text
stringlengths
7
335k
Qirg‘iziston Prezidenti ketishidan avval muhim qonunni imzoladi » O‘zbekiston yangiliklari – Zamin.uz Qirg‘iziston Prezidenti ketishidan avval muhim qonunni imzoladi 22-11-2017, 23:03 Qirg‘iziston prezidenti Almazbek Atamboyev «Qirg‘iziston Respublikasi Mehnat kodeksiga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida»gi qonunni imzoladi. Bu haqda prezident devonining axborot siyosati bo‘limi xabar bergan. Uning ma’lumotlariga ko‘ra, qonun «XX asrning birinchi yarmidagi muhim tarixiy hodisalarga 7 va 8 noyabrni dam olish kunlari – Ajdodlar xotirasi va tarixi Kunlari sifatida aniqlash yo‘li bilan ob’ektiv tarixiy baho berish maqsadida» qabul qilindi. Qirg‘iziston hukumatiga tegishli qonunchilik aktlarini ushbu qonun bilan muvofiqlashtirish topshirig‘i berildi. Eslatib o‘tamiz, avvalroq Almazbek Atamboyev o‘zining tilla soatini jurnalistga hadya qilgani xabar berilgandi. 06:24 Qirg‘iziston ko‘mir narxini tartibga solmoqchi
Kondan = 4 ЦИнфopмaтиka i 21 Maтeмaтиka 2 З Иkтиcoдиёт Eg 0 “Fanlar” jadvali Mashq-5. “Fanlar” formani “Macmep form” yordamida yarating. Bajarilishi. 1. Fanlar formasini yaratish uchun: Dekanat ma’lumotlar bazasini oching. Jadvallar ro‘yxatidan Fanlar jadvalini tanlang; v “Cozdanue”-“Macmep фopм" Бигyиp "ИП Бa)aгшp; v Taklif etilayotgan polyalarni barchasini formaga olib o‘ting. Buning uchun X»» knopkani bosing; v “Janee” knopkani bosing; v Forma shaklini “mabuvnbiit” variantni tanlang; v Forma uchun “Fanlar” deb nom kiriting va “I’omoeo” knopkani bosing. 2. Formaga quyidagi ma’lumotlarni kiriting. KodFan FanNomi 1 Informatika 2 Matematika 3 Iqtisodiyot 4 Fizika Formani xotiraga oling va tekshirish uchun “Fanlar” jadvalni oching. Forma orqali kiritilgan ma’lumotlar jadvalda saqlanishiga e’tibor bering. 212
27.8-rasm. 27,9-rasm. yaan, oltin Ap ining) shaffof qatlami surtiladi, u ikkinchi elektrod xi»-matipi bajaradi. Agar fotozlement ikkinchi elektrod orqali yoritilsa, y holda elektrodlar orasida foto-E.Yu.K. paydo bo‘ladi, elektrodlar ulanganda esa zanjirda yorug‘lik oqimiga bog‘liq bo‘lgan tok o‘tadi. Ventil fotozlementlarping sezgirligi har lyumenga bir necha ming mikroamperga yetadi. Quyosh purlari uchun F.T.K. (foydali ta’sir kozffitsiyenti) 1596 ga teng bo‘lgan juda samarali asosida kosmik kemalar va yo‘ldoshlar bortlaridagi apparatlarni ta’miplash uchun maxsus Quyosh batareyalari barpo etildi. Fototok ko‘piping yoritilganlikka (yorug‘lik oqimiga) bog‘liq bo‘lishi fotozlementlardan lyuksmetrlar sifatida foydalanishga imkon beradi, bu sanptariya-gigiyepda amaliyotida va fotosuratga olish vaqtida ekspozitsiyani aniqlashda (kspopometrlarda) qo‘llaniladi. Ba’zi vintilli Fotozlementlari (talliy sulfatli, germaniyli va boshqa) infraqizil nurlapishga sezgir bo‘ladi, ularni isigan ko‘rinmovchi jJysmlarni topish uchun, ya’ni ko‘rish imkoniyatini kengaytirish maqsadlari-27,10-rasm. 479
224-mashq. Quyidagi ko‘chirma gaplarga muallif gapi qo‘shib, ko‘chirma gaplar tuzing. Ko‘chirma gap muallif gapidan oldin, keyin, uning o‘rtasida va ikki tomonida kelsin. Tinish belgilariga e’tibor bering. 1. “Aql pinhon hamda zohir olam u” (Jaloliddin Rumiy). 2. “Zakovat bilimning tarjimoni til” (A. Navoi). 3. “Himmat hamma narsadan yuqori turadi. Adl binosi hech vaqt vayron bo‘lmaydi” (Suqrof). 2. “Bolalarim, yoshlikni g‘animat biling, faqat o‘yin, kulgi, kayf-safo bilan yoshlik davringizni zoye etmang” (Xurramiy). 5. “Maishatga yetarli molu davlatga ega bo‘lgan kishi undan ortiqchasini talab qilmasin, chunki uning poyoni yo‘qdir” (Arastt). 6. “Hasadchi o‘z hasadi ta’siridan bir kun o‘zi halokat chuquriga yiqiladi” (Husayn Voiz Koshifiy). 7. “Har bir kishining so‘zi— o‘z fazilatlarining dalili va aqlining tarjimonidir” (Xoja Ahmad). 8. “Doimo to‘g‘ri so‘zladim, omonatga xiyonat qilmadim, ma’nosiz, behuda so‘zlar so‘zlashdan chekindim” (Luqmoni Hakim). Ko‘chirma gapni o‘zlashtirma gapga aylantirish yo‘llari / 1-topshiriq, Quyidagi ko‘chirma gapli qo‘shma gapni o‘zlashtirib, sodda gapga aylantiring. O‘zlashtirma gapga aylantirish uchun ko‘chirma gap tarkibida qanday o‘zgarishlar qilganingizni ayting. “Siz buyuk madaniyat vorislarisiz”, —dedi yurtboshimiz. 2-topshiriq. Quyidagi ko‘chirma gapli qo‘shma gapni o‘zlashtirma gapga aylantiring. Ko‘chirma gap tarkibida qanday o‘zgarishlar qilganingizni ayting. “Siz Amerikada o‘qiysizmi?” —deb so‘radi Aziza. Ko‘p hollarda o‘zgalarning gapi muallif tomonidan aynan keltirilmay, mazmuni saqlangan hoida o‘z nutqiga singdirib beriladi. Bunday vaqtda ko‘chirma gapli qo‘shma gap sodda gapga aylantiriladi.
1 iyun kuni Yangi Zelandiyada bo‘lib o‘tayotgan yoshlar o‘rtasidagi futbol bo‘yicha jahon chempionatida "E" va "F" guruhlarida birinchi tur o‘yinlari o‘tkazildi. Bungacha, 30 may kuni "A" va "V" guruhlarida, 31 may kuni esa "C" va "D" guruhlarida birinchi tur uchrashuvlari o‘tkazilgandi. Bugungi bahslarda "E" guruhidan joy olgan jamoalarning o‘zaro o‘yinlarida Nigeriya terma jamoasi braziliyaliklarga 2:4 hisobida, KXDR esa Vengriya U-20 termasiga 1:5 hisobida mag‘lub bo‘ldi. "F" guruhida esa O‘zbekiston U-20 va Gonduras U-20 termalari o‘rtasidagi o‘yin 3:4 hisobi bilan yakunlangan bo‘lsa, germaniyaliklar Fiji U-20 bilan bahsda turnirning hozircha eng yirik hisobini qayd etishdi - 8:1. Birinchi tur o‘yinlaridan so‘ng, Bentse Mervo (Vengriya) va Xani Muxtar (Germaniya) 3tadan gol bilan to‘pururlar ro‘yxatida yetakchilik qilishmoqda.
«Jahon genetika fanining taraqqiyotida yangi ufqlarni ochib bergan «genlarni boshqarish» usu-Alini kashf qilgani uchun! Inson yashab dunyodan o‘tar ekan, xok-u turob bo‘lib tuproqqa qo‘shilib yo‘q bo‘lib ketmasligini, balki o‘zining butun borlig‘ini zarralar ko‘rinishida zuryodlariga qoldirishini isbotlagani uchun! Odam bolalari ajdodlar genlarini o‘z vujudlarida xazina kabi saqlab yashayotganini isbotlagani va ular tiriklar bag‘rida abadiyan yashashini kashf etgani uchun! Ajdodlarning iste’dod va qobiliyati avlodlarga «kalit» o‘laroq meros bo‘lib qolishini va shu =kalitzlar istalgan onda ishga tushib, olamga yana bemisl zako quvvatiga ega kishilarni hadya etishining sirlarini topgani uchun! Fotokameralar shiqirlab, sahna yorug‘nur chaqinlariga to‘laverdi. Nihoyat, an’anaviy tarzda mukofot egasiga so‘z berildi. Saldan keyin havo mavjlari aro uning so‘zlari yangradi. So‘zlar ekan, hayajonda ekani sezilib turardi. Shuningdek, biroz o‘ksikligi ham bor edi. Ayniqsa, o‘z hayotining bolalik va o‘smirlik davrlari haqida gapirganida, u ifodalar tovlana-tov-lana, afsus va o‘kinch qushlari kabi uchardi. Balki, juda ko‘p gaplarni gapirgisi kelgandir-U, olam ahli oldida nojoiz deb o‘ylagandir2 El-yurt ko‘rgan kunlarning ayrimlari haqida faqat El orasidagina tapirish mumkin. Tog‘-u toshlar, cho‘l-u dashtlar aro turmush zahmatlari bilan urinib-tirishib yurgan nihoyatda sodda, oddiy kishilarning turfa chehralari ko‘z o‘ngida gavdalangandir ham2 Qalbida tuyg‘ulari jo‘sh urib, ich-ichidan hurmat-u Ehtiromi, mehr-u muhabbati to‘lqinlangandir"1 134 (2 DshshEYO = —————=—==Xx=g–shi M (aa
Toshkentning Shayxontohur tumanidagi ko’chaga Shomahmudovlar nomi qaytariladi Metro bekati ham «Xalqlar do’stligi», maydon ham Do’stlik maydoni, «Istiqlol» san`at saroyi ham «Xalqlar do’stligi» deb qaytariladi, dedi Shavkat Mirziyoyev
Vengerga Gvardiolacha javob. «Siti» nimaning evaziga g‘alaba qozondi? 17:02 / 19.12.2016 7408 «Men Angliyadagi bir qator o‘yin uslublarining mayda jihatlariga to‘liq moslashib olishim kerak. Buning uchun vaqt talab qiladi. Ammo o‘yin uslubim, prinsiplarimni o‘zgartirish? Men hech qachon bu yo‘ldan bormayman. Hech qachon!» «Arsenal»ga qarshi uchrashuv oldidan Sky Sports esperti sifatida ishlayotgan Terri Anriga bergan intervyusida Gvardiola xuddi shu so‘zlarni aytib o‘tgandi. «Arsenal»ga qarshi uchrashuvda ham Gvardiola o‘z uslubiga sodiq qolgan holda futbol ko‘rsatdi. Faqat jamoadagi o‘zgarish boshlang‘ich taktik sxemaning 4-2-3-1 ko‘rinishini olgan bo‘ldi. Gvardiolaning «Bavariya»dagi faoliyati haqida ikkita kitob yozgan Marti Perarnau bu sxemani Pep odatda juda muhim, hal qiluvchi holatlardagina qo‘llashini eslatib ketgan. Bu ko‘proq raqibning pozitsion hujumlarini kuchsizlantirish va to‘pni nazorat qilishda tayanch zonasidagi o‘yinchilarning son ustunligidan foydalanish maqsadida qo‘llanilgan. Markaz to‘liq uning jamoasi ixtiyorida bo‘lishi kerak. Birinchi bo‘limning dastlabki qismini hisobga olsak, bu taktik o‘ylov deyarli ish bergani yo‘q. Venger shogirdlari tezkor gol kiritib olgach, butun birinchi bo‘limni ajoyib tarzda o‘tkazishdi. To‘p raqibga topshirib qo‘yilgan bo‘lsada, jamoa juda yaxshi himoyalandi. Ikkinchi qavatda «Siti»ga hech qanday imkoniyat qoldirilmadi. Birgina Loran Koselnining o‘zi bitta taymda uch marta havo kurashida yutib chiqdi, 8 to‘pni qaytarib yubordi, 2 marta to‘pni raqibdan olib qo‘ydi va 2 marta raqib zarbalariga to‘g‘anoq bo‘lib qoldi. Gvardiola jamoasining doimiy pressingga asoslangan to‘pni total ustunlik bilan nazorat qilib turuvchi o‘yini oldida Vengerning birinchi bo‘limning uchun o‘ylab qo‘ygan rejalari juda ham foydalidek ko‘rindi. Ammo ikkinchi bo‘limda esa butunlay boshqacha Gvardiola «Siti»si maydonga tushib keldi. Gvardiola o‘yindan keyin bergan intervyusida tanaffus vaqtida shogirdlariga tayinli hech narsa aytmaganini ta'kidlagan bo‘lsada, «Siti» butunlay boshqacha kayfiyatda maydonga qaytdi. Belerin va Gabriel o‘rtasida ko‘p vaziyatlarda yuzaga kelayotgan tushunmovchilik mezbonlar e'tiborini tortdi va endi o‘sha qanotda ko‘proq Leroy Sane paydo bo‘la boshladi. Rahim Sterling esa ko‘proq markazdan emas o‘ng qanotda chopishga o‘tdi. Qanotlarning kuchaytirilishi natijasida hujumlarda tezlik va variantlar ko‘paydi. Natijada birinchi gol yuzaga keldi. David Silva birgina harakat bilan Leroy Saneni Petr Chex qarshisida birga-bir vaziyatga olib chiqdi va o‘rtadagi muvozanat tiklandi. To‘g‘ri, bu vaziyatda juda ko‘pchilik ofsayd bo‘lgani haqida gapirmoqda. Arsen Venger ham o‘yindan keyin hakamlarning qarorlaridan nolidi. Uning fikriga ko‘ra, ikkinchi kiritilgan golda besh metrlik o‘yindan tashqari holat qayd etilishi kerak edi. Bu haqida keyinroq alohida to‘xtalib o‘tamiz. Umuman olganda, ikkinchi bo‘limda Venger jamoasi ko‘rsatgan o‘yinni futbol deb ham bo‘lmaydi. Balki, kuchsizroq jamoa uchun bu o‘yin uslubi bo‘lishi mumkin, ammo chempionlik uchun kurash olib borayotgan jamoa bu kabi yo‘l bilan natija erisha olmasligi tayin. Jamoa yetakchisi Mesut O‘zil umuman maydonda ko‘zga tashlanmadi. Aleksis Sanches bitta o‘zi jangda qolgan askardek taassurot uyg‘otdi. Bir so‘z bilan aytganda, «Arsenal» mavsumdagi eng yomon bo‘limlaridan birini o‘tkazdi. «Siti» esa aksincha chempionlik uchun kurash olib borayotgan haqiqiy jamoaga o‘xshadi. Umuman Gvardiolaning kuchli raqiblarga qarshi o‘yinlariga e'tibor bersak, jamoa autsayderlarga qarshi o‘ynagandan ko‘ra, yaxshiroq futbol ko‘rsatganiga guvoh bo‘lishimiz mumkin. «Barselona»ga qarshi «Etihad»dagi ikkinchi bo‘lim. «Chelsi» bilan o‘yinning dastlabki bir soati va «Arsenal»ga qarshi ikkinchi bo‘limda ko‘rsatilgan futbol hozircha Gvardiolaning haqiqiy imzosini ko‘rsatdi. «Arsenal»ga qarshi o‘yin shunisi bilan boshqalaridan ustun ediki, jamoa Fernandino («menga uchta Fernandino bering – va men APL chempioni bo‘laman» ©) va Serxio Aguerosiz (asosiy to‘purar) mavsumning oson bo‘lmagan qismida g‘alaba qozondi. Juda muhim bo‘lgan natijaga erisha oldi. Endi Venger noligan vaziyatlar yana gol kiritilgan vaziyatlarga e'tiborni qaratamiz. David Silva to‘pni oshirayotgan vaziyatda bir qarashda Leroy Sane himoyachidan ko‘ra darvozaga yaqinroq joylashgandek ko‘rinadi. Biroq suratga yaxshilab nazar solsangiz, Loran Koselni so‘nggi soniyalarda oyog‘ini orqaga biroz kengroq yoyib yuborganini ko‘rishimiz mumkin. Aynan shu nuqtadan olib qaraganda hakam golni hisobga olishga to‘la haqqi bor edi. Ikkinchi goldagi vaziyat anchagina bahsli. Agar bu vaziyat uchun hakam ofsayd belgilashi kerak bo‘lsa ham, belgilamagan taqdirda ham vaziyat ikki tomonlama muhokama qilinishda davom etadi. Birinchidan, Rahim Sterling Kevin De Bryuynening zargarona to‘p uzatishidan keyin bor e'tiborini zarba berishga qaratdi va bu yerda David Silvaga to‘pni oshirish uchun bir soniya bo‘lsada o‘ylab ko‘rgani yo‘q. Ikkinchidan, Rahim darvozaga zarba berayotganida (rasmga e'tibor bering) David Silva Petr Chex aytganidek uni umuman to‘sadigan pozitsiyada emasdi. Ya'ni ofsaydda qolib ketgan Silva bu vaziyatning aktiv ishtirokchisi emasdi. Passiv holatda deyishimiz to‘g‘riroq bo‘ladi. Umuman olganda, agar vaziyatlar gol sifatida hisobga olinmagan taqdirda ham ikkinchi bo‘limdagi o‘yin shuni ko‘rsatib turgandiki, «Siti» baribir gol urishi kerak edi. Faqat savol vaqt masalasida bo‘lib qolgandi. Londonliklar ikkinchi bo‘limni butunlay raqibga topshirishdi va o‘yinni boy berishdi. Gvardiola esa uni tinmasdan tanqid qilayotgan ingliz jurnalistlariga munosib javob qaytara oldi. «Arsenal» London derbisida «Chelsi»ni mag‘lub etdi APL. «Arsenal» London derbisida yutqazdi Angliya Kubogi. «Arsenal» keyingi bosqichga chiqdi va boshqa natijalar
162 PATOMORFOMETRIYA PATOMORFOMETRIYA —patologik jarayon natijasida to‘qima va hujayralarda kelib chiqadigan o‘zgarishlarni sifat va son jihatidan matematik analiz qilish usuli. PATOPLASTIKA —biror omil ta’sirida ruhiy xastalik belgilarining o‘zgarish jarayoni. Asosiy kasallik belgilariga qo‘shimcha omillar qo‘shilib, yangi belgilar paydo qiladi. hatto butunlay boshqa ko‘rinishga aylantirib yuborishi ham mumkin. Bir xil omil bir vaqtning o‘zida ham asosiy, ham qo‘shimcha sababchi sifatida kelishi mumkin, mas., alkogolizm oq alahlash psixozida asosiy omil bo‘lib kelsa, tutqanoq xastaligida uning klinik ko‘rinishini o‘zgartirib yuboradi. PATOPSIXOLOGIYA—psixologiya fanining bir bo‘limi; ruhiy bemorlar holatining o‘zgarish jarayonlarini o‘rganadi. PATRONAJ—1) aholini mehnat va uy sharon-tini tekshirish, sog‘lomlashtirish (ba’zan davolash) va ular o‘rtasida sanitariya-oqartuv tadbirlarini olib borishdan iborat sanitariya-profilaktika ishlari. Antenatal P.— bola-lalr poliklinikasi hamshiralari tomonidan homilador ayollar uy sharoitini o‘rganish va : bo‘lajak onaga tug‘iladigan bolani parvarish qilish haqida yo‘l-yo‘riqlar ko‘rsatish. Homilador ayollar P. i.—homiladorlik normal davom etayotganligidan, chilla davridagi ayollardan xabar olish maqsadida ularning uylariga hamshira va shifokorning borib yordam berib turishi. Bolalar P. i.—hamshiralar va shifokorlarning 3 yoshgacha bo‘lgan va tez-tez xastalanib turadigan bolalarni kuzatib borishi. Chaqaloqlar P. i.—bola tug‘rukhonadan chiqqanidan so‘ngunga vaqti-vaqti b-n hamshira yoki shifokor qarab turishi. Ruhiy kasallar P. i.—hamshira va psixnatr shifokorning oilasida ruhiy kasalligi bor bemorlarga tibbiy yordam ko‘rsatib, ularni kuzatib borishi; 2) Qizil YarimOy jamiyati tomonidan yolg‘iz va qari kasallarga, urush va mehnat nogironlariga tibbiy va sanitariya yordami ko‘rsatish. PAXIGIRIYA —boshmiya pushtalarining turli kasalliklar oqibatida qalinlashib, to‘qimalar arxitektonik tuzilishining o‘zgarishi. Araxnon-dit, boshmiya jarohatlari, meninngit asorati sifatida namoyon bo‘ladi. PAXIDERMIYA —teri kasalligi; bunda teri qavatlari o‘sib qalinlashib ketadi. Burmadi P. da boshning sochli qismi terisi o‘ta qalinlashib, kallaning tepa qismi va ensa sohasida og‘riqli Dag‘al teri burmalari hosil bo‘ladi. «i? PAXIONIXIYA —tirnoq plastinkasi ostidagi epidermis qavatining qalinlashib ketishib-n kechadigan keratoz. P. da tirnoq oqimtir tusga kiradi. PASHSHALAR—qo‘shqanotli hasharotlar: turkumi; yer yuzida keng tarqalgan. P. odam va hayvonlar orasida juda xilma-xil kasallik qo‘zg‘atuvchilarini tashib yuradi. Uy pashshasi yuqumli kasalliklarini, kuzgi P. esa sibir yarasi va sepsis qo‘zg‘atuvchilarini tarqatadi. P. ning lichinkalari mnaz kasalligini qo‘zg‘atadi. PEDIATR—bolalar sog‘lig‘ini muhofaza qilish, ularning kasalliklarini aniqlash, oldini olish va davolash masalalari b-n shug‘ullanuvchi oliy ma’lumotli mutaxassis. PEDIATRIYA—klinik tibbiyotning bir sohasi; bolaning rivojlanishi jarayonida sihat-salomatligini, fiziologiyasi va patologiyasini o‘rganadi, shuningdek bolalar kasalliklarini aniqlash, oldini OLISH va davolash usullarini ishlab chiqadi. PEDIQULYOZ —q. Bitlash. PEDIQULOFOBIYA —miyaga o‘rnashib qol-gan qo‘rquv holati; bitlab ketishdan qo‘rqish. PEDUNQULIT —buyrak darvozasidan o‘tadigan magistral qon tomirlarini o‘rab turuvchi yog‘ hujayralari va biriktiruvchi to‘qimalarining yallig‘lanishi. Piyelonefrit, buyrak sili, siydik ajratuvchi organlarning kasalliklari tufayli buyrak jomida bosimning oshishidan yuzaga keladi. PEYRAFOBIYA —miyani chulg‘ab olgan qo‘rquv holati; ko‘pchilik oldida gapirishdan, so‘zlashdan, shuningdek imtihon topshirishdan ko‘r-qish. PELLAGRA—organizmda RR vitamin (nikoti-nat kislota) va V gruppasiga mansub boshqa ba’zi vitaminlar tanqisligidan kelib chiqadigan kasallik; bunda teri va shilliq pardalar zararlanadi, ich ketadi, asabiy-ruxiy o‘zgarishlar ro‘y beradi. PELBVIGRAFIYA —–kontrast modda ishlatmasdan chanoq suyagi va chanoq a’zolarini rentgenologik tekshirish. PELBVIMETRIYA —ayollar chanog‘ini tashqi va ichki tomondan o‘lchash; asosan homiladorlik va tug‘ruq vaqtida foydalaniladi. PEL!VIOPERITONIT —kichik chanoqda joylashgan organlardagi yallig‘lanish jarayonining (andeksit, appenditsit) chanoq ichki devoriga ham tishi. PELBVISQOPIYA —tibbiy endoskop b-n chanoq yoki unda joylashgan a’zolarni tekshirish. PENIAFOBIYA —miyaga o‘rnashib qolgan qo‘rquv holati; kambag‘allashib, qashshoqlashib qolishdan doimo xavotirlanib qo‘rqib yurish. PENITSILLIN—kimyoviy tuzilishi bir-biriga yaqin tabiiy va yarim sintetik antibiotiklar guruhi, eamburug‘larning RepsPIit turkumidan olinadi. P. ning natriy, kaliy tuzlari, boshqa moddalar b-n komibanatsiyasi ishlatiladi. P. stafilokokk, streptokokk, pnevmokokk, gonokokk, meningokokk va b. kasallik qo‘zg‘atuvchilariga juda faol ta’sir etadi; mikroorganizmalar qo‘zg‘atgan kasalliklarda ishlatiladi. PENTOZALAR —molekulasida besh atom uglerod bo‘lgan monosaxarid. Asosiy vakillari riboza va dezoksiriboza, nuklenn kislotalar tarkibiga kiradi. PENTOZURIYA —siydikda pentozlar miqdorining ko‘p bo‘lishi. PEPSIN —me’dadagi proteaza. Kuchli kislotali sharontda o‘ta faollikka ega. Ikki gidrofob aminokislotalar orasidagi peptid bog‘larni (fen-fen, fen-tir) ko‘proq gidrolizlaydi. Pep-sinogendan autokatalitik tarzda kislotali sharoitda hosil bo‘ladi. PEPSINOGEN — lelsinning nofaol progormo-ni. Kislotali sharoitda gidrolizlanganda bir
AQSh: barcha xarajatlari qoplanadigan stajirovka dasturi | GRANTLAR.UZ AQShda joylashgan Yale Universitetida bo’lib o’tadigan Maurice R. Greenberg World Fellows Program stajirovka dasturiga arizalar qabul qilinmoqda. Dastur o’z karyerasining qizg’in pallasidagi turli soha vakillari uchun mo’ljallangna bo’lib, har yili avgust-dekabr oylarida hamkorlik stajirovka dasturi uchun saralab olingan bir necha guruh mutaxassislarga Yale universitetida o’z ustida ishlash va tadqiqot olib borish imkoniyati yaratiladi. Maurice R. Greenberg World Fellows dasturi 4 oylik hamkorlik stajirovka dasturi bo’lib, bu dastur ishtirokchilari shu vaqt mobaynida AQShning mashhur Yale universitetida izlanishlar olib borishadi. Bunda ularga o’z dunyoqarashlarini kengaytirish hamda fikrlarini olimlar va mutaxassislar bilan bo’lishish imkoniyati yaratib beriladi. Dastur qatnashchilari uchun quyidagi mashg’ulotlar tashkillashtirilgan: Haftalik seminarlar. Bunda qatnashchilar bir-birlari bilan tanishishlari, turli mavzularga fikr almashishlari va muhim mavzularda taniqli olimlarning fikrlarini eshitishlari va shu kabi ko’plab mashg’ulotlar bilan shug’ullanishlari mumkin. Seminarlarda muhit ijobiy va yoqimli bo’ladi. Shaxsiy rivojlanish. Dastur davomida qatnashchilar o’z ustlarida ishlashlari uchun barcha sharoitlar yaratiladi, ular mustaqil tadqiqot olib borishlari yoki unverisetda o’qitiladigan 2000dan ziyod qisqa kurslarda qatnashishlari mumkin. Qatnashchilar dastur davomida Yale Universiteti fakultetlari bo’ylab turli tadbirlarda qatnashishlari mumkin. Qatnashchilarga dastur vaqtida Yale universiteti bakalavr va magistratura bosqichida tahsil olayotgan talabalar biriktirilib qo’yiladi va talabalar qatnashchilarga dastur davomida turli mashg’ulotlarda ko’maklashishadi. Turli soha mutaxassislari uchun Dasturga grant asosida qabul qilingan ishtirokchialrga quyidagi imkoniyatlar yaratib beriladi: Qatnashchiga yashash xarajatlariga sarflash uchun stipendiya beriladi. Qatnashchi bir yoki ikki xonali o’rtacha jihozlangan turar-joy bilan ta’minlanadi. Nomzod tibbiy sug’urta qilinadi. Nozmodga safar uchun borish va kelish uchun aviachipta olib beriladi. Undan tashqari, dastur davomida qatnashchilar Nyu York va Vashington (DC) shaharlariga ham sayohat qilishadi. Maurice R. Greenberg World Fellows Program dasturiga quyidagi talablarga eng mos nomzodlar qabul qilinadi: Nomzod 5 yildan kam bo’lmagan va 20 yildan ko’p bo’lmagan ish tajribasiga ega bo’lishi va ish faoliyati davomida yutuqlarga erishganligi, kelajakda ham shunday davom eta olishini ko’rsatib bera olishi kerak. Nomzod AQSh fuqarosi bo’lmasligi kerak. Nomzod o’z sohasida milliy, hududiy va xalqaro miqiyosda yutuqlarga erishgan bo’lishi, o’z sohasiga sodiq, jonkuyar bo’lishi hamda muhim masalalarga befarq bo’lmagan, turli muammolarga yechim topishga tayyor shaxs bo’lishi zarur. Nomzodda kelajakda yaxshi yetakchi bo’lib yetishishga potensial bo’lishi kerak. Nozmod Yale universitetidagi dasturdan manfaatdor bo’lish bilan birga jamiyatga manfaat keltira oladigan shaxs bo’lishi zarur. Nomzod yetakchilik, bunyodkorlik, ijodiy va yaratuvchilik ruhida fikrlay oladigan shaxs bo’lishi muhim hisoblanadi. Nomzod dasturga qabul qilingan taqdirda 4 oy mobaynida AQShda, ya’ni Yale universiteti binosida yashash imkoniga ega bo’lishi kerak. Dasturga hujjat topshirish to’liq onlayn shaklda bo’ladi, hujjat topshirish uchun onlayn ariza berish kerak. Buning uchun oldin tizimda shaxsiy akkauntingizni ro’yxatdan o’tkazib, unga kirgach ariza to’ldirishni boshlashingiz mumkin. Onlayn ariza berishda quyidagi hujjatlarni ham ilova qilish zarur: Insholar (savollar ariza formasida ko’rsatilgan). Qisqa video (ixtiyoriy). Undan tashqari, dasturda qatnashishi mumkin bo’lgan shaxsni dasturga nomzodlikka ko’rsatish ham mumkin. Ma’lumot uchun applicant.worldfellows@yale.edu elektron manziliga murojaat qiling yoki savol-javoblarni ko’rib chiqing. Yale Universitetidagi shu kabi yangiliklardan boxabar bo’lib turish uchun universitetning yangiliklar xabar tizimiga obuna bo’lishigiz mumkin.
Gitda qanday qilib oxirgi emas, undan oldingi ma'lumotlarni olsa bo'ladi
Doimo zahri alamdur komimizda nechakim, Ul shakarlab bevafo hshjronining mehmonimiz. Ohimiz — o‘tlug‘ alam, ko‘zyoshimiz —xayl-u hasham, Go‘yiyo rapju mashaqqat kishvarining xonimiz. Lolagun atlas qabolar yodi birlan qon sochib, Chun shafaq shomi g‘aribon go‘shasin giryonimiz. Volau shaydoyi har bir zulfi anbarbo‘y o‘lub, Rishtai mavhumdek bo‘ldi tani uryonimiz, Hamdami bo‘lsak dame mujgonasolarning agar, Qolmag‘ay g‘amlik ko‘ngulda zarracha, armonimiz, Otashin ruxsoralarning ishqida umr o‘tkarib, Dahr eli sardaftarining turfa bir nodonimiz. Bo‘lmag‘aymiz ishqsiz bedardlarning mahrami, Toki rasvolig‘ni sarbozorini sarsonimiz. Qofi ishq ostida anqodek bo‘lubmiz benishon, Bu sababdin kishvari shuhratni tanho xonimiz. Albatah, ko‘yi vafodin yonmag‘aymiz zarracha, Jonimiz chiqg‘uncha to bu ko‘cha sargardonimiz. Ravzayi rohatda tuzmay lahzaye aysh-u nishot, Bulbuloso dilrabolar gul yuzin nolonimiz. Yosmin ruxsoralar hajrin chekib o‘lsak agar, Biz kabi bekasni Sidqiy, kim berur tovonimig ta Bor edi ko‘ngul aro tarkib-u diyor qilish, , Judo bo‘lib hamadin g‘urbat ixtiyor qilish. 113. Berib og‘o-inig‘a barcha mol-u mulkatni, Ki lozim o‘ldi qanoatqa o‘zni yor qilish. Sadafdin o‘yla guhar chiqmasang, qachon bulg‘ay, Zamona rastasida qimmat oshkor qilish, Yaqin yer quchoqiga olur sani, tokay, — " Kamoli hirs ila dunyoda girudor qilish) Qoch emdi faqr maqomiga, eyki, soda ko‘pgul, Na yaxshi ushbu fazilatqa iftixor qilish. Ko‘ngul bog‘ini gar yashnasun desang doim, Kerakki ko‘z yoshing, andoqki jo‘ybor hilpsh. Hamisha g‘aflat ila bo‘ldung, ey ko‘ngul bormu, Xayoling ichra dame o‘zni hushyor qilish? Uzuldi ahli zamondin saxo va judu karam, Alarda qayda erur bu kabi shior qilish. Na yaxshi ketsang, agar ushbu yordin, ey Sidqiy, O‘zinga xoki g‘ariblik aro mazor qilpsh. Aylasam, ahvolima solmas quloq jonona, arz, Rahm etar erkinmu qilsam, yig‘lab anga yopa arz. Paykarim za’f o‘ldi qopi yodida hamchun hilol, Emdi qilsam Qad bukub, tipglarmu betobona arz. Bo‘lmasa gar ul, ochilmas xotirim gul-gul bo‘lub, Aylamangiz gulsiton sayrin man nodona arz. Ul mani arzimni aslo tinglamaydur, yo borib — Aylayinmu holi zorim yig‘labon sultona arz. 3—1662 G‘unchadek Sbagringni qonin naylag‘aysen, Sidqiyo, Aylabon bedardlarning oldida giryona arz. Man uchun yubordingiz" o‘yla mushki azfar xat, Jon mashomini qildi to yetib muattar xat. Muddate edi, yo‘lga asr-u intizor erdim, Haqqa shukrkim, bo‘ldi shodlikka mazhar xat. Vodiy tamannoda turfa bir edim hayron, Maqsadim sari bo‘ldi oxirida rahbar xat. Bu kamina Qul arzi qayda yetqusi erdi, Xidmatiigiza bo‘l kun bo‘lmasa edi gar xat. Bu sharoralik ko‘ngyaum ichra oshyop tuzmish, Kub zamonlar o‘lmishkim, o‘yla bir samandar xat. Bevafo go‘zallardin manga yaxshidur sad bor, Bil, g‘galat dedim, — bordur, barcha elga dilbar xat. Gar kishi faqir o‘lsa, bo‘lg‘usi anga davlat, Gar kishi gani bo‘lsa, bo‘lgay anga zevar xat. Kahkashondin oshurg‘ay xush qalampi)ng 1 qadrini, Kim sipehri baxt uzra keldi sa’di akbar, xat. Dilshikasta Sidqiyni)ng) oxir el aro qildi, Shuhrat osmopida hamchu mehri xovar, xat. = Andijonlik do‘sti, shoir Mulla Husayn Rizoiyga javob maktubi (B. Q.), To soya solmasa boshing uzra humoyi ishq, Ey soda, qayda bo‘lg‘ung erur podshoyi ishq. Johu jahonga boqmay, api pushti po urub Etg‘il o‘zingii, o‘ylaki Adham gadoyi ishq. Yering yuzini oh ila dilda ko‘rmag‘ung, Gar hosil etmasang, ko‘ngul ichra safoyi ishq. Bemori ishq o‘laplari darmoni —vasli yor, Bulg‘ay aningdin o‘zga qachon bedavoyi ishq. Behad jaridalarga chu yozsa, tuganmag‘ay, Har shom-u har pagoh aro mojaroyi ishq. Laylivashim g‘amida tanim xushk ayladi, Yozib boshimga o‘ylaki Majnun baloyi ishq. Elning ko‘ziga, Sidqiy, agarchand, telbadur, Lekin xayoli yorila bo‘ldi rasoyi ishq. DAR TAZMINI BAR YAKBAYTI MAJRUHI O‘SHIY Olamda bo‘lay shod desang, bo‘l takasaltang, G‘amdin bo‘lay ozod desang, bo‘l takasaltang. Dunyoni zar-u moliga hargiz nazar etmay, Ko‘nglum qilay obed desang, bo‘l takasaltang. Pir eshikida xidmat etib shom-u saharlar, Gar man topay irshod, desang, bo‘l takasaltang. Bir pulni kishidin tama’ etmay kecha-kunduz, Haqni qilayin yod desang, bo‘l takasaltang, Yorim sari ko‘yiga borib, andaman aylay, Nola bila faryod, desang, bo‘l takasaltang. Uzlatqa chekib o‘zpi, manga toki nazarlar Solsun hama avtod, desang, bo‘l takasaltang. Sidqiy, bu «jahon johini mehrini ko‘nguldin, Bo‘lsun bori barbod, desang, bo‘l takasaltang, Ko‘rmadi bir kimsa sendek jodui Gashmirni, Bir boqish birla asir etkung juvon-u pirni. Girdbodoso baloyi dasht aro, ey sapgdil, Besar-u 10 aylading-ketding man dilgirni. X Firqating shomi aro qonlar sochib hamchun shafaq, Anglamassan yig‘lasam, bu nolay shabgirni. Sarvi qadding yodida hardam chekib yuz o‘tlug‘ o‘t, Tobmadim ko‘yung sari yetmoqg‘a bir tadbirni. 2 1) Hamchu nargis ko‘zlarim tortar yo‘lungda intizor, Kel buyon, olloh haqi, ko‘rma ravo ta’xirni. Ko‘shishi bedastu polar yo‘q, asardan noumid, Intizori dom oxir tortadur naxchirni. Qatli Sidqiyg‘a hilol abro‘laringdin dambadam, Ko‘zlaring jallodi mujgondin otarlar tiriy, ji Sandan hamisha, jono, javr-u jafo muborak, Sabr-u tahammul ango etmak mango muborak. Qomat chekib chamanda, aylar chog‘ingda raftor, Yuz jilva birla, ey. sho‘x, kasbi havo, muborak. Xurram bo‘lub hamisha bu dahr bog‘i ichra, Umring niholi bo‘lsun 10 borho muborak. Lutf-u karam yuzidin boqg‘il bu qulga goho, Chunkim gadoga bulg‘ay shahdin ato muborak. Tushgach yuzipgga ul dam, ko‘z nur kasb qildi, Mehri ruhingga bo‘lsun nur-u ziyo muborak. Nozik beling xayoli qildi tanimni bemor, Bu dardni hamisha qilsun xudo muborak. Sidqiyg‘a bo‘lg‘usidur lutf-u karam yoriga, Sandin hamisha jono, javr-u. jafo muborak. IN G‘AZALRO AZ ANDIJON BA JANOBI BIRODARAM MULLA VUSLAT SHOSHIY IRSOL DOSHTA BUDAM Ey senga, Vuslat, o‘lsun lutfi xudo muborak, Qo‘nglung sijanjalig‘a ya’ni ziyo muborak-Jismim zamonlar erdi hajringda asr-u bemor, So‘zingni marhamidin topti shifo muborak, Xat yozmoqing-la ko‘nglum mulkin musaxxar etting, Munqodliq hamisha bo‘lsun. mango muborak. Vasfipgga tilap ochib qilsa bu qul duolar, Etsun xudo haqingga shom-u sabo muborak. Avji sharafda bo‘lmay, hosidlaring hamisha, Iqboli past bo‘lsun ham shum-u nomuborak. Irsol etib duolar, Xushnud qilding, ey do‘st, Go‘yoki shahdin o‘ldi qulga ato, muborak, Nutq-u fasohatingdin lashkar tuzab, ochibsen, So‘z kishvariping, ey yor, bo‘lsun sango muborak. Ortib mudom fazling, rutbang ziyoda bo‘lsun, El ichra yona bo‘lg‘il to borho, muborak. Sidqiy boshiga lutfung kam qilma soyasini Kim soyai humodek bordur ashgo, muborak. Yaratib durur na yanglig‘ sani bo‘yla biruboring, Bosh-ayog‘ erur bari noz, hama jilvakor-u boring. Sap ushal daraxti zebo, hama mevasenu lekin, Na qilayki, qisqa ilikim, uzolmag‘ay anoring. Bu zamonda san erursan hama husni elini shohi, Yetushurga yo‘l toparmu sanga bir yo‘li bu zoring. Dame bo‘lmadi, netaykim, bu kamina borasida, Karam-u muruvvat ila, ajabo, vafo shioring. Ko‘ramanmu deb yapgaro sani mehrdek jamoling, - Yo‘lunga boqib chu harqo chekadurman. intizoring. Agar olmoq ersa qasding, mani ushbu xasta jonim, Sanamo, qoshimga kelg‘il, uzum aylayin nisoring. Nega Sidqi, tiri ohing hadafi muroda stmas, Magaramki, charx o‘lubdur sanp zo‘r kinadoring. G‘uncha la’lingdin, qoshingdin tiyg‘gi burrondur xijil, Qomatingdin bog‘ aro sarvi xiyobondur xijil. Loladek yashnab o‘tursang bazm etarda kechasi, Yuzlaringdin, ey pari, sham’i shabistondur xijil, Oh urub ko‘nglum, ko‘zum qon yig‘glag‘gopda sansizin, Gashkdin yoquti ahmar birla marjondur xijil. Mushk yanglig‘ xatlaring ul kun ko‘rubon bog‘ aro, Sayri gulzor aylagop chog‘ingda rayhondur xijil, Xushado, shiripliqolik kishvarin tanhosisen, Bu nazokat birla sandin jumla jopondur xijil. O‘lmag‘ay nechun yuzingdin jumla gulrux sharmsor, Kim falak avjida, jono, mehri raxshondur xijil. Iomi nekingni hurufin terdi silki nazm aro, Shul sabab Sidqiy so‘zidin durri g‘altopdur xijil. i J J Kim dedi, kulbamga, jopo, sanga aslo kelmasun, Man soridin sanga dushman aydimu yo kelmasun. Kelmas ersa)ng) sandin o‘zga so‘rg‘ali ahvolimi, Bo‘lsa ham gulruxlar ichra garchi tanho, kelmasun. Furqati yorim tanimni qildi za’fu shodmon, Ul tabiba aytingiz, olib davo, to kelmasun. Bir parini ishqpning sho‘ri yetib ortar menga, Emdi ko‘nglum mulkiga o‘zga alolo kelmasun. Telba ko‘ngul birla chekkan dardnok ohim o‘ti O‘rtag‘ay, yonimg‘ga —denglar—hech dono kelmasun. Hech mo‘minga —duo aylang—maningdek anga ham G‘urbat ichra yuzlanib yuz ming baloyo kelmasun. Tiyra kulbamga kelurda yor, hijron kechasi Ro‘shnolik berg‘ali ko‘kdin Surayyo kelmasun. Javriga yorimni chandon sabr qilsam, der mango, Sanga goho mehr bo‘yi mandiya aslo kelmasun. Yering o‘lsam-u saning Sidqiy) vafolar aylabon, Barni tut, ikkinchiga sango tamanio kelmasun. ji ’ Bir kecha kelib tanho kulbamni charog‘on qil, Xoni vaslinga mendek benavoni mehmon qil. Nozila xirom aylab gulshan ichra to, jono, Yozibon qaro kokil, sahniy apbarafshon qil. Gul yuzinga zebolik da’vosini aylabdur, Ko‘rsatib yuzing, oni rashk o‘tiga so‘zon qil. Furqating aro bo‘ldi za’fdin tanim bemor, Marhamat bilan, ey sho‘x, ushbu darda darmon qil. Hijratingda vaslipgni bilmasa kishi qadrin, Ey sanam, ango boqmay, mubtaloi hijron qil. Zuhd eli ko‘rub holim aylamish malomatlar Ko‘rsatib yuzing mandek ko‘yung ichra sarson qil. Holini bu Sidqiyning so‘rg‘udek kishi yo‘qtur, G‘urbat ichrasan anga lutf birlan ehson qil. uu G‘ayri bazmida yuzing oydek jilo ko‘rsatmasun, Gulga bulbuldek alar ham ming navo ko‘rsatmasun. Lolarang etmoqg‘a; pozik qo‘llaringni, oypari, Yuz tamanno birla rangiping xino ko‘rsatmasun. Iltimosiga raqibimning nigohe qilmag‘il, Kim alar to sanga arzi muddao ko‘rsatmasun. Mayl sayri gulshan aylar chog‘da, jono, noz ilan Aylabon da’vo qadining sarv to ko‘rsatmasun. Xushklabmen, bodai la’ling bilan sarshor qil, To sarobi furqating yuz ming jafo ko‘rsatmasun, Otashin la’lingga. o‘zni o‘xshatib gulzor aro, G‘uncha bag‘rin Qon etib, choki qabo ko‘rsatmasun, Nolap Sidqiyg‘a gar solmas esa aslo nazar, Ishqida kuydurmasun, noz-u ada ko‘rsatmasun. BA JANOBI MULLO KAMIY TOSHKANDIY AZ ANDIJONI FIRDAVSNISHON IRSOL DOSHTA BUDAM" Yo‘lingizg‘adur muntazir jism-u jon, Bo‘lursiz qachon ozimi Andijon Badan ichra jonim qushi talpipur, Toparmaimu deb Sizdin istab iishon. Na xush davlat erdi edingiz anis, Mani potavong‘a Siz, ey nuktadon Damo-dam terib maqsadingiz gulii, Bo‘lung dahr bog‘i aro komron. Falak zolidin Sizga yetmay gazand, Xudo saqlasun Sizni doim omon. Pa yerda esangiz, bo‘lub shodkom, Saodat bilan bo‘lg‘asiz xiromops. Erursiz suxanvarlik iqlimida Ajab shuhrabardoru oliynishon. Bu davlatqa har doimo shukr eting, Kim etqay ziyoda xudoyi jahon. Bu Sidqiy, duodin Siza hadyalar Yubordi qilib kilkin anbarfishon. kj Sabab nadur, kishiga bo‘lmas oshno ul sho‘x, Jafoni pesha qilib, tark etar vafo ul sho‘x, Bizingcha oshiki sargashta hurmatip tutmas, Birovga bo‘lmag‘on erkinmu mubtalo ul sho‘x. Mango na sud berur za’faroniy may ulsiz, Yuzumpi furqatida qildi qahrabo ul sho‘x. Hayoli zulfi bilap bo‘lmadim dame diljam’, Boshimga bo‘yla ajab soldi mojaro ul sho‘x. Marizi ishqi eding, emdi iaylag‘ung, Sidqiy, Visoli marhamidin qilmasa davo ul sho‘x", kit Mahvashi oliysifat, mashhuri davronast choy, Barcha el oshuftasi, bir turfa tayyopast choy. Jumlayi shoh-u gado savdospdin xoli emas, Majlisoroyi .hama pir-u javoponast choy. Vah, na xush, debdur ushal donoyi oliy borgoh, Bo‘lmasaydi kufr, der erdiki, imonast choy, Aylamangiz xohishi taryoku mayli ko‘knor, Kayfbaxshi har dili ahli musulmonast choy. Bilsangiz joyi aning Seylon ila Lo‘pdundadur, Shul sabab turk ahliga Hind ichra pinhonast choy. Pechkalik uy ichra qishda qaynar ersa choyjo‘sh, Quvvati ruhi ravopu rohati jonast choy. Pulga sotmas bo‘lsa gar jon ila el olg‘usidur, Bu sifat manzuri jumla ahli Turonast choy. Ahli Turon deb budam xos ayladim, lekin g‘alat, Negakim, manzuri jumla (ahli) Eronast choy. Xosi islom ahli manzuri desa, andog‘am emas, Dahriy Rus-u Farang-u ahli Yoponast choy. Toshkand ahli yetarlar choyning qadrig‘akim, Har necha qimmat esa, onlarga arzonast choy. Bermag‘ay tanho o‘zi, Sidqiy, tarovat, negakim, Osh-u noni bo‘lmasa chun tiyri parronast choy. ku Ud shakarlab aylasa nozila gar shirin navo, To‘gii tab’im tuzar ul vaqt aro qandin navo. Mutribo, ul dilrabo yodida sozing soz etib, Jon nisor aylay sanga, chun Zuhra tuz derin navo. Beasar yalg‘on fig‘onim qayda yetqoy ul sori, So‘zi dildin chekmas ersam, yig‘labon. gar chin navo. Tinmag‘ur ko‘nglum tinib bir lahza orom olmag‘ay, To oning ko‘yiga borib, chekmasa chandin navo, O‘ylakim chang aylabon qaddim duto gar aylasam, Shomi g‘amda o‘lturub bo‘lg‘oy manga oyin navo. Yig‘lashur ahvolima, rahm aylashub vuhshu tuyur, Dashti hajr ichra chu qilsam ingranib, garmin navo. Qayda Sidqiy yetqasen gulgun qabolar vasliga, Chekmas ersang sidq ila har lahza sad rangin navo. jo ji Mazhari fayzi jovidon «og‘a», Ma’dani ma’ninp nihon «og‘a». Yoki ma’ni arusig‘a bo‘lmish, Hajla oso-na xushmakon kogaz. Noma yozmoq chpog‘imda yor sori, Ko‘zyoshim birla bo‘ldi qon «og‘a». Shahboz tabiatimga, ne tong, Bo‘lsa andoqki oshyon «og‘a». Yeri derinalardin emdi manga Yo‘q ajab, bo‘lsa qadrdoi kogaz-Yig‘lag‘ay xoma sharhi hol uchun Olsam ilkimga har qachon «og‘a». Manga jahl elidan, albatta, Yaxshi, zeroki beziyon «og‘a». Man-u yor o‘rtamizda, ey Sidqiy, Bezabon turfa tarjimon «og‘a», Ajab xushlahjau shirpisuxan sho‘x, Erur sarfitnai oxir zamon, sho‘x. Saropo mast-u hayron etti bizii, Jamolin ko‘rsatib ul siymtan, sho‘x. Fido bo‘lsin siza jon naqdi har shab, Agar bo‘lsa chu sham’i anjuman sho‘x. Agar sho‘x o‘lsa, oni ayb qilmang, Yarashqoy qancha bo‘lsa ul chafan, sho‘x. Qilib rom, yoniga aslo yovutmas, Erur aidoqkim, ohuyi Xo‘tan, sho‘x. Safi ushshoqa solg‘ay yuz ming oshub, Bu yanglig‘ zulmparvar, safshikan sho‘x. Bitarmu dahr bog‘i ichra Sidqiy, Aningdek gulbadan, zebi chaman sho‘x. J J J Jahop jallodi xalqungga chekib tiygi sitam kam-kam, Nasimiydek so‘yub po‘stung, qilur ya’ni adam kam-kam. Saning bu sarvdek qadding falak davri hiloloso. Jafo bori bilan beshak qilur oxirda xam kam-kam. PVisoli yor bazmida raqibi ro‘siyahlar ham. Hamono qolmag‘ay avji Shsharafda muhtaram kam-kam. Skandardek humoyunbaxt o‘lub, olamga shoh o‘lsang‘g, Bo‘lub mag‘rur, aldanma, ketar xayl-u hasham kam-kam. Qo‘lungda davlating bo‘lsa, navosizlar Dilin olg‘il, Nechunkim, turfatul ayn ichra ketgay ushbu ham kam-kam. 7 Jahonni (ng) lazzatii ham bohalovat shahd ila qandin Falakni (ng) zoli jon qasdida qilg‘ay hamchu sam kam-kam. Bo‘lub begona o‘zlukdin, chu pista xandazan bo‘lma, Ki nogah g‘am toshi boshingga solg‘ay mingalam kam-kam. Murod ohusi birla baxt bozi saiga rom o‘lsa, Ishonma anga, san, ey sodavash, qilg‘usi ramkam-kam. So‘zingni gavharin shavq ahliga bazl aylag‘il, Sidqiy, Ki qolmas ushbu ko‘k qasr ostida ahli karam kam-kam. Yer hajridek bo‘lmas, bo‘lsa ham azob aslo, Chekmasun bu mehiatdin zarra shayx-u shob aslo. Har tarafga o‘tganda o‘ynatib samapdini, Yo‘lida yotib oning bo‘lmadim turob aslo. Guliston tamoshosin aylaganda rux ochib, O‘t solur ango lekin olmasun niqob aslo. Kelgonida so‘rmoqg‘ga sad bahonalar birlav Kori bo‘lmadi oning lahza beshitob aslo. Vodiy firoq ichra yorim izlabon kirdim, Bilmadim nalar qilg‘ay manga bu sarob, aslo. « Orazi xayolida subhvash yaqo yirtib, Ko‘zyoshim kabi yamg‘ur to‘kmag‘ay sahob aslo. Qonima bo‘yalg‘gaymen rashkdii, ango dengkim, Ilgiga xinolardin chekmasun xizob aslo, Ishqi otashi tushgach, dnlg‘a, dil kabob o‘ldi, Manga bo‘lmag‘ay emdi hojati kabob aslo. Ko‘yida yugurmoqdin naldek duto bo‘ldung, Shavkato, nazar solmas nega ul janob asla, «! Jon qolurmu telbalarda, yursa jonon. har taraf, Ya’ni gulshan sahnida bo‘lsa xiromon Har taraf. Qayda bulg‘ay men kabi bedilda xotirjamlik, Nogah etsa ul pari zulfin parishon Har taraf. Dopmo vasli tamannosida sartardoz o‘lub, Tobmayii Kezg‘ay falakda mohri raxshon, har taraf. Ko‘rmayin aslo jamolini damo-dam qon sochar, - Nola qilsam shomlar bu chashchi giryon har taraf. Yusufim hajrida, Sidqiy, baytul ahzonda mudom, Yuzlanurman yYig‘labon chun piri Kan’op har taraf. ... G‘urbat ichra sizdin, ey mag‘mumdurman ayrilib, Suhbatingizdin, ajab, mahrumdurman ayrilib. Vaslingiz gulzorida chun bulbul erdim nag‘masanj, Ushbu kun vayronalarda bumdurman ayrilib. Kub eamotslardan beri qadrdenim sep eding, Sharbatl hajring tatib, masmumdurman ayrilib, Mehribanu munisim erding, ayo sohib sharaf, Bir kishi yo‘q so‘rg‘udek maztumdurman ayrilib, Barliqimdin istamangizkim nishonimning meni, Safhai ma’lumdin ma’dumdurman ayrilib, umda Hazratingda erkonimda erdi kub qadrim baland, Emdi sorig‘ rang pla marsumdurman ayrilib. 48 –
dek, kdavr xarajatlarini kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadga muvofiqdir. Bizning fikrimizcha, yoqilg‘i-energetika resurslari va boshqa asosiy tovarlar narxlarining barqarorligini oshirishga yordam beruvchi iqtisodiy vositalarni ishlab chiqish lozim, bu esa o‘z navbatida, innovatsiya faoliyatini jadallashtirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. 5.3. Innovatsiya jarayonlariga soliq mexanizmining rag‘batlantiruvchi ta’sirini kuchaytirish O‘zbekiston Respublikasida innovatsion iqtisodiyotni qaror toptirish uchun sharoitlar yaratish maqsadida innovatsiyalarni yaratish, joriy etish va tijoratlashtirishni faollashtirishga yordam beruvchi imkoniyatlarni aniqlab olish maqsadga muvofiq. Innovatsiya jarayonlarini rivojlantirishga to‘siq bo‘luvchi sabablardan biri amaldagi soliqqa tortish mexanizmlarining mukammal emasligi hisoblanadi. Soliqqa tortish mexanizmi innovatsiya faoliyatini jadallashtirish uchun zarur bo‘lgan mablag‘larni shakllantirishga bevosita ta’sir ko‘rsatadi, shuningdek, investitsiya xatarlari ham ko‘p jihatdan ularning harakatiga bog‘liq. Davlat turli fiskal mexanizmlardan foydalangan holda, xo‘jalik subyektlari faoliyatini yangi texnologiyalarni joriy etish va resurs sig‘imi yuqori ishlabchiqarishlarni qisqartirishga yo‘naltirgan holda, ularga bevosita ta’sir ko‘rsata oladi. Shunga bog‘liq ravishda, milliy iqtisodiyotda biznes muhitini yaratish talab etiladi, toki u foydalanilayotgan salohiyatni modernizatsiya qilishni jadallashtirish, innovatsiya faoliyatini faollashtirish va ichki hamda jahon bozorlarida yuqori texnologik mahsulotlar raqobatbardoshligini o‘stirishga yordam bera olsin. Jahon amaliyotida innovatsiyalarni ishlab chiqishga hamda ularni joriy etishga mablag‘ kiritishni rag‘batlantiruvchi vositalardan keng foydalaniladi. Ular orasida yangi jihozlar va qurilishga kapital qo‘yilmalar hamda ITTKI uchun xarajatlar summasiga mutanosib bo‘lgan foyda solig‘i imtiyozlari; ba’zi turdagi uskunalarni sotib olishga sarf-278
dan foydalanib —x y ral iri ai AA bo‘lishini topamiz. Ravshanki, ushbu 6 8 10 12 –? l j. ta kabi bi ji 57 61 1 – X taqribiy formuladan. { x. x h! x!0 y!? , 1 2. h e’di 0 F = "37—i 4 «6! ) ax. —— — kelib chiqadi. Bu taqribiy tenglikning o‘ng tomonidagi integralni hisoblaymiz: «? DI $5 k0 xi? ossa 5 da = 0 i Y 3 5 7 9 Ir x!3 H X : X X x x 4 AG 2.5 317 J 41.9—551755! 73) ! I I 1! Yo —1—57 7 T 67707 o Oi. 1 ’ , o‘ yo!oh = 0,7468. 0 f 121 «!
IV QISM KIMYODAN — MASALALAR VA ULARNING YECHIMLARI
Gomuşçu (shuningdek, Gomushchu va Tomushi) — Ozarbayjonning Sabirabad tumanidagi qishloq. Manbalar Ozarbayjon qishloqlari
Unda aytilishicha, ID rahbarining taqdiri noma‘lum
Aripov M M, Imomov T, Irmuhamedov Z M va boshqalar Informatika va axborot texnologiyalari:-Toshkent: O‘zbekiston, 1-qism 2002y, 2-qism 2003y, -168b Qidiruv Tizimlari Va Ulardan Foydalanish Usullari
—Muncha begonasiraysiz! Normuhammad Matlubaning o‘ziga xavotirlik bilan qarab turganligini ko‘rib kulib yubordi. —Nima, men shunaqangi qo‘rqinchli odammanmi U shunday deya yaqinroq surilib Matlubaning qo‘lini ushladi. —Sizga bitta gapni aytaymiyo Uning nima demoqchi bo‘lganini sezgan Matlubaning yuragi dukillab ketdi. «Voy xudoyimey, menga nima bo‘lyapti o‘zi; Nima uchun qo‘limni tortib, o‘rnimdan shartta turib chiqib ketolmayapman». Ushularni xayolidan o‘tkazarkan yigit vujudini qizdirayotgan ehtiros alangasi uning qaynoq kaftlari orqali o‘ziga ham o‘tayotganligini his etib ko‘zlarini olib qochdi. —Bilasizmi Normuhammad uning yelkalaridan ushlab o‘ziga qaratdi. —Men sizni korxona hovlisida uchratganimdayoq yoqtirib qolganman. Shunda butun vujudi o‘t bo‘lib yonayotgan Matluba irodasi o‘ziga bo‘ysunmay, ixtiyori qo‘ldan ketayotganligini sezdi.. ux . Endi ishxonaga qaysi bet bilan boraman. Matluba kaftlari bilan yuzlarini berkitdi. —Dadamlar bilib qolishsa... Shunday kelishgan go‘zal ayol bundan buyon o‘ziniki bo‘lganidan ko‘ngli to‘lgan Normuhammad uni quchoqlab yuzlaridan o‘pdi. —Bu faqat ikkalamizning o‘rtamizdagi sir. Xudodan boshqa hech kim bilmaydi. —Siz meni yengiltak ayol ekan, deb o‘ylayapsiz-ayo Matlubaning ko‘zlaridan duv yosh to‘kildi. —Hech qachon. Xayolimga ham kelmagan. Normuhammad uning vijdon azobida qiynalayotganligini sezib tasalli berdi. —Shu gapni yana gapirsangiz qattiq xafa bo‘laman. — Bo‘pti, men boray. Soat ikkidan o‘tibdi, ishdan ham kechga qoldim. Matluba o‘rnidan turdi. —Shoshmang, o‘zim olib borib qo‘yaman. — Yo‘q, iltimos, kerakmas, piyoda o‘n minutlik yo‘l. Matluba keng asfalvt yoqalab asta odimlab borarkan nazarida ko‘cha-ko‘ydagi odamlar qo‘llarini bigiz qilib, bir-birlariga uni ko‘rsatishib malomat qili-231
6-amaliy ish. Quyidagi jadvalni to‘ldiring. 1. Harakatni bajarishga chaqiruvchi undov so‘zlar: chu, ... 2. Harakatni to‘xtatishga chaqiruvchi undov so‘zlar: dirr, ... 7-amaliy ish. Buyruq-xitob undovlari ishtirok etgan 8 ta buyruq gap tuzing. Undov so‘zlarning gapdagi uslubiy vazifasiga tavsif bering. 8-amaliy ish. “Labirint”dan foydalanib, Qovoqvoyga faqat his-tuyg‘u ifodalovchi undov so‘zlar joylashgan bulutchani topishga ko‘maklashing va Qovoqvoy tilidan shu undov so‘zlar ishtirokida gaplar tuzing. Barakalla, shekilli
9.9-rasm. Elar xil muhitga purkalgan yonilg‘i to‘zonining tuzilishi: a—harakatsiz havoli muhitda; 4— 15 m/s tezlikdagi havoli muhitda; ec —35 m/s tezlikdagi havoli muhitda. To‘’zonning tashqi qatlamlaridagi mayda zarrachalar havogi ergashib qisman bug‘lanadi va alangalanish zonasiga tushadi Natijada alangalanish boshlanadi. Yonilg‘i berish apparaturasi yonilg‘ining yaxshi purkalishini, ya’ni bir xil o‘lchamdagi mayda zarrachalarga parchalanishini ta’minlashi kerak. Zarrachalarning kattaligi havoning uyurma harakat tezligiga va yonish kamerasining konstruksiyasiga mos bo‘lishi lozim. Agar purkash bosimi katta (140 MPa) bo‘lsa, yonilg‘i juda mayda zarrachalarga parchalanadi, lekin to‘zonning uzunligi qisqaradi. Mayda zarrachalar tezda bug‘lamb, to‘zilkich atrofida to‘planib qoladi va aralashma hosil qilish yomonlashadi, natijada dvigatelning ko‘rsatkichlari pasayadi, purkash oxirida hosil bo‘ladigan tomchilar yonish Jarayomning yomonlashishiga va dvigatelning tutun chiqarib ishlashiga sabab bo‘ladi. Ajratilmagan yomish kameralariga yonilg‘i nisbatan katta bosimda (40... 140 MPa) purkaladi. Shu sababli yonilg‘i forsunkadan chiqa boshlashi bilan mayda zarrachalarga parchalanadi. Purkash bosimining ma’lum qiymatgacha o‘sishi yonilg‘ining mayda zarrachalarga parchalanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatib dvigatelning ko‘rsatkichlarini yaxshilaydi. Purkash bosimi yonilg‘i apparaturasining tuzilishiga, yonish kamerasining turiga, dvigatel valining aylanishlar chastotasiga va bir 122
500 Glava 6. Uroven operatsionnoy sistemы parametrov, i model zaщitы drugaya. Pri otkrыtii fayla vozvraщayetsya identifikator (handle), kotorыy zatem ispolzuyetsya dlya chteniya i zapisi fayla. V otli-chiye ot sistemы UNIX, identifikatorы ne yavlyayutsya malenkimi selыmi chisla-mi, a standartnыy vvod, standartnыy vыvod i standartnaya oshibka ne opredelyayutsya zaranee kak 0,1 i 2 (isklyucheniye sostavlyayet pultovыy rejim rabotы). Osnovnыe funksii Win32 API dlya upravleniya faylami privedenы v tabl. 6.11. Tablitsa 6 . 11 . Osnovnыe funksii Win32 API dlya vvoda-vыvoda faylov. Vo vtoroy kolonke dayetsya ekvivalent iz UNIX Funksiya API UNIX Znacheniye CreateFile open Sozdayet fayl ili otkrыvayet suщestvuyuщiy fayl; vozvraщayet identifikator DeleteFile unlink Udalyayet suщestvuyuщiy fayl CloseHandle close Zakrыvayet fayl ReadFile read Schitыvayet dannыe iz fayla WriteFile write Zapisыvayet dannыe v fayl SetFilePointer Iseek Ustanavlivayet ukazatel fayla na opredelennoye mesto v fayle SetFileAttributes stat Vozvraщayet svoystva fayla LockFile Fcntl Blokiruyet oblast fayla, chtobы obespechit vzaimnoye isklyucheniye dostupa UnlockFile Fcntl Snimayet blokirovku s ranee zablokirovannoy oblasti fayla Rassmotrim eti vыzovы. CreateFile ispolzuyetsya dlya sozdaniya novogo fayla i vozvraщayet identifikator (handle) dlya nego. Eta funksiya primenyayetsya i dlya ot-krыtiya uje suщestvuyuщego fayla, poskolku v sisteme API net funksii open. Mы ne budem privodit parametrы funksiy API, poskolku ix ochen mnogo. Na-primer, CreateFile imeet sem parametrov: 1. Ukazatel na imya fayla, kotorыy nujno sozdat ili otkrыt. 2. Flagi, kotorыe soobщayut, kakiye deystviya razresheno proizvodit s fay-lom: chitat, zapisыvat ili i to i drugoye. 3. Flagi, kotorыe soobщayut, mogut li neskolko protsessov otkrыvat fayl odnovremenno. 4. Ukazatel na deskriptor bezopasnosti, kotorыy soobщayet, kto imeet do-stup k fayl-u. 5. Flagi, kotorыe soobщayut, chto nujno delat, yesli fayl suщestvuyet ili ne suщestvuyet. 6. Flagi, svyazannыe s atributami arxivatsii, kompressii it. d. 7. Identifikator fayla (handle), atributы kotorogo nujno klonirovat dlya novogo fayla. Sleduyuщiye shest funksiy API sxodnы s sootvestvuyuщimi funksiyami v sis-teme UNIX. Posledniye dve pozvolyayut blokirovat i razblokirovat oblast fay-la, chtobы obespechit vzaimnoye isklyucheniye dostupa. Ispolzuya eti funksii API, mojno napisat protseduru dlya kopirovaniya fay-la, analogichnuyu protsedure v listinge 6.3. Takaya protsedura (bez proverki oshi-Primerы operatsionnыx sistem 501 bok) privedena v listinge 6.4. Na praktike programm-u dlya kopirovaniya fayla pisat ne nujno, poskolku suщestvuyet funksiya CopyFile. Listing 6.4. Fragment programmы dlya kopirovaniya fayla s primeneniyem funksii API iz sistemы Windows NT. Fragment napisan na yazыke S, yazыk Java ne pokazыvayet sistemnыe vыzovы nizkogo urovnya, a nam nujno bыlo prodemonstrirovat ix /* Otkrыtiye faylov dlya vvoda i vыvoda. */ inhandle - CreateFileCdata". GENERIC_READ. 0, NULL. OPENJXISTING, 0. NULL); outhandle = CreateFileC’newF. GENERIC.WRITE. 0. NULL. CREATE_ALWAYS, FILE_ATTRIBUTE_NORMAL. NULL); /* Kopirovaniye fayla. */ do{ s = ReadFiIe(inhandle. buffer. BUF_SIZE. «count. NULL); if (s > 0 && count > 0) WriteFile(outhandle, buffer, count. Socnt. NULL); while (s > 0 && count > 0); /* Zakrыtiye faylov. */ CloseHandle(inhandle); CloseHandle(outhandle); NT podderjivayet iyerarxicheskuyu sistemu faylov, sxodnuyu s sistemoy faylov UNIX. Odnako v kachestve razdelitelya zdes ispolzuyetsya ne /, a \ (zaimstvovano iz MS-DOS). Zdes toje suщestvuyet ponyatiye tekuщego kataloga, a puti mogut bыt absolyutnыmi i otnositelnыmi. Odnako mejdu NT i UNIX yest odno suщestven-noye razlichiye. UNIX pozvolyayet montirovat v odno derevo sistemы faylov s raznыx diskov i mashin, skrыvaya taqim obrazom strukturu diska ot programmnogo obespe-cheniya. NT 4.0 ne imeet etogo kachestva, poetomu absolyutnыe imena faylov doljnы nachinatsya s bukvы, kotoraya ukazыvayet na disk (naprimer, C:\windows\system\ foo.dll). Svoystvo montirovaniya sistem faylov poyavilos s NT 5.O. Osnovnыe funksii dlya rabotы s direktoriyami privedenы v tabl. 6.12 (takje vmeste s ekvivalentami iz UNIX). Dumayem, chto raskrыvat ix znacheniye ne trebuyetsya. Otmetim, chto NT 4.0 ne podderjivayet svyazi faylov. Na urovne graficheskogo rabochego stola podderjivayutsya klavishnыe kombinatsii bыstrogo vыzova, no eti strukturы ne imeli sootvetstviy v samoy sisteme faylov. Prikladnaya programma ne mogla voyti v fayl vo vtoroy direktorii, ne skopirovav ves fayl. Nachi-naya s NT 5.0 k sisteme faylov bыli dobavlenы faylovыe svyazi. Tablitsa 6.12. Osnovnыe funksii Min32 API dlya rabotы s direktoriyami. Vo vtorom stolbse danы ekvivalentы iz UNIX, yesli oni suщestvuyut Funksiya API UNIX Znacheniye CreateDirectiry mkdir Sozdayet novuyu direktori-yu RemoveDirectory rmdir Udalyayet pustuyu direktori-yu FindFirstFile opendir Initsializiruyet chteniye elementov direktorii FindNextFile readdir Chitayet sleduyuщiy element direktorii MoveFile Peremeщayet fayl iz odnoy direktorii v druguyu SetCurrentDirectory chdir Menyayet tekuщuyu direktori-yu NT imeet bolee slojnыy mexanizm zaщitы, chem v UNIX. Kogda polzovatel vxodit v sistemu, yego protsess poluchayet marker dostupa ot operatsionnoy sistemы.
yordam berishi kerak. Boshqa tomondan maslahatchi mijozga bundan unga yaqin odamlari ham zarar ko‘rayotganlarini tushuntirish kerak. Mana shu ikki masalalardan qay birini birinchi hal etishni tanlash mijoz uchun ushbu holatda ancha muhimroq ekanligiga bog‘liq bo‘ladi: boshqa odamlar uchun yaxshilik qilishlari kerakmi yoki o‘zi psixologik rivojlarmoqchimi? Mijoz bilan shaxsiy suhbatlashish boshida psixolog-maslahatchi mana shuni bilib olishi kerak, undan keyingina psixolog maslahatning asosiy qismiga kirishishi mumkin. Yaqin odamlarga qiziqishi yo‘qligi muammosi bilan murojaat qilgan mijozlarga quyidagilarni tavsiya etish mumkin: 1. Mijozga atrofdagi odamlarga qiziqishi unga nima berishi mumkinligi tushuntiriladi. Birinchidan, mana shu qiziqish sababli odamning hayoti yanada mazmunli bo‘ladi. Ikkinchidan, o‘zining ijobiy sifatlariga odam asosan, boshqa odamlarga taqlid qilish yo‘li bilan ega bo‘ladi va ularga qiziqish odamni shaxs sifatida boyitadi. Boshqa odamlarni kuzatib, ularga taqlid qilib, shaxsning o‘zi yanada rivojlanib boradi. Uchinchidan, odamlarning bir-biriga qiziqishlari ularni yanada bir-birlariga yaqin bo‘lishlariga olib keladi. Shu bilan bizni tushunishlariga ishonsak, demak, o‘z hayotimizda qiyin paytlarda boshqa odamlar yordamiga ishonsak bo‘ladi. Aksincha, odamlarga qiziqish yo‘qligi o‘zimizni psixologik yaqinlik holatiga, boshqa odamlarning qiziqmay qo‘yishlariga olib keladi. Bularni mijozga to‘la tushuntirib, psixolog-maslahatchi faqat shaxsiy muammosini yaxshiroq va chuqurroq tushunishiga yordam beradi. Mijozda odamlar bilan iloji boricha ko‘proq qiziqish ehtiyojini shakllantiradi, shu bilan hamkorlikka ma’lum motivatsion ijobiy ko‘rsatmani yaratadi. 2. Maslahatchi odamda boshqa odamlarga qiziqish yuzaga kelishi yoki kuchayishini qanday qilib amalga oshirishni puxta o‘ylab olishi kerak. Bunga psixolog-maslahatchining quyidagi harakatlari yordamida erishish mumkin: Birinchidan, mijozga boshqa odamlarga qiziqish nimadan iborat ekanligini, bunday qiziqish qanday foyda keltirishi mumkinligini ko‘rsatishi kerak. Ikkinchidan, mijozga o‘z atrofidagi odamlarda qiziqish 140
Eslatib o‘tamiz, xalq deputatlari Qo‘shrabot tumani kengashining 15 iyun kuni o‘tkazilgan navbatdan tashqari sessiyasida Himmat Oqbo‘tayev o‘z arizasi ko‘ra, Qo‘shrabot tumani hokimi vazifasidan ozod etilgandi. H.Oqbo‘tayev mutaxassisligi bo‘yicha huquqshunos bo‘lib, hokimiyat tizimiga ishga kelgunga qadar prokuratura idoralarida faoliyat yuritgan. G‘. Hasanov, O‘zA
tajribada efir moyi qo‘shilmaydi). Qizdirish to‘xtatilgandan so‘ng tezda ikkala (asosiy va kontrol) kolbaga 25 ml dan issiq suv, 1 ml dan fenolftalein (timolftoliyen) eritmasi qo‘shib kolbalardagi suyuqlik rangsizlanguniga qadar reaktsiyaga kirmay ortib qolgan kaliy ishqorini xlorid kislotaning 0,5 n eritmasi bilan titrlanadi. Sovunlanish soni (S. S.) kuyidagi ifoda bo‘yicha aniqlanadi: V1-V2)-28,05 C.C = P Bипдa: v; — kontrolm tajribani titrlash uchun ketgan 0,5 n xlorid kislotaning ml misdori; v2 —asosiy tajribani titrlash uchun ketgan 0,5 n xlorid kislotaning ml mikdori; R—analiz uchun olingan efir moyi g mikdori; 28,05—kaliy ishqori 0,5 n eritmasining 1 ml da eritilgan KONning mg miqdori. Olingan natijalar bo‘yicha xulosa yoziladi. Efir moylarining efir sonideb, 1 g efir moyi tarkibidagi murakkab efirlarni sovunlash uchun ketgan kaliy ishqorining milligramm mikdoriga aytiladi. Efir soni efir moylarining tozaligini ko‘rsatadi. Efir moylari tarkibida sovunlanmaydigan birikmalar (parafin, mineral moylar, smola) qo‘shilgan bo‘lsa, efir soni (sovunlanish soni xam) kamayib ketadi. Efir soni (E.S.) sovunlanish soni (S.S.) bilan kislota (KS) sonining ayirmasiga teng: HE.S.—-S.S—K.S. Olingan natijalar bo‘yicha xulosa yoziladi. b) Efir moyi tarkibidagi yog‘ va mineral moylarni aniqlash. 1 ml efir moyi probirkaga quyib 10 ml spirt bilan chayqatiladi. YOg” va mineral moylar (vazelin moyi, parafin moyi) bo‘lsa ular spirtda erimaydi va probirkadagi aralashma loyqalanadi. Bu tajriba turli efir moylarida aniqlanadi, jadval to‘ldirilib, ular o‘zaro solishtirilib ko‘riladi. No Efir moylari Loyqalanish darajasi 1. Lavanda 2. Rozmarin 3. Qalampir yalpizi 4. CHoyo‘ti
Navbatdagi Zo‘r-Zo‘r Uzbekistan Cyber Games FIFA 2013 mintaqaviy saralash turniri 17-aprel kuni Andijon olimpiya zahiralari sport kollejida otkaziladi
Har bir qobiliyat o‘zining tizimiga ega. Masalan, matematik qobiliyatni oladigan bo‘lsak, uning tarkibiga umumlashtirish malakalari, aqliy jarayonlarning egiluvchanligi, mavhum tafakkur qila olish kabi qator xususiyatlar kiradi. Adabiy qobiliyatlarga ulardan farqli, ijodiy xayol va tafakkur, xotiradagi yorqin va ko‘rgazmali obrazlar, estetik hislar, tilni mukammal bilishga layoqat, pedagogik qobiliyatlarga esa—pedagogik odob, kuzatuvchanlik, bolalarni sevish, bilimlarni o‘zgalarga berishga ehtiyoj kabi qator individual xossalar kiradi. Xuddi shunga o‘xshash qolgan barcha qobiliyatlarni ham zarur sifatlar tizimida tahlil qilish mumkin va bu katta tarbiyaviy ahamiyatga ega bo‘ladi. Qobiliyatlar va qiziqishlar diagnostikasi Amaliy psixologiyaning bugungi kundagi eng muhim va dolzarb vazifalaridan birilayoqat kurtaklarini ilk yoshlikdan aniqlash, intellekt darajasiga ko‘ra shaxs qobiliyatlari yo‘nalishini ochib berishdir. Shuning uchun ham hozirda ko‘plab intellekt testlari va qobiliyatlarni diagnostika qilish usullari ishlab chiqilgan va ular muvaffaqiyatli tarzda amaliyotda qo‘llanmoqda. Qobiliyatlarni o‘lchash muammosi XEX asrning oxiri— XX asrning boshlariga kelib izchil hal qilina boshlandi. Xorijda bunday ishlar Spirmen, Bine, Ayzenk va boshqalar tomonidan o‘rganildi. Ular qobiliyatlar va iqtidorni o‘rganish uchun maxsus testlardan foydalandilar. Bu testlarning umumiy mohiyati shundaki, ularda topshiriqlar tizimi tobora qiyinlashib boruvchi testlar-topshiriqlar batareyasilan iborat bo‘ladi. Masalan, Ay-zenkning mashhur intellekt testi 40 ta topshiriqdan iborat bo‘lib, u intellektual jarayonlarning kechishi tezligini o‘lchaydi. Bu yerda vaqt mezoni muhim hisoblanadi. Boshqa mualliflar sekin ishlash —qobiliyatsizlik belgisi emas deb, boshqacharoq usullarni o‘ylab topganlar. Ko‘pchilik olimlar uchun, masalan, rus olimlari uchun qobiliyatni o‘lchashning ishonchli mezoni—bu shaxs yutuqlarini va uning qobiliyatidagi o‘zgarishlarni bevosita faoliyat jarayonida qayd etishdir. Rus OLIMI-E.A. Klimov yoshlar iqtidorining yo‘nalishini aniqlash maqsadida faoliyat va kasb-hunar sohalarini asos qilib olib, metodika yaratdi va uni «Professional-diag-124
Hayvon kabi pony _ Uy hayvonlari _ Yuklab olish uchun bepul bo'yalgan sahifalar Yuklab olish uchun bepul bo'yalgan sahifalar Pony bolalarni yaxshi ko'radi, lekin arzon va g'amxo'rlik qilish oson emas Germaniyada pony munosabati ko'p yillardan buyon ma'lum bo'lsa-da, pony to'lqiga o'xshash narsa bizni parchalab tashladi Odatda bolangizga tug'ilgan kunni yoki boshqa imkoniyatni pony, hatto Kutschwägelchenga berish yaxshi narsa
Twitter bilan baham ko'rish uchun bosing (yangi oynada ochiladi) Facebookda baham ko'rish uchun bosing (yangi oynada ochiladi) Google+ baham ko'rish uchun bosing (yangi oynada ochiladi) Ancha erlarni APK Download – Android uchun bepul aksiyalar o'yini – Mobil uchun eng yaxshi ilovalar
Sport bo'limi » 157-MAKTAB _ RASMIY WEB SAYTI Qo`llanmalar O'quvchilarni o'zlashtishi 6-dekabr kuni Konstitutsiyamizning 22 yilligiga bag'ishlangan tadbir bo'lib o'tdi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning “Sharq taronalari” oʻn ikkinchi xalqaro musiqa festivalining ochilishiga bagʻishlangan tantanali marosimdagi tabrik soʻzi - O‘zbekiston ovozi gazetasi
1142. Ushbu Y =2x, acx5 4 parabola yoyining OX o‘qi atrofidan aylantirishda hosil bo‘lgan sirtning yuzini toping. 1143. Radiusi R ga teng bo‘lgan shar sirtini toping. 1144. Ushbu 2 2 Xx Y 22152 = 1 ellipsning OX o‘qi atrofidan aylantirishda hosil bo‘lgan sirtning yuzini toping. 1145. Ushbu 12 И 3 x, egri chiziqning OX o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning yuzini toping. 1146. Ushbu —15x51 2 2 2 egri chiziqni (astroidani) OX o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning yuzini toping. 1147. Agar egri chiziq ushbu Xa, y-y(i) tenglamalar sistemasi yordamida parametrik ko‘rinishda berilgan bo‘lsa, uni OX o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning yuzini 5 = 201 v0) x() O‘Y axyювkB bo‘lishini isbotlang. 1148. Ushbu P = 4—— 7 2 egri chiziqni OX o‘qi atrofida aylantirishdan hosil bo‘lgan sirtning yuzini toping.
Salom Abdushukur! Futbol TV telekanalini tomosha qilish uchun tyuneringiz DVB-T2 standarti bo'yicha signalni qabul qilish imkoniyatiga ega bo'lishi kerak
— Tez orada viloyatdagi jami 236 ta mahalladagi “Yoshlar daftari”ga kiritilgan ming nafar yigit-qiz bosh-oyoq issiq kiyim bilan ta’minlandi, — deydi Sirdaryo viloyati hokimligi axborot xizmati rahbari Zafar Mirrahimov. — Zotan, mehr-muruvvatga yo‘g‘rilgan bunday tadbirlarning ko‘lami keng. Ushbu xayrli ishlarda faqat tashkilot va idoralar emas, saxovatli yurtdoshlarimiz ham faol ishtirok etayotgani quvonarli holdir. Ta’bir joiz bo‘lsa, anomal sovuqda qiynalgan oilalarga ko‘rsatilayotgan yordam orqali mehr ulashilmoqda.O‘zbek halqida mehr-oqibat, insoniylik, bag‘rikenglik, hamjihatlik kabi fazilatlar xamisha qadrlanib kelingan. Bunday qadriyatlarimiz hozirgi sinovli kunlarda yanada bo‘y ko‘rsatmoqda. Ayniqsa, boquvchisini yo‘qotgan, yolg‘iz qariyalar, nogiron va ehtiyojmand oilalar holidan xabar olinib, mehr berib, duolari olinmoqda.Viloyat Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmasi tomonidan xam Xovos tumani "Sohibkor" mahallasida istiqomat qiluvchi kam ta’minlangan va ijtimoiy ko‘makka muhtoj fuqarolar uchun osh tayyorlab  tarqatildi.Sovuq kunlarda aholining ehtiyojmand qatlamini moddiy qo‘llab-quvvatlash maqsadida Sirdaryo tumanidagi ijtimoiy himoyaga muhtoj, nogironligi bor va boquvchisini yo‘qotgan mingdan ortiq oilalar holidan xabar olinib, ularga 25 kilogrammdan un mahsuloti yetkazib berilib, og‘ir ijtimoiy ahvoldagi, boquvchisini yo‘qotgan va kam ta’minlangan 40 ta oilaga jami 7 ming tonna ko‘mir tarqatildi.Shirin shahrida xam shunday tadbirlar uyushqoqlik bilan o‘tkazilmoqda. Shaharda joylashgan harbiy qism ma’muriyati va shahar hokimligi bilan hamkrolikda dala oshxonasi faoliyatini yo‘lga qo‘ydi.Bu yerda obodonlashtirish boshqarmasi xodimlari hamda fuqarolarga issiq choy, qahva va yeguliklar taklif etilmoqda.  Barcha shahar va tumanlarda bunday ezgu tadbirlar uyushqoqlik bilan davom ettirilmoqda.Shuhrat Suyarov, O‘zA
Portalimizning «Photo Cup» loyihasida 6-chempionat o’yinlari ham o’z yakuniga yetdi Unga ko’ra ishtirok etgan 32 nafar eng sara yulduzlar
Tahfit qilingani soya-yorug‘lik tarqalishi qoidasi nafaqat oddiy geometrik jismlarni tasvirlash, balki turli materialdan (yog‘och, metali, shisha va b.k. bo‘lgan natyurmortlar, insonda ham, tabiat tasvirida ham qo‘llaniladi. Shu bilan birgalikda atrofdagi borliqning” rang-barangligi, yorug‘likning turli tomondan tushishi, imensivligi yuqorida keltirilgan soya-yorug‘lik qoidalarini ijodiy tarzda foydalanishni talab etadi.
32 V protsesse issledovaniye ustanovleno, chto ispolzovaniye sleduyuщix vospitatelnыx metodov, effektivno ispolzuyemыx v vospitatelnoy rabote sposobstvuyet effektivnomu razvitiyu mirovozzreniya uchenikov: 1.Iz metodov razvitiya obщestvennogo soznaniya (forma; nravstvenno-duxovnaya beseda, disput). 2. Metodы obucheniya privыchki i uprajneniye v deyatelnosti (forma; podacha primera, sorevnovaniye). 3. Sposobы pooщreniya i nakazaniya v vospitanii (forma; - odobreniye, vыrajeniye doveriya). Razvitiye mirovozzreniya uchenikov obщeobrazovatelnoy sredney shkolы cherez sotsialnыe seti proisxodit pod vliyaniyem ryada faktorov. Vajnыmi faktorami yavlyayutsya vliyaniye sotsialnoy sredы (makro i mikrosredы), semeynogo vospitaniya, shkolы, roditeley i odnoklassnikov, rol sotsialnыx setey v jizni uchenika i vliyaniye na yego lichnost. V obщeobrazovatelnыx srednix shkolax vajno vыbirat formы, kotorыe effektivnы dlya selenapravlennoy deyatelnosti, napravlennoy na razvitiye mirovozzreniya uchaщixsya cherez sotsialnыe seti. Vыyavleno, chto v obщeobrazovatelnыx srednix uchrejdeniyax effektivno razvitiye mirovozzreniya uchaщixsya s ispolzovaniyem takix metodov, kak anketirovaniye, ob’yasneniya i pedagogicheskoye nablyudeniye v forme diskussionnogo (debatnogo) obucheniya, treninga. V razvitii mirovozzreniya shkolnikov cherez sotsialnыe seti v sovremennыx usloviyax ryad instrumentov igrayet vajnuyu rol. Sredi nix segodnya naibolee shiroko ispolzuyutsya Telegram, Facebook, Instagram. V xode provedeniya ispыtaniy opыtnыx rabot v ramkax issledovaniya uvelichili znaniya uchenikov o sotsialnыx setyax i voorujili informatsiyey o znachenii vajnosti polucheniya neobxodimoy informatsii. Uchenikov obuchili pravilam ratsionalnogo i effektivnogo ispolzovaniya informatsii. Eto pomoglo razvit mirovozzreniye uchenikov. V tretey glave dissertatsii «Organizatsiya i provedeniye eksperimentalnoy opыtnoy rabotы po razvitiyu mirovozzreniya uchaщixsya cherez sotsialnыe seti v obщeobrazovatelnыx srednix shkolax» rassmatrivayetsya razvitiye mirovozzreniya uchaщixsya cherez sotsialnыe seti, provedyon konechnыy analiz eksperimentalnoy opыtnoy rabotы po razvitiyu mirovozzreniya uchaщixsya. Otsenivalsya uroven razvitiya mirovozzrencheskix kachestv u uchastvovavshix v testirovanii respondentov-uchenikov. S selyu otsenki mirovozzrencheskix kachestv uchenikov v etom protsesse, bыli razrabotanы sleduyuщiye kriteriy: 1. Sotsialnыe seti- znat opisaniye, auditori-yu i kategorii produkta. 2. Sotsialnыe seti- ponimaniye «yazыka» produkta. 3. Sotsialnыe seti- ispolzovaniye produkta. 4. Sotsialnыe seti-analizi sintez idei produkta. 5.Sotsialnыe seti- otsenka sotsialnoy, psixologicheskoy i pedagogicheskoy znachimosti i vozdeystviya produkta.
- "Xorijiy investisiyalar ishtirokidagi korxonalarga berilayotgan imtiyozlarning rag‘batlantiruvchi rolini oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida" O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 01.05.2006 y. 74-son qarori va b. O‘zbekiston Respublikasining "Investisiya faoliyati to‘g‘risida"gi Qonuni investisiya faoliyatining qonuniy asosini qurib, boshqa qonunlar bilan birgalikda O‘zbekiston Respublikasi hududidagi imvestisiya faoliyatining huquqiy, iqtisodiy va ijtimoiy shart-sharoitlarini belgilashga xizmat qildi. O‘zbekiston Respublikasining "Chet el imvestisiyalari to‘g‘risida"gi Qonuni Xorijiy investisiyalarni jalb qilish sohasidagi ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishning bosh qonunchilik hujjati bo‘lib, respublikamiz iqtisodiyotining rivojlanishida xorijiy sarmoya bilan hamkorlik qilish doirasidagi ilg‘or fikrlarni o‘zida jamlagan. Huquqiy hujjat sifatida qonun o‘zining asosiy nizomlarida xalqaro mvestisiya qonunchiligining xalqaro andozalariga javob beradi. Unda O‘zbekiston Respublikasidagi xorijiy imvestisiya faoliyatini tartibga solish sohasidagi asosiy tushunchalar va asosiy tamoyillar o‘z aksini topgan. O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotiga Xorijiy imvestisiyalarni keng jalb etish bo‘yicha Qonunchilik aktlarining qabul qilinishi huquqiy baza sohasidagi islohotlarning muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Potentsial mmvestorlar mamlakatdagi investisiya muhitining qulayligini investisiya tavakkalchiligining yo‘qligi bilan bog‘laydilar. Investor uchun investisiya tavakkalchiligining darajasi me’yoriy hujjat qabul qilinganda emas, balki vaqt o‘tishi bilan, mazkur hujjat barqaror va ishonchli normaga aylanganiga ishonch hosil qilganidan so‘ng pasayadi. Qulay investisiya muhitini shakllantirish qonunchilik bazasini takomillashtirish va qonunchilikka rioya etish bilan chambarchas bog‘liq. Qonunchilikni takomillashtirishning asosiy masalalaridan biri —investorlar uchun huquqiy muhit barqarorligining kafolati. Investisiya jozibadorligining omillari orasida huquqiy barqarorlik o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lib, aksariyat mamlakatlarning qonunchiligida barqarorlashtirish sharhi sifatida mustahkamlanadi. Bu qoida xorijiy investor uchun sarmoya qo‘yilmalarining qoplanish muddatiga yoki boshqa muddatga investisiya kiritilayotgan paytda mavjud bo‘lgan xo‘jalik faoliyati shartlarining (jumladan, soliq stavkalari va boshqa 100
Bu kabi satrlar Usmon Nosirning umuman she’riy qiyofasini, poetik ohangini belgilaydi, desak xato bo’lmas Usmon Nosir nimalarni kuylab o’tdi? Uning ideali nima edi? Usmon Nosir qoldirgan adabiy meros bizga shu haqda guvohlik beradiki, u o’z safdoshlari qatorida yangi davrga ichdan tanqidiy qaradi She’rlarida o’ksik bolalik yillarini yoki keskin kurashlarda qatnasha olmaganligini gapirishi shoirning ijtimoiy nuqtai nazari haqida to’la tasavvur beradi U yozadi: Afsuski, yovuzlikning shakl-shamoyili juda ham turfa, ko’rinishi g’oyat rang-barangdir Masalan, birgina ichiqoralik, mash’um hasad qanchadan-qancha iste’dod egalarining boshiga kulfat solmagan Biz bunday hollarda narsalarni o’z nomi bilan atab, kulfat uchun tarixdan burun mash’um kimsalarni dadil ayblashimiz zarur Usmon Nosirning latif va samimiy, goh esa o’ychan, lekin hamisha maroqli she’riyatini ko’zdan ko’chirgan kishi har qalay teran o’ylarga cho’madi Shoirga umr vafo qilib, agar u uzoqroq yashaganda bizga nechog’li qadrli asarlar yaratib berishi mumkin edi, degan fikr xayolimizdan kechadi Uning bizga qoldirgan hozirgi mavjud merosidan ham ajib bir qoniqish hosil qilamiz Usmon Nosir she’rlarini o’qiganimizda ba’zi shoirlarning mudroq va g’aliz ijodiyoti tarix uchun nechog’li nozarur ekanligini payqab qolamiz Bu ham Usmon Nosir ijodining avlodlar uchun ibratli jihatlaridan biridir Biz bugungi kunda Usmon Nosirning tarjimonlik faoliyatini ham zo’r mamnuniyat bilan tilga olamiz Ulug’ rus adabiyotining ikkita eng ko’rkam dostoni — “Demon”, “Bog’chasaroy fantani” uning tarjimasida jaranglab turibdi Biz Usmon Nosirni qadrlaymiz Chunki u she’riyatning tabarruk, muqaddas dargohida anvoyi bir chamanzor, sira xazon bo’lmaydigan mo»jaz bog’ yaratib ketdi
tozorol ba kaslorolairalib CHIQADI, Burlari var qariy ionlari oila birla qoni ka ion mozorod voplari KatOAGA GA ay MIL Ag avial VA o‘ladi, Shunday qilib na ulardan moy Vr (2 —i Rallanishi uluriiig parn ogar BOT Papa yi i da ran Malla) shirali zal 93 aa lrotlari fu so erga Mina kuhan oa turgan k. Ma Gi BES xonarnani «arilar aa ini «ishi 2
Albatta, AQSHda mazkur qonunning qabul qilinishi Buyuk depressiya bilan chambarchas bog'liq 1933-yilga qadar investi- rilar edi 1933-yilda AQSH Kongressi tomonidan Gless-Stigel deb nomlanuvchi bank qonuni qabul qilindi Bu qonunga muvoflq, tijorat banklari faoliyati qimmatlf qog'ozlar sanoatidan ajratildi
Qurilgan epyuralardan eng. xavfli kesim B tayanchda ekanligi ko‘rinib turibdi, bu yerda M (2) 42 вa 1218, ya’ni: eng ko‘p eguvchi moment shu’tayanchda bo‘lar ekan. II. Ko‘ndalang kesimning o‘lchamlarini. aniqlash. Maлaй A. Bakaн, egilishdagi chidamlilik sharti Mn 21o) dan qarshilik momentini aniqlaymiz. тax 2. И" (м.). 13342 K.И - . 2, 3 AA 8110 8l , 140:10 Prokat po‘latlar. sortamenti “jadvalidan YP, =58,4 sm bo‘lgan 12-qo‘shtavrni qabul qilamiz. Variant-B. To‘rtburchakli kesimning «qarshilik momenti 2 ГA 77 чa-й=2,56 82) 11,04 Б"; И. 2 ; BA mal” 150.0,47.10—1,33 g 1,04.140-107 b—40 um ga teng deb:qabul qilamiz; Unda 20,03811-23811 h-—2.5-5—2.5-40 = 100 мм bo‘ladi.
2.6. Qoziqli poydevor barpo etish. Qoziqli poydevorlarni tasniflash. Jarayonlar tarkibi. Qoziqli poydevorlar barpo etish usullari — Qoziqli poydevorlarni qo‘llash qurilish muddatini va imoratni barpo etish harajatini qisqartirish imkoniyatini yaratadi. Misol uchun, lentali poydevorlarni qoziqliga almashtirish yer ishlari hajmini 70— 854 yoki ularni to‘liq o‘chiradi, beton sarfini 25—40 $ kamaytiradi. Qoziqlarni tasniflash Tayyorlash usuli bo‘yicha: qoqib, quyma. Ashyolar bo‘yicha—temir beton, po‘latli, yog‘ochli, polimertsementli, betonli va polimerbetonli Ishlashiga qarab —ustun qoziq va osilib uradigan. Ko‘ndalang kesimi bo‘yicha: kvadrat, to‘g‘ri burchakli, ko‘p burchakli, yaxlit va ichi bo‘sh; Uzuna qirqimi bo‘yicha: —prizmatik, silindrli, piramidali va konussimon. Gruntga cho‘ktirish yo‘nalishi bo‘yicha:tik va og‘ib. Sanoat va fuqaro qurilishida eng ko‘p ishlatiladigan ko‘ndalang kesimi 20x20 yoki 40x40 sm temir betonli prizmali qoziqlardir. Po‘lat qoziqlar qo‘shtavr, shveller, to‘sin va quvur ko‘rinishda tayyorlanadi, oxirgisi beton bilan to‘ldiriladi. Qoziqli poydevor qoqib yoki qo‘yib va qoziqlarni birlashtiruvchi qurilmadan tashkil topadi. Qoziqli poydevorlar yakka qoziqlardan va ularni to‘pidan tashkil topgan bo‘lishi mumkin. Yakka qoziqlar alohida turuvchi tayanch sifatida qo‘llaniladi. Misol uchun, qoziq ustun. Tasmasimon poydevor barpo etish uchun va 1,2 undan ko‘p atordan iborat qoziqlar devor ostiga tasma ko‘rinishida joylashtiriladi. Jarayonlar tarkibi: tayyorgarlik (qurilish maydonini tozalash,uni rejalash, qeodezik belgilash, zarur materiallar —texnik manbalarni tayyorlash, ishlash uchun sharoit yaratish va boshqalar), tashib kelish, taxlash va qoziqli poydevor barpo etish. Oldindan tayyorlangan qoziqlarni keng tarqalganligini hisobga olgan holda, ularni cho‘ktirish texnologiyasini ko‘rib chiqamiz. Qoziq qoqadigan mashinalarni tanlashga ta’sir qiladigan ko‘rsatgichlarga quyidagilar kiradi: yuk ko‘tarish qobiliyati,minora balandligi va uni (o‘zgaruvchanligi) bo‘ylama va enlama o‘zgaruvchanligi, yuradigan moslama eni va moslamani umumiy og‘irligi. Qoziq cho‘ktiradiganlar,qoqadigan, bosadigan, tebratadigan, tebratib bosadiganlarga bo‘linadi. Qoqadiganlarga mexanik osilgan 41
Google Play da Instagramning «yengil» versiyasi paydo bo’ldi
7.6.3. Gofrilash jarayonining parametrlari Gofrirlashdan oldingi polotnoning namligi, 90 12...18 Gofrirlashdan oldin polotnoni qizdirish temperaturasi, “C 80...100 Gofrirlovchi vallarning temperaturasi, "C 130...150 Quritish plitasining temperaturasi, ”C 150...175 Uch qavatli gofrirlovchi agregatning texnik ko‘rsatkichlari: ishchi eni—1900....2100 mm; uzunligi—40...50 m; tezligi—90 m/min sacha: bir smenada ishlabchiqarish quvvati—10...40 ming m2. I Gofrikarton markalari va texnik ko‘rsatkichlari 7.4—7.9-jadvallarda keltirilgan. Angren OAJ «Angren Pack» ochiq turdagi aksionerlik jamiyati ishlab chiqargan karton mahsulotlarining sifat ko‘rsatkichlari 7.3-jadvalda keltirilgan 7.4-jadval Gofrilash uchun qog‘oz GOST 1. GOST 7377-85, 76-89,1 3 = 5 Ko‘rsatkich o 2 B-100 = B-112 = markasi 14 }{ markasi Б ) markasi E i u sanar 4 12546, { 128 { 10045, { 101 { 112-6, { 116 1 mning massasi, g 125—6, 100—5 11—6 Gofrirlangan namunani tekis holda siqishga I? qarshilik kuchi, kamida, N {2 (м 125 65 65 90 92 Havo bosimi ostida yirtilishga qarshilik kuchi 175 254 120 129 145 186 kamida, kPa Yirtilishga qarshi 5,5 5,5 4,0 4.1 5,0 5,0 solishtirma qarshilik kuchi, kamida, kNm Namunaning yonidan 0,75 0,75 0,4 0,4 0,65 0,68 siqilishga qarshiligi, kamida, kNm Namligi, 95 71 7 781 7 741 7,1 7-1 7-1 7-1 119
B, G, — VS, —V,S. B.C, 4, V, — AV; A, V. A,B, Ba S.A, — SA —S,A; S.A. ABA, A,B A,B bo‘ladi. A V » v : Agar—e——bo‘lsa, to‘g‘ri chiziqlar aniq kesishish nuq-2 2 A, V, S; sh ———— » — bo‘lsa, to‘g‘ri chi-A, V, == s OY UG‘r: 2 ziqlar parallel va ularning kesishish nuqtasi bo‘lmaydi. Agar— = — = –! bo‘lsa, u holda to‘g‘ri chiziqlar ust- «ola», ma-ust tushadi va ularning kesishish nuqtasi noaniq bo‘lib qoladi. Berilgan uchta to‘g‘ri chiziq: I Ax By a0, D.«-V.i-S. = 0, A.x. V.uNS, = 0 bir nuqtadan o‘tishi uchun A; V, S; 4, B, C, A; V; S. Markazi («s, «or nuqtada bo‘lgan to‘g‘ri chiziqlar dastasining tenglamasi A.(x— xo) 4 B(y — yo) —0 ko‘rinishda bo‘ladi. A: V nisbatga aniq qiymat bersak, dastadan aniq bir to‘g‘ri chiziqni ajratib olamiz. Agar ikki to‘g‘ri chiziq D.x B Viu —S; = 0, D.x V.x N.S, = 0 berilgan bo‘lsa, ularning kesishish nuqtasidan o‘tuvchi har qayday to‘g‘ri Chiziq quyidagi A.x B V,) S. L.(A.x -V.i–S.) = tenglama bilan aniqlanadi. Tenglamadagi tasiga ega bo‘ladi. Agar = 0 bo‘lishi kerak.
Ushbu darslik O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 20 yilligi va Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining 80 yilligiga bag‘ishlanadi. KIRISH Vatanimiz mustaqillikka erishgach, boshqa sohalar kabi milliy ta’lim tizimida ham chuqur islohotlarni amalga oshirish imkoniyati yaratildi. Natijada ta’limning ijtimoiylashuvi va ta’lim tizimining insoniylashuvi (gumanizatsiyalashuvi) kuchaydi. “Mustaqil rivojlanish yillarida—tarixan qisqa bir davrda yurtimiz yangi va ulkan marralarni qo‘lga kiritdi, buning natijasida mamlakatimizning qiyofasi butunlay o‘zgarib, jahon hamjamiyatidagi o‘rni va nufuzi yuksalib bormoqda”. Bunday sharoitda katta ma’suliyat ijtimoiy-gumanitar fanlar zimmasiga tushishi tabiiy. Ta’kidlash joizki, ijtimoiy-gumanitar bilimlarni egallash jarayonida sotsiologik ta’limotlar muhim o‘rin tutadi. Sotsiologik ta’limning eng muhim funktsiyalaridan biri — bu sotsial tafakkurni shakllantirish, sotsiologik muammolarni tushunish, ularning kelib chiqish manbalarini aniqlash va bartaraf etish yo‘llari va imkoniyatlari haqidagi bilimlar bilan qurollantirishdir. Bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasining rivojlanish imkoniyatlarini sotsiologiya fani doirasida tahlil qilish, o‘rganish va olingan ilmiy nazariy xulosalardan amaliyo‘tda foydalanish muhim masalalardan biriga aylanmoqda. Mustaqil O‘zbekistonning kelgusidagi ijtimoiy taraqqiyot yonalishini o‘rganish ko‘p jihatdan sotsiologik tadqiqotlar o‘tkazish va uning nazariy xulosalarini umumlashtirgan holda mamlakat ichki siyosatining yonalishini to‘g‘ri anglashga yordam beradi. Shu tufayli sotsiologiya fani barcha oliy o‘quv yurtlarida chuqur o‘rganilmoqda. Sotsiologiya fanidan tavsiya etilayo‘tgan mazkur darslik ushbu fan yuzasidan mavjud adabiyo‘tlardagi nazariy materiallarni umumlashtirib, bir tizimga solgan holda o‘zlashtirish imkoniyatini beradi. Mualliflar darslikni yaratishda, hususan, 1999 yilda chop etilgan ToshDU (hozirgi O‘zMU) Sotsiologiya kafedrasi olimlarining maqolalaridan, ma’ruza matnlari va o‘quv qo‘llanmalaridan foydalandilar. N.S.Aliqoriev, R.A.Ubaydullaeva, 1I.S.Dilmuradov, A.J.Holbekov, B.A.Farfiev, A.H.Haydarov, M.Bo‘rieva, M.H.Fanieva, N.Latipova, K.Kalonov, S.Ho‘jaev, B.Ocxilov kabi olimlarning yaratgan manbalariga ! I.A.Karimov. Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish kontseptsiyasi. T. “Xalq so‘zi”, 2010 yil, 13 noyabr. 7
Oq toʻnli ota — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VIII asrlar. Andijon viloyatining Marhamat tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Boboxuroson aholi punkti, “Boboxuroson” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan. Manbalar Moddiy madaniy meros obyektlari Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Argentina milliy jamoasi hujumchisi Lionel Messi KONMeBOL rahbariyatidan rasman uzr so‘radi Futbolchi Amerika Kubogining uchinchi o‘rin uchun Chiliga (2:0) qarshi bahsida maydondan chetlatilgan, so‘ngra Janubiy Amerika futboli rahbariyatini korrupsiyada ayblagan edi La Nacion xabariga ko‘ra, Argentina Futbol Assotsiatsiyasi KONMeBOL intizom qo‘mitasiga Messining uzri yozilgan xatni jo‘natgan Unda hujumchi bu gaplarni rahbariyatga emas, balki hakamlarga qarata aytgani va qattiq hayajonda bo‘lgani qayd etilgan Endi Messiga nisbatan ochilgan intizomiy ish yopilsa, u diskvalifikatsiyadan qutulib qolishi va faqat jarimaga tortilishi mumkin
Hukumatdagi o‘zgarishlar, Surxondaryoda gullagan bodom, O‘zbekistonning ikki yilda ta’mirdan chiqadigan eski masjidlari va kunning boshqa muhim xabarlari 20-fevralning e’tiborga molik yangiliklari — “Daryo”ning kechki dayjestida. 1. Azim Ahmadxo‘jayev Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vaziri etib tayinlandi. Bunga qadar vazirlikka rahbarlik qilib kelgan Sherzod Shermatov innovatsion rivojlanish vazirining o‘rinbosari etib tayinlandi. 2. “Xavfsiz shahar” komleksini yaratish loyihasiga javobgar Mirodil Sangilov vazifasidan ozod etildi. Ushbu lavozim Prezidentning 2017-yil 29-avgustdagi qarori bilan joriy etilgan edi. 3. Eski masjidlarni 2 yil ichida ta’mirlash bo‘yicha qaror qabul qilindi. “Muqaddas maskanlarni, ziyoratgohlarni, masjidlar va qabristonlarni obodonlashtirish ishlarini samarali tashkil etish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Vazirlar Mahkamasi qarori 15-fevral kuni qabul qilingan. 4. Nazarboyev lotin yozuvi asosidagi yangi qozoq alifbosini tasdiqladi. Nazarboyev qozoq tili alifbosini 2025-yilgacha bosqichma-bosqich tarzda lotin yozuviga o‘tkazish haqidagi farmonni 2017-yil oktabrida imzolagan edi. 5. Surxondaryoda bodom gulladi. Avvalroq Qashqadaryo viloyatida bodom gullagani haqida xabar berilgan edi. Bahor yaqin.
tirish kerak”. Ko‘pkina korxonalar berkilib, shidsat bilan ish o‘rinlari kamayib. borayotgani hisobiga aksiyalarning narxi ko‘tarildi. Achinarli tomoni shunda ediki, nimagadir ko‘pchilik bu holga yaxshi tushunisholmasdi. Ko‘plab “8” bo‘limdagilar hali ham inqiroz bilan kurashishar va iqtisodiyotni tiklashga urinishardi. 1986-yildagi soliq islohoti natijasida kvadrantning chap tomonidagilar moddiy tomondan zarar ko‘rishdi va aziyat chekishdi. Boylikning ko‘chishi O‘sha paytda kvadrantning chap tomonidagilar zarar ko‘rganda, davlatning “birovdan olib boshqasiga beradigan siyosati” tufayli ko‘pchilik “V” va “I” bo‘limidagilar boyib ketishdi. Soliq majburiyatlarining o‘zgarishlari tufayli shunchaki ko‘chmas mulk sotib olish ba’zilar uchun noqulay bo‘lib qoldi. Ularning ko‘pchiligi yuqori daromadli xizmatchilar yoki doktorlar, advokatlar, hisobchilar va kichik biznes egalari edilar. Bu o‘zgarishlargacha ular soliqni oz to‘lashar va daromadlari ko‘p edi. Chunki ularga maslahatchilari yoki hisobchilari soliqlardan qochish niyatida ko‘chmas mulk sotib olishni tavsiya qilishardi va ortgan pullariga aksiya sotib olishardi. Soliq reformasi tufayli bunday band olib tashlangandan so‘ng boylikning ommaviy ko‘chib o‘tishi boshlandi. Mening fikrimcha. ko‘p BOYLIKLAR-EE” va “8” bo‘limlaridan, arzimagan pulga kulgili narxlarda sotilib, “V” va “I” bo‘limlariga o‘ta boshladi. Omonatdagi ssudalar, ssuda bergan korxonalar omadsizlikka uchragandan so‘ng depozitlardagi milli-53
Ko‘nikmaga ega ho‘lishi kerak! 1000000 ichida sonlarni o‘qish va yozish: sonlarni yozma qo‘shish. uchxonali va to‘rt xonali sonlarni ayirish. birxonali va ikkixonali songa ko‘paytirish va bo‘lish. qo‘shish va ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish orasidagi aloqalarni tushunish asosida hisoblashlarning to‘g‘riligini tekshirish: ko‘p xonali sonlarni yozma qo‘shish va ayirish hamda hisoblash natijalarming to‘g‘riligini tekshirish: ko‘p xonalt sonlarni birxonali va ikkixonali sonlarga yozma ko‘paytirish va bo‘lish hamda hisoblash natijalarining to‘g‘riligini tekshirish: 2-3 amalli sonli (shu jumladan. qavsli) ifodaning qiymatini topish: «...la ortiq», «... takam», «.. marta ortiq». «... marta kam». «hammasi». «qoldi», «teng» munosabatlarining ma’nosini tushunish va ularni arifmetik amallar bilan to‘g‘ri bog‘layolish. shu tushunchalarga tayangan holda masalalarni yecha olish; —kattaliklar (mahsulot narxi, miqdori va qiymati. to‘g‘ri chiziqli harakatda yo‘l tezlik va vaqt) orasidagi bog‘lanishlarni qo‘llab, amaliy mazmundagi masalalarni yechish. Malakaga ega bo‘lishi kerak: taqqoslash va turli alomatlariga: uzunligi, yuzi. massasi, sig‘imiga ko‘ra tartibga sola olish; soatga qarab. vaqtni aniqlayolish (soat va minutlarda): maishiy-hayotiy (savdo-sotiq. o‘lchash. tortish vah.k.) ishlarni bajara olish, Gedmetrik shakllar, ularni o‘lchashda o‘quvchi quyidagilarni: I. Fasavvur eta olishi kerak: —atrof-muhitni har xil geometrik jismlar (shar, kub) va ularning ba’zi xossalarini. 2. Bilishi kerak: rasmlarda kesma, uchburchak. to‘rtburchak. to‘g‘ri turtburchak va kvadratlar. ko‘pburchak va aylanani tanishni: 42
Foto: Interfax.ru Rossiya va Ukraina oʻrtasidagi Belarusdagi muzokaralar yaqin bir necha soat ichida boshlanishi mumkin. Bu haqda xabar qildi. “Muzokaralar Moskva vaqti bilan soat 15:00da boshlanishi rejalashtirilgan, biroq Ukraina delegatsiyasining ayrim muammolari tufayli muzokaralar vaqtida oʻzgarish kuzatilishi mumkin”, deydi belaruslik siyosatshunos Yuriy Voskresenskiy. Voskresenskiyning maʼlumotiga koʻra, Rossiya delegatsiyasi allaqachon Belarusga uchib kelgan. «Muzokaralar avvalgi muzokaralar oʻtkazilgan joy — Belovejskaya Pushedagi Ovchilar uyida boʻlib oʻtadi. Maʼlumot uchun, 28-fevral kuni Ukraina — Belarus chegarasida Rossiya va Ukraina vakillari oʻrtasida muzokarlarning birinchi, 3-mart esa ikkinchi raundi boʻlib oʻtgan edi.
O‘zbekistonda dollarning rasmiy kursi 11 ming so‘mdan pastladi Markaziy bank xorijiy valyutalarning o‘zbek so‘miga nisbatan 1-iyunda amalda bo‘ladigan qiymatini belgiladi. Unga ko‘ra, dollarning rasmiy kursi 25,09 so‘mga pastlab, 10 985,79 so‘mni tashkil qildi. Yevro 74,25 so‘mga tushib, 11 780,06 so‘m bo‘ldi. Rubl 4,17 so‘mga oshib, 179,43 so‘m bo‘ldi. Bundan avval dollar kursi ketma-ket olti kun pastlab, 11 010,88 so‘mni tashkil qilgandi. Ushbu valyuta kursi 15-martdan buyon 11 ming so‘mdan yuqori bo‘lib kelayotgandi.
Xalq tabobati amaliyotida dastarbosh to‘pgullarining kukuni yoki undan tayyorlangan damlama, me’da-ichak kasalliklarida (gastrit, enterit, kolitlarda) yel va o‘t haydovchi, shuningdek gijjalarga qarshi omil tariqasida ishlatilgan. Olimlarning e’tirof etishlaricha, das-tarbosh preparatlaridan qovuq, buyrak kasalliklariga, nikriz, bod, quyonchiq, shaqiqa, shamollash bilan bog‘liq bo‘lgan kasalliklarga, jarohatlarga davo bo‘luvchi omil sifatida foydalanilgan. P.P.Golishenkovning ta’kidlashicha, dastarboshning gulto‘plamlari asosida tayyorlanadigan damlama yurak qisqarishi amplitudasini kuchaytiradi, qon bosimini oshiradi, o‘t-safro ajralishini kuchaytiradi. Bulardan tashqari dastarbosh quvvat beruvchi bo‘lib me’da-ichakning mushaklariga davolovchi ta’sir ko‘rsatadi, ovqatni hazm "(qiluvchi bezlar shirasini oshiradi. O‘simlik tarkibidagi efir moyi gijjalarga qiron keltiradi, mikroorganizmlarga halokatli ta’sir ko‘rsatadi. Go‘sht-nimtalarini uzoq vaqt davomida saqlash uchun ularning usti va tagiga das-tarbosh to‘shab qo‘yiladi. Tomsk tibbiyot institutining xodimlari dastarbosh dorivorlari gepatit, xoletsistit hamda lyambliozda ijobiy samara berishini qayd etganlar. Buning uchun 10—16g dastarbosh gulto‘plami 200 ml suvga solinib qaynatma tayyorlanadi. Damlama sharbatidan kuniga 3 marta ovqatlanish——— 9 qilishi
Hukumat rahbarlari kengashining navbatdagi majlisini 2018-yil iyun oyida Tojikiston Respublikasida o‘tkazishga kelishib olindi
1.11-masala. Gaz aralashmasi tarkibiga quyidagilar kiradi: 2,5 kg azot, 6 kg kislorod va 1,5 kg ikki oksidli uglerod (dvuokis). Barcha gazlar ideal deb hisoblanib, aralashma 4 bar bosim va 189 ”C haroratda qanday hajmni egallashi aniqlansin. Yechim: Aralashmaning massasi: ти T M 2,54641,5—10 Kp. Aralashmaning massaviy ulushlari: = 0,6; 5 70,25; gega 70,15. Aralashmaning 2 gaz az doimiysi: -Y B, = 2 831440,15: 8314 52463 I } Kaтгa эн Gi i 28 44 kg‘ Kaд. "K 221 Aralashmaning hajmi: u Marat" Rarat”Tarar 10-258,463 (1894273,15) "aral — — 4: 105 Paral —2,986 m? Javob: V uj 72,986 m... 1.12-masala. Havo atmosferasidagi azotning solishtirma izobarali va izoxorali issiqlik sig‘imlari aniqlansin. Yechim: Havo atmosferasidagi azot—ikki atomli gaz. Erkinlik darajalari soni i—5, atmosfera azotining molyar massasi u—28,16 kg / kmol. ’ Havo atmosferasi tarkibidagi azotning solishtirma molyar izoxorali issiqlik sig‘imi: — Ru = 8314 ? = 20780 : б uz И 727 kmol SE Mayer tenglamasiga ko‘ra atmosfera havo tarkibidagi azotning solishtirma molyar izobarali issiqlik sig‘imini aniqlash mumkin: n kmol -?K” Solishtirma issiqlik sig‘imlari orasidagi nisbatlardan foydalanib quyidagilarni olamiz: Иcp = иcy ЖK. = 29099 19
Qo‘llanma 17 bobdan iborat bo‘lib, “Kirish”, 1,3,5,6,7,16-boblar M.F. G‘aniyeva, 2,4,8,13,15,17 boblar S.F. Suleymanova, 9,10,11, 12,14-boblar O.M.Savatyugin tomonidan tayyorlangan. Qo‘llanman! nashrga tayyorlashda O‘zDJTI, Sport o‘yinlari kafedrasi dotsenti A.A. Pulatov, p.f.n., professor SH.X. Istoilov, tennis bo‘yicha O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan trener $.K.Abidovlarning maslahatlaridan foydalanildi va mualliflar ularga o‘z minnatdorchiligini bildiradilar.
2011-yil davomida UZPAYNET kompaniyasi qabul qilingan to‘lovlar bo‘yicha ham va PAYNET tizimiga yangi ulangan xizmatlar soni bo‘yicha ham o‘sish yuksak ko‘rsatkichlariga erishdi 2011-yilda turli yo‘nalishlar bo‘yicha 22 dan ortiq yangi xizmatlar paydo bo‘ldi
Hozirda aksariyat odamlar tayyor biznes haqida orzu qiladilar, biroq uni yo‘lga qo‘yishda kimgadir resurs, kimgadir esa bilim va g‘oyalar yetishmasligi mumkin O‘zbek-Xitoy Savdo Uyi (keyingi o‘rinlarda O‘XSU) 11 yildan buyon ham butunlay yangi biznesni yaratish, ham mavjud biznes shaklini modernizatsiya qilish uchun tayyor yechimlarni tadbirkorlarga taklif qilib kelmoqda O‘XSU bilan ishlash juda oson va ishonchli, kompaniya tadbirkorlarga to‘liq tarzda – g‘oyadan loyiha ijrosigacha bo‘lgan barcha jarayonlarda yordam ko‘rsatadi Bularga ma'lumot izlash bo‘yicha konsalting xizmatlari, logistika, sug‘urtalash, uskunani o‘rnatib berish va ishlab chiqaruvchi tomonidan kafolat taqdim qilish kabi xizmatlarni kiritish mumkin Shu bilan birga, kompaniyalar guruhi doirasida siz CLG lizing firmasidan moliyalashtirish uchun mablag‘ olishingiz, IBT yordamida biznes-turizm uchun yo‘nalish tanlashingiz, AMBiT orqali ishonchli hamkorlarni topishingiz, TechnoPlaza bilan biznes uchun qulay ofisga ega bo‘lishingiz va GroundZero ko‘magida o‘z malakangizni oshirishingiz mumkin O‘zbek-Xitoy Savdo Uyi bilan o‘zining tayyor biznesini muvaffaqiyatli yo‘lga qo‘ygan tadbirkorlar o‘z tajribalari bilan bo‘lishadilar! Shuningdek, biznesni samarali boshqarish va yanada ko‘proq daromad olish borasida o‘zlarining amaliy maslahatlarini o‘rtoqlashadilar Ko‘ring va xulosa chiqaring!Biz bilan shaxsiy biznesni yo‘lga qo‘yish oson: +998 90 915 09 15Manzilimiz: Aerodromnaya ko‘chasi (Temur Malik), 146_x000D_ Mo‘ljal: Korzinka «Aviator»_x000D_ Borish xaritasi: http://uzchinatrade com/contacts _x000D_ Ish tartibi: 9:00 - 18:00 (yakshanba– dam olish kuni) _x000D_ Qo‘shimcha ma'lumot bilan quyidagi veb-saytda tanishib chiqishingiz mumkin: http://uzchinatrade com/ _x000D_ Facebook: https://www facebook com/uzchinatrade/ _x000D_ Telegram-bot: t me/uzchinatradebot _x000D_ Telegram-kanal: t me/uzchinatrade_channel _x000D_ Pochta: info@uzchinatrade com* O‘zbek-Xitoy Savdo Uyi — O‘zbekistondagi uskuna, xom ashyo va maxsus texnika yetkazib berish bozorining yetakchisi 2006 yildan beri faoliyat ko‘rsatadi, ushbu davr mobaynida kichik kompaniyadan biznesmen va tadbirkorlarga o‘z yo‘nalishi bo‘yicha yetakchi hisoblangan Xitoyning eng yaxshi ishlab chiqaruvchilaridan uskuna, xom ashyo va maxsus texnikalarning ulkan tanlovini taklif qila oladigan xolding darajasigacha bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tgan Reklama huquqi asosida
sitasida tekislab chiqiladi. Ishlabchiqarish kirib kelgan yangi rusumli texnika albatta ishlatiladi. Eng yaxshi tekislikka shud-tor yo‘nalishiga nisbatan agregatni 450 burchak ostida yurgizilganda erishiladi. ; Donli ekinlar yig‘ib olingan zahotiyoq ang‘izni yumshatish lozim, bu esa namlikni saqlab qolish va haydashdan oldin begona o‘tlarni undirib olishga sharoit yaratiladi. Yer chuqur —27-30 sm haydalashi lozim. Ildizpoyali begona o‘tlar bilan zararlangan dalalar ang‘izini shudgorlash yanada chuqurroq amalga oshiriladi. Bir yillik begona o‘tlar mavjud dalalarni ertaroq shudgorlash, so‘ngra diskli borona yoki kultivatsiyalash tavsiya etiladi. Ildiz bachkili begona o‘tlar bilan zararlangan dalalarga qatlamli ishlov beriladi: avval ildiz bachkilar paydo bo‘lishiga qarab ikki-uch marta yumshatiladi (diskli boronalar, ko‘p lemex-li vositalar yordamida), so‘ngra o‘sib chiqqan o‘tlarga-(5-6 bargli) 2,4 D gerbitsidini 2,0-2,5 kg)ga amin tuzi yoki 1,5-2,0 kg)ga butil efir me’yorida sepib, chuqur shudgor qilinadi. Shudgor o‘z vaqtida o‘tkazilganligi ma’qul. Rossiyada o‘tkazilgan tajribalar bo‘yicha yer haydash muddati soya hosiliga ta’sir qiladi. Buni quyidagi ma’lumotdan ko‘rish mumkin. 16.Yer haydash mudlatini soya hosildorligiga ta’siri (29)
8. =2,5-10" 2. Hisoblaymiz: т= 2 19 Javobi: "Yшkтиp тaвбa т222,5-105Kp. 20
Tilmans reaktivligiga to‘g‘ri keluvchi AK ning mg lardagi miqdori, N—quruq qismga solingan eritmaning miqdori, 100— AK ning 94 lardagi ifodasi, a—titrlash uchun suzgichdan o‘tkazilgan birikma miqdori, p—taom quyuq qismining og‘irligi, grammlarda. Masalan, taom og‘irligi—500 ml; suyuq qismi — 300 mg; quyuq qismi — 200 mg; a) suyuq qismi (3 ml) ni titrlash uchun 1,1 mg ketgan bo‘lsa, Tilmans reaktiviga to‘g‘rilash 0,93 ga teng; suyuq qismidagi ,AK“ ning miqdori: x—1,1 -0,088 - 100 —3,15 mg 2, taomning suyuq qismida: 3,5 100 g x 300 g y 945 1a AK" Бoғ. 100 b) taomning 20 g suyuq qismiga 60 ml 29 li xlorid kislota eritmasi qo‘shiladi. 10 ml suzgichdan o‘tkazilgan birikmani titrlash uchun 1,2 ml reaktiv ketgan. Taom suyuq qismining ,,AK“ miqdori: 1,2. 0,98.100. 60 x=— 27 7541} 4946, 20. 10000 3,1 100 = Xx 200 g 3,1. 200 x= ——=6,2 ,AK" Бoг. 100 Taomning quyuq qismida 6,2 mg ,AK“ mavjud. Uchinchi taomda ,,AK“ miqdorini aniqlash birinchi taomdagidek olib boriladi. Ovqatlanish bo‘limining tuzilishi va jihozlanishi. Bolalar muassasalarining ovqatlanish bloklarini sanitariya-gigiyenik nuqtayi nazardan tekshirishda, ularni maxsus xonalar va jihozlar bilan ta’minlanishiga e’tibor beriladi. Maktabgacha bolalar muassasalari uchun quyidagi ovqatlanish bo‘limining xona sathi va tarkibi qabul qilingan (SNiPP-64-80, 12-jadval). 175
amerikalik kelgindilar, Kommunizm—bu olabo‘ji, kommunizm—undoq, kommunizm—bundoq, deb mish-mish tarqatishgan edi. FidelB esa shamol qayoqdan esayotganini juda yaxshi bilardi. Kezi kelganda, inqilob g‘alaba qozongandan keyin, ayniqsa, 1959-yili FidelB tashabbusi bilan amalga oshirilgan muhim bir tadbir haqida to‘xtalib o‘tmoqchiman. Gapni cho‘zib o‘tirmay, bitta misol keltirib qo‘ya qolaman. Hali-hali aniq esimda bor: Fidel’ qishloq xo‘jaligimiz rahbarlari bilan uchrashgan chog‘ida aksilinqilobchilarga —Kommunizm arvohini ko‘rdim , deya vahima qilayotgan kimsalarga qaqshatqich zarba bergan edi. « —Og‘iz—ularniki, mayli vaysayverishsin, —degan edi uchrashuv paytida FidelB, —Lekin biz amalga oshirayotgan tadbirlar hammaga ayon-ku! Muhimi, biz Vatan manfaati uchun qayg‘urmoqdamiz, bizni xalq qo‘llab-quvvatlamoqda. Biz behuda kurashayotganimiz yo‘q. Maqsadimiz tayin: inqilobning ilk kunlariyoq yer islohoti o‘tkazmoqchi ekanimizni xalqqa aytgan edik va nega yer islohoti o‘tkazish zarurligini ham hech kimdan yashirganimiz yo‘q. Biz dehqonlarning och-yalang‘och hayot kechirayotganini, ularga, yor berilishi zarurligini va albatta yer islohoti o‘tkazish lozimligini ta’kidlagan edik. Ana shu inqilobiy tadbir amalga oshirilgach, mamlakatni industr-lashtirish, ichki bozorni jonlantirish mumkin... «—Aminmanki, —deya so‘zini davom ettiradi Fidel’, — bizning ishlarimiz adolatli. Shuning uchun ham ichki va tashqi dushmanlarimiz bizga qarshi ittifoq tuzmoqda. Lekin inqilobiy xalq—haqiqiy inqilobchilar biz tomonda bo‘ladi. Dunyodagi barcha jaholatparastlar esa, bizga qarshi oyoqqa qalqadi. Bu—sodda haqiqat. Biz beshikda yotgan go‘dak yoki bog‘chaga qatnaydigan yosh bola emasmiz—oddiy haqiqatni tushunishga aqlimiz yetadi. Bundan tashqari, men o‘z tabiatimga xos bo‘lgan ba’zi xususiyatlar haqidasizlarga gapirib bermoqchiman. Eng avvalo bir narsani alohida ta’kidlamoqchiman: men umrim davomida faqat o‘z miyam bilan o‘ylaganim uchun, mustaqil ravishda fikrlay olganim uchun hech qachon afsuslangan emasman. Men mulkdor oilasida dunyoga kelganman. Yer-mulkimiz katta edi. To‘qqiz yuzta batrak ishlar edi. Men esa erkatoy edim; beysbol o‘ynaydigan koptogim, qo‘lqopim bor edi. O‘n yakki yilcha diniy kollejda saboq olganman. To‘g‘rirog‘i, o‘n ikki yil mobaynida diniy aqidalar bilan boshimni qotirishdi. Lekin men oqibatda inqilobchi bo‘lib yetishdim. Chunki men umr bo‘yi faqat o‘z miyam bilan o‘yladim, mustaqil fikr yuritdim. Chunki men kimlardir o‘ylab topgan shirin yolg‘onlarga ishonmadim. Shaxsiy mulohazalarim, o‘ylarim, kuzatishlarim oqibatida inqilobchi bo‘lib yetishdim. Afsuski, odamlar har xil bo‘ladi. Afsuski, dunyodagi odamlarning ko‘pchiligi mustaqil fikr yurita olmaydi. Afsuski, dunyoda kaltafahm odamlar ko‘pchilik, Ular hamma narsadan qo‘rqadilar. Hatto mustaqil fikrlashdan ham qo‘rqadilar. Shuning uchun dunyoda laqmalar, tanballar, tepsa tebranmaslar tiqilib yotibdi. Men yana bir narsaga afsus qilaman; hech kim menga to‘g‘ri yo‘lni—inqilobiy yo‘lni ko‘rsatmadi, hech kim menga inqilobiy ruhdagi birorta kitobni mutolaa qilishni tavsiya etmadi. Natijada men juda ko‘p oldi-qochdi kitoblarni—axlatxonalarni titkilab chiqishga majbur bo‘ldim. Jahon adabiyoti durdonalari bilan, dunyo tarixi durdonalari bilan ancha kechikib tanishdim. Nachora, toleim past ekan. Bizning farzandlarimiz baxtli bo‘lsin, iqboli baland bo‘lsin, jaholatdan yiroq bo‘lsin; Bolalarimiz —kelajagimiz uchun men qo‘limdan kelgan hamma ishni qilaman. Eng kambag‘al dehqon ham o‘z farzandini ma’rifatli qilish imkoniyatiga ega bo‘lmog‘i darkor. Bizning mulkimizda ishlagan to‘qqiz yuzta batrak esa bunday imkoniyatdan mahrum edi. Faqat zamindorning erkatoyigina—mengina universitetda o‘qishim mumkin edi, xolos. Lekin, bu adolatsizlik. Men o‘z gapimni yana bir marta takrorlashim mumkin: bu adolatsizlik edi; Dunyoning hamma burchagida ham shu gaplarimni takrorlashim mumkin. Kimki, bunday qilish yaramaydi desa, u xato qiladi. Kimki, mening— zamindor o‘g‘lining universitetda o‘qishini o‘taketgan tantiqlik .deb o‘ylamasa, u axloqsizdir, u bag‘ritoshdir: Men umr bo‘yi faqat o‘z miyam bilan o‘yladim. Bilasizlarmi, odam nima uchun ikki oyoqlab yurishni o‘rgangan (To‘g‘ri, ikki oyoqlab yuradigan hayvonlar ham anchagina bor.) Menimcha, har kim o‘z yelkasida o‘zining boshiga—boshlig‘iga ega bo‘lish uchun va o‘zining boshida mustaqil fikr-o‘ylar tug‘ilishi uchun ikki Mayorlar: Raulve Kastro va Kamilo Syenfuzgos. oyoqlab yurishni o‘rgangan... Bizning birdan bir maqsadimiz— odamlarni o‘ylashga o‘rgatishdir. O‘zimiz ham o‘ylashni o‘rganaylik, o‘rtoqlar. Shundagina xalqimiz; har qanday kambag‘al oila yashashga, mehnat qilishga, farovon turmush kechirishga haqli ekanini o‘z-o‘zidan tushunib yetadi. Shundagina xalqimiz butun boshli qishloq batraklarining atigi oltita sigir saqlashga arang qurbi yetishini, uch yuz kishi yashashi mumkin bo‘lgan joyda bor-yo‘g‘i o‘n ikkita bo‘yni yo‘g‘onning istiqomat qilishini nega adolatsizlik ekanini o‘z-o‘zidan tushunib yetadi. Har qanday halol kishi, har qanday ongli inson adolatli hukm chiqarishi va adolatli hukm ijrosini vijdonan nazorat qilishi mumkin. Buning uchun odamlarni o‘ylashga o‘rgatishimiz, o‘zimiz ham o‘ylashni o‘rganmog‘imiz lozimdir. Inqilobimizning asl mohiyati ana shu. O‘sha tarixiy kengashda Fidel! Kuba dehqonlari bilan ishchilari o‘rtasidagi asosiy farqni ko‘rsatib bergan edi: «Farqk shundaki, —degan edi u, —dehqonlarning birlashgan ittifoqi mavjud, ishchilar esa mayda-chuyda uyushmalar ostiga birlashgan. xolos». Oradan chorak asr vaqt o‘tib ushbu xotiralarni yozishga kirishar ekanman, biz bosib o‘tgan og‘ir yillar birma-bir ko‘z o‘ngimda gavdalandi. Menimcha, inqilob g‘alaba qozongandan keyingi yillarda FidelB yana bitta jasorat ko‘rsatdi; uning kuch-g‘ayrati tufayli tumtaroq ishchilar harakati yagona ittifoq bayrog‘i ostiga birlashdi. Ruschadan N. BOQIEV tarjimasi Sevib turmush qurgan edik, lekin.. Redaksiyamizga kelayotgan ko‘plab maktublar
Goho jin teggan misol So‘kinib, so‘ylanadi. Goho xayol bo‘lganday G‘am bosib, o‘ylanadi. To‘lg‘onoyning qo‘yniga Qo‘l solmasa bo‘yniga, Ikki jahon ko‘ziga Tor bo‘lganday bo‘ladi. Badxudolik qilmasa Xor bo‘lganday bo‘ladi. Birda-yarim xo‘zi aytib, o‘zi qaytgan tentak. Erligi bor yigit qiz tugul yesirni ololmaydimi? Bu kuningdan o‘l Hajiqiz», deb Ostoning olgani ketyapti, sharmanda qilman. O‘zini qora. yermas, er chog‘lab, moyamas, nor chog‘lab, oshig‘-lik darajasi oshib, tubanlik darajasi toshib, tun og‘ib, el uyquga ketganda, Oston sassiq ko‘zlari charvi yegan mushukday chaqchayib, rangi o‘chib, qoni qochib, Odil polvonning uyi tomon yo‘l oldi. Odil polvon bilan Bodombeka ichkarida, To‘lg‘onoy bilan qayn-singlisi —Shahrizod peshayvon tagida, Ernazar o‘zini bir uyning egasi chog‘lab, karavotda yolg‘iz yotar. Oston sassiq paxsadan ilon ton o‘z ichida: «Juftlashmoqni ilgari bo‘lmasa ham bugun gali keldi. Ko‘zingdan akang, To‘lg‘ono Tishingni tishingga qo‘y, oshig‘i beqaroring seni bir karra ko‘rgali keldi. Bu qulin sochlaringni silab, yoqut lablaringdan so‘rgali keldi. Shunchalik kuydirganing ham yetar, bukun Ostoning yigitlik gashtini surgali keldi, kerak bo‘lsa, chivinday jonini senga bergali keldi. Ne bo‘lsa-da, dod dema. Dod soladigan bo‘lsang ham senga qiyin, ham menga. O‘shanda ham qiyin, qiyin, senga qiyin. Ko‘p bekorga aytganmi, erkakniki qar-ni pashshaxonaning ichiga urdi....
Barletta Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Barletta-Andria-Trani provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 147 km2. 93 667 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Manbalar Havolalar Rasmiy sayti Italiya kommunalari
terapiya qilganda 50-8096 kasaliga kamayadi, undan o‘tish muddati qisqaradi, asoratlar miqdori ozayadi. Bolalarda aromatoterapiya kursi qilinganda bahor va kuzda ORVI bilan kasal bo‘lishi 1,5-2 marta kamayadi. Virusga qarshi ta’siriga sabab efir moylarida aldegidlar, ketonlar, efirlar mavjudligidir. Eng ko‘p ta’sirAM “ choy daraxti” ,”Ilang-ilang”, "Yorongulli”, “Xulvali”, F“Evkaliptli”, “Melissali”, “Limonli” efir moylarida aniqlangan. Shamollashga qarshi Protivovospolitelniy ta’siri aromatik moylarida avvaldan ma’lum, bunda ular ya’ni aromatik komponentlar tomir-to‘qima reaksiyalarga ta’sir qiladi: tomir devorlar o‘tqazuvchanligini kamaytiradi, hujayra membranalarini barqarorlaydi, tomir reaksiyalarini optimallaydi, bog‘lovchi, oqimgaqarshi ta’sir, kislorod almashinishini optimal-laydi, proliferasiya va regenerisiyani stimullaydi, radikalga faolligini ko‘rsatadi. Olimlar xayvonlardagi tajribalarda ko‘rsatadilarki efir moylari infeksion kiritilgan 50mg/kg dozada aseptik shamollash reaksiyasini yopgan (faolligi kamayishi qatorida: lavanda, og‘ir ignabargli moy, ajgon, lavr, bazilik, evkalipt, fenxel va geran), 75 mg/kg dozada infeksion jarayon rivojlanishida tushirgan (faollik kamayishi qatorida: qora archa, lavanda, rozmarin, bazilik, og‘ir ignabargli moy). O‘tkir shamollashga ko‘p effektiv moylari: “choy daraxti” ,”Shalfey muskatli”,“Qora archali”,”Lavr kamforali”, “Xulvali”, “Evkaliptli”, "Chinnigulli” Xronik shamollaganda” lavan-dati” ,”Ilang-ilang”,”yorongulli”, “Atirgulli”, “apelsinli”, “sandal”, “Limonli”/ kYTKXД uk qd
iz, osonlik bilan mukammal egallashi va biror faoliyat bilan muvaffaqiyatli shug‘ullanishi deb ta’rif beriladi.
munosabat bilan bir necha marta o‘lka bo‘ylab sayohat qiladi va ilmiy ishining xuloyealarini xilma-xil maqolalarida yoritvb boradi. Etnografik materiallarni keng ommaga yetkazish va ularni yeaqlab qolishda ilmiy "jurnallar, statistik komitetlarning to‘plamlari hamda «Turkyostanskiye vedomosti» gazetasining xizmatlarini alohida qayd qilib o‘tish lozim. Mazkur davriy nashrlarda A. L. Kun, A. A. Divayev, A. P. Ostroumov, N. S. Likoshin, N. Gab-bin, A. N. Kushakevich, V. K. Razvadovskiy, A. A. Semyo-nov, N. A. Kirpichnikov, A. D. Kalmikov, F. Pospelov va boshqalarning asarlari tez-tez bosilib turgan. Urta Osiyo xalqlari, shu jumladan, o‘zbeklarning tarix va etnografiyasini o‘rganishda XIX asrda atoqli rus olimlarining tashabbusi bilan tashkil topgan ilmiy jamiyatlarning roli nihoyatda kattadir. Ular faqat ilmiy muammolarni hal qilibgina’ qolmay, balki chorizmning mustamlakachilik siyosatini amalga oshirishga ham o‘z hissasini .qo‘shganlar. Ilmiy jamiyatlar ro‘yxatining o‘ziyoq—Rus geografiya jamiytining Turkiston bo‘limi, Tibbiyot antropologiya va etnografiya havaskorlari jamiyatining Turkiston bo‘limi, Turkiston arxeologiya havaskorlari to‘garagi, Turkiston qishloq xo‘jalik jamiyati, Xomutov to‘garagi, Urta Osiyo olimlar jamiyati, Rus texnika jamiyatining Turkiston bo‘limi, Sharqshunoslik jamiyatining Toshkent bo‘limi, Turkiston tabiatshunoslari va vrachlari jamiyati, Turkiston tibbiyot jamiyati ham Da Farg‘ona va Sa- ^arqand vrachlari jamiyatlari—bu muassasalar ko‘lamining naqadar keng ekanligini ko‘rsatib turibdi. ; Turkiston ziyolilarining eng yaxshi vakillarini o‘z saflarida jipelashtirgan bu jamiyatlarning a’zolari* (ular ichida etno.graflar va sharqshunoslar. ko‘p edi) yaratgan asarlar ko‘pincha Rossiyaning ilg‘or olimlari tomonidan yuksak baho olgan. Jamiyat a’zolarining ruscha-o‘zbekcha lug‘atlar tuzish, maktablar uchun mahalliy tillarda o‘quv qo‘llanmalari tayyorlash, o‘zbek, tojik va qozoqlar tomonidan rus tilini va rus kishilari tomonidan mahalliy tillarni o‘rganish uchun kechki kurslar tashkiletish, Toshkentda kutubxona vaSharq instituti ochilishiga erishish va boshqa masalalardagi dastlabki; urinishlari jamiyatlarning g‘oyat progressiv faoliyatidan dalolat beradi.
Modul dasturidan o‘rin olgan bahsi, savol-javob, munozara, aqliy dasturini yakunlayl Mashg‘ulot yuzasidan test topshiriqlari yordamida o‘qituvchi nazoratini amalga oshiradi. Erishilgan natijani tahlil qilib o‘quvchilarga erishilgan natijasiga muvofiq holda mustaqil va ijodiy ish topshiriqlarini tavsiya etadi. O‘quvchilar modul dasturining didaktik maqsadi, modullar, modullarning xususiy didaktik maqsadlari, mashg‘ulot davomida bajariladigan o‘quv topshiriqlari, topshiriqlar yuzasidan ko‘rsatmalarni anglaydi. O‘z o‘quv bilish faoliyatini tashkil etadi. Mashg‘ulot matnini mustaqil o‘zlashtiradi, o‘quv topshiriqlarini sifatli bajaradi, savollarga javob topadi. Muammoli vaziyatlardan chiqishning optimal variantlarini taklif etadi. Uquv bahsi, savol-javob, munozara va aqliy hujumda faol ishtirok etadi vah.q. Ma’lum bir fan doirasida blok-modulli ta’lim texnologiyasini qo‘llash amaliyoti ham keng qo‘llanilgan. Ana shu nuqtayi nazardan modulli o‘qitish boshqa o‘qitish tizimlaridan (an’anaviy, muammoli, individuallashtirilgan, jadallashtirilgan, tabaqalashtirilgan, dasturlashgan, konsentrlashtirilgan) qo‘yidagi o‘ziga xosliklari bilan farqlanadi: o‘qitish mazmuni tugallangan mustaqil komplekslarda (informatsion bloklarda) aks etadi. Ta’lim oluvchi uchun o‘zlashtirish kerak bo‘lgan o‘quv mazmunining hajmi va uni o‘zlashtirish darajasi didaktik maqsad qilib belgilanadi. Shuningdek, xar bir ta’lim oluvchi qanday harakatlanishi, kerakli o‘quv materialini qanday topishi xaqida o‘qituvchidan yozma maslahat oladi; o‘qituvchi va ta’lim oluvchi o‘rtasida muloqat shakli o‘zgarib, subyekt-subyektga asoslangan modul orqali muloqatda bo‘ladi; ta’lim oluvchi maksimal darajada mustaqil ishlaydi, o‘zining faoliyatini rejalashtirishni o‘rganadi. Bu unga o‘quv faoliyatida o‘zini bilishga, qay darajada bilim egallashi kerakligini, bilim va malakalaridagi bo‘shliqni aniqlashga imkon beradi. Albatta, o‘qituvchi ham uning o‘qish-bilish faoliyatiga boshchilik qiladi, bu modul orqali anchayin yengil amalga oshiriladi; bosmadan chiqqan tayyor modullar o‘qituvchiga ba’zi bir ta’lim oluvchilarning ishini individuallashtirishga imkoniyat yaratadi. Individual maslahat berish, dozalashtirilgan individual yordam ko‘rsatish muammosi bo‘lmaydi.
sizni unaqa-munaqa joyga qo‘yishmaydi, kamida maorifni topshirishadi... yo meiing o‘riimni... — 2, upaqa demang, —orlanib gapirdi Samad, ayni bir paytda bu o‘rin unga u qadar martabali bo‘lib ko‘rinmay qolgan edi. Shu payt ichki telefon jiriygladi. Suhbat maroqli o‘tayotgan edi. Mirvaliyev istamay trubkani oldi. — Hmb.—dedi u noxush va trubkadagi ovozni eshita boshladi, qiyofasi tashzishli tus oldi.— Shunaqamiyo.. Hozir chiqaman, —doya Mirvalisev trubkani qo‘yar ekan, o‘rnidan turdi. —Hozir, Samadjon. O‘tira turing, — Mayli, bemalol, —dedi Samad, Mirvaliyev ortidan qarab qoldi, o‘zxonasiga chiqib ketmadi—u endi o‘zini bu dargohda mehmondek sezar edi. Mirvaliyev bir ozdan so‘ng parishon bo‘lib kirdi. — Eshitdiigizmi, Samadjon?—dedi u eshik oldida to‘xtab.— 1uarindoshsizlar, vor? —Nimani? —hadiksirab so‘radi Samad. — Xolboyev.., o‘g‘lidan ajrab kopti-yu... — Ise Samad o‘rnidan turib ketdi. —O‘g‘lidan — Samadning xayoliga bol Xolboyeviing kabiyetida telefon orqali gapirgani, uyida uni g‘alati qiyofada ko‘rgani, lunji qon ekani tushdi. —Pima bunti., —Bo‘limdagilar aytishdi... —dedi Mirvalisv sarosimada. —Bu gap qanchalik rost, bilmadim... Ovqatdan bo‘ptimi, dori solingan qovup-tarvuz yegas enaymi... shunaqa narsadan zaharlanibdi.. Doktorlar asrab qolisha olmabdi... adaharlanibdi? —o‘yladi Samad. — Ovqatdan .. Nega unday bo‘lsa Xoyabosviing luiji qon edi? Nega meni chiqarib yubordi? Taajjub...» Telefon jiringladi. Mirvaliyev shoshilib borib trub-skani yulib oldi. — Allog‘ Eshitaman... Ha, Mirvaliyevman, —dedi u negadir engashib, — Shupaqami2.. Bay-bay-bash.. Musibat yuz beribdi-ku..— Mirlaliyev kafti bilan trubkani beki-tnb, Samadga yuzlandi: —Raykomdan, —dedi shivirlab va
Mehnattalabchanlik – unumdorlikning teskari ko‘rsatkichi. Unumdorlikning oshishi va mehnattalabchanlikning kamayishi o‘rtasidagi bog‘liqlik quyidagi formulalar ѐrdamida aniqlanadi: 100x U = --------------100 +x 100U X = ---------------100-U Bu yerda U– mehnattalabchanlikning kamayish surati,% X– unimdorlikning o‘sish surati,% Mahsulot va xizmatlarning mehnattalabchanligining kamayishi nafaqat texnik taraqqiѐt hisobiga vujudga keladi, balki ish vaqtini zichlashtirish natijasida ham amalga oshiriladi, ya’ni ish vaqtining unimsiz yo‘qotilishini tugatish va mehnat intensivligini oshirish hisobiga ham. Mehnat industiryasi ishlovchilari mehnat unimdorligi darajasini mahsulot va xizmatlar mehnattalabchanligi orqali aniqlash, ularning ish amalѐtida keng qo‘llanilishiga olib kelmadi. U faqat unimdorlik va hisob kitobla normasini hisoblashda qo‘llaniladi xolos. Ishlovchilar unimdorligini oshishi qolgan teng sharoitlarda mehnat servisi xizmatlarni sotishning qo‘shimcha hajimlarini ta’minlaydi. U quyidagi formula ѐrdamida aniqlanadi. ∆ch P= 100------------ ∆m Bu yerda P–turizm xizmatlari hajmini oshirishda mehnat unimdorliginingoshish ahamiyati, %
Hanuzgacha juda ko‘p darsliklarimiz sharoitga "moslashtirilib", chalakam-chatti tahrirlar bilan nashr etilmoqda. Ularning mazmun-mundarijasi eskicha, ilmiy-badiiy saviyasi sayoz. San’atning boshqa turlarini kamsitmagan holda, bugungi kunda televideniye va kino san’atining ta’sir kuchi benihoya yuksalib borayotganini qayd etish lozim. Shuning uchun, mening nazarimda kichkintoy bolalarimiz uchun milliy ruhdagi ko‘plab multfilmlar, badiiy va videofilmlar yaratish zarur. Toki farzandlarimiz faqat Uolt Disney qahramonlarinigina bilib-tanib qolmasdan, o‘zbek xalq ertaklarini, milliy qahramonlarimizni ham tanisin-bilsin, ular bilan iftixor qilishga odatlansin. Noyob tarixiy yodgorliklarni saqlash va ta’mirlash, o‘zbek xalqi yaratgan va milliy boylik bo‘lgan san’at asarlarini izlab topish, ularni O‘zbekistonga qaytarish ma’naviyat dasturimizning muhim bo‘lagini tashkil etadi. Bu milliy boylik bizga ota-bobolarimizdan meros bo‘lib qolgan. Binobarin, biz ham uni ko‘z qorachig‘iday asrab-avaylashimiz va farzandlarimizga meros qilib qoldirishimiz kerak. Shu munosabat bilan madaniyat dargohlarimiz mutasaddilari, fuqarolarimizning e’tiborini bir masalaga qaratmoqchi edim: butun dunyoda bunday noyob boyliklar birinchi galda davlat muzeylari tomonidan sotib olinadi va saqlanadi. Biz ham xuddi shu yo‘ldan borishimiz, buning uchun kerakli mablag‘ni aslo ayamasligimiz darkor. Tengsiz milliy boyliklarimizning shuncha talon-toroj qilingani yetar, endi biz bunga aslo yo‘l qo‘ymaymiz. Men jonini xalq baxt-saodati yo‘liga tikkan fidoyi ijodkorlarni ruhlantirishga, chinakam iste’dod egalarini avaylab-asrash, rag‘batlantirishga da’vat etaman. Chunki, sir emas, oxirgi yillarda chala va sayoz tadqiqotlar, didsiz, ma’nisiz "badiiy" asarlarning ko‘payishi ko‘zga tashlanmoqda. Bu holat yosh avlodni muqaddas g‘oyalar ruhida tarbiyalashga putur yetkazadi. Ma’naviyat tarbiyaning eng ta’sirchan quroli ekan, undan oqilona foydalanish, bolalarimizni vatanparvarlik, rostgo‘ylik, haqsevarlikka o‘rgatish kerak bo‘ladi. Aslini olganda, axloq- ma’naviyatning o‘zagi. Inson axloqi shunchaki salom-alik, xushmuomaladangina iborat emas. Axloq-bu avvalo insof va adolat
{ O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning 2010- yil 12 noyabrlagi O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining qo‘shma majlisilagi «Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi» ma’ruzasi. «Xalq so‘zi», 2010-yil 13 noyabrv. timi» rivojlanishidagi muhim yangilik bo‘ldi. Bu amaldagi qonun hujjatlari sifatini oshirish hamda oliy davlat vakillik organida hududiy manfaatlarni hisobga olish imkonini beribgina qolmay, hokimiyatlar taqsimlanishi sharoitida parlamentning o‘rnini mustahkamladi. Prezidentimiz ta’biri bilan aytganda, Bundan ko‘zlangan asosiy maqsadlar parlament tomonidan o‘z vakolatlarini amalga oshirish jarayonida o‘zaro tiyib turish va manfaatlar muvozanati tizimini shakllantirish, qonun ijodkorligining sifatini jiddiy ravishda oshirish, umumdavlat va hududiy manfaatlarning muganosibligiga erishishdan iborat edi. Bu borada tarkib jihatidan asosan xalq deputatlari mahalliy Kengashlari vakillaridan tashkil topgan yuqori palata–Senatning hududlar manfaatlarini ifoda etishi, quyi–Qonunchilik palatasi esa o‘z faoliyatini doimiy professional asosda amalga oshirishi hisobga olinganini aytib o‘tish lozim». Yurtboshimiz ma’ruzasida e’tibor qaratib o‘tgan yana bir muhim masala bu davlat boshlig‘i huquqiy maqomi va huquqiy demokratik davlat qurish hamda hokimiyatlar taqsimlanishi sharoitida uning boshqa hokimiyat tarmoqlari bilan o‘zaro munosabatini yanada liberallashtirish va demokratlashtirish bo‘ldi. Ushbu islohotlar izchillik bilan bosqichma-bosqich hamda mamlakatdagi o‘tish davri bilan bog‘liq qaltis vaziyatni hisobga olgan holda amalga oshirilishi bugungi muvaffaqiyatlarimiz garovi bo‘ldi desak, mubolag‘a bo‘lmaydi. Bu sohada, ayniqsa, 2007-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining bir vaqtning o‘zida ijro etuvchi hokimiyat boshlig‘i sifatidagi maqomi o‘zgartirilishi hamda Konstitutsiyamizning 89-moddasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining davlat boshlig‘i va davlat hokimiyati organlarining kelishilgan holda faoliyat yuritishini hamda hamkorligini ta’minlovchi subyekt sifatidagi maqomining belgilanishi konstitutsiyaviy islohotlar tizimida muhim siyosiy-huqukiy ahamiyatga ega bo‘ldi. Davlatimiz rahbari ta’kidlaganidek, Ilgari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti egallab turgan Vazirlar Mahkamasi raisi lavozimining tugatilishi xam liberallashtirish va demokratlashtirish yo‘lida muhim qadam bo‘ldi. Qabul qilingan qonunlarga muvofiq endilikda Bosh vazir nafaqat Vazirlar Mahkamasi faoliyatini tashkil etadi, balki unga rahbarlik qiladi va uning ishi samaradorligi uchun shaxsan javob beradi. Vazirlar Mahkamasi majlislariga raislik qiladi, hukumat hujjatlarini imzolaydi, davlat va xo‘jalik boshqaruvi masalalari yuzasidan qarorlar qabul qi-ladir. Ayni damda Yurtboshimiz hozirgi paytda mamlakatimiz aholisining siyosiy-hukukiy madaniyati va ijtimoiy ong darajasining o‘sib borishi, jamiyatni demokratlashtirish va liberallashtirish jarayonlarining jadal rivojlanishi, yurtimizda ko‘ppartiyaviylik tizimining tobora mustahkamlanishi sharoitida davlat hokimiyatining uchta subyekti, ya’ni davlat boshlig‘i bo‘lgan Prezident, qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlar o‘rtasidagi vakolatlarning yanada mutanosib taqsimlanishini ta’minlash uchun zarur shart-sharoitlar yuzaga kelganligini e’tirof etgan holda, O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasini shunga monand va hamohang holda o‘zgartirish yuzasidan bir qator muhim masalalarga e’tibor qaratadi. Bu borada Prezidentimiz tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 98-moddasini o‘zgartirish bo‘yicha taklif etilayotgan mulohazalar alohida ahamiyatga molik. Ushbu o‘zgartirishning mohiyati shundan iboratki, Vazirlar Mahkamasi faoliyati ustidan parlament nazorati kuchaytirildi, shuningdek, davlat boshlig‘i va ijro hokimiyati o‘rtasidagi munosabatlar yanada aniqlashtirildi. Xususan, endilikda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Vazirlar Mahkamasi majlislarida raislik qilishga, Vazirlar Mahkamasi vakolatiga kiruvchi masalalar yuzasidan qarorlar qabul qilishga, shuningdek, Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlarini, O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri farmoyishlarini bekor qilishga oid vakolatlarini ko‘zda tutuvchi norma chiqarib tashlanishi, qo‘shimcha ravishda mazkur normaga to‘qqizta yangi qism kiritilishi ko‘zda tutilmoqda. Bu, albatta, Bosh vazir maqomida jiddiy o‘zgarishlar bo‘lishini ko‘zda tutadi. Prezidsntimiz ta’biri bilan aytganda, «O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 98-moddasiga kiritilayotgan ushbu o‘zgartishlariing mazmun-mohiyati shundan iboratki. ularga ko‘ra, Bosh vazir lavozimiga nomzod ko‘rsatish va uni tasdiqlashning yanada demokratik irinsiplarini ifodalaydigan yangi tartibi o‘rnatilmoqda. Shuningdek, Konstitutsiyaga kiritilayotgan bu o‘zgartishlarga binoan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga Bosh vazirga nisbatan ishonchsizlik votumini bildirish huquqi berilmoqda. Ayni vaqtda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi vakolatiga taalluqli masalalar yuzasidan qarorlar qabul qilish huquqi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining vakolatlari doirasidan chiqarilmoqda». Taklif etilayotgan o‘zgarishlar mamlakatimizda huquqiy demokratik davlat qurishda muhim ahamiyatga ega. Zotan, hukumatning nafaqat davlat boshlig‘i, balki parlament oldida ham javobgarligining belgilangani parlamentning jamiyat va davlat hayotidagi ishtirokini yanada kengaytiradi, uning ijro etuvchi hokimiyat ustidan nazorat olib borishi mexanizmini rivojlantiradi. Bu esa, o‘z navbatida, O‘zbekiston Respublikasining amalda aralash respublika boshqaruv shakliga o‘tayotganidan dalolat beradi. Bu mamlakatimizda istiqlol yillarida jamiyat hayotining barcha jabhalarida amalga oshirilgan islohotlarning o‘z samarasini berayotganidan hamda yurtimizda islohotlarni yanada kuchaytirish, fuqarolik jamiyati institutlarini yanada rivojlantirish uchun zarur shart-sharoit stilganidan dalolat beradi. Davlatimiz rahbari tomonidan taklif etilgan mazkur o‘zgartishlarning yana bir jihati siyosiy partiyalarning faolligini yanada oshirishga, ularning davlat bosh qaruvidagi ishtirokini kengaytirishga qaratilgan. Chunonchi, O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri nomzodining O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga saylovlarda eng ko‘p deputatlik o‘rnini olgan siyosiy partiya yoki teng miqdordagi deputatlik o‘rinlarini ko‘lga kiritgan bir necha siyosiy partiyalar tomonidan taklif etilishi, shubhasiz, siyosiy partiyalarning faoliyatini yanada jonlantiradi va ularning davlat boshqaruvida faol ishtirok etishini ta’minlaydi. Davlat boshqaruvi sohasidagi islohotlarning muhim yo‘nalishlaridan yana biri–parlament nazoratining muhim usullaridan biri bo‘lgan ishonchsizlik votumining konstitutsiyaviy mustahkamlanishi bilan bog‘liq. Xususan, konsepsiyada O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi o‘rtasida ziddiyatlar doimiy tus olganida Qonunchilik palagasi deputatlari umumiy sonining kamida uchdan bir qismi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti nomiga rasman kiritilgan taklif bo‘yicha O‘zbekiston RespublikasiOliy Majlisipalatalarining qo‘shma majlisi muhokamasiga Bosh vazirga nisbatan ishonchsizlik votumi bildirish hakidagi masala qo‘yilishi, Bosh vazirga nisbatan ishonchsizlik votumi tegishlicha O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati a’zolari umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi ovoz bergan taqdirla qabul qilingan hisoblanishi hamda bunday holatda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirini lavozimidan ozod etish bo‘yicha qaror qabul qilishi, bunda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining butun tarkibi Bosh vazir bilan birga iste’foga chiqishi ko‘zda tutilmoqda. Yurtboshimiz ta’kidlaganidek, «Biz hammamiz shuni aniq anglab olishimiz zarurki, saylovlarda yutib chiqqan siyosiy partiya taqdim etgan Bosh vazir nomzodining Parlament tomonndan ko‘rib chiqilishi va tasdiqlanishi haqidagi konstituniyaviy tartibning belgilanishi, Hukumatga nisbatan ishonchsizlik votumi institutining joriy etilishi va siyosiy tizimni modernizatsiya qilish jarayonida amalga oshirilishi lozim bo‘ladigan 487
buzmaydi. Donishmandlarning fikricha: «Janjal bo‘lgan yerdan baraka qochadi." Mustahkamlash uchun savollar: 1. Jamoadagi konflikt va uni yechimiga olib kelish yo‘llarini aytib o‘ting" 2. O‘qituvchilar va o‘quvchilar bilan kelishmovchilik kelib chiqishiga nima sabab bo‘ladi? Z. Kichik guruhchalarning yuzaga kelishidagi konfliktlar. 4. Jamoadagi konfliktni hal etishda nimalarga e’tibor berish kerak) 5. O‘qituvchi va o‘qituvchi munosabatlarida "Ism"ning ahamiyati nimada? 6. O‘qituvchi va o‘quvchi muloqotida nutq texnikasining roli. 7. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, kattalar bilan muloqot intonatsiyasi necha «0 axborotga ega ekanligini tasdiqlaganlar va izohlang) V. Qanday hollarda konfliktga o‘qituvchi sabab bo‘ladi? 9. Muloqotning "noverbal" vositalari va tinglash ko‘nikmasi haqida ma’lumot bering. 10.O‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi munosabatlarda uchinchi kishining ta’siri. 11. Rahbar etikasining buzilishi natijasida konfliktlarning yuzaga kelish sabablari. Talabalarning mustaqil tayyorlanishi uchun "Keys" topshirig‘i 2-vaziyat. Dilnozaning uyatchanligini bilib, o‘qituvchi ogohlantirmoqda: —Hozir sendan darsni so‘rayman. Tayyorgarlik ko‘rg‘gin. Sen o‘zing mustaqil uddalay oladigan matn mana. U qizga matn yozilgan kartochkani berdi. Dilnoza uni o‘qishi kerak. Dilnozaning dovdirash holatini yengib, fikrini bir nuqtaga to‘plashga vaqti bor. O‘qituvchi ko‘pchilikka ushbu mavzu bo‘yicha rag‘batlantiruvchi baho 150
Taqrizchilar: O‘BMA, i.f.d., prof. A.K. Ibragimov; TMI, i.f.n., dots. A.Z. Avloqulov. Buxgalteriya hisobi 1-qism: Darslik / A.A. Karimov, J.E. Kurbanbayev, S.A. Jumanazarov; —T.: “Iqtisod-Moliya”, 2020. b. Ushbu darslik ta’lim standarti, malaka talablari, buxgalteriya hisobi fani o‘quv dasturiga asosan tuzilgan bo‘lib, 5230900—-“Buxgalteriya hisobi va audit” hamda boshqa nomutaxassis ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun mo‘ljallangan. Mazkur darslik foydalanuvchilar uchun “Buxgalteriya hisobi” fanidan asosiy o‘quv adabiyoti sifatida xorijiy tajriba asosida tayyorlangan bo‘lib, undan boshqa iqtisodiyot yonalishida tahsil olayotgan talabalar, xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mutaxassislari, ushbu sohada ilmiy izlanishlar olib borayotgan tadqiqotchilar ham foydalanishlari mumkin. O‘TQTISOD-MOLIYA”, 2020
Ustozning ayrim xatti-harakatlari Nasriddin Afandi latifalariga o‘xshab ketardi. Shogirdlar-u kishi haqida latifalar aytib yurardilar, lekin shu latifalardan ham ustozimizga chuqur ehtirom, u kishi bilan faxrlanish tuyg‘ulari sezilib turardi. Bir kuni domla bilan ToshDU zinalaridan ko‘tarilayot-sak, nimadir chirt etib yorga tushganday bo‘ldi. Domla yengimning tugmasi tushib KETDI, dedilar va uni qidira boshladik. Shu payt domlaning tanishlari bo‘lgan, ko‘rinishidan ancha yoshga borib qolgan salobatli bir ayol ham bizga kelib qo‘shildi. Tugmani uch kishilashib ancha qidirdik, ammo topa olmadik. Shunda uayol bir latifa aytdi (afsus, ayolning ismi shariflari yodimda yo‘q). Ko‘pqavatli binoning lifti buzilib qolibdi. Zinopoyalardan ko‘tarilayotgan bir kishining kalitni pastda qoldirgani esiga kelib, zinalardan tushibdi. Birinchi qavatda cho‘ntagiga qo‘l solsa, kalit o‘sha yerda ekan. Latifani eshitgandan keyin domla "E, men ham yengimga qaraychi" dedilar. Ikki yenglariga ham qarab boqsalar tugmalari joyida ekan. Uchchalamiz kulib-kulib yo‘limizda davom etdik. Domlaning o‘zlari ham qotib-qotib, ko‘zlari-ekanliklarini yaqqol ko‘rsatgani uchun hikoya qilib berdim. Shu bilan men o‘zimning MINGDan ikki xotiramga yakun yasayman va domlaning ruhlari jannatda orom olayotgandir deb umid qilaman. Faqat shu o‘ygina domlani yo‘qotganimiz alamini biroz yumshatadi. Karim NORMATOV ORZU VA ARMONLARI BISYOR EDI...
NPeriyer KA, «on Shira Umurzim.ru/nauka/pedagogika/did Ba, a Kamar Kaliningrad, 1996. M rebetyuok O.S. Obshaya pedagogika: «re a «anion T. i inoiay, " Lerne Ha, Skatkin H. nassifika: «bu Di MN MINI IY 1, 20 aa lerner-iya mm html Skatkin M.N. Klassifikatsiya metodov obucheniya. Istochnik: aktika/ Bao ifikaciya-metodov-obucheniya-temer-iya-skatkin.
Keysni bajarish bosqchichlari va topshiriqlar: —keysdagi muammoni keltirib chiqargan asosiy sabablarni belgilang (individual va kichik guruhda); —fanlarning farqli va mushtarak xususiyatlarini topish uchun bajariladigan ishlar ketma-ketligini belgilang (juftliklardagi ish); —adabiyot tarixi, adabiy tanqid, adabiyot nazariyasi fanlarining ijtimoiy-tarixiy asosini aniqlang (individua! holda). Mavzu yuzasidan savollar I. Adabiyotshunoslikning qanday tarkibiy qismlarini bilasiz? 2. Adabiyot nazariyasi adabiyotshunoslikning tarkibiy qismi ekanligini qanday isbotlaysiz? 3. Jamiyat badiiy madaniyatini o‘stirishda bu fanning ahamiyati nimada? 4. Nazariya qanday yuzaga keladi? 6. Adabiyot nazariyasining xarakter xususiyatlari deganda nimani tushunasiz? 7. Adabiyot nazariyasi qanday fanlar bilan aloqador? 8. Adabiyot nazariyasining obyekti nima? Test savollari {. Adabiyotshunoslikning tarkibiy qismlarini belgilang. A. Matnshunoslik, manbaashunoslik; B. Bibliografiya, adabiyot nazariyasi; C. Adabiy tanqid, adabiyot tarixi; D. Adabiyot tarixi, adabiyot nazariyasi, adabiy tanqid. 2. Adabiyot nazariyasining obyektini aniqlang. A. She’riy asarlar tuzilishini aniqlaydi; B. Badiiy asarlardagi o‘ziga xosliklarni o‘rganadi; C. Epik asarlarning janr va turlarini tahlil qiladi; D. Adabiy-badiiy asarlar va ular yaratilgan sharoit, muhit. 16
O‘zA - Nazoratchi 71 fuqaroning ko‘ziga parda tortdi Nazoratchi 71 fuqaroning ko‘ziga parda tortdi 22.02.2018 18:01 Chop etish versiyasi “Suvoqava” davlat unitar korxonasi Nurota tumani filialining sobiq nazoratchisi E.H. tumanning Nurfaxr, Yangiobod, Eshon Sudur va Bo‘diq mahallalarida yashovchi 71 nafar fuqaroni chuv tushirdi. Aholining ichimlik suvi uchun to‘langan jami 5 million 300 ming so‘mdan ziyod pulini o‘z shaxsiy ehtiyoji uchun sarflab yuborgani aniqlangan. Bu holat Majburiy ijro byurosi Nurota tumani bo‘limi tomonidan Prezidentimizning 2017 yil 16 noyabrdagi “Suv ta’minoti va suv chiqarish xizmati ko‘rsatish sohasida to‘lov intizomini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni ijrosi doirasida o‘tkazilgan tekshirish jarayonida ma’lum bo‘ldi. “Beli og‘rimaganning non yeyishini ko‘r” deganlaridek, E.H.ga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodesining 168-moddasi 1-qismi va 167-moddasi 1-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Albaniya mudofaa vaziri Olta Jachka mamlakatda yuz bergan kuchli zilzila qurbonlari ismlarini o‘qiyotib yig‘lab yubordi Albaniyada 26 noyabrga o‘tar kechasi 6,4 magnitudali zilzila yuz berdi Kuchli silkinishlar poytaxt Tirana va zilzila markaziga eng yaqin joylashgan Durres shahrida sezilgan Zilzila oqibatida bir necha uy qulab tushgan, ular vayronalari ostida hali ham odamlar qolayotgan bo‘lishi mumkin Oxirgi ma'lumotlarga ko‘ra, 32 kishi halok bo‘lgan, 658 kishi jarohatlangan, 47 kishi qutqarib olingan Albaniyada 28 noyabrda milliy bayroq kuniga bag‘ishlangan tantanalar bekor qilinib, milliy motam e'lon qilingan “Bu mening eng og‘ir nutqim Biz buzilgan uylarni qayta qurishimiz mumkin, biroq 26 noyabrdagi zilzilada halok bo‘lgan odamlarning hayotini qaytara olmaymiz”, deb aytgan mudofaa vaziri Shundan keyin vazir qurbonlar ismlarini o‘qishni boshlagan, biroq ro‘yxatning o‘rtasiga kelganda, o‘zini bosolmay, yig‘lab yuborgan Avvalroq 25 kishi bedarak yo‘qolgani ma'lum qilingandi Ularni qidirish ishlari davom etmoqda Qidiruv-qutqaruv operatsiyasida bir nechta davlat mutaxassislari ishtirok etmoqda Iyulda Albaniya prezidenti Ilir Meta gretsiyalik seysmolog Akis Tselentis ma'lumotlariga tayangan holda bosh vazir Edi Rama, bosh vazir o‘rinbosari Erion Brache va mudofaa vaziri Jachkani “Bolqonda yuz berishi mumkin bo‘lgan falokatli zilzilaga” tayyorlanishga chaqirgan Biroq Jachka prezident chaqirig‘iga albaniyalik seysmologlar ma'lumotlariga ko‘ra falokatli zilzila yuz berishi ehtimoli yo‘qligi, uning vazirligi esa “tabiiy ofatlarga 30 yil ichida har qachongidan yaxshiroq tayyor ekani” bilan javob bergan
roq tushirgan yoki to‘p tashlashishni boshqalarga qaraganda tezroq tamomlagan davra o‘yinchichlari yutib chiqadi. To‘pni turli shakldagi yengil narsalar, masalan, estafeta tayoqchalari, archa bujuri, qipiq yoki qum to‘ldirilgan xaltacha va hokazolar bilan almashtirish mumkin. O‘yinning o‘ziga xos harakatlari to“p yoki boshqa narsalarni irg‘itish va ilib olishdir. 5.3.4. To‘pni oldirma O‘yin maydonchada, zalda yoki yo‘lakda o‘tkaziladi. O‘yin uchun basketbol yoki voleybol to‘pi kerak. O‘yinga tayyorlanish. Hamma o‘yinchilar bir metrdan oraliqda tizilib aylana hosil qiladilar. 3—4 ta onaboshi tayinlanadi va ular o‘rtaga tushadilar. O‘ynovchilar oyoqlari oldiga chiziq o‘tkazish mumkin. O‘ynovchilarga to‘p beriladi. O‘yinning tavsifi. O‘ynovchilar to‘pni onaboshilar qo‘lini tegiza olmaydigan ilib bir-birlariga irg‘itib yoki yerdan dumalatib uzatadilar. Onaboshilar o‘rtada yugurib yurib, uchib borayotgan, yerda dumalab ketayotgan yoki o‘ynovchilardan birontasining qo‘lida turgan to‘pga qo‘l tegizishiga harakat qiladilar. Agar onaboshilardan birontasi to‘pga qo‘l tegiza olsa, yutgan hisoblanadi va yutqazgan o‘yinchi uning o‘rniga onaboshi bo‘ladi. Onaboshi o‘rtaga tushgan o‘yinchining o‘rniga turadi. O‘yinning qoidalari. 1. To‘pni uloqtirib va yerdan dumalatib uzatish mumkin. 2. Agar to‘p doiradan tashqariga chiqib ketsa, o‘ynovchilar uni iloji boricha tezroq borib olishlari va o‘z joylariga qaytib kelib, o‘yinni davom ettirishlari kerak. 3. Onaboshi o‘ynovchilar qo‘lidagi, havodagi yoki yerdagi topni, shuningdek, doiradan tashqariga chiqqan to‘pni ushlash huquqiga ega. O‘yinning ta’lim-tarbiyaviy ahamiyati. Bu o‘yin o‘quvchilarda to‘pni uloqtirish va ilib olish malakalarini takomillashtiradi hamda ularni basketbol va qo‘l to‘pi o‘yinlariga tayyorlaydigan mashqlardan biri hisoblanadi. Ana shu o‘yin jarayonida o‘quvchilarda ziyraklik, diqqat, merganlik xislatlari rivojlanadi. 141
TN YEr ФPЪEPBTEPP ФYPБB Gui { malloh mulozim multamas malik mamolik mumtoz munodiy munozara munofiq munbasit muntaxab manjaniq mansha” munshi mantiq manzur mun’aks munfail munaqqash munqate” munkir mehri xovoriy Silga muhlik G, $ mahvash qayiqchi, kemachi amaldorlar yonida yuruvchi, xizmat qiluvchi iltimos, so‘rov podshoh mamlakatlar saralangan, saralab olingan biror xabarni baland ovoz bilan e’lon qiluvchi, jarchi muzokara, muhokama ikkiyuzlamachi, kishilar orasiga nifoq soluvchi ochiq chehrali, shod, xursand saylangan, tanlangan neft bilan otiladigan harbiy qurol kelib chiqish joyi yozuvchi, kotib mantiq ilmi, logika ko‘rilgan, ko‘ringan; nazardan o‘tib maqbul bo‘lgan aks etmoq xijolatli, uyalgan, ta’sirlangan naqshlangan ajralgan, kesilgan, uzilgan inkor qiluvchi, rad etuvchi sharq quyoshi halok qiluvchi, o‘ldiruvchi, yo‘q qiluvchi oyga o‘xshagan, go‘zal 400 RR
Rashidjon Qodirov hibsga olingani haqidagi xabarlar inkor qilindi » O‘zbekiston yangiliklari – Zamin.uz Rashidjon Qodirov hibsga olingani haqidagi xabarlar inkor qilindi 23 fevral 2018, 12:30 O‘zbekistonning sobiq Bosh prokurori Rashidjon Qodirov hibsga olinmagan. “Kun.uz” muxbiri bilan suhbatda bo‘lgan Bosh prokuratura Jamoatchilik bilan aloqalar va huquqiy axborot bo‘limi xodimi Qodirovga nisbatan jinoiy ish ochilgani haqida tarqalgan xabarlarni rasman inkor qildi. Bundan avvalroq OAVda Rashidjon Qodirov 22 fevral kuni qo‘lga olingani, unga nisbatan yirik miqdorda davlat mulkini o‘zlashtirish va xorij banklari vositasida pul yuvish amaliyotlari o‘tkazish aybi qo‘yilayotgani hamda unga nisbatan hibsga olish ehtiyot chorasi qo‘llangani haqida xabarlar tarqalgandi. Respublika Bosh prokurori lavozimida 2000 yil aprelidan faoliyat yuritib 15 yil ishlagan Rashidjon Qodirov 2015 yilning aprelida ishdan bo‘shatilgan edi. U 2015 yil mayidan Respublika Konstitutsion sudi a’zosiga aylangan, ammo 2017 yilning avgustidan sud a’zolari tarkibida uning nomi yo‘q bo‘lib qolgandi. Yangiliklar » Jamiyat » Rashidjon Qodirov hibsga olingani haqidagi xabarlar inkor qilindi 11:18 Sobiq Bosh prokuror Rashidjon Qodirov nega hibsga olindi? (video) 21:39 Matbuotga O‘zbekistonning yangi Bosh prokurori Otabek Murodov haqida nimalar ma’lum? 11:30 Toshkent IIBB dindorlarning ommaviy hibsga olinishi haqidagi xabarlarni izohladi 14:42 Kelinini o‘ldirish uchun killer yollamoqchi bo‘lgan qaynota hibsga olindi
Joriy yilda umumiy turar-joy maydoni 1 million 200 ming kvadrat metrdan ortiq bo‘lgan 8 ming 510 ta yakka tartibdagi uy-joy qurilishi rejalashtirilgan, bu esa o‘tgan yilga nisbatan 15 foiz ko‘pdir
Muxammaslar Kutilmoq yo‘qmi, yorab, ushbu zolim ag‘niyolardin, Chiqib yerdin havoga o‘rlagan kibr-u havolardin, So‘rarga kambag‘alning qovini xush ishtaholardin, Ko‘zi och, o‘zi suyalohlikda ortuqdir gadolardin, Uyalmay lof urar savdo-sotiq, bank-u shirolardin. Tamomi xalq boshiga balo Andijonda Mirkomil, Jafokashlarning mulkin tortib olmokka xo‘p omil, Degaysen: «Kambag‘al dehqonning ashyosiga azroyil, Jahonni qildi holo pul ko‘paygarmoq bilan qoyil, Yer-u suv, mol-u mulki–barchasi g‘asb-u riyolardin Xushomad barla barcha qozi-yu mingboshi xizmatkor, Tamomi muftiy, a’lam «yer xatin» yozmoq uchun tayyor, Toparga boy ko‘nglin har kecha hukm etmoqqa jarror, Pisand etmaydi ming dehqonga har kun yetsa ming ozor, Ko‘rarmiz kunda har xil pecha rang jabr-u jafolardin. (A.n. –441-Mirzo Murassa’ Ismi–Mirzo. Taxallusi– Murassa’, Nisbati–Hisoriy. Unvoni–mirzo. Mirzo Murassa’ning tavallud topgan va vafot etgan yili noma’lum. Manbalar ma’lumotlariga binoan, XGX asrda Hisor tumanida yashab ijod qilgan adib. Hayoti va faoliyati hakida ma’lumotlar kam. Zullisonayn shoir bo‘lib, tojik va o‘zbek tillarida she’rlar yozgan. Tazkiranavis mualliflarning ma’lumotlariga binoan uning she’rlari sodda va ravon ekan. 48
BAHO O'rtacha: 4,9 (5 yil) 49 bizning bemorlarning BAHOLASH Toshbaqa kasalligi va O'lik dengizi olish va davolash to'g'onini Isroilda operatsiya Isroilda bir miya o'simta olib tashlash uchun radiatsiya davolash Yo'nalish ta'siri ko'krak bezi saratoni uchun gormon davolash OZIQ-ovqat va oshqozon saratoni o'pka saratoni radiatsiya davolash Maqsadli O'pka saratoni terapiya o'pka qismi Olib tashlash oshqozon osti bezi saratoni Isroil Ko'z jarrohlik bir tashrif buyurdingizmi? İpsilateral uchun ko'krak bezi saratoni Bilan ayollar uchun jarrohlik Yangi xususiyatlar jarrohlikning yangi yutuqlar ko'krak bezi saratoni Bilan ayollar mastektomi oldini olish uchun Imkon beradi
Rahimjon Rahmat: "Hozir asarlar g‘aladonga tashlab qo‘yilayotgani yo‘q..." - BBC O'zbek Rahimjon Rahmat: "Hozir asarlar g‘aladonga tashlab qo‘yilayotgani yo‘q..." http://www.bbc.com/uzbek/lotin/2013/11/131101_latin_talking_point_rakhimjon_rakhmat Yozuvchi va jurnalist Rahimjon Rahmat 1961 yil 31 avgustda Farg‘ona viloyatining Dang‘ara tumanidagi Qirqlar qishlog‘ida tug‘ilgan. ToshDUning o‘zbek filologiyasi fakultetini tamomlagan. Va ikki yil ushbu dargohda o‘qituvchilik qilgan. "Ozodlik" radiosining Toshkent byurosida bir necha yil yetakchi jurnalist va direktor sifatida faoliyat olib borgan. Hozirgi kunda Farg‘ona viloyati Dang‘ara tumanidagi "Vodiy Dang‘ara Naymansoy" Suv iste‘molchilari uyushmasi ijrochi direktori lavozimida ishlaydi. Rahimjon Rahmatning adabiy-tanqidiy maqolalar, kuzatishlar va she‘rlardan iborat "Dala gullari" (2006) va "Xastalik daftari" nomli she‘r kitoblari chop etilgan (2008). "Oling omonotingizni" nomli romani parchalarini (2004 yil) Facebookdagi sahifasida e‘lon qilgan. Yozuvchining o‘zi hozirgi kunda 2010 yilda yozilgan "Arosat" nomli romanini tahrir qilish bilan band ekanini aytadi. BBC: Bu galgi BBC mehmoni munaqqid, adib va jurnalist Rahimjon Rahmat bo‘ladilar. Assalomu alaykum Rahimjon aka, BBC dasturiga xush kelibsiz. Rahimjon Rahmat: Vaalaykum assalom. BBC: Tokiodan xat yo‘llagan Rustam Nasimiy: "Sizning nazaringizda asl jurnalistning vazifasi nima?" deb so‘rabdilar. Rahimjon Rahmat: Rahmat savol uchun. Jamiyatda qatlamlar bor va har bir qatlamning o‘z manfaati bor. Masalan, davlat gazetasida ishlaydigan jurnalistning vazifasi davlatning muayyan sohada yurgizayotgan iqtisodiy, ma‘rifiy, madaniy va boshqa yo‘nalishlardagi siyosatini xalqqa tushintirishdan iborat. Yoki, sariq matbuot deymiz, unda ishlaydigan jurnalistlarning vazifasi butunlay boshqa - odamlarning ko‘nglini olish. Yoxud nodavlat tashkilotda ishlaydigan jurnalist undan ham o‘zgacharoq faoliyat yuritadi. U o‘zi ishlaydigan tashkilotning jamiyatga singdirmoqchi bo‘lgan yaxshi narsalarini targ‘ib qilishi kerak. Xorijiy matbuotda ishlaydigan o‘zbek jurnalistlariga ham alohida vazifa yuklanadi. Ular davlat jurnalistiga ham, sariq matbuot xodimiga ham o‘xshamaydi. Demoqchimanki, hamma jurnalistlar uchun umumlashgan ijtimoiy vazifani qo‘yib bo‘lmaydi. Faqat aytmoqchi bo‘lganim, so‘z aytish mas‘uliyatini his qilishi kerak har bir odam. Chunki, jurnalist minbardan turib so‘z aytadi va minbardan turib aytilgan so‘z qayerdadir voqea paydo qilishi, sodir bo‘layotgan voqealarni boshqa o‘zanlarga burib yuborishga qodir. Qolaversa, kimningdir taqdiriga salbiy ta‘sir qilib qo‘yishi mumkin. Minbardan turib aytilgan so‘zni otilgan o‘qqa qiyoslasa bo‘ladi. Navoiy bobomiz aytadilar-ku, "So‘zdurur nishon berur o‘likka jondin", deb. Bir og‘iz so‘z hatto o‘likka jon kirgizishi mumkin, deyapti. Shuning uchun, hamma jurnalistlar uchun umumlashma bir gapki, so‘z aytish mas‘uliyatini esdan chiqarmaslik kerak. BBC: Muxlislarimizdan birining maktubini o‘qib bersam: "Rahimjon aka, Sizning jurnalistik faoliyatingizdagi "kamchiligim" deb tan oladigan yoki biron bir istagingizga qarshi qila olmagan ishingiz bormi? Javob uchun oldindan rahmat. Ijodingiz va ishingizga Allohdan rivojlar tilab", Toshkentdan Hojiahmad Kamaljonov. Rahimjon Rahmat: Men o‘zimning asosiy kuchimni sarflagan yo‘nalishim adabiyot bo‘ladi. Lekin, taqdir taqozosi bilan jurnalistlik faoliyati bilan shug‘ullanganman. Xususan, xorijiy ommaviy axborot vositasida ishlaganman. Va o‘zbek jamiyatidagi hamma muammolar to‘g‘risida o‘z vaqtida rost gapimni ayta olganman. 2004 yilgacha ishlaganman. Shuning uchun, jurnalist sifatida "mana bu muammoni gapira olmadim, buni gapira olmadim" deydigan alohida armon yo‘q menda. Asosiy vazifa har qanday muammoni xolislik bilan gapirish bo‘lishi kerak. Va men shu xorijiy matbuotda ishlagan paytim muammolarni hammasini xolis gapira olganman, deb o‘ylayman. BBC: Kanadaning Vankuver shahridan xat yo‘llagan Ulug‘bek axborot vositalarida ishlagan muxbirlar "maxsus xizmatlar belgilagan chiziq doirasida ishlagan" qabilidagi da‘volar yuzasidan fikringizni bilishni istagan. "Bu da‘volar haqida nima deysiz? Sizga ham hamkorlik taklif qilishganmi, maxsus xizmatlar?" deb so‘raydi u. Rahimjon Rahmat: Men ("Ozodlik radiosining-tahririyat) Toshkent byurosi tashkil qilinganidan to yopilguniga qadar ishlaganman. Mendan oldin kim bilan qanday hamkorlik qilingani to‘g‘risida umuman ma‘lumotga ega emasman. Lekin, men yoki boshqa jurnalistlar hech qanday davlat idorasi bilan hamkorlik qilmaganmiz. Va davlat idoralari bizning eshittirishlarimiz mazmuniga hech qachon aralashmagan. Aksincha, Toshkentda o‘sha paytda faoliyat yuritgan "muxolifatning qoldiqlari", keyin inson huquqlari tashkilotlari... rostdan ham bizning eshittirishlarimiz mazmuniga aralashardi. Hatto, montaj qilayotgan paytimiz studiyagacha kirib borishardi o‘shalar. Ismlarini aytmayman hozir. Ammo, ular to‘ppa-to‘g‘ri studiyagacha kirib borishardi. "Nima qilyapsan, qanaqa eshittirish qilyapsan?" deb. Ularning yo‘lini to‘sib bo‘lmasdi. Men o‘shalardan ko‘p qiynalganman. Va eng yomoni ularning orasida ziddiyat ko‘p edi. Ya‘ni, bitta inson huquqlari tashkiloti boshqasi bilan janjallashardi, urushardi. Menga biri telefon qilib: "Mana bu yerni bunday qilib bergin", desa, boshqasi: "Unday qilib bergin", der edi. Shuning uchun, jurnalistlar "davlat idoralari bilan hamkorlik qilgan" deganga o‘xshagan da‘volar - quruq, asossiz mish-mishlar. Men bu gapni bemalol, yuzim oftobdek yorishib aytaman. BBC: "Hurmatli Rahimjon aka, bir necha yil avval siz "Ozodlik" radiosidagi sobiq hamkasblaringizga qarshi hukumat televideniyesi tayyorlagan ko‘rsatuvda qatnashdingiz. O‘shanda Pragadagi sobiq hamkasblaringizdan birini qarindoshi ishga olinishi va o‘sha hamkasbingiz va singlisi orasidagi holat bois murakkab vaziyatga tushib qolganingizni aytib bergandingiz. Hozir tafsiloti esimda yo‘q. Xullas, siz bularni kimningdir bosimi ostida gapirdingizmi?" deb so‘raydi Shvetsiyaning Gyoteborg shahridan maktub yo‘llagan Charos. Rahimjon Rahmat: 2006 yil bo‘lsa kerak "Ozodlik" radiosiga qarshi matbuot yig‘ini o‘tkazganman, televideniyeda chiqish qilganman, keyin "Shayton nega odamga sajda qilmadi?" degan yana bir maqola yozganman. Undan so‘ng, 2012 yil bo‘lsa kerak, Ismat Xushevning saytida "Ozodlik" to‘g‘risida 4ta maqola yozganman. Va bularning hech birini birovning topshirig‘i bilan qilmaganman. Mening o‘z kallam bor. Juda murakkab ishxona edi-da. Bularning to‘g‘riligini hamkasblarim yaxshi bilishadi. Hozir kerak bo‘lsa, yana gapirishim mumkin, lekin eskirib ketgan mavzu bo‘lgani uchun qaytib uni ko‘targim kelmaydi. 2005 yilda Toshkent byurosi yopilib ketgan. Uni yana qabrdan chiqarib, yana gapirish juda noqulay narsa. Lekin, ochiq yuz bilan aytaman, hech kim menga hech qachon "Ozodlik"ni tanqid qilib bergin degan buyurtma bermagan. BBC: Muxlislarimizdan yana biri so‘rayapti: "Xorijiy matbuotda ishlagan jurnalistlar O‘zbekiston turli to‘siqlarga duch kelishlari haqida gapiriladi. Sizning misolingizda qanday bo‘lgan?" Rahimjon Rahmat: Xorijiy matbuotda ishlagan, xolis gapirgan odam hech qanday to‘siqqa duch kelmaydi. "Senatga nomzodimni qo‘ysammikan", degan fikr ham o‘tgan xayolimdan. Ammo, sog‘lig‘im ko‘tarmaydi. Hamma huquqdan foydalanaman. Masalan, nogironlik nafaqasiga chiqqanman, uni olaman. Hikoyalarim e‘lon qilinadi, "Sharq yulduzi"da, "Adabiyot va san‘at"da, hamma joyda bosilyapti. Agar jurnalist xorijiy matbuotda xolis ishlagan bo‘lsa, bu yerda hech qanday to‘siqqa duch kelmaydi. BBC: Navbatdagi savolimiz adabiyot haqida ekan, Mutarjim ismli tinglovchimiz: "Istibdod davridagi Lotin Amerikasi adabiyotidan xabardorsiz, qanchalar buyuk asarlar bitilgan. Bugungi o‘zbek matbuoti tom ma‘noda o‘lik. Adabiyotda nima gaplar? Bir kun kelib "g‘aladondan" rost asarlar chiqib kelarmikan?" deb so‘raydi. Rahimjon Rahmat: Lotin Amerikasi adabiyotini rostdan ham o‘qiganman, bilaman, juda ham buyuk yozuvchilar o‘tgan. Ayniqsa, talabalik paytlarim juda ko‘p qiziqqanman. "G‘aladonga tashlab qo‘yiladigan asarlar" degan ibora 90-yillarda paydo bo‘lgandi. Kommunistik tuzum vayron bo‘lganidan keyin u yoqdan bu yoqdan Soljenitsinning, boshqalarning asarlari chiqib kela boshlagandi. O‘shanda o‘zbek yozuvchilarining orasida "g‘aladonga tashlab qo‘yiladigan asar yozmagan edikmi" deganga o‘xshash gap paydo bo‘lgandi. Bu savolni bergan odam adabiyotdan yaxshi xabardor odam. Chunki, bu iborani faqat adabiyotchilar biladi. "Endi hozir O‘zbekistonda g‘aladonga tashlab qo‘yiladigan asarlar yaratilayaptimi?" degan savolga kelsak, bir nozik narsani tushunish kerakki, O‘zbekistonda hozir to‘liq ijodiy erkinlik hokim. Siyosat yozuvchi yozayotgan asarning mazmuniga aralashgani yo‘q. Hukumat adabiyot sohasiga, yozuvchilarning ijodiy erkiga ozgina bo‘lsa ham daxl qiladigan biron bir qaror chiqargani yo‘q. Hozir adabiyotning mazmunini hech kim tekshirmaydi. Syurrealistmisiz, realistmisiz farqi yo‘q, yozasiz, e‘lon qilasiz. O‘sha "g‘aladonga tashlab qo‘yilgan asar"ni ham "Sharq yulduzi"ga olib borsangiz, bemalol e‘lon qilishaveradi. Asarda ezgulikni emas, yovuzlikni targ‘ib qilgan bo‘lsangiz, bu boshqa joyda ham bosilmaydi. Sovet davri yozuvchilari uchun badiiy asar emas, balki hayot bosh maqsad edi. Ular hayotga oldindan tayyorlangan g‘oyani singdirmoqchi bo‘lishgan. Bu endi adabiyot emas, ideologiya edi. Hozirgi yozuvchi oldindan tayyorlangan g‘oyani hayotga singdirishga harakat qilmaydi. Keyingi paytda e‘lon qilingan asarlarni tilga olish mumkin. Masalan, Nazar Eshonqulning 1990 yillar boshida yozilgan "Tiriklik suvi" romani bor. Shu roman o‘tgan yili "Sharq yulduzi" jurnalida (boshqa nom bilan) e‘lon qilindi. Asar qahramoni o‘zining tirik ekanligini isbotlay olmaydi. Jamiyat uni tirik odam sifatida qabul qilmaydi. Ulug‘bek Hamdamning "Muvozanat" romani bir necha bor nashr qilindi. Unda tanqidiy realizm ko‘zga tashlanadi. Mustaqillikning dastlabki yillarida jamiyatimizda paydo bo‘lgan illatlar hammasi bemalol qalamga olingan. Buni o‘qib: "Shunaqa asarni yozibdi-da, o‘sha paytlar", deb hayron qolasiz. Yoki Isajon Sultonning "Kichkina pushtirang maxluqcha" degan hikoyasini eslaylik, juda qiziq hikoya. Qafasning ichida o‘sha maxluqcha turibdi, u yoqdan bitta quyonni chiqarishdi, bu yoqdan bitta ilonni chiqarishdi. Borib ilon quyonni bug‘ib yutmoqchi bo‘lyapti. Buni ko‘rib turgan bechora pushtirang moviy maxluqcha esa, ojiz, yordam berolmaydi. U qurg‘ur ojiz va notovonlikdan qattiq iztirob chekib, alam zo‘ridan o‘z barmog‘ini g‘ajiy boshlaydi. Bunaqa asarlar Sovet davrida umuman e‘lon qilinmagan. Ya‘ni, "g‘aladonga solib qo‘yiladigan asarlar" degan gap yo‘q hozir. Har qanday asar agar u badiiy jihatdan go‘zal bo‘lsa, xohlagan joyga olib borib chop qildirish mumkin. Men o‘zimning "Adashvoy" degan hikoyam "Sharq yulduzi"da, internet saytlarda chiqdi. Olomon qanday qilib, shaxsni yemirib yuborishini ko‘rsatganman u yerda. Hech kim menga e‘tiroz bildirgani yo‘q. Xuddi o‘sha turkman qiz dag‘al jundan gilam yasagandek, bir voqe‘likdan badiiy go‘zallik yaratdim. BBC: Londondan maktub yo‘llagan Shohrux esa: "Rahimjon aka, nima sababdan o‘zbek yozuvchilari asarlari dunyo o‘quvchilari og‘ziga tushmayapti, million-million nusxada tarqalmayapti? Bunga loyiq asarlar yo‘qmi yoki bu holat targ‘ibotga bog‘liqmi?" deydi. Rahimjon Rahmat: O‘zbek yozuvchilarining asarlari dunyo bo‘ylab tarqalyapti, masalan, "Sariq devni minib" romani 21ta davlat tiliga tarjima bo‘lganidan xabarim bor. Boshqa yozuvchilarning asarlari ham tarqalyapti. Lekin, dunyoni zabt etadigan asarlarimiz hozircha rostdan ham yo‘q. Navoiy: "Eron bilan Xurosonning zabtiga bir devon yubordim", ya‘ni o‘sha yerni bosib olgani devon yuborayapman, deydi. Biz hali Ovro‘poni bosib olishga loyiq asar yaratganimiz yo‘q. Chunki, yaqinda sotsializmning qolipidan chiqib keldik. Agar Cho‘lpon davridagi ijodiy erkinlik davom etganda hozir bizning adabiyotimiz Ovro‘poda ham, Amerikada ham, Lotin Amerikasida ham juda mashhur bo‘lib ketgan bo‘ladi. Orada mana bu kommunistlarning sotsializmi tushib qoldi. Endi yana asta-sekin qaddini ko‘taryapti. Men o‘ylaymanki, biz bo‘lmasak, bizdan keyin kelayotgan yoshlarning asarlari mashhur bo‘ladi. BBC: Muxlislarimizdan yana biri so‘rayapti: "Mumtoz adabiyotni, xususan, Navoiy asarlarini avvalo tilni, tarix, din va falsafani, qolaversa, dunyoviy ilmlarni bilmay turib tushunish mumkin emas. Bu yozuvchi yoki shoirning o‘zi naqadar chuqur ilmga ega bo‘lganligini ko‘rsatadi, shunday emasmi? Bugungi o‘zbek adabiyotida butun dunyoga "shov-shuv" bo‘ladigan asarlar yo‘qligi ayni mana shu ilmsizlik bilan bog‘liq, deb o‘ylamaysizmi?" Marhamat. Rahimjon Rahmat: Bu savolga ham boyagi fikrimizni davom ettirishimiz mumkin...Yigirma yil avval o‘zgardi bu tuzum...Yozuvchilar o‘sha s‘ezdlarni qarorlarini o‘qishgan. Diniy asarlar, hadislar, mifologiya, deylik Freydning va yo Nitssheni asarlarini o‘qishmagan. Umuman o‘qilmagan o‘sha davrlarda, buni tasavvur qilayapsizmi? Ya‘ni, yozuvchi odam xabarlar tinglagan, shu s‘ezdning qarorlarini o‘qigan...va mana shuning ichida uning tafakkuri shakllangan. Mustaqillikdan keyin esa o‘zgardi...hozirgi yozuvchi va shoirlarni o‘qisangiz bular psixologiyani ham ancha chuqur bilishini sezasiz. Dinni ham chuqur bilishini sezasiz. Isajon Sulton, Nazar Eshonqulning asarlarini ko‘ring...Ramzlarni yaxshi o‘zlashtirgan. Endi Navoiyning asarlarini tushunish degani...buning uchun keng bilimli bo‘lish kerak. Demoqchimanki, hozirgi fikr erkinligi, kitob o‘qish erkinligi besh yildan keyin, o‘n yildan keyin o‘zining natijasini beradi. Dunyoni zabt etadigan asarlar ham paydo bo‘ladi deb o‘ylayman.
Tillerson bu haqda Turkiya tashqi ishlar vaziri Mavlut Chavusho‘g‘li bilan Anqarada bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida so‘zladi
o‘g‘li Abdulazizxon hukmdorlikni undan tortib olishi, bu ahvol bilan kelisha olmagan kichik o‘g‘li— Subhonqulixonning esa akasiga qarshi uzoq yillar davomida kurasholib borishi va nihoyat 1680-yilda o‘z maqsadiga erishuvi bo‘lgan edi. Subhonqulixon davlat tepasiga kelgach, raqibi— Abdulazizxonni Madina shahriga ketishga majbur etish bilan birga Turdi kabi unga yaqin turgan kishilarni ham quvgin ostiga oladi. Subhonqulixon davrida zulm va jaholat avj olib, ayrim urug‘ va aymoqlarning manfaatlariga katta ziyon yetgan, mulklari tortib olingan, poraxo‘rlik kuchaygan. Ilm, madaniyat ham orqaga ketgan. "TarixiM: imxoniy" asari muallifi Yusuf Muhammad Munshi xabar berishicha, u 2000 bayt she’r yozgan jiyani shoir Qosim Sultonni ham vaqti qolganda ayamaydi—o‘ldirtiradi". Oradan ko‘p vaqt o‘tmay mamlakatda qattiq noroziliklar yuz berib, bu pirovardida yangi hukmdorga qarshi uyushgan xalq qo‘zg‘olonlariga aylanadi. Turdi shubhasiz, xalq tomonida turib, bu harakatlarda ishtirok etadi. Lekin bu qo‘zg‘olonlar Subhonqulixon tomonidan ayovsiz ravishda bostirildi. Turdining shundan keyingi hayoti Xo‘jand tomonlarda, muhtojlik va uzluksiz ma’naviy tushkunlikda kechgan. Uning Xo‘jand hokimi Oqbo‘tabiy dargohidan ketib, Jizzax hokimiga mute’ bo‘lib yashagan vaqtida yozgan turkiy muxammasi buning yorqin dalilidir. Uning bizgacha yetib kelgan she’rlarining katta qismi shu davrda yaratilgan. Turdi taxminan 1699—1700-yillarda vafot etgan. Turdining adabiy merosi 18 she’rdan iborat bo‘lib, ulardan 12 tasi Sharq she’riyatining g‘azal, 5 tasi muxammas va bittasi fard turiga oiddir. 434 misra hajmidagi bu merosning 165 misrasi Subhonqulixon to‘g‘risidagi mashhur hajviyani tashkil etadi. Biroq shu merosi bilan ham Turdi o‘zbek mumtoz adabiyoti tarixidan muhim urin egallagandir. Diqqat bilan nazar tashlansa, Turdi ham o‘z ijodini boshqa shoirlar kabi an’anaviy ishq mavzuidan boshlagani, bu sohada o‘zigacha mavjud ijodiy tajribani puxta egallagani seziladi. Shoirning: Turkona xirom ayladi ul sho‘xi diloro, Dil mulkini bir go‘shai chashm ayladi yag‘mo— matlai bilan boshlangan ishqiy g‘azali lirikaning yaxshi namunalaridan deb baholashga loyiq. Yana diqqatga sazovor tomoni shundaki, Turdining lirik g‘azallari boshqa shoirlarnikidan o‘zining nihoyatda ixchamligi, ya’ni 3—4—5 baytdan iboratligi bilan ajralib turadi. Turdining tasavvufiy she’rlari ham g‘oyat go‘zal va falsafiy teran mazmunga boy. Turdi o‘zining tasavvuf bilan bog‘liq qarashlarini "Burun" gra-difi bildi yozilgan tupkiy muxammasida shunday bayon etgan: Lobaqodur qalbiy, qalbing bog‘lama iqbolinga, Bo‘lma g‘arra oriyat dunyo-vu mulk-u molinga, Yod etib go‘r-u qiyomat, yig‘la doim holinga, Bur nazar mo-u manidin, yonib o‘z ahvolinga, Ibrat ila boq, ko‘zung tufroqqa to‘lmasdan burun. Lekin Turdi g‘azallarining aksariyati hali hech kim qalamga olmagan, o‘tkir ijtimoiy-siyosiy va falsafiy-axloqiy mavzularga bag‘ishlangan. Ayniqsa shoirning quyidagi g‘azalida yurtni boshqarayotgan beklarga murojaat qilib, ularni keng fe’lli, o‘zaro ittifoq bo‘lishga, bir-birini qabilachilik belgilariga qarab kamsitmaslikka chaqirishi, uni o‘z davrining eng yuksak fikrli, vatanparvar va haqiqiy insonparvar kishi bo‘lganidan dalolat beradi: Tor ko‘ngullik beklar, manman demang, kenglik qiling, To‘qson ikki bo‘li o‘zbek yurtidur, tenglik qiling, Birni qipchohu xitoy-u birni yuz, nayman demang, Qirq-u yuz ming son bo‘lub, bir xon oyinlik qiling. Bir yaqodin bosh chiqarib, barcha bir to‘nga kirib, Bir ungurlik, bir tirizlik, bir yaqo-snglik qiling.. XO‘P asr sharoitida Buxoro xonligida turkiy, xususan, o‘zbek urug‘lari o‘rtasida o‘zaro nizolar kuchaygan bo‘lib, shoir ularning bir-biridan uzoqlashib, mamlakatning esa mayda bo‘laklarga bo‘linib ketishini ularning o‘zlari uchun ham g‘oyat xatarli deb bilar, buning oldini olishga intilar edi. Shu bilan birga u xonlikning boshqarishda ishlayotgan, "o‘zbekman"" deb talonchilik bilan shug‘ullanayotgan vakillarini dinsizlikda ayblashi, muttaham, bebosh sifatida fosh etishi achchiq hayotiy haqiqatga asoslangan edi. Turdining shoh asari, albatta Subhonqulixon to‘g‘risidagi hajviy muxammasidir. Shoir fikricha, Subhonqulixon davlat tepasiga kelishi bilan butun mamlakatda ahvol yomon tomonga o‘zgargan, osoyishtalik o‘rnini tartibsizlik, adl-u karam o‘rnini o‘zaro nifoq egallagan. Turdi yozishicha, Subhonqulixonning aybi shundaki, u taxtga o‘ltirishi bilanoq tajribali, ishbilarmon mulozimlarni quvib, ularning o‘rniga o‘z atrofida davlatni boshqarishishidan butunlay xabarsiz, fikr-mulohazalari sayoz, axloqan tuban kishilarni yig‘a boshlagan. Subhonqulixon va uning beklariga xos nuqsonlarni fosh" 282
O‘zbekiston havo yo‘llari aviakompaniyasidan ismini oshkor qilishni istamagan xodimning BBCga aytishicha, ushbu talablar barcha davlatlar uchun birday qo‘llaniladi va bugunga kelib paydo bo‘lgani yo‘q
F.A. Zubaydulfayev, F,F. Zubaydullayev, F.M. Daminov. "BANK STRATEGIYASI” rahbariyat faoliyatining sohasi, uning bosh vazifasi, raqobat afzalliklariga erishishni ta’mmlash uchun maqsadlarning qo‘yilishi va resurslaming taqsimlanishi. Bank strategiyasini shakllantirish xususiyatlari—doimiy ravishda tadqiq qilish, amaliy faoliyatga joriy qilinayotgan strategiyalarining muvaffaqiyatli bajarilishini ta’minlab beruvchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. Bank faoliyatini tashkil qilish va olib borishda boshqarishning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash tijorat banklar rivojlantirish strategiyasini shakllantirish metodologiyasini ishlab chiqishning zaruriy sharti hisoblanadi. Bank strategiyasining tushunchasiga izohlar: ebank hujjatlarida rasman aks ettirilgan moliyaviy xizmatlar bozoridagi faoliyatning eng ahamiyatli maqsadlari va ularni amalga oshirish yuzasidan yondashuvlar jamlanmasidir; ebankning kelajakdagi timsolmi mamlakatni rivojlantirish strategiyasi doirasida aniqlab beradi; ebank hodimlari faoliyatini bosh maqsadi mamlakatni rivojlantirish strategiyasining muvaffaqiyatli bajarilishiga yo‘naltiradi; «bank hujjatlarida rasman aks ettirilgan va bank xizmatlari bozoridagi faoliyatning eng ahamiyatli maqsadlari hamda ularni amalga oshirish yuzasidan yondashuvlar jamlanmasi; suning tarkibiy elementlari uzviy va mantiqiy bog‘liqlikka ega bo‘lishi, shuningdek, uni amalga oshiruvchilar, nazorat organlari, bank mijozlari hamda keng jamoatchilik uchun tushunarli ko‘rinishda va aniq ifodalanishi talab qilinadi; #bank missiyasini amalga oshirishni ta’minlash uchun tizimni mavjud holatdan yangi (ya’ni, maqsadga muvofiq bo‘lgan) holatga o‘tkazish uchun shakllantirilgan qoidalar, qarorlar, uslublar va vositalar jamlanmasidir; #bankning ichki va tashqi muhitini maqsadga muvofiq holda o‘zgartirish orgali bank missiyasi va eng muhim maqsadlariga erishish yo‘llari hamda vositalarini ishlab chiqishga yo‘naltirilgan faoliyat natijasi; etashqi muhit o‘zgarishlariga mos holda, bank tuzilmasini va potensialini o‘zgartirish yo‘li bilan bank missiyasi, asosiy maqsadlarni ishlab chiqish va amalga oshirish, bank ichki sharoitini yaxshilashga qaratilgan faoliyatdir. Bank strategiyasini shakllantirish uslubiyoti —bankning strategik qarorlami qabul qilish va ularni amaliyotga joriy qilishga yo‘naltirilgan maxsus usullar va tamoyillar jamlanmasidir. Strategiyada bank faoliyatining asosiy moliyaviy ko‘’rsatkichlaridagi o‘zgarishlarini ifodalash bilan, ularni mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirish strategiyasida nazarda tutilgan parametrlar bilan aloqadorligini, bankning kelajakdagi timsolini ifodalab berish bilan bir qatorda, rasman e’tirof qilingan hamda qat’iy o‘matilgan tarkibiy tuzilmaga ega bo‘lgan tizim bo‘lishini ta’minlashi zarur bo‘ladi. 14
1-zarb yuqoridan pastga bosh barmoqdan 2-zarb pastdan yuqoriga bosh barmoq tashqari, qolgan to‘rt barmoq, ya’ni panja bilan uriladi. Zarbning kuchli bo‘lishi upun bilan uriladi. Bu zarb P (panja) belgisi bosh barmoqni tagidan ko‘rsatkich va o‘rta bar-bilan ko‘rsatiladi. moqlar itarib chiqaradi. Bu zarb B (bosh) barmoq belgisi bilan ko‘rsatiladi: Quyidagi notalar katta zarb bilan pastga uriladi;
– Po‘sti menya v svoyu komnatu, Pilar, –bez stesneniya govorili oni-ey, uje perestupiv porog. – Vxodi, – govorila Pilar. A yesli ryadom yeщe kto-to bыl, poyasnyala: –Ya i sama raduyus, yesli lyudyam v posteli radostno. Ona nikogda ne brala platu za uslugi. Nikogda ne otkazыvala v prosbax, kak ne otkazыvala beschislennыm mujchinam, kotorыe shli k ney daje na zakate yee babego veka, ne davaya yey ni deneg, ni lyubvi i lish inogda dostavlyaya udovolstviye. Yee pyat docherey, unasledovavshiye jarkuyu krov materi, uje v yunosti poteryalis na krivыx tropkax jizni. Iz dvux sыnovey, kotorыx udalos yey vыrastit, odin pogib, srajayas v voyskax polkovnika Aureliano Buendii, a drugoy bыl ranen i arestovan chetыrnadsati let ot rod-u, kogda pыtalsya ukrast kletku s kurami v odnom iz poselkov nizinы. Poluchilos tak, chto Aureliano Xose kak bы sыgral rol togo vыsokogo smuglogo mujchinы, prishestviye kotorogo yey s polveka vozveщal korol chervey i kotorыy, kak vse poslansы kartochnoy kolodы, sogrel yee serdse tog‘da, kogda uje bыl otmechen znakom smerti. Ob etom yey povedali kartы. –Ne uxodi segodnya vecherom, – skazala ona. – Ostansya zdes nochevat. Karmelita Montel davno prositsya v moy-u komnatu. Aureliano Xose ne smog ulovit glubinnogo smыsla prosbы. – Skaji yey, chto pridu k polunochi, – skazal on. I poshel v teatr, gde ispanskaya truppa davala «Kinjal Sorro», xotya na samom dele eto bыla pesa Sorrili «Kinjal gota», no nazvaniye bыlo izmeneno po prikazu kapitana Akilesa Rikardo, potomu chto liberalы nazыvali «gotami» konservatorov. Pokazыvaya v dveryax bilet, Aureliano Xose vdrug uvidel, chto kapitan Akiles Rikardo s dvumya voorujennыmi soldatami obыskivayet vxodyaщix. – Proch ruki, kapitan, – predupredil Aureliano Xose. – Yeщe ne rodilsya tot, kto menya palsem tronet. Kapitan voznamerilsya primenit sil-u, no Aureliano Xose, xotya orujiya u nego i ne bыlo, vыrvalsya i pobejal. Soldatы ne podchinilis prikazu strelyat. – Eto je Buendiya, – poyasnil odin iz nix. Pobelev ot yarosti, kapitan vыxvatil u soldata vintovku, brosilsya na seredinu ulitsы i pritselilsya. – Ublyudki! – vzrevel on. – Da bud eto sam polkovnik Aureliano Buendiya! Karmelita Montel, dvadsatiletnyaya devstvennitsa, tolko chto oblilas vodoy, nastoyannoy na apelsinovom svete, i posыpala lepestkami rozmarina postel Pilar Ternerы, kogda progremel vыstrel.
AQSh harbiy havo qo‘shinlariga qarashli RQ-4B-40 Global Hawk strategik uchuvchisiz boshqariladigan samolyoti Rossiyaning g‘arbiy chegaralarida razvedka olib bordi, deb xabar beradi Sputnik Xabarda aytilishicha, strategik uchuvchisiz samolyot Sitsiliya orolidagi Sigonella bazasidan havoga ko‘tarilgan Moskva vaqti bilan soat 11:45 da samolyotni Kaliningrad viloyati chegara yaqinida ko‘rishgan “Soat 13:00 da Estoniya hududidan Pskov va Leningrad viloyatlari hududidan razvedka parvozini boshladi Oxirgi vaqtlarda xorijiy davlat razvedka samolyotlari va uchuvchisiz qurilmalari Rossiya chegaralari yaqinida borgan sari ko‘p paydo bo‘lmoqda”, — deyiladi xabarda O‘tgan haftada RQ-4B-40 Global Hawk uchuvchisiz boshqariladigan qurilmasini Qrim qirg‘oqlari yaqinida payqab qolishgan edi Rossiya Mudofaa vazirligi Vashingtonni bunday operatsiyalardan voz kechishga chaqirgandi, biroq Pentagon buni rad etgan
riy "Devon-u lug‘atit-turk" asarida "mank" so‘zini "yuzdagi xol" tarzida izohlaydi. Jaloliddinning laqabining "Mankburni" holida yozilishi sultonning Hindistonda paytida zarb qildirgan tangalarida ham yaqqol ko‘zga tashlanadi. G‘arb tadqiqotchisi K. dOsson "Chingizxondan Amir Temurgacha bo‘lgan mo‘g‘ullar tarixi" asarida uning laqabini "Manguberdi" tarzida o‘qishni tavsiya qiladi. Bunda "mangu" —-abadiylik, xudo ato qilgan mangulik ma’nosida keladi. Ya’ni, uning laqabidan "uni xudo mangulik qilib berdi" degan ma’noni keltirib chiqargan. Tarixchilarning aksariyati uning bu fikrini inkor qilishadi. Lekin d Ossonning bu fikri qayerdan kelib chiqqan? U asarida Alovuddin Otamalik Juvayniyning asaridagi fikrlarga suyanadi. Jaloliddinning laqabi haqiqatan Mankburni bo‘lgan. Biroq keyinchalik uning bu laqabini aytish biroz qiyin kechgani uchun Manguberdiga aylangan bo‘lsa ksrak. Bunda Sulton Jaloliddinning o‘limidan keyin ham uning o‘lmaganligi, darveshsifatida yurt kezib yurib, xalq ozodligi uchun kurashlarga bosh bo‘layotganligi haqidagi gaplarning, uning manguligiga ishoraning ta’siri bo‘lishi mumkin. Boshqacha aytganda, Jaloliddinga xalq orasida bsrilgan laqab Juvayniy orqali d"Ossonga yetib borgan va u uni "Manguberdi" holida talqin qilgan. 5 Al-Xitoyi (Marko Polo uni Katay deb ataydi) — XP-XIT asrlarda Shimoliy Xitoyning nomi shunday atalgan. Keyinchalik bu nom butun Xitoyga nisbatan ishlatilgan. 5 Izziddin Sa’d 1 ibn Zangi (Rashididdin uning nomini "Muzaffariddin" deb yozadi) — salg‘ariylar (salg‘uriylar) sulolasidan bo‘lgan otabsk. U 1195-1226-yillarda hukmronlik qilgan. Otabsk Sa’d qo‘shini Xorazmshoh tomonidan Rayga yaqin Xayli-Buzurg degan joyda 614 (1217- yilda mag‘lub etiladi va uning o‘zi asir olinadi. Muzaffariddin O‘zbek ibn Muhammad (1210—1225-yillar) — eldsgizlar sulolasidan bo‘lgan otabsk. U Ozarboyjonda hukmdor bo‘lgan. 7 Nusratiddin Muhammad ibn Pishtegin (1210—1231-yillar) — Axar (maligi) hukmdori bo‘lgan. Bu haqda 8-bobda ham ma’lumot berilgan. Otabek O‘zbekning vazirining to‘liq nomi Robibiddin Abul Qosim Xorun ibn Ali ibn Zafir Dandon. U 624 (1227- yilda vafot etgan. 23
ki Har doim kishilarning yomon to-manini emas, yaxshi tomonini izla. kiya Har qanday mavjudotning dunyodagi o‘rnini ko‘rsatadigan bir a’zosi mavjud. Inson uchun bu aqldir. t joyi Har qanday g‘iybat, faqat uni inkor qilganda yana xam kuch oladi. i mm o Haqiqatni bilishdagi eng katta to‘siq, yolg‘on emas, haqiqatga o‘xshashlikdir. joyi Hech nima qilgandan, hech nima qilmagan yaxshi. s leonafrgo ga Buna (1452—1519-yillarda yashagan italyan rassomi va olimi) Bizni hech nima o‘z fikrimizday aldamaydi. jin Bilim har qanday aniqlikning onasi bo‘lgan tajribadan tug‘ilmasa foydasiz va xatoliklarga to‘la bo‘ladi. kj f Bir soat ichida boyishni istagan bir yil ichida osiladi. ki Birovlarning siriga qiziqadigan ko‘z va quloqlar har doim topiladi. jan Boshqalarni haqorat qilgan o‘z tinchligini o‘ylamaydi. Hikmatlar shodasi Donishmandlik—tajriba farzandi. u. Dunyoda hammasidan ham ko‘proq yomonlik qilish maqsadida to‘kilgan mish-mishlardan saqlanish darkor. Yovuzlikni ayblamagan uning amalga oshishiga ko‘maklashgan hisoblanadi. jin Yoshlikning go‘zal tarovati haddan tashqari zeb-u ziynatlar ichida o‘z mukammalligini pasaytiradi. jin Ilmsiz tajriba bilan shug‘ullanishga qiziqadigan kishi, ruli ishlamaydigan yoki kompassiz kema boshqaruvchisiga o‘xshaydi: u qayerga borishini hech qachon aniq bilmaydi. nin Issiq kiyim kishini sonuqdan asraganiday, sabr ham kishini ranjdan saqlaydi. Sabrli va ruhan vazmin bo‘lsang har qanday g‘am-tashvish seni chetlab o‘tadi. Kam o‘ylagan ko‘p yanglishadi. jin Kamchiligingizni izlovchi dushman uni yashiruvchi do‘stingizdan afzaldir. jin Kim ko‘rkib yashasa, u qo‘rquvdan o‘ladi. jin Ko‘p mehnat qilgangina baxtga yetishadi. 133
Kun.uz ijodiy guruhi navbatdagi xizmat safari bilan mamlakatimizning sharqiy mintaqasi Farg‘ona vodiysida bo‘lganidan xabaringiz bor. Vodiy aholisining murojaatlarini o‘rganish davomida vodiy tabiati, uning aholisi yashash tarzini ko‘rsatib beruvchi bir necha suratlar ham olishga erishdik. E'tiboringizga ularning eng saralarini havola etamiz. Suratlar muallifi: Abdullatif Umarov
1.8–rasm. Chigitning elektr qarshiligini o‘lchovchi asbob Oralikdan o‘tadigan elektr tokini kuchiki tukli urug‘lik chigitlar orasidan oqib o‘tadigan tok shuni ko‘rsatadiki, vaqt o‘tishi bilan ular eksponensial qonun bo‘yicha (1.9, a - rasm) kamayadi. Tok kuchining kamayishi sellyuloza va boshqa har xil bo‘lgan moddalarning molekulalari qutblangani uchun sodir bo‘ladi. Umumiy holatda tuzilishi murakkab bo‘lgan jismlarning, ular qatoriga chigitlar ham kiradi, qutblanishi elektron, ionli, oriyentatsiyalangan (dipolli) va makrostrukturali (migrapiyali) qutblanishlar yig‘indisi sifatida aniqlanadi. Birinchi uchta qutblanish vaqti 1077–1079-s (24) dan ortmaydi. Shuning uchun tok kuchini vaqtga bog‘liqligi tuksizlantirilgan urug‘lik chigitlarda bir qancha o‘zgacha tusga ega. Oralik tokning kuchi birinchi uch minutda ortadi, keyin esa kamaya boshlaydi. Xuddi shunday o‘zgarish holati ichiga suv aralashtirilgan transformator 222
er 499 I t.me/edurtm uz Respublika Ta’lim Markazi 6-bosqich: —o‘qituvchi mashg‘ulotga yakun yasaydi, bildirilgan fikrlarga o‘z munosabatini bildiradi; — quyidagi savollar bilan tinglovchilarga murojaat qiladi: — ushbu trening yordamida nimalarni bilib oldingiz va nimalarga o‘rgandingiz? —savollar har bir darsning mazmuni, maqsadidan kelib chiqib o‘qituvchi tomonidan o‘quvchilarga berilishi mumkin. Tarqatma materialning taxminiy nusxasi. FSMU texnologiyasi (F) —fikringizni bayon eting. (S) —fikringizni bayoniga biron sabab ko‘rsating. (M) — ko‘rsatilgan sababni tushuntiruvchi (isbotlovchi) misol keltiring (U) -fikringizni umumlashtiring. Masalan: milliy qadriyatlarning jamiyatga ta’siri haqida ma’lumot bering. F —men milliy qadriyatlarni qo‘llab quvvatlayman. 5 — milliy qadriyatlar insonning o‘zligini anglatadi. M—til—millat ko‘zgusidir. Milliy qadriyatlar bizning tariximizdan. И –Shuning uchun ham miliy qadriyatlarni qo‘llab quvvatlayman. “Aqliy hujum” Mazkur metod muayyan mavzu yuzasidan berilgan muammolarni hal etishda keng qo‘llanila—9832 29