Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
មកបច្ចុប្បន្នកង់បុរាណដែលលោកតាឈិន អះអាងមានអាយុមិនតិចជាង៧០ឆ្នាំនេះ នៅតែអាចជិះបាន។ លោកតា ប៉ាន់ ឈិន បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«គ្រឿងរបស់វាគឺល្អស្ទើរតែទាំងស្រុង។ តាជិះកង់មួយនេះទៅណាមកណាជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ជិះទៅគុយទាវព្រឹកៗផង»។ លោកតាឈិន បានថែរក្សាកង់មួយនេះទុកបានយ៉ាងល្អ ហើយរហូតមកដល់ឥឡូវនេះ លោកតានៅតែអាចជិះវាបានរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ លោកតា បាននិយាយថា គាត់បានរក្សាទុកកង់មួយនេះអស់រយៈពេល៧៦ឆ្នាំមកហើយ។ លោកតា ឈិន អះអាងថា គាត់ស្រឡាញ់កង់មួយស្មើជីវិត ព្រោះវាមានអានុស្សាវរីយ៍ច្រើនណាស់ទោះបីជានៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមដែលកំរមានអ្នកអាចរក្សាទុករបស់អ្វីបានផងនោះក៏ដោយ ក៏វាបានកំដរគាត់រហូត។ លោកតាមឈិន បន្ថែមដោយបន្តប្តេជ្ញាថា គាត់នឹងខិតខំថែរក្សាកង់បុរាណមួយនេះទុកជាកេរមរតកខ្មែរ អោយកូនចៅជំនាន់ក្រោយបានស្គាល់។	លោកតា ប៉ាន់ ឈិន បានរក្សាទុកកង់បុរាណមួយ តាំងពីឆ្នាំ១៩៤២ មករហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ លោកតា ឈិន រស់នៅភូមិដូនទាវ ឃុំពាមឯក ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង។ គាត់បានទិញកង់បុរាណមួយនេះ តម្លៃ ៣៨០០រៀល(ប្រាក់ខ្មែរនាសម័យនោះ) បន្ទាប់ពីគាត់ធ្វើស្រែបានច្រើន។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងពីលោកត ប៉ាន់ ឈិន ប្រាប់ Thmeythmey25 ។
អត្ថបទទាក់ទង មេដឹកនាំ EU ឯកភាពដាក់ទណ្ឌកម្មបេឡារុស ដើម្បីឆ្លើយតបការចាប់ខ្លួនអ្នកកាសែត បេឡារុស នៅសប្តាហ៍មុន បានបង្ខំឱ្យយន្តហោះអ្នកដំណើរ Ryanair ដែលហោះចេញពីក្រិក ទៅលីទុយអានី ឱ្យចុះចតជាច្រើនម៉ោងនៅក្រុងមីនស្កិ៍ ក្រោមហេតុផលថាយន្តហោះនោះមានផ្ទុះគ្រាប់បែក។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីចុះចត អាជ្ញាធរបេឡារុស បែរជាចាប់ខ្លួនអ្នកកាសែត Roman Protasevich និងដៃគូលោកទៅវិញ។ បន្ទាប់ពីចាប់ខ្លួនអ្នកកាសែត និងជាអ្នករិះគន់ដ៏ខ្លាំងម្នាក់លោក AlexanderLukashenko សហភាពអឺរ៉ុបបានឯកភាពដាក់ទណ្ឌកម្មបេឡារុស និងខណៈបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងលើការចាប់ខ្លួនអ្នកកាសែត។ ជាការឆ្លើយតបនឹងទណ្ឌកម្ម និងរិះគន់ លោកប្រធានាធិបតី Lukashenko បានការពារសកម្មភាពរដ្ឋាភិបាលខ្លួន ដែលបង្ខំឱ្យយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរចុះចត ជាទង្វើស្របច្បាប់ និងផ្អែកតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ព្រោះសកម្មភាពនោះ គ្រាន់តែចង់ការពារប្រជាជនតែប៉ុណ្ណោះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រធានាធិបតីរូបនេះ ក៏បានច្រានចោលព័ត៌មានទាក់ទិននឹងការបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង Mig-29 ទៅបង្ខំឱ្យយន្តហោះ Ryanair ចុះចតផងដែរ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍លើដំបូងចំពោះការចាប់ខ្លួនអ្នកកាសែតនេះ លោក Lukashenko បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការចាប់ខ្លួន លោក Protasevich ធ្វើឡើង ក្នុងគោលបំណងប្រឆាំងនឹងការបះបោរបង្ហូរឈាម ដែលអ្នកកាសែតរូបនេះ បានគ្រោងទុក។ លោក Protasevich ជាសហស្ថាបនិកក្រុម Nexta លើប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង Telegram ដែលប្រើសម្រាប់អំពាវនាវឱ្យធ្វើបាតុកម្មនៅបេឡារុស។ ក្រុមនេះ មានអ្នកចូលរួមរហូតទៅដល់ពីរលាននាក់ឯណោះ។ ស្របគ្នានេះដែរ លោកប្រធានាធិបតីក៏បានចោទសហគមន៍អន្តរជាតិ ចំពោះការជ្រៀតជ្រែកការដឹកនាំរបស់លោកនៅក្នុងប្រទេសផងដែរ។ បើតាមលោក Lukashenko ក្រុមអ្នករិះគន់នៅក្រៅប្រទេស បានប្រើយុទ្ធសាស្រ្តសង្រ្គាមកូនកាត់ (Hybrid War)។ «យើងត្រូវតែធ្វើគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីបង្ការកុំឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្រ្គាមពិតប្រាកដ»។ មេដឹកនាំបេឡារុស បានលើកឡើងបែបនេះ នៅក្នុងសភា។ ទន្ទឹមគ្នានេះ លោក Lukashenko បានបន្តថា លោកនឹងឆ្លើយតបយ៉ាងចាស់ដៃលើទណ្ឌកម្ម ដែលដាក់មកលើបេឡារុស។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមពេលនេះ លោក Lukashenko បានដឹកនាំបេឡារុស ២៧ឆ្នាំហើយ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២០ មេដឹកនាំរូបនេះ បានប្រកាសថា ខ្លួនឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតិ ដែលកាលនោះបានធ្វើឱ្យផ្ទុះបាតុកម្មយ៉ាងខ្លាំងនៅទូទាំងប្រទេស៕	ប្រធានាធិបតីបេឡារុស លោក Alexander Lukashenko នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា បានចេញមុខការពារការបង្ខំឱ្យយន្តហោះមួយគ្រឿងចុះចត និងការចាប់ខ្លួនអ្នកកាសែតម្នាក់ដែលជិះយន្តហោះនោះ។ បើតាមលោក Lukashenko ការបង្ខំយន្តហោះឱ្យចុះចតក្នុងក្រុងមីនស្កិ៍ មិនខុសអ្វីឡើយ និហស្របនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។
ក្នុងការប្រកួតសប្តាហ៍ទី២៩ នៅរាត្រីថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ក្នុងកីឡដ្ឋាន Etihad គឺគ្នានអ្នកចូលទស្សនានោះទេ ប៉ុន្តែមានផ្ទាំងបង្ហាញអ្នកគាំទ្រនៅលើអេក្រង់ក្បែបង្កោលទីទាំងសងខាង។ ស្របពេលការប្រកួតបានរយៈពេល៤៥នាទី ខ្សែបម្រើ Raheem Sterling ជាអ្នកបំប៉ោងសំណាញ់ទី Arsenal ដើម្បីជួយ Man City នាំមុខមួយគ្រាប់មុន មុនបញ្ចប់វគ្គទី១។ ចូលដល់វគ្គទី២ ខណៈការប្រកួតដំណើរបាន៤នាទី ខ្សែការពារ David Luiz បានបង្កើតកំហុសនៅតំបន់គ្រោះថ្នាក់ដោយរុញកីឡាករ Riyad Mahrez ធ្វើឲ្យអាជ្ញាកណ្តាលផ្តល់កាតក្រហម និងឲ្យបាល់១១ម៉ែត្រទៅកាន់ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ។ Kevin De Bruyne រ៉ាប់រងការស៊ុតបាល់ពិន័យនេះ និងសម្រេចទីដោយជោគជ័យនៅនាទី៥១។ នៅនាទី៩០ទៅហើយ ខ្សែបម្រើវ័យក្មេង Phil Foden បន្ថែមគ្រាប់ទី៣ ដើម្បីជួយក្រុមរបស់លោក Pep Guardiola យកឈ្នះក្រុមរបស់លោក Mikel Arteta ក្នុងលទ្ធផល ៣-០។ ជ័យជម្នះនេះនាំក្រុម Man City នៅរក្សាចំណាត់ថ្នាក់ទី២ក្នុងតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេសដដែល ដោយរកបាន៦០ពិន្ទុ ពីការប្រកួត២៩លើក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ៣ពិន្ទុបន្ថែមនេះ នៅតែពិបាកធ្វើឲ្យម្ចាស់ការពារជើងឯកឆ្នាំចាស់ ប្រជែងជាមួយ Liverpool ដែលនៅកំពូលតារាងហើយមានពិន្ទុនាំមុខដាច់ដល់ទៅ១៨ពិន្ទុនោះ។ កាំភ្លើងធំនៅឈរលេខរៀងទី៩ ដដែល ដោយរកបាន៤០ពិន្ទុ តែពួកគេនៅតែមានឱកាសដើម្បីដណ្តើមយកតំណែង Top 4 សម្រាប់កៅអី Champions League រដូវកាលក្រោយ។ ដោយឡែកចំនួបមួយគូទៀត រវាង Aston Villa និង Sheffield United ដោយក្រុមទាំងពីរបញ្ចប់ទៅដោយគ្មានគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីគ្នា។ Aston នៅតែស្ថិតនៅតំបន់ត្រូវកាត់ចោល បើទោះបាន១ពិន្ទុពីការប្រកួតនេះ ខណៈ Sheffield United កើនឱកាសក្នុងការប្រជែងយក Top 4 ដោយបច្ចុប្បន្នពួកគេរកបាន៤៤ពិន្ទុ និងឈរនៅលេខរៀងទី៦ក្នុងតារាង Premier League៕	Manchester City បានយកឈ្នះ Arsenal ក្នុងលទ្ធផល ៣-០ ក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌ Premier League ដែលជាជំនួបដំបូង ចាប់តាំងពីផ្អាកដោយសារជំងឺឆ្លង COVID-19។ Aston Villa និង Sheffield United បញ្ចប់ការប្រកួតដោយគ្មានគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីគ្នា។
សម្រាប់ការប្រកួតកីឡា Asian Games លើកទី១៨នៅទីក្រុងហ្សាការតានិងប៉ាឡាំបាងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលទើបបញ្ចប់ជាស្ថាពរកាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ អត្តពលិកកម្ពុជាដណ្តើមបានមេដាយមាស២និងសំរឹទ្ធ១។ យោងតាមអនុក្រឹត្យរបស់រដ្ឋាភិបាលកាលពីឆ្នាំ២០១៣ ម្ចាស់ជ័យលាភីមេដាយមាសទទួលបានថវិកា៨០លានរៀល ប្រាក់៤០លានរៀល និងសំរឹទ្ធ២៤លានរៀល។ កីឡាករ សាលី អ៊ូមើត ទទួលបានថវិកាលើកទឹកចិត្តចំនួន១០៤លានរៀលពីរាជរដ្ឋាភិបាល បន្ទាប់ពីរូបគេដណ្តើមបានមេដាយមាស១និងសំរឹទ្ធ១កីឡាម៉ូតូទឹក។ បន្ថែមលើនេះ រូបគេទទួលបានថវិកា១៣,០០០ដុល្លារពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ ជាមួយគ្នានេះគ្រូបង្វឹករបស់គេ លោក Talakouras Chris ជនជាតិអូស្ត្រាលីទទួលបានថវិការដ្ឋ៨០លានរៀល និងថវិកាសម្តេច ហ៊ុន សែន ១ម៉ឺនដុល្លារ។ ចំណែកកីឡាការិនី ខាន់ ចេសា ក្រោយដណ្តើមបានមេដាយមាស១លើកីឡាជឺជិតស៊ូ ទទួលបានថវិកា៨០លានរៀលពីរាជរដ្ឋាភិបាល និង១ម៉ឺនដុល្លារពីសម្តេច ហ៊ុន សែន។ ជាមួយគ្នានេះ លោក Paas Jasper Martijn គ្រូបង្វឹកជនជាតិហូឡង់របស់ កីឡាការិនី ខាន់ ចេសា ទទួលបាន៨០លានរៀលពីរាជរដ្ឋាភិបាល និងថវិកាសម្តេច ហ៊ុន សែន ចំនួន១ម៉ឺនដុល្លារ។ ជារួមមេដាយមាស២និងសំរឹទ្ធ១ពីព្រឹត្តិការណ៍ Asian Games របស់កីឡាករ សាលី អ៊ូមើត និងកីឡាការិនី ខាន់ ចេសា រាជរដ្ឋាភិបាលចំណាយថវិកាអស់ចំនួន៣៤៤លានរៀល និងថវិកាសម្តេច ហ៊ុន សែន ចំនួន៤៣,០០០ដុល្លារ។ ថវិកាទាំងនេះ ត្រូវបាន សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រគល់ជូនម្ចាស់ជ័យលាភី និងគ្រូបង្វឹករួចរាល់ហើយ ក្នុងឱកាសសម្តេច ជួបសំណេះសំណាលជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំ គ្រូបង្វឹក និងកីឡាករកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ នៅវិមានសន្តិភាព៕ ប្រភពរូបថត៖ គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា (NOCC)	រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចំណាយថវិកាចំនួន៣៤៤លានរៀល និងថវិកាសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចំនួន៣៤,០០ដុល្លារ លើម្ចាស់ជ័យលាភីមេដាយមាសនិងសំរឹទ្ធ សាលី អ៊ូមើត និងកីឡាការិនី ខាន់ ចេសា ដែលដណ្តើមបានពីព្រឹត្តិការណ៍ Asian Games នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ថវិកាទាំងនេះ ត្រូវបានប្រគល់ជូនរួចរាល់ហើយ នាពិធីជួបសំណេះសំណាលកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ នៅវិមានសន្តិភាព។
ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិស៊ែប៊ី វ័យ៣០ឆ្នាំរូបនេះ ជាអ្នកបញ្ជូនបាល់យ៉ាងល្អ (Assists) ទៅឲ្យមិត្តរួមក្រុម Hakim Ziyech និង David Neres សម្រេចទីម្នាក់១គ្រាប់ និងថែមទាំងស៊ុតខ្លួនឯងមួយគ្រាប់ទៀតក្នុងជ័យជម្នះ ៤-១ លើម្ចាស់ផ្ទះ Real នៅទឹកដី Bernabeu។ Tadic បានប្រាប់ក្រុមអ្នកយកព័ត៌មានក្រោយការប្រកួតនោះថា៖«នេះប្រហែលជាការប្រកួតដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ដែលខ្ញុំធ្លាប់លេងពីមុនមក។ យើងបានទម្លាក់ក្រុមល្អបំផុតលើលោក។ ខ្ញុំមានមោទកភាពណាស់ ហើយខ្ញុំគិតថាយើងបានធ្វើឲ្យមនុស្សជាច្រើនសប្បាយចិត្តនៅរាត្រីនេះ»។ អតីតសមាជិកក្រុម Southampton ដែលផ្លាស់ទៅក្រុមនៅហូឡង់ Ajax កាលពីឆ្នាំមុន បានបង្ហាញទម្រង់លេងលេចធ្លោបំផុត ជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងបាល់ស្ទើរទាំងស្រុងលើទីលាន។ សម្ថភាពរបស់ Tadic បានគ្របដណ្តប់លើខ្សែបម្រើឆ្នើមៗរបស់ Real ដូចជា Toni Kroos, Luka Modric និង Casemiro ផងដែរ។ ត្រង់ចំនុចនេះTadic រៀបរាប់ថាខ្លួនបានយកគំរូតាមវីរបុរសបារាំង និង Real Madrid លោក Zinedine Zidane។ «Zidane គឺជាកីឡាករបាល់ទាត់ដែលខ្ញុំចូលចិត្តបំផុត ហើយប្រហែលជាខ្ញុំបានមើលវីដេអូឃ្លីបការប្រកួតជាច្រើនរបស់គាត់ហើយទើបខ្ញុំអាចធ្វើបានបែបនេះ»។ អ្វីដែលរឹតតែអស្ចារ្យនោះ គឺគ្រាប់បាល់ទី២របស់ Ajax កើតឡើងដោយសារ Tadic ប្រើស្ទីលញាក់របស់ Zidane (Roulette Skill) តែម្តង ហើយក៏បញ្ជូនបាល់ឲ្យដៃគូសម្រេចទី។ សរុបលទ្ធផលការប្រកួតទាំងពីរជើង Ajax ឈ្នះ Real Madrid ៥-៣។ Ajax បានអាចឆ្លងផុតវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយក្នុងក្របខណ្ឌកំពូលអឺរ៉ុបនេះ ជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីរដូវកាល ២០០២-២០០៣ មក៕	ខ្សែបម្រើ Dusan Tadic ថា Zinedine Zidane បានជួយជំរុញខ្លួន ក្នុងការបង្ហាញទម្រង់លេងដ៏អស្ចារ្យ នាការប្រកួតដែល Ajax ទម្លាក់ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯក Real Madrid នៅវគ្គ១៦ក្រុម នៃជំនួបជើងទី២ ដើម្បីឈានទៅកាន់វគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ UEFA Champions League នៅរាត្រីថ្ងៃទី៥ ខែមីនា។
ព្រឹត្តិការណ៍ការប្រកួត «អ្នកលេងគុន» នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ក្នុងពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។ ព្រឹត្តិការណ៍ដែលមានអ្នកគុននិយមកម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម ហ្វីលីពីន និងឥណ្ឌូណេស៊ីចូលរួម រៀបចំឡើងក្នុងគោលដៅ ផ្សព្វផ្សាយ និងបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងកាន់តែទូលំទូលាយអំពីក្បាច់គុនល្បុក្កតោ ទៅកាន់ពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលជាម្ចាស់ក្បាច់គុន និងជនបរទេសផ្សេងៗទៀត។ មិនត្រឹមតែផ្សព្វផ្សាយនោះឡើយ «អ្នកលេងគុន» ដែលជាការប្រកួតគុនល្បុក្កតោកម្រិតអាជីពដំបូងគេ នៅកម្ពុជាក៏ជាព្រឹត្តិកាណ៍ដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការរុញគុនល្បុក្តតោទៅកាន់កម្រិតអាជីពអន្តរជាតិថែមទៀតផង។ លោកអគ្គលេខាធិកា អ៊ួ តារា លើកឡើងថា ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅនេះ មិនត្រឹមតែមានការចូលរួមពីសហព័ន្ធតែមួយនោះទេ ប្រជាជនកម្ពុជាដែលជាម្ចាស់ក្បាច់គុនដូនតារាប់ពាន់ឆ្នាំនេះ ក៏ត្រូវរួមចំណែកលើកស្ទួយ និងផ្សព្វផ្សាយផងដែរ។ «អ្នកលេងគុន ជាសេនិធិការមួយដើម្បីជំរុញបន្ថែមឱ្យមានការប្រកួតកីឡាគុនល្បុក្កតោ។ សហព័ន្ធបានដើរតួក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡាគុនល្បុក្កតោ ប៉ុន្តែល្បុក្កតោមិនមានជាបន្ទុកផ្តាច់មុខរបស់សហព័ន្ធគុនល្បុក្កតតោតែម្នាក់ទេ ពោលដើម្បីរុញគុនល្បុក្កតោពីមួយកម្រិតទៅមួយកម្រិត ក៏ជាតួនាទីរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក តារាង ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា បើសិនជាក្បាច់គុននេះមិនផុសផុលក្នុងស្រុកទេ នោះនៅក្រៅស្រុកក៏មិនមានឥទ្ធិពលអ្វីក្នុងការគាំទ្រនោះដែរ។ នេះមានន័យថា ត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យគុនអត្តសញ្ជាណខ្មែរមួយនេះ មានភាពរឹងមាំជាមុនសិន ដើម្បីទាក់ទាញប្រទេសផ្សេងទៀតចូលរួមដោយភាពជឿជាក់។ កីឡាករទាំង៥ប្រទេស ដែលត្រូវប្រកួតគ្នា នៅថ្ងៃទី១៦ ធ្នូ៖ ១- (៥៤គីឡូក្រាម) អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោកម្ពុជារន្ទះជើងព្យុះសមុទ្រ ពេជ្រ ពន្លឺ ត្រូវប៉ះជាមួយ អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោឡាវកំដាប់ដៃតាន់ Honggvixay sivilay ។ ២- (៥៣គីឡូក្រាម) អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាកណ្ដាប់ដៃដែក ពេជ្រ ខាំតៃ ជួបសួរសុខទុក្ខជាមួយនឹងអ្នកលេងគុនល្បុក្កតោវៀតណាម កម្លោះសង្ហារជើងរន្ទះ ដៃឥតស្រមោល Hoang Phuc Thuan ។ ៣- (៦៣គីឡូក្រាម) អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាជង្គង់ទិព្វរាងសង្ហារ ស៊ូ កក្កដា តតាំងជាមួយអ្នកលេងគុនល្បុក្កតោកឥណ្ឌូណេស៊ី ខ្លាស្ទាវឃ្លានចំណី Muhammad yunus dhae atu ។ ៤- (៥១គីឡូក្រាម) អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាដៃរន្ទះ កែងទារលោហិត ណាង សុវណ្ណ ជួបជាមួយនឹង អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោវៀតណាម កណ្ដុរស មានពិស Pham Van Giang ។ ៥- (៦០គីឡូក្រាម) អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា ខ្លាខ្មៅកំណាចមុខតាន មាស រាជៈ ប៉ះ ជាមួយនឹងអ្នកលេងគុនឥណ្ឌូណេស៊ីនាគកំណាច SanJaya Hutagaol ។ ៦- (៦៥គីឡូក្រាម) អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាឥន្រ្ទីពិឃាតក្រញាំភ្លើង រិន សារ័ត្ន នឹងសាកក្បាច់គុនជាមួយអ្នកលេងគុនល្បុក្កតោហ្វីលីពីនស្ដេចពស់វែក Jiar Orlando Castillo ។ ៧- (៦២គីឡូក្រាម) អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា ស្ដេចតោ ចង្គោមពិឃាត ចាន់ រតនា ស្កាតជួបគ្នាជាមួយអ្នកលេងគុនល្បុក្កតោហ្វីលីពីន ក្របីឡើងករ ស្រេកឃ្លានជ័យជំនះ John Mc Leary Ornido៕	«អ្នកលេងគុន» ជាព្រឹត្តិការណ៍មួយក្នុងការរួមចំណែករុញគុនល្បុក្កតោ ទៅកាន់កម្រិតអាជីព និងផ្សព្វផ្សាយក្បាច់គុនដូនតានេះ ទៅកាន់ពិភពលោក។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក អ៊ួ តារា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ព្រឹត្តិការណ៍អ្នកលេងគុន នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ។
តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា លោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ត្រូវបានគេចោទជាសំណួរជុំវិញគោលនយោបាយការទូតរបស់អាមេរិកជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ ជាការឆ្លើយតប ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះ បានអះអាងថា លោកជឿជាក់យ៉ាងខ្លាំងថា ការទូតទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជាមួយទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំង។ បើតាមលោកប៉ុមប៉េអូ ការទទួលជោគជ័យនេះ គឺការទូតអាមេរិកក្រោមអាណត្តិប្រធានាធិបតី លោកដូណាល់ ត្រាំ អាចកាត់បន្ថយការគំរាមកំហែងពីសំណាក់កូរ៉េខាងជើង បើទោះបីជាទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ទើបតែដាក់បង្ហាញមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបថ្មីៗនេះ។ មីស៊ីលអន្តរទ្វីបថ្មី ត្រូវបានដឹកដោយឡានកង់២២ ហើយដើរដោយឥន្ធនៈធំជាងគេបំផុតអំឡុងខួបបក្សពលករលើកទី៧៥។ ទាក់ទិននឹងការដាក់បង្ហាញមីស៊ីលកូរ៉េខាងជើង ប្រមុខការទូតអាមេរិក បានអះអាងថា វាមិនមែនជាបញ្ហាចោទសម្រាប់អាមេរិកទេ ព្រោះដើម្បីដឹងថា មីស៊ីលអន្តរទ្វីបនោះ អាចដំណើរការបានឬអត់ គឺទាល់តែធ្វើតេស្តសាកល្បង។ «អ្វីសំខាន់បំផុត ដែលគេត្រូវធ្វើ ដើម្បីប្រាកដថាមីស៊ីលអាចដំណើរការឬអត់ គឺត្រូវសាកល្បងមីស៊ីលទាំងនោះ»។ លោកប៉ុមប៉េអូ បានលើកឡើងបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កូរ៉េខាងជើង មិនធ្លាប់ធ្វើតេស្តលើមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបឡើយ ប៉ុន្តែចិនឯណោះទេ ដែលធ្វើតេស្តមីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo។ កូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបចុងក្រោយនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ដែលអាចនាំក្បាលគ្រាប់ដល់ទឹកដីអាមេរិក។ កូរ៉េខាងជើង បានផ្អាកការសាកល្បងមីស៊ីលមួយរយៈ បន្ទាប់ពី មេដឹកនាំ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានយល់ព្រមចូលតុចរចារំសាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរជាមួយ លោក ត្រាំ នៅសិង្ហបុរី និងវៀតណាម។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីកិច្ចចរចាទាំងនោះ កូរ៉េខាងជើង បានចាប់ផ្តើមសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយខ្លី ជើងទម្របាញ់មីស៊ីល និងមីស៊ីលផ្សេងទៀតឡើងវិញ។ ក្នុងថ្ងៃទី១៤ ខែតុលាដដែលនេះ ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកូរ៉េខាងត្បូង លោក Suh Hoon បានធ្វើទស្សនកិច្ចទៅអាមេរិក និងជួបជាមួយសមភាគីអាមេរិក លោក Robert O'Brien ផងដែរ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ទស្សនកិច្ចនេះ គឺមិនបានប្រកាសជាមុនឡើយ ហើយរបៀបវារៈ ក៏មិនមាននរណាដឹងផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាកូរ៉េខាងជើង និងសេចក្តីប្រកាសបញ្ចប់សង្គ្រាមលើឧបទ្វីបកូរ៉េ អាចជាប្រធានបទនៃជំនួបមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ប្រទេសទាំងពីរ៕	ប្រមុខការទូតអាមេរិក លោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា បានលើកឡើងថា នយោបាយការទូតជាមួយកូរ៉េខាងជើង ទទួលបានជោគជ័យក្នុងការកាត់បន្ថយការគំរាមកំហែងនៅក្នុងអាណត្តិរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ។ ការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការទូតអាមេរិកបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើងទើបតែដាក់បង្ហាញមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីប(ICBM) នៅថ្ងៃខួបបក្សពលករកូរ៉េខាងជើងលើកទី៧៥ កាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន។
ក្រុមជម្រើសជាតិនីហ្សេរីយ៉ា បានប្រកួតស្មើហ្គាណា ១-១ ក្នុងការប្រកួតជម្រុះជុំចុងក្រោយតំបន់អាហ្វ្រិកជើងទី២នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា។ ដោយជើងទី១នៅទឹកដីហ្កាណាបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផល ០-០ ដូច្នេះនីហ្សេរីយ៉ាត្រូវហាលអាវត្រឹមនេះ។ ក្រោយចប់ការប្រកួតភ្លាម ដោយឃើញក្រុមខកខានការធ្វើដំណើរទៅកាន់ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោក អ្នកគាំទ្រនីហ្សេរីយ៉ាច្រើនរយនាក់បានបានប្រតិកម្មចំពោះលទ្ធផលនេះ ហើយសម្រុកចូលអុកឡុកពេញកីឡដ្ឋានជាតិ Moshood Abiola។ ពួកគេបានវាយគម្ទេចកៅអីអង្គុយរបស់កីឡាករគ្រូបង្វឹក រួមទាំងឧបករណ៍ក្នុងតារាងផ្សេងទៀតយ៉ាងអាណាធិបតេយ្យ និងមានបំណងបង្កបញ្ហាដាក់កីឡាករហ្គាណាថែមទៀត។ បើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Routers សន្តិសុខក្នុងតំបន់មានភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការពារចំពោះអំពើហឹង្សាខាងលើ។ កីឡាករហ្គាណាត្រូវបានរាយការណ៍ថា ត្រួចាកចេញតាមផ្លូវរូងក្រោមដីដើម្បីគេចចេញពីក្រុមអ្នកគាំទ្ររបស់នីហ្សេរីយ៉ា។ យ៉ាងណាក៏ដោយក្រុមប៉ូលីសបានទៅបង្ក្រាបក្រុមអ្នកអុកឡុងទាំងនោះដោយវាយនឹងដំបង និងបាញ់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែកដើម្បីបំបែកអ្នកគាំទ្រចេញពីទីលាន។ ទង្វើរបស់អ្នកគាំទ្រនីហ្សេរីយ៉ា បានធ្វើឱ្យសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាហ្រ្វិក (CAF) និងយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) ខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង និងថែមទាំងចាត់វិធានការដាក់វិន័យលើអ្នកអុកឡុងទាំងនោះ។ នីហ្សេរីយ៉ា ធ្លាប់បានបង្ហាញខ្លួនក្នុងការប្រកួត World Cup ចំនួន៦លើក ក្នុងនោះលើកចុងក្រោយនៅប្រទេសរុស្ស៊ីឆ្នាំ២០១៨។ ក្រុមពីតំបន់អាហ្រ្វិកទាំង៥ក្រុមដែលបានឡើងទៅ World Cup នៅប្រទេសកាតាចុងឆ្នាំនេះមាន កាមេរូន ម៉ារ៉ុក ទុយនីស៊ី ហ្គាណា និងសេណេហ្គាល់៕	អ្នកគាំទ្រនីហ្សេរីយ៉ាសម្រុកចូលទីលានប្រកួតអុកឡុងពេញតារាង ដោយសារខឹងក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិពួកគេមិនបានឡើងទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០២២ នៅប្រទេសកាតា។
ប៉ុន្តែ បើយោងតាមរបាយការណ៍នេះ គេឃើញថាសំឡេងថ្មីៗនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំនៅក្នុងគាំទ្រសិទ្ធិមនុស្សបានលេចឡើង។ របាយការណ៍ពិភពលោកឆ្នាំ ២០២៣ របស់អង្គការ Human Rights Watch នេះផ្ដោតលើស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសជិត ១០០ ដែលនៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះ អង្គការដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង New York នេះមានប្រតិបត្តិការនៅទីនោះ។ របាយការណ៍នេះបានបញ្ជាក់ថា៖ «សេចក្ដីសន្និដ្ឋានពិតប្រាកដដែលអាចទាញចេញពីវិបត្តិសិទ្ធិមនុស្សនានានៅក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដូចជាការវាយប្រហារដោយចេតនារបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក Vladimir Putin លើជនស៊ីវិលនៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន គុកឥតជញ្ជាំងរបស់លោក Xi Jinping សម្រាប់ជាតិសាសន៍អ៊ុយហ្គ័រ (Uyghur) នៅក្នុងប្រទេសចិន និងទង្វើរបស់ក្រុមតាលីបង់ (Taliban) ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋអាហ្វហ្គានីស្ថានរាប់លាននាក់ប្រឈមនឹងភាពអត់ឃ្លានជាដើម គឺថា អំណាចផ្ដាច់ការដែលគ្មានការត្រួតពិនិត្យនឹងធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនរងការឈឺចាប់»។ របាយការណ៍នេះបានបន្ថែមថា៖ «ប៉ុន្តែ ឆ្នាំ ២០២២ ក៏បានបង្ហាញឱ្យឃើញផងដែរអំពីការប្រែប្រួលជាមូលដ្ឋាននៃអំណាចនៅលើពិភពលោកដែលបើកផ្លូវឱ្យរដ្ឋាភិបាលនានាដែលខ្វាយខ្វល់នឹងការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សប្រឆាំងនឹងការរំលោភបំពានទាំងនេះតាមរយៈការការពារនិងពង្រឹងប្រព័ន្ធសិទ្ធិមនុស្សសាកលលោក»។ អ៊ុយក្រែន បន្ទាប់ពីប្រទេសរុស្ស៊ីបានឈ្លានពានប្រទេសអ៊ុយក្រែនមក អ្នកនិពន្ធរបាយការណ៍នេះបានបញ្ជាក់ថា សហគមន៍អន្តរជាតិសក្តិសមនឹងទទួលបានការសរសើរសម្រាប់ការបញ្ចេញនូវអ្វីដែលសហគមន៍នេះថាជា «ការប្រមូលផ្ដុំពេញលេញ» នូវប្រព័ន្ធសិទ្ធិមនុស្ស ដែលក្នុងនោះរួមមានទាំងការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ផងដែរ។ អ្នកស្រី Tirana Hassan នាយកប្រតិបត្តិស្ដីទីនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch បានប្រាប់ VOA ថា៖ «យើងបានឃើញមានការឆ្លើយតបភ្លាមៗពីសហគមន៍អន្តរជាតិនៅក្នុងការរួបរួមគ្នាជុំវិញការគាំទ្រសំខាន់ៗផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស ដែលក្នុងនោះរួមមានទាំងការបង្កើតនូវយន្តការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ [និង] ការប្រមូលភ័ស្តុតាងសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមផងដែរ»។ នៅក្នុងក្រុងមួយចំនួននៃប្រទេសអ៊ុយក្រែនដូចជាក្រុង Bucha និងក្រុង Izyum ជាដើម គេឃើញមានភ័ស្តុតាងជាច្រើនអំពីការធ្វើទារុណកម្ម ការសម្លាប់ និងការចាប់រំលោភជនស៊ីវិលអ៊ុយក្រែនដែលប្រព្រឹត្តិឡើងដោយទាហានរុស្ស៊ី។ ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិបានកត់ត្រាការសម្លាប់ជនស៊ីវិលរាប់រយករណី ដែលគេគិតថានេះគឺគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃឧក្រិដ្ឋកម្មសរុបតែប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់ពីបានធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអ៊ុយក្រែនកាលពីខែធ្នូមក លោក Volker Turk ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកកិច្ចការសិទ្ធិមនុស្ស (OHCHR) បាននិយាយថា សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន «នៅបន្តឃើញមានការរំលោភជាទូទៅលើលើច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ»។ លោក Turk បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មាននានាកាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែធ្នូថា៖ «ក្នុងករណីខ្លះ ទាហានរុស្ស៊ីបានសម្លាប់ជនស៊ីវិលនៅក្នុងមណ្ឌលឃុំឃាំងបណ្ដោះអាសន្ន។ អ្នកខ្លះត្រូវបានសម្លាប់ភ្លាមៗនៅនឹងកន្លែងបន្ទាប់ពីបានឆែកឆេរសន្តិសុខមក ដូចជានៅផ្ទះ ទីធ្លាផ្ទះ និងច្រកទ្វារផ្ទះរបស់ពួកគេជាដើម សូម្បីតែនៅពេលដែលជនរងគ្រោះបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាពួកគេមិនមែនជាការគំរាមកំហែងតាមរយៈការលើកដៃទាំងពីរឡើងលើក៏ដោយ។ គេឃើញមានសញ្ញាយ៉ាងច្បាស់ថា ការសម្លាប់ភ្លាមៗនៅនឹងកន្លែងដែលត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងរបាយការណ៍នេះអាចជាឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនៃការសម្លាប់ដោយចេតនា»។ អង្គការ Human Rights Watch បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមបស្ចិមប្រទេសគួរតែអាចបានចាត់វិធានការប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ីមុនពេលដែលរុស្ស៊ីបានឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២។ របាយការណ៍របស់អង្គការ Human Rights Watch នេះបានលើកឡើងថា៖ «ភាពគឃ្លើនឥតអៀនខ្មាស់របស់លោក Putin អាចធ្វើឡើងទៅបានភាគច្រើនដោយសារតែលោកមានសេរីភាពជាយូរមកហើយក្នុងការអនុវត្តដោយគ្មានទោសពៃរ៍។ ការបាត់បង់ជីវិតជនស៊ីវិលនៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនបានកើតឡើងដូចអ្វីដែលគេរំពឹងទុក គឺដូចទៅនឹងពលរដ្ឋស៊ីរីដែលបានរងគ្រោះការរំលោភបំពានធ្ងន់ធ្ងរដោយសារការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសបន្ទាប់ពីមានការអន្តរាគមន៍របស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងការគាំទ្រកងកម្លាំងស៊ីរីរបស់លោក Bashar al-Assad នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដូច្នេះដែរ»។ ចិន អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch បានលើកឡើងអំពីការរំលោភបំពានជាបន្តនៅក្នុងប្រទេសចិន ដូចជាការឃុំឃាំងទ្រង់ទ្រាយធំ ការធ្វើទារុណកម្ម និងពលកម្មដោយបង្ខំដែលប្រព្រឹត្តិលើអ្នកកាន់សាសនាអ៊ិស្លាមរហូតដល់មួយលាននាក់នៅក្នុងតំបន់ Xinjiang។ រដ្ឋាភិបាលចិនបានច្រានចោលការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ។ កាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន សេចក្ដីសម្រេចមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលបើកឱ្យមានការជជែកដេញដោលអំពីការរំលោភបំពានដែលប្រព្រឹត្តិឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលចិនលើជាតិសាសន៍អ៊ុយហ្គ័របានបរាជ័យដោយសំឡេងឆ្នោតចំនួនពីរសំឡេង។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី របាយការណ៍របស់អង្គការ Human Rights Watch បានបញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតគាំទ្រដែលខ្វះតែពីរសំឡេងនេះ «បានបង្ហាញឱ្យឃើញអំពីសក្តានុពលនៃសម្ព័ន្ធភាពឆ្លងតំបន់និងការរួបរួមកម្លាំងគ្នាដើម្បីតតាំងនឹងក្ដីរំពឹងទុករបស់រដ្ឋាភិបាលចិនអំពីនិទណ្ឌភាព»។ អ្នកស្រី Hassan បាននិយាយថា ការបោះឆ្នោតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិលើសេចក្ដីសម្រេចនេះគឺជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់មួយ។ អ្នកស្រីបានប្រាប់ VOA ថា៖ «អ្វីដែលយើងបានឃើញជាលើកដំបូងបង្អស់អស់រយៈពេលជាយូរមកហើយនេះគឺការប្រេះបែកនៃរនាំងការពាររបស់ក្រុមជនផ្ដាច់ការ»។ អាហ្វហ្គានីស្ថាន នៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ក្រុមតាលីបង់បានដាក់ច្បាប់ជាច្រើនដែលរំលោភលើសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់ស្ត្រីនិងកុមារី ដូចជាសេរីភាពនៃការធ្វើដំណើរ សិទ្ធិធ្វើការនិងសិទ្ធិប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងលទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំនិងសេវាថែរក្សាសុខភាពជាដើម។ របាយការណ៍របស់អង្គការ Human Rights Watch បានលើកឡើងថា៖ «កងកម្លាំងសន្តិសុខរបស់ក្រុមតាលីបង់បានអនុវត្តពេញមួយឆ្នាំកន្លងមកនូវការឃុំឃាំងដោយខុសច្បាប់ ការធ្វើទារុណកម្ម និងការសម្លាប់ភ្លាមៗលើអតីតមន្ត្រីសន្តិសុខនិងសត្រូវដែលគេចាប់ថ្នាក់បាន»។ អ៊ីរ៉ង់ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ការតវ៉ាដែលបណ្ដាលមកពីការស្លាប់របស់នាង Mahsa Amini បន្ទាប់ពីនាងត្រូវបានប៉ូលិសឃុំឃាំង បានរីកក្លាយជាការតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនៅទូទាំងប្រទេស។ អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch បានបញ្ជាក់ថា ការសម្លាប់អ្នកតវ៉ាយ៉ាងតិច ៤ នាក់នៅក្នុងពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះអាចនឹងបណ្ដាលឱ្យមានការឆ្លើយតបខ្លាំងក្លាជាងនេះពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ អ្នកស្រី Hassan បានប្រាប់ VOA ថា៖ «យើងចាំបាច់ត្រូវធ្វើហួសពីការសាមគ្គីជាអន្តរជាតិសម្រាប់ក្រុមអ្នកតវ៉ា និងចាំបាច់ត្រូវធ្វើឱ្យច្បាស់ថារដ្ឋាភិបាលនានានៅទូទាំងពិភពលោកនឹងធ្វើឱ្យមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ទទួលខុសត្រូវចំពោះរឿងនេះ»។ មីយ៉ាន់ម៉ា របាយការណ៍នេះបានលើកឡើងអំពីការរំលោភបំពានកើនឡើងផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលនៅទីនោះ អ្នកនិពន្ធរបាយការណ៍នេះបាននិយាយថា របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងវាយប្រហារលើសហគមន៍នានានៅទូទាំងប្រទេសដែលប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ ២០២១។ របាយការណ៍នេះបានបញ្ជាក់ថា៖ «កងកម្លាំងសន្តិសុខរបស់របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានប្រព្រឹត្តិនូវការសម្លាប់ទ្រង់ទ្រាយធំ ការចាប់ខ្លួនដោយខុសច្បាប់ ការធ្វើទារុណកម្ម អំពើហិង្សាផ្លូវភេទ និងការរំលោភបំពានផ្សេងៗទៀតដែលស្មើនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ»។ របាយការណ៍នេះបានបន្ថែមថា៖ «សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិនិងការជួបជុំប្រឈមនឹងការរឹតត្បិតតឹងតែង។ ប្រតិបត្តិការយោធាដែលបង្កើនឡើងបានបណ្ដាលឱ្យមានឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមជាច្រើនប្រឆាំងនឹងប្រជាពលរដ្ឋជាតិសាសន៍ភាគតិចនៅក្នុងរដ្ឋ Kachin រដ្ឋ Karen រដ្ឋ Karenni និងរដ្ឋ Shan»។ អេត្យូពី នៅក្នុងប្រទេសអេត្យូពី អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch បានបញ្ជាក់ថា ដំណើរការសន្តិភាពដែលដឹកនាំដោយសហភាពអាហ្វ្រិកកាលពីពេលថ្មីៗនេះបានបណ្ដាលឱ្យមានកិច្ចឈប់វាយប្រយុទ្ធគ្នាមួយដែលប្រេះស្រាំ។ អ្នកស្រី Hassan បាននិយាយថា៖ «ការធានាថាមានការទទួលខុសត្រូវសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏សាហាវហួសហេតុដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ Tigray គឺជារឿងសំខាន់សម្រាប់ធ្វើឱ្យកិច្ចឈប់បាញ់គ្នានេះមានប្រសិទ្ធភាព»។ បង់ក្លាដែស នៅក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស អង្គការ Human Rights Watch បានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលថាបានរំលោភបំពានលើជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា (Rohingya)។ របាយការណ៍របស់អង្គការនេះបានលើកឡើងថា៖ «ជនភៀសខ្លួនរ៉ុហ៊ីងយ៉ា ដែលកំពុងប្រឈមនឹងស្ថានភាពដ៏លំបាកសម្រាប់ការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ដោយស្ម័គ្រចិត្តនិងមានសុវត្ថិភាពទៅកាន់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ បានរងគ្រោះដោយសារការគំរាមកំហែង ការជំរិតទារប្រាក់ និងការធ្វើបាបដោយកងកម្លាំងសន្តិសុខបង់ក្លាដែសនិងអាជ្ញាធរផ្សេងៗទៀត»។ អង្គការ Human Rights Watch ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ជនភៀសខ្លួនបានរាយការណ៍អំពីការគំរាមកំហែង ការជំរិតទារប្រាក់ ការចាប់ខ្លួនដោយខុសច្បាប់ និងការធ្វើទារុណកម្មដែលប្រព្រឹត្តិឡើងដោយប៉ូលិស។ បញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ អង្គការ Human Rights Watch បានបញ្ជាក់ថា បញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងមានផលប៉ះពាល់កើនឡើងដល់សិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់មនុស្សនៅគ្រប់ជ្រុងទាំងអស់នៅលើពិភពលោក ដែលមានតាំងពីទឹកជំនន់ដ៏មហន្តរាយនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថានរហូតដល់ភ្លើងឆេះព្រៃនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ អង្គការនេះបានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលនានាមានកាតព្វកិច្ចផ្នែកផ្លូវច្បាប់និងផ្នែកសីលធម៌នៅក្នុងការដាក់កំហិតលើឧស្សាហកម្មនានាដូចជាឧស្សាហកម្មទាញយកឥន្ធនៈផូស៊ីលជាដើម ដែលមិនស្របទៅតាមការការពារសិទ្ធិជាមូលដ្ឋាន។ របាយការណ៍របស់អង្គការនេះបានលើកឡើងថា៖ «រដ្ឋាភិបាលនានាគួរតែចាត់វិធានការជាបន្ទាន់នៅក្នុងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សក្នុងការឆ្លើយតបរបស់ពួកគេចំពោះបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរផ្នែកអាកាសធាតុនិងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលមិនអាចចៀសផុតរួចទៅហើយ និងនៅក្នុងការការពារប្រជាពលរដ្ឋដែលងាយរងគ្រោះបំផុតដូចជាជនជាតិភាគតិច ស្ត្រី កុមារ មនុស្សចាស់ ជនពិការ និងជនក្រីក្រជាដើម»៕ លោក Shaikh Azizur Rahman រួមចំណែកនៅក្នុងសេចក្ដីរាយការណ៍នេះ។ ប្រែសម្រួលដោយលោក ឈឹម សុមេធ	វិបត្តិសិទ្ធិមនុស្សកាលពីមួយឆ្នាំកន្លងទៅមានសភាពកាន់តែអាក្រក់ឡើងនៅជុំវិញពិភពលោកតាំងពីប្រទេសអ៊ុយក្រែនរហូតដល់ប្រទេសចិននិងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch នៅក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំចុងក្រោយបង្អស់របស់ខ្លួនដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែមករាកន្លងទៅនេះ។
មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីក្រុងព្យុងយ៉ាងបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយពីរគ្រាប់នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញមុខសម្រួលស្ថានការណ៍ដោយអះអាងពេញមាត់ថា ឥរិយាបថថ្មីរបស់កូរ៉េខាងជើង គ្មានអ្វីត្រូវបារម្ភទេ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ បានកត់សម្គាល់ថា ការបាញ់មីស៊ីលជាថ្មីនេះជារឿងធម្មតា ហើយវាក៏មានគោលដៅព្រមានតែកូរ៉េខាងត្បូងប៉ុណ្ណោះដោយសារភាគីមានបញ្ហាជម្លោះផ្ទាល់។ លោក ត្រាំ ចង់សម្តៅលើសង្គ្រាមកូរ៉េឆ្នាំ ១៩៥០ដល់ឆ្នាំ ១៩៥៣ ដែលអាមេរិកកាលនោះក៏ធ្វើជាខ្នងបង្អែកកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ «វាមិនមែនជាសញ្ញាព្រមានណាមួយចំពោះអាមេរិកឡើយ។ ប្រទេសទាំងពីរនេះមានជម្លោះផ្ទាល់ខ្លួន»។ នេះជាសម្តីរបស់មេដឹកនាំអាមេរិកដំបូងគេដែលឈានជើងឆ្លងដែនចូលទឹកដីកូរ៉េខាងជើងលោក ត្រាំ នៅចំពោះមុខអ្នកកាសែតនៅថ្ងៃសុក្រ។ លោក ត្រាំ ក៏បានរៀបរាប់ឡើងវិញផងដែរពីទំនាក់ទំនងដ៏ល្អប្រសើររវាងលោក និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ក្រោយបានជួបពិភាក្សាគ្នាផ្ទាល់បីដងមកហើយរាប់ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៨មកនោះ។ តាមពិតទៅ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA លោក គីម ជុងអ៊ុង ជាអ្នកដឹកនាំ និងរៀបចំការបាញ់មីស៊ីលនេះដោយផ្ទាល់ ដោយលោកចាត់ទុកថា ការបង្ហាញអានុភាពយោធានេះ ជាសារព្រមានយោធាកូរ៉េខាងត្បូងដែលស្រឡាញ់សង្គ្រាមតាមរយៈការពង្រាយអាវុធដ៏ទំនើបនៅកូរ៉េខាងត្បូង និងរៀបចំលំហាត់យោធា ទោះខ្លួនបានព្រមានច្រើនលើកហើយក្ដី។ ត្រឡប់មកវិញ វាទំនងដូចអ្វីដែលលោក ត្រាំ និយាយដែរ។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដាក់គោលដៅប្រឆាំងតែកូរ៉េខាងត្បូង ហើយមិនបានរិះគន់អាមេរិកសូម្បីតែមួយម៉ាត់។ វាអាចថា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងចង់បន្តរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមេដឹកនាំអាមេរិកផង ហើយចង់ឲ្យមានការបន្តការចរចាឡើងវិញដើម្បីពន្លឿនការដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរឧបទ្វីបកូរ៉េដែរ៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថាការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីរយៈចម្ងាយខ្លីរបស់កូរ៉េខាងជើងមិនប៉ះពាល់ដល់អាមេរិក ហើយឥរិយាបថនេះក៏មិនបង្ហាញពីគោលដៅប្រឆាំងអាមេរិករបស់កូរ៉េខាងជើងដែរ។
បន្ទាប់ពីដំឡើងពន្ធដាក់ផលិតផលគ្នាទៅមករួច មហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចពីភពលោកលំដាប់ទីមួយ និងទីពីរ គឺអាមេរិក និងចិន នឹងចាប់ផ្ដើមចរចាគ្នាដើម្បីបញ្ចៀសវិបត្តិដែលអាចឈានដល់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មពេញបន្ទុក។ រដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារអាមេរិក Steven Mnuchin និងរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម Wilbur Ross អមដំណើរដោយមន្ត្រី៥នាក់ទៀត បានទៅដល់ក្រុងប៉េកាំងនៅថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ដើម្បីជជែកជាមួយដៃគូចិនដឹកនាំឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី Liu He ។ ជំនួបមន្ត្រីអាមេរិក និងចិនរំពឹងថា នឹងផ្ដោតបញ្ហាជាច្រើនដែលអាមេរិកមិនពេញចិត្តចាប់ពីការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិន សំណុំរឿងចិនលួចបច្ចេកវិទ្យាពីក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ក៏ដូចជានយោបាយគាំទ្រក្រុមហ៊ុនឯកជនក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាជាដើមផង។ ដោយសារការមិនពេញចិត្តនេះហើយ អាមេរិកក៏ប្រកាសដំឡើងពន្ធលើផលិតផលចិន ហើយចិនក៏ចាត់វិធានការដូចគ្នាវិញ។ យ៉ាងណាមិញ គេមិនរំពឹងថា នឹងមានកិច្ចព្រមព្រៀងធំដុំណាមួយដើម្បីឲ្យចិនផ្លាស់ប្ដូរជំហររបស់ខ្លួនឡើយ។ ប្រតិភូរបស់អាមេរិកពោរពេញដោយសមាសភាពចម្រុះ ឬអាចនិយាយថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជូនមន្ត្រីទទួលបន្ទុកពាណិជ្ជកម្មមកទាំងអស់តែម្ដងដើម្បីចរចាជាមួយចិន។ ក្នុងនោះគេឃើញមានមន្ត្រីដែលមានជំហរទន់ភ្លន់ដោះស្រាយបញ្ហាតាមសម្រួលដូចជាលោក Mnuchin និងលោក Ross ក៏ដូចជាមន្ត្រីដែលមានជំហរតឹងរ៉ឹងដាក់ចិន និងចង់ដាក់ពិន័យចិនដូចជាតំណាងចរចាពាណិជ្ជកម្ម Robert Lighthizer និងទីប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច Peter Navarro ជាដើម។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua លោក Liu ដែលជាទីប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង នឹងផ្លាស់ប្ដូរទស្សនៈជាមួយប្រតិភូអាមេរិកលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម ដែលជាការព្រួយបារម្ភរួមគ្នារបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ លោក Liu ក៏ធ្លាប់ទៅកាន់ទឹកដីអាមេរិកម្ដងហើយនៅដើមឆ្នាំនេះ ដើម្បីជជែកពីការខ្វែងគំនិតគ្នាលើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ប៉ុន្តែមិនទទួលបានលទ្ធផលផ្លែផ្កាអ្វីឡើយ។ ជាមួយនឹងជំនួបចរចាពីរថ្ងៃនេះ គេរំពឹងថា លទ្ធផលស្ដួចស្ដើងប៉ុណ្ណោះអាចត្រូវបានឯកភាពគ្នា។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន Hua Chunying និយាយក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ថា ការចរចាតែមួយជុំមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានទាំងអស់ឡើយ ប៉ុន្តែក្រុងប៉េកាំងជឿថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងស្មោះត្រង់ក្នុងការដោះស្រាបញ្ហាពាក់ព័ន្ធទាំងឡាយ ហើយចំណុចអវិជ្ជមាននឹងក្លាយជាវិជ្ជមានមិនខាន៕	នៅថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ប្រតិភូអាមេរិកមួយក្រុមបានទៅដល់រដ្ឋធានីប៉េកាំង ដើម្បីចរចាជាមួយភាគីចិនជុំវិញបញ្ហាខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ដែលឈានដល់ការដំឡើងពន្ធលើផលិតផលគ្នាទៅវិញទៅមក។ អាមេរិកនឹងបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យចិនកែប្រែនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនមួយចំនួន ដែលអាមេរិកចោទថា បានកេងចំណេញផលប្រយោជន៍ពីខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ នេះជារឿងពិបាកសម្រាប់អាមេរិក ខណៈចិននឹងមិនផ្លាស់ប្ដូរជំហរដោយសារតែការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិកឡើយ។
ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីមានគំនិតមួយដែលអាចនឹងជួយក្រុមហ៊ុនបង្កើតថ្មី startups ដែលជាធម្មតាមិនមានមូលនិធិ ឬបទពិសោធន៍ច្រើន ហើយក៏អាចជួយដល់ក្រុមហ៊ុនបង្កើតយូរយារមកហើយកាន់តែច្រើន ដែលក្រុមហ៊ុនទាំងនោះភាគច្រើនខ្លាចថា នឹងមានគូប្រជែងថ្មី។ ក្រុមហ៊ុននៅក្នុងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះកំពុងចាប់ដៃគូគ្នា ដោយក្រុមហ៊ុនថ្មី និងក្រុមហ៊ុនចំណាស់ចូលរួមជាមួយគ្នា ដើម្បីទទួលបានប្រយោជន៍ពីចំណុចខ្លាំងរបស់ភាគីទាំងសងខាង និងអាចជួយគ្នាគេចផុតពីចំណុចខ្សោយរបស់ពួកគេ។ គំរូនេះអាចក្លាយជានិន្នាការគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ដោយម៉ាឡេស៊ីជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បន្ទាប់ពីប្រទេសសិង្ហបុរី។ ម៉ាឡេស៊ីជាកន្លែងនៃការបង្កើតក្រុមហ៊ុនជាច្រើន ដែលបានពង្រីកប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេទៅប្រទេសផ្សេងទៀត រាប់ចាប់ពីក្រុមហ៊ុនបង្កើតថ្មី ដូចជាក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាដឹកអ្នកដំណើរ Grab រហូតដល់ក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ AirAsia។ ជាឧទាហរណ៍ប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីរបស់ក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ពហុជាតិសាសន៍ដែលមានឈ្មោះថា PwC (PricewaterhouseCoopers) បានចាប់ដៃគូជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនបង្កើតថ្មីដូចជា ក្រុមហ៊ុន Supahands ដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាម៉ាស៊ីនចេះរៀនដើម្បីជួយអតិថិជនក្នុងការវិភាគទិន្នន័យទំហំធំ Big Data ក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មអនឡាញឈ្មោះ Dropee និងក្រុមហ៊ុនសិក្សាទីផ្សារឈ្មោះ Involve Asia។ លោក Sridharan Nair ដែលជានាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន PwC ក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និយាយពីក្រុមហ៊ុនបង្កើតថ្មីថា៖ «ពួកគេបានបង្ហាញនូវការប្តេជ្ញាចិត្ត និងការតាំងចិត្តក្នុងការរៀនសូត្រ និងផ្លាស់ប្តូរចំណេះដឹងជាមួយនឹងដៃគូរបស់ PwC ដែលពួកគេត្រូវបានរើសឱ្យធ្វើការជាមួយ។ ការយល់ដឹងដែលពួកគេបានចែករំលែកជាមួយនឹងដៃគូរបស់យើងនៅក្នុងកម្មវិធីមានតម្លៃខ្លាំងណាស់សម្រាប់ PwC ដោយសារតែវាជួយធ្វើឱ្យការយល់ដឹងរបស់យើងមានភាពស៊ីជម្រៅចំពោះការវិនិយោគដែលពួកគេបានចាប់ផ្តើមក្នុងការធ្វើឌីជីថលនីយកម្មអង្គភាពរបស់ពួកគេ និងវិធីសាស្ត្ររបស់ពួកគេក្នុងការប្រឡូកក្នុងការធ្វើជំនួញបែបថ្មី»។ ក្រុមហ៊ុនបង្កើតថ្មីអាចប្រើប្រាស់ជំនាញរបស់ដៃគូ PwC ដូចជា ហិរញ្ញប្បទាន និងការបោះផ្សាយលក់ភាគហ៊ុនជាសាធារណៈជាលើកដំបូង។ នៅពេលជាមួយគ្នា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនធំៗដើម្បីពួកគេអាចមើលឃើញថា តើក្រុមហ៊ុនតូចៗជាងពួកគេធ្វើការពិសោធន៍ថ្មីយ៉ាងដូចម្តេច។ ដោយការផ្តោតអារម្មណ៍ខ្លាំងលើអនុលោមភាព ដំណើរការក្រុមហ៊ុនដូចជា PwC ត្រូវអនុញ្ញាត និងឆ្លងកាត់ដំណើរការការិយាល័យធិបតេយ្យច្រើនជាង ដែលមិនអាចធ្វើឱ្យពួកគេមានសកម្មភាពបានលឿនដូចក្រុមហ៊ុនបង្កើតថ្មីនោះទេ។ អ្នកគាំទ្រមើលឃើញថា ការប្រឹក្សាគ្នាទៅវិញទៅមកនេះ ជាវិធីមួយសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែលមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ខ្លាំង (emerging markets) អាចអភិវឌ្ឍបន្តឡើង។ លោក Norhizam Abdul Kadir ជាអនុប្រធានផ្នែកការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅក្រុមហ៊ុន Malaysia Digital Economy Corp ដែលជាទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល និងមានគោលដៅក្នុងការលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។ ភាពជាដៃគូជាគំនិតមួយក្នុងការផ្តួចផ្តើមជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ការប្រើប្រាស់និងការនាំចេញត្រីមាសទី៣របស់ម៉ាឡេស៊ីមិនរីកចម្រើនខ្លាំងដូចអ្វីដែលអ្នកសុទិដ្ឋិនិយមបានសង្ឃឹមទុកនោះទេ ហើយប្រទេសនេះកំពុងរង់ចាំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនដោះស្រាយបញ្ហាសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម ដែលប៉ះពាល់ដល់តម្រូវការនៃផលិតផលម៉ាឡេស៊ី។ នៅក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ ម៉ាឡេស៊ីបានកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ខ្លួន និងកំពុងបោះជំហានទៅរកឋានៈផ្លូវការក្នុងនាមជាប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់។ តួនាទីរបស់ម៉ាឡេស៊ីក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកិច្ចសហការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនៅឆ្នាំក្រោយនឹងអាចធ្វើឲ្យប្រទេសនេះមានឥទ្ធិពលកាន់តែច្រើនទៅលើនិន្នាការនានានៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ លោក Nic Chambers ដែលជានាយកថ្នាក់តំបន់របស់ក្រុមហ៊ុន Michael Page Malaysia ដែលជាក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ធនធានមនុស្សបាននិយាយថា៖ «នៅក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់អង្គារវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី៣នៅក្នុងពិភពលោកសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលបានត្រៀមខ្លួនទទួលយកគំនិតច្នៃប្រឌិតថ្មីៗ និងទី៤ជារួមសម្រាប់វប្បធម៌សហគ្រិនភាពរបស់ខ្លួន។ សហគមន៍អាជីវកម្មក្នុងស្រុកទទួលបានប្រយោជន៍ពីគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់រដ្ឋាភិបាល ដូចជាឧស្សាហកម្ម៤.០ ដែលលើកកម្ពស់ដំណើរការស្វ័យប្រវត្តិកម្ម និងទាក់ទាញការវិនិយោគថ្មីៗទៅក្នុងប្រទេស»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	គំរូផ្គូផ្គងក្រុមហ៊ុននេះអាចក្លាយជានិន្នាការគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ដោយម៉ាឡេស៊ីជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បន្ទាប់ពីប្រទេសសិង្ហបុរី។
ស្របជាមួយនឹងចំនួនវ៉ាក់សាំងនេះ កម្ពុជា បាន ចាក់វ៉ាក់បង្ការកូវីដ-១៩ដល់ពលរដ្ឋ បាន១១,០៤លាននាក់ ដែលស្មើ ៦៩ភាគរយ បើធៀបនឹងចំនួនប្រជាជន១៦លាននាក់ ក្នុងនោះមានកុមារ និងយុវវ័យ ជាង១,៦២លាននាក់ និងពលរដ្ឋអាយុចាប់ពី១៨ឆ្នាំឡើង ជាង៩, ៤២លាននាក់។ ក្នុងចំណោមនោះ មានពលរដ្ឋ ៨,៧២លាននាក់ហើយ ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី២ និង ជាង ៦សែននាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី៣។ គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ប្រមាណ ២៩,៥ លានដូសហើយក្នុងនោះវ៉ាក់សាំងស៊ីណូហ្វាមមាន ៦,៧លានដូស វ៉ាក់សាំង Sinovac មានជាង១៨,៥លានដូស។ ក្រៅពីនេះ អាមេរិកក៏បានផ្ដល់វ៉ាក់សាំង Jonhson &Jonhson ជាង១លានដូស តាមរយៈCOVAX។ រីឯជប៉ុនផ្ដល់វ៉ាក់សាំង AstraZeneca ១,៣ លានដូស ខណៈអង់គ្លេសផ្ដល់វ៉ាក់សាំងប្រភេទនេះឱ្យកម្ពុជា ចំនួន៤១ម៉ឺនដូសដែរ។ ចំណែកកម្មវិធី COVAX ក៏បានផ្ដល់វ៉ាក់សាំង AstraZeneca ចំនួន៣២៤,០០០ដូសផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ប្រភេទស៊ីណូវ៉ាក់ ចំនួន២,៥លានដូសទៀត បានដឹកមកដល់កម្ពុជា នៅព្រឹក ថ្ងៃទី ៤ ខែកញ្ញា នេះ។ ការទទួលបានវ៉ាក់សាំងបន្ថែមនេះ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានវ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ សរុប ជិត៣០លានដូសសម្រាប់ចាក់ជូនពលរដ្ឋ ។
ភ្នំពេញ៖ បេក្ខជនបោះឆ្នោត មិនត្រូវធ្វើសកម្មភាពកៀរគរ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពក្នុងចេតនាបង្កអសន្តិសុខសង្គម ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គមនោះឡើយ។ នេះបើតាមសេចក្ដីណែនាំ គ.ជ.ប ចុះថ្ងៃទី២ មិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ គណកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត មានគោលបំណងធានាឲ្យដំណើរការនៃការបោះឆ្នោត ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់អាណត្តិទី៥ ប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន ស្ថិតក្នុងបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់ ធានាបាននូវសុខសន្តិភាព សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និង សុវត្ថិភាព ដោយគ្មានអំពើហឹង្សា និងគ្មានការគំរាមកំហែង។ សេចក្ដីណែនាំដដែល បានឲ្យដឹងថា បេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត ត្រូវចូលរួមក្នុងកិច្ចការពារថែរក្សាបរិយាកាស សន្ដិសុខសម្រាប់យុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោត និងការបោះឆ្នោតឲ្យបានល្អប្រសើរ ។ មួយវិញទៀត បេក្ខជនមិនត្រូវធ្វើសកម្មភាពណាមួយដែលផ្ទុយពីគោលការណ៍នៃច្បាប់បោះឆ្នោត និងបទបញ្ជា ក្រមសីលធម៌សម្រាប់គណបក្សនយោបាយ និងបេក្ខជនក្នុងដំណើរការបោះឆ្នោតនោះឡើយ។ គ.ជ.ប និង គ.ស.អ សង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា« គ្រប់គណបក្សនយោបាយ បេក្ខជន ដែលមានឈ្មោះបោះឆ្នោត និងសាធារណជនទាំងអស់ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច និង គ.ជ.ប ព្រមទាំងយន្តការ រចនាសម្ព័ន្ធនៃ គ.ស.អ និងសហការអនុវត្តតាមសេចក្ដីណែនាំនេះ ប្រកបដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ដោយគ្មានអំពើហឹង្សា គ្មានការគំរាមកំហែង និងមានសុវត្ថិភាព ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បោះឆ្នោតនេះ»។	ដោយ៖ វ៉ន ស៊ីចេន
ស្ថិតនៅភាគឦសាននៃប្រទេស ខេត្តក្រចេះ ក៏នឹងរៀបចំសង្រ្កាន្តអបអរឆ្នាំថ្មី ដូចខេត្តដទៃដែរ។ ឆ្នាំនេះ «សង្រ្កាន្តក្រចេះ» នឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងបរិវេណវត្តបទុមរង្សី ដែលស្ថិតនៅសង្កាត់ក្រគរ ក្រុងក្រចេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣-១៦ ខែមេសា។ បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តក្រចេះ ចេញផ្សាយថ្ងៃទី៦ មេសា នៅតាមរដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក និងឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ ក៏រៀបចំសង្ក្រាន្តឆ្នាំថ្មីនៅ៧០ទីតាំងផ្សេងទៀត។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានការរៀបចំសង្ក្រាន្តឆ្នាំថ្មីតាមវត្តអារាម សាលារៀន និងរមណីយដ្ឋាននានាទូទាំងខេត្តដែរ។ រូបភាពពីមន្ទីរព័ត៌មានខេត្តក្រចេះ «សង្រ្កាន្តក្រចេះ» នឹងមានកម្មវិធីកម្សាន្តសប្បាយជាច្រើន ដូចជាការលេងល្បែងប្រជាប្រិយប្រពៃណីខ្មែរ ការសម្តែងសិល្បៈមហាជន និងការរាំលេងកម្សាន្តជាដើម។ អត្ថបទទាក់ទង ជិះទូកលេងតាមដងស្ទឹង និងទស្សនាផ្សារបណ្តែតទឹក នឹងមានក្នុង«សៀមរាបសង្ក្រាន្ត» ម្ហូបអាហារ និងផលិតផលប្រចាំតំបន់ នឹងតាំងបង្ហាញក្នុង«សង្ក្រាន្តឧត្តរមានជ័យ» ល្បែងទាញព្រ័ត្រ បោះអង្គញ់ វាយក្អម ចោលឈូង និងចាប់កូនខ្លែង នៅ«សង្រ្កាន្តវត្តភ្នំ» បវរកញ្ញាវ័យចំណាស់ ស្រីស្រស់ប្រុសស្អាត និងអុកចត្រង្គ នឹងត្រូវប្រកួតគ្នា នៅ«សង្រ្កាន្តព្រៃវែង» ប្រដាល់គុនខ្មែរ ល្បែងប្រជាប្រិយ សិល្បៈបុរាណ នឹងបង្ហាញវត្តមាននៅ «សង្រ្កាន្តកំពង់ធំ» សង្រ្កាន្តបាត់ដំបងឆ្នាំនេះ មានតាំងបង្ហាញ «ណែមយក្ស» ពាក្យខ្មែរ សូមជម្រាបថា ក្រៅពីខេត្តក្រចេះ រាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តដទៃទៀត ក៏ប្រកាសរៀបចំសង្រ្កាន្តដែរ ដូចជា ខេត្តបាត់ដំបង កែប កំពត កំពង់ស្ពឺ កំពង់ធំ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង និងខេត្តប៉ៃលិនជាដើម៕ រូបភាពពីមន្ទីរព័ត៌មានខេត្តក្រចេះ រូបភាពពីមន្ទីរព័ត៌មានខេត្តក្រចេះ	រដ្ឋបាលខេត្តក្រចេះ ប្រកាសរៀបចំ«សង្ក្រាន្តក្រចេះ» នៅបរិវេណវត្តបទុមរង្សី ក្នុងក្រុងក្រចេះ។ ក្រៅពីរៀប ចំព្រឹត្តិការណ៍ធំនៅក្រុងក្រចេះ ក៏នឹងមានកម្មវិធីសង្ក្រាន្តឆ្នាំថ្មីនៅតាមរដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក និងឃុំ សង្កាត់ នីមួយៗ សរុប ៧០ទីតាំងផងដែរ។
Griezmann ដែលជួយបារាំងឈ្នះ World Cup ឆ្នាំ ២០១៨ បានសរសេរលើបណ្តាញសង្គម Instagram ថា៖ «ខ្ញុំសូមប្រកាសថា ខ្ញុំនឹងបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងឧបត្ថម្ភ និងភាពជាដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុន Huawei»។ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ២៩ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវបានតែងតាំងជាទូតសសុច្ឆន្ទៈរបស់ Huawei ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧។ បើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP របាយការណ៍នាពេលថ្មីៗនេះបានចោទប្រកាន់ថា ក្រុមហ៊ុន Huawei បានសាកល្បងកម្មវិធីកំណត់អត្តសញ្ញាណតាមរយៈផ្ទៃមុខមនុស្សដែលអាចជួយប៉ូលិសតាមរកជនជាតិវីហ្គ័រនៅតំបន់ស៊ីនជាំង ប្រទេសចិនបានដោយងាយស្រួល។ «បន្ទាប់ពីមានការសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំងថា ក្រុមហ៊ុន Huawei បានចូលរួមចំណែកក្នុងឃ្លាំមើលជនជាតិវីហ្គ័រតាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្មវិធីសម្គាល់ផ្ទៃមុខ ខ្ញុំនឹងបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងឧបត្ថម្ភ ជាមួយក្រុមហ៊ុនភ្លាមៗ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់ Griezmann។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចិនមួយនេះ បានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះការអះអាងបែបនេះ ហើយក្រុមហ៊ុន Huawei Technologies Co Ltd ថែមទាំងបានប្រាប់ BBC ថា ខ្លួនពិតជាសោកស្តាយបំផុតចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ Griezmann។ ជុំវិញការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនជាតិភាគតិចមូស្លីមវីហ្គ័រ ចិនបានប្រឈមមុខនឹងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង។ គេជឿជាក់ថារដ្ឋាភិបាលចិនបានឃុំខ្លួនជនជាតិវីហ្គ័រ រហូតដល់ទៅមួយលាននាក់នៅជំរំក្នុងខេត្តស៊ីនជាំង។ ចិនបកស្រាយថា ពួកគេកំពុងទទួលការអប់រំនៅក្នុង «មជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ» ដើម្បីប្រឆាំងនឹងភាពជ្រុលនិយមខាងសាសនា។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ក៏បានបដិសេធជារឿយៗអំពីការធ្វើបាបនានា ហើយថាជំរំនេះគឺរៀបចំឡើងដើម្បីលុបបំបាត់អំពើភេរវកម្មនិងកែលំអឱកាសការងារ។ Mesut Ozil ជាកីឡាករបាល់ទាត់ដំបូងដែលចេញមុខរិះគន់ចិន ជុំវិញករណីជនជាតិភាគតិចមូស្លីមវីហ្គ័រនេះ។ ដោយសារការរិះគន់ អតីតខ្សែបម្រើក្រុមជម្រើសជាតិអាល្លឺម៉ង់ វ័យ៣២ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវបាត់បង់ការឧបត្ថម្ភពាណិជ្ជកម្មក្នុងតម្លៃរាប់លានដុល្លារពីក្រុមហ៊ុននៅក្នុងប្រទេសចិន និងថែមទាំងបាត់បង់តំណែងលេងក្នុងក្រុម Arsenal ទៀតផង៕	Antoine Griezmann ខ្សែប្រយុទ្ធ Barcelona នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ បានផ្តាច់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុន Huawei Technologies Co Ltd របស់ចិន ក្រោយមានការអះអាងថាក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចិនមួយនេះ បានចូលរួមពាក់ព័ន្ធករណីជនជាតិភាគតិចមូស្លីមវីហ្គ័រ។
«បន្ទាប់ពីទទួលដំណឹងថាកីឡាបាល់ទាត់លើតុចូលមកកម្ពុជាយើង តាំពីការប្រកួតកីឡាជាតិលើកទី៣ ខ្ញុំចាប់ផ្តើមហ្វឹកហាត់ ហើយមិនសូវជាមានផលវិបាកទេដោយសារខ្ញុំមានបទពិសោធ ១០ឆ្នាំជាងជាមួយកីឡាសីដក់ ហើយបាល់ទាត់ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះតាំងពីខ្ញុំចាប់ផ្តើមលេងកីឡាដំបូងក្នុងថ្នាលយុវជន»។ លោក រៀម សុភិរម្យ និយាយដូច្នេះបន្ទាប់បញ្ចប់ការសំណេះសំណាល និងការចុះត្រួតពិនិត្យ ការហ្វឹកហាត់ និងការផ្តល់សម្ភារៈកីឡាបាល់ទាត់លើតុ របស់មន្រ្តី CAMSOC នាវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣។ លោក រៀម សុភិរម្យ បង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ចំពោះការចូលរួមជាមួយប្រភេទកីឡាថ្មីនេះ(Teqball) បានបញ្ជាក់ថា ការចូលរួមក្នុងនាមជាកីឡាករជម្រើសជាតិពិតជាសប្បាយចិត្តខ្លាំងណាស់ជាពិសេសគឺកម្ពុជា ជាម្ចាស់ផ្ទះដែលជាក្តីប្រាថ្នារបស់ខ្លួន។ ម្ចាស់មេដាយមាសកីឡាសីដក់ស៊ីហ្គេមលើកឡើងថា៖«សម្រាប់អារម្មណ៍ខ្ញុំវាហាក់បីដូចជាសំណាងមួយដែលខ្ញុំខំប្រឹងប្រែងការហ្វឹកហាត់ ការតស៊ូរបស់ខ្ញុំ ដែលអាចបង្ហាញក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ ជាមួយនឹងកីឡាបាល់ទាត់លើតុ។ ភិរម្យ បន្ថែមថា ខ្លួនបានចាប់អារម្មណ៍ជាមួយកីឡាប្រភេទនេះនៅពេលដែលទស្សនាវិដេអូដែលនៅខាងប៉ែកអ៊ឺរ៉ុបគេនិយមលេង។ គួបញ្ជាក់ថា កីឡាបាល់ទាត់លើតុ ជាប្រភេទកីឡាថ្មីដែលបានដាក់បញ្ចូលក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣។ កីឡាប្រភេទនេះមានលក្ខណៈដូចការប្រកួតវាយកូនឃ្លីលើតុ ដូចបាល់ទាត់ និងសីដក់ ហើយការលេងមានតែការប្រើជើង និងក្បាលប៉ុណ្ណោះ។ បាល់មានទំហំធំដូចបាល់ទាត់តែសម្ពាធខ្យល់ស្រាល ជាងបាល់ទាត់បន្តិច៕	លោក រៀម សុភិរម្យ សប្បាយចិត្តជាមួយកីឡាបាល់ទាត់លើតុ (Teqball) ដែលជាកីឡាប្រភេទថ្មីសន្លាងនៅកម្ពុជា។ គ្រឹះបាល់ទាត់តាំងពីកុមារភាព និងជាអតីតម្ចាស់មេដាយមាសកីឡាករសីដក់ស៊ីហ្គេមផង បានជួលដល់ការលេងបាល់ទាត់លើតុរបស់សុភិរម្យ កាន់តែងាយស្រួល។ តារាចម្រៀង និងអ្នកនិពន្ធរូបនេះ ត្រៀមខ្លួនរួចស្រេចសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម២០២៣ ដែលកម្ពុជាទទួលរៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។
ក្នុងពិធីបិទសន្និបាតត្រួតពិនិត្យលទ្ធផលការងារឆ្នាំ២០២៣ និងលើកទិសដៅការងារឆ្នាំ២០២៤ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃនាថ្ងៃទី២៩កុម្ភៈ លោក ស សុខា បានដាស់តឿនដល់មន្ត្រី ក្រោមដែនសមត្ថកិច្ចក្រសួង ពិសេសមន្ត្រីនគរបាលដែលប្រើប្រាស់ស្លាកលេខយានយន្តខុសទំនង។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លើកឡើងថា យានយន្តដែលមានស្លាកលេខ «ន.ប» មួយចំនួនឃើញនៅកាស៊ីណូ និងខារ៉ាអូខេ ឬKTVជាដើម។ «ឡាន(ស្លាកលេខ ន.ប) មិនអាចឱ្យនរណាខ្លីបានទេ! របស់បុគ្គលណា គឺរបស់បុគ្គលនោះហើយ! សូមប្រើប្រាស់ឱ្យចំមុខ ចំជំនាញ។ សូមឱ្យអគ្គស្នងការ និងស្នងការគ្រប់ខេត្តទាំងអស់ សូមមេត្តាយកចិត្តទុកដាក់លើអ្នកប្រើប្រាស់ស្លាកលេខ ន.ប នេះ។ ហើយបើចាំបាច់ ឬខុសច្បាប់ ដកស្លាកលេខចេញ»។ លោក ស សុខា សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ហើយបន្ថែមថា ការប្រើប្រាស់ស្លាកលេខ ន.ប នៅតាមបណ្ដាលខេត្តឃើញមានការកើនឡើង។ សូមជម្រាបថា នាពេលថ្មីៗនេះ ក្រសួងការពារជាតិ ក៏បានព្រមានចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់ស្លាកលេខ ខេមរភូមិន្ទ (ខ.ម) ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សង្គម រួមទាំងប៉ះពាល់កិត្តិយសដល់ក្រសួងដែរ។ ករណីនេះ ក្រសួងការពារជាតិ ព្រមានប្រើប្រាស់ផ្លូវច្បាប់លើអ្នកប្រើប្រាស់ស្លាកលេខ ខ.ម ខុសគោលដៅ៕ អត្ថបទទាក់ទង ក្រសួងការពារជាតិ ព្រមានចាត់វិធានការលើអ្នកប្រើផ្លាកលេខ ខ.ម	ភ្នំពេញ៖ លោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ព្រមានដកយានយន្តមានស្លាកលេខ នគរបាល(ន.ប)ពីមន្ត្រីនគរបាល ដែលយកទៅទៅប្រើខុសគោល ឬឱ្យបុគ្គលដទៃខ្ចីប្រើប្រាស់ជាដើម។
ការប្រកួតពានរង្វាន់នេះ ជាមួយម្ចាស់ឧបត្ថម្ភថ្មី ប្រើពាក្យស្លោក រួមគ្នា យើងអាចបង្កើតឲ្យកាន់តែប្រសើរទាំងអស់គ្នា Together, We can build better ។ ជាមួយឈ្មោះថ្មីនៃពានរង្វាន់នេះ ការប្រកួត នឹងពង្រឹងបន្ថែម នូវចំណងមិត្តភាពរវាងអ្នកគាំទ្របាល់ទាត់ និងកីឡាករ ឲ្យកាន់តែខ្លាំងឡើង ជាពិសេសការរួបរួមគ្នា តាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍កីឡាក្នុងតំបន់។ យោងតាមការផ្សាយរបស់ Asean Football Federation, លោក Kunihiko Seki នាយកប្រតិបត្តិសាជីវកម្ម និងជាប្រធានតំណាងប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនៃក្រុមហ៊ុន Mitsubishi Electric បាននិយាយថា៖«នេះ គឺជាការបើកដំណើរការម្ដងទៀត បន្ទាប់ពីពិភពលោក បានជួបវិបត្តិអស់រយៈពេលជាង២ឆ្នាំ។ យើងសប្បាយចិត្ត ក្នុងការក្លាយជាម្ចាស់ឧបត្ថម ពានរង្វាន់ AFF Championship និងការឧបត្ថម សម័យកាល AFF ថ្មី នាំមកនូវព្រឹត្តិការណ៍តែមួយ ដែលនាំទៅកម្រិតមួយទៀត។»។ ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក ខៀវ សាម៉េត ប្រធានសហព័ន្ធបាល់ទាត់អាស៊ាន (AFF President) បានបញ្ជាក់ថា៖« ខ្ញុំ ពេញចិត្តដោយបានក្រុមហ៊ុន Mitsubishi Electric ចូលរួមជាមួយ ក្នុងនាមជាម្ចាស់ឧបត្ថម្ភថ្មី។ ដោយការប្រកួតពានរង្វាន់ AFF រដូវកាលទី១៤ យើងត្រូវតែបន្ដ ការច្នៃប្រឌិត និងបំបែកកំណត់ត្រាថ្មីៗ សម្រាប់ការប្រកួតប្រជែង។ គោលដៅ គឺអភិវឌ្ឍបន្ថែមបាល់ទាត់ក្នុងតំបន់។»។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នារដូវកាល២០២០ នៃការប្រកួតAFF Suzuki Cup ថៃ បានឈ្នះ ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជាម្ចាស់ជើងឯក៦សម័យកាល នៃពានរង្វាន់នេះ។ នោះ គឺជាសម័យកាលចុងក្រោយ ដែលមានការឧបត្ថម្ភពី Suzuki ដោយការប្រកួតពេលនោះ មានអ្នកទស្សនាជាង ២៦០លាននាក់ តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ និង៦៥៧លាន ទស្សនាតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងទៀត ៕	ពីទីក្រុងហាណូយប្រទេសវៀតណាម នៅថ្ងៃទី២៣ ឧសភានេះ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាស៊ាន ប្ដូរឈ្មោះពានរង្វាន់ AFF Suzuki Cup ទៅ AFF Mitsubishi Electric Cup ជាផ្លូវការ។ ការប្រកួតសម័យកាលទី១៤ នៃ AFF Cup នឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១៤ ធ្នូ ជាមួយឈ្មោះពានរង្វាន់ផ្លូវការ AFF Mitsubishi Electric Cup 2022។
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានឱ្យដឹងចាប់ពីថ្ងៃទី១៣-១៤ កក្កដា កម្ពុជានឹងរងឥទ្ធិពលនៃជ្រលងសម្ពាធទាប និងពីថ្ងៃទី១៥-២០កក្កដា នឹងទទួលឥទ្ធិពលពីប្រព័ន្ធសម្ពាធទាប ITCZ ជាថ្មី គួបផ្សំ នឹងខ្យល់មូសុងនិរតីមានល្បឿនបង្គួរ។ ស្ថានភាពបែបនេះ អាចធ្វើឱ្យតំបន់មួយចំនួនមានភ្លៀងធ្លាក់ពីមធ្យមទៅខ្លាំង លាយឡំ ផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់។ បើតាមការព្យាករអាកាសធាតុរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ចេញផ្សាយថ្ងៃទី១៣ កក្កដានេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី២០ កក្កដា បណ្ដាខេត្តនៅតំបន់វាលទំនាបកណ្ដាល នឹងរងឥទ្ធិពលពីជ្រលងសម្ពាធទាប អាចនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតពីមធ្យមទៅច្រើនលាយឡំនឹងផ្គររន្ទះ ខ្យល់កន្ត្រាក់។ ក្នុងអំឡុងពេលជាមួយគ្នា មានផ្នែកខ្លះនៃបណ្ដាខេត្តមួយចំនួន ក៏នឹងអាចមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតខ្លាំង។ ចំពោះ បណ្ដាខេត្តជាប់ជួរភ្នំដងរែក និងខ្ពង់រាបឦសាន នឹងអាចមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតមធ្យមទៅខ្លាំង។ ដោយឡែក តំបន់មាត់សមុទ្រវិញ អាចនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតមធ្យមទៅខ្លាំង ទន្ទឹមនឹងនោះនៅលើផ្ទៃសមុទ្រ ក៏អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងរលកសមុទ្រមានកម្ពស់ខ្ពស់។ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋនៅតាមតំបន់នីមួយៗត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះបាតុភូមិធម្មជាតិ ដែលអាចកើតមានឡើងជាយថាហេតុ៕	ដោយៈ ប៉ូ សុភា
ការប្រកួតជាលើកទី ២៥០ នៃក្របខណ្ឌអឺរ៉ុប របស់អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិបារាំងក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការទូទៅក្រុម Arsenal ជាលើកចុងក្រោយ និងចង់នាំក្រុមនេះបានកៅអី Champions League រដូវកាលក្រោយ ត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុងដោយសារថ្វីជើងរបស់ Costa។ ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ ដែលផ្ទេរពី Chelsea ត្រឡប់មក Atletico Madrid វិញនៅដើមរដូវកាលនេះអាចរកគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះលើក្រុមកាំភ្លើងធំ ១-០ ក្នុងការប្រកួតជើងទី២ វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ នៅរាត្រីថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា។ កាលពីជើងទី១ នៅទឹកដី Emirates ក្រុមទាំងពីរទទួលបានលទ្ធផលស្មើគ្នា ១-១ ដូច្នេះសរុបទាំងពីរជើង ក្រុមរបស់លោក Diego Simeone យកឈ្នះ ក្រុមលោក Wenger ២-១ អាចឈានទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ជ័យជម្នះរបស់ AT-Madrid បានបញ្ចប់ក្តីសង្ឃឹមរបស់អ្នកចាត់ការវ័យ៦៨ឆ្នាំ ក្នុងការចាកចេញពីក្រុមកាំភ្លើងធំជាមួយការបន្សល់ស្នាដៃចុងក្រោយ ដោយជួយក្រុមបានកៅអី Champions League សម្រាប់រដូវកាលក្រោយ ដ្បិតឈរនៅចំណាតថ្នាក់ទី៦ ក្នុងតារាង Premier League មាន៥៧ពិន្ទុ តាមពីក្រោយក្រុមលេខ៤ Tottenham Hostspur រហូត១៤ពិន្ទុ ខណៈសល់៣ប្រកួតទៀតនឹងត្រូវបញ្ចប់រដូវកាល។ ក្រោយបញ្ចប់ការប្រកួត Wenger បាននិយាយថា៖«ខ្ញុំពិតជាសោកស្តាយនៅរាត្រីនេះ។ វារឿងអកុសលសម្រាប់អ្នកដែលបានឆ្លងកាត់ការប្រកួតនេះ។ វាជាការប្រកួតដែលមានភាពសាហាវឃោរឃៅសម្រាប់ខ្ញុំ ហើយក៏បានធ្វើឲ្យខ្ញុំឈឺចាប់ខ្លាំងណាស់ដែរនៅយប់នេះ។ ការសម្លឹងមើលឱកាសនៃការប្រកួតទាំងពីរជើងគឺមានតិចតួចបំផុត ព្រោះការពីប្រកួតជើងទី១ យើងបានខកឱកាសច្រើនណាស់»។ ដោយឡែកការប្រកួតមួយគូទៀត Marseille ដែលចាញ់ក្រុម FC Red Bull Salzburg ២-១ សម្រាប់ការប្រកួតជើងទី២ នៅតែអាចមានសិទ្ធិឡើងទៅដណ្តើមពាននៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្របាន ដ្បិតក្រុមមកពីបារាំងបានយកឈ្នះក្រុមមកពីអូទ្រីស ក្នុងលទ្ធផល ២-០ សម្រាប់ការប្រកួតជើងទី១។ ដូច្នេះសរុបទាំងពីរជើង Marseille យកឈ្នះ Salzburg ៣-២។ ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្ររវាង Atletico Madrid និង Marseille នឹងធ្វើឡើងក្នុងក្រុង Lyon ប្រទេសបារាំង នាថ្ងៃទី ១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨ វេលាម៉ោង ១:៤៥នាទី [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]៕ ក្រុម Marseille ដែលបានកៅអីទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Europa League អត្ថបទទាក់ទង Wenger ចង់មានប្រវត្តិសាស្ត្រល្អចុងក្រោយ ដោយនាំ Arsenal ឲ្យបានកៅអី UCL	ខ្សែប្រយុទ្ធ Diego Costa បានបញ្ចប់ក្តីសង្ឃឹមចុងក្រោយរបស់លោក Arsene Wenger ដោយការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី១គ្រាប់យកឈ្នះ Arsenal ១-០ ដើម្បីជួយ Atletico Madrid ឡើងទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ UEFA Europa League។
សម្តេចបានអះអាងថា៖ «យើងចង់មានភាពស៊ាំក្នុងសង្គម ជាពិសេសដើម្បីឈានដល់ការបើកដំណើរការសាលារៀនឡើងវិញ យ៉ាងហោចណាស់ចាប់ពីអនុវិទ្យាល័យឡើងទៅ»៕	តាមរយៈសារពិសេសដែលផ្សាយនៅព្រឹកទី១៦ ខែកក្កដា នេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសពីគម្រោងចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ សម្រាប់កុមារ និងយុវជន ជាង១លាន៩សែននាក់ពីអាយុ១២ដល់១៧ឆ្នាំ។
អនុប្រធានគណបក្ស Parti Islam Se-Malaysia លោក Tuan Ibrahim Tuan Man, ប្រធានគណបក្ស Parti Pejuang Tanah Air លោក Mukhriz Mahathir, ប្រធានគណបក្ស United Malays National Organisation លោក Ahmad Zahid Hamidi, និងអគ្គលេខាធិការគណបក្ស Democratic Action Party លោក Lim Guan Eng បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ព្រះបរមរាជវាំងជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីគាល់មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីនៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព៌ត័មានម៉ាឡេស៊ី Bernama នៅក្នុងលិខិតមួយដែលចេញដោយប្រធានសភាជាន់ទាបលោក Azhar Azizan Harun មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីបានណែនាំឱ្យលោកជូនដំណឹងដល់តំណាងរាស្រ្តទាំងអស់ឱ្យបញ្ជាក់ពីសមាជិកសភាដែលពួកគេគាំទ្រជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី។ តំណាងរាស្ត្រទាំងអស់ត្រូវបញ្ជូនលិខិតគាំទ្រនេះទៅរាជវាំងមិនឱ្យលើសពីម៉ោង៤រសៀលថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា។ ក្រោយការលាលែងរបស់លោក មូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន នៅថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា គណបក្សនយោបាយនានាដែលមានអាសនៈក្នុងសភា បានចាប់ផ្តើមការចរចារវាងគ្នាដើម្បីជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មី។ បេក្ខភាពដែលអាចប្រមូលសំឡេងគាំទ្រពីសមាជិកសភា១១១ អាចក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាជាងការរៀបចំការបោះឆ្នោតទូទៅមួយអំឡុងពេលវិបត្តិកូវីដ-១៩ ។ ថ្វីបើលាលែងពីតំណែងក្តី លោក យ៉ាស៊ីន ត្រូវបានតែងតាំងដោយមហាក្សត្រជានាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះរហូតដល់មានការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី។ ការលាលែងពីតំណែងរបស់បនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះធ្វើឡើងក្រោយលោកបាត់បង់ការគាំទ្រភាគច្រើនក្នុងសភា និងរងសម្ពាធខ្លាំងពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានម៉ាឡេស៊ីទាក់ទងនឹងកង្វះសមត្ថភាពគ្រប់គ្រង និងដោះស្រាយបញ្ហាកូវីដ-១៩៕	មេដឹកនាំគណបក្សនយោបាយម៉ាឡេស៊ីនានាដែលមានសំឡេងក្នុងសភា បានចូលគាល់មហាក្សត្រ Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ក្នុងព្រះបរមរាជវាំងគួឡាឡាំពួ ដើម្បីពិភាក្សាពីការជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មីជំនួសលោក មូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន ដែលលាលែង។
សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងកសិកម្ម នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែតុលានេះ បានប្រាប់អង្គភាពក្រោមឱវាទ និងមន្ទីរកសិកម្មរាជធានី-ខេត្ត ត្រូវតាមដានស្ថានភាពទឹកជំនន់ជាប្រចាំ និង ត្រៀមលក្ខណៈ សង្គ្រោះបន្ទាន់ វាយតម្លៃផលប៉ះពាល់នៃការខូចខាតដំណាំកសិកម្ម ដើម្បីត្រៀមលក្ខណៈបញ្ចេញគ្រាប់ពូជស្រូវ និងពូជដំណាំផ្សេងៗ សម្រាប់ការស្ដារការខូចខាតឡើងវិញតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែង។ គ្រប់អង្គភាពបច្ចេកទេស ត្រូវជំរុញការដាំដុះដំណាំរយៈពេលខ្លី ការចិញ្ចឹមសត្វនិងការងារវារីវប្បកម្មនៅតាមបណ្ដាខេត្ត ដែលកំពុងរងផលប៉ះពាល់ ដើម្បីលើកកម្ពស់កម្រិតជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានល្អប្រសើរ។ ជាមួយគ្នានេះ អគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មសត្វ ត្រូវត្រៀមថ្នាំ សម្ភារបសុព្យាបាលចំណីសត្វឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងត្រៀមទីទួលខ្ពស់មិនលិចទឹក ដើម្បីជម្លៀសត្វ ដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ និងសង្គ្រោះសត្វ។ គួរបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹម១៤ ខែតុលានេះ គ្រោះទឹកជំនន់ បានជនលិចដំណាំកសិកម្ម ជាង១៧ម៉ឺនហិកតា ក្នុងរាជធានីខេត្តចំនួន១៦។ ដំណាំកសិកម្មដែលបានលិចលង់ទាំងនោះរួមមាន ដំណាំស្រូវជិត ជាង១១ ម៉ឺនហិកតា និងដំណាំរួមផ្សំដទៃទៀតជាង ៥ម៉ឺនហិកតា។ រីឯ កសិដ្ឋានវារីវប្បកម្មប្រមាណ ១៦៣ បានរងប៉ះពាល់ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀងផងដែរ។ រាជធានី-ខេត្ត ដែលរងគ្រោះមាន រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តតាកែវ កំពង់ស្ពឺ, ស្ទឹងត្រែង ,កំពង់ចាម ,ពោធិ៍សាត់,សៀមរាប, បាត់ដំបង, បន្ទាយមានជ័យ, ឧត្តរមានជ័យ, ព្រះវិហារ, ប៉ៃលិន, កោះកុង, ព្រះសីហនុ , ស្វាយរៀង និងខេត្តមណ្ឌលគិរី៕	ភ្នំពេញ៖ ស្ថានភាពអាកាសធាតុមានការប្រែប្រួល ដោយធ្វើឱ្យតំបន់មួយចំនួនទទួលរងគ្រោះជំនន់ទឹកភ្លៀង ពិសេសបណ្ដាខេត្តភាគពាយ័ព្យ និងភាគខាងជើងនៃប្រទេស ដែលធ្វើឱ្យខូចខាតដំណាំកសិកម្ម ការចិញ្ចឹមសត្វ និងផ្នែកវារីវប្បកម្ម។
Lukas Modric និង Marcelo ជាកីឡាករពីររូបដំបូងគេដែលបានឆ្លងកូវីដ-១៩ កាលពីសប្តាហ៍មុន ប៉ុន្តែក្រោយពេលកីឡាករទាំងពីរបានសម្រាកព្យាបាលរួច បានធូរស្បើយដោយតេស្តចុងក្រោយលទ្ធផលអវិជ្ជមាន។ កីឡាករជើងចាស់ទាំងពីរ ត្រូវរំពឹងថាអាចចូលរួមប្រកួតឡើងវិញឱ្យក្រុមដែលធ្វើដំណើរទៅប្រកួតតទល់ Getafe នៅថ្ងៃទី ២ខែមករាឆ្នាំ ២០២២។ ក្រៅពី Modrid និង Marcelo បានធូរស្បើយ ក្នុងនោះក៏មានដំណឹងល្អសម្រាប់កីឡាករមួយចំនួនទៀតដូចជា Gareth Bale, Rodrygo, David Alaba ព្រមទាំងគ្រូជំនួយ Davide Ancelotti ដែលបានបន្តធ្វើតេស្តអវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នាថ្ងៃទី២៣ខែធ្នូ។ កីឡាករ Marco Asensio, Andriy Lunin និង Isco ក៏កំពុងតែរង់ចាំលទ្ធផលតេស្តលើកចុងក្រោយរបស់ពួកគេផងដែរ។ ក្លិបម្ចាស់ជើងឯក Champions League ១៣សម័យ ក៏បានស្នើទៅកីឡាកររបស់ខ្លួនទាំងអស់ឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងថ្ងៃអបអរបុណ្យ Christmas ដែរជិតមកដល់។ ក្លិបក៏បានណែនាំកីឡាករកុំឱ្យចេញដើរលេងនៅខាងក្រៅតំបន់ទីក្រុង Madrid ផងដែរហើយប្រសិនបើត្រឹមថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូធ្វើតេស្ត PCR មិនឃើញវិជ្ជមានកូវីដទេ ក្រុមអធិរាជសនិងវិលត្រលប់ទៅកាន់ជំរំហ្វឹកហាក់ឡើងវិញ៕	បន្ទាប់ពីមានការផ្ទុះឡើងនូវជំងឺកូវីដ-១៩លើកកីឡាករព្រមទាំងគ្រូបង្វឹកនៅក្លិប Real Madrid រយៈពេលជាង១សប្តាហ៍ កីឡាករសំខាន់ៗរូបទាំងក្រុមគ្រូបង្វឹកទាំងអស់បានធូរស្បើយឡើយវិញក្រោយធ្វើតេស្តអវិជ្ជមានបន្ទាប់ពីព្យាបាលរួច។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ការសែត Marca។
មន្ត្រីផ្នែកច្បាប់របស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិសម្រាប់សន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ថៃ (NCPO) នៅថ្ងៃ១៧ ឧសភា បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលថៃបានរៀបចំបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងបក្សភឿថៃពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រមូលផ្តុំនយោបាយ ហើយបានថ្លែងការណ៍បន្ទោសរបបសឹកថា អសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេសរយៈពេល បួនឆ្នាំមកនេះ ។ តាមការចុះផ្សាយសារព័ត៌មានថៃ The Nation មន្ត្រីផ្នែកច្បាប់របស់ NCPO បានលើកឡើងថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់បក្សភឿថៃ អាចបំពានបម្រាមស្តីពីសកម្មភាពនយោបាយ និងការប្រមូលផ្តុំនយោបាយដែលមានមនុស្សចូលរួមចាប់ពី៥នាក់ឡើងទៅ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏អាចបំពាននឹងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា ដ្បិតវាមានការចេញថ្លែងការណ៍ផ្ទាល់តាមបណ្តាញសង្គម Facebook ទៀតផង ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល ការព្រមានវិធានការផ្នែកច្បាប់របស់របបសឹកថៃធ្វើឡើង ក្រោយពីបក្សភឿថៃ ដែលពីមុនមានអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ជាប្រធានបានចេញថ្លែងការណ៍បង្ហាញជំហរបក្សកម្រាស់ប្រាំទំព័រ ជុំវិញការដឹកនាំរបស់របបសឹករយៈពេលជិតបួនឆ្នាំមកនេះ ។ «ពួកគេបានប្រកាសថា ពួកគេនឹងកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយ ប៉ុន្តែចុងក្រោយបញ្ចប់ជាមួយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់អង្គការដែលធ្វើឲ្យប្រជាធិបតេយ្យត្រូវដើរថយក្រោយ និងថែមទាំងបានបំផ្លាញប្រព័ន្ធបក្សនយោបាយទៀតផង។ ពួកគេបានប្រកាសកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ប៉ុន្តែប្រជាជនបែរជាកាន់តែក្រីក្រជាងមុន។ ពួកគេបានប្រើប្រាស់ថវិការដ្ឋជាច្រើនវិនិយោគ ក៏ប៉ុន្តែមិនមានសមិទ្ធផល ជោគជ័យជាដុំកំភួនអ្វីសោះ»។ នេះជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់បក្សភឿថៃ ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល បក្សភឿថៃក៏បានរិះគន់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ដែលជាប្រមុខក្រុមប្រឹក្សាជាតិសម្រាប់សន្តិភាពនិងសណ្តាប់ធ្នាប់ដែលបរាជ័យក្នុងការបង្ហាញពីភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងពន្យារពេលការបោះឆ្នោតជាច្រើនលើក និងថែមទាំងមានចេតនាក្នុងការបន្តកាន់អំណាចកាន់តែយូរទៀតផង ។ បក្សភឿថៃ ថែមទាំងហ៊ានអះអាងថា បួនឆ្នាំក្រោមការដឹកនាំដោយរបបសឹក នឹងធ្វើឲ្យប្រទេសធ្លាក់ក្នុងអនាគតដ៏គ្រោះថ្នាក់ទៀតផង ។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី ២២ ខែឧសភា ជាខួបបួនឆ្នាំហើយនៃរដ្ឋប្រហារយោធា ដឹកនាំដោយលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ដើម្បីទម្លាក់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ពីអំណាច។ នៅពេលដែលដឹកនាំរដ្ឋប្រហារនោះ លោក ប្រាយុទ្ធបានចោទរដ្ឋាភិបាលមុន ធ្វើឲ្យប្រទេសមានការបែងចែកនិន្នាការនយោបាយ ហើយលោកបានសន្យាស្តារ និងកែម្រង់នយោបាយថៃឲ្យមានភាពល្អប្រសើរ ទើបលោកចុះចេញពីតំណែង៕	រដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃ បានប្រតិកម្មខ្លាំងទៅនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់បក្សភឿថៃដែលធ្លាប់ជាររបស់ត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ ដែលបានបន្ទោសថា របបសឹកមិនបានបំពេញការងារតាមសន្យារបស់ខ្លួន។ រដ្ឋាភិបាលយោធាថៃក៏បានព្រមានចាត់វិធានផ្នែកច្បាប់ប្រឆាំងបក្សនយោបាយនេះដោយអះអាងថា បក្សនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលមួយនេះបានបំពានបម្រាមខ្លួន។
ស្រុកក្រគរ, ពោធិ៍សាត់ ៖ អគាររដ្ឋបាលឃុំអន្សាចំបក់ពុំទាន់មានជម្រាលឡើងចុះសម្រាប់ពលរដ្ឋមានពិការភាពនោះទេ ដែលការណ៍នេះ បានបង្កការលំបាកខ្លះដែរដល់អ្នកមានជនពិការភាព នៅពេលពួកគេ មកទទួលសេវាសាធារណៈនៅសាលាឃុំ។ លោក ផាន់ សំបូរ មេឃុំអន្សាចំបក់ដែលស្ថិតក្នុងស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ បញ្ជាក់ថា ឃុំមិនមានលទ្ធភាពសង់ជម្រាលនេះទេព្រោះថវិកាចំណាយប្រចាំឆ្នាំក្នុងឃុំមានកំណត់។ «យើងមានផែនការធ្វើជម្រាលជនពិការហើយតែយើងជួបបញ្ហាខ្វះខាតថវិកា។ ឥឡូវនេះ មិនសូវមានជនពិការមកទទទួលសេវាដែរទេប៉ុន្តែបើសិន ពួកគេ(ជនពិការ)មក យើងផ្ដល់ឱ្យគាត់មុនគេ ហើយកម្រៃសេវា បើសិនវាតិចតួចយើងអាចជួយគាត់បានយើងនឹងជួយ»។ លោក សំបូរ បញ្ជាក់ដូច្នេះ។ ឃុំអន្សាចំបក់ នៅក្នុងស្រុកក្រគរខេត្តពោធិ៍សាត់ មានពលរដ្ឋរស់នៅប្រមាណ ១ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះជនពិការមាន ១២៣នាក់ដែលភាគច្រើនពិការដៃ ជើង និងភ្នែក។ សព្វថ្ងៃ មានពលរដ្ឋពិការតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺរង្វង់៣ទៅ៤នាក់ ក្នុងមួយខែ ដែលមកទទួលសេវាសាធារណៈ នៅសាលាឃុំ។ បើតាមលោកមេឃុំអន្សាចំបក់ ប្រសិនបើនៅអគាររដ្ឋបាលឃុំ មានជម្រាលសម្រាប់ពលរដ្ឋមានពិការភាព នោះនឹងផ្តល់ភាពងាយស្រួល ក្នុងការធ្វើដំណើរ ដោយខ្លួនឯង ទៅរកសេវានៅសាលាឃុំ។ មេឃុំរូបនេះ បានអំពាវនាវដល់ រដ្ឋាភិបាល និងអង្កការនានា ជួយសង់ជម្រាលជនពិការ ២ កន្លែង ដែលនៅត្រង់ចំណុចមុខបន្ទប់ទឹក និងមុខសាលា។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី មន្ត្រីឃុំ បានប្ដេជ្ញា បម្រើសេវាឱ្យកាន់តែប្រសើរបន្ថែមទៀត ដល់ពលរដ្ឋដែលមានពិការភាព។ លើសពីនេះ លោក ផាន់ សំបូរ ក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់ពលរដ្ឋដែលមានពិការភាព ឱ្យមកទទួលសេវារដ្ឋបាល តាមតម្រូវការ ហើយពួកគាត់នឹងទទួលបានការផ្តល់អាទិភាពក្នុងការទទួលសេវាមុនគេ ហើយមិនបង់កម្រៃទៀតផង៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ឡំ សេងហុង (យុវជនអន្សាចំបក់)
ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ អំពីសកម្មភាព និងជម្រើសនៃការហាត់ប្រាណនេះ សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ ដែលរាយការណ៍ជូនដោយកញ្ញា ថាន រស្មី ដូចតទៅ៖ នេះគឺជាសំឡេងពលរដ្ឋជាច្រើនកំពុងហាត់ប្រាណនៅសួនច្បារមុខវត្តបទុម ដែលសកម្មភាពហាត់ប្រាណតាមចង្វាក់រាំ ធ្វើឡើងនៅម៉ោង៦៖៣០នាទី ដល់ម៉ោង៨យប់។ ការហាត់ប្រាណតាមក្បាច់រាំប្រពៃណី និងបទចម្រៀងថ្មីៗ សង្កេតឃើញមានច្រើនកន្លែងជាពិសេស នៅតំបន់ដែលមានសួនច្បារ។ ទទ្ទឹមការហាត់ប្រាណតាមក្បាច់រាំថ្មីៗ គេក៏សង្កេតឃើញមានការបង្ហាត់តាមចង្វាក់អេរ៉ូប៊ិត ដែលជាចង្វាក់ហាត់ប្រាណពេញនិយមទាំងនៅតាមសួនសារធារណៈ និងនៅក្លិបហាត់ប្រាណទំនើប។ ទោះក្លិបហាត់ប្រាណទំនើបមានសម្ភារសម្បូរបែប ព្រមទាំងមានបង្ហាត់ចង្វាក់រាំ ដូចនៅតាមសួនច្បារក្ដី តែនេះមិនមែនជាក្ដីបារម្ភ របស់គ្រូបង្រៀនតាមសួនច្បារឡើយ។ លោក ជា គឹមលី គឺជាគ្រូបង្រៀនរាំមួយរូប ដែលបានបើកបង្រៀនរាំនៅសួនច្បារវត្តបុទុម តាំងពីឆ្នាំ២០១១មកម្ល៉េះ។ បុរសរាងខ្ពស់ សម្បុរស្រអែម សករួញអង្គាដី រូបនេះបានឲ្យដឹងថា ទោះជាមានក្លិបហាត់ប្រាណទំនើបថ្មី កើនឡើងច្រើនយ៉ាងណា តែសកម្មភាពនៃការបង្រៀនរបស់លោកនៅដដែល។ ចំណែកឯចំនួនសិស្សវិញ មានចេញ មានចូលស្មើគ្នា ដែលមិនមែនជាបញ្ហាចោទសម្រាប់ការបង្ហាត់រាំរបស់លោកឡើយ។ លោក ជា គឹមលី បានបញ្ជា្កក់ថា៖ «ការថយមិនថយគឺថេរ ព្រោះអ្នកចាស់គាត់ទៅតែអ្នកថ្មីគាត់មក អីចឹងចំនួនសិស្សមកហាត់នៅដដែល។ ភាគច្រើនអ្នកមកហាត់នៅទីនេះភាគច្រើនមានវ័យ៤០ឆ្នាំឡើង ហើយភាគច្រើនជាងស្ត្រី និងជាអាជីវករ។ ដោយសារគាត់ចូលចិត្តចូលចិត្តបរិយាកាសធំទូលាយ និងចូលចិត្តរាំ ទើបគាត់មកហាត់នៅទីនេះ។ តែសម្រាប់អ្នកចង់ហាត់យកសាច់ដុំមកហាត់នៅទីនេះ មិនត្រូវទេ»។ មិនត្រឹមតែមិនព្រួយបារម្ភខ្លាចបាត់បង់អតិថិជនក្រោយមានក្លិបហាត់ប្រាណច្រើននោះទេ តែបុរសវ័យ៣៣ឆ្នាំរូបនេះ បានជម្រុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមហាត់ប្រាណឲ្យបានច្រើន មិនថាហាត់តាមសួនឬតាមក្លិបនោះទេ។ លោក បញ្ជាក់ថា៖«សុខភាពគឺសំខាន់ នៅពេលដែលយើងស្រលាញ់សុខភាព ក៏ដូចជាស្រលាញ់លុយរបស់យើងដែរ ព្រោះការហាត់ប្រាណ អាចជួយឲ្យពួកគាត់មានសុខភាពល្អ និងកាត់បន្ថយស្ត្រេស។ ខ្ញុំមិនបារម្ភទេ មានតែណែនាំអ្នកមកហាត់កន្លែងខ្ញុំពីកន្លែង ដែលមានគ្រូបង្ហាត់ជិតផ្ទះគាត់ទៀត ដើម្បីឲ្យគាត់អាចហាត់ប្រាណបានទៀតទាត់»។ សកម្មភាពហាត់ប្រាណនៅក្នុងសួនមុខវត្តបុទុមនេះ ហាក់មានភាពអ៊ូអរច្រើន ជាពិសេសក្រោយនៅទីនេះ មានក្រុមហាត់ប្រាណចំនួន២ក្រុម មួយហាត់តាមចង្វាក់អេរ៉ូប៊ិត និងក្បាច់រាំសម័យ ដែលភាគច្រើនជាមនុស្សវ័យកណ្ដាលឡើង មានទីតាំងនៅក្បែរទឹករាំ។ ចំណែកឯមួយក្រុមទៀតគឺគេហាត់តាមបទចង្រៀងសម័យពេញនិយមសុទ្ធ ដែលអ្នកចូលរួមភាគច្រើនជាយុវវ័យ។ ក្រោយសម្រាកពីការហាត់រាំតាមចង្វាក់ភេ្លង បុរសវ័យ៣៣ឆ្នាំ គឺលោក ដាណា បានឲ្យដឹងថា លោកមកហាត់ប្រាណតាំងតែគ្រូមកបង្ហាត់ដំបូងមកម្ល៉េះ។ ដោយសារតែនៅសួនច្បារមុខវត្តបុទុមនេះ មានខ្យល់អាកាសល្អ និងមានមនុស្សមកហាត់ប្រាណច្រើន បុរសសម្បុរសរម្នាក់នេះ មិនមានចិត្តចង់ទៅហាត់ប្រាណនៅក្នុងក្លិបឡើយ។ លោក ដាណា បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ «ខ្ញុំមកហាត់នៅទីនេះ ៦ ៧ ឆ្នាំហើយ តាំងបើកដំបូង។ ដោយសារនៅជិតផ្ទះហើយនៅសួនសប្បាយមនុស្សច្រើន ហើយមានទេសភាពច្រើន ខុសពីនៅក្លិបមានគ្នាតិច ហើយមិនសូវសប្បាយ។ ខ្ញុំមិនចង់ទៅហាត់នៅក្លិបទេ ព្រោះខ្ញុំអត់ចង់បានសាច់ដុំ ហើយខ្ញុំចង់ចេះរាំជាង ព្រោះនៅនេះគ្រូបង្ហាត់ទាំងបទបុរាណ និងសម័យ»។ ក្រោយពីនិយាយពីប្រសិទ្ធភាពនៃការហាត់ប្រាណ បុរសដែលស្ទាត់ជំនាញខាងរាំជាងគេក្នុងក្រុមនេះ បានឲ្យដឹងតាមបទពិសោធន៍របស់លោកថា បញ្ហាសុខភាពល្មមៗ ដូចជាគ្រុន ឬផ្ដាសសាយជាដើមនោះ អាចធូរស្បើយនៅពេលដែល បានមកហាត់នៅទីនេះ។ ងាកចេញពីទីហាត់ប្រាណដែលសម្បូរដោយមនុស្សវ័យកណ្ដាល យើងបន្តទៅកាន់ទីហាត់ប្រាណមួយទៀតដែលសុទ្ធសឹងតែជាយុវវ័យវិញម្ដង។ ទីនេះស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណសួនច្បារមុខវត្តបុទុមដដែល តែហាត់រាំតែបទសម័យ ពេញនិយមតែប៉ុណ្ណោះ។ កញ្ញា ប៉ម សុជាតិ វ័យ២៥ឆ្នាំ ដែលជាអ្នកតែងតែ មកហាត់ប្រាណនៅទីនេះ បានឲ្យដឹងថា ក៏ព្រោះតែកញ្ញាស្រលាញ់ការរាំ ហើយមានចិត្តចង់សម្រករាងផងនោះ ទើបកញ្ញាព្យាយាមមកហាត់ប្រាណនៅទីនេះជាប្រចាំ។ កញ្ញា ប៉ម សុជាតិ បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា «ខ្ញុំមកហាត់នៅទីនេះរយៈពេលជាង១ឆ្នាំហើយ ដើម្បីសុខភាពល្អ និងរាងស្អាត។ ព្រោះក្លិបហាត់ប្រាណអស់លុយច្រើន នៅទីនេះអស់តែ១០០០រៀលហាត់មួយស្រលាញ់។ ហើយក្លឹបាត់ប្រាណមានច្រកតែមួយមិនមានខ្យល់ចេញចូលល្អ ដូចនៅទីនេះ។ ជាង១ឆ្នាំនៅទីនេះខ្ញុំបានស្រកគីឡូជាង១០គីឡូ កាលមុនខ្ញុំ៨៥គីឡូ ឥលូវនៅសល់តែ៦២គីឡូទេ»។ ស្ត្រីដែលតុបតែងបែបយុវវ័យខាងលើ បានឲ្យដឹងថា ការហាត់ប្រាណដោយប្រសិទ្ធភាព គឺជាការជ្រើសរើសវិធីហាត់ប្រាណតាមបែបផែនដែលខ្លួនពេញចិត្ត មិនមែនតាមគ្នា។ កញ្ញាបានបន្តទៀតថា «ពេលដែលយើងបានហាត់ប្រាណគឺធ្វើឲ្យយើងបាត់ស្ត្រេស មានអារម្មណ៍ថាស្រាលខ្លួន ហើយពេលដែលយើងទៅធ្វើការមានអារម្មណ៍ថារីករាយ ការហាត់ប្រាណ ឬការហាត់រាំក៏ដោយ ឲ្យតែកីឡា ហើយជាចំណងចំណូលចិត្តរបស់យើង ហើយរើសនូវអ្វីដែលយើងស្រលាញ់ពេញចិត្ត គឺយើងមិនមានអារម្មណ័ធុញទ្រាន់នោះទេ»។ ពិតណាស់ការហាត់ប្រាណពិតជាអាចជួយដល់សុខភាពមនុស្សឲ្យមានភាពរឹងមាំ រឹតតែមានប្រសិទ្ធភាពទៅទៀតសម្រាប់គ្រូបង្ហាត់រាំខាងលើ ក៏ដូចជាអ្នកមានបទពិសោធន៍បានឲ្យដឹងថា ការជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រហាត់ប្រាណទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត ក៏រឹតតែសំខាន់ទៅទៀត។ បើទោះជាការហាត់ប្រាណតាមសួនច្បារ មានការចំណាយប្រាក់តិចជាងនៅតាមក្លិបក្ដី តែទីនេះមានប្រសិទ្ធភាសម្រាប់អ្នកចង់រក្សារាង សម្រករាង និងដើម្បីកាត់បន្ថយស្ត្រេសតែប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់បុរស នាទីដែលចង់ហាត់ប្រាណលើកសាច់ដុំ ការជ្រើសរើសហាត់នៅតាមក្លិបទើបមានប្រសិទ្ធភាពជាងនៅទីនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ ដោយសារពលរដ្ឋមានការយល់ដឹងពី អត្ថប្រយោជន៍នៃការហាត់ប្រាណច្រើន បានធ្វើឲ្យចំនួនក្លិបហាត់ប្រាណ ដែលមានឧបករណ៍ទំនើប ឬបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ បានកើនឡើងជាលំដាប់។ បើទោះជាចំនួនក្លិបហាត់ប្រាណដែលមានឧបករណ៍សម្បូរបែបនេះកើនឡើងមែន តែសម្រាប់គ្រូបង្ហាត់ហាត់ប្រាណនៅតាមសួនច្បារក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ហាក់មិនមានការព្រួយបារម្ភខ្លាចបាត់បង់អតិថិជនរបស់ខ្លួនឡើយ។ នេះដោយសារតែជម្រើសនៃការហាត់ប្រាណគឺស្ថិតនៅលើចំណង់ចំណូលចិត្ត របស់អ្នកហាត់ប្រាណ ទាំងស្រុង។
Shaqiri ជាជនជាតិភាគតិចអាល់បានីរស់នៅកូសូវ៉ូ ដែលត្រូវបានស៊ែប៊ីបង្ក្រាប និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនជាតិរបស់ខ្លួនជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែបានបញ្ចប់ជម្លោះវិញដោយមានការអន្តរាគមន៍ពីសំណាក់យោធាណាតូក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩។ រហូតមកទល់បច្ចុប្បន្នកូសូវ៉ូ និងស៊ែប៊ីនៅតែជាសត្រូវនឹងគ្នា។ បន្ទាប់ពីការស៊ុតបញ្ចូលទីសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិស្វីសអំឡុងពេលលេងទល់នឹងស៊ែប៊ីនាការប្រកួត World Cup នៅរុស្ស៊ីកន្លងមក Shaqiri បានអបអរគ្រាប់បាល់នោះដោយធ្វើកាយវិការជាស្លាបឥន្ទ្រីដែលតំណាងឲ្យទង់ជាតិរបស់ប្រទេសអាល់បានីនៅជំពោះមុខអ្នកគាំទ្រគូប្រកួត។ ខ្សែបម្រើរបស់ហង្សក្រហមរូបនេះ ក៏ត្រូវបាន FIFA ពិន័យជាប្រាក់ ១ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកផងដែរ សម្រាប់កាយវិការពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយនៅក្នុងកីឡាបែបនេះ។ ជុំវិញករណីខាងលើ អ្នកចាត់ការទូទៅលោក Jurgen Klopp នឹងសម្រេចដកកីឡាករូបនេះនាជំនួប Liverpool ទល់ Red Star ដើម្បីបញ្ជៀសបញ្ហាកើតឡើងរវាង Shaqiri និងក្រុមអ្នកគាំទ្រដែលជាជនជាតិស៊ែប៊ី។ «យើងចង់ផ្តោតតែលើការប្រកួតឲ្យបាន១០០ភាគរយ ដោយមិនចាំបាច់គិតពីរឿងអ្វីផ្សេងក្រៅពីកីឡាបាល់ទាត់។ យើងចង់បានការគោរព និងជៀសវាងការរំខានណាមួយជុំវិញបញ្ហានយោបាយ។ ដូច្នេះសម្រាប់ហេតុផលនោះ Shaqiri មិនបានចូលរួមការប្រកួតនេះឡើយ ហើយសមីខ្លួនក៏បានព្រមទទួលនិងយល់ពីរឿងនេះដូចគ្នា»។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់លើកឡើងដូច្នេះ។ ក្រៅពី Shaqiri មិត្តរួមក្រុមជម្រើសជាតិស្វីសពីររូបទៀតដែលមានឈាមជ័រដូចខ្លួនរួមមាន Granit Xhaka និង Stephan Lichsteiner បច្ចុប្បន្នលេងឲ្យក្រុម Arsenal ក៏ធ្លាប់ត្រូវបាន FIFA ពិន័យជុំវិញកាយវិការទាក់ទិននឹងនយោបាយរបស់គេផងដែរ។ Liverpool ដែលស្ថិតនៅកំពូលតារាងពូល C បណ្តោះអាសន្នមាន ៦ ពិន្ទុ បន្ទាប់ពីប្រកួត៣លើក ឈ្នះ២ ចាញ់១ នាំមុខ Napoli មាន៥ពិន្ទុ Paris Saint Germain ៤ពិន្ទុ និង Red Star Belgrade នៅបាតតារាងមាន១ពិន្ទុ៕ ជំនួបគូប្រកួតផ្សេងទៀត៖ ពូល A Monaco Vs Club Brugge Atletico Madrid Vs Borussia Dortmund ពូល B Inter Vs Barcelona Tottenham Hotspur Vs PSV Eindhoven ពូល C Crvena Zvezda Vs Liverpool Napoli Vs Paris Saint Germain ពូល D FC Porto Vs Lokomotiv Moscow Schalke 04 Vs Galatasaray	Liverpool នឹងដកខ្សែបម្រើ Xherdan Shaqiri ចេញពីក្រុមពេលធ្វើដំណើរទៅស៊ែប៊ី ដើម្បីជួបក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Red Star Belgrade សម្រាប់ការប្រកួតពាន UEFA Champions League នៅរាត្រីថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកានេះ។
តាមការបញ្ជាក់របស់ ក.ប.ប. គ្រឿងសមុទ្រ និងសាច់បង្កកទាំងនោះ ត្រូវបានរឹបអូសពីទីតាំងដីឡូដ៏មួយកន្លែងស្ថិតនៅភូមិព្រៃមោក ឃុំស្រែននោង ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា។ លុះមកដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា មន្រ្តីជំនាញ ក.ប.ប. ខេត្តតាកែវ បានសហការជាមួយ នាយកដ្ឋានសវនកម្មគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ដុតបំផ្លាញទំនិញទាំងនេះចោលតែម្ដង។ មន្រ្តីជំនាញនៃស្ថាប័នទាំងពីរ តែងតែសហការគ្នាទប់ស្កាត់ និងហាមឃាត់ រាល់ទំនិញដែលគ្មានគុណភាព សុវត្ថិភាព ឬមិនអនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិ ដើម្បីការពារនូវសុខុមាលភាព និងផលប្រយោជន៍ដល់ពលរដ្ឋដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់។ នេះជាការអះអាងរបស់ ក.ប.ប.។ កន្លងទៅ លោក ស្រ៊ុន ពៅ ប្រធានសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា ធ្លាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា បច្ចុប្បន្ន ការចរាចរសាច់បង្កកពីបរទេសចូលមកកម្ពុជាមានការកើនឡើងខ្លាំង ខណៈសាច់ខ្លះគ្មានគុណភាព ដែលអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពលរដ្ឋ។ ក្រៅពីសុខុមាលភាពពលរដ្ឋ ប្រធានសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វរូបនេះ មើលឃើញថា សាច់បង្កកក៏ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកចិញ្ចឹម និងទីផ្សារក្នុងស្រុកផងដែរ ដោយសារភាពសម្បូរនាំឱ្យឈ្មួញទម្លាក់តម្លៃ។ ស្របពេល ចំណី និងធាតុចូលផ្សេងៗឡើងថ្លៃខ្ពស់ វាកាន់តែដាក់បន្ទុកដល់កសិករកម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្នអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកកម្ពុជាប្រមាណ ៧០ភាគរយបានរងក្ស័យធន ខណៈកសិដ្ឋានធំៗខ្លះកំពុងកកស្ទះលក់មិនចេញ។ នេះជាការវាយតម្លៃរបស់ លោក ស្រ៊ុន ពៅ ដោយត្អូញត្អែរថា៖« ជ្រូកឥឡូវ សម្បូរណាស់ លក់មិនចេញ ក៏ព្រោះតែការនាំចូលសាច់បង្កក។ នៅពេលប៉ះពាល់ទីផ្សារ ឈ្មួញគេទម្លាក់តម្លៃ ខណៈចំណីវិញនៅតែឡើងថ្លៃ ដូច្នេះ ការផលិតមានតម្លៃខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យកសិករស្ទើរតែរស់មិនបាន»។ ជារើយៗ លោក ស្រ៊ុន ពៅ តែងតែស្នើទៅកាន់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខប្រមាញ់ និងនេសាទ, ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងភាគីពាក់ព័ន្ធនានា ឱ្យជួយទប់ស្កាត់ការនាំចូលសាច់បង្កកមកកម្ពុជា តែ មិនឃើញមានចំណាត់ការ៕	មន្រ្តីជំនាញ នៃអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្រ្កាបការក្លែងបន្លំ(ក.ប.ប.) កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា បង្រ្កាបបានគ្រឿងសមុទ្រ និងសាច់បង្កកខូចគុណភាព ៨៨១២គីឡូក្រាម នៅស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។
ការិយាល័យប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានបញ្ចេញវីដេអូមួយដែលបង្ហាញពីសកម្មភាពតួសម្តែងអាមេរិកលោក Steven Seagal ចូលជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នៅរដ្ឋធានីម៉ានីល សប្តាហ៍នេះ។ បើតាមសចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ការិយាល័យប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Seagal តួសម្តែងដ៏ល្បីល្បាញមានវ័យ ៦៥ឆ្នាំរូបនេះមកកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីនដើម្បីស្វែងរកទីតាំងថតភាពយន្តថ្មីដែលនិយាយអំពើ «គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ និងបទឧក្រិដ្ឋ»ផងដែរ។ ក្នុងជំនួបនេះដែរ លោក ឌូទើតេ បានប្រាប់ទៅកាន់លោក Seagal ថា ភាពយន្តឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតជាក់ស្តែង ហើយលោកបានបញ្ជាក់ឡើងវិញពីគោលជំហររបស់លោកក្នុងការប្រឆាំងគ្រឿងញៀននៅក្នុងប្រទេសដើម្បីសុវត្ថិភាពនិងសន្តិសុខរបស់ប្រជាជនហ្វីលីពីន។ តាំងពីឡើងកាន់តំណែងអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំមកនេះ សង្គ្រាមកម្ចាត់គ្រឿងញៀនបង្ហូរឈាមរបស់លោក ឌូទើតេ បានឆក់យកជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ ហើយចំនួនអ្នកស្លាប់នេះនៅតែចម្រូងចម្រាស។ ខាងក្រុមសិទ្ធិមនុស្សអះអាងថា អ្នកស្លាប់ដោយការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនមានលើស ប្រាំពីរពាន់នាក់ ខណៈរដ្ឋាភិបាលអះអាងថា អ្នកស្លាប់មានត្រឹមជាង បីពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ដោយឡែកកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ លោក Seagal ក៏ធ្លាប់លើកសរសើរពីប្រទេសហ្វីលីពីន និងការដឹកនាំរបស់លោក ឌូទើតេ ដែរ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទឹកដីហ្វីលីពីនលែងជាកន្លែងគ្រោះថ្នាក់ដូចគេនិយាយទៀតហើយ។សារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Philippine Star បានស្រង់សម្តីតារាសម្តែងម្នាក់នេះដូច្នេះ៖ «វាជាកន្លែងមានសុវត្ថិភាព ដោយមានការដឹកនាំថ្មី»៕	តារាសម្តែងអាមេរិកដ៏ល្បីលោក Steven Seagal ចូលជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នៅសប្តាហ៍នេះ។ ការិយាល័យប្រធានាធិបតីហ្វីលីលោកមកហ្វីលីពីនដើម្បីថតភាពយន្តថ្មីមួយទៀតដែលពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ និងបទឧក្រិដ្ឋផង។
តទៅនេះ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសន៍ ជាមួយចុងភៅចម្អិនម្ហូបទាំង២មុខនេះដូចតទៅ៖ «បុកចេវ» ជាទឹកគ្រឿងអន្លក់ មួយប្រភេទ ដែលមានរសជាតិឆ្ងាញ់ របស់ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ រស់នៅក្នុងស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ទឹកគ្រឿងអន្លង់ប្រភេទនេះ ប្រហាក់ប្រហែលនឹង ទឹកគ្រឿងខ្មែរ ទាំងរសជាតិ និង ក្លិន។ តែអ្វីដែលពិសេសនោះ គឺទេសចរដែលទៅកម្សាន្តនៅសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ភ្នំជម្រកសត្វ អាចបរិភោគទឹកគ្រឿងនេះ ជាមួយផ្កាចាហួយ ដែលជាបន្លែតាមរដូវកាល។ បុកចេវ ដែលជា_ម្ហូបជនជាតិដើមភាគតិចកួយ។ អ្នកស្រី រ័ត្ន សុវណ្ណ ជាចុងភៅធ្វើម្ហូប ក្នុងសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ភ្នំជម្រកសត្វ បញ្ជាក់ថា មុខម្ហូបមួយមុខនេះ មានគ្រឿងផ្សំដូចជា គ្រឿងទេស ប្រហុក ម្ទេស ស្លឹកខ្ទឹម ត្រីរ៉ស់ ឬត្រីអណ្ដែង និងបន្លែអន្លក់ផ្សេងៗតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត។ ដោយឡែក សម្លម្ជូរគ្រាក់ វិញ វាក៏ជាសម្លជនជាតិដើមភាគតិចកួយមួយមុខទៀត ដែលមានឱជារសផងដែរ។ សម្លមួយមុខនេះ មានរសជាតិប្រហាក់ប្រហែល និងសម្លម្ជូរគ្រឿង លាយនឹងរសជាតិតុងយាំ និងមានពណ៌សម្លការី។ សម្លម្ជូរគ្រាក់ ជា_ម្ហូបជនជាតិដើមភាគតិចកួយ។ លោក ទឹក សុខុម ជាចុងភៅមួយរូបទៀត ដែលធ្វើម្ជូរគ្រាក់ នៅក្នុងសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ភ្នំជម្រក សត្វប្រាប់ថា ម្ជូរគ្រាក់នេះ មានគ្រឿងផ្សំដូចជា ប្រហុក ស្លឹកគ្រៃ រំដេង ស្លឹកម្កាក់ ឬថ្នឹង សាច់ និងគ្រឿងទេស។ លោកបន្ថែមថា ពីមុនមកសម្លនេះមិនមានដាក់ខ្ទិះដូង តែបច្ចុប្បន្នដាក់ តាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគ។ ចំពោះសាច់ ដែលយកមកធ្វើម្ហូប លោក សុខុម ប្រាប់ថា អាចដាក់បានគ្រប់ប្រភេទសាច់ ប៉ុន្តែដើម្បីទទួលបានឱជារស កាន់តែឆ្ងាញ់ គួរដាក់សាច់ទា ឬសាច់មាន់វិញ។ មួយវិញទៀត ម្ហូបមួយមុខនេះ មិនមានប្រើប្រាស់បន្លែនោះឡើយ។ ក្រៅពីមុខម្ហូបទាំងពីរខាងលើនេះ ទេសចរដែលទាំងលេងកម្សាន្តនៅសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ភ្នំជម្រកសត្វ ក៏អាចបរិភោគម្ហូបផ្សេងទៀត តាមការបញ្ជាបានផងដែរ៕	ស្ទឹងត្រែង៖ សម្លម្ជូរគ្រាក់ និងបុកចេវ ជាម្ហូបតំបន់ពីរមុខ របស់ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ ដែលមានឱជារស នៅសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ភ្នំជម្រកសត្វ នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង។ មុខម្ហូបទាំងពីរមុខនេះ គេតែងចម្អិន សម្រាប់ទទួលភ្ញៀវទេសចរ ដែលទៅកម្សាន្តនៅសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍មួយនេះ។
លោក កែវ ចាន់ណារិទ្ធ អភិបាលរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង បានប្រាប់សារព័ត៌មាន Thmey Thmey 25 ថា នៅថ្ងៃស្អែកនេះ ឡានក្រុងសាធារណៈ នឹងចាប់ផ្ដើមដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋទៅស្រុកកំណើតដោយឥតគិតថ្លៃ នៅតាមគោលដៅដែលបានគ្រោងទុក។ «សម្រាប់កិច្ចប្រតិបត្តិការនៅថ្ងៃស្អែក ខាងរដ្ឋាករដឹកជញ្ជូន បានត្រៀមរួចរាល់អស់ហើយ ទាំងចំនួនរថយន្ត និងកម្លាំងបើកបរក៏បានណែនាំរួច»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ណារិទ្ធ ដោយបន្តថា តៃកុងឡានទាំងអស់ ត្រូវគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ និងត្រូវដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋទៅកាន់គោលដៅ ដោយសុវត្ថិភាព។ លោក កែវ ចាន់ណារិទ្ធ អភិបាលរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង។ រូបភាពពីរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង ក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ ដើម្បីសម្រួលដល់ការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋនៅថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានត្រៀមរថយន្តក្រុងចំនួន ៣៤៥គ្រឿង សម្រាប់ដឹកពលរដ្ឋទៅស្រុកកំណើតដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣-១៧ ខែមេសា។ រថយន្តក្រុងទាំង ៣៤៥គ្រឿងនេះ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបែងចែក ៧០គ្រឿងសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ចំណែក ២៧៥គ្រឿងទៀតសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋធ្វើដំណើរពីរាជធានីភ្នំពេញទៅកាន់បណ្ដាខេត្តមួយចំនួន។ បើតាមអភិបាលរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង ក្នុងបេសកកម្មដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋទៅស្រុកកំណើតនេះ រដ្ឋាករស្វយ័តបានត្រៀមតៃកុងឡានជិត ៤០០នាក់ និងបុគ្គលិកជួយសម្រួលជាង១០០នាក់ផងដែរ។ រថយន្តដែលចាប់ផ្ដើមដឹកពលរដ្ឋនៅថ្ងៃស្អែក ជាឡានក្រុងធំ និងតូច មាន១៤កៅអី និងពី៣៥-៤០កៅអី។ រថយន្តក្រុងថ្មី សម្រាប់ដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃ។ រូបភាពពីរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង លោក កែវ ចាន់ណារិទ្ធ បន្តថា៖ «ការដឹកជញ្ជូននេះ ជួយសម្រួលបន្ទុកពលរដ្ឋខ្លាំងមែនទែន។ មួយទៀត គឺងាយស្រួលធ្វើដំណើរ ព្រោះឡានធំទូលាយ មិនដឹកលើសចំណុះ។ ជាពិសេសជាប្រភេទឡានថ្មី និងមានភាពត្រជាក់»។ ការផ្ដល់សេវាដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃនេះ មិនទាន់បានគ្រប់ខេត្តក្រុងនោះឡើយ ពោលគឺនៅខ្វះខេត្តប៉ៃលិន, កោះកុង, ព្រះវិហារ, រតនគិរី, មណ្ឌលគិរី និងឧត្តរមានជ័យ។ ចំពោះបញ្ហានេះ លោក កែវ ចាន់ណារិទ្ធ សង្ឃឹមឆ្នាំក្រោយរដ្ឋាករស្វយ័តនឹងពិចារណាផ្ដល់សេវាឱ្យបានគ្រប់ខេត្តក្រុង។ រថយន្តក្រុង សម្រាប់ដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃ។ រូបភាពពីរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង «តាមពិតចំណុចនេះ យើងទទួលបានសំណូមពរពីប្រជាពលរដ្ឋដែរ។ នៅខេត្តមួយចំនួន ហាក់នៅឆ្ងាយ និងមានអ្នកជិះតិចតួច។ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា បេសកកម្មលើកក្រោយ បើមានឱកាសយើងនឹងពិចារណា ដាក់ឱ្យបានគ្រប់២៥ខេត្ត-រាជធានីតែម្ដង ដើម្បីបម្រើជូនប្រជាពលរដ្ឋ»។ លោក ណារិទ្ធ អះអាងដូច្នេះ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកអភិបាលរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូន សន្យាប្រឹងឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព ដើម្បីដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋទៅគោលដៅដោយសុវត្ថិភាព។ លោក កែវ ចាន់ណារិទ្ធ ក៏បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋទុកដាក់ និងវេចខ្ចប់សំរាមនៅលើរថយន្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង ចូលឆ្នាំ! ឡានក្រុង៣៤៥គ្រឿង ត្រៀមដឹកពលរដ្ឋទៅតាមរាជធានី-ខេត្ត	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី១៣ មេសានេះ រថយន្តក្រុងសាធារណៈចំនួន ៣៤៥គ្រឿង នឹងធ្វើចរាចរណ៍ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តចំនួន ១៨ សម្រាប់ដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋទៅស្រុកកំណើតឥតគិតថ្លៃ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ក្នុងបេសកកម្មនេះ កែវ ចាន់ណារិទ្ធ អភិបាលរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង បានត្រៀមបុគ្គលិកជាង ៥០០នាក់ សម្រាប់បម្រើសេវាជូនប្រជាពលរដ្ឋ។
អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) នៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា អំពាវនាវឱ្យអ្នកដែលកើតជំងឺអុតស្វាជៀសវាងមានទំនាក់ទំនងជាមួយសត្វចិញ្ចឹម។ ការអំពាវនាវនេះ ធ្វើឡើងក្រោយមានការរាយការណ៍ពីករណីឆ្លងជំងឺនេះលើសត្វឆ្កែមួយក្បាល ដែលនេះជាករណីលើកដំបូងនៃការចម្លងជំងឺអុតស្វាពីមនុស្សទៅសត្វ។ ករណីចម្លងជំងឺអុតស្វាពីមនុស្សទៅសត្វ ត្រូវបានចុះក្នុងទស្សនាវដ្តីវេជ្ជសាស្ត្រ The Lancet នៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា។ នេះជាករណីចម្លងជំងឺអុតស្វាពីមនុស្សទៅឆ្កែជាលើកដំបូង ដែលកើតនៅទីក្រុងប៉ារីស។ បុរសពីរនាក់នៅទីក្រុងប៉ារីសដែលរស់នៅជាមួយគ្នា ឆ្លងជំងឺអុតស្វានៅដើមខែមិថុនា។ ដប់ពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពីពួកគេមានរោគសញ្ញា ឆ្កែរបស់ពួកគេដែលមានអាយុ៤ឆ្នាំ ក៏ចាប់ផ្តើមបង្ហាញរោគសញ្ញាផងដែរ។ ទាក់ទងនឹងករណីនេះ អ្នកដឹកនាំបច្ចេកទេសរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកសម្រាប់ជំងឺអុតស្វា លោកស្រី Rosamund Lewis បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា កាលពីមុនមានតែការឆ្លងមេរោគពីសត្វទៅមនុស្សប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានរាយការណ៍។ ប៉ុន្តែនេះគឺជាករណីដំបូងហើយ ដែលអ្នកជំនាញកំពុងសិក្សាអំពីការចម្លងពីមនុស្សទៅសត្វ។ យ៉ាងណាមិញ លោកស្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះជាព័ត៌មានថ្មី បុន្តែវាមិនមែនជាព័ត៌មានដែលគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ ហើយវាក៏ជាអ្វីដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នផងដែរ។ លោកស្រីក៏បានអំពាវនាវឱ្យម្ចាស់សត្វចិញ្ចឹម គួរតែនៅដាច់ដោយឡែកពីសមាជិកគ្រួសារដែលឆ្លង។ លោកស្រីបន្ថែមថា ការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់របស់អ្នកជំងឺគឺមានសារសំខាន់ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការចម្លងមេរោគទៅសត្វដទៃទៀតនៅខាងក្រៅផ្ទះផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ជំងឺអុតស្វា ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណដំបូងនៅក្នុងសត្វស្វា ហើយត្រូវបានរក្សាទុកសម្រាប់ស្រាវជ្រាវនៅដាណឺម៉ាកក្នុងឆ្នាំ១៩៥៨។ ជំងឺនេះត្រូវបានគេរកឃើញជាលើកដំបូងលើមនុស្សក្នុងឆ្នាំ១៩៧០ និងមានការរីករាលដាលចាប់តាំងពីពេលនោះមក ដែលភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនដូចជានៅអាហ្វ្រិកខាងលិច និងកណ្តាលជាដើម។ មកទល់ពេលនេះ នៅទូទាំងពិភពលោកមានករណីឆ្លងជំងឺអុតស្វាជាង៣៥,០០០ករណី ត្រូវបានបញ្ជាក់ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២២មក នៅក្នុងប្រទេសចំនួន៩២ ហើយមនុស្ស១២នាក់បានស្លាប់។ នេះបើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក៕	ដោយ៖ ហ៊ួយ ស៊ីវលី
កាលពីខែសីហាឆ្នាំ២០១៧នេះ កម្ពុជា និងបង់ក្លាដែស បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទិញ-លក់អង្ករចំនួន ១លានតោនក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដោយចាប់ផ្ដើមអនុវត្តពីឆ្នាំនេះនូវចំនួនអង្ករស និងអង្ករចំហុយ ២៥ម៉ឺនតោន។ ប៉ុន្តែការនាំចេញអង្ករដូចការគ្រោងទុកនេះមិនអាចសម្រេចបានឡើយនៅចុងឆ្នាំនេះ។ លោក ហ៊ុន ឡាក់ អនុប្រធានសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា (CRF) បានឲ្យដឹងថា ការនាំចេញអង្ករដំណាក់កាលដំបូងនេះ ត្រូវបានលើកពេល ដោយភាគីទាំងពីរមិនទាន់ឯកភាពគ្នាទាំងស្រុងលើលក្ខខណ្ឌនៃការជួញដូរនេះ។ លោកបន្ថែមថា ក្នុងខែធ្នូឆ្នាំនេះ ភាគីទាំងពីរនឹងចរចាគ្នាម្ដងទៀត។ ខាងភាគីកម្ពុជា គឺមានក្រុមហ៊ុន ហ្គ្រីនត្រេដ ដែលចំណុះឲ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និង CRF ជាអ្នកមានបន្ទុកការងារបច្ចេកទេសចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើនេះ។ លោក ហ៊ុន ឡាក់ បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការនាំចេញអង្ករទៅបង់ក្លាដែស ទំនងចាប់ផ្ដើមអនុវត្តពីឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខ។ លោកមានប្រសាស៍យ៉ាងដូច្នេះថា៖«រឿងនេះច្បាស់ជាទៅពេលនោះ (ឆ្នាំ២០១៨) ហើយ បើខែធ្នូអាចចូលដល់ចំណុចរួមគ្នាបាន»។ អនុប្រធាន CRF រូបនេះអះអាងថា កម្ពុជាមានស្រូវអង្ករគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់បង់ក្លាដែស ប៉ុន្តែការសន្យានាំចេញអង្ករតាមការបញ្ជាទិញក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនោះមិនសមស្របនឹងពេលវេលា។ លោកបញ្ជាក់ដូចនេះថា៖«យើងមានទិន្នផលស្រូវដែលសល់សម្រាប់កែច្នៃនាំចេញដល់ទៅ១លានតោន គឺយើងមាន ប៉ុន្តែពេលវេលាយើងជជែកជាមួយបង់ក្លាដែសនៅខែកញ្ញា គឺខើចពេលទៅហើយសម្រាប់ប្រភេទអង្ករសវែង។ ធម្មតាស្រូវរបស់យើង ពេលកសិករប្រមូលផល គឺគាត់ត្រូវការលក់ បើសិនណាយើងមិនមានឃ្លាំងស្តុក និងឡសម្ងួត ទប់ស្រូវទាំងនោះទេ គឺវាហូរចេញ ដែលធ្វើឲ្យខ្វះអង្ករដូចនេះឯង»៕	ភ្នំពេញ៖ ការនាំចេញអង្ករកម្ពុជាទៅប្រទេសបង់ក្លាដែស សម្រាប់ដំណាក់កាលដំបូងចុងឆ្នាំ២០១៧នេះ មិនអាចធ្វើទៅបានដូចការគ្រោងទុកនោះទេ។
កាសែតអេស្ប៉ាញ Marca បានរាយការណ៍ថា រូបភាពភេរវករម្នាក់ដែលមានកាំភ្លើង AK-47 ឈរក្បែរកីឡដ្ឋានចំនួន ៤ ដែលត្រូវរៀបចំការប្រកួតវគ្គ៨ក្រុម ជាមួយនឹងសារដែលសរសេរថា សម្លាប់ពួកគេទាំងអស់ «Kill Them All» បានសាយភាយពេញបណ្តាញសង្គម។ ការប្រកួតវគ្គ ១/៤ ផ្តាច់ព្រ័ត្រជើងទី១ បានចាប់ផ្តើមនៅរាត្រីថ្ងៃទី៩ និងទី១០ ខែមេសា នៅកីឡដ្ឋាន Emirates ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស, Parc des Princes ក្នុងប្រទេសបារាំង រួមនឹងកីឡដ្ឋាន Metropolitano និង Santiago Bernabeu ក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ ស្ថិតក្នុងរូបភាពដែលជាគោលដៅវាយប្រហាររបស់ក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រកួតរជើងទី១វាង Arsenal និង Bayern Munich នៅ Emirates បានបញ្ចប់ការប្រកួតដោយសុវត្ថិភាព ក្នុងលទ្ធផល ២-២ ស្របពេលជំនួបរវាង Real Madrid និង Man City នៅ Emirates ដែលបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផល ៣-៣ ក៏គ្មានបញ្ហាអសន្តិសុខអ្វីកើតឡើងដូចគ្នា។ យោងតាមកាសែត AS រដ្ឋាភិបាលអេស្ប៉ាញបានដំណើរការនីតិវិធីសុវត្ថិភាពយ៉ាងតឹងរឹងសម្រាប់ការប្រកួត Champions League ទាំងពីរកីឡដ្ឋាន។ តាមកីឡដ្ឋានទាំងពីរក្នុងក្រុងម៉ាដ្រីឌ ត្រូវបានគេដឹងថា បានប្រើប្រាស់បុគ្គលិកសន្តិសុខច្រើនជាង ៣ពាន់នាក់ក្នុងជំនួប Real Madrid ទល់ Manchester City និង Atletico Madrid ទល់ Borussia Dortmund ។ នៅរាត្រីថ្ងៃទី១០ ខែមេសា នឹងមានជំនួបពីរគូទៀតសម្រាប់ជើងទី១ វគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ រវាង Atletico Madrid ទល់ Borussia Dortmund និង PSG ស្វាគមន៍ Barcelona។ ការគំរាមពីសំណាក់ក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាមទៅលើការប្រកួតក្របខណ្ឌកំពូលអឺរ៉ុបនេះ បានកើតឡើងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីបណ្តាញទំនាក់ទំនងរបស់ក្រុមភេរវករ Sarh Al-Khilafah បានប្រកាសផែនការវាយប្រហារអ្នកគាំទ្រដែលនៅកីឡដ្ឋាន Allianz Arena ក្នុងទីក្រុង Munich ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដែលទៅទស្សនាការប្រកួតរវាង Bayern Munich និង Dortmund។ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម Khorasan ដែលជាសាខានៃរដ្ឋអ៊ីស្លាមនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានបានអះអាងពីការទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារភេរវកម្មនៅរោងមហោស្រពនៅទីក្រុងម៉ូស្គូដោយបានសម្លាប់មនុស្ស ១៤៤ នាក់៕	ក្រុមភេរវកររដ្ឋអ៊ីស្លាមបានគំរាមវាយប្រហារក្នុងការប្រកួត UEFA Champions League វគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយជើងទី១ នៅសប្តាហ៍នេះ ពោលនៅមុនការប្រកួតវាង Arsenal ស្មើ Bayern Munich ២-២ និង Real Madrid ស្មើ Manchester City ៣-៣។
ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ត្រូវប្រារព្ធធ្វើឡើង ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅខែពិសាខ ដែលជាព្រះរាជពិធីដ៏សំខាន់មួយនៃពិធីបុណ្យទ្វាទសមាស។ ព្រះរាជពិធីនេះ ត្រូវបានរៀបចំក្នុងគោលបំណងផ្សងមើលប្រផ្នូលរបស់ស្រុកទេស ទៅតាមការបរិភោគរបស់ «គោឧសភរាជ» លើអាហារ៧យ៉ាង រួមមានស្រូវ សណ្តែក ពោត ល្ង ស្មៅ ទឹក និងស្រា។ នាឆ្នាំនេះ លោក វី សំណាង អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ជាតំណាងព្រះមហាក្សត្រ ដោយធ្វើជាស្តេចមាឃ កាន់នង្គ័លទីពីរ និងភរិយារបស់លោក គឺលោកស្រី ឈុន ស៊ីន ជាព្រះមេហួ។ លោក អ៊ឹម ស៊ីថុល រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ជាអ្នកកាន់នង្គ័លទីមួយ រីឯនង្គ័លទីបី កាន់ដោយលោក កាន់ សូវណ្ណា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ជាតំណាងក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង។ ក្រោយការច្រត់ជានិមិត្តរូបបីជុំ «គោឧសភរាជ» ត្រូវបានគេលែងឲ្យទៅបរិភោគ អាហារចំនួន៧មុខ។ ក្នុងចំណោម អាហារទាំង៧ មុខនេះ មានអាហារចំនួន៣មុខ ដែល «គោឧសភរាជ» បានបរិភោគច្រើនជាងគេ ដោយក្នុងនោះ ស្រូវ មានចំនួន៩៥ ភាគរយ ពោត ៩៥ភាគរយ និងសណ្ដែក៨៥ភាគរយ។ តាមរយៈការបរិភោគរបស់ «គោឧសភរាជ» នេះ ត្រូវបានព្រាហ្មបុរោហិតផ្សងប្រផ្នូលឃើញថា ដំណាំកសិកម្មទាំង៣មុខនេះ នឹងទទួលបានទិន្នផលល្អប្រសើរក្នុងឆ្នាំនេះ។	ស្រូវ ពោត សណ្តែក នឹងទទួលបានទិន្នផលល្អប្រសើរ។ នេះបើតាមលទ្ធផលដែលព្រាហ្មបុរោហិតប្រចាំព្រះបរមរាជវាំង បានប្រកាសដោយយោងតាមការបរិភោគរបស់គោឧសរាជ នាព្រះរាជពិធីបុណ្យទ្វាទសមាស ច្រត់ព្រះនង្គ័ល ក្រោមព្រះរាជាធិបតីព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី។ ព្រះរាជពិធីដែលមានការតាំងពិព័រណ៌ផលិតផលកសិកម្ម សិប្បកម្មក្នុងស្រុកឆ្នាំ២០២៤ ប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៦ ខែឧសភា នេះ នាទីព្រះស្រែក្នុងបរិវេណមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។
លោក ជាប សុវិជ្ជា នាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញ និងទទួលថតភាពយន្តនៅកម្ពុជា(CFC) បានមានប្រសាសន៍ថា មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា ដែលរៀបចំកម្មវិធីនេះឡើង ដើម្បីជំរុញវិស័យភាពយន្តនៅកម្ពុជា ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ភាពយន្តដែលទទួលបានពានរង្វាន់ទាំងភាពយន្តខ្មែរនិងបរទេស នឹងផ្ដល់ឱកាសឱ្យផលិតករវ័យក្មេង ដែលនៅស្ទើរបទពិសោធន៍ បានស្វែងយល់បន្ថែម។ នាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញរូបនេះ បញ្ជាក់បន្ថែមថា ៖« មហោស្រពភាពយន្តនេះ បានអញ្ជើញផលិតករដែលមានស្នាដៃ មកចែករំលែកបទពិសោធន៍។ ដូច្នេះផលិតករកម្ពុជាដែលគាត់នៅក្មេងខ្ចីបទពិសោធន៍ គាត់អាចសិក្សាបន្ថែមពីផលិតករ និងពីភាពយន្តដែលបានជាប់ពានទាំងនោះ»។ ចំណែកលោក ជា សុភាព នាយកប្រតិបត្តិនៃមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា បានផ្ដោតសំខាន់ទៅលើកម្មវិធី ប្រឈមមុខនឹងការប្រល័យពូជសាសន៍" ៤ទសវត្សរ៍ក្រោយការដួលរលំ នៃរបបខ្មែរក្រហម ដែលជាប្រភេទភាពយន្តខ្នាតធំ ក៏ដូចជាភាពយន្តឯកសារស្ដីពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជា។ ដ្បិតលោក មិនអាចកំណត់បានថាភាពយន្តដែលបញ្ចាំងនៅក្នុងមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិ អាចផ្ដល់គំនិតអប់រំ ឬជាប្រយោជន៍បានកម្រិតណាក្តី តែលោកជឿជាក់ថា ភាពយន្តទាំងនោះ អាចជាគិតគំនិតពិចារណាសម្រាប់អ្នកទស្សនាចូលរួម។ «ការបញ្ចាំងភាពយន្តស្ដីពីរបបខ្មែរក្រហម ព្រោះយើងមិនចង់ឱ្យរបបនេះ ឬបញ្ហាស្រដៀងនេះកើតឡើងម្ដងទៀ។ ខ្ញុំមិនអាចនិយាយបានថា ភាពយន្តដែលយើងដាក់បញ្ចាំង នឹងផ្ដល់គុណប្រយោជន៍យ៉ាងណាដល់អ្នកទស្សនាទេ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែដឹងថា ភាពយន្តស្ដីពីបរិស្ថាន និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងអាចឱ្យអ្នកមើលបានគិតពិចារណា និងរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានេះ»។ នេះជាការរំពឹងរបស់លោក ជា សុភាព។ ភាពយន្តកម្ពុជាដែលត្រូវចាក់បញ្ចាំងរួមមានរឿង «ហ្វ៊ូណន» ដែលជាប់ពានរង្វាន់ក្នុងមហោស្រពភាពយន្តគំនូរជីវចលទីក្រុងអានស៊ី ឆ្នាំ២០១៨។ រឿង «ផ្នូរគ្មានឈ្មោះ» ក៏ជាភាពយន្តបេក្ខភាពពានរង្វាន់អូស្ការ ឆ្នាំ២០១៩ តំណាងកម្ពុជា នៅមហោស្រពភាពយន្តទីក្រុងវេនីស។ រឿង «តន្ត្រីជីវិត» (មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិទីក្រុងតូក្យូ) និងរឿង « The Prey» (មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិទីក្រុងប៊ូសាន) ឆ្នាំ២០១៨។ ភាពយន្តពិសេសក្នុងមហោស្រពនេះ ទាក់ទងការ ប្រឈមមុខនឹងការប្រល័យពូជសាសន៍ ៤ទសវត្សរ៍ក្រោយការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហម ដែលនឹងបង្ហាញភាពយន្តខ្នាតធំ និងភាពយន្តឯកសារល្បីៗ ស្ដីអំពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជា។ រីឯភាពយន្តបរទេសជាច្រើនត្រូវបានជ្រើសរើស និងសម្រិតសម្រាំងល្អឥតខ្ចោះ ដើម្បីបញ្ចាំងក្នុងមហោស្រពនេះ។ ភាពយន្តទាំងនោះមានមកពីប្រទេស ហ្វីលីពីន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង តៃវ៉ាន់ ឥណ្ដូណេស៊ី ថៃ ឡាវ ឥណ្ឌា ជាដើម។ ហើយភាពយន្តគំនូរជីវចល ខ្នាតធំ ខ្នាតខ្លី សម្រាប់កុមារ និងវ័យជំទង់ មកពីជំវិញពិភពលោក។បន្ថែមពីនោះផលិតករភាពយន្តវ័យក្មេងកម្ពុជា ក៏នឹងបង្ហាញស្នាដៃថ្មីៗរបស់ខ្លួន តាមរយៈកម្មវិធី «ភាពយន្តខ្នាតខ្លីកម្ពុជា» ផងដែរ។ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា នឹងចាក់បញ្ចាំងភាពយន្តនៅថ្ងៃទី៩-១៤ ខែមីនា ចំនួន១៥០លើក នៅតាមរោងភាពយន្តមួយចំនួននៅរាជធានីភ្នំពេញ ដូចជារោងភាពយន្តលេជេន រោងភាពយន្តម៉េជ័រស៊ីណេផ្លិច រោងភាពយន្តប្រែមស៊ីណេផ្លិច មជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា សាលមហោស្រពចតុមុខ និងសណ្ឋាគាររ៉ូសវូដ៕	ភ្នំពេញ៖ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជាលើកទី៩ នឹងចាក់បញ្ចាំងភាពយន្តចំនួន១៣០ចំណងជើង មកពី៣៧ប្រទេស នៅទូទាំងពិភពលោក រួមមានភាពយន្តខ្នាតខ្លី ភាពយន្តខ្នាតធំ ភាពយន្តឯកសារ ស្ដីពីបរិស្ថាន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងស្ដីពីរបបខ្មែរក្រហម ព្រមទាំងគំនូរជីវចល។ ក្នុងភាពយន្តទាំងនោះ ក៏មានភាពយន្តដែលទទួលបានពានរង្វាន់ទៀតផង។
នៅពេលដែលអ្នកតែងតែញ៉ាំប្រៃ នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបេះដូងខ្លាំងណាស់ ព្រោះពេលដែលអ្នកពិសារប្រៃ នឹងងាយប្រឈមនឹងជំងឺលើសសម្ពាធឈាម។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យបេះដូងរបស់អ្នកងាយជួបនឹងបញ្ហាខ្លាំងណាស់។ ការចូលចិត្តញ៉ាំការ៉េម សូកូឡា នំខេកឈីស ភេសជ្ជៈផ្អែមៗ និងស្ករគ្រប់ប្រភេទ នឹងធ្វើឲ្យរាងកាយអ្នកស្រូបយកជាតិស្ករខ្ពស់ណាស់។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យអ្នកអាចប្រឈមនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ក្រោយពេលដែលអ្នកជួបនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែម នោះបេះដូងរបស់អ្នកនឹងងាយគ្រោះថ្នាក់ដូចគ្នា។ កង្វះខាតការហាត់ប្រាណ ក៏អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបេះដូងផងដែរ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកហាត់ប្រាណទៀងទាត់ នឹងធ្វើឲ្យសម្ពាធឈាម និងជាតិស្ករអ្នកមានភាពនឹងនរ។ ជាពិសេស ក៏អាចធ្វើឲ្យឈាមអ្នកដើរបានល្អ និងការពារបេះដូងរបស់អ្នកផងដែរ។ ការចូលចិត្តជក់បារី មិនត្រឹមតែអាចធ្វើឲ្យសួតអ្នកប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ទេ ថែមទាំងធ្វើឲ្យឈាមមិនអាចផ្គត់ផ្គង់បេះដូងបានគ្រប់ទៀតផង។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យបេះដូងរបស់អ្នកងាយជួបនឹងបញ្ហាតែម្តង។ អ្នកដែលចូលចិត្តផឹកស្រា នឹងងាយប្រឈមនឹងជំងឺលើសសម្ពាធឈាមខ្លាំងណាស់។ ជាពិសេស ក៏អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សរសៃឈាមរបស់អ្នកផងដែរ។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យបេះដូងមិនមានសុខភាពល្អឡើយ។ ការដែលចូលចិត្តចូលគេងយប់ជ្រៅរាល់យប់ នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បេះដូងរបស់អ្នកខ្លាំងណាស់។ ដូចនេះ អ្នកមិនគួរទម្លាប់គេងយប់ជ្រៅរាល់ថ្ងៃនោះឡើយ។ ការខឹងច្រើន នឹងធ្វើឲ្យបេះដូងរបស់អ្នកជួបនឹងគ្រោះថ្នាក់មុនគេ។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែរក្សាចិត្ត និងអារម្មណ៍ឲ្យសប្បាយ ទើបអាចការពារបេះដូងរបស់អ្នកឲ្យមានសុខភាពល្អបាន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីទម្លាប់ដែលធ្វើឲ្យបេះដូងរបស់អ្នកអាចប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់បាន។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
សូមស្តាប់សំឡេង៖ លោក ទីន សុខលីម៖ ការចេះកសាង Personal branding (ស្លាកយីហោផ្ទាល់ខ្លួន) វាមានសសារៈសំខាន់ ដែលធ្វើឲ្យយើងមានតម្លៃ ការទុកចិត្ត និងទទួលបានឱកាសផ្សេងៗ ប៉ុន្តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលយល់ពីតម្លៃវា។ លោកសាស្ត្រាចារ្យអាចជួយបង្ហាញបានទេ តើអ្វីទៅគឺជា Personal branding? លោក ឆាំ ប៊ុនថេត៖ បើនិយាយឲ្យខ្លី និងងាយស្រួលយល់ Personal branding ជាកិត្តិនាម ជាស្លាកយីហោ ឬស្លាកសញ្ញារបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ហើយវាគឺជារឿងដែលមនុស្សជាទូទៅតែងតែនិយាយ ឬតែងតែលើកឡើង។ ឧទាហរណ៍ សម្តេចពោធិញាណ ជួន ណាត Personal branding របស់លោកជាអ្នកចងក្រងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ហើយនេះជាអ្វីដែលគេតែងតែនិយាយតគ្នារហូត។ លោក ទីន សុខលីម៖ យើងតែងតែលឺ គេនិយាយពីពាក្យ Personal branding (ស្លាកយីហោផ្ទាល់ខ្លួន និង Value (គុណតម្លៃ)។ តើអ្វីទៅជាភាពខុសគ្នារវាងពាក្យទាំងពីរនេះ? លោក ឆាំ ប៊ុនថេត៖ តាមពិតទៅរវាង Personal branding និង Value គេមិនសូវជាយល់ច្រឡំគ្នា ប៉ុន្មានទេ ដោយសារគេយក ដែលយើងមាននេះ ទៅបង្កើត Brand (ម៉ាកឬស្នាកសញ្ញានៃខ្លួនរបស់យើង)។ ប៉ុន្តែរវាង Personal Branding និងការធ្វើទីផ្សារ(Marketing) គេអាចច្រឡំគ្នា។ ជួនកាលអ្នកខ្លះយល់ថា គាត់គ្រាន់តែធ្វើទីផ្សារ ខ្លួនឯងទៅ គាត់ធ្វើស្លាកយីហោផ្ទាល់ខ្លួនហើយ។ តាមពិតទៅយើងធ្វើ ទីផ្សារដើម្បីលក់ផលិតផល ចំណែកការធ្វើ Brandingនេះ យើងមិនលក់ផលិតផលទេ ប៉ុន្តែយើងលក់គុណតម្លៃ។ ឧទាហរណ៍យើងស្គាល់ទូរស័ព្ទ iPhone យើងមិនមែនស្គាល់ដោយសារម៉ាករបស់វានោះទេ។ ប៉ុន្តែវាមានហេតុផលនៅពីក្រោយនោះថា ហេតុអ្វីបានជាគេបង្កើតទូរស័ព្ទ iPhone នេះ? គឺដោយសារវាមានគុណតម្លៃរបស់វា ដែលធ្វើឲ្យយើងប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទ iPhone ។ ប៉ុន្តែមិនមែនគេធ្វើ ទីផ្សារ ដើម្បីតែលក់ទេ ហើយក្រុមហ៊ុនណាក៏ធ្វើដែរ។ ហេតុអ្វីបានជាយើងទិញទូរស័ព្ទ iPhone ឬផលិតផល Apple ជាជាងក្រុមហ៊ុនដទៃ? ហេតុអ្វីបានជាយើងឲ្យតម្លៃបុគ្គលម្នាក់ ជាងបុគ្គលម្នាក់ទៀត? ហេតុអ្វីបានជាគេស្គាល់ លោកតា កុល ផេង? មិនមែនដោយសារ គាត់ជាសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រទេ យើងមើលមាននាយកសាលាច្រើនណាស់នៅស្រុកខ្មែរ។ ហេតុអ្វីបានជាគេមិនសូវស្គាល់? ហើយហេតុអ្វីបានជាគេស្គាល់គាត់? ដោយសារគាត់មានគុណតម្លៃមួយដែលគេលឺ ហើយគាត់មិនដែលធ្វើទីផ្សារខ្លួនឯងផង។ ប៉ុន្តែគុណតម្លៃដែលគាត់ឲ្យទៅនេះ វាទៅជារឿងមួយដែលគេនិយាយតៗគ្នា។ លោក ទីន សុខលីម៖ លោកសាស្ត្រាចារ្យអាចលើកជាឧទាហរណ៍ ពីគុណតម្លៃមនុស្សម្នាក់ៗ មួយចំនួនបានទេ ? លោក ឆាំ ប៊ុនថេត៖ និយាយរួមមនុស្សយើងមានគុណតម្លៃ និងឲ្យតម្លៃទៅលើរឿងអ្វីមួយខុសៗគ្នា។ បុគ្គលខ្លះ គាត់ឲ្យតម្លៃទៅលើរូបរាង ឬសម្រស់របស់គាត់។ យើងមើលឃើញ នារីខ្លះៗ គាត់ស្លៀកពាក់សិចស៊ី គាត់ថតរូបទៅបង្ហោះ តាមបណ្តាញសង្គម។ ពេលគាត់បង្ហោះបែបនេះ គឺគេស្គាល់គាត់រយៈរូបភាពសិចស៊ី ហើយនេះគឺជាBrandមួយ។ តើអ្នកណាជាអ្នកឲ្យតម្លៃ? គឺមនុស្សដែលចូលចិត្តភាពសិចស៊ីជាអ្នកឲ្យតម្លៃ។ ឧទាហរណ៍មួយទៀត លោកតា កុល ផេង តើអ្វីជា brand របស់គាត់? ពេលណាយើងនិយាយពីលោកតា កុល ផេង គឺយើងនិយាយពីរឿងគុណធម៌ មេត្តាធម៌ និងការអនុគ្រោះ។ ការធ្វើ Personal branding ប្រសិនបើយើងឲ្យតម្លៃមួយមិនត្រូវ ក៏ធ្វើឲ្យPersonal branding នោះក៏មិនយូអង្វែងដែរ។ ឧទាហរណ៍ឲ្យតម្លៃលើសម្រស់ តើសម្រស់នោះមានអាយុកាលវែងអន្លាយទេ។ ថ្ងៃណាមួយ វាអស់ទៅវិញ ហើយbrand របស់យើងនោះក៏វាបាត់ទៅវិញដែរ។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើអ្វីទៅជាសារៈសំខាន់នៃការធ្វើ Personal branding ? លោក ឆាំ ប៊ុនថេត៖ ជាទូទៅនៅពេលដែលយើងចេះធ្វើ Personal brandingនេះ វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ជាពិសេសខ្ញុំចង់សំដៅទៅលើយុវជន។ ប្រសិនបើយើងឲ្យតម្លៃខ្លួនឯង តែទៅលើរូបរាងខាងក្រៅ បានន័យថា របស់ដែលបានមកពីកំណើត។ យើងមិនខំប្រឹងសាងឲ្យវាបាននោះ ដល់អីចឹងគុណតម្លៃរបស់យើង គឺទៅតាមនោះ។ នារីខ្មែរច្រើនណាស់ដែលគាត់លក់សម្រស់។ នៅពេលដែលគាត់អស់សម្រស់ទៅ ប្តីធ្វើបាប តែមាននារីខ្លះទៀតគាត់មិនបានធ្វើ Branding តាមរយៈសម្រស់ខាងក្រៅអីចឹងទេ ប៉ុន្តែគាត់ធ្វើ Personal brandingនេះ តាមរយៈជំនាញ ចំណេះដែលគាត់មាន គាត់ឲ្យតម្លៃទៅលើការរៀន ការធ្វើការងារខ្លួនឯង និងការកសាងភាពជាម្ចាស់លើខ្លួនឯង ជាជាងពឹងទៅលើមនុស្សប្រុស។ ដូច្នេះទោះបីគាត់អស់សម្រស់ទៅ ក៏គាត់នៅតែខ្លាំងដែរ គាត់នៅតែដើរទៅមុខបាន ហើយករណីប្តីរត់ចោល ក៏គ្មានបញ្ហា គាត់នៅតែអាចរស់បាន។ និស្សិតបញ្ញវន្តខ្លះ មិនសូវយកចិត្តទុកដាក់រឿងនេះទេ គាត់គិតតែពីរៀន ហើយគាត់ក៏មិនចង់ឲ្យគេឃើញដែរ។ គាត់មិនចង់កសាងbrand របស់គាត់ឲ្យលឺដល់អ្នកដទៃ បើគាត់ធ្វើស្ងាត់ៗ នៅតែឯង ក៏ពិបាកដែរ។ ឧទាហរណ៍ ខ្ញុំរត់ទៅរកលោកប្អូន ដើម្បីសុំការងារធ្វើ លោកប្អូនមិនដែលស្គាល់ខ្ញុំទេ។ នៅពេលជជែកទៅ រៀនពូកែគួរសមដែរ ប៉ុន្តែមិនដែលស្គាល់។ ដល់ពេលអីចឹងទៅ ឥឡូវនេះខ្ញុំឲ្យប្រាក់ខែ៣០០ដុល្លារ តើប្អូនយកអត់? ផ្ទុយពីយុវជនខ្លះដែលខ្ញុំស្គាល់ គាត់មិនទៅសុំការងារគេទេ។ ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវបានគេអញ្ជើញមកធ្វើការងារវិញ។ ហេតុអ្វី? មកពីគាត់ចេះលក់ខ្លួនឯង។ គាត់ចេះឲ្យគេដឹងថាអ្វីជាអត្តចរិតរបស់គាត់? តើគាត់ជាមនុស្សបែបណា? ពីព្រោះមនុស្សយើងនេះ អត្តចរិត ឫកពារបស់មនុស្ស គឺជាគុណតម្លៃធំមួយ ដែលមនុស្សភាគច្រើន គេឲ្យតម្លៃ ហើយគេស្គាល់ច្រើន។ ឧទាហរណ៍មួយទៀត មានក្រុមហ៊ុន«ក»រកស៊ីដូចក្រុមហ៊ុន«ខ» ហើយគាត់ឃើញមនុស្សម្នាក់នោះពូកែ។ ឥឡូវបើប្អូនមកធ្វើការនូវកន្លែងនេះ ខ្ញុំឲ្យប្រាក់ខែប្អូនលើសពីដង។ អីចឹងយុវជនជំនាន់ក្រោយនេះ ប្រសិនបើចេះរៀបចំ ធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យគេស្គាល់ខ្លួន ហើយគេមករកខ្លួនតាមរយៈសមិទ្ធផលដែលខ្លួនឯងបានធ្វើ យុវជននោះជោគជ័យ។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើយុវជនគួរកសាង Personal branding ខ្លួនឯងតាមណា? លោក ឆាំ ប៊ុនថេត៖ កសាង Personal branding ខ្លួនឯងនេះទី១ យុវជនត្រូវស្គាល់គោលដៅខ្លួនឯងសិន ថាខ្លួនឯងចង់ធ្វើអ្វី? អ្វីគឺជាហេតុដែលយើងចង់បានទៅថ្ងៃអនាគត? ទី២ កំណត់ចក្ខុវិស័យខ្លួនឯង។ ទី៣ យើងត្រូវដឹងថា តើអ្វីជាគុណតម្លៃរបស់ខ្លួនយើង? អ្នកខ្លះគិតថា គុណតម្លៃរបស់គេត្រូវមានមិត្តឲ្យច្រើន លុយច្រើន ឬជាមនុស្សមួយយកគុណធម៌ជាធំ។ អ្នកខ្លះទៀតថា គុណតម្លៃគេ គឺការរៀបចំ និងគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង មានមុខជំនួញមួយត្រឹមត្រូវដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត មានគ្រួសារដែលសុភមង្គល មានមិត្តភក្តិច្រើន ឬមានគេស្រលាញ់ច្រើនជាដើម។ ទី៤ តើអ្នកណាខ្លះដែលគាំទ្រចក្ខុវិស័យ និងគុណតម្លៃរបស់យើង? ដូចខ្ញុំបានឧទាហរណ៍ខាងដើមហើយប្អូនស្រីៗខ្លះ គាត់ឲ្យតម្លៃទៅលើសម្រស់របស់គាត់ ពេលនោះគាត់នឹងដឹងហើយថា មនុស្សដែលចូលចិត្តភាពសិចស៊ី ជាអ្នកឲ្យតម្លៃគាត់។ ចំណុចទី៥ យើងត្រូវដឹងថា តើពួកគេត្រូវការអ្វី? ពេលណាដែលយើងដឹងតម្រូវការរបស់គេ ហើយើងចាប់ផ្តើមលក់ខ្លួនឯងទៅ គឺត្រូវនឹងទីផ្សានោះហើយ។ ចំណុចទី៦ តើអ្វីដែលយើងត្រូវផ្តល់តម្រូវការទាំងអស់នោះ? ឧទាហរណ៍ថា ខ្ញុំជាមនុស្សដែលស្មោះត្រង់ ដែលអ្នកឯងអាចទុកចិត្តខ្ញុំបាន។ ទី៧ តើខ្ញុំគួរធ្វើអ្វីខ្លះ ដើម្បីរក្សាការសន្យានោះ? ឧទាហរណ៍ដូចជាអ្នកនយោបាយ អ្នកជំនួញ គាត់តែងតែមិនរក្សាការសន្យា។ ក៏ប៉ុន្តែបើគាត់មិនបានរក្សារបស់ទាំងនេះ គាត់នឹងធ្វើឲ្យបាត់ការទុកចិត្តទៅវិញ។ នេះគឺជា៧ ដំណាក់កាលដែលយើងត្រូវធ្វើ ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យខ្លួនឯង ក្លាយជាមនុស្សមួយដែលមាន Branding ច្បាស់លាស់។ ខ្ញុំជឿថានៅពេលដែលយុវជនចេះកសាងBrandខ្លួនឯង នោះភាពជោគជ័យនឹងរត់តាមគាត់។ ក៏ប៉ុន្តែបើគាត់មិនចេះកសាងBrandខ្លួនឯងទេ គាត់នឹងរត់តាមភាពជោគជ័យអស់មួយជីវិត។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើយុវជនគួររក្សាកសាង brand ខ្លួនឯងបែបណា ? លោក ឆាំ ប៊ុនថេត៖ យើងកុំបង្កើតការសន្យាដែលខ្លួនឯងធ្វើមិនបាន។ ឧទាហរណ៍ ខ្ញុំណាត់ជួបលោកប្អូនម៉ោង៩ជួបគ្នា ប៉ុន្តែម៉ោង១០ លោកប្អូនមិនទាន់បានជួបផង។ លើកទី២ ម៉ោង១០ ជួបគ្នា ប៉ុន្តែ១១ មិនទាន់ជួបគ្នាផង។ អីចឹងសួរថាលោកប្អូនជឿខ្ញុំទៀតបានទេ? ពេលណាដែលយើងរក្សាសន្យាមិនបាន នោះយើងនឹងបាត់ហើយ។ មួយទៀតមកពីគុណតម្លៃ និងចក្ខុវិស័យដែលយើងឲ្យនោះ វាច្រើនពេក។ យើងធ្វើរឿងនេះបន្តិច ធ្វើរឿងនោះបន្តិច។ កន្លែងនេះអាចធ្វើឲ្យយើងបាត់ ពីព្រោះយើងមិនដឹងខ្លួនឯង មានគុណតម្លៃអ្វីច្បាស់លាស់ និងគោលអ្វីឲ្យពិតប្រាដក។ អីចឹងបើយើងកំណត់គោលដៅខ្លួនឯងឲ្យច្បាស់ បើយើងទៅដល់គុណតម្លៃនោះមិនបាន យើងកុំដូរគុណតម្លៃ តែយើងត្រូវដូរយុទ្ធសាស្ត្រ។ បើហែលទឹកមិនដល់ទេ ត្រូវជិះទូក បើជិះទូកមិនដល់ទេ ត្រូវជិះយន្តហោះ។ អីចឹងយើងត្រូវដឹងខ្លួនឯង មានគុណតម្លៃអ្វី? គោលដៅយើងទៅណា និងច្បាស់លាស់ជាមួយវា និងរកគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីសម្រេចវា។ កុំខ្លាចបរាជ័យ ពីព្រោះរាល់ពេលដែលបរាជ័យ គឺយើងរៀនបានច្រើនជាងមុន។ តែបើយើងមិនដែលបរាជ័យសោះ ដួលតែម្តង យើងអាចឈឺធ្ងន់។ កុំបោះបង់គុណតម្លៃ បើយើងយល់ថាគុណតម្លៃនោះល្អ នោះមនុស្សនឹងឲ្យតម្លៃរយៈពេលវែង មិនមែនតែ១ខែ ឬ១ឆ្នាំនោះទេ។ លោក ទីន សុខលីម៖ ពេលខ្លះយើងមិនចង់បរាជ័យទេ ប៉ុន្តែនៅពេលយើងបរាជ័យច្រើនដងទៀត ធ្វើឲ្យយើងលែងចង់ប្រឹងទៅមុខទៀត។ នៅពេលដែលយើងបរាជ័យច្រើនដង តើអ្វីជាដំណោះស្រាយសម្រាប់យុវជន ហើយបុគ្គលបែបណាដែលគួរទៅរកដើម្បីជួយដោះស្រាយ? លោក ឆាំ ប៊ុនថេត៖ ជាទូទៅ នៅពេលណាដែលយើងដើរទៅរកគុណតម្លៃ យើងនឹងបរាជ័យ។ មនុស្សណាក៏ដូចគ្នាដែរ។ មនុស្សទី១ដែលយើងត្រូវទៅរកគឺខ្លួនឯង និងគុណតម្លៃរបស់យើង។ នៅពេលយើងបរាជ័យ មិនមែនដោយសារគុណតម្លៃរបស់យើងទេ ប៉ុន្តែដោយសារមធ្យោបាយដែលយើងប្រើដើម្បីទៅរកគុណតម្លៃនោះ។ ឧទាហរណ៍ យើងចង់ហែលទឹកឲ្យបាន១០០ម៉ែត្រ តែខ្លួនយើងមិនដែលហែលទឹកផង ដល់ពេលហែលទៅលង់ គឺយើងខុស ពីព្រោះមធ្យោបាយដែលយើងធ្វើវាមិនត្រូវ។ ដូច្នេះយើងត្រូវសួរខ្លួនឯងសិន ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំបរាជ័យ? មើលគុណតម្លៃហើយពិចារណាម្តងទៀត។ ទី២ ត្រូវរត់ទៅរកមនុស្សដែលទុកចិត្តបំផុត ដែលអាចជជែករឿងនេះបាន ដើម្បីឲ្យគេជួយសិក្សាមើល។ ប៉ុន្តែត្រូវចាំថា គ្មាននរណាម្នាក់ ខ្លាំងជាងការលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯងនោះទេ។ ត្រូវរំឭកខ្លួនឯងថា នៅពេលដែលធ្វើអ្វីមួយ លទ្ធផលមានពីរគឺដួល និងដើរ។ ប្រសិនបើខ្ញុំដួល គឺខ្ញុំងើប បើដួលហើយខ្ញុំមិនងើប គឺចប់ហើយ លែងទៅណារួច។ អីចឹងឲ្យយើងយល់ថា រាល់ការសម្រេចចិត្ត សូម្បីតែស្នេហាក៏ដោយ ទី១សប្បាយចិត្ត និងទី២កើតទុក្ខ ឬអាចបែកបាក់ និងយូរអង្វែង។ នៅពេលដែលយើងសម្រេចចិត្តទទួលស្គាល់លទ្ធផលឲ្យហើយ ទោះបីលទ្ធផលយ៉ាងណាក៏ដោយ យើងនៅតែអាចក្រោកឈរបាន។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើអ្វីជាអនុសាសន៍របស់ លោក សាស្ត្រាចារ្យ ពាក់ព័ន្ធនឹងការកសាង Personal Branding? លោក ឆាំ ប៊ុនថេត៖ អនុសាសន៍របស់ខ្ញុំ គឺដូចទៅនឹងគន្លឹះទាំង៧ខាងលើ។ យើងត្រូវរៀបចំខ្លួនឯងឲ្យបានច្បាស់ ហើយមើលគុណតម្លៃ។ យើងត្រូវចាំថាគុណតម្លៃនេះ ជួយឲ្យយើងមានសេចក្តីសុខរយៈពេលវែងឆ្ងាយ និងជាគុណតម្លៃមួយដែលយើងស្លាប់ទៅ ក៏នៅមានតម្លៃជាដដែល៕	លោក ឆាំ ប៊ុនថេត មើលឃើញថា ការកសាងកិត្តិនាមខ្លួនឯង(Personal Branding) មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់មនុស្សទូទៅ ពិសេសយុវជន។ សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍មគ្គុទេ្ទសរូបនេះជឿថា នៅពេលដែលយុវជនចេះកសាង Brandខ្លួនឯង នោះភាពជោគជ័យនឹងរត់តាមពួកគេ។ ក៏ប៉ុន្តែបើយុវជនមិនចេះកសាង Brand ខ្លួនឯងទេ ពួកគេនឹងរត់តាមភាពជោគជ័យអស់មួយជីវិត។ ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មានលម្អិត សូមអញ្ជើញ សម្តាប់ និងអាន បទសម្ភាស រវាង លោក ទីន សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ ជាមួយលោក ឆាំ ប៊ុនថេត ដូចតទៅ៖
ការលើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ និងភាពអង់អាចដល់ស្រី្ត គឺជាការជួយជ្រោមជ្រែងស្រី្ត ឲ្យក្លាយជាអ្នកមានតួនាទី ក្នុងការធ្វើសេចក្ដីសម្រេច និងអភិបាលកិច្ច ស្ដីពីគោលនយោបាយ ច្បាប់ និងកម្មវិធីនានា។ ស្រី្ត អាចចូលរួមពេញលេញ ក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេច លើគោលការណ៍នានា គឺជាការឆ្លើយនឹងតម្រូវការរបស់ពលរដ្ឋ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងកិច្ចការនារី។ ក្នុងវេទិជាតិ ស្ដីពីស្រី្តក្នុងភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងអភិបាលកិច្ច នាថ្ងៃទី១៧ឧសភា លោកស្រី អ៊ឹង កន្ថាផាវី បានលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្នឧបសគ្គនានា ក្នុងការចូលរួមផ្នែកនយោបាយ និងធ្វើសេចក្ដីសម្រេចរបស់ស្រី្ត គឺមានច្រើន ហើយកម្រិតនៃការយល់ដឹងរបស់ពួកគេ ក៏នៅមានទាប។ ឧបសគ្គទាំងនេះ រួមមានឥរិយាបថសង្គមនៅមានការរើសអើងលើស្រី្ត កង្វះខាតការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងការគាំទ្រពីក្រុមគ្រួសារ។ រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងកិច្ចការនារីសង្កត់ធ្ងន់បន្ថែមថា៖ «ទស្សនៈអវិជ្ជមាន ចំពោះកិច្ចការនយោបាយ ក្នុងចំណោមស្រី្តខ្លួនឯង ដែលធ្វើឲ្យស្រី្តមិនហ៊ានឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត ឬទទួលតួនាទី តាមការចាត់តាំង»។ កត្តាខាងលើនេះហើយ ទើបលោកស្រីសន្មតថា ទោះបីស្ត្រីមានចំនួនច្រើនជាងបុរសក៏ដោយ ក៏ស្ត្រីជាអ្នកដឹកនាំផ្នែកនយោបាយ និងកិច្ចការសាធារណៈបច្ចុប្បន្ន មិនសមាមាត្រគ្នា។ សម្រាប់លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកិច្ចការនារី ដើម្បីបង្កើន ចំនួនស្ត្រីក្នុងតួនាទីធ្វើសេចក្ដីសម្រេចចិត្តទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវមានការគាំទ្រ និងផ្ដល់ឱកាសឲ្យស្ត្រីចូលរួម។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលក៏ត្រូវរួមចំណែកបង្កើតគោលនយោបាយ និងគោលការណ៍នានា រួមទាំងការ ការពង្រឹងសមត្ថភាពស្រ្តី ដើម្បីធានាថាស្ត្រីដែលមានតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំ មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការបំពេញតួនាទីខ្លួន។ ជុំវិញគោលនយោបាយគាំទ្រស្ត្រីពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាល រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងកិច្ចការនារី គូសបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល បានជំរុញការអនុគោលនយោបាយសមភាពយេនឌ័រ និងបង្កើតភាពអង់អាចដល់ស្រី្ត ដោយចាត់ទុកស្រី្តជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមជាតិ។ ការបញ្ចូលស្រី្តនៅគ្រប់ក្រសួងស្ថាប័ន រហូតដល់ឃុំ សង្កាត់ និងភូមិ ក៏ត្រូវបានគិតគូរ និងបង្កើនបន្ថែមផងដែរ ។ តាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងកិច្ចការនារី នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ មន្រី្តរាជការជាស្រី្តមានការកើនឡើង ៣២ភាគរយ ហើយដល់ឆ្នាំ២០២០ កើនដល់ឡើងដល់៤១ភាគរយ ខណៈស្រី្តជាសមាជិករដ្ឋសភា បានកើនពី៧រូប នៅអាណត្តិទី១ ដល់២០រូប នៅអាណត្តិទី៦។ របាយការណ៍ដដែលឱ្យដឹងទៀតថា បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋមន្រី្តជាស្រី្ត មាន៣រូប ក្នុងចំណោមរដ្ឋមន្រី្ត២៩រូបស្របពេលដែលស្រ្តីជាអភិបាលខេត្តមាន២រូប ក្នុងចំណោមរាជធានី-ខេត្តទាំង២៥។ ភាពជាតំណាងនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន ស្រ្តីជាមេឃុំ-ចៅសង្កាត់ ក៏បានកើនឡើងឡើងដែរ ពោលគឺក្នុងឆ្នាំ២០០២ ស្ត្រីមានត្រឹមតែ ២,៦ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ស្ត្រីជាមេឃុំ-ចៅសង្កាត់ មាន៧,៧៩ភាគរយ៕	ភ្នំពេញ៖ វិសមភាពស្ត្រី និងបុរស ទាំងនៅក្នុងតួនាទីជាអ្នកសម្រេចចិត្ត និងឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត នៅតែមានគម្លាតឆ្ងាយពីគ្នានៅឡើយ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ លោកស្រី អ៊ឹង កន្ថាផាវី រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងកិច្ចការនារី ទទួលស្គាល់បញ្ហានេះ មុននឹងលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន ដែលរារាំងស្រី្ត រារែកក្នុងកិច្ចការនយោបាយ និងរអាក្នុងការកាន់តំណែងសម្រេចចិត្តក្នុងស្ថាប័ន។ បើតាមលោកស្រី អ៊ឹង កន្ថាផាវី ឥរិយាបថរើសអើង ទស្សនៈអវិជ្ជមានរបស់ស្រី្តខ្លួនឯងក្នុងកិច្ចការនយោបាយ និងពិសេសកង្វះការគាំទ្រពីមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញ គឺជាកត្តាចម្បង ដែលរាំងស្ទះដល់ការបង្កើនចំនួនស្ត្រីក្នុងតួនាទីសម្រេចចិត្ត ឬស្ត្រីជាអ្នកដឹកនាំ។
ចិនប្រកាសអាសន្នគ្រោះរាំងស្ងួតថ្នាក់ជាតិលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០២២ ខណៈតំបន់មួយចំនួននៅតាមដងទន្លេ Yangtze កំពុងទទួលរងការកើនកម្តៅយ៉ាងខ្លាំង។ «ការជូនដំណឹងពណ៌លឿង» ជាកម្រិតខ្ពស់មួយនៃការជូនដំណឹងអាសន្នមួយដែលចេញដោយអាជ្ញាធរចិននៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា បន្ទាប់ពីតំបន់ស៊ីឈួននៅភាគនិរតីប្រទេស រហូតដល់ទីក្រុងសៀងហៃនៅតំបន់ដីសណ្ដ Yangtze កំពុងជួបប្រទះការកើនឡើងកម្តៅយ៉ាងខ្លាំងជាច្រើនសប្តាហ៍កន្លងមក។ ទន្លេចំនួន៦៦នៅទូទាំង៣៤ស្រុកនៅក្នុងតំបន់ភាគនិរតីនៃទីក្រុងឆុងឈីង បានរីងស្ងួត ស្របពេលទឹកភ្លៀងនៅទីក្រុងដ៏ធំមួយនេះ ធ្លាក់ចុះ៦០ភាគរយ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍រដ្ឋ CCTV ដែលដកស្រង់ទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់។ យោងតាមការិយាល័យអាកាសធាតុចិន សីតុណ្ហភាពក្នុងតំបន់ចំនួន៦ ក្នុងចំណោម១០ តំបន់ក្នុងទីក្រុងឆុងឈីង ដូចជាស្រុកពីសានជាដើម ទទួលរងការកើនឡើងកម្តៅដល់៣៩អង្សា ហើយទីក្រុងស៊ាងហៃមានដល់៣៧អង្សា។ ចំពេលកម្តៅកើនខ្លាំងបែបនេះ ការិយាល័យកសិកម្មទីក្រុងឆុងឈីង បង្កើតក្រុមអ្នកជំនាញដើម្បីការពារដំណាំដែលងាយរងគ្រោះ និងពង្រីកការដាំដុះដើម្បីទូទាត់សងការខាតបង់មុនការប្រមូលផលនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។ រីឯ ក្រសួងធនធានទឹកចិន ក៏ណែនាំដល់តំបន់កសិកម្មដែលរងគ្រោះដោយគ្រោះរាំងស្ងួតឱ្យរៀបចំកាលវិភាគ ដើម្បីកំណត់បរិមាណផ្គត់ផ្គង់ទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់នៅពេលជាក់លាក់ណាមួយ។ សូមបញ្ជាក់ថា សីតុណ្ហភាពកើនឡើងខ្ពស់ក្នុងខែកក្កដា បណ្តាលឱ្យខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចចិនចំនួន៤០០ លានដុល្លារ ហើយប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនចំនួន៥,៥លាននាក់។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យពីក្រសួងសង្គ្រោះបន្ទាន់ចិននៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា៕	ដោយ៖ ហ៊ួយ ស៊ីវលី
ប្រតិភូក្រុង ដាតុង (Datong) នាខេត្ត សានស៊ី នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដឹកនាំដោយលោក Feng Sujing ដែលជាអភិបាលក្រុង បានបង្ហាញពីឆន្ទៈចង់ចងសម្ព័ន្ធមេត្រីភាពរវាងតំបន់អង្គរ និងខេត្ត សានស៊ី។ លោកអភិបាលបន្ថែមថា ខេត្ត ដាតុង មានសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌ ដែលរួមមានប្រាសាទ អ៊ីងកាង ដែលជាប្រាសាទពុទ្ធសាសនាធំជាងគេលើពិភពលោក កសាងឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី៤។ លោកបន្ថែមថា ខេត្ត ដាតុង និងក្រុងសៀមរាប បានចុះហត្ថលេខាចងសម្ព័ន្ធមេត្រីរួចហើយ ហើយលោកក៏មានបំណងដូចគ្នាជាមួយរមណីយដ្ឋានអង្គរផងដែរ ដើម្បីជំរុញ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមលើវិស័យទេសចរណ៍ ការជួសជុល និងការអភិរក្សប្រាសាទ។ នេះបើយោងតាមខ្លឹមសារ ការចុះផ្សាយរបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៨ ឧសភា។ ឆ្លើយតបទៅនឹងបំណងរបស់ភាគីចិន លោក ហង់ ពៅ អគ្គនាយករងអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលបានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំនៅថ្ងៃទី៧ ឧសភា នៅស្នាក់ការអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានសម្ដែងអារម្មណ៍រីករាយចំពោះគោលបំណងចងសម្ព័ន្ធមេត្រីភាពរបស់ទីក្រុង ដាតុង។ លោកបន្ថែមថា បំណងនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ គឺរួមចំណែកអភិរក្សប្រាសាទ ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ និងការគ្រប់គ្រងបេតិកភណ្ឌពិភពលោកឱ្យកាន់តែប្រសើរ៕	សៀមរាប៖ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងចិន គ្រោងចុះអនុស្សរណៈស្ដីពីការចងសម្ព័ន្ធភាព រវាងរមណីយដ្ឋានអង្គរ ជាមួយខេត្តសានស៊ី។ គម្រោងនេះត្រូវបានលើកឡើងបន្ទាប់ពីមានជំនួបមួយរវាងថ្នាក់ដឹកនាំអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងប្រតិភូខេត្ត សានស៊ី។
ប្រធានក្រុមគោព្រៃកម្ពុជា សឿយ វិសាលបានប្រាប់លោក Honda មុនគេ អំពីផលវិបាកក្នុងជំនួបជាមួយអ៊ីរ៉ង់ដែលជាក្រុមានចំណាត់ថ្នាក់ទី១នៅតំបន់អាស៊ីសព្វថ្ងៃ។ វិសាល យល់ឃើញថាក្រុមម្ចាស់ផ្ទះមានកម្រិតខ្ពស់ជាងកម្ពុជាដាច់ឆ្ងាយទាំងកម្លាំង កាយសប្បទា។ «នៅពេលយើងមានបាល់ គេដាក់សម្ពាធយើងបានល្អតែម្តង ប៉ុន្តែយើងពិបាកការពារ នៅពេលបាល់នៅលើជើងគេ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់ខ្សែការពារក្លិបព្រះខ័ណ្ឌរាជស្វាយរៀងទៅកាន់អ្នកចាត់ការរបស់ខ្លួន។ ដោយឡែក គួច សុកុម្ភះ ក៏បានបង្ហាញអារម្មណ៍របស់ខ្លួនផងដែរក្នុងកិច្ចប្រជុំ និងបរិភោគអាហារនោះ។ កុម្ភះដែលប្រកបអាជីពឲ្យក្លិបណាហ្គាវើល មានមតិមិនខុសពីវិសាលប៉ុន្មានដែរនៅពេលរូបគេប្រាប់ទៅកាន់លោក Honda។ « កម្រិតខុសគ្នា ប៉ុន្តែយើងអាចលេងបានខ្លះដែរ មិនមែនគ្មានបាល់លេងនោះទេ»។ លើសពីនេះ កុម្ភះបន្ថែមថា ពាក់ព័ន្ធការប្រមូលអារម្មណ៍ ពេលខ្លះពួកគេមិនអាចគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ខ្លួនឯងបាន រហូតបាត់បង់ម្ចាស់ការ។ ក្រោយស្តាប់ការលើកឡើងរបស់វិសាល និងកុម្ភះរួច អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិជប៉ុនរូបនេះបានសួរមួយសំនួរទៅកាន់កូនក្រុមខ្លួន។ Honda សួរថា អ្វីទៅដែលកីឡាករគិតថាមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងបំផុងរវាងកម្ពុជា និងអ៊ីរ៉ង់?។ ភ្លាមនោះ កែវ សុខផេង ដែលខកខានឱកាសរកគ្រាប់បាល់ឲ្យកម្ពុជាតាមរយៈការស៊ុតបាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រមិនចូលនោះបានផ្តល់ចម្លើយដែលផ្តោតលើកម្រិត និងទំហំមាឌសំខាន់បំផុត។ «សម្រាប់យើង ភាពខុសគ្នាបំផុតនោះគឺកាយសម្បទា ដែលធ្វើឲ្យការប្រជែងដណ្តើមបាល់គឺចាញ់គេដាច់តែម្តង»។ ខ្សែប្រយុទ្ធក្លិបវិសាខានិយាយបែបនេះដដែលៗទៅកាន់ Honda បើទោះអ្នកចាត់ការបញ្ជាក់ពីសំនួរពីភាពខុសគ្នាចម្បងបំផុងរបស់ខ្លួនជាច្រើនលើកក៏ដោយ។ សំនួរដដែលនេះ ក៏ត្រូវបានលោក Honda សួរទៅខ្សែបម្រើរបស់ភ្នំពេញក្រោន អ៊ន ចាន់ប៉ូលីនដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ូលីនបានមើលឃើញពីភាពខុសគ្នាមួយចំនុចគឺអ៊ីរ៉ង់មានការគាំទ្រ និងផ្លាស់ទីលឿនជាងកម្ពុជា។ ប្រាក់ មុនីឧត្តម អះអាងថាមិនត្រឹមតែកាយសម្បទានោះទេ អ៊ីរ៉ង់មានប្រៀបលើកម្ពុជាទាំងអស់ ដូចជាកម្ពស់ កម្រិតលេងជាដើម រួមទាំងអាកាសធាតុផង។ ក្រោយឆ្លើយរបស់កីឡាករខាងលើ អតីតសមាជិកជម្រើសជាតិជប៉ុនបានចាត់ទុកចម្លើយរបស់សុខផេងគឺត្រឹមត្រូវបំផុតសម្រាប់សំនួររបស់លោក។ Honda បញ្ជាក់ថា ភាពខុសគ្នារវាងកម្ពុជានិងអ៊ឺរ៉ង់គឺកំលាំង និងកាយសម្បទា។ Honda បានប្រើវិធីសាស្ត្រលើកទឹកចិត្តកីឡាខ្លួនក្រោយចាញ់អ៊ីរ៉ង់ដល់ទៅ ១៤-០ នេះ តាមរយៈការប្រៀបធៀបមាឌ កម្លាំង ហើយកីឡាកររបស់ពួកគេសុទ្ធតែលេងក្នុងលីគកីឡាបាល់ទាត់ដែលមានកម្រិតខុសពីលីគកម្ពុជាដាច់ឆ្ងាយ។ មួយវិញទៀត Honda ថែមទាំងប្រាក់ក្រុមកីឡាករកម្ពុជាទាំងអស់មិនត្រូវខកចិត្តនឹងលទ្ធផលនេះទេ តែត្រូវចងចាំវាទុកដើម្បីសម្រេចជោគជ័យទៅថ្ងៃមុខ ជាពិសេសគឺកីឡាករក្មេងៗ។ ឆ្លងកាត់៣ប្រកួត កម្ពុជារកបាន១ពិន្ទុ ក្នុងនោះស្មើ១ និងចាញ់២លើក ស្ថិតនៅបាតតារាងពូល C។ ជំនួបបន្ទាប់ កម្ពុជាត្រូវទទួលស្វាគមន៍អ៊ីរ៉ាក់ដែលជាក្រុមខ្លាំងក្នុងពូលនេះដែរ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក វេលាម៉ោង ៦:៣០នាទីល្ងាច៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានរងបរាជ័យក្រោមថ្វីជើងម្ចាស់ផ្ទះអ៊ីរ៉ង់ក្នុងលទ្ធផល ១៤-០ នាការប្រកួតជម្រុះ World Cup ជុំទីពីរ ពូល C នៅកីឡដ្ឋាន Azadi នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា។ ក្រោយការប្រកួតភ្លាមៗ អ្នកចាត់ការទូទៅកម្ពុជាលោក Keisuke Honda បានកោះហៅកូនក្រុមទាំងអស់ជុំគ្នាដើម្បីឲ្យពួកគេរៀបរាប់អារម្មណ៍តាមរយៈបរាជ័យជាកំណត់ត្រានេះម្នាក់ម្តងៗ។
«ភូមិផ្កាត្រកួន» មានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១០០ ហិកតា ស្ថិតនៅភូមិឫស្សីជ្រោយ ឃុំស្វាយប្រទាល ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្តាល ចម្ងាយប្រមាណ២០គីឡូមែត្រ ពីទីក្រុងភ្នំពេញ។ «ភូមិផ្កាត្រកួន» ត្រូវបានសាងសង់ឡើងប្រកបដោយគំនិតច្នៃប្រឌិតរបស់ស្ថាបនិក និងសហគ្រិនខ្មែរ ដើម្បីជាកេរដំណែល និងការរក្សានូវរចនាបទផ្ទះខ្មែរ ជាមួយយុគសម័យទំនើប សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជំនាន់ក្រោយ ព្រមទាំងគ្រួសារដែលចង់បន្សល់ទុកកេរមរតកសម្រាប់កូនចៅ និងស្នាក់នៅសម្រាប់ខ្លួនឯង។ ភូមិផ្កាត្រកួនមានកន្លែងកម្សាន្តសម្រាប់ជាក្រុម និងជាគ្រួសារ ដូចជាសួនកុមារ សួនវង្វេង អាងហែលទឹក សួនបន្លែធម្មជាតិ ទីលានបាល់ទាត់ កន្លែងប្រជុំ កន្លែងបោះតង់ កន្លែងសមាធិ កន្លែងជិះទូកកម្សាន្តកាយ អាហារដ្ឋានដែល រសជាតិអាហារឆ្ងាញ់ និងមានកន្លែងសម្រាប់ពិធីជប់លៀងផងដែរ។ ភូមិផ្កាត្រកួនមិនត្រឹមតែជាកន្លែងសំរាប់ទស្សនាមួយពេលៗនោះទេ លោកអ្នក ក៏ដូចជាទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ អាចស្នាក់នៅទីកន្លែងនោះ ជាមួយផ្ទះរចនាបទខ្មែរ ជាមួយសម័យទំនើបផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០៖ «ភូមិផ្កាត្រកួន» ដែលជាទីកន្លែងលម្អែកាយដ៏ល្អប្រណិត ស្ថិតមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីទីក្រុងភ្នំពេញ បានបើកសម្ពោធជាផ្លូវការ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ នៅសណ្ឋាគារសូហ្វីតែល ភ្នំពេញ។
មួយថ្ងៃក្រោយការប្រកាសរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញពោលគឺនៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា លោកស្រីឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំង Eva Nguyen Binh គឺជាភ្ញៀវដំបូងគេបំផុតរបស់លោក កឹម សុខា។ ក្រោយជំនួបជាង១ម៉ោង ស្ថានទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា៖ «អំណឹះតទៅ លោក [កឹម សុខា] មានសេរីភាពក្នុងការធ្វើដំណើរគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះគឺជាកាយវិការវិជ្ជមានមួយ។ ប្រទេសបារាំងសង្ឃឹមថា លោកកឹម សុខានឹងទទួលបាននីតិសម្បទាឡើងវិញក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ»។ នារសៀលថ្ងៃដដែល អតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង បានទទួលជួបឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក លោក W. Patrick Murphy។ ដូចគ្នាផងដែរ អ្នកកាសែតមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យស្តាប់ការនិយាយឆ្លើយឆ្លងគ្នាក្នុងជំនួបនោះឡើយ។ ក្រៅពីដើរចេញទាំងមុខញញឹមជាមួយមន្ត្រីទូត លោក កឹម សុខា មិនហ៊ានឆ្លើយនឹងសំនួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាននោះទេ ដោយលោកបានពន្យល់ថា៖ «ទម្លាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំចូលចិត្តអ្នកសារព័ត៌មាន។ ខ្ញុំចូលចិត្តជួបប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែជាអកុសលគួរឱ្យសោកស្ដាយ ដោយសារគេហាមខ្ញុំមិនឱ្យធ្វើនយោបាយ»។ លោក កឹម សុខា បានសុំការយោគយល់ពីអ្នកសារព័ត៌មាន ហើយពន្យល់បន្ថែមថា៖«គេហាមខ្ញុំមិនឱ្យធ្វើនយោបាយ មិនឱ្យនិយាយរឿងនយោបាយ ហើយខ្ញុំមិនដឹងភាសាអ្វី ដែលថាមិនមែនរឿងនយោបាយទេ។ ខ្ញុំអត់ទាន់ដឹងទេ។ ពីព្រោះកាលណាយើងនិយាយទៅ (យើងអត់ដឹង) គេកំណត់ប៉ុណ្ណា ដូច្នេះខ្ញុំអត់ទាន់ច្បាស់ដែរ។ ដូច្នេះខ្ញុំសុំអាធ្យាស្រ័យពីអ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ ដោយខ្ញុំមិនអាចនិយាយឆ្លើយឆ្លងគ្នាបាន»។ ជាមួយគ្នានេះ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក លោក Murphy បានបង្ហាញពីបំណងរបស់លោកប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា លោកចង់ឃើញលោក កឹម សុខា មានសេរីភាពពេញលេញ និងស្នើឲ្យទម្លាក់បទចោទប្រកាន់លើប្រធានអតីតបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ។ លោកក៏ឆ្លៀតស្នើឱ្យលើកលែងការចោទប្រកាន់នានា លើសមាជិកគណបក្សនយោបាយទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស រួមទាំងមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលជាប់ចោទកន្លងមកផងដែរ។ ឈានដល់ថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក លោក កឹម សុខា បានទទួលស្វាគមន៍តំណាងការទូតពីររូបទៀត គឺ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាល្លឺម៉ង់ លោក Christian Berger និងឯកអគ្គរាជទូតអូស្ត្រាលី លោកស្រី Angela Corcora។ លោក Christian Berger មិនបាននិយាយអ្វីឡើយក្រោយជំនួប ហើយបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក មុត ចន្ថា ដែលជាមនុស្សស្និទ្ធិរបស់លោក កឹម សុខា លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាល្លឺម៉ង់បានសាកសួរសុខទុក្ខជាធម្មតា ជាពិសេសទាក់ទងនឹងបញ្ហាសុខភាពរបស់អតីតមេបក្សប្រឆាំង។ នារសៀលថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកានេះផងដែរ លោក កឹម សុខា បានចេញទៅអរគុណក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានហើយលោកបានផ្តល់ឱកាសដល់លោកស្រី Angela Corcora ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន។ មិនមានសារអ្វីប្លែកនោះឡើយ អូស្ត្រាលីទទួលស្គាល់សេចក្តីសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយចាត់ទុកថា នេះគឺជាការអភិវឌ្ឍន៍ជាវិជ្ជមានមួយ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន ស្ថានទូតអូស្ត្រាលី ជំរុញរដ្ឋាភិបាលឲ្យមានដំណើរការឆ្ពោះទៅរកដំណោះស្រាយនៃករណីនេះដោយយុត្តិធម៌ និងឆាប់រហ័ស។ ជាមួយគ្នានេះ អូស្ត្រាលីនៅតែមានការព្រួយបារម្ភអំពីចំនួនប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់ ឬត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ និងរបាយការណ៍ដែលថាសមាជិកបក្សប្រឆាំងត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទងនឹងការបញ្ចេញទស្សនៈនយោបាយតាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត។ ម្យ៉ាងទៀត បម្រាម ដែលមិនឲ្យលោក កឹម សុខា ធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ ក៏តុលាការនៅរក្សាទុកដែរ ដូច្នេះលោក មិនទាន់អាចធ្វើសកម្មភាពនយោបាយបានឡើយ ទោះបីជាលោក មានសេរីភាពក្នុងការដើរហើរក៏ដោយ។ លើសពីនេះ តុលាការ ប្រាប់លោកថា ត្រូវឆ្លើយតបនឹងការកោះហៅពីគ្រប់សមត្ថកិច្ច ពីព្រោះលោក នៅតែជាជនត្រូវចោទ ដែលស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់តុលាការ។ លោក កឹម សុខា ត្រូវបានកម្លាំងសមត្ថកិច្ច ចូលទៅចាប់ដល់គេហដ្ឋានរបស់លោក ក្នុងសង្កាត់បឹងកក់២ ខណ្ឌទួលគោក កាលពីយប់ថ្ងៃទី២អធ្រាត្រ ឈានចូលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ក្រោមការសង្ស័យថា លោក លួចទៅគប់គិតជាមួយរដ្ឋាភិបាលបរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ បទល្មើសនេះ ត្រូវចាត់ទុកជាអំពើក្បត់ជាតិ។ ក្រោយចាប់ខ្លួន កម្លាំងសមត្ថកិច្ច បានដឹកលោក កឹម សុខា ទៅឃុំនៅពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុងខេត្តត្បូងឃុំ (ជិតព្រំដែនវៀតណាម)។ ជាប់ឃុំនៅទីនោះបានមួយឆ្នាំ ពោលគឺ នៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ លោក ក៏ត្រូវបានតុលាការ អនុញាតឲ្យវិលត្រឡប់ទៅរស់នៅក្នុងផ្ទះរបស់លោកវិញ តែមិនត្រូវបានទម្លាក់បទចោទចេញឡើយ ហើយលោក ត្រូវស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់តុលាការ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា សហភាពអឺរ៉ុប និងអ្នករាយការណ៍ពិសេសស្ដីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា បានមើលឃើញពីដំណើរវិជ្ជមានដំណាក់កាលដំបូងនៅកម្ពុជា ក្រោយការផ្តល់សិទ្ធិផ្លូវច្បាប់ច្រើនជាងមុនដល់ លោក កឹម សុខា ប៉ុន្តែស្ថាប័នអន្តរជាតិទាំងពីរ សម្តែងការសោកស្តាយ ដោយសារអតីតមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងរូបនេះ នៅតែមិនមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការធ្វើនយោបាយ ហើយបន្តស្ថិតក្រោមការឃ្លាំមើលរបស់តុលាការដដែល៕	ក្រោយសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រកាសអនុញ្ញាតឲ្យមានសិទ្ធិដើរគ្រប់ទីកន្លែងនៅក្នុងប្រទេស លោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលត្រូវបានរំលាយ បានទទួលជួបភ្ញៀវទូតជាបន្តបន្ទាប់នៅគេហដ្ឋានរបស់លោក ក្នុងខណ្ឌទួលគោក ក្នុងនោះមានទូតបារាំង អាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ និងអូស្ត្រាលី។
សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សល្បីល្បាញឈ្មោះ Wu Gan ត្រូវតុលាការក្រុងធានជីន នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ កាត់ទោសដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល៨ឆ្នាំលើសំណុំរឿងវិទ្ធង្សនាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។ នេះបើតាមលើកឡើងរបស់លោក Yan Xin ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ទោសជាប់ពន្ធនាគារ៨ឆ្នាំនេះ គឺជាទោសយូរបំផុតមិនធ្លាប់មានពីមុនឡើយ ចាប់តាំងពីអាជ្ញាធរចិនបោសសម្អាតលើសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងមេធាវីមក។ មានរហស្សនាម Super Vulgar Butcher លោក Wu Gan ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាចំពោះការបកអាក្រាតទង្វើរំលោភអំណាចរបស់មន្ត្រីចិន មិនថាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ឬនៅតាមដងផ្លូវឡើយ។ សកម្មជនរូបនេះត្រូវបានចាប់ខ្លួនខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៥ និងចោទពីបទវិទ្ធង្សនាតែម្ដង បន្ទាប់ពីបានប្រើប្រាស់វេទិកាអនឡាញផ្សព្វផ្សាយពីករណីប៉ូលិសបាញ់អ្នកដាក់ញ្ញត្តិម្នាក់នៅឯខេត្ត Heilongjiang កាលពីដើមខែឧសភា ឆ្នាំដដែល។ បើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់តុលាការ លោក Wu បានរិះគន់ប្រព័ន្ធនយោបាយចិន ប្រើប្រាស់សិល្បៈដើម្បីរំខាន ក៏ដូចជាចែកចាយព័ត៌មានមិនពិតផង។ « លោក Wu Gan បានអនុវត្តទោសឧក្រិដ្ឋជាច្រើន សំដៅផ្ដួលរំលំអំណាចរដ្ឋ និងប្រព័ន្ធសង្គមនិយម ក៏ដូចជាបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពសង្គម»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់តុលាការចិន។ លោក Yan Xin អះអាងថា លោកនឹងប្ដឹងឧទ្ធរណ៍ដើម្បីតវ៉ាការកាត់ទោសនេះ។ ដោយឡែក នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូដដែលនេះ មេធាវីការពារសិទ្ធិមនុស្សម្នាក់ក៏ត្រូវបានតុលាការចិនកាត់ទោសលើសំណុំរឿងវិទ្ធង្សនានេះដូចគ្នា។ តុលាការក្រុង Changsha បានកាត់ទោស Xie Yang ដែលចេញមុខការពារអ្នកតវ៉ានៅហុងកុង។ យ៉ាងណាមិញ ទោសនេះត្រូវបានព្យួរវិញ ដោយសារលោក Xie Yang សារភាពកំហុស និងមិនតវ៉ាអ្វីឡើយ។ សកម្មជនរូបនេះ ថែមទាំងអរគុណអាជ្ញាធរចិន និងសន្យាធ្វើជាពលរដ្ឋគោរពច្បាប់ផង។ អាជ្ញាធរចិនចាប់ផ្ដើមបង្ក្រាបសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥ ដែលត្រូវបានស្គាល់ជាទូទៅថា «ការបង្ក្រាប៧០៩» ។ យុទ្ធនាការនេះកាន់តែត្រូវបានពង្រឹងខ្លាំងៗ រហូតដល់សកម្មភាពសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើនត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារក្រោមបទចោទផ្សេងៗ។ មកដល់អាណត្តិទីពីរ របស់លោក ស៊ី ជិនភីង យុទ្ធនាការកណ្ដាប់ដៃដែកនេះនៅតែបន្តរហូត ដោយគ្មានការបន្ធូរដៃអ្វីឡើយ៕	តុលាការចិនបានដាក់ទោសសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្សឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៨ឆ្នាំ ក្រោមបទចោទវិទ្ធង្សនា។ នេះជាការដាក់ទោសយូរបំផុត ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្ដើមការបង្ក្រាបលើសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សអស់រយៈពេលពីរឆ្នាំរបស់អាជ្ញាធរចិន។
លោកបណ្ឌិត Song Young Ju ប្រធានកម្មវិធីកសិកម្មអន្តរជាតិកូរ៉េ ហៅកាត់ថា KOPIA បានលើកឡើងក្នុងជំនួបជាមួយ លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទនៅថ្ងៃទី ២១កក្កដាថា ពូជពោតក្រហម CHM01 គឺជាការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងបង្កាត់ដោយអ្នកជំនាញកូរ៉េ និងមន្ត្រីជំនាញនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម ស្ថានីយពិសោធន៍កសិកម្មបន្ទាយដែកលើផ្ទៃដី ៧ហិកតា។ លោកបន្ថែមថា គ្រាប់ពូជនេះមានគុណល្អ ដែលអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយពូជនាំចូលមកពីបរទេសបាន។ តាមគម្រោងគ្រាប់ពូជពោតអីប្រ៊ិដទី១របស់កម្ពុជានេះ នឹងត្រូវបានចែកជូកកសិករដាំដុះឱ្យ ៣០០ហិកតា ដោយក្នុងមួយគ្រួសារទទួលបាន ២០គីឡូក្រាម។ លើសពីនេះ កម្មវិធីកសិកម្មអន្តរជាតិកូរ៉េ នឹងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវបច្ចេកវិទ្យាចិញ្ចឹមដង្កូវនាង និងការផលិតសូត្រចេញពីដង្កូវនាងកូនកាត់ពូជ CK1-7-4 និងគម្រោងសាកវប្បកម្ម។ នៅក្នុងជំនួបនោះ លោក វេង សាខុន បានបញ្ជាក់ថា ការផលិតគ្រាប់ពូជ CHM01 នេះ គឺជាជោគជ័យធំមួយរបស់កម្ពុជា និងក្រសួងកសិកម្ម។ ពោតក្រហម គឺជាដំណាំដ៏មានសក្ដានុពលសម្រាប់កម្ពុជា។ តាមរយៈពូជថ្មីនេះ លោក វេង សាខុន សង្ឃឹមថានឹងអាចពង្រីកផលិតកម្មឱ្យកាន់តែច្រើន ស្របតាមទស្សនវិស័យរបស់ក្រសួង ក្នុងការជំរុញការផលិត ផ្គត់ផ្គង់ទូទាំងប្រទេសសម្រាប់ផលិតចំណីសត្វ និងឈានទៅរកការនាំចេញពោតក្រហមឲ្យបានច្រើនថែមទៀត។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្មរូបនេះ បានជំរុញឱ្យភាគីកូរ៉េ និងអគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម បន្តកិច្ចសហការផលិត និងបង្កាត់គ្រាប់ពូជថ្មីប្រភេទ CHM02 និងCHM03 បន្ថែមទៀត។ លោកក៏បានស្នើដល់ភាគីកូរ៉េ ជួយបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យាបច្ចេកទេសថ្មីទំនើបក្នុងអនុវិស័យសាកវប្បកម្ម ដូចជាការដាំដុះក្នុងផ្ទះសំណាញ់ ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធស្រោចស្រពប៉ៃតង ដល់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងពិសោធន៍ដល់ការដាំដុះផ្កា ដើម្បីផ្គត់ផ្គងទីផ្សារក្នុងស្រុក និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលគ្រួសារដល់កសិករកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ ពូជពោតក្រហមឈ្មោះ CHM01 ដែលជាគ្រាប់ពូជអីប្រ៊ិដទី១របស់កម្ពុជា នឹងត្រូវចែកជូនកសិករដាំដុះឱ្យបានយ៉ាងហោច ៣០០ហិកតា តាមខេត្តគោលដៅមួយចំនួនក្នុងមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ពូជពោតនេះ មានគុណភាពខ្ពស់ ធន់នឹងជំងឺ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ពូជពោតនេះ ផ្ដល់ទិន្នផលខ្ពស់ក្នុងរង្វង់១០តោនក្នុងផ្ទៃដីមួយហិកតា។
ស្របពេលប្រទេសកម្ពុជា កំពុងប្រឈមការរាតត្បាតនៃជំងឺរលាកផ្លូវដង្ហើមបង្កឡើងដោយមេរោគកូវីដ-១៩ ការហ្វឹកហាត់តាមផ្ទះដោយខ្លួនឯងកំពុងក្លាយជាវិធីសាស្ត្រដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ប្រភេទកីឡាមួយចំនួន។ ជាក់ស្តែងសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាបានជ្រើសយកវិធីសាស្ត្រនេះ ដាក់ឲ្យកីឡាករកីឡាការិនីជម្រើសជាតិថ្នាលរបស់ខ្លួនអនុវត្ត ក្រោយពួកគេត្រូវបានក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡាប្រកាសរំសាយ។ សម្រាប់លោក អ៊ួ តារា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោ ទោះបីវិធីសាស្ត្រនេះ ពុំសូវមានប្រសិទ្ធភាពដូចការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ក្រុមជម្រើសជាតិ តែវាអាចជួយរក្សាសមត្ថភាពកីឡាករកុំឲ្យមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង។ តែយ៉ាងណា លោកទទួលស្គាល់ថា ការធ្វើបែបនេះ ក៏បានជះឥទ្ធិពលមិនល្អដល់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេសរបស់កីឡាករផងដែរ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក អ៊ួ តារា បាននិយាយដូជ្នេះថា៖«ការហ្វឹកហាត់នៅផ្ទះមិនអាចជំរុញឲ្យមានការរីកចម្រើនខ្លាំងនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែវាជាមធ្យោបាយចុងក្រោយមួយ ដែលយើងអាចថែរក្សានូវគុណផលរបស់កីឡាករយើងបាន។ ប៉ុន្តែការហ្វឹកាហាត់បែបនេះ វាមិនជំរុញឲ្យមានគុណផលខ្ពស់ ដូចជាការហ្វឹកហាត់ជាក្រុមជាមួយគ្រូជំនាញនោះទេ»។ បើតាមវីដេអូសកម្មភាពហ្វឹកហាត់របស់ក្រុមកីឡាករកីឡាការិនីជម្រើសជាតិថ្នាលគុនល្បុក្កតោ យើងសង្កេតកីឡាករខ្លះហ្វឹកហាត់ជាមួយឧបករណ៍ដូចជាបាវសាក់ ខ្សែអន្ទាក់ និងអ្នកខ្លះទៀតហ្វឹកហាត់ដោយមិនប្រើឧបករណ៍តាមរយៈរត់ហាត់ប្រាណ និងហាត់ពត់ខ្លួន ឬលោតជាដើម។ បើតាមលោក អ៊ួ តារា ក្រុមកីឡាករកីឡាការិនីជម្រើសជាតិថ្នាលមាន១២នាក់(ស្រី៤នាក់) ដែលមកពីខេត្តផ្សេងៗគ្នា។ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ បានប្រកាសរំសាយការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ក្រុមជម្រើសជាតិថ្នាលជាបណ្តោះអាសន្ន ដោយសារបារម្ភពីការរីករាលដាលនៃជំងឺរលាកផ្លូវដង្ហើមបង្កឡើងដោយមេរោគប្រភេទថ្មីកូវីដ-១៩។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជាមានអ្នកផ្ទុកកូវីដ-១៩ ចំនួន១១៤នាក់ ដោយព្យាបាលជាសះស្បើយ៥៣នាក់៕	លោក អ៊ួ តារា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាបានលើកឡើងថា ការហ្វឹកហាត់ហ្វឹកហាត់នៅផ្ទះជាមធ្យោបាយដ៏ល្អក្នុងការរក្សាគុណផលរបស់កីឡាករ ទោះបីវិធីនេះពុំសូវមានប្រសិទ្ធភាពដូចការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ក៏ដោយ។ ជាក់ស្តែងក្រុមកីឡាករកីឡាការិនីថ្នាលគុនល្បុក្កតោបានអនុវត្តតាមវិធីនេះ ក្រោយការរំសាយប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ក្រុមជម្រើសជាតិថ្នាល។
គ្រុនក្តៅមានមូលហេតុមួយចំនួនដូចជាៈ ការឆ្លងមេរោគៈ គ្រុនក្តៅភាគច្រើនត្រូវបានបង្កឡើងដោយការឆ្លងមេរោគ ឬជំងឺផ្សេងៗ។ គ្រុនក្តៅជួយអោយខ្លួនប្រឆាំងទប់ទល់នឹងការឆ្លងមេរោគដោយភ្ញោចលើចលនការការពារពីធម្មជាតិ។ ការស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ច្រើនជាន់ៈ កុមារ ជាពិសេសក្មេងទើបនឹងកើត, អាចក្តៅខ្លួនប្រសិនបើពួកគេត្រូវបានគេពាក់សម្លៀកបំពាក់ច្រើនពេក ឬស្ថិតក្នុងបរិយាកាសក្តៅដោយសារតែពួកគេមិនទាន់គ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពនៃខ្លួនអោយដូចទៅនឹងមនុស្សធំបាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ, ដោយសារតែការក្តៅខ្លួនចំពោះក្មេងទើបនឹងកើតអាចបញ្ហាពីការឆ្លងមេរោគធ្ងន់ធ្ងរ, សូម្បីតែកុមារដែលស្លៀកពាក់ច្រើនជាន់ក៏ដោយ, ត្រូវតែត្រូវបានពិនិត្យដោយគ្រូពេទ្យថាតើពួកគេមានគ្រុនក្តៅឬយ៉ាងណា។ ការចាក់វ៉ាក់សាំងៈ ទារក និងកុមារជួនកាលមានគ្រុនក្តៅតិចតួចក្រោយពីទទួលវ៉ាក់សាំង។ នៅពេលណាដែលគ្រុនក្តៅគឺជារោគសញ្ញានៃបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ពីមុន, គ្រូពេទ្យបានផ្តល់ដំបូន្មានតែអោយព្យាបាលតែភាពក្តៅមួយមុខប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះ, ពួកគេបានណែនាំអោយពិចារណាទាំងសីតុណ្ហភាពក្នុងខ្លួន និងមូលហេតុដទៃទៀត។ កុមារដែលសីតុណ្ហភាពរបស់ពួកគេទាបជាង៣៨,៩អង្សាសេ ជារឿយៗមិនតម្រូវអោយប្រើថ្នាំនោះទេប្រសិនបើពួកគេមានសភាពធម្មតា។ វាមានករណីលើកលែងផងដែរដូចជា ប្រសិនបើអ្នកមានក្មេងអាយុតិចជាង៣ខែក្រោយពីវាស់សីតុណ្ហភាពនៅនឹងរន្ធគូថនោះគឺខ្ពស់ជាង៣៨អង្សាសេ, សូមប្រញាប់ទៅរកគ្រូពេទ្យ។ សូម្បីតែការក្តៅខ្លួនតិចតួចអាចជាសញ្ញានៃការឆ្លងមេរោគធ្ងន់ធ្ងរចំពោះកុមារតូចៗ។ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកនៅចន្លោះពី៣ខែ ទៅ៣ឆ្នាំ ហើយមានការក្តៅខ្លួនលើសពី៣៩អង្សាសេនោះ, សូមទាក់ទងទៅគ្រូពេទ្យថាតើគាត់ត្រូវការពិនិត្យកូនរបស់អ្នកឬទេ។ ចំពោះកុមារធំ, សូមប្រាប់ពីអាកប្បកិរិយា និងសកម្មភាពនានាផងដែរ។ ការមើលថាតើកូនរបស់អ្នកមានអាកប្បកិរិយារបៀបណា នឹងផ្តល់នូវគំនិតមួយចំនួនដែរដែលថាតើជំងឺមិនធ្ងន់ធ្ងរគឺជាមូលហេតុ ឬថាតើកូនរបស់អ្នកគួរតែត្រូវបានពិនិត្យដោយគ្រូពេទ្យឬយ៉ាងណា។ ជំងឺអាចមិនធ្ងន់ធ្ងរប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកៈ នៅតែលេង នៅតែញ៉ាំ និងផឹក នៅតែមានចលនា និងញញឹមដាក់អ្នក មានពណ៌ស្បែកធម្មតា មានសភាពធម្មតានៅពេលដែលកម្តៅរបស់ពួកគេធ្លាក់ចុះ សូមកុំបារម្ភខ្លាំងពេកអំពីកូនដែលក្តៅដែលមិនចង់ញ៉ាំអាហារនោះ។ នេះគឺជារឿងទូទៅមួយជាមួយនឹងការឆ្លងមេរោគដែលបណ្តាលអោយគ្រុនក្តៅនោះ។ ចំពោះកុមារដែលនៅតែផឹក និងនោមធម្មតា, ការមិនញ៉ាំដូចធម្មតាគឺជារឿងធម្មតាទេ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	វាជារឿងសំខាន់ដើម្បីដឹងថា គ្រុនក្តៅដោយឯកឯងមិនមែនជាជំងឺនោះទេ ប៉ុន្តែជាធម្មតាវាជារោគសញ្ញានៃបញ្ហាមួយចំនួន។
ស្រូវសាលី ជាអាហារដែលអាចធ្វើឲ្យអ្នកចៀសផុតពីជំងឺដែលទាក់ទងនឹងសរសៃឈាម។ ម្យ៉ាងទៀត វានឹងជួយបញ្ចុះកាឡូរីដែលមានក្នុងឈាមអ្នកទៀតផង។ អ្នកគួរតែពិសារប៉េងប៉ោះឲ្យបានច្រើន ព្រោះវាអាចជួយការពារអ្នកពីជំងឺមហារីក។ ម្យ៉ាងទៀត សរសៃឈាមអ្នកនឹងមិនងាយកកឡើយ។ បើសណ្តែកសៀងវិញ នឹងធ្វើឲ្យកាឡូរីអ្នកចុះ ថែមទាំងអាចការពារឆ្អឹងអ្នកបានទៀតផង។ ទឹកដោះគោ ក៏អ្នកគួរតែញ៉ាំឲ្យបានច្រើនដែរ ព្រោះវានឹងផ្តល់ប្រូតេអ៊ីន និងកាល់ស្យូមដល់រាងកាយអ្នក។ ជាហេតុដែលអាចជួយការពារឆ្អឹងអ្នកឲ្យមានភាពរឹងមាំ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ប្រសិនជាអ្នកមានអាយុចាប់ពី៤០ឡើងទៅ អ្នកគួរតែជ្រើសរើសអាហារប្រភេទខាងក្រោម ដើម្បីថែរក្សាសុខភាពអ្នកឲ្យមានភាពរឹងមាំ និងចៀសផុតពីជំងឺផ្សេងៗ។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់សៀមរាបត្រូវប្រជែងជាមួយកែបដើម្បីដណ្តើមកៅអីឡើងទៅប្រកួតនៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ថ្នាក់ខេត្ត។ ការប្រកួតនេះរៀបចំនៅកីឡដ្ឋានខេត្តសៀមរាបនៅវេលាម៉ោង៥រសៀល។ មុនឡើងមកជួបគ្នានៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយនេះ សៀមរាបបានយកឈ្នះកំពង់ស្ពឺដោយបាល់កាត់សេចក្តី ៤-៣ ខណៈកែបយកឈ្នះបន្ទាយមានជ័យដោយបាល់កាត់សេចក្តីក្នុងលទ្ធផល ៤-៣ ដូចគ្នា។ នៅកីឡដ្ឋានខេត្តកំពង់ធំម៉ោង៣រសៀលនេះដែរ ម្ចាស់ផ្ទះកំពង់ធំត្រូវតទល់ជាមួយក្រុមរតនគិរី ដើម្បីប្រជែងដណ្តើមកៅអីឡើងទៅប្រកួតនៅវគ្គ១/២នេះផងដែរ។ មុនប៉ះគ្នានៅថ្ងៃនេះ កំពង់ធំបានយកឈ្នះព្រះវិហារ ២-០ ខណៈរតនគិរីយកឈ្នះតាកែវក្នុងលទ្ធផល ៣-១។ ក្រុមឈ្នះនៅថ្ងៃនេះ ត្រូវទៅជួបក្រុមត្បូងឃ្មុំ និងកោះកុង ដែលកំពុងរង់ចាំនៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ សម្រាប់ការប្រកួតកាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី៧ ខែឧសភា ក្រុមត្បូងឃ្មុំបានយកឈ្នះព្រៃវែងក្នុងលទ្ធផល ២-០ ខណៈកោះកុងយកឈ្នះកំពត ១-០៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់សៀមរាប និងកំពង់ធំត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋានស្វាគមន៍ភ្ញៀវរៀងៗខ្លួន សម្រាប់ជំនួបវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយនៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ថ្នាក់ខេត្ត នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។ ត្បួងឃ្មុំ និងកោះកុងកំពុងរង់ចាំនៅវគ្គ១/២ បន្ទាប់ពីពួកគេបានយកឈ្នះគូប្រកួតរៀងៗខ្លួនកាលពីម្សិលមិញ។
ថ្លែងនៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការនីតិកម្មនៃសភាតំណាងរាស្ត្រអាមេរិក លោក Philonise Floyd ដែលត្រូវជាប្អូនប្រុសបង្កើត George Floyd បានសំណូមពរយ៉ាងដូច្នេះថា៖ « ខ្ញុំនៅទីនេះដើម្បីស្នើឲ្យអ្នកជួយបញ្ឈប់វា (ការរើសអើងពូជសាសន៍)។ បញ្ឈប់ការឈឺចាប់។ បញ្ឈប់ពួកយើងពីភាពធុញទ្រាន់នៃការប្រកាន់ពូជសាសន៍»។ និយាយបណ្ដើរទប់ទឹកភ្នែកបណ្ដើរ លោក Philonise បានបន្តថា លោកមិនអាចបង្ហាញពីអារម្មណ៍ខ្លួនឯងបានឡើយថា ឈឺចាប់ប៉ុនណា នៅពេលមើលវីឌីអូដែលប្អូនរបស់ខ្លួនត្រូវប៉ូលិសសង្កត់ក។ ចំពោះមុខសមាជិកគណៈកម្មាធិការទាំងអស់ ប្អូនប្រុសរបស់ Floyd លើកឡើងថា តើជនជាតិស្បែកខ្មៅម្នាក់មានតម្លៃត្រឹមតែលុយ ២០ដុល្លារ? ក្នុងន័យនេះ Philonise ជឿថា ជីវិតបងប្រុសរបស់លោក មិនសមនឹងស្លាប់ព្រោះលុយក្លែងក្លាយ២០ដុល្លារឡើយ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ ក្រៅពីរៀបរាប់ពីការស្លាប់របស់បងប្រុស លោក Philonise បានទទូចឲ្យគណៈកម្មាធិការនីតិកម្មស្តាប់នូវសំណូមពររបស់លោក សមាជិកគ្រួសាររបស់ Floyd និងបាតុកម្មរបស់ប្រជាជនទាំងអស់នៅលើពិភពលោក ដើម្បីពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ និងបញ្ឈប់ការរើសអើងពូជសាសន៍។ វត្តមានរបស់ប្អូនប្រុសFloyd នៅគណៈកម្មាធិការនីតិកម្មនេះ មានរយៈពេលតែពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីសមាជិកសភាបក្សប្រជាធិតេយ្យអាមេរិក បានបញ្ចេញគម្រោងធ្វើកំណែទម្រង់នៅក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់អាមេរិក ដើម្បីកាត់បន្ថយការរើសអើងពូជសាសន៍។ កំណែទម្រង់នេះ បានលើកឡើងពីការលុបបំបាត់ចោលសកម្មភាពបង្ក្រាបដ៏សាហាវពីសំណាក់ប៉ូលិស ការហ្វឹកហាត់ដើម្បីលុបបំបាត់ការរើសអើងពូជសាសន៍ និងបញ្ហាមួយចំនួនទៀត។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការនីតិកម្មនៃសភាតំណាងរាស្ត្រអាមេរិក បានទទួលស្គាល់ថា ប្រព័ន្ធអនុវត្តច្បាប់នៅអាមេរិក គួរតែត្រូវបានគេពិនិត្យពីបញ្ហាជាប្រព័ន្ធ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដ៏សំខាន់មួយ។ សូមបញ្ជាក់ថា George Floyd បានទទួលមរណភាព បន្ទាប់ពីប៉ូលិសស្បែកសសង្កត់ក។ បញ្ហានេះ បានបង្កឲ្យមានបាតុកម្ម និងកុបកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនៅអាមេរិក និងនៅបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប ដើម្បីទាមទារឲ្យមានការលុបបំបាត់ចោលការរើសអើងពូជសាសន៍។ ប៉ូលិស ដែលសង្កត់ក Floyd ត្រូវចោទប្រកាន់ពីឃាតកម្មកម្រិតពីរ និងប៉ូលិស៣នាក់ទៀត ត្រូវចោទប្រកាន់ពីបទផ្តល់ជំនួយ និងលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រព្រឹត្តបទឃាតកម្មកម្រិតពីរ៕	លោក Philonise Floyd ដែលត្រូវជាប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់ George Floyd បានបង្ហាញវត្តមានចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការនីតិកម្មសភាអាមេរិក និងបានសំណូមពរឲ្យគណៈកម្មាធិការនៃសភាតំណាងរាស្ត្រ ជួយជំរុញឲ្យមានការកាត់បន្ថយភាពហិង្សារបស់ប៉ូលិសក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ សំដៅដោះស្រាយបញ្ហារើសអើងក្នុងចំណោមជនជាតិអាមេរិកស្បែកខ្មៅ។ បុរសរូបនេះលើកជាសំណួរថា តើជីវិតប្អូនប្រុសរបស់ខ្លួន មានតម្លៃត្រឹមតែ២០ដុល្លារទេ?
របាយការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងឆមាសទី១ឆ្នាំនេះ ជ័រកៅស៊ូមានតម្លៃ១ ៣៤៤ដុល្លារក្នុងមួយតោន ធ្លាក់ចុះ២៥២ដុល្លារក្នុងមួយតោនបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា ក្នុងឆ្នាំ២០២២។ ចំណែកតម្លៃនៃការនាំចេញឈើកៅស៊ូ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានេះ គឺមានតម្លៃ៣០៦ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រគីប។ គូសបញ្ជាក់ថា កាលឆ្នាំ២០២២កម្ពុជារកចំណូលបានជាង៥៣១លានដុល្លារ ពីការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូ។ ក្នុងនោះ ចំណូលពីការនាំចេញជ័រកៅស៊ូមាន៥២៧ ៧៧៤ ៥៦៩ដុល្លារ និងចំណូលពីការនាំចេញឈើកៅស៊ូមាន ៤ ០៨៩ដុល្លារ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានផ្ទៃដីកៅស៊ូសរុប៤០៤ ៥៧៨ហិកតា ក្នុងនោះ ផ្ទៃដីចៀរជ័រ មាន៣១៥ ៣៣២ហិកតា ស្មើនឹង៧៨ភាគរយ ខណៈផ្ទៃដីថែទាំមានចំនួន ៨៩២៤៦ហិកតា ស្មើនឹង២២ភាគរយ៕	ចាប់ពីខែមករាដល់ខែមិថុនា កម្ពុជាទទួលបានចំណូលជិត១៨៨លានដុល្លារ ពីការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានកៅស៊ូ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ នៅថ្ងៃទី២៦កក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។
គេហទំព័ររបស់ស្ថាប័នការពារបរិស្ថាននៃសហរដ្ឋអាមេរិកមួយក្រោមឈ្មោះថា epa.gov បានធ្វើការពន្យល់ថា ភ្លៀងអាស៊ីតគឺជាបាតុភូតអាកាសធាតុទាំងឡាយណាដែលមានកម្រិតសារធាតុអាស៊ីតនៅជាមួយ។ ក្នុងនោះបាតុភូតអាកាសធាតុអាចមានដូចជាទឹកភ្លៀង ព្រិលទឹកកក ចំហាយទឹក ឬផង់ធូលីជាដើម។ ភ្លៀងអាស៊ីតកើតឡើងនៅពេលដែលសារធាតុគីមីមានដូចជា ស៊ុលផួឌីអុកស៊ីត និង អាសូតអុកស៊ីត ត្រូវបានបញ្ចេញទៅកាន់បរិយាកាស ហើយមានប្រតិកម្មជាមួយនឹងសារធាតុដទៃទៀតនៅក្នុងខ្យល់ដូចជាតំណក់ទឹក ឬអុកស៊ីសែនជាដើម។ ក្រោយពីប្រតិកម្ម វានឹងបំលែងក្លាយជាសារធាតុ ស៊ុលផួរិច និង នីទ្រីចអាស៊ីត។ សារធាតុពុលទាំងនោះភាគច្រើនមានប្រភពមកពីការដុតឥន្ធនៈផូស៊ីល នៅតាមរោងចក្រផលិតអគ្គីសនី នៅតាមរោងចក្រចំរាញ់ប្រេងកាត រោងចក្រឧស្សាហកម្ម ឬចេញពីយានយន្តជាដើម។ នៅពេលដែលទឹកភ្លៀងអាស៊ីតធ្លាក់ចុះមកលើដី ឬចូលទៅក្នុងប្រភពទឹក សារធាតុអាស៊ីតទាំងនោះនឹងទៅបង្កឲ្យមានភាពមិនប្រក្រតីទៅកាន់សមាសធាតុទឹក ធ្វើឲ្យកម្រិក pH ធ្លាក់ចុះ និងអាចបង្កឲ្យមានភាពលំបាកសម្រាប់សត្វដែលរស់នៅក្នុងប្រភពទឹកទាំងនោះ។ ជាទូទៅ ទឹកភ្លៀងធម្មតាមានកម្រិត pH ប្រមាណតែ 5.6 តែប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះភ្លៀងអាស៊ីតវិញ កម្រិត pH ធ្លាក់ចុះទៅដល់ចន្លោះ 4.2 ឬ 4.4 ។ តម្លៃលេខកាន់តែទាប កម្រិតអាស៊ីតកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង។ ចំពោះរុក្ខជាតិវិញ ភ្លៀងអាស៊ីតអាចបង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់ទៅកាន់ស្លឹក និងធ្វើឲ្យដំណើររស្មីសំយោគប្រព្រឹត្តទៅមិនបានល្អ។ ភ្លៀងអាស៊ីត ក៏អាចធ្វើឲ្យផ្ទះសំបែង ឬសំណង់មួយចំនួនងាយពុកផុយ និងខូចខាតផងដែរ។ ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាទាំងនេះ ពលរដ្ឋម្នាក់ៗគួរប្រើប្រាស់ថាមពលជាមួយនឹងអារម្មណ៍នៃការសន្សំសំចៃ ដូចជាការប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំណើររួម កុំប្រើប្រាស់រថយន្តធំៗដែលបញ្ចេញផ្សែងច្រើន ប្រើទោចក្រក្រយាន ឬបិទភ្លើង និងម៉ាស៊ីនត្រជាក់នៅពេលដែលមិនចាំបាច់។ ទាំងអស់នេះគឺជាសកម្មភាពដែលចូលរួមក្នុងការរក្សាបរិស្ថាន សម្រាប់អ្នកដទៃដែលរស់នៅជាមួយ និងអ្នកជំនាន់ក្រោយៗផងដែរ៕	នៅពេលដែលការបំពុលបរិស្ថាន ជាពិសេសបរិយាកាសកំពុងតែមានភាពអាក្រក់ទៅៗជាប្រចាំ សារធាតុពុលដែលមាននៅក្នុងខ្យល់ក៏កំពុងតែបង្កឲ្យមានផលលំបាកជាច្រើនផងដែរ។ ក្នុងនោះ«ភ្លៀងអាស៊ីត»គឺជាបញ្ហាមួយដែលអ្នកគួរបារម្ភ និងមិនគួរមើលរំលងឡើយ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណេះដឹងមួយចំនួនដែលលោកអ្នកអានគួរយល់ដឹង និងបង្ការ។
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រៅកិច្ចប្រជុំសភាប្រជាជនចិន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន វ៉ាង យី បានបង្ហាញប្រតិកម្មទៅនឹងការទាមទារឲ្យចិនសងជំងឺចិត្តលើការបណ្ដែតបណ្ដោយឲ្យជំងឺ COVID-19 រាលដាលពេញពិភពលោក។ កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ រដ្ឋMissouri របស់អាមេរិកបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅតុលាការសហព័ន្ធអាមេរិក ដើម្បីទារសំណងខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចពីចិន។ ដោយហៅរឿងក្តីបែបនេះគ្មានមូលដ្ឋានផ្លូវច្បាប់ ប្រមុខការទូតចិនរូបនេះ និយាយថា ចិន សព្វថ្ងៃនេះ មិនមែនចិនកាលពីមួយសតវត្សរ៍មុន ហើយពិភពលោកក៏អញ្ចឹងដែរ។ លោកបន្ថែមទៀតថា៖ «បើសិនជាអ្នកចង់បំពានទៅលើអធិបតេយ្យ និងកិត្តិយសរបស់ចិនតាមរយៈការប្តឹងផ្តល់គ្មានរើសមុខ និងជំរិតសម្ថិផលដែលប្រជាជនចិនខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងលំបាក ខ្ញុំខ្លាចក្រែងតែវាជាការសុបិនកណ្ដាលថ្ងៃ និងធ្វើឲ្យបាក់មុខខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ»។ ដ្បិតទាត់ចោលការទារសំណងក្ដី លោក វ៉ាង ដែលជាទីប្រឹក្សារដ្ឋផងនោះ នៅតែអះអាងពីជំហរចិនក្នុងការរកប្រភពវីរុសដែលបង្កទៅជា COVID-19 ។ «ចិន បើកចំហរក្នុងការធ្វើការជាមួយសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិ ដើម្បីស្វែងរកប្រភពនៃវីរុស»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ាង ដែលបន្តថា ការស៊ើបអង្កេតនេះគួរណាស់តែមានលក្ខណៈវិជ្ជាជីវៈ យុត្តិធម៌ និងស្ថាបនា។ បើតាមប្រមុខការបរទេសចិន យុត្តិធម៌មានន័យថាដំណាក់កាលនៃការស៊ើបអង្កេត គឺគ្មានការជ្រៀតជ្រែកនយោបាយ គោរពអធិបតេយ្យភាពប្រទេសទាំងអស់ និងកាតប្រឆាំងទៅនឹងការសន្មត់មុនថាមានទោសជាស្រេច។ សន្និបាតរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) បានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចចិត្ត នៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ទាក់ទងទៅនឹងការពិនិត្យមើលការឆ្លើយតបរបស់ជំងឺ COVID-19 ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ខណៈអាមេរិក និងអូស្ត្រាលីបានទាមទារឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតប្រភពដើមនៃជំងឺឆ្លង។ WHO ក៏បានអំពាវនាវផងដែរ ឲ្យចិនអញ្ជើញខ្លួនចូលទៅស៊ើបអង្កេតផងដែរ។ ប៉ុន្តែចិនលើកសំណើថា ការពិនិត្យការឆ្លើយតបជាសកលនេះ គួរណាស់តែធ្វើឡើងក្រោយជំងឺរាតត្បាតបានចប់សព្វគ្រប់។ លោក វ៉ាង ក៏វាយបកទៅអ្នកនយោបាយអាមេរិកមួយចំនួន ដែលខិតខំប្រឌិតពាក្យចចាមអារ៉ាមពីប្រភពនៃមេរោគ និងក្នុងបំណងមើលងាយលាបពណ៌ចិន។ អ្នកនយោបាយនោះ គ្មាននរណាក្រៅពីលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ ដែលតែងចោទចិនថាខ្វះតម្លាភាពលើបញ្ហាជំងឺនេះ និងលើកឡើងឥតល្ហែថាកូរ៉ូណាវីរ៉ុសមានប្រភពពីមន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់របស់ចិននៅវូហាន៕	លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន បានរិះគន់ការប្ដឹងទារសំណងពីចិនទាក់ទងការរាលដាលជំងឺ COVID-19 ដោយចាត់ទុកការព្យាយាមនេះ ជាការយល់សប្តិ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រមុខការទូតចិនរូបនេះ ក៏បញ្ជាក់ជំហរចិនម្ដងទៀតពីការបើកចំហដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិដើម្បីរកប្រភពកូរ៉ូណាវីរុស ប៉ុន្តែការស៊ើបអង្កេតទាក់ទងនឹងវីរុសនោះ មិនត្រូវមានការជ្រៀតជ្រែកនយោបាយឡើយ។
ក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេល៦ថ្ងៃកន្លងមកនេះ គឺមានអ្នកដែលស្ម័គ្រចិត្ត សរុប២,៦៧៨នាក់ ទៅចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩របស់ចិននៅតាមមន្ទីរពេទ្យទាំង៥ទីតាំង នៅរាជធានីភ្នំពេញ រួមមានមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត, មន្ទីរពេទ្យព្រះអង្គឌួង, មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត, មន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ និងមន្ទីរពេទ្យកេតុមាលា។ ប៉ុន្តែ ក្នុងចំណោមអ្នកស្ម័គ្រចិត្តចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ មាន៥៥៦នាក់ ដែលគ្រូពេទ្យមិនអនុញ្ញាត្តឱ្យចាក់។ កន្លងមក រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចក្រសួងសុខាភិបាល បានបញ្ជាក់ថា វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ប្រភេទស៊ីណូហ្វាមរបស់ចិននេះ គឺអាចចាក់បានចំពោះមនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី១៨ឆ្នាំ ដល់ ៥៩ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកដែលស្ថិតនៅក្នុងចន្លោះវ័យនេះ បើមានសុខភាពខ្សោយ ឬមានជំងឺផ្សេងៗ ក៏មិនអាចចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ប្រភេទស៊ីណូហ្វាមនេះ បានដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន ពន្យល់ពីលក្ខណៈមនុស្ស ដែលអាចចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩របស់ចិន អ្នកដែលមានជំងឺផ្សេងៗប្រចាំកាយ មិនអាចទទួលវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩នេះបានទេ។ ប្រភេទជំងឺនោះរួមមាន អ្នកមានបញ្ហាអាឡែហ្ស៊ីផ្សេងៗ, អ្នកដែលមានបញ្ហាដង្ហើម, រលាកសរសៃឈាម អ្នកចេញកន្ទាលត្រអាក, អ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ,អ្នកជំងឺឆ្កួតជ្រូក ,ជំងឺរលាកស្រោមខួរ ,ជំងឺសរសៃប្រសាទ, ជំងឺតំណពូជ ,អ្នកមានសុខភាពខ្សោយ ,អ្នកកើតជំងឺអេដស៍ ,អ្នកមហារីកកូនកណ្តុរ ,អ្នកជំងឺឈាមស, អ្នកជំងឺបេះដូងសរសៃឈាមធ្ងន់ធ្ងរ ,ជំងឺថ្លើម ,ជំងឺតម្រងនោម និងជំងឺដុះដុំសាច់ធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាពិសេសអ្នកដែលមានប្រវត្តិប្រតិកម្មក្រោយពីបានចាក់វ៉ាក់សាំងផ្សេងៗ។ សូមជម្រាប ចំពោះចំនួនពលរដ្ឋខ្មែរសរុបខាងលើ ដែលបានចាក់វ៉ាក់កូវីដ-១៩នេះ គឺមិនបានរាប់បញ្ចូលនូវចំនួនកងកម្លាំងទ័ពនានា ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងនេះឡើយ។ វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ប្រភេទស៊ីណូហ្វាម ចំនួន៦០ម៉ឺនដូសរបស់ចិន បានដឹកមកដល់កម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៧កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ដោយមាន៣០ម៉ឺនដូស ប្រគល់ឱ្យក្រសួងសុខាភិបាល និង៣០ម៉ឺនដូសទៀត ប្រគល់ឱ្យក្រសួងការពារជាតិ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៦កុម្ភៈ កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុប៤៧៩នាក់។ ក្នុងនោះមាន៤៦៩ ជាសះស្បើយ និង១០នាក់ទៀតកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យនានា៕	ភ្នំពេញ៖ គិតត្រឹមរយៈពេល៦ថ្ងៃនៃយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ពោលពីថ្ងៃទី១០-១៥កុម្ភៈ មានមនុស្សចំនួន២១២២នាក់ហើយ បានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ប្រភេទស៊ីណូហ្វាមរបស់ចិន (Sinopharm) ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។
អ្នកកាន់អំណាចតុលាការរួមមានចៅក្រម តុលាការ ចៅក្រុមអយ្យការ។ https://salatraju.com/lexique/	Judicial authority
ស្ថានអគ្គកុងស៊ុលកម្ពុជាប្រចាំខេត្តសាកែវ ប្រទេសថៃ កំពុងសម្របសម្រួលជួយពលរដ្ឋខ្មែរ ចំនួន១៦នាក់ ដែលត្រូវអាជ្ញាធរថៃចាប់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភាកន្លងទៅ។ តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ពលរដ្ឋខ្មែរ១៦នាក់ ក្នុងចំណោម ២១នាក់ ត្រូវអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងកងកម្លាំងអភិរក្សព្រៃឈើថៃចាប់ខ្លួន នៅពេលពួកគេ ឆ្លងដែនទៅកាប់ឈើខុសច្បាប់ ក្នុងខេត្តសាកែវ ប្រទេសថៃ។ ក្រសួងការបរទេសបញ្ជាក់ថា ស្ថានអគ្គកុងស៊ុល បានចាត់មន្ត្រីឲ្យទៅជួបសម្របសម្រួលជាមួយអាជ្ញាធរថៃ ព្រមទាំងរកមេធាវីថៃស្ម័គ្រចិត្តឲ្យជួយការពារក្ដីឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ពេលឡើងតុលាការ ក្នុងពេលខាងមុខ។ បច្ចុប្បន្នពលរដ្ឋខ្មែរទាំងនោះ កំពុងត្រូវឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ននៅពន្ធនាគារខេត្តសាកែវ៕	ស្ថានអគ្គកុងស៊ុលកម្ពុជាប្រចាំខេត្តសាកែវ កំពុងស្វែងរកអន្តរាគមន៍ ដើម្បីជួយពលរដ្ឋខ្មែរ១៦នាក់ ដែលត្រូវអាជ្ញាធរថៃ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ឲ្យដឹងថា ពលរដ្ឋខ្មែរដែលអាជ្ញាធរថៃចាប់ខ្លួននោះ ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមពលរដ្ឋសរុប២១នាក់ ដែលបានលួចឆ្លងដែនកាប់ឈើខុសច្បាប់ ក្នុងខេត្តសាកែវ ប្រទេសថៃ។
គម្រោងវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះត្រូវបានប្រកាសដោយលោកស្រី Julie Bishop រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូស្ត្រាលីនៅថ្ងៃអង្គារនេះ ហើយលោកស្រីបានអះអាងថា គម្រោងត្រីភាគីនេះត្រូវបង្កើតឡើងដើម្បីប្រមែរប្រមូលទុនវិនិយោគជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនិងសន្តិភាពតំបន់ដែរ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ភាគីទាំងបីដែលចេញផ្សាយក្នុងគេហទំព័រក្រសួងការបរទេសអូស្ត្រាលីបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«សហរដ្ឋអាមេរិក, ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលីបង្កើតភាពជាដៃគូត្រីភាគីដើម្បីប្រមែរប្រមូលទុនវិនិយោគលើគម្រោងដែលជំរុញសេដ្ឋកិច្ច បង្កើតការងារ និងធានាការអភិវឌ្ឍតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកប្រកបដោយសេរីភាព ការបើកចំហ និងបរិយាប័ន្ន»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះអះអាងថា ភាពជាដៃគូត្រូវភាគីនេះផ្តោតសំខាន់ការវិនិយោគលើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថមពល ដឹកញ្ជូន ទេសចរណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យា ដោយវាសុទ្ធសឹងតែជាវិស័យស្នូលដែលធានាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការផ្សាភ្ជាប់ផង។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនវិនិយោគឯកជនបរទេសរបស់អាមេរិករួមជាមួយក្រសួងការបរទេសអូស្ត្រាលី និងធនាគារសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់ជប៉ុនទទួលខុសត្រូវលើការអនុវត្តគម្រោងនេះ។ គេចាំបានថា កាលពីខែកុម្ភៈលោកស្រី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូស្ត្រាលី Julie Bishop បានបង្ហើបថា អាមេរិក អូស្ត្រាលី ជប៉ុន រួមជាមួយឥណ្ឌាផងនោះកំពុងពិភាក្សាគ្នាពីលទ្ធភាពក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ កិច្ចពិភាក្សាពីគម្រោងហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីភាគីទាំងបួនលើកឡើងពីបំណងបង្កើតសម្ព័ន្ធសន្តិសុខចតុភាគី (QUAD) ចុងឆ្នាំ ២០១៧ កន្លងមកនោះដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ពេលប្រកាសពីគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះ គេមិនឃើញវត្តមានរបស់ឥណ្ឌាឡើយ ពោលគឺនៅសល់តែបីប្រទេសខាងលើប៉ុណ្ណោះ។ គេដឹងច្បាស់ថា គម្រោងវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់មហាអំណាចអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តនេះមានគោលដៅប្រជែងជាមួយមហាយក្សចិនដែលកំពុងដឹកនាំគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏ធំសម្បើមមានទុនលើសមួយទ្រីលានដុល្លារនិងមានមហិច្ឆតាផ្សាភ្ជាប់ពីអាស៊ីដល់អឺរ៉ុប និងដល់អាហ្វ្រិកតាមការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ កាលពីឆ្នាំមុន គោលនយោបាយសន្តិសុខជាតិអាមេរិកក៏បានកំណត់យកចិន និងរុស្ស៊ីជាដៃគូប្រជែងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធំ និងយូរអង្វែងរបស់អាមេរិកថែមទៀតផង។ ដោយឡែក ការគ្មានវត្តមានឥណ្ឌាគឺជារឿងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត។ ប៉ុន្តែការរីកចម្រើនឡើងនៃទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងឥណ្ឌានាពេលចុងក្រោយនេះប្រហែលជាហេតុផលសំខាន់នៃការដកខ្លួនរបស់មហាយក្សអាស៊ីខាងត្បូងនេះដែរ។ គេចាំច្បាស់ថា កាលពីដើមខែមិថុនាកន្លងមកនេះ លោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា មិនលើកឡើងសូម្បីតែមួយម៉ាត់ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខចតុភាគី (QUAD) នៅក្នុងវេទិកាសន្តិសុខតំបន់ Shangri-La នៅសិង្ហបុរីឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកបែរជាលើកឡើងពីសារសំខាន់នៃភាពជាដៃគូល្អជាមួយចិនថែមទៀតផង។ ត្រឡប់មកវិញ ថ្វីបើគំនិតផ្តួចផ្តើមជំរុញការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធត្រីភាគីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងមែនក៏ដោយ គេមិនទាន់បានទទួលព័ត៌មានលម្អិតពីទំហំហិរញ្ញវត្ថុដែលមហាអំណាចទាំងបីនេះត្រៀមដាក់ចូលក្នុងគម្រោងខ្លួននៅឡើយទេ។ គេរំពឹងថារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ ដែលនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអាស៊ានចាប់ពីថ្ងៃពុធទី ១ខែសីហាស្អែកនេះនឹងប្រកាសពីទំហំហិរញ្ញវត្ថុនេះ។ លោក ប៉ុមប៉េអូ នឹងផ្តើមទស្សនកិច្ចរបស់ខ្លួននៅម៉ាឡេស៊ី មុនបន្តទៅចូលរួមប្រជុំថ្នាក់តំបន់មួយចំនួននៅសិង្ហបុរី។ ទិសដៅចុងក្រោយនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះគឺ ឥណ្ឌូណេស៊ី។ មុនពេលទស្សនកិច្ចនេះដែរ ប្រមុខការទូតអាមេរិកក៏បានប្រកាសពីគម្រោងហិរញ្ញវត្ថុរបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកដែលនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីជួយគាំទ្របណ្តាប្រទេសឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដែរ ហើយវាផ្តោតយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យសំខាន់ៗដូចជាសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ថមពល និងហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធ។ កញ្ចប់ហិរញ្ញវត្ថុរបស់អាមេរិកនេះមានទំហំ ១១៣លានដុល្លារ ហើយវានឹងត្រូវប្រើប្រាស់សម្រាប់គាំទ្រដល់ស្ថាប័នតំបន់សំខាន់ៗដូចជាអាស៊ាន និងគំនិតផ្តួចផ្តើមការផ្សាភ្ជាប់អាស៊ាន-អាមេរិក (US-ASEAN Connect), កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC), គំនិតផ្តួចផ្តើមមេគង្គក្រោម (LMI) ក៏ដូចជាសមាគមរង្វង់មហាសមុទ្រឥណ្ឌា (IORA)ជាដើម៕	អាមេរិក ជប៉ុននិងអូស្ត្រាលីប្រកាសបង្កើតភាពជាដៃគូក្នុងការវិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនៅថ្ងៃអង្គារទី ៣១ ខែកក្កដានេះ។ វាជាគម្រោងថ្មីមិនធ្លាប់មានពីមុន ហើយវាក៏យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីរបស់អាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងការទប់ទល់ជាមួយចិនដែលកំពុងដឹកនាំគម្រោងធំមហិមា «គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ»ដែរ។
លោក Stephen Biegun អ្នកតំណាងពិសេសអាមេរិកលើបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង បានទៅដល់កូរ៉េខាងត្បូងនាថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ស្របពេដែលការប៉ះពាក្យសម្តីគ្នាអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងបានកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ការណ៍នេះ ត្រូវបានគេជឿថា ស្ថានភាពនៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ អាចវិវត្តទៅរកភាពដើមវិញ។ ពោលគឺ ជាស្ថានភាពមួយ ដែលកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបជាច្រើនគ្រាប់ មុនជំនួបមេដឹកនាំទាំងពីរលើកទីមួយ នាសិង្ហបុរី។ តាមរយៈសន្និសីទកាសែតរួមគ្នាជាមួយសមភាគីលោក Lee Do-hoon ក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Biegun អះអាងថា អាមេរិក មិនមានឱសានវាទសម្រាប់ការចរចាទេ ហើយមានតែគោលដៅប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកគោលដៅនេះ គឺជាការចរចាជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ ក្នុងន័យនេះ អ្នកតំណាងពិសេសអាមេរិក បានជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងចូលតុចរចាជាមួយអាមេរិកសាជាថ្មី បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងព្យុងយ៉ាងនៅស៊ុយអ៊ែតត្រូវបរាជ័យ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ បេសកជនពិសេសរូបនេះបានលើកឡើងថា៖ «យើងនៅទីនេះ[កូរ៉េខាងត្បូង] ហើយអ្នក [កូរ៉េខាងជើង] ដឹងពីរបៀបឆ្លើយតបយ៉ាងណាហើយ»។ ការព្រលយពាក្យពីសំណាក់មន្ត្រីអាមេរិកបែបនេះ គឺទំនងជាចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងឆ្លើយតបមកវិញ ក្នុងសារជាវិជ្ជមាន ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការចរចារំសាយនុយក្លេអ៊ែរ។ អាចជាន័យព្រមានកូរ៉េខាងជើង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិករូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា ការសាកល្បងអាវុធដ៏សំខាន់នាពេលខាងមុខ មិនមែនជារឿងល្អទេសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង។ ពាក់ព័ន្ឌការសាកល្បងនាពេលខាងមុខនេះ លោក Biegun ទំនងជាចង់សំដៅទៅដល់សារព្រមានរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលបានដាក់ឲ្យអាមេរិកផ្លាស់ប្តូររបៀបវារៈរបស់ខ្លួនចេញ។ ក្រៅពីបញ្ហាខាងលើ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិករូបនេះ ក៏បានលើកឡើងទៀតថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាច្រើនរបស់មន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងគឺជារឿង «បង្កសត្រូវ អវិជ្ជមាន និងមិនសំខាន់» ទាល់តែសោះ។ កន្លងមកសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់មន្ត្រីទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ធ្លាប់បានឆ្លើយតប ទៅនឹងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិលើការសាកល្បងអាវុធថ្មីៗរបស់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង និងការឆ្លើយតបពាក្យសម្តីរបស់ដូណាល់ ត្រាំ ដែលហៅលោក គីម ជុងអ៊ុន ជា«បុរសរ៉ុក្កែត» និងបញ្ហាផ្សេងទៀតជាដើម។ សូមបញ្ជាក់ថា មួយរយៈចុងក្រោយនេះ ឧបទ្វីបកូរ៉េ ហាក់កាន់តែកើនឡើងកម្តៅខ្លាំង បន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិក បានប៉ះសម្តីគ្នា។ ជាពិសេសគឺ ការប្រកាសអំពីការសាកល្បងអាវុធថ្មីៗជាច្រើនលើកកន្លងមកនេះ ខណៈពេលឱសានវាទរបស់កូរ៉េខាងជើងជិតដល់ថ្ងៃកំណត់៕	តំណាងពិសេសអាមេរិកលើបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង លោកStephen Biegun នៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ បានជំរុញឲ្យទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ចូលតុចរចាស្តីពីការរំសាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរសាជាថ្មី។ ដោយការច្រានចោលឱសានវាទកូរ៉េខាងជើង ដែលកាន់តែកៀកថ្ងៃនោះ លោក Stephen Biegun បានព្រលយថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ព្រមពិភាក្សាជាមួយទីក្រុងព្យុងយ៉ាងលើរាល់បញ្ហាផលប្រយោជន៍ទាំងអស់។
ប្រធានាធិបតីសិង្ហបុរី បានវាយតម្លៃខ្ពស់លើទំនាក់ទំនងដ៏ល្អទ្វេភាគីលើគ្រប់វិស័យ រួមមាន៖ វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ការពារជាតិ បណ្ដុះបណ្ដាល និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស។ មេដឹកនាំសិង្ហបុរីរូបនេះ សង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងធ្វើការរួមគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដើម្បីឈានទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ។ ងាកមកការអភិវឌ្ឍជាតិកម្ពុជាវិញ ប្រធានាធិបតីសិង្ហបុរី មើលឃើញថា កម្ពុជា នឹងអភិវឌ្ឍន៍លើគ្រប់វិស័យ តាមរយៈសក្ដានុពលនៃធនធានមនុស្សវ័យក្មេងនៅកម្ពុជា។ មេដឹកនាំប្រទេស ដែលលើកកម្ពស់ការអប់រំខ្ពស់ និងធនធានមនុស្សរូបនេះ មានសុទិដ្ឋនិយមថា៖ «សក្ដានុពលនៃធនធានមនុស្សវ័យក្មេង និងវឌ្ឍនភាពរីកចម្រើននៃការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈនៅកម្ពុជា នឹងជាកម្លាំងចលករនៃការទាក់ទាញការវិនិយោគ និងការជំរុញការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ ជាពិសេសលើវិស័យថាមពល ឧស្សាហកម្ម កម្មន្តសាល និងវិស័យសក្ដានុពលផ្សេងៗទៀត»។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជា និងសិង្ហបុរី នឹងរៀបចំខួបលើកទី៦០ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេភាគី។ ប្រទេសទាំងពីរនឹងស្វែងរកនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ស្តីពីការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់ទំនាក់ទំនង ដូចជា ទំនាក់ទំនងធុរកិច្ច វិស័យឯកជន និងឯកជន រដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋាភិបាល និងទំនាក់ទំនងក្នុងទិដ្ឋភាពផ្សេងទៀត។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលបានបន្ថែមថា កម្ពុជា និងសិង្ហបុរី នឹងមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែច្រើន។ ជាមួយគ្នានេះ មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ ក៏បានពិភាក្សាអំពីយន្តការ និងក្របខណ្ឌគោលនយោបាយនានា សម្រាប់កិច្ចការពារដល់បរិស្ថាន ជាពិសេសការទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដើម្បីធានានូវភាពធន់សេដ្ឋកិច្ច ដោយផ្តោតលើការពង្រីកការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញ ដែលអាចឈានដល់ការសម្រេចបាននូវបណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន (ASEAN Power Grid)។ ក្នុងយន្តការនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ៖«ប្រទេសទាំងពីរនឹងខិតខំពង្រីកបន្ថែមនូវទំហំវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម ក៏ដូចជាការជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ។ ក្រៅពីនេះ ប្រទេសទាំងពីរនឹងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ និងបច្ចេកវិទ្យា»។ មេដឹកនាំកម្ពុជា-សិង្ហបុរី លើកទឹកចិត្តដល់ក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៃរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ ក្នុងការបន្តកិច្ចពិភាក្សាគ្នា ដើម្បីកំណត់ជាក់លាក់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យកសិកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងវិស័យផ្សេងៗទៀត៕	កម្ពុជា នឹងអភិវឌ្ឍន៍លើគ្រប់វិស័យ តាមរយៈកម្លាំងចលករបស់ធនធានមនុស្សវ័យក្មេង។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់លោក Tharman Shanmugaratnam ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរី ថ្លែងមកកាន់សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងឱកាសស្វាគមន៍សម្ដេចធិបតី នាដំណើការទស្សនកិច្ចផ្លូវការ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី ពីថ្ងៃទី១៨-១៩ មិថុនា។
លោក Bong Go ដែលជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីននិងជាមនុស្សជំនិតរបស់លោក Duterte បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថាលោក Duterte បានដាក់ឯកសារសម្រាប់យុទ្ធនាការឃោសនារក សំឡេងឆ្នោតជាផ្លូវការរបស់លោករួចហើយ ជាមួយគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃចន្ទនេះ។ ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក Duterte កើតមានឡើងជាច្រើនថ្ងៃបន្ទាប់ពីកូនស្រីរបស់លោកគឹលោកស្រី Sara Duterte-Carpio ដែលជាអភិបាលទីក្រុង Davao បានប្រកាសថាលោកស្រីនឹងស្វះស្វែងឈរឈ្មោះជាអនុប្រធានាធិបតីរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន។ កាលពីមុន លោកស្រី Duterte-Carpio ត្រូវគេរំពឹងថានឹងឈរឈ្មោះធ្វើប្រធានាធិបតីជំនួសឪពុករបស់លោកស្រីនិងមានសំឡេងនាំមុខនៅក្នុងការស្ទង់មតិជាច្រើន។ លោក Duterte មិនអាចឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតីក្នុងអណត្តិទី២បានឡើយដែលត្រូវបានកំណត់ដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន។ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិបានបើកការស៊ើបអង្គេតមួយទៅលើការយុទ្ធនាការនៃការបង្ក្រាបដ៏ឃោរឃៅរបស់លោក Duterte ជុំវិញបញ្ហាគ្រឿងញឿននៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនបន្ទាប់ពីលោកបានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនកាលពីឆ្នាំ២០១៦។ ការបង្ក្រាបនោះបានសម្លាប់មនុស្សអស់ជាង៨.៦០០នាក់នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។នេះបើយោងទៅលើរបាយការណ៍មួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយកាលពីដើមឆ្នាំនេះដោយការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីនិងអនុប្រធានាធិបតីធ្វើឡើងដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីននៅឆ្នាំក្រោយគឹមានសមាជិកព្រឹទ្ធសភាលោក Bong Go ដែលគាំទ្រដោយលោក Duterte និងលោកFerdinand Marcos, Junior ដែលជាកូនប្រុសរបស់អតីតមេដឹកនាំផ្តាច់ការលោក Ferdinand Marcos ៕ ព័ត៌មានមួយចំនួននៅក្នុងសេចក្ដីរាយការណ៍នេះ ត្រូវបានដកស្រង់ពីទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន The Associated Press និង Reuters។	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte នឹងប្រកួតប្រជែងធ្វើជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីននៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំក្រោយដោយលោកជៀសវាងការឈរឈ្មោះធ្វើជាអនុប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនដែលអាចជាការប្រកួតប្រជែងជាមួយកូនស្រីរបស់លោក។
ក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក លើកឡើងដូច្នេះថា៖«យើង បន្តអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើកកម្ពស់សិទ្ធិការងារ និងសម្របសម្រួលលើដំណោះស្រាយរវាងក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ និងអតីតបុគ្គលិក ដែលត្រូវបញ្ឈប់ពីការងារ»។ ក្រៅពីកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក ថែមទាំងស្នើឲ្យដោះលែងអ្នកនាង សេង ធារី ស្រ្តីខ្មែរ-អាម៉េរិក និងអ្នកផ្សេងទៀតផងដែរ។ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនសាជាថ្មី នៅព្រលានយន្តហោះភ្នំពេញ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ពេលកញ្ញា វិលមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលីវិញ។ អ្នកនាំពាក្យតុលាការភ្នំពេញ បកស្រាយតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកាថា កញ្ញា ចេញទៅក្រៅប្រទេសដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ទើបត្រូវចាប់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែ តំណាងរាស្រ្តបក្សកាន់អំណាចម្នាក់របស់អូស្រ្តាលី គឺលោក ជូលៀន ហីល (Julian Hill) បែរជាអះអាងក្នុងរដ្ឋសភា កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកាថា គ្មានអ្នកណា បានប្រាប់កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ពីលក្ខខណ្ឌដែលហាមមិនឲ្យចេញក្រៅប្រទេសនោះទេ។ លោក ថ្លែងថា កញ្ញា ទៅអូស្រ្តាលី ក្នុងនាមជាគណៈប្រតិភូនៃអង្គការ១របស់អូស្រ្តាលីនៅកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមសន្និសីទសហជីពអន្តរជាតិ ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងទីក្រុងមែលប៊ន។ លោក ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោះលែងកញ្ញាវិញ។ ចំណែក ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា មានដល់ទៅ៦៩ស្ថាប័ន បានធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នា ជុំវិញការចាប់កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ហើយទទូចឲ្យដោះលែងមេសហជីពរូបនេះវិញ។ ក្រោយឃាត់ខ្លួននៅព្រលានយន្តហោះ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅពន្ធនាគារព្រៃស។ នេះជាលើកទី២ហើយ ដែលកញ្ញា ត្រូវចាប់ខ្លួន។ កញ្ញា ត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនលើកទី១ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២២ តែក្រោយមក ត្រូវបានដោះលែងវិញ។ ទោះដោះលែង តែមេសហជីពស្រ្តីរូបនេះ ត្រូវតុលាការ ដាក់ឲ្យស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់តុលាការ ហើយដាក់កាតព្វកិច្ចមួយចំនួនឲ្យអនុវត្ត ដោយក្នុងនោះ មានកាតព្វកិច្ច១ គឺហាមមិនឲ្យចេញក្រៅប្រទេស។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ អ្នកនាំពាក្យតុលាការភ្នំពេញ បញ្ជាក់ថា ជនត្រូវចោទ ត្រូវគោរពតាម និងអនុវត្តឲ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះកាតព្វកិច្ចដែលតុលារបានដាក់។ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ជាមេសហជីពម្នាក់ ដែលដឹកនាំក្រុមបុគ្គលិកណាហ្កាវើលដ៍ ធ្វើកូដកម្មទាមទារឲ្យក្រុមហ៊ុននេះ ទទួលយកបុគ្គលិកមួយចំនួន ដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញ ឲ្យចូលបម្រើការងារវិញ។ ពួកគេ តវ៉ាតាំងចុងឆ្នាំ២០២១មកម្ល៉េះ តែរហូតមកដល់ចុងឆ្នាំ២០២២នេះ ក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ នៅតែមិនយល់ព្រមតាមការទាមទាររបស់ពួកគេ៕	ក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ បានបង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះការចាប់កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មេសហជីពនៃអតីតបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ ហើយទទូចឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាដោះលែងកញ្ញាវិញ។
ភ្នំពេញ៖ គំនូរចំនួន ២៤០ផ្ទាំងដែលជាស្នាដៃរបស់កុមារ ត្រូវដាក់តាំងបង្ហាញចាប់ពីថ្ងៃទី២៦-២៨ មេសានៅវិមានឈ្នះ-ឈ្នះ។ ពិព័រណ៍នេះ សាធារណជនអាចទស្សនាដោយសេរីនិងអាចចូលរួមបោះឆ្នោតដល់ស្នាដៃកុមារទាំងនោះផងដែរ។ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាបានរៀបចំការប្រកួតស្នាដៃគំនូរកុមារ ក្រោមប្រធានបទ«បេះដូងលោតក្នុងចង្វាក់តែមួយ»ដើម្បីចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការ «Beyond The Games»។ តាមរយៈការប្រកួតនេះ ក្រុមការងារប្រមូលបានស្នាដៃកុមារចំនួន២៤០ផ្ទាំង ក្នុងចំណោមស្នាដៃគំនូរកុមារជាង ១ម៉ឺនផ្ទាំងមកពីសាលាបឋមសិក្សានានាទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ បើតាមក្រសួងអប់រំ សាធារណជនទាំងអស់អាចបោះឆ្នោតគាំទ្រលើផ្ទាំងគំនូរលើសពី១ឡើងទៅដោយការស្កេនលើ QR Code ដែលមាននៅលើផ្ទាំងគំនូរផ្ទាល់។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងអប់រំ ក៏លើកទឹកចិត្តដល់គ្រឹះស្ថានសិក្សានានា អាចរៀបចំទស្សនកិច្ចសិក្សាសម្រាប់កុមារដើម្បីស្វែងយល់ពីពិព័រណ៍ស្នាដៃគំនូរកុមារក្រោមប្រធានបទ «បេះដូងលោតក្នុងចង្វាក់តែមួយ»ផងដែរ។ ក្រៅពីពិព័រណ៍ស្នាដៃគំនូរកុមារ ក្រុមការងារ Beyond the Games ក៏នឹងមានការជួបជុំពិសេស នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ផងដែរនៅវិមានឈ្នះ-ឈ្នះ។ កម្មវិធីអម និងសកម្មភាពសមប្បាយនា Beyond the Games Day មានដូចជា ការប្រគំតន្ត្រី ស្តង់ពិព័រណ៌ផលិតផល សួនបេះដូង និងការតាំងបង្ហាញគំនូរអាស៊ាន ជាដើម៕	ដោយ៖ ទូច សូរិយា
នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឥណ្ឌាបានដាក់ដែនដីកាស្មៀរ ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រង់របស់ខ្លួនឲ្យស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនអោយមានការចេញចូល និងដោយបានបញ្ជូនទ័ពមួយម៉ឺនាក់បន្ថែមទៅកាន់តំបន់នេះ។ ឥណ្ឌា ក៏បានព្រមានពីការផ្ទុះការប៉ះទង្គិចជាមួយប៉ាគីស្ថាននៅឯព្រំដែនក្នុងរដ្ឋមួយនេះផងដែរ។។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងញូវដេលី បានចេញបទបញ្ជាមិនអោយមានការធ្វើដំណើរអ្វីទាំងអស់នៅក្នុងទីក្រុង Srinagar នៃតំបន់កាស្មៀរ ហើយស្ថាប័នអប់រំទាំងអស់ក៏ត្រូវបិទ មិនអោយមានដំណើរការដែរ។នេះបើយោងទៅតាមទីភ្នាក់ព័ត៌មាន AFP ។ ចំពោះការហាមឃាត់នេះក៏អនុវត្តក្នុងស្រុកសំខាន់ចំនួនយ៉ាងហោចណាស់បួនទៀតរបស់ជនជាតិមូស្លីមផងដែរ។ ការជួបប្រជុំជាសាធារណៈ មិនអនុញ្ញាអោយមានជាដាច់ខាត ឯប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ដូចជាទូរសព្ទ សេវាអ៊ីនធឺណិត និងបណ្ដាញទូរទស្សន៍ ក៏ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ដែរ។ លើសពីនោះ ឥណ្ឌា ក៏បានបញ្ជូនទ័ពយ៉ាងហោចណាស់មួយម៉ឺននាក់ទៅកាន់កាស្មៀរផងដែរ។ ដោយឡែកប្រភពផ្នែកសន្តិសុខមួយបានប្រាប់ AFP ថា ទាហានរបស់ឥណ្ឌាដែលត្រូវបានពង្រាយមានរហូតដល់ 70,000 នាក់ឯណោះ ដែលនេះត្រូវបានគេជឿថា ជាចំនួនទាហានមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ការរឹតត្បិតទៅលើការចេញចូលនេះ គឺកើតចេញពីការចោទប្រកាន់គ្នាទៅលើការឆ្លងកាត់ខ្សែរបន្ទាត់គ្រប់គ្រង(the Line of Control) ដែលជាខ្សែព្រំដែនខណ្ឌចែកតំបន់កាស្មៀរវាងឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថាន។ ទាហានរបស់ឥណ្ឌាថា ខ្លួនបានទប់ស្កាត់ពីការប៉ុនប៉ងរបស់ទាហានប៉ាគីស្ថានក្នុងការឆ្លងកាត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន និងបានសម្លាប់យោធាប៉ាគីស្ថានមួយចំនួនទៀតផង។ ប៉ាគីស្ថានបានច្រានចោលការអះអាងនេះថា គ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ ហើយបានចោទរដ្ឋាភិបាលក្រុងញូវដេលីវិញ ថា បានប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមប្រឆាំងនឹងជនស៊ីវិល ដែលបានសម្លាប់មនុស្ស៤នាក់ និងរងរបួសចំនួន១១នាក់។ ឥណ្ឌាបានបានបដិសេធលើការចោទប្រកាន់នេះវិញ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាគីស្ថាន អ៊ីមរ៉ាន ខាន់ (Imran Khan) បានចោទប្រកាន់ឥណ្ឌាចំៗថា កំពុងបង្កសកម្មភាពឈ្លានពានបែបថ្មី។ លោកបន្តថា ទង្វើរបស់ឥណ្ឌាអាចធ្វើអោយមានវិបត្តិនៅក្នុងតំបន់បាន។ សូមបញ្ជាក់ថា សភាពការណ៍ក្នុងរដ្ឋនៃតំបន់ភ្នំហិមាល័យមួយនេះ ចាប់ផ្តើមមានភាពចម្រូងចម្រាស់ឡើងវិញក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ បន្ទាប់ពីមានការវាយប្រហារទៅលើកងរាជអាវុធហត្ថឥណ្ឌាកាលប៉ុន្មានខែមុនរបស់ក្រុមឧទ្ទាម ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប៉ាគីស្ថាន៕	ដោយ៖ ធៀន ភារិន្ទ
«ខ្ញុំសូមនិយាយបន្តិចថា សីតុណ្ហភាពវាថយចុះហើយ ហើយខ្ញុំជឿជាក់ថាវាថយចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់។វាជាលទ្ធភាពនៃការប្រឹងប្រែងរួមគ្នារវាងចិននិងសមាជិកអាស៊ាន ហើយវាជាព័ត៌មានមួយគួរឲ្យស្វាគមន៍សម្រាប់តំបន់និងពិភពលោកទាំងមូលផង»។ មន្ត្រីការទូតជាន់ខ្ពស់របស់ចិនរូបនេះបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីភាគីសមុទ្រចិនខាងត្បូង (DOC) កំពុងត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញនិងយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ហើយប្រទេសដែលមានបញ្ហាជាមួយចិននោះបានត្រឡប់ទៅដើរផ្លូវត្រូវវិញដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះដោយជ្រើសរើសយកការពិភាក្សា, ចរចានិងប្រឹក្សាយោបល់វិញ។ «ចិននិងរដ្ឋអាស៊ានទាំង១០កំពុងតែប្រឹងប្រែងទាំងអស់គ្នាដើម្បីប្រឹក្សាយោបល់និងចងក្រងឡើងនូវក្របប្រតិបត្តិដែលមានបញ្ចូលបទបញ្ញត្តិរួមគ្នាសម្រាប់តំបន់ទាំងមូល»។ លោក វ៉ាង យី បានបន្តថា ក្រុមការងាររួមអាស៊ាននិងចិនបានបង្កើតបាននូវលទ្ធភាពវិជ្ជមានជាច្រើនជុំវិញការចងក្រងក្រមប្រតិបត្តិ ហើយសេចក្តីព្រាងក្រមជំហានដំបូងនេះចេញជារូបរាងហើយកាលពីចុងខែកុម្ភៈកន្លងមក។ បច្ចុប្បន្ននេះ ទាំងចិន និងទាំងអាស៊ានហាក់ដូចជារីករាយនៅពេលដែលសម្រេចបានសមិទ្ធផលនេះ។ កាលពីឆ្នាំមុនជាខួប ២៥ឆ្នាំនៃភាពជាដៃគូសន្ទនារវាងអាស៊ាននិងចិន ហើយឆ្នាំ ២០១៧នេះជាខួបលើកទី ៥០នៃការបង្កើតអាស៊ានទៀត។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ លោក វ៉ាង យី បាន ហៅខួបនៃការបង្កើតអាស៊ាននេះថា ជាខួបប្រាក់និងខួបមានដែលរួមចំណែកលើកស្ទួយនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្នាក់តំបន់។ «ចិននឹងរួមចំណែកគាំទ្រហ្វីលីពីនក្នុងការបំពេញភារកិច្ចជាប្រធានអាស៊ាន ហើយយើងនឹងជួយកសាងសហគមន៍អាស៊ាន។ ចិននិងអាស៊ានបានឯកភាពគ្នាហើយថានឹងបន្តបង្កើតការពិភាក្សានិងប្រឹក្សាយោបល់បន្ថែមលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងបង្កើតយន្តការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងឆ្មាំសមុទ្រនៃភាគីទាំងពីរផង»។ លោក វ៉ាង យីបានពន្យល់ដូច្នេះ។ ដោយឡែក អាស៊ានិងចិន ក៏កំពុងប្រឹងប្រែងខ្លាំងដែរដើម្បីធានាពីភាពជោគជ័យក្នុងការបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទេសចរណ៍អាស៊ាននិងចិន ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧នេះ។ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះភាគីក៏ប្រឹងប្រែងសម្រេចឲ្យបាននូវគោលដៅនៃចំនួនអ្នកទេសចរទៅទស្សនកិច្ចទៅវិញទៅមករវាងអាស៊ាននិងចិនឲ្យបាន ៣០លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ខាងមុខ។ មួយវិញទៀត រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនរូបនេះក៏ប្តេជ្ញាថា នឹងបន្តសហការជាមួយអាស៊ានដើម្បីសម្រេចឲ្យបាននូវប្រយោជន៍សំខាន់ៗរួមគ្នា និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការផ្សាភ្ជាប់ និងសមត្ថភាពផលិត ដើម្បីឲ្យប្រជាជននៃភាគីទាំងពីរអាចទទួលប្រយោជន៍បានជាពិសេសពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរិចិននិងអាស៊ានឲ្យបានកាន់តែឆាប់តែម្តង។ ហើយអាស៊ាននិងចិនក៏នឹងព្យាយាមពន្លឿនការបញ្ចប់ការចរចាលើការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចតំបន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (RCEP) ផងដែរ៕	ទំនាក់ទំនងរវាងចិននិងអាស៊ានប្រៀចដូចជាទឹកស្រកចុះឡើង ហើយបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងបានត្រឡប់ទៅរកភាពស្ងប់ស្ងាត់និងធូស្រាលវិញដែរហើយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយនៅកាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍នេះ។
«លោក! ខ្ញុំផ្តន្ទាទោសលោករយៈពេល១៧៥ឆ្នាំ ដែលស្មើ២១០០ខែ។ ខ្ញុំទើបតែចេញដីកាមរណៈសម្រាប់លោក»។ អ្នកស្រី Rosemarie Aquilina ចៅក្រមនៃតុលាការរដ្ឋ Michigan សហរដ្ឋអាមេរិក បានថ្លែងទៅកាន់លោក Nassar ក្នុងបន្ទប់សវនាការ។ ស្ត្រី និងកុមារីជាង១០០នាក់ បានចោទប្រកាន់លោក Nassar អាយុ៥៤ឆ្នាំ ពីបទបៀតបៀនផ្លូវភេទ នាអំឡុងដែលលោកធ្វើការត្រួតពិនិត្យសុខភាព ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនោះ ក៏មានម្ចាស់មេដាយអូឡាំពិក Simone Biles, Aly Raisman, Gabby Douglas និង McKayla Maroney ផងដែរ។ លោកស្រីចៅក្រម បានព្រមានថា លោក Nassar មិនស័ក្តិសមនឹងដើរចេញពីពន្ធនាគារនោះឡើយ ពីព្រោះលោកជាមនុស្សដ៏គ្រោះថ្នាក់ម្នាក់។ ក្នុងតួនាទីជាគ្រូពេទ្យប្រចាំក្រុមកាយសម្ព័ន្ធរបស់ Michigan State University និងក្រុមជម្រើសជាតិអាមេរិក លោក Nassar មានភារកិច្ចត្រួតពិនិត្យលើសុខភាព និងកាយសម្បទារបស់អត្តពលិក ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ លោកបានប្រព្រឹត្តទង្វើបៀតបៀនផ្លូវភេទ ខណៈកីឡាការិនីក្មេងៗ យល់មិនទាន់ដល់ពីករណីនេះនៅឡើយ។ លោក Nassar បានទទួលស្គាល់កំហុស ហើយសុំការអភ័យទោសចំពោះជនរងគ្រោះនូវទង្វើមិនគប្បីរបស់ខ្លួន។ ជនរងគ្រោះ និងតំណាងដែលមានម្តាយ បងស្រី និងកូនស្រី សុទ្ធតែសម្រក់ទឹកភ្នែក នៅពេលរំលឹកឡើងវិញនូវរឿងរ៉ាវដែលបានកើតឡើង។ លោក Nassar បានជាប់ចោទលើ១០ករណីផ្សេងៗរួចទៅហើយពាក់ព័ន្ធនឹងការបៀតបៀនផ្លូវភេទនាអំឡុងពេលខ្លួនធ្វើការត្រួតពិនិត្យសុខភាពលើក្មេងស្រីៗ ជាមួយគ្នានោះ លោកត្រូវបានផ្តន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ៦០ឆ្នាំលើអំពើអាស។ បើតាម AFP ក្រោយការប្រកាសសាលក្រម គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអាមេរិក (USOC) បានបង្កើតក្រុមស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយដើម្បីស្វែងរកភាពមិនប្រក្រតីបន្ថែមទៀត ស្របពេលដែលមន្ត្រីសំខាន់៣រូបរបស់សហព័ន្ធកាយសម្ព័ន្ធអាមេរិក បានលាលែងពីតំណែង៕	លោក Larry Nassar អតីតគ្រូពេទ្យកីឡាប្រចាំក្រុមកាយសម្ព័ន្ធសកលវិទ្យាល័យ និងក្រុមជម្រើសជាតិអាមេរិក ត្រូវបានតុលាការផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធពី៤០ ទៅ១៧៥ឆ្នាំកាលពីថ្ងៃពុធ ក្រោយជនរងគ្រោះជិត១៦០នាក់ បានផ្តល់សក្ខីកម្មជាបន្តបន្ទាប់ លើករណីបៀតបៀនផ្លូវភេទ។
ថ្មីៗនេះគ្រឿងអង្ការបុរាណខ្មែរ ធ្វើពីមាសនិងលោហៈមានតម្លៃ ទាំងធំ-តូចចំនួន៧៧គ្រឿង ត្រូវបាននាំយកពីចក្រភពអង់គ្លេស មកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ដោយក្រុមការងារកម្ពុជា ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាល ចក្រភពអង់គ្លេស រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក និងជួយសម្របសម្រួល ពីស្ថានទូតកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមសម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលទទួលបានមកវិញនេះ មានរូបបដិមាសំខាន់ៗមួយចំនួន ផ្នែកព្រហ្មញ្ញសាសនា និងពុទ្ធសាសនា ព្រមទាំងគ្រឿងអលង្ការបុរាណ ក្នុងសម័យមុនអង្គរ និងសម័យអង្គរ ជាពិសេសបដិមាថ្មធំដូចជា ព្រះឥសូរនិងព្រះស្កន្ទ ព្រះស្កន្ទគង់លើក្ងោក និងព្រះគណេស ដែលមានប្រភពដើមមកពីរមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរ អតីតរាជធានីនៃអាណាចក្រខ្មែរ នៅសតវត្សរ៍ទី១០នៃគ.ស. ដែលធ្លាប់ជាគោលដៅ នៃការលួចទ្រង់ទ្រាយធំ អស់ជាច្រើនឆ្នាំនៅក្នុងអំឡុង សម័យសង្គ្រាមស៊ីវិល និងអសន្តិសុខក្នុងស្រុក។ ព្រះគណេស (រូប_ពី_ហ្វេសប៊ុក Samdech Hun Sen, Cambodian Prime Minister សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ជាអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៅក្នុងពិធីទទួលវត្ថុបុរាណខ្មែរដែលត្រូវបានប្រគល់ជូនកម្ពុជាវិញ នារសៀលថ្ងៃទី១៧ មីនា នៅវិមានសន្តិភាព។ សូមបញ្ជាក់ថា ព្រះឥសូរ ឬព្រះសិវៈ ជាទេវតា ឬជាព្រះស័ក្តិសិទ្ធិ វិសេសមួយអង្គ របស់ពួកព្រាហ្មណិក។ ព្រះសិវៈ មានន័យថា ព្រះជាធំ ជាអ្នកដែលជាចម្បងលើសអស់អ្នកផង ម្ចាស់លើសគេ ម្ចាស់ផែនដី(ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ)។ នេះបើតាមវចនានុក្រម សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត។ ចំណែកព្រះគណេស គឺជាទេវតាមានសីសៈជាដំរី ជាបុត្រព្រះឥសូរ ជាមួយព្រះនាង ទុគ៌ា មាននិយាយក្នុងសាសនាព្រាហ្មណ៍ ហៅថាព្រះវិឃ្នេស(ខ្មែរច្រើនហៅថា ព្រះគណេស)។ នេះបើតាមវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃេរាជជួនណាត។ ចំណែកក្នុងជំនឿ ព្រះគណេស ជាទេវៈតំណាងឱ្យប្រាជ្ញា ហើយជាគ្រូអាចារ្យដែលរក្សានូវក្បួនច្បាប់គ្រប់យ៉ាង សម្រាប់មនុស្ស និងទេវៈទាំងឡាយ ក្នុងលិទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ រីឯព្រះស្កន្ទ នៅក្នុងទេវកថាព្រហ្មញ្ញសាសនា គេចាត់ទុកទេពអង្គនេះ ជាទេពនៃសង្គ្រាម ឬជាមេទ័ពប្រចាំនៅស្ថានសួគ៌ ត្រូវជាបុត្ររបស់ព្រះឥសូរ និងព្រះនាងបវ៌តី ដែលមានយានជំនិះសត្វក្ងោក មានព្រះសិរ១និង៦។ ព្រះហស្ថកាន់ធ្នូ ដាវ រន្ទះ ពូថៅ លំពែង។ សម្ដេច_ ហ៊ុន សែន សំពះរូប_បដិមា ព្រះឥសូ និង_ព្រះស្កន្ទដែល_ឈរ(រូបពីហ្វេសប៊ុក Samdech Hun Sen, Cambodian Prime Minister សូមរំលឹកថា វត្ថុបុរាណដែលទទួលបានមកវិញនេះ គឺជាមរតកវប្បធម៌ជាតិ ដ៏មានតម្លៃពុំអាចកាត់ថ្លៃបាន និងជាព្រលឹងដូនតាខ្មែរជាច្រើនជំនាន់ ដែលត្រូវបានគេលួចនាំចេញដោយខុសច្បាប់ ទៅក្រៅប្រទេស នៅក្នុងអំឡុងនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលរ៉ាំរ៉ៃ និងអសន្និសុខ ដែលបានកើតឡើងនៅកម្ពុជា នាពេលកន្លងទៅ។ ការបញ្ជូនត្រឡប់មកវិញ នៃសម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរទាំងនេះ គឺជាកិច្ចសហការយ៉ាងសកម្មបំផុត ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ទាំងស្ថាប័នរដ្ឋ ផ្នែកឯកជន អ្នកជំនាញជាតិនិងអន្តរជាតិ និងទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ជាមួយបណ្ដាប្រទេសនានា ទាំងក្នុងក្របខ័ណ្ឌទ្វេភាគី ពហុភាគី និងក្របខ័ណ្ឌ នៃអង្គការយូណេស្កូ ជាពិសេសកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក។ កិច្ចព្រមព្រៀងមួយ នាថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ រវាងក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ជាតំណាងនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងគ្រួសារលោក ឌូគ្លាស ឡាតហ្វដ(Douglas Latchford) បានប្រគល់ជូនមកកម្ពុជាវិញ នូវវត្ថុបុរាណខ្មែរទាំងអស់ ដែលកាន់កាប់រក្សាទុក ដោយគ្រួសារលោក ឡាតហ្វដ។ បន្ថែមពីលើនេះ សម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរសំខាន់ៗជាច្រើន ដែលកាន់កាប់រក្សាទុក ដោយសារមន្ទីរនានា និងអ្នកកាន់កាប់សមុច្ច័យឯកជន (មួយចំនួនរឹបអូសបានដោយសមត្ថកិច្ចអាមេរិក និងមួយចំនួនទៀតតាមរយៈ ការប្រគល់ដោយស្ម័គ្រចិត្ត) ក៏ត្រូវបានបញ្ជូនប្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ជាបន្តបន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បាននឹងកំពុងសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសដ៏ទៃទៀត ក៏ដូចជាបន្តការចរចារជាមួយស្ថាប័ន និងអ្នកកាន់កាប់សមុច្ច័យឯកជន ដើម្បីរៀបចំនីតិវិធីទាមទារ និងបញ្ជូនវត្ថុបុរាណខ្មែរជាច្រើនទៀត ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមគ្រួសារព្រះឥសូរ ព្រះគណេស និងព្រះស្កន្ទ ជួបជុំគ្នាវិញ ក្រោយបែកគ្នា៤ទសវត្សរ៍ ដោយសារការលួចរត់ពន្ធដោយខុសច្បាប់ ចេញពីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងសម័យសង្គ្រាមស៊ីវិល។
កំណត់ត្រា «Most Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) airborne simultaneously» (យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកច្រើនបំផុតដែលហោះហើរដំណាលគ្នា» នេះ សម្រេចបាន ក្រោមការរៀបចំរបស់ក្រុមហ៊ុនដ្រូនចិន Ehang Egret។ Drone ទាំង១៣៧៤គ្រឿងបានសំដែងរួមគ្នារយៈពេល១៣នាទីក្នុងរង្វង់ប្រមាណ១គីឡូម៉ែត្រ។ វាជាផ្នែកមួយនៃការសំដែងសមត្ថភាពដើម្បីអបអរគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយរបស់លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង។ ស្នាដៃរបស់ក្រុមហ៊ុន Ehang Egret បានបំបែកកំណត់ត្រាចាស់របស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក Intel កាលពីខែមករា កន្លងមក ដោយមាន Drone ១២១៨គ្រឿងហោះដំណាលគ្នានាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងានៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ទស្សនាទិដ្ឋភាពដូចខាងក្រោម៖	ចិន បានបំបែកកំណត់ត្រាពិភពលោក (Guinness World Record) លើចំនួនយន្តហោះបញ្ជា (Drone) រហូតដល់ទោះ១៣៧៤គ្រឿង ដែលហោះហើរដំណាលលើក្រុងបុរាណស៊ីអាន ខេត្តសានស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ China Daily។
លោក Rick Brennan នាយកផ្នែកអាសន្នប្រចាំតំបន់របស់ WHO ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា ការបិទព្រលានយន្តហោះទីក្រុងកាប៊ុលឱ្យយន្តហោះស៊ីវិលចូលចត បានរារាំងដល់ការដឹកជញ្ជូនសម្ភារបរិក្ខារវេជ្ជសាស្រ្តជាង៥០០តោនរួមមាន ឧបករណ៍វះកាត់ និងកញ្ចប់អាហារូបត្ថម្ភសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ដល់ប្រជាជននៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលនឹងត្រូវបញ្ជូនទៅអាហ្វហ្កានីស្ថាននៅសប្តាហ៍នេះ។ «ខណៈពេលដែលពិភពលោកកំពុងចាប់អារម្មណ៍លើការជម្លៀសមនុស្សចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថានតាមជើងយន្តហោះ យើងក៏មិនត្រូវភ្លេចការផ្គត់ផ្គង់បរិក្ខារវេជ្ជសាស្រ្តនិងស្បៀងអាហារដល់អ្នកដែលនៅសេសសល់ផងដែរ»។ លោក Brennan បានបន្ថែមបែបនេះនៅក្នុងសារតាមអ៊ីមែលរបស់លោកនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារផ្ដល់ជំនួយនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ជំនួយខាងលើសំខាន់ណាស់សម្រាប់មនុស្សប្រមាណ ៣០ម៉ឺននាក់ ដែលត្រូវផ្លាស់ទីលំដោយសារភាពចលាចលនៅអាហ្វហ្កានីស្ថានក្នុងរយៈពេលពីរខែចុងក្រោយនេះ។ លើសពីនោះ ប្រជាជនជាង១៨លាននាក់ស្មើនឹងជិតពាក់កណ្តាលនៃចំនួនប្រជាជនសរុបនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើជំនួយទាំងនេះដែរ រឹតតែត្រូវការជំនួយសម្ភារវេជ្ជសាស្រ្ត និងស្បៀងអាហារបន្ថែមទៀត ស្របពេលប្រទេសនេះកំពុងជួបប្រទះគ្រោះរាំងស្ងួត។ ស្របពេលអាម៉េរិកបញ្ជាឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បញ្ជូនយន្តហោះទៅជម្លៀសមនុស្សនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ WHO ខាងលើ អះអាងថា WHO ក៏បានអំពាវនាវឱ្យយន្តហោះទទេរទាំងនោះហោះទៅឃ្លាំងស្តុករបស់ WHO នៅឌូបៃ ដើម្បីជញ្ជូនកញ្ចប់ជំនួយ មុនហោះទៅកាប៊ុល។ នៅថ្ងៃទី២២ខែសីហា ក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក បានឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ចំនួន៦ ជួយក្នុងការជម្លៀសប្រជាជនចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងដៃគូសម្ព័ន្ធណាតូបានបញ្ជាក់ថា ពួកគេមិនអនុញ្ញាតឱ្យយន្តហោះស៊ីវិលទាំងនេះនាំយកគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ចូលដល់ទឹកដីអាហ្វហ្កានីស្ថានឡើយដោយសារតែព្រួយបារម្ភពីឧបសគ្គនានា និងកង្វល់សន្តិសុខផង។ ដោយសារការរឹតត្បិតនៅព្រលានយន្តហោះទីក្រុងកាប៊ុល WHO ក៏បានសម្លឹងមើលលើជម្រើសផ្សេងទៀតដូចជាទៅព្រលានយន្តហោះនៅទីក្រុង Kandahar, Jalalabad និងមូលដ្ឋាន Bagram ជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ WHO បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនមិនទាន់មានយន្តហោះដើម្បីហោះទៅមូលដ្ឋានទាំងនោះនៅឡើយ៕	ស្ថានភាពរញ៉េរញ៉ៃនៅអាកាសយានដ្ឋានទីក្រុងកាប៊ុលដែលពោរពេញដោយមនុស្ស ធ្វើឱ្យរាំងស្ទះការដឹកជញ្ជូនសម្ភារវេជ្ជសាស្រ្តចាំបាច់ទៅកាន់អាហ្វហ្កានីស្ថាន។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់មន្រ្តីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) នៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា។ WHO បានអំពាវនាវឱ្យប្រើប្រាស់យន្តហោះស៊ីវិលដែលបញ្ជូនទៅដឹកមនុស្សចេញពីអាហ្វហ្កានីស្ថានដើម្បីដឹកគ្រឿងបរិក្ខារទាំងនោះ។
ភាពអត់ការងាររបស់យុវជនជាអាទិភាពចម្បងបំផុតដែលរដ្ឋាភិបាលចិនចង់ជំនះឱ្យបាន។ បន្ទាប់ពីឡើងខ្ពស់ខ្លាំង អត្រាយុវជន (អាយុពី១៦ទៅ២៤ឆ្នាំ) អត់ការងារធ្វើ បានធ្លាក់ចុះបន្តិចវិញ នៅខែមិថុនា២០២៤ មកនៅត្រឹម១៣,២%ប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមស្ថិតិផ្លូវការចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៧កក្កដា ចំពេលប្រមុខដឹកនាំបក្សកុម្មុយនិស្តនិងរដ្ឋាភិបាលប៉េកាំង កំពុងជួបប្រជុំគ្នាដោយបិទទ្វាររកដំណោះស្រាយបំប៉នកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឱ្យស្វាហាប់។ ភាពអត់ការងារធ្វើ ជាវិបត្តិដ៏ចម្បងមួយ ទន្ទឹមនឹងវិបត្តិអលចនទ្រព្យដែលកំពុងបំពុលសេដ្ឋកិច្ចចិន និងដែលប្រធានាធិបតី ស៊ីជីនពីង បានប្រកាសនៅចំពោះមុខថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់បក្សកាលពីខែឧសភា ចាត់ទុក ជាអាទិភាពចម្បងបំផុត។ ជាដំណឹងល្អ ក្នុងពេលមេដឹកនាំចិន កំពុងជួបប្រជុំគ្នាដោយបិទទ្វារ នៅទីក្រុងប៉េកាំង ដើម្បីពិភាក្សាអំពីជំងឺសេដ្ឋកិច្ច និងស្វែងរកមធ្យោបាយផ្តល់សន្ទុះឡើងវិញ នៅថ្ងៃពុធទី១៧កក្កដានេះ ការិយាល័យស្ថិតិជាតិចិនបានចេញរបាយការណ៍បង្ហាញថា អត្រាយុវជនអត់ការងារធ្វើ មានអាយុពី១៦ទៅ២៤ឆ្នាំបានធ្លាក់ចុះបន្តិចនៅខែមិថុនា២០២៤ មកនៅត្រឹម១៣,២% ទល់នឹង១៤,២% កាលពីខែឧសភា។ ក្នុងចំណោមយុវជន វ័យ២៥-២៩ឆ្នាំវិញ អត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើក៏បានធ្លាក់ចុះដែរ ពី៦,៦%នៅខែឧសភា មកនៅ៦,៤%ក្នុងខែមិថុនា។ ជាការប្រៀបធៀប អត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើទូទៅក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋសកម្ម មានកំរិត៥%នៅខែមុន។ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ អត្រាយុវជនអត់ការងារធ្វើបានឡើងខ្ពស់ខ្លាំងមែនទែន ដល់ទៅ ២១,៣% រហូតជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរចិនផ្អាក លែងផ្សព្វផ្សាយតួលេខជាសាធារណៈ ហើយសើរើវិធីសាស្ត្រគណនាចំនួនមនុស្សគ្មានការងារធ្វើថ្មី ដោយឈប់រាប់បញ្ចូលនិស្សិតទើបបញ្ចប់ការសិក្សា និងផ្តើមចូលប្រលូកក្នុងទីផ្សារការងារ។ នៅខែមុន មាននិស្សិតជាង១១លាន៨សែននាក់ដែលទើបបានទទួលសញ្ញាប័ត្របញ្ចប់ការសិក្សា កំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ។ ប៉ុន្តែតួលេខផ្តល់ដោយការិយាល័យស្ថិតិចិនថ្ងៃនេះ គ្មានលក្ខណៈពេញលេញឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញតថភាពពិតនៃទីផ្សារការងារទេ ព្រោះជាការរាប់ចំនួនយុវជនអត់ការងារធ្វើតែនៅក្នុងទីក្រុងធំៗប៉ុណ្ណោះ។ ពលកររាប់លាននាក់នៅតំបន់ជនបទដែលងាយរងគ្រោះបំផុតនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដើរថយល្បឿន មិនបានយកមកបញ្ចូលក្នុងស្ថិតិទេ។ មួយឆ្នាំកន្លះក្រោយការបិទបញ្ចប់វិធានការកូវីដ សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចចិននៅតែគ្មានសន្ទុះ និងភាពស្វាហាប់ដូចការសង្ឃឹម។ បើតាមរបាយការណ៍ចេញផ្សាយកាលពីដើមសប្តាហ៍ សន្ទទស្សន៍សេដ្ឋកិច្ចនៅត្រីមាសទីពីរ២០២៤ បន្តអាប់អួរខ្លាំងដដែល។ បន្ថែមពីលើវិបត្តិអលចទ្រព្យដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមិនធ្លាប់ប្រទះ ចិនមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចទាបជាងការព្យាករ ហើយការចាយវាយក្នុងស្រុកនៅខ្សោយខ្លាំង អត្រាយុវជនអត់ការងារធ្វើនៅតែខ្ពស់។ ចំណែកទំនាក់ទំនងភូមិសាស្ត្រនយោបាយក៏មិនប្រសើរ ភាពតានតឹងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប កំពុងគំរាមកំហែងលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មនាំចេញចិនទៀត៕	ដោយ៖អៀង សុខម៉ិញ
អត្ថបទទាក់ទង Messi សម្រេចចិត្តបន្តនៅ Barca ព្រោះមិនចង់ឡើងតុលាការតទល់ក្លិបដែលខ្លួនស្រឡាញ់ អ្នកគាំទ្រ Stuttgart នាំគ្នារៃអង្គាសប្រាក់ឲ្យបាន១ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីទិញ Messi ពី Barca Messi ដែលប្រកបអាជីពជាមួយក្លិបរហស្សនាមអ្នកមានបុណ្យ២០ឆ្នាំ បានដាក់សំណើផ្ទេរចេញកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ដែលធ្វើឲ្យកក្រើកពិភពកីឡាបាល់ទាត់។ ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន វ័យ៣៣ឆ្នាំ បានផ្ញើសារទៅកាន់ក្លិប ឲ្យជួយសម្រួលកិច្ចសន្យាដែលនៅសល់ ដែលអាចអនុញ្ញាតឲ្យរូបគេអាចចាកចេញពីក្លិបដោយគ្មានបញ្ហា ដោយសម្អាងលើចំណុចមួយក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអនុញ្ញាតឲ្យ Messi ចាកចេញបាននៅខែមិថុនា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ Barca បានបដិសេធការស្នើនេះ ដោយលើកហេតុផលថា ខែមិថុនាកន្លងផុតទៅហើយ បើទោះបីជាលីគអេស្ប៉ាញត្រូវពន្យារពេលប្រកួតដោយសារ COVID-19 ក៏ដោយ។ ក្លិបថែមទាំងបញ្ជាក់ពីការបង់ថ្លៃផ្ដាច់កិច្ចសន្យាចំនួន៨២៣លានដុល្លារទៀតផងសម្រាប់ក្រុមណាដែលចង់បាន Messi ទៅរួមក្រុម។ បន្ទាប់ពីក្លិប Barca លើកឡើងបែបនេះ Messi ក៏បានប្តូរចិត្តបន្តស្នាក់នៅជាមួយក្រុមរហូតចប់កិច្ចសន្យានៅរដូវកាលក្រោយ បើទោះរូបគេមានជម្រើសចុងក្រោយ គឺឡើងតុលាការដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកិច្ចសន្យាក៏ដោយត។ ម្ចាស់ពាន Ballon dOr ៦ សម័យកាល អះអាងថាខ្លួនមិនជ្រើសរើសផ្លូវនេះដើម្បីដោះស្រាយជាមួយក្លិបដែលខ្លួនស្រឡាញ់ឡើយ។ នេះជាលើកដំបូងហើយដែល Messi ចូលរួមហ្វឹកហាត់ជាមួយក្រុមវិញ ចាប់តាំងពីការមកដល់របស់អ្នកចាត់ការថ្មីលោក Ronald Koeman។ ខ្សែបម្រើ និងប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន ក៏ត្រូវបានឃើញហ្វឹកហាត់ជាមួយ Philippe Coutinho ដែលទើបត្រឡប់ពីការខ្ចីជើងពី Bayern Munich ផងដែរ។ Barcelona នឹងចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការ La Liga រដូវកាលថ្មី ២០២០-២១ របស់ខ្លួនទល់នឹង Villarreal នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា៕	Lionel Messi បានត្រឡប់ចូលហ្វឹកហាត់ជាមួយក្រុម Barcelona វិញហើយ ក្រោយការប៉ុនប៉ងចាកចេញពីក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញមួយនេះត្រូវបរាជ័យ។ ក្លិប Barca បានបង្ហាញរូបភាព និងវីដេអូសកម្មភាពហ្វឹកហាត់របស់ Messi ជាលើកដំបូង ក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា។
នាការប្រណាំងនៅទីលានទី៦ ក្នុងរដូវកាលឆ្នាំ ២០២១ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា Perez បានសម្រេចទីមុនគេដោយប្រើថេរវេលា ២ម៉ោង ១៣នាទី និង៣៦វិនាទី តាមពីក្រោយដោយ Sebastian Vettel របស់ក្រុម Aston Martin និង Pierre Gasly ដែលបើកឲ្យក្រុម AlphaTauri-Honda។ នេះជាការទទួលបានជ័យជម្នះលើកដំបូងរបស់អ្នកប្រណាំងសញ្ជាតិម៉ិកស៊ិកនៅរដូវកាលនេះក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រណាំង៦លើក។ តាមរយៈជ័យជម្នះបានជួយ Perez ឡើងទៅកាន់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ក្នុងតារាង F1 ដោយតាមពីក្រោយ Hamilton ចំនួន៣២ពិន្ទុ និង Max Verstappen របស់ក្រុម Red Bull ដែលកំពុងឈរកំពូលតារាងចំនួន៣៦ពិន្ទុ។ Verstappen រកបាន១០៥ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយអ្នកប្រណាំងអង់គ្លេស Hamilton ដែលមាន១០១ពិន្ទុ និង Perez មាន៦៩ពិន្ទុ។ សម្រាប់ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯក Hamilton ដែលភ្លាត់ស្នៀតមិនទទួលបានពិន្ទុនៅការប្រណាំង២លើកចុងក្រោយ បានធ្វើឱ្យក្រុម Mercedes ត្រូវមានគម្លាតពិន្ទុពីក្រុម Red Bull ចំនួន២៦ពិន្ទុ សម្រាប់ផ្នែកគ្រឿងម៉ាស៊ីន។ ឆ្លងកាត់ការប្រណាំង៦លើក Red Bull រកបានពិន្ទុសរុប១៧៤ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយ Mercedes ដែលមាន១៤៨ពិន្ទុ និង Ferrari មាន៩៤ពិន្ទុ។ ការប្រណាំងនៅទីលានទី នឹងធ្វើឡើងនៅប្រទេសបារាំង ក្នុងកម្មវិធី Emirates Grand Prix De France ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១៕	Sergio Perez ដែលបើកបរឲ្យក្រុម Red Bull ឈ្នះការប្រណាំង Formula One ក្នុងកម្មវិធី Azerbaijan Grand Prix ប្រទេសអាស៊ែបៃហ្សង់។ ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯក Lewis Hamilton បញ្ចប់ទៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី១៥ ដែលធ្វើឱ្យ Mercedes តាមពីក្រោយ Red Bull ផ្នែកគ្រឿងម៉ាស៊ីនចំនួន២៦ពិន្ទុ។
ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាអាល្លឺម៉ង់ កំពុងធ្វើឡើងហើយនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ដោយមិនមានវត្តមានលោកស្រី អែនជែឡា មឺហ្គែល ឡើយ។ លោកស្រី មឺហ្គែល ដែលអង្គុយកៅអីអធិការបតី១៦ឆ្នាំមកហើយ សម្រេចចិត្តមិនបន្តឈរឈ្មោះទៀតឡើយ។ អ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជាង៦០លាននាក់ នឹងសម្រេចបេក្ខភាពបន្តវេនពីលោកស្រី មឺហ្គែល ។ លោកស្រី មឺហ្គែល ជ្រើសរើសលោក អាមីន ឡាស្ហេត (Armin Laschet) ជាអ្នកបន្តវេន ប៉ុន្តែសម្ព័ន្ធភាពកាន់អំណាចសហភាពគ្រីស្ទៀនប្រជាធិបតេយ្យ និងសហភាពគ្រីស្ទៀនសង្គម (CDU/CSU) ដែលកាន់កាប់សំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភា ទំនងជាមិនអាចប្រមូលសំឡេងបានច្រើនឡើយ ហើយទំនងចាញ់ការបោះឆ្នោតលើកនេះទៀត។ លោក ឡាស្ហេត ផ្ទាល់ ក៏មិនសូវមានប្រជាប្រិយភាពដែរក្នុងចំណោមអ្នកបោះឆ្នោត។ ក្នុងការស្ទង់មតិកន្លងមក លោក អូឡាហ្វ ស្ហូល (Olaf Scholz) បេក្ខជនអធិការបតីរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យសង្គម (SDP) ទទួលបានការគាំទ្រច្រើន។ បក្ស SDP មានសំឡេងលំដាប់ទីពីរក្នុងសភាអាល្លឺម៉ង់បច្ចុប្បន្ន។ ការស្ទង់មតិកន្លងកន្លងមកក៏បង្ហាញពីការកើនឡើងកៅអីក្នុងសភាដែលមាន៧០៩អាសនៈ។ ដូចបណ្ដាប្រទេសសភានិយមផ្សេងទៀត បក្សដែលអាចប្រមូលសំឡេងចាប់ពី៥០ភាគរយអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបាន។ ប៉ុន្តែគេមិនរំពឹងថា សម្ព័ន្ធភាព CDU/CSU ឬបក្ស SDP អាចធ្វើបែបនេះបានឡើយ។ ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ មានលទ្ធភាពខ្ពស់ជាងគេ។ បក្សបៃតង និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរី (FDP) នឹងក្លាយជាមុខសញ្ញារបស់បក្សធំៗក្នុងការចរចាដើម្បីឈានទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ៕	ប្រជាជនអាល្លឺម៉ង់ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា នាំគ្នាទៅបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាថ្មី។ នេះជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល១៦ឆ្នាំដែលការបោះឆ្នោតគ្មានវត្តមានអធិការបតី អែនជែឡា មឺហ្គែល ។ គ្មានវត្តមាន ក៏ព្រោះតែលោកស្រី មឺហ្គែល លែងឈរឈ្មោះទៀតហើយក្រោយដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ជាច្រើនឆ្នាំ។ ការដកខ្លួនរបស់លោកស្រី ទំនងជាប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សន្លឹកឆ្នោតរបស់បក្សកាន់អំណាច ស្របពេលអ្នកបន្តវេនពីលោកស្រី មិនសូវមានប្រជាប្រិយភាព ហើយគូប្រជែងហាក់មានសំឡេងគាំទ្រច្រើន។
រាល់ស្នាដៃរបស់លោកដែលបានបង្កើតឡើងអស់រយៈពេល១០ឆ្នាំមកហើយនោះ អាចសមល្មមនឹងឲ្យលោកបើកជាសាលតាំងពិព័រណ៍ និងមន្ទីរកែច្នៃសំរាម នៅខេត្តសៀមរាបនៅថ្ងៃអនាគត។ នេះជាគម្រោងដែលលោក កំពុងតែរៀបចំជាបណ្តើរៗហើយ។ ជាប់ជាយុវជនអាស៊ានផ្នែកបរិស្ថានកាលពីខែតុលាកន្លងទៅ លោក មុនីស៊ីឡុង បានអះអាងថា គម្រោងបង្កើតមន្ទីរតាំងពិព័រណ៍ និងមន្ទីរកែច្នៃសំរាមនេះ លោកកំពុងតែស្វែងរកដៃគូជំនួយ និងអ្នកឧបត្ថម្ភ ដើម្បីឲ្យឆាប់លេចចេញជារូបរាងឲ្យបានឆាប់ៗនៅថ្ងៃខាងមុខ សម្រាប់បង្ហាញទៅឲ្យពិភពលោកបានឃើញ និងបង្ហាញទៅសាធារណជនឲ្យចេះគិតគូរពីការទុកដាក់សំរាមឲ្យត្រឹមត្រូវ ។ ជាពិសេសការយល់ដឹងពីគុណតម្លៃនៃសំណល់ដែលគេបោះចោល ដែលអាចយកមកច្នៃធ្វើជាវត្ថុប្រើប្រាស់ផ្សេងៗបាន។ លោក ស៊ីឡុង ជ្រើសរើសខេត្តសៀមរាបធ្វើជាកន្លែងតាំងបង្ហាញវត្ថុ និងរូបសត្វ ដែលច្នៃពីសំរាមនោះ ដោយសារលោកជាអ្នកខេត្តសៀមរាបស្រាប់ផង ដូច្នេះការបង្កើតសាលតាំងពិព័រណ៍នេះ នឹងជួយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឲ្យមកទស្សនាខេត្តប្រាង្គប្រាសាទមួយនេះ។ មានលំនៅដ្ឋានក្នុងភូមិមណ្ឌល៣ ខេត្តសៀមរាប លោក មុនីស៊ីឡុង តែងតែប្រមូលសំរាមដែលជាកាកសំណល់ផ្ទះបាយ កាកអំពៅ សំបកខ្យង ខ្ចៅ ស្លឹកឈើ ស្រកាត្រី ជាពិសេសសំរាមប្លាស្ទិក មកច្នៃជាវត្ថុមានតម្លៃ។ រូបចាប៉ីដងវែង ដែលលោក រៀម មុនីស៊ីឡុង ច្នៃពីសំរាមប្លាស្ទិក សម្រាប់បង្ហាញឲ្យសាធារណជនបានទស្សនានៅខេត្តសៀមរាប «នៅថ្ងៃខាងមុខ ខ្ញុំនឹងបង្កើតអ្វីដែលថ្មីៗទៀត ដើម្បីឲ្យសង្គមគេបានឃើញ ហើយនឹងជួយលើកកម្ពស់លើកិច្ចការងារមួយហ្នឹង។ ខ្ញុំមានគម្រោងបង្កើតសាលតាំងពិព័រណ៍ និងមន្ទីរកែច្នៃសំរាមធ្វើជាវត្ថុផ្សេងៗ។ យើងនឹងបង្កើតជាទីតាំងបង្រៀនពីរបៀបកែច្នៃសំរាម មានទីតាំងបង្ហាញរូបគំនូរ និងមានសាលសិក្ខាសាលាផងដែរ។ យើងនឹងមានគម្រោងលក់សំបុត្រ សម្រាប់ភ្ញៀវអន្តរជាតិដែលចង់ចូលទស្សនា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក មុនីស៊ីឡុង ដែលមានមហិច្ឆតាចង់ឲ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយផ្តល់តម្លៃឲ្យសំរាម និងស្វែងយល់ពីសំរាមណាដែលអាចច្នៃឡើងវិញ ដើម្បីធ្វើជារបស់ប្រើប្រាស់។ ជាពិសេសចូលរួមកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សំរាមប្លាស្ទិក ដែលជួយឲ្យបរិស្ថានល្អប្រកបដោយផាសុកភាព។ ការទុកដាក់សំរាមឲ្យរៀបរយ និងចាត់ទុកសំរាមជាដុំមាស នោះនឹងបង្ហាញពីអត្តចរិតល្អ និងទីក្រុងមានសោភ័ណភាព «បើសិនជាបុគ្គលម្នាក់ៗចាត់ទុកសំរាមប្រៀបដូចជាដុំមាស ដោយមិនបោះចោលពាសវាសពាសកាល និងទុកដាក់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវនោះ វានឹងបង្ហាញពីអត្តចរិតរបស់យើង និងបង្ហាញពីសោភ័ណភាពទីក្រុងដែលស្រស់ស្អាត»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់លោក មុនីស៊ីឡុង ដែលសព្វថ្ងៃថ្វីដៃរបស់លោកមួយចំនួន កំពុងតែមានការទទួលស្គាល់ពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងក្រសួងបរិស្ថាន។ រូបសត្វតោ ដែលលោក រៀម មុនីស៊ីឡុង បានច្នៃពីកាកអំពៅ សំរាមផ្ទះបាយ និងដបប្លាស្ទិក យកទៅតាំងបង្ហាញនៅពិព័រណ៍នៅរាជធានីភ្នំពេញ មុននឹងលោកមានក្តីស្រមៃបង្កើតជាសាលតាំងពិព័រណ៍រាល់ស្នាដៃរបស់លោកនេះឡើង លោកក៏ធ្លាប់បោះបង់ចោលនូវអាជីពមួយនេះដែរ កាលអំឡុងឆ្នាំ២០១៣-២០១៤ ដោយសារកត្តាជីវភាព ស្របពេលដែលគ្មានអ្នកឲ្យតម្លៃ និងគ្មានទីផ្សារ។ ប៉ុន្តែ៣ខែក្រោយមក លោកបានចាប់ផ្តើមឡើងវិញ ដោយគិតថាការងារនេះពិតជាមានសារសំខាន់សម្រាប់សង្គម និងបរិស្ថាន។ បច្ចុប្បន្នសា្នដៃរបស់លោក តែងតែមានវត្តមាននៅក្នុងពិធីតាំងពិព័រណ៍ធំៗនានា ជាពិសេសតាមបណ្តាភោជនីយដ្ឋាន និងក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនក៏បានជាវទិញនូវស្នាដៃរបស់លោកយកទៅតាំងបង្ហាញផងដែរ។ ស្នាដៃដែលលោក ស៊ីឡុង បានច្នៃសំរាម បង្កើតជារូបរាងបែបសិល្បៈនោះ មានដូចជាចាប៉ីដងវែង នាងមច្ឆា ស្តេចសមុទ្រ និងរូបសត្វផ្សេងៗ។ ភាគច្រើនស្នាដៃរបស់លោកត្រូវបានដាក់តាំងនៅពិព័រណ៍ផ្សេងៗ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕ អត្ថបទទាក់ទង ស្តេចសមុទ្រនិងទេពមច្ឆា បង្ហាញខ្លួននៅបុណ្យសមុទ្រ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីបញ្ហាប្លាស្ទិក លោក រៀម មុនីស៊ីឡុង ច្នៃកាកអំពៅ ដើមឈូក ស្រកាត្រី..ដំឡើងជារូបនាងមច្ឆានិងស្ដេចសមុទ្រ ដោយសារធ្លាប់ពុលសំរាម លោក ស៊ីឡុង យកសំរាមប្លាស្ទិកទៅច្នៃបែបសិល្បៈ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ វិចិត្រករសំរាម រៀម មុនីស៊ីឡុង យកដប៦០០០ និងទុយោ១៦០០០ ច្នៃជាចាប៉ីដងវែង លោក រៀម មុនីស៊ីឡុង ច្នៃកាកសំណល់ផ្ទះបាយជារូបសិល្បៈប្រាប់សារឱ្យយុវជនស្គាល់ពីតម្លៃសំរាម លោក រៀម មុនីស៊ីឡុង ជាមួយនឹងចាប៉ីដងវែងដែលខ្លួនបានច្នៃពីសំរាមប្លាស្ទិក លោក រៀម មុនីស៊ីឡុង ដែលច្នៃសំរាមបា្លស្ទិក កាកសំពៅ ដើមឈូក ស្រកាត្រី សំបកងាវ សំបងពងទា ធ្វើជារូបនាងមច្ឆា និងសេ្តចសមុទ្រ លោក រៀម មុនីស៊ីឡុង ដែលយកសំរាមប្លាស្ទិកធ្វើជារូបសត្វផ្សេងៗ	ភ្នំពេញ៖ លោក រៀម មុនីស៊ីឡុង ដែលគេនិយមស្គាល់ថា ជាសិល្បករសូនរូប គូររូប និងឆ្លាក់រូប គ្រោងបង្កើតសាលតាំងពិព័រណ៍វត្ថុប្រើប្រាស់ និងរូបសត្វដែលច្នៃពីសំរាមផ្ទះបាយ និងប្លាស្ទិក។ គម្រោងបង្កើតសាលពិព័រណ៍នេះ គឺលោក ស៊ីឡុង ចង់ជំរុញឱ្យពលរដ្ឋយល់ដឹងពីបញ្ហាសំរាម ជាពិសេសកាកសំណល់ប្លាស្ទិក។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ លោក សម្យ កំសាន្ត នាយករងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ទទួលបន្ទុកសាលារៀនជំនាន់ថ្មី លើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការបន្ថែមមុខវិជ្ជាធ្វើនំយ៉ាងដូច្នេះ៖«បើនិយាយពីមុខរបរ ឬអាជីពអ្វីមួយ សុទ្ធតែយុវជនត្រូវការស្វែងយល់។ ហើយមុខវិជ្ជាធ្វើនំនេះ ជាមុខវិជ្ជាមួយដែលយុវជនត្រូវដឹង។ យើងមិនអាចឱ្យយុវជនទាំងអស់ គិតដូចគ្នាទាំងអស់នោះទេ»។ ការបង្រៀនធ្វើនំនេះ មិនសំដៅសម្រាប់សិស្សគ្រប់រូបនោះទេ ពោលផ្ដល់អាទិភាពដល់សិស្សដែលស្ម័គ្រចិត្ត ស្រឡាញ់ចូលចិត្ត និងចង់រៀនតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែការរៀនមិនមែនរៀនលេងៗនោះទេ។ ថ្នាក់បង្រៀនធ្វើនំនេះ សិស្សអាចរៀនផង និងអាចអនុវត្តផង ដោយមានលោកគ្រូបង្រៀនផ្ទាល់ពីមួយដំណាក់កាលទៅមួយដំណាក់។ នំដែលធ្វើរួច សិស្សអាចយកញាំ និងជូនលោកគ្រូអ្នកគ្រូ។ បើតាមលោក សម្យ កំសាន្ត បច្ចុប្បន្ននំទាំងនេះ មិនទាន់ដាក់លក់នោះទេ ប៉ុន្តែនាពេលខាងមុខ សាលានឹងគ្រោងដាក់លក់ផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក សម្យ កំសាន្ត នឹងអភិវឌ្ឍន៍គុណភាពសាលាជំនាន់ថ្មី ចាយពេលជិត១០ឆ្នាំ ទើបសាលារៀនជំនាន់ថ្មី ត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីតម្លៃ និងគុណភាព រូបភាពពីសាលារៀនជំនាន់ថ្មី រូបភាពពីសាលារៀនជំនាន់ថ្មី រូបភាពពីសាលារៀនជំនាន់ថ្មី រូបភាពពីសាលារៀនជំនាន់ថ្មី	ភ្នំពេញ៖ ថ្មីៗនេះ សាលារៀនជំនាន់ថ្មី នៃវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ បានបង្កើតក្លឹបបង្រៀនធ្វើនំដល់សិស្សថ្នាក់ទី៧,៨,១០ និង១១ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានជំនាញបន្ថែមក្នុងមុខវិជ្ជាបំណិនជីវិត។ ជំនាញថ្មីនេះ ជាជំនាញមួយដែលឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារនាពេលបច្ចុប្បន្នផងដែរ។
សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្រ្តីថ្មី ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងស្បថចូលកាន់តំណែង នៅពីមុខមហាក្សត្រនៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ។ ខណៈថ្ងៃរដ្ឋាភិបាលថ្មីចាប់ផ្តើមការងារកាន់តែខិតមកដល់ លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នាយករដ្ឋមន្រ្តីផុតអាណត្តិ បានប្រកាសបង្ហាញវត្តមានលើកចុងក្រោយនៅវិមានរដ្ឋាភិបាល នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា។ មុនចាកចេញពីវិមានរដ្ឋាភិបាល លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថា ថៃ នឹងមានសន្តិភាព។ បន្ថែមពីនេះ លោកប្រាយុទ្ធ ក៏បានផ្លាស់ប្តូរទៅជិះរថយន្តឯកជនរបស់លោក ជំនួសឱ្យរថយន្តរដ្ឋផង។ ស្របគ្នានេះ លោក Prawit Wongsuwan ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃបណ្តោះអាសន្ន ក៏បានប្រកាសថាលោកនឹងលាលែងតំណែងជាតំណាងរាស្រ្ត រួមទាំងឈប់ពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយថៃ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Prawit នៅតែបន្តជាមេដឹកនាំបក្ស Phalang Pracharath ដដែល។ ចំណែក លោក Chonlanan Srikaew ក៏បានប្រកាសលាលែងពីតំណែងជាមេដឹកនាំបក្សភឿថៃផងដែរ ដោយសារ បក្សរបស់លោករួមគ្នាជាមួយបក្សនយោបាយគាំទ្រដោយយោធា។ យ៉ាងណាមិញ លោក Chonlanan អាចនៅតែរដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាល ក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកសេដ្ឋា។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai Enquirer លោកសេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មី ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងដាក់ស្នើបញ្ជីសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្រ្តីនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ដើម្បីទទួលបានការតែងតាំងពីមហាក្សត្រ៕	លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នាយករដ្ឋមន្រ្តីផុតអាណត្តិថៃ បានអះអាងថា ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ជាថ្ងៃចុងក្រោយ ដែលលោកបង្ហាញវត្តមាននៅវិមានរដ្ឋាភិបាល ហើយលោកសង្ឃឹមថា ថៃនឹងមានសន្តិភាព។ ស្របគ្នានេះ លោក Prawit Wongsuwan ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃបានប្រកាសផងដែរថា លោកនឹងលាលែងពីសមាជិកសភា ហើយឈប់ពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយ។
សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាវីដេអូសម្ភាសរវាងកញ្ញា ហេង ស្រីលីននិងកញ្ញា ត្រូ បូរី សមាជិកក្រុម E-Robot ដូចតទៅ៖ ស្ថិតក្នុងមហាស្រពពិព័រណ៍វិទ្យាសាស្រ្តប្រចាំឆ្នាំលើកទី១៧ នៅឆ្នាំ២០២៣ ដែលធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ដែលមានការចូលរួមពីសំណាក់អ្នកបង្កើតរបបគំហើញថ្មីៗជាច្រើន សម្រាប់ដាក់បង្ហាញ ដោយមានជាង ២០០ស្តង់។ ក្នុងនោះ ក្រុមផលិតរ៉ូបូត ដែលមានឈ្មោះថា E-Robot បានដាក់តាំងបង្ហាញពីការបង្កើតថ្មីរបស់ខ្លួនផង ដូចជា កូនឡានបញ្ជាផលិតដោយសមាជិកក្រុម និងកូនឡានដែលសិស្សតាមបណ្តាខេត្តផលិតបាន។ ក្នុងនាមជាសមាជិកក្រុម E-Robot កញ្ញា ត្រូ បូរី ទទួលបានបទពិសោធជាច្រើន បន្ទាប់ពីធ្វើការអស់រយៈពេលជាង២ឆ្នាំមកនេះ។ ជាយុវតីស្ម័គ្រចិត្ត បូរី និងសមាជិកផ្សេងទៀត បានចូលរួមចែករំលែកការផលិតរ៉ូបូត នៅតាមវិទ្យាល័យ ក្នុងខេត្តនានា។ ការសម្រេចចូលរៀនដំបូង គ្រួសាររបស់ បូរី ហាក់មិនសូវពេញចិត្តនឹងកញ្ញានោះទេ ប៉ុន្តែហេតុតែស្រឡាញ់ និស្សិតស្រីមកពីខេត្តតាកែវរូបនេះ ព្យាយាមបកស្រាយជាច្រើនហេតុផល រហូតគ្រួសារពេញចិត្ត ។ ដោយឡែក ការសិក្សាជាមួយ E-Robot បានខិតខំស្រាវជ្រាវជាច្រើនតាមរយៈការសសេរកូដក្នុងកុំព្យូទ័រ សម្រាប់ផលិតកូនឡានបញ្ជា និងរ៉ូបូតផ្សេងទៀត។ និស្សិតវិទ្យាសាស្រ្តកុំព្យូទ័រ រូបនេះ លើកឡើងថា អំឡុងពេលរៀនជាមួយ E-Robot កញ្ញានិងសមាជិកក្រុម បានចុះចែករំលែកតាមខេត្ត។ ទន្ទឹមនឹងនោះ សមាជិកក្រុម មិនត្រឹមតែទទួលបានចំណេះដឹងប៉ុណ្ណោះនោះទេ ប៉ុន្តែ E-Robot បានចែករំលែកការសិក្សាពីរ៉ូបូតនេះ ដល់បណ្តាខេត្តដាច់ស្រយាល ដែលមិនទាន់ទទួលបានពីការរៀនពីបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះ។ «អំឡុងពេលខ្ញុំចូលមកក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា ឃើញថាអត់សូវមានស្រី្តៗនោះទេ។ ខ្ញុំចង់បំបែកផ្នត់គំនិតមួយ ដែលគិតថាជំនាញហ្នឹងសម្រាប់តែបុរសទេ។ ខ្ញុំចង់ជម្នះ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់ឃើញថា ស្រី្តអាចធ្វើបាន ផ្តល់ជាសមិទ្ធផលឱ្យពួកគាត់ឃើញ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់ កញ្ញា ត្រូ បូរី។ E-Robot បានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១៨ សម្រាប់ផ្តល់ឱកាសដល់យុវជនចូលរួមក្នុងការងារស្ម័គ្រចិត្ត ទាក់ទងនឹងបច្ចេកវិទ្យា។ ជាមួយគ្នានេះ E-Robot បានបង្រៀនពីការបង្កើតថ្មី អំពី Web, Mobile និង Robot ជាដើម។ បច្ចុប្បន្ន E-Robot មានសមាជិកសរុប ៥៦នាក់ ក្នុងនោះស្រី្តមានចំនួន ២៦នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ កញ្ញា ត្រូ បូរី គឺជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ នៃសកលវិទ្យាល័យ ភូមិន្ទភ្នំពេញ។ បូរី បានចាប់យកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្តកុំព្យូទ័រ ដោយសារការស្រឡាញ់ខាងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា លើសពីនេះ កញ្ញាមើលឃើញពីការចូលរួមរបស់នារីក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យានៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ យុវតីវ័យ២១ឆ្នាំរូបនេះ ចង់ឱ្យនារីខ្មែរ ផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិត ដោយជម្នះពាក្យថា ស្រី្តក៏អាចផលិតរ៉ូបូតបានដូចបុរសដែរ។
ភ្នំពេញ ៖ កម្មវិធី «ពិដោរអ្នកភូមិឆ្លាតវៃ» ប្រើប្រព័ន្ធ IVR និង Facebook catbot បានដាក់ឱ្យដំណើរការ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការប្រើប្រាស់សេវាសាធារណៈរបស់ពលរដ្ឋ ទាក់ទងនឹងសេវាច្រកចេញចូលតែមួយ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង នៅថ្ងៃទី ២២ ខែមេសា។ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ជាខេត្តគោលដៅទី៣ បន្ទាប់ពីខេត្តបាត់ និងបន្ទាយមានជ័យ។ «ពិដោរអ្នកភូមិឆ្លាតវៃ» ជាកម្មវិធីដែលប្រត្តិបតិការ តាមប្រព័ន្ធ IVR ( សារជាសំឡេង) និង Facebook catbot ( ការឆ្លើយតបសារ) អាចឱ្យពលរដ្ឋតាមខេត្តមួយចំនួន ងាយស្រួលទទួលបានព័ត៌មាន និងសេវាកម្មសាធារណៈរបស់រដ្ឋ (សេវាការិយាល័យច្រកចេញចូកតែមួយ)។ កម្មវិធីនេះ ស្ថិតក្នុងគម្រោងរបស់ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (USAID) ដើម្បីដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នូវឧបករណ៍អនឡាញ ដើម្បីផ្សាភ្ជាប់ពលរដ្ឋ និងសេវាសាធារណៈ ។ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (USAID) ដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នូវឧបករណ៍អនឡាញ ដើម្បីផ្សាភ្ជាប់ពលរដ្ឋ និងសេវាសាធារណៈក្រុងនៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បន្ទាប់ពីបានដាក់ដំណើរការដោយជោគជ័យ នៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបងឆ្នាំ២០១៩ និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យឆ្នាំ ២០២០កន្លងមក។ បើតាម កញ្ញា កិន រីដារស្មី ជាប្រធានជាន់ខ្ពស់ផ្នែកផ្សព្វផ្សាយ និងបណ្តាញ នៃគម្រោង OW4C «ពិដោរអ្នកភូមិឆ្លាតវៃ» ជាកម្មវិធីបច្ចេកវិទ្យា សម្រាប់ប្រើក្នុងគម្រោងរយៈពេល ៣ឆ្នាំរបស់ជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិច ដោយអនុវត្តនលើគោលដៅចំនួន ៤គឺរួមមាន ខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ កំពង់ឆ្នាំង និង ប៉ោយបែត។ កញ្ញបានបន្តថា ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងជាគោលដៅទី៣ ដែលក្រុមការងារបានដំណើរការកម្មវិធីនេះ រីឯគោលដៅចុងក្រោយបង្អស់ គឺនៅប៉ោយប៉ែត។ កម្មវិធី IVR និង Facebook chatbot អាចបង្កភាពងាយស្រួល សម្រាប់ពលរដ្ឋស្វែងរក ព័ត៌មានទាក់ទង ឯកសារនានាដែលពាក់ព័ន្ធ និងតម្លៃសេវាសាធារណៈទាំងនោះជាមុន មុននឹងពួកគេទៅទទួលសេវាដោយផ្ទាល់ពីមន្ត្រីជំនាញ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត កម្មវិធីនេះថែមទាំងអាចជួយ ឱ្យពលរដ្ឋដែលចេះ និងមិនចេះអក្សរ បានស្វែងយល់ពីបច្ចេកវិទ្យា សម្រាប់ប្រើ និងសម្រួលដល់ការងាររវាងពួកគេ និងមន្តី្រសាធារណៈ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ពលរដ្ឋអាចផ្តល់យោបល់អំពីគុណភាពសេវាកម្ម ដែលពួកគេបានទទួលនៅការិយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយបានតាមរយៈកម្មវិធីនេះផងដែរ៕ ការរំពឹងទុក របស់គម្រោងគឺឱ្យពលរដ្ឋច្រើនជាង ២៥០០០នាក់ នឹងទទួលបានព័ត៌មាន ព្រមទាំងបានចូលរួម ផ្តល់យោបល់ ស្ថាបនាលើសេវានៅច្រកចេញចូលតែមួយ។ ការយល់ដឹងពីសេវាច្រកចេញចូលតែមួយ នឹងកើនឡើងចំនួន ៥០ភាគរយ។ វេទិការជជែកពិភ្សារវាងពលរដ្ឋ និងច្រកចេញចូលតែមួយ និងជម្រុញឱ្យពលរដ្ឋកាន់តែពេញចិត្តចំពោះ សេវានៅច្រកចេញចូលតែមួយ។ ច្រកចេញចូលតែមួយ និងចាត់វិធានការណ៍កែលម្អសេវា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងយោបល់ស្ថាបនា របស់ពលរដ្ឋ។ នេះជាបញ្ជាក់របស់ កញ្ញា ។ លោក W. Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា បានកត់សម្គាល់ថា «សមត្ថភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការទទួលបានសេវាសាធារណៈសំខាន់ៗ គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលបើកចំហ និងមានគណនេយ្យភាព។ យើងចែករំលែកគោលការណ៍ និងគុណតម្លៃទាំងនេះ ដែលបង្កើតឱ្យមានការជឿទុកចិត្តរវាងពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរ។ ការជឿទុកចិត្តនេះ ក៏នឹងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់សង្គមដែលមានផលិតភាពខ្ពស់ និងរីកចម្រើនផងដែរ»។ កន្លងមកបើតាម លោកស្រី Veena Reddy នាយិកាទីភ្នាក់ងារ USAID ប្រចាំនៅកម្ពុជាមានប្រសាសន៍ថា «ការទទួលបានព័ត៌មានគួរឱ្យទុកចិត្តអំពីសេវាទាំងនេះបានទាន់ពេលវេលានៅការិយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយ នឹងធ្វើឱ្យជីវិតកាន់តែប្រសើរ និងមានគណនេយ្យភាពចំពោះលទ្ធផលសេវាសាធារណៈ»៕	ដោយ៖ ប៉ូ សុភា
តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែមិថុនា អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានចាត់ទុក ការលើកឡើងរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជុំវិញភាពមិនប្រក្រតីនៃការជួលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដល់បក្សនយោបាយពេលឃោសនាបោះឆ្នោតនោះ ថា ជាការមួលបង្កាច់ ដោយខុសពីការពិត។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានបកស្រាយថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯកជនទាំងអស់ អនុវត្តបានត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ គោលការណ៍ និងក្រមសីលធម៌របស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ដែលបានកំណត់ មិនដូចអ្វីដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានលើកឡើងឡើយ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់បក្សកាន់អំណាចដែលចេញក្រោយសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណបក្សប្រឆាំងបន្តិច ប្រតិកម្មយ៉ាងនេះថា៖«អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សូមថ្កោលទោសចំពោះការនិយាយមួលបង្កាច់គ្មានការពិត និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលធ្វើឲ្យមានការភាន់ច្រឡំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដល់សាធារណមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ»។ សូមបញ្ជាក់ថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយសរសើរពីចំណុចល្អប្រសើរមួយចំនួន ទាក់ទងនឹងការកែលម្អលើប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត។ ប៉ុន្តែ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅតែរិះគន់ដដែរថា ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ នាអាណត្តិទី៤នេះ មិនទាន់មានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវនិងសេរីពេញលេញ នោះទេ។ នៅក្នុងនោះ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏បានរិះគន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផងដែរ ថា មិនឯករាជ្យ និងមានការរើសអើងក្នុងការជួលម៉ោងផ្សាយឲ្យគណបក្សនយោបាយ។ គួររម្លឹកផងដែរថា កាលពីថ្ងៃទី ២ ខែមិថុនា សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ពេលឃោសនាបោះឆ្នោតថ្ងៃចុងក្រោយថា គណបក្សប្រជាជន បានទិញម៉ោងទូរទស្សន៍ឯកជនផ្សាយសកម្មភាពឃោសនារបស់សម្តេច ដោយក្នុងមួយនាទី តម្លៃ៣០០ដុល្លារ។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន គណបក្សប្រជាជនបានកុងត្រាជួលម៉ោងជាមួយទូរទស្សន៍ចំនួន៨ប៉ុស្តិ៍៕	ភ្នំពេញ៖ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លើកឡើងផ្ទុយគ្នា ពីដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ នាអាណត្តិទី៤នេះ។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ថ្កោលទោសគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលរិះគន់ពីភាពមិនប្រក្រតីនៃដំណើរការបោះឆ្នោត ដោយសារមានការរើសអើងក្នុងការជួលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ពេលឃោសនាបោះឆ្នោត។
ប្រធានាធិបតីវៀតណាម លោក ង្វៀន សួនហ៊្វុក ថ្លែងទៅកាន់លោក ង្វៀន ហួយ តាំង ថា តួនាទីជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត គឺមានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ក្នុងការលើកកម្ពស់មិត្តភាព និងទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-វៀតណាម។ ការថ្លែងរបស់លោកប្រធានាធិបតី ធ្វើឡើងក្នុងពិធីតែងតាំងលោក ង្វៀន ហួយ តាំង ជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា។ សារព័ត៌មានវៀតណាមផ្លឹស បានស្រង់សម្តីរបស់លោកប្រធានាធិបតី ង្វៀន សួនហ៊្វុក យ៉ាងដូច្នេះថា៖«លោកប្រធានាធិបតី បានជំរុញលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតថ្មី ឲ្យគាំទ្រសហគមន៍វៀតណាមនៅកម្ពុជា ហើយជួយពួកគេ ឲ្យបានធ្វើសមាហណកម្ម និងគោរពតាមច្បាប់កម្ពុជា...»។ លោក ង្វៀន ហួយ តាំង ដែលមានវ័យ៥៩ឆ្នាំ គឺជាអនុប្រធានគណៈកម្មការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម ទទួលបន្ទុកកិច្ចការទំនាក់ទំនងក្រៅប្រទេស។ តាមរយៈប្រវត្តិរូបសង្ខេបរបស់លោកនៅលើគេហទំព័រ bdntw លោក ជាអ្នករៀនជំនាញផ្នែកច្បាប់ ហើយចំពោះភាសាបរទេសវិញ លោក អាចអាចប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរបានក្នុងកម្រិតមធ្យម (កម្រិត D) ហើយអាចប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសបានល្អ (កម្រិត A)។ លោក ង្វៀន ហួយ តាំង ឡើងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា ជំនួសលោក វូ ក្វាង មិញ (Vu Quang Minh)។ លោក វូ ក្វាង មិញ បានធ្វើជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា នៅឆ្នាំ២០១៨ ហើយលោក បានផុតអាណត្តិ កាលពីអំឡុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១៕	លោក ង្វៀន ហួយ តាំង (Nguyen Huy Tang) ត្រូវបានតែងតាំងជាអគ្គរដ្ឋទូតថ្មីរបស់វៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា នៅទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាមឈ្មោះ វៀតណាមផ្លឹស (vietnamplus)។
រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ធម្មជាតិកោះទ្រង់ ដែលមានឆ្នេរខ្សាច់សក្បុស មានទីតាំងស្ថិតនៅកណ្តាលទន្លេមេគង្គ ទល់មុខទីរួមខេត្តក្រចេះទិសខាងលិចប្រមាណ ១គីឡូម៉ែត្រ។ កោះទ្រង់ ជាកោះមួយដែលមានឆ្នេរខ្សាច់សក្បុស អមទៅដោយទឹកទន្លេថ្លាឆ្វង់ និងមានប្រវែងកោះរហូតដល់ ៤.៥គីឡូម៉ែត្រ។ «កោះទ្រង់ក៏ជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិមួយដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ អន្តរជាតិបានយ៉ាងច្រើនផងដែរក្នុងខេត្តក្រចេះ»។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងរបស់លោក ចាន់ សុគន្ធី ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តក្រចេះ។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រចេះ៖កោះទ្រង់សហគមន៍ទេសចរណ៍ធម្មជាតិទល់មុខក្រុងក្រចេះ នកទេសចរណ៍ដែលទៅ លេងកម្សាន្តនៅសហគមន៍ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកោះទ្រង់ អាចជួលកង់ រទេះគោ ឬរទេះសេះ ជិះកម្សាន្តជុំវិញសហគមន៍។ កោះដែលស្ថិតនៅកណ្តាលទន្លេមេគង្គនៃក្នុងខេត្តក្រចេះមួយនេះ បានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ដោយសារសម្រស់នៃឆ្នេរខ្សាច់សក្បុស វែងអន្លាយ អមជាមួយទឹងទន្លេមេគង្គថ្លាឆ្វង់។ ពេលទៅដល់កោះទ្រង់ ទេសចរអាចជ្រើសរើសមធ្យោបាយដំណើរកម្សាន្តនៅតាមសហគមន៍ តាមរយៈការជួលកង់ជិះ អាចជិះរទេៈគោ ឬរទេះសេះ ។ ភ្ញៀវទេសចរដែលទៅកម្សាន្តនៅទីនោះ អាចបោះតង់នៅលើឆ្នេរខ្សាច់ ជិះទូកកៃយ៉ាក់ ងូតទឹកលេងកម្សាន្ត ជាពិសេសនៅចន្លោះម៉ោង ៤ទៅម៉ោង៥ ល្ងាច នៅពេលថ្ងៃលិចកាន់តែត្រជាក់ ពីព្រោះថ្ងៃលិច នៅទិសខាងលិច ហើយកោះទ្រង់បែរមុខទៅទិសខាងកើត វាប្រៀបដូចជាឆ័ត្រដែលបាំងកម្ដៅព្រះអាទិត្យមិនឲ្យជះមកកាន់កោះទ្រង់មួយនេះ។ នេះបើតាមការបន្ថែមរបស់លោកប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តក្រចេះ។ បើតាមការរៀបរាប់របស់លោក ចាន់ សុគន្ធី កោះទ្រង់ដែលស្ថិតក្នុងសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍កោះទ្រង់ បានបង្កើតឡើងក្នុងខែ ឧសភា ឆ្នាំ២០០៨ អាចទទួលបានភ្ញៀវទេសចរមិនក្រោម ២០០០នាក់ទេ នៅក្នុងរដូវចូលឆ្នាំខ្មែរ៕ សម្រាប់ព័ត៌មានទេសចរណ៍ កសិកម្ម និងអាជីវកម្មពីតាមបណ្តារាជធានីខេត្ត សូមចូលទៅកាន់ www.thmeythmey25.com	ដោយ៖ ជឿន ស្រីណយ
លោក Patrick Murphy បានលើកឡើងថា ការបញ្ចេញមតិលើបញ្ហាបរិស្ថាន ជារឿងដែលត្រូវលើកទឹកចិត្ត ដោយមិនត្រូវមានការគំរាមកំហែងទេ។ ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា បានស្រង់សម្តីឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក ដែលបានជួបពិភាក្សាជាមួយសម្ដេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ មកសរសេរលើហ្វេសប៊ុកជាភាសាអង់គ្លេស និងខ្មែរ យ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែង(សកម្មជនបរិស្ថាន)។ សេរីភាពបញ្ចេញមតិ គឺជាសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន ដែលមានចែងនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា។ ការហ៊ាននិយាយដើម្បីការពារបរិស្ថាន ដែលប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែង ដោយសារការកាប់ឈើខុសច្បាប់ និងកេងយកប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម គឺជារឿងគួរឱ្យសរសើរទៅវិញទេ»។ បើតាមលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ការគោរពនូវសិទ្ធិសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន អាចជួយធានានូវអនាគតមួយសម្រាប់កម្ពុជា ដែលប្រកបដោយសុខសន្តិភាព វិបុលភាព មានអធិបតេយ្យ និងប្រជាធិបតេយ្យ ។ ជុំវិញបញ្ហាសកម្មជនបរិស្ថាននេះ សម្ដេច ស ខេង បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល តាមរយៈអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានតែងតែចាត់ទុកអ្នកធ្វើការពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យបរិស្ថាននេះ ជាដៃគូ ហើយតែងតែលើកទឹកចិត្តឱ្យពួកគេធ្វើការរួមគ្នាជាមួយរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗ។ ដ្បិតមានការលើកទឹកចិត្តក្តី ប៉ុន្តែសកម្មជនបរិស្ថាន ដែលអនុវត្តមិនត្រឹមត្រូវ ក៏ប្រឈមមុខច្បាប់ដែរ។ សម្ដេច ស ខេង បានសរសេរខ្លឹមសារដោយឡែកមួយ ជុំវិញករណីសកម្មជនបរិស្ថាន នៅលើហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួន យ៉ាងដូច្នេះ៖«កន្លងមកក៏មានសកម្មភាពមួយចំនួនដែលបានធ្វើឡើងក្រោមហេតុផលនៃសកម្មភាពការពារបរិស្ថាន ប៉ុន្តែមានចេតនាបង្កបញ្ហាអសន្តិសុខ ប៉ះពាល់សណ្ដាប់សាធារណៈ ដែលសកម្មភាពទាំងនោះ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចត្រូវតែមានវិធានការសមស្របទៅតាមច្បាប់»។ កាលពីដើមខែឧសភាកន្លងមក តុលាការបានសម្រេចឱ្យសកម្មជននៃអង្គការមាតាធម្មជាតិ៣នាក់ ជាប់ពន្ធនាគារជិត២ឆ្នាំ និងពិន័យជាទឹកប្រាក់៤លានរៀល ពាក់ព័ន្ធនឹងយុទ្ធនាការគ្រោងធ្វើដំណើរពីវត្តភ្នំ ទៅកាន់ផ្ទះសម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីស្នើសុំអន្តរគមន៍ បញ្ឈប់ការលុបបឹងតាមោក។ សកម្មជនបរិស្ថានទាំងបីខាងលើ ត្រូវបានអាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញ ឃាត់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៣កញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ អត្ថបទទាក់ទង តុលាការឲ្យសកម្មជនបរិស្ថាន៣នាក់ ជាប់ពន្ធនាគារជិត២ឆ្នាំ ខណៈសង្គមស៊ីវិលចាត់ទុកថាជាការសងសឹក ម្ចាស់ពានរង្វាន់បរិស្ថានពិភពលោក អ៊ូច ឡេង និងសកម្មជន៤នាក់ទៀត ត្រូវបានដោះលែងវិញហើយ កន្លងមកម្ចាស់ពានរង្វាន់បរិស្ថានពិភពលោក អ៊ូច ឡេង និងសកម្មជន៤នាក់ទៀត ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរខេត្តក្រចេះចាប់ខ្លួន ហើយបញ្ជូនទៅតុលាការ មុននឹងសម្រេចដោះលែងវិញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ កុម្ភៈ ក្រោយរកមិនឃើញភស្តុតាងដាក់បន្ទុកលើពួកគេ។ អាជ្ញាធរបរិស្ថានខេត្តក្រចេះ បានឃាត់ខ្លួនអ្នកទាំង៥នាក់នោះ ក្រោយពីពួកគេបាននាំគ្នាចូលទៅយកពាក្យស្លោក «មេត្តាសូមជួយថែរក្សាព្រៃមរតកដូនតាយើង» ទៅភ្ជាប់នឹងដើមឈើ។ ការចាប់ខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថានជាបន្តបន្ទាប់នេះ ត្រូវបានសង្គមស៊ីវិលជាតិ និងអន្តរជាតិ ជាពិសេសទូតអាមេរិក ចាត់ទុកថា ជាការគំរាមកំហែង និងបំបិទសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់អ្នកស្រលាញ់បរិស្ថាន៕	ភ្នំពេញ៖ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា លោក W. Patrick Murphy បានបង្ហាញកង្វល់ជុំវិញការកាត់ទោសសកម្មជនបរិស្ថាននៅកម្ពុជា នៅក្នុងជំនួបជាមួយសម្ដេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី៧ មិថុនា។ សម្រាប់លោកទូតអាមេរិក ការកាត់ទោសសកម្មជនបរិស្ថាន ជាការបំបិទសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ និងសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់ពួកគេ។
សកម្មជនអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទាំងពីររូបនេះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ី ឃាត់ឃុំខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៤ វិច្ឆិកា ហើយគ្រោងនឹងបញ្ជូនពួកគេមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែត្រូវបានគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សនៅម៉ាឡេស៊ី តវ៉ាសុំមិនឱ្យមានការបញ្ជូនអ្នកទាំងពីរមកកម្ពុជាឡើយ។ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters បានស្រង់សម្តីលោក Jerald Joseph សមាជិកនៃគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្ស ម៉ាឡេស៊ី យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ឥឡូវនេះ យើងកំពុងព្យាយាមទៅសួរសុខទុក្ខពួកគេនៅក្នុងមន្ទីរឃុំខ្លួន ក៏ដូចជាកំណត់ពីស្ថានភាពរបស់ពួកគេផងដែរ។ ប៉ុន្តែយើងរីករាយដែលក្រសួងមហាផ្ទៃម៉ាឡេស៊ី បានជ្រើសរើសការសម្រេចមិននិរទេសពួកគេ (ទៅកម្ពុជាវិញ)។ ខ្ញុំគិតថា នេះជាសញ្ញាល្អមួយ»។ នាយករងនៃអង្គការឃ្លាំមើលសិទិ្ធមនុស្សប្រចាំអាស៊ីលោក Phil Robertson បាននិយាយថា អ្នកជាប់ឃុំទាំងពីរ គឺជាសមាជិកនៃអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលត្រូវបានហាមឃាត់ដោយ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ នាយកអង្គការសិទិ្ធមនុស្សលើកលែងទោសអន្តរជាតិរូបនេះ បាននិយាយថា ការបញ្ជូនជនជាតិខ្មែរទាំងពីរនាក់ ទៅកម្ពុជាវិញ អាចធ្វើឱ្យពួកគេ ប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ។ សារព័ត៌មាន Reuters បានស្រង់សម្តីនាយកអង្គការលើកលែងទោស ដែលបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា៖« យើងអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរដោះលែងសកម្មជនប្រឆាំងទាំង ២ នាក់នេះជាបន្ទាន់ ហើយធានាថា ពួកគេនឹងមិនត្រូវបាននិរទេសត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញទេ ដែលពួកគេប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួននិងឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់»។ គិតមកដល់ពេលនេះ មន្ត្រី សកម្មជន និងអ្នកគាំទ្រអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាង៤០ឆ្នាំហើយ កំពុងស្ថិតនៅក្រោមការឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ន ក្រោមបទចោទ «ញុះញ៉ង់ និងរួមគំនិតក្បត់» ខណៈមនុស្សជាង១០០នាក់ផ្សេងទៀត ត្រូវបានតុលាការចេញដីកាតាមចាប់ខ្លួន។ នេះបើតាមលោក សំ សុខគង់ មេធាវីការពារក្តីឱ្យអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ បើតាមលោក សំ សុខគង់ នីតិវិធីនៃការចាប់ខ្លួនសកម្មជន និងមន្ត្រីអតីតបក្សប្រឆាំងជាទង្វើមិនត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ឡើយ ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ មេធាវីរូបនេះ បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ការចាប់ខ្លួនអាចធ្វើទៅបានលុះត្រា តែតុលាការចេញដីកាកោះហៅលើកទី១ និងលើកទី២ ដោយអនុវត្តតាមច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ហើយបើបុគ្គលនោះមិនចូលខ្លូនទៅបំភ្លឺ ទើបសមត្ថកិច្ចអាចមានសិទ្ធិចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែការចាប់ខ្លួនកន្លងមកគឺសមត្ថកិច្ចអនុវត្តភ្លាមៗតែម្ដង ដោយគ្មានទាំងដីកាចាប់ខ្លួនឱ្យបានត្រឹមត្រូវទៀត។ ដូច្នេះការចាប់ខ្លួននេះ វាហាក់ដូចជាការរំលោភបំពានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិធ្វើនយោបាយរបស់ពលរដ្ឋ ដែលត្រូវបានការពារតាមច្បាប់ ស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ»។ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកយាមស្នាក់ការអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ១០នាក់ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន សម្ដេច ស ខេង៖ ការវិលត្រឡប់របស់លោក សម រង្ស៊ី នៅឆ្នាំ២០១៩នេះ ផ្ទុយស្រឡះពីឆ្នាំ២០១៣ កន្លងមករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្ដេច ស ខេង ធ្លាប់បានប្រកាសថា ការចាប់ខ្លួនមន្ត្រី និងសកម្មជនអតីតបក្សប្រឆាំងនេះ មិនមែនជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សទេ ប៉ុន្តែវាជាការរឹតបន្តឹងច្បាប់ និងការពារសន្តិសុខប្រទេសប៉ុណ្ណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ សកម្មជនអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ២រូប ត្រូវបានអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ី ចាប់ខ្លួននៅព្រលានយន្តហោះម៉ាឡេស៊ី ខណៈដែលពួកគេកំពុងរង់ចាំជើងហោះហើរ ទៅប្រទេសថៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Reuters កាលពីថ្ងៃទី៥ វិច្ឆិកា។
ក្រសួងទេសចរណ៍ សហការជាមួយ រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា និងក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំងវិស័យឯកជន រៀបចំពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៨ ក្រោមប្រធានបទ «ទន្លេដើម្បីសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ» ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១៦-១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្នុងទឹកដីខេត្តសៀមរាប។ អត្ថបទទាក់ទង «ទន្លេដើម្បីសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ» ជាប្រធានបទបុណ្យទន្លេ នៅទឹកដីអង្គរ ឆ្នាំនេះ: បើតាមលោក សូ ម៉ារ៉ា សម្រាប់ការរៀបចំបុណ្យទន្លេលើកទី៨នេះ ត្រៀមចំណាយប្រមាណ៤៥០លានរៀលប៉ុណ្ណោះ ដែលទំហំនេះ គឺតិចជាងការរៀបចំបុណ្យសមុទ្រ៣ដង។ លោក បានបញ្ជាក់នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្ដីពីការរៀបចំពិធីបុណ្យទន្លេនៅខេត្តសៀមរាប នាថ្ងៃទី២៨កុម្ភៈ ថា៖ «ការណ៍ដែលរដ្ឋអាចប្រើប្រាស់ថវិកាសម្រាប់រៀបចំពិធីធំៗនេះបាន គឺដោយសារការឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីវិស័យឯកជនខ្លះ ក្នុងស្មារតីចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍»។ លោក សូ ម៉ារ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ដឹកនាំសន្និសីទសារព័ត៌មានស្ដីពីការរៀបចំពិធីបុណ្យទន្លេនៅខេត្តសៀមរាប នៅក្រសួងទេសចរណ៍ នាថ្ងៃទី២៨កុម្ភៈ។ រូបថត៖ ពីលោក សូ ម៉ារ៉ា ពិធីបុណ្យទន្លេរយៈពេល២ថ្ងៃនៅលើទឹកដីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនេះ នឹងមានសកម្មភាពសំខាន់ៗ សម្រាប់ការទស្សនា និងកម្សាន្ត ជាច្រើន។ ក្នុងនោះ មានការសម្ដែងសិល្បៈ ការប្រគុំតន្ត្រី ការបាញ់កាំជ្រួចអបអរសាទរពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៨ឆ្នាំ២០២៤ ព្រមទាំងយុទ្ធនាការឆ្នាំទស្សនាសៀមរាប២០២៤។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានតាំងពិព័រណ៍ផលិតផលទេសចរណ៍ និងផលិតផលទូទៅ មហោស្រពម្ហូបអាហារមេគង្គដែលមានជាង៥០០ស្ដង់ ព្រមទាំងសកម្មភាពកម្សាន្តនានានៅតាមបណ្តោយដងស្ទឹងសៀមរាប និងតំបន់ Pub Street ផងដែរ។ តាមរយៈសកម្មភាពកម្សាន្តសប្បាយទាំងនេះ លោក សូ ម៉ារ៉ា ជឿជាក់ថា ពិធីបុណ្យទន្លេនៅខេត្តសៀមរាប នឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ១លាននាក់។ បើតាមលោករដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងជួយជំរុញកំណើនភ្ញៀវទេសចរ និងបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប និងបណ្តាខេត្តតាមដងទន្លេនៅកម្ពុជា ស្របជាមួយនឹងយុទ្ធនាការឆ្នាំទស្សនាសៀមរាប២០២៤ ព្រមទាំងជួយជំរុញផ្សព្វផ្សាយផងដែរនូវភាពសម្បូរបែបនៃមហាអនុតំបន់មេគង្គ៕	រដ្ឋាភិបាលគ្រោងចំណាយថវិការ៤៥០លានរៀល(ប្រមាណ១១ម៉ឺនដុល្លារ) សម្រាប់រៀបចំពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៨ នៅខេត្តសៀមរាប។ នេះបើតាមលោក សូ ម៉ារ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ដោយរំពឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិជាង១លាននាក់ នៅក្នុងពិធីបុណ្យនេះ។
ផ្ទុយពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលអនុវត្តគោលនយោបាយឯកតោភាគីនិយម ជាមួយអាស៊ាននោះ លោក បៃឌិន នឹងប្រើប្រាស់នយោបាយពហុភាគីនិយម ។ តាមរយៈគោលនយោបាយនេះ លោក បៃឌិន នឹងងាកមកចាប់យកអាស៊ានជាថ្មី ។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក កា ម៉ាធុល ចង់ពន្យល់ថា លោក បៃឌិន ទំនងជាឱ្យតម្លៃលើអាស៊ាន ជាងរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ។ បានន័យថា សំឡេងរួមរបស់អាស៊ាន នឹងអាចឱ្យអាមេរិកយកទៅគិតគូពិចារណាគ្រប់ពេល។ សូមលោក-អ្នកនាង ស្តាប់កិច្ចសម្ភាសលោក រំដួល ចិត្រា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោកបណ្ឌិត កា ម៉ាធុល អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដូចតទៅ៖ បើតាមលោក កា ម៉ាធុល ការងាកមកចាប់អាស៊ានជាថ្មីរបស់រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន នេះ នឹងធ្វើឱ្យតំបន់មួយនេះ ប្រឈមមុខកាន់តែខ្លាំង ក្រោមរូបភាពប្រទាញប្រទង់ឥទ្ធិពលភូមិសាស្ត្រនយោបាយ រវាងអាមេរិក និងចិន។ អត្ថបទទាក់ទង លោកបណ្ឌិត កា ម៉ាធុល៖ លោក បៃឌិន នឹងស្ដារឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញ តាមរយៈ«នយោបាយពហុភាគីនិយមបែបកៀងគ» (ភាគ១) កម្ដៅភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដែលបង្កឡើងដោយពួកមហាអំណាចនេះ នឹងធ្វើឱ្យអាស៊ានប្រឈមមុខនឹងការបែកបាក់គ្នាផងដែរ ខណៈដែលប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន មានទាំងនិន្នាការទៅរកអាមេរិក និងចិន។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់លោក ម៉ាធុល ដែលបានបន្ថែមថា អាស៊ាន នឹងមិនបែកបាក់គ្នាទេ ដរាបណាមេដឹកនាំទាំងអស់ រក្សាគោលជំហររឹងមាំ និងគិតពីប្រយោជន៍រួមរបស់អាស៊ាន។ ងាកមកនិយាយពីកម្ពុជា នៅក្នុងបរិបទប្រទាញប្រទង់ឥទ្ធិពលនយោបាយនេះវិញ អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជារូបនេះ យល់ឃើញថា ដ្បិតកម្ពុជា ត្រូវបានគេមើលឃើញងាកទៅរកចិនមែន ប៉ុន្តែមិនប្រាកដថាកម្ពុជា មិនអាចធ្វើការជាមួយអាមេរិកនោះទេ។ ក្នុងន័យនេះ លោក កា ម៉ាធុល បានមើលឃើញថា កម្ពុជាមានគោលនយោបាយបរទេសមួយច្បាស់លាស់ សម្រាប់ទាញប្រយោជន៍មកកម្ពុជា ជាពិសេសការសម្របខ្លួន តាមកាលៈទេសៈអន្តរជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងអាណត្តិជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី៤៦ លោក ចូ បៃឌិន នឹងអាចស្ដារឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញ តាមរយៈ«គោលនយោបាយពហុភាគីនិយមបែបកៀងគរ»។ លោក ចូ បៃឌិន ក៏នឹងងាកមកចាប់អាស៊ានជាថ្មីផងដែរ។ នេះជាការមើលឃើញរបស់លោកបណ្ឌិត កា ម៉ាធុល អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។
អ្នកសារព័ត៌មានដែលមានស្រុកកំណើត ឃុំថ្មគរ ស្រុកល្វាឯម រូបនេះ តែងតែជួយជ្រោមជ្រែង ដល់ការសម្របសម្រួលស្មារតីសាមគ្គីភាពរវាងក្រុមកីឡាករចំណុះទូក ទាំងចាស់ទាំងក្មេង ។ ក្រៅពីការកៀរគរជំនួយនេះ លោក រ៉េន រតនៈ តែងតែចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការរៀបចំកម្មវិធីប្រកួតទូកក្នុងភូមិស្រុក និងការឧបត្ថម្ភទូក សម្រាប់យកទៅប្រណាំង។ ថវិកា ឬជំនួយផ្សេងៗនេះ គឺ រតនៈ ទទួលបានពីសម្បុរសជន ដែលជាមិត្តភក្តិ មិត្តរួមការងារ និងថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័ននានា។ ពិតហើយការកៀរគររកជំនួយនេះ វាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយ។ ប៉ុន្តែដោយសារតែចិត្តស្រលាញ់វិស័យទូកនេះ ទើបជំរុញចិត្តឱ្យលោក រ៉េន រតនៈ សុខចិត្តចំណាយពេលផ្ទាល់ខ្លួន និងកិត្តិយសខ្លួន ដើម្បីស្វែងរកការឧបត្ថម្ភ ដល់ «នាងតាវត្តីសែនមានជ័យ»។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាង ទស្សនាកិច្ចសម្ភាសខាងក្រោមនេះ រវាង លោក ជា យូគៀង នៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងលោក រ៉េន រតនៈ ដូចតទៅ៖ លោក រតនៈ បាននិយាយដូច្នេះ ៖ «មនុស្សឥឡូវគេចាំតែចូលរួមជួយយើងទេ ថាតើយើងគណៈកម្មាធិការនិងចំណុះទូកនឹងយើងរួមគ្នាបានឬអត់ យើងមិនឈ្លោះគ្នា យើងលើកតម្កើងកិត្តិយសភូមិស្រុកយើង ដូនតាយើង អ្វីមិនអាចធ្វើបានក៏ត្រូវធ្វើបានដែរ។ ចំណុះទូកទាមទារមានការគ្រប់គ្រងចិត្តសាស្ត្រឱ្យបានល្អ ទូក ង និងមនុស្ស ង គឺខុសគ្នា បើយើងបង្រួបបង្រួមពួកគាត់បាន ចាញ់ក៏អស់ចិត្ត ឈ្នះក៏អស់ចិត្ត។»។ បច្ចុប្បន្នលោក រ៉េន រតនៈ ក៏ជាគណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងទូកមួយរូបដែរ។ លោក រតនៈ ក៏ធ្លាប់ជាកីឡាករអុំទូក ង ឈ្មោះនាងតាវត្តីសែនមានជ័យ មួយរូប ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៧ ដល់ឆ្នាំ ២០១៩។ តែឥឡូវលោក មិនមែនជាកីឡាករអុំទូក ដូចកាលពីមុនឡើយ ប៉ុន្តែលោក រតនៈ នៅតែជាអ្នកសម្របសម្រួលយ៉ាងសំខានដល់ក្រុមចំណុះទូក ឱ្យស្រុះស្រួលចិត្ត អំឡុងពេលប្រណាំង។ ទៅលើបច្ចេកទេសក្នុងការគ្រប់គ្រងផ្នែកស្មារតី លោក រតនៈ បាននិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្រុមកីឡាករចំណុះទូក ទាមទារឱ្យមានការគ្រប់គ្រងចិត្តសាស្ត្រឱ្យបានល្អ ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅរួមមួយ។ យុវជនខ្មែរជំនាន់ក្រោយរូបនេះ ក៏បានបង្ហាញអំពីស្មារតីក្នុងការថែរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីទូក ង ឱ្យបានយូអង្វែង ព្រមទាំងការដាស់តឿនដល់យុវជនដទៃផ្សេងៗទៀត ឱ្យចូលរួមថែរក្សាទំនៀមទំលាប់តាមភូមិស្រុកពីរឿងរ៉ាវតូចៗជាមុន ដើម្បីអាចបង្កើតឱកាសចូលរួមថែរក្សាប្រពៃណី ។ ខណៈដែលកំពុងខិតជិតដល់ព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ ដែលនឹងធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ទី ២៨ខែ វិច្ឆិកា ទូក ង ជាច្រើននៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា កំពុងតែរៀបចំលក្ខណៈ និងការតុបតែងលម្អរ ព្រមតាំងការហ្វឹកហាត់ ដើម្បីចូលរួមប្រណាំងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប្រពៃណីដ៏ធំប្រចាំឆ្នាំ។ តួយ៉ាង ទូក ង ដែលមានឈ្មោះ នាងតាវត្តីសែនមានជ័យ ក៏កំពុងតែត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ សម្រាប់ការប្រលងប្រជែងនៅកម្រិតថ្នាក់ស្រុកល្វាឯម និងថ្នាក់ជាតិផងដែរ៕	ជាអ្នកស្រលាញ់ខ្លាំងលើវិស័យការប្រណាំងទូក និងចង់ថែរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីកេរ្តិ៍ដូនតា លោក រ៉េន រតនៈ បានឆ្លៀតពីបំពេញការងារជាអ្នកសារព័ត៌មាន ដើម្បីប្រឹងប្រែងកៀរគរជំនួយជួយដល់ទូក ង ឈ្មោះ នាងតាវត្តីសែនមានជ័យ ស្ថិតក្នុងឃុំថ្មគរ ស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល ។
អត្ថបទទាក់ទង COVID-19៖ កូរ៉េខាងត្បូងប្រឈមករណីឆ្លងក្នុងវិហារសាសនាដូចនៅសិង្ហបុរីដែរ ត្រឹមតែពីរ បីថ្ងៃចុងក្រោយនេះប៉ុណ្ណោះ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានរកឃើញ COVID-19 ជាច្រើនករណី ពោលគឺមានការកើនឡើងទ្វេដងនៅក្នុងប្រទេស។ នាថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ កូរ៉េខាងត្បូង បានរកឃើញកូរ៉ូណាវីរុសចំនួន ៥២បន្ថែមទៀត។ ភាគច្រើននៃអ្នកជំងឺ គឺមានពាក់ព័ន្ធទៅនឹងករណីឆ្លងនៅក្នុងវិហារ។ ការណ៍នេះ បានធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងរកឃើញ COVID-19 សរុបមានចំនួន ១៥៦ករណី។ ក្នុងចំណោម ៥២ករណី ដែលទើបតែរកឃើញថ្មីនេះ ៤១ករណី រស់នៅក្នុងក្នុង Daegu កូរ៉េខាងត្បូង និងខេត្តNorth Gyeongsang។ ចំនួន ៤១ករណី ទំនងជាអាចឆ្លងមកពីស្ត្រីករណីទី៣១ នៅក្នុងវិហារសាសនាមួយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។ ចំណែក ៣ករណីទៀត នៅក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល។ ករណី ដែលនៅសល់គឺត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងខេត្ត ChungCheong និងកោះ Jeju។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់មជ្ឈមណ្ឌលទប់ស្កាត់ និងបង្ការជំងឺឆ្លង នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន។ ក្រៅពីកូរ៉េខាងត្បូង នៅតំបន់មជ្ឈមជ្ឈិមបូព៌ាឯណោះវិញ មានគេរាយការណ៍ថា អ៊ីរ៉ង់ បានរកឃើញ COVID-19 ចំនួន ៣ករណីបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីទើបតែរកឃើញពីរករណី។ សរុបទាំងអស់ គឺមាន ៥ករណីនៅអ៊ីរ៉ង់។ បើតាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យសុខាភិបាលអ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងបណ្តាញសង្គម Twitter អ៊ីរ៉ង់បានរកឃើញពីរករណីនៅក្រុង Qom និង ១ករណីនៅក្រុង Arak។ ចំណែកនៅអាមេរិក COVID-19 ត្រូវបានអាជ្ញាធរសុខាភិបាលអាមេរិកប្រកាសរកឃើញក្នុងតំបន់ Humboldt County។ ពេលនេះ អ្នកជំងឺកំពុងមានស្ថានភាពល្អ និងត្រូវបានគេដាក់ចត្តាឡីស័កនៅក្នុងផ្ទះ។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមពេលនេះ COVID-19 ត្រូវបានគេរកឃើញ មានរយៈពេលជិត ២ខែហើយ និងបានរាតត្បាតនៅក្នុងប្រទេសចិន និង ២៩ប្រទេស។ ក្នុងនោះអ្នកស្លាប់បានកើនដល់ ២២៤៥នាក់ និងអ្នកជំងឺ កើនឡើងដល់ប្រមាណ ៧៦ ០០០នាក់៕	នាថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ កូរ៉េខាងត្បូង បន្តរកឃើញCOVID-19 រហូតដល់ ៥២ករណីនៅក្នុងប្រទេស ដែលធ្វើឲ្យចំនួនសរុបកើនដល់ ១៥៦ករណី។ ការកើនឡើងដ៍ឆាប់រហ័សបែបនេះ គឺបណ្តាលមកពីស្ត្រីករណីទី៣១ ដែលមានផ្ទុក COVIN-19 បានចម្លងទៅមនុស្សប្រមាណ៤០នាក់ទៀតនៅវិហារមួយ។ ទន្ទឹមជាមួយគ្នានេះដែរ អ៊ីរ៉ង់មាន ៣ករណី និងអាមេរិក បានរកឃើញមួយករណីបន្ថែមទៀត នៅCalifornia។
ក្នុងលិខិតស្តីពីការបង្កើត និងជូនទៅអភិបាលខេត្តសៀមរាប អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានប្រាប់ពីគោលបំណង និងរាយនាមសមាសភាពក្រុមការងារប្រតិកម្មរហ័ស ព្រមទាំងបញ្ជាក់ពីលេខទូរសព្ទផងដែរ។ ក្នុងលិខិតនោះបញ្ជាក់ថា ការបង្កើតនេះ គឺឆ្លើយតបទៅនឹងអនុសាសន៍របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃទី២៨ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីដោះស្រាយរាល់បញ្ហាបន្ទាន់ៗ រួមមានការសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ និងសុខទុក្ខ ព្រមទាំងតម្រូវការនានារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងតំបន់១ និងតំបន់២។ សមាសភាពក្រុមការងារប្រតិកម្មរហ័ស ដែលរួមមាន អគ្គនាយកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា លោក ស៊ុំ ម៉ាប់ ជាប្រធាន លោក សុខ សង្វារ អនុប្រធាន លោក ហង់ ពៅ ជាសមាជិក ព្រមទាំងសមាជិក ដែលមានតំណែងជាទីប្រឹក្សា និងប្រធាននាយកដ្ឋានក្នុងអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សរុបទាំងអស់មានចំនួន ១០រូប៕	សៀមរាប៖ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងការងារអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានអង្គរ បានសម្រេចបង្កើតក្រុមការងារប្រតិកម្មរហ័សសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ។ ក្រុមការងារនេះ មានតួនាទីដោះស្រាយរាល់បញ្ហានានា ដែលបានកើតលើប្រជាពលរដ្ឋ ដែលកំពុងរស់នៅតំបន់១ និងតំបន់២ ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ។
ក្រុមដែលត្រូវតតាំងនៅលើវាលស្មៅសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ ជើងឯកវិទ្យាល័យ លើកទី៣ ឆ្នាំ២០២៣ រួមមានក្រុមម្ចាស់ជើងឯកឆ្នាំ២០២២ វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ក្រុមម្ចាស់ជើងឯកវិទ្យាល័យឆ្នាំ២០១៩ វិទ្យាល័យឥន្ទ្រទេវី និងមានក្រុមជាច្រើនទៀតដូចជាក្រុមមកពីវិទ្យាល័យពងទឹក វិទ្យាល័យវ៉េស្ទឡាញន៍ វិទ្យាល័យ សម្តេចហ៊ុន សែន ភ្នំពេញថ្មី វិទ្យាល័យ ប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែន កោះដាច់ វិទ្យាល័យ បឹងត្របែក វិទ្យាល័យ ជា ស៊ីម សាមគ្គី។ កីឡាករតំណាងក្រុមវិទ្យាល័យទាំង១២ ម្ចាស់ជើងឯករងឆ្នាំ២០១៩ វិទ្យាល័យ ឫស្សីកែវ , វិទ្យាល័យ ជ័យវរ្ម័នទី៧ វិទ្យាល័យ សម្តេចហ៊ុន សែន ប៊ុនរ៉ានី ច្បារអំពៅ និងក្រុមមកពីវិទ្យាល័យ ព្រែកលៀប។ ការប្រកួតត្រូវបានបែកចែកជា១៤សប្តាហ៍ដោយមាន១១ប្រកួតក្នុងដៃ ដើម្បីឈានទៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ ហើយឈានទៅវគ្គ៤ក្រុមចុងក្រោយ និងបន្តទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដើម្បីស្វែងរកក្រុមដែលមានសមត្ថភាពគ្រងដំណែងជើងឯកឆ្នាំ២០២៣។ ការប្រកួតពានរង្វាន់បាល់ទាត់ជើងឯកវិទ្យាល័យលើកទី៣ ឆ្នាំ២០២៣ នឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា នឹងប្រើកីឡដ្ឋានចំនួន៤ រួមមាន កីឡដ្ឋានក្នុង វិទ្យាល័យ ច្បារអំពៅ វិទ្យាល័យជ្រោយចង្វារ វិទ្យាល័យបឹងត្របែក និងកីឡដ្ឋាន TBC៕	សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា បានរៀបចំពិធីបើកជាផ្លូវការនៃព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់កីឡាបាល់ទាត់ ជើងឯកវិទ្យាល័យ ឆ្នាំ ២០២៣ ដែលនឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិការ ឆ្នាំ២០២៣។ តើក្រុមទាំង១២ នឹងប្រើប្រព័ន្ធលេងបែបណា ដើម្បីឈានទៅរកដំណែងជាម្ចាស់ជើងឯកវិទ្យាល័យឆ្នាំ២០២៣ នេះ?
ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងផលប៉ះពាល់ដែលបង្កឡើងដោយជម្ងឺកូវីដ១៩ ដែលសហគ្រិនកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ តាមរយៈសហគ្រិនខ្មែរ បានរៀបចំបង្កើតកម្មវិធីកញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរនេះឡើង។ កម្មវិធីនេះ គឺជាដំណោះស្រាយយុទ្ធសាស្ត្រមួយដ៏មុតស្រួច បង្កើតឡើងដើម្បីឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហា ដែលធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកំពុងប្រឈម។ កម្មវិធីនេះក៏ជាមធ្យោបាយចម្បងមួយ ដែលជួយឱ្យការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការក្នុងទីផ្សារមានស្ថេរភាពឡើងវិញ ជាពិសេសជួយទៅដល់ធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមក្នុងការចាប់ផ្ដើមប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មបន្តទៀត ក្នុងកំឡុងពេល រួមទាំងក្រោយវិបត្តិកូវីដ១៩។ កញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរ ត្រូវបានអនុវត្តឡើងជា ៤ ដំណាក់កាលធំៗ។ នៅដំណាក់កាលទី១ សហគ្រិនខ្មែរ ធ្វើការប្រកាសពីការបើកទទួលពាក្យស្នើសុំតាមរយៈបណ្ដាញសង្គមនានា តាមរយៈដៃគូរបស់សហគ្រិនខ្មែរ និងបណ្ដាញសារព័ត៌មានផ្សេងៗ។ ដំណាក់កាលទី២ សហគ្រិនខ្មែរ ចាប់ផ្ដើមសម្រឹតសម្រាំង និងដាក់ពិន្ទុពាក្យស្នើសុំទាំងអស់ ដោយផ្អែកទៅលើគោលការណ៍វាយតម្លៃស្ដង់ដា។ ក្នុងដំណាក់ទី៣ សហគ្រិនខ្មែរ អញ្ជើញសហគ្រិនជាប់វគ្គជម្រុះទាំងអស់ មកធ្វើបទបង្ហាញពីគម្រូអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន នៅចំពោះមុខគណៈកម្មការដែលសុទ្ធតែជាបុគ្គលមានបទពិសោធន៍ និងជំនាញក្នុងការធ្វើអាជីវកម្ម (Business Experts) វិនិយោគិន (Investor) និងមូលនិធិវិនិយោគឯកជន (Venture Capitalists)។ នៅក្នុងដំណាក់កាលទី៤ សហគ្រិនខ្មែរ ប្រកាសពីបេក្ខភាពជ័យលាភី ដែលបានទទួលកញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរ ជូនដល់សាធារណៈ និងជាឱកាសជួយផ្សព្វផ្សាយពីគម្រូអាជីវកម្ម ផលិតផល និងសេវាកម្មរបស់ធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមផងដែរ។ នៅក្នុងបេសកកម្មលើកស្ទួយវិស័យកែច្នៃកសិផលដើម្បីជំនួសឱ្យការនាំចូលនេះដែរ សហគ្រិនខ្មែរ បានបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងដៃគូសហការជាមួយនឹង CAVAC។ បន្ថែមពីនេះដែរ នៅក្នុងដំណើរការអនុវត្តកម្មវិធីកញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរ CAVAC បានចូលរួមជាគណៈកម្មការវាយតម្លៃ នៅក្នុងដំណាក់កាលទី៣។ តាមរយៈការរៀបចំបែបនេះ CAVAC មានសមាសភាពពេញលេញ ក្នុងការផ្ដល់ជាជំនួយហិរញ្ញប្បទានបន្ថែម ជូនទៅដល់សហគ្រិនជម្រុះរូបណា ដែលមានលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រាន់ឆ្លើយតបទៅនឹងគោលបំណងកម្មវិធីរបស់ CAVAC។ លោកបណ្ឌិត ឈៀង វណ្ណមុនិណ្ឌ នាយកប្រតិបត្តិ នៃសហគ្រិនខ្មែរ មានប្រសាសន៍ថា៖ <<ក្នុងនាមជា ស្ថាប័នក្រោមចំណុះក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ សហគ្រិនខ្មែរ មានចក្ខុវិស័យ ក្លាយជាថ្នាលជាតិសម្រាប់ការលើកកម្ពស់សហគ្រិនភាពនៅកម្ពុជា។ ការចូលរួមសហការផ្ដល់សហហិរញ្ញប្បទានតាមរយៈកញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរលើកទី២នេះ ឆ្លុះបញ្ជាំងពីឆន្ទៈ និងគោលបំណងរួមរបស់សហគ្រិនខ្មែរ និងCAVAC ក្នុងការលើកស្ទួយ និងលើកកម្ពស់វិស័យកសិកម្ម ជាពិសេសការកែច្នៃកសិផលជំនួសឱ្យការនាំចូលឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង>>។ លោកបណ្ឌិតក៏បានបន្ថែមថា៖ «សហគ្រិនខ្មែរ មានសេចក្ដីសោមន្ស ដែលបានឃើញគំនិតផ្ដួចផ្ដើមយ៉ាងសកម្មរបស់ CAVAC ក្នុងការចូលរួមចំណែកគាំទ្រធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យមតាមរយៈសហគ្រិនខ្មែរ ក្នុងវេលាដែលកម្ពុជាកំពុងតែរងផលប៉ះពាល់ដោយសារវិបត្តិ កូវីដ-១៩នេះ ។ សហគ្រិនខ្មែរសង្ឃឹមដោយសុទិដ្ឋិនិយមថា ស្ថាប័នជាច្រើនផ្សេងទៀត នឹងជ្រើសរើសកម្មវិធីរបស់សហគ្រិនខ្មែរ ជាមធ្យោបាយចម្បងក្នុងការសម្រេចបាននូវគោលបំណងនៃកម្មវិធីរបស់ខ្លួន តាមរយៈការក្លាយជាដៃគូសហការរបស់សហគ្រិនខ្មែរ ក្នុងការអនុវត្ដន៍គម្រោងផ្សេងៗទៀត នាថ្ងៃអនាគត»។ សហគ្រិនខ្មែរ ជឿជាក់ថា ជំនួយហិរញ្ញប្បទាន ដែលផ្ដល់ជូនតាមរយៈ កញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរ អាចជាដំណោះស្រាយយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពមួយសម្រាប់ធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក្នុងការចាប់ផ្ដើមប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មឡើងវិញ ក្នុងពេលនេះ។ សហគ្រិនខ្មែរ ក៏សង្ឃឹមថាដៃគូជាច្រើនដទៃទៀត អាចចាប់ផ្ដើមនូវសកម្មភាពផ្សេងៗ ក្នុងការគាំទ្រធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក៏ដូចជាជួយជម្រុញការអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសហគ្រិនភាពនៅកម្ពុជា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	សហគ្រិនខ្មែរ (ស្ថាប័នក្រោមចំណុះក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ) និងកម្មវិធីខ្សែសង្វាក់តម្លៃកសិកម្មកម្ពុជាអូស្ដ្រាលី ហៅកាត់ថា CAVAC (កម្មវិធីរបស់រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីក្នុងការលើកស្ទួយការប្រកួតប្រជែងនិងភាពរឹងមាំក្នុងវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា) នឹងផ្ដល់ជាជំនួយហិរញ្ញប្បទានជូនដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម និងធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី ក្នុងវិស័យកែច្នៃកសិផល ដើម្បីបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់ផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក តាម រយៈកម្មវិធីកញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរលើកទី ២។
អត្ថបទទាក់ទង Xavi វីរបុរស Barca ប្រកាសចូលវត្តន៍ពីអាជីពកីឡាករបាល់ទាត់ ហើយត្រៀមខ្លួនក្លាយជាគ្រូវិញ មុនឡើងជាគ្រូបង្វឹកនេះ Xavi ធ្លាប់ជាសមាជិកកីឡាកររបស់ Al Sadd ចំនួន៣ឆ្នាំរួចមកហើយ ដោយបង្ហាញខ្លួនលើសពី ១០០ប្រកួតមុនពេលប្រកាសចូលនិវត្តន៍នៅចុងបញ្ចប់នៃរដូវកាល ២០១៨-១៩ នេះ។ បុរសវ័យ៣៩ឆ្នាំ ដែលជាវីរបុរសរបស់ Barca ផងនោះ បាននាំក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញមួយនេះឈ្នះពាន La Liga ដល់ទៅ៨លើក និង Champions League ចំនួន៤ដង ព្រមទាំងជួយជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញឈ្នះ World Cup ឆ្នាំ២០១០ ផងដែរ។ បន្ទាប់ពីបានប្រកាសពីការចូលនិវត្តន៍ ក្រោយប្រកបអាជីពជាកីឡាករបាល់ទាត់អស់រយៈពេល២១ឆ្នាំនោះ Xavi ក៏បានអះអាងថាលោកនឹងក្លាយជាគ្រូបង្វឹកវិញនាពេលអនាគតដ៏ខ្លី។ «អ្វីដែលខ្ញុំសម្រេចបានក្នុងរយៈពេល២ទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះគឺជាបច្ច័យដ៏ល្អសម្រាប់ខ្ញុំដើម្បីបន្តក្នុងវិស័យនេះ។ ដូច្នេះខ្ញុំជឿជាក់ថាវាគឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្ញុំក្នុងការត្រឡប់ចូលកីឡាបាល់ទាត់វិញតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន»។ ចុងក្រោយបំណងរបស់ Xavi ពិតជាបានលទ្ធផលភ្លាមៗមែន បន្ទាប់ពីក្លិប Al Sadd SC តែងតាំងជាគ្រូរបស់ពួកគេ៕	Xavier Hernandez អតីតខ្សែបម្រើឆ្នើម Barcelona និងក្រុមជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញត្រូវបានតែងតាំងជាគ្រូបង្វឹកក្រុម Al Sadd SC លីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលរបស់កាតា (Q-League) ក្រោយប្រកាសចូលនិវត្តន៍មិនទាន់បាន១ខែផងនោះ។ បើតាមការប្រកាសរបស់ក្លិប Al Sadd លើបណ្តាញសង្គម Twitter នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា Xavi ត្រូវជំនួសតំណែងលោក Jesualdo Ferreira។
ក្រសួងសាធារណការ លើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋនិងម្ចាស់យានយន្តគ្រប់ប្រភេទ ចូលរួមបន្តគោរពច្បាប់ ជាពិសេសមិនត្រូវនាំគ្នា ចេញមកតវ៉ាទាមទារឱ្យមានការលើកលែងលក្ខខណ្ឌច្បាប់ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យកក់ស្ទះ និងរំខានដល់ប្រយោជន៍សាធារណជន។ ក្រសួងបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹង កាលពីថ្ងៃទី៧ កក្កដា ដូច្នេះ៖ « សូមមេត្តាកុំឆ្លៀតឱកាសការប្រមូលផ្ដុំក្នុងរូបភាពណាមួយ ដើម្បីស្នើសុំ ឬទាមទារឱ្យលើកលែងលើលក្ខខណ្ឌណាមួយលើការកែច្នៃយានយន្តខុសបច្ចេកទេស ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បញ្ហាសុវត្ថិភាពយានយន្ត ដែលអាចបង្កឱ្យមានការកកស្ទះចរាចរណ៍ និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅតាមដងផ្លូវ ព្រមទាំងធ្វើផ្លូវថ្នល់ខូចមុនកាលកំណត់»។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានទាក់ទងទៅអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ដើម្បីសាកសួរព័ត៌មានជុំវិញការផាកពិន័យលើរថយន្តខុសបច្ចេកទេសនេះដែរ ប៉ុន្តែមិនមានអ្នកទទួលទូរសព្ទ។ តែយ៉ាងណាបម្រាមរបស់ក្រសួងសាធារណការនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីមានករណីម្ចាស់រថយន្តចង្កូតស្ដាំ នាំគ្នាប្រមូលផ្ដុំតវ៉ា នៅរង្វង់កួរស្រូវ ខណ្ឌដង្កោ កាលពីថ្ងៃទី៥ កក្កដា ដោយស្នើសុំអន្តរាគមន៍ពីសម្ដេច ហ៊ុន សែន ឱ្យពួកគេអាចបង់ពន្ធ ប៉ុន្តែមិនចាំបាច់ប្ដូរចង្កូតរថយន្ត។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានសម្រេចតាមសំណើរបស់ពួកគេ កាលពីថ្ងៃទី៦ កក្កដា។ រូបភាពដោយក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន សែន សម្រេចឱ្យម្ចាស់រថយន្តចង្កូតស្ដាំ ទៅបង់ពន្ធ ដោយមិនចាំបាច់ប្ដូរចង្កូត រយៈពេល១ឆ្នាំ រដ្ឋបានទទួលបានប្រាក់ពិន័យ ជាងមួយម៉ឺនលានរៀល ពីបទល្មើសចរាចរណ៍ កាលពីឆ្នាំ២០២១ យានយន្តកែច្នៃខុសលក្ខណៈបច្ចេកទេសសរុបជាង៦ម៉ឺនគ្រឿង ត្រូវបានអាជ្ញាធរត្រួតពិនិត្យ ដោយមានល្មើសជាង១ម៉ឺនគ្រឿង។ ក្នុងនោះមន្ត្រីជំនាញកាត់ទ្រុងចេញពីរថយន្តចំនួន ១២៦គ្រឿង,រថយន្តគ្មានផ្លាកលេខចំនួន១៤០គ្រឿង,ដឹកទំនិញខុសលក្ខណៈបច្ចេកទេសជាង១ពាន់គ្រឿង,ដោះភ្លើងរថយន្តបំភ្លឺចំនួន៤៩៧គ្រឿង,រថយន្តខ្វះឯកសារចំនួន៤១៩គ្រឿង ,ប្រើបណ្ណបើកបរខុសប្រភេទយានយន្តចំនួន៤១៩នាក់,បញ្ជូនរថយន្តទៅស្នងការដ្ឋានចំនួន ២៤គ្រឿង,មិនពាក់ខ្សែក្រវ៉ាត់សុវត្ថិភាពជាង៣ពាន់នាក់,មិនពាក់មួកសុវត្ថិភាពជាង២ពាន់នាក់ និងបើកបរហួសល្បឿនកំណត់ចំនួន៦គ្រឿង។ រយៈពេល១ឆ្នាំ២០២១ យានយន្តសរុប២២៣,៨៧៩គ្រឿង ក្នុងនោះមានម៉ូតូចំនួន១៦៨,៩៥៦គ្រឿង បានលើ្មសចរាចរណ៍ និងផាកពិន័យ បង់ប្រាក់ជូនរដ្ឋ សរុបជាង១ម៉ឺនលានរៀល។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក។	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ហាមម្ចាស់យានយន្តកែច្នៃខុសបច្ចេកទេសគ្រប់ប្រភេទ កុំឆ្លៀតឱកាសប្រមូលផ្ដុំតវ៉ា សុំការលើកលែង ឬអនុគ្រោះលក្ខខណ្ឌណាមួយ ពីក្រសួង។
ត្រីបបែលប្រភេទនេះ វាក៏មានរស់នៅតាមដងទន្លេធំៗ ដែលមានស្រទាប់ភក់ ឬខ្សាច់នៅបាតទន្លេ ដូចជានៅទន្លេចៅប្រាយ៉ា ក្នុងប្រទេសថៃ និងតាមដងទន្លេមេគង្គ ដែលតភ្ជាប់ទៅសមុទ្រ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម និងថៃ)។ ត្រីបបែលយក្ស មានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ (Himantura polylepis) និងឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស Giant freshwater whipray គឺជាត្រីបបែលទឹកសាបដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក។ វាមានទំហំដងខ្លួនអតិបរមា ២៤០ស.ម និងមានទម្ងន់អតិបរមា ៦០០គីឡូក្រាម។ វាស៊ីប្រភេទសត្វឥតឆ្អឹងខ្នង និងសត្វល្អិតជាអាហារ។ ត្រីបបែលយក្ស ហាក់បង្ហាញវត្តមានគួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅទន្លេមេគង្គលើនាខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង និងរតនគិរី ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលអ្នកនេសាទតែងតែចាប់បានជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែក៏មានរបាយការណ៍ថា ចំនួនត្រីបបែលយក្សមានការធ្លាក់ចុះពី៣០ ទៅ៥០ភាគរយ ក្នុងរយៈពេល២០-៣០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ចំណែកនៅក្នុងបឹងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ខេត្តព្រៃវែង បើតាមរបាយការណ៍របស់អ្នកនេសាទបានបង្ហាញថា មានការធ្លាក់ចុះពី៥០ ទៅ ៩០ភាគរយ ក្នុងរយៈពេល ២០-៣០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះផងដែរ។ ត្រីបបែលយក្ស ត្រូវបានគេកត់ត្រាចូលក្នុងបញ្ជីរក្រហម IUCN Red List (Endangered) ជាប្រភេទត្រីរងគ្រោះជិតផុតពូជក្នុងឆ្នាំ ២០១១។ ការនេសាទហួសកម្រិតពីអតីតកាល និងទៅអនាគត ការបាត់បង់ និងការប្រែប្រួលទីជម្រកដោយសារការសាងសង់ទំបន់វារិអគ្គិសនី ទំនងជាបញ្ហាអវិជ្ជមាន ដែលបន្តប៉ះពាល់ដល់ជីវិតមច្ឆាដែលមានខ្លួនធំ និងអាយុវែងប្រភេទនេះ។	នៅទន្លេមេគង្គលើ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសនៅក្នុងខេត្តត្រចេះ ស្ទឹងត្រែង និងរតនគិរី នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មានប្រភេទត្រីបបែលយក្សទឹកសាបដ៏ធំជាងគេលើពិភពលោកកំពុងរស់នៅ។ ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួនធំ ពិតជាមិនធ្លាប់បានឃើញ មិនស្គាល់ និងមិនគួរឲ្យជឿថា វាពិតជាមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះឡើយ។ ខាងក្រោមនេះ គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ (Wonders of the Mekong) សូមណែនាំឲ្យស្គាល់ត្រីបបែលយក្សមួយប្រភេទ ដែលមានទំហំខ្លួនធំ និងមានទម្ងន់រហូតដល់រាប់រយគីឡូក្រាម។
លោកស្រីអុំ ចិន្តាភក្តី នាយិកាធនធានក្រុមហ៊ុន នៃធនាគារ CIMB បានឲ្យដឹងថា៖ «បុគ្គលិក និងថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ធនាគារ CIMB ពិតជារីករាយខ្លាំងណាស់ ដែលបានចូលរួមផ្តល់ឈាមដល់ជនរងគ្រោះនានា តាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្តល់ឈាម នាពេលនេះ។ ការស្ម័គ្រចិត្តរបស់យើងនាថ្ងៃនេះ គឺជាផ្នែកមួយ ដែលយើងអាចចូលរួមស្រោចស្រង់អាយុជីវិតជនរងគ្រោះមួយចំនួន ហើយយើងសង្ឃឹមថា ដោយចាប់ផ្តើមពីយើងគ្រប់គ្នា ការបរិច្ចាគឈាមនឹងកាន់តែផុសផុលឡើង ក្នុងចំណោមសង្គមខ្មែរ។ ការផ្តល់ឈាមមិនមែនតែសម្រាប់សាច់ញាតិ ឬបងប្អូនរបស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ តែវាគួរតែធ្វើឡើងសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា ហើយវាក៏នឹងជួយយើង នៅពេលណាដែលយើងត្រូវការវាវិញផងដែរ»។ បើតាមទិន្នន័យរបស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្តល់ឈាម យើងត្រូវការឈាមប្រមាណចំនួន 60 000ប្លោក ដែលត្រូវផ្តល់ឲ្យជនរងគ្រោះ ក្នុងមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែមានឈាមប្រមាណ 20 000ប្លោក ឬស្មើនឹងប្រហែល 40% តែប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានបរិច្ចាគ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ដូច្នេះរាល់ការចូលរួមបរិច្ចាគឈាមរបស់អ្នកគ្រប់រូប គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដើម្បីបំពេញគ្រប់តម្រូវការឈាម សម្រាប់ជនរងគ្រោះ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៧នេះ ធនាគារ CIMB បានរៀបចំកម្មវិធីស្ម័គ្រចិត្តផ្តល់ឈាម ជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្តល់ឈាម ចំនួន ៣ដងហើយ សរុបទាំងលើកនេះ ដែលមានបុគ្គលិក និងថ្នាក់ដឹកនាំ ហើយយើងនឹងបន្តធ្វើកម្មវិធីស្ម័គ្រចិត្តផ្តល់ឈាមនេះ យ៉ាងតិច 2ដងផងដែរ ក្នុងមួយឆ្នាំ។	ភ្នំពេញ៖ កាលពីថ្ងៃទី13 ខែតុលាកន្លងទៅនេះ ធនាគារ ស៊ីអាយអីមប៊ី ភីអិលស៊ី (ធនាគារ CIMB) បានសហការជាមួយនឹងមជ្ឍមណ្ឌលជាតិផ្តល់ឈាម បង្កើតកម្មវិធីសប្បុរសធម៌បរិច្ចាគឈាមលើកទី៣ ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ដោយមានការចូលរួមស្ម័គ្រចិត្តពីសំណាក់គណៈគ្រប់គ្រង និងបុគ្គលិគរបស់ធនាគារ CIMB ដើម្បីរួមចំណែកជួយដល់ជនរងគ្រោះកំពុងត្រូវការឈាម និងការលើកទឹកចិត្តឲ្យមានការចូលរួមបរិច្ចាគឈាម ពីសំណាក់ស្ថាប័នក្រុមហ៊ុន និងប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងសង្គម។
Three vessels carrying fleeing Rohingya have now been seized and returned to Rakhine over the past two weeks, as the monsoon season gives way to more favourable, if still treacherous, sailing conditions. All on board the third boat were being returned to camps around the capital Sittwe in the central part of the state, where more than 120,000 people have been confined since intercommunal violence in 2012. A photo in local media showed the group huddled on the deck in the baking sun, a scene reminiscent of the boat crisis in 2015 that saw countless Rohingya abandoned by smugglers in the Andaman Sea after authorities shut down trafficking routes. They were headed for Malaysia when stopped by navy officers on Sunday night off the southern town of Dawei, Police Major Min Lwin told AFP. "They were all sent back to Sittwe on a navy boat last night," he said, adding that the group, two thirds of whom were under the age of 18, would arrive on Thursday or Friday. The plight of Rohingya Muslims languishing in the central part of the state has been overshadowed by last year's mass exodus of more than 720,000 Rohingya from northern Rakhine. Those refugees fled over the border into Bangladesh to escape a brutal military crackdown. UN investigators want Myanmar's top generals to be prosecuted for genocide over the crackdown, but Myanmar says it was defending itself against Rohingya militants. Around 10 boats, carrying a total of several hundred people, have left the camps in central Rakhine since mid-October, said Arakan Project director Chris Lewa, whose group monitors abuses against the Rohingya. "I'm worried about Bangladesh. The border guards say they won't let people leave but if people do then the numbers would be much bigger," she said. Desperation in the refugee camps across the border is also growing. A repatriation deal has stalled, with Rohingya refusing to go home until their safety and rights are secured. The stateless minority are denied citizenship in Myanmar and face severe restrictions on movement as well as a lack of access to work, healthcare and schools in what Amnesty International says amounts to apartheid. One camp leader told AFP under the condition of anonymity that they try to explain to people about the dangers of leaving by boat but many are simply too desperate to listen. "We are losing hope," he said. "Nothing has changed in the last six years." bur-rs/joe/mtp © Agence France-Presse	Yangon, Myanmar \| Nearly 100 Rohingya Muslims were forced back to Myanmar's Rakhine state after being detained at sea en route to Malaysia, police said Wednesday, stirring fears of a fresh refugee boat crisis.
នាការតាំងពិព័រណ៌ក្រោមប្រធានបទ «ដំណើរត្រាច់ចរសិល្បៈ» នៃកម្មវិធីបារាំងពីរសប្តាហ៍នៅភ្នំពេញ ក្នុងឧទ្យានស្ថានទូតបារាំង កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងមក ស្នាដៃចម្លាក់គោព្រៃរបស់លោក អ៊ូ វណ្ណឌី ទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងច្រើនពីអ្នកទស្សនា។ លោក វណ្ណឌី បានបញ្ជាក់ថា ការធ្វើចម្លាក់គោព្រៃនេះ ព្រោះតែក្ដីស្រឡាញ់សត្វប្រភេទនេះ និងជាសារមួយដើម្បីរម្លឹកដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ឲ្យស្វែងយល់ពីសត្វដែលតំណាងឲ្យកម្ពុជា។ ចម្លាក់គោព្រៃនេះក៏បានច្នៃបញ្ចូលរូបហនុមាណក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ នៅផ្នែកកណ្ដាលនៃតួខ្លួនគោផងដែរ គឺដើម្បីបង្ហាញពីគំនិតច្នៃប្រឌិតបែបសិល្បៈ។ សិល្បករសហសម័យរូបនេះ បានអះអាងថា លោកបានចំណាយពេល៣ខែក្នុងការច្នៃ ដោយវាមានទម្ងន់ប្រមាណ១២៥០គីឡូក្រាម។ សម្រាប់គ្រឿងដែកដែលយកទៅធ្វើសត្វគោព្រៃនេះ គឺលោកបានប្រមូលទិញពីកន្លែងធ្វើរថយន្ត ម៉ូតូជាច្រើនកន្លែង។ លោក អ៊ូ វណ្ណឌី បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ដែកដែលយកមកធ្វើនេះខ្ញុំដើរប្រមូលទិញពីកន្លែងធ្វើម៉ូតូ កន្លែងខ្លះបានមួយរយគីឡូ កន្លែងខ្លះ៣០០គីឡូក្រាម អាស្រ័យគេមានច្រើនឬតិច ហើយតម្លៃដែលទិញខុសគ្នាតាមកន្លែងដែរ»។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សិល្បករសហសម័យមកពីខេត្តកណ្ដាលរូបនេះ មិនដែលបានឃើញសត្វគោព្រៃដោយផ្ទាល់ភ្នែកឡើយ ប៉ុន្តែលោកសង្ឃឹមថា ស្នាដៃរបស់ខ្លួន ជាផ្នែកមួយនៃការចូលរួមអភិរក្ស និងបង្កើនក្តីស្រឡាញ់សត្វគោព្រៃក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំអ្នកធ្វើនេះ មិនដែលបានឃើញគោព្រៃផ្ទាល់ភ្នែកម្ដងផង ធ្លាប់តែឃើញក្នុងទូរទស្សន៍ និងរូបថត។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា គោព្រៃដែលខ្ញុំធ្វើនេះនឹងអាចជាចំណែកមួយរម្លឹកដល់ពលរដ្ឋខ្មែរ ចូលរួមអភិរក្សសត្វប្រភេទនេះ [ប្រសិនបើវាមិនទាន់ដាច់ពូជ] ដើម្បីឲ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយបានស្គាល់»៕	គោព្រៃជាសត្វនិមិត្តរូបរបស់កម្ពុជា ប៉ុន្តែរយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ គេមិនដែលប្រទះឃើញវត្តមានសត្វដ៏កម្រនេះឡើយ ហើយក្តីរំពឹងតិចតួចបំផុតថា វានៅមានជីវិត។ ដោយក្តីស្រឡាញ់ និងចង់រក្សាភាពរស់រវើកនៃនិមិត្តរូបជាតិ លោក អ៊ូ វណ្ណឌី សិល្បករសហសម័យមួយរូប បានប្រើស្នាដៃសិល្បៈរបស់ខ្លួនដោយយកគ្រឿងរថយន្ត ម៉ូតូ និងដែកធម្មតា ច្នៃធ្វើជាចម្លាក់គោព្រៃ។
តាមក្រសួងសុខាភិបាល កម្ពុជាបានរកឃើញករណី កូវីដ-១៩ សរុប ១២៦នាក់ និងបានព្យាបាលជាសះស្បើយអស់១២៥នាក់ហើយ។ នៅសល់អ្នកជំងឺតែម្នាក់ទៀតប៉ុណ្ណោះ ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត។ អ្នកជំងឺចុងក្រោយនេះ គឺជាបុរសខ្មែរដែលបានវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសហ្វីលីពីន៕	បុរសខ្មែរ-បារាំង អាយុ៣០ឆ្នាំ ធ្វើដំណើមកពីប្រទេសបារាំង ហើយឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩នោះ ពេលនេះបានជាសះស្បើយហើយ។ ក្រសួងសុខាភីបាលបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនានេះ។ បុរសរូបនេះ ត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាលប្រកាសថាបានរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅពេលដែលបានធ្វើដំណើរពីប្រទេសបារាំង មកកម្ពុជា តាមជើងហោះហើរពីសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។
បើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត BBC លោក Rangnick បានត្រៀមខ្លួនចូលរាល់ហើយ ដើម្បីចូលកាន់តំណែងអ្នកចាត់ការ Old Trafford ជំនូសលោក លោក Ole Gunnar Solskjaer ដែលទើបបញ្ចប់ការងារ។ យ៉ាងណា លោក Rangnick មិនទាន់បង្ហាញខ្លួននៅចុងសប្តាហ៍នេះ នៅពេល Man United ប៉ះ Chelsea ទេ ដ្បិតលោកត្រូវរង់ចាំលិខិតអនុញ្ញាតការងារជាមុនសិន។ ក្លិបបិសាចក្រហម បានយល់ព្រមលក្ខខណ្ឌជាមួយ Rangnick រួចហើយ ប៉ុន្តែមិនមែនជាមួយ Lokomotiv Moscow ឡើយ ខណៈអតីតគ្រូ RB Leipzig រូបនេះស្ថិតនៅក្នុងតំណែងជាប្រធានផ្នែកកីឡា និងការអភិវឌ្ឍន៍របស់ក្លិបរុស្ស៊ីនៅឡើយ។ Rangnick សញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់ ធ្លាប់ដឹកនាំ Schalke 04 នៅឆ្នាំ២០១១ ដើម្បីឈ្នះជើងឯក German Cup មុនពេលទៅចូលរួមជាមួយ RB Leipzig និងជួយក្រុមឡើងឈានដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅឆ្នាំ២០១៩។ ពេលដឹកនាំនៅអាល្លឺម៉ង់ លោក និយមប្រើទម្រង់៤-២-២-២ ដែលផ្ដោតលើការដាក់សម្ពាធគូប្រជែង ហើយវាយបកលឿន៕	Manchester United គ្រោងតែងតាំងលោក Ralf Rangnick ជាអ្នកចាត់ការបណ្ដោះអាសន្នក្នុងកិច្ចសន្យារយៈពេល ៦ ខែ ពោលគឺរហូតដល់ចប់រដូវកាល។ Rangnick សព្វថ្ងៃជាប្រធានផ្នែកកីឡា និងអភិវឌ្ឍន៍របស់ក្លិប Lokomotiv Moscow។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.