masalalardagi
dastlabki; urinishlari jamiyatlarning g‘oyat progressiv
faoliyatidan dalolat beradi.
|
Modul
dasturidan o‘rin olgan
bahsi,
savol-javob,
munozara,
aqliy
dasturini yakunlayl
Mashg‘ulot
yuzasidan
test
topshiriqlari
yordamida
o‘qituvchi
nazoratini
amalga
oshiradi.
Erishilgan
natijani
tahlil
qilib
o‘quvchilarga
erishilgan
natijasiga
muvofiq holda
mustaqil
va
ijodiy ish topshiriqlarini tavsiya etadi.
O‘quvchilar modul dasturining didaktik maqsadi, modullar,
modullarning
xususiy
didaktik
maqsadlari,
mashg‘ulot
davomida
bajariladigan
o‘quv
topshiriqlari,
topshiriqlar
yuzasidan
ko‘rsatmalarni anglaydi. O‘z o‘quv bilish faoliyatini tashkil etadi.
Mashg‘ulot matnini mustaqil o‘zlashtiradi, o‘quv topshiriqlarini
sifatli
bajaradi,
savollarga
javob
topadi.
Muammoli
vaziyatlardan
chiqishning
optimal
variantlarini
taklif etadi.
Uquv bahsi, savol-javob, munozara va aqliy hujumda faol ishtirok
etadi vah.q.
Ma’lum
bir
fan
doirasida
blok-modulli
ta’lim
texnologiyasini qo‘llash amaliyoti
ham
keng qo‘llanilgan. Ana shu
nuqtayi
nazardan
modulli
o‘qitish
boshqa
o‘qitish
tizimlaridan
(an’anaviy,
muammoli,
individuallashtirilgan,
jadallashtirilgan,
tabaqalashtirilgan,
dasturlashgan,
konsentrlashtirilgan)
qo‘yidagi
o‘ziga xosliklari
bilan
farqlanadi: o‘qitish mazmuni
tugallangan mustaqil komplekslarda (informatsion bloklarda) aks
etadi.
Ta’lim
oluvchi
uchun
o‘zlashtirish
kerak
bo‘lgan
o‘quv
mazmunining hajmi va uni o‘zlashtirish darajasi didaktik maqsad
qilib belgilanadi.
Shuningdek,
xar
bir ta’lim oluvchi
qanday
harakatlanishi, kerakli o‘quv materialini qanday topishi xaqida
o‘qituvchidan
yozma
maslahat
oladi;
o‘qituvchi
va ta’lim
oluvchi
o‘rtasida
muloqat
shakli
o‘zgarib,
subyekt-subyektga
asoslangan
modul orqali muloqatda bo‘ladi; ta’lim oluvchi maksimal darajada
mustaqil ishlaydi, o‘zining faoliyatini rejalashtirishni o‘rganadi.
Bu
unga
o‘quv
faoliyatida o‘zini
bilishga,
qay darajada
bilim
egallashi
kerakligini,
bilim
va
malakalaridagi
bo‘shliqni
aniqlashga imkon beradi. Albatta, o‘qituvchi ham uning o‘qish-bilish
faoliyatiga
boshchilik
qiladi,
bu
modul
orqali
anchayin
yengil
amalga oshiriladi; bosmadan chiqqan
tayyor modullar o‘qituvchiga
ba’zi
bir ta’lim oluvchilarning ishini individuallashtirishga
imkoniyat yaratadi. Individual maslahat berish, dozalashtirilgan
individual yordam ko‘rsatish muammosi bo‘lmaydi.
|
sizni unaqa-munaqa joyga qo‘yishmaydi, kamida maorifni
topshirishadi...
yo meiing o‘riimni...
—
2, upaqa demang,
—orlanib gapirdi Samad, ayni bir
paytda bu o‘rin unga
u qadar martabali bo‘lib ko‘rinmay
qolgan edi.
Shu payt ichki telefon jiriygladi. Suhbat maroqli
o‘tayotgan edi. Mirvaliyev istamay trubkani oldi.
— Hmb.—dedi
u noxush
va trubkadagi ovozni eshita
boshladi,
qiyofasi
tashzishli
tus
oldi.— Shunaqamiyo..
Hozir chiqaman,
—doya
Mirvalisev
trubkani
qo‘yar
ekan,
o‘rnidan turdi.
—Hozir, Samadjon. O‘tira turing,
—
Mayli, bemalol,
—dedi Samad, Mirvaliyev ortidan
qarab qoldi,
o‘zxonasiga chiqib ketmadi—u endi o‘zini
bu dargohda mehmondek sezar edi.
Mirvaliyev
bir
ozdan
so‘ng
parishon
bo‘lib
kirdi.
— Eshitdiigizmi, Samadjon?—dedi
u eshik oldida
to‘xtab.— 1uarindoshsizlar, vor?
—Nimani?
—hadiksirab so‘radi Samad.
—
Xolboyev.., o‘g‘lidan ajrab kopti-yu...
— Ise Samad
o‘rnidan
turib
ketdi.
—O‘g‘lidan
—
Samadning xayoliga bol Xolboyeviing kabiyetida telefon
orqali gapirgani, uyida
uni
g‘alati
qiyofada
ko‘rgani,
lunji qon ekani tushdi.
—Pima bunti.,
—Bo‘limdagilar aytishdi...
—dedi
Mirvalisv
sarosimada. —Bu
gap
qanchalik
rost,
bilmadim...
Ovqatdan
bo‘ptimi, dori solingan qovup-tarvuz yegas enaymi... shunaqa
narsadan zaharlanibdi.. Doktorlar asrab qolisha olmabdi...
adaharlanibdi?
—o‘yladi
Samad.
—
Ovqatdan
.. Nega
unday
bo‘lsa
Xoyabosviing
luiji
qon
edi?
Nega
meni
chiqarib yubordi? Taajjub...»
Telefon jiringladi. Mirvaliyev shoshilib borib trub-skani yulib oldi.
— Allog‘
Eshitaman...
Ha,
Mirvaliyevman,
—dedi
u
negadir engashib, — Shupaqami2.. Bay-bay-bash.. Musibat
yuz beribdi-ku..— Mirlaliyev kafti bilan trubkani beki-tnb, Samadga yuzlandi: —Raykomdan,
—dedi shivirlab va
|
Mehnattalabchanlik
–
unumdorlikning
teskari
ko‘rsatkichi.
Unumdorlikning oshishi va mehnattalabchanlikning kamayishi o‘rtasidagi
bog‘liqlik quyidagi formulalar ѐrdamida aniqlanadi:
100x
U = --------------100 +x
100U
X = ---------------100-U
Bu yerda U– mehnattalabchanlikning kamayish surati,%
X– unimdorlikning o‘sish surati,%
Mahsulot va xizmatlarning mehnattalabchanligining kamayishi
nafaqat texnik taraqqiѐt hisobiga vujudga keladi, balki ish vaqtini
zichlashtirish natijasida ham amalga oshiriladi, ya’ni ish vaqtining
unimsiz yo‘qotilishini tugatish va mehnat intensivligini oshirish
hisobiga ham.
Mehnat industiryasi ishlovchilari mehnat unimdorligi darajasini
mahsulot va xizmatlar mehnattalabchanligi orqali aniqlash, ularning ish
amalѐtida keng qo‘llanilishiga olib kelmadi. U faqat unimdorlik va
hisob kitobla normasini hisoblashda qo‘llaniladi xolos.
Ishlovchilar unimdorligini oshishi qolgan teng sharoitlarda
mehnat
servisi
xizmatlarni
sotishning
qo‘shimcha
hajimlarini
ta’minlaydi. U quyidagi formula ѐrdamida aniqlanadi.
∆ch
P= 100------------
∆m
Bu yerda P–turizm xizmatlari hajmini oshirishda mehnat
unimdorliginingoshish ahamiyati, %
|
Hanuzgacha
juda
ko‘p
darsliklarimiz
sharoitga
"moslashtirilib", chalakam-chatti tahrirlar bilan nashr etilmoqda.
Ularning mazmun-mundarijasi eskicha, ilmiy-badiiy saviyasi sayoz.
San’atning boshqa turlarini kamsitmagan holda, bugungi kunda
televideniye va kino san’atining ta’sir kuchi benihoya yuksalib
borayotganini qayd etish lozim. Shuning uchun, mening nazarimda
kichkintoy bolalarimiz uchun milliy ruhdagi ko‘plab multfilmlar,
badiiy va videofilmlar yaratish zarur. Toki farzandlarimiz faqat
Uolt Disney qahramonlarinigina bilib-tanib qolmasdan, o‘zbek xalq
ertaklarini, milliy qahramonlarimizni ham tanisin-bilsin, ular
bilan iftixor qilishga odatlansin.
Noyob tarixiy yodgorliklarni saqlash va ta’mirlash, o‘zbek xalqi
yaratgan va milliy boylik bo‘lgan san’at asarlarini izlab topish,
ularni O‘zbekistonga qaytarish ma’naviyat dasturimizning muhim
bo‘lagini tashkil etadi. Bu milliy boylik bizga ota-bobolarimizdan
meros bo‘lib qolgan. Binobarin, biz ham uni ko‘z qorachig‘iday asrab-avaylashimiz va farzandlarimizga meros qilib qoldirishimiz kerak.
Shu munosabat bilan madaniyat dargohlarimiz mutasaddilari,
fuqarolarimizning e’tiborini bir masalaga qaratmoqchi edim:
butun dunyoda bunday noyob boyliklar birinchi galda davlat muzeylari
tomonidan sotib olinadi va saqlanadi. Biz ham xuddi shu yo‘ldan
borishimiz, buning uchun kerakli mablag‘ni aslo ayamasligimiz
darkor. Tengsiz milliy boyliklarimizning shuncha talon-toroj
qilingani yetar, endi biz bunga aslo yo‘l qo‘ymaymiz.
Men jonini xalq baxt-saodati yo‘liga tikkan fidoyi
ijodkorlarni ruhlantirishga, chinakam iste’dod egalarini avaylab-asrash, rag‘batlantirishga da’vat etaman. Chunki, sir emas, oxirgi
yillarda chala va sayoz tadqiqotlar, didsiz, ma’nisiz "badiiy"
asarlarning ko‘payishi ko‘zga tashlanmoqda. Bu holat yosh avlodni
muqaddas g‘oyalar ruhida tarbiyalashga putur yetkazadi.
Ma’naviyat tarbiyaning eng ta’sirchan quroli ekan, undan
oqilona foydalanish, bolalarimizni vatanparvarlik, rostgo‘ylik,
haqsevarlikka o‘rgatish kerak bo‘ladi. Aslini olganda, axloq-
ma’naviyatning
o‘zagi.
Inson
axloqi
shunchaki
salom-alik,
xushmuomaladangina iborat emas. Axloq-bu avvalo insof va adolat
|
{ O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning 2010-
yil 12 noyabrlagi O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik
palatasi va Senatining qo‘shma majlisilagi «Mamlakatimizda demokratik
islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi» ma’ruzasi. «Xalq so‘zi», 2010-yil 13 noyabrv.
timi» rivojlanishidagi muhim yangilik bo‘ldi. Bu amaldagi
qonun hujjatlari sifatini oshirish hamda oliy davlat
vakillik organida hududiy manfaatlarni hisobga olish
imkonini beribgina qolmay, hokimiyatlar taqsimlanishi
sharoitida parlamentning o‘rnini mustahkamladi. Prezidentimiz ta’biri bilan aytganda, Bundan ko‘zlangan
asosiy maqsadlar parlament tomonidan o‘z vakolatlarini amalga oshirish jarayonida o‘zaro tiyib turish va
manfaatlar muvozanati tizimini shakllantirish, qonun
ijodkorligining sifatini jiddiy ravishda oshirish,
umumdavlat va hududiy manfaatlarning muganosibligiga
erishishdan iborat edi. Bu borada tarkib jihatidan asosan xalq deputatlari mahalliy Kengashlari vakillaridan tashkil topgan yuqori palata–Senatning hududlar
manfaatlarini ifoda etishi, quyi–Qonunchilik palatasi esa o‘z faoliyatini doimiy professional asosda
amalga oshirishi hisobga olinganini aytib o‘tish lozim».
Yurtboshimiz ma’ruzasida e’tibor qaratib o‘tgan yana bir
muhim masala bu davlat boshlig‘i huquqiy maqomi va huquqiy
demokratik davlat qurish hamda hokimiyatlar taqsimlanishi
sharoitida uning boshqa hokimiyat tarmoqlari bilan o‘zaro
munosabatini yanada liberallashtirish va demokratlashtirish bo‘ldi. Ushbu islohotlar izchillik bilan bosqichma-bosqich hamda mamlakatdagi o‘tish davri bilan bog‘liq qaltis vaziyatni hisobga olgan holda amalga oshirilishi bugungi muvaffaqiyatlarimiz garovi bo‘ldi desak, mubolag‘a
bo‘lmaydi. Bu sohada, ayniqsa, 2007-yilda O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining bir vaqtning o‘zida ijro etuvchi
hokimiyat boshlig‘i sifatidagi maqomi o‘zgartirilishi hamda
Konstitutsiyamizning 89-moddasida O‘zbekiston Respublikasi
Prezidentining davlat boshlig‘i va davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini hamda
hamkorligini ta’minlovchi subyekt sifatidagi maqomining
belgilanishi konstitutsiyaviy islohotlar tizimida muhim
siyosiy-huqukiy ahamiyatga ega bo‘ldi.
Davlatimiz rahbari ta’kidlaganidek, Ilgari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti egallab turgan Vazirlar Mahkamasi raisi lavozimining tugatilishi xam
liberallashtirish va demokratlashtirish yo‘lida muhim
qadam bo‘ldi. Qabul qilingan qonunlarga muvofiq
endilikda Bosh vazir nafaqat Vazirlar Mahkamasi
faoliyatini tashkil etadi, balki unga rahbarlik qiladi
va uning ishi samaradorligi uchun shaxsan javob beradi.
Vazirlar Mahkamasi majlislariga raislik qiladi,
hukumat hujjatlarini imzolaydi, davlat va xo‘jalik
boshqaruvi masalalari yuzasidan qarorlar qabul qi-ladir.
Ayni damda Yurtboshimiz hozirgi paytda mamlakatimiz
aholisining siyosiy-hukukiy madaniyati va ijtimoiy ong
darajasining o‘sib borishi, jamiyatni demokratlashtirish
va liberallashtirish jarayonlarining jadal rivojlanishi,
yurtimizda ko‘ppartiyaviylik tizimining tobora mustahkamlanishi sharoitida davlat hokimiyatining uchta subyekti,
ya’ni davlat boshlig‘i bo‘lgan Prezident, qonun chiqaruvchi
va ijro etuvchi hokimiyatlar o‘rtasidagi vakolatlarning
yanada mutanosib taqsimlanishini ta’minlash uchun zarur
shart-sharoitlar yuzaga kelganligini e’tirof etgan holda,
O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasini shunga
monand va hamohang holda o‘zgartirish yuzasidan bir qator
muhim masalalarga e’tibor qaratadi.
Bu borada Prezidentimiz tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 98-moddasini o‘zgartirish
bo‘yicha taklif etilayotgan mulohazalar alohida ahamiyatga
molik. Ushbu o‘zgartirishning mohiyati shundan iboratki,
Vazirlar Mahkamasi faoliyati ustidan parlament nazorati
kuchaytirildi, shuningdek, davlat boshlig‘i va ijro hokimiyati
o‘rtasidagi munosabatlar yanada aniqlashtirildi. Xususan,
endilikda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Vazirlar Mahkamasi majlislarida raislik qilishga, Vazirlar
Mahkamasi vakolatiga kiruvchi masalalar yuzasidan qarorlar
qabul qilishga, shuningdek, Vazirlar Mahkamasi qarorlari
va farmoyishlarini, O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri
farmoyishlarini bekor qilishga oid vakolatlarini ko‘zda
tutuvchi norma chiqarib tashlanishi, qo‘shimcha ravishda
mazkur normaga to‘qqizta yangi qism kiritilishi ko‘zda
tutilmoqda. Bu, albatta, Bosh vazir maqomida jiddiy
o‘zgarishlar bo‘lishini ko‘zda tutadi. Prezidsntimiz
ta’biri bilan aytganda, «O‘zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasining 98-moddasiga kiritilayotgan ushbu
o‘zgartishlariing mazmun-mohiyati shundan iboratki.
ularga ko‘ra, Bosh vazir lavozimiga nomzod ko‘rsatish va
uni tasdiqlashning yanada demokratik irinsiplarini
ifodalaydigan yangi tartibi o‘rnatilmoqda. Shuningdek,
Konstitutsiyaga kiritilayotgan bu o‘zgartishlarga binoan
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga Bosh vazirga
nisbatan ishonchsizlik votumini bildirish huquqi
berilmoqda. Ayni vaqtda O‘zbekiston Respublikasi
Vazirlar Mahkamasi vakolatiga taalluqli masalalar
yuzasidan qarorlar qabul qilish huquqi O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining vakolatlari doirasidan
chiqarilmoqda».
Taklif etilayotgan o‘zgarishlar mamlakatimizda huquqiy
demokratik davlat qurishda muhim ahamiyatga ega. Zotan,
hukumatning nafaqat davlat boshlig‘i, balki parlament
oldida ham javobgarligining belgilangani parlamentning
jamiyat va davlat hayotidagi ishtirokini yanada kengaytiradi,
uning ijro etuvchi hokimiyat ustidan nazorat olib borishi
mexanizmini rivojlantiradi. Bu esa, o‘z navbatida, O‘zbekiston Respublikasining amalda aralash respublika boshqaruv shakliga o‘tayotganidan dalolat beradi. Bu mamlakatimizda istiqlol yillarida jamiyat hayotining barcha
jabhalarida amalga oshirilgan islohotlarning o‘z samarasini berayotganidan hamda yurtimizda islohotlarni yanada
kuchaytirish, fuqarolik jamiyati institutlarini yanada
rivojlantirish uchun zarur shart-sharoit stilganidan
dalolat beradi.
Davlatimiz rahbari tomonidan taklif etilgan mazkur
o‘zgartishlarning yana bir jihati siyosiy partiyalarning
faolligini yanada oshirishga, ularning davlat bosh qaruvidagi
ishtirokini kengaytirishga qaratilgan. Chunonchi, O‘zbekiston
Respublikasi Bosh vaziri nomzodining O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga saylovlarda eng ko‘p deputatlik o‘rnini olgan siyosiy partiya yoki
teng miqdordagi deputatlik o‘rinlarini ko‘lga kiritgan bir
necha siyosiy partiyalar tomonidan taklif etilishi, shubhasiz,
siyosiy partiyalarning faoliyatini yanada jonlantiradi
va ularning davlat boshqaruvida faol ishtirok etishini
ta’minlaydi.
Davlat boshqaruvi sohasidagi islohotlarning muhim
yo‘nalishlaridan yana biri–parlament nazoratining muhim usullaridan biri bo‘lgan ishonchsizlik votumining
konstitutsiyaviy mustahkamlanishi bilan bog‘liq. Xususan,
konsepsiyada O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri
va
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi o‘rtasida ziddiyatlar doimiy tus olganida Qonunchilik
palagasi deputatlari umumiy sonining kamida uchdan bir
qismi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti
nomiga rasman kiritilgan taklif bo‘yicha O‘zbekiston
RespublikasiOliy Majlisipalatalarining qo‘shma majlisi
muhokamasiga Bosh vazirga nisbatan ishonchsizlik votumi
bildirish hakidagi masala qo‘yilishi, Bosh vazirga nisbatan
ishonchsizlik votumi tegishlicha O‘zbekiston Respublikasi
Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati
a’zolari umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi ovoz
bergan taqdirla qabul qilingan hisoblanishi hamda bunday
holatda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti O‘zbekiston
Respublikasi Bosh vazirini lavozimidan ozod etish bo‘yicha
qaror qabul qilishi, bunda O‘zbekiston Respublikasi
Vazirlar Mahkamasining butun tarkibi Bosh vazir bilan
birga iste’foga chiqishi ko‘zda tutilmoqda.
Yurtboshimiz ta’kidlaganidek, «Biz hammamiz shuni
aniq anglab olishimiz zarurki, saylovlarda yutib chiqqan
siyosiy partiya taqdim etgan Bosh vazir nomzodining
Parlament tomonndan ko‘rib chiqilishi va tasdiqlanishi
haqidagi konstituniyaviy tartibning belgilanishi,
Hukumatga nisbatan ishonchsizlik votumi institutining
joriy etilishi va siyosiy tizimni modernizatsiya qilish jarayonida amalga oshirilishi lozim bo‘ladigan
487
|
buzmaydi.
Donishmandlarning
fikricha:
«Janjal
bo‘lgan
yerdan
baraka qochadi."
Mustahkamlash uchun savollar:
1. Jamoadagi konflikt va uni yechimiga olib kelish yo‘llarini aytib
o‘ting"
2. O‘qituvchilar va o‘quvchilar bilan kelishmovchilik kelib chiqishiga
nima sabab bo‘ladi?
Z. Kichik guruhchalarning yuzaga kelishidagi konfliktlar.
4. Jamoadagi konfliktni hal etishda nimalarga e’tibor berish
kerak)
5.
O‘qituvchi
va
o‘qituvchi
munosabatlarida
"Ism"ning
ahamiyati
nimada?
6. O‘qituvchi va o‘quvchi muloqotida nutq texnikasining roli.
7.
Mutaxassislarning
ta’kidlashicha,
kattalar
bilan
muloqot
intonatsiyasi necha «0 axborotga ega ekanligini tasdiqlaganlar
va
izohlang)
V. Qanday hollarda konfliktga o‘qituvchi sabab bo‘ladi?
9. Muloqotning "noverbal" vositalari va tinglash ko‘nikmasi haqida
ma’lumot bering.
10.O‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi munosabatlarda uchinchi kishining
ta’siri.
11.
Rahbar
etikasining
buzilishi
natijasida
konfliktlarning
yuzaga kelish sabablari.
Talabalarning mustaqil tayyorlanishi uchun "Keys"
topshirig‘i
2-vaziyat.
Dilnozaning
uyatchanligini
bilib,
o‘qituvchi
ogohlantirmoqda:
—Hozir sendan darsni so‘rayman.
Tayyorgarlik ko‘rg‘gin.
Sen o‘zing
mustaqil uddalay
oladigan matn
mana.
U qizga matn
yozilgan
kartochkani berdi. Dilnoza uni o‘qishi kerak. Dilnozaning dovdirash
holatini
yengib,
fikrini
bir
nuqtaga
to‘plashga
vaqti
bor.
O‘qituvchi ko‘pchilikka ushbu mavzu bo‘yicha rag‘batlantiruvchi baho
150
|
Taqrizchilar:
O‘BMA, i.f.d., prof. A.K. Ibragimov;
TMI, i.f.n., dots. A.Z. Avloqulov.
Buxgalteriya hisobi 1-qism: Darslik
/ A.A. Karimov, J.E. Kurbanbayev,
S.A. Jumanazarov; —T.: “Iqtisod-Moliya”, 2020.
b.
Ushbu darslik ta’lim standarti, malaka talablari, buxgalteriya hisobi fani
o‘quv dasturiga asosan tuzilgan bo‘lib, 5230900—-“Buxgalteriya hisobi va audit”
hamda
boshqa
nomutaxassis
ta’lim
yo‘nalishlari
bo‘yicha
ta’lim
olayotgan
talabalar uchun mo‘ljallangan.
Mazkur darslik foydalanuvchilar uchun “Buxgalteriya hisobi” fanidan asosiy
o‘quv adabiyoti sifatida xorijiy tajriba asosida tayyorlangan bo‘lib, undan boshqa
iqtisodiyot
yonalishida
tahsil
olayotgan
talabalar,
xo‘jalik
yurituvchi
subyektlarning mutaxassislari, ushbu sohada ilmiy izlanishlar olib borayotgan
tadqiqotchilar ham foydalanishlari mumkin.
O‘TQTISOD-MOLIYA”, 2020
|
Ustozning ayrim xatti-harakatlari Nasriddin Afandi
latifalariga o‘xshab ketardi. Shogirdlar-u kishi haqida
latifalar aytib yurardilar, lekin shu latifalardan ham
ustozimizga chuqur ehtirom, u kishi bilan faxrlanish tuyg‘ulari sezilib turardi.
Bir kuni domla bilan ToshDU zinalaridan ko‘tarilayot-sak, nimadir chirt etib yorga tushganday bo‘ldi. Domla yengimning tugmasi tushib KETDI, dedilar va uni qidira boshladik. Shu payt domlaning tanishlari bo‘lgan, ko‘rinishidan ancha yoshga borib qolgan salobatli bir ayol ham bizga
kelib qo‘shildi. Tugmani uch kishilashib ancha qidirdik,
ammo topa olmadik. Shunda uayol bir latifa aytdi (afsus,
ayolning ismi shariflari yodimda yo‘q). Ko‘pqavatli binoning lifti buzilib qolibdi. Zinopoyalardan ko‘tarilayotgan bir kishining kalitni pastda qoldirgani esiga kelib,
zinalardan tushibdi. Birinchi qavatda cho‘ntagiga qo‘l solsa,
kalit o‘sha yerda ekan.
Latifani eshitgandan keyin domla "E, men ham yengimga qaraychi" dedilar. Ikki yenglariga ham qarab boqsalar
tugmalari joyida ekan. Uchchalamiz kulib-kulib yo‘limizda
davom etdik. Domlaning o‘zlari ham qotib-qotib, ko‘zlari-ekanliklarini yaqqol ko‘rsatgani uchun hikoya qilib berdim.
Shu bilan men o‘zimning MINGDan ikki xotiramga yakun
yasayman va domlaning ruhlari jannatda orom olayotgandir
deb umid qilaman. Faqat shu o‘ygina domlani yo‘qotganimiz alamini biroz yumshatadi.
Karim NORMATOV
ORZU VA ARMONLARI BISYOR EDI...
|
NPeriyer
KA,
«on
Shira Umurzim.ru/nauka/pedagogika/did
Ba,
a
Kamar
Kaliningrad, 1996.
M rebetyuok O.S. Obshaya pedagogika: «re a «anion
T.
i inoiay,
"
Lerne
Ha,
Skatkin
H.
nassifika:
«bu
Di
MN
MINI IY
1, 20 aa lerner-iya
mm
html
Skatkin
M.N.
Klassifikatsiya
metodov
obucheniya.
Istochnik:
aktika/ Bao
ifikaciya-metodov-obucheniya-temer-iya-skatkin.
|
Keysni bajarish bosqchichlari va topshiriqlar:
—keysdagi muammoni keltirib chiqargan asosiy sabablarni belgilang (individual va kichik guruhda);
—fanlarning farqli va mushtarak xususiyatlarini topish uchun bajariladigan ishlar ketma-ketligini belgilang (juftliklardagi ish);
—adabiyot tarixi, adabiy tanqid, adabiyot nazariyasi fanlarining ijtimoiy-tarixiy asosini aniqlang (individua! holda).
Mavzu yuzasidan savollar
I. Adabiyotshunoslikning qanday tarkibiy qismlarini bilasiz?
2. Adabiyot nazariyasi adabiyotshunoslikning tarkibiy qismi ekanligini qanday isbotlaysiz?
3. Jamiyat badiiy madaniyatini o‘stirishda bu fanning ahamiyati nimada?
4. Nazariya qanday yuzaga keladi?
6. Adabiyot nazariyasining xarakter xususiyatlari deganda nimani
tushunasiz?
7. Adabiyot nazariyasi qanday fanlar bilan aloqador?
8. Adabiyot nazariyasining obyekti nima?
Test savollari
{. Adabiyotshunoslikning tarkibiy qismlarini belgilang.
A. Matnshunoslik, manbaashunoslik;
B. Bibliografiya, adabiyot nazariyasi;
C. Adabiy tanqid, adabiyot tarixi;
D. Adabiyot tarixi, adabiyot nazariyasi, adabiy tanqid.
2. Adabiyot nazariyasining obyektini aniqlang.
A. She’riy asarlar tuzilishini aniqlaydi;
B. Badiiy asarlardagi o‘ziga xosliklarni o‘rganadi;
C. Epik asarlarning janr va turlarini tahlil qiladi;
D. Adabiy-badiiy asarlar va ular yaratilgan sharoit, muhit.
16
|
O‘zA - Nazoratchi 71 fuqaroning ko‘ziga parda tortdi
Nazoratchi 71 fuqaroning ko‘ziga parda tortdi
22.02.2018 18:01 Chop etish versiyasi
“Suvoqava” davlat unitar korxonasi Nurota tumani filialining sobiq nazoratchisi E.H. tumanning Nurfaxr, Yangiobod, Eshon Sudur va Bo‘diq mahallalarida yashovchi 71 nafar fuqaroni chuv tushirdi. Aholining ichimlik suvi uchun to‘langan jami 5 million 300 ming so‘mdan ziyod pulini o‘z shaxsiy ehtiyoji uchun sarflab yuborgani aniqlangan.
Bu holat Majburiy ijro byurosi Nurota tumani bo‘limi tomonidan Prezidentimizning 2017 yil 16 noyabrdagi “Suv ta’minoti va suv chiqarish xizmati ko‘rsatish sohasida to‘lov intizomini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni ijrosi doirasida o‘tkazilgan tekshirish jarayonida ma’lum bo‘ldi.
“Beli og‘rimaganning non yeyishini ko‘r” deganlaridek, E.H.ga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodesining 168-moddasi 1-qismi va 167-moddasi 1-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
|
Albaniya mudofaa vaziri Olta Jachka mamlakatda yuz bergan kuchli zilzila qurbonlari ismlarini o‘qiyotib yig‘lab yubordi
Albaniyada 26 noyabrga o‘tar kechasi 6,4 magnitudali zilzila yuz berdi
Kuchli silkinishlar poytaxt Tirana va zilzila markaziga eng yaqin joylashgan Durres shahrida sezilgan
Zilzila oqibatida bir necha uy qulab tushgan, ular vayronalari ostida hali ham odamlar qolayotgan bo‘lishi mumkin
Oxirgi ma'lumotlarga ko‘ra, 32 kishi halok bo‘lgan, 658 kishi jarohatlangan, 47 kishi qutqarib olingan
Albaniyada 28 noyabrda milliy bayroq kuniga bag‘ishlangan tantanalar bekor qilinib, milliy motam e'lon qilingan
“Bu mening eng og‘ir nutqim
Biz buzilgan uylarni qayta qurishimiz mumkin, biroq 26 noyabrdagi zilzilada halok bo‘lgan odamlarning hayotini qaytara olmaymiz”, deb aytgan mudofaa vaziri
Shundan keyin vazir qurbonlar ismlarini o‘qishni boshlagan, biroq ro‘yxatning o‘rtasiga kelganda, o‘zini bosolmay, yig‘lab yuborgan
Avvalroq 25 kishi bedarak yo‘qolgani ma'lum qilingandi
Ularni qidirish ishlari davom etmoqda
Qidiruv-qutqaruv operatsiyasida bir nechta davlat mutaxassislari ishtirok etmoqda
Iyulda Albaniya prezidenti Ilir Meta gretsiyalik seysmolog Akis Tselentis ma'lumotlariga tayangan holda bosh vazir Edi Rama, bosh vazir o‘rinbosari Erion Brache va mudofaa vaziri Jachkani “Bolqonda yuz berishi mumkin bo‘lgan falokatli zilzilaga” tayyorlanishga chaqirgan
Biroq Jachka prezident chaqirig‘iga albaniyalik seysmologlar ma'lumotlariga ko‘ra falokatli zilzila yuz berishi ehtimoli yo‘qligi, uning vazirligi esa “tabiiy ofatlarga 30 yil ichida har qachongidan yaxshiroq tayyor ekani” bilan javob bergan
|
roq tushirgan yoki to‘p tashlashishni boshqalarga qaraganda tezroq
tamomlagan davra o‘yinchichlari yutib chiqadi.
To‘pni turli shakldagi yengil narsalar, masalan,
estafeta
tayoqchalari, archa bujuri, qipiq yoki qum to‘ldirilgan xaltacha
va hokazolar bilan almashtirish mumkin.
O‘yinning o‘ziga xos harakatlari to“p yoki boshqa narsalarni
irg‘itish va ilib olishdir.
5.3.4. To‘pni oldirma
O‘yin maydonchada, zalda yoki yo‘lakda o‘tkaziladi.
O‘yin
uchun basketbol yoki voleybol to‘pi kerak.
O‘yinga tayyorlanish. Hamma o‘yinchilar bir metrdan oraliqda
tizilib aylana hosil qiladilar. 3—4 ta onaboshi tayinlanadi va ular
o‘rtaga tushadilar. O‘ynovchilar oyoqlari oldiga chiziq o‘tkazish
mumkin. O‘ynovchilarga to‘p beriladi.
O‘yinning tavsifi. O‘ynovchilar to‘pni onaboshilar qo‘lini tegiza
olmaydigan ilib bir-birlariga irg‘itib yoki yerdan dumalatib uzatadilar. Onaboshilar o‘rtada yugurib yurib, uchib borayotgan, yerda
dumalab ketayotgan yoki o‘ynovchilardan birontasining qo‘lida
turgan to‘pga qo‘l tegizishiga harakat qiladilar. Agar onaboshilardan
birontasi to‘pga qo‘l tegiza olsa, yutgan hisoblanadi va yutqazgan
o‘yinchi uning o‘rniga onaboshi bo‘ladi. Onaboshi o‘rtaga tushgan
o‘yinchining o‘rniga turadi.
O‘yinning qoidalari.
1. To‘pni uloqtirib va yerdan dumalatib
uzatish mumkin.
2. Agar to‘p doiradan tashqariga chiqib ketsa,
o‘ynovchilar uni iloji boricha tezroq borib olishlari va o‘z joylariga
qaytib kelib, o‘yinni davom ettirishlari kerak. 3. Onaboshi o‘ynovchilar qo‘lidagi, havodagi yoki yerdagi topni, shuningdek, doiradan
tashqariga chiqqan to‘pni ushlash huquqiga ega.
O‘yinning ta’lim-tarbiyaviy ahamiyati. Bu o‘yin o‘quvchilarda
to‘pni uloqtirish va ilib olish malakalarini takomillashtiradi hamda
ularni basketbol va qo‘l to‘pi o‘yinlariga tayyorlaydigan mashqlardan biri hisoblanadi.
Ana shu o‘yin jarayonida o‘quvchilarda ziyraklik, diqqat,
merganlik xislatlari rivojlanadi.
141
|
TN
YEr
ФPЪEPBTEPP ФYPБB
Gui
{
malloh
mulozim
multamas
malik
mamolik
mumtoz
munodiy
munozara
munofiq
munbasit
muntaxab
manjaniq
mansha”
munshi
mantiq
manzur
mun’aks
munfail
munaqqash
munqate”
munkir
mehri xovoriy
Silga
muhlik
G,
$
mahvash
qayiqchi, kemachi
amaldorlar yonida yuruvchi, xizmat qiluvchi
iltimos, so‘rov
podshoh
mamlakatlar
saralangan, saralab olingan
biror xabarni baland ovoz bilan e’lon qiluvchi,
jarchi
muzokara, muhokama
ikkiyuzlamachi, kishilar orasiga nifoq soluvchi
ochiq chehrali, shod, xursand
saylangan, tanlangan
neft bilan otiladigan harbiy qurol
kelib chiqish joyi
yozuvchi, kotib
mantiq ilmi, logika
ko‘rilgan, ko‘ringan; nazardan o‘tib maqbul
bo‘lgan
aks etmoq
xijolatli, uyalgan, ta’sirlangan
naqshlangan
ajralgan, kesilgan, uzilgan
inkor qiluvchi, rad etuvchi
sharq quyoshi
halok qiluvchi, o‘ldiruvchi, yo‘q qiluvchi
oyga o‘xshagan, go‘zal
400
RR
|
Rashidjon Qodirov hibsga olingani haqidagi xabarlar inkor qilindi » O‘zbekiston yangiliklari – Zamin.uz
Rashidjon Qodirov hibsga olingani haqidagi xabarlar inkor qilindi
23 fevral 2018, 12:30
O‘zbekistonning sobiq Bosh prokurori Rashidjon Qodirov hibsga olinmagan. “Kun.uz” muxbiri bilan suhbatda bo‘lgan Bosh prokuratura Jamoatchilik bilan aloqalar va huquqiy axborot bo‘limi xodimi Qodirovga nisbatan jinoiy ish ochilgani haqida tarqalgan xabarlarni rasman inkor qildi.
Bundan avvalroq OAVda Rashidjon Qodirov 22 fevral kuni qo‘lga olingani, unga nisbatan yirik miqdorda davlat mulkini o‘zlashtirish va xorij banklari vositasida pul yuvish amaliyotlari o‘tkazish aybi qo‘yilayotgani hamda unga nisbatan hibsga olish ehtiyot chorasi qo‘llangani haqida xabarlar tarqalgandi.
Respublika Bosh prokurori lavozimida 2000 yil aprelidan faoliyat yuritib 15 yil ishlagan Rashidjon Qodirov 2015 yilning aprelida ishdan bo‘shatilgan edi. U 2015 yil mayidan Respublika Konstitutsion sudi a’zosiga aylangan, ammo 2017 yilning avgustidan sud a’zolari tarkibida uning nomi yo‘q bo‘lib qolgandi.
Yangiliklar » Jamiyat » Rashidjon Qodirov hibsga olingani haqidagi xabarlar inkor qilindi
11:18 Sobiq Bosh prokuror Rashidjon Qodirov nega hibsga olindi? (video)
21:39 Matbuotga O‘zbekistonning yangi Bosh prokurori Otabek Murodov haqida nimalar ma’lum?
11:30 Toshkent IIBB dindorlarning ommaviy hibsga olinishi haqidagi xabarlarni izohladi
14:42 Kelinini o‘ldirish uchun killer yollamoqchi bo‘lgan qaynota hibsga olindi
|
Joriy yilda umumiy turar-joy maydoni 1 million 200 ming kvadrat metrdan ortiq bo‘lgan 8 ming 510 ta yakka tartibdagi uy-joy qurilishi rejalashtirilgan, bu esa o‘tgan yilga nisbatan 15 foiz ko‘pdir
|
Muxammaslar
Kutilmoq yo‘qmi, yorab, ushbu zolim ag‘niyolardin,
Chiqib yerdin havoga o‘rlagan kibr-u havolardin,
So‘rarga kambag‘alning qovini xush ishtaholardin,
Ko‘zi och, o‘zi suyalohlikda ortuqdir gadolardin,
Uyalmay lof urar savdo-sotiq, bank-u shirolardin.
Tamomi xalq boshiga balo Andijonda Mirkomil,
Jafokashlarning mulkin tortib olmokka xo‘p omil,
Degaysen: «Kambag‘al dehqonning ashyosiga azroyil,
Jahonni qildi holo pul ko‘paygarmoq bilan qoyil,
Yer-u suv, mol-u mulki–barchasi g‘asb-u riyolardin
Xushomad barla barcha qozi-yu mingboshi xizmatkor,
Tamomi muftiy, a’lam «yer xatin» yozmoq uchun tayyor,
Toparga boy ko‘nglin har kecha hukm etmoqqa jarror,
Pisand etmaydi ming dehqonga har kun yetsa ming ozor,
Ko‘rarmiz kunda har xil pecha rang jabr-u jafolardin. (A.n. –441-Mirzo Murassa’
Ismi–Mirzo.
Taxallusi– Murassa’,
Nisbati–Hisoriy.
Unvoni–mirzo.
Mirzo Murassa’ning tavallud topgan va vafot etgan yili noma’lum. Manbalar ma’lumotlariga binoan, XGX asrda Hisor tumanida yashab ijod qilgan adib. Hayoti va faoliyati hakida ma’lumotlar kam. Zullisonayn shoir bo‘lib, tojik va o‘zbek tillarida
she’rlar yozgan. Tazkiranavis mualliflarning ma’lumotlariga
binoan uning she’rlari sodda va ravon ekan.
48
|
BAHO O'rtacha: 4,9 (5 yil) 49 bizning bemorlarning BAHOLASH
Toshbaqa kasalligi va O'lik dengizi
olish va davolash to'g'onini Isroilda
operatsiya Isroilda bir miya o'simta olib tashlash uchun
radiatsiya davolash Yo'nalish ta'siri
ko'krak bezi saratoni uchun gormon davolash
OZIQ-ovqat va oshqozon saratoni
o'pka saratoni radiatsiya davolash
Maqsadli O'pka saratoni terapiya
o'pka qismi Olib tashlash
oshqozon osti bezi saratoni
Isroil Ko'z jarrohlik
bir tashrif buyurdingizmi? İpsilateral uchun ko'krak bezi saratoni Bilan ayollar uchun jarrohlik Yangi xususiyatlar
jarrohlikning yangi yutuqlar ko'krak bezi saratoni Bilan ayollar mastektomi oldini olish uchun Imkon beradi
|
Rahimjon Rahmat: "Hozir asarlar g‘aladonga tashlab qo‘yilayotgani yo‘q..." - BBC O'zbek
Rahimjon Rahmat: "Hozir asarlar g‘aladonga tashlab qo‘yilayotgani yo‘q..."
http://www.bbc.com/uzbek/lotin/2013/11/131101_latin_talking_point_rakhimjon_rakhmat
Yozuvchi va jurnalist Rahimjon Rahmat 1961 yil 31 avgustda Farg‘ona viloyatining Dang‘ara tumanidagi Qirqlar qishlog‘ida tug‘ilgan.
ToshDUning o‘zbek filologiyasi fakultetini tamomlagan. Va ikki yil ushbu dargohda o‘qituvchilik qilgan.
"Ozodlik" radiosining Toshkent byurosida bir necha yil yetakchi jurnalist va direktor sifatida faoliyat olib borgan.
Hozirgi kunda Farg‘ona viloyati Dang‘ara tumanidagi "Vodiy Dang‘ara Naymansoy" Suv iste‘molchilari uyushmasi ijrochi direktori lavozimida ishlaydi.
Rahimjon Rahmatning adabiy-tanqidiy maqolalar, kuzatishlar va she‘rlardan iborat "Dala gullari" (2006) va "Xastalik daftari" nomli she‘r kitoblari chop etilgan (2008).
"Oling omonotingizni" nomli romani parchalarini (2004 yil) Facebookdagi sahifasida e‘lon qilgan.
Yozuvchining o‘zi hozirgi kunda 2010 yilda yozilgan "Arosat" nomli romanini tahrir qilish bilan band ekanini aytadi.
BBC: Bu galgi BBC mehmoni munaqqid, adib va jurnalist Rahimjon Rahmat bo‘ladilar. Assalomu alaykum Rahimjon aka, BBC dasturiga xush kelibsiz.
Rahimjon Rahmat: Vaalaykum assalom.
BBC: Tokiodan xat yo‘llagan Rustam Nasimiy: "Sizning nazaringizda asl jurnalistning vazifasi nima?" deb so‘rabdilar.
Rahimjon Rahmat: Rahmat savol uchun. Jamiyatda qatlamlar bor va har bir qatlamning o‘z manfaati bor. Masalan, davlat gazetasida ishlaydigan jurnalistning vazifasi davlatning muayyan sohada yurgizayotgan iqtisodiy, ma‘rifiy, madaniy va boshqa yo‘nalishlardagi siyosatini xalqqa tushintirishdan iborat. Yoki, sariq matbuot deymiz, unda ishlaydigan jurnalistlarning vazifasi butunlay boshqa - odamlarning ko‘nglini olish. Yoxud nodavlat tashkilotda ishlaydigan jurnalist undan ham o‘zgacharoq faoliyat yuritadi. U o‘zi ishlaydigan tashkilotning jamiyatga singdirmoqchi bo‘lgan yaxshi narsalarini targ‘ib qilishi kerak. Xorijiy matbuotda ishlaydigan o‘zbek jurnalistlariga ham alohida vazifa yuklanadi. Ular davlat jurnalistiga ham, sariq matbuot xodimiga ham o‘xshamaydi. Demoqchimanki, hamma jurnalistlar uchun umumlashgan ijtimoiy vazifani qo‘yib bo‘lmaydi. Faqat aytmoqchi bo‘lganim, so‘z aytish mas‘uliyatini his qilishi kerak har bir odam. Chunki, jurnalist minbardan turib so‘z aytadi va minbardan turib aytilgan so‘z qayerdadir voqea paydo qilishi, sodir bo‘layotgan voqealarni boshqa o‘zanlarga burib yuborishga qodir. Qolaversa, kimningdir taqdiriga salbiy ta‘sir qilib qo‘yishi mumkin. Minbardan turib aytilgan so‘zni otilgan o‘qqa qiyoslasa bo‘ladi. Navoiy bobomiz aytadilar-ku, "So‘zdurur nishon berur o‘likka jondin", deb. Bir og‘iz so‘z hatto o‘likka jon kirgizishi mumkin, deyapti. Shuning uchun, hamma jurnalistlar uchun umumlashma bir gapki, so‘z aytish mas‘uliyatini esdan chiqarmaslik kerak.
BBC: Muxlislarimizdan birining maktubini o‘qib bersam: "Rahimjon aka, Sizning jurnalistik faoliyatingizdagi "kamchiligim" deb tan oladigan yoki biron bir istagingizga qarshi qila olmagan ishingiz bormi? Javob uchun oldindan rahmat. Ijodingiz va ishingizga Allohdan rivojlar tilab", Toshkentdan Hojiahmad Kamaljonov.
Rahimjon Rahmat: Men o‘zimning asosiy kuchimni sarflagan yo‘nalishim adabiyot bo‘ladi. Lekin, taqdir taqozosi bilan jurnalistlik faoliyati bilan shug‘ullanganman. Xususan, xorijiy ommaviy axborot vositasida ishlaganman. Va o‘zbek jamiyatidagi hamma muammolar to‘g‘risida o‘z vaqtida rost gapimni ayta olganman. 2004 yilgacha ishlaganman. Shuning uchun, jurnalist sifatida "mana bu muammoni gapira olmadim, buni gapira olmadim" deydigan alohida armon yo‘q menda. Asosiy vazifa har qanday muammoni xolislik bilan gapirish bo‘lishi kerak. Va men shu xorijiy matbuotda ishlagan paytim muammolarni hammasini xolis gapira olganman, deb o‘ylayman.
BBC: Kanadaning Vankuver shahridan xat yo‘llagan Ulug‘bek axborot vositalarida ishlagan muxbirlar "maxsus xizmatlar belgilagan chiziq doirasida ishlagan" qabilidagi da‘volar yuzasidan fikringizni bilishni istagan. "Bu da‘volar haqida nima deysiz? Sizga ham hamkorlik taklif qilishganmi, maxsus xizmatlar?" deb so‘raydi u.
Rahimjon Rahmat: Men ("Ozodlik radiosining-tahririyat) Toshkent byurosi tashkil qilinganidan to yopilguniga qadar ishlaganman. Mendan oldin kim bilan qanday hamkorlik qilingani to‘g‘risida umuman ma‘lumotga ega emasman. Lekin, men yoki boshqa jurnalistlar hech qanday davlat idorasi bilan hamkorlik qilmaganmiz. Va davlat idoralari bizning eshittirishlarimiz mazmuniga hech qachon aralashmagan. Aksincha, Toshkentda o‘sha paytda faoliyat yuritgan "muxolifatning qoldiqlari", keyin inson huquqlari tashkilotlari... rostdan ham bizning eshittirishlarimiz mazmuniga aralashardi. Hatto, montaj qilayotgan paytimiz studiyagacha kirib borishardi o‘shalar. Ismlarini aytmayman hozir. Ammo, ular to‘ppa-to‘g‘ri studiyagacha kirib borishardi. "Nima qilyapsan, qanaqa eshittirish qilyapsan?" deb. Ularning yo‘lini to‘sib bo‘lmasdi. Men o‘shalardan ko‘p qiynalganman. Va eng yomoni ularning orasida ziddiyat ko‘p edi. Ya‘ni, bitta inson huquqlari tashkiloti boshqasi bilan janjallashardi, urushardi. Menga biri telefon qilib: "Mana bu yerni bunday qilib bergin", desa, boshqasi: "Unday qilib bergin", der edi. Shuning uchun, jurnalistlar "davlat idoralari bilan hamkorlik qilgan" deganga o‘xshagan da‘volar - quruq, asossiz mish-mishlar. Men bu gapni bemalol, yuzim oftobdek yorishib aytaman.
BBC: "Hurmatli Rahimjon aka, bir necha yil avval siz "Ozodlik" radiosidagi sobiq hamkasblaringizga qarshi hukumat televideniyesi tayyorlagan ko‘rsatuvda qatnashdingiz. O‘shanda Pragadagi sobiq hamkasblaringizdan birini qarindoshi ishga olinishi va o‘sha hamkasbingiz va singlisi orasidagi holat bois murakkab vaziyatga tushib qolganingizni aytib bergandingiz. Hozir tafsiloti esimda yo‘q. Xullas, siz bularni kimningdir bosimi ostida gapirdingizmi?" deb so‘raydi Shvetsiyaning Gyoteborg shahridan maktub yo‘llagan Charos.
Rahimjon Rahmat: 2006 yil bo‘lsa kerak "Ozodlik" radiosiga qarshi matbuot yig‘ini o‘tkazganman, televideniyeda chiqish qilganman, keyin "Shayton nega odamga sajda qilmadi?" degan yana bir maqola yozganman. Undan so‘ng, 2012 yil bo‘lsa kerak, Ismat Xushevning saytida "Ozodlik" to‘g‘risida 4ta maqola yozganman. Va bularning hech birini birovning topshirig‘i bilan qilmaganman. Mening o‘z kallam bor. Juda murakkab ishxona edi-da. Bularning to‘g‘riligini hamkasblarim yaxshi bilishadi. Hozir kerak bo‘lsa, yana gapirishim mumkin, lekin eskirib ketgan mavzu bo‘lgani uchun qaytib uni ko‘targim kelmaydi. 2005 yilda Toshkent byurosi yopilib ketgan. Uni yana qabrdan chiqarib, yana gapirish juda noqulay narsa. Lekin, ochiq yuz bilan aytaman, hech kim menga hech qachon "Ozodlik"ni tanqid qilib bergin degan buyurtma bermagan.
BBC: Muxlislarimizdan yana biri so‘rayapti: "Xorijiy matbuotda ishlagan jurnalistlar O‘zbekiston turli to‘siqlarga duch kelishlari haqida gapiriladi. Sizning misolingizda qanday bo‘lgan?"
Rahimjon Rahmat: Xorijiy matbuotda ishlagan, xolis gapirgan odam hech qanday to‘siqqa duch kelmaydi. "Senatga nomzodimni qo‘ysammikan", degan fikr ham o‘tgan xayolimdan. Ammo, sog‘lig‘im ko‘tarmaydi. Hamma huquqdan foydalanaman. Masalan, nogironlik nafaqasiga chiqqanman, uni olaman. Hikoyalarim e‘lon qilinadi, "Sharq yulduzi"da, "Adabiyot va san‘at"da, hamma joyda bosilyapti. Agar jurnalist xorijiy matbuotda xolis ishlagan bo‘lsa, bu yerda hech qanday to‘siqqa duch kelmaydi.
BBC: Navbatdagi savolimiz adabiyot haqida ekan, Mutarjim ismli tinglovchimiz: "Istibdod davridagi Lotin Amerikasi adabiyotidan xabardorsiz, qanchalar buyuk asarlar bitilgan. Bugungi o‘zbek matbuoti tom ma‘noda o‘lik. Adabiyotda nima gaplar? Bir kun kelib "g‘aladondan" rost asarlar chiqib kelarmikan?" deb so‘raydi.
Rahimjon Rahmat: Lotin Amerikasi adabiyotini rostdan ham o‘qiganman, bilaman, juda ham buyuk yozuvchilar o‘tgan. Ayniqsa, talabalik paytlarim juda ko‘p qiziqqanman. "G‘aladonga tashlab qo‘yiladigan asarlar" degan ibora 90-yillarda paydo bo‘lgandi. Kommunistik tuzum vayron bo‘lganidan keyin u yoqdan bu yoqdan Soljenitsinning, boshqalarning asarlari chiqib kela boshlagandi. O‘shanda o‘zbek yozuvchilarining orasida "g‘aladonga tashlab qo‘yiladigan asar yozmagan edikmi" deganga o‘xshash gap paydo bo‘lgandi. Bu savolni bergan odam adabiyotdan yaxshi xabardor odam. Chunki, bu iborani faqat adabiyotchilar biladi. "Endi hozir O‘zbekistonda g‘aladonga tashlab qo‘yiladigan asarlar yaratilayaptimi?" degan savolga kelsak, bir nozik narsani tushunish kerakki, O‘zbekistonda hozir to‘liq ijodiy erkinlik hokim. Siyosat yozuvchi yozayotgan asarning mazmuniga aralashgani yo‘q. Hukumat adabiyot sohasiga, yozuvchilarning ijodiy erkiga ozgina bo‘lsa ham daxl qiladigan biron bir qaror chiqargani yo‘q. Hozir adabiyotning mazmunini hech kim tekshirmaydi. Syurrealistmisiz, realistmisiz farqi yo‘q, yozasiz, e‘lon qilasiz. O‘sha "g‘aladonga tashlab qo‘yilgan asar"ni ham "Sharq yulduzi"ga olib borsangiz, bemalol e‘lon qilishaveradi. Asarda ezgulikni emas, yovuzlikni targ‘ib qilgan bo‘lsangiz, bu boshqa joyda ham bosilmaydi. Sovet davri yozuvchilari uchun badiiy asar emas, balki hayot bosh maqsad edi. Ular hayotga oldindan tayyorlangan g‘oyani singdirmoqchi bo‘lishgan. Bu endi adabiyot emas, ideologiya edi. Hozirgi yozuvchi oldindan tayyorlangan g‘oyani hayotga singdirishga harakat qilmaydi. Keyingi paytda e‘lon qilingan asarlarni tilga olish mumkin. Masalan, Nazar Eshonqulning 1990 yillar boshida yozilgan "Tiriklik suvi" romani bor. Shu roman o‘tgan yili "Sharq yulduzi" jurnalida (boshqa nom bilan) e‘lon qilindi. Asar qahramoni o‘zining tirik ekanligini isbotlay olmaydi. Jamiyat uni tirik odam sifatida qabul qilmaydi. Ulug‘bek Hamdamning "Muvozanat" romani bir necha bor nashr qilindi. Unda tanqidiy realizm ko‘zga tashlanadi. Mustaqillikning dastlabki yillarida jamiyatimizda paydo bo‘lgan illatlar hammasi bemalol qalamga olingan. Buni o‘qib: "Shunaqa asarni yozibdi-da, o‘sha paytlar", deb hayron qolasiz. Yoki Isajon Sultonning "Kichkina pushtirang maxluqcha" degan hikoyasini eslaylik, juda qiziq hikoya. Qafasning ichida o‘sha maxluqcha turibdi, u yoqdan bitta quyonni chiqarishdi, bu yoqdan bitta ilonni chiqarishdi. Borib ilon quyonni bug‘ib yutmoqchi bo‘lyapti. Buni ko‘rib turgan bechora pushtirang moviy maxluqcha esa, ojiz, yordam berolmaydi. U qurg‘ur ojiz va notovonlikdan qattiq iztirob chekib, alam zo‘ridan o‘z barmog‘ini g‘ajiy boshlaydi. Bunaqa asarlar Sovet davrida umuman e‘lon qilinmagan. Ya‘ni, "g‘aladonga solib qo‘yiladigan asarlar" degan gap yo‘q hozir. Har qanday asar agar u badiiy jihatdan go‘zal bo‘lsa, xohlagan joyga olib borib chop qildirish mumkin. Men o‘zimning "Adashvoy" degan hikoyam "Sharq yulduzi"da, internet saytlarda chiqdi. Olomon qanday qilib, shaxsni yemirib yuborishini ko‘rsatganman u yerda. Hech kim menga e‘tiroz bildirgani yo‘q. Xuddi o‘sha turkman qiz dag‘al jundan gilam yasagandek, bir voqe‘likdan badiiy go‘zallik yaratdim.
BBC: Londondan maktub yo‘llagan Shohrux esa: "Rahimjon aka, nima sababdan o‘zbek yozuvchilari asarlari dunyo o‘quvchilari og‘ziga tushmayapti, million-million nusxada tarqalmayapti? Bunga loyiq asarlar yo‘qmi yoki bu holat targ‘ibotga bog‘liqmi?" deydi.
Rahimjon Rahmat: O‘zbek yozuvchilarining asarlari dunyo bo‘ylab tarqalyapti, masalan, "Sariq devni minib" romani 21ta davlat tiliga tarjima bo‘lganidan xabarim bor. Boshqa yozuvchilarning asarlari ham tarqalyapti. Lekin, dunyoni zabt etadigan asarlarimiz hozircha rostdan ham yo‘q. Navoiy: "Eron bilan Xurosonning zabtiga bir devon yubordim", ya‘ni o‘sha yerni bosib olgani devon yuborayapman, deydi. Biz hali Ovro‘poni bosib olishga loyiq asar yaratganimiz yo‘q. Chunki, yaqinda sotsializmning qolipidan chiqib keldik. Agar Cho‘lpon davridagi ijodiy erkinlik davom etganda hozir bizning adabiyotimiz Ovro‘poda ham, Amerikada ham, Lotin Amerikasida ham juda mashhur bo‘lib ketgan bo‘ladi. Orada mana bu kommunistlarning sotsializmi tushib qoldi. Endi yana asta-sekin qaddini ko‘taryapti. Men o‘ylaymanki, biz bo‘lmasak, bizdan keyin kelayotgan yoshlarning asarlari mashhur bo‘ladi.
BBC: Muxlislarimizdan yana biri so‘rayapti: "Mumtoz adabiyotni, xususan, Navoiy asarlarini avvalo tilni, tarix, din va falsafani, qolaversa, dunyoviy ilmlarni bilmay turib tushunish mumkin emas. Bu yozuvchi yoki shoirning o‘zi naqadar chuqur ilmga ega bo‘lganligini ko‘rsatadi, shunday emasmi? Bugungi o‘zbek adabiyotida butun dunyoga "shov-shuv" bo‘ladigan asarlar yo‘qligi ayni mana shu ilmsizlik bilan bog‘liq, deb o‘ylamaysizmi?" Marhamat.
Rahimjon Rahmat: Bu savolga ham boyagi fikrimizni davom ettirishimiz mumkin...Yigirma yil avval o‘zgardi bu tuzum...Yozuvchilar o‘sha s‘ezdlarni qarorlarini o‘qishgan. Diniy asarlar, hadislar, mifologiya, deylik Freydning va yo Nitssheni asarlarini o‘qishmagan. Umuman o‘qilmagan o‘sha davrlarda, buni tasavvur qilayapsizmi? Ya‘ni, yozuvchi odam xabarlar tinglagan, shu s‘ezdning qarorlarini o‘qigan...va mana shuning ichida uning tafakkuri shakllangan. Mustaqillikdan keyin esa o‘zgardi...hozirgi yozuvchi va shoirlarni o‘qisangiz bular psixologiyani ham ancha chuqur bilishini sezasiz. Dinni ham chuqur bilishini sezasiz. Isajon Sulton, Nazar Eshonqulning asarlarini ko‘ring...Ramzlarni yaxshi o‘zlashtirgan. Endi Navoiyning asarlarini tushunish degani...buning uchun keng bilimli bo‘lish kerak. Demoqchimanki, hozirgi fikr erkinligi, kitob o‘qish erkinligi besh yildan keyin, o‘n yildan keyin o‘zining natijasini beradi. Dunyoni zabt etadigan asarlar ham paydo bo‘ladi deb o‘ylayman.
|
Tillerson bu haqda Turkiya tashqi ishlar vaziri Mavlut Chavusho‘g‘li bilan Anqarada bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida so‘zladi
|
o‘g‘li Abdulazizxon hukmdorlikni undan tortib olishi,
bu ahvol
bilan kelisha olmagan kichik o‘g‘li— Subhonqulixonning esa akasiga qarshi uzoq yillar davomida kurasholib borishi va nihoyat
1680-yilda o‘z maqsadiga erishuvi bo‘lgan edi. Subhonqulixon davlat tepasiga kelgach, raqibi— Abdulazizxonni Madina shahriga
ketishga majbur etish bilan birga Turdi kabi unga yaqin turgan
kishilarni ham quvgin ostiga oladi.
Subhonqulixon davrida zulm va jaholat avj olib, ayrim urug‘
va aymoqlarning manfaatlariga katta ziyon yetgan, mulklari tortib
olingan, poraxo‘rlik kuchaygan. Ilm, madaniyat ham orqaga ketgan.
"TarixiM:
imxoniy" asari muallifi Yusuf Muhammad Munshi
xabar berishicha, u 2000 bayt she’r yozgan jiyani shoir Qosim Sultonni ham vaqti qolganda ayamaydi—o‘ldirtiradi". Oradan ko‘p
vaqt o‘tmay mamlakatda qattiq noroziliklar yuz berib, bu pirovardida yangi hukmdorga qarshi uyushgan xalq qo‘zg‘olonlariga aylanadi.
Turdi shubhasiz, xalq tomonida turib, bu harakatlarda ishtirok
etadi.
Lekin bu qo‘zg‘olonlar Subhonqulixon tomonidan ayovsiz ravishda bostirildi. Turdining shundan keyingi hayoti Xo‘jand tomonlarda, muhtojlik va uzluksiz ma’naviy tushkunlikda kechgan. Uning
Xo‘jand hokimi Oqbo‘tabiy dargohidan ketib, Jizzax hokimiga mute’
bo‘lib yashagan vaqtida yozgan turkiy muxammasi buning yorqin dalilidir. Uning bizgacha yetib kelgan she’rlarining katta qismi shu
davrda yaratilgan. Turdi taxminan 1699—1700-yillarda vafot etgan.
Turdining adabiy merosi 18 she’rdan iborat bo‘lib, ulardan 12
tasi Sharq she’riyatining g‘azal,
5 tasi muxammas va bittasi fard
turiga oiddir. 434 misra hajmidagi bu merosning
165 misrasi
Subhonqulixon to‘g‘risidagi mashhur hajviyani tashkil etadi. Biroq shu merosi bilan ham Turdi o‘zbek mumtoz adabiyoti tarixidan
muhim urin egallagandir.
Diqqat bilan nazar tashlansa, Turdi ham o‘z ijodini boshqa
shoirlar kabi an’anaviy ishq mavzuidan boshlagani, bu sohada o‘zigacha mavjud ijodiy tajribani puxta egallagani seziladi. Shoirning:
Turkona xirom ayladi ul sho‘xi diloro,
Dil mulkini bir go‘shai chashm ayladi yag‘mo—
matlai bilan boshlangan ishqiy g‘azali lirikaning yaxshi namunalaridan deb baholashga loyiq. Yana diqqatga sazovor tomoni shundaki, Turdining lirik g‘azallari boshqa shoirlarnikidan o‘zining
nihoyatda ixchamligi, ya’ni 3—4—5 baytdan iboratligi bilan ajralib turadi. Turdining tasavvufiy she’rlari ham g‘oyat go‘zal va falsafiy teran mazmunga boy.
Turdi o‘zining tasavvuf bilan bog‘liq qarashlarini "Burun" gra-difi bildi yozilgan tupkiy muxammasida shunday bayon etgan:
Lobaqodur qalbiy, qalbing bog‘lama iqbolinga,
Bo‘lma g‘arra oriyat dunyo-vu mulk-u molinga,
Yod etib go‘r-u qiyomat, yig‘la doim holinga,
Bur nazar mo-u manidin, yonib o‘z ahvolinga,
Ibrat ila boq, ko‘zung tufroqqa to‘lmasdan burun.
Lekin Turdi g‘azallarining aksariyati hali hech kim qalamga olmagan, o‘tkir ijtimoiy-siyosiy va falsafiy-axloqiy mavzularga
bag‘ishlangan. Ayniqsa shoirning quyidagi g‘azalida yurtni boshqarayotgan beklarga murojaat qilib, ularni keng fe’lli, o‘zaro ittifoq bo‘lishga, bir-birini qabilachilik belgilariga qarab kamsitmaslikka chaqirishi, uni o‘z davrining eng yuksak fikrli, vatanparvar va haqiqiy insonparvar kishi bo‘lganidan dalolat beradi:
Tor ko‘ngullik beklar, manman demang, kenglik qiling,
To‘qson ikki bo‘li o‘zbek yurtidur, tenglik qiling,
Birni qipchohu xitoy-u birni yuz, nayman demang,
Qirq-u yuz ming son bo‘lub, bir xon oyinlik qiling.
Bir yaqodin bosh chiqarib, barcha bir to‘nga kirib,
Bir ungurlik, bir tirizlik, bir yaqo-snglik qiling..
XO‘P asr sharoitida Buxoro xonligida turkiy, xususan, o‘zbek
urug‘lari o‘rtasida o‘zaro nizolar kuchaygan bo‘lib, shoir ularning
bir-biridan uzoqlashib, mamlakatning esa mayda bo‘laklarga bo‘linib ketishini ularning o‘zlari uchun ham g‘oyat xatarli deb bilar,
buning oldini olishga intilar edi. Shu bilan birga u xonlikning
boshqarishda ishlayotgan, "o‘zbekman"" deb talonchilik bilan shug‘ullanayotgan vakillarini dinsizlikda ayblashi, muttaham, bebosh
sifatida fosh etishi achchiq hayotiy haqiqatga asoslangan edi.
Turdining shoh asari, albatta Subhonqulixon to‘g‘risidagi hajviy muxammasidir. Shoir fikricha, Subhonqulixon davlat tepasiga kelishi bilan butun mamlakatda ahvol yomon tomonga o‘zgargan,
osoyishtalik o‘rnini tartibsizlik, adl-u karam o‘rnini o‘zaro nifoq egallagan.
Turdi yozishicha, Subhonqulixonning aybi shundaki, u taxtga o‘ltirishi bilanoq tajribali, ishbilarmon mulozimlarni quvib, ularning o‘rniga o‘z atrofida davlatni boshqarishishidan butunlay xabarsiz, fikr-mulohazalari sayoz, axloqan tuban kishilarni yig‘a
boshlagan. Subhonqulixon va uning beklariga xos nuqsonlarni fosh"
282
|
O‘zbekiston havo yo‘llari aviakompaniyasidan ismini oshkor qilishni istamagan xodimning BBCga aytishicha, ushbu talablar barcha davlatlar uchun birday qo‘llaniladi va bugunga kelib paydo bo‘lgani yo‘q
|
F.A. Zubaydulfayev, F,F. Zubaydullayev, F.M. Daminov. "BANK STRATEGIYASI”
rahbariyat faoliyatining sohasi, uning bosh vazifasi, raqobat afzalliklariga
erishishni
ta’mmlash
uchun
maqsadlarning
qo‘yilishi
va
resurslaming
taqsimlanishi.
Bank strategiyasini shakllantirish xususiyatlari—doimiy ravishda
tadqiq
qilish,
amaliy
faoliyatga
joriy
qilinayotgan
strategiyalarining
muvaffaqiyatli
bajarilishini
ta’minlab
beruvchi
asosiy
omillardan
biri
hisoblanadi.
Bank faoliyatini tashkil qilish va olib borishda boshqarishning
o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash tijorat banklar rivojlantirish strategiyasini
shakllantirish metodologiyasini ishlab chiqishning zaruriy sharti hisoblanadi.
Bank strategiyasining tushunchasiga izohlar:
ebank hujjatlarida rasman aks ettirilgan moliyaviy xizmatlar bozoridagi
faoliyatning eng ahamiyatli maqsadlari va ularni amalga oshirish yuzasidan
yondashuvlar jamlanmasidir;
ebankning kelajakdagi timsolmi mamlakatni rivojlantirish strategiyasi
doirasida aniqlab beradi;
ebank
hodimlari
faoliyatini
bosh
maqsadi
mamlakatni
rivojlantirish
strategiyasining muvaffaqiyatli bajarilishiga yo‘naltiradi;
«bank hujjatlarida rasman aks ettirilgan va bank xizmatlari bozoridagi
faoliyatning
eng
ahamiyatli
maqsadlari
hamda
ularni
amalga
oshirish
yuzasidan yondashuvlar jamlanmasi;
suning tarkibiy elementlari uzviy va mantiqiy bog‘liqlikka ega bo‘lishi,
shuningdek,
uni amalga
oshiruvchilar,
nazorat
organlari,
bank
mijozlari
hamda keng jamoatchilik uchun tushunarli ko‘rinishda va aniq ifodalanishi
talab qilinadi;
#bank missiyasini amalga oshirishni ta’minlash uchun tizimni mavjud
holatdan yangi (ya’ni, maqsadga muvofiq bo‘lgan) holatga o‘tkazish uchun
shakllantirilgan qoidalar, qarorlar, uslublar va vositalar jamlanmasidir;
#bankning ichki va tashqi muhitini maqsadga muvofiq holda o‘zgartirish
orgali bank missiyasi va eng muhim maqsadlariga erishish yo‘llari hamda
vositalarini ishlab chiqishga yo‘naltirilgan faoliyat natijasi;
etashqi muhit o‘zgarishlariga mos holda, bank tuzilmasini va potensialini
o‘zgartirish yo‘li bilan bank missiyasi, asosiy maqsadlarni ishlab chiqish va
amalga oshirish, bank ichki sharoitini yaxshilashga qaratilgan faoliyatdir.
Bank strategiyasini shakllantirish
uslubiyoti
—bankning
strategik
qarorlami
qabul
qilish
va
ularni amaliyotga joriy qilishga yo‘naltirilgan
maxsus usullar va tamoyillar jamlanmasidir.
Strategiyada bank
faoliyatining
asosiy
moliyaviy
ko‘’rsatkichlaridagi
o‘zgarishlarini ifodalash bilan, ularni mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirish
strategiyasida nazarda tutilgan parametrlar bilan aloqadorligini, bankning
kelajakdagi
timsolini
ifodalab
berish
bilan
bir
qatorda,
rasman
e’tirof
qilingan
hamda
qat’iy
o‘matilgan
tarkibiy
tuzilmaga ega bo‘lgan
tizim
bo‘lishini ta’minlashi zarur bo‘ladi.
14
|
1-zarb yuqoridan pastga
bosh barmoqdan
2-zarb
pastdan
yuqoriga
bosh
barmoq
tashqari,
qolgan
to‘rt barmoq,
ya’ni panja
bilan uriladi. Zarbning kuchli bo‘lishi upun
bilan uriladi.
Bu zarb P (panja)
belgisi
bosh barmoqni tagidan ko‘rsatkich va o‘rta bar-bilan ko‘rsatiladi.
moqlar
itarib
chiqaradi. Bu
zarb
B
(bosh)
barmoq belgisi bilan ko‘rsatiladi:
Quyidagi notalar katta zarb bilan pastga
uriladi;
|
– Po‘sti menya v svoyu komnatu, Pilar, –bez stesneniya govorili oni-ey,
uje perestupiv porog.
– Vxodi, – govorila Pilar. A yesli ryadom yeщe kto-to bыl, poyasnyala: –Ya
i sama raduyus, yesli lyudyam v posteli radostno.
Ona nikogda ne brala platu za uslugi. Nikogda ne otkazыvala v
prosbax, kak ne otkazыvala beschislennыm mujchinam, kotorыe shli k ney
daje na zakate yee babego veka, ne davaya yey ni deneg, ni lyubvi i lish
inogda dostavlyaya udovolstviye. Yee pyat docherey, unasledovavshiye jarkuyu
krov materi, uje v yunosti poteryalis na krivыx tropkax jizni. Iz dvux
sыnovey, kotorыx udalos yey vыrastit, odin pogib, srajayas v voyskax
polkovnika Aureliano Buendii, a drugoy bыl ranen i arestovan
chetыrnadsati let ot rod-u, kogda pыtalsya ukrast kletku s kurami v odnom
iz poselkov nizinы. Poluchilos tak, chto Aureliano Xose kak bы sыgral
rol togo vыsokogo smuglogo mujchinы, prishestviye kotorogo yey s polveka
vozveщal korol chervey i kotorыy, kak vse poslansы kartochnoy kolodы,
sogrel yee serdse tog‘da, kogda uje bыl otmechen znakom smerti. Ob etom yey
povedali kartы.
–Ne uxodi segodnya vecherom, – skazala ona. – Ostansya zdes nochevat.
Karmelita Montel davno prositsya v moy-u komnatu.
Aureliano Xose ne smog ulovit glubinnogo smыsla prosbы.
– Skaji yey, chto pridu k polunochi, – skazal on.
I poshel v teatr, gde ispanskaya truppa davala «Kinjal Sorro», xotya na
samom dele eto bыla pesa Sorrili «Kinjal gota», no nazvaniye bыlo
izmeneno po prikazu kapitana Akilesa Rikardo, potomu chto liberalы
nazыvali «gotami» konservatorov. Pokazыvaya v dveryax bilet, Aureliano
Xose vdrug uvidel, chto kapitan Akiles Rikardo s dvumya voorujennыmi
soldatami obыskivayet vxodyaщix.
– Proch ruki, kapitan, – predupredil Aureliano Xose. – Yeщe ne
rodilsya tot, kto menya palsem tronet.
Kapitan voznamerilsya primenit sil-u, no Aureliano Xose, xotya
orujiya u nego i ne bыlo, vыrvalsya i pobejal. Soldatы ne podchinilis
prikazu strelyat.
– Eto je Buendiya, – poyasnil odin iz nix. Pobelev ot yarosti, kapitan
vыxvatil u soldata vintovku, brosilsya na seredinu ulitsы i pritselilsya.
– Ublyudki! – vzrevel on. – Da bud eto sam polkovnik Aureliano
Buendiya!
Karmelita Montel, dvadsatiletnyaya devstvennitsa, tolko chto
oblilas vodoy, nastoyannoy na apelsinovom svete, i posыpala
lepestkami rozmarina postel Pilar Ternerы, kogda progremel vыstrel.
|
AQSh harbiy havo qo‘shinlariga qarashli RQ-4B-40 Global Hawk strategik uchuvchisiz boshqariladigan samolyoti Rossiyaning g‘arbiy chegaralarida razvedka olib bordi, deb xabar beradi Sputnik
Xabarda aytilishicha, strategik uchuvchisiz samolyot Sitsiliya orolidagi Sigonella bazasidan havoga ko‘tarilgan
Moskva vaqti bilan soat 11:45 da samolyotni Kaliningrad viloyati chegara yaqinida ko‘rishgan
“Soat 13:00 da Estoniya hududidan Pskov va Leningrad viloyatlari hududidan razvedka parvozini boshladi
Oxirgi vaqtlarda xorijiy davlat razvedka samolyotlari va uchuvchisiz qurilmalari Rossiya chegaralari yaqinida borgan sari ko‘p paydo bo‘lmoqda”, — deyiladi xabarda
O‘tgan haftada RQ-4B-40 Global Hawk uchuvchisiz boshqariladigan qurilmasini Qrim qirg‘oqlari yaqinida payqab qolishgan edi
Rossiya Mudofaa vazirligi Vashingtonni bunday operatsiyalardan voz kechishga chaqirgandi, biroq Pentagon buni rad etgan
|
riy "Devon-u lug‘atit-turk" asarida "mank" so‘zini "yuzdagi xol"
tarzida izohlaydi. Jaloliddinning laqabining "Mankburni"
holida yozilishi sultonning Hindistonda paytida zarb qildirgan tangalarida ham yaqqol ko‘zga tashlanadi.
G‘arb tadqiqotchisi K. dOsson "Chingizxondan Amir Temurgacha bo‘lgan mo‘g‘ullar tarixi" asarida uning laqabini "Manguberdi" tarzida o‘qishni tavsiya qiladi. Bunda "mangu" —-abadiylik, xudo ato qilgan mangulik ma’nosida keladi. Ya’ni,
uning laqabidan "uni xudo mangulik qilib berdi" degan ma’noni keltirib chiqargan. Tarixchilarning aksariyati uning bu
fikrini inkor qilishadi.
Lekin d Ossonning bu fikri qayerdan kelib chiqqan? U asarida Alovuddin Otamalik Juvayniyning asaridagi fikrlarga suyanadi. Jaloliddinning laqabi haqiqatan Mankburni
bo‘lgan. Biroq keyinchalik uning bu laqabini aytish biroz
qiyin kechgani uchun Manguberdiga aylangan bo‘lsa ksrak. Bunda
Sulton Jaloliddinning o‘limidan keyin ham uning o‘lmaganligi, darveshsifatida yurt kezib yurib, xalq ozodligi uchun
kurashlarga bosh bo‘layotganligi haqidagi gaplarning, uning
manguligiga ishoraning ta’siri bo‘lishi mumkin. Boshqacha aytganda, Jaloliddinga xalq orasida bsrilgan laqab Juvayniy
orqali d"Ossonga yetib borgan va u uni "Manguberdi" holida
talqin qilgan.
5 Al-Xitoyi (Marko Polo uni Katay deb ataydi) — XP-XIT asrlarda Shimoliy Xitoyning nomi shunday atalgan. Keyinchalik bu nom butun Xitoyga nisbatan ishlatilgan.
5 Izziddin Sa’d
1 ibn Zangi (Rashididdin uning nomini
"Muzaffariddin" deb yozadi) — salg‘ariylar (salg‘uriylar)
sulolasidan bo‘lgan otabsk. U 1195-1226-yillarda hukmronlik
qilgan. Otabsk Sa’d qo‘shini Xorazmshoh tomonidan Rayga yaqin
Xayli-Buzurg degan joyda 614 (1217- yilda mag‘lub etiladi va
uning o‘zi asir olinadi.
Muzaffariddin O‘zbek ibn Muhammad (1210—1225-yillar) —
eldsgizlar sulolasidan bo‘lgan otabsk. U Ozarboyjonda hukmdor bo‘lgan.
7 Nusratiddin Muhammad ibn Pishtegin (1210—1231-yillar) — Axar (maligi) hukmdori bo‘lgan. Bu haqda 8-bobda ham
ma’lumot berilgan.
Otabek O‘zbekning vazirining to‘liq nomi Robibiddin Abul
Qosim Xorun ibn Ali ibn Zafir Dandon. U 624 (1227- yilda
vafot etgan.
23
|
ki
Har doim kishilarning yomon to-manini emas, yaxshi tomonini izla.
kiya
Har qanday mavjudotning dunyodagi
o‘rnini
ko‘rsatadigan
bir
a’zosi
mavjud.
Inson
uchun
bu
aqldir.
t
joyi
Har qanday
g‘iybat,
faqat uni
inkor qilganda yana xam kuch oladi.
i
mm
o
Haqiqatni bilishdagi
eng
katta
to‘siq,
yolg‘on
emas,
haqiqatga
o‘xshashlikdir.
joyi
Hech nima qilgandan,
hech nima
qilmagan yaxshi.
s leonafrgo ga Buna
(1452—1519-yillarda yashagan
italyan rassomi va olimi)
Bizni hech nima o‘z fikrimizday
aldamaydi.
jin
Bilim har qanday aniqlikning
onasi bo‘lgan tajribadan tug‘ilmasa
foydasiz va xatoliklarga to‘la bo‘ladi.
kj
f
Bir soat ichida boyishni istagan
bir yil ichida osiladi.
ki
Birovlarning
siriga
qiziqadigan
ko‘z
va
quloqlar
har doim
topiladi.
jan
Boshqalarni haqorat qilgan
o‘z
tinchligini o‘ylamaydi.
Hikmatlar shodasi
Donishmandlik—tajriba farzandi.
u.
Dunyoda hammasidan ham ko‘proq
yomonlik qilish maqsadida to‘kilgan
mish-mishlardan saqlanish darkor.
Yovuzlikni
ayblamagan
uning
amalga oshishiga ko‘maklashgan
hisoblanadi.
jin
Yoshlikning go‘zal tarovati haddan tashqari zeb-u ziynatlar ichida
o‘z mukammalligini pasaytiradi.
jin
Ilmsiz tajriba bilan
shug‘ullanishga
qiziqadigan
kishi,
ruli
ishlamaydigan
yoki
kompassiz
kema
boshqaruvchisiga
o‘xshaydi:
u
qayerga
borishini
hech
qachon
aniq
bilmaydi.
nin
Issiq kiyim kishini sonuqdan
asraganiday,
sabr
ham
kishini
ranjdan saqlaydi.
Sabrli
va
ruhan
vazmin
bo‘lsang
har
qanday
g‘am-tashvish seni chetlab o‘tadi.
Kam o‘ylagan ko‘p yanglishadi.
jin
Kamchiligingizni izlovchi dushman
uni
yashiruvchi
do‘stingizdan
afzaldir.
jin
Kim ko‘rkib yashasa,
u qo‘rquvdan
o‘ladi.
jin
Ko‘p
mehnat
qilgangina
baxtga
yetishadi.
133
|
Kun.uz ijodiy guruhi navbatdagi xizmat safari bilan mamlakatimizning sharqiy mintaqasi Farg‘ona vodiysida bo‘lganidan xabaringiz bor.
Vodiy aholisining murojaatlarini o‘rganish davomida vodiy tabiati, uning aholisi yashash tarzini ko‘rsatib beruvchi bir necha suratlar ham olishga erishdik.
E'tiboringizga ularning eng saralarini havola etamiz.
Suratlar muallifi: Abdullatif Umarov
|
1.8–rasm. Chigitning elektr qarshiligini o‘lchovchi asbob
Oralikdan o‘tadigan
elektr tokini kuchiki tukli urug‘lik
chigitlar
orasidan
oqib o‘tadigan
tok shuni ko‘rsatadiki,
vaqt
o‘tishi
bilan
ular eksponensial qonun bo‘yicha
(1.9,
a
-
rasm)
kamayadi. Tok kuchining kamayishi sellyuloza va boshqa har xil
bo‘lgan
moddalarning
molekulalari
qutblangani
uchun
sodir
bo‘ladi. Umumiy holatda tuzilishi murakkab bo‘lgan jismlarning,
ular qatoriga chigitlar ham kiradi, qutblanishi elektron, ionli,
oriyentatsiyalangan
(dipolli)
va makrostrukturali
(migrapiyali)
qutblanishlar yig‘indisi sifatida aniqlanadi.
Birinchi uchta qutblanish vaqti 1077–1079-s
(24) dan ortmaydi. Shuning uchun tok kuchini vaqtga bog‘liqligi tuksizlantirilgan
urug‘lik chigitlarda bir qancha o‘zgacha tusga ega. Oralik tokning kuchi birinchi uch minutda ortadi, keyin esa kamaya boshlaydi. Xuddi
shunday o‘zgarish holati
ichiga suv aralashtirilgan transformator
222
|
er 499
I
t.me/edurtm uz
Respublika
Ta’lim Markazi
6-bosqich:
—o‘qituvchi mashg‘ulotga yakun yasaydi, bildirilgan fikrlarga o‘z munosabatini bildiradi;
—
quyidagi
savollar
bilan
tinglovchilarga
murojaat qiladi:
—
ushbu
trening
yordamida
nimalarni
bilib
oldingiz va nimalarga o‘rgandingiz?
—savollar har bir darsning
mazmuni, maqsadidan kelib chiqib o‘qituvchi tomonidan o‘quvchilarga berilishi mumkin.
Tarqatma materialning taxminiy nusxasi.
FSMU texnologiyasi
(F) —fikringizni bayon eting.
(S) —fikringizni bayoniga
biron sabab
ko‘rsating.
(M)
—
ko‘rsatilgan
sababni
tushuntiruvchi
(isbotlovchi) misol keltiring
(U) -fikringizni umumlashtiring.
Masalan:
milliy
qadriyatlarning
jamiyatga
ta’siri haqida ma’lumot bering.
F
—men milliy qadriyatlarni qo‘llab quvvatlayman.
5
—
milliy
qadriyatlar
insonning
o‘zligini
anglatadi.
M—til—millat ko‘zgusidir. Milliy qadriyatlar
bizning tariximizdan.
И
–Shuning uchun ham miliy qadriyatlarni
qo‘llab quvvatlayman.
“Aqliy hujum”
Mazkur
metod
muayyan
mavzu
yuzasidan
berilgan muammolarni hal etishda keng qo‘llanila—9832
29
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.