text
stringlengths
7
335k
-O'zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmonlari, qarorlari, O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining sanoatni rivojlantirish, kapital qurilish, kommunikasiyalar va kommunal xo'jaligi masalalari yuzasidan qabul qilgan qarorlari, farmoyishlari, yig'ilish bayonnomalari va boshqa tegishli hujjatlarning ijrosini tashkil etadi hamda bajarilishini nazorat qilib boradi; -kapital qurilishda iqtisodiy islohotlarni amalga oshirish, loyihalashning zamonaviy uslublarini joriy etish, pudrat ishlari bozorini shakllantirish va qurilish materiallari savdosi ulgurji bozorlari monitoringini amalga oshirish; -hududning sanoat salohiyatini jadal rivojlantirish, yuqori qo'shilgan qiymatli, raqobatbardoshli mahsulotlar ishlab chiqarish bo'yicha ishlab chiqarishlarni kengaytirish asosida hududning eksport salohiyatini oshirishga yo'naltirilgan mineral-xomashyoni va qishloq xo'jaligi xomashyosini sanoat yo'li bilan yanada chuqur qayta ishlash bo'yicha yangi, yuqori texnologiyali ishlab chiqarishlarni tashkil etish dasturiy chora-tadbirlarini amalga oshirish; -sanoatning ishlamayotgan korxonalari faoliyatini tiklash chora-tadbirlari amalga oshirilishini muvofiqlashtirish; -mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallarni mahalliylashtirish dasturlari amalga oshirilishini ta'minlash; -viloyatda standartlashtirish, metrologiya, sertifikatlashtirish sohasida yagona davlat siyosati o'tkazilishini tashkil etish, xalqaro standartlarni qo'llash, shu jumladan sifatni boshqarish tizimi bo'yicha mahsulotlarning sifati va raqobatbardoshliligini oshirish; -shaharsozlik va shaharsozlik faoliyati sohasida davlat siyosatini amalga oshirish; -shaharsozlik hujjatlari, shu jumladan shaharlar, shahar tipidagi posyolkalar va qishloq aholi punktlarining bosh rejalari, mufassal rejalashtirish loyiha (PDP)lari ishlab chiqishni tashkil qilish; -kapital qurilishni tashkil etish va pudrat ishlari dasturlarini amalga oshirish; -pudrat tashkilotlarini mutanosib rivojlantirish va ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash chora-tadbirlarini amalga oshirish; -pudratchi tashkilotlar va qurilish industriyasi korxonalarining ishlab chiqarish va iqtisodiy salohiyatini mustahkamlash; -qurilish industriyasini va qurilish materiallari sanoatini rivojlantirish; -yoqilg'i-energetika, neft va gaz sanoati korxonalari hamda boshqa biriktirilgan korxona va tashkilotlarda iqtisodiy islohotlarni izchillik bilan amalga oshirilishini ta'minlash; -muhandislik va yo'l-transport infratuzilmasini jadal rivojlantirish chora-tadbirlarini amalga oshirish; -avtomobil yo'llaridan foydalanish va ta'mirlash, ularni qurish va moliyalashtirish, transport va aloqa sohalarida bozor munosabatlarini joriy qilish va islohotlarni chuqurlashtirishni muvofiqlashtirish, yo'l harakati xavfsizligini ta'minlashni tashkil etish; -transport xizmati ko'rsatishni yaxshilash; -ko'rsatilayotgan uy-joy-kommunal xizmatlar darajasi va sifatini oshirishga yo'naltirilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish; -kommunal xizmat ko'rsatish sohasida iqtisodiy islohotlarning joriy qilinishini tashkil qilish, iste'molchilarni elektr energiyasi, tabiiy gaz va ichimlik suvi, issiq suv va issiqlik energiyasi bilan ta'minlashni yaxshilash; -aholini sifatli ichimlik suv bilan va sanitariya jihatidan tozalash tizimi bilan ta'minlash; -qishloq aholisining toza ichimlik suvi va tabiiy gaz ta'minotini yaxshilash choralarini ko'rish; -kasb-hunar kollejlari, akademik liseylar, umumta'lim ob'ektlari va bolalar sportini rivojlantirish jamg'armasi ob'ektlari hamda muhim xalq xo'jaligi ahamiyatiga ega bo'lgan qurilishlarning borishini nazorat qilish; -ikkilamchi qora metall va rangli metall parchalarini yig'ish va davlatga topshirishni ta'minlash va nazorat qilish; -aholi punktlarini obodonlashtirish, kommunal xo'jaligini rivojlantirish; -viloyat markazi Qarshi shahri, tumanlar markazlari, qishloqlar va aholi punktlarini obodonlashtirish va ko'kalamzorlashtirish ishlarini muvofiqlashtirish; -biriktirilgan sohalarda ijro intizomini mustahkamlash va ulardagi ahvolni tanqidiy tahlil qilish, viloyat hokimligi tashkiliy-nazorat guruhi bilan hamkorlikda kadrlarni tanlash, tarbiyalash va o'qitish masalalari bilan shug'ullanadi
17 Xulosa shundan iboratki, o‘ta qadimgi va boy xalq ijodida berilgan siyosiy-huquqiy g‘oyalar turkiy xalqlarni, shu jumlada qoraqalpoq xalqlarini to‘g‘rilikka, qahramonlikka, Vatanparvar, xalqparvarlikka chorlab kelgan. Xalq og‘zaki ijodi g‘oyalari keyinchalik barcha yozma manbalarga asos etib olingan desak to‘g‘ri bo‘ladi. Yozma manbalarga kelganda, albatta, mamalakatlarimiz hududida ilk bor katta kitob shaklida diniy va dunyoviy masalalarni o‘zida mujassamlashtirgan kitob “Avesto”dir. U qadimgi Xorazmda taxminan uch ming yil avval yozilgan. Uning asoschisi Spitamen degan shaxs bo‘lgan. Yozma manbalarga “Tabariy tarixi”, Navoiyning “Tarixi mulki ajam” (“Ajam davlatining tarixi”), “Tarixi anbiyo va hukamo” asarlari, Firdavsiyning “Shohnoma” asari, “Manas”, Mahmud Qoshg‘ariyning “Devoni lug‘atit turk”, Yusuf Xos Hojibning “Kutadug‘u bilig”, Sharofiddin Ali Yazdiyning “Zafarnoma” asari, Amir Temurning “Tuzuklari”, turk olimi Uzdekning “Turklarning oltin kitobi”, Zilgo‘kalining “Turkchilik asoslari”, N.Rahmonovning “Turk xoqonligi”, A. Abdurahmonovning “Alp Er to‘nga” hamda Ya.G‘ulomov, Galina Pugachenkova, M.Mason, V.Shishkin, V.V.Bartol’d, Eduard Rtveladze, A.Ahmedov, H.Bobobekov, Azamat Ziyo kabi olimlarning asarlari kiradi. Siyosiy-huquqiy qarashlarning shakllanishida diniy ta’limotlarning roli O‘zbekiston ilk davlatchilik tarixi bilan birga huquq tarixini yaratgan va jahon sivilizatsiyasining rivojlanishida, ayniqsa, davlatchilik va qonunchilik madaniyatining taraqqiyotiga o‘zining munosib hissasini qo‘shgan mamlakatdir. Zardushtiylik bundan uch ming yil avval Xorazmda shakllangan. Uning asosiy g‘oyalari, ta’limotlari “Avesto”da berilgan. Zardushtiylik Turon va Eron (Ajam) davlatlari hududlarida davlat dini darajasiga ko‘tarilgan. U Budda, Yaxudo, Nasroniy, Islom kabi dinlarning keyinchalik shakllanishida o‘z ta’sirini o‘tkazgan dindir. Bundan tashqari “Avesto” Eron orqali qadimgi Yunon va Rim olimlari, xususan, Platon va Aristotel’ kabilarning falsafiy, siyosiy va huquqiy qarashlarining shakllanishiga o‘z ta’sirini o‘tkazgan. “Avesto” haqidagi bahs, mulohazalar uzoq asrlardan buyon turli mamlakatlar olimlari tomonidan turlicha sharhlanib kelinmoqda. Olimlardan: E.Gersfel’d, V.V.Struve, K.V.Trever, Yu.A.Raport, S.F.Ol’denburg, N.Proxorov, M.Bois, I.M.D’yakonov, M-E.Masson, V.V.Bartol’d, G.K.Pugachenkova, I.O.Braginskiy, S.P.Tolstov, V.M.Lukonin, E.V.Rtveladze, B.I.Avdiyev, Ya.G‘ulomov, A.Kayumov, V.I.Zohidov, I.Jumaboyev, F.Sulaymonova, M.Isxoqov, N.Mallayev, X.Hamidov, A.Abdullayev, A.Asqarov, A.Irilov, T.Sa’dullayev, Ye.Berezikov, F.Boynazarov, J.Yo‘ldoshov,
5. Agar / (x) va g (x) funksiyalar x = a nuqtada uzluksiz bo‘lsa, u holda A) funksiya ham shu nuqtada uzluksiz bo‘ladi; B) va funksiyalar ham shu nuqtada uzluksiz boMadi; D) yyyy • уўуу funksiya ham shu nuqtada uzluksiz boMadi; E) g(x) * 0 boMganda y|^y funksiya ham shu nuqtada uzluksiz boMadi; F) /( x ) * 0 boMganda y|yy funksiya ham shu nuqtada uzluksiz boMadi. 6. Oraliqning (intervalning) barcha nuqtalarida uzluksiz boMgan funksiya A) shu oraliqning (intervalning) ayrim nuqtalarida uzluksiz deyiladi; B) shu oraliqning (intervalning) faqat nuqtalarida uzluksiz deyiladi; . D) shu oraliqning (intervalning) faqat o‘rtasida uzluksiz deyiladi; E) shu oraliqda (intervalda) uzluksiz deyiladi; F) shu oraliqning faqat ko‘rsatilgan qismida uzluksiz boMadi, deyiladi. 7. Agar x radianlarda berilgan boMsa, u holda lim = x-»0 X A) 0; B) 1; D) -1 ; E) -00; F) -юо. 8 . Agar x radianlarda berilgan boMsa, u holda lim sin x = x-*a A) a\ B) sino; D) Ж Х ; E) a sinx; F) sin y . 9 . Agar <x(x) o‘zgarmas funksiya x-h - o o da cheksiz kichik boMsa, A) x ning barcha qiymatlarida ot(x) = 0 boMadi; B) x ning barcha qiymatlari a(x) = -к» boMadi; D) x = 0 da oc(x) = 0 boMadi; E) x = 0 da a(x) = -«> boMadi; F) x = 0 da a(x) = 1 boMadi. 334
bo‘shlig‘i o‘qining ichki tomoni shilliq parda bilan qoplangan. Burun bo‘shlig‘i to‘siq orqali o‘ng va chap bo‘laklarga bo‘lingan va har qaysi bo‘lakning kirish (burun katagi) hamda chiqish (xoana) teshiklari, qopqog‘i, tubi, yon va o‘rta devorlari bo‘ladi. Burun to‘sig‘i — septum nasi panjarasimon suyakning vertikal varag‘i hisoblanadi. Bu varaqning oldingi, suyaklashmagan qismi burun bo‘shlig‘ini bo‘lib turadi va burunning tog‘ayli to“sig‘i-cartilage septi nasi deb ataladi. Yon tog‘aylari— cartelogenes laterales burun qopqog‘ini va uning yumshoq qismi yon devorini hosil qilib, ular qanotsimon tog‘aydan kesik orqali ajralib turadi. Yon tog‘ay o‘rta tomonga egilib qanoti burmalarini hosil qiladi. Har ikkala tomonning qanotsimon tog‘ayi— cartelogenes alares ga burun to‘sig‘ining dorsal chetidan boshlanuvchi varag‘i— lamella mavjud. U yon tomonga hamda pastga tushib, burun katagining pastki uchi asosida yotuvchi, ikkiga ajralgan langarsimon o‘simta hosil qiladi. Burun bo‘shlig‘i devori ichki yuzasining oldingi tomoni teri bilan qoplangan. Bo‘shliqning bu qismi burun dahlizi— vestibulum nasi deb ataladi va unda ko‘zyoshi-burun teshigi bo‘ladi. Xususiy burun bo‘shlig‘i shilliq parda bilan qoplangan. Burun bo‘shlig‘ining shilliq pardasi qizg‘ish rangda bo‘lib, ko‘plab burmalar hosil qiladi. Ular bo‘shlig‘ining yon devorlarida yuqorigi va pastki chig‘anoqlarni, orqa qismida esa panjarasimon suyakning labirintlarini hosil qiladi. Burunning yuqorigi chig‘anog‘i— concha nasi dorsalis tor va uzun bo‘lib, uning shilliq pardasi oldingi tomonda to‘g‘ri burma— plica rectae ga o‘tadi. Burunning pastki chig‘anog‘i— concha nasi ventralis keng, uning shilliq pardasi old va yuqori tomonda qanot bo‘rma-— plica alares ni, old va pastki tomonda esa burun bo‘shlig‘i tubining burmasi — plica fundalis ni hosil qiladi. Pastki chig“anoqning orqa cheti xoana sohasiga o‘tib turadi. Burun chig‘anoqlari burun bo‘shlig‘ini yuqorigi, pastki va umumiy burun yo‘llariga ajratib turadi. Burunning yuqorigi yo‘li— meatus nasi dorsalis burun bo‘shlig‘i qopqog‘i bilan burunning yuqorigi chig‘anog‘’i o‘rtasida bo‘lib, tarqoq. U panjarasimon suyak labirintining hid bilish sohasi tomon o‘tadi. Burunning o‘rta yo‘li— meatus nasi medius yuqorigi va pastki chig‘anoqlar oralig‘ida joylashgan bo‘lib, uning orqa uchi 2 ta yo‘lga bo‘limib ketadi; bu yo‘ldan jag‘, tanglay, ko‘zyoshi, peshona kovaklariga, shuningdek, burunning yuqorigi va pastki chig‘anoq bo‘shliqlariga havo kiradi. Burunning pastki yo‘li— meatus nasi ventralis keng bo‘lib, burunning pastki chig“anog‘i hamda burun bo‘shlig‘ining tubi oralig‘ida joylashgan. U xoanaga yaqin joyda ikkinchi bo‘lakning xuddi shunday (analogik) yo‘li bilan birlashadi. Burunning pastki yo‘li burun-tanglay kanali— canalis nasopalatinus orqali og‘iz PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Biz bilan aloqa Turkiya Teleradio Kompaniyasining Rasmiy Web Sayti Xizmat: Anadolu Agentligi, (AA), Agence France-Press (AFP), Associated Press (AP), Reuters, Deutsche Press Agentur (DPA), ATSH, EFE, MENA, İTAR TASS, XİNHUA agentliklardan talif haqiga ega meteriallarni o'z ichiga olmoqda Materiallar va xabarlar ruxsat olinmasdan turib ishlatilmaydi va ko'chirilmaydi TRT, chet el bilan aloqasi bo'lgan saytlarning mazmunidan mas'ul emas
"Barselona" vakillari mazkur darvozabon uchun "mersisaydliklar" g‘aznasiga 12,5 million funt sterling o‘tkazib berishga tayyorligini ma’lum qilganlar Bu haqda Daily Mail nashri xabar bermoqda
Kirish _ Ro'yxatdan o'tish Lotin va kril harflari, sonlar (0 dan tashqari) va quydagi belgilar - = @ ! ? ~ _ ( ) [ ] * Lotin harflari va sonlarga ruxsat etilgan
tizimi o'zgarishlar Real-Time monitoring - dasturlarni o'rnatish davomida
Buxoro pillachilik maktabi an'analarini tiklash, rivojlantirish borasidagi ishlar bugun o'z natijasini ko'rsatmoqda. Pilla etishtirishda o'ziga xos ish tajribasiga ega bo'lgan buxorolik pillakorlar pandemiya davrida karantin talablariga rioya qilgan holda yuqori sifatli hosil olishga erishdi. Viloyatda “Romstar” qo'shma korxonasi, “Kumushkent ipagi”, “Bukhara Brilliant Silk” kabi mas'uliyati cheklangan jamiyati shaklidagi pillani qayta ishlash korxonalari bilan ilk mavsumning o'zida 1913 ta fermer xo'jaligining jami 15 ming 828 ta oilaviy zvenosi, qolaversa, 13 ming 533 nafar kasanachisi bilan tuzilgan shartnomalarga muvofiq, “kumush tola” mirishkorlari barcha qiyinchiliklarni mashaqqatli mehnatlari bilan mardonavor engib o'tib, alohida fidoyilik ko'rsatdilar. Joriy yildan to'rt mavsumda parvarishlashga o'tilgan pillachilikning dastlabki bosqichida 33 ming 938 quti ipak qurti parvarishlandi va shu kecha-kunduzga kelib, tumanlardagi qabul maskanlarida yig'ilgan “kumush tola” xirmoni rejadagi 1 ming 635 tonna o'rniga amalda 1 ming 648 tonnaga etkazilgani katta muvaffaqiyatdir. Bunda 332 tonna ulush bilan hissa qo'shgan G'ijduvon, 255 tonna qimmatbaho xom ashyo tayyorlangan Jondor, 206 tonnalik pilla xirmoni barpo etilgan Vobkent tumani mirishkorlarining mehnatini alohida e'tirof etish lozim.
uzun yo‘lakdan o‘tib, keng zina orqali barga tushdim. Barmen eski tanishim edi ,baland kursida o‘tirib sho‘r lanak bilan quvroq qovrilgan kartoshka yedim. Martini muzdak va ta’mi toza edi. —Bu yerda nima qilib yuribsiz, in borghese?! menga ikkinchi martinini aralashtirib berarkan, so‘radi barmen. —Men otpuskadaman. Sog‘lig‘imni yaxshilash uchun otpuska oldim. —Bu yerda hozir hech kim yo‘q. Bilmadim, nega meh-moxonani berkitishmayapti. —Baliq ovi qalayg‘g —Bir nechta zo‘r xonbaliq ushladim. Yilning bu faslida xonbaliqlarning zo‘rlari uchrab turadi. —Sizga yuborgan tamakini oldingizmi2 —Oldim. Siz mening otkritkamni olmadingizmiyo Qulib yubordim. Men-u aytgan tamakini topolmagandim. Unga Amerikaning o‘rama tamakisini va’da qilgandim ,lekin uydan menga uni yubormay qo‘yishgan, yo bo‘lmasa, uni qayeyordadir tutib qolmoqda edilar. Har holda kelmay qo‘ygandi. —Men sizga biron yordan topib beraman, —dedim. —Ayting-chi, siz bu yerda ikki yosh ingliz qizni uchrat-madingizmiyo Ular o‘tgan kuni kelishgan. —Mehmonxonamizda bundaylar yo‘q. . —Ular harbiy gospitalda hamshira bo‘lib ishlashadi. —Ikkita hamshira qizni ko‘rgandim. Birpas to‘xtang, men ularning qayerda turganlarini bilib kelaman. —Bittasi —mening xotinim. Men bu yerga u bilan uchrashgani keldim. —Boshqasi—mening xotinim. —Men hazillashayotganim yo‘q. —Ahmoqona hazilimni ma’zur ko‘ring—dedi u— Fahmlamabman. U chiqib ketdi va anchagacha qaytmadi. Men maslin-lar, sho‘rdanak, quvroq kartoshka yeb o‘tirdim, peshtaxta "ortidagi oynadan o‘zimning kishilik kiyimlarimni tomosha qildim. Nihoyat, barmen qaytib keldi.
Toshkentda shahar hokimligi tomonidan Yoshlar ishlari agentligi va O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi bilan hamkorlikda o‘tkaziladigan Yoshlar forumi uchun qancha xarajat qilinishi hozircha aniq emas. Bu haqda 18-dekabr kuni forumning ochilishiga bag‘ishlangan matbuot anjumanida Toshkent shahar hokimi Jahongir Ortiqxo‘jayev ma’lum qildi, deya xabar bermoqda “Daryo” muxbiri. Toshkent Yoshlar forumi doirasida ikki kun vazirlik va idoralarning rahbarlari, blogerlar, TikTok va Instagram yulduzlari bilan uchrashuvlar ochiq muloqotlar tashkil etilishi ko‘zda tutilgan. Shuningdek, hokim Jahongir Ortiqxo‘jayevning alohida taqdimoti rejalashtirilgan. Forumning uchinchi kunida “ko‘cha sporti” musobaqasining respublika bosqichi o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Forum 21-dekabr Humo Arena’dagi gala-konsert bilan yopiladi. Jahongir Ortiqxo‘jayevning ma’lum qilishicha, “bir oylik tadbirlar uchun sovg‘alar berish, turli yutuqlarni qo‘yishga mahalliy budjet hisobidan 2 milliard so‘m ajratganmiz”. “Bu forum uchun jami xarajatning 30 foizini tashkil qiladi. Bundan tashqari, bir qancha homiylarni ham bu ishga jalb qilganmiz. Umumiy xarajat hozircha aniq emas. Chunki homiylar tomonidan ko‘p yordam berildi va hali ham davom etyapti”, — dedi poytaxt hokimi. Shahar hokimi o‘rinbosari Durdona Rahimovaning so‘zlariga ko‘ra, hozirga qadar Yoshlar oyligi doirasida qatnashgan 347 ming nafar yigit-qizlardan 7 ming nafari rag‘batlantirilgan. Ularga o‘z sohasida kerak bo‘ladigan anjomlar, sport va musiqa inventarlari, imkoniyati cheklangan yoshlarga zarur uskunalar taqdim etilgan. “Mahalliy budjet uchun pulni, shunchaki o‘zimiz qaror chiqarib emas, mahalliy kengash deputatlari oldida himoya qilgandan keyin olamiz. Har bir olinadigan sovg‘a, har bir xarajatni ularga taqdimot qilib, isbotlab tushuntirib, keyin olamiz. Bugungi kunda jamoatchilik nazorati kuchayib bormoqda. Ertaga baribir bu xarajatlarimiz ijtimoiy tarmoqlarda o‘z aksini topadi. Biz bu xarajatlar nima uchun ishlatilganini ipidan ignasigacha tushuntirib berishga tayyormiz”, — dedi Rahimova xonim.
O‘FF 2014-yilning laureatlarini taqdirladi Bugun, 6-mart kuni O‘FF va PFLning yil yakunlari va yangi mavsum boshlanishiga bag‘ishlangan tantanali marosimi o‘tkazildi, deb xabar bermoqda “Championat.asia”. “Fair Play” sovrini o‘tgan yil Toshkentning “Lokomotiv” klubiga nasib etgandi. “Bunyodkor” klubi uch marta, “So‘g‘diyona” va “Olmaliq” bir martadan ushbu sovringa ega chiqqandi. 2014-yil O‘FF “Fair Play” sovrinini “Olmaliq” klubiga topshiridi. Sababi Igor Shkvirin shogirdlari 2014-yil oliy ligada umuman qizil kartochka olishgani yo‘q. “Olmaliq” bu borada o‘tgan yil yagona klub bo‘ldi. “Fair Play” 2007-yildan buyon O‘FF eng yaxshi bolalar-o‘smirlar murabbiyini aniqlab kelmoqda. Dastlabki sovrindor Robert Gay bo‘lgandi. Keyingi yil Aleksandr Lyan ushbu mukofotni qo‘lga kirtgan. 2009−2011-yillarda, ketma-ket uch yil davomida Aleksey Yevstafeyev eng yaxshi bolalar-o‘smirlar murabbiyi deb topildi. Oxirgi ikki yil ushbu sovrin O‘zbekiston o‘smirlar terma jamoasi sobiq ustozi Dilshod Nuraliyevga nasib qilgandi. O‘zbekiston o‘smirlar terma jamoasi bosh murabbiyi Temur Olimxo‘jayev 2014-yilning eng yaxshi bolalar-o‘smirlar murabbiyi deb topildi. “Eng yaxshi bolalar-o‘smirlar murabbiyi”  2007-yilda eng yaxshi yosh futbolchi nominatsiyasi ham ta’sis etilgan. Uning ilk sohibi Abdumutallib Abdullayev bo‘lgandi. Keyingi yil “Mash’al” futbolchisi Shaxzod Shaymanov ushbu sovrinni qo‘lga kiritgandi. 2009-yil Temur Hakimov Osiyo chempionati saralashidagi o‘yinlari tufayli, 2010-yil Abbos Maxstaliyev Osiyo chempionati final bosqichidagi o‘yinlari sababli bu mukofotga sazovor bo‘lishgan. 2011-yili O‘FF birdaniga 3 nafar yosh futbolchiga bu sovrinni topshirdi. Meksika yashil maydonlarida bo‘lib o‘tgan o‘smirlar o‘rtasidagi mundialda muvaffaqiyatli ishtirok etganlardan Davlatbek Yorbekov, Temur Hakimov va Bobur Davlatov eng yaxshi yosh futbolchi deb topilishdi. 2012-yil Jamshid Boltaboyev va Otabek Shukurov, 2013-yilda Jamshid Boltaboyev, Izzatilla Abdullayev va Akobir To‘rayev eng yaxshi yosh o‘yinchi deb tan olingandi. 2014-yil bu nomga o‘smirlar terma jamoamiz a’zosi Islom Kenjaboyev sazovor bo‘ldi. “Eng yaxshi yosh futbolchi” O‘zbekistonning eng yaxshi hakami nominatsiyasida ketma-ket 10 marta Ravshan Ermatov g‘olib deb topildi. “Eng yaxshi hakam” Qarshining “Nasaf” klubi yarim himoyachisi Artur Gevorkyan o‘tgan yili oliy ligada 26 ta o‘yinda 18 ta gol urib yilning eng yaxshi to‘purari bo‘ldi. Ta’kidlash lozimki, bungacha hech bir futbolchi “Nasaf” safida o‘ynab to‘purar bo‘lmagan. Yilning eng yaxshi murabbiyi deb “Paxtakor”ni O‘zbekiston chempioni qilgan Samvel Babayan tan olindi. “Eng yaxshi murabbiy” Yilning eng yaxshi futbolchisi nominatsiyasida O‘zbekiston terma jamoasi va “Krasnodar” klubi yarim himoyachisi Odil Ahmedov g‘olib bo‘ldi. U uchinchi bor mamlakatimizda tengsiz bo‘ldi. “Eng yaxshi futbolchi”
faoliyatlari yuzaga kelgan. Shu tariqa sport marketingi jahonga tarqalgan. Keyinchalik buni sport marketingi sifatida tan olib, uni takomillashtirish yo‘llari kengaytirilgan. Bunday faoliyatlarni amalga oshirishda mutaxassislarning ba’zi bir fikr-mulohazalarini bilish zarur bo‘ladi. ya’ni: Xalqaro amaliyotda marketing faoliyatini tashkil qilishning ikki asosiy modeli mavjud -amerikacha va fransuzcha. 1. Amerikacha model! -notijorat tashkilotlarga ko‘p jihatdan shaxsiy, korporativ va davlat moliyaviy mablag‘larini yo‘naltirishdan iborat. Bu variantla marketing obyekti —homiylar, fond va davlat organlari hisoblanadi. Amerikalik mugaxassislarning fikricha, «Sport marketingi» atamasi «sportdagi homiylikair». 2. Fransuzcha model! –madaniyat sohasidagi marketing amerikacha modelga qarama-qarshi bo‘lib, asosiy e’tibor homiylarni jalb qilishga emas, balki tomoshabinlar talabini qondirishga qaratilgan. Fransuz sport marketologlari BE.Ledo va D. Merlar-ning tasziqlashicha, marketing—ishlab chiqaruvchi tashkilotning xaridorga (potrebitel’) o‘z mahsulotlarini yetkazib berishi demakdir. Aslida sport marketologi V.Froyyor sport marketingiga (Tadbirkorlikdagi uslub, g‘oya va falsafa, shuningdek. bir qarorga kelishdir», -deb ta’rif beradi. Ma’lum bo‘ldiki, marketing o‘z mazmuni, shakli va faoliyati bilan ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot. talabgorlik, ehtiyoj va boshqa sohalar bilan birgalikda vu-julga kelgan hamda tabiiy ravishda taraqqiy etadigan bozor munosabatlarining muhim bir turidir. O‘zbekiston sharoitida sport buyumlari va jihozlarini ishlabchiqarish ma’lum darajada yo‘lga quyilgan. Ular katta bozor, ayniqsa, xalqaro miqyosga chiqqan emas. Chunki ularni sotuvga chiqarish, reklama qilish, talabgorlarni topish, rejalashtirish kabi faoliyatlarla tajriba orttirishni davr taqozo etmoqda. Qolaversa, xorijlan tijorat yo‘li bilan keltirilayotgan sport buyumlari, jihozlar aholining, ayniqsa, o‘quvchi-yoshlar, sportchilarning ularga bo‘lgan talab hamda ehtiyojlarini oshirmoqda. 187
BULBUL QO‘SHIG‘I Eshitdingmi bulbul kuyin? Yangrar shodyona. Ne haqda u aytar qo‘shiq? Bu hammaga sir. Men aminman: Yurt haqida kuylagay yona. Yo‘qsa, darrov tegar edi joniga axir;
Valyuta bozori «Valyuta bilan tartibga solish to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 14 maydagi «O‘zbekiston Respublikasida tashqi savdo operatsiyalari monitoringini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori va unga asosan tasdiqlangan nizom va boshqa hujjatlar bilan tartibga solinadi. Nizomga ko‘ra, chet eldan xorijiy valyutadagi tushum tushishi kechiktirilishiga yo‘l qo‘ygan eksport qiluvchilar, shuningdek, «erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida tovarlarni respublikaga olib kirish va rasmiylashtirishni, ishlarni bajarish yoki xizmatlar ko‘rsatishni 30 bank kunidan ortiq ta’minlamagan import qiluvchilar (kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub’ektlari uchun - 60 bank kuni) belgilangan muddatlar tamom bo‘lgandan keyin jarima to‘laydi. Bunda 180 kungacha kechikkanda – tushmagan valyuta mablag‘lari yoki «erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida rasmiylashtirilmagan tovarlar, shuningdek, bajarilmagan ishlar yoki ko‘rsatilmagan xizmatlar summasining 10 foiziga teng miqdorda hisoblanadi. Shuningdek, 180 kundan 365 kungacha kechikkanda – tushmagan valyuta mablag‘lari yoki «erkin muomalaga chiqarish» bojxona rejimida rasmiylashtirilmagan tovarlar, shuningdek bajarilmagan ishlar yoki ko‘rsatilmagan xizmatlar summasining 20 foiziga teng miqdorda qo‘shimcha jarima belgilanadi. 365 kundan ortiq kechikkanda esa tushmagan valyuta mablag‘lari yoki «erkin muomalaga chiqarish» bojxona rejimida rasmiylashtirilmagan tovarlar, shuningdek bajarilmagan ishlar yoki ko‘rsatilmagan xizmatlar summasining 70 foiziga teng miqdorda respublika byudjeti daromadiga qo‘shimcha jarima to‘laydi. Xo‘jalik yurituvchi sub’ekt tomonidan tashqi savdo operatsiyalari bo‘yicha muddati o‘tgan debitor qarzdorliklar ixtiyoriy ravishda to‘lab berilmagan yoxud to‘lash rad etilgan taqdirda, davlat soliq xizmati organi jarima qo‘llash haqidagi ariza bilan sudga murojaat qiladi. Navoiy viloyati bo‘yicha iqtisodiy sudlarda 2020 yilning ikkinchi yarim yilligi davomida mazkur toifada 19 ta ariza ko‘rib chiqilgan bo‘lib, ushbu arizalarning 14 tasi (74 foizi) qanoatlantirilgan, 5 tasini (26 foizi) qanoatlantirish rad etilgan, 2021 yilning 5 oyi davomida esa 62 ta ariza ko‘rib chiqilgan bo‘lib, ushbu arizalarning 30 tasi (48,3 foizi) qanoatlantirilgan, 32 tasini esa (51,6 foizi) qanoatlantirish rad etilgan. Jumladan, Navoiy viloyati davlat soliq boshqarmasi iqtisodiy sudga ariza bilan murojaat qilib, «T» xususiy firmasiga o‘z vaqtida kelib tushmagan va valyuta tushumi tushishi belgilangan muddatlardan kechikkani uchun tushmagan valyuta mablag‘lari yoki «erkin muomalaga chiqarish» bojxona rejimida rasmiylashtirilmagan tovarlar, bajarilmagan ishlar yoki ko‘rsatilmagan xizmatlar summasi miqdorida, ya’ni 40 million 417 ming so‘m moliyaviy jarima qo‘llashni so‘ragan. Aniqlanishicha, javobgar bilan uning xorijdagi hamkorlari o‘rtasida import shartnomasi tuzilgan. Unga asosan, 15.02.2019 yilda jami 1 018 550 Rossiya rubli miqdoridagi pul mablag‘lari tovarlarni import qilish uchun to‘lab berilgan. Biroq javobgarga ushbu mahsulotlar yetkazib berilmasdan yoki to‘langan pul mablag‘lari qaytarilishi ta’minlanmasdan, 1 018 550 Rossiya rubli miqdoridagi muddati o‘tgan debitor qarzdorlikka yo‘l qo‘yilgan. Sudning hal qiluv qarori bilan javobgarga nisbatan moliyaviy jarima qo‘llanilgan. Lekin iqtisodiy sudlar tomonidan tadbirkorlarning buzilgan huquqlarini tiklash holatlari ham mavjud. Jumladan, javobgar “N” mas’uliyati cheklangan jamiyatiga nisbatan 7698 AQSH dollari, so‘mdagi ekvivalenti 79 million 594 ming 857 so‘m moliyaviy jarima qo‘llash haqida ariza kelib tushgan. Sudining hal qiluv qarori bilan arizani qanoatlantirish rad etilgan. Aniqlanishicha, javobgarning xorijdagi hamkorlari o‘rtasida import shartnomasi tuzilgan. Shartnomaga asosan, xorijiy hamkorning 16.08.2019 yilda jami 25 660 AQSH dollari, 22.09.2020 yilda jami 10 000 AQSH dollari, 22.10.2020 yilda 35 620 AQSH dollari, jami 71 280 AQSH dollari miqdoridagi mablag‘lar tovar importi uchun ko‘chirib berilgan. Biroq sotuvchi tomonidan ushbu mahsulotlar yetkazib berilmasdan, 25 660 AQSH dollari miqdoridagi muddati o‘tgan debitor qarzdorlikka yo‘l qo‘yilgan. DSB talabnomasiga javobgar tomonidan javob berilmaganligi sababli sudga murojaat qilgan. Sud ko‘rish jarayonida tadbirkor tomonidan import shartnomasiga asosan mahsulot olib kelinganligi aniqlandi va Nizom 28-bandining 10-xatboshisiga ko‘ra, arizada ko‘rsatilgan tashqi savdo kontraktlari bo‘yicha to‘liq miqdorda valyuta mablag‘larining tushishi yoki tovarlarning respublikaga olib kirilishi va «erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida rasmiylashtirilishi, ishlar bajarilishi va xizmatlar ko‘rsatilishi ta’minlangan taqdirda jarima qo‘llash masalasi sudda ko‘rib chiqilayotgan paytda arizani qanoatlantirish rad etilishini inobatga olib, sud arizani qanoatlantirishni rad etish to‘g‘risida xulosaga kelgan. Shuningdek, DSB «N» MCHJga nisbatan 901 million 613 ming so‘m moliyaviy jarima qo‘llashni so‘ragan. Aniqlanishicha, javobgar va Belorussiya davlatidagi korxona o‘rtasida import kontrakti tuzilgan. Ushbu kontraktga asosan, javobgar 2019 yil mart-aprel oylarida jami 145 000 AQSH dollari miqdorida tovar importi uchun to‘langan. Ushbu to‘langan mablag‘larning 21 002,32 AQSH dollari 2019 yil iyun oyida qaytarib berilib, qolgan 123 997,68 AQSH dollari qaytarilmagan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 21 apreldagi «Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash tizimini takomillashtirish, ishbilarmonlik muhitini yanada yaxshilash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarori 10-bandiga ko‘ra, 2021 yil 1 may holatiga shakllangan tashqi savdo operatsiyalari bo‘yicha muddati o‘tgan debitor qarzdorlik uchun xo‘jalik yurituvchi sub’ektlarga jarimalar qo‘llash to‘xtatilishi va debitor qarzdorlik vujudga kelish muddatlari 2021 yil 1 maydan boshlab yangidan hisoblanishi lozimligi belgilangan. Ya’ni, mazkur qaror talabiga ko‘ra, javobgarning bugungi kunda muddati o‘tgan debitor qarzdorligi mavjud emas. Shu bois sud DSBning javobgarga nisbatan moliyaviy jarima qo‘llash haqidagi talabini qanoatlantirishni rad etgan. Prezident qarori birinchi navbatda tadbirkorlik sub’ektlarining olib borilayotgan islohotlarga, biznes qonun himoyasida ekanligiga ishonchini oshiradi. Jamiyatda qonunni hurmat qilish va uning talablarini so‘zsiz bajarilishini mustahkamlaydi, bosh maqsadimiz – demokratik huquqiy davlatni qurish va aholining turmush darajasini oshirishga olib keladi. Timur Abdramanov,Navoiy viloyat sudi raisi o‘rinbosari. Sabit Jakeyev,Navoiy viloyat sudi sudyasi
Qaror loyihasiga ko‘ra, IMEI-kodlaridan foydalanish va ularni ro‘yxatga olish masalalarini boshqarish va muvofiqlashtirish Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, tizimni ro‘yxatga olish operatori vazifasi O‘zbekiston telekommunikatsiya tarmoqlarini boshqarish Respublika markazi, mobil qurilmalarga guvohnoma berish “UNICON” DUK zimmasiga yuklatilishi rejalashtirilgan
emasligiga ishonch hosil qiling
10. Rajabova N.K. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarida o‘quvchilarga figura yuzi tushunchasini o‘rgatishda tadqiqotchilik faoliyatini takomillashtirish. Maxsus son. Pedagogik mahorat. 2021-yil. 11. Radzabova, K. N. (2021). Pedagogical Conditions for Improving Research Activity in Future Primary School Teachers. International Journal of Soctal Science And Human Research ISSN(print): 2644-0679, ISSN(online): 2644-0695 Volume 05 Issue 01 January 2022 DOI: 10.47191/ijsshr/v5-11-19. Impact factor-5.586 Page No: 130-Avtoreferat TDPU «Ilmiy axborotlari» ilmiy nazariy jurnali tahririyatida 2022-yil 4-noyabrda tahrirdan o‘tkazildi. Bosishga ruxsat etildi: 5.11.2022-yil Bichimi 60x84 1116, «Times New Roman» garniturada raqamli bosma usulida bosildi. Nashriyot bosma tabog‘i 3.0. Adadi: 100. Buyurtma: Me 60 Bahosi kelishuv asosida Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti bosmaxonasida chop etildi. Manzil: Toshkent shahar, Chilonzor tumani, Bunyodkor ko‘chasi, 27-uy.
mustahkamligi ham yamrok bo‘ladi. Shuning uchun transforma­ torlarda ko‘proq konsentrik chulg‘amlar ishlatiladi. Moyli transformatorlarda chulg‘amlar o‘tqazilgan magnit o‘tkazgich transformator moyi to‘ldirilgan bakka joylashtiri­ ladi, moy chulg‘amlar bilan magnito‘tkazgichni yuvib o‘tib, ulardan issiqlikni oladi va bakning devorlari hamda radiator trubalari orqali tevarak-atrofda! i muhitgatarqagadi. Bundan 9 .13-rasm. Havo urib sovitiladigan radiator baki; / —qo‘sh trubali radiator; 2-ventilyator. tashsari, moyning bo‘lishi yuqori voltli transformatorlar­ ning ancha ishonchli ishlashini ta’minlaydi, chunki moyning elektr ta’siriga chidamliligi havonikidan dnchagina yuqori bo‘ladi. Bakning <;ovitiladigan yuzasini oshirish uchun trubali baklar ishlatiladi. Sovitishni yanada kuchaytirish uchun radiatorli baklar ishlatiladi, ularda radiatorlar havo puflash yo‘li bilan sovitiladi (9,13-rasm), Temperatura o‘zgarganda 15360
VIII bob. Afrika xalqlari Niger va Gambiya daryolarining sohillarida 3,5 ming yillar muqaddam paydo bo‘lib, boshqa joylarga tarqalgan. Uni daryo yoqasidagi pastlik suv toshqini serob yerlarda yoki ko‘pincha ekvatorial iqlimli namli seryomg‘ir tropik o‘rmonlarda ekadilar. G‘arbiy Afrikada sholidan yiliga 400 ming tonnaga yaqin hosil olinadi. Gvineya bo‘g‘oziga yaqin joylashgan mamlakatlarda kakao, kofe, banan, geveya, ananas, kokos palmasi kabi o‘simliklar o‘stiriladi. G‘arbiy Afrikada jahonda yetishtiriladigan kokosning 2/3 qismi, butun qit’adagi kokosning 90 foizi o‘stiriladi. Gambiyada yeryong‘oq, Nigeriya va Dagomeyada xurmo, Fil Suyagi sohilida kofe (jahonda uchinchi o‘rinda, qit’aning 90 foiz hosili), Liberiya va Nigeriya xurmo moyi ishlabchiqarishga ixtisoslashgan. Markaziy Afrikada ham yirik plantatsiya xo‘jaliklarida eksport uchun xurmo yog‘i, kauchuk, banan, shakarqamish, kofe, kakao, tamaki, yeryong‘oq (araxis) va paxta yetishtiriladi. Bu yerda o‘rmon ko‘p bo‘lganligi tufayli qimmatbaho daraxt turlari ham eksport qilinadi (butun qit’adagi bu tur mahsulotning 1/3 qismi Markaziy Afrikada tayyorlanadi). Jahon bozorida okume, maxogani, iroko kabi daraxtlar yuqori baholanadi. Yuqori Gvineyaning tropik o‘rmonlarida yashovchi yoruba, ibo, oshanti kabi xalqlar don ekinlariga uncha e’tibor bermaganlar, asosan, yams, manioka, taro, yeryong‘oq, banan, sitrus va boshqa meva daraxtlari yetishtirganlar. Bolof, serer, mandingo, xausa kabi qadimiy dehqonchilik kasbiga ega xalqlar esa, asosan, don ekinlari— jo‘xori, suli, makka, bug‘doy, suv serob joylarda sholi ekkanlar. Chorvachilik sust taraqqiy etgan. Faqat Xausa, Mandingo sohillarida yashovchi ayrim etnik guruhlarda uy hayvonlari saqlangan. Ular ovchilik va baliqchilik bilan ham shug‘ullanganlar. Chorvachilik faqat shimoliy va janubiy hududlarda fulbe, tuareg xalqlarida keng tarqalgan. Ko‘chmanchi 403
Surxondaryoda 50 sotix yerni 75 million so‘mga sotmoqchi bo‘lgan fermer ushlandi Surxondaryo viloyati Angor tumanida o‘ziga tegishli bo‘lmagan 50 sotix yerni 75 million so‘mga sotmoqchi bo‘lgan fermer ushlangan. Bu haqda Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamerti xabar bermoqda. Qayd etilishicha, Angor tumanida faoliyat yurituvchi fermerlardan birining rahbari Ch.O‘. fuqaro M.ga Amuzang kanalining qirg‘oq bo‘yi muhofaza hududiga qarashli 50 sotix yer maydonini 75 million so‘mga sotmoqchi bo‘lgan. Ta'kidlanishicha, departamentning Angor tuman bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda fermer 50 sotix yer maydoni uchun kelishilgan 75 million so‘mning 35 millionini olayotgan vaqtda ushlangan. Dastlabki surishtiruvda aniqlanishicha, fermer fuqaroni sotilayotgan yerda uy-joy qurish uchun hujjatlarni rasmiylashtirib berishga ishontirgan. Ma'lum bo‘lishicha, mazkur holat yuzasidan Ch.O‘.ga nisbatan Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.
Hujum samaradorligi bo‘yicha: koeffitsrent 0,60 ga teng. Bu minimal koeffitsient bo‘lib, kuchli kurashchilar odatda undan ko‘p natijaga erishadilar. Yuqori hujum koeffitstenti kurashchining ikkita turli yo‘nalishidagi harakatlari: birinchisi—harakatni yakunlash uchun qulay dinamik vaziyatni tayyorlaydigan aldamchi harakatni tanaffussiz bitta harakatga birlashtirish yo‘li orqali murakkab hujum harakatlari bilan hujum qilish malakasidan hosil bo‘ladi. Bu taktik tayyorgarlik usulini hal qiluvchi hujum usuli bilan yoki 2-3 ta usullarni bitta harakatga (bunda hujum boshi birinchi usullar, yakuni—keyingilari bilan amalga oshiriladi) birlashtirishdir. Himoyalanish samaradorligi bo‘vicha: koeffitsienti 0,60 ga teng Amalda hamma kuchli kurashchilar o‘z raqiblariga hujum arakatla rini kamdan-kam boy beradilar. Turli usullardan mohirona himoyal anish —kurashchi mahoratining muhim ko‘rsatkichidir. Taktik fikrlash vaqti: kurashchming bellashuv davomida yuzaga keladigan hujum uchun qulay dinamik vaziyatlarni tushunib etish va undan tez foydalanish malakasi. Kuchli kurashchilar taktik fikrlash ining model tavsiflari ko‘rsatkichi—330 ms dan ko‘p. Hozirgi zamon hakamlik tizimi kurashchilardan butun bellashuv davomida to‘xtovsiz hujum harakatlarini amalga oshirishni taqozo eta di. Shu sababli faollik ko‘rsatkichi kurashchining 1 minut ichida kami da ikkita anik hujumidan iborat bo‘lishi lozim. Biroq hujun maromi eng muhim ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi. Kurashchi o‘rtacha 7? ta faollik ko‘rsatkichiga ega bo‘lishi mumkin. Biroq kurashning ba’zi minutlarida u tez-tez hujum qilishi mumkin. Yuqori malakali kurashchi bir maromda, butun bellashuv davomida har bir 30-40 s. orasida hujum qila bilishi hamda butun bellashuv vaqtining 7590 ichida ogohlantirish olmasligi lozim. Faqat kuchli kurashchilar bilan uchrashgan paytda u teng olishuvda 5 tabellashuvdan bittasida yoki kamida 8 ta bella-shu-vidan ikkitasida ogohlantirish (ba’zan ikkitomonlama) olishi mumikin Uning hujumlari maromi minimum holda 0,75 ga teng bo‘ladi. Texnik-taktik mahoratning hamma model tavsiflari ko‘rsat kichlari, o‘z navbatida, texnik-taktik mahoratni takomillashtirish bo‘yicha uning butun musobaqa faoliyati va trenirovka ishi jarayonidan hosil bo‘ladi. 243
7.1-jadval Bo"yoФaг-Namunalar Delormat-Namunalarning BA Ishqalanish ning yuza ) balandligi darajasi ichki diametri, 5 koeffitsiyenti xolati mm e.o mm u. u Silliq Moylangan Ishni bajarish uchun kerak bo‘ladigan uskunalar, asboblar, jihozlar va namunalar: Qo‘rg‘oshin va alyumindan tayyorlangan ikkita zagotovka, shtangensirkul, chizg‘ich, ikki xil bo‘yoqlar (puansonlar), moy. Hisobotning tuzilishi Hisobotda nazariy qism keltiriladi va jadval to‘ldiriladi. Hisob-kitob ishlari keltiriladi. Nazorat savollari: 1. Metallarga bosim bilan ishlov berishda deformatsiya turlarini bilasizmi? 2. Absorbsion materiallarga ta’rif bera olasizmi? 3. Moy ishlatish sabablarini aytib o‘ting? 8-Laboratoriya ishi Vilka detallini tayyorlashda zagotovka hisobi va kuchlanishlarini aniqlash Ishdan maqsad: Vilka detalini tayyorlashda zagotovkaning pokovkasini olish uchun presslash hisobi va kuchlanishlarini aniqlash. Asosiy ma’lumot: Protyajka o‘zi bilan temir jarayonini tashkil etadi, ko‘ndalang oqimning kamayish hisobiga zagotovkaning uzunligi ortadi, har bir siqishdan so‘ng kantovka bilan siqilishida hamma holda protyajka hosil bo‘ladi. Ikkita siqilishni zagotovka kantovka bilan ular orasidagi o‘tish yo‘li deb ataymiz. Shuning bilan butun deformatsiya jarayoni protyajkada monoton bo‘lmaydi. Har bir protyajkaning siqish jarayonida to‘g‘ri burchakli brusning o‘zgaruvchi zagotovka uchastkasining cho‘kish xoli 36
329-rasm. Buyrak (bir qism buyrak to‘qimasi olingan) 1-extermitas superior; margo medialis; 3-a. renalis; 4-v. renalis; 5-pelvis renalis. 6-calyces renalis major ureter; 8-extermitas inferior; 9-columna renalis; 10— madulla renis; 11-margo lateralis; 12-calyces renalis minores; 13-cortex renis.
335 tanlash buyum konstruksiyasi va texnologik ko‘rsatkichlarining qoliplash va qotish vaqtidagi muvofiqligiga ko‘ra tanlanadi. Ko‘p temirbeton buyumlari uchun quyidagi parametrlar (o‘lchamlar) olinadi: betonning turi va markasi, buyumning shakli, kesmasining o‘ziga xosligi, geometrik o‘lchami va undan og‘ish chegarasi, armaturaning turi, armaturaning joylashish tig‘izligi, buyumning og‘irligi va yuzasining tekislik darajasi. Shu ko‘rsatkichlar bo‘yicha texnologik liniyaning yillik ishlabchiqarish quvvatiga ko‘ra buyumlar tayѐrlanadi. Bir guruhga birlashtirish jaraѐni bir-biriga yaqin buyumlarning asosiy texnologiyasini tanlashdan boshlanadi va bunday buyumlarga ehtiѐj doimiy bo‘lishi nazarda tutiladi. Guruhlar soni texnologik liniyalarning soniga teng bo‘lishi kerak. Shundan so‘ng asosiy buyumlar guruhiga ular xususiyatiga ko‘ra yaqin bo‘lgan buyumlar tanlanadi va bunda ularning ishlabchiqarish hajmi, asosiy buyumlar bilan texnologik jaraѐnlari ishlash koeffitsiyentiga ko‘paytirilganda, eng yuqori bo‘lishi kerak (2.1-jadvalda ko‘rsatilgan). Texnologik jaraѐnlar 2.3. Ishlabchiqarishning agregat usuli 1. Ishlabchiqarishni tashkil etish. Ishlabchiqarish agregat usuli bilan tashkil etilganda buyum titratish maydonchalari ѐki maxsus jihozlangan uskunalar-qoliplash mashinasi va beton taqsimlash mashinalaridan iborat bo‘lgan agregatlarda qoliplanadi. Qolipga solingan buyum ko‘prik kran bilan,
5.8. 5.4-mashqda keltirilgan funksiyalar hosilalarini toping. 5.9. Funksiyalarning hosilalarini toping: 1) 41; 2) 5-7x?; 3) 7x; 4) 2447x; 5) x. 43; 6) 5x”; 7) —2—; 8) –x3 47; 9) va; 10) Mx-1; 1) (x2 –x4. 1)". 5.10. f(x) funksiya f’(x) hosilasining x—a nuqtadagi qiymatini toping: 1) 4-5x”, a-1; 2) faro, a-3; 3) x, az-I, a—3, a = -0,5. 5.11. K(x) = x" —2x" 410xX—2, ("((0) =7 (1) = 7 (1) = 7 5.12. x, xг, x", T, Mx funksiyalar hosilalarini kuzating, ularning tuzilishida qanday umumiylik bor ? 3.13. y = x funksiya hosilasini toping. 5.14. Jismning aylanma harakatida o. burchak tezligi va v chiziqli tezligi orasidagi bog‘lanish eo —–munosabat orqali ifodalanadi, R— aylana radiusi. Oniy burchak tezlik tushunchasini ta’riflang va uning ifodasini hosila orqali bering. 5.15. Qattiq jismning issiqlikdan chiziqli kengayishi /, — /) — = al(t-f9), bog‘lanish orqali ifodalanadi, bunda /, va /, jismning f, va f temperaturalardagi uzunligi, a—jismning issiqlikdan chiziqli kengayish koeffitsiyenti (jism moddasining tabiatiga va turiga bog‘liq kattalik). Oniy chiziqli kengayish tushunchasini ta’riflang va uning ifodasini hosila orqali bering. 5.16. /, balandlikdan v, boshlang‘ich tezlik bilan yuqoriga tik otilgan jism (T) = Иp tuq -g qonun bo‘yicha harakat qilmoqda. Agar i, -5 m, v, —2,5 m/s, g# 10 m/s? bo‘lsa, jismning tezligi uning v, tezligidan 5 marta kichik bo‘lgan vaqt momentidagi balandligini toping. 5.17. 1-0 momentdan boshlab o‘tkazgich orqali o‘tgan elektr miqdori gq(rf) —2,512? — 3t formula bo‘yicha hisoblanadi. Ixtiyoriy 183
Chilonzor tumanidagi So‘galli ota ziyoratgohi yonida shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf qurilishini boshlatgan masjid uzoq yillar qarovsiz holda qolib ketgandi. Shavkat Mirziyoyev o‘tgan yili fevral oyida bu yerga kelib, masjidni keng va ko‘rkam qilib qurish bo‘yicha topshiriqlar bergan edi. Bugun 2 gektardan ziyod maydonda ulkan majmua bunyod etildi. Avvalgi loyihadagi ayvon o‘rni ham masjid binosiga qo‘shilib, yanada kengaytirildi. Majmuadan, shuningdek, konferens-zal, o‘quv xonalari, tahorat xona, muzey va boshqalar joy olgan. Yo‘l bo‘yidagi So‘galli ota maqbarasi ta’mirlangan. Beton qoldiqlari chiqarib tashlanib, ko‘kalamzorlashtirilgan. Prezident bu masjid shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf nomiga munosib bo‘lganini ta’kidladi. Shayx hazratlarining ilmiy merosini o‘rganish, ma’rifat va odob-axloq mavzularida ko‘proq kitoblar chop etish, jamiyatdagi ma’naviy muhitni mustahkamlash bo‘yicha tavsiyalar berildi.
Sanoqli kunlardan so‘ng Yaponiyaning Tokio shahrida uzoq kutilgan navbatdagi XXXII yozgi Olimpiya o‘yinlariga start beriladi. Bugunga kelib to‘rt yillikning nufuzli sport anjumanida qaysi mamlakatdan qancha sportchi ishtirok etishi bo‘yicha ma’lumotlar deyarli to‘liq shakllantirilib bo‘lindi. Lekin hozirdan kunchiqar yurt sport maydonlarida falon davlatdan shuncha sportchi ko‘rinish beradi, deb qat’iy xulosa berishga biroz vaqt bor. Boisi, hali koronavirus uchun topshiriladigan testlar, musobaqa oldi mashg‘ulotlardagi jarohatlar belgilangan sonlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilishi ehtimoldan yiroq emas. Lekin nima bo‘lganda ham 329 ta medal jamlanmasi uchun kimlar qancha sportchi bilan nechta sport yo‘nalishida kurash olib borishi mumkinligi aniq. Xabaringiz bor, mamlakatimiz vakillari olimpiya o‘yinlarida 17 ta sport turi bo‘yicha 71 nafar sportchi bilan Yaponiya olimpiadasiga tashrif buyurishi kutilmoqda. Agar boshqa davlat delegatsiyalari bilan solishtirganda, O‘zbekiston Tokio olimpiadasi ishtirokchilari reytingida kuchli 25 talikdan joy egallagan. Albatta, olimpiadaning umumiy shiori “asosiysi g‘alaba emas, ishtirokdir” tamoyiliga tayanilsa, bu bir qaraganda ijobiy natija. Ammo dunyo sportining “gigant”lari bo‘lgan AQSH, Avstraliya, Buyuk Britaniya, Xitoy, Rossiya va mezbon Yaponiya kabi davlatlarning 600 nafardan 300 nafargacha bo‘lgan sportchilari bilan olimpiya maydonida saflanishini e’tiborga olsak, bu qaysidir jihatdan uyushgan chavandozlarning katta poygaga kirishayotgandek tasavvur uyg‘otadi. Shukrki, olimpiadaning bu marafonida O‘zbekiston ham o‘zining sobit va salohiyatli sport “qo‘shini" bilan safdan joy olganki, qaysidir yo‘nalishlarda yetakchi, qaysidir yo‘nalishlarda tajriba bobida boshqalarga salobat bosib turishimiz shubhasiz. Birgina o‘zbek sportining iftixori Oksana Chusavitinaning Tokio gimnastika gilamlarida ko‘rinish berishi 32-olimpiadaning o‘ziga xos bezagi bo‘lib tarix zarvarag‘idan joy olmoqda. Shuningdek, boks, dzyudo, erkin kurash, og‘ir atletika bahslariga kuchli jamoalar qatorida yapon diyoriga tashrif buyurishimiz ham olimp bellashuvlarining nufuzi oshishiga xizmat qilmoqda. Bundan tashqari, o‘zbek sporti bu galgi olimpiya o‘yinlariga yosh va mahoratli qilichbozlar, zamonaviy beshkurashchilar, taekvondochilar, gimnastikachilar, bokschi qizlarning yangi jamoasini qo‘shganligi bilan ham asrlar davomida tinchlik, do‘stlik, halollik va o‘zaro birdamlik kabi umumbashariy g‘oyalarni targ‘ib etib kelayotgan Olimpizm tafakkurida O‘zbekistonning o‘z o‘rni borligini ko‘rsatmoqda. Xorijiy axborot vositalarida keltirilishicha, AQSH 610, Yaponiya 500, Xitoy 310, Avstraliya 440, Fransiya 390, rossiyaliklar 335, Janubiy Koreya 200, ukrainlar 150, Hindiston 100, qozog‘istonliklar 95, ozarbayjonlar 55, Gruziya 35, Qirg‘iziston 17, Qatar 15, Afg‘oniston 4 nafardan oshiq sportchilar bilan Yaponiya maydonlarida olimpiya medallari uchun kurash olib borishi kutilmoqda. Albatta, bu ro‘yxatni yana davom ettirish mumkin. Lekin yuqorida nomlari keltirilgan davlatlarning joylashuviga binoan olimpiya yo‘llanmalarining taqsimoti ham so‘zsiz ishtirokchilar soniga o‘z ta’sirini ko‘rsatganligi bor gap. Yurtimizda jismoniy tarbiya va sport tizimini tubdan isloh qilish, uni yangi bosqichga olib chiqish borasidagi strategik ishlar boshlanganligiga ko‘p bo‘lgani yo‘q. O‘tgan yillar mobaynida futbol, shaxmat, regbi, velosport, kurash, qilichbozlik, boks, dzyudo, chavandozlik kabi sport turlarini rivojlantirish, aholini ommaviy sport turlariga jalb etish, O‘zbekistonda sport harakatini yanada takomillashtirish bo‘yicha tegishli hujjatlar, dasturlar imzolandi, konsepsiya va yo‘l harakatlari tasdiqlandi. Natijada ming-minglab yoshlar ommaviy sportga jalb etildi. Sport turlari bo‘yicha saralash (seleksiya) ishlari yangi bosqichga olib chiqilmoqda. Erta-indin Tokioga yo‘l olayotgan aksariyat sportchilarimiz mazkur tamoyillar va yo‘nalishlar bo‘yicha amalga oshirilgan tizimli ishlar sababli katta sport maydoniga kirib kelganligini va olimpiya yo‘llanmalariga sazovor bo‘lganligini nazarda tutsak, vazifalar aniqligidan, boshlangan ishlar xayrli bo‘lishidan dalolat. Gapning rosti, davlatimiz tomonidan sportga berilgan alohida g‘amxurlik tufayli ko‘plab yoshlarimiz Tokio olimpiadasi chiptalariga sazovor bo‘ldi. Vatanimizning xalqaro sport maydonidagi imkoniyatlarini namoyish etdi. Zero, bundan ikki yil muqaddam yoshlar o‘rtasidagi musobaqalarda qatnashib yurgan Zaynab Dayibekova, Nigora Tursunqulova, Adxamjon Ergashev, Ulug‘bek Rashidov, Farangiz Xojiyeva kabi nihollar o‘sha kezlarda kattalar o‘rtasidagi Olimpiada bahslarida qatnashash yo‘llanmalariga egalik qiladi, desa mana-man degan mutaxassislar ham ishonmasligi mumkin edi. Axir, kechagina birinchiliklarda qatnashib yurgan sportchi 1-1,5 yil oralig‘ida eng nufuzli musobaqa – Olimpiya yo‘llanmasini olishi shov-shuvli holat-da. Shunday ham bo‘ldi. Sport mutaxassislarining ishonchi, murabbiylarning tinimsiz mehnati, qo‘llab-quvvatlashi shunday iftixorga olib keldi. Bir guruh yoshlarimiz kattalar safida kunchiqar yurtga boradigan bo‘ldi. Vatan dovrug‘ini xalqaro sport maydonida ulug‘lashdek sharafga musharraf bo‘ldi. Bu esa so‘zsiz yurtimiz sport salohiyatini ko‘rsatib bermoqda. Tarixga nazar tashlasak. Riodagi Olimpiadada AQSHliklar deyarli har sakkizinchi sovrinni qo‘lga kiritib, rekord o‘rnatgandi. O‘shanda amerikaliklar 554 nafar sportchi bilan 976 ta olimpiada medalidan 121 tasini o‘ziniki qilishgandi. Mamlakatimiz sportchilari Braziliyada 70 nafar sportchi bilan 13 ta sovringa egalik qilib, olimpiada “xazinasida” O‘zbekistonning ham haqi borligini namoyish qilgandi. Agarki, Rio ob-havosidan kelib chiqsak, Tokioda ham AQSHning ishtahasi ancha baland bo‘lishi tabiiy. Qolaversa, bu gal Beruniy kashf etgan yurt sportchilari oz emas, kam emas 100 nafar ko‘p atlet bilan Tokio maydonlarida javlon urishini inobatga olsak,  mukofot miqdori undan ham salmoqliroq bo‘lishi mumkin. Medallar poygasida Xitoy, Rossiya, Kanada, Yaponiya va boshqalarning ham ilinjli ekanligidan kelib chiqsak, biz bir muncha murakkab vaziyatga ro‘baro‘ kelayotgandekmiz, go‘yo. bugungi kunda Olimpiya o‘yinlarining tobora yaqinlashgani sayin uning natijalari, kimning imkoniyati qanchaligi xususida turli saytlar, ommaviy axborot vositalari, mustaqil ekspertlar turfa fikr-mulohalzalar, bashoratlarni bildirmoqda. Ana shunday tahlillardan birini Olimpiya medallarini taxmin qilish tashkilotining olympicmedalspredictions.com sayti Tokio olimpiadasi bo‘yicha o‘z bashoratini e’lon qildi. Xalqaro sport tashkilotlari orasida munosib nufuzga ega bo‘lgan mazkur tashkilotning saytida keltirilishicha, kutilganidek kunchiqar yurt olimpiya o‘yinlarida eng ko‘p medalga AQSH (106), Xitoy (92), Rossiya (70), Buyuk Britaniya va Yaponiya kabi davlatlar ega chiqishi qayd etilgan bo‘lsa, ularning taxminicha, O‘zbekiston umumiy medallar hisobida Shveysariya, Kanada, Ukraina, Hindiston va Belgiya davlatlari qatorida TOP-25talikda e’tirof etilgan. Bashoratlar, taxminlar o‘z yo‘liga. Lekin «Tezroq, balandroq, kuchliroq – birgalikda” shiori ostida o‘tadigan Olimpiya o‘yinlarining tom ma’nosi ham insoniyatni ezgulikka, xamjihatlikka chorlash ekan, kunchiqar yurt musobaqalari ayni tamoyillarga xizmat qilmog‘i lozim. Qolaversa, dunyo karonavirus balosi bilan kurashayotgan bir pallada XXXII o‘yinlarning ming bir mashaqqatlar bilan kechiktirib bo‘lsa-da tashkil etilayotgani, unda jahonning 200 dan ziyod davlatidan 12 ming 500 nafardan oshiq sportchilar 33 ta sport turi bo‘yicha kurashayotganligining o‘zi va ular safida bizning ham borligimiz, eslanayotganligimiz O‘zbekistonni yangi g‘alabalar, yangi marralar qarshilayotganligidan dalolatdir. To‘lqin RO‘ZIEV
ism va eshik demakdir. Bunga ko‘ra, Alini ma’no yoki g‘ayb, ya’ni xudo, Muhammadni ism yoki zohir ismning shakli, Salmonni esa ma’noga yetaklovchi «eshik» (bob) yoki yo‘l deb biladilar. Salmonni Jabroil farishta darajasiga ko‘tarib, Muhammad a.s.ga Qur’onning barchasini Salmon yetkazgan deb hisoblaydilar. Nusayriylarning shar’iy hukmlari Qur’onni botiniy uslubda ta’vil qilish asosida ishlab chiqiladi. Hozirgi kunda bu firqa vakillari Suriya Arab Respublikasi aholisining taxminan 10 foizini tashkil etadi. Bundan tashqari, ular Livan va Turkiyaning janubida joylashgan shaharlarda ham yashaydilar. Druzlar. Druzlar ham nusayriylarning botiniy firqalaridan hisoblanadilar. Ular o‘zlarini muvahhidlar, ya’ni yakka xudoga ishonuvchilar deb nomlaydilar. Druzlarning paydo bo‘lishi X—X{ asrlarda fotimiylar sulolasidan bo‘lgan xalifa al-Mansur ibn Abd al-Aziz al-Hokim (996-1021) nomi bilan bog‘liq. Ular 1017-yili xalifa al-Hokimni xudo deb e’lon qilganlar. Manbalarda bu ta’limot asoschisi haqida turli fikrlar mavjud: ba’zilar «Labbod» laqabi bilan tanilgan Hamza ibn Ali a»-Zavzaniyni; boshqalar «Ajda’» nomi bilan tanilgan Hasan ibn Hidra al-Farg‘oniyni; uchinchi guruh «Nashtakin» laqabi bilan mash-hur bo‘lgan Muhammad ibn-Ismoil ad-Duruziy (vaf. 1019 y)ni ta’limot asoschisi deb hisoblaydi. Oxirgi fikr haqiqatga yaqinroq, deb hisoblanadi. Druzlar ta’limoti bo‘yicha manbalar mavjud bo‘lib, ulardan Hamza ibn Alining «Druz mus’hafi» nomli asari ahamiyatli sanaladi. Ushbu asar 44 ta bo‘limdan tashkil topgan. Asarda Qur’oni karim oyatlari o‘ziga xos tarzda talqin qilinadi. Masalan, unda xalifa al-Hokim itoatidan bosh tortganlar oxiratda azobda, itoat qilganlar rohatda, deb ta’kidlanadi. Ushbu asarga qadimgi yunon, xususan, Aflotun falsafasi, yahudiylik va buddizm ta’limotlaridan hamg‘oyalar kiritilgan. Druzlar islomning zohiriy qoidalari—jannat, do‘zax, farishtalarni, islomning asosiy ruknlari bo‘lmish ro‘za, haj amallarini inkor etadilar. Diniy bayramlardan faqat qurbon hayitini va shialarda motam marosimi hisoblangan ashuro (ta’ziya)ni nishonlaydilar. 194
«Oiribgar» o 69 edi. Bir kuni bu yerga keldi. Bozorda katta qovoqxona bor, balki bilarsiz2 Xullas, o‘sha yerda ot, yana ot, oxiri g‘irt mast bo‘lib, allamahalda mayxonadan chiqadi, mototsikliga o‘tiradi. Shahar ichidan yildirimday o‘tganini ko‘rganlar: xEvoh, buni ajal quvib ketyapti», deydilar. «Taftishchilar taftishchisiz birdan qiziqib qoldi: –Keyin? –Keyini sog‘liging, seni balo-qazodan asrasin... Bizning kasabaga yo‘l tog‘dan o‘tadi. Bir jarliklar borki, minoraday keladi. Xullas, g‘irt mast holda, burilishga kelganida... Uf tortdilar. «Yenija» qutisini chiqarib, tutattirdilar. Mototsikli bilan jarga qulagan odamning o‘limiga azbaroyi hurmat yuzasidan biroz sukut saqladilar. –So‘ngra? –deya so‘radi negadir «Taftishchilar taftishchisi». –So‘ngra, beyimga aytayki, bizning boldizimiz telbaga aylandi, Alloh ko‘rsatmasin, g‘irt jinni bo‘lib qoldi. Yemadi, ichmadi, sarg‘ayib so‘ldi, shunchalar ozib ketdiki, ko‘rgan odam bu mozordan chiqqan bo‘lsa kerak, deb o‘ylardi. Shunchalik ozib, cho‘p bo‘lib ketdi. Ezey, ajali yetmagan o‘lmas ekan. Vaqt o‘tgach, aytimchilik aytib yig‘laydigan bo‘ldi. Tanho o‘tirib, yig‘layverdi, yig‘layverdi. Bilgan odamlar, qo‘ying, to‘yib yig‘lasin, deyishdi. Yig‘lasa, ichidagi zahar tashqariga chiqib ketarmish. Zahri chiqmasa, qo‘rqinglar, deyishdi. Necha oylab o‘zi bilan o‘zi bo‘ldi, aytimchilik aytdi, yig‘ladi. Kasabamizda Zarifa degan otinoyi bor, yaxshi otinoyi. U yoniga oldi. Dam solaverib, dam solaverib, juvonni o‘ziga keltirdi. U endi Zarifa otinoyidan ayrilmaydigan bo‘ldi. Eshitdikki, uning tariqatiga kiribdi. Eh, shu xotin zotiga tariqat yarashadi-da
— yo‘n-e, bo‘lmagan g‘ash F ini E, rostdanam!.. Xo‘p, men ketdim, sen uyi Iliko xixilab kulib, qo‘llarini bir-biriga ishqaganicha chiqib ketdi. Illarion qovog‘ini uydi: — Bir ko‘zga nima kerak ekan o‘zi Nega mendan yashiradiyo —Nima deganini ozgina fursatdan keyin e fahmlaysan) —Nima ekan, axir? —Shu kechasi rosa kulamiz-dan.. — Qani, gapir, o‘zi nima gap? —Men aytishim mumkin-ku, lekin.. Birpas sabr qil, shunda qiziqroq bo‘ladi! — Bir ko‘zga sotilibsan-da, a2 Tupurdim, ikkalangga ham! Illarion tumshayib oldi-yu, o‘tinolib kelgani ketdi. Men yana stakanimni aroqqa to‘ldirdim. —Xuddi buzoqqa o‘xshab so‘rasan-a–deb qichqirdi Illarion. –Bunaqangi aroqxo‘rga duch qilgan xudodan o‘rgildim O‘t bu yog‘ga! Biz burnimizni almashtirdik. O‘tinlar chirsillab yonardi. Ulardan uchqunlar sachrardi. Mana, alanga hozirgina tashlangan sarjin o‘tinga o‘tdi-da, uni o‘zining olovli tillari bilan yalay boshladi. O‘tin chirsilladi, alanga oldi, unga yopishgan bir bo‘lak ajralib tushdi-yu.. — Yot, Illarion{ — bor ovozim bilan baqirdim men. —Nimaga Yeri! Illarion yerga o‘zini tashladi. Portlash tovushi yangradi, keyin ikkinchisi, uchinchisi.. Qozon otilib, o‘tning ustiga ag‘darilib ketdi. Men nimadir deb baqirmoqchi bo‘ldim, ammo og‘zim kul bilan to‘lib qolgan edi. Gumburlashlar birin-ketin da-186 G. vom etdi. Yonib turgan o‘tinlar, hamma yog‘ga sochilgan uchqunlar baland tepaga uchib chiqqan edi.. Zambaraklar otishmasi bir necha daqiqa davom etdi. Hammasi tinganda men boshimni ko‘tarib atrofga qaradim. Illarion kallasini tuproqqa tiqib cho‘zilib yotardi. Men sakrab o‘rnimdan turdim-u, uning oldiga yugurib kelib, o‘zimga qaratdim. U ko‘zini xiyol ochdi, tuproq va kulga belangan yuzini qo‘li bilan ushlab ko‘rdi-da, eshitilar-eshitilmas inqilladi: —Nima bo‘ldi o‘zi, a, Zurikelayo — Bu kuningdan o‘lganing yaxshi, Illarion She-vardnadze! Nega Ilikoning o‘tinidan o‘g‘irlading Menga shuni aytsang bo‘lmasmidiyo —Nima O‘tin: Qanaqa o‘tin — O‘tindaqa o‘tin-da Ilikoning hovlisida yotgan o‘tinlar-chi? Menga aytsang bo‘lmasmidi, bu-runboy.. Axir, men kechasi bilan uxlamasdan unga o‘q-dori, piston qo‘yib chiqqanman-a! — Zuriko Vashalomidze! Iliko Chigogidze-ga mening qonimni ichirmoqchi bo‘libsan-da, ayo Endi, joning borida jo‘nab qol, bo‘lmasa shunaqangi bir yomon ish qilamanki, toshlar ham dod deb yuboradi! — Ey, xo‘jayin! –kimningdir tovushi mening jonimga oro kirdi. —Kim-u? –deb bo‘kirdi Illarion. — Bu, men, Ilikoman. Sendan bir maslahat so‘rab keluvdim. Kimdir mening o‘tinimni o‘g‘irlab ketyapti, o‘sha o‘g‘rini ushlashda menga yordam bersang-chi, ayo —O‘ldiraman—deb bo‘kirib yubordi Illarion darvoza tomonga tashlanib. Iliko erta bilan keldi. U tulkiday bildirmasdan Illarionnikiga kirib keldi-da, kechagi falokat yuz bergan joyni ko‘zdan kechirdi, achinib bosh 187
26 Rahim Tohirov qishlog‘i va uning bilan hamnafas bo‘lgan, birga o‘sgan aziz do‘stlari va uni yaxshi bilgan mehribon qishloqdoshlarini umrining oxirigacha, keyinchalik, u qayerda bo‘lmasin, ular bilan hamnafas ekanini his qilib yashaydi. Hamisha ularga intiladi va sog‘inadi, hamda ulardan ilhom va kuchquvvat oladi... Naqadar orombaxsh tuyg‘ular bular) Bugun-ti qishloqdoshlarim haqida keyinroq to‘xtalsam, shunisi to‘g‘ri bo‘lsa kerak. Mendan bir yil oldin maktabni tugatgan, o‘sha davrda Shovotda o‘rta maktabda o‘qiyotgan maktabdosh do‘stim Abdulla ham men bilan birga tabelchi bo‘lib ishlagan. Abdulla Otamurodov bilan 1953-yil 30-avgust kuni yo‘lda yo‘liqqan "ZIL" yuk avtomashinasining ustiga birga o‘tirib, hech kimga, hatto uyimdagilarga ham aytmasdan bo‘z ishton kiygan holda, oyoqyalang, ammo ustozim K.Satimov bergan shaxmatchiziqli ko‘ylak, movutdan tikilgan bosh kiyimni kiyib, uydan non ham olmasdan maktab yotoqxonasiga yetib keldik. Albatta Abdulla olgan nonlar bir haftaga ikkimizga yetishini chamalab olgandik. Shu kuni zax yotoqxonaga qo‘yilgan taxta bilan qoplangan o‘rindiqqa men ham boshqalar qatori joylashib oldim. Ishqilib nochor ahvolda ekanligimdan tashvishlanib yashay boshladim. Chunki o‘qishga ketishdan 2-3 kun oldin niyatimni sekin onamga aytsam,otang bilan maslahatlashib ko‘raman degandilar. Bilasizlarki, onani boladan bolani esa onasidan siri bo‘lmaydi. Keyinchalik bilsam otam bilan onam orasida bu haqda gap ketganda: "Agar o‘g‘ling o‘zboshimchalik qilib o‘qishga ketadigan bo‘lsa, unga non bermaysan", deb gapni kesadi. Onamga aytmasdan o‘qishga ketib qolishimning boisi ham shu! Chunki o‘qishga bir amallab kirib olsam, u yog‘i bir gap bo‘lar, degan rejalarim yo‘q emasdi: 31- avgust kechqurun o‘qishga kelgan hamma bolalar yotoqxonada yig‘ildilar. O‘sha paytda maktab qoshida 25 o‘rinli, ota-onasi yo‘q bolalar uchun mo‘ljallangan davlat maktab-internati bolalari ham biz bilan bir binoda, ular janub, bizlar esa shimol tomondagi xonalarga joylashib olgandik. Bizningxonamiz qarshisida o‘ninchi sinfda o‘qiydigan internat bolalaridan 7 nafari joylashgandi. Kechqurun
Muin buzrik =2 U. Mafkura jihati Hozirgi kunda har bir asar, xususan, adabiy va ijtimoiy asarlarda mafkura jihati juda ham ziyraklik bilan tekshiriladi. Buning bilan madaniyatda orqada qolg‘on va fikriy yo‘lda o‘sib yetmagan bir xalqqa fikriy tashvish va buzuqlik beradigan hollarga yo‘l qo‘ymaslik uchun sa’y qilinadi. Bu yaxshi. Asosli va idialniy bir tadbir. Lokin yangi mafkura va yangiyo‘lning ruh va mohiyatini anglab va uni hazm qilib va unga komil tusda rioya qila borish uchun ilmiy va adabiy kuchlar kifoya qilmay turadilar. Bu yo‘lda kuchlakib va kuchanib, taqlid bilan qiling‘on ishlar ko‘plari muvaffaqiyatli chiqmog‘onlarini ko‘ramiz. Bu kayfiyatni k Mehrobdan chayon» asarida ham ko‘ramiz. Asar egasi ro‘mo-nini yangi mafkuraga xizmat qildirmoqchi va unga rioya bilan yozmoqchi bo‘lg‘on. U o‘z muqaddimasida x...Ikkinchi tarafda mazkur qora kuch ulamo alayhiga chiqish, mehnatkash kambag‘allarning axloq, sajiya, oila, turmush, bir-biriga aloqasi va samimiyati...e kabi so‘zlarni yozadi. Bundan ro‘monga sinfiy bir rang bermakchi bo‘lg‘oni ko‘riladi. Lokin bu xohish va istak quruq da’vo holida qolg‘on. Amalda o‘zini ko‘rsata olmog‘on. Yozuvchining o‘zi-da bu holni sezgan: Ularning xon va ulamoga qarshi isyoni tabiiy— sha’riydur. Chunki undan ortig‘i soxta bo‘lishi bilan barobar kitobning qadrini tushirar edi» deydi. Bu so‘z bilan o‘tmishdagi sinfiy kurashning shu daraja va shu zehniyatdan oshiqcha bir kayfiyatga ega bo‘lg‘onini so‘zlab o‘zini ma’zur ko‘rsatmakchi bo‘ladi. Demak, Julqunboy asarining sinfiy tusda bo‘lg‘oni va unga o‘zbek tarixining hazmi ko‘targan darajada sinfiy tusni bera olg‘oni da’vosida-dur. Haqiqatda bo‘lsa asarda sinfiy tus hech ko‘rinmaydi. Hatto o‘zbek tarixida va turmushida mavjud bo‘lg‘on qadarinda tasvir qilishga ham muvaffaqiyat ko‘rsata olmaydi. Meni asarning mafkura jihatidan bahs etuvga bog‘lag‘onda bu so‘nggi nuqta bo‘ldi. Bu so‘zlarimizni quruq da’vo holida qoldirmaslik uchun (Mehrobdan chayon»ning o‘ziga murojaat qilamiz: 1. Asarning marg‘ub qahramonlaridan Safar bo‘zchi bor. Bu kambag‘al tipdur. Safar bo‘zchi Anvarni yoqlab Abdurahmon imom va Samad bo‘qoq kabi iflos tiplar bilan munoqashalarda bo‘lg‘onini ko‘ramiz. Lokin u munoqa-Shshalarg‘a kambag‘allik va ruhoniylik kurash rangini berish mumkin emas. Chunki Safar bo‘zchini hamma harakati ikki qari bo‘zning Anvar tomonidan pora—rishvat uchun olinmag‘oni atrofida tug‘ilib turadi: «Ikki qari bo‘zni olmag‘oni rost» deb Samad bo‘qoq bilan ijakilashadi, imom bilan kekirdak kerishadi. Agar oradagi kurashning bosh sababi va illati bu bo‘lsa, Safar bo‘zchi boshqa bir iflos kishidan ham shunday bir yaxshiliq va ehsonni ko‘rsa unga ham tarafdor bo‘lishi mumkin, insonlik zehni Safar bo‘zchining kayfiyatidan kurashning kambag‘allik hissi bilan borishi hech bir 17
ilova qilinadigan pul berish to‘g‘risidagi hujjatlarda rahbarning imzosi bo‘lsa, kassa chiqim orderlariga imzo qo‘yish shart emas. Kirim kassa orderlari, uning kvitansiyalari va kassa chiqim orderlari buxgalter tomonidan aniq qilib yoziladi. Bu hujjatlarda xech qanday o‘chirish yoki to‘g‘rilashga ham yo‘l qo‘yilmaydi. Korxonada ishlamaydigan shaxslarga pul berishda ularning shaxslarini tasdiqlovchi pasport yoki boshqa hujjat talab qilinadi, kassa chiqim orderning pul olganligi to‘g‘risida imzo qo‘yiladigan joyida taqdim etilgan hujjatning ma’lumotlari ko‘rsatiladi. Ish haqi va unga tenglashtirilgan mablag‘lar uchun naqd pul bankdagi hisob-kitob schyotidan pul chek daftarchasiga asosan olinadi. Pul chek daftarchasi hisob-kitob schyotidan unda ko‘rsatilgan naqd pulni berish to‘g‘risida korxonaning bankka bergan buyrug‘i bo‘lib hisoblanadi. Ish haqi, pensiya nafaqa, mukofotlar to‘langanda har bir oluvchiga kassa chiqim orderi tuzilmasdan to‘lov qaydnomai bo‘yicha to‘lanadi. Ish haqi tarqatilgandan so‘ng to‘lov qaydnomai bo‘yicha umumiy to‘langan summaga buxgalter kassa chiqim orderi tuzadi. Kassa orderlari bo‘yicha pul qabul qilish va to‘lash faqat hujjatlar tuzilgan kuni amalga oshiriladi. Barcha kassa kirim va chiqim orderlarini buxgalter kassa kirim va chiqim hujjatlarini ro‘yxatga olish jurnaliga yozib (KO-3-shakl) kassirga beriladi. Pul olingandan yoki berilganidan so‘ng kassir zudlik bilan kirim va chiqim orderlariga imzo qo‘yadi hamda ularga ilova qilingan hujjatlarga sanasini ko‘rsatib shtamp yoki qo‘lda: kirim hujjatlariga— «Olindi», chiqim hujjatlariga— «To‘landi» deb belgi qo‘yadi. Ro‘yxatga olish jurnali ma’lumotlariga asosan olingan va sarflangan naqd pul maqsadli ishlatilishi korxona tomonidan nazorat qilinadi hamda kassir tomonidan amalga oshirilgan operatsiyalarning to‘liqligi tekshiriladi. Naqd pul harakatini kassir raqamlangan, tikilgan va korxona muhri bosilgan kassa daftarida hisobga oladi. Kassa daftaridagi varaqlar soni korxona rahbari va bosh buxgalterning imzolari bilan tasdiqlanadi. 63
mazkur ipoteka bo‘yicha ipotekaga oluvchidir. Korxona ipotekasi-mulkiy majmua sifatidagi butun korxonaning ipotekasida garov huquqi uning tarkibiga kiruvchi barcha mol-mulkka (ko‘char va bino-inshootga), talab qilish huquqi va mutlaq huquqni qo‘shgan holda, shu jumladan ipoteka davrida olingan shunday huquqlarga nisbatan ham tatbiq etiladi. Xususiy mulkka asoslangan mulkiy majmua sifatidagi butun korxonani ipotekaga qo‘yish mulkdor yoxud u vakolat bergan organ tomonidan amalga oshiriladi. To‘liq xo‘jalik yuritish huquqiga asoslangan mulkiy majmua sifatidagi butun korxonaning ipotekasi mulkdorning roziligi bilan korxona tomonidan amalga oshiriladi. Ipotekaga qo‘yuvchi korxona ipotekaga oluvchining talabiga binoan unga o‘zining yillik hisobotini taqdim etishi shart. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma notarial tartibda tasdiqlanishi va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak. Kuyida, «IPOTEKAGA OLUVCHI” Aksionerlik tijorat “ ALOKABANK” ning Samarqand filiali, “MULKIY KAFIL” Xudoyberganova Xurshida Djurakulovna va “IPOTEKAGA QO‘YUVCHI” Xudoyberganov Zoxidjon Djurakulovichlar o‘rtasida tuzilgan “ IPOTEKA SHARTNOMASI” nusxasi 7.10-shaklda keltirildi: Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan e’tiboran tuzilgan deb hisoblanadi va kuchga kiradi. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnomani notarial tartibda tasdiqlash va davlat ro‘yxatidan o‘tkazish qoidalariga rioya etmaslik uning haqiqiy emasligini keltirib chiqaradi. Bunday shartnoma o‘z-o‘zidan haqiqiy bo‘lmaydi.
markazlashgan rahbarlikka butunlay yot narsadir. Barcha tadbirlarda, mahalliy xususiyatlarda ishga qanday munosabatda bo‘lish usullarida, nazoratni amalga oshirish usullarida bar xil yo‘llarni qo‘llash asosiy, muhim bo‘lgan birliklarni buzmaydi, balki shu birlikni ta’minlaydi. Ta’limni rivojlantirish fondlari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yuridik va jismoniy shaxslarning ixtiyoriy badallari — bisobidan tashkil etilishi mumkin. Xalq ta’limi vazirligi O‘zbekiston Respublikasida maorifga bevosita -rahbarlik qiladi. U barcha tipdagi maktablar, bog‘chalarga rahbarlik qiladi. Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi barcha universitet va institutlarga, kasb-hunar kollejlariga, litseylarga rahbarlik qiladi. Ular pedagogika jamoatchiligini xalq ta’limi bo‘limlari va maktablariga yordam berishga jalb etadilar. 1.8. Sinfdan va maktabdan tashqari ishlarni tashkil qilishda ma’naviyat ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosarining ish metodikasi — I. O‘quvchilarni har tomonlama yetuk, barkamol qilib tarbiyalash masalalarini muvaffaqiyatli hal etish, ularda faol hayotiy mavqeni shakllantirish, o‘zlashtirish va bilim sifatini oshirish ko‘p jihatdan kuni uzaytirilgan guruhlarning samarali ishlashiga bog‘liqdir. Sinfdan va maktabdan tashqari tashkil qilingan ishlar o‘quvchilar hayotidagi tarbiyaviy faoliyatni to‘ldiradi. Ularning dunyoqarashi to‘g‘ri shakllanishiga, axloqiy kamol topishiga ko‘maklashadi. Nazariy bilimlarning amaliyot ishlabchiqarishi bilan bog‘lanishiga zamin yaratadi. Sinfdan va maktabdan tashqari ishlarga rahbarlik qiluvchi tashkilotchilarning vazifalari ham ko‘p qirralidir. Ularga quyidagilar kiradi: 1. Darsdan tashqari tarbiyaviy ishlarni rejalashtirish va amalga oshirishni nazorat qilish. 2. O‘quvchilarning sinfdan va maktabdan tashqari ko‘p 49
Ushbu maqolani ham o‘qing: Homiladorlik belgilari Homiladorlikni erta aniqlash va uning ahamiyati Qizalog‘ingiz kelajakda shunday muammolarga duch kelmasligi uchun bolaligidanoq uning jismoniy rivojlanishiga e’tibor bering Albatta, o‘smirligida ham ruhiy, ham jismoniy salomatligiga befarq bo‘lmang Farzandingizdagi shamollash kasalliklarini o‘z vaqtida davolang, uni chiniqtiring, jismoniy va aqliy jihatdan charchashiga yo‘l qo‘ymang
36 Firmanyň ýyllyk görkezijileri, somda 1-nji ýyl 2-nji ýyl 3-nji ýyl Umumy girdeji 300 mln 450 mln 600 mln Umumy harajatlar 150 mln 200 mln 300 mln Peýdanyň nominal mukdary Nyrhlar ösüş indeksi (1-nji ýyla görä) 1,0 1,25 1,5 Peýdanyň real mukdary Ýokardaky jedwel esasynda: 1. Peýdanyň real mukdaryny anyklamagyň formulasyndan peýdalanyp, jedweliň boş gözeneklerini dolduryň. 2. Firma haýsy ýylda gowurak işläpdir? Näme üçin? 3. Firmanyň işiniň netijeliligini her bir ýyl üçin hasaplaň we özara deňeşdiriň. 4. Firmanyň umumy harajatlarynyň ýylsaýyn barha artmagyna nämeler sebäp bolan diýip oýlaýarsyňyz? 5. Umumy harajatlar haýsy serişdeleriň hasabyna köpeldilýär? Ýumuş Şuny ýatda saklaň! • Firmanyň peýdasynyň real mukdary nyrhlaryň özgerişi hasaba alnan ýagdaýda hasaplanýar. • Firmanyň işiniň netijeliligini hasaplamakda peýdanyň we harajatlaryň mukdary hasaba alynýar. • Dolanyşyk serişdeleriniň aýlanyşynyň haýallaşmagy firma üçin zyýanly hasaplanýar. 3. Netijeliligi başgaça ýene nähili kesgitlemek mümkin? 4. Dolanyşyk serişdesiniň firmanyň ykdysady işindäki ähmiýetini düşün-tirip beriň. 5. Ýylyň netijesine görä, firmanyň peýdasy 23000000 som, iş netijeliligi bolsa 20% boldy. Firmanyň ýyllyk sarp-harajatlarynyň mukdaryny tapyň. 6. Firmany bankrotlyga getirýän sebäpleri aýdyp beriň. 7. Bankrot diýlip hasaplanan firmanyň karzlary nähili tertipde tölenýär? 8. Firma haçan ýatyrylan diýlip hasaplanýar?
"Organ xodimlari" bir necha erkakning soqolini ixtiyoriga qarshi olib tashladi — Minbar 24 avg 16:30 2 daqiqada o'qiysiz Maqolalar Foto: Reyddan avval va keyin 23 avgust kuni Juma namozidan so‘ng Toshkent shahridagi Malika savdo majmuasida ichki ishlar xodimlari soqolli erkaklarni tutib olib ketgan. Voqea guvohlarining aytishicha, ularni Shayxontohur tumanidagi 4 chi sonli ichki ishlar bo‘limiga olib borishgan va majburan soqollarini olishgan. IIV holat yuzasidan dushanba kuni izoh berishini bildirdi. "Savdo qilish uchun Malikaga borgandim. Ichki ishlar xodimlari tutib olib ketishdi. 4 - GOM (ichki ishlar bo‘limi)ning tashqarisida taxminan 20 nafar soqolli odam turgandi. Ichkarida ikkinchi qavatda yana 30 ga yaqin odamni ko‘rdim. Hammaning ma’lumotlarini yozib, rasmga tushirib, soqolini olib qo‘yib yuborishayotgan edi", deydi Jamoliddin Muhammad. Jamoliddin ichki ishlar xodimlaridan izoh olishga harakat qilgan, biroq unga qo‘pol muomalada bo‘lgan organ xodimlarini o‘zlarini tanishtirishni ham istamagan. Uning aytishicha, Murod deb tanishtirgan "ekspert" soqolni oldirishga qarshi bo‘lganlar bilan suhbat qilgan. Shinjon: Xitoy soqol va niqobni taqiqladi O‘zbekiston: Soqol va hijobga ruxsat. Ammo, lekin, biroq... Hijob va soqol o‘zbeklarni bo‘lib tashladimi? U soqolli yigitlardan uni nima maqsadda qo‘ygani bilan qiziqgan. "Qonunlarda "soqol o‘stirish mumkin emas", degan yeri bo‘lsa ko‘rsating, unga so‘zsiz itoat qilaman, dedim. Lekin ular bunday qonun yo hujjat ko‘rsatishmadi. Endi ham rozi bo‘lmaganim sababli," "organ hodimining qonuniy talabini bajarmaslik" deya so‘zini davom etayotgan kishi, "soqolni oldirib, keyin qayoqqa xohlasangiz o‘sha yoqqa shikoyat qilishingiz mumkin", dedi. Orada gaplar ko‘p bo‘ldi, alam qilgani, soqolimni oldirib ham asr namozi vaqti chiqib ketayotganini aytsam ham sababini aytmasdan ushlab turishdi", deydi Jamoliddin Muhammad. Uning aytishicha, soqolini olayotgan sartarosh yigit bu ishni o‘z xohishi bilan qilmayotgani, shunga majbur bo‘layotganini aytgan. "Uni tushundim. Soqolimni olayotganlarida mazah qilib "sochini ham olib tashla" dedi eshik oldida turgan bir kishi. Orada "ekspert" bilan suhbatlashdik, u kishi ham asr namozini men bilan masjidda o‘qidi. Kun botib bo‘lgan edi. Bo‘lib o‘tgan ishga Ichki Ishlar Bosh Boshqarmasi oydinlik kiritishini talab qilaman", deb yozdi Jamoliddin Muhammad Facebookda. Ichki ishlar vazirligi matbuot xizmati holatni o‘rganib, dushanba kuni izoh berishini ma’lum qildi. "Siz aytgan masalani ko‘rdim, o‘rgandik. Bir, ikki kunning ichida saytda munosabat bildiramiz. Hozir men sizga hammasini to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri deyolmayman. Topshiriq berdim, o‘rganib dushanba kuni saytda munosabat bildiramiz", deydi IIV matbuot kotibi Qutbiddin Burxonov.
Aybdorlarga nisbatan o‘lim jazosi, tana a’zolarini (barmoq, qo‘lini) kesish. kaltaklash, mol-mulkini musodara qilish. jarima solish va boshqa jazo choralari tayinlanardi. Xonlik hayotida Muhammad Rahimxon 1 (1806—1825) tomonidan o‘tkazilgan siyosiy, iqtisodiy, ma’muriy islohotlarining ahamiyati katta. islohotlarga ko‘ra xon saroyi qoshida doimiy taoliyat ko‘rsatuvchi Kengash ta’sis etilgan, soliqlar tartibga solinadi. Ularning muntazam ravishda yig‘ilishi tufayli xazina daromadlari oshib boradi. Bojxona tashkil etilib, tashqi savdodan keladigan daromadlar ko‘paytirilgan. Tchki muomala uchun oltin va kumush tangalar zarb etilgan. Orofliklar-qoraqalpoqlar Xiva tarkibiga qo‘shilgan. Qo‘qon xonligi. Buxoro taxtiga o‘tirgan, Ubaydollaxon hukmronligi davrida (1702-1712) xonlikdagi ijtimoiy-siyosiy vaziyat keskinlashib, markaziy hokimiyat yanada zaiftashgan. Bundan foydalangan Chodak xo‘jalari 1709-yilda Farg‘onada qo‘zg‘olon ko‘tarib. mustaqil davlat tuzilganirgini e’lon qiladi va 1710-yilda o‘zbeklarning ming qabilasi boshlig‘i Shohruxbiy hokimiyat tepasiga keladi. Dastlab Qo‘qon, Namangan. Marg‘ilon. Konibodom, fsfara va ular atrofidagi qishloqlarni o‘z ichiga olgan davlat hududi Shohruxbiyning vorisi Muhammad Abdurahimbiy taxtga o‘tirgandan so‘ngancha kengayadi. Andijon, Xo‘jand. Buxoroga tegishli Samarqand va Kattaqo‘rg‘on shahari xonlik tarkibiga kiritiladi. Qo‘qon qishlog‘i yaqinida yangi shahar qurila boshlangan. Bu shahar dastlab «Kallar Rahimbiy» deb atalgan. Shahar bitgandan so‘ng davlat poytaxti To‘raqo‘rg‘ondan Qo‘qonga ko‘chiriladi va davlat poytaxi nomi bilan Qo‘qon xonligi deb atala boshlanadi. Olimbek davrida (1801 1810) Qo‘qonning siyosiy mavqei ancha oshgan. Dastlab u harbiy islohotlar o‘tkazib, qo‘shinini ancha kuchaytirgan. Harbiy yurishlar natijasida Angren vohasini, Toshkent, Chimkent va Turkistonni o‘ziga bo‘ysundirgan. Dastlab davlat hukmdori o‘zlarini «biy» va «bek» unvonlari bilan davlatni boshqarishgan. 1805-yildan bu davlat rasman Qo‘qon xonligi deb e’lon qilindi va Olimxon «xon» unvoni bilan hokimiyatni boshqargan. Xonlik tarixida «amir ul-musulimin» unvoni bilan hukmronlik qilgan Emarxon, uning o‘g‘li Madalixon «g‘ozi» (ya’ni din homiysi. din yo‘lida kurashuvchi) kabi ko‘plab hukmronlari davlatni boshqargani ma’lum.
1) rahbarning o‘z qo‘lida ishlayotganlarga nisbatan dimog‘dorligi, ya’ni o‘z rahbarlik lavozimini suiste’mol qilgan hollarda rahbarlik qilish tartibini buzishi; 2) o‘zini katta tutishi, ularni behurmat qilishi; 3) bergan va’dalar ustida turmaslik; 4) o‘z fikrlaridan o‘zgacha bo‘lgan qarashlarni yoqtirmaslik, qo‘l ostidagi xodimlarning fikrlarini inkor etishi va ta’qib ostiga olishi; 5) tanqidli fikrlarga yo‘l qo‘ymasligi; 6) o‘z qo‘lidagi xodimlar huquqlarini cheklashi; 7) xodimlarga ular mas’uliyatidan tashqari shaxsiy majburiyatlarni yuklashi va ularning bajarilishini talab etishi; 8) barcha uchun muhim bo‘lgan ba’zi ma’lumotlarni yashirib, ulardan jamoani bexabar qoldirishi (masalan, shatatlar qisqarishi, mukofatlardan yoki chet elga ketish uchun kelgan komandirovka); 9) inson nafsoniyatini pastga uradigan tanqid bilan shug‘ullanishi; 10) xodimlar orasiga ataylab g‘alva va nifoq solib qo‘yishi; 11) xodimlarni guruh-guruh qilib, ular o‘rtasidagi nizolarni keltirib chiqarishi; 12) xodimning vaqtini tejamaslik (masalan, xodim agar rahbar bilan muhim masala yuzasidan maslahatlashmoqchi bo‘lsa, o‘zini bir necha kun "kutish" Ga yoki uzoq vaqt kutishga majburlash); 13) xonasiga kirgan odam bilan o‘z qog‘ozlaridan ko‘z uzmay suhbatlashishi; 14) kirib kelgan odamga "o‘tirishni" taklif etmaslik va boshqalar. Yuqoridagilarga asoslanib misol keltirishimiz mumkin. Masalan, Toshkent shahridagi maktablardan birida direktorni boshqa ishga o‘tgani uchun uning o‘rniga yosh, ammo qaysidir maktabda o‘quv bo‘limining mudiri bo‘lib ishlagan ayolni tayinlashdi. Jamoa yangi rahbarni iliq kutib oldi, ayniqsa, uning yoshligi va "men bu maktabda tartib o‘rnatishga keldim, o‘zim ham kuchimni ayamayman va sizlardan ham shuni talab qilaman", -deb ishongirishi ko‘pchilikka yoqib qoldi. 144
7. Konstruktiv ahamiyatga ega bo‘lmagan faskalar sterjen yoki teshik o‘qiga perpendikular tekislikda tasvirlanmasligi mumkin (133-shakl, a). Sterjendagi rezbani tasvirlovchi ingichka tutash chiziq sterjen o‘qiga parallel! yo‘nalib, faskaning chegara chizig‘ini kesib o‘tishi kerak (115, 117-shakllar). ! 222 ; 1. 1. б .—( 9 —1 9 : Q : 7 u 4 ИЖAPAГA U UJA a 3 kirimli 3 kirimli : rezba . u —rezba : A u = QA =
V BOB MAKON BILDIRUVCHI SO‘ZNING O‘RIN HOLI BILAN NOMUTANOSIB KELISHI Hamma narsa, harakat va holat ham, ma’lum makon va zamanda mavjuddir.1 Ma’lum subyektning harakat yoki holati ma’lum bir makonda sodir bo‘ladi. Ya’ni makon subyektning harakat yoki holatini o‘zida aks ettiradi.123 Shu jihatdan subyekt va uning harakat yoki holati bilan makon o‘rtasida dialektik bog‘liklik bo‘ladiG Makon mohiyati odatda fe’ldan anglashilgan harakat yoki holat mantikidan kelib chiqqan holatda belgilanadi. Ya’ni shu harakat yoki holatning o‘rin munosabatiga ko‘ra xarakterlaydi, makon munosabatini ifodalashi asosan semantik-funksional jihatdan faol bo‘ladi.4 Fe’l semantikasidan anglashilgan harakat yoki holat mantikiga monand xolda namoyon bo‘lgan subyekt va makon o‘z mohiyatiga ko‘ra ham bir- birini takoza etishi tabiiydir. Holat yoki holatni bajaruvchi subyekt o‘z tabiati e’tibori bilan mos holdagi makonda faoliyat ko‘rsatadi.5 Masalan: Baliq, suvda yashaydi. Odam korxonada ishlaydi. Bu gaplardagi subyektlar o‘z tabiatiga ko‘ra mos holdagi makon bilan ifoda topgan. Subyektning harakat yoki holati makoni fe’lning lokalis (o‘rin) valentligining aktanti sifatida namoyon bo‘ladi.6 Fe’llarning lokalis aktanti gapda o‘rin holi vazifasida ifoda topadi.7 U predikat vazifasidagi fe’l tomonidan boshqarilib, u sof fe’l, sifatdosh, ravishdosh, harakat nomi xoslangan shakllaridan birida ko‘llangan bo‘lishi xam mumkin.8 O‘rinxoli ko‘pincha o‘rin kelishigi bilan shakllangan so‘z
295 Biroq afrikaliklar irqchilar rejimi o‘zlariga taqdim etgan taqdirga tan berganlari yo‘q. Ular XX asrning eng jirkanch hodisalaridan biri—aparteid siyosatiga qarshi qurolli kurasholib bordilar. Bu kurashga Afrika Milliy Kongressi (AMK) rahbarlik qildi. AMK maqsadi—Janubiy Afrikada irqidan qat’i nazar barcha fuqaro qonun oldida teng bo‘lishini ta’minlaydigan demokratik davlat barpo etish edi. Bu partiyaga XX asrning buyuk siyosat va davlat arboblaridan biriN. Mandela rahbarlik qildi. Afrika xalqining bu kurashi xalqaro taraqqiyparvar kuchlar tomonidan qo‘llab-quvvatlandi. Hukumat tub aholining o‘z haq-huquqi yo‘lidagi kurashiga qarshi shafqatsiz kurasholib bordi. Biroq afrikaliklar kurashini to‘xtatib bo‘lmadi. 1989-yilda JAR prezidentligiga F. Klerk saylandi. U davr realligini hisobga olib siyosat yurituvchi arbob edi. F. Klerk agar aparteid siyosati bekor qilinmasa, u oxir-oqibatda oq tanlilarni to‘la halokatga olib kelishi mumkinligini anglab yetdi va 1990-yilda AMK faoliyatini taqiqlashni bekor qilish to‘g‘risidagi qonun qabul qilindi. Uning rahbari N. Mandela 1991-yilda umrbod qamoq jazosidan ozod etildi. (U 27 yildan beri qamoqda edi.) Mamlakatda harbiy holat bekor qilindi. Barcha fuqarolarning, irqlarning tengligi e’lon qilindi. 1993-yilda barcha irq vakillarining tengligi asosida umumiy parlament saylovi o‘tkazilishi to‘g‘risida bitim imzolandi. Ayni paytda oq tanlilar huquqi ham kafolatlanadigan bo‘ldi. Saylov 1994-yilning 26-aprelida o‘tkazildi va unda AMK to‘la g‘alaba qozondi. N. Mandela JARning birinchi qoratanli Prezidenti etib saylandi. Shu tariqa eng jirkanch illat—aparteidning to‘la barham topishiga asos yaratildi. Afrika qit’asida mustahkam tinchlik yo‘lidagi asosiy to‘siqlardan biri—irqchilikni bartaraf etish yo‘lidagi buyuk xizmatlari uchun har ikki arbob—N. Mandela va F. Klerklar 1993-yilda Tinchlik uchun xalqaro Nobel mukofotiga sazovor bo‘ldilar. 1999-yil 2-iyundagi saylovlardaN. Mandelaning safdoshi Tabo Mbeku Prezidentlik lavozimini egalladi. Afrika qit’asi davlatlarining iqtisodiy taraqqiyot darajasi bir xil emas. Chunonchi, tropik Afrika Shimoliy va Janubiy Afrikadan keskin farq qiladi. Tropik Afrika davlatlari qit’aning eng qoloq davlatlaridir. Dunyo aholisining 10 foizini tashkil etuvchi Afrika qit’asida dunyo sanoat mahsulotining atigi 1 foizi ishlab chiqariladi, xolos. Bu yerdagi yana bir eng katta muammo—aholini oziq-ovqat bilan ta’minlash muammosidir. Bugungi kunda Afrikada qit’a aholisining deyarli 50 foizi qashshoqlikda yashamoqda. Oziq-ovqat ishlabchiqarish aholi o‘sishiga nisbatan tobora orqada qolib bormoqda. Yana bir jiddiy muammo, etnik qirg‘inlar, mojarolar muammosidir. Afrika davlatlari hayotida urug‘-qabilachi-Mustaqillikni mustahkamlash yo‘lidagi muammolar
2) sintetik yo‘l (sintez) bilan olinadigan psixokimyoviy moddalar. Bu guruhga atropinga xos ta’sir ko‘rsatuvchi moddalar - BZ, ditran, benaktizin, JB-336 preparati va boshqalar kiradi. Harbiy mutaxassislarning fikricha, yuqorida aytib o‘tilgan psixokimyoviy moddalardan faqat glikol va lizergin kislotaning hosilalari harbiy maqsadlarda ishlatilishi mumkin. BZ (BI-ZET) fizik va kimyoviy xossalari BI-ZET fenilglikolatning 3-xinuklidil efiri. Harbiy shifri: BZ (AQSH). 1955-yili birinchi marta Dj.Bil (AQSH) tomonidan sintez qilingan va uning toksiklik xususiyatlari L.Abud tomonidan o‘rganib chiqilgandan so‘ng, 1961-yili kimyoviy qurol sifatida qabul qilingan. BI-ZET rangsiz oq kristal modda, hidi yo‘q. Toza preparatning suyuqlanish harorati 1909S, qaynash harorati 4129S, zichligi 1,8 g/sm”, suvda yomon eriydi. Jang maydonlarida, aerozols sifatida qo‘llaniladi. Havodagi 0,11 g/m” kontsenrratsiyasidan bir daqiqa davomida nafas olinsa, psixoz kelib chiqishiga sabab bo‘ladi. Organizmga ingalyatsion yo‘l bilan tushadi, ba’zan suv va ovqat bilan ham tushishi mumkin. BZ (BI-ZET) ning ta’sir mexanizmi Bu moddalar organizmga tushganda atropinga xos ta’sir ko‘rsatadi, shuning uchun markaziy ta’sir ko‘rsatuvchi bo‘lib hisoblanadi, periferik ta’siri kuchsiz namoyon bo‘ladi. Laboratoriya hayvonlariga tekshirish uchun yuborilgan radioaktiv izotoplar va BZ moddasining maksimal kontsentratsiyasi 2,5 daqiqadan so‘ng miya strukturasida quyidagicha: ola-bula jismda kattayarimsharlarda kichik miyada tarqalishi aniqlangan. Ma’lumki, organizm hayot faoliyatida, aniqrog‘i, ko‘zg‘alishlarning bir nerv hujayrasidan boshqasiga yoki nerv oxiridan ijrochi a’zo hujayrasiga o‘tishida mediatorlarning ahamiyati katta. Atsetilxolin mediatori nerv impulbslarini bir strukturadan ikkinchisiga o‘tkazishda ishtirok etadi. BZ-zaharlovchi modda organizmga tushganda miyadagi muskarin sezuvchi xolinoretseptorlarni bog‘lashi natijasida markaziy nerv sistemasi sinapslarida atsetilxolinning mediatorlik funktsiyasi buziladi. Bunda markaziy nerv sistemasiga atrofdan keladigan xabarlarni qabul qilish jarayoni buziladi, bu esa organizmda psixik holat paydo bulishiga olib keladi. Bundan— tashqari, zaharlovchi» moddalar. faqat xolinoretseptorlarni blokada qilib qolmay, miyadagi xolinatsetilaza fermenti faolligini ham pasaytiradi. Natijada atsetilxolin sintezi 103
Absolyut elastik bo‘lmagan zarba natijasida jismlar bir xil i, tezlikka ega bo‘ladi: «, —Shox Shu sababli (25.37) ning birinchi ikkita tenglamasini "m; (u, — Uj.) ——8,, t, (i. —,) =8 (25.44) —i,. x ko‘rinishda yozish mumkin. Bu tenglamalardan foydalanib, i, va 5, larin aniqlaymiz: i — «IY!!! bibi b tu Ta (25.45) 5. IGA (Ol— Fak) — " m; 4 i (25.44) ni e’tiborga olib, yo‘qotilgan tezlikka mos kinetik energiya uchun 5 3 5; T = m, — 2m, = om (t- te) (25.46) ifodani olamiz. (25.46) ga 5, ning qiymatini (25.45) dan keltirib qo‘ysak,
Bu asosiy parametrlardan birin bo‘lib, fotodiodning sifatini aniqlaydi. ko‘pincha fotodiodning sezgirligi degan parametrdan foydalaniladi, u fototokning yorug‘lik intensivligiga (oqimiga) nisbatidir: Bu = uD. =yop, 1Y.yu=Al, 1.24. (U.26) Bunda 7, mkm larda ifodalangan, O, esa ALt larda. Seznlarli fototok olish mumkin bo‘lgan eng kichik takroriylik yoki eng katta to‘lqin uzunlik energiya kvantining yarim o‘tkazgich tiqiqlangan zonasi kengligiga tengligidan aniqlanadi. Po shi B8 dan Oyun EE JA yoki u YeEP yoinki A. maks — NSLER (U.27) 2-A.maks holida a va «So juda kichik, sezilarli fototok yo‘q, demak, yorug‘lik elektron kovak juftlari hosil qilmay fotodioddan o‘tib ketadi. Aksincha, qisqa to‘lqinlar (1,0.lak ) sohasida nurlanish: yarimo‘tkazgichning sezgir qatlamida to‘la yugiladi. Ammo, 4221, yexr (-ad,) 1 bo‘lib qolganligidan fototokning asosiy tashkillovchilari },, 82 u?! juda kichik bo‘ladi. Oraliq sohada maksimum (eng vkvtte qiymati } kuzatilishi kerak (U.N rasm). 1007777—777971—77 1 78 «?! 89, «I! { U 60 {I 1 } « 401 H h KOYIY r. 201 "I M F f «–———-————— 0 0,4 0,8 1,2 1,6 U.11 rasm. Germaniy (1) va kremniy (2) fotodiodlarinik:g spektral xarakteristikaliri Darhaqiqat, kremniy fotodiodi uchun Ng ning maksimal qiymati 4=0,8-0,9 mkm ga, germaniy fotodiodi uchun },21 1,6 mkm ga to‘g‘ri keladi. Fotodiodning tezkorligi zaryad tashuvchilarning hajmiy zaryad sohasidan uchib o‘tish vaqti {, = Rash (bunda Ush teskari kuchlanishli r-a-o‘tish kuchli elektrik maydonida zaryad tashuvchilarning maksimal dreyf tezligi) va r p o‘tish sig‘imining qayga zaryadlanishi vaqti (S—S, 7, orqali aniqlanadi (ge. yuklama qarshyaligi). 164
22 PJonDir7260 60 { 47 17,56 { 431 { 631 tirkama 23 ) MX-1,8 (osma, 60 { 78 { 3,87 { 3,40 { 7,90 v/sh) 24) Dominator-130 104 73 3.47 4.26 6.52 25 { TиKaпo-430 177 142 { 3,86 5.01 7.41 26 { Key5-2388 210 124 4.1 6.03 8.43 27 { 15-5060 128 100 { 3,43 5.01 7.14 4-Пoya Universal tirkagichlarning qisqacha texnik tavsifi T/r Ko‘rsatkichlar Tirkagichlar rusumi SP-16 { 5P-11 { SP-15 1SG-21) S-11 1 ) Qamrash kengligi, m 13,5 7,0 8,0 21,0 { 11,0 2 ) Ishchi tezligi, km/soat 10-13 15 10 15 10 3 ) Umumiy og‘irligi, kN 18,0 8,4 12,5 16,0 { 7,8 4 ) Nisbiy og‘irlik kuchi, 1,1 0,77 1,4 0,77 { 0,68 5 { Qarshilik ko‘rsatishi, - - - - - 6 ) Ekin yig‘ib olingan 1,2-1,810,6-0,810,9-1,2 11,4-1,7) 0,77 { Yangi haydalgan yerda )/ 3,0-4,511,5-2,112,1-3,1 13,6-4,21 1,78 I Kniematik uzunligi m 6.0 6.6 5.0 79 n.9 5-ilova Texnologik jarayon va ishlarni bajarishdagi transport vositalarining asosiy ko‘rsatkichlari Transport vositasining Vaqt sarfi, soat — Ru 2 B.Б. ka = T/r) Ishning nomi ) 2 Б g Б 53 1252021 1128) чa) { 0 27 128" 4" -2 = PL Sav SIRRI Organik —IMTZ-IRTP-3-1 4 { 20 {15 10,3 (0,3 { 0,2 1 (mahalliy) 180,82 OURO o‘g‘it tashish val TTIZ- ) U-6 6 25 { 20 (0,4 { 0,4 10,1 Mineral o‘g‘it) 60, (2PT5-1 tashish 18010) 4 { " T 79 12 10505 0,2 46
Hindistonda bolalar huquqlari himoyachilari ro‘za tufayli vafot etgan qizchaning o‘limini tekshirishni talab qilmoqda Hindistonda bolalar huquqlari himoyachilari hukumat va politsiyadan 68 kunlik qattiq ro‘zadan so‘ng vafot etgan 13 yoshli qizning o‘limini tekshirishni talab qilmoqda, deb yozadi “TASS”. NDTV telekanali ma’lumotlariga ko‘ra, qizcha ro‘za tugaganidan keyin ikki kun o‘tib, kasalxonada yurak faoliyatidagi yetishmovchilikdan ko‘z yumgan. Hindistonning Haydarobod shahrida yashagan Aradxana jayniylardan bo‘lib, ularda muqaddas hisoblangan “chaturmasa” davri — yomg‘irlar mavsumining to‘rt oyi davomida — iyuldan oktabrgacha qattiq ro‘za tutgan. Qizning oilasi zargarlik biznesi bilan shug‘ullanib, ancha boy-badavlar yashaydi, uning ota-onasi ishontirishicha, Aradxana o‘z ixtiyoriga ko‘ra, yegulik va suvdan deyarli to‘liq voz kechgan holda ro‘za tutgan. “Voyaga yetmaganlar o‘z hayotini xavf ostiga qo‘yish riski bo‘lgan qarorlarni mustaqil qabul qila olmaydi”, — dedi taniqli huquq muhofazachisi Shanta Sina.
Maqolada kamchilik va xatolar bo'lsa uzr so'rayman Savol va takliflar kutib qolamiz
Eng avvalo, davlatimiz rahbari viloyatda beshta yo‘nalishda – tadbirkorlik, sanoat, agrar, ichimlik suvi ta’minoti, ijtimoiy sohada erishilishi lozim bo‘lgan maqsad va vazifalarni belgilab berdi. Jumladan: – viloyatda tadbirkorlik va xizmat ko‘rsatishni rivojlantirish orqali kelgusi yilda 207 ming nafar ish o‘rni yaratish zarur; – sanoatda 960 ta loyihani amalga oshirib, 20 ming nafar aholini band qilish mumkin; – 22 ta noruda konni o‘zlashtirib, talab yuqori bo‘lgan qurilish materiallari ishlab chiqarish imkoni bor; – paxtani chuqur qayta ishlash darajasini 32 foizdan 56 foizga chiqarish uchun klasterlar tomonidan 2 trillion so‘mlik 12 ta loyihani yakunlash zarur; – kimyo, neft-gaz, energetika tizimidagi yirik korxonalar bilan sanoat kooperatsiyasini yo‘lga qo‘yib, 65 ta mahalliylashtirish loyihasini amalga oshirish lozim; – 18 ming gektar maydonda suv ta’minotini yaxshilab, qo‘shimcha 90 milliard so‘mlik mahsulot yetishtirish, 66 ming gektarda suv tejovchi texnologiyalarni joriy qilib, 300 million kub metr suvni iqtisod qilish, 10,5 ming gektar paxta va g‘alla maydonini qisqartirish hisobiga, 32 ming oila bandligini ta’minlash imkoniyati bor; – hududda markazlashgan toza ichimlik suvi ta’minotini kelgusi yilda 60 foizga yetkazish lozim. O‘zA
Bundan tashqari, Koutinoning o'z vaqtida Suares bilan «Liverpul»da ajoyib bog'lam xosil qilganini, terma jamoa safida Paulino bilan ancha yildan beri yaxshi sherik bo'lib kelayotgandi va albatta, oz bo'lsayam, La Liga tajribasi futbolchining adaptaTsiya jarayonini tezlashtiradi
MAKTABGACHA VA BOSHLANG‘ICH TA’LIM FAKULTETI Qo'yildi: Seshanba, Yanvar 22 2019 08:35 Nashr etildi: Seshanba, Yanvar 22 2019 08:35 Ko'rishlar soni: 1252 O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan 2015-yil 16-yanvarda tasdiqlangan “Universitet fakultetlari va kafedralari tuzilmasi”, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-son, 2018-yil 07-maydagi PQ-3689-son, 2018-yil 05-iyundagi PQ-3289-son qaroriga asosan o‘zgartirish kiritilganligi ma’lum qilinib, 2018-yil 20-oktabrda tasdiqlangan “Qarshi davlat universiteti tashkiliy tuzilmasi”ga muvofiq Maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim fakulteti tashkil etildi. 2018-yil 3-noyabrdan dots. Sh.Nurullayeva fakultet dekani etib tayinlandi. Fakultet tarkibida Maktabgacha ta’lim va Boshlang‘ich ta’lim kafedralari mavjud bo‘lib, unda Pedagogika fanlari doktori R.Shodiyev, professor T.G‘afforova, dots. N.Oripova, Sh.Nurullayeva, A.Nabiyev, D.Kenjayeva, Sh.Rahmatullayeva, U.Yoziyeva, Sh.Turdiyevlar faoliyat ko‘rsatadi. Fakultetda jami 728 nafar talaba, 14 nafar magistr, 1 nafar katta ilmiy xodim izlanuvchi va 1 nafar mustaqil izlanuvchi tahsil olmoqda. Fakultetda 27 ta o‘quv xona, ma’naviyat xonalari mavjud. Fakultet kafedralarida 37 shtat birligida 1 nafar fan doktori, 1 nafar professor, 3 nafar fan nomzodi, dotsent, 2 nafar fan nomzodi katta o‘qituvchi, 3 nafar fan nomzodlari (PhD), 2 nafar katta o‘qituvchi va 28 nafar assistent-o‘qituvchi faoliyat ko‘rsatmoqdalar. Ilmiy salohiyat 30 % ni tashkil etadi. Keyingi 3 yilda 3 nafar o‘qituvchi tadqiqot ishlarini yakunlab nomzodlik guvohnomasini oldilar. Yo’ldoshev Nazar O’sarovich Telefon:(+99890) 722-35-57 E-mail: yo’ldoshev_58@umail.uz Yangilandi: Chorshanba, Yanvar 23 2019 05:19 Hozir saytda 198 mehmon va 0 foydalanuvchi
Turkiya kompaniyasi «Baxt» ko‘lida turistik majmua qurishni rejalashtirmoqda 08:02 / 02.07.2019 15898 Joriy yilning 1 iyul kuni poytaxtdagi Bektemir tumani hokimligida Toshkent shahar Turizmni rivojlantirish departamenti taklifiga binoan Hasan Ilbay boshchiligidagi turkiyalik investorlar bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi matbuot xizmati xabariga ko‘ra, unda Bektemir tumani hokimi, departament vakillari hamda investorlar ishtirok etishdi. Uchrashuv doirasida xorijlik sarmoyadorlar bilan tumandagi «Baxt ko‘li» investitsiya loyihasi yuzasidan muzokaralar olib borildi. Turkiyaning Ilbay Inşaat Enerji San. Tic kompaniyasi vakillari ushbu loyiha bo‘yicha taqdimot o‘tkazishdi. Investor «Baxt ko‘li» loyihasi uchun ajratilgan 60 gektar hududda zamonaviy ko‘p tarmoqli turistik ko‘ngilochar maskan barpo etish bo‘yicha o‘z takliflarini berdi. Shuningdek, uchrashuvda loyiha yuzasidan ikki tomonlama hamkorlik qilish masalalari ko‘rib chiqildi va kelgusida muzokaralarni davom ettirishga kelishib olindi, deyiladi xabarda. Бахт кўли Turkiya F-35 qiruvchilarini ishlab chiqarish dasturidan chetlashtirildi
Xavfsiz tranzaktsiyalarni amalga oshirishni istasangiz (kafolat olish), Qoovee xizmati orqali to'lov amalga oshirilishi mumkin Xaridor Qoovee tranzit hisobiga pul yuboradi, sotuvchi pul mablag'larini qabul qilingani haqida xabar oladi, keyin sotuvchi xaridorga mahsulotni (yoki xizmatni) yetkazib beradi, Kelishilgan mahsulot / xizmatlarni qabul qilingandan so'ng, sotuvchi ushbu mahsuloti / xizmat uchun "Qoovee" komissiyasini hisibga olgan holda mablag'ni oladi Bundan tashqari, sayt qatnashchilari bilan togridan-togri savdo yuritishingiz mumkin Biroq, bu holatda Qoovee hech qanday kafolat bermaydi Tranzaksiya ishtirokchilari tranzaktsiyaga barcha javobgarlik va xavflarni o'z bo'yniga olishadi
O‘zbekiston Respublikasi auditorlik faoliyati milliy standarti (90-son AFMS) “Auditorlik tashkilotlarining kasbga doir xizmatlari”ning 15-bandiga o‘zgartirish kiritish haqida O‘zbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 5-fevraldagi PQ-4160-son “Jahon banki va Xalqaro moliya korporatsiyasining “Biznes yuritish” yillik hisobotida O‘zbekiston Respublikasining reytingini yaxshilashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq buyuraman: 1. O‘zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2001-yil 14-fevraldagi 19-son buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1017, 2001-yil 10-mart) (O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qo‘mitalari va idoralarining me’yoriy hujjatlari axborotnomasi, 2001-yil, 5-son) bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi auditorlik faoliyati milliy standarti (90-son AFMS) “Auditorlik tashkilotlarining kasbga doir xizmatlari”ning 15-bandidan “va muhr bilan tasdiqlanadi” degan so‘zlar chiqarib tashlansin. 2. Mazkur buyruq rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
“Fojea yuzasidan samarali chora ko’ra olmadik, demak, guruhni isloh qilish, qaltis vaziyatga yordam qo’lini cho’za oladigan tashkilotga aylanishimiz kerak”, – deydi Qozog’iston prezidenti
1.3-jadval. 1-sinf nazorat guruhida o‘tkazilgan tajriba-sinov tasodifiy miqdor matematik kutilmasining nazariy qiymati uchun ishonchlilik oralig‘ini aniqlash 1 N 212 Xi 5 4 3 2 m; 30 52 88 42 xyл) 150 208 264 84 Yxит, 706 x"= xyтy 3,330189 x 1,669811 10,669811 1-0,33019 11,33019 (xex")"2 2,78827 0,448647 (0,109025 П.769402 (x-x")"2 5,115344 O"=(x.-x")1214-1 0,024243 (tv 0,155703 y" = (т"1x") 10076 4,675492 A= aa т"MM-1 0,017633 Xaa 3,312556 { Xaa 3.347821 2.1-jadval. 2-sinf bo‘yicha nazorat ishlari tahlilining natijasi Tajriba sinfi Nazorat sinfi Baho qiymati 5 4 3 2 ЭP 3 2 Mos baholar soni 36 65 19024 0 50 191150 Baholarning o‘rta arifmetik qiymati X", = 3,53 XA =3,37 Samaradorlik koeffitsienti AXTA Xning ishonchlilik ehtimoli oralig‘i 3,50—X3,54 3,355,53,39 2.2-jadval. 2-sinf tajriba guruhida o‘tkazilgan tajriba-sinov tasodifiy miqdor matematik kutilmasining nazariy qiymati uchun ishonchlilik oralig‘ini aniqlash N 215 Xi 5 4 3 2 m; 36 65 90 24 й 87
Turar edi minorlar og‘ib. Hokim edi yer va ko‘kda qor. Qorda edi madrasa, minor, Qorda edi novda-nihollar, Qorda edi maydonga qarab Chopa-chopa keluvchi chollar. Qishloqlardan bog‘lar oralab Keluvchilar usti qor edi. Hali chimmat ichra mo‘ralab Yeluvchilar usti qor edi", Bu manzarada xalqning ulug‘ dohiyga bo‘lgan mehr-m-u- " habbati va uning qayg‘usi ma’nodor ishoralar orqali ochil-gan. Ko‘hna Samarqand bunday motamni sira ko‘rmagan, chunki: Ming yillarni qiynagan jumboq Uniyag‘ aqli bilan topildi: Chirik, qonxo‘r tuzumning shu choq Eshiklari taq-taq yopildi. Xarob bo‘lgan xo‘r bir dunyoni Bo‘ronlardan olib o‘tdi ul. Zulmga qarshi qo‘zg‘aldi qoni, Bir o‘t yoqib shu on etdi kul. Yo‘lga soldi o‘zi bo‘lib bosh, Va odamga baxt berdi o‘sha, Ochlarga non, kiyim, usti bosh, Yersizlarga yerni hamisha". Bu otashin misralar abadiy barhayot Leninning so‘nmas xotirasiga qo‘yilgan o‘zbek sovet adabiyotidagi birinchi va mangu haykal va shubhasiz, bu asar Hamid Olimjonning eng yirik ijodiy yutuqlaridan biridir. Hamid Olimjon 1937-yilda o‘zbek san’ati dekadasi ishtirokchilari bilan Moskvaga boradi. Dekada ishtirokchilari o‘sha yilning 31-mayida Kremlda qabul qilinib, boshqalar qatorida Hamid Olimjonga ham Hukumat mukofoti topshiriladi. Xayollarga to‘lib-toshgan shoir Toshkent ga qaytadi. Toshkentda esa bahor, Observatorskaya ko‘chasidagi hovlisida, shundaygina ishxonasining derazasi oldidagi bir tup o‘rik oppoq gullagan —ilhom parisining o‘zgina-Hamid Olimjon Ikkinchi tom, 11-bet, Hamid Olimjon, Ikkinchi tom, 12—13-betlar, 112
MAK kichik sig‘imli samolyotlarni sotib olishni rejalashtirmoqda - Korrespondent Uzbekistan Airways Milliy aviakompaniyasi mahalliy parvozlar uchun Kanadaning Bombardier yoki Braziliyaning Embraer kompaniyalaridan kichik sig‘imli yo‘lovchi samolyotlarini sotib olishni rejalashtirmoqda. Bu haqda O‘zbekiston transport vazirining birinchi o‘rinbosari Ilhom Mahkamov dushanba kuni Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligida bo‘lib o‘tgan brifingda ma’lum qildi. «Havo kemalariga nisbatan siyosatimiz o‘zgarmoqda. Birinchidan, biz sotib olmaymiz, balki lizingga xarid qilamiz, chunki dunyo tajribasi lizingning rentabelliroq, samaraliroq ekanini ko‘rsatmoqda», — dedi u. Uning so‘zlariga ko‘ra, mahalliy yo‘nalishlar uchun Bombardier yoki Embraer kompaniyalaridan samolyotlar sotib olish rejalashtirilmoqda. «Biz 70, 80, 90 kishilik Bombardier, Embraer kabi samolyot turlarini olmoqchimiz. Ularda tashish bo‘yicha FIK yuqoriroq, tannarx esa pastroq. Katta havo kemalaridan uzoq parvozlar uchun foydalaniladi. hozirda ushbu yo‘nalishdagi samolyotlar parkini almashtirish ustida ish olib bormoqdamiz», — dedi Ilhom Mahkamov. Transport vazirining birinchi o‘rinbosari har yili ikkitadan samolyot sotib olib, 2025 yilgacha havo kemalari parkini 38 donaga yetkazish rejalashtirilayotganini ma’lum qildi. 2018 yilda MAK 22580 ta parvozni amalga oshirib, 3,2 mln yo‘lovchi tashidi. Chet el aviatashuvchilari esa 9657 ta parvozda 1,5 mln kishi tashidi. Bugungi kunda Uzbekistan Airways aviaparki Boeing 757/767, Boeing 787−8, A320 hamda Boeing 767−300BCF yuk samolyotlarida tashkil topgan.
Tana haroratida o‘zgarishlar sezilarli darajada bo‘lmaydi, buni fiziologik jarayonlar ta’minlaydi.Bunday sharoitlarda organizmdagi modda almashinuvi jarayonlarida ham o‘zgarishlar kuzatiladi. Ter ajralib chiqishini ortishi organizmdagi suv almashinuvi buzilishiga зaбap bo‘ladi. Ter bilan organizmdan tuzlar chiqib ketadi, ayniqsa natriy xlor (sutkasiga 20-50 gr).Bu hol qonning suvni ushlash qobiliyatini pasaytiradi. Shu sababli organizmdan suvni chiqib ketishi ortadi ( 5-8 1 olinadi). Bu suv bilan organizmdan elektrolitlarni natriy, kaliy, magniyni chiqishi kuchayadi. Buning natijasida suv -tuz almashinuvi buziladi, organizmda—manfiy suv muvozanati vujudga keladi. Suv almashinuvini buzilishi oqsil almashinuvini buzilishiga olib keladi. To‘qimalar oqsillarini parchalanishi va organizmdan umumiy azotni chiqishi ortadi. Qondagi umumiy oqsil miqdori albumin fraksiyalari hisobiga ortadi. Organizmdan xloridlarning chiqishini ortishi oshqozon kislotali muhitini susayishiga olib keladi. Organizmdan suvning chiqishini ortishi, tuzlarni chiqishi, dastlab qonning suyulishiga, so‘ng quyuqlashuviga sabab bo‘ladi. Eritrotsitlar va gemoglabin miqdori ortadi. Isituvchi mikroiqlimsharoitida yurak-qontomir tizimida ham qator o‘zgarishlar kuzatiladi. Ichki organlardan qon teriga ko‘proq keladi. Qon tomirlarning kengayishi, suv-tuz almashinuvini ortishi, yurakfaoliyatida o‘zgarishlarga sabab bo‘ladi, puls tezlashadi. Ishni og‘irligiga qarab 100-180 martaga yetadi. Sistolik qon bosimi ortadi, diastolik bosim pasayadi. Isituvchi mikroiqlim sharoitia infraqizil nurlanishlarni ta’siri alohida e’tiborga sazovor. Ularni organizmga ta’siri bevosita to‘lqin uzunligi bilan bog‘liq (qisqa 0,76- 16,4 mk, o‘rta 1,4-3 mk, uzun 3 mk-Imm). Uzun to‘lqinli infraqizil nurlanishlar sust biologik ta’sir hususiyatiga ega. Ular asosan terida yutiladi (termik ta’sir kuzatiladi). Qisqa to‘lqinlilari (1,4 mk 80
sidan qattiqroq ezar, yerga bukib, majaqlab tashlayotganday bo‘lardi. “Dadam so‘yib tashlaydi!" U zax hidi anqib turgan kesakiga suyangancha lablarini mahkam tishlab, munkayib qoldi. Eshik go‘rday sovuq og‘zini lang ochib, qorayib turardi. Zulmat quyuqlashib borar, pastak bulutlar qop-qora etaklarini sudrab shahar ustida kezib yurar, hamon o‘sha sovuq, loqayd tomchilarini purkar edi. Muqaddam yelkasidan muz o‘tib ketganini sezib, sekin mo‘raladi. Ichkaridan tiq etgan tovush eshitilmas, faqat tarnov g‘amgin shovullardi. Uning qadam bosishga majoli qolmagan. ichkariga kirishi bilanoq pichoq ko‘tarib turgan dadasiga ro‘para bo‘’ladiganday yuragi zirillardi. U necha yillardan beri o‘qituvchilik qilib, odamlarga tarbiya bergan, pensiyaga chiqqanidan keyin ham domkom raisi bo‘lib elga bosh-qoshlik qilib yurgan, mahalla-ko“£y “Qori aka” deb orqa-oldidan qattiq hurmatlaydigan otasi yolg‘iz qizining sharmandaligini kechirmasligini bilardi. Yo‘lak tomondan gurs-gurs qadam tovushlari, keyin yo‘tal ovozi eshitildi. “Dadam!” —Muqaddam yuragi uzilib tushganday tag‘in kesakiga suyanib qoldi. — Muqad! —U dadasining yo‘g‘on ovozini eshitib, boshini ko‘tardi, qorong‘ida uning qalin, hali oq oralamagan soqolini, quyuq qoshlar tagidan sinchiklab tikilib turgan ko‘zlarini aniq ko‘rdi. —Nima qilib turibsan? — Dadasining baland ovozi yana uning quloqlariga mixday qoqildi. — O‘zim, — dedi Muqaddam beparvo gapirishga urinib. —Ishdan keldim. —Kir uyga! Shalabbo bo‘lib ketibsan-ku! Dadasi uni chetlab o‘tdi-yu, uch qadamcha nariga borib qo‘lidagi sovabonini ochdi. Boshi ustida baland ko‘targancha tez-tez yurib, zulmat qo‘yniga singib ketdi. Muqaddam sarosima ichida hovliga mo‘raladi. Ravon ayvondan yog‘ʻ’ilayotgan nur kaftdekkina hovlini, bir tup o‘rikning yomg‘irdan qorayib ketgan pastak shoxlarini yoritib turardi. Vodoprovod tagidagi hovuzchaga yig‘ilib qolgan halqob suv xira yiltirardi, Muqaddam devortagiga tashlab qo‘yilgan yapaloq AT 7
Ravon qilmoq kerak emdi shura i. Anga-o‘q avladi shab ish ruju. Chu Mulkoro eshitti. qo‘pti fi-I-bol, Shahi mulk ollida ver o‘pti fi-I-ho£. Chiqib shoh ollidin o‘lturdi dilxush, Bo‘lub asbob jam’ig‘a raqamkash. Ketur, soqiy, manga jomi mayi nob, Bu soatkim. muhavyo bo‘ldi asbobKi. gardun yetti qasridur vafosiz, Jahonning to‘rt fasli ham baqosiz. XV Mulkoroning to‘rt ravzayi Erammonand" bila to‘rt qasri falak-payvand imoratin to‘rt ayirib har biriga Zuhalvash sarkor va Atorudson me’mor ta’yin qilib rub’i maskundek obodlig‘ig?’a mashg‘ul bo‘lg‘oni va Farhodiang ish tamoshosig‘’a kelib, ahi hunar san’atini tamosho qilib, Qorani samgiarosh ishiga yetishgach g‘arobatidin fahmi teshasi ulish idroki xorasidir. kund bo‘lub, quyosh mag‘rib tog‘ig‘a mayl etgondek, aning xorasi ustiga tushub, metin tilidin so‘z so‘rub, xoro sadosidin javob topib, ulish mavli mumdek ko‘ngliga «Ka-n-naqshi fi-I-hajar» bo‘lg‘oni Muhavyo aylagan bu korxona, Bu yanglig‘" surdi vaz 1din fasonaKi, chun shah qildi Mulkoroni ma’mur, Binolar mulkdin qilmoqda ma’mur. O‘zi otlandi davlat birla xushhol. Tushub davlat kibi ollinda iqbol.
Lekin global tarmoqlar uchun radiokanal ko‘pincha yagona yoвйa Бo"Б дoaФ, cпилKг (cпyтниk — peтpaнcлятop) 518пa1-ni tiklash sputnigi yordamida axborotlarni butun dunyoga uzatishni ta’minlash nisbatan oddiydir. Uzoqda joylashgan bir necha mahalliy tarmoqlarni o‘zaro ulab bir butun tarmoq hosil qilish uchun ham radiokanaldan foydalaniladi. Axborotni radio uzatish turining bir necha standarti mavjud. Bularning ikkita turiga to‘xtalib o‘tamiz. e Tor spektorda (yoki bir chastotali uzatish) uzatish 46500 m’ maydonni qamrashga mo‘ljallangan. Bu holdagi radiosignal metall va temir-beton to‘siqlardan o‘ta olmaydi, shuning uchun bir bino hududida ham aloqa o‘rnatishda jiddiy muammo hosil bo‘lishi mumkin. Aloqa bu holda nisbatan sekin amalga oshadi (4,8 Mbit/s atrofida). e Bir chastotali uzatishning kamchiligini yengish uchun tarqalgan spektorda qandaydir chastota yo‘lagini kanallarga bo‘lib ishlatish taklif qilinadi. Tarmoq abonentlarining hammasi ma’lum vaqt oraligida barobar (sinxron ravishda) keyingi kanalga o‘tadilar. Maxfiylikni saqlash uchun maxsus kodlashtirilgan axborot ishlatiladi. Bunday uzatish tezligi unchalik yuqori emas, 2 Mbit/s dan oshmaydi, abonentlar orasidagi masofa 3,2 km (ochiq maydonda) va bino ichkarisida 120 metrdan ko‘p emas. Keltirilgan turlardan ham boshqa radiokanallar mavjuddir, masalan, uyali tarmoq, xuddi uyali telefon tarmoq printsiplari kabi (ular maydonda teng taqsimlangan signalni qayta tiklash qurilmalaridan foydalanadilar), shuningdek mikroto‘lqin tar-mog‘ʻida tor yo‘naltirilgan uzatishni yerdagi qurilmalar o‘rtasida yoki sputnik va yerdagi stansiyalar oralig‘ida qo‘llaniladi. Infraqizil kanal ham simlarsiz axborot uzatishni ta’minlaydi, chunki aloqa uchun infraqizil nurlanish ishlatiladi (televizorlarning masofadan boshqarish qurilmasi kabi). Radiokanalga qaraganda ularning asosiy afzalligi elektromagnit to‘siqlarga sezgir emas, bu xususiyati sanoat korxonalarda ishlatish imkonini beradi. Bu holatda haqiqatdan uzatish quvvati katta bo‘lishi talab qilinadi, sababi boshqa hech qanday issiqlik nurlanish (infraqizil) manbalari ta’sir qilmasligi uchun. Infraqizil aloqa havoda chang miqdori ko‘p bo‘lgan sharoitda ham yomon ishlaydi. 99
1920-yil 29-avgustda Chorjo‘yda amir tuzumiga qarShi «yojalq qo‘zg‘oloni» boshlanishi bilanoq. Beshim Sardor boshchiligidagi inqilobiy qo‘mita avvaldan tuzilgan kelishuvga binoan darhol sovet hukumatiga murojaat qiladi. Bu sovet qo‘shinining qo‘zg‘olonchi kuchlarni himoya qilib, Buxoroga qarshi urush harakatlarini boshlashiga bahona bo‘ladi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, sovet qo‘shini ixtiyorida shu davrda 10 ming qizil askar, 40 ta to‘p, 230 taga yaqin pulemyot, 10 ta zirhli avtomobil, 5 ta zirhli poyezd va 12 ta samolyot bor edi. Shuningdek, Turkiston fronti qo‘shini bilan birga hujum harakatlarida 5 ming kishiga yaqin buxorolik «inqilobiy tuzilmalar» ham ishtirok etdilar. Amir lashkari son jihatidan ko‘p bo‘lgani bilan (20 mingga yaqin) biroq uning qurollanish darajasi qizillar qo‘shiniga nisbatan ancha zaif holda edi. Hujumga tashlangan sovet qo‘shinlari amirlikning Chorjo‘y, Qarshi, Kitob, Shahrisabz va boshqa hududlarini egallab, Buxoro tomon siljib bordilar. Ayniqsa bu bosqin natijasida Buxoro va uning ko‘psonli aholisi mislsiz zarar ko‘rdi. Shahar bir necha kun davomida zamonaviy qurollardan o‘qqa tutildi, bom-bardi mon qilindi. Uning ko‘plab noyob osori-atiqalari, tarixiy obilalari vayron etildi. Nihoyat, 1920- yil 2-sentyabrda amir va uning lashkari yengilib, Buxoroni tark etadi. Shundan so‘ng shahar sovet bosqinchilari tomonidan egallanadi. Garchand amirlik tuzumining ag‘darilishi uzoq davrlar davomida «xalq qo‘zg‘o-loniz yo‘li bilan amalga oshirilgan. deb kelingan va son-sanoqsiz adabiyotlarda bitilgan bo‘lsa-da, biroq bunda sovet qo‘mondonligining to‘la harbiy kuchi hal qiluvchi rol o‘ynaganligi faktdir. Bu haqiqat istiqlol sharofati bilan milliy tariximizga haqqoniy, xolis yondashuv tufayli yuzaga chiqdi va e’tirof topdi. Buxoro qizil qo‘shinlar tomonidan egallangach, hokimiyat Muvaqqat Butun Buxoro Inqilobiy Qo‘mitasi qo‘liga o‘tdi. 1920-yil 14-sentyabrda BKP MK. va Muvaqqat Butun Buxoro Inqilobiy Qo‘mitasining birlashgan majlisida Abduqodir Muhitdinov boshchiligida yuliy qonun chiqaruvchi organ — Butun Buxoro Inqilobiy Qo‘mitasi va Fayzulla Xo‘jayev raisligida Respublika hukumati—Xalq Nozirlar Kengashi tashkil qilindi. O‘sha yilning 6—8-oktyabr kunlari xalq 66
1968-yil."Sharq yulduzi" tahririyatida. Chapdan: Hamid G‘ulom, men va Sunnatulla Anorboyev.
Film oʻtgan yil avgustida Kaliforniya sahrosida 10 kun davomida suratga olingan Filmda Frantsiya va amerikalik aktyorlar suratga tushishgan
siyalarining tarixiy idroki–bugungi kun tarixchisiga bo‘lgan mafkuraviy yo‘llanma, qolaversa, butun tarixnavislikning falsafasi bo‘lib qolmog‘i lozim. Olib borilgan kuzatuplarning tahlili shuni tasdiqlamoqdaki, tarixiy tadqiqotlarning ko‘proq ishlangan mavzularidan biri bo‘lgan "mafkura va millat tarixi" tushunchasining endigina, umumbashariy tarixiy davr nuhtai-nazaridan ko‘rilganda, so‘nggi o‘n yillikda tarixchilar tomonidan, asosan, amaliy tadqiqotlar yo‘li bilan ilmiy mushohadaga kiritilishi boshlandi. Mavjud ilmiy aqidaparastlik, tushunchalar kamyobligi va boshqa sabablar zamon, davr, vaziyatlarning keskin o‘zgarayotganligi tufayli ko‘pgina mafkuraviy masalalar o‘z vaqtida o‘rtaga tashlana olinmadi, tarixnavislikda uning nazariyasi ilmiy rasmiylashtirilmaganligi ma’lum bir to‘siqlarta olib keldi. Yukqorida qayd qilingan muammolarning tarkibi, doirasi mafkuraviy munosabatlar muammosining hali kam darajada o‘rganilganligini va shu boisdan ham uning dolzarbligini yana bir bor ko‘rsatdi. Shubhasiz, tarixnavislikka yangi mafkuraviy tushunchalarning kiritilishi bilan uning qaysilir ma’noda amaliy ta’sirini kuchaytirishga, mazmun-moxiyatini boyitishga xizmat qilinadi. Mafkuraviy tahlillar, an’anaviy tarixiy metodolo-tiyadan turli xil manbalar bilan ishlash, xususan, sotsiologik va epistomologik, geosiyosiy xarakterdagi manbalarning katta hajmini o‘zlashtirishda askotishi muhim ahamiyatga ega. Bir so‘z bilan aygganda, mafkuraviy tushunchalar bugun tarixiy sxemalarning ajralmas bir qismi bo‘lib qolishi tayin. 15
O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 25-yilligi munosabati bilan O‘zbekiston xalqiga bayram tabrigi 31.08.2016 Aziz vatandoshlar! Mamlakatimizning koʻp asrlik tarixida mutlaqo yangi sahifa ochgan, el-yurtimizni mustabid tuzum kishanlaridan ozod qilib, erkin va farovon hayot qurish yoʻlini ochib bergan O‘zbekiston davlat mustaqilligining 25-yillik bayrami bilan barchangizni, butun xalqimizni chin qalbimdan tabriklayman.  Qadrli doʻstlar!  Barchamizga ayonki, mustaqillik hech qaysi xalq, hech qaysi millat tarixida osonlik bilan qoʻlga kiritilgan emas. Bu haqiqatni chuqur anglaydigan xalqimiz shu kurashda fidoyilik koʻrsatgan, qurbon boʻlgan ota-bobolarimizning xotirasini qalbida abadiy saqlaydi.  Ayni shu kunlarda oʻzini oqlamagan eski tuzumdan yangi tizimga oʻtish davrini eslar ekanmiz, boshimizdan kechirgan mashaqqatli kunlar va ogʻir sinovlar beixtiyor koʻz oʻngimizdan oʻtadi.  Ayniqsa, sobiq tuzum asoratlari tufayli respublikamizda ahvol naqadar xatarli tus olganini avvalo ta’minot masalasi butunlay izdan chiqib, xalqimizni boqish uchun bor-yoʻgʻi bir hafta-oʻn kunga yetadigan un zaxirasi qolgani, tartib-intizom boʻshashib, turli qoʻporuvchi va gʻalamis kuchlar bosh koʻtarib, yurtimiz deyarli jar yoqasiga kelib qolgani misolida tasavvur qilish qiyin emas.  Ana shunday oʻta tahlikali vaziyatda ham biz oʻz tanlagan yoʻlimizdan – mustaqillik yoʻlidan qaytmadik. Chunki biz yaxshi tushunardik – hayot-mamotimiz hal boʻlayotgan ayni shunday damlarda qiyinchilik va toʻsiqlar oldida boʻsh kelish – bu hozirgi va kelajak avlodlar oldida xiyonat qilish bilan barobar boʻlur edi.  Ayni shu paytlarda xalqimiz oʻzining qat’iyati va matonatini amalda namoyish etib, O‘zbekistonimizning yorugʻ va buyuk kelajagiga ishonchini yoʻqotgani yoʻq va inshoollo, hech qachon yoʻqotmaydi.  Haqiqatan ham, mustaqillikning birinchi kunlaridanoq, ahvolimiz qanday ogʻir va xavf-xatarli boʻlmasin, har qadamda paydo boʻlayotgan toʻsiq va gʻovlarni, turli muammolarni yechish bilan band boʻlishdan qat’i nazar, mamlakatimizning bugungi kuni va istiqboliga javob beradigan, chuqur oʻylangan strategiyamiz ustida ishimizni toʻxtatganimiz yoʻq.  Biz oldimizga qoʻygan buyuk maqsadlarga erishishda – erkin, demokratik davlat qurish, bozor iqtisodiyotiga oʻtish, fuqarolik jamiyatini barpo etishda, mamlakatimizni taraqqiy topgan davlatlar qatoriga koʻtarish yoʻlida shoshma-shosharlik va pala-partish ishlarga yoʻl qoʻymadik, jahondagi ilgʻor tajribalarni oʻrganib, lekin kimdandir koʻr-koʻrona nusxa olganimiz yoʻq. Bu borada chuqur ma’noga ega boʻlgan “Islohot – islohot uchun emas, avvalo inson uchun” degan gʻoya asosida el-yurtimizga xos xususiyatlar, shart-sharoitlarga mos boʻlgan, xalqaro maydonda “oʻzbek modeli” deb tan olingan, uzoqni koʻzlagan yoʻlni oʻzimizga ma’qul topdik va uni amalga oshirishga kirishdik.  Biz tanlagan yoʻl – mashhur besh prinsipga asoslangan taraqqiyot strategiyasi naqadar toʻgʻri ekanini, ogʻir sinovlardan oʻtib, mamlakatimiz rivoji uchun mustahkam zamin boʻlib qolganini hayotimizning oʻzi isbotlab bermoqda. Buning tasdigʻini mustaqillikka erishganimizning dastlabki kunlaridan boshlab eng oʻtkir va hal qiluvchi masala – zamon talabiga javob beradigan yangi avlod kadrlarini tayyorlash vazifasi misolida yaqqol kuzatish mumkin.  Agarki biz 19-yil oldin eski qolip va asoratlardan voz kechib, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi va uning uzviy davomi boʻlgan Maktab ta’limini rivojlantirish umummilliy dasturini qabul qilib, ta’lim-tarbiya tizimini tubdan oʻzgartirmasak, buning uchun davlatimiz va butun jamoatchiligimizning kuch va imkoniyatlarini safarbar etmasak, bugungi ahvolimiz qay darajada boʻlishini tasavvur qilish qiyin emas.  Hech ikkilanmasdan aytishga barcha asoslarimiz bor – hozirgi kunda litsey va kollejlarni, oliy oʻquv yurtlarini bitirib chiqayotgan, hayotga yangicha qaraydigan ming-minglab yoshlarimiz biz uchun, kelajagimiz uchun togʻdek tayanch boʻlib, mamlakatimizda olib borilayotgan barcha islohotlarning tashabbuskori va ijrochisi boʻlib maydonga chiqmoqda.  Vatanimizning kelajagi va taqdirini oʻz qoʻliga olishga qodir boʻlgan bunday yangi avlodni tarbiyalashga qaratilgan dasturlarni oʻz vaqtida qabul qilganimiz va davlat siyosati darajasiga koʻtarganimiz yangi jamiyat qurishimizda haqiqatan ham hal qiluvchi rol oʻynamoqda.  Tarixan qisqa davrda O‘zbekiston ilgarigi oʻzini boqishga, oʻzini himoya qilishga qurbi yetmagan, iqtisodiyoti biryoqlama rivojlangan, paxta yakkahokimligi halokatli tus olib, aholining hayot darajasi gʻoyat achinarli ahvolga tushib qolgan qoloq respublikadan bugungi kunda tez va barqaror sur’atlar bilan taraqqiy etib borayotgan, jahon hamjamiyatida oʻziga munosib oʻrin egallagan, qudratli davlatga aylanib bormoqda, desak, ayni haqiqatni aytgan boʻlamiz.  Mustaqillik yillarida iqtisodiyotimiz qariyb 6 barobar oʻsdi, uning tarkibida sanoatning ulushi 14 foizdan 34 foizga yetdi, jahon miqyosidagi global moliyaviy-iqtisodiy inqiroz davom etayotganiga qaramasdan, yalpi ichki mahsulotimizning oʻsish sur’atlari oxirgi 11-yil davomida kamdan-kam davlatlar qatorida 8 foizdan kam boʻlmasdan kelmoqda. Aytish kerak, 2016-yilning birinchi yarmi yakunlari boʻyicha hisob-kitoblar shuni koʻrsatmoqdaki, joriy yilda ham oʻsish sur’atlarimiz bundan past boʻlmaydi.  Eng muhimi, oʻtgan davr mobaynida odamlarimizning salomatligi mustahkamlanib, onalar oʻlimi 3,2 barobar, bolalar oʻlimi 3,4 barobar kamaygani, oʻrtacha umr koʻrish darajasi 66 yoshdan 73,5 yoshga, ayollar oʻrtasida 76 yoshga uzaygani, aholimizning soni 2016-yilning oxirigacha 32 milliondan oshib ketishi, ya’ni mustaqillik yillarida xalqimiz 12 millionga koʻpaygani bizning qanday katta yuksalish yoʻlini bosib oʻtganimizni, el-yurtimizning hayot sifati va farovonligi oʻsib borayotganini yaqqol tasdiqlaydi.  Bularning barchasi avvalo mard va matonatli xalqimizning qahramonona mehnati evaziga amalga oshirilmoqda va mamlakatimiz oʻzining barqaror rivojlanish sur’atlari bilan xalqaro jamoatchilikni hayratda qoldirmoqda.  Muhtaram yurtdoshlar!  Barchamiz yaxshi tushunamiz – biz erishayotgan ulkan marra va natijalar koʻzlagan maqsadlarimizning faqat ma’lum bir qismini tashkil etadi.  Hozirgi vaqtda tez sur’atlar bilan oʻzgarib borayotgan davr, dunyo bozorlarida noaniqlik, beqarorlik va inqiroz davom etayotgani, raqobat kuchayib, shafqatsiz tus olayotgani, xomashyo narxining pasayib borayotgani – bunday holatlar barchamizdan, avvalo, rahbarlik va yetakchi lavozimlarda oʻtirgan shaxslardan eski qarash va yondashuvlardan, ish uslublaridan butunlay voz kechib, yangicha fikrlashni, ishni tashkil qilish va boshqaruv tizimini zamon talablari darajasiga koʻtarishni taqozo etmoqda.  Eng avvalo, mamlakatimizni demokratik yangilash, modernizatsiya qilish, uning raqobatdoshligini oshirish yoʻlida boshlagan islohotlarimizni davom ettirish, iqtisodiyotimizda tarkibiy oʻzgarishlarni chuqurlashtirish va unda davlat ishtirokini kamaytirish, xususiy mulkning ulushini kengaytirish va uning ustuvorligini ta’minlash vazifalari hal qiluvchi oʻrin tutishi zarur. Shular qatorida xususiy tadbirkorlik va kichik biznes samarasini oshirish, xorijiy investitsiyalar hajmini koʻpaytirish, zamonaviy, yuqori texnologiyalarni joriy etish maqsadida mamlakatimizda yaratilgan imtiyozlarni yanada kengaytirish vazifalari doimo e’tiborimiz markazida turishi darkor.  Bugungi kunda yaqin va uzoq atrofimizda qarama-qarshilik va ziddiyatlar kuchayib, turli mojaro va qon toʻkishlar davom etayotgani, terrorizm, ekstremizm va narkotrafik xavfi tobora keskinlashib borayotgani har birimizni tashvishga solmasdan qoʻymaydi va barchamizdan hamisha hushyor va ogoh boʻlib yashashni talab etadi.  Vujudga kelayotgan mana shunday murakkab sharoitda O‘zbekistonimizning xavfsizligini, chegaralarimiz daxlsizligini ta’minlash, turli balo-qazolarni ostonamizga yoʻlatmaslik, yurtimizda hukm surayotgan millatlar va fuqarolararo hamjihatlik, oʻzaro hurmat, mehr-oqibat muhitini koʻz qorachigʻidek saqlash, “Bizga tinchlik va omonlik kerak” degan ezgu da’vatni barchamizning burchimiz va ustuvor vazifamiz sifatida amalga oshirishimiz zarur.  O‘zbekistonda olib borilayotgan tashqi siyosatning asosiy yoʻnalishlari sifatida biz boshqa davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik va paydo boʻlayotgan qarama-qarshilik va ziddiyatlarni tinch, siyosiy kelishuvlar yoʻli bilan yechish tarafdorimiz.  Turli harbiy-siyosiy blok va alyanslarga qoʻshilmaslik, yurtimiz hududida chet davlatlarning harbiy bazalari joylashtirilishiga va harbiylarimizning chegaralarimizdan tashqaridagi hududlarda boʻlishiga yoʻl qoʻymaslikni oʻzimiz uchun ma’qul, deb bilamiz.  Biz mustaqillik yillarida yaqin va uzoq qoʻshnilarimiz bilan oʻzaro hurmat, oʻzaro manfaatlarni tan olish asosida olib borayotgan aloqalarimizni, avvalo hamkorlik va hamjihatlik munosabatlarini mustahkamlashga harakat qilib kelganmiz va ayni shunday siyosatni davom ettirishga tayyormiz.  Aziz vatandoshlar!  Shu kunlarda butun xalqimiz Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida boʻlib oʻtgan XXXI yozgi Olimpiada oʻyinlarida 4 ta oltin, 2 ta kumush, 7 ta bronza medalini qoʻlga kiritib, buyuk gʻalabaga erishgan sportchi yoshlarimizni qizgʻin qutlamoqda. Dunyodagi 206 ta mamlakatdan kelgan manaman degan sportchilar bilan boʻlgan keskin bellashuvlarda oʻgʻlonlarimizning koʻrsatgan mardligi va fidoyiligi, mahorati va matonati, ona Vatanimizga muhabbati ming-minglab yoshlarimiz uchun haqiqiy ibrat namunasi boʻldi, deb gʻurur va iftixor bilan baralla aytishga barchamiz haqlimiz.  Vatanimiz bayrogʻini baland koʻtarib, O‘zbekiston yoshlarining dunyoda hech kimdan kam emasligini butun jahonga namoyish etgan mohir sportchilarimizga, ularning ota-onalari, ustoz-murabbiylariga, milliy olimpiya terma jamoamizning barcha a’zolariga chin qalbimdan chuqur minnatdorlik bildiraman.  Siz, yoshlarimizga, mening aziz farzandlarimga qaratib aytmoqchiman: boʻsh kelmang, azizlarim, davr bizniki, marra bizniki!  Qadrli va muhtaram vatandoshlarim!  Sizlarni, butun xalqimizni Mustaqillik kuni bilan yana bir bor tabriklab, barchangizga tinchlik-omonlik, baxtu saodat, xonadonlaringizga, el-yurtimizga fayzu baraka tilayman.  Barcha ezgu ishlarimizda Yaratganning oʻzi qoʻllasin, oʻzi madadkor boʻlsin!  Yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimiz omon boʻlsin!  Mustaqilligimiz abadiy boʻlsin!
Unga ko‘ra, shu kunlari respublika hududi bo‘ylab yomg‘ir yog‘ib, tog‘li hududlarda yog‘ingarchilik (yomg‘ir, qor) kuzatilishi aytib o‘tilgan. Bu xabarni eshitgan aksariyat fuqarolarimizda birinchi navbatda Qamchiq dovoni yo‘llari qanday ekan, degan savol tug‘ilishi tabiiy.  "Qamchiqavtoyo‘l"ixtisoslashtirilgan yo‘llardan foydalanish unitar korxonasining ma’lumotlariga ko‘ra, kecha va bugun tongda Qamchiq dovonida qisqa muddatli qor yog‘ib o‘tgan. Dovon yo‘llarining ba’zi joylarini tunda qor qoplaganligi sababli korxona tomonidan tozalangan. Ayni paytda Qamchiq dovoni orqali o‘tadigan A – 373 “M-39 Guliston – Bo‘ka – Angren – Qo‘qon – Andijon — O‘sh” xalqaro avtomobil yo‘li harakatlanish uchun xavfsiz. Qamchiq dovonida havo harorati 2 daraja sovuq, namlik 74 foizni tashkil qilmoqda. Havo bulutli.Hurmatli yo‘lovchilar, yana shuni eslatib o‘tamiz, Qamchiq dovonining ba’zi joylarida kuchli yog‘ingarchiliklar bo‘lishi ehtimoli bor. Dovondan o‘tishga otlangan fuqarolar ogoh bo‘lishi zarur.  A.Musayev, O‘zA
3,3—3,5 million tonna miqdorda don yetishtirish ko‘zda tutiladi. O‘n birinchi besh yillik mobaynida qishloq xo‘jaligiga 1870 ming traktor, 1450 ming yuk avtomobili, 600 ming don kombayni va boshqa qishloq xo‘jalik texnikasi yetkazib beriladi. Shu jumladan, Respublika qishloq xo‘jaligi o‘n birinchi besh yillikda 6,7 mingta yuk mashina va ixtisoslashtirilgan avtomobillar, jami quvvati 1,4 mln. ot kuchiga teng bo‘lgan 17,5 ming traktor, 1,4 mingta don o‘radigan kombayn, 857 ta silos o‘radigan kombayn, 5,6 mingta paxta terish mashinasi, 4,2 mingta traktor kosilkasi, 1,5 mingta press podborshchik va boshqa ko‘plab texnika oladi. Ittifoqimizda dehqonchilik mahsulotlari yetishtirish yil sayin oshib borsa-da, ammo don yetishtirishda ayrim yillarda barqarorlik bo‘lmayalti. Chunki don yetishtiruvchi xo‘jaliklar asosan namgarchilik kam va qurg‘oqchil rayonlarga joylashgan. Shuning uchun ham ittifoqimizning ko‘pchilik tabiiy-iqtisodiy zonalarida dehqonchilik sistemasida tuproqdanam to‘plash, saqlash va undan samarali foydalanish usullari, qurg‘oqchilikka qarshi kurashish, dala ishlarini o‘z vaqtida bajarish, ekinlarning rayonlashtirilgan navi va duragaylarini ekish katta ahamiyatga ega. Sug‘oriladigan yerlar xalqimizning bebaho boyligidir. Chunki bir gektar sug‘oriladigan yerdap olinadigan hosilga 8—12 gektar sug‘orilmaydigan yerdagi hosil to‘g‘ri keladi. O‘zbekistonning lalmikor yerlarida gektaridan 6—8—10 s g‘alla olinayotgan bo‘lsa, sug‘oriladigan yerlardan esa 50—60 s g‘alla, 100—120 s va undan ortiq makkajo‘xori doni olinmoqda. Takroriy ekinlar ekilib, bir yilda 2—3 marta hosil olish imkoniyati ham bor. O‘zbekistonda sug‘oriladigan yerlar qishloq xo‘jaligiga yaroqli maydonga nisbatan 1190 pi tashkil etadi, ammo yetishtirilgan mahsulotnnng 9090 dan ortiqrog‘i sug‘oriladigan yerlarga to‘g‘ri keladi. Respublikada sug‘oriladigan bir gektar yerdan bahorikorlikka nisbatan o‘rtacha 7,5—8,0 marta ortiq mahsulot olinadi. Sug‘oriladigan yerlarda har qanday ekinni yetishtirish va undan hosil olish mumkni, Shuyiing uchui ham QISS Markaziy Komiteti va Sovet hukumati sug‘oriladigan yerlarini o‘zlashtirish va kengaytirishga katta e’tibor bermoqda. Chunonchi, 1950-yili Urta Osiyo respublpkalarida sug‘oriladigan yerlar 4028 ming gektarni tashkil etgan bo‘lsa, hozirda esa qariyb 6 mln gektarga yetkazildi yoki 1603 ming gektarga ko‘paytirildi. Ittifoqimizda sug‘oriladigan yerlar salkam 16 million gektarni tashkil etadi. Hozirgi vaqtda qishloq xo‘jaligida foydalanilayotgan, ay-nuqsa, sug‘oriladigan yerlarni kengaytirish va saqlash katta ahamiyat kasb etmoqda. Chunonchi, O‘zbekistonda 1913-yili 1289 ming gektar sug‘oriladigan yer bo‘lib, kishi boshiga 0,29 gektar to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, 1959-yili bu ko‘rsatkich 0,26 gektarni, 1974- yili 8
Birlashgan Millatlar Tashkiloti esa, aholi yashaydigan joylarda og‘ir qurollardan foydalanmaslikni talab qilganidan so‘ng, BMT maxsus elchisi Kofi Annan Damashqqa safar qilishi aytilgan
Mohiyatan Kur Levin rahbarligi ostida o‘tkazilgan ko‘pgina yoki hatto deyarli barcha bizga ma’lum bo‘lgan eksperimentlar u yoki bu darajada konfliktga taalluqli: harakatni to‘xtatish, ishdan zerikish, muayyan bosqichda masalaning to‘g‘ri echimini topish imkoniyatining yo‘qligi bo‘lgan tajribalar konfliktni, inson axloqi va odatiy faoliyatini dezorganizatsiyalovchi (tartibsizlantiruvchi) vazitni yaratadi. Levin e’tiborining predmeti bir birini inkor etuvchi yoki birga bo‘la olmaydigan motivlarning bir vaqtda dolzarblashuvi, motivlar kurashi natijasida yuzaga keluvchi konfliktlar bo‘ldi. Levinga tegishli bo‘lgan konfliktlarning bu turini ta’rifi klassik hisoblanadi. Eslatib o‘tamiz, u konfliktni individga bir vaqtning o‘zida ta’sir ko‘rsatuvchi qarama-qarshi yo‘naltirilgan kuchlar o‘lchamini ta’siri sifatida ko‘rib chiqadi. Bunda u bu konfliktlarning uchta asosiy variantini ajratadi: Konfliktning birinchi hodisasi—bu qachonki inson teng darajada maftunkor, biroq o‘zaro istisno qiluvchi alternativalarni tanlash zaruriyati oldida bo‘lib qoladi. Konflikt yuzaga kelishining zaruriy sharti shundaki, unda birga mavjud bo‘lolmaydigan harakatlar motivlari bir vaqtda dolzarblashadi va teng kuchga ega bo‘ladi, aks holda konflikt yuzaga kelmagan bo‘lardi, chunki biz shunchaki o‘zimiz uchun ancha ahamiyatlilarini tanlagan va o‘z istaklarimizni ketma-ket amalga oshirgan bo‘lardi. Bu tipdagi konfliktning klassik illyustratsiyasi ikkita bir xildagi pichan g‘aramidan birini tanlayolmay oxiri ochlikdan o‘lgan Buridanov eshagi holati hisoblanadi. bu vaziyat, agar gap odam uchun teng darajada zaruriy yoki qimmatli nimanidir yoki kimnidir o‘rtasida tanlash zaruriyati to‘g‘risida borganida qachonki “uni ham buni ham istaganda” bo‘ladi, ammo u etarlicha fojiali xarakter kasb etishi mumkin. Masalan, yosh er qachonki turmush o‘rtog‘i va onasi o‘zaro munosabatlari kelishmay qolganida uni mumkin bo‘lmagan tanlov oldiga qo‘yganlarida shunga o‘xshash holatga tushadi. Konfliktning ikkinchi holati o‘z tabiatiga ko‘ra bir biriga yaqin, biroq ikkita teng darajada maftunkor bo‘lmagan imkoniyatlar o‘rtasidagi tanlovni ko‘zda tutadi. Birinchi bayon qilingan konflikt tipidagi kabi “ikkita ko‘ngilsiz voqeadan kamrog‘ini” tanlash o‘zini chetga olish motivining teng jadalligi bilan qiyinlashgan. Barbod bo‘lgan oilaviy hayot erkakni mashaqqatli—yoki yuzaga kelgan og‘ir oilaviy munosabatni qo‘llab-59
- Masharipov yig'inga chaqirildi Uning holati qanday? - Tarkibga chaqirilgan 23 nafar futbolchi ayni paytda O'zbekistondagi eng kuchli futbolchilar hisoblanishadi Masharipov oxirgi o'yinlari orqali terma jamoaga munosib ekanligini isbotladi
Rossiya iqtisodiy rivojlanish vaziri Aleksey Ulyukaev maxsus modda bilan ishlov berilgan, pora joylangan keys bilan qo`lga tushdi, deb xabar berdi “Tvzvezda.ru” nashri. Keysga ishlov berilgan maxsus moddaning zarralari Aleksey Ulyukaevning qo`lidan topilgan. Ma`lumotlarga ko`ra, Ulyukaev 1 million dollar solingan keysni  “Rosneft” ofislaridan birida pora sifatida olgan va ikkinchi keysni esa mashinaga eltib berishlariga ko`ngan. Ulyukaevning himoyachisi uning pulga emas, bor-yo`g`i keysga qo`l tekkizganligini ta`kidlagan. Nashrning axborot berishicha, keysga maxsus modda bilan juda kuchli ishlov berilgan. Sud qo`lga olingan vazirni 2017 yilning 15 yanvariga qadar uy qamog`iga hukm qilgan. Tergovchilar uni katta miqdorda pora olganlikda ayblamoqda. Rossiya prezidenti Vladimir Putin Aleksey Ulyukaevni ishonchni yo`qotganligi sababli Rossiya iqtisodiy rivojlanish vaziri lavozimidan ozod etgan.
qovun", ,tarvuz“, ,,meva“ kabilar bir darsga ham kiritilishi mumkin. э TИ ichki interferensiyasini bartaraf etish mezoniga binoan fikran o‘zaro chalkashlik keltirib chiqaradigan birliklar birvarakay berilmasdan, bir-biridan zamon va makonda ajratiladi, mas. ,,tog‘a“, va ,,amaki“ yoki ,,u“ so‘zi (olmoshi)ning rodlardagi shakllari birga taqdim etilsa, chalkashlikka sabab bo‘ladi. Beshinchi mezonga ko‘ra grammatik va leksik qiyinchilik ajratilishi tavsiya etiladi. ,,Qiyinchiliklarni tarqatib o‘rgatish mezoni“ talabi doirasida taqsimlash orgali yangi birlik yuzasidan puxta ko‘nikma shakllangunga qadar boshqa birlik berilmay turadi. Taqsimot mezonlariga itoat qilishning yaqqol misollaridan biri sifatida fe’lning harakat nomi shakli birinchi shaxs shaklidan ancha keyin berilgani ma’qul. Chunki nutq zarurati avvalo ,,o“zim haqimda“ gapirishni taqozo etadi. Dastur tuzuvchilar va darslik mualliflari ilmiy-metodik tadqiqotlar natijalariga amal qilib, taqsimot tadbirini bajaradilar. Leksikaning tasnifi. Til materialini metodik tayyorlashning ushbu bosqichida metodist olimlar o‘quvchilarning til tajribasini sinchiklab tekshiradi va o‘rgatiladigan birliklarini oson/ qiyin guruhlarga ajratadilar. MeюЧK (гaзли (тизcбa aдaБyoПaтдa ,, мeтoдичeckaя типo-лoгия (kлaccифиkaция)") дepaпдa, Ш. БиШKaгий o"2a5БИ-rishda sodir bo‘ladigan qiyinchiliklar tufayli ularni turli toifalarga ajratib chiqish tadbirlari tushuniladi. Demak, tasnif termini beixtiyor qiyinchilik hodisasi bilan fikran bog‘lanadi. Metodik tasnifga bo‘lgan hayotiy ehtiyoj nima bilan isbotlanadi, degan savol tug‘ilishi tabiiy. Bir so‘z bilan javob berib, o‘zlashtirishdagi qiyinchiliklarni darajalarga bo‘lib chiqish niyatida tasnif zarurligini eslatish kifoya. Xorijda va vatanimizda til materiali tasnifi masalasi metodistlar e’tiborini doimo jalb qilib keladi. Metodikada o‘tgan asrning oltmishinchi yillaridan tasnif bilan faol shug‘ullanishga kirishilgan va muhim tadqiqotlar o‘tkazilgan. O‘ttizinchi yillarda amerikalik chet til o‘qitish ruhshunosi H. Hyuz! ona tili bilan taqqoslash orqali chet til leksikasini oson/qiyin toifalarga bo‘lish haqida fikr bayon etgan edi. Mashhur metodistlardan H. Palmer tasnifi fanda keng ma’lum
engilli- "aт yюғ-qatlamlar bo‘lishi mumkin. Lekin uler ko‘pincha gaz-neft Koшaн-ning darakchilari bo‘lib xizmat qiladi. CeoзиK пa oblastlarda, ayniqsa kesimning yuqori intervallarida toza neft uyumlari ko‘p uchraydi; toza gaz uyumlari hamda neft-gaz uyumlari esa 1000-1500 m intervallarda namoyon bo‘la boshlaydi. Toza gaz uyumlari ko‘pincha 1500-2000 m intervallarda, gaz kondensati uyumlari esa 2500-3000 m intervallarda ko‘proq uchraydi. Platforma oblastlarida esa boshqacha manzara kuzatiladi, chunonchi: kesimning yuqori intervallarida gaz uyumlari ko‘proq uchraydi; 1000-1500 m intervallardan boshlab esa neft uyumlari ko‘proq bo‘lib, undan ham chuqurroqda gaz uyumlariga nisbatan ularning sonmi yanada ortib ketadi. Gaz kondensatli uyumlari ayrim hollarda 1000-1500 m intervalda paydo bo‘ladi, 2000-2500 va 2500-3000 m chuqurlikda esa ularning soni yanada ortadi. Masalan, O‘zbekistondagi Ko‘kdumaloq konida gaz kondensati rif majmuasi (yuqori yura davri korbonat formatsiyasi) kesimida an’anaviy XV-RU (rif usti, 2830-2930 m intervalda ochilgan), XV-R (rif, 29303070 m), XV-RO (rif osti, 3110-3200 m) gorizontlarida ochilgan. Gaz kondensati uyumida qatlam bosimi 37,3-56,2 MPa, ter 1109C. Qayd qilingan taxminiy qonuniyatlar gaz uyumlarini izlashda mubim hisoblanadi. Geologik va geolizik tadqiqotlar asosida istiqbolli uchastkalarni ajratish va razvedka burg‘ilashi uchun qulay strukturalarni belgilash mumkin; ular chuqurlikda toza gaz, gaz kondensati yoki gaz-nefi koni borligi haqidagi masalaga oydinlik kiritishi mumkin. Metodik jihatdan to‘g‘ri tashkil yilingan geologik s’yomka, geofizik tadqiqotlar va burg‘ilashishlari bir-birini to‘ldiradi va ga: konining geologik tuzilishini to‘la va aniq yoritishga, gaz va kondern-sat zaxiralarini hisoblash uchun gaz yoki gaz kondensati uyumining kerakli tavsiflarini olishga imkon beradi. Magistral gazuzatgich korxonalarini loyihalashda hisoblangan gaz zaxiralari asos qilib olinadi, shu sababli ularni hisoblash yo‘riqnomalar talablariga rioya qilgan holda bajariladi.
etsa... bu ikki battol shahzodai valiahdni toju taxtdan mosuvo qilib, o‘rniga anov befarosat shahzoda Muhammadni ko‘tarmoq niyatidadur... Sozim ayonmu, mavlono? —Vazirlar to‘g‘risidagi so‘zingiz ayon, begim. Ammo hazrat Ibn Sino!.. —Men ham shunga hayronmen, mavlono, —dedi Xatlibegim. —Ul hakimi hoziq G‘aznaga kelishdin bosh tortib, Hamadon tomonlarda qochib yurgan bo‘lsa... sulton aytgan bu Ibn Sino qaydan keldi? Bu Ibn Sino Teginoboddan topilgan emish, mavlono! Xatlibegimning so‘zlarida aqlbovar qilmas bir sSir-asror bor edi! Beruniy beixtiyor yoqasini ushlab: —Ajab jumboq! —deb yubordi. —Siz aytmoqchisizki, Teginoboddan chiqqan bu Ibn Sino boshqa hakim, ya’niki, soxta Ibn Sino demoqchisiz, begim? Xatlibegim qattiq uf tortib, boshini sarak-sarak qildi. — Bilmam, mavlono. Men uni ko‘rmagan bo‘lsam... Chin Ibn Sinomi, soxtami—bu jumboqni yolg‘iz siz yecha olasiz, mavlono! —Durust. Ammo bu ishdan, ya’niki, chin Ibn Sino o‘rniga soxta Ibn Sinoni topib, uni sultoni salotinga ro‘baro” qilmoqdan maqsadlari ne bu ikki vazirning? — Maqsadlari? O, mavlono, mavlono! Allomai zamon degan nomingiz bilan bu ikki shaytonning firib yumushlariga aqlingiz yetmaydi. Maqsadlari— amiral-mo‘ʻ’mininning boshiga yetmoq! Bu soxta Ibn Sino qo‘li bilan unga og‘u berib o‘ldirmoq! —dedi Xatlibegim, dedi-yu, o‘z so‘zidan o‘zi qo‘rqib, ko‘zlari olazarak bo‘lib eshikka qaradi. Beruniy boshi garang, tili lol, churq etmay o‘tirardi. Boya Ibn Sino to‘g‘risidagi xabarni eshitganida yuragiga yopirilib kelgan quvonch endi tamom so‘ngan, uning o‘rinini yana o‘sha eski alamli o‘ylar egallagan edi. «Haqiqatan, nechun uni, fikri zikri kitob bilan band bo‘lgan bir sho‘rlik allomani bu qabih ishlarga sherik qilmoqchi bo‘ladilar? Hokimiyat uchun, toju taxt uchun, baniodamlar ustidan hokimlik qilmoq uchun hech bir tubanlikdan qaytmas ekanlar, o‘zlari qilsin bu tubanlikni! 222
Chet elda yurgan farzandlarini sog’inib, kechalari mijja qoqmay jigarbandini o’ylab yurgan onalar ko’p Diydor ko’rishib, bolalarning yangi hayotiga yaqindan guvoh bo’lish hammaga ham nasib etavermaydi
* * * O‘gitlar aylay, bo‘lmasin begona, Amal qilsinlar yaxshilar mardona. Yaxshiliqdan rang olib poklansin el, Dovrug‘ taratgay jumlayi jahona. Bo‘ylar ko‘rsatsa bog‘aro ezgulik, Miskin bu ko‘ngil kuylar shodiyona. Sadoqat mulkin asrang egri qo‘ldan, Ruxdar yuksalar yettinchi osmona. El ichra erkin yayrasin Haqqushi, Bir umr o‘rin qolmasin gumona. Ka’ba tavofin ixtiyor etibsiz, Ziyorat qiling kulbam g‘aribona. Ey, Safo Ochil, g‘ariblik pisandmas, Yurt tinch bo‘lsa-yu, aylasam tarona.
5. Qonun umrbod yoki uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilingan mahkumga, qonun bilan belgilangan muayyan muddatlar o‘tganidan so‘ng va nazarda tutilgan shartlar mavjud bo‘lgan hollarda, afv etish to‘g‘risida iltimosnoma berish huquqini taqdim qilgan holda unga umid bag‘ishlaydi. 6. Qonun rag‘batlantiruvchi normalarni ham nazarda tutadi: basharti, umrbod ozodlikdan mahrum qilishga hukm qilingan mahkum qonun bilan o‘rnatilgan muddatlarni o‘tash bo‘yicha belgilangan rejimni buzganlik uchun intizomiy jazo olmagan bo‘lsa, saqlashning qattiq sharoitlaridan oddiy sharoitiga, oddiy sharoitidan yengillashtirilgan sharoitiga o‘tkazilishi mumkin. 7. Umrbod ozodlikdan mahrum qilishga hukm qilingan shaxsga xalqaro standartlarga mos keladigan sharoitlar yaratib beriladi. Qonunning, umrbod ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ijro etishga taalluqli bo“lgan, yuqorida zikr etilgan qoidalari Birlashgan Millatlar Tashkiloti kongressi tomonidan jinoyatchilikning oldini olish va huquqbuzarlar bilan muomalada bo‘lish bo‘yicha 1995-yil Jenevada qabul qilingan va Iqtisodiy va ijtimoiy Kengash rezolutsiyasi bilan 1957-yil 31-iyulda ma’qullangan, mahkumlar bilan muomalada bo‘lishning minimal standart qoidalariga mos kelibgina qolmasdan, qator holatlar bo‘yicha uni jiddiy ravishda rivojlantiradi ham. O‘z navbatida, «Qamoqqa olishga sanksiya berish huquqi sudlarga o‘tkazilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida»gi Qonunning qabul qilinishi munosabati bilan, qamoqqa olish shaklidagi ehtiyot chorasini qo‘llash huquqini prokuratura organlaridan sudga o‘tkazish yo‘li bilan sudgacha bo‘lgan ish yurituvi bosqichida fuqarolarning huquqlarini samarali himoya qilishni amalga oshirish bo‘yicha sud vakolatlari jiddiy ravishda kengaydi. Fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarining qo‘shimcha kafolatlari o‘rnatilib, ular quyidagilarda namoyon bo‘ladi: 1. Qonunda qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qo‘llashning tartibi va shartlari belgilangan. 2. Mazkur ehtiyot chorasi faqat favqulodda holatlarda, boshqa, yengilroq ehtiyot chorasini qo‘llashning imkoni bo‘lmagan hollarda qo‘llanilishi mumkin. 3. Qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi prokuror yoki prokuror bilan kelishilgan holda tergovchi tomonidan berilgan iltimosnoma bo‘yicha qo‘llanilishi mumkin. 14
Xizmat yozishmalari aloqa bo‘limining tartib raqamigina yoziladi. Masalan: Toshkent, 47; Marg‘ilon, 8. Pochta adresi, Aloqa vazirligi yo‘riqnomasiga muvofiq. quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: viloyat, respublika ahamiyatidagi shaharlarga yuborilayotgan pochta jo‘natmalarida shartli raqam yozilgandan so‘ng, avvalo shahar nomi, keyin xat-xabarni yetkazib beruvchi aloqa bo‘limi (raqami yoki nomi) ko‘rsatiladi. Bulardan keyin ko‘cha nomi, uy va xonadon raqami va, nihoyat, oluvchining ismi, ota ismi va familiyasi yoziladi. Oluvchining nomini yozganda, ko‘pincha uning ismi va ota ismining bosh harflarini ko‘rsatish kifoya: uning familiyasi esa jo‘nalish kelishigida ("ga" qo‘shimchasi bilan) yoziladi. Xatjildning quyi qismida esa jo‘natuvchining adresi bosh kelishikda rasmiylashtiriladi. Adres yozish namunalari 1-ilova Qayerga Samarqand shahri. 46 Bog‘ishamol ko‘chasi. 41-uy Kimga Rahim Islomovich Aliyevga Aloqa bo‘limi shartli raqami va jo‘natuvchi adresi 700198 Toshkent shahri. 5-Ko‘yliq 703046 dahasi. 42-uy. 14-xonadon (qabul qiluvchi Mahmud Sobirovich Karimov aloqa bo‘limi shartli raqami) 2-ilova Qayerga Toshkent shahri. 8,5 Matbuotchilar ko‘chasi. 32-uy Kimga "Uzbekiston ovozi" gazetasi tahririyatiga Aloqa bo‘limi shartli raqami va jo‘natuvchi adresi 700083 717313 Namangan viloyati, Chortoq tu- (qabul qiluvchi mani. Oxunboboyev qishloq fuqarolar aloqa bo‘limi yig‘ini, Valiyev ko‘chasi. 13-uy shartli raqami) O. Dadaboyev –
yatga A ar = (2) soz 2 sz soz!» soz!» Demak, { 2) = = 14072, (22) —— = 1448 4. sh = Sr 2 funksiyaning hosilasini toping. Yechilishi.
Yoturman sarg’aygan o’tlar ustida
— Ha, turgan gap, lekin u har holda bama’ni ish qilgan
$8,4. Bir necha foydalanuvchilarga bir xil xabarni Natijada ni hosil jo‘natishga asoslangan hujum qilish mumkin. mm bo‘lganligi sababli 8 дaн ga ega bo‘lish mumkin. Bundan mni Faraz qilaylik, Ala bir xil m xabami bir necha foydalanuv shifrlab jo‘natishni xohlaydi. Ushbu foydalanuvchilaming modullari mos n. qiymatini osongina topish mumkin: т= (тcивeд)"". 1123454321 1-chi foydalanuvchi uchun, 2-chi foydalanuvchi uchun, 3-chi foydalanuvchi uchun. Deyarli barcha 7, 7, 7y modullar jufti-jufti bilan o‘zaro tub bo‘ladi. Buzg‘unchi Eva G, C2, € xabarlarni tutib olib, m? modny Modim”, niJzsc1 Modjm?, n2Jezc2 topish uchun qoldiq had haqidagi xitoy teoremasidan foydalanishi MAR a Chunki, m minfn,, 5z, 1.) bo‘lganligi bois, m? «m,n, o‘rinli bo‘ladi. ИИ тoмe, Evam butun sonini aniqlashini anglatadi, Bu sondan m butun sonini murakkablik tug‘dirmaydi. Misol, Faraz qilaylik, foydalanuvchilaring modullari mn, #137703491, n, —144660611, n, —149897933 $8,5. Ochiq kalit kichik bo‘lganda bir-biriga bog‘langan xabarlarga hamda Eva tutib olgan shifrlangan xabarlar mos holda asoslangan hujum 4 =124100785, c; = 85594143, c, —148609330 bo‘lsin. Quyidagi chiziqli taqqoslamalar sistemasining Alisa ikkita xabami Bobga shifrlab jo‘natmoqchi. Faraz qilaylik, n zmdn, m ze,modn,, m ze,modn, shifrlashda foydalaniladigan Bobning ochiq kaliti ey kichik va moduli ny o‘ng tomonlari va modullari ma’lum bo‘lgan holda yechish bo‘lsin. Shifrlanishi lozim bo‘lgan m, va wt xabarlar bir-biri bilan chiziqli «Matxmatica» tizimining ChinesekemainderTheorem — funksi bog‘lagan, qo‘ni paanad bo‘lsin Bi’sida o‘ta orlik” a’ foydalanamiz. Buning uchun avvalo Number heory Functions! tegishli bo‘lib, chiziqli bog‘lanish buzg‘unchi Evaga ma’lum bo‘lsin bo‘lsin. yuklaymiz: Koppersmit va boshqalar Eva ochiq m, xabami tiklashning quyidagi ikkita usulini bayon qilishgan (16). “Aniq usul, Avval ushbu usulni € g 23 holi uchun bayon qilamiz. m, va mz xabarlarga mos keluvchi shifrmatlar mos holda ; va €, bo‘lsin. U holda qzmmodnz va c. = (a-т. b)” modn, bo‘lib, 428) sa’b ai ai 2 (2. —a8a) 20). Зaётp k-Зa"5йт kЗaбз ap 29) Ushbu tenglikni «Marhematica» paketini Simplify funksiyasi orqali tekshirib ko‘rish mumkin. И. Tи 1) True «e NumberTheony Functions” 11 = 137703491; 12 = 144660661; n3 -149897933; d # 124100785; (2 = 85594143; (3 = 148609330; тcyбeй = CппeзeKeтaтaekтпeoгeт (1, c2, 3), (11,12, 13) II 1881563525396008211918161 152
sa, shuncha ko‘p miqdorda mikroorganizmlar bo‘ladi. Don massasini turli xil iflosliklardan tozalash undagi mpkroorganizm-lariing sopini keskin kamaytiradi va dop massasipi uzoq vaqt va sifatli saqlashsi ta’minlovchi tadbir hisoblanadi. Koitrol savollar 1, Don va dukkakli donlarga saqlash obyekti sifatida xarakteristika bering. 2 G‘alla ekinlari donining tuzilishini ta’riflab bering, 3, Don va dukkakli doilarii ximiyaviy tarkibi bo‘yicha qayday tu-ruhlarga bo‘linadi: 4. Don va dukkakli donlar ximiyaviy tarkibining ularnipg saqlanuvchanligiga ta’siri. 5. Don massasi va uning tarkibiy qismlari to‘g‘risida tushuncha be-rilg. 5, Donning sifat ko‘rsatkichlari va ularni guruhlash. 7. Doining sifatini aniqlashda namuna olish metodikasini ayting. 8. Donning sifat ko‘rsatkichlarini aniqlash xakida ma’lumot bering va xar bir sifat ko‘rsatkichini ta’riflang. 9. Donning fizikaniy xossalari va ularning amaliy ahamiyati. 10. Don to‘kiluvchanligining uni saqlashdagi ahamiyatn. P. Donning o‘z-o‘zidai saralaiishi qaysi omillarga bog‘liq va bu ja-rayoniping donni saqlashdagi roli. 12, Don massasining g‘ovakligi va uning doiii saqlashdagi ahamiyati to‘g‘risida tushuncha bering. 13. Don massasining sorbsion xususiyati qanday» Donning gigroskopligiga tushuncha bering. 14. Donping muvozanatdagi namligi va uning saqlashdagi roli. 15. Sorbsiop gisterezis hodisasi nima 7 Doi massasining issiqlikka munosabati qapdayt Don massasi issiqlik xususiyatlarining uni saqlashdagi ahamiyati. « Don fiziologik xossalarining uni saqlashdagi roli. . Don massasini azrob Va apazerob nafas olishining mohiyati va saqlashda tadbirlar ishlab chiqishning ahamiyati. 19. Doiying pafas olish xarakteri va jadalligiga ta’sir etuvchi millar. 0. Doppilg o‘z—o‘zidan qizishiga sababchi omillar va ularning don g‘amligiga bog‘liqligi. (——21. Doniing o‘z—o‘zidap qizish turlari va ularpipg mahsulot sifatiga ta’siri. v 22. Dopiing to‘liq fiziologik piiiii sharoiti va dDavominligi. Uning saqlashdagi va mahsulot sifatini belgilashdagi ahamiyati. 23. Doni va urug‘ni saqlash davrida ko‘kariliiing o‘ping sifatiga ta’siri. 24. Dop va dop mahsulotlarida uchraydigan hasharot va kapalar, ularning mahsulot sifatiga ta’siri. 25. Mikroorgapizmlarning dop sifatiga ta’siri. . 26. Dop massaspda uchraydigan mikroorganizmlar turlarini aitnig. 3-60b. DON MASSASINI SAQLASH USULLARI VA REJIMI Doi massasini saqlashin tashkil etishdan oldip uning saqlanish muddatini bilish masalasi tugiladi va shupga qarab ish yuritish talab etiladi. Cho‘pki yuqoridagi ko‘rsatkichlarga e’tibor berilgan taqdirda dos tarhibida bo‘ladigap barcha fiziolo-67
Javob: Ha, biz bir nechta bepul namunaga ega bo'lamiz, ammo transport xarajati mijozlar hisobida bo'lishi kerak Shuning uchun siz yuk tashish narxini to'lashingiz yoki namunalarni to'plash uchun kurerni tashkil qilishingiz mumkin
1.5.5. Jihozni yakka sinovdan o‘tkazish O‘rnatilgan texnologik jihozni yakka sinovdan o‘tkazish lozim: yuritmali mashina, mexanizm va apparatlarni—salt holatda va yuklama ostida; apparat va sig‘imlarni— mustakamlikka va germetiklikka sinovdan o‘tkaziladi. Yakka sinovlarni boshlashdan oldin, jihoz elektr tarmog‘iga ulanishi, barcha quvurlar bilan biriktirilishi, erga ulanishi, yog‘lash va sovutish, avtomatik himoyalash sistemalari ishga tushirilishi lozim. Yakka sinov ishlari bosh pudratchi, montaj qiluvchi tashkilot va buyurtmachi hamkorligida tuzilgan grafik asosida, montaj qiluvchi tashkilot va buyurtmachining muxandis-texnik xodimlaridan ajratilgan javobgar shaxslar tomonidan amalga oshiriladi. Oddiy kinematik sxemaga ega bo‘lgan va o‘rnatishga yig‘ilgan holda keladigan jihozlarni 1 soatdan 3 soatgacha, murakkab kinematik sxemaga ega bo‘lgan, montajga alohida blok va qismlar holida keladigan va katta uzunlikka (balandlikka) ega bo‘lgan jihozlar 2—6 soatgacha sinovdan o‘tkaziladi. Mashinalar uchun birinchi navbatda elektrodvigatel yakka o‘zi ishga tushiriladi va valining aylanishi kerakli yo‘nalishda ekanligi tekshiriladi. Aks holda elektr fazalari almashtiriladi. Sinov o‘tkazilayotganda asosiy e’tibor jihozning Zavod-tayyorlovchi tomonidan berilgan texnik talablarni bajarilishiga qaratiladi. Mashinani birlamchi ishga tushirishda juda kichik vaqt mobaynida bir necha bor elektrodvigateli ishga tushiriladi. Aylanish chastotasi rostlanadigan yuritmalar uchun sinov eng kichik aylanishlardan boshlanadi va asta-sekin aylanishlar soni oshiriladi. Ishlash paytida elektrodvigatel, reduktor, podshipniklar, ishqalanuvchi yuzalarda begona shovqin bo‘lmasligi tekshiriladi. Ishchi organlar va podshipniklarning isish harorati zavod-tayyorlovchi tomonidan yuborilgan instruktsiya va pasportlarda ko‘rsatilgan darajada bo‘lishi lozim. Ishchi organlarning harakatlanish sinxronligi va boshqalar kuzatiladi. 75
Provat Lakra (1997-yil 12-avgustda tug'ilgan) - hind professional futbolchisi, Hindiston Superligasining "North- East United " klubida himoyachi sifatida o'ynaydi. U asosan chap qanot himoyachisi sifatida o'ynaydi, lekin Lakra o'ng qanot himoyachisi sifatida ham o'ynay oladi. Klubdagi faoliyati Mohun Bagan Lakra 2015-yilning 28-mart kuni Kolkata derbisida Sharqiy Bengaliyaga qarshi o‘yini uchun o‘yinning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Joriy mavsumdagi ajoyib o'yinlari natijasida Provat Lakra I-Liga 2015ning eng yaxshi darvozaboni deb tanlandi. 2015/16 I-liga mavsumida Lakra 1-raqamli darvozabon sifatida tan olindi va shuningdek, Tampines Rovers FC va Shandong Luneng Taishanga qarshi OChL saralash bosqichida o'ynadi. U, shuningdek, 2015-16-yilgi mavsumda FPAI muxlislari tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi sovrini bilan taqdirlangan. Bengaluru FC 2015-yilning yozida Lakra I-liganing amaldagi chempioni Bengaluru FC ga qo'shildi. 2015-yilning 17-yanvarida Mavia Bangalor futbol stadionida Dempoga qarshi Bengaluru FC jamoasi tarkibida debyut o'tkazdi va bu o'yinda Provat Lakra o'zining birinchi darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi. Bengaluru bilan debyut mavsumida Provat Lakra 20 ta o'yinda maydonga tushdi va ularga I-ligada g'olib chiqishga yordam berdi. 2015-yilning 4-fevralida Mavia Osiyo Chempionlar Ligasidagi debyutini Malayziyaning Larkin Stadium stadionida Johor Darul Ta’zimga qarshi o‘tkazdi. U mavsum oxirida Bengaluru bilan ikki yillik shartnoma imzoladi, bu shartnoma uni 2016-17 I-liga mavsumi oxirigacha klubda qoldiradi. NorthEast United 2018-yilning 10-may kuni Hindiston Superligasining NorthEast United jamoasi Provat Lakra bilan 3 yillik shartnoma imzolagani e'lon qilindi. 2021−22-yilgi mavsumda Provat Lakra North East United bilan shartnomasini uzaytiradi. Faoliyat statistikasi Klub Manbalar 1997-yilda tugʻilganlar Yashayotgan insonlar Sportchilar
Bilimini sinab ko'rishni xoxlaganlar uchun uchun tez orada "Intellektual Ring"ning davomli sonlari! Vaqt o‘tadi va hayot ko‘rsatadi Hammasi yaxshilikka bo‘lgan bo‘ladi :-)
ularni ham xalq dushmaniga aylantirish mumkin-ku? Uchinchidan, O‘zbekiston KP(b) MK plenumi qarorining «a» bandiga e’tibor qiling. Unda A. Ikromov fosh etilgan xalq dushmanlaring rahbarlik lavozimlariga chiqib olishlariga imkon yaratganlikda ayblanyapti. Ammo, agar F. Xo‘jayev nazarda tutilayotgan bo‘lsa, u 1924 yilda A. Ikromovdan kattaroq lavozimda ishlagan va shu bois, ayblov oddiy mantiqqa ham to‘g‘ri kelmaydi. Undan tashqari, partiyada o‘rnatilgan tartibga ko‘ra, shaxs respublika bo‘yicha bironta e’tiborga molik lavozimga tayinlanishi yoki saylanishidan avval partiya markaziy komitetida, xususan Stalin va boshqa rahbarlar huzurida suhbatdan o‘tishi shart bo‘lgan. Demak, «xalq dushmanlari»ning yuqori lavozimlarga tayinlanishida S5talm va uning safdoshlarining ham aybi bor. U holda, nima uchun ular javobgarlikka tortilmadilar? To‘rtinchidan, A. Ikromov oddiy partiya a’zolarining F. Xo‘jayevni tanqid qilishlariga yo‘l qo “ymaganlikda ayblanyapti. O‘zimgiz o‘ylang, rasmiy ravishda sud ayblovi e’lon qilinmagan shaxsning mitingda jinoyatchi deb qoralanishi qaysi huquqqa to‘g‘ri keladi? Bu sharoitda aybsizlik prezumsiyasi nima bo‘ladi? Undan tashqari, miting qatnashchilari tergov materiallari bilan tanish bo‘lmasa, qaysi asosga ko‘ra F. Xo‘jayevni tanqid qilishlari mumkin. Maqsad aniq — mitingchilar yuqoridan kelgan ko‘rsatmalarni ko‘r-ko‘rona tasdiqlashlari va sudni bu materiallar bilan qurollantirishlari lozim bo‘lgan. hisbga olishning talab “qilinishi, aro. tergovga “bevosita aloqasi bo‘lmagan partiya Markaziy komitetining bunday talabni qo‘yishi endilikda taajfublanardi emas, chunki u huquqni muhofaza qiluvchi organlarning vazifalarini ham o‘zlashtirib olgan va ular ustidan o‘z hukmronligini o‘rnatgan edi. Keltirilgan dalillardan, kommunistik partiyaning qonunchilik bilan umuman hisoblashmaganligidan tashqari, o‘z foydasi uchun har qanday soxtalashtirilgan ishdan ham qaytmaganligi ko‘rinib turibdi. Lekim Stalin uchun buning ahamiyati yo‘q edi. 1938 yil 13 martda sud mazkur guruhga kirgan 15 kishini, jumladan F. Xo‘jayev va A. Ikromovni oliy jazoga—otib o‘ldirishga hukm qildi. Ertasiga hukm ijro etildi. O‘zbekistonning kelajagi uchun ulkan hissa qo‘shgan buyuk insonlarning hayoti ana shunday fojiali tugadi. Shubha yo‘qki, A. Ikromov, F. Xo‘jayevda ham xato va kamchiliklar bo‘ Igan, aybsiz— Parvardigor. Lekin bir narsa aniq qilganlar, markazning tazyiqini susaytirish borasida bor imkoniyatlardan foydalanganlar. Afsuski, ular aynan shu xizmatlari uchun «aybdor» bo‘ldilar, chunki bu xalqning o‘zligini tanishiga va oxir-oqibat mustaqillikka chiqishiga olib kelishi mumkin edi. Rasman qo‘yilgan ayblar—Sovetlarga qarshi kurash, trotskiychilarga qo‘shilish, chet el razvedkasiga xizmat qilish va boshqalar esa KPSSning XX syezdidan keyin uydirma ekanligi to‘liq isbotlandi. Lekin ular yuridik jihatdan oqlangan bo‘lishlariga qaramay, siyosiy tomondan faqat O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan keyingina
Foydali odam odamlarning sarasidir, mehribon odam odamlarning aslidir. Yusuf Xos Hojib Bag‘rikeng insonlar g‘eyat noyobdirlar. Ularning yonida nafas olish yengil, suhbatida bo‘lish baxt. Abdulla Oripov Odamga odamiyligi barobarida odamiylik bilan javob qaytar, ajrimli bo‘lganligi uchun odam odam deb ataladi. Yusuf Xos Hajib Insonning xayrli va go‘zal ishlari uchun xizmat qiluvchi ruhiy xislatlari yaxshi fazilatdir, agar aksi bo‘lib inson ular bilan yomonlik va qabih ishlar qilsa bu xislatlar razillik, shakkoklik va kamchiliklardir. AbuNasr Forobiy Odamgarchilik qilganga odamgarchilik qil, odamgarchiligi barobarida adolat bilan javob ber. Yusuf Xos Hojib Odam ermas ulki, noinsof erur. Alisher Navoiy Odamlarning eng xotiri kuchlisi ularning ichidagi eng unutuvchisidir, ko‘ngillarning eng yumshori salobatligi-yu shafqatlisidir. Mahmud Zamaxshariy Inson uchun samimiyatdan ortiq fazilat yo‘q. Abdulla Oripov Yumshoq tabiatli kishi odamlar orasida sevimli bo‘ladi, qahri qattiq kishi jirkanch bo‘ladi. Yusuf Xos Hojib 203
hajmi 70-7590, g‘ovakliligi 58-6190, havosi 12-2090 bo‘lishi kerak. Oziq moddalarning miqdori 1O0 g da: azot–15-25, fosfor–20-30, kaliy–25-35 mg ni tashkil qilishi kerak. Tuzlarning umumiy kontsentratsiyasi 0,9-190, xlor 53ca —0,00790. O‘zbekistonda ochiq yerga ko‘chatlar yuqori sifatli dala yeri (4096), chirindi (4090), oldindan kompostrlangan qirindi, sholi shuluxasi yoki qumdan (20020) tashkil topgan tuproqlarda yetishtiriladi. Ammo 1 m" mazkur aralashmaga quyidagi miqdorda mineral o‘g‘itlar qo‘shiladi (g): ammiakli selitra–300, qo‘shsuperfosfat –400, ammoniy sulfati –400, kaliy sulfati – 400-5O0, mis kuporosi–1,5, nordon ammoniy molebden –3, marganets sulfat –2,25, natriy sulfati –0,7, tsink sulfat –0,7. Yetishtirish muddatlari va texnologiyasiga qarab sabzavot ekinlarini ko‘chatlari ertagi (ertagi oddiy va gulkaram, ertagi pomidor), o‘rtagi (o‘rtagi karam, bodring, poliz ekinlari, o‘rtagi pomidor, qalampir, baqlajon), kechki (kechki karam, pomidorning ertapishar navlari takroriy ekin uchun) bo‘ladi. Ertagi ko‘chatlar issiq parniklarda va isitiladigan issiqxonalarda; o‘rtagilari–yarim issiq parniklarda, isitilmaydigan va xatarli vaziyatlarda qo‘shimcha isitish vositalari bilan ta’minlangan plyonkali issiqxonalarda; kechkilari–ochiq egatlarda yetishtirib olinadi. Ko‘chatlarni tannarxiga urug‘ ekilgandan boshlab uni unib chiqishigacha o‘tgan vaqtni qisqartirish ta’sir etadi. Shuning uchun urug‘larni namlash, undirib olish va chiniqtirish usullaridan keng foydalaniladi. Chiniqtirish, ko‘chatlarni ochiq ko‘chatxonalarda va plyonkali inshootlarda yetishtirilganda ayniqsa, samaralidir. Urug‘lar dastlab yirik va o‘rtacha fraktsiyalarga ajratib saralanadi, 15-20960 maydalari chiqitga chiqariladi. Saralangandan so‘ng ular zararkunanda va zamburug‘ sporalariga qarshi qizdiriladi. Buning uchun 2535"S haroratda bir sutka davomida yaxshilab quritilgan karam, bodring va pomidor urug‘lari 3-3,5 soat davomida 50-557S da qizdiriladi. Agarda urug‘lar yuzida kasallik qo‘zg‘atuvchi va zararkunandalar bo‘lmasa ekiladigan urug‘lar qizdirilmaydi, ammo kasalliklarga chalinishi oldini olish uchun ular zararsizlantiruvchi moddalar bilan ishlanadi. Ekiladigan maydon hajmiga ko‘ra urug‘larni ekish qo‘lda yoki ekish seyalkalari yordamida bajariladi. Maysazorga urug‘lar qo‘lda sochma yoki qatorlab ekiladi. Qatorlab ekilganda tuproq tekislanadi va biroz zichlanadi, so‘ng planka (yog‘ochli) marker (xashkash) bilan chuqurligi 1-1,5 sm li jo‘yaklar olinadi. Bu jo‘yaklarga bir-biridan 0,5-1 sm oraliqda urug‘lar terib chiqiladi. Urug‘lar ustiga mayda oziq aralashma g‘alvir orqali o‘tkazilib 0,5-1 sm qalinlikda ko‘miladi. Marker izlariga ekilganda urug‘larni xaskashning orqa tomoni bilan ko‘mish mumkin. Ochiq yerda ko‘chatlarni yetishtirishda urug‘larni ekish muddatlari uni dalaga o‘tqazish muddatlari, yetirishtirish davomiyligi va foydalaniladigan inshootlarning turlariga ko‘ra aniqlanadi. Urug‘ni ekish me’yorlari ularni yirikligi, o‘simliklarni oziqlanish maydoni va ko‘chatlarni yetishtirish usullariga bog‘liq (10-jadval). 77
Toshkentda xokkey bo‘yicha bolalar turniri bo‘lib o‘tadi 15-dekabr kuni Toshkentdagi Next savdo-ko‘ngilochar majmuasining Ice Rink muz maydonida bolalar o‘rtasida shaybali xokkey bo‘yicha musobaqa bo‘lib o‘tadi. Unda 60 ga yaqin yosh sportchi — shu yerdagi xokkey sessiyasi tarbiyalanuvchilari hamda “Binokor” xokkey klubi o‘yinchilari ishtirok etadi, deb xabar beradi “Gazeta.uz”. Musobaqa to‘rt yosh kategoriyasida o‘tkaziladi: kichik (4–6 yosh), o‘rta (7–9 va 10−12 yosh) hamda katta (13 yoshdan yuqori). Har bir o‘yin 15 daqiqalik uch raunddan iborat bo‘ladi, ularning orasidagi tanaffus esa 5 daqiqani tashkil etadi. Turnirning kirish qismida yoshlar ijodiy jamoalari chiqishlari hamda yosh tomoshabinlar uchun turli tanlovlar bo‘lib o‘tadi. Musobaqalar yakuniga ko‘ra g‘oliblarni taqdirlashga bag‘ishlangan tantanali marosim bo‘lib o‘tadi. Musobaqa soat 10:00 dan 13:00 ga qadar bo‘lib o‘tadi. Kirish bepul.
6.Har bir pedagog u faoliyat olib yuritayotgan ta’lim-tarbiya muhitining xususiyatlari, mavjud ichki va tashqi shart-sharoitlarini inobatga olgan holda muayyan texnologik yondashuvni amalga oshirish imkoniyatiga ega. 7. Pedagogik texnologiya o‘zida ta’lim, tarbiya va shaxs taraqqiyoti (kamoloti) birligini ifoda etadi. Shuningdek, pedagogik texnologiya quyidagi umumiy xususiyatlarga ham ega: Muhim xususiyatlar Ilmiy-nazariy, amaliy g‘oyalarni shakllanish jarayonining mohiyatini ifodalash, o‘quv-tarbiya maqsadi, mazmuni, shakl, metod va usullarini ilmiy jihatdan asoslash, pedagogik jarayonning umumiy loyihasini ishlab chiqish Amaliyotdagi tadbiqi hamda samaradorlik darajasi Rejalashtirilgan pedagogik faoliyat natijalariga erishishning maqsadi, mazmuni, metod va vositalar yordamida algoritmli jarayonni yoritish 7-rasm. Pedagogik texnologiyaning o‘ziga xos xususiyatlari V.P.Bespalko pedagogik tizimni pedagogik texnologiyaning asosi ekanligini e’tirof etgan holda, uni quyidagi elementlardan iboratdir deya e’tirof etadi: 42
Islom Abdugʻaniyevich Karimov (1938-yil 30-yanvar, Samarqand shahri - 2016-yil 2-sentabr, Toshkent shahri) - davlat va siyosat arbobi, Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti Oʻzbekiston Qahramoni (1994)
(portlatish, qurilish Ba boshqa) ishlar bajarilishi natijasi bo‘lishi mumkin. Suvning ifloslanishi, odatda, sanoat ishlabchiqarishi chiqindilari suvga tashlanishi, kimyoviy, biologik moddalar, zaharli ximikatlar va hokazolarni saqlash qoidalarining buzilishi natijasida yuz beradi. Atmosfera havosining ifloslanishi deganda, atmosferaga ifloslantiruvni moddalarni chiqarib yuborish qoidalarining buzilishi, buning natijasida havoda zaharli moddalarning yo‘l qo‘yiladigan eng yuqori miqdori oshib ketishi tushuniladi. Masalan, korxona tomonidan tozalash filtrlarini qo‘llamaslik. Ifloslanish darajasini belgilayotganda yer, suv va atmosfera havosida zararli moddalar yo‘l qo‘yiladigan konsentratsiyani o‘rnatadigan normativlarga amal qilish kerak. Sog‘liqni saqlash qonunchiligi oqava suvlarni tozalash zararli chiqindilarni yo‘q QILISHNI ta’minlamaydigan yangi va rekonstruksiya qilingan korxona, sex va boshqa ishlab chiqarish obyektlarini qurishni ta’qiqlaydi. Tahlil qilinayotgan modda doirasida harakat bilan oqibat o‘rtasidagi sababiy bog‘lanish shundan iboratki, harakat atrof muhitning tabiiy xususiyatlari o‘zgarishiga olib kelishi kerak, Bu o‘zgarishlar o‘zining yangi xususiyatlari bilan, masalan, mexanik aralashma miqdorining zararli moddalar bilan ko‘payishi yoki tabiiy obyektlardan birining fizik hajmi kamayishi bilan boshqa muhofaza qilinadigan obyektlar holati o‘zgarishini (odamlarning ommaviy ravishda kasallanishi, hayvonlar, parrandalar yoki baliqlarning qirilib ketishi yoki boshqacha og‘ir oqibatlar, shuningdek, inson o‘limi va hokazolarni) keltirib chiqaradi. Biroq, agar tabiiy muhit yoki uning obyektlaridan biri ifloslanishi bilan birga hayvon, parranda yoki baliq zaxirasining populyatsiyasi boshqa sababdan yuzaga kelgan epizootiya natijasida qirilib ketsa, u holda sababiy bog‘lanish bo‘lmaydi.
Prezidentining Oliy Majlisga Murojaatnomasi BMTda tarqatildi O`zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlisga Murojaatnomasi asosiy qoidalari “2030 yilgacha Barqaror rivojlanish sohasidagi kun tartibini amaliy ro`yobga chiqarish bo`yicha O`zbekiston hukumatining chora-tadbirlari to`g`risida” degan nom bilan Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi 72-sessiyasining rasmiy hujjati sifatida tarqatildi. Tashqi ishlar vazirligi xabariga ko`ra, hujjat tashkilotning rasmiy tillariga (arab, ingliz, ispan, rus, fransuz va xitoy) tarjima qilindi hamda BMTda akkreditasiyadan o`tgan barcha diplomatik vakolatxonalarga tarqatildi, shuningdek, BMT rasmiy hujjatlari tizimida joylashtirildi.
Mustaqillik bayrami munosabati bilan Uzbekistan Airways 1, 2 va 4-sentabr kunlari Nukus, Termiz va Urganchga qo‘shimcha aviaqatnovlarni amalga oshiradi. Aviakompaniya matbuot xizmati xabariga ko‘ra, qo‘shimcha qatnovlar quyidagi jadval asosida amalga oshiriladi: Toshkent—Nukus—Toshkent qatnovi 1-sentabr kuni Toshkentdan jo‘nab ketish: 20:00, Nukusga yetib borish: 21:40; Nukusdan jo‘nab ketish: 22:30, Toshkentga yetib borish: 23:50. Toshkentdan jo‘nab ketish: 07:40, Termizga yetib borish: 09:00; Termizdan jo‘nab ketish: 09:50, Toshkentga yetib borish: 11:00. Toshkentdan jo‘nab ketish: 19:30, Urganchga yetib borish: 21:00; Urganchdan jo‘nab ketish: 21:50, Toshkentga yetib borish: 23:10.