Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ការព្យាបាលដោយប្រើភាពក្តៅមានពីរប្រភេទ នោះគឺក្តៅស្ងួត និងក្តៅសើម៖ ក្តៅស្ងួត ជាការប្រើវិធីស្អំទឹកក្តៅដោយមានទ្រនាប់ត្រឹមត្រូវ ហើយក៏ងាយស្រួលធ្វើដែរ ក្តៅសើម ជាវិធីដែលប្រើកន្សែងក្តៅស្អំ ឬការងូតទឹកក្តៅ មានករណីច្រើនណាស់ដែលការព្យាបាលនេះមិនគួរធ្វើលើរាងកាយ។ បើសិនជាអ្នកមានអាការៈហើម ឬជាប់ស្បែក យកល្អគួរតែប្រើវិធីព្យាបាលដោយប្រើភាពត្រជាក់វិញ។ ការព្យាបាលដោយប្រើភាពក្តៅក៏មិនគួរធ្វើលើរបួសដែលមានដំបៅបើកមុខដែរ។ ករណីជំងឺខាងក្រោមនេះក៏មិនត្រូវការការព្យាបាលដោយភាពក្តៅដែរ៖ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ការរលាកស្បែក ជំងឺសរសៃឈាម ការកើតជាកំណកក្នុងសរសៃឈាមវ៉ែនជ្រៅៗ ជំងឺគ្រិនរឹងច្រើនកន្លែង បើសិនជាអ្នកមានជំងឺបេះដូង ឬលើសសម្ពាធឈាម ចូរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យសិនថាអ្នកអាចប្រើវិធីព្យាបាលនេះឬអត់។ បើសិនជាអ្នកមានផ្ទៃពោះ យកល្អគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដែរមុននឹងជ្រើសរើសការប្រើស៊ូណា ឬងូតទឹកក្តៅ។ ការព្យាបាលដោយប្រើភាពក្តៅជាញឹកញាប់គឺមានប្រយោជន៍នៅពេលប្រើក្នុងអំឡុងពេលមួយដែលត្រឹមត្រូវ។ ការគាំង ឬតឹងសាច់ដុំ ឬសន្លាក់តិចតួចច្រើនតែអាចធូរស្រាលមកវិញតាមរយៈការស្អំទឹកក្តៅពី ១៥ ទៅ២០នាទី។ ចំពោះករណីឈឺចាប់ពីកម្រិតមធ្យម ទៅធ្ងន់ធ្ងរអាចនឹងធូរស្រាលវិញតាមរយៈការងូតទឹកក្តៅរយៈពេលយូរចន្លោះពី ៣០នាទី ទៅ២ម៉ោង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការព្យាបាលដោយប្រើភាពក្តៅ នឹងជំរុញដល់របត់ឈាមរត់ និងលំហូរឈាមទៅកាន់កន្លែងដែលព្យាបាលនោះដើម្បីឲ្យកន្លែងនោះឡើងកម្តៅ។ កាលណាកម្តៅឡើងបែបនេះ វាអាចនឹងជួយឲ្យធូរស្រាលបញ្ហា និងបង្កើនភាពបត់បែនរបស់សាច់ដុំផង។ ការព្យាបាលដោយប្រើភាពក្តៅអាចបន្ធូរ និងសម្រួលដល់សាច់ដុំ និងឲ្យជាលិកាដែលខូចខាតនៅកន្លែងនោះឆាប់ជាផង។
ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើប្រទេសគុយបាត្រូវបានចូលជាធរមានក្នុងរយៈពេល៤ថ្ងៃក្រោយមក បន្ទាប់ពីអតីតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោកJohn F. Kennedyបានចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យប្រតិបត្តិមួយកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៦២ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មរាល់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីទាំងអស់ជាមួយគុយបា។ បទបញ្ជាប្រតិបត្តិរបស់អតីតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិករូបនេះ គឺក្នុងគោលបំណងដើម្បីកាត់បន្ថយនូវការគំរាមកំហែងរបស់ប្រទេសដែនកោះមួយនេះដែលបានងាកទៅរកមហាអំណាចកុម្មុយនីស្តនៅពេលនោះ។ បើទោះបីជាការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ មិនបានបង្ខំឲ្យគុយបាផ្លាស់ប្តូរនូវគោលជំហររបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីពេលនោះក្តី ក៏ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះនៅតែស្ថិតជាធរមាននៅឡើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក ហើយអាជ្ញាធរគុយបាបានស្តីបន្ទោសថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ បានធ្វើឲ្យខូចខាតដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនអស់ទឹកប្រាក់ប្រមាណ១៥០ពាន់លានដុល្លារ។ ប្រទេសគុយបាបានឆ្លងកាត់នូវវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏ខ្លាំងរបស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំកន្លងទៅ ដោយអតិផរណាមានទំហំ៧០% ហើយមានការខ្វះខាតជាខ្លាំងនូវស្បៀងអាហារនិងថ្នាំសង្កូវស្របពេលនៃការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩ កំពុងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់នូវប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រទេសនេះ គឺវិស័យទេសចរណ៍។ វាជាការធម្មតាមួយទៅហើយសម្រាប់ពលរដ្ឋគុយបាតម្រង់ជួរដ៏វែងដើម្បីទិញទំនិញចាំបាច់នានា ស្របពេលដែលការនាំចូលនូវស្បៀងអាហារពីក្រៅប្រទេស ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកាត់ទុកមួយផ្នែក សម្រាប់ជាការបម្រុងរបស់ខ្លួន។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងឡាហាវ៉ានបានស្តីបន្ទោសការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះលើសត្រូវរបស់ខ្លួន។ អាជ្ញាធរគុយបាបានពង្រឹងនូវសាររបស់ខ្លួនអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ដែលមានន័យថា «ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើគុយបា ក៏ជាវីរុសមួយផងដែរ»ហើយបានរៀបចំក្បួនរថយន្ត ម៉ូតូ កង់ ដង្ហែពាសពេញផ្ទៃប្រទេស ដោយថ្កោលទោសទៅលើការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ។ ប៉ុន្តែអ្នករិះគន់លើកឡើងថា ការគ្មានប្រសិទ្ធភាពនិងរចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចដែលគ្រប់គ្រងដោយប្រទេសដែលមានគណបក្សតែមួយនេះ ក៏ត្រូវរងការស្តីបន្ទោសផងដែរ។ សកម្មជនគុយបាលោកស្រី Rosa Maria Payaនៃក្រុមបញ្ចុះបញ្ចូលCubadecideដែលលោកស្រីដឹកនាំពីក្រៅប្រទេសបានលើកឡើងថា៖ «រដ្ឋគុយបាខ្លួនឯងជាអ្នកដាក់ទណ្ឌកម្មពិតប្រាកដ»។ ប្រទេសគុយបាមានលទ្ធភាពផលិតបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ហើយបានពឹងផ្អែកទៅលើកការនាំចូលប្រមាណ៨០% នៃស្បៀងអាហារសម្រាប់សេចក្តីត្រូវការចាំបាច់របស់ខ្លួន៕	ឡាហាវ៉ាន - ប្រទេសគុយបា កាលពីថ្ងៃចន្ទ កន្លងមក បានរំឭកខួប៦០ឆ្នំានៃការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ជាខ្លាំងដល់ជោគវាសនារបស់ប្រទេសកុម្មុយនីស្តមួយនេះ ហើយគ្មានសញ្ញាណាមួយបង្ហាញថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មនោះត្រូវបានដកចេញឡើយ។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។
តើកីឡានេះមានស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពបែបណា សូមអ្នកទាំងអស់ស្តាប់បទសម្ភាសរវាង នាយ យ៉ាន និងលោកស្រី ប្រាក់ សម្ជស្ស អគ្គលេខាធិការនៃសហព័ន្ធកីឡាទាញព្រ័ត្រកម្ពុជា ដូចតទៅ៖	ល្បែងទាញព្រ័ត្រដែលធ្លាប់តែជាល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរពីបុរាណកាល ពេលនេះកំពុងសាងខ្លួនជាកីឡាថ្នាក់ជាតិ។ ល្បែងទាញព្រ័ត្រខ្មែរត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីជាមួយនឹងល្បែងទាញព្រ័ត្ររបស់ប្រទេសមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់ដូចជាវៀតណាម កូរ៉េ ហ្វីលីពីនជាដើម។ ថ្វីដ្បិតតែ សហព័ន្ធកីឡាទាញព្រ័ត្រកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតមុន ការចុះបញ្ជីនៃសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបីក៏ដោយ ប៉ុន្តែគឺនៅក្រោយការការចុះឈ្មោះនេះប៉ុណ្ណោះ ដែលសហព័ន្ធកីឡាទាញព្រ័ត្រខិតខំពង្រឹង និងពង្រីកសកម្មភាពនៃល្បែងដែលត្រូវបានប្រែក្លាយជាកីឡាថ្នាក់ជាតិផ្លូវការរបស់កម្ពុជា។
១. ស្នាក់នៅសណ្ឋាគារទែរូ (Terres Rouges) ប្រៀបដូចស្នាក់នៅកណ្ដាលក្រុង និងកណ្ដាលព្រៃ ២. សម្រស់ផ្កាស្រុក និងផ្កាព្រៃនៅសណ្ឋាគារទែរូ (Terres Rouges) ៣. បន្ទប់ស្នាក់នៅដ៏ប្រណិតរបស់សណ្ឋាគារទែរូ (Terres Rouges) ៤. សុបិនមួយរាត្រីដែលមិនអាចបំភ្លេចបាននៅសណ្ឋាគារទែរូ Terres Rouges ៥. សណ្ឋាគារទែរូ (Terres Rouges) លម្អដោយវត្ថុបុរាណ ៦. ពិសាម្ហូប និងភ្លក្សស្រាជនជាតិដើមភាគតិចនៅសណ្ឋាគារទែរូ (Terres Rouges) ៧. ស្នាក់នៅទែរូ (Terres Rouges) ជិះដំរីចូលព្រៃ, ទស្សនារបាំ និងភូមិជនជាតិដើមភាគតិច ព័ត៌មានលម្អិត សូមទំនាក់ទំនងមកកាន់សេវាកម្មយើងខ្ញុំដូចខាងក្រោមនេះ៖ ទូរស័ព្ទលេខ៖ 012 959 115 , E-mail: [email protected] , [email protected] ទូរស័ព្ទលេខ៖ 012 965 165 , E-mail: [email protected] គេហទំព័រ៖ www.ratanakiri-lodge.com ទំព័រហ្វេសប៊ុក៖ https://www.facebook.com/terresrougeslodge/ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រតនគិរី៖ សម្រស់ផ្កាស្រុក និងផ្កាព្រៃ, រូបចម្លាក់ជនជាតិដើមភាគតិចធ្វើអំពីឈើ, ឧបករណ៍បុរាណសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច, សម្លៀកបំពាក់បុរាណរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច, ទីធ្លាមានដើមឈើតូចធំជាច្រើនប្រភេទ, ម្ហូបអាហារអត្តសញ្ញាណជនជាតិដើមភាគតិច, ស្រាពាងជនជាតិដើមភាគតិច, អាហារបែបអាស៊ី និងអឺរ៉ុប មាននៅក្នុងសណ្ឋាគារដ៏ប្រណិតបែបបុរាណទែរូ (Terres Rouges) ត្រូវបានសាងសង់អំពីឈើដោយរក្សារចនាបទខ្មែរ កំពុងរង់ចាំលោក-អ្នកនៅកណ្តាលក្រុងបានលុង ខេត្តរតនគិរី។ ស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារប្រណិតបែបបុរាណមួយនេះ លោក-អ្នកអាចទស្សនាវត្ថុបុរាណខ្មែរដ៏សម្បូរបែប ពិសាម្ហូប និងភ្លក្សស្រាជនជាតិនៅកន្លែងដ៏រ៉ូមែនទិក ទល់មុខបឹងកន្សែង ដែលធ្វើឲ្យអារម្មណ៍លោក-អ្នករំភើប និងបង្កើតនូវអនុស្សាវរីយ៍មិនអាចបំភ្លេចបាន។
តាមការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ ផលប៉ះពាល់លើសុខភាពកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង កាលណាបើកម្តៅផែនដីកើនឡើងលើសពីកម្រិតពីរអង្សាសេ។ កិច្ចព្រមព្រៀងអាកសធាតុក្រុងប៉ារីសដែលត្រូវបានគេអនុម័តឡើងនៅឆ្នាំ ២០១៥ នោះមានគោលដៅសំខាន់កម្រិតកំណើនសីតុណ្ហភាពមកត្រឹមចន្លោះ ២ អង្សាសេ ឬអាច ១,៥ អង្សាសេ ក្នុងកម្រិតមុនសម័យឧស្សាហកម្ម។ បើតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក ការកើនកម្តៅ ២ អង្សាសេនេះធ្វើឲ្យចំនួនមូសកើនឡើង ហើយវាអាចរីករាលដាលទៅកាន់តំបន់ផ្សេងទៀត។ អង្គការពិភពលោកនេះក៏ព្យាករផងដែរថា វានឹងមានការកើនឡើងនូវករណីជំងឺគ្រុនចាញ់រហូតដល់ ៥ ភាគរយឯណោះ ដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះ។ ជាប្រទេសនៅតំបន់ត្រូពិកនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ កម្ពុជាត្រូវបានគេចាត់ចំណាត់ថា្នក់ជាប្រទេសមួយដែលរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះ។ កម្ពុជានឹងបន្តប្រឈមមុខបញ្ហានានាដែលបង្កឡើងដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុរួមទាំងកំណើនជំងឺឆ្លងតាមភ្នាក់ងារដូចជាគ្រុនចាញ់ និងគ្រុនឈាមនេះផងដែរ។ ដោយសារកំណើនសីតុណ្ហភាពកន្លងមក កំណីនមនុស្សស្លាប់ដោយសារជំងឺឆ្លងដោយភ្នាក់ងារនៅកម្ពុជាដូចជាគ្រុនចាញ់ និងគ្រុនឈាមក៏នឹងមានការកើនឡើដូចគ្នា។ ការិយាល័យអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំនៅកម្ពុជាបានទទួលស្គាល់ថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុរួមចំណែកក្នុងការបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងនាំឲ្យមានការកើនឡើងនូវជំងឺឆ្លងតាមទឹក និងដោយភ្នាក់ងារមែន។ «ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមានផលប៉ះពាល់លើសុខភាពយើងតាមវិធីបីយ៉ាង។ ក្នុងចំណោមនោះគឺផលប៉ះពាល់ដោយប្រយោលដែលបណ្តាលមកពីការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងបរិស្ថាន ដូចជាជំងឺដែលចម្លងដោយសត្វមូស និងការកើនឡើងនៃជំងឺឆ្លងតាមទឹក។ វាអាចបង្កឡើងដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុក្តៅជាងមុន ក៏ដូចជាការប្រែប្រួលនៃកម្រិតទឹកភ្លៀងធ្លាក់ និងលំហូរនៃទឹកភ្លៀងជាដើម»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ការិយាល័យអង្គការសុខភាពពិភពលោកនៅកម្ពុជាប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមសារអេឡិចត្រូនិក។ បើតាមរបាយការណ៍ស្តីពីបរិស្ថាននិងសុខភាពរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកឆ្នាំ ២០១៥ នៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៧០ ទោះក្នុងសេណារីយ៉ូដែលមានកម្រិតនៃការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ទាប ឬខ្ពស់ក្តី គេព្យាករណ៍ថា ប្រជាជន ២២លាននាក់នឹងអាចប្រឈមការកើតជំងឺគ្រុនចាញ់។ ចំណែកកម្រិតនៃការចម្លងមេរោគគ្រុនឈាមក៏កើនឡើងចន្លោះពី ០,៨២ ដល់ ០,៩១ភាគរយនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៧០ ក្រោមលក្ខខណ្ឌដូចគ្នា។ អង្គការ Malaria Consortium ប្រចាំកម្ពុជា មើលឃើញថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុពិតជាមានផលប៉ះពាល់លើប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ហើយក៏វារួមចំណែកបង្កឲ្យមានការកើនឡើងនៃសត្វមូស ទោះបីជាមិនមានភ័ស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រដែលបង្ហាញថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជំរុញឲ្យមានការកើនឡើងនៃករណីឆ្លងជំងឺគ្រុនចាញ់ក៏ដោយ។ «ទំនាក់ទំនងរវាងប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងកំណើននៃករណីឆ្លងជំងឺគ្រុនចាញ់មិនមានច្បាស់លាស់ឡើយដោយសារគ្មានភ័ស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាពីបញ្ហានេះ។ ប៉ុន្តែគេរំពឹងថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនឹងបង្កើតជាគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំន់ ព្យុះ ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព និងការប្រែប្រួលនៃទំហំទឹកភ្លៀង។ ករណីនេះអាចបង្កឲ្យមានការប្រែប្រួលប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងបង្កើតកន្លែងបង្កាត់ពូជសត្វមូសថ្មីដែលជំរុញឲ្យកើនឡើងចំនួនមូសផង។ ដូច្នេះហើយអ្វីដែលជាក្តីបារម្ភ គឺ ការកើតមានជំងឺឆ្លងតាមភ្នាក់ងារដូចជាគ្រុនចាញ់តែម្តង»។ លោក Sergio Lopes អ្នកសម្របសម្រួលបច្ចេកទេសនៃអង្គការ Malaria Consortium ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមសារអេឡិចត្រូនិក។ ពេលសួរថា តើករណីចម្លងជំងឺគ្រុនចាញ់នៅកម្ពុជាអាចនឹងកើនឡើងឬយ៉ាងណា បើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅបន្តកើតមានឡើង មន្ត្រីជំនាញខាងជំងឺគ្រុនចាញ់រូបនេះបានឆ្លើយតបថា ការចម្លងជំងឺតាមភ្នាក់ងារដូចជាគ្រុនចាញ់ជាដើមពឹងផ្អែកលើកត្តាច្រើនមិនមែនត្រឹមតែបញ្ហាបរិស្ថាន និងប្រែប្រួលអាកាសធាតុតែម្យ៉ាងឡើយ។ កម្ពុជាត្រូវត្រៀមខ្លួនបន្ថែម ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពបង្កដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដោយសារកម្ពុជានឹងបន្តប្រឈមមុខនឹងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានបង្កឡើងដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ វាជារឿងចាំបាច់បំផុតសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការបន្តអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធសុខាភិបាលឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាព។ ការិយាល័យអង្គសុខភាពពិភពលោកនៅកម្ពុជាបានកត់សម្គាល់ថា កន្លងមករដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រឹងប្រែងក្នុងការឆ្លើយតបផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើសុខភាពសាធារណៈជាពិសេសទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃជំងឺឆ្លងតាមទឹក និងតាមភ្នាក់ងារចម្លងដូចជាគ្រុនចាញ់ និងគ្រុនឈាម តាមរយៈការដាក់ចេញផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយថ្នាក់ជាតិជាដើម។ «វាជារឿងវិជ្ជមានដែលកម្ពុជាបានអភិវឌ្ឍយុទ្ធសាស្ត្រប្រែបួលអាកាសធាតុសម្រាប់សុខភាពសាធារណៈដោយសហការជាមួយអង្គការសុខភាពពិភពលោក ដែលវាកំណត់បាននូវចំណុចសំខាន់បីយ៉ាងក្នុងឆ្នាំ ២០១២ ក្នុងនោះមានជំងឺឆ្លងតាមទឹក តាមភ្នាក់ងារ និងតាមចំណីអាហារ»។ ការិយាល័យអង្គការសុខភាពពិភបពលោកនៅកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ។ ទោះជាមានចំណាត់ការសំខាន់ៗមួយចំនួនដែលត្រូវបានដាក់ចេញដោយរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយ វានៅមានបញ្ហាប្រឈមច្រើនដែលកម្ពុជាត្រូវដោះស្រាយដើម្បីធានាបានថា ផលប៉ះពាល់បង្កដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើសុខភាពសាធារណៈនឹងត្រូវកាត់បន្ថយនោះ។ អង្គការ Malaria Consortium ប្រចាំនៅកម្ពុជាផ្តល់អនុសាសន៍ថា ទន្ទឹមនឹងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធសុខាភិបាល កម្ពុជាក៏គួរយកចិត្តទុកដាក់ធ្វើយ៉ាងណាជំរុញការសិក្សាបែបវិទ្យាសាស្ត្រពាក់ព័ន្ធទំនាក់ទំនងរវាងបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដែលវាអាចបង្កឲ្យមានកំណើននៃជំងឺឆ្លងដោយភ្នាក់ងារដូចជាគ្រុនចាញ់និងគ្រុនឈាមជាដើម។ «ដំបូងកម្ពុជាត្រូវកំណត់ឲ្យបានច្បាស់ពីការប្រែប្រួលប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលកើតឡើងដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ក្រៅពីនេះ កម្ពុជាក៏ត្រូវសិក្សាថា តើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះវាប៉ះពាល់លើការបង្កកំណើតសត្វមូសដូចម្តេច។ តំបន់ណាខ្លះ ដែលនឹងប្រឈមបញ្ហាប្រែប្រួលនេះខ្លាំងជាងគេ ហើយវាប៉ះពាល់ប្រជាជនឬក៏យ៉ាងណា។ បន្ទាប់មកគេអាចចាប់ផ្តើមកំណត់ដំណោះស្រាយដើម្បីត្រៀមខ្លួនតាមរយៈការកសាងសមត្ថភាពឆ្លើយតបបញ្ហាគ្រោះអាសន្នពាក់ព័ន្ធការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលរួមទាំងការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺឆ្លងផងដែរ»។ លោក Sergio Lopes អ្នកសម្របសម្រួលបច្ចេកទេសនៃអង្គការ Malaria Consortium បានអធិប្បាយដូច្នេះ៕	របាយការណ៍អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានបង្ហាញថា ការកើនឡើងនៃជំងឺឆ្លងតាមទឹក (water-borne disease) និងជំងឺឆ្លងតាមភ្នាក់ងារ (vector-borne disease) មានទំនាក់ទំនងជាមួយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ របាយការណ៍នោះបានពន្យល់ថា មូសត្រូវការទឹកនឹងដើម្បីបង្កាត់ពូជ ហើយមូសទើបញាស់ត្រូវការលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុដែលមានសំណើមដើម្បីអាចរស់បានផង។ កាលណាអាកាសធាតុក្តៅល្មម វាជួយជំរុញការចម្លងមេរោគ។ ប៉ុន្តែបើអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងពេក ក៏វាអាចធ្វើឲ្យមូសពិបាករស់នៅដែរ។
យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុន Ethiopian Airlines ដែលបានធ្លាក់នោះ គឺជាយន្តហោះប្រភេទដូចគ្នាទៅនឹងយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុន Lion Air របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលបានធ្លាក់ក្នុងខែតុលាឆ្នាំ២០១៨។ ក្នុងហេតុការណ៍នេះ អ្នកដំណើរនិងអ្នកបម្រើលើយន្តហោះចំនួន ១៨៩នាក់បានបាត់បង់ជីវិត។ អ្នកខ្លះយល់ឃើញថា ហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់នេះមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង។ បច្ចុប្បន្ននេះ យន្តហោះប្រភេទ Boeing 737 MAX ប្រមាណ ៣៥០គ្រឿង កំពុងប្រតិបត្តិការនៅជុំវិញពិភពលោក។ ខាងក្រោមនេះគឺជាឈ្មោះប្រទេសដែលបញ្ជាឲ្យផ្អាកប្រតិបត្តិការយន្តហោះប្រភេទ Boeing 737 MAX 8 ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនយក្សអាមេរិកឈ្មោះថា Boeing Commercial Airplanes ។ សិង្ហបុរី នៅថ្ងៃអង្គារទី១១ ខែមីនា អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍សិង្ហបុរី និយាយថា ខ្លួននឹងផ្អាកប្រតិបត្តិការយន្តហោះប្រភេទ Boeing 737 MAX ទាំងអស់ជាបណ្តោះអាសន្ន។ ការផ្អាកនេះនឹងចូលជាធរមានចាប់ពីម៉ោង២រសៀលនេះតទៅ។ ចិន នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា អាជ្ញាធរក្រុងប៉េកាំងបានចេញបញ្ជាឲ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ក្នុងស្រុកទាំងអស់ ផ្អាកប្រតិបត្តិការយន្តហោះ Boeing 737 MAX ដោយលើកឡើងពីគ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះនៅអេត្យូពី និងហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះប្រភេទដូចគ្នានៅឥណ្ឌូណេស៊ីកាលពីខែតុលា ឆ្នាំមុន។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រោយហេតុការណ៍នៅអេត្យូពី ចិនបញ្ជាឲ្យផ្អាកការប្រើប្រាស់យន្តហោះ Boeing 737 Max ឥណ្ឌូណេស៊ី អាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ី បានឲ្យដឹងថា ខ្លួនបានសម្រេចផ្អាកយន្តហោះប្រភេទ Boeing 737 MAX 8 ចំនួន១១គ្រឿងរបស់ខ្លួន។ ការត្រួតពិនិត្យលើយន្តហោះនេះនឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃអង្គារ។ យន្តហោះនឹងត្រូវផ្អាកប្រតិបត្តិការជាបណ្តោះអាសន្នសិន ពោលគឺរហូតដល់អាជ្ញាធរធានាថា យន្តហោះទាំងអស់នេះមានសុវត្ថិភាពក្នុងការប្រើប្រាស់។ កូរ៉េខាងត្បូង ក្រសួងដឹកជញ្ជូនកូរ៉េខាងត្បូង ប្រកាសថា យន្តហោះ Boeing 737 MAX 8 ចំនួន ២គ្រឿង ដែលប្រតិបត្តិការដោយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Eastar Jet នឹងត្រូវផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្នសិន ដើម្បីបើកការត្រួតពិនិត្យរកមើលបញ្ហា។ ម៉ុងហ្គោលី អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលម៉ុងហ្គោលី និយាយលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកថា ខ្លួនបានបញ្ជាឲ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍រដ្ឋ MIAT Mongolian Airlines ផ្អាកប្រតិបត្តិការយន្តហោះ Boeing 737 MAX 8 ជាបណ្តោះអាសន្ន។ អេត្យូពី ក្រុមហ៊ុន Ethiopian Airlines និយាយថា ខ្លួនបានសម្រេចផ្អាកប្រតិបត្តិការយន្តហោះ Boeing 737 MAX 8 ក្រោយមានហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះសម្លាប់មនុស្ស១៥៧នាក់។ ក្រុមអាកាសចរណ៍រដ្ឋធំបំផុតប្រចាំតំបន់អាហ្វ្រិកនេះ គូសបញ្ជាក់ថា ទោះបីខ្លួនពុំទាន់ដឹងច្បាស់ពីហេតុផលនៃគ្រោះថ្នាក់នេះក្តី ក្រុមហ៊ុនត្រូវតែសម្រេចផ្អាកប្រតិបត្តិការយន្តហោះប្រភេទនេះជាបណ្តោះសិន ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរបស់អ្នកដំណើរ។ ប្រេស៊ីល ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Gol របស់ប្រេស៊ីល បានប្រកាសក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃចន្ទថា ខ្លួនបានសម្រេចផ្អាកប្រតិបត្តិការយន្តហោះ Boeing 737 MAX 8 ចំនួន ៧គ្រឿងរបស់ខ្លួន ដើម្បីសុវត្ថិភាព និងចាប់ផ្តើមបើកការត្រួតពិនិត្យ។ ម៉ិចស៊ិក ក្រុមហ៊ុនអាកាចរណ៍ Aeromexico របស់ម៉ិចស៊ិក បានឲ្យដឹងថា ខ្លួនបានផ្អាកប្រតិបត្តិការយន្តហោះ Boeing 737 MAX 8 ទាំង៦គ្រឿងរបស់ខ្លួន ពោលគឺរហូតដល់ខ្លួនទទួលដំណឹងច្បាស់ពីការស៊ើបអង្កេតហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនានៅអេត្យូពី៕	គិតមកត្រឹមថ្ងៃអង្គារទី១២ ខែមីនា ប្រទេសចំនួន៨ហើយ បានសម្រេចផ្អាកប្រើប្រាស់យន្តហោះប្រភេទ Boeing 737 MAX របស់ក្រុមហ៊ុនយក្សអាមេរិក។ ការផ្អាកប្រតិបត្តិការជាបណ្តោះអាសន្ននេះ គឺធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងគ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះនៅអេត្យូពីកាលពីថ្ងៃអាទិត្យកន្លងទៅ ដែលសម្លាប់មនុស្សទាំង១៥៧នាក់លើយន្តហោះនេះ។
លោក Pat Cipollone ប្រធានមេធាវីរបស់ប្រធានាធិបតីត្រាំបានហៅសំណើរកំណត់ពេលវេលារបស់លោក Mitch McConnell មេដឹកនាំសំឡេងភាគច្រើនរបស់ព្រឹទ្ធសភា ថាជា «ដំណើរការវិធីមួយដ៏ត្រឹមត្រូវ» ដែលនឹងនាំឲ្យប្រធានាធិបតីរួចទោសពីបទចោទប្រកាន់២នៃការចោទប្រកាន់ដកហូតប្រធានាធិបតីចេញពីតំណែងពីព្រោះតែលោកប្រធានាធិបតី «មិនបានធ្វើអ្វីខុសទាល់តែសោះ»។ នៅពេលដែលការកាត់ទោស បានចាប់ផ្តើម លោក McConnell បានដកចេញផែនការរបស់លោកសម្រាប់សម័យប្រជុំដែលមានរយៈពេល១២ម៉ោងដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃពុធរហូតដល់ថ្ងៃសៅរ៍នៅសប្តាហ៍នេះដែលអាចធ្វើឲ្យសម័យប្រជុំរបស់ព្រឹទ្ធសភាចូលក្នុងល្ងាចនេះដែលមានរយៈពេល៤ថ្ងៃជាប់ៗគ្នា។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកបានកាត់បន្ថយសម័យប្រជុំដែលលោកបានស្នើមកត្រឹម៨ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយអ្នករៀបចំចាត់ចែងរបស់សភាតំណាងរាស្ត្រ ចាប់ផ្តើមដំណើរការរឿងក្តីប្រឆាំងនឹងប្រធានាធិបតីត្រាំជាងរយៈពេល៣ថ្ងៃ ហើយមេធាវីរបស់លោកប្រធា នាធិបតីត្រាំដែលការពារលោកក្នុងសម័យប្រជុំដែលមានរយៈពេល៨ម៉ោងក្នុង៣ថ្ងៃទៀត។ សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រ Adam Schiff ដែលជាអ្នកចាត់ចែងសភាតំណាងរាស្ត្រនាំមុខម្នាក់ បានវាយប្រហារផែនការរបស់លោក McConnellពីព្រោះការណ៍នេះ ពន្យាពេលការបោះឆ្នោតរហូតដល់ពេលចុងក្រោយនៃការជំនំជម្រះស្តីពីថាតើត្រូវឲ្យបញ្ជូនឯកសាររបស់សេតវិមានខ្លះដែលទាក់ទិននឹងសកម្មភាពរបស់លោកត្រាំ ហើយនឹងកោះហៅសាក្សីដែលជាអ្នកជំនួយការសំខាន់ៗរបស់ប្រធានាធិបតីត្រាំ ដែលបានដឹងឮពីសកម្មភាពរបស់លោកនៅក្នុងការដាក់ការគៀបសង្កត់ប្រទេសអ៊ុយក្រែនឲ្យស៊ើបអង្កេតដែលនឹងផ្តល់ប្រយោជន៍ខាងនយោបាយដល់លោក៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ការជំនុំជម្រះការចោទប្រកាន់ដកហូតប្រធានាធិបតីចេញពីតំណែងបានចាប់ផ្តើមដោយមានការជជែកដេញដោលពីច្បាប់ការជំនុំជម្រះការចោទប្រកាន់ដកហូតប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចេញពីតំណែង បានចាប់ផ្តើមកាលពីថ្ងៃអង្គារនៅក្នុងព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានការជជែកដេញដោលយ៉ាងខ្លាំងក្លាអំពីច្បាប់ដែលកំណត់ការជំនុំជម្រះបែបនេះលើកទី៣នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិកអំពីថាតើគួរត្រូវបណ្តេញប្រធានាធិបតីចេញពីសេតវិមានអំពីបទចោទប្រកាន់ពីការរំលោភពាក្យសម្បថនៃការកាន់តំណែងរបស់លោកឬទេ។
ពីអតីតសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា រហូតដល់ក្លាយជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស សម្តេច ហ៊ុន សែន កត់សម្កាល់ថា លោក គង់ គាំ បានចេញចូលចុះឡើងញឹកញាប់ ដោយបានចូលរួមជាមួយគណបក្សប្រឆាំង ហើយក្រោយមកលោក គង់ មុនីកា ដែលជាកូនប្រុស បានបង្កើតបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ហើយចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់។ «ខ្ញុំសូមដាស់តឿន ដាស់តឿន ដាស់តឿន ជាការព្រមានបន្ថែម [..] កុំឲ្យសោះអ្នកឯងវាយប្រហារអ្វី វាយទៅ អ្នកឯងអួត។ អ្នកឯងវាយគណបក្សប្រជាជនអ្នកឯងដឹងថា គេឈឺទេ?»។ អាត្មាមិនខន្តីទេញោម! សម្តេច ហ៊ុន សែន ព្រមានបែបនេះ ទៅកាន់លោក គង់ គាំ ដោយសម្តេចលើកឡើងថា លោក គង់ គាំ ឃោសនានយោបាយដោយចោទ/ជេរ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដើម្បីបំពេញចិត្តបុគ្គលម្នាក់នៅក្រៅប្រទេស។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចក៏បានរំលឹកលោក គង់ បូរ៉ា ផងដែរ ឲ្យមានការប្រយ័ត្នប្រយែងចំពោះនិន្នការរបស់ខ្លួន។ លោក គង់ បូរ៉ា ដែលជាកូនប្រុសមួយរូបរបស់លោក គង់ គាំ បានចូលរួមជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ហើយបច្ចុប្បន្នជាអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ។ សម្តេចបានប្រាប់ទៅកាន់លោក គង់ បូរ៉ា ថា ត្រូវបម្រើគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងនាមជាសមាជិកបក្ស ដោយមិនអាចងាករេទៅគណបក្សរបស់ប្អូនប្រុសខ្លួននោះឡើយ។ ទាក់ទងនឹងរាល់ការចោទប្រកាន់ថា គណបក្សប្រជាជនលួចសន្លឹកឆ្នោត សម្តេច ហ៊ុន សែន បានប្រាប់ទៅមេធាវីគណបក្សគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ តាមដានពិនិត្យ និងឈានទៅដល់ការដាក់ពាក្យប្តឹងប្រឆាំងអ្នកដែលបានចោទប្រកាន់ទាំងនោះ៕	សម្តេច ហ៊ុន សែន បានព្រមានចំៗទៅកាន់បណ្តាគណបក្សនយោបាយ ជាពិសេស លោក គង់ គាំ ដែលបច្ចុប្បន្នជាឧត្តមទីប្រឹក្សាគណបក្សភ្លើងទៀន បញ្ឈប់ការរិះគន់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នាពេលឃោសនានយោបាយគណបក្សរបស់ខ្លួន។
មួយរយៈចុងក្រោយនេះ ទំនាក់ទំនងចិន និងមីយ៉ាន់ម៉ា កាន់តែខិតទៅជិតគ្នា ខណៈចិន និងឥណ្ឌា កំពុងមានភាពតានតឹង។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលចិនមកលើមីយ៉ាន់ម៉ា ឥណ្ឌាបានឲ្យនាវាមុជទឹកមួយគ្រឿង។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌា លោក Anurag Srivastava បានប្រកាសយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ក្នុងបរិបទនេះ ឥណ្ឌានឹងផ្តល់នាវាមុជទឹកប្រភេទKilo ទៅឲ្យកងទ័ពជើងទឹកមីយ៉ាន់ម៉ា»។ បើតាមការអះអាងរបស់លោកAnurag អំណោចនាវាមុជទឹកឈ្មោះ INS Sindhuvir នេះ គឺជាការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា ជាពិសេសផ្អែកលើចក្ខុវិស័យរបស់ឥណ្ឌាលើបញ្ហាសន្តិសុខ និងកំណើននៅក្នុងតំបន់។ នាវាមុជទឹកខាងលើ បានដាក់ឲ្យដំណើរការនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨ នៅក្នុងកងទ័ពជើងទឹកឥណ្ឌា និងត្រូវបានកែលម្អឡើងវិញដោយកន្លែងសាងសង់នាវាHindustan មុននឹងផ្តល់ទៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ នាវាដែលដើរដោយអគ្គិសនី និងប្រេងម៉ាសូតនេះ មានទម្ងន់៣ពាន់តោន អាចស្ថិតនៅក្នុងទឹកបានជម្រៅ ៣០០ម៉ែត្រ និងមានល្បឿនជាង៣៣គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ នាវាមុជទឹករបស់មីយ៉ាន់ម៉ាទី១ នេះ ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះថ្មីពី INS Sindhuvir ទៅ UMS Minye Theinkhathu ដែលជាឈ្មោះរបស់វីរៈជនប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ ទាក់ទិននឹងអំណោយខាងលើអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង បានបញ្ជាក់ថា នាវាមុជទឹកឥណ្ឌា នឹងបង្កើនសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពជើងទឹកមីយ៉ាន់ម៉ាបន្ថែមទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញយល់ឃើញថា ការផ្តល់នាវាមុជទឹកឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ា គឺជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ឥណ្ឌា ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសកម្មភាពរបស់ចិន ក៏ដូចជា កាត់បន្ថយឥទ្ធិពលចិននៅក្នុងតំបន់។ តាមរយៈតួលេខលើការនាំអាវុធចូលពីបរទេសចាប់ពីឆ្នាំ២០០០ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ មីយ៉ាន់ម៉ា បាននាំចូលអាវុធមកពីរុស្ស៊ីប្រមាណ៤៣ភាគរយ, ចិនមាន ៤១ភាគរយ, ឥណ្ឌាមាន៤ ភាគរយ និងប្រទេសផ្សេងទៀត។ ឥណ្ឌា និងមីយ៉ាន់ម៉ា មានព្រំដែនគោកជាប់គ្នាចំនួន ១៦០០គីឡូម៉ែត្រ និងព្រំដែនទឹក ៧២៥គីឡូម៉ែត្រ៕	ឥណ្ឌា បានផ្តល់នាវាមុជទឹកមួយគ្រឿងដល់មីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិទ្វេភាគី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Nikkei Asia នៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា។ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា នេះគឺជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ឥណ្ឌា ក្នុងការទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់។
ស្រុកបូទុមសាគរ, កោះកុង៖ ការធ្វើអត្តសញ្ញាណបណ្ណ នៅក្នុងឃុំកណ្តោល សុ្រកបូទុមសាគរ មានភាពមមាញឹកជាងមុន ស្របពេលដែលការបោះឆ្នោតជាតិកាន់តែខិតចូលមកដល់។ បើតាមលោក សុខ រចនា មេប៉ុស្តិ៍ស្ដីទីនៃប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំកណ្តោល ពលរដ្ឋដែលមកធ្វើអត្តសញ្ញាណភាគច្រើនជាអ្នកទើបគ្រប់អាយុ និងអត្តសញ្ញាណបណ្ណហួសសុពលភាព។ ករណីបាត់ ឬខូចអត្តសញ្ញាណបណ្ណ មិនសូវមាននោះទេ។ លោក សុខ រចនា មេប៉ុស្តិ៍ស្ដីទីនៃប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំកណ្តោល អត្តសញ្ញាណបណ្ណ ជាបណ្ណសម្គាល់ខ្លួនដែលមានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ពលរដ្ឋម្នាក់ៗ ទាំងតម្រូវការសម្រាប់ធ្វើដំណើរ ការធ្វើការងារ និងប្រើប្រាស់ក្នុងតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃ។ ដើម្បីធ្វើអត្តសញ្ញាណបណ្ណបាន ពលរដ្ឋដែលទើបគ្រប់អាយុ ត្រូវយកសំបុត្រកំណើត និងសៀវភៅស្នាក់នៅ ទៅកាន់ប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំ។ ចំពោះការដូរអត្តសញ្ញាណបណ្ណហួសសុពលភាព ពលរដ្ឋត្រូវយកអត្តសញ្ញាណបណ្ណដែលហួសសុពលភាពនោះ សំបុត្រកំណើត និងសៀវភៅស្នាក់នៅ ទៅធ្វើនៅប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំ។ មន្ត្រីទទួលបន្ទុកអត្តសញ្ញាណកម្ម ប្រចាំប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំកណ្តោល ស្រុកបូទុមសាគរ ខេត្តកោះកុង។ សម្រាប់ការធ្វើអត្តសញ្ញាណបណ្ណនេះ គឺមិនមានការបង់ថ្លៃសេវានោះទេ។ នេះបើតាមលោក មេប៉ុស្តិ៍ស្ដីទី នៃប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំកណ្តោល ដែលបានបញ្ជាក់ទៀតថា ពលរដ្ឋនឹងទទួលបានអត្តសញ្ញាណបណ្ណយកមកប្រើប្រាស់វិញ នៅរយៈពេល៣ខែបន្ទាប់ពីការថតរូបធ្វើអត្តសញ្ញាណបណ្ណតាមការកំណត់របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ក្នុងនាមជាអាជ្ញាធរឃុំ លោក សុខ រចនា បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងឃុំកណ្តោល ដែលដល់អាយុត្រូវធ្វើអត្តសញ្ញាណបណ្ណ ឬមានអត្តសញ្ញាណបណ្ណហួសសុពលភាព និងបើបាត់ ឬខូចអត្តសញ្ញាណបណ្ណ ឱ្យរួសរាន់មកធ្វើឯកសារសម្គាល់ខ្លួនដ៏មានភាពចាំបាច់នេះ នៅប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈ របស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ចាន់ រដ្ឋា (យុវជនឃុំកណ្តោល)
បន្ទាប់ពីប្រមុខការទូតអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានប្រាប់អ្នកយកសារព័ត៌មានអំពីភស្តុតាង ដែលនៅពីក្រោយនៃការវាយប្រហាររោងចក្រផលិតប្រេងថាជាទង្វើរបស់អ៊ីរ៉ង់រួចមក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏មកចេញមុខមកព្រមានចំៗតែម្តងទៅលើការវាយប្រហារនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង អាមេរិក ចោទអ៊ីរ៉ង់លើករណីវាយប្រហាររោងចក្រផលិតប្រេងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត យន្តហោះ Drones ពីប្រទេសយេម៉ែនវាយប្រហារលើកន្លែងប្រេងនៃប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា លោក ត្រាំ ទំនងទម្លាក់ការទទួលខុសត្រូវលើទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ប៉ុន្តែក៏ចាំចម្លើយពីក្រុងរីយ៉ាដសិនមុនចាត់វិធានការ។ លោកបានអះអាងថា៖ «វាមានហេតុផលគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការជឿទៅលើរឿងហេតុទាំងនោះ ចំណែកអាមេរិកបានដាក់គ្រាប់ ដើម្បីត្រៀមបាញ់រួចស្រេច តែចាំមើលការញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់លាស់ជាមុនសិន និងរង់ចាំការអះអាងពីរាជាណាចក្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតថាតើនរណាជាអ្នកបង្កបញ្ហាមួយនេះ និងធ្វើប្រតិបត្តិការត្រូវអនុវត្តតាមណា»។ និយាយមុនលោក ត្រាំ បង្ហោះសារលើបណ្តាញសង្គម Twitter លោក ប៉ុមប៉េអូ បានលើកឡើងថា វាគ្មានភស្តុតាងដែលមានការវាយប្រហារមកពីយេម៉ែនឡើយ ព្រោះក្រុមហ៊ូធីកំពុងជាប់ដៃ ហើយផែនការវាយប្រហារនេះ ត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដែលមានតែអ៊ីរ៉ង់ប៉ុណ្ណោះអាចធ្វើបាន។ លោកបន្តថា នៅពីក្រោយការអំពាវនាវឲ្យមានការបន្ថយភាពតានតឹង អ៊ីរ៉ង់បែបជាវាយប្រហារទៅលើរោងចក្រផលិតប្រេងដ៏ធំរបស់ពិភពលោកទៅវិញ។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោក Abbas Mousavi បានច្រានចោលនូវការចោទប្រកាន់របស់អាមេរិកថា ជារឿងគ្មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ ខណៈមេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់នៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ ក៏ចេញមុខមកព្រមានផ្ទាល់ផងដែរថា អ៊ីរ៉ង់ក៏ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមដែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Amirali Hajizadeh បានគូសបញ្ជាក់ថា មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក និងនាវាចម្បាំងក្នុងដែនចម្ងាយពីរពាន់គីឡូម៉ែត្រ គឺសុទ្ធតែនៅក្នុងរ៉ាដាមីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់ទាំងអស់។ តាមការបកស្រាយរបស់មន្ត្រីអាមេរិកដោយមិនបានបញ្ចេញឈ្មោះ រោងចក្រផលិតប្រេងរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរងផលប៉ះពាល់១៩ចំណុច។ ម្យ៉ាងទៀត ភស្តុតាងបានបង្ហាញថា តំបន់ដែលបានចាប់ផ្តើមបាញ់គឺទិសពាយព្យ ដូច្នោះវាមិនមែនជាភាគខាងត្បូងយេម៉ែនទេ ហើយវាក៏មិនត្រឹមត្រូវដូចការប្រកាសរបស់ក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូធីថាជាអ្នកបង្កដែរ។ ហេតុនេះ អ៊ីរ៉ង់ គឺជាគោលដៅចម្បងតែម្ដង។ បន្ទាប់ពីមានការវាយប្រហារទៅលើរោងចក្រផលិតប្រេងមួយនេះ តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងប្រមាណជា ១៥ភាគរយ។ អ្វីគួរឲ្យបារម្ភ ការវាយប្រហារដោយយន្តហោះបញ្ជាពីចម្ងាយនេះ បានកាត់បន្ថយការផលិតប្រេងចំនួន ៥,៧ភាគរយ ដែលបង្កឲ្យមានការបារម្ភដល់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងនៅលើពិភពលោក។ សហគមន៍អន្តរជាតិក៏បារម្ភខ្លាំងពីការវាយប្រហារនេះ។ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Antonio Guterres បានរិះគន់ទៅលើការវាយប្រហារមួយនេះ និងអំពាវនាវឲ្យមានកាបន្ថយភាពតានតឹងនៅក្នុងតំបន់។ ចំណែកនៅខាងសហគមន៍អឺរ៉ុបវិញ បានព្រមានថា ការវាយប្រហារនេះអាចបង្កឲ្យមានការគំរាមកំហែងនៅក្នុងតំបន់៕	ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នាថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា បាននិយាយថា អាមេរិកបានត្រៀមរួចហើយក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហាររោងចក្រផលិតប្រេងនៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ប៉ុន្តែរង់ចាំលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុងរីយ៉ាដសិន។ ក្រោយហេតុការណ៍នេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចោទភ្លាមៗលើអ៊ីរ៉ង់ តែអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធភ្លែតដែរ ខណៈក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូធីប្រកាសទទួលខុសត្រូវ។ ការវាយប្រហារលើកនេះ បង្កឲ្យមានការបារម្ភពីបញ្ហាផ្គត់ផ្គង់ប្រេងយ៉ាងខ្លាំងនៅលើពិភពលោក។
ក្រុមអ្នកនយោបាយដែលធ្លាប់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនព្រមបញ្ឈប់សកម្មភាព នៅក្រៅបទេសនោះទេ ដរាបណារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនអនុញ្ញាតឲ្យគណបក្សរបស់ពួកគេ រស់ឡើងវិញ ហើយមិនដោះលែងលោក កឹម សុខា។ ឈានចូលឆ្នាំ២0១៨ ក្រុមអ្នកនយោបាយប្រឆាំងទាំងនោះ ក៏នឹកឃើញផែនការថ្មីមួយ គឺការបង្កើត «ចលនាសង្គ្រោះជាតិ» ដើម្បីបន្តការទាមទាររបស់ខ្លួន។ អតីតមេដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយពីក្រៅប្រទេស ដែលចុះនៅពីថ្ងៃ១២ ខែមករា ដើម្បីប្រកាសបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិ ដោយមានឈ្មោះលោក អេង ឆៃអ៊ាង ស្ថិតនៅលំដាប់ទីមួយ និងលោក សម រង្ស៊ី ស្ថិតនៅលំដាប់ទីបី។ ប៉ុន្តែ បើគេឮប្រតិកម្មរបស់អាជ្ញាធរ និងគណបក្សកាន់អំណាច ចលនាថ្មីនេះ ទំនងជាមិនអាចជួយអ្វីបានដល់អតីតក្រុមអ្នកប្រឆាំង ដែលកំពុងប្រមូលផ្តុំគ្នានៅក្រៅប្រទេសនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេអាចនឹងជួបគុណវិបត្តិរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរក៏ថាបាន ដោយសារតែការបង្កើតចលនានេះឡើង។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនរបស់រដ្ឋាភិបាល និងគណបក្សកាន់អំណាច បានប្រើពាក្យព្រមានធ្ងន់ៗ ទៅកាន់ក្រុមអ្នកនយោបាយ ដែលចូលរួមក្នុងចលនាចលនាសង្គ្រោះជាតិ។ លោក ខៀវ សុភ័គ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ និងលោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានចាត់ទុក ចលនាសង្គ្រោះជាតិ ថាជាក្រុមឧទ្ទាម និងជាអង្គការចាត់តាំង ដែលស្ថិតនៅក្រៅច្បាប់។ នាយឧត្តមសេនីយ៍ ខៀវ សុភ័គ បានព្រមានថា អ្នកដែលចូលរួមបង្កើតចលនានេះ ច្បាស់ជាគេចមិនផុតពីពន្ធនាគារនោះទេ ឲ្យតែត្រឡប់មកដល់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ លោកបានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទយ៉ាងដូច្នេះថា៖«មិនដែលពួកគាត់ មិនចូលស្រុកវិញ...គង់តែចូលទេ។ ពេលចូល គឺដឹងហើយ...គឺថាជង់មិនដែលភ្លេចកុកទេ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃរូបនេះ អះអាងថា មកដល់ពេលនេះ សមត្ថកិច្ច ពុំទាន់បានពិភាក្សា ឬរៀបចំផែនការណាមួយ ដើម្បីកម្ចាត់ចលនាសង្គ្រោះជាតិឡើយ។ ប៉ុន្តែ លោក និយាយយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា ចលនានេះ ពុំអាចធ្វើអ្វីផ្តេសផ្តាស នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាដាច់ខាត។ លោក ខៀវ សុភ័គ ព្រលយថា ប្រសិនបើក្នុងកាលៈទេសៈណាមួយ ដែលមើលទៅអាចប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់សន្តិសុខនៅប្រទេសកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចនឹងស្នើធ្វើបត្យាប័ន ដើម្បីឲ្យរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសនានា បញ្ជូនអតីតអ្នកនយោបាយ ដែលចូលរួមក្នុងចលនានេះ មកដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់នៅកម្ពុជា។ លោក សុខ ឥសាន ក៏អត្ថាធិប្បាយបន្ថែមមិនតិចដែរ ចំពោះការបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិ។ តាមរយៈសារដែលសរសេរទៅកាន់ក្រុមអ្នកកាសែតក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងតេឡេក្រាម អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាចរូបនេះ បានចំអកថា អតីតក្រុមអ្នកប្រឆាំង បានបរាជ័យផ្ទួនៗ ក្នុងការរត់ទៅឱបដៃ ឱបជើងបរទេស ហើយក៏ទាល់ច្រក ទើបបណ្តាលឲ្យមានគំនិតបង្កើតចលនានេះឡើង ដើម្បីបំភាន់សាធារណជនថា ក្រុមខ្លួននៅតែខ្លាំង និងអាចត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។ បន្ទាប់មក លោកក៏ព្រមានថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់និងពេញសិទ្ធិ ក្នុងការចាត់វិធានការ ចំពោះអង្គការចាត់តាំងក្រៅច្បាប់បែបនេះ។ លោក សុខ ឥសាន យល់ឃើញដូច្នេះថា៖«ការបង្កើតអង្គការចាត់តាំងខុសច្បាប់ គឺគ្មានការគាំទ្រពីប្រជាជននិងមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅឡើយ។ [តែផ្ទុយទៅវិញ] កាន់តែបន្ថែមទម្ងន់ទោសដាក់ខ្លួន...»។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនកាលពីពេលថ្មីៗនេះ អតីតក្រុមអ្នកប្រឆាំងបានបញ្ជាក់ថា ពួកគេពុំអាចទទួលយកបានឡើយ ចំពោះស្ថានភាពក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបសម្រេចចិត្តបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិ ដើម្បីប្រមូលផ្តុំអ្នកប្រជាធិបតេយ្យទាំងអស់ ឲ្យចូលរួមទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា និងអ្នកទោសមនសិការផ្សេងទៀត ព្រមទាំងសុំឲ្យមានការបោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ ដោយមានការចូលរួមពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ពួកគេបានអំពាវនាវក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍បែបនេះថា៖«យើងសូមអំពាវនាវដល់បងប្អូនជនរួមជាតិមកពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានទាំងអស់ ចូលរួមជាមួយចលនាសង្គ្រោះជាតិ ដើម្បីការពារឆន្ទៈប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ តាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ ដោយមិនប្រកាន់បក្សពួក និងនិន្នាការនយោបាយ»។ លោក សម រង្ស៊ី បានចេញមកបកស្រាយ និងពន្យល់ហេតុផលបន្ថែម តាមរយៈការបង្ហោះសារលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផង និងតាមវេទិកាសាធារណៈនៅក្រៅប្រទេសផង ពីមូលហេតុនៃការបង្កើតចលនានេះ។ លោក សម រង្ស៊ី បានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុក ដោយរៀបរាប់ថា សកម្មជន និងអ្នកគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កំពុងតែតែលតោល និងស្រពេចស្រពិលពីអនាគតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក្រោយរងការរំលាយចោល ហើយលោក កឹម សុខា ក៏ជាប់ពន្ធនាគារ។ អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ លើកឡើងថា ព្រឹត្តិការណ៍អវិជ្ជមានទាំងនេះ គឺជាមូលហេតុចម្បង ដែលជំរុញឲ្យលោក និងសហការី ត្រូវតែផ្តួចផ្តើមគំនិតថ្មីនៃការបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិ ដើម្បីលើកទឹកចិត្ត និងបំផុសបំផុលឡើងវិញនូវកម្លាំងស្នេហាជាតិ និងអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងគោលបំណងបង្កើនប្រសិទ្ធភាព នៃការតស៊ូក្នុងដំណាក់កាលដ៏លំបាកនេះ។ លោក សម រង្ស៊ី បន្តថា ចលនាសង្គ្រោះជាតិ ជាក្របខណ្ឌថ្មីមួយ ដែលអាចអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ រៀបចំធ្វើបាតុកម្ម និងកូដកម្ម ដើម្បីទាមទារអ្វីមួយ ហើយគ្មាននរណាអាចប៉ះពាល់ ឬរំលាយបានឡើយ។ លោក អះអាងបន្តថា ចលនាសង្គ្រោះជាតិ នឹងប្រមូលកម្លាំងអ្នកគាំទ្រឲ្យបានកាន់តែច្រើនជាងមុន ពីព្រោះរូបភាពនៃចលនានេះ អាចទទួលសមាជិកពីមជ្ឈដ្ឋានផ្សេងៗ ដូចជាសង្គមស៊ីវិលជាដើម ដែលមិនមែនជាសមាជិកគណបក្សនយោបាយ។ លោក សម រង្ស៊ី បានបញ្ជាក់ពីបំណងចង់ក្រោយនៃការបង្កើតចលនានេះថា៖«ពេលយើងបានសម្រេចគោលបំណងហើយ ចលនាសង្គ្រោះជាតិនឹងរំលាយខ្លួនឯង ហើយអ្នកតស៊ូក្នុងចលនានេះ នឹងមកចូលរួមគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិវិញទាំងអស់គ្នា ដើម្បីឲ្យគណបក្សនេះ ទទួលបានជ័យជម្នះ ក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខ ហើយសង្គ្រោះជាតិយើង ឲ្យទាល់តែបាន»៕	ភ្នំពេញ៖ អតីតមេដឹកនាំមួយចំនួននៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បាននាំគ្នាបង្កើតទិដ្ឋភាពនយោបាយថ្មីមួយពីក្រៅប្រទេស ដែលហៅថា «ចលនាសង្គ្រោះជាតិ»។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា កំពុងបញ្ចេញប្រតិកម្មខ្លាំងៗទៅនឹងចលនានេះ។
ក្នុងជំនួបទី២ វគ្គសន្សំពិន្ទុពូល F ក្នុងកីឡដ្ឋាន St. James's Park នៅរាត្រីថ្ងៃទី៤ ខែតុលា ខ្សែបម្រើឆ្នើម Miguel Almiron រួមជាមួយខ្សែការពារ Dan Burn, Sean Longstaff និង Fabian Schär សុទ្ធតែបានទម្លុះសំណាញ់ទីរបស់អ្នកចាំទី Gianluigi Donnarumma។ ខ្សែការពារ Lucas Hernandez រកបាន១គ្រាប់ឱ្យក្រុមភ្ញៀវ PSG។ ចប់ការប្រកួតក្នុងលទ្ធផល Newcastle ឈ្នះ PSG ៤-១ គ្រូសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ Enrique ជឿជាក់ថាក្រុមអង់គ្លេសមួយនេះ កាន់តែមានភាពទាក់ទាញ។ «នេះជាការប្រកួតដ៏លំបាក និងធ្វើឱ្យក្រុមពិបាកប្រជែងទៅវគ្គបន្ត»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ Enrique ស្របពេលលោកយល់ថាលទ្ធផលនេះមិនសមកើតឡើងសម្រាប់ PSG នោះទេ ដ្បិតកូនក្រុមបង្កើតឱកាសច្រើនក្នុងការសម្រេចទី ក្នុងនោះដូចជា Ousmane Dembélé ខកឱកាសរកគ្រាប់ដំបូងសម្រាប់ក្រុមជាដើម។ អតីតគ្រូ Barcelona រូបនេះ ក៏យល់ថាលទ្ធផលនេះដូចជាអយុត្តិធម៌បន្តិចសម្រាប់ក្រុមយក្សបារាំង ប៉ុន្តែលោកអបអរ Newcastle ដែលលេងបានល្អ។ គ្រូសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ ប្រាប់កាសែត RMC Sport ទៀតថា ជ័យជម្នះ ៤-១ ជាលទ្ធផលដ៏សំខាន់សម្រាប់ Newcastle និងជាផ្លូវនាំឱ្យក្លិបអង់គ្លេសមួយនេះកាន់តែល្បីល្បាញ។ ក្នុងពូល F ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាពូលមរណៈ ដ្បិតទាំង៤ក្រុមសុទ្ធសឹងជាក្រុមខ្លាំងដូចជា PSG, Newcastle, AC Milan និង Borussia Dortmund។ ក្នុងជំនួបទី២ AC Milan ស្មើ Borussia Dortmund ០-០។ Newcastle ឈរកំពូលតារាងបណ្តោះអាសន្នមាន៤ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយ PSG មាន៣ពិន្ទុ AC Milan មាន២ពិន្ទុឈរលេខ៣ និង Dortmund នៅបាតតារាងមាន១ពិន្ទុ។ ជំនួបបន្ទាប់ Newcastle ស្វាគមន៍ Dortmund ឯ PSG ទទួល AC Milan។ ជំនួបគូផ្សេងទៀត ម្ចាស់ការពារជើងឯក Manchester City បន្តឈ្នះ RB Leipzing ៣-១ ក្នុងជំនួបទី២ពូល G ស្របពេល FK Crvena Zvezda ស្មើ Young Boys ២-២។ ពូល AT-Madrid ឈ្នះ Feyenoord ៣-២ ឯ Lazio ឈ្នះ Celtic ២១- ។ ពូល H ក្រុម Shakhtar Donetsk ឈ្នះ Royal Antwerp ៣-២ ស្របពេល Barcelona ឈ្នះ FC Porto ១-០៕	Newcastle United បានផ្តល់មេរៀនឱ្យ Paris Saint-Germain ជាមួយជ័យជម្នះ ៤-១ ក្នុងការប្រកួត UEFA Champions League វគ្គសន្សំពិន្ទុ F។ លោក Luis Enrique អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមយក្សបារាំង លើកឡើងថាបរាជ័យដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះ មិនគួរកើតឡើងទាល់តែសោះ។ អ្នកចាត់ការក្រុមសិរិកាព្រៃ លោក Eddie Howe មើលឃើញកំហុសតំបន់ការពាររបស់ PSG ដែលអាចឱ្យកូនក្រុមរកបានដល់ទៅ៤គ្រាប់។
គ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះទាំង២គ្រាប់របស់ហ្សកដានី កើតឡើងនៅវគ្គទី២ ក្នុងកីឡដ្ឋាន Ahmed bin Ali តាមរយៈការស៊ុតរបស់ Yazan Al-Naimat និង Musa Al-Taamari នៅនាទី៥៣ និង៦៦។ នៅវគ្គទី១ ក្រុមទាំងពីរវាយសម្រុកគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយ កូរ៉េខាងត្បូងក៏មានឱកាសតែតបញ្ជូលទីពីកីឡាករ Lee Jae-sung ដែរ ប៉ុន្តែធ្វើមិនបានសម្រេច ក្រោយបាល់ប៉ះបង្គោលទីខ្ទាតចេញក្រៅ។ ជាលទ្ធផលដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ដែលហ្សកដានី ជាក្រុមស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៨៧ពិភពលោកបង្ហាញការប្រកួតយ៉ាងល្អ ដោយរកបាន២គ្រាប់លើក្រុមកូរ៉េខាងត្បូង ដែលមានចំណាតថ្នាក់ទី៦៤ពិភពលោក និងលេខ៣តំបន់អាស៊ី។ កាលពីប៉ះគ្នាវគ្គសន្សំពិន្ទុ ក្រុមទាំងពីរមានលទ្ធផលស្មើគ្នា ២-២។ ហ្សកដានី បានកៅអីវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពាន់រង្វាន់ប្រចាំទ្វីអាស៊ីដែលរៀបចំ៤ឆ្នាំម្តងនេះ លើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ គិតចាប់តាំងពីបង្កើតពាននេះឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៦មក។ ជ័យជម្នះរបស់ក្រុមតំបន់អារ៉ាប់មួយនេះ បានបង្អាក់ការរង់ចាំរបស់កូរ៉េខាងត្បូដែលស្វែងរកការប្រជែងពានជាលើកទី៣របស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីពួកគេឈ្នះជើកឯកពីរលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៥៦ និង១៩៦០។ ហ្សកដានី ឡើងទៅអង្គុយចាំកៅអីវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រមុន ដោយត្រូវរង់ចាំការជួបគ្នារបស់ក្រុមអារ៉ាប់ពីរទៀត រវាងម្ចាស់ផ្ទះ និងជាម្ចាស់ការពារជើងឯកកាតា និងអ៊ីរ៉ង់ ដែលត្រូវប្រជែងគ្នានៅវគ្គពាក់កណ្តាល់ផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅយប់ថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈនេះ វេលាម៉ោង ១០យប់ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។ ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Asian Cup ឆ្នាំ២០២៣ នឹងធ្វើនៅយប់ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ នៅកីឡដ្ឋាន Lusail ដែលជាកីឡដ្ឋានធំជាងគេបំផុតនៅប្រទេសកាតា៕	ហ្សកដានី បានកៅអីវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ AFC Asian Cup លើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ តាមរយៈការយកឈ្នះកូរ៉េខាងត្បូង ២-០ ក្នុងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ នៅយប់ថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ។
កាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន ប្រាក់បាតបានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេល១៦ឆ្នាំ នៅពេលនោះអត្រាប្តូរប្រាក់១ដុល្លារអាម៉េរិកបានចំនួន៣៨,៥បាត។ ជាបន្តបន្ទាប់រូបិយប័ណ្ណថៃបានកើនឡើង ក្នុងអត្រា៥,៨ភាគរយចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៣នេះ ខណៈដែលប្រាក់វ៉ុនរបស់កូរ៉េខាងត្បូង រូពៀឥណ្ឌូណេស៊ី និងរីងហ្គីតម៉ាឡេស៊ី កើនឡើងតិចជាង ៣ភាគរយ។ ប្រាក់បាតបានឡើងថ្លៃវិញ ស្របពេលវិនិយោគិនបាននិងកំពុងប្រមូលរូបិយប័ណ្ណ ហើយសន្ទុះនៃការចំណាយរបស់ភ្ញៀវទេសចរក្នុងប្រទេសថៃបានកើនឡើង។ អ្នកវិភាគនៅធនាគារ MayBank ម៉ាឡេស៊ីបានមើលឃើញពីសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះប្រាក់បាត ដោយសារការបើកឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ចិន ដែលទំនងជាមានផលប៉ះពាល់ជាវិជ្ជមានដល់វិស័យទេសចរណ៍ថៃ។ លោក Sornchai Suneta នាយកផ្នែកវិនិយោគនៃធនាគារ Siam Commercial Bank បានលើកឡើងថា៖ «ប្រទេសថៃកំពុងមើលឃើញពីនិន្នាការកើនឡើងនៃវិស័យទេសចរណ៍ ហើយប្រសិនបើយើងមើលឃើញអតិរេកកើនឡើងខ្លាំងជាងគណនីរបស់យើង នោះបង្ហាញថាប្រាក់បាតកំពុងតែរឹងមាំ»។ ជាមួយគ្នានេះ ភ្ញៀវទេសចរចិនត្រឡប់មកតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍វិញជាបណ្តើរៗ ទោះមិនទាន់ច្រើនដូចមុន ហើយក្នុងនោះថៃ ជាគោលដៅស្វែងរកច្រើនបំផុតដោយជនជាតិចិននៅលើគេហទំព័រ Agoda និង Trip.com។ សាកលវិទ្យាល័យពាណិជ្ជកម្មថៃរំពឹងថា ការចំណាយលើវិស្សមកាលក្នុងដំណើរកំសាន្ត ប្រទេសថៃអាចនឹងទទួលបាន៤៥ពាន់លានបាតពីវិស័យទេសចរណ៍។ រដ្ឋាភិបាលថៃរំពឹងថានឹងមានជនជាតិចិនមកលេងប្រទេសថៃយ៉ាងហោចណាស់ ៥លាននាក់នៅឆ្នាំ២០២៣ កើនឡើងពី ១១លាននាក់កាលពីឆ្នាំ ២០១៩។ ប្រាក់បាតត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបន្តកើនឡើងនៅឆ្នាំនេះ ខណៈដែលអ្នកវិនិយោគរំពឹងថាប្រាក់ដុល្លារនឹងធ្លាក់ចុះ ហើយធនាគារកណ្តាលអាម៉េរិក នឹងកាត់បន្ថយការដំឡើងអត្រាការប្រាក់។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ធនាគារកណ្តាលថៃត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានការដំឡើងអត្រាការប្រាក់ពីរ ឬបីដងនៅឆ្នាំ ២០២៣នេះ៕	តម្លៃប្រាក់បាតថៃកំពុងនាំមុខគេលើការកើនតម្លៃក្នុងចំណោមរូបិយប័ណ្ណអាស៊ី ដោយសារការត្រលប់មកវិញរបស់ភ្ញៀវទេសចរចិន។ ប្រាក់បាតបានឡើងថ្លៃដល់កម្រិតខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលប្រាំបួនខែចុងក្រោយក្នុងអត្រាប្តូរប្រាក់ ៣២,៦៥បាតក្នុង១ដុល្លារអាម៉េរិក កាលពីចុងសប្តាហ៍មុន។ រហូតមកដល់ដើមសប្តាហ៍នេះ រូបិយប័ណ្ណថៃនៅតែបន្តឡើងថ្លៃដដែល ដោយ១ដុល្លារបានប្តូរបាន៣២,៦០បាត។
ស្ពៃគោក ដែលអ្នកភូមិភាគឦសានហៅថា ស្លឹកកប៉ាល់ហោះ នេះ ដុះទ្រុបទ្រុលនៅពេលដែលគ្រាប់របស់វាទុំជ្រុះហើរតាមខ្យល់។ កសិករ តាត់ សុខ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត ថា បន្លែមួយប្រភេទនេះ សម្បូរនៅរដូវវស្សា និងមាននៅតំបន់ភាគឦសាន។ ជាពិសេស វាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ប្លែកពីបន្លែបៃតងមួយចំនួន។ កសិកររូបនេះបន្តថា រុក្ខជាតិប្រភេទនេះ អ្នកដែលមិនស្គាល់គិតថា វាជាស្មៅ ប៉ុន្តែ សម្រាប់អ្នកដឹង គេយករុក្ខជាតិនេះទៅធ្វើជាអន្លក់សម្រាប់បរិភោគ។ រុក្ខជាតិនេះ មិនសូវមានលក់នៅលើទីផ្សារនោះទេ ហើយអ្នកស្គាល់រុក្ខជាតិនេះ មានតែអ្នករស់នៅតំបន់ភូមិឦសានប៉ុណ្ណោះ ដែលឧស្សាហ៍ទទួលទានស្ពៃគោក ឬស្លឹកកប៉ាល់ហោះនេះ។ បើតាមវចនានុសម្ដេចព្រះសង្ឃ ជួន ណាត «ស្ពៃគោក» ជាឈ្មោះតិណជាតិមួយប្រភេទ ស្លឹករបស់វាស្រដៀងនឹងកូនថ្នាំ តែមានសម្បុរលាយស្វាយបន្តិចៗ ប្រើជាអន្លក់ ឬជារបោយបាន។ ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្ម, ផលិតផលអត្តសញ្ញាណ, ជំនួញខ្នាតតូច និងមធ្យម, បរិស្ថាន និងទេសចរណ៍ សូមចុច Download App «ថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត» សម្រាប់ប្រព័ន្ធ IOS: https://apple.co/2ub9pdj និង Android: http://bit.ly/2KSe1MB ។ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាំងនេះ ក៏មាននៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក Thmey Thmey 25 និង YouTube Channel: https://goo.gl/D6xQBv ៕	ភ្នំពេញ៖ ស្ពៃគោក ឬស្លឹកកប៉ាល់ហោះ ជាបន្លែម្យ៉ាង ដែលដុះនៅតាមដងភ្នំ ឬដីក្រហម នាភាគឦសានប្រទេសកម្ពុជា។ បើតាមលោក តាត់ សុខ បន្លែប្រភេទនេះ ត្រូវបានគេយកធ្វើជាអន្លក់ទឹកត្រីផ្អែម, របោយ ឬផ្ទាប់ជាបន្លែបាញ់ឆែវជាដើម។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានចេញអនុក្រឹត្យ កំណត់ចំនួនគណៈអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត១១រូប ហើយគណៈអភិបាលក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ មានចំនួន៧រូបស្មើៗគ្នា។ ដូចនេះ នៅទូទាំងប្រទេស មានគណៈអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ចំនួន២៧៥រូប ហើយគណៈអភិបាលក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ មាន១៤២៨រូប។ សម្តេច ចេញអនុក្រឹត្យនេះ តាមសំណើរបស់សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ការកំណត់ចំនួនគណៈអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត និងគណៈអភិបាលក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌនេះ ធ្វើឡើងតាមច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ត្រង់មាត្រា១៤០ថ្មី ដែលចែងថា គណៈអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត មានចំនួនពី៧ ទៅ១១រូប ហើយគណៈអភិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ មានចំនួនពី ៥ទៅ៧រូប។ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានចេញព្រះរាជក្រមប្រកាសឲ្យប្រើប្រាសច្បាប់នេះ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានកំណត់គណៈអភិបាលរាជធានី-ខេត្តនីមួយៗ ឲ្យមាន១១រូបស្មើគ្នា ដោយចំនួនសរុប មាន២៧៥រូបនៅទូទាំងប្រទេស ហើយគណៈអភិបាលក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌនីមួយៗ មាន៧រូបស្មើគ្នាដែរ ដោយចំនួនសរុប មាន១៤២៨រូបនៅទូទាំងប្រទេស។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យរបស់សម្តេច ដែលចេញថ្ងៃទី១៧មិថុនា ឆ្នាំ២០២២។
Fr. atteinte au secret des conversations téléphoniques អំពើប្រព្រឹត្តដោយគំនិតទុច្ចរិតស្តាប់ឬធ្វើឱ្យច្របូកច្របល់ការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទ។ សូមចុចលើតំណភ្ជាប់នេះដើម្បីស្វែងយល់បន្ថែម https://salatraju.com/lexique	Eng. breach of secrecy of a telephone conversation
តាមរយៈសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ខ្លួនចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ក្រសួងសុខាភិបាល បានរំឭកឱ្យសាធារណជនប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះប្រភេទស្រាថ្នាំឈ្មោះ Royal Health Wine EST:2005 ចំណុះ 500ml, Royal Health Wine EST:2005 ចំណុះ 100ml និងស្រាសុខភាពធម្មជាតិ CHL ចំណុះ 150ml មានផ្ទុកសារធាតុ SILDENAFIL ដែលជាសារធាតុបង្កើនផ្លូវភេទបុរស។ ស្រាទាំងនេះផលិតដោយសិប្បកម្មផលិតស្រាថ្នាំនៃក្រុមហ៊ុនធានឆាវជៀវយៀក នៅស្រុកស្វាយទាប ខេត្តស្វាយរៀង។ ក្រោយរកឃើញសារធាតុគ្រោះថ្នាក់នេះ មន្ត្រីជំនាញ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ បានចុះធ្វើនិយ័តកម្មនៅទីតាំងសិប្បកម្មផលិតស្រាថ្នាំនេះ នៅខេត្តស្វាយរៀងផ្ទាល់ និងទីតាំងលក់ស្រាថ្នាំ ស្ថិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការចែកចាយទៅលើទីផ្សារ។ នេះបើតាមក្រសួងសុខាភិបាល ដែលបានបន្តថា អ្នកពាក់ព័ន្ធ ត្រូវបានចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល សារធាតុ SILDENAFIL អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព និងអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតអ្នកទទួលទាន។ ក្រសួងសុខាភិបាល ក៏បានណែនាំពលរដ្ឋកុំឱ្យទទួលទានស្រាទាំង៣ប្រភេទ និងទទូចឱ្យអាជីវករ បញ្ឈប់ការលក់ និងចែកចាយ ស្រាដែលមានគ្រោះថ្នាក់នេះ។ ក្រសួងសុខាភិបាល ក៏ជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បន្តសហការណែនាំ អប់រំ ទប់ស្កាត់ការចែកចាយ ឬលក់ស្រាថ្នាំទាំងនេះ ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាល បានហាមឃាត់ការលក់ ចែកចាយ ស្រាថ្នាំ៣ប្រភេទ ដែលមានផ្ទុកសារធាតុបង្កើនផ្លូវភេទបុរសកម្រិតខ្ពស់(SILDENAFIL) ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព និងអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតអ្នកទទួលទាន។ នេះបើតាមលទ្ធផលវិភាគគុណភាព ពីមជ្ឈមណ្ឌលជាតិពិសោធន៍សុខាភិបាល នៃក្រសួងសុខាភិបាល។
កំណកឈាមក្នុងសរសៃឈាមបេះដូងនឹងទៅស្ទះដល់លំហូរឈាមចិញ្ចឹមសាច់បេះដូង ដែលជាហេតុនាំឲ្យសាច់ដុំបេះដូងនោះទៅជាងាប់ ហើយងាប់សាច់ដុំនោះតែម្តង។ ករណីនេះហៅថាជំងឺគាំងបេះដូង ឬ Myocardial Infarction (MI)។ ដើម្បីបង្ការជំងឺគាំងបេះដូងយកល្អគួរតែព្យាយាមធ្វើរឿងដូចខាងក្រោមនេះ៖ ប្រើប្រាស់របៀបរស់នៅដែលផ្តល់សុខភាពដល់បេះដូងជាមួយនឹងរបបអាហារមានជាតិខ្លាញ់ទាប និងការហាត់ប្រាណ ព្រោះវាជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់បង្ការជំងឺបេះដូង និងគាំងបេះដូង របបអាហារផ្តល់សុខភាពបេះដូងរួមមាន អាហារសម្បូរជីវជាតិដូចជា ផ្លែឈើ និងបន្លែ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ព្រមទាំងកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់ និងផ្អែម។ ការហាត់ប្រាណទៀងទាត់ក៏អាចជួយថែរក្សាសុខភាពឲ្យមានទម្ងន់ផ្តល់សុខភាព និងបង្ការជំងឺបេះដូង និងគាំងបេះដូង។ គន្លឹះផ្សេងទៀតដែឡត្រូវផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅដែលអាចបង្ការជំងឺបេះដូង និងគាំងបេះដូងរួមមាន មិនជក់បារី កាត់បន្ថយការញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹង កាត់បន្ថយស្ត្រេស និង គ្រប់គ្រងជំងឺទឹកនោមផ្អែមនិងលើសសម្ពាធឈាម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ជំងឺគាំងបេះដូងកើតឡើងនៅពេលលំហូរឈាមដែលមានអុកស៊ីសែនច្រើនទៅសាច់ដុំបេះដូងត្រូវបានកាត់បន្ថយ ឬកាត់ផ្តាច់ទាំងស្រុង។ រឿងនេះច្រើនតែបណ្តាលមកពីជំងឺគ្រិនរឹងសរសៃឈាម ដែលវាទាក់ទងនឹងកំណកខ្លាញ់ កូឡេស្តេរ៉ុល និងសារធាតុផ្សេងៗ ។ ពេលខ្លះ កំណកឈាមនេះអាចរបេះចេញ ហើយកំណកឈាមអាចកើតឡើងនៅជុំវិញវា។
នៅកម្ពុជា គេឃើញវារស់នៅស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង ក្នុងនោះដូចជាតំបន់ភូមិភាគឦសាន និងនិរតី ហើយភាគខាងជើ ងនៃប្រទេស។ បច្ចុប្បន្នសត្វទន្សោងមានដោយកម្រនៅតំបន់ភាគច្រើន។ «ទន្សោងជាប្រភេទមួយដែលទទួលរងការគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកបរបាញ់»។ នេះបើតាមសៀវភៅខាងលើ។ ចំពោះលក្ខណៈជីវសាស្រ្ត សត្វទន្សោងចូលចិត្តរស់នៅតំបន់ព្រៃល្បោះ, វាលស្មៅ, ព្រៃ និងគម្ពោធជាដើម ហើយចូលចិត្តរកស៊ីនៅតាមមាត់អូរ។ សត្វប្រភេទនេះ វាមិនចូលចិត្តរស់នៅតំបន់ទីជម្រាលទេ ហើយវាចូល ចិត្តរស់នៅជាហ្វូងៗ ឬនៅជាមួយគោព្រៃ, ប្រើស, ខ្ទីងជាដើម។ សត្វទន្សោងចេញរកស៊ីនៅពេលព្រលឹម និងពេលព្រលប់ ដូចជាគោព្រៃផងដែរ និងជាធម្មតាទន្សោងមេចាស់ជាងគេ តែងតែអ្នកដឹកនាំហ្វូងរបស់វា។ ការបន្តពូជរបស់ទន្សោងគឺ នៅខែឧសភា-មិថុនា ហើយអាចបង្កើតកូនម្ដងពី១-២ក្បាល បន្ទាប់ពីពពោះរយៈពេល ១០ខែរួចមក និងក្រោយពីកូនបាន ២ខែមេអាចដោយឈ្មោលម្ដងទៀត។ នេះបើតាម សៀវភៅថនិកសត្វកម្ពុជាដដែល។ ភិនភាគរបស់សត្វទន្សោង គឺជើងទាំងបួនខាងក្រោមជង្គង់របស់វា មានពណ៌ស ដូចខ្ទីង និងគោព្រៃផងដែរ ប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈប្លែកមួយចំណុចពីគេគឺ ពណ៌សនៅផ្នែកខាងក្រោយត្រង់កំពែងគូទ។ រីឯ ស្នែងរបស់វាមានរាងមូលជាងស្នែងខ្ទីង ហើយមានពណ៌លឿងស្រគាំនៅផ្នែកពាក់កណ្ដាលច្រមុះក្រោម និងចុងស្នែង ពណ៌ខ្មៅ។ ចំពោះទន្សោងក្មេងមានសម្បុរក្រហមត្នោតស្រាល ហើយវាប្រែប្រួលទៅតាមពណ៌ក្រហមត្នោតប្រផេះ ឬក្រ ហមត្នោតនៅពេលដែលវាមានវ័យចំណាស់ចាស់បន្តិច៕	ក្នុងចំណោមប្រទេសអាស៊ាន មានតែប្រទេសកម្ពុជា, ភូមា, ឡាវ, ម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសថៃ ដែលមានសត្វទន្សោងរស់នៅ។ សម្រាប់កម្ពុជា មាននៅតំបន់ភាគឦសាន,និរតី និងភាគខាងជើងនៃប្រទេស។ សត្វទន្សោង ទទួលរងនូវ សម្ពាធខ្លាំងពីអ្នកប្រមាញ់ យកស្បែក,សាច់, ស្នែង និងឆ្អឹង ដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ហើយវាស្ថិតនៅក្នុងក្រុមប្រភេទសត្វមានដោយកម្រ និងបានចុះក្នុងបញ្ជីក្រហម IUNC ថាជាប្រភេទកំពុងរងគ្រោះថ្នាក់ជិតផុតពូជ។ នេះបើយោងតាមសៀវភៅ ថនិកសត្វកម្ពុជា ដែលរៀបរៀងដោយ ម៉ែន សូរិយន់, សួន ផល្លា, ស៊ិន ប៉ូលីន និង Joe Walston ឆ្នាំ២០០៨។
មន្ត្រីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី ៦ ខែតុលាថា ចិន និង WHO កំពុងពិភាក្សាគ្នាលើការវាយតម្លៃវ៉ាក់សាំង COVID-19 ដែលផលិតក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន។ នេះជាការបោះជំហានឆ្ពោះទៅរកការដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងរបស់ចិនជាអន្តរជាតិក្រោមលក្ខខណ្ឌបន្ទាន់។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អ្នកសម្របសម្រួលរបស់ WHO ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យាសុខភាពនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច លោក Socorro Escalate បានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលាថា ចិនបានពិភាក្សាជំហានបឋមជាមួយ WHO ដើម្បីឲ្យវ៉ាក់សាំងរបស់ខ្លួនមានក្នុងបញ្ជីវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់បន្ទាន់។ ការមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីប្រើប្រាស់បន្ទាប់របស់ WHO អនុញ្ញាតឲ្យវ៉ាក់សាំង និងវិធីសាស្ត្រព្យាបាលដែលមិនទាន់មានអាជ្ញាបណ្ណ អាចបង្កើនល្បឿនក្នុងការផ្ដល់ឲ្យប្រជាជនទូទៅ។ ត្រង់នេះ លោក Escalate អះអាងថា តាមរយៈបញ្ជីបន្ទាន់នេះ វ៉ាកសាំងដែលមានសក្ដានុពល អាចត្រូវបានវាយតម្លៃតែម្ដង ហើយបន្ទាប់មក អាចត្រូវបានបញ្ជូនចេញតែម្ដង។ គិតមកដល់ពេលនេះ ចិនមានវ៉ាក់សាំងដែលកំពុងពិសោធយ៉ាងតិចចំនួន៤ ដែលឈានដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃការសាកល្បង។ វ៉ាក់សាំងពីរត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុន China National Biotec Group (CNBG) ដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាល ហើយវ៉ាក់សាំងពីរទៀតអភិវឌ្ឍដោយ Sinovac Biotech and CanSino Biologics។ វ៉ាក់សាំងទាំងនេះត្រូវបានធ្វើតេស្តនៅក្នុងប្រទេសដូចជា ប៉ាគីស្ថាន ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី និងអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់។ កាលពីខែមុន អារ៉ាប់រួមបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រើជាបន្ទាន់វ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន CNBG ។ នេះជាលើកដំបូងដែលវ៉ាក់សាំង COVID-19 ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់សម្រាប់ករណីអាសន្ន។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte បាននិយាយកាលពីខែមុនថា លោកនឹងផ្តល់អាទិភាពដល់ចិននិងរុស្ស៊ីនៅក្នុងការបញ្ជាទិញវ៉ាក់សាំងរបស់ប្រទេសលោក។ នៅចិន អ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យសំខាន់រាប់ពាន់នាក់ និងក្រុមមនុស្សផ្សេងៗទៀតដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នកមានហានិភ័យខ្ពស់ ទទួលបានការផ្តល់វ៉ាក់សាំងដែលអភិវឌ្ឍក្នុងស្រុក។ ខណៈការធ្វើតេស្តមិនទាន់បានបញ្ចប់ពេញលេញ វាបានបង្កើនក្តីបារម្ភពីសុវត្ថិភាពក្នុងចំណោមអ្នកជំនាញផងដែរ៕	ដោយ៖កង ម៉េងហុង
ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey អ្នកស្រី សុខ សុថាវី បានបញ្ជាក់ថា ថ្ងៃទីពីរនេះ អាកាសធាតុហាក់ដូចជាក្តៅខ្លាំង ដូច្នេះកីឡាករអុំទូកមួយចំនួនមានអាការៈមិនសូវស្រួលខ្លួន ជាពិសេសការនឿយហត់របស់ពូកគាត់កាលពីថ្ងៃទីមួយ។ តែទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា ពួកគាត់គ្រាន់តែទៅដើម្បីសុំការសង្គ្រោះបឋមប៉ុណ្ណោះ មិនមានអាការៈធ្ងន់ធ្ងរដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះឡើយ។ អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា តង់សុខភាពនេះ មានរថយន្តសង្គ្រោះចំនួន៣គ្រឿង ដែលមានលេខសម្គាល់៣៨ ៣៩ និង៤៩ ទទួលការខុសត្រូវសម្រាប់កីឡាករទូទាំងខេត្តកណ្តាល៕	នាព្រឹកថ្ងៃទីពីរនៃព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក មានកីឡាករជាង១០០នាក់ បានទៅពិនិត្យមើលសុខភាពរបស់ខ្លួន ដោយអ្នកខ្លះឈឺសន្លាក់ដៃជើង ឈឺក្បាល វិលមុខ ប៉ុន្តែមិនមានលក្ខណៈទ្រុឌទ្រោមនោះឡើយ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី សុខ សុថាវី អនុប្រធានគ្រប់គ្រងតង់សុខាភិបាល A25 ដែលប្រចាំការសម្រាប់ក្រុមកីឡាករអុំទូកពីខេត្តកណ្តាល និងពលរដ្ឋទូទៅ។
បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ តាមមាត្រា១២៦ នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមស្តីពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ នៅ៦០ ថ្ងៃបន្ទាប់ពីការតម្កល់លិខិតូបករណ៍ផ្តល់សច្ចាប័ន ពោលគឺនៅថ្ងៃ១ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៩តទៅ ម៉ាឡេស៊ី នឹងក្លាយជាភាគីពេញសិទ្ធិរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិជាផ្លូវការហើយ។ ម៉ាឡេស៊ី ក៏នឹងក្លាយជាប្រទេសទីពីររបស់អាស៊ាន ដែលជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈនេះ។ « ក្នុងនាមមហាសន្និបាត ខ្ញុំ សូមស្វាគមន៍ម៉ាឡេស៊ីក្នុងការមកកាន់ក្រុមគ្រួសារនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម និងសូមអបអរសាទររដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី ក្នុងការចូលរួមលើកកម្ពស់សន្តិភាព និងសន្តិសុខសកល។ វត្តមានរបស់ម៉ាឡេស៊ី បង្ហាញពីសញ្ញាណដ៏ខ្លាំងក្លាមួយទៅកាន់តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និងពិភពលោក ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើអយុត្តិធម៌ និងទប់ស្កាត់បទល្មើសធ្ងន់ធ្ងរក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ»។ នេះ គឺជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រធានមហាសន្និបាត ICC ទៅកាន់ម៉ាឡេស៊ី។ មកទល់ពេលនេះ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ មានសមាជិក ឬភាគី សរុបទាំងអស់ ១២៣ ប្រទេស ។ បើនិយាយក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ានវិញ បន្ទាប់ពីការប្រកាស និងដាក់លិខិតតម្កល់បញ្ចប់សមាជិកភាពរបស់ហ្វីលីពីននោះ មានតែកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ ដែលជាភាគីនៃតុលាការអន្តរជាតិមួយនេះ។ តាមមាត្រា ៥ នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌដែលស្ថិតក្នុងយុត្តាធិការតុលាការមានដូចជា បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌប្រល័យពូជសាសន៍ , បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ, បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌសង្គ្រាម និងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌនៃការឈ្លានពានជាដើម ។ រាល់ភាគី ដែលជាសមាជិករបស់តុលាការ នឹងត្រូវប្រឈមមុខជាមួយនឹងតុលាការ ប្រសិនបើបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសទាំងនោះ ។ ក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសជាច្រើន ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងការវាយតម្លៃបឋម និងការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធនឹងបទឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរនោះ ក៏មានរដ្ឋអាស៊ានពីរ រួមមានហ្វីលីពីន និងមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ។ ហ្វីលីពីន ស្ថិតក្រោមការវាយតម្លៃពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គ្រាមគ្រឿងញៀន ក្រោមរដ្ឋបាលដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ខណៈមីយ៉ាន់ម៉ា ស្ថិតក្រោមការតាមដានដោយសារវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា៕	រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃ៤ មីនាកន្លងទៅ បានសម្រេចតម្កល់លិខិតូបករណ៍ផ្តល់សច្ចាប័ននៅអគ្គលេខាធិការដ្ឋានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិជាផ្លូវការដើម្បីក្លាយជាភាគីរបស់លក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមស្តីពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ( ICC )។ នេះ គឺជាគោលជំហរថ្មីមួយរបស់ស្ថាបនិកអាស៊ាន ក្នុងការលើកកម្ពស់យុត្តិធម៌អន្តរជាតិ និងនីតិរដ្ឋ។
តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការរួម ចេញនៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ សមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការអនុញ្ញាតឲ្យនាំយកទំនិញខូចគុណភាព ជាពិសេសបន្លែ និងផ្លែឈើដែលមានសារធាតុគីមីពុលចូលនោះ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់សុខភាព និងជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ។ ជាមួយគ្នានេះ សមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា ក៏បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋត្រូវចូលរួមយុទ្ធនាការ «ពហិរការ» មិនប្រើប្រាស់ ឬទិញបន្លែ-ផ្លែឈើ នាំចូលពីបរទេសដែលមានផ្ទុកសារធាតុគីមីពុល និងអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់សុខភាព ដោយត្រូវងាកមកគាំទ្រការប្រើប្រាស់បន្លែ និងផ្លែឈើក្នុងស្រុកវិញ ដែលកសិករអនុវត្តតាមគោលការណ៍ធម្មជាតិ សុវត្ថិភាព និងសរីរាង្គ។ អត្ថបទទាក់ទង មន្ត្រីកសិកម្ម៖ យើងនាំទៅគេពិនិត្យអស់រលីង តែពេលគេនាំចូលវិញ អ្នកណាចង់នាំចូលអីចូលទៅ: របាយការណ៍របស់លោក ច័ន្ទ សុផល នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាគោលនយោបាយ (CPS) បានឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន ថ្វីដ្បិតការដាំដុះក្នុងស្រុកមានការកើនឡើងគួរឲ្យគត់សម្គាល់ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែកម្ពុជានៅតែបន្តនាំចូលបន្លែពីប្រទេសជិតខាងប្រមាណ២០០ទៅ៤០០តោនដដែល ក្នុងមួយថ្ងៃ ក្នុងនោះមាន៦០ភាគរយ ជាប្រភេទបន្លែនាំចូលពីប្រទេសវៀតណាម។ លោក ច័ន្ទ សុផល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ថា ក្នុងទំហំបន្លែ៦០ភាគ ដែលកម្ពុជា នាំចូលពីវៀតណាម មាន៥០ភាគរយ ជាបន្លែដែលកសិករកម្ពុជាមិនសូវដាំដុះ ដូចជាការ៉ុត ដំឡូបារាំង ស្ពៃបូកគោ ស្ពៃក្តោប ម្ទាស់ផ្លោក និងផ្កាស្ពៃ ជាដើម។ លោក បន្ថែមថា ការនាំចូលបន្លែ-ផ្លែឈើពីប្រទេសជិតខាងពី២០០ទៅ៤០០តោនក្នុងមួយថ្ងៃនោះ កម្ពុជាខាតបង់ទឹកប្រាក់ប្រមាណ១៥០ដុល្លារទៅ២០០លានដុលា្លរ ក្នុងមួយឆ្នាំ៕	ភ្នំពេញ៖ សមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា (CCFC) បានទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើតប្រព័ន្ធរាយការណ៍បន្ទាន់តាមទូរសព្ទ (Hot Line) ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋអាចរាយការណ៍អំពីករណីសង្ស័យទៅលើមន្ត្រី ឬអាជ្ញាធរអនុញ្ញាតឲ្យនាំបន្លែ និងផ្លែឈើដែលមានផ្ទុកសារធាតុគីមីពុលពីបរទេស ចូលកម្ពុជា។ ការទាមទារនេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីក្រសួងមហាផ្ទៃបានចេញលិខិតមួយច្បាប់ បង្គាប់រដ្ឋបាលខេត្តទាំងអស់នៅជាប់ព្រំប្រទល់ប្រទេសជិតខាង ឲ្យទប់ស្កាត់ការនាំបន្លែ-ផ្លែឈើដែលមានជាតិគីមីពុល និងទំនិញខូចគុណភាពចូល។
យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងការងារ បានឱ្យកម្មករទៅកាន់សាលាខណ្ឌដង្កោ នៅថ្ងៃទី២៣មីនា ដើម្បីពិនិត្យមើលបញ្ជីឈ្មោះ និងលេខរៀង សម្រាប់បើកប្រាក់ឈ្នួលនិងប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ដែលក្រសួងបិទផ្សាយនៅសាលាខណ្ឌដង្កោ។ ជាមួយគ្នាដែរ ក្រសួងឱ្យកម្មករ យកប័ណ្ណសម្គាល់ខ្លួនជាកម្មករនិយោជិតច្បាប់ដើម ឬកិច្ចសន្យាការងារ, សៀវភៅការងារកម្មករឬប័ណ្ណសមាជិក ប.ស.ស និងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណទៅជាមួយផងដែរ ដើម្បីបើប្រាក់។ សូមជម្រាប់ថា កម្មកររោងចក្រ Y & W មានជាង៤៨០០នាក់។ ពួកគេត្រូវបានថៅកែ រត់ចោល ដោយមិនបានបង់ប្រាក់ឈ្នួល និងប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ពួកគេឡើយ។ ករណីនេះ កម្មករទាំងនោះ បាននាំចេញបិទផ្លូវតវ៉ាជាច្រើនដងមកហើយ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ វិវាទនេះ ក្រសួងការងារក៏បានចុះទៅសម្របសម្រួលជាច្រើនដង ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យម្ចាស់ផ្ទះជួលរបស់កម្មករ យោគយល់ដល់កម្មករផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង ក្រសួងការងារ ចេញដំណោះស្រាយឱ្យកម្មករ ហើយឱ្យសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនម្ចាស់រោងចក្រ Y & W	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ប្រកាសប្រាប់កម្មកររោងចក្រកាត់ដេរ Y & W ថា នៅថ្ងៃទី២៣មីនានេះ ក្រសួងនឹងថវិកា បើកប្រាក់ឈ្នួលនិងប្រាក់បំណាច់ផ្សេងៗ ដល់កម្មករ។ ប្រាក់ទាំងនោះ ក្រសួងអះអាងថា បានពីការដេញថ្លៃទ្រព្យសម្បត្តិរោងចក្រ ដែលតុលាការបានរឹបអូស។
លោក អេង ឆៃអ៊ាង អនុប្រធានអតីតគណបក្សប្រឆាំង និងជាមនុស្សស្និទ្ធនឹងលោក សម រង្ស៊ី បានចាត់ទុកការបញ្ឈប់សុពលភាពលិខិតឆ្លងដែននេះ ថាប្រៀបដូចជារដ្ឋាភិបាល ដកសញ្ជាតិខ្មែរពីលោក ដែលត្រូវបានការពារដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ លោក អេង ឆៃអ៊ាង និយាយដូច្នេះថា៖«យើង អត់បានធ្វើអ្វីខុសចំពោះប្រទេសជាតិទេ។ ទោះអ្នកណាក៏ដោយ គេ មិនដែលមានការដកសញ្ញាតិ ដកសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែនដូចរបបលោក ហ៊ុន សែន ទេ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក អេង ឆៃអ៊ាង អះអាងថា លោក និងមន្រ្តីអតីតគណបក្សប្រឆាំងដទៃទៀត នៅតែអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសនានា ដោយប្រើប្រាស់ឯកសារផ្សេងពីលិខិតឆ្លងដែនកម្ពុជា។ មន្រ្តីអតីតគណបក្សប្រឆាំង១១នាក់ទៀត ដែលត្រូវបញ្ឈប់សុពលភាពលិខិតឆ្លងដែន រួមមាន អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ លោក ហូរ វ៉ាន់ លោក ឡុង រី លោក សោ ចាន់ដេត លោក គង់ សភា លោក វ៉ាន់ ណារិទ្ធ លោក ដាង ចំរើន លោក ញឹម គិមញុល លោក ហេង ដាណារ៉ូ លោក អ៊ីសា ឧស្មាន និង លោក ម៉ន ផល្លា។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានដាក់លិខិតទៅកាន់ស្ថានទូតនានាប្រចាំកម្ពុជា ដើម្បីជូនដំណឹងពីការបញ្ចប់សុពលភាពលិខិតឆ្លងដែនប្រភេទធម្មតា (Ordinary Passport) របស់មន្រ្តីអតីតគណបក្សប្រឆាំង១២នាក់។ លោក កុយ គួង អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទ កាលពីថ្ងៃថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ថា ការដាក់លិខិត ទៅកាន់ស្ថានទូតបរទេសប្រចាំកម្ពុជា គឺដើម្បីឲ្យស្ថានទូត ជូនដំណឹងបន្ត ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលរបស់គេ អំពីការបញ្ឈប់លិខិតឆ្លងដែនរបស់មន្រ្តីអតីតគណបក្សប្រឆាំងទាំងនោះ។ អ្នកនាំពាក្យ លើកហេតុផលថា រដ្ឋាភិបាល សម្រេចបញ្ឈប់សុពលភាពលិខិតឆ្លងដែន គឺដោយសារតែអ្នកទាំង១២នាក់នោះ គឺជាអ្នកទោស ហើយប្រើលិខិតឆ្លងដែន ដើម្បីរត់គេចខ្លួន។ លោក បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«យើងលុបចោលទៅ ពួកគាត់ អាចស្រូតត្រឡប់មក [កម្ពុជា] វិញ។ ប្រទេស ដែលពួកគាត់រត់គេចទៅហ្នឹង កាលណាយើង ប្រកាសលុបចោលអ៊ីចឹង គេ មិនអនុញ្ញាតឲ្យនៅប្រទេសគេទេ។ មានន័យថា ពួកគាត់ នៅ គឺខុសច្បាប់ហើយ»។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រសួង បញ្ចប់សុពលភាពលិខិតឆ្លងដែនរបស់អ្នកប្រឆាំង១២នាក់ លោក សម រង្ស៊ី និង មនុស្សសំខាន់ៗ៨នាក់ទៀតរបស់លោក រួមមាន អ្នកស្រី ជូឡុង សូមួរ៉ា អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ លោក អេង ឆៃអ៊ាង លោក អ៊ូ ច័ន្ទឫទ្ធិ លោក ហូរ វ៉ាន់ លោក ឡុង រី លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ និង លោក នុត រំដួល ត្រូវបានតុលាការកម្ពុជា ចោទពីបទឧបឃាត ក្រោយរកឃើញថាពួកគាត់ ជាមេខ្លោងរបចំផែនការធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកគាំទ្រអតីតគណបក្សប្រឆាំងផ្សេងទៀត បានរងពីបទរួមគំនិតក្បត់ជាតិ ដែលសំដៅលើការចូលរួមគាំទ្រផែនការធ្វើរដ្ឋប្រហារ៕	លោក អេង ឆៃអ៊ាង បានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លាំងៗ ចំពោះការបញ្ឈប់សុពលភាពលិខិតឆ្លងដែនរបស់លោក រួមទាំងមន្រ្តីអតីតគណបក្សប្រឆាំង១១នាក់ផ្សេងទៀត។ លោក ចាត់ទុកទង្វើនេះ ថារំលោភច្បាប់និងរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
ឧបការីរងក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ទទួលបន្ទុកកិច្ចការតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ លោក W. Patrick Murphy មានការព្រួយបារម្ភចំពោះការរំលាយគណបក្សប្រឆាំង ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស សេរីភាពប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា។ ក្នុងដំណើទស្សនកិច្ចឥតព្រាងទុកនៅកម្ពុជា លោក W. Patrick Murphy បានលើកយកក្តីព្រួយបារម្ភទាំងនេះ ទៅពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្ដេច ស ខេង និងលោក អ៊ុច បូរិទ្ធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិផងដែរ។ លោក W. Patrick Murphy ចាត់ទុកថា សកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ កំពុងដើរថយក្រោយពីគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ «យើងជឿជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅមានឱកាសត្រឡប់មកក្រោយ ហើយដើរលើផ្លូវត្រូវវិញ ដើម្បីឈានចូលទៅឆ្នាំ២០១៨ និងរៀបចំដំណើរការបោះឆ្នោតមួយដែលមានលក្ខណៈស្របច្បាប់»។ នេះការបញ្ជាក់របស់លោក Patrick Murphy។ លោកឧបការីរងរូបនេះ ក៏បានរំឮកពីមូលហេតុដែលអាមេរិក រឹតបន្តឹងការផ្ដល់ទិដ្ឋការដល់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនោះ គឺដើម្បីដាក់សម្ពាធឲ្យរដ្ឋាភិបាល សម្រួលស្ថានភាពនយោបាយ បើកផ្លូវឲ្យគណបក្សប្រឆាំងមានឱកាសចូលរួមបោះឆ្នោតឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែលោក Patrick Murphy ក៏បានព្រមានពីវិធានការបន្ថែមលើកម្ពុជាដែរ បើសិនជារដ្ឋាភិបាល មិនព្រមទទួលយកសំណើអាមេរិក ដែលស្នើឲ្យសម្រួលស្ថានការណ៍នយោបាយ និងសិទ្ធិមនុស្ស ត្រឡប់មកសភាពដើមវិញនេះ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែត ដែលរៀបចំនៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់អនុទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា លោក Patrick Murphy បានអត្ថាធិប្បាយដូច្នេះថា៖«យើងនឹងមានវិធានការ និងយន្តការដែលយើងអាចនឹងធ្វើការពិចារណាបន្ថែមទៀតមកលើកម្ពុជា។ ខ្ញុំនឹងមិនបញ្ចេញឬបង្ហាញវិធានការទាំងនោះ នាពេលនេះទេ។ ប៉ុន្តែសាររបស់យើងដែលផ្ដល់ដល់កម្ពុជានោះគឺការត្រឡប់ក្រោយនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបែបនេះ បាននាំឲ្យភាពស្របច្បាប់នៃដំណើរការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ វាស្ថិតក្នុងគ្រោះហានិភ័យ»។ អមជាមួយការព្រលយរឿងវិធានការបន្ថែមនេះ លោក W. Patrick Murphy ក៏បានរំឮកពីការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌របស់អាមេរិក ដែលបានចំណាយជាង១ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ សម្រាប់ជួយទ្រទ្រង់លើវិស័យអប់រំ បរិស្ថាន វប្បធម៌ សកម្មភាពដោះមីន និងសង្គមស៊ីវិលជាដើម។ អ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណរដ្ឋមន្ត្រីលោក ផៃ ស៊ីផាន ធ្លាប់បាននិយាយថា វិធានការរបស់អាមេរិក គឺក្នុងគោលបំណងចង់ឲ្យពិភពលោកងឿងឆ្ងល់ អំពីការចូលរួមរបស់អាមេរិក ក្នុងកិច្ចពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា។ សម្រាប់លោក ផៃ ស៊ីផាន សកម្មភាពអាមេរិកបែបនេះ វាជាការសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាដោយអយុត្តិធម៌។ លោក ផៃ ស៊ីផាន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«រាល់សេចក្តីថ្លែងការណ៍អាមេរិក បង្ហាញពីបំណងពិតប្រាកដនៃការបំផ្លាញទំនាក់ទំនងល្អ រួមទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តការសហរដ្ឋអាមេរិក-កម្ពុជា។រីឯ បង្ខំអោយកម្ពុជាប្រឆាំងនឹងតុលាការប្រឆាំង និងរដ្ធសភា គឺជាការប្រឆាំង និងនីតិរដ្ឋតែប៉ុណ្ណោះ ផ្ទុយពីឆន្ទៈកម្ពុជា ដែលប្រឺងប្រែងពង្រឹងជារៀងរាល់ថ្ងៃ»។ តែយ៉ាងណាលោក W. Patrick Murphy ទទួលស្គាល់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក-កម្ពុជា ហាក់មានការប៉ះទង្គិចគ្នាបន្តិចមែន ចំពោះការយល់ច្រឡំគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែលោក Patrick Murphy មានសុទិដ្ឋិនិយមថា ទង្វើរបស់អាមេរិក គឺចង់ឲ្យកម្ពុជា ដើរលើផ្លូវគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដប៉ុណ្ណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ មកដល់ពេលនេះ អាមេរិក បានរឹតបន្តឹងការផ្ដល់ទិដ្ឋការដល់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ។ អាមេរិក ក៏បានព្រមានពីវិធានការបន្ថែមលើកម្ពុជាដែរ បើសិនជារដ្ឋាភិបាល មិនព្រមសម្រួលឲ្យស្ថានការណ៍នយោបាយ និងសិទ្ធិមនុស្ស ត្រឡប់មកសភាពដើមវិញ។ សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ការដាក់សម្ពាធរបស់អាមេរិកនេះ ប្រៀបដូចជាការសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជាទៅវិញទេ។
គួរជម្រាបថា គិតមកដល់ម៉ោង៤នេះ របាយការណ៍បណ្តោះអាសន្នពីគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បង្ហាញថា អ្នកទៅបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៧នេះ មានចំនួន៨៤,២១ភាគរយ ក្នុងចំណោមអ្នកមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជី ដែលកាលពីអណត្តិទី៦ អ្នកទៅបោះឆ្នោតមាន ៨៣,០២ភាគរយ៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មកាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត គ.ជ.ប នឹងរៀបចំសន្និសីទសារព័ត៌មាន ពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តអាណត្តិទី៧ នៅវេលាម៉ោង៦ ល្ងាចនេះ ក្រោយពីចប់ការបោះឆ្នោត។
រដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង នឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍«កោះកុងសង្រ្កាន្ត» ដើម្បីចូលរួមអបអរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិខ្មែរ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងមានការប្រគំតន្ត្រីសម័យ ការរាំលេងកម្សាន្ត ការតាំងពិព័រណ៍បង្ហាញផលិតផល និងសម្ភារប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក និងការលេងល្បែងប្រជាប្រិយគ្រប់ប្រភេទ។ «កោះកុងសង្រ្កាន្ត» រៀបចំរយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣-១៦ ខែមេសា នៅសួនច្បារមុខសាលាខេត្ត វត្តទេពនិមិត្ត វត្តជោតញ្ញាណ និងឆ្នេរសមុទ្រប៉ាក់ខ្លង។ អត្ថបទទាក់ទង ជិះទូកលេងតាមដងស្ទឹង និងទស្សនាផ្សារបណ្តែតទឹក នឹងមានក្នុង«សៀមរាបសង្ក្រាន្ត» ម្ហូបអាហារ និងផលិតផលប្រចាំតំបន់ នឹងតាំងបង្ហាញក្នុង«សង្ក្រាន្តឧត្តរមានជ័យ» ល្បែងទាញព្រ័ត្រ បោះអង្គញ់ វាយក្អម ចោលឈូង និងចាប់កូនខ្លែង នៅ«សង្រ្កាន្តវត្តភ្នំ» បវរកញ្ញាវ័យចំណាស់ ស្រីស្រស់ប្រុសស្អាត និងអុកចត្រង្គ នឹងត្រូវប្រកួតគ្នា នៅ«សង្រ្កាន្តព្រៃវែង» ប្រដាល់គុនខ្មែរ ល្បែងប្រជាប្រិយ សិល្បៈបុរាណ នឹងបង្ហាញវត្តមាននៅ «សង្រ្កាន្តកំពង់ធំ» សង្រ្កាន្តបាត់ដំបងឆ្នាំនេះ មានតាំងបង្ហាញ «ណែមយក្ស» ពាក្យខ្មែរ ក្រៅពីខេត្តកោះកុង រាជធានី-ខេត្តដទៃទៀត ក៏ប្រកាសរៀបចំសង្រ្កាន្តដែរ ដូចជារាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តបាត់ដំបង ឧត្តរមានជ័យ កំពត កំពង់ស្ពឺ តាកែវ កំពង់ធំ កែប ព្រៃវែង ស្វាយរៀង និងខេត្តប៉ៃលិន ជាដើម៕ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកអភិបាលខេត្តកោះកុង រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកអភិបាលខេត្តកោះកុង រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកអភិបាលខេត្តកោះកុង	«កោះកុងសង្រ្កាន្ត» នឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅ រយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣-១៦ ខែមេសា ៤ទីតាំងផ្សេងគ្នា គឺនៅសួនច្បារមុខសាលាខេត្ត វត្តទេពនិមិត្ត វត្តជោតញ្ញាណ និងឆ្នេរសមុទ្រប៉ាក់ខ្លង។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ អាជ្ញាធរខេត្ត នឹងរៀបចំដោយមានការលេងល្បែងប្រជាប្រិយ និងកម្មវិធីកម្សាន្តជាច្រើន។
អត្រាកំណើន ប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន នៃឥណទានគេហដ្ឋាននេះ បានជំរុញឲ្យមានភាពប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្ពស់ និងសម្បូរបែប ក្នុងវិស័យធនាគារ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការអតិថិជន នៅលើទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន។ សព្វថ្ងៃនេះ អត្រាការប្រាក់ និងរយៈពេលនៃឥណទាន ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺប្រហាក់ប្រហែលទៅនិងទីផ្សារ ក្នុងតំបន់អាស៊ានផងដែរ។ ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តែងតែឈានមុខគេ លើការផ្តល់ផលិតផល ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត។ កាលពីឆ្នាំមុន ធនាគារបានសម្ពោធគម្រោង HomePro ដែលជាផលិតផលឥណទានគេហដ្ឋានដំបូងតែមួយគត់ ភ្ជាប់មកជាមួយនឹងការធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត តម្លៃរហូតដល់ ៥០ ០០០ដុល្លារអាមេរិក ដោយឥតគិតថ្លៃ។ លោកស្រីហេង ធីតា នាយិកាសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុបុគ្គល របស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី បានឲ្យដឹងថា៖ «នៅធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ការបំពេញតម្រូវការចាំបាច់របស់អតិថិជន គឺជាអាទិភាពចម្បងបំផុតរបស់យើង។ យើងជឿជាក់ថា គម្រោង HomePro ផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នានូវឥណទានគេហដ្ឋានដ៏ល្អប្រសើរ និងការធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតដ៏មានតម្លៃ។ ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី គឺធនាគារដំបូងគេបង្អស់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់ជូនដោយឥតគិតថ្លៃ នូវសេវាធានារ៉ាប់អាយុជីវិត សម្រាប់អតិថិជនផ្នែកឥណទានគេហដ្ឋាន ដើម្បីការពារអនាគតអតិថិជន និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះពួកគេនឹងមានអារម្មណ៍ថា ទទួលបានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ពេលដែលសហការជាមួយធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី។» ក្រៅពីការផ្តល់ជូននូវអត្រាការប្រាក់ទាបត្រឹមតែ ៧,៩៩ ភាគរយ និងរយៈពេលឥណទានរហូតដល់ ២០ឆ្នាំ ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ក៏បានសហការជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅស្ថាន និងបុរីធំៗ ដើម្បីនាំយកលក្ខខណ្ឌពិសេស ទៅដល់អតិថិជនផងដែរ។ ការចាប់ដៃគូជាយុទ្ធសាស្ត្រនេះ ជួយឲ្យបុរី និងអតិថិជន ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ ពីដំណើរការទិញលក់គេហដ្ឋាន។ សម្រាប់ផែនការអនាគត ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី នឹងពង្រីកកិច្ចសហការ ជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅស្ថាន និងគម្រោងបុរីធំៗ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីផ្តល់នូវជម្រើសកាន់តែសម្បូរបែប ជាមួយនឹងគុណភាពគេហដ្ឋានតាមស្តង់ដារ ដែលអតិថិជនចង់បាន។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ ផលិតផលឥណទានគេហដ្ឋាន ក្នុងវិស័យធនាគារ មានការរំពឹងទុកថា នឹងមានការប្រកួតកាន់តែខ្ពស់ ស្របទៅនឹងកំណើនទីផ្សាររបស់អតិថិជន។ ដូច្នេះធនាគារ CIMB នឹងបន្តរក្សាភាពឈានមុខគេ នៅលើទីផ្សារ សម្រាប់តម្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ ដោយផ្តោតសំខាន់អំពីតម្រូវរបស់អតិថិជនជាអាទិភាព ទៅលើការអភិវឌ្ឍផលិតផលឥណទានគេហដ្ឋាន ដោយផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ និងលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះខ្ពស់ ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ការទិញគេហដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួន គឺជាការសម្រេចចិត្តសំខាន់បំផុតមួយ នៅក្នុងជីវិត។ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ការអភិវឌ្ឍសំណង់លំនៅស្ថាន មានកំណើនខ្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ជាមួយគ្នានេះដែរ យើងសង្កេតឃើញថា សន្ទុះកើនឡើង នៃការស្វែងរកឥណទានគេហដ្ឋាន ពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ជាពិសេសគ្រួសារវ័យកណ្តាល មានកម្រិតមួយខ្ពស់ផងដែរ។ ផ្អែកតាមស្ថិតិទិន្នន័យរបស់ធនាគារជាតិ គិតត្រឹមខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧ ចំនួនទឹកប្រាក់នៃឥណទានគេហដ្ឋាន ក្នុងចំណោមធនាគារពាណិជ្ជ និងធនាគារឯកទេស មានចំនួនជាង ៦ ៣០០ ប៊ីលានរៀល ឬប្រហែលនិង ១ ៥៧៥ លានដុល្លារអាមេរិក ដែលកើនឡើងប្រមាណ ៤២ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦។
ជាមួយនឹងការទទួលស្គាល់ពីបណ្ដាប្រទេសទាំង ២១០ នៅលើពិភពលោកប័ណ្ណនេះអាចភ្ជាប់ម្ចាស់ប័ណ្ណទៅកាន់ បណ្ដាញរបស់ម៉ាស្ទ័រកាត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេធ្វើប្រតិបត្តិការទូទាត់ជាមួយដៃគូសហការជាង ៩០ លាននាក់នៅ ទូទាំងពិភពលោក បានយ៉ាងងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ ប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ក៏ផ្តល់នូវប្រូម៉ូសិនពិសេស និងការបញ្ចុះតម្លៃយ៉ាងច្រើន និងជម្រើសនៃការទូទាត់ដែលមានភាពបត់បែនដូចជាការធ្វើប្រតិបត្តិការតាមរយៈម៉ាស៊ីនអេធីអឹម និងការទូទាត់តាមរយៈម៉ាស៊ីនឆូតប័ណ្ណណាមួយទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា និងជុំវិញពិភពលោកដែលមាននិមិត្តសញ្ញា ម៉ាស្ទ័រកាត ជាពិសេសអាចធ្វើការទូទាត់បែប contactless នៅតាមហាង និងអនឡាញ។ ប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា ទាំងអស់ត្រូវបានបំពាក់ដោយបច្ចេកវិទ្យាទំនើបទាន់សម័យជាមួូយនឹងបន្ទះឈីបបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយបង្អស់ មានសុវត្ថិភាពខ្ពស់សម្រាប់ការទូទាត់ទាំងតាមរយៈអនឡាញ និង ម៉ាស៊ីនឆូតប័ណ្ណណាមួយ ដែលផ្តល់នូវប្រតិបត្តិការទូទាត់ប្រកបដោយទំនុកចិត្តខ្ពស់ និងអាចទូទាត់បានគ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា។ ក្នុងនោះផងដែរ ដើម្បីបង្កើននូវសុវត្ថិភាព រាល់ប្រតិបត្តិការទូទាត់តាមម៉ាស៊ីនឆូតប័ណ្ណនឹងទទួលបានការជូនដំណឹងតាមសារ SMS ហើយសម្រាប់ការទូទាត់តាមអនឡាញទាមទារពាក្យសម្ងាត់ (OTP)។ លក្ខណៈពិសេសរបស់ប័ណ្ណ ម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា ៖ ការចូលទៅប្រើប្រាស់ Mastercard Priceless Experiences, ដែលផ្តល់ជូនផ្តាច់មុខសម្រាប់តែអតិថិជនប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត និងការផ្តល់ជូនប្រូម៉ូសិនពិសេស និងរំភើបជាង ១,០០០ កន្លែងទូទាំងពិភពលោក។ ទទួលបានប្រាក់ត្រលប់មកវិញ 5% សម្រាប់ប្រតិបត្តិការដំបូង។ ទទួលបានប្រាក់ត្រលប់មកវិញ 1% គ្មានដែនកំណត់ប្រចាំខែលើការទិញទំនិញលក់រាយ។ រង្វាន់ជាប្រាក់ត្រលប់មកវិញរហូតដល់ 20%។ មិនគិតថ្លៃសេវាប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់រយៈពេល២ឆ្នាំដំបូង។ អត្ថប្រយោជន៍ និងប្រូម៉ូសិនជាច្រើនដែលមានការផ្តល់ជូនជាបន្តបន្ទាប់ពីធនាគារ ស្ថាបនា និង ម៉ាស្ទ័រកាតដូចជា៖ ការផ្តល់ជូនប្រាក់ត្រឡប់មកវិញ និងការបញ្ចុះតម្លៃពីពាណិជ្ជករជាច្រើនដែលជាដៃគូសហការ ដែលអតិថិជនអាចទិញទំនិញទាំងនៅក្នុងហាង និងអនឡាញ។ លោក Fung Kai Jin ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ ធនាគារ ស្ថាបនា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះអតិថិជនកំពុងផ្លាស់ប្តូរមធ្យោបាយក្នុងការធ្វើប្រតិបត្តិការទូទាត់ប្រាក់។ ហើយយើងក៏សង្កេតឃើញថាអតិថិជនជាច្រើនចូលចិត្ត ទៅញ៉ាំអាហារនៅភោជនីយដ្ឋាន និងងាកមកទិញទំនិញតាមអនឡាញ និងចូលចិត្តធ្វើដំណើរកម្សាន្ត។ ដូច្នេះតាមរយៈប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា យើងពិតជាមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការផ្តល់ជូនអតិថិជនរបស់យើងនូវជម្រើសដ៏ល្អប្រសើរ និងភាពងាយស្រួលសម្រាប់ធ្វើប្រតិបត្តិការទូទាត់ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា "លើសពីនេះទៅទៀត យើងមានបំណងឱ្យអតិថិជនរបស់យើងប្រើប្រាស់ប័ណ្ណឥណទានមិនសម្រាប់តែការទិញទំនិញតែមួយមុខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអតិថិជនគួរតែប្រើប្រាស់ប័ណ្ណឥណទានរបស់ខ្លួនក្នុងការពង្រឹងពិន្ទុឥណទាន និងមានសេរីភាពផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដែលអាចឱ្យអតិថិជនមានលទ្ធភាពចាត់ចែងថវិកានៅពេលដែលពួកគាត់ត្រូវការប្រើប្រាស់"។ លោកស្រី Winnie Wong នាយកគ្រប់គ្រង ក្រុមហ៊ុន ម៉ាស្ទ័រកាត ប្រចាំនៅប្រទេសវៀតណាម កម្ពុជា និងឡាវ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពេលដែលអតិថិជនផ្លាស់ប្តូរទៅប្រើប្រាស់ឌីជីថលកាន់តែច្រើនឡើង នោះតម្រូវការ និងជម្រើសនៃការទូទាត់់ក៏មានការកើនឡើង ដែលអាចផ្តល់នូវភាពងាយស្រួល សុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងផ្តល់ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់នូវភាពបត់បែនក្នុងការប្រើប្រាស់ គ្រប់់ពេលវេលា និងទីកន្លែងដែលពួកគេចង់ធ្វើការទូទាត់តាមអនឡាញ ឬក្នុងហាងនៅទូទាំងពិភពលោក"។ លោកស្រីបានបន្តទៀតថា "ម៉ាស្ទ័រកាត មានមោទនភាពក្នុងការចាប់ដៃគូជាមួយធនាគារ ស្ថាបនា ក្នុងការបើកដំណើរការ ប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា ដែលផ្ដល់អោយអ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទទួលបាននូវការទូទាត់កាន់តែទូលំទូលាយតាមរយៈបណ្តាញប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុនម៉ាស្ទ័រកាត ដែលមានដៃគូសហការជាង ៩០ លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ ប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា ផ្តល់ជូននូវអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ទូលំទូលាយ និងរង្វាន់ជាច្រើនសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ។ ជាមួយមុខងារកាតដែលកាន់តែសុវត្ថិភាព ប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា គឺជា ជម្រើសទូទាត់ដ៏ប្រសើរសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងការចំណាយរបស់ពួកគេ"។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា តាមរយៈជំនាញ និងបច្ចេកវិទ្យាទូទាត់ប្រាក់ដ៏ទំនើបរបស់ក្រុមហ៊ុនម៉ាស្ទ័រកាតជាមួយនឹង បេសកកម្មរបស់ធនាគារ ស្ថាបនា ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរក៏បានសហការគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធក្នុងការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប័ណ្ណ CSS Co-badged Tap on Phone និង Sathapana Tutort ដែលជាបច្ចេកវិទ្យាទូទាត់ទំនើបបានយ៉ាងជោគជ័យកាលពីប៉ុន្មានខែមុននេះ។ ភាពជាដៃគូនេះ គឺផ្តោតលើការបង្កើតប្រព័ន្ធអេកូដោយមិនប្រើសាច់ប្រាក់ ដែលជំរុញឱ្យការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែទូលំទូលាយ និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់សម្រាប់អតិថិជន និងម្ចាស់អាជីវកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អតិថិជនអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា នៅតាមបណ្តាសាខាធនាគារ ស្ថាបនា ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត។ សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិតអំពីអត្ថប្រយោជន៍ និងការផ្តល់ជូនពិសេសពីប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា សូមចូលទៅកាន់ (https://www.sathapana.com.kh/kh/latest-news-news-detail?v=JmRhdGFJZD0xOTE=)។ អំពីធនាគារ ស្ថាបនា ធនាគារ ស្ថាបនា គឺជាធនាគារពាណិជ្ជឈានមុខគេមួយនៅកម្ពុជា ដែលមានទ្រព្យសកម្មសរុបជាង ២.៧ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក និងមានបុគ្គលិកជាង ៤,៤០០ នាក់។ យើងមានបណ្តាញសាខាយ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងប្រទេសដែលមានសាខាជាង ១៧២ សាខា ស្ថាបនា ព្រីមារណ៍ចំនួន ៣ និងម៉ាស៊ីនអេធីអឹមជាង ៣៦០។ យើងផ្តល់ជូនសេវាធនាគារយ៉ាងពេញលេញដូចជា៖ សេវាឥណទាន សេវាដាក់ប្រាក់បញ្ញើ សេវា S2Biz ធនាគារចល័ត ប័ណ្ណឥណពន្ធ និងប័ណ្ណឥណទាន សេវាផ្ទេរប្រាក់ក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេស សេវាផ្ទេរប្រាក់ឆ្លងប្រទេសងជាមួយ SWIFT Thunes និងវីសា ម៉ាស្ទ័រកាត Western Union Thunes ហិរញ្ញប្បទានពាណិជ្ជកម្ម និងសេវាហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងទៀត។ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការរីកលូតលាស់នៃមីក្រូសហគ្រាស ធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា ធនាគារ ស្ថាបនាក៏ផ្តល់ជូននូវដំណោះស្រាយទទួលយកការទូទាត់ជាច្រើនតាមរយៈកម្មវិធីដូចជា៖ Sathapana Tutort សម្រាប់ដៃគូអាជីវកម្ម Sathapana Gateway Sathapana POS និងសេវាឌីជីថលជាច្រើនទៀត។ ធនាគារ ស្ថាបនា ទើបតែទទួលបានពានរង្វាន់ Best Mobile Banking App ឆ្នាំ២០២២ និង Mobile Banking & Payment Initiative of the Year ពីទស្សនាវដ្ដី Global Brands Magazine របស់ប្រទេសអង់គ្លេស និង Asian Banking & Finance Retail Banking Awards សម្រាប់កម្មវិធី ស្ថាបនា ម៉ូបាលរចនាបទថ្មី ដែលផ្ដល់នូវសេវាកម្មរហ័ស ងាយស្រួល និងសុវត្ថិភាពជាងមុនជូនដល់អតិថិជន។ បន្ថែមពីលើនេះ ធនាគារក៏ទទួលបានពានរង្វាន់ឆ្នើមចំនួន២ Leadership in Credit Card Issuance 2022 និង Leadership In Innovation For SME 2022 ពីក្រុមហ៊ុន VISA។ ពានរង្វាន់ទាំងអស់នេះ គឺជាសក្ខីភាពបង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង និងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់យើងដើម្បីបម្រើអតិថិជនឱ្យបានកាន់តែល្អប្រសើរ។	ធនាគារ ស្ថាបនា ដែលជាធនាគារពាណិជ្ជឈានមុខគេនៅប្រទេសកម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុន ម៉ាស្ទ័រកាត បានដាក់ដំណើរការ ប័ណ្ណម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃនេះ ក្នុងគោលបំណងផ្តល់នូវជម្រើសនៃការទូទាត់ដ៏សម្បូរបែបជូនដល់អតិថិជន និងឆ្លើយតបតាមតម្រូវការទីផ្សារឌីជីថលនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ប័ណ្ណឥណទានថ្មីនេះ ម៉ាស្ទ័រកាត ស្ថាបនា គឺជាជម្រើសទូទាត់ដ៏ប្រសើរដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួល និងបទពិសោធន៍ថ្មីៗជូនអតិថិជនក្នុងការធ្វើប្រតិបត្តិការទូទាត់ទិញទំនិញប្រចាំថ្ងៃប្រកបដោយសុវតិ្ថភាពខ្ពស់ និងរហ័សសម្រាប់ប្រតិបត្តិការទូទាត់តាមហាង និងអនឡាញ។
Heineken® BOT គឺជាកូនមនុស្សយន្ដធុងទឹកកកស្វ័យប្រវត្តិដំបូងគេបង្អស់ ដែលនឹងដឹកជញ្ជូនស្រាបៀរHeineken® ដ៏ត្រជាក់ ជូនអតិថិជនជុំវិញទីក្រុងភ្នំពេញ ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុច ៥ យ៉ាង ដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍អំពី Heineken® BOT៖ ១. Heineken® BOT ជាកូនមនុស្សយន្ដ ដែលមានសមត្ថភាពដឹកជញ្ជូន Heineken® និងទឹកកកស្វ័យប្រវត្តិកម្មដំបូងគេបង្អស់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មកពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងត្រូវបានបំពាក់ជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យា (AI) ដ៏ទំនើប។ ២. ជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI, Heineken® BOT អាចប្រើឧបករណ៍ចាប់សញ្ញារបស់វា ដើម្បីដើរតាមអ្នក។ ដូច្នេះអ្នកនឹងមាន Heineken® ដ៏ត្រជាក់របស់អ្នក នៅក្បែរអ្នកជានិច្ច!។ ៣. ប៉ុន្មានសប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះ Heineken® BOT មានភាពមមាញឹក ក្នុងជំនួបពីសំណាក់តារាល្បីៗនៅកម្ពុជា ក្នុងនោះរួមមាន លោក Un Sethea, លោក KAI, កញ្ញា Dalina, កញ្ញា Jane & លោក Sou Yaty ហើយ Heineken® BOT ក៏ទន្ទឹងរង់ចាំ ជួបនូវវត្តមានរបស់អ្នកទាំងអស់គ្នាផងដែរ!។ ៤. Heineken® BOT បាននឹងកំពុងផ្តល់ជូននូវស្រាបៀរ Heineken® ដ៏ត្រជាក់ ទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួននៅតាមផ្សារទំនើប បា និងភោជនីយដ្ឋាននានា ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ ៥. នាពេលឆាប់ៗនេះHeineken® BOTនឹងបន្តផ្តល់ភាពសប្បាយរីករាយ នឹងបន្តធ្វើឲ្យអ្នកភ្ញាក់ផ្អើល ជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យា AI ពិសេសរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជារូបរាងដ៏គួរឱ្យស្រលាញ់។ ទន្ទឹមនឹងការផ្តល់ជូនស្រាបៀរ Heineken® ក៏មានបន្ថែមនូវ កាដូដ៏ស្រស់ស្អាត ផ្សេងៗទៀត ដែលបានភ្ជាប់ជាមួយការធ្វើដំណើរ របស់ Heineken® BOT ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ សូមរីករាយទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម ដើម្បីស្វែងយល់បន្ថែមពីលក្ខណពិសេសរបស់ Heineken® BOT៖ Un Sethea: Dalina: Jane: Sou Yaty: សូមតាមដានបណ្ដាញសង្គម របស់ស្រាបៀរ Heineken® ដូចខាងក្រោម៖ Facebook: https://www.facebook.com/heineken Instagram: https://www.instagram.com/heineken_kh/ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ធ្លាប់ឮពីការអញ្ជើញមកដល់ របស់តារាល្បីឈ្មោះពិសេស នៅក្នុងតំបន់ដែរឬទេ? ស្រាបៀរ Heineken® បានណែនាំតារាល្បីឈ្មោះពិសេស ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្នាស្គាល់ថា ជា Heineken® BOT ដើម្បីផ្តល់នូវបទពិសោធន៍ប្លែក និងភាពច្នៃប្រឌិតសម្រាប់អតិថិជនរបស់ខ្លួន។
« នូវែលសេឡង់ នឹងចាក់ចេញពីកម្រិតអាសន្នលំដាប់ទី៤ នៅម៉ោង១១:៥៩នាទីយប់ថ្ងៃចន្ទ ទី២៧ មេសា គឺនៅសប្តាហ៍ក្រោយ»។ នេះជាការថ្លែងរបស់លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី Jacinda Ardern ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ដែលដកស្រង់ដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានReuters។ លោកស្រីបន្ថែមទៀតថា នូវែលសេឡង់ នឹងស្ថិតក្នុងកម្រិតអាសន្នលំដាប់ទី៣ រយៈពេល២សប្តាហ៍ទៀត ដោយតាមដានស្ថានការណ៍ COVID-19 មុននឹងសម្រេចចិត្តម្ដងទៀតក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា។ នូវែលសេឡង់ ដែលជាប្រទេសមានប្រជាជាន៥លាននាក់ ស្ថិតក្នុងសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក បានដាក់ប្រទេសក្នុងកម្រិតអាសន្នលំដាប់ទី៤ កាលពីចុងខែមីនា ដោយដាក់ចេញនូវវិធានការដូចជាការបិទការិយាល័យ សាលារៀន សេវាមិនចាំបាច់ដែលរួមមានរង្គសាល ភោជនីយដ្ឋាន ហាងកាហ្វេ និងកន្លែងកំសាន្ត។ វិធានការដែលដាក់ចេញខាងលើ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺ ហើយមានលក្ខណៈតឹងរ៉ឹងជាងបើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសជិតខាង ដូចជាអូស្ត្រាលីជាដើម។ គិតមកដល់ពេលនេះ នូវែលហ្សេឡង់មានករណីឆ្លងចំនួន១,៤៤០ករណី និងស្លាប់ចំនួន១២ករណី។ ក្នុងការប្រកាសអាសន្នកម្រិត៣ ក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មអាចបើកឡើងវិញបាន ដរាបណាពួកគេមិនមានការប៉ះពាល់ជាមួយអតិថិជន។ ហាង ផ្សាលក់អីវ៉ាន់ និងភោជនីយដ្ឋានតម្រូវឲ្យបន្តបិទទ្វា តែអនុញ្ញាតឲ្យមានការលក់ដូរតាមអនឡាញ ឬទូរស័ព្ទ។ ចំណែកឯសាលារៀន នឹងអនុញ្ញាតឲ្យបើកសម្រាប់តែសិស្សថ្នាក់ទី១០ឡើងទៅ តែវត្តមានអាស្រ័យលើការស្ម័គ្រចិត្ត។ មង្គលការ និងបុណ្យសពអាចប្រារព្ធទៅបាន តែកំណត់ឲ្យមានអ្នកចូលរួមត្រឹមតែ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ៕	នូវែលសេឡង់ នឹងពន្យារវិធានការបិទប្រទេសមួយសប្តាហ៍ទៀត ពោលគឺរហូតដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ដើម្បីបន្តទប់ស្កាត់នឹងជំងឺCOVID-19 ។ បន្ទាប់ពីនេះ នូវែលសេឡង់ នឹងឈានទៅកាត់បន្ថយការរឹតបន្តឹងតែម្ដង។ លោកស្រី Jacinda Ardern នាយករដ្ឋមន្ត្រីនូវែលហ្សេឡង់ ប្រកាសដូចនេះនៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា។
«ខ្ញុំ កូនសិស្ស និងប្រពន្ធខ្ញុំកំពុងរកទីតាំងមួយសមរម្យ អាចជួលបង្ហាត់សិស្ស ឬ ដាក់រេញបាន១ និងដាក់សម្ភារហ្វឹកហាត់មួយចំនួន។ ប៉ុន្តែរហូតដល់ពេលមិនទាន់រកបានទេ។ បើបងប្អូនមានទីតាំងសមរម្យជួយប្រាប់បងខ្ញុំនឹងទៅឆែកមើល។ ទីតាំងខ្ញុំចង់បានម្ដុំទួលទំពូង និង បឹងត្របែក។ បើបងប្អូនមាន ឬ ស្គាល់កន្លែងទំនេរ សូមទាក់ទងលេខទូរសព្ទខ្ញុំ ០៩២ ៣៤៥ ៤៣៩»។ នេះជាបង្ហើបឲ្យដឹងរបស់ ចាន់ រតនា កំពូលអ្នកលេងក្បាច់ គុនចម្រុះប្រចាំនៅកម្ពុជា និង ម្ចាស់ក្លិបប្រដាល់ «សិល្បៈ»។ ការថ្លែងឲ្យដឹងយ៉ាងដូច្នេះ បន្ទាប់ពីទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរ សារមន្ទីរឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែងនោះនឹងផុតកិច្ចសន្យាត្រឹមខែ តុលា ឆ្នាំ ២០១៩ ខាងមុខ ប៉ុន្តែសម្ភារហ្វឹកហាត់នានា និង រេញក្នុងទ្រុងមួយនឹងត្រូវរើចេញត្រឹមដើមខែ កញ្ញា ហើយ។ ទីតាំងក្បែរគុកទួលស្លែងនេះត្រូវបានដំណើរការហ្វឹកហាត់អស់រយៈពេល ៣ ឆ្នាំមក ហើយ ដែលត្រូវទៅតាមកិច្ចសន្យាជួលជាមួយម្ចាស់ទីតាំងផ្ទាល់។ ការដែលបញ្ចប់ការជួលឲ្យ ចាន់ រតនា នេះព្រោះម្ចាស់ផ្ទះយកទីតាំងនេះលក់ឲ្យអ្នកផ្សេង។ អ្នកលេងគុនខ្មែរវ័យ ៣៣ ឆ្នាំរូបនេះរៀបរាប់ទៀត ខ្លួននៅសល់ពេល ២ខែពេញដើម្បីស្វែងរកទីតាំងសមរម្យមួយដើម្បីជួយ ក្នុងនោះមានការជួយពីសំណាក់គ្រួសារ និងកូនសិស្សក៏ជួយស្វែងរកដែរ។ ការស្វែងរកទីតាំងម្ដុំបឹងត្របែក ឬ ម្ដុំទួលទំពូងខាងលើ ដោយសារមិនចង់បាត់សិស្សហ្វឹកហាត់។ បើសិនក្នុងករណីទៅជួយឆ្ងាយពីនេះ កូនសិស្ស និង បរទេស ដែលជួលម៉ោងហ្វឹកហាត់អាចជួបការលំបាកទៅហ្វឹកហាត់។ ក្លិប «សិល្បៈ» មិនត្រឹមតែបង្ហាត់កីឡាករអាជីពទេប៉ុន្តែ មានទទួលម៉ោងហ្វឹកហាត់សម្រាប់អ្នកចង់បានសុខភាពល្អ ហើយ បច្ចុប្បន្ននេះមានជនបរទេស ចូលរួមហ្វឹកហាត់ប្រមាណ ៣០ នាក់ដែលពួកគេចង់ចេះគុនខ្មែរ និង ហាត់ដើម្បីសុខភាព។ រីឯកូនសិស្សខ្មែរវិញ មានប្រមាណ ៣០ នាក់ដែលទទួលការហ្វឹកហាត់ជាមួយគ្រូបង្វឹកមានបទពិសោធន៍កម្រិតអន្តរជាតិ ចាន់ រតនា ដោយបែងចែកជា ៣ ពេល មានព្រឹក ថ្ងៃ និង ល្ងាច។ អ្នកលេងក្បាច់គុនយុទ្ធក្រមខម សង្កត់ធ្ងន់ថា ៖«ទីតាំងចាស់នេះមានទំហំប្រហែលទទឹងជាង ១០ ម៉ែត្រ និង បណ្ដោយជាង ២០ ម៉ែត្រ ដែលមើលទៅធំទូលាយស្រួលដាក់សម្ភារហ្វឹកហាត់។ ប៉ុន្តែបើខ្ញុំមិនអាចរកបានទំហំប៉ុនគ្នានេះទេ គឺ រកទីតាំងផ្ទះតូចល្មមអាចបង្ហាត់កូនសិស្សបានគ្រប់គ្រាន់ហើយ»។ ចាន់ រតនា ជាកីឡាករគុនចម្រុះមួយរូបដែលទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រប្រចាំនៅកម្ពុជា។ រតនា ប្រឡូកក្នុងសង្វៀនគុនចម្រុះ និង ឡើងប្រកួតលើសង្វៀនគុនខ្មែរក្នុងស្រុកជាច្រើនដង។ ការឡើងប្រកួតលើសង្វៀនគុនចម្រុះមានកំណត់ត្រាចំនួន ៩ ដងតាំងពីឆ្នាំ ២០១៥មក ពោលឈ្នះ ៦ ដង និង ចាញ់ ៣ដង។ អ្វីគួរឲ្យសម្គាល់លើសង្វៀន ONE Championship ពីរលើកចុងក្រោយនេះមិនដែលចាញ់។ រតនា ឈ្នះកីឡាករឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងពីររូបក្នុងពីរលើចុងក្រោយនៅONE ដោយឈ្នះ ABRO Fernandez ក្នុងទឹកទី២ កាលចុងឆ្នាំ ២០១៨ និង ឈ្នះ Rudy Agustian ត្រឹមទី២ដែរកាលដើមខែ ឧសា៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគ្រាប់ពូជដែលអ្នកគួរទទួលទាន ៖ ១. គ្រាប់ល្ង ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិកាល់ស្យូម ម៉ាញ៉េស្យូម ផូស្វ័រ ជាតិដែក ម៉ង់កាណែស ទង់ដែង និងវីតាមីន B1 ដែលសុទ្ធតែសំខាន់ជួយរក្សាសុខភាពល្អរឹងមាំ។ លើសពីនេះទៅទៀតគ្រាន់ល្ងក៏មានផ្ទុកជាតិសរសៃ sesamolin និង sesamin ដែលជួយកម្ចាត់កូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ គ្រប់គ្រងសម្ពាធឈាម និងការពារថ្លើមផងដែរ។ ២. គ្រាប់ផ្លែទទឹម គ្រាប់ផ្លែទទឹមមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺមហារីកនិងជំងឺបេះដូង។ ម្យ៉ាងវិញទៀតគ្រាប់ផ្លែទទឹមក៏ជាប្រភពដ៏ល្អបំផុតមួយនៃវីតាមីន C ដែលចាំបាច់សម្រាប់ពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ ហើយរក្សាសុខភាពស្បែកនិងក្រចក។ ៣. គ្រាប់ផ្កាឈូករ័ត្ន ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីន E ដែលមានប្រសិទ្ធភាពជួយឱ្យស្បែកក្មេងជាងវ័យ កាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ ព្រមទាំងទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកប៉ុន្មានប្រភេទផងដែរ។ ៤. គ្រាប់ទំពាំងបាយជូរ ការទទួលទានទំពាំងបាយជូរទាំងគ្រាប់ក៏ប្រសើរចំពោះសុខភាពរាងកាយគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ នោះក៏ព្រោះតែគ្រាប់ទំពាំងបាយជូរមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន E។ ៥. គ្រាប់ល្ពៅ គ្រាប់ល្ពៅជាប្រភពដ៏ល្អបំផុតមួយនៃជាតិដែក ស័ង្កសី ជាតិខ្លាញ់សុខភាពល្អ សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ជាតិសរសៃ និងប្រូតេអ៊ីន។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកចាំបាច់គួររួមបញ្ចូលគ្រាប់ពូជនេះក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	របបអាហារដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ដើម្បីរក្សាបានសុខភាពកាន់តែប្រសើរ។ គ្រាប់ពូជមួយចំនួនមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមដែលចាំបាច់គួរត្រូវបានរួមបញ្ចូលក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។
ប្រាក់ចំណូលរបស់ក្លិបរហស្សនាមមេឃខៀវបានធ្លាក់ចុះ ១១ភាគរយ ពោលគឺសល់ត្រឹម ៤៧៨,៤ លានផោន (៦៦១លានដុល្លារ) ក្នុងអំឡុងការប្រកួតកាលពីរដូវកាលមុន ដែលត្រូវបានផ្អាកកាលពីខែមីនា និងបន្តវិញក្រោមលក្ខខណ្ឌបិទទ្វារកីឡដ្ឋានរហូតចប់រដូវកាល។ ការខាតបង់នេះបណ្តាលមកពីបាត់ចំណូលពីការលក់សំបុតទស្សនាការប្រកួត និងថ្លៃផ្សាយការប្រកួតពីក្រុមហ៊ុនទូរទស្សន៍ ខណៈទទួលបានប្រាក់មួយចំនួនក្នុងយុទ្ធនាការការប្រកួត Premier League ក្របខណ្ឌ Champions League និង FA Cup ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រាក់ចំណូលដែលទទួលបានពីការលក់កីឡាករដូចជា Leroy Sane ទៅ Bayern Munich ក្នុងតម្លៃ ៤៥ លានផោន (៥៣ លានដុល្លារអាមេរិក) ក៏ត្រូវបានពន្យាពេល និងមិនបង្ហាញនៅក្នុងគណនីឆ្នាំ ២០១៩-២០ ដែរ។ ទោះបាត់ចំណូលចំនួន ១៧៥ លានដុល្លាររដូវកាលមុន ប៉ុន្តែក្លិបដែលកាន់កាន់ដោយសេដ្ឋីប្រេងមួយនេះរំពឹងថានឹងទទួលបានប្រាក់ចំណេញឡើងវិញនៅរដូវកាល ២០២០-២១ បើទោះជំងឺកូវីដ-១៩ នៅរាតត្បាតក្តី។ ផ្ទុយទៅវិញ Chelsea បានបង្ហាញប្រាក់ចំណេញរបស់ខ្លួនចំនួន ៤៥លានដុល្លារ កាលពីឆ្នាំមុន ខណៈ Arsenal ប្រកាសថាក្លិបខាតអស់ ៦៦លានដុល្លារ ដោយសារវិបត្តិកូវីដ-១៩៕	ក្លិប Manchester City នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា បានប្រកាសខាតបង់ប្រាក់ចំនួន១២៦លានផោន (១៧៥ លានដុល្លារអាមេរិក) នៅរដូវកាល ២០១៩-២០២០ ដែលបណ្តាលមកពីជំងឺកូវីដ-១៩។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់វេបសាយផ្លូវការ Man City ។
សូមទស្សនាវីដេអូ៖ «ជីវិតនៅក្រុងឡុងដ៏ ពិបាកណាស់។ មនុស្សធ្វើការដូចម៉ាស៊ីន។ ជីវិតនៅភ្នំក្រវាញនេះសុខស្រួល ស្ងប់ស្ងាត់ មានតែធម្មជាតិស្រស់ត្រកាល មានអាហារធម្មជាតិ»។ បុរសជនជាតិអង់គ្លេសកំពុងពិពណ៌នាអំពីអារម្មណ៍របស់ខ្លួនប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ថាលោកស្រឡាញ់ធម្មជាតិ ហើយលោកក៏មិនចង់ឃើញធម្មជាតិត្រូវបំផ្លាញដោយសារតែការអភិវឌ្ឍនោះដែរ។ សម្រាប់លោក និក ប្រសិនបើព្រៃ ឬធម្មជាតិត្រូវបានលុបបំបាត់នោះ មនុស្សម្នាក៏ត្រូវរងគ្រោះដែរ។ ពោលគឺប្រជាជនទាំងនោះត្រូវបង្ខំចិត្តរើទ្រនំរបស់ខ្លួន ឬក៏ត្រូវបណ្តេញចេញដោយការអភិវឌ្ឍ។ ជាការពិត គឺធម្មជាតិ សត្វព្រៃសត្វស្លាប ព្រៃឈើ ទាំងអស់នេះហើយដែលបានទាក់ទាញបុរសជនជាតិអង់គ្លេសវ័យជាង៥០ឆ្នាំប្លាយរូបនេះឲ្យរស់នៅក្នុងភូមិ ឆាយលូកនៃក្នុងស្រុកវាលវែងក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់នេះ។	លោក និក ប័ររី (Nick Berry) បានមករស់នៅក្នុងឃុំអូរសោមរបស់ស្រុកវាលវែងនៃខេត្តពោធិ៍សាត់បាន៦ខែហើយ។ តាំងទីនៅក្នុងភូមិឆាយលូកដែលផ្នែកមួយនៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ ជនជាតិអង់គ្លេសរូបនេះ បានបន្តរបរជួលម៉ូតូធំៗ សម្រាប់ទេសចរបរទេស។ លោក និក ដែលធ្លាប់រស់នៅក្នុងខត្តកោះកុង១២ឆ្នាំមកហើយនោះ បានស្រឡាញ់កម្ពុជា ជាពិសេសតំបន់ភ្នំរបស់កម្ពុជា។
លោក អ៊ីង យ៉ុង (Ying Yong) ត្រូវបានតែងតាំងជាលេខាបក្សកុម្មុយនីស្តចិនខេត្តហ៊ូប៉ី ជំនួសលោក ជាំង ឆាវលាំង ។ នេះជាការប្រកាសខ្លីដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ជាក់មូលហេតុនៃការដោះដូរតំណែងកំពូលប្រចាំខេត្តហ៊ូប៉ីឡើយ។ លោក អ៊ីង យ៉ុង វ័យ៦២ឆ្នាំ ជាអភិបាលទីក្រុងសៀងហៃ។ លោក ជាំង ក្លាយជាមន្ត្រីចិនថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតដែលត្រូវអស់តំណែងដោយសារកូរ៉ូណាវីរុសនេះ។ ជាលេខាបក្ស លោក ជាំង ជាមន្ត្រីកំពូលក្ដាប់កិច្ចការទាំងអស់ក្នុងខេត្តហ៊ូប៉ី។ ក្រោយការប្រកាសការដកតំណែងលោក ជាំង បន្តិច ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិន ក៏ចេញផ្សាយការផ្លាស់ប្ដូរតំណែងលេខាបក្សទីក្រុងវូហានទៀត។ លោក ម៉ា គ័រឈាំង (Ma Guoqiang) លេខាបក្សកុម្មុយនីស្តចិនទីក្រុងវូហានដែលជាចំណុចផ្ដើមនៃកូរ៉ូណាវីរុស ត្រូវបានដកចេញពីតំណែង ហើយជំនួសដោយលោក វ៉ាង ចុងលីន (Wang Zhonglin) ។ លោក វ៉ាង ក៏ត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការបក្សខេត្តហ៊ូប៉ីផងដែរ។ ការឆ្លើយតបយឺតយ៉ាវ និងការសង្ស័យពីការលាក់បាំងនឹងជំងឺ COVID-19 ដែលផ្ទុះចេញពីទីក្រុងវូហាន អាចជាដើមហេតុនៃការដកតំណែងមន្ត្រីគ្រាក់ៗទាំងពីរនេះ។ រដ្ឋាភិបាលចិន រងការរិះគន់ខ្លាំងចំពោះការឆ្លើយនឹងការរាលដាលកូរ៉ូណាវីរុសនេះ ដែលបច្ចុប្បន្នបានសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាងមួយពាន់នាក់ និងរាប់ម៉ឺនាក់ទៀតឆ្លងវីរុសដែលមិនទាន់ថ្នាំព្យាបាល។ ពាក្យរិះគន់ផ្ទុះកាន់តែខ្លាំង ក្រោយមរណភាពរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតម្នាក់ដែលព្រមានពីការផ្ទុះកូរ៉ូណាវីរុសនេះមុនគេ។ បើតាម Xinhua ការដកតំណែងលេខាបក្សទាំងពីរនេះ ធ្វើឡើងក្រោមការសម្រេចចិត្តរបស់គណៈមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ។ គណៈកម្មាធិកាអចិន្ត្រៃយ៍គណៈមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន បានបើកកិច្ចប្រជុំមួយនៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ក្រោមការដឹកនាំផ្ទាល់របស់លោក ស៊ី ជិនភីង ដែលជាអគ្គលេខាគណៈមជ្ឈិមបក្ស និងជាប្រធានាធិបតីចិនផង។ ការសម្រេចចិត្តដកតំណែង ទំនងត្រូវបានសម្រេចនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះតែម្ដង។ នៅដើមសប្ដាហ៍នេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកសុខាភិបាលពីររូបនៅហ៊ូប៉ី ក៏របូតតំណែងផងដែរ។ ក្នុងនោះ មានលេខាបក្សនៃគណៈកម្មការសុខាភិបាលខេត្ត និងនាយកគណៈកម្មការសុខាភិបាលដែលទទួលបន្ទុកការងារទប់ស្កាត់ និងគ្រប់គ្រងកូរ៉ូណាវីរុស។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាក្ដៅគគុកនេះ ទីក្រុងប៉េកាំង បានបញ្ជូនមន្ត្រីសំខាន់ចំនួនពីរនាក់ទៅទប់ទល់ស្ថានការណ៍ផងដែរ៕	បក្សកុម្មុយនីស្តចិន បានដកលោក ជាំង ឆាវលាំង (Jiang Chaoliang) ពីតំណែងលេខាបក្សប្រចាំខេត្តហ៊ូប៉ី ដែលកំពុងអុកឡុកដោយកូរ៉ូណាវីរុស។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ។ លេខាបក្សវូហាន ក៏ត្រូវអស់តំណែងដូចគ្នាដែរ។ មិនមានមូលហេតុ ត្រូវបានបញ្ជាក់លើការដកតំណែងនេះឡើយ ប៉ុន្តែទំនងជាពាក់ព័ន្ធនឹងការដោះស្រាយជំងឺ COVID-19 ដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស។
សូមទាញយកកម្មវិធី Hong Leong Connect Cambodia ឥឡូវនេះដែលមាននៅ App store ហើយនិង Play store ។	សូមស្វាគមន៍មកកាន់កម្មវិធីតាមទូរស័ព្ទរបស់ ធនាគារ ហុង លីអុង Hong Leong Connect Cambodia Appជាមួយនិងបទពិសោធន៍ថ្មី ដោយគ្រាន់តែ Log In ដោយប្រើក្រយៅដៃ របាយការណ៍ប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកត្រូវបានរក្សាទុកយ៉ាងច្បាស់លាស់។ ចុចតែមួយបូតុង Hong Leong Connect Cambodia App នឹងនាំអ្នកទៅកាន់មុខងារដ៏សំបូរបែប អ្នកអាចបង់ ទឹក ភ្លើង បញ្ចូលកាតទូរស័ព្ទដោយមិនគិតថ្លៃសេវា លើសពីនេះលោកអ្នកក៏អាចផ្ញើរប្រាក់ភ្លាមៗទៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងស្រុក និងទូទាំងពិភពលោក ហើយផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយវិក័យបត្រអេឡិចត្រូនិច និងរបាយការណ៍ប្រតិបត្តិការគណនី ស្វែងរកការផ្តល់ជូនជាច្រើនទៀត។
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ បានពន្យល់យ៉ាងលម្អិតថា ពាក្យ «ប្រសិទ្ធភាព» និង«ប្រសិទ្ធពរ» គឺត្រូវសរសេរបែបនេះ ទើបមិនប្រាសចាកពីវចនានុក្រមខ្មែរ។ ពលរដ្ឋខ្មែរដែលធ្លាប់តែប្រើពាក្យខុសពីវចនានុក្រមខ្មែរ សូមបែរត្រឡប់មកប្រើពាក្យដែលត្រឹមត្រូវវិញទើបជាការប្រសើរ៕	នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ពាក្យដែលត្រឹមត្រូវនោះគឺ «ប្រសិទ្ធភាព» និង«ប្រសិទ្ធពរ» មិនមែន «ប្រសិទ្ធិភាព» ឬ«ប្រសិទ្ធិពរ» ឡើយ។
«ពលរដ្ឋជាង១០០០នាក់ ដែលដាក់បណ្តឹងមកយើង ពេលនេះក្រុមការងារកំពុងពិនិត្យ និង ធ្វើការជាមួយម្ចាស់បុរីដែលរឹបអូសផ្ទះ ពីពលរដ្ឋទាំងនោះ»។ លោក ជូ វណ្ណៈ ថ្លែង យ៉ាងខ្លីបែបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ (ThmeyThmey) នាព្រឹកថ្ងៃទី៨កញ្ញា ដោយពុំទាន់កំណត់រយៈពេលណាមួយ ដើម្បីសម្រេចនូវដំណោះស្រាយ សម្រាប់ភាគីម្ចាស់បុរី និងម្ចាស់ផ្ទះ ឡើយ។ អត្ថបទទាក់ទង ធនាគារជាតិ ព្រមានពីហានិភ័យក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា កាលពីដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ សម្តេច ហ៊ុន សែន អំពាវនាវឱ្យ ម្ចាស់បុរីទាំងឡាយ បញ្ឈប់ការរឹបអូសផ្ទះសម្បែង ដែលពលរដ្ឋគ្មានលទ្ធភាពបង់រំលោះជាបន្ទាន់ ដោយ សម្តេច ណែនាំឱ្យមានការរៀបចំនីតិវិធីដោះស្រាយឡើងវិញ។ សម្តេច ទាមទារឱ្យម្ចាស់បុរី ពន្យារ រយៈពេលសង ឬកាត់បន្ថយចំនួនប្រាក់ដែលត្រូវបង់ប្រចាំខែ ឬ ត្រូវរៀបចំឥណទាន ឡើងវិញ តាមលក្ខខណ្ឌជាក់ស្តែងរបស់ពលរដ្ឋ ដោយធ្វើយ៉ាងណា គឺចៀសវាងការ រឹបអូសផ្ទះពីអតិថិជន។ សម្តេច ហ៊ុន សែន អះអាងថា៖ «ការរឹបអូសផ្ទះពីអ្នកបង់រំលោះនឹងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាប្រឈម គ្រោះថ្នាក់»៕	ភ្នំពេញ៖ បច្ចុប្បន្ន មានពលរដ្ឋជាង១០០០នាក់ បានដាក់បណ្តឹងនៅនិយ័តករអចលនវត្ថុ និងបញ្ចាំ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ជូ វណ្ណៈ អគ្គនាយក នៃនិយ័តករអចលនវត្ថុ និងបញ្ចាំ ដោយបញ្ជាក់ថា មន្ត្រីជំនាញកំពុង ធ្វើការជាមួយម្ចាស់បុរី ដើម្បីរកដោះស្រាយជូនពលរដ្ឋ ដែលផ្ទះត្រូវបានម្ចាស់បុរីរឹបអូសយកទៅវិញ។
ការលើកឡើងរបស់លោក កែវ រតនៈ ធ្វើឡើងក្នុងឱកាសអញ្ជើញចូលរួមក្នុងវេទិកាពិភាក្សាស្ដីពី «គោលនយោបាយរ៉ែ និងថាមពលនៅកម្ពុជា» រៀបចំឡើងនាថ្ងៃទី២១វិច្ឆិកា នៅសណ្ឋាគារសុខា។ រដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានធ្វើការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍រួមមាន ធនាគារអភិវឌ្ឍអាស៊ី UNDP រួមជាមួយប្រទេសអូស្រ្ដាលី ក្នុងការជំរុញគោលនយោបាយប្រសិទ្ធភាពថាមពល ដើម្បីការពារបរិស្ថាន និងបំពេញតាមការប្ដេជ្ញារបស់កម្ពុជា ក្នុងការចូលរួមទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើពិភពលោក តាមគោលដៅសន្សំថាមពល។ លោក កែវ រតនៈ បញ្ជាក់ថា កម្ពុជា ប្ដេជ្ញាជំរុញការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ តាមតម្រូវការប្រទេសជាតិ។ លើសពីនេះ លោកសង្កត់ធ្ងន់លើការអន្ដរាគមន៍ការសន្សំសំចៃថាមពល យ៉ាងដូច្នេះ៖ «នាពេលខាងមុខនេះ ក្រសួងរ៉ែ នឹងធ្វើការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីកំណត់មិនឱ្យនាំចូលឧបករណ៍ណា ដែលប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើនហួសហេតុ ជាក់ស្ដែងដូចជាម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ឬទូទឹកកក ដែលប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើន ត្រូវតែបញ្ចប់ពីទីផ្សារកម្ពុជា ដើម្បីសន្សំសំចៃថាមពល ក្នុងការឈានទៅសម្រេចគោលដៅ»។ គោលដៅពីឆ្នាំ២០២៣ ដល់ឆ្នាំ២០៣០ កម្ពុជាត្រូវសន្សំថាមពល ក្នុងកម្រិតប្រហាក់ប្រហែលជិត ២ពាន់ម៉េហ្គាវ៉ាត់ ។ រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏មានផែនការពីឆ្នាំ២០២៣-២០៣០ ចង់បង្កើតចលនាឱ្យ ប្រជាពលរដ្ឋយល់ដឹង និងចូលរួមក្នុងការសន្សំសំចៃការប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនី។ នេះបើតាមលោក កែវ រតនៈ ដោយស្នើឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមសន្សំសំចៃថាមពលអគ្គិសនីទាំងអស់គ្នា៕	ភ្នំពេញ៖ លោក កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីនៃក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល អះអាងថា ក្រសួងបានសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ លើគម្រោងលុបបំបាត់ការនាំចូលគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ដែលប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើនហួសហេតុ(ស៊ីភ្លើងថាមពលអគ្គិសនីខ្លាំង) មិនឱ្យមានលើទីផ្សារកម្ពុជា។
ក្រុមហ៊ុនដែលត្រូវបាន CDC អនុម័តឱ្យបង្កើតរោងចក្រនោះមាន ក្រុមហ៊ុន LAMUES TECHNOLOGY សម្រេចបោះទុន៨,៦លានដុល្លារ ដើម្បីបង្កើតរោងចក្រផលិតខ្សែភ្លើង អំពូលភ្លើង អំពូលភ្លើងលម្អ និងសម្ភារបរិក្ខាអគ្គិសនី នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ អាចបង្កើតការងារបានចំនួន ៦៧៦កន្លែង ខណៈក្រុមហ៊ុន WOQILI POWER TECHNOLOGY (CAMBODIA) ក៏អាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបាន១៤៦កន្លែង នៅកំពង់ស្ពឺ ផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុននេះ មានទុន៦,៦លានដុល្លារ វិនិយោគលើរោងចក្រផ្គុំដំឡើងអំពូលភ្លើង និងបង្គោលអំពូលភ្លើងគ្រប់ប្រភេទ។ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន SUNNY JET HOSIERY (CAMBODIA) នឹងបង្កើតរោងចក្រចាក់ ប៉ាក់ កាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ស្រោមដៃ ស្រោមជើង មួក និងកន្សែងបង់ក។ រីឯក្រុមហ៊ុន VENT DEST PHNOM PENH CLOTHING គ្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់។ រោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរ នៅខេត្តតាកែវនេះ អាចបង្កើតការងារបានដល់ប្រមាណ៣៥០០កន្លែង ក្រោមទុនវិនិយោគចំនួន១២,៤លានដុល្លារ។ រោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងសម្ភារសម្រាប់ពិធីបុណ្យផ្សេងៗរបស់ក្រុមហ៊ុន CHERISH INDUSTRIAL (CAMBODIA) នៅខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ ក្រោមទុន៦,១លានដុល្លារអាចបង្កើតការងារបានជាង ២០០០កន្លែង។ នេះយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ CDC នៅថ្ងៃទី៣០សីហា ដោយបន្តរៀបរាប់ថា រោងចក្រស្បែកជើងតម្លៃ៥,៦លានដុល្លារ របស់ក្រុមហ៊ុន YOU JUST FOOTWEAR (CAMBODIA) នៅកំពង់ស្ពឺ ក៏អាចបង្កើតការងារបាន១ ៥៣៨កន្លែងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន WW TOOLS LLC គ្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិត និងផ្គុំដំឡើងឧបករណ៍ជាង ស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្រោមទុន ៥,២ លានដុល្លារ ដោយអាចបង្កើតការងារបាន ៣៤០ កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុន CPAK GARMENT (CAMBODIA) គ្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ នៅខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងទុនវិនិយោគ ៥,១ លានដុល្លារ អាចបង្កើតការងារបាន១ ៣៩១កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុន RALLY PACKAGING គ្រោងបង្កើតរោងចក្រសម្ភារវេចខ្ចប់គ្រប់ប្រភេទពីប្លាស្ទិក មានទីតាំងខណ្ឌសែនសុខ ក្នុងទុនវិនិយោគ៥,១លានដុល្លារ អាចបង្កើតការងារបានចំនួន ៣០០កន្លែង។ ដោយឡែក ក្រុមហ៊ុន SUNRUN (CAMBODIA) GARMENTS FACTORY គ្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ នៅស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ។ រោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ក្រោមទុន ៥,១ លានដុល្លារ របស់ក្រុមហ៊ុននេះ ក៏អាចបង្កើតការងារបាន ១ ៧៦៤ កន្លែង ផងដែរ។ គិតត្រឹមដើមខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ វិស័យកាត់ដេរដែលបម្រើឱ្យការនាំចេញរបស់កម្ពុជា មានរោងចក្រសរុប ១ ០៧៧ រោងចក្រ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក គង់ សាង ប្រធានសមាគមវាយនភណ្ឌ សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងផលិតផលធ្វើដំណើរនៅកម្ពុជា (TAFTAC) ដោយបានបញ្ជាក់ថា រោងចក្រទាំងនេះ ផ្តល់ការងារដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជាបានប្រមាណ៧៦ម៉ឺននាក់។ បើតាមលោក គង់ សាង ក្នុងចំណោមរោងចក្រទាំងនេះ គឺមានរោងចក្រផលិតសម្លៀកបំពាក់ចំនួន៨០២, រោងចក្រផលិតស្បែកជើងមាន១៤០ និងរោងចក្រផលិតកាបូបមាន១៣៤៕	គណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជានៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDC) អនុម័តឱ្យក្រុមហ៊ុនចំនួន១០ទៀតបង្កើតរោងចក្រនានា នៅខេត្ត និងរាជធានីភ្នំពេញ ជាមួយនឹងទុនវិនិយោគសរុប៥៤,៧លានដុល្លារ។ បើតាម CDC រោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ អាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបានរហូតដល់ជាង ១ម៉ឺនកន្លែង។
ភ្នំពេញ៖ ពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើនច្បាស់ជាបានស្គាល់ពីរូបរាងនំអន្សម និងរសជាតិអន្សម។ ទន្ទឹមនឹងនោះ និស្សិតមួយចំនួនចូលចិត្តហូបនំអន្សមខ្មែរ ដូចជា នំអន្សមជ្រូក អន្សមចេក អន្សមដូង និងនំជាលជាដើម។ ដោយឡែក និស្សិតទាំងនោះ ក៏ចេះវេចនំអន្សមដែរ។ ចំណែកឯ សិស្ស និស្សិត និងយុវជនមួយចំនួនទៀត មិនសូវជាចេះវេចនំអន្សមនោះទេ តែពួកគេ អាចដឹងពីរបៀបវេចនំ របៀបចងនំ និងគ្រឿងផ្សំសម្រាប់យកមកវេចនំអន្សមប៉ុណ្ណោះ។ នំអន្សម ជានំប្រពៃណីខ្មែរ ហើយភាគច្រើនពលរដ្ឋខ្មែរ និយមវេចនំនេះនៅពេលបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌខ្មែរ៕ សូមលោក អ្នកនាងអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូដូចតទៅ៖	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
គិតត្រឹមសប្ដាហ៍ទី៦ នៃការប្រកួត Cambodian Premier League ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង នៅតែអាចរក្សាជ័យជម្នះ ៦ប្រកួតជាប់គ្នា ដោយជោគជ័យលើ វិសាខា លទ្ធផល ១-០ នៅកីឡដ្ឋានព្រីនស៍។ ការប្រកួតរវាងក្រុមទាំងពីរនេះ ស្ទើតែមិនមានគ្រាប់បាល់ ហើយបានដាក់សម្ពាធគ្នា ទៅវិញទៅមក។ នៅចុងតង់ទី២ គ្រាប់បាល់ដំបូង និងជាគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះ របស់ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង បានកើតមាន នៅនាទី៨១ ដោយកីឡាករ Marcus Haber ខ្សែប្រយុទ្ធព្រះខ័នរាជ ស្វាយរងៀ បានស៊ុតបញ្ចូលទី បន្ទាប់ពីមិត្តរួមក្រុមបញ្ជូនចូលក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់។ ដោយឡែក ការប្រកួតក្នុងសប្ដាហ៍ទី៦ នាថ្ងៃច័ន្ទ២៥ ខែកញ្ញា ភ្នំពេញក្រោន ត្រូវទទួល ក្រុមអាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ នៅកីឡដ្ឋាន Smart RSN វេលាម៉ោង ៦:០០ ល្ងាច។ ជាមួយនិងការមមាញឹក ក្នុងការប្រកួតលីគកំពូល និងការប្រកួត AFC Cup លោក Oleg Starynskyi ដូចជាមិនបារម្ភ ចំពោះការអវត្តមានកីឡាកររូបណាទេ ព្រោះមានសមាសភាពគ្រប់គ្រាន់ អាចជំនួសតួនាទីគ្នា ទៅវិញទៅមកបាន។ ដូច្នេះ គ្រូបង្វឹករូបនេះ បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច សម្រាប់ទទួលក្រុមភ្ញៀវ អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ។ យោងទៅលើការផ្សាយរបស់ក្លិបភ្នំពេញក្រោន លោក Oleg Starynskyi បាននិយាយដូច្នេះ៖«កាលវិភាគរបស់យើងពិតជាមមាញឹក ប៉ុន្តែយើងក៏មិនមានបញ្ហាជុំវិញនឹងការផ្លាស់ប្តូរកីឡាករលេងនោះទេ ។ នេះគឺជាកម្លាំងចិត្តបន្ថែមទៀតសម្រាប់ពួកគេ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ ការប្រកួតកាន់តែច្រើន យើងកាន់តែរីករាយជាមួយវា ។ ប្រសិនបើកីឡាករមានបញ្ហារបួស យើងមានកីឡាករផ្សេងទៀតមកបង្ហាញក្នុងការប្រកួត ។ នៅភ្នំពេញក្រោន អ្នកទាំងអស់គ្នាធ្វើការដើម្បីក្លិប និងដើម្បីអ្នកគាំទ្រ ដូច្នេះគ្រប់ការប្រកួតកីឡាករត្រូវតែបង្ហាញការលេងរបស់ពួកគេ។»។ សម្រាប់ការប្រកួតក្នុងសប្ដាហ៍ទី៦ អង្គរថាយហ្គឺរ បានចាញ់ ព្រៃវែង ក្នុងលទ្ធ ២-១ នៅកីឡដ្ឋានហុនមាន កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ចំណែក កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ឈ្នះ បឹងកេត ក្នុងលទ្ធផល ៤-៣ ក្នុងពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។ ចំណែកការប្រកួតក្នុងថ្ងៃ២៤ ខែកញ្ញា ណាហ្គាវើលដ៍ បានត្រឹមស្មើជាមួយ គិរីវង់សុខសែនជ័យ លទ្ធផល ១-១ នៅកីឡដ្ឋានខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង បន្ដឈរលេង១ (បណ្ដោះអាសន្ន) មាន១៨ ពិន្ទុ។ ដោយឡែក ភ្នំពេញក្រោន ឈរលេខ២ មាន១២ ពិន្ទុ ប៉ុន្ដែ ត្រូវរងចាំការប្រកួតជាមួយ អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ សម្រាប់សប្ដាហ៍ទី៦ ជាមួយ អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ ដែលឈរលេខ៨ មាន ៤ពិន្ទុ។ រីឯ បឹងកេត ឈរនៅលេខ៣ មាន១០ ពិន្ទុស្មើគ្នា ជាមួយ កងយោធពលខេមភូមិន្ទ ឈរនៅលេខ៤ និង ព្រៃវែង ឈរនៅលេខ ៥។ វិសាខា នៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៦ មាន ៩ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយ ណាហ្គាវើលដ៏ លេខ៧ មាន ៥ពិន្ទុ។ ចំណែក អង្គរថាយហ្គឺរ នៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៩ មាន ៣ពិន្ទុ និងគិរីវង់សុខសែនជ័យ មាន២ពិន្ទុ នៅបាតតារាង៕	ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង បានយកឈ្នះ វិសាខា ក្នុងលទ្ធផល ១-០ ក្នុងការប្រកួតជើងឯកលីគកំពូលកម្ពុជា (Cambodian Premier League) សប្ដាហ៍ទី៦ នៅកីឡាដ្ឋានព្រីនស៍ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា។ វិសាខា នៅតែមិនអាចបញ្ចប់ការឈ្នះជាប់គ្នា របស់ក្រុម ដែលមានទីតាំងនៅខេត្តស្វាយរៀងមួយនេះ។ ចំណែក ភ្នំពេញក្រោន ក្លិបការពារដំណែងជើងឯក ត្រូវស្វាគមន៍ អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា នៅកីឡដ្ឋាន Smart RSN ម៉ោង ៦:០០ ល្ងាច។ លោក Oleg Starynskyi គ្រូបង្វឹកភ្នំពេញក្រោន និយាយថា ការប្រកួតមមាញឺក កីឡាករ អាចប្រឈមមុខនិងបញ្ហារបួស ប៉ុន្ដែមិនជាបញ្ហា ទេមានកីឡាករ គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរគ្នា។
ទី១៖ មិនមែនឈាមទាំងអស់សុទ្ធតែមានពណ៌ក្រហមនោះទេ។ សារពាង្គកាយសត្វដទៃទៀតមានឈាមពណ៌ខុសៗគ្នាជាច្រើន។ ពពួកពីងពាង មឹក នឹងអាកត្រូប៉ូតមួយចំនួនទៀតមានឈាមពណ៌ខៀវ ចំណែកឯពពួកជន្លេន ឬឈ្លើងមួយចំនួនមានឈាមពណ៌បែតង។ ចំណែកឯកញ្ចែ ឬមេអំបៅខ្លះមានឈាមពណ៌ថ្លា ឬពណ៌លឿងស្រាល។ ឈាមមនុស្សមានពណ៌ក្រហមដោយសារតែសារធាតុ«អេម៉ូក្លូប៊ីន»ដែលមាននៅក្នុងកោសិកាឈាមក្រហម។ ទី២៖ បរិមាណឈាមរបស់អ្នកអាចមានទម្ងន់ដល់ទី៧ឬ៨ភាគរយនៃទម្ងន់ខ្លួនប្រាណរបស់អ្នក។ ទី៣៖ ឈាមរបស់អ្នកភាគច្រើនផ្ទុក«ផ្លាស្មា»។ នៅក្នុងឈាម ៥៥ភាគរយ គឺជាផ្លាស្មា ៤០ភាគរយគឺជាកោសិកាឈាមក្រហម ៤ភាគរយគឺជាផ្លាកែត និង១ភាគរយគឺជាកោសិកាឈាម ស។ ទី៤៖ នៅក្នុងឈាមរបស់អ្នកមាន«មាស»។ ប៉ុន្តែមិនមែនក្នុងបរិមាណច្រើនសម្រាប់ប្រើប្រាស់បាននោះទេ។ នៅក្នុងខ្លួនមនុស្សមានពពួកអាតូមលោហៈជាច្រើនទៀតដូចជា ដែក ក្រូម ម៉ង់កាណែស ស័ង្កសី ជាដើម។ មានមាសប្រមាណជា០,២មីលីក្រាមដែលមានវត្តមាននៅក្នុងឈាមមនុស្ស។ ទី៥៖ ឈាមក្រហមត្រូវបានផលិតនៅក្នុងខួរឆ្អឹង។ ចំពោះមនុស្សពេញវ័យ ខួរឆ្អឹងភាគច្រើនមានវត្តមាននៅតាម ឆ្អឹងជំនី ឆ្អឹងខ្នង និងឆ្អឹងត្រគាក។ សារីរាង្គមួយចំនួនទៀតក៏មាននាទីផលិតឈាមក្រហមដែរដូចជា ថ្លើម ប្រម៉ាត់ ឬក្រពេញទីមុសជាដើម។ ទី៦៖ ឈាមមានអាយុរស់នៅខុសៗគ្នា។ កោសិកាឈាមក្រហមមានអាយុរហូតទៅដល់៤ខែ ផ្លាកែតមានអាយុប្រមាណជា៩ថ្ងៃ និងកោសិកាឈាមស ពីពីរបីម៉ោង រហូតដល់ពីរបីថ្ងៃ។ ទី៧៖ កោសិកាឈាមក្រហមគ្មានណ្វៃយ៉ូនោះទេ។ ដោយឡែក កោសិកាដទៃៗមានផ្នែកដូចជា ណ្វៃយ៉ូ (ចំណុចកណ្តាល និងសំខាន់សម្រាប់កោសិកា) មីតូកុងទ្រី និងរីបូសូម។ ចំណែកឯកោសិកាឈាមក្រហមវិញ ប្រើប្រាស់ទំហំរបស់ខ្លួនសម្រាបផ្ទុកម៉ូលេគុលអេម៉ូក្លូប៊ីនជាច្រើនលានម៉ូលេគុល។ ទី៨៖ កម្មរស្មី UV អាចជួយបន្ថយសម្ពាធឈាម។ ការដាក់ស្បែកនៅក្រោមកាំរស្មី UV អាចជួយឲ្យខ្លួនប្រាណរបស់អ្នកផលិត នីទ្រីចអុកស៊ីត នៅក្នុងឈាម។ នីទ្រីចអុកស៊ីតមាននាទីក្នុងការជួយបន្ថយសម្ពាធនៅក្នុងសរសៃឈាម។ តែការហាលថ្ងៃក្រោមកាំរស្មី UV ច្រើនពេកអាចបង្កើតឲ្យមានជំងឺមហារីកស្បែក ការនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃក្នុងរយៈពេលសមស្របអាចជួយអ្នកបាន។ ទី៩៖ ប្រភេទឈាមប្រែប្រួលទៅតាមតំបន់មនុស្សរស់នៅ។ ចំពោះសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រភេទឈាមដែលសម្បូរជាងគេគឺ O+ ចំណែកឯ AB- វិញមានចំនួនតិចជាងគេ។ ចំពោះជប៉ុន ឈាមដែលសម្បូរជាងគេគឺ A+ ៕	ឈាមជាសារធាតុរាវម្យ៉ាងដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងសារពាង្គកាយមនុស្សសត្វ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាការដកស្រង់ទិន្នន័យខ្លីដែលបង្ហាញពីចំណុចសំខាន់ៗ និងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលអំពីឈាម ពីគេហទំព័រ ThoughtCo៖
តំណាងអ្នករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ម៉ារ៉ាតុន បាននិយាយថា កម្ពុជា មានធម្មជាតិ និងទីតាំងល្អ សម្រាប់ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ម៉ារ៉ាតុន ដូចជាព្រៃឈឺ ប្រាសាទ និងវាលស្រែ អមដោយផ្ទះប្រជាជនក្នុងតំបន់។ កម្ពុជា បានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ពាក់កណ្ដាលម៉ារ៉ាតុន និង ម៉ារ៉ាតុន រយៈពេល២៩ឆ្នាំមកហើយ ដែលជាពេលវេលាមួយវែងជាងប្រទេសមួយចំនួន ក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ លោក សែម ផល្លា លើកឡើងថា ប្រទេសឡាវ និងម៉ាឡេស៊ី ក៏ធ្លាប់អញ្ជើញមន្ដ្រីកីឡាកម្ពុជា ទៅជួយរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះផងដែរ។ កម្ពុជា ធ្លាប់បានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ រយៈពេលយូមកហើយ ប៉ុន្ដែលទ្ធផលនៅតែមិនទាន់ពេញចិត្ត ព្រោះតែចំនួន នៃអ្នកចូលរួម មិនទាន់ច្រើនដូចជាប្រទេសដែលទើបបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ នេះបើតាមលោក ផល្លា។ តំណាងអ្នករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ម៉ារ៉ាតុនរូបនេះ បានបន្ថែមថា៖ «កីឡាករ-កីឡាការិនីរបស់យើង ចង់បានកន្លែងរត់មានទេសភាពរួមផ្សំ ធម្មជាតិផង ទេសភាពសង្គមផង និងទេសភាពដទៃទៀត។ នោះ មានពីរបែបក្នុងនោះ គឺធម្មជាតិសុទ្ធ ដូចជានៅតំបន់អង្គរវត្តរបស់យើង គឺពួកគាត់សរសើរមែនទែន ដោយសារគាត់រត់ចូលក្នុងក្រុង មើលសកម្មភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងក្រុង អបអរសាទពួកគាត់ ហើយបន្ទាប់មកទៀតរត់ចូលតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់យើង ហើយចេញមកទៀត ឃើញមានភូមិប្រជាជន ហើយពួកគាត់ស្វាគមន៍អ្នករត់ ដូចជាក្មេងៗកុមារា-កុមារី ស្វាគមកីឡាករ-កីឡាការិនីរបស់យើង ហើយរត់ឆ្លងកាត់តំបន់វាលស្រែ នៅតាមដងផ្លូវ នេះហើយជាអំណោយទាន ដែលទាក់ទាញអ្នកចូលរួម។»។ បើទោះជាទីតាំងអំណោយផលក្តី ក៏តំណាងអ្នករៀបចំរូបនេះ កត់សម្គាល់ឃើញថា កម្ពុជានៅតែពិបាកប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសជាសមាជិកម៉ារ៉ាតុនអន្ដរជាតិពិភពលោក ព្រោះដោយសារបញ្ហាចរាចរណ៍ជាចម្បង។ លោក សែម ផល្លា ពន្យល់ថា ប្រជាជនក្នុងតំបន់មួយចំនួន ខ្វះការយោគយល់ នៅពេលដែលប៉ូលីសបិទផ្លូវ ដើម្បីឲ្យអ្នករត់ម៉ារ៉ាតុន បានឆ្លងកាត់។ បើតាមលោក ផល្លា កន្លងមក ធ្លាប់មានករណីអ្នករត់ម៉ារ៉ាតុន ត្រូវបានម៉ូតូកៀរ ហើយអ្នកបើកបរខ្លះ ក៏រំខានដល់កីឡាករ-កីឡាការិនីទាំងនោះផងដែរ។ ទិវារត់ប្រណាំងពាក់កណ្ដាលម៉ារ៉ាតុនអន្ដរជាតិ នៅខេត្តសៀមរាប លោក សែម ផល្លា បន្ដទៀតថា កម្ពុជានឹងបាត់បង់អ្នកចូលរួមម៉ារ៉ាតុន បើខ្វះការចូលរួមពីប្រជាជន។ «បញ្ហារបស់យើងប្រឈមមុខសព្វថ្ងៃ គឺបញ្ហាចរាចរណ៍។ ជួនកាលប៉ូលីស បិទផ្លូវដើម្បីអ្នករត់បានឆ្លង ប៉ុន្ដែប្រជាជនគាត់ម៉ួម៉ៅ គាត់ជេស្ដីឲ្យប៉ូលីសទៀត។ យើងខំប្រឹងណាស់ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវមក។ ប៉ូលីសបិទផ្លូវតែមួយភ្លែត ដើម្បីឲ្យអ្នករត់ បានឆ្លងកាត់ដើម្បីកុំឲ្យមានប៉ះ ប៉ុន្ដែនៅតែមានម៉ូតូបុកពីក្រោយអ្នករត់ទៀត។ ភ្នំពេញម៉ារ៉ាតុន យើងមិនដែលបានផ្កាយ៥ទេ។ នៅពេលកីឡាករ-កីឡាការិនីយើង របួសដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ គឺកេរ្ដិ៍ឈ្មោះរបស់យើង នឹងមានបញ្ហាធំ ព្រោះគាត់នឹងផ្សាយតាមបណ្ដាញសង្គម។ ឥទ្ធិពលអាក្រក់ នឹងធ្លាក់មកយើង ហើយអ្នករត់មួយចំនួន ដែលចង់ចូលរួមនៅកម្ពុជា ក៏ពួកគាត់ខ្លាចដែរ ហើយគាត់នឹងទៅប្រទេសផ្សេងៗ ដែលមានសុវត្ថិភាពជាង។ ដូច្នេះ យើងខាតផលប្រយោជន៍របស់យើង។ ផលប្រយោជន៍នេះ សម្រាប់សង្គមយើងទេ។»។ លោក សែម ផល្លា ពន្យល់ដូច្នេះ។ ក្នុងនាមជាសមាជិក នៃស្ថាប័នម៉ារ៉ាតុនពិភពលោក លោក ផល្លា បញ្ជាក់ថា កម្ពុជា គឺមានសិទ្ធពេញលេញក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដូចជាប្រទេស និងទីក្រុងធំៗ ដែរ។ ដូច្នេះហើយរាល់ពេលចប់ព្រឹត្តិការណ៍ គណៈកម្មាធិការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ តែងរាយការណ៍ និងធ្វើបទបង្ហាញទៅកាន់ស្ថាប័នម៉ារ៉ាតុនពិភពលោក។ រូបភាពស្អាតៗ នឹងត្រូវចុះផ្សាយលើទស្សនាវដ្ឋី The Distance Running។ ទស្សនាវដ្ដីនោះ នឹងត្រូវចែកតាមប្រទេសជាង១៧០ ដែលជាសមាជិក ហើយរូបភាពទាំងនោះ គឺជាសំឡេងបង្ហាញពីគុណភាព នៃការធ្វើម៉ារ៉ាតុននៅកម្ពុជា។ ព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំង Angkor Ultra Trail នៅក្រុងអង្គរ លោក ផល្លា បកស្រាយដូច្នេះថា៖«យើង ជាសមាជិកពេញសិទ្ធដូចគេ យើងមានសិទ្ធរៀបចំដូចប្រទេស និងទីក្រុងធំៗ ដូចជាប៉ារីស, ញូយ៉ក, ប៊ូស្ដុន តូក្យូ ឬប៊ែកឡាំង ជាដើម។ យើង ត្រូវប្រណាំងប្រជែងជាមួយគេ។ ពេលចប់ព្រឹត្តិការណ៍នោះ យើងត្រូវផ្សាយរូបភាពចេញទៅក្រៅ។ យើង តែងធ្វើរបាយការណ៍ និងបទបង្ហាញទៅស្ថាប័នម៉ារ៉ាតុនពិភពលោក ដោយត្រូវភ្ជាប់រូបភាពក្នុងនេះ។ បើរូបភាពយើង ជាប់កង់ម៉ូតូ យើងនឹងមិនអាចប្រើបានទេ។ ប្រសិនជាយើង ហ៊ានតែផ្ញើររូបបែបនេះទៅ គឺគេលុបចោលតែម្ដង គេមិនអាចផ្សាយឲ្យយើងទេ នៅលើទំព័រ Distance Running ដែលជាទស្សនាវដ្ដីចេញផ្សាយ»៕	លោក សែម ផល្លា តំណាងគណៈកម្មាធិការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ម៉ារ៉ាតុន បាននិយាយថា កម្ពុជា កំពុងប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសជាសមាជិកម៉ារ៉ាតុនអន្ដរជាតិ ជាង១៧០ប្រទេស។ ប៉ុន្ដែការប្រកួតប្រជែងនេះ នឹងមិនអាចឈ្នះគេទេ ប្រសិនជាមិនមានការចូលរួម និងយោគយល់ពីប្រជាពលរដ្ឋ។
កាលពីដើមឡើយ នារីខ្មែរ មិនថា ក្មេង ឬចាស់ទេ តែងតែហៅ បុរសគ្រប់វ័យថា «ពូ» ពីព្រោះ ពាក្យថា «ពូ»មិនបង្កប់អត្ថន័យសេ្នហា។ តែនៅក្នុងសម័យជំនួញប្រកួតប្រជែងគ្នានេះ នារីបម្រើសេវាកម្មភាគច្រើនត្រូវបានហៅកែ ឬថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័នជំនួញមួយចំនួនណែនាំអោយប្រើប្រាស់ពាក្យ «បង» ជំនួសពាក្យ «ពូ» ឬ«អ៊ំ» វិញ។ ពាក្យ «បង» សម្រាប់អ្នកជំនួញ គឺជាសម្តីទីផ្សារដើម្បីទាក់ទាញអារម្មណ៍អតិថិជន។ ស្ត្រីដែលប្រើប្រាស់ពាក្យ «បង» ជំនួសពាក្យ «ពូ» និង«អ៊ំ» ហើយត្រូវបានសម្ភាសដោយសារព័ត៌មានថ្មីៗ បានសារភាពប្រាប់ថា ពួកគេប្រើប្រាស់ពាក្យថ្មីនេះ(ពូ)ដោយផ្អែកលើមូលហេតុពីរយ៉ាងធំ។ ទី១ ដោយសារ ការសំណូមពរពីថៅកែ និងទី២ ដោយសារភ្ញៀវចូលចិត្តអោយហៅថា «បង» សម្រាប់បុរស ឬ«អ្នកបង» សម្រាប់ស្ត្រី។ «បើពួកខ្ញុំហៅ ពូ ឬអ៊ំ តាមវ័យរបស់ពួកគេ ជួនកាល គេស្តីបន្ទោសអោយខ្ញុំវិញថា ពួកគេហ្នឹងចាស់ពេក។ ពួកគេមិនសប្បាយចិត្តទេ»។ នេះ គឺជាការកត់សម្គាល់របស់ស្ត្រីបម្រើសេវាកម្មនានា។ ហៅ «បង»បានលុយ Tip ច្រើន ហៅ«ពូ» ឬ«អ៊ំ» ដាច់លុយ Tip តែម្តង។ តើ មេ ទៅណាដែរ? សូមគោរព មេ! សួស្តី មេ! ក្រៅពីពាក្យ បង, ពាក្យ មេ ក៏កំពុងពេញនិយមដែរ។ ពាក្យនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយបុរសម្នាក់ទៅកាន់បុរសម្នាក់ទៀត ដែលបុរសទី១ គិតថា បុរសទីពីរ មានឋានៈខ្ពស់ជាងខ្លួន។ តាមពិត វាជាពាក្យហៅដើម្បីលើកតម្កើងបុគ្គលណាម្នាក់។ អ្នកដែលចូលចិត្តប្រើប្រាស់ពាក្យនេះ ក៏ទទួលបានលុយធីបមកវិញច្រើនគួរសមដែរ។ សរុបសេចក្តីមកវិញ តើពាក្យ មេ និងបង ជាពាក្យទីផ្សារជំរុញការលក់ឬ?	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងរយៈពេលពីរបីឆ្នាំចុងក្រោយនេះ នារីដែលមានអាយុក្រោម២០ឆ្នាំស្ទើរតែទាំងអស់ ហៅបុរសអាយុជាង៥០ ៦០ ឬ៧០ឆ្នាំថា«បង»នៅពេលបុរសវ័យចំណាស់ទាំងអស់នោះ ដើរចូលហាងការ៉ាអូខេ ឬចូលហាងផ្សេងៗរបស់ពួកគេ។ នេះគឺជាពាក្យពេចន៍ថ្មីដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយក្មេងស្រីៗចំពោះមនុស្សចាស់ៗក្នុងន័យពង្រីកទីផ្សារបន្ថែមទៀត។ ស្របពេលជាមួយគ្នា ពាក្យ មេ ក៏កំពុងពេញនិយមដែរ។
ក្រោយជួយសាងកំណត់ត្រាជាប្រវត្តិសាស្ត្រជូនវិស័យកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជានាពានរង្វាន់ AFF U18 Championship នៅវៀតណាម សមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំកម្ពុជាមួយចំនួន ត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួនដ៏ធំមួយទៀត គឺការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ដែលប្រព្រឹត្តទៅចន្លោះពីថ្ងៃទី១៩-២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩។ ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម សៀង ចន្ធា ដែលរកបាន៤គ្រាប់ក្នុងពានរង្វាន់ AFF U18, ជួង មករា, អាត អូនតូច, ទូច គីមឆាយ, ចាន់ សុភា និង ទូច ណាឃីម ជាដើម គឺជាបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុបនៅឆ្នាំនេះ។ ក្រៅពីសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំទាំងនេះ ក៏មានកីឡាកររបស់ក្លិបមួយចំនួនផ្សេងទៀតត្រូវប្រឡងផងដែរ។ កីឡាករទាំងនោះមកពីក្លិបវិសាខា១០រូប(ទៀត គឹមហេង, ផុន តៃនិញ, ឡុង ម៉េងហាវ, សន សុវត្ថិ, សរ សាមុត, ប៉ែន បញ្ញាវឌ្ឍ, អ៊ុង ថវិកា, សួង ដាវីត, គង់ ភក្ត្រា, អ៊ិន ឃឹនដារ៉ូ), បឹងកេត៣រូប(ចឿន ពិសាខាបូរមី, ស្រ៊ី ពិសិដ្ឋ, ហ៊ត ជិនឈិន) និងមកពីអគ្គិសនីកម្ពុជា២រូប(ពេជ្យ សុវណ្ណារ័ត្ន និង ចន្ថា កា) និងកីឡាករជាច្រើនរួបទៀត៕	ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមកម្ពុជា សៀង ចន្ធា និងខ្សែបម្រើ អាត អូនតូច រួមជាមួយសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ(U18)ជាច្រើនរូបទៀត ត្រូវប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ(បាក់ឌុប)ឆ្នាំនេះ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានកីឡាករនៅតាមបណ្តាក្លិបនានាជាច្រើនផ្សេងទៀតផងដែរ។
អនុក្រឹត្យ កំណត់ថា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងក្រសួង ស្ថាប័ន នឹងចាត់ចែងរៀបចំបើកប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់មន្ត្រីរាជការ ឲ្យបានមុនថ្ងៃបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ។ ដោយឡែកក្រុមគ្រួសារនៃជនពលី និងរងគ្រោះដែលជាអតីតយុទ្ធជន ក៏ទទួលថវិកាចំនួន៥ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយគ្រួសារផងដែរ។ មន្ត្រីដែលអាចទទួលថវិកាឧបត្ថម្ភនេះ ជាមន្ត្រីនៃក្រុមនីតិប្បញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ តុលាការ មន្ត្រីនគរបាលជាតិ មន្ត្រីពន្ធនាគារក្រសួងមហាផ្ទៃ យោធិននៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មន្ត្រីរាជការនៃអាជ្ញាធរសេវនកម្មជាតិ មន្ត្រីរាជការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត មន្ត្រីឧុទ្ទកាល័យ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ឃុំ សង្កាត់ មន្ត្រីនៃការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋនៅរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ប្រធានភូមិ មន្ត្រីជាប់កិច្ចសន្យា និងបុគ្គលិកអណ្តែត និវត្តជនដែលបាត់បង់សម្បទាវិជ្ជាជីវៈ និងជនពិការដែលជាមន្ត្រីរាជការ៕	ភ្នំពេញ៖ មន្ត្រីរាជការ រួមទាំងមន្ត្រីចូលនិវត្តន៍នឹងទទួលបានថវិកា៥ម៉ឺនរៀលពីរាជរដ្ឋាភិបាល សម្រាប់ថ្ងៃបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌខាងមុខនេះ។ ពួកគេ អាចបើកថវិកាទាំងនោះ តាមរយៈក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងស្ថាប័នរបស់សាមីខ្លួន។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា។
«សៀវភៅស»របស់ចិនមាន៦ភាគ បានរៀបរាប់ការពិតក្នុងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន ជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម និងជំហររបស់ចិនក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ តាមរយៈសៀវភៅសនេះ ចិនបានលើកឡើងពីផលប្រយោជន៍ដែលកើតចេញពីទំនាក់ទំនងល្អក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក ការអនុវត្តមិនត្រូវរបស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដូចជានយោបាយគាំពារនិយម និងផលប៉ះពាល់លើសេដ្ឋកិច្ចសាកលផង។ ក្នុងសៀវភៅសដែលផ្សាយបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ចិនចាត់ទុកខ្លួនជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍធំជាងគេ ហើយអាមេរិកជាប្រទេសអភិវឌ្ឍធំជាងគេលើលោក ដែលការណ៍នេះធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងអាមេរិក ដើរតួនាទីសំខាន់សម្រាប់ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ចិនទទួលស្គាល់ថា បញ្ហាតែងកើតឡើងរវាងប្រទេសដែលមានកម្រិតសេដ្ឋកិច្ចខុសគ្នា ឯវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយភាពខុសគ្នា គឺការជំរុញការទុកចិត្តគ្នា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ។ លើសពីនោះ ក្រុងប៉េកាំងក៏បានរំឭកពីយន្តការមានស្រាប់រវាងភាគីទាំងពីរដូចជាការបង្កើតគណៈកម្មការរួមគ្នាស្ដីពីសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មជាដើមក្នុងស្មារតីស្មើភាព និងការខិតរកគ្នាមួយជំហានម្នាក់។ ដោយសារមានយន្តការច្រើនបែបនេះ សៀវភៅរបស់ចិនអះអាងថា ភាគីទាំងពីរបានប្រឹងប្រែងយ៉ាងច្រើនក្នុងពេល៤០ឆ្នាំមកនេះក្នុងការជម្នះរាល់ឧបសគ្គ និងជំរុញទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចទៅមុខ ដែលក៏នាំឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរីកចម្រើនដែរ។ យ៉ាងណាមិញ សៀវភៅសរបស់ក្រុងប៉េកាំងក៏រិះគន់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ដែលជំរុញនយោបាយគិតតែប្រយោជន៍របស់អាមេរិក បោះបង់គោលការណ៍គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងការជជែកដោយស្មើភាព ដែលគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ ក្នុងសៀវភៅសនេះ ចិនរិះគន់អាមេរិកថា ដើរចោទគេឯងគ្នាផ្ដេសផ្ដាស់ ពិសេសចិន គំរាមកំហែងប្រទេសផ្សេងដោយប្រើវិធានការសេដ្ឋកិច្ចដូចជាការដាក់ពន្ធ និងប៉ុនប៉ងទាញយកប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនតាមរយៈការដាក់សម្ពាធលើចិនផង។ ឆ្លើយតបទង្វើរបស់អាមេរិក ចិនបានព្យាយាមរកច្រកចេញនៃបញ្ហាជាមួយនឹងការស្វែងរកចំណុចរួម និងការកាត់បន្ថយភាពខុសគ្នាផង។ នេះបើតាមសៀវភៅសខាងលើ ដែលបន្តថា សកម្មភាពរបស់ចិនបានជួយដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើននាពេលកន្លងមក។ យ៉ាងណាក្ដី អាមេរិកនៅតែប្រកាន់ឥរិយាបថមិនចុះសម្រុងជាមួយចិន ដែលការណ៍នេះបង្កជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មពហុភាគីនិយម និងគោលការណ៍ពាណិជ្ជកម្មសេរី៕	ក្រុងប៉េកាំង នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា បានចេញផ្សាយសៀវភៅសស្ដីពីជំហរជាក់ស្ដែងរបស់ខ្លួនក្នុងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ក្នុងសៀវភៅសនេះ ចិនបានរិះគន់អាមេរិកជុំវិញនយោបាយគិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន អនុវត្តនយោបាយឯកតោភាគីនិយម និងលែងការគោរពប្រទេសគេផ្សេង។ ចិនក៏បង្ហាញពីជំហររបស់ខ្លួនក្នុងការរតបតទៅនឹងការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិក និងការខ្ជាប់គោលការណ៍ដោះស្រាយបញ្ហាតាមរយៈការជជែកគ្នា និងការអត់ធ្មត់។
ប្រធានាធិបតីចិន លោកស៊ីជីនពីងផ្តើមបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ រយៈពេល២ថ្ងៃ នៅប្រទេសវៀតណាម ជាលើកទី១ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧។ បន្ទាប់ធ្វើដំណើរទៅដល់ទីក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃអង្គារទី ១២ធ្នូ ប្រមុខរដ្ឋចិន ត្រូវបានកាសែតក្នុងស្រុកចិន ដកស្រង់សំដីថា លោកនឹងពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំវៀតណាម លើបញ្ហាយុទ្ធសាស្រ្ត ទំនាក់ទំនងជាទូទៅ និងទិសដៅរួមរបស់បងប្អូនកុម្មុយនិស្តវៀតណាម ចិន។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំចិន នៅប្រទេសវៀតណាម ធ្វើឡើងនៅតែ ៣ខែក្រោយពី ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកចូ បៃដិន ធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅវៀតណាម។ លោក ស៊ី ជីនពីងទៅវៀតណាមដើម្បីទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិក នៅវៀតណាម? ទៅដល់ទីក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃអង្គារនេះ ប្រមុខរដ្ឋចិនត្រូវមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់វៀតណាម អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្ត លោកង្វៀន ភូចុងទទួលយ៉ាងរាក់ទាក់ នៅវិមានប្រធានាធិបតី វៀតណាម។ ក្រៅពីប្រធានបក្សកុម្មុនិស្តវៀតណាម លោកប្រធានាធិបតីស៊ី ជីនពីងគ្រោងជួបលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ផាម មិញជិញ (Pham Minh Chinh) និងលោក វ៉ វ៉ាន់ធៀង ប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់វៀតណាម នៅថ្ងៃពុធ ដើម្បីនិយាយពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាយុទ្ធសាស្រ្ត វៀតណាម-ចិន ទាំងក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខ ព្រមទាំងសំណុំរឿងអន្តរជាតិ និងក្នុងតំបន់។ ប្រធានាធិបតីចិន លោកស៊ី ជីនពីងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាម នៅក្នុងគោលដៅ ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនង វៀតណាម និងចិនកាន់តែល្អប្រសើរ ឡើងមួយកម្រិតថ្មីទៀត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតរដ្ឋចិន។ វៀតណាម និងចិនភ្ជាប់ចំណងជាដៃគូយោគយល់យុទ្ធសាស្រ្តនឹងគ្នា១៥ឆ្នាំមកហើយ។ ចិនធ្លាប់បានទទួលឋានៈខ្ពស់ជាងគេ នៅក្នុងនយោបាយការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់វៀតណាម។ ប៉ុន្តែ នៅខែកញ្ញាកន្លងទៅ នៅក្នុងអំឡុងទស្សនកិច្ចរបស់លោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន នៅវៀតណាម ប្រទេសជិតខាងរបស់ចិន មួយនេះ បានដំឡើងឋានៈអាមេរិក ឲ្យក្លាយជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តសំខាន់មួយដែររបស់វៀតណាម ឲ្យស្មើចិន ហើយនិងរុស្ស៊ី។ ការណ៍នេះប្រាកដណាស់បានធ្វើឲ្យចិន នៅមិនស្រណុកទាល់តែសោះ។ មិនស្រណុកដែលឃើញ អាមេរិកដៅពង្រឹងយុទ្ធសាស្រ្តយោធារបស់ខ្លួន នៅក្នុងតំបន់ តាមរយៈការចាប់ដៃគូជាមួយវៀតណាម។ នៅមុនផ្តើមទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាម ប្រមុខរដ្ឋចិន លោកស៊ី ជីនពីងបានបញ្ចេញយោបល់នៅក្នុងអត្ថបទកាសែតវៀតណាម ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃអង្គារនេះ អនាគតរបស់អាស៊ីមិនស្ថិតក្នុងដៃរបស់អ្នកណាផ្សេងក្រៅពីជនជាតិអាស៊ីនោះទេ។ នៅវៀតណាម លោកប្រធានាធិបតីស៊ី ជីនពីងអាចដាក់សម្ពាធឲ្យវៀតណាមចូលរួមនៅក្នុងសហគមន៍ជោគវាសនារួម ដែលមានអត្ថន័យ ពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការទៅថ្ងៃអនាគតក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងនយោបាយ។ វៀតណាមជាគោលដៅទាក់ទាញរបស់ប្រធានាធិបតីចិន និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក? មានប្រជាជនជាង ៩៧លាននាក់ និងមានសេដ្ឋកិច្ចចាប់រីកលូតលាស់ខ្លាំង វៀតណាមចាប់ដើរតួនាទីកាន់តែសំខាន់ នៅក្នុងយុទ្ធសាស្រ្តសន្តិសុខនិងសេដ្ឋកិច្ច នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ដោយសារតែតួនាទីសំខាន់ នៅក្នុងតំបន់ វៀតណាមបានក្លាយជាចំណុចអារម្មណ៍ ពីមហាអំណាច អាមេរិក និងចិន។ ស្ថិតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង វៀតណាម មានទីតាំងយុទ្ធសាស្រ្ត ដែលទាំងអាមេរិក ហើយនិងចិន ប្រាថ្នាចង់ទាញមកធ្វើជាដៃគូរៀងៗខ្លួន។ លើសពីនោះ រ៉ែកម្រ ដែលធ្វើឲ្យវៀតណាមក្លាយជាប្រទេសមានរ៉ែកម្រធំទី២បន្ទាប់ពីចិន នៅអាស៊ី និងសំខាន់សម្រាប់វិស័យបច្ចេកវិទ្យា ដូចជាការផលិតទូរស័ព្ទ កុំព្យូទ័រ អាគុយឡានអគ្គិសនី ក៏ជាអ្វីដែលចិន និងអាមេរិក សំឡឹងចង់បានដូចគ្នា។ នៅក្នុងទស្សនកិច្ចរបស់លោកចូ បៃដិននៅវៀតណាម កាលពីខែកញ្ញាកន្លងទៅ អាមេរិក ហើយនិងវៀតណាមបានយល់ព្រមព្រៀងសហការគ្នាដើម្បីជំរុញវៀតណាមក្នុងការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែកម្ររបស់វៀតណាម។ ដូច្នេះដូចជាលោកចូ បៃដិន នៅក្នុងទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាមលើកនេះ ប្រធានាធិបតីស៊ី ជីនពីងនឹងស្វែងរកការសហការជាមួយវៀតណាមនៅលើការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែកម្ររបស់វៀតណាមដែរ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យអាមេរិកអាចដោះដៃ លែងពឹងអាស្រ័យលើរ៉ែកម្រចិន បន្ទាប់ពីអាចចូលទៅប្រើរ៉ែកម្រវៀតណាម។ ជាប្រទេសដៃគូសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេរបស់វៀតណាម ចិនចង់ប្រើផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចជានុយទាក់ទាញវៀតណាម។ ជាក់ស្តែង នៅក្នុងទស្សនកិច្ចរបស់លោកស៊ី ជីនពីងលើកនេះ គម្រោងសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសទាំងពីរ ជាច្រើនគម្រោងនឹងត្រូវចុះហត្ថលេខា នៅទីក្រុងហាណូយ ដែលនៅក្នុងនោះមានផងដែរ ខ្សែរថភ្លើងល្បឿនលឿនដែលតភ្ជាប់ពីខេត្តភាគខាងត្បូងចិន ទៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដែលមានគោលដៅចំបង ជំរុញសង្វាក់ផលិតកម្មរបស់រោងចក្រដំឡើងរថយន្តចិន នៅក្នុងទឹកដីវៀតណាម។ រវាងអាមេរិក និងចិន តើវៀតណាមជ្រើសរើសយកមួយណា? បើនិយាយពីមនោគមវិជ្ជា វៀតណាមជិតស្និទ្ធិខ្លាំងនឹងចិន ព្រោះប្រទេសទាំងពីរដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនិស្តដូចគ្នា។ នៅក្នុងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ចិនគឺជាដៃគូដោះដូរពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេបង្អស់របស់វៀតណាម។ ការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ មានតម្លៃប្រមាណ ២០០ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ ២០២២។ ចិនគឺជាទីផ្សារធំជាងគេរបស់ទំនិញវៀតណាម ហើយចិននេះក៏ជាប្រទេសដែលវិនិយោគច្រើនជាងគេដែរ នៅវៀតណាម។ ការវិនិយោគរបស់ចិន និងហុងកុងនៅវៀតណាមបានកើនឡើង៣ដងដល់ ជាង ៨ពាន់លានដុល្លារ។ ការវិនិយោគរបស់ចិន នៅវៀតណាមកើនឡើងមួយចំណែកដោយសារការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក នៅក្នុងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន បានធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនចិនកាន់តែច្រើនរើផ្លាស់ទីទៅវិនិយោគ បោះទីតាំងរោងចក្រនៅវៀតណាមដើម្បីគេចពីទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក។ ងាកមកនិយាយពីទំនាក់ទំនងអាមេរិកនិងវៀតណាមវិញ។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោកប្រធានាធិបតីចូ បៃដិន នៅវៀតណាម មិនបានជំរុញការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរឲ្យហក់កើនឡើងខ្ពស់ ដូចការចង់បានរបស់អាមេរិកនោះទេ។ ផ្ទុយពីចិន ការវិនិយោគរបស់អាមេរិក នៅវៀតណាម មានធ្លាក់ចុះ មិនដល់ ១ពាន់លានដុល្លារផង នោះដោយសារតែ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផ្ទៃក្នុងអាមេរិក និងដោយសារការមិនសូវជឿទុកចិត្តលើប្រទេសកុម្មុយនិស្ត។ ទោះអាមេរិកមិនមែនដៃគូសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ បើប្រៀបធៀបនឹងមហាអំណាចចិន។ ប៉ុន្តែ វៀតណាមមិនធ្វេសប្រហែស បោះបង់ចោលអាមេរិក ទៅចាប់ចិនតែមួយ។ និយាយផ្ទុយមកវិញ វៀតណាមក៏មិនបែរខ្នងដាក់ចិន ហើយងាកទៅចូលដៃជាមួយអាមេរិកដើម្បីដាក់សម្ពាធចិនដែរ។ ដោយសំងំសុខ មិនចេញមុខគាំទ្រតែភាគីម្ខាងៗ អាមេរិក ឬចិនឡើយ ដោយគិតតែចាំទាញយកប្រយោជន៍ ពីជម្លោះចិន អាមេរិក និងសង្រ្គាមរុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែន អគ្គលេខាធិការក្សកុម្មុយនិស្តលោកង្វៀន ភូចុងធ្លាប់លើកឡើងពីនយោបាយការទូតដើមឬស្ស៊ី ដែលភ្ជាប់ជាមួយពាក្យថា ទេ ចំនួន៤។ ទី១គឺទេ មិនបង្កើតសម្ព័ន្ធយោធាជាមួយប្រទេសណា។ ទី២ ទេ មិនចូលដៃជាមួយប្រទេសមួយដើម្បីទៅវាយប្រទេសមួយទៀត។ ទេ ទី៣ គឺ មិនអនុញ្ញាតឲ្យបរទេសចូលមកតាំងមូលដ្ឋានយោធានៅទឹកដីវៀតណាម។ និងទេ ទី៤ គឺហាមផ្តាច់មិនប្រើកម្លាំងយោធានៅក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ គំនិតរបស់វៀតណាម គឺ បង្កើតមិត្ត និងមិនតាំងខ្លួនជាសត្រូវរបស់អ្នកណាម្នាក់។ តើជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ទុកនៅកន្លែងណា? នៅក្នុងទស្សនកិច្ចទៅវៀតណាមលើកនេះ មេដឹកនាំចិនចង់ជំរុញទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងប្រទេសកុម្មុយនិស្តទាំងពីរឲ្យដល់កម្រិតមួយខ្ពស់ជាងមុន មិនថា ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងការដឹកនាំនយោបាយ។ ក្នុងនាមជាប្រទេសអាស៊ី កុម្មុយនិស្តដូចគ្នា មេដឹកនាំចិនចង់ទាក់ទាញវៀតណាមឲ្យចូលក្នុងសហគមន៍ដែលមានជោគវាសនារួមគ្នា ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកជំនាញយុទ្ធសាស្រ្តវៀតណាម ប្រចាំវិទ្យាស្ថានមួយនៅសិង្ហបុរី ការជំរុញ ទំនាក់ទំនងចិន វៀតណាម ឲ្យខ្ពស់ជាងកម្រិតសព្វថ្ងៃ គ្រាន់តែ ជានិមិត្តរូបតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថា នៅក្នុងជម្រៅចិត្តប្រជាជនវៀតណាម ពួកគេនៅតែមិនទុកចិត្តចិន ព្រោះថា ចិនធ្លាប់ជាម្ចាស់អាណានិគម១ពាន់ឆ្នាំនៅវៀតណាមភាគខាងជើង។ ប្រជាជនវៀតណាមនៅចាំមិនភ្លេចពីសង្រ្គាមនៅព្រំដែន វៀតណាម ចិន នៅឆ្នាំ ១៩៧៩ដែលបានសម្លាប់ទាហានទាំងសងខាងរាប់ពាន់នាក់។ ចុងក្រោយ គឺ បញ្ហាដីកោះរបស់វៀតណាម នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ វៀតណាមជាភាគីជម្លោះមួយរបស់ចិន នៅសមុទ្រចិន ខាងត្បូង នៅពេលចិនប្រកាសធ្វើជាម្ចាស់ផ្តាច់មុខ លើប្រជុំកោះប៉ារ៉ាសែលដែលវៀតណាមអះអាងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ។ ដោយសារជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ប្រជាជនវៀតណាមមិនបានមើលឃើញចិនក្នុងក្រសែភ្នែកល្អ។ នៅឆ្នាំ ២០១៤ គ្រាន់តែ កប៉ាល់ប្រេងរបស់ចិនទៅចតនៅក្នុងដែនទឹកជម្លោះជាមួយវៀតណាម បានបណ្តាលឲ្យប្រជាជនវៀតណាមផ្ទុះកំហឹង សម្លាប់ជនជាតិចិន និងដុតបំផ្លាញរោងចក្របរទេសជាច្រើនកន្លែងនៅវៀតណាម។ ទោះបីមេដឹកនាំចិន និងវៀតណាមជៀសវាងមិនឲ្យមានផ្ទុះកំហឹងរបស់អ្នកជាតិនិយមវៀតណាម ប៉ុន្តែ ការបង្ហាញផែនទីសមុទ្រចិនខាងត្បូង កាលពីខែ កញ្ញាមិនបានធ្វើឲ្យប្រជាជនវៀតណាមបន្ថយកំហឹងគុំគួនចិននោះទេ។ នៅក្នុងផែនទីសមុទ្រចិនខាងត្បូង កាលពីខែកញ្ញា ចិនបានបង្ហាញសាជាថ្មី សញ្ញាត្រេ ៩ សំគាល់ដែនទឹករបស់ចិន ពេញសមុទ្រចិនខាងត្បូង ពោល គឺក្រសោបយកអស់គ្មានសល់ ដីកោះ ដែនសមុទ្ររបស់វៀតណាម ហ្វីលីពីន និងប្រទេសសមាជិកអាស៊ានដទៃទៀត នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង៕	ដោយ៖ ឈាង បុប្ផា/ RFI
ផ្លែម្រះមិនត្រឹមតែជាបន្លែដែលពេញនិយមនោះទេវាថែមទាំងមានអត្ថប្រយោជន៍ព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមបានទៀត។អ្នកដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមគួរសាកល្បងវិធីបែបធម្មជាតិនេះ៖ យកម្រះធម្មជាតិ (គ្មានជាតិគីមី) មកចិត និងឆ្កឹះគ្រាប់របស់វាចេញ។ ហាន់ជាចំណិតស្តើងៗតូចៗ ហើយយកវាទៅហាលថ្ងៃឲ្យស្ងួត រួចយកម្រះស្ងួតមកកិនអោយក្លាយទៅជាម្សៅ។ វិធីប្រើប្រាស់គឺ យកម្សៅម្រះមួយស្លាបព្រាកាហ្វេ ឆុងជាមួយទឹកក្តៅដាំពុះចំនួនមួយកែវ។ ពិសាទឹកតែម្រះនេះ ចំនួនពីរដងក្នុងមួយថ្ងៃ នៅក្រោយពេលញ៉ាំបាយ ឬពេលព្រឹកព្រលឹម និងមុនពេលចូលគេង។ រយៈពេល១ខែ គឺធានាថាជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមរបស់លោកអ្នក នឹងត្រឡប់ទៅរកភាពដើមវិញ។ មានវិធីម្យ៉ាងទៀតដែលជួយអោយលោកអ្នកកាន់តែមានភាពងាយស្រួលជាងនេះព្រោះតែលោកអ្នកមិនសូវមានពេលវេលាគឺលោកអ្នកគួរតែប្រើផលិតផលការពារជំងឺទឹកនោមផ្អែមនិងកាត់បន្ថយជាតិស្ករនៅក្នុងឈាម Lecithin Double Plus។ ប្រើផលិតផល Lecithin Double Plus ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ដូចជា៖ ការពារជំងឺទឹកនោមផ្អែមនិងកាត់បន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាម ជំនួយដំណើរការលើកកម្ពស់លំពែងបញ្ចេញ insulin និងបង្កើនការបញ្ចេញជាតិស្ករក្នុងឈាម។ ទប់ស្កាត់សភាពក្រិនរឹងសសៃឈាមនៅក្នុងសរសៃឈាម កាត់បន្ថយកម្រិត Cholesterol ក្នុងឈាម។ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងការបំប្លែងសារជាតិ celluar (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ម្រះគឺជាប្រភេទបន្លែម្យ៉ាងដែលមានរសជាតិល្វីងប៉ុន្តែវាជាបន្លែរដែលមនុស្សភាគច្រើនចូលចិត្តបរិភោគព្រោះវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ហើយថែមទាំងមានប្រយោជន៍ច្រើនដល់សុខភាពទៀតផង។
អនុប្រធានសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាលោក វ៉ាត់ ចំរើន បានចាត់ទុកឆ្នាំ២០១៩ ជាឆ្នាំដ៏អស្ចារ្យ និងមមាញឹកសម្រាប់សហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោ ព្រោះសហព័ន្ធមានការងារច្រើន ដែលត្រូវធ្វើជាចាំបាច់។ កិច្ចការសំខាន់មួយក្នុងចំណោមកិច្ចការទាំងនេះ គឺការពិនិត្យឡើងវិញនូវឯកសារ ដែលបានស្នើចុះបញ្ជីគុនល្បុក្កតោជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិរបស់អង្គការយូណេស្កូ។ ការពិនិត្យដែលគ្រោងធ្វើក្នុងអំឡុងខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ខាងមុខ បន្ទាប់ពីពិនិត្យឃើញថា ឯកសារដែលបានដាក់ទាំងនោះនៅមានចំណុចខ្វះខាត។ ម្យ៉ាងដើម្បីធានាថា ឯកសារទាំងនោះមានលក្ខណគ្រប់គ្រាន់តាមបែបបទក្នុងការចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិរបស់យូណេស្កូ ដែលនឹងប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការនៅអំឡុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ «បន្ទាប់ពីល្ខោនខោល ដល់វេនល្បុក្កតោយើងក្នុងការចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិរបស់ UNESCO។ នៅឆ្នាំក្រោយយើងមានការងារជាច្រើនត្រូវធ្វើ គឺធ្វើការជាមួយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ដើម្បីសម្អាត និងមើលឡើងវិញនូវចំណុចខ្វះខាតក្នុងឯកសារដែលយើងបានដាក់ និងធ្វើការឲ្យហ្មត់ចត់ជាមួយក្រសួង ដើម្បីធានាថា ឯកសារយើងមានលក្ខណគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចុះបញ្ជី»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន។ ជាមួយការបង្ហាញអារម្មណ៍រំភើបសប្បាយរីករាយ លោក ចាន់ សារុន ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាបានចាត់ទុកដំណឹងនេះថា វាមិនត្រឹមតែជាសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់កីឡាគុនល្បុក្កតោ និងប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជានោះទេ តែជាមោទកភាពសម្រាប់ប្រទេសជាតិទាំងមូល។ «ខ្ញុំមានសេចក្តីរីករាយណាស់ ក្រោយបានស្តាប់ប្រសាសន៍របស់ឯកឧត្តម វ៉ាត់ ចំរើន ដែលបានរាយការណ៍ថា បន្ទាប់ពីល្ខោនខោល កីឡាគុនល្បុក្កតោនឹងចុះក្នុងបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអូរបីនៃមនុស្សជាតិរបស់ UNESCO។ ជាមួយគ្នានេះ ខ្ញុំក៏មានក្តីបារម្ភផងដែរចំពោះបញ្ហានេះ ព្រោះយើងនៅមានកិច្ចការជាច្រើនទៀត ដែលត្រូវធ្វើក្នុងការចុះបញ្ជី»។ លោក ចាន់ សារុន ថ្លែងបែបនេះ ហើយបានស្នើឲ្យកីឡាករ គ្រូបង្វឹក និងថ្នាក់ដឹកនាំ ត្រូវចេះរួបរួមគ្នា សាមគ្គីគ្នា និងជួយជ្រោងជ្រែងគ្នា ដើម្បីបង្ហាញអន្តរជាតិឲ្យឃើញថា គុនល្បុក្កតោជាក្បាច់គុនរបស់ខ្មែរពិតៗ។ ក្រោយកីឡាគុនល្បុក្កតោត្រូវបានដាក់ឲ្យហ្វឹកហាត់ក្នុងជួរកងទ័ពកាលពីពេលកន្លងទៅ សហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា គ្រោងរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្គោលក្នុងក្របខណ្ឌជួរកងទ័ពនៅឆ្នាំក្រោយនេះ។ ការបណ្តុះបណ្តាលនេះ គឺដើម្បីពង្រឹងនិងពង្រីកកីឡាអត្តសញ្ញាណជាតិមួយនេះឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយក្នុងជួរកងទ័ព ពិសេសបង្កើនធនធានកីឡាករ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សហព័ន្ធក៏គ្រោងរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្គោលក្នុងក្របខណ្ឌអប់រំកាយ និងកីឡាផងដែរ បន្ទាប់ពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាដាក់បញ្ចូលកីឡានេះក្នុងកម្មវិធីសិក្សាកម្រិតអនុវិទ្យាល័យ។ កិច្ចការសំខាន់មួយទៀត គឺការបណ្តុះបណ្តាលកីឡាករត្រៀមចូលរួមប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០នៅទីក្រុងម៉ានីលប្រទេសហ្វីលីពីន។ សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនេះដែរ ល្បុក្កតោ នឹងចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងប្រភេទកីឡាវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ហ្វីលីពីនមួយ ដែលមានឈ្មោះ អាក់នីស ឬហៅថា កីឡាដំបងខ្លី។ ការចូលរួមនេះ ត្រូវបានថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធចាត់ទុកជាឱកាស ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយឲ្យបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានស្គាល់ពីកីឡាគុនល្បុក្កតោរបស់កម្ពុជា។ លើសពីនេះ សហព័ន្ធនឹងបញ្ជូនគ្រូបង្វឹកនិងមន្ត្រីជំនាញទៅបណ្តុះបណ្តាលនៅតាមប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ជូលប្រទេសទាំងនោះឲ្យចូលរួមលេងកីឡាគុនល្បុក្កតោ សម្រាប់ត្រៀមចូលរួមប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២នៅកម្ពុជា។ ក្រៅពីកិច្ចការធំៗខាងលើ សហព័ន្ធនេះបានដាក់យុទ្ធសាស្ត្រអនុវត្តសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ ជាច្រើនទៀតផងដែរ។ យុទ្ធសាស្ត្រទាំងនោះរួមមាន បន្តពង្រឹកសមត្ថភាព និងពង្រីកធនធានកីឡាករ កីឡាការិនីនៅសាលាគុនក្នុងសមាគម, កែលំអវិធីសាស្ត្រនៃការហ្វឹកហាត់តាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ តាមរយៈការបង្កើតវគ្គបណ្តុះបណ្តាលផ្សេងៗ, ពង្រឹងសមត្ថភាពគ្រូបង្វឹក, ជំរុញឲ្យមានការបង្កើតសាលាគុន និងសមាគមនៅក្នុងសាលារដ្ឋ ឯកជន អង្គភាពកងកម្លាំង និងអង្គការសមាគមនានា ជាពិសេសតាមសហគមន៍មូលដ្ឋានដែលមានគ្រូគុនស្រាប់តែមិនទាន់មានរចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវការជាសាលាគុន។ ជាមួយនេះសហព័ន្ធនឹងធ្វើកំណែទម្រង់លក្ខន្តិកៈ និងបទបញ្ជាការប្រកួត ដើម្បីត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ការប្រកួតស៊ីហ្គេម, ពិនិត្យបន្ថែមលើសម្ភារបច្ចេកទេស និងទីលានប្រកួត ដើម្បីឲ្យមានលក្ខណស្តង់ដារ, ជំរុញឲ្យមានការឯកភាពលើឯកសណ្ឋាន ហ្វឹកហាត់, ជំរុញឲ្យមានការប្រកួតជាប្រចាំ, ស្វែងរកដៃគូឧបត្ថម្ភដើម្បីបញ្ជូនកីឡាករ កីឡាការិនីចេញទៅប្រកួតនៅឆាកអន្តរជាតិ, ពង្រីកសមាជិកបន្ថែមនៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ និងត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់បញ្ជូនកីឡាករ កីឡាការិនីចូលប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅប្រទេសហ្វីលីពីន៕	សហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា មានកិច្ចការធំៗចំនួនបី ដែលត្រូវធ្វើជាចាំបាច់នៅឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កីឡាគុនល្បុក្កតោ និងមុខមាត់ប្រទេសជាតិ។ កិច្ចការធំៗទាំងនេះ ត្រូវថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធ លើកឡើងក្នុងអង្គសន្និបាតបូកសរុបការងារប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ និងដាក់ទិសដៅអនុវត្តប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨។
អត្ថបទទាក់ទង លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម អះអាងថា ខ្លួនមានសំឡេងគ្រប់គ្រាន់បង្កើតរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មី ប្រាប់អ្នកគាំទ្រនៅរដ្ឋ Sabah នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា លោក មូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន និយាយថា លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ពុំបានបញ្ជាក់ច្បាស់ពីចំនួនសមាជិកសភា ដែលគាំទ្រលោកឡើយ ដោយលោកប្រាប់ឲ្យរង់ចាំសិន។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Bernama លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអះអាងថា៖«តែរហូតមកដល់ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំខ្លួនឯងក៏ពុំដឹងពីចំនួន ហើយការអះអាងរបស់លោក ប្រហែលជាពិត ឬមិនពិត»។ លោក អាន់វ៉ា ដែលជាប្រធានសម្ព័ន្ធភាពបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan កាលពីថ្ងៃទី ២៣ ខែកញ្ញា បានប្រកាសថា លោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រជិត២ភាគ៣នៃសមាជិកសភាសរុបរបស់ម៉ាឡេស៊ីដែលមាន២២២នាក់។ ត្រង់នេះ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការទទួលបានសំឡេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ពីសំណាក់សមាជិកសភាម៉ាឡេស៊ីបែបនេះ មានន័យថា រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នដែលដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី មូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន បានដួលរលំហើយ។ យ៉ាងណាមិញ លោក មូហ៊ីឌីន បានលើកឡើងថា សមាជិកសភានៃបក្សអង្គការជាតិម៉ាឡេរួបរួម (UMNO) ខ្លះ ដែលធ្លាប់អះអាងថាគាំទ្រលោក អាន់វ៉ា ក៏បានបដិសេធគាំទ្រលោកវិញផងដែរ។ ត្រង់នេះ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយការប្រកាសលោក អាន់វ៉ា សមាជិកសភាបក្ស UMNO ជាច្រើន បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ច្រានចោលថា ពួកគេពុំស្ថិតក្នុងបញ្ជីគាំទ្រលោកអាន់វ៉ាឡើយ។ ម្ល៉ោះហើយទើបលោកសង្ស័យថានេះប្រហែលជាសារនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ លោក អាន់វ៉ា កាលពីថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា បានកំណត់ពេលចូលគាល់មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីដើម្បីជជែកពិភាក្សារឿងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី តែការណាត់ជួបនេះត្រូវបានលុបចោលវិញ ព្រោះតែស្ដេចប្រឈួន ហើយត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។ យ៉ាងណា ខាងរាជវាំងម៉ាឡេស៊ី នោថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា បានប្រកាសថា ស៊ុលតង់ អាប់ឌុលឡា នឹងមិនអាចយាងជួបនរណាម្នាក់បានឡើយក្នុងពេល១សប្តាហ៍នេះ ខណៈទ្រង់កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក មូហ៊ីឌីន បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងខែមីនា ក្រោយជាប់គាំងនយោបាយមួយសប្តាហ៍ពេញ នៅពេលលោក មហាធៀ បានសម្រេចលាលែងពីតំណែង។ កាលនោះ លោក មហាធៀ បានសម្រេចដើរចេញបែបនេះ ក្រោយលោកមិនពេញចិត្តនឹងអ្នកនយោបាយក្នុងសម្ព័ន្ធភាព Pakatan Harapan ដែលបានប៉ុនប៉ងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយ ជាមួយ UMNO ដែលជាអតីតបក្សកាន់អំណាចចាញ់ឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ របស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក មូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន បានចោទសួរចំពោះការអះអាងរបស់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលថាលោកប្រមែប្រមូលបានសំឡេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ក្នុងសភាដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ មេដឹកនាំរូបនេះ លើកឡើងថា ការអះអាងនេះប្រហែលគ្រាន់ជាសារនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។
សំណួរដែលនឹងចោទសួរលោក Volker ទំនងជាផ្ដោតលើកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទកាលពីខែកក្កដារវាងលោក Trump និងប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក Volodymyr Zelensky សកម្មភាពរបស់លោក Volker បន្ទាប់ពីការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទនេះ និងសកម្មភាពរបស់លោក Rudy Giuliani ដែលជាមេធាវីផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក Trump ពាក់ព័ន្ធនឹងការចោទប្រកាន់ដែលថាលោក Trump បានដាក់សម្ពាធលើលោក Zelensky ឲ្យស៊ើបអង្កេតលើអតីតអនុប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Joe Biden។ ការចោទប្រកាន់ទាំងនេះបានធ្វើឡើងនៅក្នុងពាក្យបណ្ដឹងរបស់អ្នកលួចបញ្ចេញព័ត៌មានសម្ងាត់ ដែលត្រូវបានបញ្ចេញជាសាធារណៈកាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ពាក្យបណ្ដឹងនោះបានបញ្ជាក់ថា យោងទៅតាមមន្ត្រីសេតវិមានជាច្រើននាក់ លោក Trump បានដាក់សម្ពាធលើលោក Zelensky ឲ្យ «ជួប ឬក៏និយាយជាមួយនឹងមនុស្សពីរនាក់ដែលលោកប្រធានាធិបតី Trump បានតែងតាំងយ៉ាងច្បាស់ជាបេសកជនផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកនៅក្នុងរឿងនេះ» ដែលនោះគឺលោក Giuliani និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌លោក William Barr។ លោក Volker បានលាលែងពីតំណែងមួយថ្ងៃក្រោយមក បន្ទាប់ពីពាក្យបណ្ដឹងរបស់អ្នកលួចបញ្ចេញព័ត៌មាននេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។ លោក Volker បានជួយព្យាយាមរៀបចំឲ្យមានការជួបពិភាក្សាគ្នារវាងលោក Giuliani និងលោក Zelensky។ ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជាក់ថា ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើរបស់ទីប្រឹក្សារបស់លោក Zelensky លោក Volker បានរៀបចំឲ្យទីប្រឹក្សានោះទាក់ទងជាមួយនឹងលោក Giuliani។ ពាក្យបណ្ដឹងរបស់អ្នកលួចបញ្ចេញព័ត៌មាននោះបានបញ្ជាក់ថា មួយថ្ងៃក្រោយមកបន្ទាប់ពីមានការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទរវាងលោក Trump និងលោក Zelensky លោក Volker និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំសហភាពអឺរ៉ុបលោក Gordon Sondland បានជួបជាមួយនឹងប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន និងបុគ្គលនយោបាយផ្សេងទៀត៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	បុគ្គលិកនៃគណៈកម្មាធិការរដ្ឋសភាសហរដ្ឋអាមេរិកចំនួន ៣ ដែលកំពុងផ្ដោតលើការស៊ើបអង្កេតដើម្បីចោទប្រកាន់ទម្លាក់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ពីតំណែង គ្រោងនឹងរៀបចំសវនាការបិទទ្វារនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះសម្រាប់ការផ្ដល់សក្ខីកម្មរបស់លោក Kurt Volker អតីតបេសកជនសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំប្រទេសអ៊ុយក្រែនដែលទើបលាលែងពីតំណែងកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។
នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ខាងមុខ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់សកលកម្ពុជាលោក ឆឹង យ៉ៅយ៉េន នឹងដឹកនាំកីឡាការិនីប្រដាល់សកលកម្ពុជាចំនួន៣រូបរួមមានកីឡាការិនី វី ស្រីខួច, អេព្រីយ៉ានុត ភូថង និងកីឡាការិនី នៅ ស្រីពៅ ដើម្បីចូលរួមប្រកួតជើងឯកប្រដាល់សកលនារីទ្វីបអាស៊ីប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ ដែលចាប់ផ្តើមប្រកួតចន្លោះពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា នៅប្រទេសវៀតណាម។ បើយោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់សកលកម្ពុជា កីឡាការិនីកម្ពុជាទាំង៣រូបប្រកួតក្នុងប្រភេទទម្ងន់ផ្សេងៗគ្នាក្នុងនោះកីឡាការិនី វី ស្រីខួច ប្រកួតក្នុងទម្ងន់៦០គីឡូក្រាម រីឯកីឡាការិនី អេព្រីយ៉ានុត ភូថង ប្រកួតក្នុងទម្ងន់៥៧គីឡូក្រាម ខណៈកីឡាការិនី នៅ ស្រីពៅ ប្រកួតក្នុងទម្ងន់៥៤គីឡូក្រាម។ បច្ចុប្បន្នកីឡាការិនីទាំងនេះបាននិងកំពុងហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពយ៉ាងសកម្មជាមួយលោក វ៉ែន សុផល នៅសាលហ្វឹកហាត់ក្រុមជម្រើសជាតិក្នុងពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ទំព័រហ្វេសប៊ុកខាងលើបានឲ្យដឹងទៀតថា ការចូលរួមលើកដំបូងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កម្រិតអាស៊ីនេះ ធ្វើឡើងស្របតាមចក្ខុវិស័យ និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់សហព័ន្ធ ដែលបានដាក់ចេញផែនការជំរុញការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពកីឡាប្រដាល់សកលផ្នែកនារីឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន ដើម្បីត្រៀមដណ្តើមជ័យជម្នះលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេសត្រៀមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣៕	សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់សកលកម្ពុជានឹងបញ្ជូនកីឡាការិនី៣រូបរួមមានកីឡាការិនី វី ស្រីខួច, អេព្រីយ៉ានុត ភូថង និងកីឡាការិនី នៅ ស្រីពៅ ដើម្បីចូលប្រកួតជើងឯកទ្វីបអាស៊ីចន្លោះពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខនៅប្រទេសវៀតណាម។ ថ្នាក់ដឹកនាំរំពឹងថា តាមរយៈការចូលប្រកួតកម្រិតអាស៊ីលើកដំបូងកីឡាការិនីកម្ពុជាទាំង៣រូបនឹងទទួលបានបទពិសោធល្អៗ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពឲ្យកាន់តែរីកចម្រើនថែមទៀត។
គ្រាន់តែស្នូរជួងទឹកទី១ចាប់ផ្តើមកីឡាការិនីបារាំង Souris Manfredi បានដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំអទៅលើកីឡាការិនី អេ យ៉ានុត តាមរយៈការវាយសង្គ្រប់ដោយប្រើកែង ជង្គង់ និងចាប់ផ្តួលជាច្រើនលើក ខណៈ យ៉ានុត បានត្រឹមវាយការពារ និងដកថយដើម្បីគេចពីការសង្គ្រប់នេះតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងទឹកទី២ អេ យ៉ានុត បានព្យាយាមប្តូរកណ្តាប់ដៃ តែហាក់គ្មានប្រសិទ្ធិភាព។ ផ្ទុយទៅវិញ នាង ត្រូវបានកីឡាការិនីបារាំងប្រើកណ្តាប់ដៃធ្ងន់ៗវាយទៅផ្ទៃមុខយ៉ាងច្រើនស្ទើរបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងម្តងៗ។ យ៉ានុត ក៏រងផ្លែកែង និងជង្គង់ពីការិនីរូបនេះផងដែរ។ នៅក្នុងទឹកទី៣កីឡាការិនី Souris Manfredi នៅតែបន្តដាក់សម្ពាធតាមរយៈការដើរចូលវាយសង្គ្រប់ទៅលើ អេ យ៉ានុត ដែលព្យាយាមវាយទប់ និងប្រើកណ្តាប់ម្តងម្កាលវាយទៅលើគូប្រកួត។ ការសង្គ្រប់របស់ Souris ធ្វើឲ្យ យ៉ានុត ថមថយកម្លាំង ដែលជាឱកាសសម្រាប់រូបនាងក្នុងការប្រើកែង ជង្គង់ និងកណ្តាប់ដៃជាច្រើនមកលើ យ៉ានុត។ ក្រោយចប់ការប្រកួត៣ទឹកពេញអាជ្ញាកណ្តាលបានផ្តល់ជ័យជម្នះជាឯកច្ឆន្ទដល់កីឡាការិនីបារាំង Souris Manfredi ដើម្បីបន្តគ្រងខ្សែក្រវាត់របស់ខ្លួន។ បើមើលពីប្រវត្តិនៃការប្រកួតកីឡាការិនីបារាំងដែលមានវ័យ៣១ឆ្នាំ ធ្លាប់ប្រកួត៣៣លើកឈ្នះ២៧ ស្មើ១និងចាញ់៥ ខណៈកីឡាការិនី អេ យ៉ានុត ដែលមានវ័យ២០ឆ្នាំ ធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការប្រកួត១១៨លើក ឈ្នះ៨៨ ស្មើ៨ និងចាញ់២២លើក៕	រិនី អេ យ៉ានុត បានប្រកួតចាញ់កីឡាការិនីបារាំង Souris Manfredi ដោយពិន្ទុ នាការប្រកួតដណ្តើមខ្សែក្រវាត់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Lethwei Championship នៅយប់ថ្ងៃទី២ ខែសីហានេះ នៅទីក្រុង Mandalay ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ជ័យជម្នះនេះ ជួយឲ្យកីឡាការិនីបារាំងរូបនេះ បន្តគ្រងខ្សែក្រវាត់របស់ខ្លួនដដែល។-
ថ្លែងនៅព្រលានយន្តហោះ កាលពីថ្ងៃទី២៥ តុលា ក្រោយពីការចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ានបូក នៅប្រទេសហ្វីលីពីន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បាននិយាយថា សម្ដេច បានលើកយកបញ្ហាអាវុធយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ និងគ្រាប់បែកគីមី ទៅពិភាក្សាទ្វេរភាគីជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ដើម្បីឲ្យជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះ ដល់ប្រទេសកម្ពុជា។ ជាការឆ្លើយតប ភាគីអាមេរិក ថា ពួកគេនឹងគិតគូដោះស្រាយបញ្ហាគ្រាប់បែកគីមីនៅកម្ពុជា។នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ទៀ បាញ់ ដែលបានស្រង់សម្តីរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក។ សូមស្ដាប់សំឡេង៖ កន្លងមកក្រុមមន្ត្រីជំនាញរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកម្ចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) បានរកឃើញទីតាំងដែលមានអាវុធគីមីកប់នៅក្នុងដី មានចំនួនសរុបរហូតដល់ទៅ៩ទីតាំង នៅក្នុងខេត្តស្វាយរៀង។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល គ្រាប់បែកគីមីនេះ មិនត្រឹមតែមាននៅក្នុងខេត្តស្វាយរៀងទេ ទំនងអាចមានស្រុកមេមុត ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ឬខេត្តដទៃទៀតផងដែរ។ ប៉ុន្តែស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ធ្លាប់បានបដិសេធថា គ្រាប់បែកដែលកម្ពុជារកឃើញនេះ គឺជាគ្រាប់បែកបង្ហូរទឹកភ្នែកប៉ុណ្ណោះ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា បានបន្ថែមថា អាជ្ញាធរកម្ពុជា ក៏បានដឹងពីវត្តមាននៃគ្រាប់បែកបង្ហូរទឹកភ្នែកនេះយូរឆ្នាំមកហើយដែរ ហើយភាគីកម្ពុជា ថែមទាំងទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសដោះគ្រាប់នេះចេញ ដល់ទៅ២លើកទៀតផង។ តែយ៉ាងណាអាជ្ញាធរមីនកម្ពុជា បានថ្កោលទោសចំពោះការលើកឡើងដូច្នេះរបស់ស្ថានទូតអាមេរិក និងចាត់ទុកថា អាមេរិក មានចេតនាគេចវេសពីការទទួលខុសត្រូវ។ អត្ថបទទាក់ទង គ្រាប់បែកនៅស្វាយវៀង កម្ពុជាថាជាគ្រាប់បែកគីមី ខណៈអាមេរិកថាគ្រាប់បែកបង្ហូរទឹកភ្នែក ដោយសារតែឥទ្ធិពលគ្រាប់បែកគីមីរបស់អាមេរិក ធ្វើឲ្យក្មេង៣នាក់នៅក្នុងឃុំគគីរ ស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង កើតមកមានភាពមិនប្រក្រតី ។ នេះបើតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង។ សូមបញ្ជាក់ថា អាមេរិកបានទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រមាណ ២លាន ៧សែនតោន ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមនាទសវត្ស១៩៧០ រវាងកងទ័ពសាធារណរដ្ឋកម្ពុជា ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងកងទ័ពតស៊ូរបស់ខ្មែរក្រហម ក្រោយពេលពួកគេធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេច នរោត្តម សីហនុ នាថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០៕	ភ្នំពេញ៖ អាមេរិក សន្យាគិតគូពីបញ្ហាគ្រាប់បែកគីមីនៅកម្ពុជា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ។
យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap យោធាកូរ៉េខាងបានចាប់សញ្ញារលករញ្ជួយនៅក្បែរមូលដ្ឋាន Punggye-ri ដែលជាទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ យោធាកូរ៉េខាងត្បូងនិយាយថា ការរញ្ជួយនេះបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស ដែលនេះមានន័យថា កូរ៉េខាងជើងអាចសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៦ របស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាក្ដី ការវិភាគកំពុងតែធ្វើដើម្បីកំណត់ថារលករញ្ជួយនេះកើតឡើងពីអ្វីឲ្យប្រាកដ។ ដោយឡែក ការិយាល័យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ក៏មានការសង្ស័យលើការរញ្ជួយដីលើកនេះដែរ និងសន្និដ្ឋានថាអាចជាការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរទៀតផង។ កូរ៉េខាងត្បូងក៏បានកោះប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិនៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញានេះ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់របាយការណ៍នានាទាក់ទងសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ជាមួយគ្នានេះ ទីភ្នាក់ងារភូគ្ពសាស្ត្រអាមេរិកក៏ចាប់បានសញ្ញារញ្ជួយកម្រិតដល់ទៅ៦.៣រ៉ិចទ័រ ក្រោមជម្រៅ២៣គីឡូម៉ែត្រ។ យ៉ាងណាមិញ គេនៅតែមិនទាន់ដឹងថាការរញ្ជួយនេះអាចបណ្ដាលមកការផ្ទុះនុយក្លេអ៊ែរ ឬក៏គ្រាប់បែកប្រភេទផ្សេងដែរ។ អ្វីដែលគេគិតថានេះអាចជាការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ក៏ដោយសារកន្លងមក នៅពេលមានការរញ្ជួយបែបនេះ គឺកូរ៉េខាងជើងតែងប្រការពីការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែររហូតមក។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ការសង្ស័យថាកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងអាវុធរបស់ខ្លួន កើតឡើងចំពេលដែលកូរ៉េខាងជើងទើបប្រកាសថា ខ្លួនទើបអភិវឌ្ឍគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែនដែលអាចបំពាក់លើមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបបាន។ កូរ៉េខាងជើងអះអាងថា គ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននេះ គឺជាផលិតផលក្នុងស្រុកសុទ្ធសាធ និងបង្កើតដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកូរ៉េខាងជើងផ្ទាល់។ សារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA ក៏បានបង្ហាញរូបលោក គីម ជុងអ៊ុន ត្រួតពិនិត្យគ្រាប់បែកថ្មីនេះដែរ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ កូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងមីស៊ីលចំនួន៥ដងហើយ ដោយក្នុងឆ្នាំ២០១៦ របបកុម្មុយនីស្តឯកោមួយនេះបានសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរដល់ទៅពីរដង។ កូរ៉េខាងជើងបានប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ ដោយសារមហិច្ឆតានេះ កូរ៉េខាងជើងក៏រងទណ្ឌកម្មមិនតិចដែរ ហើយថ្មីៗនេះក៏ទើបតែរងទណ្ឌកម្មថ្មីទៀត បន្ទាប់ពីបានបាញ់មីស៊ីលដល់ទៅពីរលើកក្នុងខែកក្កដា៕	កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បានចាប់បានសញ្ញានៃរញ្ជួយដីនៅឯកូរ៉េខាងជើងកម្រិត៥.៦រ៉ិចទ័រ។ កូរ៉េខាងត្បូងសង្ស័យថា ការរញ្ជួយនេះអាចបណ្ដាលមកពីការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើងតែម្ដង។ បើសិនជាការពិតមែននោះ នេះជាការសាកល្បងគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៦ របស់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង ចំពេលដែលស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េកើនកម្ដៅស្រាប់ផង។
កម្ពុជា បានផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយឥតគិតថ្លៃ ដល់ពលរដ្ឋបានប្រមាណ១៥លាននាក់ហើយ។ ក្នុងចំណោមនោះ មានជាង៩លាននាក់ បានចាក់នូវដូសទី៣ និងមានជាង ២,២លាននាក់ បានចាក់នូវដូសទី៤។ ពីពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តធីតា នាព្រឹកថ្ងៃទី១៧ឧសភា សម្តេច ហ៊ុន សែន បានអះអាងថា ទោះចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដល់ដូសទី១០ ក៏រដ្ឋមិនយកប្រាក់ពីពលរដ្ឋដែរ។ «[វ៉ាក់សាំង]ដែលយើងទិញក្តី! ជំនួយក្តី! គឺចាក់ជូន[ពលរដ្ឋ]ដោយឥតគិតថ្លៃ ហើយក៏គ្មានការរើសអើងណាមួយ ដែរ។ ទាំងបញ្ហានយោបាយ ទាំងជាតិសាសន៍ ទាំងសាសនា ទាំងតំបន់ជនបទ ទាំងទីក្រុង គឺទទួលបានដូចៗគ្នា»។ នេះជាការលើកឡើងសារជាថ្មីរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ដោយបញ្ជាក់ថា ចំណុចទាំងនេះហើយ ជាភាពជោគជ័យរបស់កម្ពុជា ដែលបង្កើតបាននូវភាពស៊ាំសហគមន៍ពីទីក្រុងរហូតដល់ជនបទ។ លើសពីនេះ វាបង្កើតបាននូវទំនុកចិត្តរបស់អ្នកផ្តល់ជំនួយ ថែមទៀត។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖«ឥឡូវសាកល្បងចាក់[វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩]យកលុយមើល! វានឹងបង្កើតអំពើពុករលួយពេញទឹកពេញដីនៅហ្នឹង!»។ សម្តេច បន្តពន្យល់ថា៖ «ជូនកាល ថាត្រូវយកមួយដូស១០ដុល្លារ ឬ១៥ដុល្លារ [តែពេទ្យ] យកទៅចាក់មួយដូស២០ដុល្លារ ឬ៣០ដុល្លារ [ពីពលរដ្ឋ]។ អត់ទេ! សម្រាប់ខ្ញុំ គឺច្បាស់អាកន្លែងហ្នឹងមួយ។ ត្រូវធានា! បើទោះបីដល់ដូសទី១០ ឬដូសទី២០ ក៏នៅតែមិនយកលុយដែរ[...]។ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា ពេលនេះមិនមែនជាពេលវេលា ត្រូវយកលុយពីប្រជាជនទេ តែគឺជាពេលវេលា ដែលត្រូវជួយប្រជាជន។ ក្រៅពីចាក់វ៉ាក់សាំង និងព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់ពលរដ្ឋមិនយកប្រាក់ហើយនោះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបញ្ចេញថវិកាប្រមាណ ៤០លានដុល្លារក្នុងមួយខែ ដើម្បីចិញ្ចឹមពលរដ្ឋក្រីក្រ រួមទាំងដោះស្រាយបញ្ហាកម្មកររោងចក្រ និងបុគ្គលិកក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ដែលអត់មានការងារធ្វើ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបន្ថែមថា៖ «យើងត្រូវបន្តនូវកិច្ចទាំងនេះតទៅទៀត!»។ សូមជម្រាបថា មកទល់នេះ កម្ពុជាទទួលបានវ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ចំនួន ៥២ ៨៣៥ ៣៩១ដូស ក្នុងនោះ មាន២៨,៥លានដូស កម្ពុជាបញ្ជាទិញពីបរទេស។ បើតាមសម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងចំណោមវ៉ាក់សាំងទាំងជាង ៥២,៨លានដូស គឺមាន ៤២ ៨៧១ ៥៣៦ដូស រដ្ឋាភិបាលផ្តល់ឱ្យពលរដ្ឋទាំងដូសមូលដ្ឋាន ដូសទី៣ និងដូសទី៤ បានជាង១៥លាននាក់៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល សម្តេច ហ៊ុន សែន នៅតែផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់ពលរដ្ឋគ្រប់រូបដោយឥតគិតថ្លៃ ដើម្បីជួយសម្រួលជីវភាពពលរដ្ឋ និងបង្ការអំពើពុករលួយក្នុងផ្នែកសុខភាពសាធារណៈនេះ។ សម្តេច មើលឃើញថា បើសិនរដ្ឋចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ យកលុយពីពលរដ្ឋ នោះវានឹងបង្កើតឱ្យមានអំពើពុករលួយ។
ស្រុកក្រគរ, ពោធិ៍សាត់ ៖ ពលរដ្ឋជាង៤០០គ្រួសារនៅឃុំអន្សាចំបក់ ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ត្រូវបានផ្ដល់បណ្ណក្រីក្រ ដើម្បីសម្រួលដល់ជីវភាព និងការទទួលសាធារណៈផ្សេងៗ ដោយឥតគិតថ្លៃ។ បណ្ណក្រីក្រនេះ ត្រូវបានផ្ដល់យ៉ាងតម្លាភាព តាមរយៈការសម្ភាស និងពិនិត្យលើស្ថានភាពគ្រួសារជាក់ស្ដែង។ លោក ផាន់ សំបូរ មេឃុំអន្សាចំបក់បានឱ្យដឹងថា បណ្ណក្រីក្រ ត្រូវបានផ្ដល់ឱ្យពលរដ្ឋជាង ៤០០នាក់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ ទៅលើសេវាផ្សេងៗ ដែលផ្ដល់ដោយរដ្ឋាភិបាល។ បណ្ណក្រីក្រ មានពីរប្រភេទ គឺ«ក្រ១»និង«ក្រ២» ហើយអ្នកក្រីក្រទាំងនោះទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភជារៀងរាល់ខែ តាមប្រភេទ និងស្ថានភាពគ្រួសាររៀងៗខ្លួន។ បណ្ណក្រីក្រ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើន លើសេវាសុខភាព ដោយពួកគេមិនចាំបាច់បង់ថ្លៃសេវានោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ មណ្ឌលសុខភាព បានផ្ដល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភបន្ថែម ដល់ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ និងសម្រាលកូន។ ក្នុងនោះដែរ ឃុំអន្សាចំបក់ ក៏បានចូលរួមសម្រួលដល់ការមិនបង់ថ្លៃនូវសេវាមិនចាំបាច់មួយចំនួនផងដែរ។ លោក ផាន់ សំបូរ មេឃុំអន្សាចំបក់ ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ លោក ផាន់ សំបូរ អះអាងថា ការទទួលបានបណ្ណក្រីក្រនេះ បានជួយសម្រួលដល់ជីវភាពពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនច្រើន ខណៈលោកជំរុញឱ្យពលរដ្ឋ ប្រើប្រាស់បណ្ណនេះឱ្យអស់លទ្ធភាព។ លោក ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ក្រៅពីបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីរដ្ឋាភិបាល បណ្ណក្រីក្រនេះមានសារៈសំខាន់បំផុត គឺនៅពេលមានជំងឺ ហើយត្រូវព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ដោយឥតបង់ថ្លៃ។ ម្យ៉ាងទៀត បើក្នុងគ្រួសារគាត់(ពលរដ្ឋ) មានអ្នកសម្រាលកូន គឺគាត់បានថវិកាបន្ថែមពីមន្ទីរពេទ្យទៀត»។ នៅឆ្នាំ ២០២៣ នេះ ឃុំអន្សាចំបក់បានរៀបចំផែនការ ផ្ដល់បណ្ណក្រីក្រជាថ្មី ដោយផ្ដល់អាទិភាព ដល់អ្នកមានពិការភាពចាស់ជរា អ្នកគ្មានទីពឹង និងគ្រួសារជួបហានិភ័យ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការងារផ្ដល់បណ្ណក្រីក្រនេះក៏មានពលរដ្ឋមួយចំនួនប្រតិកម្មផងដែរ ដោយពួកគេ អះអាងថា ការជ្រើសគ្មានតម្លាភាពឬបក្សពួកជាដើម។ ប៉ុន្តែលោក ផាន់ សំបូរ បញ្ជាក់ថា ការផ្ដល់បណ្ណក្រីក្រនេះត្រូវឆ្លងកាត់ការសម្ភាស និងពិនិត្យច្បាស់លាស់ ដូច្នេះលោកអំពាវនាវ ដល់ពលរដ្ឋកុំច្រណែនគ្នា៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្មសេវាល្អ (អត្ថបទនេះគឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនិងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតតាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ឡំ សេងហុង (យុវជនអន្សាចំបក់)
ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប្រទេសមួយក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលវិស័យដីធ្លីនៅទូទាំងប្រទេសទើបតែចាប់ផ្តើមកសាង និងស្តារឡើងវិញ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ ក្រោយពី សង្គ្រាមបំផ្លាញខ្មែរគ្នាឯង (សម័យខ្មែរក្រហម ឬ ប៉ុលពត) បានចប់រលត់នៅឆ្នាំ១៩៧៩។ ពេលនោះដីធ្លីនៅទូទាំងប្រទេស ត្រូវបានចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីសង់លំនៅដ្ឋាន ធ្វើចំការ ធ្វើស្រែ ដោយមិនមានច្បាប់ និងយន្តការគ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់ឡើយ។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៤ ទើបប្រទេសកម្ពុជា បានបង្កើតច្បាប់មួយ ដើម្បីគ្រប់គ្រងវិស័យដីធ្លីនៅកម្ពុជា នោះគឺច្បាប់ភូមិបាល ឆ្នាំ១៩៩៤ ប៉ុន្តែច្បាប់នេះហាក់ខ្លីពេក ហើយមិនមានខ្លឹមសារអនុវត្តគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់វិស័យដីធ្លីនៅកម្ពុជានោះទេ។ ដូច្នេះហើយទើបក្នុងឆ្នាំ ២០០១ រដ្ឋសភាកម្ពុជាបានអនុម័តច្បាប់ភូមិបាលថ្មីមួយទៀត ដែលត្រូវបានប្រកាសឲ្យប្រើដោយព្រះរាជក្រមលេខ នស/រក/០៨០១/១៤។ នៅក្នុងច្បាប់ភូមិបាលថ្មីនេះ ថ្វីដ្បិតតែវាមិនបានចែងឲ្យទូលំទូលាយ និងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីគ្រប់គ្រងវិស័យដីធ្លីនៅកម្ពុជាក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវាបានរួមចំណែកយ៉ាងច្រើនបំផុត ដើម្បីកំណត់អំពីយន្តការ ការគ្រប់គ្រង និយមន័យ និងរបបកម្មសិទ្ធិលើវិស័យដីធ្លីនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ច្បាប់ភូមិបាល គឺជាច្បាប់គ្រឹះដែលអនុម័តឡើង ដើម្បីគ្រប់គ្រងវិស័យដីធ្លីនៅកម្ពុជា (ដែលហៅថា«វិស័យអចលនវត្ថុ») ដូចជា សិទ្ធិ កាតព្វកិច្ច របស់ភោគី និងកម្មសិទ្ធិករ នៃអចលនវត្ថុនៅកម្ពុជា និងក៏ជាច្បាប់ដែលចែងពីភាពស្របច្បាប់ និងភាពមិនស្របច្បាប់ នៃការកាន់កាប់ដីធ្លីនៅប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ច្បាប់ភូមិបាល ២០០១ មានចែងអំពីគោលការណ៍សំខាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យអចលនវត្ថុដូចខាងក្រោម៖ មានតែភោគៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចនាំឲ្យបានកម្មសិទ្ធិ មានន័យថា មានតែការកាន់កាប់ដីធ្លីដោយស្របច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចឈានទៅទទួលបានកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ នៃអចលនវត្ថុដែលខ្លួនកាន់កាប់បាន។ តាមរយៈច្បាប់ភូមិបាលនេះ ពាក្យថា «ភោគៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់» លុះត្រាតែការកាន់កាប់អចលនវត្ថុនោះបានរយៈពេលគ្រប់ ៥ ឆ្នាំ ដោយគ្មានហិង្សា ដោយសុច្ចរិតត្រឹមត្រូវ ដោយពិតប្រាកដ មិនមានការក្លែងបន្លំ មានការដឹងឮជាសាធារណៈ និងគ្មានការអះខាន គឺការកាន់កាប់ជានិរន្ត។ នេះជាគោលការណ៍ទូទៅ នៃការកាន់កាប់អចលនវត្ថុដោយស្របច្បាប់។ ទោះជាយ៉ាងណា ច្បាប់នេះបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ថា ចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០១ តទៅ មិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការចូលកាន់កាប់អចលនវត្ថុណាមួយបានទៀតឡើយ។ កម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុនៅកម្ពុជា មាន ៤ ប្រភេទធំៗ។ ទីមួយ៖ អចលនវត្ថុជាកម្មសិទ្ធិឯកជន។ ទីពីរ៖ អចលនវត្ថុជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋ។ ទីបី៖ អចលនវត្ថុជាកម្មសិទ្ធិសមូហភាព ដីរបស់ជនជាតិភាគតិច និងទីបួន៖ អចលនវត្ថុជាកម្មសិទ្ធិរបស់វត្តអារាមពុទ្ធសាសនា។ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ បែងចែកជា ២ប្រភេទ គឺ ទីមួយ៖ ទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋ ដែលអាចជាកម្មវត្ថុនៃការលក់ ការដូ ការបែងចែក ឬជួលបាន។ និងទីពីរ៖ ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ហើយទ្រព្យសម្បតិ្ត ឬដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋ មិនអាចលក់ដូរបានឡើយ មានដូចជាសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យរបស់រដ្ឋ អគារសិក្សាសាធារណៈជាដើម ដែលបម្រើឲ្យផលប្រយោជន៍សាធារណៈទូទៅ ។ ដីរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច គឺជាដីទាំងអស់ដែលសហគមន៍ បានរៀបចំនិវេសនដ្ឋាន និងប្រកបរបរកសិកម្មប្រពៃណី។ ដី ឬអចលនវត្ថុរបស់វត្ត មិនអាចជាកម្មវត្ថុនៃការលក់ដូរ ឬធ្វើអំណោយបានឡើយ ប៉ុន្តែអាចជួល ឬប្រវាស់បាន។ អចលនវត្ថុរបស់វត្ត មានដី និងសំណង់ ទាំងឡាយណា ដែលស្ថិតនៅក្នុង ឬក្រៅបរិវេណវត្តអារាមនៃពុទ្ធសាសនា ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាបេតិកភ័ណ្ឌប្រើប្រាស់ជានិច្ចកាល សម្រាប់ពុទ្ធសាសនា និងដាក់ឲ្យពុទ្ធសាសនិកប្រើប្រាស់ ក្រោមការថែទាំ និងគ្រប់គ្រងដោយគណៈកម្មការវត្ត តាមរយៈសេចក្តីណែនាំ ឬប្រកាសរបស់ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា។ ដី ឬកម្មសិទ្ធិរបស់ឯកជន សំដៅទៅលើកម្មសិទ្ធិនៃដី ឬសិទ្ធិកាន់កាប់ដី របស់ជនម្នាក់ៗ ឬច្រើននាក់ ឬរបស់នីតិបុគ្គល ដែលទទួលស្គាល់ដោយច្បាប់។ រាល់ការកាន់កាប់ដីធ្លីនៅកម្ពុជា ត្រូវតែមានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឬប័ណ្ណកម្មកាន់កាប់ដីធ្លី ដែលចេញដោយស្ថាប័នសុរិយោដី។ ទោះបីជាប័ណ្ណនោះ ជាប្រភេទប័ណ្ណភោគៈ ឬប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិក៏ដោយ។ មុនពេលនីតិវិធី នៃការចុះបញ្ជីដីជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ ត្រូវបានរៀបចំឡើង រាល់ការកាន់កាប់ដីនៅប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានអាជ្ញាធរចេញត្រឹមប្រភេទប័ណ្ណភោគៈប៉ុណ្ណោះ គឺជាប័ណ្ណដែលបញ្ជាក់ពីការកាន់កាប់ដីស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែប័ណ្ណប្រភេទនេះ អាចជាកម្មវត្ថុនៃការប្តឹងតវ៉ាពីតតិយជនបាន ហើយមិនមែនជាប័ណ្ណស្ថាពរដែលបញ្ជាក់ ពីកម្មសិទ្ធិ ១០០% នោះទេ។ របបកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុមុនឆ្នាំ១៩៧៩ មិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ឡើយ មានន័យថា អ្នកដែលមានដី ឬអចលនវត្ថុ មុនឆ្នាំ១៩៧៩ មិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយរដ្ឋទេ គឺត្រូវចាត់ទុកជាមោឃៈ។ មានតែរូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គលដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរប៉ុណ្ណោះ ទើបមានសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុ (ដី) នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ជនបរទេស មិនអនុញ្ញាតឲ្យមានកម្មសិទិ្ធដីធ្លីនៅកម្ពុជាឡើយ លើកលែងតែបរទេសរូបនោះ មានសញ្ជាតិខ្មែរ ឬទិញតាមរយៈអ្នកតំណាងជនជនខ្មែរ។ ច្បាប់ភូមិបាលនេះ ក៏បានចែងអំពីដីសម្បទានដែរ ដោយបានកំណត់ថា សម្បទានដី គឺជាការផ្តល់ឲ្យនូវសិទ្ធិប្រើប្រាស់ និងអាស្រ័យផលលើដី តាមរយៈកិច្ចសន្យា សម្បទានមួយ ដែលមានរយៈពេលកំណត់តាមផ្លូវច្បាប់។ សម្បទានដីនៅព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជាមាន ២ ប្រភេទ គឺសម្បទានដីសង្គមកិច្ច (គឺជាយន្តការនៃការផ្ទេរដី ឯកជនរបស់រដ្ឋ តាមផ្លូវច្បាប់ក្នុងគោលបំណងផ្តល់ដីដល់ជនក្រីក្រដែលខ្វះខាត ឬគ្រួសារយោធិនជាដើម ដើម្បីសង់លំនៅដ្ឋាន ឬធ្វើកសិកម្មជាលក្ខណៈគ្រួសារ ជាដើម និងសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច (ជាប្រភេទសម្បទានដីមួយដែលជាក់លាក់ ដល់សម្បទានិកទាំងឡាយណា ដើម្បីយកទៅអភិវឌ្ឍន៍ ឬដាំដុះ បង្កបង្កើនផលលើដីនោះ ជាលក្ខណៈកសិកម្ម ឬកសិ-ឧស្សាហកម្ម ដោយថ្លៃឈ្នួលសម្បទានតាមច្បាប់ ហើយ រយៈពេលសម្បទានមិនអាចមានរយៈពេល លើសពី៩០ឆ្នាំបានទេ ហើយទំហំដីដែលត្រូវផ្តល់ដល់សម្បទានិក សម្រាប់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច ក៏មិនឲ្យលើសពី ១០,០០០ ហិកតាដែរ។ ក្រៅពី «ខ» ទាំងឡាយខាងលើទៅ នៅមាន «ខ» ជាច្រើនទៀត និង«ខ» ដែលនិយាយពីទោសទណ្ឌ នៃការកាន់កាប់ដី ឬអចលនវត្ថុដោយខុសច្បាប់ ការបំពាន ការរំលោភកម្មសិទ្ធិឯកជន និងសាធារណៈ ការចេញប័ណ្ណកាន់កាប់ ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ លទ្ធកម្មកម្មសិទ្ធិ ការចុះបញ្ជីដី និងការចុះបញ្ជីហ៊ីប៉ូតែក ការដាក់បញ្ចាំ ការប្រវាស់ ការជួលនៃអចលនវត្ថុ (ដី និងសំណង់) ជាដើម ផងដែរ។ ក្រៅពីច្បាប់ភូមិបាល គេឃើញមានច្បាប់មួយទៀត ដែលចែងយ៉ាងលម្អិតពីវិស័យដីធ្លី ដើម្បីបំពេញបន្ថែមទៅលើច្បាប់ភូមិបាល២០០១ ដែលមានភាពខ្វះខាត នោះគឺក្រមរដ្ឋប្បវេណីឆ្នាំ២០០៦ ដែលក្រមនេះ មានចែងបន្ថែមអំពីគោលការណ៍ នីតិវិធី បែបបទ ទម្រង់ និងរបៀបដំណើរ និងការចុះបញ្ជីផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យដីធ្លី (អចលនវត្ថុ) នេះ៕ (ប្រភព៖ https://www.realestate.com.kh/km/guides/land-law-in-cambodia/) (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ច្បាប់ភូមិបាល គឺជាច្បាប់គ្រឹះមួយដែលត្រូវបានអនុម័ត និងប្រកាសឲ្យប្រើកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០១ ក្នុងគោលដៅកំណត់អំពីរបបកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុទាំងឡាយ (ដី) នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ចំពោះសម្លេងកូរក្នុងពោះធម្មតាគឺមិនចាំបាច់ព្យាបាលអ្វីឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកអាចកាត់បន្ថយអាហារដែលធ្វើឲ្យកើតខ្យល់ក្នុងពោះវៀនច្រើនវិញដូចជា៖ ផ្លែឈើ សណ្តែក អាហារដែលមានជាតិផ្អែមសិប្បនិមិត្ត ភេសជ្ជៈ Carbonate បន្លែដូចជា ស្ពៃក្តោប និងប្រូខូលី ការដែលលេបខ្យល់ច្រើនតាមរយៈការញ៉ាំអាហារលឿនពេក ប្រើទុយោរបឺតទឹក ឬទំពារស្ករកៅស៊ូក៏នាំឲ្យកើតខ្យល់ច្រើនក្នុងផ្លូវក្រពះពោះវៀនដែរ។ យកល្អគួរតែចាំថា សម្លេងកូរក្នុងពោះភាគច្រើនគឺមានតែអ្នកទេទើបលឺ ហើយអ្នកផ្សេងគឺមិនដឹងឡើយ៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	ធម្មតាយើងតែងតែសម្គាល់ដឹងថា កាលណាកូរពោះមានន័យថាឃ្លានបាយហើយ ប៉ុន្តែករណីខ្លះ ការកូរពោះមិនមែនជាសញ្ញាឃ្លានអាហារទេ ប៉ុន្តែវាជាសម្លេងកើតចេញពីពោះវៀនតូច និងពោះវៀនធំ។ ភាគច្រើនសម្លេងកូរពោះគ្រូកៗបែបនេះគឺជារឿងធម្មតាទេ ប៉ុន្តែការដែលរឿងនេះកើតឡើងញឹកញាប់ និងមានសម្លេងបែបមិនធម្មតាវិញ នោះអាចបញ្ជាក់អំពីបញ្ហាអ្វីមួយក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារហើយ។
មេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួន២៨ប្រទេស និងមេដឹកនាំអាស៊ីជាង២០ប្រទេសផ្សេងទៀត បានជួបគ្នានៅទីក្រុងព្រុចសែលនាជំនួបអាស៊ី-អឺរ៉ុបលើកទី១២ ។ ការការពារពាណិជ្ជកម្មសេរី ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងសំណុំរឿងឧបទ្វីបកូរ៉េ ជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងជំនួបដែលរៀបចំឡើងរៀងរាល់ពីរឆ្នាំម្ដង។ ស្របពេលបរិបទនយោបាយ និងពាណិជ្ជកម្មកំពុងប្រែប្រួល អឺរ៉ុបស្វែងរកការគាំទ្ររបស់ប្រទេសអាស៊ីដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពភពលោក។ មេដឹកនាំមហាអំណាចធំៗនៅអាស៊ីសុទ្ធតែមានវត្តមាននៅបែលហ្ស៊ិកដូចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ខឹឈាំង, នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីនហ្សូ អាបេ និងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ជាដើម ហើយសុទ្ធតែជាអ្នកគាំទ្រចរន្តសាកលភាវូបនីយកម្ម។ ស្របគ្នានឹងភាពតានតឹងផ្នែកពន្ធជាមួយអាមេរិកនោះ គេរំពឹងថា មេដឹកនាំទាំងអស់នឹងផ្ដល់ការគាំទ្រលើប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មសាកលដែលផ្អែកលើអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ដូណាល់ ទូស បាននិយាយដៀមដាមឲ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ថា វាគ្មានតម្លៃឡើយដែលចង់ដោះស្រាយបញ្ហាដោយមិនឈរលើគោលការណ៍ច្បាប់នោះ។ លោកបន្តថា តាមនិយមន័យ ពិភពលោកមួយដែលគ្មានច្បាប់ទម្លាប់ គឺជាពិភពលោកចលាចល។ ប្រទេសជាច្រើនទាំងនៅអាស៊ី និងអឺរ៉ុប សុទ្ធតែកំពុងជួបបញ្ហាជាមួយអាមេរិកលើរឿងពន្ធនេះ បន្ទាប់រដ្ឋបាល ត្រាំ ប្រកាសដំឡើពន្ធដល់នាំចូលអាលុយមីញ៉ូមចំនួន១០ភាគរយ និងដែកថែប២៥ភាគរយ។ បើនិយាយពីចិនវិញ គឺជាគោលដៅចម្បងនៃមុខព្រួញរបស់អាមេរិក។ ជម្លោះធំជាងគេ និងបង្កការព្រួយបារម្ភខ្លាំងជាងគេ មហាអំណាចទាំងពីរបានដាក់ពន្ធលើផលិតផលគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងទំហំប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រមុខការទូតសហភាពអឺរ៉ុប Federica Mogherini បញ្ជាក់ថា ជំនួបរវាងមេដឹកនាំអាស៊ី និងអឺរ៉ុបពេលនេះ មិនបានសំដៅប្រទេសណាមួយឡើយ ទោះជាអឺរ៉ុបមានជំហរខុសពីអាមេរិកលើសំណុំរឿងជាច្រើនក្ដី។ របៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំ នឹងផ្ដោតលើការគាំទ្រពហុភាគីនិយម ការប្រែប្រួលលអាកាសធាតុ ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរី និងយុត្តិធម៌ជាដើម។ ឆ្លៀតឱកាសជំនួបដ៏ធំនេះដែរ អឺរ៉ុបក៏នឹងព្យាយាមបង្កើនតួនាទីរបស់ខ្លួនលើឆាកអន្តរជាតិឡើងវិញ បន្ទាប់ពីត្រូវបានមើលឃើញថា បានធ្លាក់ចុះ និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ីឲ្យកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត។ មេដឹកនាំអាស៊ី-អឺរ៉ុបនឹងជជែកពីយុទ្ធសាស្ត្រតភ្ជាប់អាស៊ី ដែលសំដៅជំរុញការតភ្ជាប់ទ្វីបទាំងពីរ និងការការពារបរិស្ថាន និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិពលករ។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះហាក់ដើរប្រឆាំងគម្រោងផ្លូវសូត្ររបស់ចិន តែអឺរ៉ុបបដិសេធ៕	ជំនួបអាស៊ី-អឺរ៉ុបលើកទី១២ បានចាប់ផ្ដើមហើយនៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា នៅឯទីក្រុងព្រុចសែល ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក។ មេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបប្រឹងប្រែងទាក់ទាញការគាំទ្រពីប្រទេសធំៗនៅតំបន់អាស៊ីលើការជំរុញពាណិជ្ជកម្មសេរី និងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ដែលជាបញ្ហាសំខាន់ពីរត្រូវបានអាមេរិកប្រឆាំង ប៉ុន្តែមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អឺរ៉ុបអះអាងថា ជំនួបនេះមិនមែនជាការជួបជុំដើម្បីតទល់អាមេរិកឡើយ។ អឺរ៉ុបដែលហាក់បាត់បង់ទម្ងន់លើឆាកអន្តរជាតិនោះ ក៏កំពុងរកផ្លូវដើម្បីងើបមុខវិញដែរ។
វត្តមានទទួលព្រះរាជវត្តមាន ព្រះមហាក្សត្រ និងសម្តេចម៉ែ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ រួមមាន សម្តេច សាយ ឈុំ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា, សម្តេច ហេង សំរិន ប្រធាន រដ្ឋសភា សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្តេច ទៀ បាញ់ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និងថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង ស្ថាប័នជាច្រើនរូបទៀត និងមានវត្តមានលោក វ៉ាង វិនធាន ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ៕	ព្រះករុណា ព្រះបាទ ព្រះនរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា និងសម្តេចម៉ែ នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ បានយាងត្រឡប់ពីប្រទេសចិន មកដល់កម្ពុជាវិញហើយ នៅរសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញានេះ។ ព្រះអង្គទាំងទ្វេ បានយាងទៅក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ដើម្បីពិនិត្យព្រះរាជសុខភាព ជាង១ខែហើយ ពោលគឺចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា។
ក្រសួងទេសចរណ៍ បានបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាវាយកូនគោលនេះ គឺជាពិធីជួបជុំមួយរវាងអ្នកលក់ និងអ្នកទិញ សម្រាប់ការពិភាក្សាគ្នាលើកញ្ចប់ទស្សនកិច្ចទេសចរណ៍ ក្នុងការនាំភ្ញៀវទេសចរដើរទស្សនាផង និងលេងកីឡាផង ជាពិសេសកីឡាវាយកូនគោលនេះតែម្ដង។ «ទេសចរណ៍កីឡាវាយកូនគោលនេះ ជាប្រភេទទេសចរណ៍មួយ ដែលភ្ញៀវទេសចរមានការចំណាយច្រើនជាងដំណើរកម្សាន្តផ្សេងៗ ពីព្រោះអ្នកចូលលេងភាគច្រើនជាអ្នកវិនិយោគ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន មហាសេដ្ឋី ឬក៏អ្នកដែលមានជីវភាពធូរធាណាស់»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងទេសចរណ៍នៅលើហ្វេសប៊ុក។ លោក ជា បូរ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ បាននិយាយថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡានេះ គឺស្របទៅនឹងគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលកំពុងខិតខំជំរុញវិស័យទេសចរណ៍កីឡាវាយកូលគោលរីកដុះដាលឡើង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីវិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជាផង និងត្រៀមខ្លួនក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជានឹងទទួលធ្វើម្ចាស់ផ្ទះផង។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ រំពឹងថា ព្រឹត្តិការណ៍មួយនេះ នឹងជំរុញកំណើនទេសចរអន្តរជាតិមកកាន់កម្ពុជាបន្ថែមទៀត ក្រោយពីកម្ពុជាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ៦,២លាននាក់ កើនឡើង ១០,៧ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០១៨ កន្លងទៅ។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាវាយកូនគោលអន្តរជាតិនេះ តែងធ្វើឡើងនៅតាមប្រទេសនានាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដូចជានៅប្រទេសថៃ ម៉ាឡេស៊ី ចិន ឥណ្ឌូណេស៊ី វៀតណាម ហ្វីលីពីន ។ហើយនៅឆ្នាំ២០១៩ អង្គការទេសចរណ៍វាយកូនគោលអន្តរជាតិ បានជ្រើសរើសយកខេត្តសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើង ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានទីលានវាយកូនគោលបទដ្ឋានអន្តរជាតិ មានតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញនៅទូទាំងពិភពលោក ។ ជាពិសេសខេត្តសៀមរាប ទើបភ្ញៀវទេសចរ និងអ្នកវិនិយោគធំៗលើវិស័យទេសចរណ៍កីឡាវាយកូនគោល ពេញចិត្តក្នុងការមកទស្សនា និងមកចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិដ៏ធំនេះ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Peter walton អគ្គនាយកអង្គការទេសចរណ៍វាយកូនគោលអន្តរជាតិ។ អគ្គនាយកអង្គការទេសចរណ៍វាយកូនគោលអន្តរជាតិរូបនេះ បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«អ្នកចូលរួមទាំងនោះមិនត្រឹមតែមកលេងកីឡាវាយកូនគោលប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងបានចូលទស្សនានៅតាមប្រាសាទ និងរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍នានានៅកម្ពុជា ពិសេសគឺប្រាសាទអង្គរវត្ត ហើយនឹងបានភ្លក្សម្ហូបអាហារខ្មែរដែលមានរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសា បានមើលឃើញដោយផ្ទាល់នូវស្នាមញញឹមពីធម្មជាតិ និងភាពរួសរាយរាក់ទាក់របស់ប្រជាជនកម្ពុជា»។ អ្នកចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាវាយកូនគោលអន្តរជាតិទាំង៥៦២នាក់នោះ មានមកពីតំបន់អាស៊ាន តំបន់អឺរ៉ុប ប្រទេសចិន ហុងកុង ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង តំបន់មជ្ឈិបូព៌ា អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ឥណ្ឌា ទ្វីបអាមេរិកខាងជើង និងមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី។ នេះបើតាមលោក Peter walton៕	សៀមរាប៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ រំពឹងទទួលបានភ្ញៀវអន្តរជាតិច្រើន នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍វាយកូនគោលអាស៊ី ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល៣ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣-៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ ។ កីឡាវាយកូនគោលនេះ នឹងរៀបចំនៅទីលានវាយកូនគោលរបស់រមណីយដ្ឋានសុខា-អង្គរ សណ្ឋាគារភូកេត្រា និងសណ្ឋាគារប៊ូយ៉ុង។
ក្រុម Real Madrid បានស្វែងរកជ័យជម្នះជាថ្មីលើ Liverpool ក្នុងលទ្ធផល ១-០ ហើយក្លាយជាក្រុមដែលឈ្នះ UEFA Champions League រហូតដល់ទៅ១៤ សម័យកាល។ តែមុនការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋាន Stade de France ត្រូវបានពន្យាពេលជាង១ម៉ោង ដោយសារតែអ្នកគាំទ្ររបស់ក្រុម Liverpool រាប់ពាន់នាក់ បានព្យាយាមសម្រុកចូលក្នុងកីឡដ្ឋាន ហើយអ្នកគាំទ្រខ្លះក្លែងបន្លំសំបុត្រ និងខ្លះទៀតគ្មានសំបុត្រចូលទស្សនា។ ដំបូងឡើយ UEFA បានស្តីបន្ទោសទៅកាន់អ្នកគាំទ្រចំពោះការបង្កការកក់ស្ទះ ចំពោះការធ្វើដំណើរមកដល់កីឡដ្ឋានយឺតពេល និងប្រើប្រាស់សំបុត្រក្លែងក្លាយ។ ក្រោយចប់ការប្រកួត Liverpool បានស្នើឱ្យមានការការស៊ើបអង្កេតនៅក្នុងបញ្ហាដែលមានការកើតឡើងទាំងនេះ ខណៈពេលដែលសមាជិកសភាមួយរូបរបស់ Liverpool លោក Lan Bryne និយាយថា«អ្នកគាំទ្រ Liverpool ត្រូវបានគេចាត់ទុកដូចជាសត្វ» នាការប្រកួតនោះ។ ក្រោយជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រដ៏ធំនេះរងការរិះគន់ខ្លាំង UEFA បានប្រកាសការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយ ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំព័រទុយហ្គាល់ និងជាសមាជិកអូឡាំពិក គឺលោក Tiago Brandao Rodrigues។ «ថ្ងៃនេះ UEFA នឹងធ្វើរបាយការណ៍ឯករាជ្យមួយដើម្បីបើកការស៊ើបអង្កេត ជុំវិញបញ្ហាដែលកើតមាននៅក្នុងជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រ UEFA Champions league នៅទីក្រុងប៉ារីស។ UEFA នឹងត្រួតពិនិត្យលើអាកប្បកិរិយារបស់អង្គភាព ដែលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់លើការប្រកួតនេះ ហើយការស៊ើបអង្កេតនេះនឹងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក Tiago Brandao Rodrigues»។នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ UEFA។ គួរបញ្ជាក់ថា រូបភាពដែលបានផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្តាញសង្គមមួយចំនួន បានបង្ហាញថា ក្រុមប៉ូលីសក្នុងតំបន់បានប្រើប្រាស់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក លើអ្នកគាំទ្រ Liverpool ដែលបង្កឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នាកើតឡើងផងដែរ៕	សហព័ន្ធបាល់ទាត់ទ្វីបអឺរ៉ុប (UEFA) ថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា បានចេញប្រកាសរបាយការណ៍ឯករាជ្យមួយស្តីពីការស៊ើបអង្កេតចុងក្រោយជុំវិញភាពវឹកវរដែលបានបង្កឡើងអំឡុងការប្រកួតជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្ររវាង Liverpool និង Real Madrid ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស។
ស្រុកបូទុមសាគរ, កោះកុង៖ បច្ចុប្បន្ន មណ្ឌលសុខភាពអណ្តូងទឹក មានពលរដ្ឋដែលមកទទួលសេវាសុខភាព ចន្លោះ១០ ទៅ២០នាក់ ក្នុងមួយថ្ងៃ។ តួលេខនេះថយចុះបើធៀបនឹងអំឡុងវិបត្តិកូវីដ-១៩ ដែលមាន ពលរដ្ឋមកទទួលសេវាប្រមាណ៣០នាក់។ នេះបើតាមលោក នូច ប៊ុនធឿន ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពអណ្តូងទឹក ដែលស្ថិតក្នុងស្រុកបូទុមសាគរ ខេត្តកោះកុង។ បើតាមលោក នូច ប៊ុនធឿន ពលរដ្ឋបានងាកទៅទទួលរកសេវាពិនិត្យ និងពិគ្រោះជំងឺពីអ្នកផ្តល់សេវាសុខភាពឯកជន ដែលភាពលឿន និងរហ័សជាង។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពរូបនេះ ទទួលស្គាល់ថា ការផ្តល់សេវាសុខភាពនៅមណ្ឌលសុខភាព ពិតជាមិនអាចលឿន រល័សដូចនៅសេវាឯកជនឡើយ ដែលនេះអាចជាហេតុផលដែលពលរដ្ឋក្នុងឃុំ មិនសូវចង់មកទទួលសេវានៅមណ្ឌលសុខភាព។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បើតាមលោក ប៊ុនធឿន មណ្ឌលសុខភាព ក៏មិនមានឧបករណ៍ ឬថ្នាំគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ផ្តល់ជូនពលរដ្ឋម្តងម្កាលដែរ ខណៈពលរដ្ឋខ្លះ មានលំនៅឋានឆ្ងាយពីមណ្ឌលសុខភាព ក៏គេសុខចិត្តប្រើប្រាស់សេវាពីអ្នកផ្តល់សេវាសុខភាពឯកជនដែរ យ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីរក្សាបាននូវការផ្តល់សេវាសុខភាពជូនពលរដ្ឋ ឱ្យល្អនោះ លោក នូច ប៊ុនធឿន បាន ណែនាំឱ្យបុគ្គលិកក្នុងមណ្ឌលសុខភាពទាំងអស់ ត្រូវពង្រឹងសេវាពិនិត្យ និងព្យាបាលដល់ពលរដ្ឋ ប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងក្រមសីលធម៌។ «យើងបានប្រជុំពិភាក្សាគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះហើយឱ្យពួកគាត់(ពលរដ្ឋ) មកទទួលសេវាវិញដោយភាពរលូន។ អ្វីដែលយើងប្រជុំនេះដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព គុណភាព ការបម្រើសេវាសុខភាពជូនពលរដ្ឋឱ្យទាន់ពេល លឿន និងមានឱសថ ឬឧបករណ៍គ្រាប់គ្រាន់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពអណ្តូងទឹក ជាមួយនឹងការស្នើដល់អាជ្ញាធរ និងភាគីដែលពាក់ព័ន្ធ ជួយលើកទឹកចិត្ត និងផ្សព្វផ្សាយឱ្យទូលំទូលាយ ដើម្បីអាចឱ្យពលរដ្ឋមានលទ្ធភាពមកព្យាបាលកាន់តែច្រើន។ សូមជម្រាបថា មណ្ឌលសុខភាពអណ្ដូងទឹក មានគ្រូពេទ្យចំនួន ១០ និងបុគ្គលិកជាប់កិច្ចសន្យា២នាក់ ក្នុងនោះ មានឆ្មប៥នាក់។ មណ្ឌលសុខភាពនេះ មានគ្រែសម្រាកព្យាបាលចំនួន១៥ និងសេវាព្យាបាលជំងឺដូចជា សេវាពិគ្រោះជំងឺទូទៅ គ្រុនចាញ់ គ្រុនឈាម របេង ពិនិត្យផ្ទៃពោះ និងសម្រាលផងដែរ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្មសេវាល្អ (អត្ថបទនេះគឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជននិងត្រូវបានរៀបរៀងឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនិងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតតាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជានិងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនិងវីដេអូនេះគឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរឬផលិតករហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនិងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ មឿង ង៉ែត (យុវជនឃុំអណ្ដូងទឹក)
សហគមន៍ប្រាំបីមុម ជាតំបន់អភិរក្សសត្វព្រៃ ស្ថិតនៅឃុំប្រាំបីមុម ស្រុកថ្ពង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ តាមរយៈអង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃ សហគមន៍នេះ ទទួលបានអណ្ដូងសូឡាមកប្រើប្រាស់ ចំនួន៣ ដើម្បីសម្រួលដល់ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកក្នុងសហគមន៍ នារដូវប្រាំង ដែលជាពេលខ្សត់ទឹកបំផុត។ លោក សឿង ឡាយ ប្រធានសហគមន៍ប្រាំបីមុម លើកឡើងថា បញ្ហាខ្វះទឹកសម្រាប់សត្វព្រៃ ភាគច្រើនកើតឡើងនៅរដូវប្រាំង ព្រោះរដូវនេះខ្សត់ភ្លៀង អាកាសក្តៅ និងហួតខ្លាំង។ កន្លងមកសហគមន៍របស់លោក តែងតែជួបបញ្ហាខ្វះទឹកសម្រាប់សត្វព្រៃ និងជួបបញ្ហាបំពេញទឹកតាមអាងជាប្រចាំ។ សកម្មភាព ដំឡើង អណ្ដូងសូឡា នៅក្នុងសហគមន៍ព្រៃឈើប្រាំបីមុម «លើកមុនឱ្យតែខែប្រាំង ភាគច្រើនទឹកនៅអណ្ដូងរីងអស់។ សត្វខ្លះរកទឹកបានផឹក ខ្លះក៏អត់។ កាលនោះ យើងក៏មិនដឹងធ្វើយ៉ាងណាដែរ ព្រោះរឿងនេះ តែងកើតឡើងជាធម្មតា នៅក្នុងធម្មជាតិ»។ លោក បន្តទៀតថា អណ្ដូងសូឡានេះ បានជួយសម្រួលដល់ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកក្នុងសហគមន៍បានប្រសើរជាងមុនច្រើន»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក សឿង ឡាយ ដែលបន្ថែមថា សព្វថ្ងៃអាងទឹកនៅក្នុងសហគមន៍មានចំនួន៤ ដោយអាងចំនួន៣ បានធ្វើអណ្ដូងសូឡា ដើម្បីផ្ដល់ទឹកចូលអាងបន្ថែមនៅរដូវប្រាំង ។ លោក ទ្រី ស៊ីថេង ប្រធានបុគ្គលិកថែរក្សា និងសង្រ្គោះសត្វព្រៃភ្នំតាម៉ៅ ដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងតាមតំបន់ នៃអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ លើកឡើងថា អណ្ដូងសូឡាមានតួនាទីសំខាន់ដល់ការផ្គត់ផ្គង់ទឹក ពិសេសតំបន់ធម្មជាតិនានា ដោយមិនប្រើប្រាស់កម្លាំងមនុស្សឡើយ។ លោក ពន្យល់បន្ថែមថា អណ្ដូងនេះប្រើប្រាស់បន្ទះសូឡាស្រូបថាមពលព្រះអាទិត្យ ដើម្បីទាញយកទឹកដោយស្វ័យប្រវត្តិបំពេញតាមស្រះនានា។ ដូច្នេះវាផ្ដល់ភាពងាយស្រួលសត្វព្រៃក្នុងតំបន់នោះ។ ស្រះទឹក នៅក្នុងសហគមន៍ព្រៃឈើប្រាំបីមុម អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងរូបនេះ លើកឡើងដូច្នេះថា៖«ពីមុននៅរដូវប្រាំង សហគមន៍ពិបាក ព្រោះស្រះភាគច្រើនហួតទឹកអស់។ ពេលខ្លះ ត្រូវទឹកពីភូមិមួយឡានៗទៅដាក់បំពេញ។ ពេលនេះគ្រប់យ៉ាងស្រួលជាងមុន»។ លោក បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា អណ្ដូងសូឡានេះ ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់មុនគេបង្អស់ក្នុងសហគមន៍ព្រៃឈើប្រាំបីមុម តាំងពីឆ្នាំ២០២០មក ដែលជាជំនួយរបស់ក្រុម អាយអឹមប៊ី តាមរយៈអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ។ តំបន់សហគមន៍ព្រៃឈើប្រាំបីមុម នៅក្នុងភូមិត្រពាំងក្រើញ ឃុំប្រាំបីមុម ស្រុកថ្ពង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ សហគមន៍នេះ មានប្រភេទសត្វព្រៃ និងសត្វកម្រមួយចំនួនរស់នៅរួមមាន សត្វឈ្លូស ខ្ទីង ពង្រូល ជ្រូកព្រៃ ឈ្លូស និងប្រភេទមួយចំនួនទៀតកំពុង រកស៊ី និងរស់នៅក្នុងតំបន់៕	ភ្នំពេញ៖ សហគមន៍ប្រាំបីមុម បានប្រើ «អណ្ដួងសូឡា» ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទឹកដល់សត្វព្រៃ ជាពិសេសនៅរដូវប្រាំង។ អណ្ដូងនេះប្រើប្រាស់បន្ទះសូឡាស្រូបថាមពលព្រះអាទិត្យ ទាញយកទឹកដោយស្វ័យប្រវត្តិទៅបំពេញតាមស្រះនានា ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការ ក្នុងសហគមន៍ ជាពិសេសសត្វព្រៃ។
កិច្ចប្រជុំដំបូងនៃសភាប្រជាជន នីតិកាលទី១៣ នឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ខណៈកិច្ចប្រជុំដំបូងនៃសភាពិគ្រោះយោបល់ នីតិកាលទី១៣ បានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា។ កិច្ចប្រជុំសភា ដែលធ្វើឡើងនៅរដ្ឋធានីប៉េកាំង គឺជាការវិវត្តដ៏សំខាន់សម្រាប់ការកែទម្រង់ និងការអភិវឌ្ឍរបស់ចិននៅពេលអនាគត។ ការស្ទាបស្ទង់ដែលរៀបចំដោយ Peoples Daily Online នៅមុនកិច្ចប្រជុំទាំងពីរនេះ បានគ្របដណ្ដប់លើការបោសសម្អាតអំពើពុករលួយ សន្តិសុខសង្គម ការកែទម្រង់ និងការបើកចំហ ការពង្រឹងតំបន់ជនបទ ទំនុកចិត្តផ្នែកវប្បធម៌ និងបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលយកចិត្តទុកដាក់ដោយប្រជាជនចិនអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំសភាទាំងពីរ។ ការស្ទាបស្ទង់ដែលធ្វើឡើងក្នុងខែកុម្ភៈ មានអ្នកចូលរួមដល់ទៅ៤,២១លាននាក់។ យុទ្ធនាការប្រឆាំងភេរវកម្ម សន្តិសុខសង្គម ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំ ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានបទសំខាន់ទាំងប្រាំ ខណៈដែលការកែទម្រង់ និងការបើកចំហ និងការពង្រឹងតំបន់ជនបទ គឺជាប្រធានបទលេចធ្លោបំផុត។ នេះជាមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលអំពើពុករលួយក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់នោះ ព្រោះក្នុងការស្ទាបស្ទង់១៨ឆ្នាំចុងក្រោយ អំពើពុករលួយ ស្ថិតនៅបញ្ជីប្រធានបទក្ដៅ៧ដងទៅហើយ។ ចិនបានពង្រឹងយុទ្ធនាការបោសសម្អាតគ្រឿងញៀនជាច្រើនឆ្នាំហើយ។ ក្នុងចំណោមវិធានការតឹងរ៉ឹងក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ការអនុវត្តគម្រោងកែទម្រង់ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យវិន័យថ្នាក់ជាតិ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាជន ខណៈដែលការធ្វើបត្យាប័នជនល្មើសគេចខ្លួននៅបរទេសដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីក្រហម ក៏ទទួលបានការយកចិត្តទុកដែរ។ ក្រៅពីអំពើពុករលួយ បញ្ហាសង្គមទាក់ទងមនុស្សចាស់ក៏ជាការផ្ដោតអារម្មណ៍របស់ប្រជាជនចិនដែរ។ ៤០ភាគរយនៃអ្នកចូលរួមការស្ទាបស្ទង់លើកឡើងថា មនុស្សចាស់គ្មានផ្ទះ គឺជាក្រុមដែលគ្មានសុវត្ថិភាពបំផុត។ អ្នកចូលរួមក៏បង្ហាញក្ដីបារម្ភចំពោះឧស្សាហកម្មថែទាំមនុស្សជរា កង្វះខាតការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារ និងសេវាកម្មថ្លៃជាដើម។ ការកែទម្រង់វិស័យអប់រំ ក៏ជាប្រធានបទក្ដៅដែរ ដោយអ្នកចូលរួមក្នុងការស្ទាបស្ទង់និយាយថា គម្លាតការអប់រំរវាងទីក្រុង និងជនបទ ត្រូវបានបង្រួម៕	ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រធានបទក្ដៅជាងគេសម្រាប់កិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនៃសភាទាំងពីរ គឺសភាប្រជាជន និងសភាពិគ្រោះយោបល់។ នេះបើតាមការស្ទាបស្ទង់ ដែលរៀបចំដោយ Peoples Daily Online ។
ប៉ុន្តែ កុមារអាចត្អូញត្អែរអំពី ៖ មានអារម្មណ៍ថា មានសក់ ឬរោមនៅលើអណ្តាត អណ្តាត ឬមាត់រមាស់ ក្រហាយ ឬឈឺចាប់ឆៀបៗ មានអារម្មណ៍ថា អណ្តាត គឺធ្ងន់ មានអារម្មណ៍ថា មានអ្វីស្ទះនៅនឹងបំពង់ក មានអារម្មណ៍ថា ហើមនៅនឹងបបូរមាត់ មានអ្វីដុះនៅក្នុងបំពង់ក ឬពីក្រោយអណ្តាត ឬមានអ្វីឡើងក្រាស់នៅនឹងបំពង់ក មានអារម្មណ៍ថា ហឹងត្រចៀកម្ខាង ឬទាំងសងខាង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ប្រសិនបើកូនតូចរបស់អ្នកមានប្រតិកម្មទៅនឹងអាហារ កូនរបស់អ្នកអាចមិនដឹងថាតើ វាកើតមានឡើងយ៉ាងណានោះទេ។
«ចិន នឹងមិនទទួលយករាល់ទង្វើបង្ខិតបង្ខំ ឬដាក់សម្ពាធពីប្រទេសខាងក្រៅណាមួយឡើយ ហើយប្រឆាំងជានិច្ចរាល់ការចោទប្រកាន់ និងការសង្ស័យណាមួយដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់មកលើចិន»។ លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា។ ការឆ្លើយតបរបស់លោកវ៉ាង ធ្វើឡើងក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃដិន បានព្រមានទៅសមភាគីចិនកាលពីថ្ងៃទី១៨ខែមីនាថា ផលអាក្រក់នឹងអាចកើតមាន បើសិនចិនផ្តល់ជំនួយទៅកាន់រុស្ស៊ីដើម្បីបន្តវាយអ៊ុយក្រែន។ លោក វ៉ាង បានថ្លែងថា សារដ៏សំខាន់បំផុតដែលលោកស៊ីបានលើកឡើងនោះគឺ ចិនតែងតែ ជាកម្លាំងសម្រាប់រក្សាសន្តិភាពពិភពលោក។ បើតាមលោកវ៉ាង ចិនតែងតែឈរលើការរក្សាសន្តិភាព និងប្រឆាំងសង្រ្គាមដាច់ខាត ព្រមទាំងបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ចិននឹងធ្វើការវិនិច្ឆ័យដោយឯករាជ្យ។ «គោលជំហររបស់ចិនគឺមានគោលដៅច្បាស់លាស់និងយុត្តិធម៌ ហើយស្របតាមការចង់បានរបស់ប្រទេសភាគច្រើន។ ពេលវេលា នឹងបញ្ជាក់ថាការអះអាងរបស់ចិនស្ថិតនៅលើភាពត្រឹមត្រូវក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត។»លោកវ៉ាង បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ អនុរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសលោក ឡឺ យូឈឹង (Le Yucheng) នៅថ្ងៃទី១៩ខែមីនាដដែល បាននិយាយថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសំណាក់បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចលើរុស្ស៊ីជុំវិញការវាយលុកអ៊ុយក្រែន នឹងធ្វើឱ្យការខឹងសម្បារកាន់តែផ្ទុះខ្លាំង៕	រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី បានលើកឡើងថា វាមានតែពេលវេលាទេដែលអាចបញ្ជាក់ថា ចិនឈរនៅលើភាពត្រឹមត្រូវនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត ជុំវិញវិបត្តិអ៊ុយក្រែន ហើយជំហររបស់ចិន គឺស្របតាមការចង់បានរបស់ប្រទេសភាគច្រើន។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយចេញដោយក្រសួងការបរទេសចិននាថ្ងៃទី២០ ខែមីនា។
នាជំនួបតាមប្រព័ន្ធអនឡាញជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី នៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូមេដឹកនាំប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំង៧ (G7) ប្តេជ្ញាគាំទ្រអ៊ុយក្រែនប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហាររបស់រុស្ស៊ីទាល់តែដល់ទីបញ្ចប់ ហើយនៅខែក្រោយគ្រោងនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំស្តីពីគោលនយោបាយសម្របសម្រួលដល់ម្ចាស់ជំនួយសម្រាប់អ៊ុយក្រែន។ បើតាមអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អូឡាហ្វ ស្ហូល ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធាន G7 បញ្ជាក់ថា ផែនការនេះមានបំណងជួយអ៊ុយក្រែនទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីបន្តដង្ហើម និងកិច្ចប្រឹងប្រែងនៅប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខក្នុងការកសាងប្រទេសឡើងវិញពីការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសារការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។ «គោលបំណងឥឡូវនេះគឺ បង្កើតគោលនយោបាយនេះឱ្យបានឆាប់រហ័សជាមួយការចូលរួមពីអ៊ុយក្រែន ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ និងដៃគូផ្សេងទៀត»។ លោក ស្ហូល លើកឡើងបែបក្នុងសន្និសីទកាសែតក្រោយកិច្ចប្រជុំ ហើយបន្តថាការកសាងអ៊ុយក្រែនឡើងវិញនឹងជាកិច្ចការរបស់មនុស្សស្រដៀងទៅនឹងផែនការ Marshall Plan ដែលជាគម្រោងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់អាម៉េរិកជួយអឺរ៉ុបស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញក្រោយត្រូវបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសារសង្រ្គាមលោកលើកទី២។ មេដឹកនាំ G7 អះអាងនឹងបង្កើតលេខាធិការដ្ឋានសម្រាប់គោលនយោបាយខាងលើ ហើយប្រទេសសមាជិកនីមួយៗនឹងត្រូវចាត់តាំងអ្នកតំណាងដែលជារដ្ឋាភិបាលជាន់ខ្ពស់ម្នាក់មើលការខុសត្រូវលើការបង្កើតគោលនយោបាយនេះ និងកិច្ចប្រឹងប្រែងសម្របសម្រួលជាបន្ត។ បើតាមមេដឹកនាំ G7 អ្នកតំណាងទាំងនោះគួរតែជួបប្រជុំឱ្យបានលឿនតាមដែលអាចធ្វើទៅបានក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៣។ ស្របគ្នានេះ មេដឹកនាំ G7 ក៏បានអំពាវនាវឱ្យបណ្តារដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុនៃក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿននេះជួបប្រជុំនាពេលខ្លីខាងមុខនេះជាមួយមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិដើម្បីសម្របសម្រួលការផ្គត់ផ្គង់ថវិកាដល់អ៊ុយក្រែនសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣។ ថ្លែងក្នុងសុន្ទរកថាទៅកាន់មេដឹកនាំ G7 ប្រធានាធិបតីអរគុណយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការគាំទ្រជាបន្តបន្ទាប់របស់ប្រទេសទាំងនេះ។ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមសំណើទាំងអស់ លោកក៏ទាមទារឱ្យផ្តល់អាវុធជាមុនសិនដើម្បីប្រយុទ្ធតទល់នឹងរុស្ស៊ី ខណៈការស្តារសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាតម្រូវការធំទីពីរ។ «ជាអកុសល រុស្ស៊ីនៅតែមានប្រៀបលើកាំភ្លើងធំ និងមីស៊ីល» លោក ហ្សេលេនស្គី ថ្លែងបែបនេះដោយស្នើសុំកាំភ្លើងធំ និងរថក្រោះទំនើបបន្ថែមដែលជាយុទ្ធោបករណ៍អ៊ុយក្រេនស្នើសុំម្តងហើយម្តងទៀតជាមួយយន្តហោះចម្បាំង និងមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ។ ទន្ទឹមនេះ មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែនរូបនេះក៏បានស្នើសុំហ្គាសពីម្ចាស់ជំនួយលោកខាងលិចផងដែរ ខណៈប្រទេសហែកហួរដោយសារសង្រ្គាមមួយនេះប្រឈមនឹងកង្វះខាតអគ្គិសនីដោយសារតែការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់របស់រុស្ស៊ីលើ់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលដែលបណ្តាលឱ្យប្រជាជនអ៊ុយក្រែនជាច្រើននាក់ស្ថិតក្នុងភាពត្រជាក់ ហើយគ្មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់៕	មេដឹកនាំប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំង៧(G7) នៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឯកភាពបង្កើតប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុមួយដើម្បីចាក់បញ្ចូលលុយជំនួយទាំងរយៈពេលវែង និងរយៈពេលខ្លីដល់អ៊ុយក្រែន។ ទន្ទឹមនេះនឹងអរគុណមេដឹកនាំG7 ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី អរគុណក្រុមប្រទេស G7 ចំពោះកាយវិការនេះ តែក៏ឆ្លៀតសុំជំនួយយោធាភ្លាមៗជាមុនសិនដើម្បីយកទៅតតាំងនឹងរុស្ស៊ី។
បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម បានឲ្យដឹងថា កម្មការិនី ជានិយោជិតទាំងក្នុង និងក្រៅប្រព័ន្ធ ក្នុងអំឡុងពេលយ៉ាងយូរ ៣ខែមុនសម្រាលកូនត្រូវទៅបំពេញបែបបទ នៅទីស្នាក់ការ ប.ស.ស ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ប៉ុន្តែក្នុងករណី កម្មការិនី និយោជិតមិនបានបំពេញបែបបទនៅ ប.ស.ស ទេនោះ សាមីខ្លួន ឬអ្នកតំណាង ត្រូវរាយការណ៍ជាបន្ទាន់មក ប.ស.ស យ៉ាងយូរបំផុត ១ខែក្រោយសម្រាលកូន។ សេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«កម្មការិនី ជានិយោជិត ត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវលិខិតផ្ទៃពោះដែលបានបញ្ជាក់កាលបរិច្ឆេទត្រូវសម្រាលកូន(អេកូ) ប័ណ្ណសមាជិក ប.ស.ស អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរ និងលេខទូរសព្ទច្បាស់លាស់នៃសមីខ្លួន ដែលអាចទំនាក់ទំនងបាន។សាមីខ្លួន ឬសាច់ញ្ញាតិរបស់ខ្លួន ត្រូវជូនដំណឹងតាមលេខទូរសព្ទបន្ទាន់ គឺ១២៨៦ ពេលចូលសម្រាលកូនក្នុងមូលដ្ឋានសុខាភិបាល(មន្ទីរពេទ្យ) ដែលគ្មានភ្នាក់ងារ ប.ស.ស។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៦ មករានេះ កម្មការិនីរោងចក្រចំនួន ១,៨៩៥នាក់ ដែលបានសម្រាលកូនចំនួន១,៩១១នាក់ ដែលរដ្ឋាភិបាលបានចំណាយថវិកាជិត២០ម៉ឺនដុល្លារ។ តាមគោលការណ៍កំណត់របស់រដ្ឋាភិបាល ដែលសន្យាផ្ដល់ថវិកា៤០ម៉ឺនរៀល សម្រាប់ស្ត្រីដែលសម្រាលកូនបាន១នាក់ ថវិកា៨០ម៉ឺនរៀល ចំពោះទឹកប្រាក់១២០ម៉ឺនរៀល សម្រាប់កូនភ្លោះបីនាក់។ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានកម្មការិនី បង្កើតបានកូនភ្លោះបីនាក់នៅឡើយទេ។ រដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមកញ្ចប់ថវិកា ១០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ សម្រាប់កម្មការិនីសម្រាលកូនទូទាំងប្រទេស។ នេះបើតាមសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៕	ភ្នំពេញ៖ បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស) បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងឲ្យកម្មការិនីរោងចក្រ ដែលកំពុងមានផ្ទៃពោះ ត្រូវទៅបំពេញឯកសារឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីទទួលប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីរដ្ឋាភិបាល នៅក្នុងអំឡុងពេលសម្រាលកូន។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាងកញ្ញា អ៊ុត រស្មី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងអ្នកនាង លឹម វីរិយ៉ា សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសហគមស្ត្រីកម្ពុជា ដូចតទៅ៖ «សូមឈប់យល់ច្រឡំថា ភាពសិចស៊ីជាហេតុនាំឲ្យអាជីវកម្មមួយរីកចំរើន។ គេគាំទ្រផលិតផលមួយអាស្រ័យលើគុណភាពផលិតផល ពេលខ្លះមិនត្រឹមតែផលិតផលទេដែលដើរតួនាទីក្នុងការទាក់ចិត្តអតិថិជន សូម្បីតែកិត្តិយសរបស់អ្នកលក់ ក៏រួមចំណែកក្នុងការសំរេចចិត្តរបស់អតិថិជនដែរ»។ នេះជាសម្ដីរបស់អ្នកស្រី លឹម វីរិយ៉ា ដែលចង់ឲ្យអាជីវករអនឡាយ ជឿជាក់គុណភាពផលិតផលរបស់ខ្លួនជាងការបង្ហាញភាពសិចស៊ី។ អ្នកស្រី លឹម វីរិយ៉ា បានណែនាំថា អ្នកលក់តាមអនឡាញទាំងអស់ គួរតែងាកមកប្រើប្រាស់ទីផ្សារ E-commerce ដែលជាការប្រើប្រព័ន្ធមួយដាក់ក្នុងអ៊ីនធឺណែត និងត្រូវបង់ថ្លៃពន្ធ ដើម្បីឲ្យអាជីវកម្មមាននិរន្តរភាព និងធានាសុវត្ថិភាពដល់អ្នកលក់ និងអ្នកទិញផងដែរ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា អាជីវករអនឡាញ ត្រូវខិតខំរៀនសូត្រពីបច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹងលើមុខជំនាញទីផ្សារបន្ថែម ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មខ្លួន ជាជាងធ្វើខ្លួន ឬស្លៀកពាក់សិចស៊ីពេលឡាយលក់ផលិតផល ដើម្បីទាក់ទាញឲ្យមានអ្នកចូលមើលនិងទិញ៕	ភ្នំពេញ៖ ការលក់តាមអនឡាញកំពុងមានសន្ទុះកើនឡើង ប៉ុន្តែ ទន្ទឹមនឹងកើនឡើងនេះក៏ឃើញមានការឡាយលក់ផលិតផលថែសម្ផស្ស ដោយបង្ហាញភាពសិចស៊ី ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ទៅដល់កិត្តិយស និងសីលធម៌សង្គម។ បើតាមអ្នកស្រី លឹម វីរិយ៉ា សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសហគមសហគ្រិនស្ត្រីកម្ពុជា អ្នកលក់តាមអនឡាញ គួរតែផ្តោតលើគុណភាពផលិតផលខ្លួន និងសេវាកម្ម ល្អជាងការឡាយលក់ផលិតផល ដោយស្លៀកពាក់សិចស៊ី ដើម្បីឲ្យផលិតផលខ្លួនលក់ដាច់។ អ្នកស្រីបានបន្តថា អ្នកលក់តាមអនឡាយគួរតែរៀនសូត្របន្ថែម និងងាកមកធ្វើទីផ្សារ E-commerce ដើម្បីពង្រីក និងធានាសុវត្ថិភាពអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។
ចាប់ផ្តើមការប្រកួតនៅវគ្គទីមួយមិនដល់ ២នាទីផង កាណាដាបានបើកការនាំមុខដោយសារស៊ុតយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះពីខ្សែប្រយុទ្ធវ័យក្មេង Alphonso Davies ជួយឱ្យក្រុមមកពីទ្វីបអាម៉េរិកខាងជើងនាំមុខលើក្រូអាស៊ី ១-០ តែម្តង។ យ៉ាងណាមិញក្រោយរបូតគ្រាប់បាល់ដំបូងទៅកាណាដា ក្រូអាស៊ីបានកែប្រែស្ថានកាលខ្លួនឡើងវិញដោយការគ្រប់គ្រងបាល់ដើម្បីស្វែករកឱកាសាយបកលើកាណាដាវិញ។ ការប្រកួតឈានដល់នាទី ៣៦ កីឡាករ Andrej Kramaric អាចស៊ុតគ្រាប់តាមស្មើ ១-១ លើកាណាដា ដើម្បីជាការឆ្លើយតបការនាំមុខតាំងពីដើមវគ្គរបស់គូប្រកួត។ មិនបណ្តោយឱកាសរសាត់កាន់តែឆ្ងាយនៅចុងវគ្គហៀបនឹងបញ្ចប់ការប្រកួតទៅហើយកីឡាករ Marko Livaja ស៊ុតបន្ថែមបើកការនាំមុខឱ្យក្រូអាស៊ីត្រឹមនាទី ៤៤ បញ្ចប់វគ្គទីមួយក្នុងលទ្ធផល ២-១។ ផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រ និងកែសម្រួសស្ថានកាល នៅវគ្គទីពីរទាំងក្រូអាស៊ី និងកាណាដាបើកការវាយសម្រុកគ្នាខ្លាំងជាងវគ្គទីមួយ ដោយការសម្រុកគ្នាខ្លាំងតែគ្មានការស៊ុតបំប៉ោងសំណាញ់ទីគ្នាឡើយនៅដើមវគ្គទីពីរ។ ក្រូអាស៊ីនៅតែបន្តធ្វើបានល្អខ្លាំងក្នុងការវាយសម្រុកលើកាណាដា គ្រាប់ស៊ុតបញ្ជូលទីលើកទីបីកើតមាននៅនាទី ៧០ ដោយការស៊ុតពីកីឡាករ Kramaric ដែលរកបានគ្រាប់តាមស្មើនៅវគ្គទីមួយ។ ទោះនាំមុខ ៣គ្រាប់លើកាណាដា ក្រូអាស៊ីដែលអាចបំបែកយុទ្ធសាស្ត្រគូប្រកួតនៅតែព្យាយាមដាក់សម្ពាធខ្លាំងបន្ថែមទៀត ដើម្បីបន្តរកគ្រាប់បាល់ មិនបញ្ចប់ឡើយត្រឹមលទ្ធផល ៣-១ គ្រាប់បាល់ទី៤ បន្តកើតមានសម្រាប់ក្រអាស៊ីដោយកីឡាករ Larvo Majer ស៊ុតបន្ថែមក្នុងនាទីបន្ថែមចុងក្រោយ ជួយក្រូអាស៊ីឈ្នះកាណាដា ៤-១។ កាណាដាក្លាយជាក្រុមទីពីរនៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 បន្ទាប់ពីម្ចាស់ផ្ទះកាតាដែលធ្លាក់ចេញដោយស្វ័យប្រវត្តិត្រឹមការប្រកួតទីពីរក្នុងវគ្គចែកពូល។ នេះជាការខកចិត្តជាលើកទីពីរសម្រាប់កាណាដានៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ដែលពួកគេបានបង្ហាញខ្លួនដោយធ្លាក់ចេញពីការប្រកួតទាំងពីរលើក។ កាណាដាបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងឆ្នាំ ១៩៨៦ និងឆ្នាំ ២០២២ ជាលើកទីពីរក្នុងរយៈពេល ៣៦ឆ្នាំ៕	ក្រូអាស៊ីបានធ្វើឱ្យកាណាដាក្លាយជាក្រុមទីពីរធ្លាក់ចេញពីការប្រកួតពានរង្វាន់ FIFA World Cup 2022 ដោយស្វ័យប្រវត្តិត្រឹមការប្រកួតជុំទីពីរវគ្គចែកពូលនៃជំនួបពូល F រាត្រីថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា នេះ។ កាណាដាជាក្រុមទីពីរបន្ទាប់ពីម្ចាស់ផ្ទះកាតាដែលបានធ្លាក់ចេញដោយស្វ័យប្រវត្តិត្រឹមការប្រកួតទីពីរនៃវគ្គចែកពូល។
បណ្តាអង្គការនិងក្រុមហ៊ុននានាជុំវិញពិភពលោកកំពុ ងផ្តល់តួលេខខុសគ្នាខ្លាំងអំពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅរុស្ស៊ី ។ នេះបង្ហាញពីបញ្ហាប្រឈមដែលអ្នកសេដ្ឋកិច្ចបានជួបប្រទះនៅពេលវាយតម្លៃស្ថានភាពនៅក្នុងប្រទេសមួយនេះ។ វិមានក្រឹមឡាំងបានបញ្ឈប់ការចេញផ្សាយតួរលេខសំខាន់ៗ ដូចជារបាយការណ៍ធនាគារ ប្រេង និងបំណុលសម្រាប់រយៈពេលពីរបីខែដំបូង បន្ទាប់ពីចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការយោធានៅអ៊ុយក្រែនកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២។ នៅពេលនោះ អ្នកសេដ្ឋកិច្ចត្រូវរកមើលប្រភពទិន្នន័យដែលមិនមានភាពងាយស្រួលដូចពីមុនដើម្បីធ្វើការព្យាករ។ ពីមុនទិន្នន័យទាំងនេះត្រូវបានទទួលយកដោយអ្នកសេដ្ឋកិច្ចឯករាជ្យ។ ហើយចាប់តាំងពីជម្លោះ ពួកគេបានក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃជម្លោះ។ លោក Jeffrey Sonnenfeld សាស្ត្រាចារ្យនៅសាលាគ្រប់គ្រង Yale បាននិយាយថា ការព្យាករផ្អែកលើតួលេខផ្លូវការរបស់រុស្ស៊ី ងាយនឹងមានការយល់ច្រឡំ ព្រោះវាមិនអាចជឿទុកចិត្តបាន។ ដោយសារទិន្នន័យដែលទទួលបាន ការព្យាកររបស់អ្នកសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ប្រទេសរុស្ស៊ីក៏ប្រែប្រួលផ្សេងៗផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន JPMorgan មានសុទិដ្ឋិនិយមបំផុតជាមួយនឹងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីនៅឆ្នាំនេះ។ ពួកគេព្យាករថាកំណើន ១ភាគរយ ខណៈដែលមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) កាលពីម្សិលមិញក៏បានបញ្ចេញទិន្នន័យវិជ្ជមានផងដែរ ជាមួយនឹងអត្រាកំណើន ០,៧ភាគរយកើនឡើងពីការព្យាករកាលពីខែមករា ០,៣ភាគរយ។ លោក Pierre-Olivier Gourinchas នាយកស្រាវជ្រាវរបស់ IMF បានប្រាប់កាសែត WSJ ថា ៖ «ពួកគេនៅតែរក្សាបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចល្អ ជាមួយនឹងគោលនយោបាយសារពើពន្ធដ៏រឹងមាំ។ ចំណូលនៃការនាំចេញរបស់ប្រទេសនេះនៅតែល្អ ព្រោះវាបានរកឃើញអ្នកទិញថាមពលជំនួសសម្រាប់លោកខាងលិច»។ ផ្ទុយទៅវិញអង្គការ OECD បែរជាមើលឃើញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅរុស្ស៊ីមិនសូវជាល្អទៅវិញ។ អង្គការមួយនេះបានព្យាករថាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីនឹងធ្លាក់ចុះ២,៥ភាគរយឆ្នាំនេះ ។ OECD ពន្យល់ថា ផលប៉ះពាល់នៃទណ្ឌកម្មលើការនាំចេញថាមពលរបស់រុស្ស៊ីគឺតូចជាងការរំពឹងទុកដូចពេលដំបូងៗ។ ប្រទេសរុស្ស៊ីបានគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃការនាំចេញដោយសារការកើនឡើងនៃការលក់ទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសផ្សេងទៀតទោះបីជាមានតម្លៃទាបជាង។ ភាពខ្វះចន្លោះនៃទិន្នន័យ បណ្តាលឱ្យអ្នកសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានបង្ខំឱ្យកែសម្រួលគំរូព្យាកររបស់ពួកគេ អាស្រ័យលើសូចនាករដូចជាតម្លៃប្រេង ការលក់ប្រេង ឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម និងថវិកា។ តួលេខទាំងនេះបង្ហាញថាសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីហាក់ដូចជាស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធ។ ទោះបីជាបានបង្កើនការព្យាករកំណើនរបស់ខ្លួនសម្រាប់ប្រទេសរុស្ស៊ីនៅឆ្នាំនេះក៏ដោយ IMF ជឿជាក់ថាសង្រ្គាមអាចកាត់បន្ថយ GDP របស់រុស្ស៊ីនៅឆ្នាំ ២០២៧យ៉ាងខ្លាំងបើប្រៀបធៀបទៅនឹងការព្យាករពីមុនរបស់ខ្លួន។ លោក David Malpass ប្រធានធនាគារពិភពលោកបាននិយាយថា ប្រជាជនរុស្ស៊ីកំពុងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ តួលេខផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) មិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យបានពេញលេញពីគុណភាពជីវិត និងកម្រិតជីវភាពរបស់ពួកគេត្រូវបានប៉ះពាល់៕	ក្រុមហ៊ុន JPMorgan Chase ព្យាករថាផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់រុស្ស៊ីនឹងកើនឡើង ១ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ ខណៈដែលអង្គការសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច (OECD) បានព្យាករថានឹងធ្លាក់ចុះ ២,៥ភាគរយ។
ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសមហាអំណាចពិភពលោក និងជាអតីតម្ចាស់អាណានិគមធំបំផុតទីពីរលើលោកបន្ទាប់ពីអេស្ប៉ាញ បារាំងធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយចំនួនប្រាំដង រាប់ចាប់ពីឆ្នាំ ១៧៨៩។ តាមពិតទៅ កត្តាចម្បងបំផុតដែលជំរុញឲ្យមានការប្តូរជាបន្តបន្ទាប់នេះរួមមាន វិបត្តិ និងជម្លោះនយោបាយផ្ទៃក្នុង និងការឈ្លានពានពីសំណាក់បរទេសផង។ ខាងក្រោមនេះជាការរៀបរាប់ដោយសង្ខេបពីព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានកើតឡើង និងបានជំរុញឲ្យមានរបត់នយោបាយក្នុងសង្គមបារាំង៖ សាធារណរដ្ឋទី១ សាធារណរដ្ឋបារាំងទី១ លេចចេញជារូបរាងឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៩២ ពោលគឺ ៣ឆ្នាំក្រោយបដិវត្តផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមផ្តាច់ការ។ ស្តេចល្វីសទី១៦ (Louis XVI) ត្រូវប្រហារជីវិតជាសាធារណៈក្នុងឆ្នាំ១៧៩៣។ សាធារណរដ្ឋទី១ មានរដ្ឋធម្មនុញដំបូងរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ១៧៩៣ ដោយអំណាចគ្រប់គ្រងប្រទេសមួយភាគធំត្រូវបានប្រគល់ឲ្យសភាជាតិក្នុងការចាត់ចែងដូចជាការចេញច្បាប់ និងក្រឹត្យជាដើម។ រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នវិញមានឈ្មោះថា «គណៈកម្មាធិការសុវត្ថិភាពសាធារណៈ» ដែលដឹកនាំដោយ Maximilien Robespierre ដើម្បីទប់ទល់ទៅនឹងអ្នករាជានិយមប្រឆាំងបដិវត្តន៍ ក៏ដូចជាសត្រូវបរទេសដែលចង់កម្ទេចសាធារណរដ្ឋក្មេងខ្ចី ព្រោះរបបថ្មី ជាការគំរាមដល់របបរាជានិយមផ្តាច់ការដទៃនៅអឺរ៉ុប។ ការស្បថបង្កើតរដ្ឋសភាបារាំង ក្នុងតារាងវាយតេនីស។ រូបភាព៖Smithsonian ក្រោមការដឹកនាំរបស់ Robespierre ពីឆ្នាំ១៧៩៣ ដល់១៧៩៤ បារាំងស្ថិតក្នុងសម័យកាលកាប់សម្លាប់(Reign of Terror) ដែល Robespierre និងបក្សពួកចាប់ឃុំខ្លួនអ្នកប្រឆាំងរាប់សែនអ្នក និងសម្លាប់មនុស្សចំនួនមួយសែនប្រាំពីរម៉ឺននាក់។ សម័យកាលនេះបញ្ចប់ទៅក្រោយពេល Robespierre ត្រូវបានកាត់ទោសប្រហារជីវិតដោយកាត់ក្បាលនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៧៩៤។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៧៩៥ ដល់១៧៩៩ បារាំងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សភា២ថ្នាក់ ដែលសភាជាន់ទាបមានសមាជិក៥០០នាក់ និងសភាជាន់ខ្ពស់មានសមាជិក២៥០នាក់ រីឯអំណាចនីតិប្រតិបត្តិស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បុគ្គលប្រាំរូប។ បារាំង បន្តមានវិបត្តិនយោបាយផ្ទៃក្នុង ហើយសង្គ្រាមជាមួយបរទេសនៅតែបន្ត។ នៅឆ្នាំ១៧៩៩ របៀបគ្រប់គ្រងថ្មីមួយទៀតលេចរូបឡើងដោយរដ្ឋប្រហារ ពេលនោះឧត្តមសេនីយ៍ ណាប៉ូឡេអុង បូណាប៉ាត ដឹកនាំបារាំង។ នៅឆ្នាំ១៨០៤ សាធារណរដ្ឋបារាំងទី១ ត្រូវបានបញ្ចប់ ក្រោយពេល ណាប៉ូឡេអុង ប្រកាសខ្លួនជាអធិរាជបារាំង។ សាធារណរដ្ឋទី២ សាធារណរដ្ឋបារាំងទី២ មានអាយុត្រឹមតែមិនដល់៤ឆ្នាំផង ពោលពីឆ្នាំ១៨៤៨ ដល់១៨៥២។ មុននឹងឈានដល់ការបង្កើតសាធារណរដ្ឋទី២ បារាំងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងនៃរបបរាជានិយមជាថ្មីរហូតដល់ទៅ៤៤ឆ្នាំ ពោលគឺ ណាប៉ូឡេអុង (១៨០៤-១៨១៤) ល្វីសទី១៨ (១៨១៥-១៨២៤) សាលទី១០(១៨២៤-១៨៣០) និងល្វីហ្វីលីព (១៨៣០-១៨៤៨)។ ក្រោយការដាក់រាជ្យរបស់ស្តេច ល្វីស ហ្វីលីព ដែលបណ្តាលមកពីបដិវត្ត បក្សនយោបាយបារាំងសម្រេចបង្កើតសាធារណរដ្ឋទី២ ដោយមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីដោយផ្ទាល់នៅឆ្នាំ១៨៤៨ ដោយមានអាណត្តិ៤ឆ្នាំ និងមិនអាចឈរឈ្មោះជាថ្មីបានឡើយ។ ប្រធានាធិបតីដំបូងនៃសាធារណរដ្ឋទី២ គឺណាប៉ូឡេអុងទី៣ ដែលជាក្មួយបង្កើតរបស់អធិរាជណាប៉ូឡេអុង។ នៅខែធ្នូឆ្នាំ១៨៥១ ណាប៉ូឡេអុងទី៣ ប្រកាសខ្លួនជាអធិរាជ និងកាន់អំណាចរហូតដល់ឆ្នាំ១៨៧០ ក្រោយចាញ់សង្គ្រាមជាមួយព្រូស្យា(Prussia) ហើយត្រូវសភាបារាំងបោះឆ្នោតទម្លាក់ចេញពីតំណែង និងបង្កើតសាធារណរដ្ឋទី៣។ អធិរាជណាប៉ូឡេអុងទី៣ ជួបអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ ប៊ីស្មាក់ ក្រោយត្រូវចាប់ខ្លួន។ សាធារណរដ្ឋទី៣ សាធារណរដ្ឋបារាំងទី៣ មានអាយុកាល៧០ឆ្នាំ គឺពីឆ្នាំ ១៨៧០ ដល់១៩៤០ ដោយមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញក្នុងឆ្នាំ១៨៧៥។ សាធារណរដ្ឋនេះ មានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលបែបសភានិយម មានរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា រីឯនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានអំណាចច្រើន ខណៈប្រធានាធិបតីត្រឹមតែជានិមិត្តរូបតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំ នៃរបបសាធាណរដ្ឋទី៣នេះ បារាំងតែងតែជួបវិបត្តិនយោបាយជារឿយៗ ដោយមានការដោះដូរគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីយ៉ាងហោចណាស់១០៧ដងក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំ។ប៉ុន្តែសាធារណរដ្ឋទី៣ ក៏ជាពេលដែលបារាំងឃើញការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ច និងពង្រីកដែនអាណានិគមរបស់ខ្លួនផងដែរ។ សាធារណរដ្ឋទី៣ បញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៤០ ក្រោយអាល្លឺម៉ង់វាយលុកចូលកាន់កាប់បារាំង ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ សាធារណរដ្ឋទី៤ សាធារណរដ្ឋបារាំងទី៤ កើតឡើងក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ពីឆ្នាំ១៩៤៦ ដល់១៩៥៨។ មិនខុសពីសាធារណរដ្ឋទី៣ សាធារណរដ្ឋទី៤នេះកាន់យកប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលបែបសភានិយម។ ប៉ុន្តែការជ្រើសរើសប្រព័ន្ធនេះ បណ្តាលឲ្យមានគណបក្សច្រើន ដែលជាហេតុពិបាកក្នុងការរក្សារដ្ឋាភិបាលចម្រុះមួយឲ្យមានស្ថិរភាព។ ជាមធ្យម រដ្ឋាភិបាលមានអាយុត្រឹមតែ៦ខែ ចំណែកឯនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានដល់ទៅ១៦រូប ក្នុងរយៈពេល១២ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែការរំលាយសាធារណរដ្ឋទី៤ នៅឆ្នាំ១៩៥៨ នេះមិនមែនបណ្តាលមកពីអស្ថិរភាពរដ្ឋាភិបាលទាំងស្រុងឡើយ។ មួយផ្នែកធំគឺបណ្តាលមកពីរដ្ឋប្រហាររបស់ទាហានបារាំង ជុំវិញការគ្រប់គ្រងអាល់ហ្សេរី។ អាល់ហ្សេរី ជាដែនដីអាណានិគមដែលនៅជិតបារាំងជាងគេបង្អស់ និងមានជនជាតិអឺរ៉ុបរស់នៅជាង១លាននាក់។ សង្គ្រាមឯករាជ្យអាល់ហ្សេរីផ្ទុះឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៥៤ ដោយបារម្ភខ្លាចក្រែងរដ្ឋាភិបាលបារាំងបោះបង់អាល់ហ្សេរី ដូចដែនដីឥណ្ឌូចិន ទាហានបារាំងធ្វើរដ្ឋប្រហារចូលគ្រប់គ្រងអាល់ហ្សេរីជំនួសរដ្ឋាបាលស៊ីវិល នៅថ្ងៃទី១៣ ឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៨ និងបន្តមកកាន់កាប់កោះ Corsica នៅភាគខាងត្បូងបារាំងនាថ្ងៃទី២៤ ឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៨។ កងទ័ពបារាំងទាមទារផងដែរឲ្យឧត្តមសេនីយ៍ ហ្សាល ដឺហ្គោល ដឹកនាំបារាំងវិញ បើពុំដូច្នេះទេក្រុមកងទ័ពនឹងចូលកាន់កាប់រដ្ឋធានីប៉ារីស។ ប្រឈមនឹងស្ថានការណ៍ទាន់ហន់នេះ រដ្ឋាភិបាលបារាំងយល់ព្រមនឹងការទាមទារ ដោយបោះឆ្នោតរំលាយសភា និងប្រគល់អំណាចឲ្យឧត្តមសេនីយ៍ ដឺហ្គោល ដឹកនាំបង្កើតសភាធម្មនុញ្ញ និងព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញមួយថ្មី។ សាធារណរដ្ឋទី៥ នៅថ្ងៃទី៤ តុលា ឆ្នាំ១៩៥៨ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃថ្មីមួយត្រូបានអនុម័ត ដែលឈានដល់ការបង្កើតសាធារណរដ្ឋទី៥។ សាធារណរដ្ឋទី៥នេះ ជារបបពាក់កណ្តាលប្រធានាធិបតីនិយម ផ្ទុយពីសាធារណរដ្ឋទី៣ និងទី៤។ សាធារណរដ្ឋទី៥ ផ្តល់អំណាចច្រើនដល់ប្រធានាធិបតីដើម្បីបង្ការការជាប់គាំងនយោបាយជាពិសេសវិស័យការបរទេស និងយោធា ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា។ អតីតប្រធានាធិបតីបារាំង ហ្សាល ដឺហ្គោល។រូបភាព៖AFP ប្រធានាធិបតី ឡើងកាន់អំណាចតាមរយៈការបោះឆ្នោតជាសកល។ ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវទទួលសេចក្តីទុកចិត្តពីសភា។ ប្រធានាធិបតីទី១ នៃសាធារណរដ្ឋបារាំងគឺឧត្តមសេនីយ៍ហ្សាល ដឺហ្គោល តែម្ដង៕	បារាំង មានឈ្មោះជាផ្លូវការថាជាសាធារណរដ្ឋបារាំង។ នៅឆ្នាំ១៧៩២ មហាអំណាចអឺរ៉ុបនេះបានប្រកាសបង្កើតរបបសាធារណរដ្ឋក្រោយផ្តួលរបបរាជានិយមផ្តាច់ការចោលនៅឆ្នាំ១៧៨៩។ ជាប្រទេសប្រកាន់របបសាធារណរដ្ឋ បារាំងក៏ហៅរបបគ្រប់គ្រងនៃរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នជា សាធារណរដ្ឋទី៥ដែរ។
បើតាម TheGuardian ក្លិប Nantes បានសម្រេចតែងតាំងលោក Claudio Ranieri ជាគ្រូថ្មីបើទោះបីប្រព័ន្ធបាល់ទាត់នៃលីកកំពូលបារាំង Ligue 1 មួយនេះមិនអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមនិមួយៗមានអ្នកដឹកនាំមានវ័យលើសពី៦៥ឆ្នាំឡើងទៅ ស្របពេលដែលអតីតអ្នកចាត់ការទូទៅក្រុម Leicester Cityនេះមានវ័យ៦៥ឆ្នាំដែរនោះ។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអ៊ីតាលីរូបនេះ ធ្លាប់បានដឹកនាំ Leicester លើកពានកំពូល Premier League ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អង់គ្លេសកាលពីរដូវកាល២០១៥-២០១៦ ប៉ុន្តែលោកត្រូវបានក្រុមកញ្ជ្រោងខៀវបញ្ចប់តំណែងជាអ្នកចាត់ការទូទៅកាលពីខែកុម្ភៈកន្លងទៅ ក្រោយដឹកនាំមិនបានល្អនៅរដូវកាលនេះ។ លោក Ranieri ត្រូវមកជំនួសតំណែងលោក Sergio Conceicao ដែលចាកចេញពី Nantes ដើម្បីទៅដឹកនាំក្រុម FC Porto វិញ។ សូមបញ្ជាក់ថា អតីតគ្រូបង្វឹក Chelsea និង Juventus នេះ ក៏ធ្លាប់ដឹកនាំក្រុមនៅបារាំងដែរ ពោលគឺបានជួយ Monaco ឲ្យឡើងពីក្របខណ្ខទី២ មកលីកកំពូលរបស់បារាំងវិញក្នុងរដូវកាល ២០១២-២០១៣ ហើយបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ថែមទៀតផង៕	លោក Claudio Ranieri ត្រូវបានតែតាំងជាអ្នកចាត់ការទូទៅថ្មីក្រុម Nantes នៃលីកកំពូលបារាំងជាផ្លូវការ។
Chelsea ដែលជាក្រុមដ៏ខ្លាំងមួយប្រចាំអង់គ្លេស រដូវកាលថ្មីនេះពួកគេបានបង្ហាញសាច់ដុំផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីទិញកីឡាករចូលក្លិបក្នុងរដូវកាល ២០២២-២៣ នេះជាមួយទំហំទឹកប្រាក់ដ៏ច្រើនមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ក្រោមការដឹកនាំរបស់ម្ចាស់ក្លិបថ្មីលោក Todd Beohly។ Enzo Fernandez ជាកីឡាករវ័យក្មេងដែលឈ្នះពានរង្វាន់កីឡាករវ័យក្មេងល្អប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 (The Young Player Award) ផ្លាស់ទៅ Chelsea ក្នុងតម្លៃបំបែកកំណត់ត្រា Premier League ថែមទៀត។ ផ្ទេរក្នុងតម្លៃដ៏ថ្លៃមិនធ្លាប់មានពីមុនមកក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តអង់គ្លេស Enzo Fernandez ទទួលបានកុងត្រារយៈពេល ៨ឆ្នាំ កន្លះពីក្រុមតោខៀវ។ Chelsea ម្ចាស់ Champions League ២សម័យកាល ក៏ក្លាយជាក្រុមដែលបានចំណាយប្រាក់ច្រើនបំផុតក្នុងទីផ្សារដោះដូរពាក់កណ្តាលរដូវកាលនេះ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៣៧០លានដុល្លារ លើការនាំចូលកីឡាករចំនួន ៩រូប។ ក្រៅពី Enzo Fernandez ដែលបំបែកកំណត់ត្រាប្រចាំក្របខណ្ឌ Premier League ក្នុងនាមកីឡាករថ្លៃបំផុត ក្លិបក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United មានកីឡាករដល់ទៅ ៥នាក់ស្ថិតក្នុងចំណោមកីឡាករដែលធ្លាប់ផ្ទេរជាកំណត់ត្រាផងដែរ។ ខាងក្រោមនេះជាកីឡាករចំនួន ១០រូបដែលមានតម្លៃការផ្ទេរថ្លៃបំផុតប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ Premier League៖ ១/ Enzo Fernandez តម្លៃ ១៣១,៥លានដុល្លារ ពី Benfica ទៅ Chelsea ២/ Jack Grealish តម្លៃ ១១៨លានដុល្លារ ពី Aston Villa ទៅ Manchester City ៣/ Romelu Lukaku តម្លៃ ១០៩លានដុល្លារ ពី Inter Milan ទៅ Chelsea ៤/ Mykhailo Mudryk តម្លៃ ១០៨លានដុល្លារ ពី Shakhtar Donetsk ទៅ Chelsea ៥/ Paul Pogba តម្លៃ ១០១លានដុល្លារ ពី Juventus ទៅ Manchester United ៦/ Anthony Santos តម្លៃ ៩២លានដុល្លារ ពី Ajax ទៅ Manchester United ៧/ Harry Maguire តម្លៃ ៨៤,៤លានដុល្លារ ពី Leicester City ទៅ Manchester United ៨/ Jadon Sancho តម្លៃ ៨២,៣លានដុល្លារ ពី Borussia Dortmund ទៅ Manchester United ៩/ Romelu Lukaku តម្លៃ ៨២លានដុល្លារ ពី Everton ទៅ Manchester United ១០/ Virgil Van Dijk តម្លៃ ៧៧,៨លានដុល្លារ ពី Southampton ទៅ Liverpool៕	កំណត់ត្រាថ្មីនៃការផ្ទេរកីឡាករនៅក្របខណ្ឌ Premier League បានកត់ត្រាជាថ្មីក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ នេះបន្ទាប់ពី Chelsea បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងនាំយកកីឡាករ Enzo Fernandez ពីក្រុម SL Benfica ក្នុងតម្លៃ ១៣១,៥លានដុល្លារ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៣។
១. មិនធ្វើលំហាត់ប្រាណសោះ ការអង្គុយ ឬគេងយូរៗមិនធ្វើអ្វីសោះ គឺមិនល្អឡើយចំពោះសន្លាក់។ នេះក៏ព្រោះតែលំហូរឈាមទៅកាន់សន្លាក់ត្រូវបានកាត់បន្ថយនៅពេលអ្នកមិនធ្វើសកម្មភាពរាងកាយអ្វីសោះ។ ខណៈនេះសន្លាក់នឹងត្រូវខ្វះការផ្គត់ផ្គង់នូវអុកស៊ីសែន ព្រមទាំងសារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីរក្សាភាពរឹងមាំសុខភាពល្អ។ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណទៀងទាត់ ឬរាងកាយមានភាពសកម្មពិតជាអាចជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាសន្លាក់បានយ៉ាងប្រសើរ។ ២. ចៀសវាងអាហារមួយចំនួនដែលបង្កការរលាក រួមមានអាហារផ្អែម ឬមានផ្ទុកជាតិស្ករខ្ពស់ អាហារចៀនបំពង សាច់ក្រហម និងសាច់កែច្នៃជាដើមដែលសុទ្ធតែងាយនឹងបណ្ដាលឱ្យសន្លាក់មានការឈឺចាប់ដោយបង្កការរលាកក្នុងរាងកាយ។ ៣. ការជក់បារី បារីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុពុលច្រើនប្រភេទដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កោសិកាគ្រាប់ឈាមនិងបំផ្លាញសសៃឈាម។ ជាលទ្ធផលសន្លាក់នឹងមិនអាចទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់អុកស៊ីសែននិងសារធាតុចិញ្ចឹមដែលដឹកនាំដោយឈាមគ្រប់គ្រាន់។ លើសពីនេះទៅទៀតការជក់បារីក៏បន្ថយប្រសិទ្ធភាពនៃថ្នាំមួយចំនួនសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺរលាកសន្លាក់ផងដែរ។ ៤. ស្ត្រេសសឹងគ្រប់ពេល ការរលាកអាចបណ្ដាលឱ្យសន្លាក់ឈឺចាប់និងហើម ហើយស្ត្រេស គឺជាអ្វីមួយដែលបង្កការរលាកក្នុងរាងកាយ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកគួរព្យាយាមស្វែងរកវិធីដ៏មានប្រសិទ្ធភាពដើម្បីគ្រប់គ្រងភាពស្ត្រេស ប្រសិនបើចង់រក្សាបាននូវសុខភាពសន្លាក់ល្អប្រសើរមិនឈឺចាប់។ ៥. ស្ពាយកាតាប ឬកាបូបធ្ងន់ៗពេក ទម្លាប់ស្ពាយកាតាប ឬកាបូបធ្ងន់ៗពេក គឺមិនល្អសោះឡើយចំពោះសុខភាពសន្លាក់។ សូម្បីតែសន្លាក់ត្រង់-កនិងស្មា ព្រមទាំងខ្នងក៏នឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ដែរ! ៦. រំលងមិនទទួលទានអាហារដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូមនិងវីតាមីន D ទាំងកាល់ស្យូមនិងវីតាមីន D គឺសុទ្ធតែចាំបាច់សម្រាប់សុខភាពឆ្អឹងនិងសន្លាក់រឹងមាំប្រសើរ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកគួរព្យាយាមរួមបញ្ចូលអាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូមនិងវីតាមីន D ក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃដើម្បីចៀសផុតបញ្ហាសន្លាក់។ ៧. ធាត់ជ្រុល ភាពធាត់ជ្រុលមិនត្រឹមតែអាក្រក់ចំពោះសន្លាក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺសុខភាពរាងកាយទាំងមូល។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូររក្សាទម្ងន់ត្រឹមត្រូវមួយដោយជ្រើសរើសរបបអាហារមានសុខភាពល្អនិងព្យាយាមធ្វើលំហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់។ ៨. កម្រិតការទទួលទានអាហារប្រៃ ការទទួលទានអាហារប្រៃច្រើនមិនត្រឹមតែផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបេះដូងនិងសម្ពាធឈាមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជះឥទ្ធិពលលើសន្លាក់បង្កការឈឺចាប់ផងដែរ។ នោះក៏ព្រោះតែសូដ្យូមប្រមូលផ្ដុំសារធាតុរាវ ឬជាតិទឹកក្នុងសន្លាក់ដែលនាំឱ្យសន្លាក់ងាយនឹងហើម ហើយឈឺចាប់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃមួយចំនួនអាចជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យបារម្ភចំពោះសុខភាពសន្លាក់។ ថាតើទម្លាប់ទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីទម្លាប់ដែលអ្នកគួរកែប្រែដើម្បីរក្សាភាពរឹងមាំនៃសន្លាក់ ៖
នៅកម្ពុជា កម្រិតទឹកភ្លៀងនឹងថមថយចុះ នៅក្នុងអំឡុងពេលកូនរដូវប្រាំង ដែលនឹងកើតមានចាប់ពីពាក់កណ្ដាលខែ រហូតទៅដាច់កក្កដានេះ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដានេះ ដែលបន្តអំពាវនាឲ្យពលរដ្ឋ យកចិត្តទុកដាក់រក្សាទឹកទុកប្រើប្រាស់សម្រាប់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ក៏ដូចជាការបង្កបង្កើនផលផងដែរ។ ក្រសួងធនធានបញ្ជាក់ទៀតថា ក្រោយផុតកូនរដូវប្រាំង ទើបស្ថានភាពអាកាសធាតុត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញ ដោយអាចមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយបានល្អ លើផ្ទៃប្រទេស ជាមួយបរិមាណទឹកភ្លៀងពីមធ្យមទៅច្រើន។ជាមួយគ្នានេះ ខេត្តមួយចំនួនដែលមានភូមិសាស្ត្រនៅទីទំនាបក្បែរតំបន់ជួរភ្នំ តំបន់ខ្ពង់រាប តំបន់ជាប់ផ្លូវទឹក និងតំបន់មាត់សមុទ្រ ប្រឈមខ្ពស់នឹងជំនន់ទឹកភ្លៀង ដែលបណ្តាលមកពីការធ្លាក់ភ្លៀងច្រើនលើសលប់ផងដែរ៕	ដោយ៖ ង៉ាយ ណៃ
នៅពេលមនុស្សម្នាក់តែងតែគិតថាធ្វើម៉េចទើបមានផ្ទៃពោះច្រើន វានឹងអាចបង្កើតជាសម្ពាធក្នុងអារម្មណ៍អ្នកមួយ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យនៅពេលដែលអ្នករួមភេទ អ្នកនឹងអាចនាំយកសម្ពាធអារម្មណ៍ទាំងនេះមកជាមួយ នោះវានឹងមិនងាយធ្វើឲ្យអ្នកមានផ្ទៃពោះឡើយ ដោយសារតែអ្នករួមភេទដោយមានអារម្មណ៍តានតឹង។ ដូចនេះអ្នកគួរតែបន្ធូរអារម្មណ៍ ហើយកុំគិតច្រើនពីបញ្ហាទាំងនេះ ដោយទុកវាជារឿងធម្មតា។ ម្យ៉ាងទៀតអ្នកត្រូវតែក្តោបក្តាប់ឲ្យជាប់នៅពេលវេលាដែលអូវុលកើតថ្មី ព្រោះវាមិនអាចនៅយូរក្នុងរាងកាយមនុស្សស្រីបានឡើយ ដោយក្រោយពេលដែលកើតហើយចំនួន២ថ្ងៃ វានឹងងាប់ទៅវិញ។ អ្នកអាចដឹងពីថ្ងៃនៃកំណកំណើតអូវុលតាមរយៈថ្ងៃមករដូវអ្នកនៅខែក្រោយ។ នៅមុនថ្ងៃអ្នកមករដូវខែក្រោយចំនួន១៤ថ្ងៃ ហើយនៅមុនថ្ងៃទី១៤នោះចំនួន៤ថ្ងៃ ឬក្រោយថ្ងៃទី១៤នោះចំនួន១ថ្ងៃ គឺជាថ្ងៃដែលអូវុលរីកលូតលាស់ ដូចនេះអ្នកអាចរួមភេទនៅថ្ងៃនោះបាន នោះស្ពែម៉ាតូសូអ៊ីត និងអូវុលនឹងបានជួបគ្នាដែលអាចបង្កើតបានជាកូនបាន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	មានមនុស្សមួយចំនួននៅពេលដែលចង់មានផ្ទៃពោះបែរជាមិនមានទៅវិញ រីឯអ្នកខ្លះវិញពេលដែលមិនចង់មានបែរជាមានទៅវិញ។ ដូចនេះតើទាំងនេះមកពីមូលហេតុអ្វីទៅ? ហើយធ្វើម៉េចទើបអាចស្រាយចម្ងល់ទាំងនេះបាន?
កាលពីឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅ ក្រសួងសុខាភិបាលវៀតណាម បានដាក់ស្នើសេចក្តីព្រាងច្បាប់មួយ ដែលនឹងហាមប្រាមការលក់គ្រឿងស្រវឹងនានាលើប្រព័ន្ធអនឡាញ ដែលមានផ្ទុកជាតិអាល់កុលលើសពី១៥ភាគរយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអនឡាញវៀតណាម Vietnam Express ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមអ្នកតាក់តែងច្បាប់វៀតណាម បានតស៊ូមតិគ្នាយ៉ាងក្តៅគគុកលើសំណើច្បាប់នេះ។ ក្រោយមក ការរិះគន់ទាក់ទិននឹងសំណើនេះ ត្រូវបានលើកឡើង ដោយពួកគេ អះអាងថា ការហាមប្រាមបែបនេះ នឹងប្រឆាំងទៅនឹងនិន្នាការអន្តរជាតិ និងប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមរយៈប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក (E-commerce) ។ តាម Vietnam Express គណៈកម្មាធិការសភាជាតិទទួលបន្ទុកកិច្ចការសង្គមវៀតណាម នៅថ្ងៃទី ២៣ ខែឧសភា បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ខ្លួន បានសម្រេចលុបចោលក្រិត្យនេះចេញ ក្រោយពីស្តាប់ការយល់ឃើញរបស់ក្រុមអ្នកតាក់តែងច្បាប់វៀតណាមទាំងនោះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការផ្លាស់ប្តូរខ្លះ ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់កំណែថ្មីចុងក្រោយបង្អស់។ ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹង ដែលមានផ្ទុកជាតិអាល់កុលតិចជាង ១៥ភាគរយ នឹងត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យផ្សាយលើទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុ។ ប៉ុន្តែ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មទាំងនេះ ពុំត្រូវចាក់ផ្សាយជាដាច់ខាតចន្លោះពីម៉ោង ៧ ដល់ ៨ យប់ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ សូមបញ្ជាក់ថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ គ្រោងដាក់ឲ្យពិភាក្សា និងបោះឆ្នោតនៅចុងបញ្ចប់នៃសម័យប្រជុំសភាវៀតណាមដែលដំណើរការចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភាដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។ គ្រឿងស្រវឹង ជាពិសេស ស្រាបៀរ ត្រូវបានទទួលទានយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ទិន្នន័យដែលប្រមូលបានដោយក្រសួងសុខាភិបាលវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ២០១៧ បង្ហាញឲ្យដឹងថា ប្រជាជនវៀតណាម ផឹកស្រាបៀរ ៤,១ពាន់លានលីត្រ ក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសនេះក្លាយជាប្រទេសផឹកគ្រឿងស្រវឹងធំបំផុត ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ក្នុងតំបន់អាស៊ី បន្ទាប់ពី ជប៉ុន និងចិន៕	វៀតណាម បានលុបចោលសំណើក្រិត្យមួយ ដែលហាមឃាត់ការលក់គ្រឿងស្រវឹងលើអនឡាញ ។ ការសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីអ្នកតាក់តែងច្បាប់វៀតណាម រិះគន់ថា ការធ្វើបែបនេះ គឺប្រឆាំងទៅនឹងនិន្នាការអន្តរជាតិ ។ យ៉ាងណាមិញ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងលើទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុ នឹងត្រូវហាមឃាត់ចន្លោះពីម៉ោង ៧ ដល់ ៨ យប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
ខាងក្រោមនេះជាតួលេខវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅតាម បណ្តា-ខេត្ត ដោយផ្អែកលើរបាយការណ៍របស់ខេត្តនីមួយ៖ បន្ទាយមានជ័យ៖ ឆ្លងថ្មី៨០នាក់ ភាគច្រើននៅប៉ោយប៉ែត និងសះស្បើយ ១៤១នាក់ រដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានប្រកាសរកឃើញមនុស្ស៨០នាក់ទៀត វិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ដែលភាគច្រើនជាអ្នកប៉ោយប៉ែត។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងទាំងនេះ មាន ១២នាក់ ជាពលករខ្មែរ ដែលទើបមកពីប្រទេសថៃ អ្នកបម្រើការនៅកាស៊ីណូ, កម្មកររោងចក្រ និងអាជីវករ។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានករណីឆ្លងនៅពន្ធនាគារ ១នាក់ដែរ។ រដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក៏បានប្រកាសថាមានអ្នកជំងឺ ចំនួន ១៤១នាក់បានជាសះស្បើយផងដែរ។ ព្រះសីហនុ៖ ៦៥នាក់ ជាកម្មកររោងចក្រ និងអាជីវករ ខេត្តព្រះសីហនុ បានបន្តរកឃើញអ្នកឆ្លងថ្មី ៦៥នាក់ទៀត ដែលជាកម្មករោងចក្រ និងអាជីវករព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារពួកគេ។ តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងថ្មីទាំង ៦៥នាក់នេះ មាន៤៦នាក់រស់នៅឃុំបិតត្រាំង, ឃុំវាលរេញ, ឃុំព្រៃនប់,ឃុំអូរឧកញ៉ាហេង និងឃុំរាម ស្រុកព្រៃនប់។ ១២នាក់រស់នៅសង្កាត់លេខ១ ក្រុងព្រះសីហនុ, សង្កាត់លេខ៤ចំនួន ៦នាក់, សង្កាត់លេខ៣ ចំនួន ១នាក់។ តាកែវ៖ ៤៩នាក់ ភាគច្រើនជាកម្មកររោងចក្រ ខេត្តតាកែវ បន្តរកឃើញអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ចំនួន ៤៩នាក់ ដែលភាគច្រើនជាកម្មកររោងចក្រសាន់បូ និងអាជីវករផ្សារសំរោងយ៉ោង។ តាមរដ្ឋបាលខេត្តតាកែវ អ្នកវិជ្ជមាន ៤២នាក់ រស់នៅស្រុកបាទី , ៤នាក់នៅស្រុកព្រៃកប្បាស, ២នាក់នៅស្រុកគិរីវង្ស និង១នាក់នៅស្រុកសំរោង។ កោះកុង៖ រកឃើញ៣០នាក់ សុទ្ធតែរស់នៅស្រុកស្រែអំបិល ពលរដ្ឋ ៣០នាក់ទៀតមានតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ដែលក្នុងនោះមានកុមារ និងទារកសរុប៧នាក់ផង។ តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្ត អ្នកវិជ្ជមានទាំងអស់សុទ្ធតែមានទីលំនៅក្នុងស្រុកស្រែអំបិល ដែលមាននៅឃុំជីខ ,ឃុំដងពែង ,ឃុំបឹងព្រាវ និងឃុំស្រែអំបិល។ ក្រៅពីបង្ហាញតួលេខឆ្លងប្រចាំថ្ងៃទី២៤ ឧសភា រដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង ក៏បានបញ្ចូលករណីឆ្លងនាថ្ងៃទី២២ និងទី២៣ ឧសភា ដែរ ដែលពីរថ្ងៃនេះ មានអ្នកឆ្លងសរុប៣៣នាក់ សុទ្ធតែជាអ្នកស្រុកស្រែអំបិលទាំងអស់។ កំពង់ស្ពឺ៖ ២០នាក់បន្ថែម សះស្បើយ៧នាក់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានរកឃើញមនុស្ស ២០នាក់ទៀតវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ក្នុងនោះមានកុមារី២នាក់ផងដែរ។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លង ភាគច្រើនជាស្ត្រី និងដែល៩នាក់នៅសំរោងទង, ៧នាក់ រស់នៅស្រុកឧត្តុង្គ, ២នាក់នៅស្រុកថ្ពង,១នាក់នៅស្រុកគងពិសី និង១នាក់ទៀតជាអ្នកស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក៏បានប្រកាសករណីសះស្បើយសរុប ៧នាក់ផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកជាសរុបមាន១១៧នាក់។ បាត់ដំបង៖ ១៦នាក់ ដែល៩នាក់ជាពលករមកពីប្រទេសថៃ ក្នុងចំណោមមនុស្សទាំង១៦នាក់ ដែលមានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩នោះ មាន៩នាក់ជាពលករខ្មែរដែលទើបត្រឡប់ពីប្រទេសថៃ និង៧នាក់ឆ្លងបន្តគ្នានៅក្នុងមូលដ្ឋាន។ បើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តក្នុងចំណោមពលរដ្ឋដែលទើបរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩នោះ មាន៥នាក់នៅស្រុកឯកភ្នំ, ៣នាក់នៅស្រុកសង្កែ និង៣នាក់រស់នៅក្រុងបាត់ដំបង។ ចំណែកស្រុកមោងឫស្សី ថ្មគោល បាណន់និងស្រុកភ្នំព្រឹក មានករណីថ្មី១នាក់រៀងខ្លួន ខណៈអ្នកវិជ្ជមានម្នាក់ទៀតមានទីលំនៅក្នុងស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប។ ជាមួយគ្នានេះរដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា មានអ្នកជំងឺ ៧នាក់បានជាសះស្បើយ ។ បច្ចុប្បន្ន ខេត្តបាត់ដំបងមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុប ១៥៥នាក់ ក្នុងនោះអ្នកសះស្បើយ ៥៩នាក់, ១នាក់ស្លាប់ និង៩៣នាក់ទៀតកំពុងបន្តព្យាបាល។ កំពង់ធំ៖ ១៤នាក់វិជ្ជមាន និងសះស្បើយ១១នាក់ មនុស្ស១៤នាក់ទៀត តេស្តវិជ្ជមាននៅកំពង់ធំ ក្នុងនោះមាន១២នាក់រស់នៅស្រុកតាំងគោក, ១នាក់នៅស្រុកស្ទោង និង១នាក់ទៀតនៅស្រុកប្រាសាទសំបូរ។ តាមរដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ធំ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងថ្មីទាំង១៤នាក់ ភាគច្រើនជាអ្នកដែលបានប៉ះពាល់ជាមួយអ្នកវិជ្ជមានកន្លងមក ខណៈ២នាក់ជាពលករមកពីប្រទេថៃ និង១នាក់ទៀតជាកម្មកររោងចក្រ។ មនុស្ស ១១នាក់បន្ថែមទៀត ក៏ត្រូវបានប្រកាសថាបានជាសះស្បើយពីជំងឺកូវីដ-១៩ ដែរ ក្នុងនោះស្រី៨នាក់។ បច្ចុប្បន្នកំពង់ធំ មានអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ សរុប ១៨៨នាក់ ក្នុងនោះ ៦៨នាក់សះស្បើយ ហើយ១២០នាក់កំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាល។ ព្រៃវែង៖ មាន៧នាក់ ក្នុងនោះ១នាក់មកពីថៃ និង១នាក់ពីភ្នំពេញ ខេត្តព្រៃវែង នៅតែបន្តរកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន ៧នាក់បន្ថែមទៀត ដែលក្នុងនោះ ៥នាក់ឆ្លងបន្តគ្នាក្នុងមូលដ្ឋាន ១នាក់ជាពលករទើបត្រឡប់ពីប្រទេសថៃ និង១នាក់ជាអ្នកដំណើរពីរាជធានីភ្នំពេញ។ តាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង ក្នុងចំណោមអ្នកវិជ្ជមានទាំង ៧នាក់នោះ មាន៣នាក់ជាអ្នករស់នៅស្រុកស្រុកពារាំង,២នាក់នៅស្រុកព្រះស្តេច ខណៈស្រុកពាមជរ និងស្រុកកញ្ជៀច រកឃើញ១នាក់រៀងខ្លួន។ ពោធិ៍សាត់៖ រកឃើញ៤នាក់ សុទ្ធតែជាអ្នកដំណើរពីភ្នំពេញ ៤ករណីដែលរកឃើញនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ មានប្រុស២នាក់ និងស្រី២នាក់ ហើយសុទ្ធតែអ្នកធ្វើដំណើរពីរាជធានីភ្នំពេញ។ តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់មន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ បច្ចុប្បន្នខេត្តនេះ មានករណីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ សរុប៩០នាក់ ក្នុងនោះជាសះស្បើយ ចំនួន១៧នាក់ ស្លាប់១នាក់ និង ៧២នាក់ទៀតកំពុងសម្រាកព្យាបាល។ ឧត្តរមានជ័យ៖ ឆ្លងថ្មី៣នាក់ជាពលករមកពីថៃ និងសះស្បើយ ៣នាក់ រដ្ឋបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យ បានប្រកាសថា ពលករខ្មែរដែលទើបត្រឡប់ពីប្រទេសថៃចំនួន ៣នាក់បន្ថែមទៀត ទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ពីការធ្វើតេស្តលើកទី២ នាថ្ងៃទី២៤ឧសភា។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងថ្មីទាំង៣នាក់នេះ មាន១នាក់មានទីលំនៅស្រុកចុងកាល់, ១នាក់នៅស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ និង១នាក់មានទីលំនៅក្នុងស្រុកស្រីស្នំ ខេត្តសៀមរាប។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានអ្នកជំងឺ៣នាក់ដែរ ដែលបានជាសះស្បើយពីជំងឺកូវីដ-១៩។ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ មានអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ សរុប ៣០នាក់ ក្នុងនោះនាំចូលពីបរទស ២៨នាក់។ អ្នកសះស្បើយ មាន៦នាក់ និង២៦នាក់ទៀតកំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាល។ ត្បូងឃ្មុំ៖ រកឃើញ៤នាក់ទៀត ដោយ២នាក់មកពីថៃ និង២នាក់មកពីព្រះសីហនុ ៤ករណីបន្ថែមនៅខេត្តត្បូងឃ្មុំនោះ មាន២នាក់ជាពលរដ្ឋដែលធ្វើដំណើរពីប្រទេសថៃ និង២នាក់ជាអ្នកដំណើរពីខេត្តព្រះសីហនុ។ តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋបាលខេត្ត ពលរដ្ឋមានអាសយដ្ឋាន នៅឃុំដារ ស្រុកមេមត់ ,១នាក់ មានអាសយដ្ឋាននៅឃុំល្ងៀង ស្រុកត្បូងឃ្មុំ និង១នាក់ទៀត រស់នៅសង្កាត់វិហារលួង ក្រុងសួង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ របាយការណ៍ទូទាំងប្រទេស គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកកើតកូវីដ-១៩ ចំនួន ២៦៣២៩នាក់ ដោយ សះស្បើយមាន ១៩០២២នាក់ និង ស្លាប់កើនដល់ ១៨៣នាក់៕	ជំងឺកូវីដ-១៩ នៅបន្តឆ្លងរាលដាលឥតស្រាកស្រាន្តនៅកម្ពុជា មិនត្រឹមតែនៅរាជធានីភ្នំពេញនោះទេ តាមបណ្តាខេត្ត ក៏បន្តរកឃើញករណីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ជារៀងរាល់ថ្ងៃដែរ។ នៅថ្ងៃទី២៤ឧសភា ខេត្តបន្ទាយមានជ័យរកឃើញ៨០ករណី ខេត្តព្រះសីហនុបន្តរកឃើញ ៦៥ករណី , តាកែវ រកឃើញអ្នកឆ្លងថ្មី ៤៩នាក់ទៀត ខណៈកោះកុង មាន៣០នាក់ កំពង់ស្ពឺ បន្តរកឃើញអ្នកឆ្លងថ្មី២០នាក់បន្ថែម។ បណ្តាខេត្តផ្សេងទៀត រួមមានបាត់ដំបង, កំពង់ធំ ពោធិ៍សាត់ ព្រៃវែង ត្បូងឃ្មុំ ក៏បន្តរកឃើញអ្នកឆ្លងថ្មីបន្ថែមទៀតដែរ។
កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអាហារដែលអ្នកគួរទទួលទានដើម្បីបង្កើនម៉ាសនៃសាច់ដុំឆាប់ ៖ ១. ស៊ុត ស៊ុត ជាប្រភេទនៃអាហារដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់ការកសាងបង្កើនសាច់ដុំមានសុខភាពល្អ។ ស៊ុតមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិប្រូតេអ៊ីនគុណភាពខ្ពស់ និងជាតិខ្លាញ់សុខភាពល្អ។ ដូច្នេះដើម្បីអាចកើនទម្ងន់ និងឡើងសាច់ដុំឆាប់រហ័ស ក៏ដូចជារក្សាបាននូវសុខភាពរាងកាយរឹងមាំ ចូរទទួលទានស៊ុតឱ្យបាន ៣ គ្រាប់ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ២. សាច់ទ្រូងមាន់ នោះក៏ព្រោះតែសាច់ទ្រូងមាន់មានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីននិងវីតាមីន B ខ្ពស់ ប៉ុន្តែជាតិខ្លាញ់និងកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អទាបដែលប្រសើរចំពោះសុខភាពរាងកាយទាំងមូល រួមទាំងសាច់ដុំ។ ៣. សាច់គោគ្មានខ្លាញ់ ជាអាហារដែលប្រសើរបំផុតជួយឱ្យឡើងសាច់ដុំឆាប់រហ័ស។ សាច់គោគ្មានខ្លាញ់មានផ្ទុក leucine និង creatine ដែលជាសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់សម្រាប់សាច់ដុំ និងការកើនឡើងនូវជាលិកាសាច់ដុំថ្មី។ទោះជាយ៉ាងណាការទទួលទានច្រើនពេកក៏មិនល្អដែរសម្រាប់សុខភាព។ ៤. ត្រីសម្បូរខ្លាញ់ ប្រភពដ៏ល្អបំផុតមួយនៃប្រូតេអ៊ីនគុណភាពខ្ពស់និងជាតិខ្លាញ់សុខភាពល្អនោះ គឺត្រីសម្បូរខ្លាញ់។ ត្រីដូចជាត្រីសាលម៉ុន និងធូណា មិនត្រឹមតែជួយក្នុងការបង្កើនសាច់ដុំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ចំពោះរាងកាយទាំងមូលតាមរយៈអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ ដែលវាមានផ្ទុក។ ៥. គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ដើម្បីបង្កើនម៉ាសសាច់ដុំគ្មានខ្លាញ់ចូរព្យាយាមទទួលទានគ្រាប់ធញ្ញជាតិមួយក្ដាប់ដៃពេញក្នុងមួយថ្ងៃជាប្រចាំ។ នោះក៏ព្រោះតែក្រៅពីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីនហើយនោះ គ្រាប់ធញ្ញជាតិក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុចិញ្ចឹមផ្សេងទៀតដែលរាងកាយត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីបង្កើនសាច់ដុំផងដែរ។ ៦. អង្ករសម្រូប ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃកាបូអ៊ីដ្រាតដែលចាំបាច់សម្រាប់ការលូតលាស់នៃសាច់ដុំគ្មានខ្លាញ់។ លើសពីនេះទៅទៀតអង្ករសម្រូបក៏មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីនផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	របបអាហារដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើនម៉ាសសាច់ដុំនិងភាពសកម្មរបស់រាងកាយ។ ប៉ុន្តែថាអាហារអ្វីខ្លះទៅដែលអាចជួយឱ្យឡើងសាច់ដុំគ្មានខ្លាញ់បានឆាប់រហ័សនិងល្អចំពោះសុខភាព?
គំនិតដ៏ឆ្លៀសវៃនៅពេលនោះ បានឈានដល់ទៅការបង្កើតក្រុមហ៊ុន Airbnb ដែលបច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុននេះមានទឹកប្រាក់ច្រើនជាង ៣០ពាន់លានដុល្លារ ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការលើសេវាកម្មស្នាក់នៅរាប់លានទីតាំង ក្នុងប្រទេសច្រើនជាង ១៩០ប្រទេស រាប់ចាប់ពីអាផាតមិន វីឡា ដល់អគារធំៗ និងផ្ទះលើមែកឈើ។ ខាងក្រោមនេះជារឿងសំខាន់ៗរបស់ក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មអនឡាញមួយនេះ ដែលបានគំរាមកំហែងដល់ឧស្សាហកម្មសណ្ឋាគារ។ ការចាប់ផ្ដើមដ៏សាមញ្ញ៖ -ចុងឆ្នាំ២០០៧ ខណៈបន្ទប់សណ្ឋាគារកក់ពេញអស់ទៅហើយ ដោយសារសន្និសីតមួយនៅ San Francisco លោក Brian Chesky និងលោក Joe Gebbia បានឆ្លៀតរកលុយបន្ថែម ដើម្បីសម្រាលបន្ទុកប្រាក់ឈ្នួលបន្ទប់ស្នាក់នៅរបស់ខ្លួន ដោយជួលពូកខ្យល់ និងបម្រើអាហារពេលព្រឹក (bed and breakfast) ដល់ភ្ញៀវ។ -នៅឆ្នាំ២០០៨ មិត្តរួមបន្ទប់ម្នាក់ទៀត គឺលោក Nathan Blecharczyk បានចូលរួមជាមួយអ្នកទាំងពីរនាក់នេះ ហើយបានបង្កើតសេវាកម្មស្នាក់នៅពូកខ្យល់ និងបម្រើអាហារពេលព្រឹក (Air Bed and Breakfast) ដោយបង្កើតវេបសៃ នៅពេលនោះ។ -ព្យាយាមឲ្យអាជីវកម្មខ្លួនដំណើរការ ស្ថាបនិកទាំង៣រូបនេះ បានបង្កើតភាពភ្ញាក់ផ្អើលមួយ ដោយលក់អាហារប្រអប់ដាក់ឈ្មោះថា«Obama-Os» និង«Capn McCains» ក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិករវាងលោក អូបាម៉ា និងលោក ចន ម៉ាក់ខេន ក្នុងតម្លៃ ៤០ដុល្លារក្នុងមួយប្រអប់។ ពេលនោះហើយ ដែលធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកគេមានថវិកាបន្តដំណើរទៅមុខទៀត និងចាប់ផ្ដើមមានឈ្មោះល្បី។ -ក្រុមហ៊ុននេះ បានប្ដូរឈ្មោះទៅជា Airbnb នៅឆ្នាំ២០០៩ ។ ក្នុងឆ្នាំនេះដែរ Airbnb បានទទួលការចូលហ៊ុនចំនួន ៦០ម៉ឺនដុល្លារពីក្រុមហ៊ុន Sequoia Capital បន្ទាប់ពីវិនិយោគិនផ្សេងទៀតបានបដិសេធបោះទុនជាមួយ។ បញ្ហាប្រឈម៖ -នៅឆ្នាំ២០១១ Airbnb ធ្វើប្រិតបតិ្តការក្នុង ៨៩ ប្រទេស និងបានផ្ដល់សេវាកម្មកក់បន្ទប់ ដល់ទៅច្រើនជាង ១លានយប់។ ក្រុមហ៊ុននេះបានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនដ៏ល្បីមួយ ដែលកាន់កាប់ថវិកាដល់ទៅ ១១២លានដុល្លារ ដែលទទួលបានពីវិនិយោគិនានា។ -នៅឆ្នាំ២០១២ Airbnb ប្រកាសថាការស្នាក់នៅច្រើនជាង ១០លានយប់ ត្រូវបានកក់ តាមរយៈសេវាកម្មរបស់ខ្លួន។ -នៅឆ្នាំនេះផងដែរ Airbnb ជួបបញ្ហា ដែលអតិថិជនមួយចំនួន ចាកចេញពីកន្លែងស្នាក់នៅដោយបន្សល់ទុកភាពរញ៉េរញ៉ៃ ពីការរៀបចំកម្មវិធីជប់លៀង និងសកម្មភាពមិនល្អដទៃទៀត។ ហេតុនេះហើយ ក្រុមហ៊ុននេះបានដាក់ចេញគោលនយោបាយធានាសងការខូចខាតដល់ម្ចាស់អចលនទ្រព្យ។ -នៅឆ្នាំ២០១៦ Airbnb បានប្រមូលថវិកាម្ដងទៀត ដែលបានធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុននេះមានតម្លៃដល់ទៅ ៣០ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងឆ្នាំនេះផងដែរ Airbnb បានសម្ពោធកម្មវិធី Trips ដែលជាសេវាកម្មអាចឲ្យភ្ញៀវទេសចរកក់សេវាក្នុងស្រុក និងសេវា ផ្សេងៗ។ -Airbnb បានប្រឈមបញ្ហា ដោយអាជ្ញាធរបានបង្ក្រាបលើម្ចាស់ផ្ទះមួយចំនួន ដែលបានប្រែក្លាយផ្ទះរបស់ខ្លួនទៅជាសណ្ឋាគារ។ -ចុងឆ្នាំ២០១៦ Airbnb បានអនុវត្តគោលនយោបាយទប់ស្កាត់ការរើសអើងពូជសាសន៍ ពីសំណាក់ម្ចាស់ផ្ទះ បន្ទាប់ពីមានការត្អូញត្អែរពីអតិថិជន។ -នៅឆ្នាំ២០១៧ Airbnb បានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Resy ដើម្បីផ្ដល់សេវាកក់តុកញ៉ាំអាហារនៅភោជនីយដ្ឋានចំនួន ៧០០ ក្នុង ១៦ទីក្រុងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ -ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ Airbnb ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានចំណេញ ៩៣លានដុល្លារលើប្រាក់ចំណូល ២,៦ពាន់លានដុល្លារ។ -ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដោយសារការវាយប្រហារជាសកលចំពោះអាជីវកម្មអនឡាញ ដែលបានរំខានដល់ឧស្សាហកម្មប្រពៃណី Airbnb ត្រូវបានបង្ខំឲ្យលុបចោលការកក់រាប់ពាន់ ក្នុងប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីឲ្យស្របនឹងច្បាប់ថ្មី៕	មួយទស្សវត្សរ៍កន្លងទៅ មិត្តរួមបន្ទប់ពីរនាក់នៅទីក្រុង San Francisco បានឆ្លៀតរកលុយ តាមរយៈការប្រែក្លាយបន្ទប់អាផាតមិនរបស់ខ្លួនទៅជាបន្ទប់ស្នាក់នៅ១យប់សម្រាប់ភ្ញៀវ ខណៈពេលមានការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សន្និសីទមួយនៅទីនោះ ដែលសណ្ឋាគារមានភ្ញៀវពេញអស់ទៅហើយ។
យើងដឹងហើយថា ការទស្សនាកម្មវិធីទូរទស្សន៍ គឺជាសកម្មភាពមួយដ៏ពេញនិយមបំផុត នាពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយយើងតាមដាននៅកម្មវីធី ដែលយើងពេញចិត្តដូចជា កីឡា រឿងភាគ ខ្សែភាពយន្ត ឬកម្មវីធីល្បីៗជាច្រើនទៀត។ តែសព្វថ្ងៃនេះ ការទស្សនាកម្មវិធីទូរទស្សន៍ មានការផ្លាស់ប្តូរ ពីការទស្សនានៅគេហដ្ឋាន មកជាការទស្សនា តាមរយៈទូរស័ព្ទដៃវិញម្តង។ ជាមួយទូរស័ព្ទ ស្មាតហ្វូន លោកអ្នកអាចទស្សនាការផ្សាយផ្ទាល់កម្មវិធីទូរទស្សន៍ បានគ្រប់ពេលវេលា និងគ្រប់ទីកន្លែង មិនថានៅគេហដ្ឋាន ឬ នៅទីសារធារណៈឡើយ។ ជាងនេះទៅទៀត ការទស្សនាទូរទស្សន៍ តាមរយៈ កម្មវិធី Splus គឺកាន់តែមានភាពងាយស្រួលជាង កម្មវិធីដទៃទៀត ដោយលោកអ្នកអាចទស្សនាទូរទស្សន៍លើទូរស័ព្ទដៃ ជាមួយរូបភាពច្បាស់កម្រិត HD និងការទស្សនាត្រឡប់ក្រោយបាន រហូតដល់៧ថ្ងៃ មានន័យថា ប្រសិនបើលោកអ្នកខកខាន មិនបានទស្សនាកម្មវីធីណាមួយ លោកអ្នក អាចចូលក្នុងកម្មវីធី Splus រួចជ្រើសរើសម៉ោង និងថ្ងៃដែលលោកអ្នកចង់ទស្សនានោះ ម្តងទៀតជាការស្រេច។ ហើយកម្មវិធី Splus នេះ ក៏មានការផ្តល់ជូនដោយឥតគិតថ្លៃ លើប៉ុស្តិ៍ជាតិមួយចំនួនផងដែរ។ លោកអ្នក អាចទាញយកកម្មវិធី Splus នេះ បានដោយគ្រាន់តែចូលទៅកាន់ PlayStore សម្រាប់ ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Android ឬ AppStore ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ iOS ហើយវាយពាក្យ Splus ជាការស្រេចដោយឥតគិតថ្លៃ។ សម្រាប់អតិថិជនដែលប្រើប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ Smart ទាំងអស់ អាចភ្ជាប់សេវាកម្ម Splus នេះបាន ដោយគ្រាន់តែភ្ជាប់គម្រោងណាមួយក៏បាន ក្នុងចំណោមគម្រោងទាំងបី ដូចជាគម្រោង ប៉ុស្តិ៍ក្នុងស្រុក ប៉ុស្តិ៍បរទេស និងប៉ុស្តិ៍ភាសាចិន ជាមួយលក្ខខណ្ឌងាយៗ។ សម្រាប់គម្រោង និងវិធីភ្ជាប់មានបីជម្រើសសម្រាប់លោកអ្នក៖ ចាំអីទៀត តោះ !! ចុះឈ្មោះគណនីជាមួយ Splus តាមរយៈក្រុមហ៊ុន Smart ដោយប្រើលេខទូរស័ព្ទរបស់អ្នក បន្ទាប់មកភ្ជាប់កញ្ចប់សេវាកម្មណាមួយ ដែលអ្នកពេញចិត្ត។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម 096 666 1888 / 089 966 888 / 023 860 666 ឬសូមចូលទៅកាន់គេហទំព័ររបស់យើង https://smtelemedia.com/internet/solution/12/1 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ថ្មីៗនេះ ក្រោមការសហការរវាងក្រុមហ៊ុន ស៊ីងម៉ឹង ជាមួយ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ដើម្បីពង្រីកសេវាកម្មរបស់ខ្លួន ឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយដល់ដៃអតិថិជន លើកម្មវិធីមើលទូរទស្សន៍តាមទូរស័ព្ទដៃ។ Splus ជាកម្មវីធីទូរស័ព្ទដ៏ងាយស្រួលមួយ សម្រាប់អ្នកចូលចិត្តមើលទូរទស្សន៍លើទូរស័ព្ទដៃ។ ដោយគ្រាន់តែប្រើប្រព័ន្ធលេខទូរស័ព្ទរបស់ Smart លោកអ្នកក៏អាចចុះឈ្មោះ ដើម្បីមើលទូរទស្សន៍បានដែរ។ Splus អាចដំណើរការបានលើ ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ iOS និង Android។
លោកស្រី Elaine Chao រដ្ឋមន្ត្រីដឹកជញ្ជូនអាមេរិកបានលាលែងពីតំណែង នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា។ លោកស្រីជាសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដំបូងបំផុតដែលចាកចេញពីរដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលរងសម្ពាធខ្លាំងក្រោយហេតុការណ៍នៅវិមានកាពីតូល។ លោកស្រី Chao ជាភរិយារបស់លោក Mitch McConnell ប្រធានក្រុមសំឡេងភាគច្រើនព្រឹទ្ធសភា។ លោកស្រី អះអាងថា ការវាយប្រហារលើវិមានសភា ជាកង្វល់ដែលលោកស្រីមិនអាចបំភ្លេចបាន។ បន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូន ដល់វេនរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំម្តង។ លោកស្រី Betsy Devos រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំបានប្រកាសលាលែងពីតំណែងដែរ។ លោកស្រី អះអាងថា ការលាលែងនេះ ជារឿងដ៏ត្រឹមត្រូវ។ លោកស្រីបន្ថែមថា អំពើហិង្សាអុកឡុងវិមានសភា ជាចំណុចដែលឈានដល់ការលាលែងនេះ នហើយក៏បន្ទោសលោក ត្រាំ ជាអ្នកបង្កភាពតានតឹង។ យ៉ាងណាក្តី ការលាលែងពីតំណែងរបស់សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនេះ រងការរិះគន់ដែរ។ លោកស្រី Alexandria Ocasio-Cortez តំណាងរាស្ត្របក្សប្រជាធិបតេយ្យ អះអាងថា បើរដ្ឋមន្ត្រីទាំងនោះមិនពេញចិត្តទង្វើលោក ត្រាំ ពួកគេគួរតែធ្វើការរួមគ្នាក្នុងការប្រើវិសោធនកម្មទី២៥ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បីដកលោក ត្រាំ មិនមែនលាលែងចេញពីតំណែងយករួចខ្លួនឡើយ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន Politico ។ ក្រៅពីរដ្ឋមន្ត្រីពីរនាក់ខាងលើ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅសេតវិមានក៏នាំគ្នាលាលែងដែរ។ លោក Mick Mulvaney ប្រេសិតពិសេសទទួលបន្ទុកអៀរឡង់ខាងជើង សម្រេចចិត្តលាឈប់ ព្រោះមិនអាចបន្តធ្វើការបានទៀតឡើយក្រោយហេតុការណ៍នៅវិមានសភា។ ដូចគ្នានេះដែរ លោក Matthew Pottinger ទីប្រឹក្សារងសន្តិសុខជាតិ ទទួលបន្ទុកទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ក៏លាលែងពីតំណែងផងដែរ។ លោក Tyler Goodspeed នាយកស្តីទីក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចសេតវិមាន បានលាលែងពីតំណែងនៅថ្ងៃទី៧ មករា។ ក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចសេតវិមាន ទទួលបន្ទុកវិភាគពីគម្រោងចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ការចាកចេញរបស់លោក Goodspeed នាំឲ្យសេតវិមានអាមេរិកគ្មានទីប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច។ មន្ត្រីឯទៀតដែលលាលែងមានលោក John Costello ឧបការីរងទទួលបន្ទុកចារកិច្ច និងសន្តិសុខនៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លាលែងនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា។ លោក Costello ជាអតីតមន្ត្រីយោធាជើងទឹក និងជាអ្នកជំនាញសន្តិសុខអ៊ីនធឺណិត។ លោកស្រី Sarah Matthews មន្ត្រីនាំពាក្យសេតវិមាន លាលែងនៅថ្ងៃទី៦ មករា។ លោកស្រី Stephanie Grisham នាយខុទ្ទកាល័យលោកស្រី Melania Trump បានលាលែងចេញពីតំណែងភា្លមៗនៅថ្ងៃទី៦ មករា។ ខណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងមន្ត្រីសេតវិមាននាំគ្នាចាកចេញ លោក ចូ បៃឌិន វិញ ក៏សម្រុកបញ្ចេញបេក្ខភាពរដ្ឋមន្ត្រីចំនួន៣រូបបន្ថែម។ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា លោក បៃឌិន បានប្រកាសជ្រើសតាំងលោកចៅក្រមសហព័ន្ធ Merrick Garland ជាបេក្ខភាពរដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ លោកGarland ធ្លាប់ត្រូវបានអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា តែងតាំងជាបេក្ខភាពចៅក្រមតុលាការកំពូល តែបរាជ័យដោយសារព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកដែលគ្រប់គ្រងដោយបក្សសាធារណរដ្ឋ ពន្យារនីតិវិធីរហូតដល់ចប់អាណត្តិប្រធានាធិបតី។ នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ក្រុមការងាររបស់លោក បៃឌិន ក៏ប្រកាសបេក្ខភាពរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម និងរដ្ឋមន្ត្រីការងារ។ លោកស្រី Gina Raimondo អភិបាលរដ្ឋ Rhode Island ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាបេក្ខភាពរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម ចំណែកលោក Marty Walsh អភិបាលក្រុងបូស្តុន និងជាអតីតមេដឹកនាំសហជីព ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាបេក្ខភាពរដ្ឋមន្ត្រីការងារ។ ក្រុមការងាររបស់លោកបៃឌិន អះអាងថា បុគ្គលទាំង២រូបខាងលើ នឹងដឹកនាំគោលនយោបាយស្តីពីអាកាសធាតុ បច្ចេកវិទ្យា ការវិនិយោគ ប្រាក់ខែអប្បរមា ក៏ដូចជារបៀបរបបនៅកន្លែងធ្វើការជាដើម។ ក្រុមការងារបន្តរថា លោកស្រី Raimondo និងលោកWalsh នឹងរួមចំណែកក្នុងការជួយអាជីវកម្មតូចៗដែលកំពុងរងផលវិបាក និងបង្កើតការងាររាប់លានកន្លែងបន្ថែមទៀត។ បុគ្គលទាំង២រូបនេះ សុទ្ធសឹងតែជាអ្នកទាមទារឲ្យបង្កើនប្រាក់ពលកម្មអប្បរមាចំនួន១៥ដុល្លារក្នុងមួយម៉ោងនៅរដ្ឋទាំង៥០៕ អត្ថបទទាក់ទង សារព័ត៌មានអាមេរិក៖ សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ពិភាក្សាគ្នាពីលទ្ធភាពដកតំណែងលោក ត្រាំ លោក បៃឌិន ជ្រើសរើសលោក Xavier Becerra ជារដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអាមេរិក លោក បៃឌិន នឹងប្រកាសសមាជិកដំបូងនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្ងៃស្អែក	រដ្ឋមន្ត្រីចំនួន២រូប និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សេតវិមានយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន៥រូបបានលាលែងពីតំណែងក្រោយអំពើហិង្សាអុកឡុកវិមានសភា ដែលញុះញង់ដោយលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ។ ខណៈពេលដែលគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក ត្រាំ កំពុងវឹកវរ លោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន វិញកំពុងរវល់ប្រកាសពីបេក្ខភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីបន្ថែម។
បើសិនគ្មានការប្រែប្រួលទេ ក្រុមហ៊ុនកូកា នឹងសាកល្បងប្រើប្រាស់ដបក្រដាសចំនួន ២ពាន់ដបជាលើកដំបូង នៅហុងគ្រីក្នុងរដូវក្តៅនេះ។ ការផលិតចំនួន ២ពាន់ដបដំបូងនេះ នឹងផលិតឡើង សម្រាប់តែភេសជ្ជប្រភេទ AdeZ ប៉ុណ្ណោះ ដែលលក់ក្នុងផ្សារអនឡាញ Kifli.hu។ រូបរាងនៃដប ដែលផលិតឡើងដោយក្រដាសរឹង និងប្លាស្ទិកស្តើងជាងមុន ត្រូវបានរចនាដោយក្រុមហ៊ុន Paboco។ យ៉ាងណាមិញ ការផលិតកែវក្រដាសបែបនេះ ត្រូវធានាផងដែរថា កម្ទេចក្រដាស នឹងមិនរលាយចូលទឹកភេសជ្ជ ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ឬប៉ះពាល់ដល់រសជាតិនៃភេសជ្ជ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ អង្គការ Break Free From Plastic បានវាយតម្លៃថា ក្រុមហ៊ុនកូកាកូឡា ឈរនៅលំដាប់ទីមួយ ដែលបំពុលបរិស្ថានដោយដបប្លាស្ទិកច្រើនជាងគេ។ ជាការឆ្លើយតប អ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុនកូកាកូឡាថា ក្រុមហ៊ុនខ្លួន កំពុងដោះស្រាយបញ្ហានេះ និងចូលរួមចំណែកដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថាន។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហាខាងលើ ក្រុមហ៊ុនលំដាប់អន្តរជាតិមួយនេះ ក៏បានដាក់គោលដៅផលិតផលិតផលដោយគ្មានប្លាស្ទិក ឬគ្មានកាកសំណល់បោះចោលក្នុងបរិស្ថានត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំផលិតផលប្លាស្ទិក ត្រូវបានផលិតឡើងច្រើនជាង ៣០០លានតោន។ បើតាមសហភាពអភិរក្សធម្មជាតិអន្តរជាតិ (IUCN) សំរាមប្លាស្ទិកយ៉ាងហោចណាស់ ៨លានតោន ត្រូវបានបោះចោលទៅក្នុងសមុទ្រ ដោយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ត្រី និងសត្វរស់នៅក្នុងសមុទ្រផ្សេងទៀត។ ម្យ៉ាងសំរាមប្លាស្ទិកទាំងនោះ នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាពអាហារ, សុខភាពរបស់មនុស្ស, ប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍ និងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានលើវិស័យជាច្រើនទៀត៕	ក្រុមហ៊ុនកូកាកូឡា នឹងសាកល្បងប្រើប្រាស់ដបក្រដាសជាលើកដំបូង ដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងការកាត់បន្ថយដបប្លាស្ទិក។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ក្រុមហ៊ុនកូកាកូឡា លើវេបសាយរបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ។
នាយកកម្មវិធីអាសន្នរបស់WHO លោក Mike Ryan អះអាងថា ករណីឆ្លងជំងឺ COVID-19 ដែលបានផ្ទុះឡើងជាង១០ខែកន្លងមកនេះ នៅតែបន្តកើនឡើងនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ខណៈករណីឆ្លង និងស្លាប់ ក៏កើនឡើងខ្លាំងនៅតំបន់អឺរ៉ុប និងតំបន់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេខាងកើតមានក្រិក, អេហ្ស៊ីប, អ៊ីស្រាអែលជាដើម។ មន្ត្រី WHO រូបនេះ បានវាយតម្លៃថា ប្រជាជនពិភពលោកប្រមាណជា១០ភាគរយ អាចផ្ទុក COVID-19 ។ «ការវាយតម្លៃក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ប្រាប់យើងថាប្រជាជន១០ភាគរយ នៃចំនួនប្រជាជនសកល ប្រហែលជាអាចឆ្លង COVID-19 ។ តួលេខនេះ គឺអាស្រ័យតាមប្រទេស, តំបន់ទីក្រុង, ជនបទ, និងក្រុមមនុស្សជាដើម។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្វីដែលកំពុងកើតឡើងនៅពេលនេះ គឺប្រជាជនជាច្រើនលាននាក់ កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់»។ លោក Ryan បញ្ជាក់បែបនេះក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិរបស់ WHO នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា។ ក្រៅពីការវាយតម្លៃខាងលើ ប្រធានកម្មវិធីអាសន្នរូបនេះ ក៏បានព្រមានបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ថា ពិភពលោក កំពុងឈានជើងចូលក្នុងស្ថានភាពលំបាក ព្រោះកូរ៉ូណាវីរុស នៅតែឆ្លងនៅតាមបណ្តាប្រទេសនីមួយៗ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នាកិច្ចប្រជុំនោះ លោក Ryan បានលើកឡើងពីបញ្ជីឈ្មោះអ្នកជំនាញដែលត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ចិនក្នុងបេសកកម្មស៊ើបអង្កេតរកដើមកំណើត COVID-19 ។ ប៉ុន្តែលោក មិនបាននិយាយឲ្យបានលម្អិតលើបញ្ហានេះទេ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំ អាល្លឺម៉ង់ដែលតំណាងឲ្យអឺរ៉ុប សង្ឃឹមថា បេសកកម្មនេះ នឹងចាប់ផ្តើមឡើងឆាប់ៗ។ ចំណែកអូស្ត្រាលីវិញ បន្តប្រកាន់ជំហរឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតឆាប់រហ័សមួយ។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ពិភពលោកមានចំនួន COVID-19 សរុបចំនួនជាង ៣៥លានករណី អ្នកស្លាប់មានជាង ១លាននាក់ និងអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួនជាង ២៦លាននាក់៕	អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែតុលា បានប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រជាជនប្រមាណ ១០ភាគរយ នៃចំនួនប្រជាជនសរុបរបស់ពិភពលោក ប្រហែលជាផ្ទុក COVID-19 ទោហើយ ខណៈមនុស្សជាច្រើនលាននាក់ កំពុងរងគ្រោះដោយសារជំងឺឆ្លងសកលនេះ។
ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលនៃព្រឹត្តិការណ៍តាំងពិព័រណ៍សៀវភៅនៅទីនោះ ដែលត្រូវបានចូលរួមដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូតអ៊ីរ៉ង់ ប្រចាំប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ ក្រុមជនប្រដាប់អាវុធ បានសម្រុកចូលក្នុងសាកលវិទ្យាល័យក្នុងក្រុងកាប៊ុលកាលពីព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ហើយបានបើកការបាញ់រះតែម្តង ដែលបណ្តាលឲ្យមានភាពច្របូកច្របល់។ វីដេអូដែលត្រូវបានបង្ហោះលើបណ្តាញ Twitter ដោយទូរទស្សន៍អាហ្វហ្គានីស្ថាន Tolo បានបង្ហាញពីភាពផ្អើលច្របូកច្របល់ ក្នុងពេលដែលសិស្សនិស្សិតកំពុងរត់គេចចេញពីការបាញ់ប្រហារ ដោយគេឮសំឡេងគ្រាប់កាំភ្លើងនៅខាងក្រោយខ្នងពួកគេផងដែរ។ ក្រុមមន្ត្រីសន្តិសុខ ភ្លាមៗនោះ ក៏បានឡោមព័ទ្ធនិងបិទច្រកចេញចូលក្នុងបរិវេណកើតហេតុនោះតែម្តង។ គេឃើញមានរថពាសដែកធុនធ្ងន់របស់កម្លាំងសន្តិសុខបានមកដល់ខាងក្រៅរបងសាកលវិទ្យាល័យនោះ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃបានគូសបញ្ជាក់ថា កម្លាំងសន្តិសុខបានចូលមកធ្វើអន្តរាគមន៍ ប៉ុន្តែបានធ្វើសកម្មភាពដោយយឺតៗ ដើម្បីជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ដល់ជនស៊ីវិល។ គេនៅមិនទាន់ដឹងច្បាស់ពីមូលហេតុពិតប្រាកដនៃការបាញ់ប្រហារនោះនៅឡើយទេ ហើយក្រុមឧទ្ទាមតាលីបង់ ក៏បានបដិសេធការទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារនេះ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP រាយការណ៍ថា ក្រុមជនប្រដាប់អាវុធបានវាយប្រហារទៅលើសាកលវិទ្យាល័យក្រុងកាប៊ុល ក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដែលធ្វើឲ្យមានការបាញ់តតាំងគ្នា អស់ជាច្រើនម៉ោង ដោយបណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងតិច១៩នាក់បានស្លាប់ និង២២ផ្សេងទៀតបានរងរបួស នៅក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នានៅក្នុងគ្រឹះស្ថានអប់រំដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ប្រទេសដែលត្រូវបានហែកហួរដោយភ្លើងសង្គ្រាមមួយនេះ។
លោក Wang Bingham បានទស្សនកិច្ចសិក្សាស្វែងយល់អំពីផលិតផល និងគុណភាពនៃផ្លែឈើកម្ពុជាខ្លះហើយ ក្នុងនោះរួមមាន ផ្លែស្វាយ មៀន ខ្នុរ ធុរេន ដូងក្រអូប និងក្រូចថ្លុងជាដើម។ ក្រោយសិក្សាលើកសិផលទាំងនោះហើយ ទើបធ្វើឱ្យលោក Wang Bingham មានទំនុកចិត្តចង់បោះទុនវិនិយោគលើវិស័យកសិកម្មនេះតែម្ដង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនចិនរូបនេះ ក៏មានជំនឿចិត្តថា ការវិនិយោគលើវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា នឹងទទួលបានការគាំទ្រ និងមានទីផ្សារខ្ពស់នៅប្រទេសចិនផងដែរ តាមរយៈការប្រមូលកសិផលកម្ពុជា យកទៅដាក់លក់នៅលើប្រព័ន្ធទីផ្សារពាណិជ្ជកម្មព័ត៌មានវិជ្ជាផ្ទាល់របស់ក្រុមហ៊ុន។ នេះបើតាមក្រសួងកសិកម្ម ដែលបានស្រង់សម្តីលោក Wang Bingham មកសរសេរលើហ្វេសប៊ុក។ លោក វេង សាខុន គាំទ្រចក្ខុវិស័យរបស់អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនចិននេះ ព្រោះគម្រោងវិនិយោគវិស័យកសិកម្ម ស្របតាមផែនការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មរបស់ក្រសួង ក្នុងការជំរុញផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក តាមរយៈការធ្វើទំនើបកម្មកសិកម្ម ការកែច្នៃ វេចខ្ចប់ និងនាំចេញ ដែលវានឹងជួយជំរុញដល់ខឿនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ដើម្បីឱ្យគម្រោនេះទទួលបានជោគជ័យ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនធៀន ធៀន ក៏បានស្នើសុំយោបល់ពីលោករដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្ម វេង សាខុន និងមន្ត្រីជំនាញពាក់ព័ន្ធនឹងទីផ្សារប្រមូលទិញ និងនីតិវិធីនៃការនាំចេញផលិតផលខាងលើទៅប្រទេសចិនផងដែរ។ ចំពោះបញ្ហានេះ លោក វេង សាខុន ក៏បានប្រាប់ឱ្យក្រុមហ៊ុននេះ សហការជាមួយស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា ,អគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម ,នាយកដ្ឋានសហប្រតិបត្តិកាអន្តរជាតិ និងនាយកដ្ឋានកសិឧស្សាហកម្ម សិក្សាស្វែងយល់បន្ថែមអំពីសក្តានុពុលនៃផលិតកម្មឈើហូបផ្លៃខាងលើសិន មុននឹងរៀបចំចុះអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នាជាមួយក្រសួង។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ចិនក៏បានអនុញ្ញាតឱ្យកម្ពុជានាំចេញចេកអំបូងលឿង និងស្វាយស្រស់ឆ្ពោះត្រង់ទៅកាន់ប្រទេសចិនផងដែរ ក្រៅពីការបង្កើនកូតានាំចូលអង្ករ៥០ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ពីកម្ពុជា។ នេះបើតាមលោក វេង សាខុន៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនចិនមួយ គ្រោងបោះទុនលើវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា និងប្រមូលទិញផ្លែឈើស្រស់នាំចេញទៅចិន។លោក Wang Bingham អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនធៀន ធៀន បានលើកយកគម្រោងវិនិយោគនេះ ទៅពិភាក្សាជាមួយលោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ កាលពីថ្ងៃទី២៤ សីហា។
ចំណោម ៥ប្រកួតចុងក្រោយ បឹងកេតទើបស្គាល់ឈ្នះមួយលើកនេះ នៅជំនួបលីគសប្តាហ៍ទី១៤ ដែលធ្វើឡើងនៅកីឡដ្ឋានគិរីវង់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ។ ទាំង៦គ្រាប់របស់បឹងកេត ធ្វើបានដោយកីឡាករជប៉ុន Ryohei Yoshihama ៣គ្រាប់ម្នាក់ឯង និង Gulubovic Stefan ជា វេសលី និង Tachibana Yusike ម្នាក់១គ្រាប់។ ៣ពិន្ទុពីក្រុមបាតតារាងគិរីវង់ បានជួយបឹងកេត ដែលទើបតែងតាំងលោក ហុង ផេង ជាគ្រូបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន ជំនួសលោក Clement Teo ដែលត្រូវប្តូរទៅកាន់តួនាទីជានាយកបច្ចេកទេសវិញនោះ កើនឱកាសប្រជែងយកចំណាត់ថ្នាក់ Top4 ពីក្រុម អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ។ បឹងកេត ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៥ មាន ១៩ពិន្ទុ តាមពីក្រោយ ដង្កោសែនជ័យដែលនៅលេខ៤ ចំនួន ៤ពិន្ទុ។ នៅជំនួបសប្តាហ៍ទី១៤ ដង្កោសែនជ័យ បានវាយបកយកឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះណាហ្គាវើលដ៍ ៣-២ នៅកីឡដ្ឋានកំពង់ស្ពឺ។ ដោយឡែក ព្រៃវែងអេហ្វស៊ី ដែលយកឈ្នះ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ៤-២ ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៦បណ្តោះអាសន្ន ដោយតាមពីក្រោយបឹងកេតតែ១ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ និងជាក្រុមប្រជែង Top 4 ដើម្បីកៅអីវគ្គ៤ក្រុមចុងក្រោយផងដែរ។ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង រក្សាចំណាត់ថ្នាក់កំពូលតារាងមាន៣៤ពិន្ទុ ក្រោយបន្តឈ្នះ អង្គរថាយហ្គឺរ ៧-១។ គិរីវង់សុខសែនជ័យ ស្ថិតនៅបាតរាងប្រឈមធ្លាក់ទៅលីគ២រដូវកាលក្រោយ ដោយរកបានតែ៦ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះពីការប្រកួត១៤លើក តាមពីក្រោយអង្គរថាយហ្គឺរ ដែលឈរលេខ៩ ចំនួន ៥ពិន្ទុ។ ក្រុមលេខ៣ ភ្នំពេញក្រោន និងលេខ៣ វិសាខា ត្រូវប៉ះគ្នានៅល្ងាចថ្ងៃទី១៨នេះ សម្រាប់ជំនួបសប្តាហ៍ទី១៤ នៅកីឡដ្ឋាន Smart RSN៕	ឡើងជាគ្រូបបង្គោលណ្តោះអាសន្នភ្លាម លោក ហុង ផេង ដឹកនាំ បឹងកេត រកបាន៣ពិន្ទុតែម្តង តាមរយៈជ័យជម្នះ ៦-០ លើក្រុមគិរីវង់សុនសែនជ័យ នៅជំនួបលីគកំពូលកម្ពុជា CPL។ ជ័យជម្នះនេះ ជួយបឹងកេតប្រដេញតំណែង Top4 ដើម្បីប្រជែងកៅអីទៅវគ្គ៤ក្រុមចុងក្រោយ។
ការប្រកួតវគ្គជម្រុះតាមពូលពី A ដល់ K នៃពានរង្វាន់ AFC U23 Championship បានសម្រេចចំនួន ២ប្រកួតរៀងៗខ្លួនរួចរាល់ហើយដោយក្នុងនោះ២០ក្រុមត្រូវអស់សិទ្ធិទៅវគ្គបន្ត ខណៈ២៣ក្រុមទៀតត្រូវប្រជែងគ្នានៅជំនួបលើកទី៣ ដើម្បីសម្រេចយក១៦ក្រុមឈានទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅប្រទេសថៃ ឆ្នាំ២០២០។ ២០ក្រុមដែលហាលអាវរួមមាន កម្ពុជា ឆាយនីសតាយប៉ិ ប្រ៊ុយណេ ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន ឡាវ ទីម័រខាងកើត ម៉ាកាវ ម៉ុងហ្គោលី ឥណ្ឌា កូវ៉ែត កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ម៉ាល់ឌីវ លីបង់ យេមែន តួកមេនីស្ថាន ស្រីលង្កា បង់ក្លាដែស ណេប៉ាល់ និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ជារឿងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងចំណោម១១ពូល មាន៩ពូលឯណោះដែលមានក្រុមចំនួន២បានធ្លាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិដ្បិតពួកគេបរាជ័យទាំងពីរប្រកួតរៀងខ្លួន។ លើកលែងតែពូល H មានតែម្ចាស់ផ្ទះម៉ុងហ្គោលីប៉ុណ្ណោះដែលហាលអាវមុនគេ ខណៈ៣ក្រុមទៀតរួមមាន ហុងកុង កូរ៉េខាងជើង និងសិង្ហបុរី ត្រូវប្រជែងគ្នានៅប្រកួតចុងក្រោយដើម្បីដណ្តើមលេខ១ និងលេខ២ល្អបំផុត។ ដោយឡែកពូល F ពិសេសជាងគេគឺមានតែ៣ក្រុមប្រកួតប្រជែង ដ្បិតប៉ាគីស្ថានដកខ្លួន។ ពូលនេះឥណ្ឌាអស់សិទ្ធិទៅវគ្គបន្តក្រោយបរាជ័យទាំងពីរប្រកួត។ ដោយសារមាន៣ក្រុម ដូច្នេះពូលនេះមានតែ២ប្រកួតម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើឲ្យក្រុមដែលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី២ពិបាននឹងប្រជែងយកក្រុមលេខ២ល្អបំផុតជាមួយលេខ២ពូលដទៃ។ ព្រឹត្តិការណ៍ AFC U23 Championship គឺត្រូវជ្រើសរើសយក១៦ក្រុមដើម្បីទៅប្រជែងនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដែលថៃបានសិទ្ធិធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនៅឆ្នាំ២០២០។ ក្នុងចំណោម១៦ក្រុមគឺត្រូវជ្រើសរើសយក១១ក្រុមដែលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ពីការប្រកួតជម្រុះទាំង១១ពូល ហើយ៥ក្រុមទៀតគឺត្រូវជ្រើសយកតាមការផ្ទៀងផ្ទាត់រវាងក្រុមលេខ២តាមពូលនីមួយដែលមានពិន្ទុនិងគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីល្អជាងគេ។ ទាំងនេះគឺក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលថៃបានចំណាត់ថ្នាក់ទី១ក្នុងពូល។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើថៃបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ឬក្រោមនេះក្នុងការប្រកួតជម្រុះនេះ នោះមានន័យថាក្រុមលេខ២ល្អបំផុតត្រូវបន្ថយសល់តែ៤ក្រុមប៉ុណ្ណោះព្រោះត្រូវទុកមួយកៅអីឲ្យថៃដែលជាម្ចាស់ផ្ទះ៕	ឆ្លងកាត់ត្រឹម២ប្រកួតក្នុងពូលនីមួយនៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតបាល់ទាត់វគ្គជម្រុះ AFC U23 Championship 2020 យើងបានរកឃើញក្រុមដែលត្រូវហាលអាវរហូតដល់ទៅ២០ក្រុមឯណោះ ក្នុងចំណោមក្រុមទាំង៤៣។ កម្ពុជាដែលជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងប្រកួតជម្រុះពូល H ក៏អស់សិទ្ធិទៅវគ្គបន្តដែរក្រោយបរាជ័យទាំងពីរប្រកួត។
បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រី ប្រា ឌិន កំពុងប្រកបរបរត្បាញនៅក្រុងសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី និងបានបង្រៀនតម្បាញប្រពៃណីដល់កូនសិស្សចំនួន២០នាក់។ «ដោយសារខ្ញុំស្រលាញ់ការងាតម្បាញហ្នឹង អីចឹងខ្ញុំចង់ចែកចាយឱ្យបងប្អូនផ្សេងចេះដូចខ្ញុំដែរ។ សំខាន់យើងអត់ចង់ឲ្យបាត់បង់ និងឱ្យពួកគាត់អាចប្រកបរបរនេះបានដូចខ្ញុំដែរ»។ នេះជាសម្ដីរបស់អ្នកស្រី ប្រា ឌិន ដែលឥតរួញរានឹងបង្រៀនតម្បាញប្រពៃណីដល់ស្ត្រីជនជាតិព្នងជាច្រើន ដើម្បីឱ្យតម្បាញប្រពៃណីនេះនៅតែបន្តរស់យូរអង្វែង។ សម្រាប់យុវតី ត្វែក ជីង ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ដែលកំពុងរៀនថ្នាក់ទី១០ នៃវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន មណ្ឌលគិរី កំពុងរៀនត្បាញតាមបែបប្រពៃណីនេះពីម្តាយមីងរបស់ខ្លួន គឺអ្នកស្រី ប្រា ឌិន នៅក្រុងសែនសមនោរម្យ។ ទំនេរពីការសិក្សាយុវតីវ័យ១៦ឆ្នាំ រូបនេះ រួមទាំងមិត្តភក្តីរបស់នាងមួយចំនួនទៀត តែងតែឆ្លៀតរៀនតម្បាញប្រពៃណីនេះ ដើម្បីអភិរក្ស និងផ្សព្វផ្សាយមរតកដូនតាខ្លួនដល់អ្នកជំនាន់ក្រោយៗទៀត។ សូមអញ្ជើញទស្សនាទិដ្ឋភាពនៃការត្បាញតាមបែបប្រពៃណីរបស់ជនជាតិដើមភាគិតចព្នក នៃក្រុងសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី ដូចតទៅ៖	មណ្ឌលគិរី៖ ទោះមមាញឹកនឹងការងារនឹងការត្បាញផ្ទាល់ខ្លួន និងលក់អីវ៉ាន់ចាប់ហួយយ៉ាងណា ក៏ស្ត្រីជនជាតិដើមភាគតិចទំពូន ប្រា ឌិន ឆ្លៀតពេលបង្រៀនតម្បាញតាមបែបប្រពៃណីដល់យុវជន និងស្ត្រីជនជាតិព្នង។ គោលបំណងដែលស្ត្រីវ័យ៤០ឆ្នាំ រូបនេះ លះបង់ទាំងពេលវេលា និងមិនយកកម្រៃពីការបង្រៀនតម្បាញនេះ គឺចង់ឃើញតម្បាញបែបប្រពៃណីរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចរស់បន្តដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ។
ថៃនឹងបើកទ្វារកីឡដ្ឋាន Thammasat Stadium ដើម្បីទទួលភ្ញៀវវៀតណាមសម្រាប់ជំនួបបើកឆាកការប្រកួតជម្រុះជុំទី២ ពូល G នៃពានរង្វាន់ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០២២ នៅកាតា ខណៈឥណ្ឌូណេស៊ីត្រូវទទួលស្វាគមន៍ម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញានេះ។ ជារឿងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរសម្រាប់ពូល G នេះ ដែលមានក្រុមពីតំបន់អាស៊ានតែមួយរហូតដល់ទៅ៤ត្រូវប៉ះគ្នា។ ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិថៃ បានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយដើម្បីសងសឹកវៀតណាម សម្រាប់ការជួបគ្នានៅវេលាម៉ោង ៧:០០នាទី [ម៉ោងនៅកម្ពុជា] ល្ងាចនេះ។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូថ្មី លោក Akira Nishino បានកោះហៅកីឡាករដែលលេងក្នុងក្របខណ្ឌលីគកំពូលជប៉ុន (J League) ចំនួនបីរូប ដូចជាខ្សែបម្រើឆ្នើម Chanathip Songkrasin ខ្សែការពារ Theerathon Bunmathan និងខ្សែបម្រើ Thitipan Puangchan។ គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិជប៉ុនលោក Nishino ដែលធ្លាប់នាំជម្រើសជាតិជប៉ុនឈានដល់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ World Cup នៅរុស្ស៊ីឆ្នាំ២០១៨ បានដាក់ការជឿជាក់យ៉ាងខ្លាំងលើ Chanathip ខ្សែបម្រើក្រុម Hokkaido Consadole Sapporo ក្នុងការនាំថៃបោះជំហានកាន់តែជិតសម្រាប់កៅអីទៅប្រទេសកាតាឆ្នាំ២០២២។ យ៉ាងណាក៏ដោយ វៀតណាមដែលបង្ហាញភាពខ្លាំងចាប់តាំពីគ្រូសញ្ជាតិកូរ៉េខាងត្បូងលោក Park Hang-seo ឡើងមកដឹកនាំ ជាក្រុមមិនអាចមើលស្រាលបានឡើយ។ វៀតណាមបានឈានដល់វគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ Asian Cup ឆ្នាំ២០១៩ លើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបានលើក Suzuki Cup ឆ្នាំ២០១៨ផង តាមរយៈការឈ្នះម៉ាឡេស៊ី ៣-២ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ លើសពីនេះទៀតនោះ វៀតណាម បានយកឈ្នះថៃ ១-០ ក្នុងការប្រកួត King's Cup ២០១៩ ដែលរៀបចំនៅទឹកដីថៃទៀតផង។ មិនខុសពីថៃនោះទេ គ្រូវៀតណាមលោក Hang-seo ក៏បានកោះហៅកីឡាករសំខាន់ៗរបស់ខ្លួនផងដែរ ដូចជាខ្សែការពារ Doan Van Hau ដែលទើបផ្លាស់ទៅលេងនៅក្រុម SC Heerenveen នៃលីគកំពូលហូឡង់ រួមទាំងខ្សែបម្រើឆ្នើម Nguyen Cong Phuong ដែលកំពុងលេងឲ្យក្រុម Sint-Truidense_V.V នៃលីគកំពូលបែលហ្ស៊ិក។ ដោយឡែកក្នុងពូល G នេះ ឥណ្ឌូណេស៊ីក៏ត្រូវទទួលស្វាគមន៍គូសត្រូវចាស់ម៉ាឡេស៊ីសម្រាប់ជំនួបបើកឆាកនាកីឡដ្ឋាន Gelora Bung Karno នៅម៉ោង ៧:៣០នាទី ល្ងាចនេះផងដែរ៕	ថៃនឹងបើកទ្វារកីឡដ្ឋាន Thammasat Stadium ដើម្បីទទួលភ្ញៀវវៀតណាមសម្រាប់ជំនួបបើកឆាកការប្រកួតជម្រុះជុំទី២ ពូល G នៃពានរង្វាន់ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០២២ នៅកាតា ខណៈឥណ្ឌូណេស៊ីត្រូវទទួលស្វាគមន៍ម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញានេះ។ ជារឿងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរសម្រាប់ពូល G នេះ ដែលមានក្រុមពីតំបន់អាស៊ានតែមួយរហូតដល់ទៅ៤ត្រូវប៉ះគ្នា។
ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈនៅភ្នំពេញ ត្រូវចំណាយថ្លៃប្រតិបត្តិការ ច្រើនជាងស្ថានីយនៅតាមបណ្ដាខេត្ត។ លោក ស៊ាង ថៃ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានថ្លែងថា ស្ថានីយនៅភ្នំពេញ ត្រូវចំណាយថ្លៃឈ្នួលដី កម្រៃបុគ្គលិកជាដើម ខណៈស្ថានីយលក់ប្រេង ឬដេប៉ូមួយចំនួនធំនៅតាមខេត្ត ជាអាជីវកម្មលក្ខណៈគ្រួសារ នៅលើទីតាំងដីធ្លីរបស់ខ្លួន និងមានសមាជិកគ្រួសារធ្វើជាបុគ្គលិកស្រាប់។ ប្រសាសន៍ លោក ស៊ាង ថៃ ៖ អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក សុខ សុភ័ក្ត្រ ដែលជាវាគ្មិនមួយរូបទៀតក្នុងសន្និសីទខាងលើនេះ ក៏យល់ដូចការបកស្រាយរបស់លោក ស៊ាង ថៃ ផងដែរ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា ក្រៅពីចំណាយលើថ្លៃឈ្នួលដី និងបុគ្គលិក ក្រុមហ៊ុនធំៗភាគច្រើននៅភ្នំពេញត្រូវចំណាយលើការគោរពស្ដង់ដារផ្សេងៗ ដូចជាការស្តុកទុកប្រេង និងការបង្ការអគ្គិភ័យជាដើម ។ តែទោះជាប្រេងឥន្ធនៈនៅខេត្ត លក់ក្នុងតម្លៃទាបជាងនៅភ្នំពេញក្ដី ក៏ករណីលួចបន្លំបរិមាណ និងគុណភាពប្រេង ត្រូវបានមន្ត្រីជំនាញរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានកាំកុងត្រូល ត្រួតពិនិត្យរកឃើញជារឿយៗ។ ចំណុចនេះ ក៏អាចជាកត្តាមួយផ្ដល់លទ្ធភាព ឲ្យម្ចាស់ដេប៉ូលក់ប្រេង ដែលកេងបន្លំមួយចំនួន អាចលក់ប្រេងក្នុងតម្លៃទាប ដើម្បីប្រកួតប្រជែង ក្នុងទីតាំងតំបន់របស់ខ្លួនផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ជាការកត់សម្គាល់ជារួម តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈដាក់លក់នៅតាមបណ្ដាខេត្ត គឺថោកជាងប្រេងនៅតាមស្ថានីយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅក្នុងសន្និសីទស្ដីពីយន្តការកំណត់ថ្លៃប្រេងនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១១ខែឧសភា បានពន្យល់ភាពខុសគ្នានេះ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.