Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ប្រសិនជាព្រឹកឡើង អ្នកក្រោកពីគេង ក្នុងមាត់ប្រែជាល្វីង នោះថ្លើមអ្នកកំពុងតែជួបនឹងបញ្ហាហើយ។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែប្រយ័ត្ន ហើយទៅពិនិត្យមើលឲ្យបានច្បាស់ទើបអាចព្យាបាលបានទាន់ពេលវេលា។ បើព្រឹកឡើងក្រោយពេលដែលក្រោកពីគេង ត្រង់ថ្លើមរបស់អ្នកបែរជាកើតអាការៈឈឺ អ្នកក៏គួរតែប្រយ័ត្ន ព្រោះថ្លើមរបស់អ្នកអាចនឹងកំពុងតែកើតជំងឺអ្វីមួយដោយអ្នកមិនដឹងហើយ។ នៅពេលដែលថ្លើមអ្នកកើតមានបញ្ហា នោះព្រឹកឡើងក្នុងពេលដែលអ្នកដុសធ្មេញអាចនឹងចេញឈាមដោយមិនដឹងខ្លួនបាន។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែប្រយ័ត្នពីអាការៈមួយនេះផងដែរ មិនគួរធ្វេសប្រហែសឡើយ។ នៅពេលដែលស្បែករបស់អ្នកប្រែជារមាស់ ហើយទៅជាពណ៌លឿង អ្នកគួរតែប្រយ័ត្នពីសុខភាពថ្លើមរបស់អ្នក ព្រោះវាកំពុងតែប្រឈមនឹងជំងឺអ្វីមួយហើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីអាការៈមួយចំនួនដែលប្រាប់ថាថ្លើមកំពុងកើតមានបញ្ហា។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
១. សាច់ រាងកាយត្រូវការប្រូតេអ៊ីន ប៉ុន្តែមិនមែនច្រើនពេកឡើយ ក៏ព្រោះវាអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺតម្រងនោម។ ហើយការទទួលទានជាតិប្រតេអ៊ីនចេញពីសាច់សត្វច្រើនពេកបង្កើតជាតិអាស៊ីតក្នុងឈាមដែលបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺ acidosis ស្ថានភាពមួយដែលតម្រងនោមរបស់អ្នកមិនអាចរក្សាកម្រិត pH ក្នុងរាងកាយឱ្យមានតុល្យភាពបាន។ យូរទៅបញ្ហានេះបង្កជាបញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀតដូចជា បញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ។ របបអាហារដែលមានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីនចេញពីសាច់សត្វខ្ពស់ក៏អាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោមផងដែរដោយសាច់ជម្រុញការផលិតអាស៊ីតអ៊ុយរិក។ អ្នកគួរព្យាយាមទទួលទានបន្លែនិងគ្រាប់ធញ្ញជាតិដើម្បីទទួលបានប្រូតេអ៊ីនដែលរាងកាយត្រូវការ។ ២. អំបិល ឬអាហារប្រៃ របបអាហារមានសុខភាពល្អមួយ គឺមានផ្ទុកសូដ្យូម ឬអំបិលមិនលើសពី ២៣០០ មីលីក្រាម ឬប្រហែល ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលទានអាហារប្រៃ ឬអំបិលច្រើនពេក តម្រងនោមត្រូវទទួលបន្ទុកខ្លាំងជាងធម្មតាដើម្បីកម្ចាត់ជាតិសូដ្យូមដែលលើស។ ជាលទ្ធផលយូរទៅតម្រងនោមនឹងចាប់ផ្ដើមចុះខ្សោយប៉ះពាល់សមត្ថភាពមុខងារ ហើយបង្កើនការស្ដុកទុកសារធាតុរាវបង្កហានិភ័យនៃបញ្ហាសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់។ ៣. អាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុ Oxalate ក្រួសក្នុងតម្រងនោមភាគច្រើនមានផ្ទុកសារធាតុកាល់ស្យូម Oxalate។ ការកាត់បន្ថយការទទួលទានអាហារមានផ្ទុកសារធាតុ Oxalate រួមមានសូកូឡា គ្រាប់ធញ្ញជាតិ មើមឆៃថាវ មើមត្រាវ និងផលិតផលសណ្តែកជាដើម គឺជាវិធីដ៏ងាយបំផុតមួយដើម្បីជៀសផុតពីបញ្ហានៃជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោម។ អ្នកមិនចាំបាច់ត្រូវឈប់ទទួលទានអាហារមានផ្ទុកសារធាតុ Oxalate ទាំងស្រុងតែម្ដងឡើយ គ្រាន់តែទទួលទានវាក្នុងកម្រិតមធ្យម។ ៤. ផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ រួមមានបឺរ ឈីស ទឹកដោះគោ និងយ៉ាអួរ គឺមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូមដែលបង្កើនកម្រិតនៃជាតិកាល់ស្យូមក្នុងទឹកនោម។ ជាលទ្ធផលផ្សារភ្ជាប់នឹងហានិភ័យនៃជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោម។ សម្រាប់អ្នកដែលកំពុងមានជំងឺតម្រងនោមស្រាប់ ចូរកាត់បន្ថយការទទួលទានផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ។ បឺរ គឺជាផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោដែលមានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ saturated ខ្ពស់ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង។ អ្វីដែលគួរឱ្យបារម្ភថែមទៀតនោះ គឺជំងឺបេះដូងជាកត្តាចម្បងបំផុតមួយនៃជំងឺតម្រងនោម។ ៥. អាហារកំប៉ុង អាហារកំប៉ុងភាគច្រើនមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសូដ្យូម ព្រោះអំបិលត្រូវបានបន្ថែមជាសារធាតុការពារដើម្បីបង្កើនអាយុកាលនៃអាហារប្រភេទនេះ ឬរក្សាទុកបានយូរ។ ហើយក៏ព្រោះតែបរិមាណខ្ពស់នៃជាតិសូដ្យូម ឬអំបិលក្នុងទំនិញកំប៉ុង វាត្រូវបានគេណែនាំឱ្យអ្នកដែលមានជំងឺតម្រងនោមកម្រិត ឬជៀសវាងការទទួលទាន។ ការជ្រើសយកប្រភេទនៃអាហារកំប៉ុងដែលមានស្លាកបញ្ចាក់ប្រាប់ថា គ្មានអំបិលបន្ថែម ឬសូដ្យូមទាប គឺការប្រសើរបំផុត។ ការលាងសម្អាតនិងបង្ហូរទឹកនៃអាហារកំប៉ុងដូចជាស្ពៃកំប៉ុង ត្រីធូណាកំប៉ុង និងសណ្ដែកកំប៉ុងអាចកាត់បន្ថយជាតិសូដ្យូមបានពី ៣៣ ដល់ ៨០ ភាគរយអាស្រ័យលើផលិតផលនោះ។ ៦. ស្ករស ការទទួលទានស្ករស ឬអាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិស្ករខ្ពស់ច្រើនពេលរួមចំណែកបង្កភាពធាត់ជ្រុលដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការជំងឺសម្ពាធឈាម និងទឹកនោមផ្អែម ហើយជំងឺទាំងពីរនេះជាកត្តានាំឱ្យកើតមានជំងឺតម្រងនោម។ ដូច្នេះដើម្បីជៀសវាងធ្វើឱ្យតម្រងនោមឆាប់ខូច ចូរកម្រិតការទទួលទានជាតិស្កររបស់អ្នក។ អ្នកក៏ចាំបាច់គួរចៀសវាងទម្លាប់ទាំងនេះផងដែរ ៖ ១. ការជក់បារី ទម្លាប់នេះមិនត្រឹមតែបង្កបញ្ហាដល់តម្រងនោមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែចំពោះរាងកាយទាំងមូលតែម្ដង! នេះក៏ព្រោះតែការជក់បារីអាចបង្កជំងឺលើសសម្ពាធឈាមដែលបណ្ដាលអោយមានការកាត់បន្ថយលំហូរឈាមទៅកាន់តម្រងនោម។ ២. ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងលើសកម្រិត ប្រសិនបើអ្នកឧស្សាហ៍ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងច្រើនលើសពី ១ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់នារី និង ២ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់បុរសនោះ អ្នកប្រាកដជាត្រូវប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃបញ្ហាតម្រងនោមមិនខានឡើយ។ ៣. ការប្រើប្រាស់ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ក្នុងរយៈពេលយូរ ទម្លាប់នៃការទទួលទានថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់សឹងតែជាប្រចាំ គឺមិនល្អសោះឡើយចំពោះតម្រងនោម។ ហើយអ្នកក៏មិនគួរទទួលទានថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់តិចតួចឡើយ។ ការទទួលទានថ្នាំនេះជាប្រចាំអាចបណ្ដាលឱ្យខូចតម្រងនោមធ្ងន់ធ្ងរ ហើយវាក៏បង្កផលប៉ះពាល់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភលើមុខងារនៃតម្រងនោមផងដែរ។ ៤. ការទប់នោមយូរ ការទប់នោមយូរ គឺជាមូលហេតុចម្បងនៃបញ្ហាតម្រងនោម។ ប្រសិនបើអ្នកឧស្សាហ៍ទប់នោម នោះទឹកនោមនឹងត្រូវស្ថិតនៅក្នុងផ្លោកនោមយូរ ហើយបាក់តេរីចាប់ផ្ដើមលូតលាស់កាន់តែលឿន។ នៅទីបំផុតវាអាចបណ្ដាលឱ្យកើតមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនដូចជា ការឆ្លងមេរោគក្នុងតំរងនោម និងអាការៈនោមទាស់។ ៥. ការទទួលទានទឹកបានតិច តម្រងនោម ក៏ដូចទៅនឹងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយផងដែរ គឺត្រូវការជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីរក្សាបាននូវសុខភាពល្អប្រសើរ និងដំណើរការមុខងារត្រឹមត្រូវ។ កង្វះជាតិទឹកអាចនាំអោយមានលំហូរឈាមតិចទៅតម្រងនោម។ ជាលទ្ធផលឈាមនឹងប្រែជាខាប់បង្កផលប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពនៃតម្រងនោមក្នុងការកម្ចាត់ជាតិពុលចេញពីរាងកាយ។ ថាតើអ្នកអាចដឹងបានថាខ្លួនឯងទទួលទានទឹកបានគ្រប់គ្រាន់ឬនៅបែបណាទៅ? ងាយណាស់ ប្រសិនបើអ្នកទទួលទានទឹកបានគ្រប់គ្រាន់នោះទឹកនោមរបស់អ្នកនឹងមានពណ៌លឿងស្រាល ហើយទឹកនោមដែលមានពណ៌ដិតណាមួយនោះអាចជារោគសញ្ញានៃបញ្ហាខូចតម្រងនោម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	តម្រងនោម គឺជាសរីរាង្គចាំបាច់បំផុតមួយក្នុងរាងកាយដែលដើរតួនាទីសំខាន់ៗជាច្រើន។ តម្រងនោមជួយកម្ចាត់ជាតិពុលកាកសំណល់តាមរយៈទឹកនោម, ច្រោះឈាម រក្សាតុល្យភាពនៃជាតិរ៉ែ ការផលិតអ័រម៉ូន និងការរក្សាតុល្យភាពនៃសារធាតុរាវ។ កត្តាច្រើនណាស់ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺតម្រងនោម។ សម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបានជាមូលហេតុទូទៅបំផុត។ ទោះជាយ៉ាងណាតាមរយៈការកម្រិត ឬចៀសវាងទទួលទានអាហារមួយចំនួនអាចជួយកាត់បន្ថយការប្រមូលផ្ដុំនូវកាកសំណល់ក្នុងឈាម ជួយបង្កើនភាពប្រសើរឡើងនៃសុខភាពតម្រងនោម និងទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ។ ថាតើអាហារទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអាហារទាំងនោះ ៖
ក្នុងវីដេអូដែលបង្ហោះលើ TikTok ដោយគណនីហាង Nusr-Et Steakhouse របស់ចុងភៅ Nusret Gokce ដែលត្រូវស្គាល់ជាទូទៅថា Salt Bae លោក To Lam ត្រូវបានរៀបចំទទួលជាមួយម្ហូបស្តេកស្រោបមាស។ វីដេអូនេះ ត្រូវបានចែកចាយយ៉ាងទូលាយ មុនត្រូវបានលុបចោល ប៉ុន្តែវីដេអូនេះក៏បាចសាចពេញបណ្ដាញសង្គមផ្សេងទៀតមាន Facebook និង YouTube ជាដើម។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ពេលវេលាជាក់លាក់នៃការថតវីដេអូ មិនទាន់បង្ហាញឡើយ តែលោក Lam ដែលជារដ្ឋមន្រ្តីសន្តិសុខសាធារណៈគ្រប់គ្រងស្ថាប័នប៉ូលិស និងដឹកនាំការបង្រ្កាបលើក្រុមប្រឆាំង បានធ្វើដំណើរចូលរួមកិច្ចប្រជុំសន្និសីទស្ដីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុលើកទី២៦ ហើយជួបជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា។ ឯហាង Nusr-Et Steakhouse ដែលសម្បូអតិថិជនល្បីឈ្មោះ មានទីតាំងនៅទីក្រុងឡុងដ៏តែម្ដង។ ហាងរបស់ចុងភៅ Salt Bae នេះ មានបម្រើស្តេកស្រោបមាស២៤ការ៉ាត់ដែលអាចបរិភោគ ហើយអាចមានតម្លៃដល់ទៅមួយពាន់ដុល្លារ ដែលវាលើសពីប្រាក់ខែរបស់លោក Lam និងប្រាក់ចំណូលរបស់ប្រជាជនវៀតណាមជាច្រើន។ បើតាមទិន្នន័យស្ថិតិវៀតណាម ចំណូលប្រចាំខែជាមធ្យមរបស់ប្រជាជនវៀតណាម មានត្រឹម១៨៤ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២០។ វីដេអូខាងលើ ធ្វើឱ្យលោក Lam ដែលជាមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម រងការរិះគន់ខ្លាំង ស្របពេលប្រទេសកំពុងជួបបញ្ហាកូវីដ-១៩ ។ អ្នកប្រើប្រាស់ Facebook ឈ្មោះ Pham Viet Duc សរសេរថា ប្រជាជនកំពុងរងទុក្ខដោយសារជំងឺឆ្លង តែមន្រ្តីបែរជាកំពុងរីករាយដូចជាតារាល្បីលំដាប់ពិភពលោកទៅវិញ។ អ្នកប្រើប្រាស់ម្នាក់ទៀតឈ្មោះ Mung Tin Ngo សរសេរដែរថា វៀតណាមនៅក្រនៅឡើយ តែរដ្ឋមន្រ្តីឆើតឆាយណាស់។ ទន្ទឹមនឹងការរិះគន់ គេក៏ឃើញមតិខ្លះរៀបរាប់ មន្រ្តីវៀតណាមក៏មានសិទ្ធិចំណាយលុយបន្ថែមពេលបំពេញការងារ ឯខ្លះទៀតលើកឡើងថា ប្រហែលមានអ្នកចេញលុយនោះផង៕	រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខវៀតណាម To Lam រងការរិះគន់ជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយការចែកចាយវីដេអូដែលបង្ហាញសកម្មភាពរបស់លោកបរិភោគស្ដេកសាច់គោស្រោបមាសក្នុងភោជនីយដ្ឋានរបស់ចុងភៅ Salt Bae ដែលមានតម្លៃលើសប្រាក់ខែរបស់លោកទៅទៀត។ រឿងរ៉ាវនេះ កើតឡើងពេលលោក Lam ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅចក្រភពអង់គ្លេស។
ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិរក្សដើមឈើ សត្វព្រៃ និងឧទ្យានជាតិថៃ លោក Kriangsak Thanompun បានប្រាព់សារព័ត៌មាន BBC ថៃដូច្នេះថា៖ «យើងជឿជាក់ថា សត្វក្តាន់មួយក្បាលនេះ បានស៊ីប្លាស្ទិកទាំងនេះចូលទៅក្នុងពោះ រយៈពេលយូរមកហើយ មុននឹងវាងាប់»។ ដោយផ្អែកលើការពិនិត្យ លោក បន្តទៀតថា មន្ត្រីជំនាញលោក ជឿថា ប្លាស្ទិកនេះ រាំងស្ទះប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់សត្វក្តាន់នេះ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេនឹងស៊ើបអង្កេតឲ្យស៊ីជម្រៅជាងនេះ។ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា មន្ត្រីអភិរក្សសត្វព្រៃម្នាក់ដែលកំពុងដើរល្បាត បានរកឃើញ សត្វក្តាន់ឈ្មោលអាយុ១០ឆ្នាំមួយក្បាលក្នុងឧទ្យានជាតិ Khun Sathan ក្នុងភាគខាងជើងស្រុក Na Noi នៃប្រទេសថៃ ។ បន្ថែមពីសំរាមដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ មន្ត្រីជំនាញថៃ ក៏បានរកឃើញ ស្រោមដៃ, កញ្ចប់មី និងកន្សែងជូតដៃជាដើម។ ទាក់ទិនព័ត៌មាននេះ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម បានរិះគន់ខ្លាំងៗលើអ្នកចូលទស្សនាឧទ្យានជាតិនោះ ហើយបោះចោលសំរាមដោយឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់។ អ្នកលេងហ្វេសប៊ុកម្នាក់បានសរសេរថា៖«នៅពេលអ្នកទៅលេងឧទ្យានជាតិហើយ គួរណាស់តែយកសំរាមអ្នកត្រលប់តាមខ្លួនវិញ។ គួរតែមានទំនួលខុសត្រូវ»។ ចំណែកម្នាក់ទៀត រិះគន់ថា ទំនួលខុសត្រូវបែបនេះ គឺជាអ្វីដែលត្រូវបានបង្រៀន និងអនុវត្តតាំងពីវ័យកុមារមកម្ល៉េះ។ នៅពេលធំពេញវ័យហើយនោះ ទម្លាប់អាក្រក់ពិបាកនឹងផ្លាស់ប្តូរណាស់»។ បើតាមលោក Kriangsak «ផែនការ៣ដំណាក់កាល» មួយ នឹងត្រូវដាក់ឲ្យអនុវត្ត ក្នុងគោលដៅជំរុញឲ្យពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្បែរនោះជួយដើរប្រមូលសំរាមប្លាស្ទិកនៅក្នុងតំបន់ឧទ្យានជាតិ។ គម្រោងនេះ ក៏នឹងបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយផងដែរដើម្បីចាត់ចែងការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ ហើយចុងក្រោយគឺមានគោលដៅអប់រំសាធារណជនអំពីការបង្ការសកម្មភាពបោះចោលសំរាម។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃគឺជាអ្នកប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិកដ៏ធំមួយលើពិភពលោក។ បើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការបរិស្ថាន Greenpeace សំណល់ប្លាស្ទិកប្រមាណ៧៥លានថង់ ត្រូវបានបោះចោលជារៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងប្រទេសថៃ។ ក្នុងខែកញ្ញា កន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថានថៃ បានប្រកាស ហាងទំនិញធំៗក្នុងប្រទេសថៃ នឹងតម្រូវឲ្យបញ្ឈប់ការផ្តល់ថង់ប្លាស្ទិក (ប្រើតែម្តងបោះចោល) ចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ២០២០ តទៅ៕	សត្វក្តាន់មួយក្បាលដែលងាប់នៅឧទ្យានជាតិមួយក្នុងភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ត្រូវបានគេរកឃើញថា មានសំរាមប្រមាណ៧គីឡូក្រាមក្នុងពោះរបស់វា។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីថៃ។ ខោទ្រនាប់បុរស, ថង់ប្លាស្ទិក ព្រមទាំងកញ្ចប់ម្សៅកាហ្វេនិងនំ គឺស្ថិតក្នុងចំណោមសំរាមដែលបានរកឃើញនៅក្នុងពោះរបស់សត្វក្តាន់ឈ្មោលមួយក្បាលនេះ។
លោក អ៊ុយ ចេងហេង ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន ណាវីតា បានឱ្ដឹងថា«ត្រឹមតែរយៈពេល ១ ឆ្នាំ ណាវីតា បានបោះជំហានចូលក្នុងវិស័យកសិឧស្សាហកម្ម ហើយទទួលបានការគាំទ្រ និងទទួលស្គាល់ពីស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជនយ៉ាងលឿនគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ណាវីតា បានទទួលពានរង្វាន់ ឧស្សាហកម្មបៃតង ពីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ចុងឆ្នាំ២០២១ និងមានកិច្ចសហការជាមួយអង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើន។» ផលិតផលដែលពេញនិយមខ្លាំង ពីសំណាក់អតិថិជន គឺតំណាប់ផ្លែស្រកានាគ មានពីរពណ៌ ពណ៌ស និងពណ៌ក្រហម ថែមទាំងមានតំណាប់ម្នាស់ និងតំណាប់ធ្វើពីផ្លែស្វាយផងដែរ។ ក្រៅពីនោះអតិថិជន អាចរកជាវផលិតថ្មីរបស់ ណាវីតា បានជាមួយផលិតផលថ្មី គឺមានប៉ៃលិនក្នុងកំប៉ុង ដែលមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ និងមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពនោះទេ។ អតិថិជនទាំងអស់ អាចរកជាវបាននៅផ្សារទំនើប ជីប ម៉ុង គ្រប់សាខា ផ្សារការ៉ុត ផ្សារបាយ័ន និងតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនទៀតផងដែរ។ ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទង តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ: 096 4777 456/ 096 2424 456/ 096 798 4248 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ជានិស្សិតទាំងពីរនាក់បងប្អូនបង្កើត បានបញ្ចប់ជំនាញគ្រប់គ្រងវិស្វកម្មឧស្សាហកម្ម និង ជំនាញវិស្វកម្មវិទ្យាសាស្រ្តអាហារ ដែលជាគ្រឹះដ៏រឹងមាំ សម្រាប់អនុវត្តនៃដំណើរការសហគ្រាសរបស់ខ្លួន ដែលផ្តោតទៅលើគុណភាពជាចម្បង។ ក្រុមហ៊ុន ណាវីតា ហ៊ែលស៊ីហ្វូដ&បេវើរីច ឯ.ក (Navita Healthy Food & Beverages Co., LTD) បានចាប់ផ្ដើបកាលពី ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ដោយកែច្នៃកសិផលធម្មជាតិ ទៅជាតំណាប់ជាច្រើនរសជាតិ។
ភ្នំពេញ៖ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) ក្នុងខែកញ្ញានេះ បានអនុម័តក្រុមហ៊ុនចំនួន២១ដែលវិនិយោគទុនជាង ១៣០លានដុល្លារ ដើម្បីបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ផលិតផលរគ្រឿងសង្ហារីម និងសាងសង់ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តនៅកម្ពុជា ។ ការអនុម័តរបស់ CDC ដល់ក្រុមហ៊ុននេះគឺ អាចផ្តល់ការងារដល់ពលរដ្ឋជាង ៣៤ ៨៣៤កន្លែង។ បើតាម CDC ក្រុមហ៊ុនទាំង ២១នោះរួមមាន ក្រុមហ៊ុន Toyota Tsusho Manufacturing (Cambodia) Co., Ltd. គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផ្គុំ និងតម្លើងរថយន្តតូយ៉ូតា បានវិនិយោគទុនចំនួន ៣៦,៧លានដុល្លារ ។ ក្រុមហ៊ុន WCFO (Cambodia) Co., Ltd. គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតប្រអប់ និងគ្រឿងបង្គុំផ្សេងៗធ្វើពីលោហៈ វិនិយោគទុនចំនួន ៣,៨លានដុល្លារ។ រីឯ ក្រុមហ៊ុន Thirty Three Apparels (Cambodia) Co., Ltd. រោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ វិនិយោគទុនចំនួន ២,១លានដុល្លារ ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងបីនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ភ្នំពេញ ដោយបានបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋប្រមាណ ៧៥០នាក់ ។ ក្រុមហ៊ុន A & M Clothing Co., Ltd. បង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ខេត្តព្រះសីហនុ មានទុនវិនិយោគចំនួន ១ លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារប្រមាណ ១០០នាក់។ ចំពោះក្រុមហ៊ុន WCFO ASAMA Co., Ltd. គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតគ្រឿងបន្ទាប់បន្សំ សម្រាប់ឧបករណ៍បញ្ជូនទិន្នន័យធ្វើពីប្លាស្ទិក បោះទុនវិនិយោគចំនួន ៨០៥ពាន់ដុល្លារ និងផ្តល់ការងារបានប្រមាណ ១០០នាក់។ ក្រុមហ៊ុននេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ភ្នំពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ ទន្ទឹងនឹងនោះ ក្រុមហ៊ុន CHINA TING (CAMBODIA) FASHION CO., LTD គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ បានវិនិយោគទុនចំនួនប្រមាណ ៥,៦លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ៣ ១៥៨កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុននេះ មានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅភូមិត្រពាំងផ្លុង ឃុំដំណាក់រាំង ស្រុកឧដុង្គ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ រីឯ ក្រុមហ៊ុន Y.T.I (CAMBODIA) GARMENT CO., LTD រោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ បានវិនិយោគទុកចំនួនប្រមាណ ៥,៥លានដុល្លារ ដោយផ្តល់ឱកាសការងារបានចំនួន ២១៨៣កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុន SKY CLOTHING (CAMBODIA) CO., LTD គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ បានវិនិយោគទុនចំនួនប្រមាណ ៥,៤លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារបានចំនួន ១ ៣៤៧កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុននេះ មានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅភូមិដំណាក់ធំ២ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី៣ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ។ នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ នៃក្រុមហ៊ុន MI QI (CAMBODIA) GARMENT CO., LTD បានបោះទុនវិនិយោគចំនួណប្រមាណ ៥,៦លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១ ៨៨៦៣កន្លែង។ រោងចក្រនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិជ្រៃកោង សង្កាត់ចោមចៅទី២ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ដោយឡែក ក្រុមហ៊ុន HOME STYLE LIVING CO., LTD. គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតគ្រឿងសង្ហារឹម និងពូកគ្រប់ប្រភេទ គឺបានវិនិយោគទុនចំនួន៦,៦ លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារបានចំនួនប្រមាណ ៣៨០កន្លែង។ គម្រោងនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ស៊ីន បាវិត ខេត្តស្វាយរៀង។ ចំណែក ក្រុមហ៊ុន MCL HANDBAG FACTORY (CAMBODIA) COMPANY LIMITED. គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតកាបូបគ្រប់ប្រភេទ ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ក្រុងព្រះសីហនុ បានវិនិយោគចំនួន ៦,៥ លានដុល្លារនិងអាចបង្កើតការងារបានចំនួនប្រមាណ ៨៥០កន្លែង។ គម្រោងបន្ទាប់ គឺក្រុមហ៊ុន GREEN LINK ELECTRIC CO., LTD បោះទុនចំនួន ៥,៥លានដុល្លារនិងក្រុមហ៊ុន RAINBOW LIGHTING CO., LTD. បោះទុនចំនួន ៥,៣លានដុល្លារ ដែលជារោងចក្រផលិតអំពូលភ្លើងគ្រប់ប្រភេទ មានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ហាយ ផាក ខេត្តស្វាយរៀង និងអាចបង្កើតការងារប្រមាណ ១ ៦៧០កន្លែង។ ចំពោះក្រុមហ៊ុន ORIENDA INTERNATIONAL HOSPITAL CO., LTD គម្រោងសាងសង់ និងអាជីវកម្មមន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិ ចំនួន ១១៧គ្រែ គឺមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅផ្លូវដួងងៀប២ ភូមិដំណាក់ធំ៣ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី៣ ខណ្ឌមានជ័យ។ គ្រោងនេះមានទុនវិនិយោគ ២១លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារចំនួន ១៧៨កន្លែង។ ក្នុងនោះក៏មានក្រុមហ៊ុន NEW WORLD HEART & VASCULAR HOSPITAL CO., LTD គឺជាគម្រោងសាងសង់ អាជីវកម្មមន្ទីរពេទ្យបេះដូង និងសរសៃឈាម ចំនួន ៣០០គ្រែ ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅផ្លូវលេខ ១៩៣៤ ភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ។ គ្រោងនេះបានបោះទុកចំនួន ២០លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារចំនួន ៣៤៨កន្លែង។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន TRY PHEAP KOH TUNSAY RESORTS CO., LTD គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កោះត្បាល់ ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅភូមិកែប សង្កាត់កែប ក្រុងកែប បានបោះទុនវិនិយោគចំនួន ១៧លានដុល្លារអាមេរិក និងបង្កើតការងារចំនួន ១០៥កន្លែង។ រីឯ ក្រុមហ៊ុន GLOBAL PASS BIOTECHNOLOGY CO., LTD គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃម្ហូបអាហារ បានបោះទុនវិនិយោគប្រមាណ ៧,២លានដុល្លារអាមេរិក និងអាចបង្កើតការងារចំនួន ១៣២កន្លែង។ រោងចក្រនេះ មានទីតាំងនៅភូមិព្រែកដូង ឃុំកំពង់ស្វាយ ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ បន្ទាប់មកគឺ ក្រុមហ៊ុនYURA HARNESS (CAMBODIA) CO., LTD គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផ្គុំដំឡើងខ្សែគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅភូមិទួលធ្នង់ សង្កាត់រការធំ ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្នុងទុនវិនិយោគប្រមាណ ៦,៨លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារចំនួន ៥១៤កន្លែង។ ចំណែក ក្រុមហ៊ុន RISE STEADY FOOTWEAR MATERIAL (CAMBODIA) CO., LTD គឺជាគម្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតគ្រឿងបន្សំស្បែកជើង ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅភូមិតាសែន ឃុំសូទិប ស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម។ រោងចក្រនេះ បានបោះទុនវិនិយោគចំនួនប្រមាណ ៦,៥លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារបានចំនួន ៥៤៨កន្លែង។ ដោយឡែក ក្រុមហ៊ុន TWHQ GARMENTS CO., LTD គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅផ្លូវជាតិលេខ៨ ភូមិវិហារសួគ៌ជើង ឃុំវិហារសួគ៌ ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល ក្នុងទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,៤លានដុល្លារអាមេរិក និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១.៩៥៨កន្លែង។ និងចុងក្រោយ គឺក្រុមហ៊ុន COBEST (CAMBODIA) FIRST GARMENT CO., LTD គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅភូមិត្រពាំ ងទួល សង្កាត់កំបូល ខណ្ឌកំបូល។ ក្រុមហ៊ុននេះ បានបោះទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,១លានដុល្លារអាមេរិក និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១.៦៥០កន្លែង។ គួរបញ្ជាក់ថា ការវិនិយោគក្នុងខែកញ្ញានេះ គឺមានការកើនឡើងបើធៀបនឹងខែសីហា កន្លងទៅដែលបានអនុម័តក្រុមហ៊ុនចំនួន១២ និងវិនិយោគទុនជាង ៣៧លានដុល្លារ ដើម្បីបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ផលិតអំបោះ និងផលិតផលរគ្រឿងសង្ហារិមនៅកម្ពុជា៕	ដោយ៖ ហេង ស្រីលីន
ជាការបង្កើតភាពភ្ញាក់ផ្អើល និងថ្លែងអំណរគុណដល់អតិថិជន OPPO បានចាប់ដៃគ្នាជាមួយកំពូលតារាចម្រៀង ពេជ្រ សោភា លោក STEP និងកញ្ញា រ៉េត ស៊ូហ្សាណា យកទូរសព្ទ OPPO F9 ទៅឲ្យអតិថិជន ៩រូប តាមបណ្ដាខេត្តផ្សេងៗពីគ្នាដោយផ្ទាល់ ពោលគឺយកជូនដល់ទីកន្លែងមុនការកំណត់ ហើយអមជាមួយវត្ថុអនុស្សាវរីយជាច្រើនទៀតផងដែរ។ ជាលទ្ធផលនៃការចាប់ឆ្នោតផ្សងសំណាងដល់អតិថិជនដែលបានគាំទ្រ និងបញ្ជាទិញ OPPO F9 កំពូលតារាចម្រៀង ពេជ្រ សោភា ទទួលបានអតិថិជន ៣នាក់ មានពីរនាក់នៅក្រុងភ្នំពេញ និង ម្នាក់ទៀតនៅខេត្តកណ្ដាល។ ចំណែកឯតារាចម្រៀងវ័យក្មេង រ៉េត ស៊ូហ្សាណា នាំយក OPPO F9 ៣គ្រឿង ទៅកាន់ខេត្តកំពង់ចាម។ រីឯលោក STEP ធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តសៀមរាប និងក្រុងប៉ោយប៉ែត។ F9 មកដល់ស្រុកខ្មែរជាមួយ ២ពណ៌ គឺក្រហម (Sunrise Red) និងខៀវ (Twilight Blue) ដែលមានតម្លៃ ត្រឹមតែ ៣៣៩ដុល្លារ។ ចំណុចរសើបនៃម៉ូឌែលថ្មី គឺប្លែកត្រង់ការរចនាអេក្រង់បែប Water Drop Screen រាងតំណក់ទឹក ស្នាមឆកតូចជាងមុន លាយឡំការបំពាក់កាមេរ៉ាភ្លោះខ្នងក្រោយ និងបំពាក់មុខងារសាកថ្មរហ័ស(VOOC)ពុំធ្លាប់មានលើត្រកូល F នៃក្រុមហ៊ុន OPPO វាប្រើប្រាស់បន្ទះ Chip MTK P60, GPU Mali G72, CPU 8+2(AI)-Core, RAM 6GBនិង ROM 64GB។ វត្តមានថ្មីរបស់ F9 បានធ្វើឲ្យផ្ទៃនៃអេក្រង់កាន់តែធំជាងមុន ដោយវាបាននូវបំពាក់អេក្រង់ ៦,៣អ៊ីញ កម្រិត FHD+ ស្ថិតនៅមាត្រដ្ឋាន ១៩.៥:៩ ធៀបនឹង F7 មាន ១៩:៩។ ចំណែកឯខ្នងក្រោយរចនាស្ទាយបែប Gradient ដែលពេលត្រូវពន្លឺ វានឹងចេញនូវក្រឡាដូចពេជ្រ គឺពិតជាមានភាពស្រស់ស្អាតមែនទែន។ ដូចនេះ ប្រសិនបើលោកអ្នកកំពុងតែស្វែងរកទូរស័ព្ទកម្រិតថវិកាយកមកប្រើប្រាស់ អាចរកជាវបានម៉ូឌែលOPPO F9 ដែលកំពុងតែទទួលការកម្ម៉ង់ទិញទុកមុន រហូតដល់ថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឬក៏ទៅទិញយកប្រើតែម្តង នៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញានេះតទៅ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ត្រឹមរយៈពេលមិនដល់មួយសប្ដាហ៍ផង OPPO F9 ទទួលបានការកម្ម៉ង់ទុកជាមុន (Pre-order)រាប់ពាន់គ្រឿង មុនពេលលេចវត្តមានក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ OPPO F9 បានបើកឲ្យអតិថិជនបញ្ជាទិញទុកមុន ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា រហូតដល់ថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញានេះ។ នៅថ្ងៃទី៦ខែកញ្ញា គឺអតិថិជន នឹងទទួលបានទូរស័ព្ទដែលខ្លួនកម្ម៉ង់។ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ទាំងអស់នេះ មានអតិថិជនតែ ៩នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលមានឱកាសបានប្រើ OPPO F9 មុនថ្ងៃកំណត់ ហើយថែមទាំងមានតារាចម្រៀងល្បីប្រចាំកម្ពុជា យកទៅឲ្យដល់ផ្ទាល់ដៃ ថែមទៀតផង។
សមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបចំនួន ១៥ប្រទេស បានឯកភាពទទួលជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថានចំនួន ៤ម៉ឺន នាក់ឱ្យមកតាំងលំនៅថ្មីក្នុងប្រទេស។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោកស្រី Ylva Johansson ស្នងការអឺរ៉ុបទទួលបន្ទុកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃនៃប្រទេសទាំង១៥។ «ខ្ញុំគិតថា នេះគឺជាទង្វើសាមគ្គីភាពដ៏គួរឱ្យស្ងើចសរសើរមួយ» ។ លោកស្រី Johansson សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ មុននឹងបន្តថា ការអនុញ្ញាតឱ្យជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថានធ្វើចំណាកស្រុកក្រោមការគ្រប់គ្រងនេះ នឹងជួយការពារមិនឱ្យមានការមកដល់ថ្មីនូវជនភៀសខ្លួនខុសច្បាប់។ នៅក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំង១៥នោះ អាល្លឺម៉ង់នឹងទទួលយកជនភៀសខ្លួនច្រើនជាងគេ ដែលមានចំនួន ២៥០០០នាក់, ហូឡង់ទទួលយក ៣១៥៩នាក់, អេស្ប៉ាញ និងបារាំងទទួលយកចំនួន ២,៥00 នាក់ដូចគ្នា ហើយប្រទេសផ្សេងទៀតទទួលយកនូវចំនួនតិចជាងនេះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ កន្លងមក ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន ក៏ធ្លាប់បានជំរុញឱ្យប្លុកនេះទទួលយកជនជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថានចំនួន ៤២៥00 នាក់ ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំផងដែរ ប៉ុន្តែរដ្ឋជាសមាជិកមួយចំនួន ក្នុងចំណោមរដ្ឋសមាជិកទាំង២៧ បានជំទាស់។ គួរបញ្ជាក់ថា ជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថានប្រមាណ ៨៥000 នាក់បានភៀសខ្លួនចេញពីមាតុភូមិមកកាន់ប្រទេសជិតៗសហភាពអឺរ៉ុប។ បន្ថែមពីនេះ ចាប់តាំងពីការដណ្តើមអំណាចរបស់ក្រុមតាលីបង់នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហាមក រដ្ឋចំនួន ២៤ របស់អឺរ៉ុប បានទទួលយកជនភៀសខ្លួនចំនួន ២៨000 នាក់រួចហើយ៕	សមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ចំនួន ១៥ បានយល់ព្រមទទួលជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្កានីស្ថានចំនួន ៤ម៉ឺននាក់ ដែលកំពុងរស់នៅក្រៅប្លុកអឺរ៉ុប ឱ្យមកតាំងលំនៅដ្ឋានក្នុងប្រទេស។ ក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំងនោះ អាល្លឺម៉ង់ បានសម្រេចទទួលយកជនភៀសខ្លួនច្រើនជាងគេ។
អង្គការ InterNations ដែលជាសហគមន៍កម្មករធ្វើការនៅបរទេសមានសមាជិកជាង ៥,៣លាននាក់មកពីទីក្រុងចំនួន៤២០ជុំវិញពិភពលោក ទើបតែបានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ចំណាត់ថ្នាក់គោលដៅល្អបំផុតសម្រាប់ជនបរទេសធ្វើការ (Expat Insider Ranking)។ ចំណាត់ថ្នាក់នេះ បានស្ទង់មតិអ្នកធ្វើការជាង ១២៥០០នាក់ដែលកំពុងធ្វើការនៅក្នុង ៥៣ប្រទេស និងដែនដី។ លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យចំណាត់ថ្នាក់នេះផ្អែកលើកត្តា ៥សំខាន់គឺ គុណភាពនៃជីវិត ស្ថិរភាពជីវិត ស្ថានភាពការងារ ហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួន និងតម្រូវការចាំបាច់។ ជាលទ្ធផល វៀតណាមបន្តឈរលើគេក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ឆ្នាំទី៤ជាប់គ្នា។ ថ្លៃចំណាយទូទៅសម្រាប់ការរស់នៅរបស់ជនបរទេសដែលធ្វើការនៅវៀតណាមបានវាយតម្លៃជាវិជ្ជមានដោយមានអត្រារហូតដល់ ៨៦ភាគរយនៃ ដែលច្រើនជាងទ្វេដងនៃមធ្យមភាគសកល។ ទន្ទឹមនេះ ៦៥ភាគរយជនបរទេសពេញចិត្តនឹងស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគេដែលកំពុងធ្វើការនៅវៀតណាម ដោយមួយផ្នែកព្រោះតែប្រាក់ចំណូលខ្ពស់។ ជាពិសេស ១៩ភាគរយនៃជនបរទេសធ្វើការនៅវៀតណាមអះអាងថា ប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំសរុបគឺប្រមាណ ១៥ម៉ឺនដុល្លារ ឬច្រើនជាងនេះ ដែលខ្ពស់ជាងមធ្យមភាគសកលមាន ១០ភាគរយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មានតែ ៣ភាគរយប៉ុណ្ណោះដែលបានលើកឡើងថា ការចំណាយទាបជាកត្តាជំរុញប្រជាជនឲ្យផ្លាស់ទៅធ្វើការនៅវៀតណាម។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន VnExpress នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា។ នៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ឆ្នាំ២០២៤ ប៉ាណាម៉ានាំមុខគេលើពិភពលោកជាកន្លែងល្អបំផុតសម្រាប់ជនបរទេសធ្វើការ។ ប្រទេសនៅអាស៊ីដែលស្ថិតក្នុងចំណោមចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង១០ រួមមានឥណ្ឌូណេស៊ី (លេខ៣) ថៃ (លេខ៦) ហ្វីលីពីន (លេខ៩) អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម (លេខ១០)៕	ឆ្នាំ២០២៤ ជាឆ្នាំទី៤ ជាប់គ្នាដែលវៀតណាមជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ លើពិភពលោក ដោយមានតម្លៃរស់នៅថោកបំផុតសម្រាប់ជនបរទេសដែលធ្វើការនៅទីនោះ។ នេះបើតាមអង្គការ InterNations។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោក-អ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖	សៀមរាប៖ ដូនចាស់ ប៉ាល់ នាង ជាអ្នកលក់ផ្លែឈូក នៅតាមដងផ្លូវទល់មុខប្រាសាទព្រហ្មកិលខេត្តសៀមរាប។ មានវ័យ៨៥ឆ្នាំហើយក៏ដោយ តែលោកយាយ ប៉ាល់ នាង នៅតែខំប្រឹងអង្គុយលក់ឈូកនៅតាមដងផ្លូវ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។ លោកយាយ នាង បានប្រកបរបរនេះជាង ៣០ឆ្នាំទៅហើយ។ បើតាមដូនចាស់រូបនេះ របរលក់ឈូកនេះ បានជួយជីវភាពរបស់លោកយាយបានច្រើន ដោយលោកយាយមិនរំពឹងលុយរបស់កូនចៅឡើយ។
កម្មវិធីអាហារូបករណ៍ដែលមានឈ្មោះថា«The Scholarships and Educational Exchanges for Development-SEED» បង្កើតឡើងសម្រាប់ផ្ដល់ឱកាសដល់បេក្ខជនមកពីបណ្ដាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ «SEED Scholarships-For Mid-Career Professionals» ជាផ្នែកទី១នៃកម្មវិធីអាហារូបរណ៍ ដែលមានរយៈពេលសិក្សាពី ១-៤សប្ដាហ៍។ ក្នុងផ្នែកទីមួយនេះអាហារូបករណ៍ត្រូវបានផ្ដល់ជូនចំនួន ៣០កន្លែងសម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២០-២០២១ លើមុខជំនាញសិក្សាទាក់ទងនឹងរបៀបវារៈនៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពឆ្នាំ២០៣០។ សម្រាប់ការជ្រើសរើសក្នុងផ្នែកទីមួយនេះ បេក្ខជនទាំងអស់ដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍អាចមកដាក់ពាក្យមុនថ្ងៃទី០៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០។ «SEED Scholarships-For Students» ជាផ្នែកទី២នៃកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ដែលមានរយៈពេលសិក្សាពី ៤-៨សប្ដាហ៍ ហើយត្រូវបានផ្ដល់អាហារូបករណ៍ជូនចំនួន ១២៥កន្លែង សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២០-២០២១។ អាហារូបករណ៍ផ្នែកទី២នេះ ក៏ត្រូវបានសិក្សាលើមុខជំនាញទាក់ទងនឹងរបៀបវារៈនៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ឆ្នាំ២០៣០ផងដែរ។ បេក្ខជនទាំងអស់អាចដាក់ពាក្យសុំអាហារូបករណ៍នេះបានដែលផុតកំណត់ទទួលពាក្យត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។ សូមបញ្ជាក់ថា បេក្ខជនទាំងអស់ដែលមានបំណងចូលរួមកម្មវិធីអាហារូបករណ៍នេះ ត្រូវបំពេញពាក្យសុំរួចផ្ញើរទៅកាន់អ៊ីម៉ែល [email protected] ឬចង់ដឹងពីព័ត៌មានបន្ថែមសូមចូលទៅកាន់ EduCanada ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ប្រកាសពីកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ និងការផ្លាស់ប្ដូរការអប់រំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទៅសិក្សារយៈពេលខ្លីនៅប្រទេសកាណាដា សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២០-២០២១។
កម្មវិធីរាត្រីដ៏ល្អឯក (ABC Exceptional Night) មិនត្រឹមតែមានវត្តមាន តារាចម្រៀងដែលចូលរួម ផ្តល់ភាពសប្បាយរីករាយក៏ដូចជាបង្ហាញពីភាពល្អឯកប៉ុណ្ណោះទេ អតិថិជនរបស់ស្រាបៀរ ABC អិចស្ត្រាស្តោត និងអតិថិជនរបស់ The Storm Pub & Restaurant ក៏បានភ្លក់នូវរសជាតិដ៏ល្អឯកពីការលាយបញ្ជូលគ្នាជាស្រាក្រឡុក ABC អិចស្ត្រាស្តោត ពីសំណាក់អ្នកក្រឡុកស្រាដ៏ជំនាញ ។ កម្មវិធី ABC EXCEPTIONAL NIGHT គឺជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការ "ជាឧត្តមភាពដ៏ល្អឯក" របស់ ស្រាបៀរ ABC អិចស្ត្រាស្តោត ដែលផ្តល់នូវអំណរសារទរដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលទទួលបានជោគជ័យដោយបានបង្ហាញពីចំណុចខ្លាំង ចំណេះដឹង និងសមិទ្ធផលរបស់ខ្លួននៅក្នុងវិស័យសិល្បៈ ពាណិជ្ជកម្ម និងការកសាងសហគមន៍។ ABC អិចស្ត្រាស្តោត នៅតែជាម៉ាកសញ្ញាស្រាបៀរទឹកខ្មៅលំដាប់ថ្នាក់អន្តរជាតិដែលឈានមុខគេគ្មានគូរបៀបនៅលើទីផ្សារ ស្រាបៀរទឹកខ្មៅគុណភាពខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលអតិថិជនជ្រើសរើសយកមកទទួលទានក្រេបរសជាតិដ៏ល្អឯកនៃស្រាបៀរទឹកខ្មៅ ដែលផលិតពីគ្រឿងផ្សំមានគុណភាពខ្ពស់បំផុត និងបានឈ្នះពានរង្វាន់ជាច្រើន ជាពិសេសកំពុងទទួលបានការគាំទ្រកាន់តែខ្លាំងឡើងពីស្រទាប់យុវវ័យ មជ្ឈដ្ឋានសិល្បករ និងពាណិជ្ជករលំដាប់ថ្នាក់ខ្ពស់។ កម្មវិធី ABC EXCEPTIONAL NIGHT នឹងបន្តប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីតាំង ភូមិគ្រឹះអង្គរ នៅថ្ងៃពុធ ទី ២៥ ខែមេសាខាងមុខនេះ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមសម្តែងពីតារាចម្រៀងដ៏ល្បីនិងមានវ័យក្មេងដែលប្រកបដោយមហិច្ឆិតា អាចនិយាយបានថាគាត់តែងតែទទួលបានពិន្ទុលើសពី ១០១% នូវអ្វីដែលគាត់បានធ្វើ រាល់យុទ្ធនាការសុទ្ធតែសកម្មនិងលើកទឹកចិត្តឲ្យយុវវ័យសម្រេចនូវក្តីសុបិន្តនិងជឿជាក់លើខ្លួនឯង គឺលោក នីកូ។ សូមចូលរួមឲ្យបានច្រើនកុះករដើម្បីទទួលបានបទពិសោធន៍ដ៏ល្អឯកពី ABC អិចស្ត្រាស្តោត! ចំពោះព័ត៌មានបន្ថែមអំពីកម្មវិធីពិសេសនេះ ចូលទៅកាន់គេហទំព័រផ្លូវការ៖https://www.facebook.com/ABC.ExtraStoutCambodia/ សូមរីករាយទទួលទាន ABC អិចស្ត្រាស្តោត ដោយការទទួលខុសត្រូវ។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី ២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ ស្រាបៀរ ABC អិចស្ត្រាស្តោត បានបន្តរៀបចំកម្មវិធី ABC EXCEPTIONAL NIGHT នៅ The Storm Pub & Restaurant ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់តារាចម្រៀងដែលជាម្ចាស់ជ័យលាភី ដែលមានទេពកោសល្យយ៉ាងពិតប្រាកដ ក្នុងកម្មវិធី I Am The Singer ឆ្នាំ 2016 ហើយគាត់បានវិវត្តន៍កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់គាត់ក្លាយជាតារាវ័យក្មេងដែលជាទីត្រូវការបំផុតមួយរូបក្នុងចំណោមតារាវ័យក្មេងដទៃទៀត លោកគឺជាតារាដែលមានចំណុចល្អឯកដែលរះយ៉ាងត្រចះត្រចង់ (Rising Exceptional) លោក ដួង វីរះសិទ្ធ ។
កន្លងមក OPPO ធ្លាប់បានប្រកាសហើយថា វាមានចំនួនកំណត់ត្រឹមតែ ៦៨ គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ។ ទាំងគេ ទាំងខ្ញុំ គិតថាហោចណាស់មួយគ្រឿង ក៏តម្លៃជាង១ពាន់ដុល្លាដែរ ព្រោះតម្លៃលក់របស់វា នៅតំបន់អឺរ៉ុប គឺជាង១ពាន់ដុល្លារឯណោះ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ OPPO លេងមួយក្បាច់នេះបាក់ចង្កេះ Fan តែម្តង! ព្រោះមើលទៅទោះបីជាវាមានតម្លៃជាង១ពាន់ដុល្លារក្តី ក៏វានៅតែមានអ្នកទិញដែរ ព្រោះឱកាសដ៏ពិសេសបែបនេះ មិនងាយមាននោះទេ ហើយក៏មិនមែននៅសុខៗ គេទៅធ្វើ Edition ឡើងកប់ស៊េរីដល់ម្លឹងឡើយ គ្រាន់តែបញ្ជូលជាមួយ Brand Barcelona ហ្នឹងក៏មិនអស់តិចដែរ។ មកដល់ចំណុចនេះ តើបងប្អូនណាខ្លះដែលជាអ្នកគាំទ្រកីឡាករល្បីៗក្នុងក្លិប Barcelona និងអ្នកស្នេហាវិស័យបាល់ទាត់ មានអារម្មណ៍ម៉េចដែរពេលនេះ? នៅចង់បានទៀតអត់? ឬតម្លៃប៉ុណ្ណឹងគិតថាល្មម? ឬវាថ្លៃពេក? ឬមួយស៊ីផុយ?។ សម្រាប់ Admin វិញ គឺស្រលាញ់ខ្លាំងតែម្តង បន់ឲ្យតែដល់ថ្ងៃប្រកាសលក់ ដើម្បីទៅទិញមួយគ្រឿងនឹងគេ ព្រោះវាមានតែ៦៨គ្រឿង។ អ៊ីចឹងបានន័យថា Admin ជាមនុស្សពិសេស ក្នុងចំណោមមុស្ស៦៨នាក់ផ្សេងទៀត នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាហើយ។ ថាមិនត្រូវទិញមិនទាន់គេទៀតលោកអើយ បើវាតិចយ៉ាងនេះ ហើយតម្លៃល្អបែបនេះ រកឯណាបាន? ដូច្នេះ ចាំអង្កាល់ ទៅរកមើលតាមហាងទូរស័ព្ទសិន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	យុទ្ធសាស្ត្រវាយរហ័ស ដករហ័ស ស្មានមិនត្រូវមែន OPPO អើយ! កម្តៅសាច់ដុំភ្នែកអ្នកទស្សនា ជាមួយរូបរាងដ៏ស្រស់ សង្ហា និង ចំនួនមានកំណត់ មិនទាន់បានប៉ុន្មានថ្ងៃផង ស្រាប់តែថ្ងៃនេះក្រុមហ៊ុន OPPO ប្រចាំនៅកម្ពុជា បានប្រកាសតម្លៃលក់ផ្លូវការ នៃម៉ូឌែលថ្មី OPPO Reno FC Barcelona Edition ទៅហើយ។ OPPO Reno FC Barcelona Edition ជាទូរស័ព្ទតំណាងឲ្យការសហកាគ្នាយ៉ាងស្អិតល្មួតជាថ្មី រវាងក្រុមហ៊ុន OPPO ជាមួយក្លិបបាល់ទាត់ Barcelona។ កិច្ចសហការនេះ បានបង្កើតទូរស័ព្ទថ្មីបែប Premier មួយម៉ូឌែល ដែលលើសពីការពេញចិត្តរបស់ Fan និងក្រុមអ្នកគាំទ្រលើវិស័យបាល់ទាត់ទាំងអស់ មានការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង ដោយម៉ូឌែល OPPO Reno FC Barcelona Edition នេះ មានតម្លៃ ៩៩៩ដុល្លារ ជាតួលេខដែលល្អ គ្មានគូប្រៀបតែម្តង។
ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់អឺរ៉ុប បានលើកឡើងកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ថា UEFA បានតែងតាំងអ្នកត្រួតពិនិត្យក្រមសីលធម៌ និងវិន័យ ឱ្យពិនិត្យមើលលើការច្រៀងរបស់ក្រុមកីឡាករ និងវាយតម្លៃ ថាតើពួកគេបានច្រៀងបំពានលើបទប្បញ្ញត្តិវិន័យដែរឬទេ? ក្រុមជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញ បានធ្វើពិធីអបអរជ័យជម្នះពានរង្វាន់ Euro 2024 ស្ថិតក្នុងទីក្រុងម៉ាឌ្រីត កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ដោយក្នុងពេលដង្ហែពានរង្វាន់នោះ កីឡាករ Alvaro Morata និង Rodri បានស្រែកច្រៀងទាក់ទងទៅនឹងប្រទេសហ្ស៊ីប្រាល់តា។ ហ្ស៊ីប្រាល់តា ជាទឹកដីស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ ទាំង Rodri និង Alvaro Morata បានស្រែកច្រៀងក្នុងពេលដង្ហែពានរួមគ្នាដូច្នេះថា៖«ហ្ស៊ីប្រាល់តា ជារបស់អេស្ប៉ាញ»។ សហព័ន្ធបាល់ទាត់ហ្ស៊ីប្រាល់តា បានដាក់ពាក្យប្តឹងទៅកាន់ UEFA កាលថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ដើម្បីស្នើឱ្យត្រួតពិនិត្យទៅលើករណីស្រែកច្រៀង។ សហព័ន្ធបាល់ទាត់ហ្ស៊ីប្រាល់តា បានចាត់ទុកថា ការស្រែកច្រៀងនោះ ជាការប្រមាថយ៉ាងខ្លាំងដល់ជនជាតិហ្ស៊ីប្រាល់តា។ កាលពីអតីតកាល អេស្ប៉ាញ បានប្រគល់ទឹកដីហ្ស៊ីប្រាល់តា ទៅឱ្យចក្រភពអង់គ្លេស ក្នុងឆ្នាំ ១៧១៣ ប៉ុន្តែរយៈពេលចុងក្រោយនេះ អេស្ប៉ាញ ក៏បានទាមទារយកទឹកដីតំបន់នោះ ត្រឡប់មកវិញ៕	សហព័ន្ធបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) ចាប់ផ្តើមចាត់វិធានការវិន័យ ទៅលើក្រុមកីឡាករអេស្ប៉ាញ រួមមានប្រធានក្រុម Alvaro Morata និងកីឡាករ Rodri ដែលបានច្រៀងចម្រៀងទាក់ទងនឹងអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសហ្ស៊ីប្រាល់តា អំឡុងពិធីដង្ហែពានរង្វាន់ Euro 2024។
ភាពយន្តចំនួន១៤០រឿង និងកម្មវិធីផ្សេងៗ នឹងចាក់បញ្ចាំង ដោយឥតគិតថ្លៃ នៅតាមបណ្ដារោង ភាពយន្តធំៗ និងនៅកន្លែងពិសេសៗមួយចំនួនទៀត ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដូចជារោងភាពយន្តលេជេន រោងភាពយន្តម៉េជឺស៊ីនេភ្លិច វិទ្យាស្ថានបារាំងមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា សណ្ឋាគាររ៉ូសវូដភ្នំពេញ និងស៊ីណេហាប់។ តារាហូលីវូដលោក Matt Dillon នឹងចូលរួមគាំទ្រ CIFF លើកទី១២ ក្នុងនាមជាប្រធានកិត្តិយសមួយរូប។ ដើម្បីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងសារជាថ្មីម្ដងទៀត ជាមួយប្រទេសកម្ពុជា អ្នកដឹកនាំរឿងជនជាតិអាមេរិករូបនេះ នឹងនាំយកភាពយន្តរន្ធត់ព្រឺព្រួចរបស់លោក ទីក្រុងខ្មោច ដែលបានផលិត និងថតក្នុងឆ្នាំ២០០២ នៅប្រទេសកម្ពុជា ត្រឡប់មកវិញ ហើយរឿងនេះនឹងដើរតួជាភាពយន្តបិទមហោស្រព។ តារាហូលីវូដលោក Matt Dillon ប្រធានកិត្តិយស មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជាលើកទី១២ និងជា អ្នកដឹកនាំរឿង ទីក្រុងខ្មោច (រូប ផ្ដល់ ឱ្យ ) ប្រធានកិត្តិយសលោក Matt Dillon បានលើកឡើងថា CIFF ជាកម្មវិធីដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុត សម្រាប់សមិទ្ធករភាពយន្តកម្ពុជា និងសមិទ្ធករភាពយន្តមកពីជុំវិញពិភពលោក ក៏ព្រោះតែនេះជាប្រភេទមហោស្រព ដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍វិស័យភាពយន្ត។ លោកថា លោកពិតជារំភើបចិត្ត ដែលក្លាយជាចំណែកមួយ នៃមហោស្រពដ៏អស្ចារ្យមួយនេះ។ អ្នកដឹកនាំរឿង ទីក្រុងខ្មោចរូបនេះ ក៏បានរំលឹកថា ការថតរឿង ទីក្រុងខ្មោច នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងជីវិតរបស់លោក។ « ប្រទេសកម្ពុជា គឺជាកន្លែងវិសេសមួយសម្រាប់ខ្ញុំ។ ទីនេះជាដែនដីដ៏មានជីជាតិ សម្រាប់ភាពច្នៃប្រឌិត។ វាពិតជារឿងអស្ចារ្យណាស់ ដែលឃើញថា វិស័យភាពយន្តកម្ពុជា បានវិវឌ្ឍន៍ទៅជាឧស្សាហកម្មមួយជឿនលឿន។ ខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំមើលថា តើសមិទ្ធករភាពយន្ត ក្មេងៗទាំងអស់ នឹងមានអ្វីប្លែកនាពេលអនាគត»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក Matt Dillon។ ជា សុភាព នាយកប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា បានលើកឡើងថា មានភាពយន្តជាច្រើន បានដាក់ស្នើចូលរួមក្នុង មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា ប៉ុន្តែមហោស្រពបានសម្រិតសម្រាំងយកតែជាង១០០រឿងប៉ុណ្ណោះ។ លោកថា ភាពយន្តគឺជាទម្រង់សិល្បៈពិសេសមួយ ដែលអាចឱ្យសាធរណជនយល់បាន តាមរយៈអារម្មណ៍។ លោក ជា សុភាព នាយកប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា លោកបន្ថែមទៀតថា ការនាំយកភាពយន្តបរទេសមកបង្ហាញនៅកម្ពុជា ក៏អាចជួយឱ្យសមិទ្ធករភាពយន្តកម្ពុជា ក្រឡេកមើលទៅពិភពលោក ថាគេកំពុងក្រឡេកមើលអ្វី និងផលិតភាពយន្តដល់ណាហើយ ហើយនោះក៏ជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងមួយ ដល់យុវជននិងអ្នកផលិតកុននៅកម្ពុជា។ លោក ជា សុភាព បន្ថែម៖«ការនាំយកភាពយន្តបរទេសមកបញ្ចាំងនៅកម្ពុជា គឺជាការបង្ហាញពីភាពចម្រុះ នៃការភ្លក់រស់ជាតិភាពយន្ត ភាពចម្រុះនៃការភ្លក់រស់ជាតិវប្បធម៌ ភាពចម្រុះនៃការភ្លក់រស់ជាតិទំនៀមទម្លាប់រស់នៅ របស់ប្រទេសផ្សេងៗ។ យើងចង់លើកកម្ពស់ ការយល់ដឹងរបស់ទស្សនិកជនក្នុងស្រុក អំពីអ្វីដែលពិភពលោកកំពុងក្រឡេកមើលដូចគ្នា។ យើងអាចចូលរួមលើកកម្ពស់ ការយល់ដឹងរបស់ទស្សនិកជន ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងការបំពុលបរិស្ថាន ដែលពិភពលោកកំពុងប្រឈម»។ មហោស្រពនេះ ក៏នឹងបង្ហាញភាពយន្តចុងក្រោយបង្អស់មួយចំនួន ដែលបានផលិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ រឿងទាំងនោះរួមមាន អ្នកការពារដៃឆៅ ដោយ ជីមី ហេនឌើសិន។ អូណូដា ដោយ អរធើ ហារ៉ារី និងភាពយន្តខ្លីៗល្អបំផុត ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បន្ថែមពីនោះមហោស្រព ក៏មានកម្មវិធីពិសេសៗ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដែលនឹងបង្ហាញពីប្រធានបទមួយចំនួន ដូចជាការបង្ហាញពីអ្នកជំនាញអាហ្វ្រិក ប្រវត្តិសាស្ត្រភាពយន្តកម្ពុជា និងភាពយន្តមួយចំនួនទៀត ដែលបានផលិតអំពីឯករាជកម្ពុជា បង្ហាញតាមរយៈទស្សនៈផ្សេងៗគ្នា ដូចជាភាពយន្តកងអនុសេនាតូចទី៣១៧ ដោយ Pierre Schoendoerffer ដែលត្រូវបានថតទាំងស្រុងនៅកម្ពុជា នាទសវត្សរ៍ទី៦០ តែពុំទាន់បានចាក់បញ្ចាំងនៅកម្ពុជាឡើយ។ កម្មវិធីនេះក៏នឹងផ្ដល់ជូននូវការគោរព ដ៏ថ្លៃថ្លាចំពោះរបាំប្រពៃណីខ្មែរ និងព្រះនាងបុប្ផាទេវី ក្នុងខ្សែភាពយន្ត ទេពហត្ថា ដោយ Xavier de Lauzanne និងភាពយន្ត បុប្ផាទេវី តួអប្សរាដំបូង ដោយ Christophe Gargiulo។ កម្មវិធីពិភពលោកដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច គឺជាការបង្ហាញភាពយន្តរន្ធត់ ដែលត្រូវបានផលិតនៅទូទាំងពិភពលោក និងប្រទេសកម្ពុជា។ ភាពយន្តក្នុងស្រុកដូចជា កំណើតអរូប ដោយ សែម វិសាល។ ១២ង ដោយ លៀក លីដា នឹងត្រូវបញ្ចាំងស្របពេលជាមួយនឹងភាពយន្ត ម៉ាឡេស៊ីថ្មីបំផុត កោះភូឡោដោយ អ៊ីយូ ហូ និងភាពយន្តជប៉ុន នៅក្នុងព្រៃ ដោយ ហ៊ីឌីអូ ណាកាតា និងភាពយន្តជាច្រើនទៀត។ ក៏មានការបង្ហាញភាពយន្តអូស្ត្រាលី លក្ខណៈសាសនាចំនួន៣រឿងដែរ គឺរឿង សាច់ញតិ ដោយ ថូនី វីលៀមស៍(១៩៨២)។ រលកចុងក្រោយ ដោយ ភីធើ វា និងរឿង អមតៈ ដោយ មៃខល និងភីធើ ស្ពៀរីក (២០០៣)។ ភាពយន្ត រលកចុងក្រោយ នឹងត្រូវបានបើកសម្ពោធដោយ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអូស្រ្តាលីប្រចាំកម្ពុជា លោក Justin Whyatt ។ ចំណែកឯភាពយន្ត អមតៈ នឹងត្រូវបានបញ្ចាំងជាផ្នែកមួយនៃយប់ដំបូងនៃ រាត្រីព្រឺព្រួច របស់ CIFF។ រាត្រីព្រឺព្រួច គឺជារាត្រីពិសេសមួយ ដែលប្រមូលផ្ដុំទៅដោយ ការចាក់បញ្ចាំងភាពយន្តភ័យរន្ធត់ ចាប់ពីពេលល្ងាច រហូតដល់ភ្លឺ នៅរោងភាពយន្តលេជេន សាខាអេដេនហ្គាដិន។ CIFF ក៏នឹងបង្ហាញទិដ្ឋភាពកម្ពុជា ដែលនឹងរួមមានភាពយន្តចំនួន១១រឿង ក្នុងនោះគឺរឿង បងប្អូនប្រុស៣នាក់ ដោយ សុខ ចាន់រ៉ាដូ។ រសជាតិអាថ៌កំបាំង ដោយ សួន ហ្គីយ៉ូម។ ស្ដេចដូណាត់ ដោយ អាឡាយស៍ ហ្គូ។ ឆ្នាំទន្សាយ ដោយ អាគីរ៉ា ម៉ូរីតា និង ស៊ីនាង ដោយក្លឌីន អូខែមប៉ូ។ ក៏មានការបង្ហាញកម្ពុជាជាខ្លី១និង២ ផងដែរ ដែលរួមមានភាពយន្តខ្លីៗដ៏អស្ចារ្យមួយចំនួន នៅកម្ពុជា ដែលត្រូវបានផលិតដោយផលិតករភាពយន្តក្នុងស្រុក ជនភៀសខ្លួនកម្ពុជា និងផលិតករភាពយន្តបរទេស មកពីប្រទេសបារាំង និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក៏មានការបង្ហាញពីរឿងព្រេងនៃពិភពលោក ដែលរឿងទាំងនោះជាកម្រងភាពយន្តអន្តរជាតិ ទទួលបានការកោតសរសើរ អំពីការនិទានរឿងយ៉ាងប្លែកៗ គឺរឿង ភាពស្លូតត្រង់ ដោយ ឡូវិស ហ្គារេល។ ឪពុកនិងទាហាន ដោយម៉ាថាយ វ៉ាឌីភី។ ការថតចុងក្រោយ ដោយមីសែល ហាហ្សាណាវីស៊ីស និង វិលវិញសេអ៊ូល ដោយ ដេវី ជូ។ ការសម្ភោធបើកមហោស្រព ភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជាលើកទី១២ នឹងប្រព្រឹត្តឡើងនៅរោងភាពយន្ត លេជេនអូឡាំព្យានៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា(ចូលរួមដោយការអញ្ជើញប៉ុណ្ណោះ)។ ចំណែកកម្មវិធីបិទ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា នៅទីតាំងដដែល។ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា គឺជាមហោស្រពអន្តរជាតិ និងកម្មវិធីវប្បធម៌ធំជាងគេបំផុតនៅប្រទេសកម្ពុជា។ បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១០ កម្មវិធីនេះដើរតួជាអ្នកជំរុញគំនិតផ្ដួចផ្ដើម ក្នុងវិស័យភាពយន្តដែលប្រមូលផ្ដុំអ្នកចូលរួមជាង ៣០,០០០នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ CIFF ក៏ដើរតួជាស្ពានរវាងកម្ពុជានិងពិភពលោក តាមរយៈភាសាភាពយន្ត និងវប្បធម៌។ CIFF ក៏បានជំរុញការចរាចរភាពយន្តក្នុងតំបន់ និងលើកកម្ពស់ផលិតកម្មកម្ពុជាផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជាលើកទី១២(CIFF) នឹងបង្ហាញភាពយន្តមកពី៣៤ប្រទេស ដែលមានភាពយន្តសរុប១៤៤រឿង ពីកម្ពុជានិងពិភពលោក ដែលមានភាពយន្តខ្លីៗ និងខ្សែភាពយន្ត ខ្នាតវែង ភាពយន្តឯកសារ និងគំនូរជីវចល មកចាក់បញ្ចាំងជូនសាធារណជន ចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា រហូតដល់ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា។
ក្រុមស្គរស្រ្តីមេធា ជាឈ្មោះក្រុមសិល្បៈស្គរមួយ ដែលបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដោយស្រ្តីជាកូនចៅមានឪពុកម្ដាយជាអ្នកភ្លេង និងសិល្បៈបុរាណ ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ អ្នកស្រី ម៉ែន ម៉ៅ ជាសមាជិកក្រុមស្គរស្រ្តីមេធា បានឱ្យដឹងថា ក្រុមស្គរនេះមានស្រ្តីសរុប៩នាក់ បូករួមទាំងមេក្រុម ដែលមើលការខុសត្រូវ។ ជាអ្នកផ្តួចផ្តើមគំនិតបង្កើតក្រុមមួយរូប អ្នកស្រី ម៉ៅ ប្រាប់ថា ចេះវាយតន្រ្តីស្គរនេះ៣ឆ្នាំមកហើយ ដែលដើមឡើយ អ្នកស្រីជាអ្នករៀនភ្លេងការបុរាណប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយឃើញភាពរឹងមាំ និងជំនាញនៃការវាយស្គររបស់ក្រុមបុរស អ្នកស្រី ម៉ៅ ក៏មានគំនិតចង់បង្កើតក្រុមស្គរនារី។ អ្នកស្រីរៀបរាប់ថា៖« ពួកខ្ញុំចង់ខ្លាំងដូចគេដែរ ក៏មានគំនិតចង់បង្កើតស្គរ ហើយអង្គការសិល្បៈខ្មែរអមតៈ ក៏បានផ្តល់ជាសិក្ខាសាលាដោយប្រមូលផ្តុំស្រ្តី បានរៀនស្គរ ទើបកកើតដល់សព្វថ្ងៃ«។ មានវ័យ៣២ឆ្នាំ អ្នកស្រី ម៉ៅ បានបញ្ជាក់ថា ដ្បិតតន្រ្តីស្គរ ត្រូវការប្រើកម្លាំងខ្លាំង និងភាពនឿយហត់ក៏ដោយ តែគាត់យល់ថា ការចូលរួមក្នុងសិល្បៈមួយនេះ ធ្វើឱ្យអ្នកស្រី ប្រែពីស្រ្តីទន់ខ្សោយមួយរូប មកជាស្រ្តីដែលមានភាពរឹងមាំ និងមានមោទកភាពចំពោះខ្លួនឯង។ អ្នកភូមិខ្នារ សង្កាត់ជ្រាវរូបនេះ ប្រាប់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ខ្ញុំមានមោទកភាពចំពោះខ្លួនឯង ដែលពីមុនខ្ញុំអត់អាចខ្លាំងចឹងទេ គេនិយាយអីក៏ខ្ញុំទន់ខ្សោយដែរ ដល់ពេលមករៀនស្គរខ្ញុំដឹង បើខ្ញុំអត់ខ្លាំងខ្លួនខ្ញុំ អត់ធ្វើឱ្យខ្លាំងខ្លួនឯងទេ ទោះបីជាអ្នកផ្សេងមិនអាចមើល ឬធ្វើដូចយើងបានដែរ ទាល់តែយើងខ្លាំងខ្លួនឯង ជួយខ្លួនយើង ទើបគេចង់រៀនពីយើងឱ្យខ្លាំងដូចយើងដែរ»។ ធម្មជាតិបង្កើតមនុស្សមក កម្លាំងស្រ្តីទាបជាកម្លាំងបុរស។ ការងារតន្រ្តីស្គរនេះទៀតសោត ក៏មិនមែនងាយស្រួលដែរ។ អ្នកស្រី ម៉ៅ ទទួលស្គាល់ចំណុចនេះ ហើយរំឭកថា កាលរៀនហាត់ដំបូង មានឈាមដៃផង តែឧបសគ្គនេះ មិនបានរារាំងការតាំងរបស់អ្នកស្រីឡើយ។ អ្នកស្រីរំឭកថា៖« បើអ្នកចិត្តស្រាល អាចនឹងឈប់ ព្រោះរៀនវាយដំបូងឈាមដៃ បែកដៃ ពងដៃ ខ្លះហើម ពេលប្រឹងក្ដាប់ ខ្លះយំ សុំឈប់ ព្រោះទ្រាំមិនបាន តែក្រោយពីជាតាំងចិត្តថា បើសិនជាឈប់ យើងអត់អាចធ្វើអ្វីសម្រាប់ខ្លួនឯងជាស្រ្តី»។ សមាជិកវាយស្គរមួយរូបទៀត គឺអ្នកស្រី ព្រិង ព្រំ មានវ័យ២៩ឆ្នាំ ក៏បានបង្ហាញពីភាពខ្លាំងក្នុងនាមជាស្រ្តី លើការវាយស្គរខ្លាំងៗ និងជាប់ៗគ្នា បង្កើតជាសាច់ភ្លេងដ៏ជក់ចិត្ត ទៅកាន់អ្នកទស្សនា ខណៈខ្លួនកំពុងមានពពោះ៣ខែក្ដី។ ក្រុមស្គរស្រ្តីមេធា ត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុងកម្មវិធីសមាគមសហគ្រិនស្រ្តីកម្ពុជា ខេត្តសៀមរាប កាលពីចុងសប្ដាហ៍កន្លងទៅ ដែលក្នុងនោះ មានស្រ្តីចូលរួមជាង១០០នាក់។ ក្រុមតន្រ្តីស្គរនេះ ធ្វើឱ្យសហគ្រិនស្រ្តីទាំងអស់ រំភើបជាខ្លាំង ជាមួយនឹងការសម្ដែងដ៏ល្អនៃចង្វាក់លេងស្គរដ៏ជំនាញ។ អ្នកស្រី ព្រិង ព្រំ បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយជាខ្លាំង ចំពោះការគាំទ្រ ទះដៃពីទស្សនិកជន។ ក្រុមស្គរនេះ ចាប់ផ្តើមអញ្ជើញឱ្យសម្ដែងក្នុងកម្មវិធីនានាឡើងវិញ ក្រោយស្ងប់ស្ងាត់ជំងឺកូវីដ១៩។ អ្នកស្រី ព្រំ ថាពួកគេទទួលបានចំណូលពីការលេងតន្រ្តីស្គរឡើង និងបានចំណូលបន្ថែមទៀតសម្រាប់គ្រួសារ។ អ្នកដឹកនាំក្រុមស្គរស្រ្តីមេធា គឺអ្នកស្រី កែវ ភក្រ្ត័។ ជាអ្នកសិល្បៈសហសម័យមួយរូប អ្នកស្រី ភក្រ្ត័ ស្ម័គ្រចិត្តមកជួយដឹកនាំក្រុមស្រ្តីនេះ រយៈពេល៧ខែមកហើយ និងចង់ឃើញក្រុមស្គរស្រ្តីនេះ មានការអភិវឌ្ឍកាន់តែខ្លាំងឡើង។ អ្នកស្រី ភក្រ្ត័ លើកឡើងថា៖« ក្រុមមេធា ជាក្រុមស្រ្តីដែលមកពីគ្រួសារមានប្រវត្តិជាអ្នកសិល្បៈ ដែលគាត់ចង់ជំនះលេងឧបករណ៍ស្គរ ដែលគេមិនលើកទឹកចិត្តឱ្យស្រ្តីលេងនោះទេ»។ អ្វីដែលពិសេស ដែលអ្នកស្រី ភក្រ្ដ័ ប្រាប់ថាអ្នកស្រីចង់ជួយដឹកនាំក្រុមស្រ្តីនេះ និងសរសើរពួកគេដែលមានកូនតូចៗហើយ តែនៅតស៊ូមកលេងសិល្បៈ ខុសពីស្រ្តីខ្លះក្នុងវិស័យសិល្បៈ ពេលពួកគេមានគ្រួសារ ក៏សម្រេចបោះបង់អាជីពនេះ៕	សៀមរាប៖ គេធ្លាប់ឃើញក្រុមបុរស ដែលមានមាឌមាំ លើកលី និងវាយស្គរ ក្នុងកម្មវិធីតន្រ្តីសិល្បៈមួយចំនួន តែនៅខេត្តសៀមរាបមានក្រុមស្រ្តី ដែលមកពីគ្រួសារអ្នកសិល្បៈ បានបង្កើតជាក្រុមស្គរស្រ្ដី ដំបូងនៅខេត្តទេសចរណ៍មួយនេះ និងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំងពីមហាជន។
«ផ្សារដារ» ត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់កាលពីពេលថ្មីៗ ក្រោមជំនួយឧបត្ថមរបស់រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេស វៀតណាម។ ពិពរណ៌ពាណិជ្ជកម្មនេះ ក៏មានគោលបំណង ជំរុញដល់ការផ្សព្វផ្សាយ បង្ហាញទំនិញ និងសេវាកម្មសក្តានុពល ដល់ប្រទេសទាំងពីរ។ ពិពរណ៌ពាណិជ្ជកម្មមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម នឹងរៀបចំឡើង នៅភូមិដារកណ្តាល ឃុំដារ ស្រុកមេមុត ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ គម្រោងសាងសង់ផ្សារនេះ ត្រូវបានអនុម័តលើកដំបូងកាលពីឆ្នាំ២០១៣ ហើយត្រូវបានបន្តអនុវត្តឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០១៦ នៅលើផ្ទែដីទំហំ ១៩,៦២៨ម៉ែត្រការ៉េ ស្ថិតក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ថារីត្បូងឃ្មុំ ជាមួយទុនវិនិយោគសរុបចំនួន ៤៤,៧៦១,០០០លានដុង ឬប្រមាណជិត ២ លានដុល្លារអាមេរិក ដែលជាជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាកន្លងមក។ បើតាមរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរ ការបង្កើត«ផ្សារដារ» នៅព្រំដែននេះ គឺដើម្បីបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ឱ្យដល់៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ក៏ដូចជាជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងវៀតណាម នឹងរៀបចំពិព័រណ៌ពាណិជ្ជកម្មមិត្តភាព ដើម្បីអបអរដល់ការសម្រេចបាននូវផ្សារគំរូព្រំដែនកម្ពុជា «ផ្សារដារ» នៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ ការតាំងពិព័រណ៌នេះ នឹងរៀបចំឡើង ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤-២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ នេះបើតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។
ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក បានអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋបើកបរដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីបង្ការ និងទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នាឱកាសភ្ជុំបិណ្ឌ។ នេះបើតាមគណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ថ្ងៃទី១២ កញ្ញា។ គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ឃើញថា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ហាក់កើនឡើងវិញ គួរឲ្យព្រួយបារម្ភស្របពេលកម្ពុជា កំពុងប្រារព្ធពិធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌ។ ដូច្នេះគណៈកម្មាជំនាញ ស្នើឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់ បើកបរដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីបង្ការ និងទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់លើដងផ្លូវនេះ។ គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក បានអំពាវនាវ៩ចំណុចដូចខាងក្រោម ៖ ១.អ្នកបើកបរត្រូវបន្ថយល្បឿនបើកបររបស់ខ្លួន និងតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែង ដូចជា ទីប្រជុំជន សាលារៀន ផ្លូវគ្រលុក ផ្លូវកោង ផ្លូវប្រសព្វ ផ្លូវចំណោត ផ្លួវចង្អៀត ឬផ្លូវរអិល។ ២.អ្នកបើកបរត្រូវគោរពសិទ្ធអាទិភាពនៅត្រង់ផ្លូវប្រសព្វ ដោយត្រូវបន្ថយល្បឿននៅពេលជិត ដល់ផ្លូវប្រសព្វ និងត្រូវទុកសិទ្ធិឲ្យអ្នកបើកបរដែលធ្វើចរាចរណ៍នៅលើផ្លូវធំ និងត្រង់ទៅមុន។ ៣. អ្នកបើកបរមុននឺងវ៉ាជែង ត្រូវដឹងច្បាស់ថាផ្លូវខាងមុខទំនេរ អាចជែងបានដោយសុវត្ថិភាព ជៀសវាងការវ៉ាជែង ដោយប្រថុយប្រថាន ដែលបង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់។ ៤. ចំពោះរថយន្តដឹកអ្នកដំណើរ ឬរថយន្តដឹកទំនិញ សូមកុំផ្ទុកមនុស្ស ឬទំនិញលើសកំណត់ ជាពិសេសរថយន្តដឹកអ្នកដំណើរ មិនត្រូវផ្ទុកមនុស្សនៅលើដំបូល និងមិនត្រូវតម្លើងថ្លៃធ្វើដំណើរក្នុងឳកាសភ្ជុំបិណ្ឌនោះទេ។ ៥. ត្រូវត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបច្ចេកទេសយានជំនិះរបស់ខ្លួន មុនពេលធ្វើដំណើរ។ ៦. អ្នកបើកបររថយន្ត និងអ្នករួមដំណើរ សូមពាក់ខ្សែក្រវ៉ាត់សុវត្ថភាពឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ៧. អ្នកបើកម៉ូតូ និងអ្នករួមដំណើរ ត្រូវពាក់មួកសុវត្ថិភាពឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ទោះធ្វើដំណើរជិត ឬឆ្ងាយ និងគ្រប់ពេលវេលា។ ៨. មិនត្រូវបើកបរនៅពេលងងុយ ឬក្រោមឥទ្ធិពលនៃជាតិស្រវឹង ឬសារធាតុញៀនឡើយ។ សូមចងចាំនូវពាក្យស្លោក «បើពិសារគ្រឿងស្រវឹង កុំបើកបរ»។ ៩. នៅពេលបើកបរ ត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសុជីវធម៌ សីលធម៌ និងការចេះអធ្យាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ ឬសម្រួលស្ថានភាពកកស្ទះចរាចរណ៍។ គ.ស.ច.គ សង្ឃឹមថា សាធារណជននឹងអនុវត្តតាមការអំពាវនាវនេះ ដើម្បីសុវត្ថិភាព នាថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌ៕	ដោយ៖ វ៉ន ស៊ីចេន
ការបង្ករោគក្នុងផ្លូវដង្ហើមខាងលើអាចបង្កជាការក្អកស្រួចស្រាវយ៉ាងគួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយ។ ការយល់ដឹងកាន់តែច្រើនអំពីការក្អករបស់អ្នក (ក្អកស្ងួត ឬស្លេស្ម ស្រួចស្រាវ ឬរ៉ាំរ៉ៃ) អាចកំនត់បាននូវជម្រើសព្យាបាលដ៏ល្អបំផុតបើសិនវាមិនស្រាកស្រាន្តទៅវិញទេ។ ការក្អកស្រួចស្រាវដោយសារតែជំងឺបណ្តោះអាសន្ន ការក្អកបែបនេះភាគច្រើនទំនងជាកើតឡើងនៅពេលផ្តាសាយ ឬមានការបង្ករោគបណ្តោះអាសន្ន។ វាអាចមានរយៈពេលយូររហូតដល់ ៨សប្តាហ៍ឯណោះ ហើយការប្រើថ្នាំច្រើនតែអាចជួយបំបាត់ការក្អកនេះបាន។ បើសិនជាអ្នកមិនធូរស្រាលពីការលេបថ្នាំទេ ឬកើតឡើងជាប់រហូតដល់ពីរសប្តាហ៍ ចូរទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យបន្ថែម។ ក្អករ៉ាំរ៉ៃដោយសារតែជំងឺក្នុងខ្លួន ការក្អករ៉ាំរ៉ៃមានន័យថាអ្នកអាចក្អកយូរចាប់ពី ៨សប្តាហ៍ឡើងទៅ ហើយវាអាចបង្កឡើងដោយមូលហេតុខុសៗគ្នាជាច្រើន។ ចំពោះជម្រើសព្យាបាលវិញច្រើនតែត្រូវការរកមូលហេតុរបស់វាឲ្យឃើញទើបអាចព្យាបាលជា។ ជំងឺដែលអាចធ្វើឲ្យក្អករ៉ាំរ៉ៃមានដូចជា៖ Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)៖ វាគឺជាជំងឺមួយដែលធ្វើឲ្យរលាកសួតរហូតដល់ផ្លូវដង្ហើមរួមតូច និងពិបាកដកដង្ហើម។ រឿងនេះច្រើនតែបង្កឡើងដោយការប៉ះពាល់នឹងការរលាករយៈពេលយូរដូចជា ការជក់បារីជាដើម។ លក្ខណៈនៃការក្អក គឺក្អករ៉ាំរ៉ៃ ក្អកមានស្លេស្មជាពិសេសនៅពេលព្រឹក។ Gastroesophageal Reflux Disease (GERD)៖ ជំងឺនេះកើតឡើងនៅពេលអាស៊ីតក្រពះធ្វើឲ្យរលាកដល់បំពង់លើក្រពះ។ វាគឺជាមូលហេតុចំបងទីពីរហើយដែលនាំឲ្យក្អករ៉ាំរ៉ៃ។ ការក្អកមានលក្ខណៈស្ងួត និងកើតឡើងនៅពេលគេង។ Post-nasal Drip៖ វាគឺជាការហូរទឹកសំបោរនៅផ្នែកខាងក្រោយនៃបំពង់កដែលធ្វើឲ្យមានការក្អក និងកើតឡើងដោយសារតែការអាឡែហ្ស៊ី ផ្តាសាយ ឬការបង្ករោគនៅប្រហោងឆ្អឹង។ វាអាចជាការក្អកស្ងួត ឬស្លេស្ម និងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅពេលយប់។ ជំងឺហឺត៖ វាគឺជាការរលាក ហើម និងកើនឡើងសម្បោរក្នុងផ្លូវដង្ហើម ដែលជាហេតុនាំឲ្យកាន់តែពិបាកដកដង្ហើម។ វាអាចបង្កជាការក្អកស្ងួត ឬស្លេស្ម និងលឺសម្លេងដូចហួច ព្រមទាំងធ្ងន់ធ្ងរឡើងនៅពេលយប់ ពេលមានខ្យល់ត្រជាក់ ឬហាត់ប្រាណ។ ក្អកដោយសារតែលេបថ្នាំ៖ ការក្អកប្រភេទនេះអាចកើតឡើងរយៈពេលពីរបីសប្តាហ៍ក្រោយពីចាប់ផ្តើមលេបថ្នាំថ្មី។ ឧទាហរណ៍ ២០ភាគរយនៃអ្នកជំងឺលេបថ្នាំលើសសម្ពាធឈាមប្រភេទ ACE Inhibitors គឺមានការក្អកបែបនេះ ជាពិសេសក្អកស្ងួតតែម្តង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការក្អកជាប់រហូតអាចរំខានដល់សកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ និងនាំឲ្យបន្លប់អារម្មណ៍ធ្វើការបាន។ ប៉ុន្តែមិនខ្វល់ថាវាកើតឡើងពីរបីថ្ងៃ ឬរំខានច្រើនសប្តាហ៍ឡើយ ប្រភេទនៃការក្អកដែលអ្នកកំពុងតែជួបប្រទះនេះច្រើនតែអាចឲ្យអ្នកដឹងថា ជាជំងឺអ្វីក្នុងខ្លួន។
ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំនេះ ផ្តោតលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍតាមបណ្ដាខេត្តជាប់ព្រំដែនរវាងកម្ពុជានិងវៀតណាម។ លើសពីនេះ កិច្ចប្រជុំនេះ នឹងចុះហត្ថលេខាលើផែនការបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ រវាងអាជ្ញាធរខេត្តជាប់ព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ ដែលពាក់ព័ន្ធវិស័យនានា ដូចជា ពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច និង វប្បធម៌ ជាដើម។ ប្រភពខាងលើ បញ្ជាក់បែបនេះថា៖«ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ក៏ជាការពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវទំនាក់ទំនងរវាងក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា និងក្រសួងនគរបាលជាតិវៀតណាម ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពង្រឹងសន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ»៕	សម្ដេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងគណៈប្រតិភូ បានចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា នៅរសៀលថ្ងៃទី៩ ខែមករានេះ ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម ដើម្បីពិភាក្សាពីបញ្ហាព្រំដែន។
របាយការណ៍ពីក្រសួងសុខាភិបាលនាថ្ងៃទី២១ឧសភា បានបង្ហាញថា ពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេសជិត២,២លាននាក់ ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩នេះ មានពលរដ្ឋ១,១៣២,៤៥២នាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុនSinovac, ពលរដ្ឋ៩០៩,២០៨នាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់Sinopharm និង១៥៧,១៧៥នាក់ទៀត បានចាក់វ៉ាក់សាំងCovishield(Astra Zeneca)។ កម្ពុជាផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ជូនពលរដ្ឋ និងកងកម្លាំងយោធា តាំងពីថ្ងៃទី១០កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១មក។ ដោយឡែក ក្នុងចំណោមមនុស្សជិត២,២លាននាក់ ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩នេះ គឺមាន៧៥៣,៤០នាក់ ជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់ក្រហមនៃភូមិសាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញ មានខណ្ឌមានជ័យ ខណ្ឌដង្កោ ខណ្ឌកំបូល ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ ខណ្ឌទួលគោក និងខណ្ឌឫស្សីកែវ។ ពលរដ្ឋទាំងនេះបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដោយក្រុមគ្រូពេទ្យរបស់ក្រសួងការពារជាតិ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ឧសភា ឆ្នាំ២០២១មក។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ឧសភានេះ កម្ពុជាមានវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន៥,០២៤,០០០ដូស សម្រាប់ចាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ ក្នុងនោះ មានវ៉ាក់សាំងCovishield ចំនួន៣២៤,០០០ដូស, វ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុនSinopharm ចំនួន១,៧លានដូស និងវ៉ាក់សាំងរបស់Sinovac ចំនួន៣លានដូស ខណៈវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន១លានដូសទៀត នឹងមកដល់កម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៣ឧសភា ឆ្នាំ២០២១៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាមានពលរដ្ឋសរុប២,១៩៨,៥៤៧នាក់ហើយ បានចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-191(COVID-19)។ ចំនួននេះ គឺស្មើនឹងអត្រា២១,៩៨ភាគរយនៃមនុស្សសរុប១០លាននាក់ក្នុងផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់រដ្ឋាភិបាល។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩នេះ មានជិត១,៤លាននាក់ ចាក់នូវដូសទី២រួចហើយ។
លោក កែវ វណ្ណៈ អតីតមេដឹកនាំសហជីព ដែលត្រូវបានគេបញ្ឈប់ពីការងារនៅរោងចក្រ ML ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានឱ្យដឹងថា ញត្តិរបស់ពួកគេបានដាក់មកក្រសួងការងារ ចាប់តាំងពីខែ កុម្ភៈឆ្នាំ២០២២មក ពោលគឺមានរយៈពេល ១ឆ្នាំហើយ តែក្រសួងពុំបានសម្រេចការចុះបញ្ជិកាឱ្យពួកគេនោះទេ។ រូបភាពយកពី អង្គការសង់ត្រាល់ លោក វណ្ណៈ បានលើកឡើងថា ពួកគេក៏បានដាក់ញត្តិទៅក្រសួងម្ដងទៀត កាលពីថ្ងៃទី៥ មីនា ហើយក្រសួងការងារ ក៏បានទទួលញត្តិនោះ ដោយប្រាប់វិញថា ញត្តិនេះ ត្រូវឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យពី លោក អ៊ិត សំហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីបញ្ជាក់បញ្ជិកាសហជីព ក្នុងការទទួលស្គាល់ភាពស្របច្បាប់ សម្រាប់ការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ជាមុនសិន។ អតីតសហជីពរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួង នឹងផ្ញើញត្តិជូនត្រឡប់ឱ្យសហជីព នៅថ្ងៃទី៦ ខែមីនាវិញ។ លោក កែវ វណ្ណៈ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃទី ៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣នេះថា៖«គាត់ថាញត្តិហ្នឹង ផ្ញើជូនឱ្យពួកខ្ញុំនៅថ្ងៃនេះ តែឥឡូវ (ម៉ោង ១០: ១៥am) អត់ទាន់ឃើញគាត់ផ្ញើមកទេ»។ បើតាមអតីតសហជីពរូបនេះ បានរៀបរាប់ថា ដើមចមនៃការដាក់ញត្តិនេះ ដោយសារក្រុមសហជីពរបស់ពួកគេ ដែលត្រូវបានកម្មករបោះឆ្នោតឱ្យធ្វើសហជីពមានចំនួន ៣៦នាក់ តែក្រោយមក ក៏ត្រូវបានថៅកែរោងចក្របញ្ឈប់ពីការងារជាបន្តបន្ទាប់។ បច្ចុប្បន្នមានសហជីពនៅសល់តែ ១៥នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ លោក កែវ វណ្ណៈ បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ពួកខ្ញុំដាក់ញត្តិចុះបញ្ជីកានេះ ដើម្បីជួយការពារកម្មករ នៅពេលដែលថៅកែបញ្ឈប់កម្មករដោយគ្មានហេតុផលណាមួយ ។ ឥឡូវនៅក្នុងរោងចក្រនេះ សហជីពពុំទាន់បានចុះបញ្ជិកា ដូច្នេះពេលដែលមានបញ្ហាជាមួយរោងចក្រ ពួកខ្ញុំតវ៉ាមិនឈ្នះគេនោះទេ»។ ក្រុមសហជីពរោងចក្រ ML បានដាក់ចុះបញ្ជិកាទៅក្រសួងការងារចំនួន ១១ដងហើយ ប៉ុន្តែត្រូវបានក្រសួងបដិសេធ ដោយអះអាងថា ញត្តិរបស់ពួកគេខុសអក្ខរាវិរុទ្ធ។ នេះបើតាមលោក វណ្ណៈ ដោយបន្តថា ការចុះបញ្ជីការនេះ ពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ ដល់កម្មករ ព្រោះពួកគេចង់បានសហជីព ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយភាគីរោងចក្រ។ បច្ចុប្បន្ន រោងចក្រ ML មានកម្មករ-កម្មការិនីប្រមាណ ៣០០នាក់ ដែលកំពុងបំពេញការងារ។ លោក ឡេង ព្រំដែន ប្រធានសហជីពប្រចាំនៅរោងចក្រ Juan Jia ខេត្តព្រះសីហនុវិញ ក៏បានដាក់ញតិ្តចុះបញ្ជិកាឱ្យសហជីព ដើម្បីងាយស្រួលដោះស្រាយបញ្ហាជូនកម្មករក្នុងរោងចក្រ។ លោក ព្រំដែន បានលើកឡើងថា កន្លងមក កម្មករមួយចំនួន ត្រូវបានថៅកែរោងចក្រដកចោល ដោយមិនបានសួរពីមូលហេតុ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖« បើគេមិនពេញចិត្ត គេដកចោលភ្លាមៗតែម្ដង ទោះជាកម្មករនៅក្នុងកុងត្រា ឬមិននៅកុងត្រាក៏គេបញ្ឈប់ពួកគាត់ដែរ »។ រោងចក្រ Juan Jia មានកម្មករជាង ៣០០នាក់ ក្នុងនោះមានសហជីព ១៣០នាក់ តែត្រូវបានថៅកែរោងចក្របញ្ឈប់អស់ប្រមាណ ៦០នាក់ហើយ ដែលមិនបានបង់សំណងឱ្យពួកគេនោះទេ គឺបើកតែបា្រក់ឈ្នួលចុងក្រោយ និងប្រាក់ ៥ភាគរយតែប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមលោក ឡេង ព្រំដែន។ លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗយ៉ាងខ្លី តាមបណ្ដាញតេឡេក្រាមថា មន្រ្តីជំនាញកំពុងពិនិត្យលើញត្តិដែលបានដាក់ទៅនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ នឹងជូនដំណឹងពីការចុះបញ្ជិកាឱ្យសហជីពក្រុមហ៊ុនរោងចក្រ ML និងរោងចក្រ Juan Jia ។ ក្រុមសហជីពនៅរោងចក្រទាំងពីរ បានឱ្យដឹងថា ពួកគេបានដាក់ញត្តិទៅក្រសួងចំនួន ១១លើកហើយ ប៉ុន្តែត្រូវបានក្រសួងបដិសេធ ដោយលើកហេតុផលថា ញត្តិរបស់ពួកគេខុសអក្ខរាវិរុទ្ធ។
អ្នកស្រី ព្រំ យ៉ុន និងគ្រួសារបានចាប់ផ្តើមដាំដុះត្រសក់ផ្អែមនេះ រយៈពេល៧ឆ្នាំមកហើយ។ បច្ចុប្បន្ន គាត់ដាំបានត្រសក់ផ្អែមចំនួន៥ពាន់ដើម នៅលើដីចម្ការរបស់ខ្លួន។ បើតាមកសិកររូបនេះ ត្រសក់ផ្អែមជាដំណាំដែលងាយសដាំ,ងាយថែទាំ និងឲ្យផលលឿនជាងដំណាំផ្សេងៗ។ ទោះជាដំណាំប្រភេទនេះ អាចដាំបានគ្រប់ខែ គ្រប់រដូវ ក៏ដោយ អ្នកស្រី ព្រំ យ៉ុន អាចដាំដុះវា បានតែ៣ដងប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយឆ្នាំ ព្រោះមិនមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដាំដុះ និងទុកពេលខ្លះ មើលថែទាំដំណាំគួបផ្សំផ្សេងទៀតដែរ។ នេះបើតាមអ្នកស្រី ព្រំ យ៉ុន ដែលបានអះអាងថាត្រសក់ផ្អែម៥ពាន់ដើមនេះ ផ្តល់ទិន្នផលជាមធ្យម ៨តោនក្នុងមួយលើក ហើយក្នុង១តោន គាត់លក់បានតម្លៃទាបបំផុត ១០០០ដុល្លារ។ មានន័យថា អ្នកស្រី ព្រំ យ៉ុន អាចរកចំណូលបានប្រមាណ៨ពាន់ដុល្លារក្នុងមួយលើក ឬជាង២ម៉ឺនដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ដំណាំត្រសក់ផ្អែមរបស់សមាគមន៍អ្នកស្រី ត្រូវបានចាយចែក និងផ្គត់ផ្គង់ទៅឲ្យផ្សារទំនើបធំៗ ដូចជាផ្សារឡាក់គី អ៊ីអន និងផ្សាម៉ាក្រូជាដើម។ ក្រៅពីទីផ្សារក្រុងស្រុក ក៏មានទីផ្សារនៅបរទេសផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រី ព្រំ យ៉ុន កសិករដាំត្រសក់ផ្អែម នៅស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងជាតំណាងអ្នកដាំដំណាំត្រសក់ផ្អែម ក្នុងសមាគមន៍ចំនួន១៦០គ្រួសារ ក្នុងខេត្តសៀមរាប ឧត្តរមានជ័យ និងបន្ទាយមានជ័យ។ តំណាងអ្នកដាំត្រសក់ផ្អែមរូបនេះ បានចូលរួមក្នុងពិព័រណ៍«ផលិតផលខ្មែរ និងផលិតផលនាំចេញ-នាំចូលកម្ពុជា» លើកទី១៣ ដែលរៀបចំនៅកោះពេជ្រ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ កន្លងទៅ។
ក្រោយបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចនៅខេត្ត Attapeu ដើម្បីតាមដានស្ថានភាពលិចលង់ដោយសារការបាក់ទំនប់សេពាន សេណាំណយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ថងលួន ស៊ីសូលីត ក៏បានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានផ្សាយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍។ ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានដ៏កម្រ លោក ស៊ីសូលីត និយាយថា ពីរថ្ងៃក្រោយហេតុការណ៍មហន្តរាយនេះ មនុស្ស១៣១នាក់បន្តបាត់ខ្លួននៅឡើយ ហើយយ៉ាងតិចណាស់២៦នាក់បានបាត់បង់ជីវិត។ មនុស្សជាង៦ពាន់នាក់ ត្រូវបានជម្លៀសទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាព ហើយដែលកំពុងត្រូវការជំនួយជាចាំបាច់។ ជនរងគ្រោះបានបង្ហាញការមិនពេញចិត្ត ដោយសារពួកគេទទួលបានការព្រមានរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ មុនហេតុការណ៍កើតឡើង។ ជនរងគ្រោះឈ្មោះ Joo Hinla បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងយ៉ាងលឿន ហើយប្រជាជនគ្មានពេលគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីរៀបចំគេចខ្លួនឡើយ។ ថៃ ដែលជាអ្នកជិតខាងរបស់ឡាវ បានបញ្ជូនក្រុមជួយសង្គ្រោះទៅកាន់តំបន់លិចលង់ហើយដើម្បីចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះ។ រដ្ឋាភិបាលថៃក៏បានផ្ដល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុមួយចំនួនទៀតទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលឡាវដែរ ខណៈកងទ័ពថៃត្រូវបានបញ្ជាឲ្យត្រៀមខ្លួនដើម្បីធ្វើដំណើរទៅទឹកដីឡាវដូចគ្នាដែរ។ ឯកូរ៉េខាងត្បូងវិញក៏នឹងបញ្ជូនបេសកកម្មសង្គ្រោះបន្ទាន់ទៅកាន់ខេត្ត Attapeu នៅរយៈពេលខ្លីនេះ ដ្បិតក្រុមហ៊ុនខ្លួនក៏ជាប់ទាក់ទងគម្រោងវារីអគ្គិសនីនេះដែរ។ សិង្ហបុរីឯណោះវិញ ក៏បានបញ្ជូនក្រុមងសង្គ្រោះដូចគ្នា និងបានផ្ដល់ថវិកា១០ម៉ឺនដុល្លារទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងវៀងចន្ទន៍។ វៀតណាម ដែលមានខេត្តជាប់ព្រំដែនជាមួយខេត្ត Attapeu ដែរនោះ ក៏បង្ហាញជំហរត្រៀមជួយឡាវដែរ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយវៀតណាមរាយការណ៍ថា ក្រសួងការពារជាតិបានបញ្ជាកងទ័ពប្រុងជើងការដើម្បីធ្វើដំណើរទៅឡាវ ក្នុងករណីមានសំណើ។ សូមរំឭកថា គម្រោងវារីអគ្គិសនីសេពាន សេណាំណយដែលមានកម្លាំង៤១០មេហ្កាវ៉ាត់ បានសាងសង់រួចរាល់៩០ភាគរយទៅហើយ គ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០១៩ ខាងមុខនេះ។ ថាមពលអគ្គិសនីដែលផលិតបាន នឹងត្រូវលក់ទៅថៃ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ថងលួន ស៊ីសូលីត (Thongloun Sisoulith) នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បានបញ្ចេញតួលេខជាក់លាក់ពីចំនួនអ្នកបាត់ខ្លួន និងអ្នកស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍បាក់ទំនប់វារីអគ្គិសនី Se Pian Se Nam Noi ក្នុងខេត្ត Attapeu កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា។ ការជួយសង្គ្រោះកំពុងធ្វើឡើងនៅឯស្រុក Sanamxay ខណៈសហគមន៍អន្តរជាតិកំពុងបញ្ជូនជំនួយចាំបាច់ទាំងសម្ភារ និងថវិកាទៅឲ្យឡាវ។
លើសពីការរំពឹងទុក ក្រុមហ៊ុន សម្រស់ធម្មជាតិ គ្រោងចែកកាដូ ១ម៉ឺនឈុតតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ដែដោយសារមានការគាំទ្រ និងមានអតិថិជនរាប់ម៉ឺននាក់ចូលរួម ទើបក្រុមហ៊ុនសម្រេចបន្តចែកកាដូរាងស្អាតជាង ៣ម៉ឺនឈុតដល់បបងប្អូនដែរបានចូលរួមផ្ទាល់។ នៅក្នុងថ្ងៃនោះផងដែរ ក៏មានលេងល្បែងកម្សាន្តផ្សេងៗជាច្រើនទៀត និងមានការប្រកួតលេងហ្គេមដើម្បីទទួលបានរង្វាន់ផ្សេងៗយ៉ាងច្រើនពីក្រុមហ៊ុន។ បងប្អូនជាច្រើននាក់ទទួលបានឱកាសហាត់រៀនគុនល្បុក្កតោដោយឥតគិតថ្លៃសម្រាប់ទុកការពារខ្លួនពីសំណាក់គ្រូគុនល្បុក្កតោថែមទៀតផង។ អតិថិជនជាច្រើននាក់បានសម្តែងសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះព្រឹត្តិការណ៍លក់បញ្ចុះតម្លៃ និងចែកជូនផលិតផលរាប់ម៉ឺនឈុតនេះ។ ពួកគាត់បានបង្ហាញស្នាមញញឹមដោយសេចក្ដីកក់ក្តៅជូនដល់សិល្បៈករ សិល្បៈការិនីដែលបានមកសម្តែងជូនពួកគាត់ទស្សនាយ៉ាងរីករាយក្រៃលែង។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដែលមិនអាចបំភ្លេចបាននេះ លោកអ្នកដែលបានអញ្ជើញមកផ្ទាល់ ហើយបានជួបជាមួយអាយដលជាច្រើនក្នុងដួងចិត្តរបស់ពួកគាត់ ជាមួយក្ដីរីករាយ រំភើបដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។ តារាចម្រៀងដែលបានមកបង្ហាញទស្សនីយភាពជូនពួកគាត់រួមមាន លោក ដួងវិរៈសិទ្ធ លោក ថុល សុភិទិ លោក នាងដាវីន លោក ស៊ឹមច័ន្ទពន្លឺ លោក ចឺម ព្រមទាំងតារាចម្រៀងប្រចាំផលិតកម្មរាមជាច្រើនដួងផ្សេងទៀត។ កាន់តែពិសេសទៀតនោះ បងប្អូនក៏បានជួបតារាងកំប្លែងកំពូលវោហារគឺ ផ្ទះលេខ១ និងផ្ទះលេខ២ និងអាយដលតូច អ៊ែលលី ប៊ែលឡា របស់ប្រិយមិត្តដែលធ្វើឱ្យកម្មវិធីទាំងមូលកាន់តែសប្បាយរីករាយ សើច សើចសប្បាយជាមួយវោហាមិនចេះជិនណាយយ ជាមួយនឹងភាពក្រមិចក្រមើមរបស់ពួកគាត់ផងដែរ៕	ក្រុមហ៊ុន សម្រស់ធម្មជាតិ បានចែកជូនហ្វ្រីៗ កាហ្វេ និងតែសាច់ស្អាតជាង«៣ម៉ឺនឈុត» ដល់អតិថិជនដែលបានចូលរួមផ្ទាល់ រយៈពេល៣ថ្ងៃ កាលពីថ្ងៃទី១៦ដល់១៨មិថុនា នៅផ្សារទំនើប K Mall ។ ដោយឡែកសម្រាប់ផលិតផលឃូស៊ី និងលីនដូ បានលក់ជូនយ៉ាងគគ្រឹកគគ្រេងរាប់ម៉ឺនឈុត ដែលមានការបញ្ចុះតម្លៃ មិនធ្លាប់មានពីមុនមករបស់ក្រុមហ៊ុន សម្រស់ធម្មជាតិ ក្នុងមហាព្រឹត្តិការណ៍ Mega Sales។ អតិថិជនពីខេត្តនានា និងអ្នករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ រាប់លាននាក់បានធ្វើដំណើរមកជាវ ដោយផ្ទាល់ជាមួយការលក់បញ្ចុះតម្លៃ រយៈពេល ៣ថ្ងៃនេះ។
ទិញលើកនេះដឹងតែចំណេញច្រើនហើយ ព្រោះតូយ៉ូតាមិនដែលចុះថ្លៃម្លឹងៗទេ! ក្រុមហ៊ុនមានផ្តល់ជូនការធានា3ឆ្នាំ ឬ10ម៉ឺនគីឡូ ហើយអតិថិជន ចង់បង់រំលស់ក៏បាន ដូរឡានចាស់យកឡានថ្មីក៏បាន ក្រុមហ៊ុនទិញចូលទាំងអស់ម៉ាកអីក៏ដោយ។ ក្រុមហ៊ុនថាតម្លៃនេះ មិនមានស្តុកច្រើនទេ បើអស់ស្តុកហើយ ក្រុមហ៊ុនឈប់លក់តម្លៃនេះទៀតហើយ! តោះស្រូតឡើង ទាន់ក្រុមហ៊ុនចុះថ្លៃ ទិញទុកជិះចូលឆ្នាំ។ បើចាប់អារម្មណ៍អាចទាក់ទងក្រុមហ៊ុនបាន 017 333 503/ 086 333 503 ឬទំពរ័ Facebook: Toyota Cambodia។៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុនតូយ៉ូតា(ខេមបូឌា) បានប្រកាសនៅលើទំពរ័Facebookរបស់ខ្លួន អំពីការបញ្ចុះតម្លៃសាហាវ មិនដែលមានពីមុនមក ហើយសុទ្ធតែស៊េរីឆ្នាំ2020ទៀត។ បងប្អូនអតិថិជន ពិតជាស្គាល់ច្បាស់ណាស់ ពីគុណភាពរថយន្តតូយ៉ូតា ព្រោះជិះតកូនតចៅ ស្រលាញ់ត្រង់ធន់ ស៊ីប្រេងសាំងតិច ងាយស្រួលជួសជុល សម្បូរគ្រឿងបន្លាស់ ហើយស្រួលលក់ចេញបានតម្លៃថ្លៃទៀតបើប្រៀបធៀបជាមួយម៉ាកដទៃ។ តោះមកមើលរថយន្តតូយ៉ូតាណាខ្លះចុះថ្លៃ?
វេទិកាខាងលើមានបំណងផ្តល់ឱកាសដល់វិស័យសាធារណ និងឯកជន នៃប្រទេសអាស៊ាន និងសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ពិភាក្សាជាបឋមពីរបៀបប្រតិបត្តិការតាមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ក្រុមប្រឹក្សាតាមវិស័យ ដែលបានស្នើដោយក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាស៊ាន-សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ និងអនុសាសន៍សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម Track Two ដើម្បីពង្រឹងទីផ្សារ និងអន្តរជានូបនីយកម្ម។ អគ្គទីប្រឹក្សា និងអគ្គកុងស៊ុល នៃស្ថានទូតសាធារណរដ្ឋកូរ៉េប្រចាំកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា សហគមន៍អាស៊ាន ពិតជាមានសារសំខាន់សម្រាប់កូរ៉េ ទៅលើគ្រប់វិស័យ ដូចជាវប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយជាដើម។ លោក ហាំ ចងហាន់ (Hahm Jeong-han) បន្ថែមថា មូលនិធិកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាស៊ាន-កូរ៉េ គឺសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ បានជួយក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១២លានដុល្លារអាមេរិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពិសេសជួយដល់បណ្តាប្រទេសទន្លេមេគង្គ មានកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម។ តាមលោក អគ្គកុងស៊ុល ហាំ ចងហាន់ ការវិនិយោគធំៗ គឺមានសារសំខាន់ហើយសម្រាប់ប្រទេសអាស៊ាន និងកូរ៉េ ប៉ុន្តែក្នុងនោះ គេក៏មិនអាចមើលរំលងពីវិស័យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនោះដែរសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសទាំងពីរ។ «វេទិកានេះ ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីពង្រឹង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំង២ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក៏ដូចជារវាងរដ្ឋាភិបាល»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហាំ ចងហាន់។ វេទិកាខាងលើ រៀបចំដោយក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា សហការជាមួយក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម គាំទ្រពីលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ និងមូលនិធិកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាស៊ាន-សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។ ពិធីនេះ មានការចូលរួមពីប្រតិភូជាតិ និងអន្តរជាតិជាង ១០០នាក់ មកពីប្រទេសអាស៊ាន កូរ៉េ លេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន មជ្ឈមណ្ឌលអាស៊ាន-សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាស៊ាន-សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ក្រុមប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់ធុរកិច្ចអាស៊ាន ព្រមទាំងអ្នកជំនាញក្នុងតំបន់ ដទៃទៀតនៃវិស័យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម។ វេទិកានេះធ្វើឡើងរយៈពេល២ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ និង២៥ តុលា ឆ្នាំ២០១៧។ អនុរដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងការបរទេស លោក កាន់ ផារិទ្ធ ថ្លែងថា វេទិកានេះនឹងបង្កើតបណ្តាញកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត ផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈ និងសិក្សាលើប្រធានបទនានា ដែលទាក់ទងនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន-កូរ៉េ។ លោក កាន់ ផារិទ្ធ បន្តថា វេទិកានេះ ក៏នឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍នានា រួមនឹងអនុសាសន៍នៃវិស័យឧស្សាហកម្មជាអាទិភាពរបស់អាស៊ាន និងយន្តការដែលស្នើឡើងផងដែរ៕	សៀមរាប៖ សហគមន៍អាស៊ាន និងសាធារណកូរ៉េ បានរៀបចំវេទិកាមួយស្តីពី «ការចូលរួមរបស់វិស័យសាធារណ និងវិស័យឯកជនសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ការនាំចេញ ការទំនាក់ទំនងរវាងអាស៊ាន និងសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ»។ វេទិកានេះធ្វើឡើងនៅខេត្តសៀមរាប ក្នុងបំណងដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងអាស៊ាន និងកូរ៉េ ពិសេសលើកកម្ពស់វិស័យធុនតូច និងមធ្យម។
ក្នុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ លេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាននៅក្នុងក្រុងហ្សាការតាប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Mike Pence បានប្រកាសថា ប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ នឹងមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូល APEC នៅវៀតណាម និងបន្តចូលរួមកិច្ចប្រជុំអាស៊ាននៅហ្វីលីពីននៅខែវិច្ឆិកាខាងមុខផង។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានក្រសួងការបរទេសដែលសារព័ត៌មានថ្មីៗទទួលបាន ឧបការរីរងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទទួលបន្ទុកតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ Patrick Murphy បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Mike Pence បានប្រកាសពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ ផ្ទាល់មាត់តែម្តងពេលលោកស្ថិតនៅលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន។ «លោក Mike Pence បានប្រកាសច្បាស់លាស់ជួសប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅតែប្តេជ្ញាចិត្តមកចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល APEC នៅវៀតណាម និងបន្តទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំអាស៊ីបូព៌ានិងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក-អាស៊ាននៅហ្វីលីពីនដែលរាល់កិច្ចប្រជុំទាំងនេះនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅខែវិច្ឆិកា។ វាជាការប្រកាសព័ត៌មានមួយដែលសំខាន់ហើយក៏បានការទទួលស្វាគមន៍ច្រើនពីដៃគូនិងសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់ផងដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Patrick Murphy។ តាមពិតទៅ វត្តមានលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅក្នុងតំបន់ដោយមកចូលរួមវេទិកាប្រជុំធំៗនេះបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តឥតមានងាករេរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការបន្តភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់។ កន្លងមក ប្រទេសជាច្រើនក្នុងតំបន់នៅបារម្ភពីភាពមិនច្បាស់លាស់នៃគោលនយោបាយរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ មកកាន់តំបន់ដែរ ក្រោយពេលដែលលោកសម្រេចដកសមាជិកភាពអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) នោះ។ ត្រឡប់មកវិញ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន Patrick Murphy រូបនេះក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ឆ្នាំ ២០១៧ នេះជាឆ្នាំសំខាន់ព្រោះអាស៊ាននឹងរៀបចំខួបលើកទី ៥០នៃការបង្កើតអាស៊ាន ហើយអាមេរិកនិងអាស៊ានក៏ត្រូវរៀបចំរម្លឹកខួបលើកទី ៤០នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងអាស៊ានផងដែរ។ ដូច្នេះហើយ វាជាពេលវេលាពិសេសដែល ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ត្រូវអញ្ជើញមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា វៀតណាមនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកចាប់ពីថ្ងៃ ១១ ដល់១២ វិច្ឆិកា នៅខេត្ត Danang។ ចំណែកហ្វីលីពីននឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននិងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធនៅខេត្ត Pampanga ពីថ្ងៃ ១០ ដល់ថ្ងៃ ១៤វិច្ឆិកា៕	អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Mike Pence បានប្រកាសថា លោកដូណាល់ ត្រាំ នឹងអញ្ជើញមកទស្សនកិច្ចនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នាខែវិច្ឆិកា ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលសហប្រតិបត្តិការអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនៅវៀតណាម (APEC) និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពីរក្រោមក្របខណ្ឌអាស៊ាននៅហ្វីលីពីនផងដែរ។
ជំនួយមនុស្សធម៌បន្ទាន់១០ម៉ឺនដុល្លារ ត្រូវផ្ដល់តាមរយៈទីភ្នាក់ងារសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (USAID) ដើម្បីគាំទ្រដល់ការឆ្លើយតបនឹងទឹកជំនន់។ ស្ថានទូតអាមេរិកបន្តថា ការិយាល័យជំនួយមនុស្សធម៌របស់ USAID កំពុងធ្វើការជាមួយកម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក (WFP) ក្នុងការផ្ដល់ជំនួយបន្ទាន់ដល់ប្រជាជនរងគ្រោះ។ ទឹកជំនន់ដែលវាយប្រហារកម្ពុជាតាំងពីដើមខែតុលា បានសម្លាប់មនុស្ស១៨នាក់មកហើយ ហើយមនុស្សច្រើនជាង២០ម៉ឺននាក់ រងផលប៉ះពាល់។ ខេត្ត-រាជធានីយ៉ាងហោចណាស់១៩ រងគ្រោះ ហើយវាលស្រែប្រមាណ១៤ម៉ឺនហិកតា ត្រូវទឹកជំនន់វាយប្រហារ។ បាត់បង់ ពោធិ៍សាត់ និងរាជធានីភ្នំពេញ រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ស្ថានទូតអាមេរិក បានឆ្លៀតរំឭកថា តាំងពីឆ្នាំ២០០០មក USAID បានផ្ដល់ទឹកប្រាក់ច្រើនជាង៧លានដុល្លារហើយក្នុងការជំនួយដើម្បីឆ្លើយតបគ្រោះធម្មជាតិ ការត្រៀមខ្លួន និងការកាត់បន្ថយហានិភ័យ។ «តាមរយៈភាពជាដៃគូមេគង្គ-អាមេរិកដែលទើបដាក់ដំណើរការថ្មីៗ អាមេរិកបន្តពង្រឹងការត្រៀមខ្លួន និងការឆ្លើយតបគ្រោះធម្មជាតិក្នុងប្រទេសនៅទូទាំងប្រទេសមេគង្គ រាប់ទាំងកម្ពុជាផង។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់ស្ថានទូតអាមេរិក៕	រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ប្រកាសផ្ដល់ជំនួយ១០ម៉ឺនដុល្លារឲ្យកម្ពុជាដើម្បីឆ្លើយតបបន្ទាន់នឹងគ្រោះទឹកជំនន់ដែលកំពុងរវាយប្រហារស្ទើរទូទាំងប្រទេស។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា។
ភ្នំពេញ៖ ពីខេត្តសៀមរាប លោក ឡុង ប៊ុនហោ ប្រធានសមាគមចុងភៅកម្ពុជា ដែលមានសមាជិកជិត៣០០នាក់ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ជនជាតិបរទេសទាំងក្នុង និងក្រៅតំបន់អាស៊ាន បានទទួលស្គាល់នូវគុណភាព រសជាតិ ម្ហូបអាហារខ្មែរ តាមរយៈការទទួលបានពានរង្វាន់ក្នុងកម្រិតអាស៊ានកន្លងមក។ តែយ៉ាងណាវិបត្តិកូវីដ-១៩ បានបន្ទច់បង្អាក់កម្ពុជា ក្នុងការប្រជែងទីផ្សារផ្នែកចំណីអាហារនេះ។ ដើម្បីកាន់តែលម្អិតពីខ្លឹមសារ សូមលោកអ្នកនាង ស្តាប់បទសម្ភាសរវាង កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយ លោក ឡុង ប៊ុនហោ ប្រធានសមាគមចុងភៅកម្ពុជា ដូចតទៅ៖ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រជុំកំពូលអាស៊ាន តើសមាគមចុងភៅកម្ពុជាមានបានចូលរួមបង្ហាញមុខម្ហូបខ្មែរទៅកាន់ឆាកអាស៊ានទេលោក? លោក ឡុង ប៊ុនហោ៖ បាទ យើងមិនបានមានវត្តមាននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំតំបន់អាស៊ាននេះទេ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ប្រសិនបើមានឱកាសចូលរួមពិធីដ៏សំខាន់នេះ តើលោកក្នុងនាមប្រធានសមាគមចុងភៅកម្ពុជានឹងរំលេច ក៏ដូចជាបង្ហាញនូវសក្តានុពលម្ហូបអាហារខ្មែរយើងទៅលើឆាកអាស៊ានដូចម្តេច? លោក ឡុង ប៊ុនហោ៖ យើងនឹងព្យាយាមគាស់កកាយយកម្ហូបខ្មែរបុរាណ ល្អៗយកទៅចូលរួមជាមួយគេ និងធ្វើបទបង្ហាញនូវមុខម្ហូបខ្មែរដូចជា ហហ្មុក ឬ នំអន្សមចៀនជាមួយទឹកគ្រឿង និងសម្លកកូរ ។ល។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ លោកគឺជាអ្នកជំនាញផ្នែកម្ហូបអាហារខ្មែរ ហើយក៏ធ្លាប់ទទួលបានជ័យលាភីក្នុងកម្រិតអាស៊ានដែរ តើសក្តានុពលម្ហូបអាហារខ្មែរ បើធៀបនឹងអាស៊ានយើងឋិតនៅចំនុចណាបច្ចុប្បន្ន? លោក ឡុង ប៊ុនហោ៖ ប្រសិនបើយើងមានឱកាសនាំក្រុមការងារ ឬ ធ្វើបទបង្ហាញក្នុងកម្មវិធីនោះ យើងនឹងធ្វើការលើកកម្ពស់មុខម្ហូបយើង ឱ្យវាមានគុណតម្លៃដូចប្រទេសគេដទៃផ្សេងៗទៀត ដែលគេមិនសូវស្គាល់ម្ហូបយើង យើងចង់ឱ្យគេដឹង! ជាក់ស្តែងកន្លងមកយើងទៅប្រទេសក្រៅដូចជា កូរ៉េខាងត្បួង ចិន រូស្សី ជប៉ុន ថៃ ហើយយើងបាននាំចូលអាហារខ្មែរដូចជាប្រភេទ នំបញ្ចុក ហហ្មុក សម្លកកូរ ចេកចៀន ។ល។ យកទៅផ្សព្វផ្សាយ។ បងប្អូនបរទេសមួយចំនួនដែលបានភ្លក្សហើយ បានគាំទ្រ និងឱ្យយោបល់ថា ម្ហូបខ្មែរឆ្ងាញ់ ដោយសារម្ហូបយើងភាគច្រើន គ្រឿងផ្សំពីធម្មជាតិដូចជា រមៀត ស្លឹកគ្រៃ ស្លឹកក្រូចសើច និងគ្រឿងដែលជួយដល់សុខភាព។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ដោយមើលឃើញពីសក្តានុពលម្ហូបអាហារខ្មែរ តើកត្តាអ្វីខ្លះ ដែលជំរុញឱ្យមានប្រសិទ្ទភាពថែមទៀត? លោក ឡុង ប៊ុនហោ៖ ការជំរុញនេះ សមាគមយើងមួយរយៈហ្នឹងមានការប៉ះពាល់ដោយសារវិបត្តិកូវីដ! យើងមានការថយចុះច្រើន! អ៊ីចឹងយើងត្រូវការកញ្ចប់ថវិកាណាមួយ ដើម្បីរៀបចំឡើងវិញ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ចាសកន្លងមក តើភាគីពាក់ព័ន្ធណាខ្លះដែលបានជួយសម្រួលឱ្យសមាគមចុងភៅកម្ពុជាមានកម្លាំងក្នុងការធ្វើការងារ ដើម្បីមុខមាត់ប្រទេសជាតិ ក៏ដូចជាលើកកិត្តិនាមម្ហូបខ្មែរក្នុងឆាកអន្តរជាតិ? លោក ឡុង ប៊ុនហោ៖ បាទកន្លងមក យើងមានក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយចំនួន និងរាជរដ្ឋាភិបាលលោកបានជួយខ្លះដែរ តែតាំងពីកូវីដហ្នឹងមក យើងក៏ថយទាំងកម្លាំង និងកញ្ចប់ថវិកាតែម្តង។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ចាប់តាំងពីពេលនេះតទៅ តើលោកនឹងមានវិធីសាស្រ្តបែបណា ដើម្បីរួមកម្លាំង កៀរគរកញ្ចប់ថវិកា ក្នុងការជំរុញកិច្ចការងារទាំងនះទៀត? លោក ឡុង ប៊ុនហោ៖ បាទ ឥឡូវចប់កូវីដហើយ ហើយយើងក៏បានចាប់ផ្តើមប្រមូលសមាជិកយើងត្រឡប់មកវិញ នឹងរៀបចំគ្នា ដើម្បីត្រៀមចូលរួមក្រកួតតាមបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ ទាំងនៅក្នុងស្រុកក្តី និងក្រៅប្រទេសក្តី។ រីឯសមាគមចុងភៅពិភពលោកក៏បានអញ្ជើញយើងដែរ ទៅតាមប្រទេសផ្សេងៗ ដូចជាឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ នឹងទៅចូលរួមក្រកួតនៅ សិង្ហបុរី ជាមួយសមាគមចុងភៅពិភពលោក ហើយពេលនេះមានក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយចំនួនគាត់បានគាំទ្រយើងជាបណ្តើៗដែរហើយ៕ លោក ឡុង ប៊ុនហោ ប្រធានសមាគមចុងភៅកម្ពុជា	ដោយ៖ សុង សុធាវី
ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងមានប្រជាពលរដ្ឋ ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើនកុះករ ចូលរួមទស្សនាការប្រកួតកីឡា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ រួមទាំង ទីកន្លែងប្រកួតសំខាន់ៗមួយចំនួនទៀត នៅរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តសៀមរាប ខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកំពត និងខេត្តកែប។ ក្នុងន័យនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលបានសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងបានណែនាំដល់គ្រប់អង្គភាពក្រោមឱវាទ ឱ្យរៀបចំផែនការការពារសុខភាព និងសង្គ្រោះបន្ទាន់។ ក្រសួងសុខាភិបាល បានត្រៀមមន្ទីរពេទ្យជាតិចំនួន ៧កន្លែងដូចជា មន្ទីរពេទ្យជាតិតេជោសន្តិភាព មន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន(ព្រះកុសុមៈ) មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត មន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ មន្ទីរពេទ្យព្រះអង្គឌួង និងមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ គាំពារមាតា និងទារក។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តមានចំនួន៤ ដូចជា ខេត្តសៀមរាប ខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកំពត និងខេត្តកែប។ ដោយឡែក ក្រុមគ្រូពេទ្យសរុបចំនួន ៨៣៣នាក់ ក្នុងនោះ ក្រុមគ្រូពេទ្យនៅរាជធានីភ្នំពេញចំនួន ៤៥៧នាក់។ សម្រាប់ រថយន្តគិលានសង្គ្រោះមានចំនួន ១១៤គ្រឿង ដោយរថយន្តក្នុង រាជធានីភ្នំពេញចំនួន ៧២គ្រឿង។ រីឯ រថយន្តគ្លីនិកចល័តមានចំនួន ៩ គ្រឿង ក្នុងនោះ រាជធានីភ្នំពេញមានចំនួន ៦គ្រឿង។ រួមទាំង តង់សុខភាពចំនួន ១១តង់ ដោយ រាជធានីភ្នំពេញមានចំនួន ៧តង់។ ក្នុងករណីប្រជាពលរដ្ឋមានបញ្ហាសុខភាព សូមស្វែងរកសេវាសុខភាព និងសង្គ្រោះបន្ទាន់ដោយឥតគិតថ្លៃ នៅតាមទីតាំងដូចមាននៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងនេះ។ សូមជួយភ្ជាប់មកជាមួយនូវតារាងកំណត់ទីតាំង (QR CODE) ប្រភេទ រថយន្តគិលានសង្គ្រោះ ឈ្មោះមន្ត្រីបុគ្គលិកទទួលខុសត្រូវ និងលេខទូរស័ព្ទតាមទីតាំងនីមួយៗ។ ក្រសួងសុខាភិបាល នឹងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទីតាំងផ្តល់សេវាសុខភាព និងសង្គ្រោះបន្ទាន់តាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែង៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាល ពង្រឹងសេវាកម្មសុខភាព និងត្រៀមរថយន្តសង្រ្គោះបន្ទាន់ចំនួន ៧៨គ្រឿង ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (SEA GAME) លើកទី៣២ ចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភាខាងមុខនេះ។
សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖ កញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ សហស្ថាបនិកបុណ្យភូមិ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា បុណ្យភូមិឆ្នាំនេះ រៀបចំឡើងផ្ដោតសំខាន់លើការលេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ និងបង្ហាញទម្រង់សិល្បៈបុរាណ ជាជាងតន្រ្តីសម័យ ដើម្បីបំផុសចលនាយុវជនឱ្យចូលរួមលេងកម្សាន្ត និងបានស្គាល់កាន់តែច្រើនពីទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីខ្មែរ។ វាយក្អមប្រជាប្រិយចំនួន១១១ក្អម ការសម្ដែងសិល្បៈប្រពៃណីរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចមកពីខេត្តមណ្ឌលគិរី ទស្សនីយភាពការសម្ដែងល្ខោន យីកេ និងល្បែងប្រជាប្រិយជាច្រើនប្រភេទទៀត នឹងមានវត្តមាននៅបុណ្យភូមិឆ្នាំ២០២៤ នៅវត្តព្រែកថ្លឹង។ «យើងឃើញថារយៈពេល១០ឆ្នាំមកនេះ ទាំងវត្តមានបុណ្យភូមិ និងអង្គរសង្រ្កាន្ត បានធ្វើឱ្យមានសង្រ្កាន្តនៅតាមទីតាំងផ្សេងៗច្រើន។ ដូចឆ្នាំនេះ យើងឃើញគ្រប់សាលាទាំងអស់សុទ្ធតែមានសង្ក្រាន្តតាមកន្លែងផ្សេងៗ ដែលជាជោគជ័យមួយសម្រាប់កម្ពុជាគឺយើងបានប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរចូលឆ្នាំខ្មែរគគ្រឹកគគ្រេង»។ ទោះជាព្រឹត្តិការណ៍សង្ក្រាន្តនៅតាមបណ្តាគ្រឹះស្ថានសិក្សា ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងកាន់តែច្រើនក៏ដោយ ប៉ុន្តែ កញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ សង្កេតឃើញថា សកម្មភាពលេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ នៅមិនទាន់មានច្រើនឡើយ។ ដូច្នេះទើប ឆ្នាំនេះបុណ្យភូមិ ផ្តោតការបង្ហាញខ្លាំងលើការលេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ២០២៤ ជាឆ្នាំទី១១ នៃវត្តមានបុណ្យភូមិ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍បង្ហាញពីប្រពៃណី វប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំ។ ឆ្នាំនេះ មហោស្រពបុណ្យភូមិ នឹងធ្វើឡើងពីថ្ងៃទី៥ ដល់ទី៧ ខែមេសា នៅបរិវេណវត្តព្រែកថ្លឹង ក្នុងសង្កាត់ព្រែកកំពឹស ខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ។ កញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ សហស្ថាបនិកបុណ្យភូមិ ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗថា វត្តមានបុណ្យភូមិ បានចូលរួមចំណែកធ្វើឱ្យយុវជនខ្មែរ បានស្គាល់ និងកាន់តែផ្តល់តម្លៃដល់ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ។
ប្រសិនបើអ្នកធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ដែលមានជម្ងឺគ្រុនពោះវៀន ត្រូវតែចាក់វ៉ាកស៊ាំង ។ ប៉ុន្តែដោយសារតែវ៉ាក់ស៊ាំងមិនអាចផ្តល់ការពារបាន១០០% ត្រូវតែធ្វើតាមក្បួនដូចខាងក្រោម៖ លាងដៃអោយស្អាត៖ ការលាងដៃអោយបានញឹកញាប់គឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតក្នុងការគ្រប់គ្រងជម្ងឺ ។ ចូរលាងដៃរបស់អ្នកជាមួយទឹកក្តៅ ទឹកសាប៊ូជាពិសេសមុនពេលបរិភោគអាហារ ឬរៀបចំចំណីអាហារ និងក្រោយចេញពីបន្ទប់ទឹក ។ ត្រូវមានទឹកសម្រាប់លាងដៃពិសេសនៅតាមខ្លួននៅពេលមិនមានទឹកប្រើប្រាស់ ។ ចៀសវាសការទទួលទានទឹកមិនស្អាត៖ ការទទួលទានទឹកដែលមានមេរោគគឺជាបញ្ហាដ៏ធំមួយនៅក្នុងតំបន់ឆ្លងជម្ងឺគ្រុនពោះវៀន ។ ការទទួលទានសុទ្ធ ឬទឹកដបកាបូនណាត ស្រា ឬស្រាបៀគឺជាជម្រើសដ៏ល្អ ។ ទឹកដបកាបូនណាតគឺជាទឹកដ៏មានសុវត្ថិភាពមួយដែលល្អជាងទឹកដែលមិនមានជាតិកាបូនណាត ។ ចូរជូតសម្អាតផ្នែកខាងក្រៅរបស់ដបទឹក និងកំប៉ុងមុនពេលបើកផឹក ។ ចូរទទួលទានដោយមិនបាចដាក់ទឹកកកទេ ។ ចូរប្រើទឹកដបដើម្បីដុះធ្មេញ និងព្យាយាមកុំលេបទឹកផ្កាឈូក ។ ចៀសវាងការទទួលទានផ្លែឈឺ និងបន្លែឆៅ៖ ដោយសារតែរបស់ឆៅប្រហែលជាមិនបានលៀងដោយទឹកស្អាត ដូច្នេះចូរចៀសវាងផ្លែឈឺ និងបន្លែដែលមិនទាន់បកសម្បក ។ ដើម្បីសុវត្តិភាពត្រឹមត្រូវ អ្នកប្រហែលជាត្រូវចៀសវាងការទទួលទានអាហារឆៅគ្រប់ប្រភេទ ។ ជ្រើសរើសអាហារក្តៅៗ៖ ចូរចៀសវាងអាហារដែលទុកយូរ ឬទុកក្នុងកន្លែងមិនមានសីតុណ្ហភាពគ្រប់គ្រាន់ ។ ការកំដៅអាហារអោយបានក្តៅល្អគឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុត ។ ហើយថ្វីបើមិនមានការធានាលើអាហារនៅក្នុងភោជនីយដ្ឋានទាំងអស់មានសុវត្តិភាព វាគឺជាវីធីដ៏ល្អមួយក្នុងការចៀសវាងអាហារដែលលក់នៅតាមផ្លូវ ព្រោះវាគឺជាប្រភពនៃមេរោគ ។ ដើម្បីកុំអោយឆ្លងទៅអ្នកដទៃ ប្រសិនបើអ្នកជាពីជម្ងឺគ្រុនពោះវៀនហើយ ការធ្វើដូចខាងក្រោមនេះអាចជួយការពារអ្នកដទៃបាន៖ លាងដៃជាញឹកញាប់៖ នេះគឺជាចំនុចដ៏សំខាន់មួយអ្នកអាចធ្វើបានដើម្បីបង្ការការឆ្លងជម្ងឺទៅអ្នកដទៃ ។ ចូរប្រើប្រាស់ទឹកក្តៅ ទឹកសាប៊ូ និងលាងសម្អាតអោយបានយ៉ាងហោចណាស់ ៣០វិនាទី ជាពិសេសមុនពេលបរិភោគអាហារ និងក្រោយពេលចេញពីបន្ទប់ទឹក ។ ចូរសម្អាតសម្ភារៈក្នុងផ្ទះជាប្រចាំ៖ ចូរសម្អាត់បន្ទប់ទឹក កន្លែងបើកទ្វារ ទូរស័ព្ទ និងក្បាលរ៉ូប៊ីណេទឹកយ៉ាងហោចណាស់អោយបានម្តងក្នុងមួយថ្ងៃដោយប្រើប្រដាប់ជូតផ្ទះ និងក្រដាស់អនាម័យដែលប្រើហើយបោះចោល ។ ចៀសវាងការកាត់អាហារ៖ ចូរចៀសវាងការរៀបចំអាហារអោយអ្នកដទៃរហូតដល់គ្រូពេទ្យថាអ្នកមិនអាចចម្លងជម្ងឺទៅអ្នកដទៃទេ ។ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើការនៅក្នុងរោងចក្រផលិតអាហារ ឬកន្លែងថែទាំងអ្នកជម្ងឺ អ្នកមិនត្រូវទៅធ្វើការទៀតទេរហូតដល់លទ្ធផលនៃការធ្វើតេស្តបង្ហាញថា អ្នកគ្មានបាក់តេរីគ្រុនពោះវៀនក្នុងខ្លួនទៀត ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឈន៍ជាច្រើន គោលបំណងសុខភាពសាធារណៈដែលអាចជួយការពារ និងគ្រប់គ្រងជម្ងឺគ្រុនពោះវៀន តាមរយៈការទទួលទានស្អាត មានអនាម័យ និងពិនិត្យសុខភាពអោយញឹកញាប់ ប្រហែលជាប្រការមួយដែលអាចពិបាកនឹងធ្វើបាន ។ អ្នកឯកទេសមួយចំនួនជឿជាក់ថា ការចាក់វ៉ាក់ស៊ាំងសម្រាប់អ្នកដែលប្រឈមមុខខ្ពស់គឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតក្នុងការគ្រប់គ្រងជម្ងឺគ្រុនពោះវៀន ។
តើមានអ្វីកើតឡើងនៅពេលជាតិអាល់កុលហូរចូលក្នុងរាងកាយរបស់អ្នក? វាចំណាយពេលសមល្មមទំរាំនឹងជាតិអាល់កុលហូរទៅដល់ខួរក្បាល, ហើយវាត្រូវការតែរយៈពេលមួយម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ដែលជាតិសុរា ឬ ស្រាបៀរអាចធ្វើអោយខូចខាតដល់ថ្លើមរបស់អ្នកបាន ។ ទម្ងន់កាន់តែតិច, ផលប៉ះពាល់របស់គ្រឿងស្រវឹងមកកាន់ខ្លួនអ្នកកាន់តែខ្ពស់ ដូច្នេះហើយមនុស្សគ្រប់គ្នាគួរទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងអោយសមស្របទៅតាមច្បាប់គេអនុវត្ត ដូចជាផឹកទៅតាមអាយុ (ហាមទទួលទានចំពោះក្មេងអាយុក្រោម ១៨ ឆ្នាំ) និង ទៅតាមទម្ងន់ជាដើម ។ ក្មេងជំទង់ដែលមានរូបរាងស្វែលតូចច្រលឹងងាយណាស់នឹងស្រវឹង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងមនុស្សចាស់ដែលមានមាឌធំគួរសម ។ យ៉ាងណាមិញ, ស្ត្រីភេទក៏ងាយនឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ និង ឆាប់រហ័យជាងបុរសភេទដែរ ដោយសារតែស្ត្រីមិនមានជាតិទឹកច្រើនគ្រប់ល្មមក្នុងការជួយបង្អន់អានុភាពនៃជាតិអាល់កុលដូចបុរសនោះទេ ។ ផឹកច្រើនពេក នាំអោយទទួលរងផលប៉ះពាល់គួរអោយខ្លាច ការផឹកស្រវឹងជោគជាំធ្វើអោយអ្នកក្លាយជាមនុស្សផ្សេងម្នាក់ទៀត និងធ្វើអោយអ្នកមានអារម្មណ៍ខ្លាំងក្លា, ឃោរឃៅ និង អាចប្រព្រឹត្តិអំពើមិនគប្បីជាច្រើន ។ យ៉ាងណាមិញ, អ្នកស្រវឹងងាយស្រួលនឹងបង្កើតជំលោះឈ្លោះទាស់ទែង ឬ វាយតប់ជាមួយបងប្អូន សាច់ញាតិ មិត្តភក្តិ និង អ្នកដទៃ ។ បន្ទាប់ពីទទួលជាតិស្រវឹងជោគក្នុងរាងកាយ, អ្នកនឹងក្លាយជាមនុស្សគ្មានភាពម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង ល្ងីល្ងើរ ដូច្នេះ មិនគួរបណ្តោយអ្នកស្រវឹងកាន់របស់របរដែលងាយនឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដូចជាកាំបិត, ពូថៅ, ឧបករណ៍ស្រួចៗ ឬ ម៉ាស៊ីនអ្វីមួយ ។ ល ។ នៅពេលអ្នកស្រវឹង អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ថាមើលឃើញអ្វីមួយបំបែកខ្លួនជាពីរ (double vision) និងនិយាយឡុលៗ ។ ការផឹកស្រានៅពេលអ្នកមានអារម្មណ៍មិនល្អ កាន់តែធ្វើអោយអ្នករឹតតែយ៉ាប់ជាងមុនទៅទៀត ។ ជាតិអាល់កុលអាចធ្វើអោយអ្នកធាត់ និង ឡើងទម្ងន់, ប៉ុន្តែ វាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់បំផុតចំពោះសុខភាពស្បែករបស់អ្នក ។ ទម្លាប់ក្នុងការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងលើសកំណត់រៀងរាល់ថ្ងៃអាចធ្វើអោយសុខភាពរបស់អ្នកកាន់តែទន់ខ្សោយទៅៗ ។ ក្បាលរបស់អ្នកនឹងជួបនូវបញ្ហា, ក្រពះរបស់អ្នកនឹងធ្វើទុក្ខដល់អ្នកព្រមៗគ្នា ដែលជាហេតុធ្វើអោយអ្នកមិនអាចមានអារម្មណ៍នឹងរៀនសូត្រ ឬ ធ្វើការងារអ្វីឡើយ ។ ជាតិអាល់កុលអាចជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ចំពោះការមានកូនរបស់បុរស (fertility) ។ លិង្គរបស់បុរសពិបាកនឹងងើបរឹងណាស់នៅពេលអ្នកស្រវឹងជោគជាំនោះ ។ ហាបប្រើគ្រឿងស្រឹង ប្រសិនបើអ្នក ៖ ទើបតែ ឬ នឹងទទួលទានថ្នាំអ្វីមួយ (ទោះបីជាថ្នាំមាន ឬ គ្មានវេជ្ជបញ្ជាកដោយ) នឹងធ្វើការបើកបរ នឹងធ្វើការងារអ្វីមួយធ្ងន់ធ្ងរ ។ ពិនិត្យមើលគ្រោះថ្នាក់នៃការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង ប្រសិនបើអ្នកបើកបរ បន្ទាប់ពីទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងតែមួយកែវតូច, នោះក៏មានន័យថា អ្នកអាចប្រឈមមុខទៅនឹងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរ ៥ ដង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងអ្នកដែលមិនបានទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងអ្វីទាល់តែសោះ ។ គ្រោះថ្នាក់ដោយភាពចៃដន្យណាមួយច្រើនតែកើតឡើងទៅលើអ្នកដែលពិសាគ្រឿងស្រវឹង ដោយសារតែអ្នកស្រវឹងមានកាយវិការយឹតៗ មិនរស់រវើក និង បាត់បង់ភាពម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង ។ អ្នកស្រវឹងទំនងជាមិនបានប្រុងប្រយ័ត្ន ឬ ភ្លេចប្រើប្រាស់គ្រឿងការពារខ្លួន (ស្រោមអនាម័យ) ក្នុងពេលរួមភេទ ដែលជាហេតុធ្វើអោយពួកគេប្រឈមមុខទៅនឹងការមានផ្ទៃពោះ, ការឆ្លងជំងឺកាមរោគ ឬ ជំងឺអេដស៍ជាដើម ។ អ្នកផឹកស្រាអាចនឹងល្ងិតល្ងង់ ឬ ភ្លេចភ្លាំងនូវអ្វីៗដែលគេបានប្រព្រឹត្តអំឡុងពេលស្រវឹង ។ អ្នកស្រវឹងអាចធ្វើអោយខ្លួនរងគ្រោះថ្នាក់ដោយមិនដឹងខ្លួន ដូចជា ធ្លាក់ពីទីខ្ពស់, រងរបួសដោយសារវត្ថុអ្វីមួយ, បាត់បង់សតិ និង ធ្វើអំពើមិនគប្បីជាដើម ។ ស្រា ឬ ប៊ីយ៉ែមួយភាគធំមានផ្ទុកនូវជាតិស្ករ ដែលអ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមទាំងឡាយត្រូវតែចៀសវាងជាដាច់ខាត ។ ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងនៅពេលអ្នកមានផ្ទៃពោះអាចបណ្តាលអោយមានប្រជុំរោគសញ្ញាfetal alcohol syndrome ចំពោះទារករបស់អ្នក ។ ទារកដែលមានជីវិតក្នុងពោះរបស់អ្នកនឹងវិវត្តិក្នុងភាពមិនធម្មតា, រីកលូតលាស់ ឬ កើតមកមិនគ្រប់ ឬ លើសលក្ខណៈជាដើម ។ ដូច្នេះ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះទាំងឡាយមិនគួរណាយកគ្រឿងស្រវឹងមកចូលក្នុងខ្លួនឡើយ ។ ការស្រវឹងជោគជាំរៀងរាល់ថ្ងៃធ្វើអោយខ្លួនប្រាណរបស់អ្នកធ្លាក់ចុះខ្សោយ ថមថយកម្លាំងពលកម្ម ។ ការផឹកស្រាយូរៗទៅធ្វើអោយគ្មានភាពឯករាជ្យលើរាងកាយ ឬ ញៀននឹងស្រា ដែលមានន័យថា អ្នកមិនអាចអត់វាបាន (ដែលងាយស្រួលនឹងបំផ្លាញសុខភាពថ្លើម, បេះដូង, ក្រពះ, និង ខួរក្បាលរបស់អ្នកជាទីបំផុត។ ដំណាក់កាលចុងក្រោយរបស់អ្នកញៀននឹងស្រាពិតជាគួរអោយសោកស្តាយជាទីបំផុត ពីព្រោះតែសុខភាពរបស់ពួកគេត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុងដោយសារជាតិអាល់កុលនេះឯង ៖ រោគញ័រដៃញ័រជើង (trembling) មមើលមមាយ (hallucination) ហើមពោះ ក្រិនថ្លើម (cirrhosis of the liver) ខ្សោយបេះដូង (weak heart) សន្លប់ (coma) និង ចុងក្រោយគឺសេចក្តីស្លាប់ (death) ។ ការផឹកស្រា និង ជីវិតស៊ិច គ្រឿងស្រវឹងអាចកាត់បន្ថយការហាមឃាត់នៃការរួមភេទរបស់ក្មេងៗតូចៗ មានន័យថា នៅពេលពួកគេស្រវឹង ក្មេងៗទាំងនេះអាចនឹងងាយស្រួលប្រឡូកក្នុងល្បែងស្នេហា ឬ ការរួមភេទទាំងអាយុនៅខ្ចីល្ហក់ ។ ដែលនេះគឺជាគ្រោះមហន្តរាយរបស់មនុស្សជាតិ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត, ដោយខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន ក្មេងៗទាំងនេះអាចនឹងភ្លេចភ្លាំងក្នុងការពន្យាកំណើត ដែលជាហេតុធ្វើអោយមានផ្ទៃពោះដោយមិនចង់បាន ព្រមទាំងអាចឆ្លងនូវជំងឺផ្សេងៗទៀតជាច្រើន ដូចជា ៖ ជំងឺអេដស៍, មេរោគស្វាយ, ប្រមេះ និង ជំងឺកាមរោគដ៏ទៃ ។ ល ។ យ៉ាងណាមិញ, ជាតិអាល់កុលអាចនឹងធ្វើលិង្គពិបាកនឹងងើបរឹងនៅពេលអ្នកស្រវឹង ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ជាតិអាល់កុលអាចធ្វើអោយមនុស្សគ្រប់រូបស្រវឹង (intoxicating), ហើយទោះបីជាពេលខ្លះវាធ្វើអោយមនុស្សមានអារម្មណ៍រីករាយ បាត់ទុកកង្វល់បានមួយភ្លែតក៏ដោយ ប៉ុន្តែ ស្រាគឺជាថ្នាំធ្វើអោយអ្នកថមថយកម្លាំងកាយ និង កម្លាំងចិត្ត (depressant drug) ។ ស្រាធ្វើអោយការឆ្លើយតប (response) ឬ ភាពរស់រវើករបស់អ្នកធ្លាក់ចុះ ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់ដំណើររបស់ខួរក្បាល (ជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ការគិត ឬ ការវិនិច្ឆ័យ) ដូច្នេះហើយទើបបានជាស្រាអាចធ្វើអោយមនុស្សល្ងីល្ងើរ គ្មានដឹងខ្យល់អ្វីទាំងអស់នៅពេលស្រវឹងខួប ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត, ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងក្នុងបរិមាណច្រើនពេកក្នុងពេលដ៏ខ្លី, ជាតិអាល់កុលក្នុងសុរាអាចបំពុល និង សម្លាប់មនុស្សបានយ៉ាងងាយ ។
ក្រោមច្បាប់ដែលកែតម្រូវនេះ នីតិជន (មនុស្សពេញវ័យ) ដែលរួមភេទដៃគូអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំ នឹងត្រូវកាត់ទោសពីបទចោទរំលោភបំពានផ្លូវភេទកុមារ ឬរំលោភសេពសន្ថវៈ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលការព្រមព្រៀងឡើយ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ កន្លងទៅ ក្មេងវ័យជំទង់អាយុ១៣ឆ្នាំ ឬច្រើនជាងនេះ ត្រូវចាត់ទុកតាមផ្លូវច្បាប់ថាមានសិទ្ធិរួមភេទ។ ការណ៍បង្កទៅជាករណីចម្រូងចម្រាសជាច្រើន ហើយក្រុមអ្នករិះគន់ អះអាងថា ក្រុមជនល្មើសរំលោភសន្ថវៈ បានរួចផុតពីសំណាញ់ច្បាប់ដែលមានភាពធូររលុង។ តួយ៉ាង ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ បុរសកូរ៉េខាងត្បូងអាយុ៤២ឆ្នាំម្នាក់ ត្រូវបានរកឃើញថាគ្មានទោសកំហុសពីបទរំលោភលើនារីអាយុ១៥ឆ្នាំម្នាក់ ដែលសំអាងថា នាងបានយល់ព្រមប្រព្រឹត្ត។ រឿងក្តីនេះបង្កជាសាធារណជនផ្ទុះកំហឹង និងស្នើឲ្យដំឡើងអាយុដែលអាចរួមភេទបានដែលបានកំណត់។ ទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចនិងបច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿនក៏ពិតមែន ប្រទេស កូរ៉េខាងត្បូង នៅតែជាសង្គមបែបប្រពៃណីនិងគ្រប់គ្រងដោយបុរស។ ក្នុងសង្គមបែបនេះ ជនរងគ្រោះដោយសារការរំលោភផ្លូវភេទ ត្រូវសើចចំអកនៅពេលរឿងលាតត្រដាង។ អាយុដែលអាចរួមភេទបាន ត្រូវបានដំឡើងទៅកាន់១៦ឆ្នាំ ក្នុងគោលដៅការពារក្មេងវ័យជំទង់ពីឧក្រិដ្ឋកម្មផ្លូវភេទនៅកម្រិតមូលដ្ឋាន។ ក្រសួងយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូង ប្រកាសបែបនេះក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយបន្ថែមថា ច្បាប់ដែលធ្វើសោធនកម្មនេះ ក៏លុបចោលច្បាប់កំណត់អាយុនៃបណ្តឹងដើមចោទប្រឆាំងអនីតិជនក្រោម១៣ឆ្នាំផងដែរ។	កូរ៉េខាងត្បូង បានសម្រេចដំឡើងអាយុដែលអាចរួមភេទបានពី១៣ឆ្នាំទៅកាន់១៦ឆ្នាំ ខណៈរដ្ឋាភិបាលចង់ពង្រឹងកិច្ចគាំពារសម្រាប់អនីតិជន បន្ទាប់ពីមានការចោទប្រកាន់ថា ច្បាប់ស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្មរំលោភសេពពសន្ថវៈបច្ចុប្បន្ននៅខ្សោយ។
ក្នុងពិធីបិទសន្និបាតបូកសរុបលទ្ធផលការងារប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ របស់រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង នាព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ សម្តេច ស ខេង ដែលមានឋានៈជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោកផងនោះ បានកត់សម្គាល់ឃើញថា ក្នុងពេលធ្វើផ្លូវម្តងៗ ប្រហែលក្រសួងពាក់ព័ន្ធ មិនបានបញ្ជូលគម្រោងថវិកា ដើម្បីចំណាយទៅលើការដាក់ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ នៅកន្លែងទីប្រជុំជន ទីក្រុង ឬក៏កន្លែងដែលមិនមានស្លាកសញ្ញាសម្រាប់ចរាចរណ៍នោះទេ។ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃរូបនេះ បន្តថា ស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍នៅលើផ្លូវ និងនៅតាមដងផ្លូវនានា គឺនៅខ្វះច្រើនណាស់។ សម្តេច មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖«នេះគឺជាកម្មវត្ថុមួយ ដែលយើង ជជែក ពិភាក្សាគ្នា ថាតើត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច...អាចទៅរួចទេ ក្នុងពេលដែលធ្វើផ្លូវជាតិមួយ ផ្លូវខេត្តមួយ តម្លៃផ្លូវមួយត្រូវគិតទាំងការធ្វើផ្លូវចាក់កៅស៊ូ ចាក់បេតុងនោះផង ហើយក៏គិតទាំងស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍នោះផង ឲ្យហើយតែម្តងទៅ ជៀសវាងពេលធ្វើផ្លូវរួចហើយ ដល់ពេលរៀបចំស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ អត់មានលុយ»។ សម្តេច បានបន្ថែមថា មកដល់ពេលនេះ ផ្លូវនៅកន្លែងខ្លះ ត្រូវចាំបាច់ដាក់កាមេរ៉ានៅនឹងកន្លែង មិនមែនកាមេរ៉ាចល័តនោះទេ ដើម្បីចាប់លឿន។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោករូបនេះ ទទួលស្គាល់ថាការធ្វើផ្លូវ គឺដើម្បីបម្រើដល់ការធ្វើដំណើរ ការដឹកជញ្ជូន និង ដំណើរទេសចរណ៍ជាដើម ប៉ុន្តែបើធ្វើផ្លូវហើយ មិនបំពាក់ឧបករណ៍ឬក៏ស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ត្រឹមត្រូវ វា ប៉ះពាល់ជីវិតមនុស្ស មានន័យថា ការអភិវឌ្ឍមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដែលលែងមានសុវត្ថិភាព ក្នុងការធ្វើដំណើរ។ សម្តេច យល់ថា វា ជាបញ្ហាដែលត្រូវជជែកគ្នាបន្ថែមទៀតជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ពិសេសគឺទាក់ទងនឹងការសិក្សាអំពីវិសោធនកម្មច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានទាមទារឲ្យក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដែលមានតួនាទីរៀបចំការចំណាយក្នុងការធ្វើផ្លូវនីមួយៗ គិតបញ្ចូលទាំងគម្រោងចំណាយនៃការរៀបចំប្រព័ន្ធចរាចរណ៍ផងដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា គ្រប់ភាគីទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការធ្វើផ្លូវ ចាំបាច់ត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់ស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ ហើយមិនត្រូវយកស្លាកផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម មកដាក់បាំងពីមុខស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ឡើយ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងការកែច្នៃប្រហុកជាពាណិជ្ជកម្មនេះ លោក ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានណែនាំដល់សហគ្រាស និងអ្នកពាក់ព័ន្ធពង្រីកការស្រាវជ្រាវបន្ថែម ដោយផ្ដោតលើបច្ចេកទេសនៃការច្នៃ ក្លិន និងខ្សែច្រវាក់តម្លៃ ដើម្បីឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដ។ លើសពីនេះ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើការចុះបញ្ជីកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងឱ្យមានការទទួលស្គាល់ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ។ ការណែនាំនេះ ធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចពិភាក្សាការងារស្តីពី ការជំរុញការកែច្នៃប្រហុកសម្រាប់ការនាំចេញ និងគម្រោងអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ព្រៃកោងកាង ស្ថិតនៅភូមិកែប សង្កាត់កែប ក្រុងកែប ខេត្តកែប ជាមួយមូលនិធិគីណាល់ នៅទីស្តីការក្រសួងកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្ម ជាគោលនយោបាយ ត្រូវបង្កើតឱ្យមានទីផ្សារកែច្នៃផលិតផលបន្ថែមទាំងធម្មជាតិ និងវារីវប្បកម្ម។ ជាមួយគ្នានេះ តម្រូវការទីផ្សារមានការកើនឡើងលឿន ដូច្នេះត្រូវកំណត់ប្រភេទពូជត្រីលូតលាស់លឿន និងអាចកែច្នៃបានលឿនទៅតាមតម្រូវការ និងស្តង់ដាទីផ្សារ។ ដើម្បីជំរុញការងារនេះ ក្រសួងកសិកម្ម សន្យាជួយគាំទ្រទាំងផ្នែកចំណេះដឹង បច្ចេកទេស គោលនយោបាយ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ប្រហុក ត្រូវបានចាត់ទុកជាអាហារប្រពៃណីសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ហើយវាក៏ជាផលិតផលមួយដ៏សំខាន់ចូលរួមក្នុងសន្តិសុខស្បៀង និងផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភ ជាពិសេសសម្រាប់ប្រជាជននៅទីជនបទ។ បើតាមអង្គការ UNIDO ប្រជាជនកម្ពុជាម្នាក់បរិភោគប្រហុកជាមធ្យមប្រមាណចំនួន១៨ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។ នៅឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាអាចកែច្នៃសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ប្រហុកជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្មបានប្រមាណ ៨៩០០តោន សម្រាប់បំពេញតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុក និងបរទេសដូចជា បារាំង អាម៉េរិក និងកូរ៉េ ជាដើម៕ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជា សម្លឹងឃើញការកែច្នៃប្រហុកដើម្បីនាំចេញ ក្រោយបានការចាប់អាម្មណ៍ពីបរទេស ក្រុមជ័យលាភីលេខ១ «Thnot dOr» ចង់នាំប្រហុកខ្មែរ ទៅកាន់អន្តរជាតិ	ភ្នំពេញ៖ សហគ្រាសចំនួន ១៨២កន្លែងនៅកម្ពុជា កំពុងកែច្នៃប្រហុកសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការក្នុងស្រុក និងនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ កម្ពុជាមានសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់ប្រហុកជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្មបានប្រមាណ ៨៩០០តោន។
«អ្នកស្រីអធិការបតី សម្រេចចិត្តដាក់ខ្លួនក្រោមវិធានចត្តាឡីស័កភា្លមៗនៅផ្ទះអ្នកស្រី។ អ្នកស្រី នឹងទទួលការធ្វើតេស្តទៀងទាត់នៅថ្ងៃខាងមុខ ហើយបន្តបំពេញតួនាទីពីផ្ទះអ្នកស្រី។» អ្នកនាំពាក្យអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជែឡា មឺហ្គែល បញ្ជាក់បែបនេះនៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា។ អ្នកស្រី មឺហ្គែល ជាប់សង្ស័យឆ្លង COVID-19 បន្ទាប់ពីគ្រូពេទ្យម្នាក់ដែលចាក់ថ្នាំវ៉ាក់សាំងលើអ្នកស្រី មានលទ្ធផលវិជ្ជមាន COVID-19 ។ បើតាមលោក Steffen Seibert ដែលជាអ្នកនាំពាក្យ លទ្ធផលអ្នកស្រី មឺហ្គែល អាចឆ្លងវីរុសនេះឬយ៉ាងណានោះ ត្រូវរង់ចាំប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតទើបដឹង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រកាសពីវិធានការទប់ស្កាត់ COVID-19 នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា អ្នកស្រីមិនបានបង្ហាញរោគសញ្ញាអ្វីឡើយ។ ដ្បិតមានវ័យចំណាស់បន្តិចមែន អ្នកស្រី មឺហ្គែល ដែលដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់១៥ឆ្នាំមកនេះ មានសុខភាពល្អរឹងមាំ ទោះជាឆ្នាំមុនអ្នកស្រីមានបញ្ហាញ័រដៃក្ដី។ ក្នុងករណី អ្នកស្រី មឺហ្គែល មិនអាចធ្វើការបាន អធិការបតីរង Olaf Scholz ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ នឹងដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ជំនួស។ មុនឃុំខ្លួនឯង អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់រូបនេះ បានដាក់ចេញវិធានការតឹងរ៉ឹងជាងមុនលើការជួបជុំចាប់ពីពីរនាក់ឡើងទៅ ដោយបានពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋាភិបាលតំបន់ទាំងអស់នៃរដ្ឋសហព័ន្ធទាំង១៦។ សាលារៀនទាំងអស់ ត្រូវបានបិទ ជាមួយនឹងហាងមិនចាំបាច់ ខណៈកន្លែងម៉ាស្សា និងកាត់សក់ ក៏ត្រូវបានបិទដំណើរការដែរ ប៉ុន្តែភោជនីយដ្ឋានដែលមានសេវាកម្មដឹកជញ្ជូន អាចបន្តរកស៊ីបាន។ តួលេខដែលផ្សាយដោយវិទ្យាស្ថាន Robert Koch ដែលជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងអាល្លឺម៉ង់ ករណីឆ្លងនៅប្រទេសអឺរ៉ុបមួយនេះមានប្រមាណ១៨០០០នាក់ ប៉ុន្តែមានអ្នកស្លាប់៥៥នាក់។ បើប្រៀបធៀបនឹងប្រទេសមួយចំនួនដូចជាអ៊ីតាលី បារាំង និងអេស្ប៉ាញជាដើម អាល្លឺម៉ង់ហាក់ធូរស្រាលជាងបន្តិច៕	អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជែឡា មឺហ្គែល នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ត្រូវបានដាក់នៅដោយឡែកបន្ទាប់ពីអ្នកស្រីបានជួបជាមួយគ្រូពេទ្យម្នាក់ដែលត្រូវបានរកឃើញថា មានផ្ទុកជំងឺផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ (COVID-19) ។ មុនដាក់នៅដោយឡែក អ្នកស្រី មឺហ្គែល ក៏ប្រកាសរឹតបន្តឹងវិធានការក្នុងស្រុកដោយហាមការជួបជុំចាប់ពីពីរនាក់ឡើងទៅតែម្ដង ខណៈអាជីវកម្មមិនចាំបាច់ជាច្រើន ក៏ត្រូវបញ្ជាឲ្យបិទជាបណ្ដោះអាសន្នផងដែរ។
បើតាមទូរទស្សន៍ Bloomberg នាជំនួបថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន បានប្រាប់ឲ្យអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជេឡា មឺហ្គែល បញ្ជូននាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួនទៅកាន់ច្រកសមុទ្រ Kerch ដែលនៅចន្លោះដែនគោករុស្ស៊ី និងតំបន់គ្រីមៀ។ គោលដៅនៃវត្តមាននាវាអាល្លឺម៉ង់ ជាសញ្ញាប្រាប់រុស្ស៊ីថា បស្ចិមលោកមិនបោះបង់ដែនទឹកតំបន់នោះដោយងាយៗឡើយ។ នេះបើតាមការស្រង់សម្ដីពីប្រភពចំនួនបី។ យ៉ាងណាមិញ លោកស្រី មឺហ្គែល មិនព្រមតាមសំណើឡើយ។ ប្រភពដដែលបន្តថា ការបដិសេធរបស់អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ គឺយោងតាមជំហររបស់អ៊ុយក្រែន។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន ប៉េត្រូ ប៉ូរ៉ូស្ហេនកូ យល់ថា ការបង្ហាញកម្លាំងយោធាត្រឹមមួយដង មិនអាចធ្វើអ្វីបានឡើយ ហើយក៏មិនអាចឲ្យផ្លូវទឹកចន្លោះគ្រីមេ និងរុស្ស៊ី បើកដំណើការជាអចិន្ត្រៃយ៍ដែរ។ សូម្បីតែបារាំងក៏បដិសេធចូលរួមការសម្ញែងឥទ្ធិពលដាក់រុស្ស៊ីដែរ។ ច្រកសមុទ្រ Kerch ដែលមានទទឹងពីរគីឡូម៉ែត្រនេះ ជាចំណុចឆ្លងកាត់ដ៏សំខាន់ និងជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនចូលទៅកាន់សមុទ្រ Azov របស់អ៊ុយក្រែនផង។ រុស្ស៊ីដែលគ្រប់គ្រងឧបទ្វីបនេះទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ២០១៤ បានបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅច្រកសមុទ្រនេះ។ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ ទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីបានឃាត់កប៉ាល់អ៊ុយក្រែនបីគ្រឿងដែលធ្វើដំណើរសំដៅច្រក Kerch នេះ និងចាប់ខ្លួននាវិកអ៊ុយក្រែន ២៤នាក់ផង។ ក្រោយហេតុការណ៍ខាងលើ អ៊ុយក្រែនក៏ប្រឹងប្រែងរកជំនួយអន្តរជាតិដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រ Kerch ឲ្យនៅចំហរហូត។ អ៊ុយក្រែនដែលមិនអាចធ្វើអ្វីដាក់រុស្ស៊ីបាននោះ បានអំពាវនាវឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិជួយដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ីផង។ រុស្ស៊ីឯណោះវិញ បានបង្កើនការគ្រប់គ្រងលើតំបន់គ្រីមេកាន់តែខ្លាំងឡើង។ បន្ទាប់សាងសង់ស្ពានឆ្លងសមុទ្រភ្ជាប់គ្រីមេ នឹងដែនគោករុស្ស៊ីរួច ក្រុងមូស្គូក៏ត្រៀមធ្វើផ្លូវដែកទៅកាន់ទឹកដីថ្មីរបស់ខ្លួនទៀត។ តាមពិតទៅ ការបដិសេធរបស់លោកស្រី មឺហ្គែល ធ្វើឡើងស្របពេលដែលអាល្លឺម៉ង់ និងអាមេរិកកំពុងមិនត្រូវគ្នាលើគម្រោងស្ថាបនាបំពង់បង្ហូរប្រេង Nord Stream 2 របស់រុស្ស៊ី។ អាមេរិកដែលមិនត្រូវគ្នាជាមួយរុស្ស៊ី ព្យាយាមធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីបង្អាក់គម្រោងនេះ ប៉ុន្តែរដ្ឋអឺរ៉ុបដែលត្រូវការឧស្ម័នមានតម្លៃថោករបស់រុស្ស៊ីនោះ មិនធ្វើតាមឡើយ ហើយជារឿយៗតែងតែទាស់សម្ដីគ្នាលើបញ្ហានេះ៕	អាល្លឺម៉ង់ បានបដិសេធសំណើរបស់អាមេរិកដែលចង់ឲ្យខ្លួនបញ្ជូននាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួនទៅក្បែររុស្ស៊ី ក្នុងគោលដៅសម្ញែងអានុភាព និងបញ្ឆេះកំហឹងរុស្ស៊ីផង។ ការបដិសេធនេះ កើតឡើងអំឡុងជំនួបរវាងអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជេឡា មឺហ្គែល និងអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន កាលពីសប្ដាហ៍មុន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិក Bloomberg ។
នៅពេលដែលអ្នកមិនក្តៅខ្លួនចំនួន៥ឆ្នាំ នោះមានន័យថា ប្រព័ន្ធការពាររាងកាយអ្នកចុះខ្សោយខ្លាំងហើយ។ នោះវានឹងគ្មានប្រតិកម្មចំពោះជំងឺទៀតទេ។ ម្យ៉ាងទៀត បើអ្នកតែងតែគេងមិនលក់ចាប់ពីម៉ោង១ ដល់ម៉ោង៣ អ្នកគួរតែប្រយ័ត្នចំពោះជំងឺមហារីកថ្លើម។ បើអ្នកតែងតែក្រោក ហើយគេងមិនលក់ចាប់ពីម៉ោង៣ ដល់ម៉ោង៥ អ្នកគួរតែប្រយ័ត្នចំពោះជំងឺមហារីកសួត៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	រោគសញ្ញានៃជំងឺមួយចំនួន អាចប្រាប់អ្នកតាមរយៈទម្លាប់នៃការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីរោគសញ្ញា២ដែលអាចប្រាប់អ្នកបានថា អ្នកប្រហែលជាមានជំងឺមហារីកសួត ឬថ្លើមហើយ។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែទៅពិនិត្យនៅពេលដែលអ្នកកើតមានរោគសញ្ញានេះ។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
ក៏ប៉ុន្តែត្រូវដឹងថាការផឹកទឹកកកមិនល្អចំពោះសុខភាពទេ ជាពិសេសបើអាកាសធាតុមិនជាក្តៅខ្លាំងពេកណាស់ណានោះទេ។ ដើម្បីអាចយល់បានពីឥទ្ធិពលរបស់ទឹកក្តៅនិងទឹកត្រជាក់មកលើរាងកាយ សូមគិតមើលការប្រៀបធៀបខាងក្រោមនេះ៖ កាលណាយើងដេកត្រាំនៅក្នុងទឹកក្តៅ ទឹកក្តៅនោះធ្វើឱ្យរន្ធញើសរីកឡើង ហើយយើងមានអារម្មណ៍ថាដូចជាធូរស្រាល។ ទឹកត្រជាក់មានឥទ្ធិពលផ្ទុយពីនេះ គឺធ្វើឱ្យរន្ធញើសរួមតូច។ ទឹកកក ក៏ដូចគ្នាដែរ។ តើការផឹកទឹកកកមានផលយ៉ាងណាខ្លះ? ទឹកត្រជាក់ធ្វើប្រព័ន្ធឈាមរត់រួមចុះ ល្បឿននៃការរំលាយអាហារត្រូវបានកាត់បន្ថយ ការផ្សើមរាងកាយមានការលំបាក រាងកាយត្រូវខំប្រឹងធ្វើឱ្យមានលំនឹងសីតុណ្ហភាព មិនបានកិនរំលាយអាហារ និងបឺតយកសារជាតិចិញ្ចឹមឱ្យបានល្អទេ ផឹកទឹកកកក្រោយការបរិភោគអាហារ ធ្វើឱ្យមានជាតិរំអិលក្នុងសព៌ាង្គកាយ ដែលនឹងកាត់បន្ថយប្រព័ន្ធអ៊ីមុយនីតេ ងាយនឹងកើតផ្តាសាយ និងជំងឺផ្សេងៗទៀត។ បើផឹកទឹកកកក្នុងពេលបរិភោគអាហារ សីតុណ្ហភាពត្រជាក់នឹងធ្វើឱ្យជាតិខ្លាញ់កកមិន រលាយ។ សរុបសេចក្តីមក លើកលែងតែក្នុងករណីដែលសីតុណ្ហភាពឡើងក្តៅខ្លាំង ដែលតម្រូវឱ្យប្រើទឹកត្រជាក់ដើម្បីបញ្ចុះកម្តៅ យើងគួរផឹកទឹកក្តៅឧណ្ហៗវិញ ដែលមានផលល្អចំពោះសុខភាពជាងទឹកត្រជាក់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	កាលណាអាកាសធាតុក្តៅ យើងច្រើនតែដាក់ដុំទឹកកកក្នុងទឹកដើម្បីផឹកឱ្យត្រជាក់។
យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងដដែល អាជ្ញាធរខេត្តបាត់ដំបង មិនអនុញ្ញាតឱ្យអាជីវករ និងប្រជាពលរដ្ឋ យកសំរាមទៅចោលនៅផ្សារធំបាត់ដំបងនោះទេ។ អាជ្ញាធរ នឹងផាកពិន័យអ្នកយកសំរាមទៅចោលនៅផ្សារធំបាត់ដំបង ចាប់ពី ១ម៉ឺនរៀល រហូតដល់ ១០ម៉ឺនរៀល។ ជាមួយគ្នានេះប្រជាពលរដ្ឋក្នុងផ្សារធំបាត់ដំបង ត្រូវបញ្ចេញសំរាមនៅម៉ោង ៦ព្រឹក ដល់១២ថ្ងៃត្រង់ និងម៉ោង ៧យប់ សម្រាប់ឱ្យឡានសំរាមមកប្រមូល។ អ្នកបញ្ចេញសំរាមខុសពេលកំណត់ អាជ្ញាធរក៏ផាកពិន័យតាមច្បាប់ជាធរមានដែរ។ ការផាកពិន័យអ្នកយកសំរាមទៅចោលនៅផ្សារធំបាត់ដំបង និងអ្នកបញ្ចេញសំរាមយឺតយ៉ាវ គឺដើម្បីរក្សាបរិស្ថានជុំវិញផ្សារ និងលើកកម្ពស់សោភ័ណភាពខេត្តបាត់ដំបង។ នេះបើតាមរដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង ។ សូមជម្រាបថា ក្រុងបាត់ដំបង ទទួលបានជ័យលាភីទីក្រុងស្អាតអាស៊ានលើកទី៣ (២០២២-២០២៤) ក្នុងវេទិកាទេសចរណ៍អាស៊ាន លើកទី៤០ ឆ្នាំ២០២២ (ATF 2022) ដែលបានរៀបចំឡើង កាលពីថ្ងៃទី១៩ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ៕	រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបងចាប់ផ្ដើមផាកពិន័យ ដល់អ្នកយកសំរាមទៅចោលនៅផ្សារធំបាត់ដំបង ឬ ផ្សារណាត់ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥មករានេះតទៅ។ ជាមួយគ្នានេះ ម្ចាស់អាជីវកម្ម និងតាមលំនៅដ្ឋាននីមួយៗត្រូវមានធុងសំរាម សម្រាប់រក្សាកាកសំណល់រៀងៗខ្លួន។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង។
ទោចថ្ពាល់លឿង មានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រថា Nomascus gabrielle គឺជាសត្វទោចមួយប្រភេទ ក្នុងចំណោមសត្វទោចសំខាន់ៗ ៤ប្រភេទ នៃអម្បូរ Crested gibbon នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាំងពីបុរាណមក សត្វទោចទាំងអស់ ត្រូវបានគេចាត់ទុកវាស្ថិតនៅក្នុងក្នុងអម្បូរតែមួយ (នៃអំបូរ Hylobates) និងមានតែទោចថ្ពាល់លឿងតែមួយគត់ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រភេទសត្វទោចតូច (ដោយឲ្យឈ្មោះថា H. concolor gabrielle)។ ទោចពណ៌លឿងឈ្មោល ប៉ុន្តែការសិក្សាថ្មីៗ អំពីសម្លេង និងអាកប្បកិរិយារបស់ពួកវា ត្រូវបានរកឃើញថា ទោចនេះមានចំណាត់ថ្នាក់ប្រភេទផ្ទាល់ខ្លួនរបស់វា។ សត្វទោចដ៏វិចិត្រនេះ ត្រូវបានគេនិយមដាក់ឈ្មោះមួយចំនួនដូចជា ទោចថ្ពាល់ក្រហម ថ្ពាល់មាស ឬថ្ពាល់ប៉ោង ហើយវាទំនងជាប្រែប្រួលទៅតាមចំនួន។ ទោះបីជាមានឈ្មោះច្រើន ដែលគេអាចប្រើសម្រាប់សំដៅទៅលើសត្វទោចថ្ពាល់លឿងនេះក្ដី ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងស្គាល់យ៉ាងប្រាកដ នឹងចាប់មិនច្រឡំនោះគឺ ពណ៌របស់ពពួកវានរសត្វទាំងនេះនៅក្នុងព្រៃ។ ទោចថ្ពាល់លឿងឈ្មោលពេញវ័យ គ្របដណ្ដប់ដោយរោមពណ៌ខ្មៅពេញទាំងតួខ្លួន លើកលែងតែលក្ខណៈពិសេសនៅលើថ្ពាល់ទាំងសងខាង ដែលមានពណ៌លឿង។ ផ្ទុយទៅវិញ សត្វទោចញីពេញវ័យ បង្អួតរាងជាមួយរោមពណ៌លឿងពេញខ្លួនទាំងអស់ លើកលែងតែរោមពណ៌ខ្មៅមួយឆ្នូតបញ្ឈរនៅខាងលើក្បាល។ ទោចពណ៌លឿងញី ការស្រាវជ្រាវអំពីប្រភេទសត្វនេះ នៅមានកម្រិតតិចតួចបំផុត ដោយសារតែលក្ខណៈស្មុគស្មាញនៃប្រភេទទោចក្នុងជម្រកធម្មជាតិរបស់ពួកវា ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសឡាវ និងវៀតណាម ក៏ដូចជានៅភាគខាងកើតនៃប្រទេសកម្ពុជា ផងដែរ។ អ្វីដែលយើងអាចដឹងនោះគឺ ប្រភេទសត្វពិសេសមួយនេះ ចូលចិត្តនៅលើចុងប្រគាបឈើខ្ពស់ៗ ក្នុងព្រៃតំបន់វាលទំនាប ដូចជាតំបន់វាលទំនាបទន្លេមេគង្គ។ ការគំរាមកំហែងចម្បង ចំពោះពួកវា រួមមាន ការចាប់យកមកធ្វើជាសត្វចិញ្ចឹម សម្រាប់ជួញដូរ និងការបរបាញ់។ នៅតំបន់ដាច់ស្រយាលមួយចំនួន សត្វទោចថ្ពាល់លឿង អាចត្រូវសម្លាប់ធ្វើជាអាហាររបស់មនុស្ស ហើយឆ្អឹងរបស់វា ត្រូវបានប្រើជាឱសថបុរាណ។ ការគំរាមកំហែងជាប្រចាំផ្សេងទៀត គឺការកាប់ឈើ និងការឈូសឆាយព្រៃសម្រាប់បំរើការអភិវឌ្ឍន៍របស់មនុស្ស។ ជាលទ្ធផល សត្វប្រភេទនេះកំពុងថយចុះ ហើយត្រូវបានចាត់ចូលជាសត្វដែលជិតផុតពូជ ក្នុងបញ្ជីក្រហមនៅអង្គការ IUCN កាលពី ឆ្នាំ២០០៨ ។ #អង្គការអភិរក្សអន្តរជាតិ # Fauna & Flora International និង #អង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ រីករាយក្នុងការ អភិរក្សសត្វប្រភេទនេះនៅប្រទេសកម្ពុជា និងឡាវ ដោយធ្វើការស្រាវជ្រាវ បង្កើនការយល់ដឹងនៅតាមភូមិនានា ដែលមានទីតាំងនៅក្បែរជម្រករបស់វា និងពង្រឹងការគ្រប់គ្រងតំបន់អភិរក្សដែលមានស្រាប់ហើយនោះ។	ដោយ៖ USAID Wonders of the Mekong
តំណែងទីប្រឹក្សារដ្ឋ ត្រូវបានបង្កើតក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៥ ពេលបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យឈ្នះការបោះឆ្នោតលើកដំបូង។ តំណែងនេះ បង្កើតសម្រាប់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ផ្ទាល់ ព្រោះលោកស្រីមិនអាចកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបានដោយសារតែរដ្ឋធម្មនុញ្ញមីយ៉ាន់ម៉ាមិនអនុញ្ញាត។ បើតាមច្បាប់កំពូលមីយ៉ាន់ម៉ា រាល់បុគ្គល ដែលមាន ភរិយា ឬស្វាមី ឬកូន ដែលមានសញ្ជាតិបរទេស មិនអាចកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបានឡើយ។ ក្នុងករណីលោក ស្រីស៊ូជី លោកស្រីមានកូន ជាសញ្ជាតិអង់គ្លេស ដែលជាមូលហេតុធ្វើឲ្យលោកស្រីមិនអាចកាន់តំណែងកំពូលបាន។ បក្ស NLD ជម្នះបង្កើតតំណែងនេះ បើទោះជាយោធាជំទាស់ក្ដី។ តំណែងទីប្រឹក្សារដ្ឋ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាតំណែងទីពីរ បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី ប៉ុន្តែធាតុពិត លោកស្រី ស៊ូជី ជាអ្នកសម្រេចចិត្តទាំងអស់។ បន្ទាប់ពីបក្សរបស់លោកស្រីឈ្នះឆ្នោតយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា កន្លងមក មានសំណួរមួយ ដែលចោទសួរឡើងថា តើលោកស្រី ស៊ូជី អាចនឹងកាន់តំណែងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋនៅអាណត្តិក្រោយ ឬទេ? គួរថយក្រោយទៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦ បន្តិច បើតាមច្បាប់ស្ដីពីការបង្កើតតំណែងទីប្រឹក្សារដ្ឋ ទីប្រឹក្សារដ្ឋមានអាណត្តិស្មើអាណត្តិសមាជិកសភាដែលមាន៥ឆ្នាំដែរ ដែលនឹងអស់នៅខែមីនាខាងមុខ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Irrawaddy តំណែងទីប្រឹក្សារដ្ឋ អាចទទួលបន្ទុកលើគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបាន និងមានសិទ្ធិតែងតាំង ឬប្រគល់តំណែងឲ្យអាជ្ញាធរណាមួយបាន។ ទីប្រឹក្សារដ្ឋ ទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខសភាសហព័ន្ធ និងមិនអាចត្រូវបានដកតំណែងដោយប្រធានាធិបតីបានឡើយ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ សមាជិកសភាបក្ស NLD លោក U Aung Kyi Nyunt ដែលជាអ្នកដាក់សេចក្តីស្នើច្បាប់ទៅសភាកាលពីឆ្នាំ២០១៦ ធ្លាប់បានអះអាងថា លោកមិនទាន់អាចបញ្ជាក់បានឡើយ ថាតើសេចក្តីស្នើច្បាប់ស្តីពីតំណែងទីប្រឹក្សារដ្ឋ ត្រូវដាក់ទៅម្តងទៀត។ តាមការយល់ឃើញរបស់លោក Yan Myo Thein អ្នកវិភាគនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយសារតែលោកស្រី ស៊ូជី មិនអាចកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបាន ហេតុនេះតំណែងទីប្រឹក្សារដ្ឋនៅតែសំខាន់ ហើយលោកស្រី ស៊ូជី អាចនឹងកាន់បន្តទៀត។ ទន្ទឹមនេះ អ្នកវិភាគនយោបាយខាងលើ ក៏លើកឡើងបន្ថែមទៀតថា វានឹងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន ប្រសិនបើមានការបែងចែកតួនាទីច្បាស់លាស់រវាងប្រធានាធិបតី និងទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា។ ចំណែក លោក U Ye Htun សមាជិកសភាជាន់ទាបវិញ បានបញ្ចេញទស្សនៈរបស់ខ្លួនថា ការកាន់តំណែងនេះ គឺអាស្រ័យលើលោកស្រីស៊ូជី។ បើសិនបើលោកស្រីចង់កាន់តំណែងនេះបន្តទៀត ទាល់តែដាក់សេចក្តីស្នើច្បាប់ជាថ្មីទៅសភា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការដាក់សេចក្តីស្នើច្បាប់ទៅសភាជាថ្មីនេះ ត្រូវបានចោទសួរ ថាតើក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា អាចជំទាស់ដែរឬទេ? តាមប្រភពដែលស្និទ្ធនឹងក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ក្រុមយោធា នឹងមិនបដិសេធសេចក្តីស្នើច្បាប់នេះឡើយ ព្រោះក្រុមយោធាចង់មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយបក្ស NLD ដែរ។ នាពេលកន្លងមក មានពាក្យលេចឡើងថា លោកស្រី ស៊ូជី និងមេបញ្ជាការកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Min Aung Hlaing ឬអ្នកតំណែងរបស់ពួកគេទាំងពីរ បានជួបជជែកគ្នាពីបញ្ហានេះ។ ហេតុនេះ តាមការរំពឹងទុក លោកស្រីស៊ូជី អាចនឹងបន្តកាន់តំណែងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋ ស្របពេលមានការបើកដៃពីក្រុមយោធា ដែលចង់បានអ្វីត្រឡប់វិញដែរនោះ៕	នៅក្នុងការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនៅថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) បានទទួលសំឡេងគាំទ្រជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅក្នុងសភាសហព័ន្ធ និងអាចរៀបចំរដ្ឋាភិបាលថ្មីដឹកនាំប្រទេស៥ឆ្នាំទៀត។ អ្វីដែលគេរង់ចាំមើល គឺលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ថា តើលោកស្រី នឹងបន្តកាច់ចង្កូតមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងនាមជាទីប្រឹក្សារដ្ឋបន្តទៀត ឬយ៉ាងណា?
ADB President Takehiko Nakao said at 2018 Digital Development Forum that new tools like mobile communications, robotics, and artificial intelligence are bringing profound changes to the way people live, work, interact and do business. To help countries leverage digital technologies for development, Nakao said ADB created the Digital Technology for Development Unit in March 2018. The Manila-based bank is also implementing new digital reforms that focus on innovation and support dramatic modernization of business processes, he added. With appropriate policies, Nakao said the developing countries and regions of Asia and the Pacific stand to benefit tremendously in this new era. "I see great opportunities, as well as challenges," he said. The two-day forum provides a venue for high-level discussions on the use of information and communications technology (ICT) for development in region. During the forum, ADB will sign a cooperation agreement with the Asian Institute of Management (AIM) to collaborate on research and development of innovation programs and activities, and capacity building and the promotion of innovation programs at both institutions.	MANILA, Sept. 4 (Xinhua) -- The Asian Development Bank (ADB) vowed on Tuesday to help countries and regions of Asia and the Pacific leverage digital technologies for development, saying digital technology is rapidly developing in diverse fields.
បើតាមរបាយការណ៍ដែលកាសែត BBC បានផ្សាយ ខ្សែប្រយុទ្ធកំពុងលេចធ្លា វ័យ២០ឆ្នាំ នឹងផ្លាស់ទៅកាន់ទឹកដីកីឡដ្ឋាន Old Trafford ក្នុងតម្លៃប្រមាណ ៧២លានផោន (៩២,៥២លានដុល្លារ) ហើយកីឡាកររូបនេះនឹងក្លាយជាកីឡាករទី ៦ ដែលមានតម្លៃផ្ទេរថ្លៃបំផុតប្រចាំក្រុមបិសាចក្រហម។ កាលពីមុន Hojlund ធ្លាប់បានបង្ហាញខ្លួនលេងក្នុងបាល់ទាត់អាជីពនៅតាមលីគកំពូលក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបក្រោយគេបានលេងឱ្យក្រុម FC Copenhagen និង Sturm Graz មុនពេលផ្លាស់មកចូលរួមជាមួយនឹងក្រុម Atalanta ក្នុងរដូវកាល ២០២២-២៣ នៃក្របខណ្ឌ Serie A។ កីឡាករសញ្ជាតិដាណឺម៉ាក រកបានគ្រាប់បាល់ចំនួន ៩គ្រាប់ សម្រាប់ Atalanta។ Hojlund ក៏នឹងក្លាយជាកីឡាករទី៣ ដែលក្រុមបិសាចក្រហមបានចុះកិច្ចសន្យាផ្ទេរមកកាន់ក្រុមក្នុងរដូវកាលនេះ បន្ទាប់ពីការមកដល់របស់កីឡាករខ្សែបម្រើ Mason Mount ពីក្រុម Chelsea និងអ្នកចាំទី Andre Onana ពីក្រុម Inter Milan។ រដូវកាលមុន Man United បានបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ក្នុងតារាង Premier League ដោយរក្សាបានកៅអីសម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Champions League ហើយពួកគេក៏បានឈ្នះពានរង្វាន់ EFP Cup ផងដែរ។ ទោះបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ តែក្រុមស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌអង់គ្លេសមួយនេះរកបានគ្រាប់បាល់តែ ៥៨គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ ដោយក្រោមក្រុមជើងឯក Man City ដល់ ៣៦គ្រាប់។ ការខកខាននៅត្រង់ចំណុចបញ្ចប់ទីនេះ មុនពេលបើករដូវកាលថ្មីទៀតសោត ក្រុមស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Ten Hag គឺពិតជាត្រូវការខ្សែប្រយុទ្ធដ៏មុតស្រួចក្នុងការស្វែងរកការស៊ុតបាល់បញ្ចប់ទីបានល្អ ហើយពេលនេះពួកគេយកបាន Hojlund ដែលជាកីឡាករវ័យក្មេងកំពុងមានសមត្ថភាពខ្លាំងមករួមក្រុម៕	ក្រុម Manchester United បានយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងចុះកិច្ចសន្យានាំយក Rasmus Hojlund ពីក្រុម Atalanta នៃលីគកំពូលអ៊ីតាលីជាមួយនឹងកិច្ចសន្យា ៥ឆ្នាំ និងជម្រើសបន្តច្រើនរដូវកាលបន្ថែមទៀត។ បើតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់អង់គ្លេសកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអាណឺម៉ាករូបនេះ មានតម្លៃផ្ទេរដល់ទៅជាង៩០លានដុល្លារ។
«បរិការណ៍»មានន័យជាភាសាអង់គ្លេសថា Context និងមានន័យជាភាសាបារាំង Contexte។ ពាក្យនេះប្រើខុសពីពាក្យ បរិបទ ដែលសំដៅដល់ខ្លឹមសារណាមួយដែលត្រូវលើកឡើងនូវពីមុខ ឬពីក្រោយសេចក្តីមួយ។ ក្នុងន័យសេដ្ឋកិច្ច«បរិការណ៍»ប្រើសំដៅបង្ហាញការណ៍ណាមួយដែលកើតឡើងនៅជុំវិញព្រឹត្តិការណ៍មួយ។ ឧទាហរណ៍៖ ក្នុងសា្មរតីនេះ កម្មវិធីនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្រាប់នីតិកាលទី៤នៃរដ្ឋសភាត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅលើមូលដ្ឋានសំខាន់ៗដូចតទៅ៖ ការវាយតម្លៃដកពិសោធន៍លើការអនុវត្តនៅក្នុងនីតិកាលទី៣កន្លងមក និងការវាយតម្លៃលើបរិការណ៍ និងបញ្ហាប្រឈមទាំងឡាយទាំងក្នុងកម្រិតជាតិទាំងក្នុងកម្រិតអន្តរជាតិ ទាំងក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ទាំងក្នុងរយៈពេលមធ្យម។ ដោយឡែក«បរិបទ»ប្រើយោងទៅតាមសេចក្តីណាមួយ។ ឧទាហរណ៍៖ តាមរយៈរបៀបវារៈនៃអង្គសន្និសីទក្រសួងឧស្សាហកម្មរ៉ែ និងថាមពលនឹងធ្វើបទបង្ហាញអំពីបរិបទ និងស្ថានភាពវិស័យរ៉ែនៅកម្ពុជាជូនអង្គសន្និសីទទាំងមូលឲ្យកាន់តែជ្រាបច្បាស់ថែមទៀតអំពីច្បាប់ លិខិតបទដ្ឋាន និងស្ថានភាពនៃការគ្រប់គ្រង និងការអភិវឌ្ឍរ៉ៃនៅកម្ពុជា៕	«បរិការណ៍» មានន័យថា ការណ៍ទាំងឡាយដែលកើតមុន និងក្រោយព្រឹត្តិការណ៍មួយ។ នេះបើតាមក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ។
អ្នកចូលរួមទាំងអស់ត្រូវបានគេសួរអំពីការញ៉ាំសណ្តែកដីរបស់ពួកគេតាំងពីពេលចាប់ផ្តើមសិក្សា និងជារៀងរាល់ ២ឆ្នាំម្តង។ ការស្លាប់ក្នុងពេលសិក្សាត្រូវបានគេតាមដាន។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ការញ៉ាំសណ្តែកដីមានជាប់ទាក់ទងនឹងការថយចុះនៃការស្លាប់ដោយសារមូលហេតុគ្រប់យ៉ាងក្នុងពេលសិក្សា ហើយកាលណាពួកគេញ៉ាំសណ្តែកដីកាន់តែច្រើន ការឆាប់ស្លាប់ក៏ថយចុះ។ ការញ៉ាំសណ្តែកដី ២៨ក្រាម ពី ៧ដងឡើងទៅក្នុងមួយសប្តាហ៍មានជាប់ទាក់ទងនឹងការថយចុះការស្លាប់រហូតដល់ ២០ភាគរយ។ យ៉ាងណាមិញ ការសិក្សានេះមិនអាចបង្ហាញនូវមូលហេតុ និងឥទ្ធិពលនៃទំនាក់ទំនងនេះបានទែ។ ដូចអ្វីដែលសារព័ត៌មានជាច្រើនបាននិយាយអញ្ចឹងគឺថា អ្នកចូលរួមសិក្សាដែលញ៉ាំសណ្តែកដីញឹកញាប់គឺមានសុខភាពល្អជាងអ្នកមិនបានញ៉ាំ ហើយពួកគេក៏មិនទំនងជាជក់បារី តែហាត់ប្រាណច្រើនទៀតផង។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះគឺថា អ្នកចូលរួមសិក្សាទាំងនេះក៏ទំនងជាញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងកាន់តែច្រើនដែរ។ ថ្វីបើកត្តាទាំងនេះត្រូវបានកែរសម្រួលហើយក៏ដោយ តែវាអាចមានលក្ខណៈខុសគ្នាផ្សេងៗទៀតដែលមិនត្រូវបានកែរសម្រួល។ ការស្រាវជ្រាវនេះសបញ្ជាក់នូវសារមួយថា សណ្តែកដីអាចជាផ្នែកមួយនៃរបបអាហារផ្តល់សុខភាពនិងមានតុល្យភាព។ ប៉ុន្តែយើងគួរតែកុំប្រើអំបិលជាមួយអីល្អជាង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	យោងទៅតាមសារព័ត៌មាន Metro បានឲ្យដឹងថា ចម្លើយដើម្បីមានអាយុវែងនោះគឺការញ៉ាំសណ្តែកដីតែម្តង។ រឿងនេះកើតឡើងក្រោយពីការសិក្សាមួយដែលធ្វើទៅលើការញ៉ាំសណ្តែកដី។ ការសិក្សានេះមានការតាមដានទៅលើគ្រូពេទ្យស្រី ៧៦៤៦៤នាក់ និងប្រុស ៤២៤៩៨នាក់ ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេសរយៈពេល ៣០ឆ្នាំ។
លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលជាតំណាងរាស្រ្តខេត្តកំពង់ស្ពឺពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានសហភាពសព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា (ស.ស.យ.ក) បានរំឭកពីសកម្មភាពលោក ធ្លាប់បានធ្វើ និងចូលរួមជាមួយកុមារ ប៉ុន្តែត្រូវបានខកខានរយៈពេល២ឆ្នាំ ដោយសារវិបត្តិកូវីដ-១៩ និងការខកខានចូលរួមក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ ដោយសារកៀកនឹងការបោះឆ្នោត។ ដ្បិតមិនបានជួប និងនិយាយផ្ទាល់ទៅកាន់កុមារ ជាពិសេសក្រុមកុមារកំព្រាក្តី ក៏លោក ម៉ានី មិនភ្លេចពួកគេដែរ ។ សម្រាប់លោក ម៉ានី កុមារគឺជាធនធានបន្តវេនដ៏សំខាន់ សម្រាប់អនាគត ដែលត្រូវការយកចិត្តទុកដាក់លើពួកគេ។ ប្រធានសហភាពសព័ន្ធយុវជនកម្ពុជារូបនេះ បានរំលឹកទិវាកុមារអន្តរជាតិ ដោយលើកឡើងថា៖«ការយកចិត្តទុកដាក់លើកុមារ គឺជាការវិនិយោគសម្រាប់អនាគតមួយដ៏ត្រឹមត្រូវ ព្រោះនេះជាទំនួលខុសត្រូវរបស់យើងទាំងអស់គ្នា។ ក្នុងសារដដែលនោះ លោក ម៉ានី ក៏រំឭកពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ បានផ្ដល់ផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមកលើកម្ពុជា ទាំងបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈ និងជីវភាពពលរដ្ឋគ្រប់រូប និងសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសជាតិទាំងមូលផងដែរ។ ជាពិសេសការការពារអាយុជីវិតកុមារ តាមរយៈចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ។ សម្រាប់លោក ម៉ានី ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដ-១៩ នេះ បង្ហាញពីសាមគ្គីភាព ភាតរភាព ការជួយយកអាសារគ្នាទៅវិញទៅមក និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ជាពិសេស ការចូលរួមគ្រប់តួអង្គ គ្រប់រូបភាពក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ទៀតផង៕	ភ្នំពេញ៖ ការយកចិត្តទុកដាក់លើកុមារ គឺជាការវិនិយោគសម្រាប់អនាគតមួយដ៏ត្រឹមត្រូវ ។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី តំណាងរាស្រ្តពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានផ្ញើសាររំលឹកពីសកម្មភាពរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងកុមារ នៅក្នុងទិវាកុមារអន្តរជាតិ ថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ។
ដំណើរកំសាន្ត Ford Adventure ឆ្នាំ 2018 រៀបចំ ដោយក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា (RMA Cambodia) នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅពេលនេះ និងទទួលបាននូវការឧបត្ថម្ភកម្មវិធី ដោយក្រុមហ៊ុន តូតាល់ ខេមបូឌា (TOTAL CAMBODGE) ដែលជាប្រេងឥន្ធនៈឈានមុខគេនៅកម្ពុជា និង ភេសជ្ជៈ Pepsi របស់ក្រុមហ៊ុន CAMBREW LTD & ANGKOR BEVERAGE CO.LTD ហើយក៏មានការចូលរួមសហការជាមួយ ធនាគារ KB Daehan Specialized Bank Plc. ក្រុមហ៊ុន AIA (Cambodia) Life Insurance និងក្រុមហ៊ុន EFG (Express Food Group) ដែលរួមមាន Pizza Company, Swensens, Bar.B.Q Plaza, Dairy Queen និង Krispy Kreme។ ដំណើរកំសាន្ត FORD Adventure ឆ្នាំ ២០១៨ ក៏មានការសហការចូលរួមពីសំណាក់ ក្រុមហ៊ុនឯកទេសបិត Sticker ថ្លាការពារថ្នាំរថយន្ត Sticker City ក្នុងដំណើរកំសាន្ត Ford Adventure ដ៏អស្ចារ្យលើកទី ១២ នេះមានរយៈពេល ៤ ថ្ងៃ ៣ យប់ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី ០៦ ដល់ថ្ងៃទី ០៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៨ ដោយមានអ្នកដំណើរប្រមាណ ៥០០ នាក់ ដែលអ្នកចូលរួមនឹងរីករាយជាមួយទេសភាពព្រៃភ្នំនៅតាមដងផ្លូវក្នុងទឹកដីខេត្តកោះកុង រួមជាមួយនឹងបទពិសោធន៍បោះជំរុំដ៏អស្ចារ្យនៅលើវាលស្មៅយ៉ាងស្រស់ត្រកាលនៃខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃ។ លើសពីនេះទៅទៀត អ្នកចូលរួមទាំងអស់នឹងមានឱកាសដើរទិញទំនិញ ជាច្រើនសំបូរបែបក្នុងតម្លៃសមរម្យក្នុងផ្សារទំនើបនៅខេត្តត្រាត និងខេត្តច័ន្ទបុរី ប្រទេសថៃថែមទៀតផង។ ដំណើរកម្សាន្តនេះ បានធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្នុងនោះកាលពីឆ្នាំ ២០០៧ ទៅខេត្តមណ្ឌលគិរី , ឆ្នាំ ២០០៨ ទៅកាន់ខេត្តរតនគិរី , ឆ្នាំ២០០៩ ទៅកាន់ខេត្តប៉ៃលិន, ឆ្នាំ ២០១០ និងឆ្នាំ ២០១០ ទៅកាន់ទឹកដីខេត្តចម្ប៉ាសាក់ ប្រទេសឡាវឆ្នាំ ២០១២ ទៅកាន់ខេត្តមណ្ឌលគិរី ឆ្នាំ ២០១៣ ក៏បានទៅទឹកដីប្រទេសឡាវម្តងទៀត ឆ្នាំ ២០១៤ ទៅកាន់ខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃ ឆ្នាំ ២០១៥ ទៅកាន់ខេត្តច័ន្ទបុរី ប្រទេសថៃ ឆ្នាំ ២០១៦ ទៅកាន់ខេត្តបុរីរាម និងឆ្នាំ ២០១៧ ទៅកាន់ទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃដោយមានចំនួនអ្នកចូលរួមកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ។ លោក ងន សាំង អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះរាល់ បណ្តាក្រុមហ៊ុនឧបត្ថម្ភទាំងអស់ ដែលបានជួយគាំទ្រដល់ដំណើរការនៃកម្មវិធីដំណើរកំសាន្ត FORDAdventure ឆ្នាំ 2018 នេះ ។ លោករំពឹងថា ដំណើរកម្សាន្តឆ្នាំនេះនឹងកាន់តែធ្វើឱ្យអ្នកចូលរួមរីករាយ កាន់តែខ្លាំងជាងឆ្នាំមុនៗថែមទៀត។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ដំណើរកំសាន្ត FORD Adventure ឆ្នាំ 2018 នេះ មានភាពអស្ចារ្យជាងឆ្នាំមុនៗ ដោយសារក្បួនរថយន្ត FORD ជាង១០០គ្រឿងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទឹកដីខេត្តកោះកុង ហើយឆ្ពោះទៅទឹកដីខេត្តត្រាត និងខេត្តច័ន្ទបុរីប្រទេសថៃ ដែលធ្វើអោយអតិថជនFORD ទទួលបានបទពិសោធន៍ក្នុងការបើកបរ និងទស្សនាតំបន់ទេសចរណ៍នៅលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជាយើង និងប្រទេសថៃផងដែរ។ លោក Bernardo ESEO, Vice President Corporate Affairs នៃក្រុមហ៊ុន TOTAL Cambodge បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជាលើកទី ១១ ហើយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Total Cambodge ដែលជាអ្នកឧបត្ថម្ភធំនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ យើងគឺជាអ្នកឧបត្ថម្ភធំនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះដោយផ្តល់នូវប្រេងឥន្ធនៈដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការធ្វើដំណើរ។ លើសពីនេះទៅទៀតឥឡូវនេះយើងកំពុងពង្រីកការគាំទ្ររបស់យើងដោយបញ្ចូលយុទ្ធនាការ CSR ស្តីពីការបើកបរប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។យើងនឹងបញ្ជូនតំណាងរបស់ក្រុមហ៊ុន Total Cambodge ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានស្តីពីយុទ្ធនាការបើកបរដោយសុវត្ថភាពក្នុងអំឡុងសន្និសីទកាសែតក្នុងថ្ងៃនេះដល់អ្នកចូលរួមក្នុងដំណើរកម្សាន្ត Ford Adventure ។ យើងក៏មានកម្មវិធីឆ្លើសំនួរយករង្វាន់ដែលទាក់ទងទៅនឹងច្បាប់ចរាចរណ៍និងការបើកបរដោយសុវត្ថិភាពក្នុងកំឡុងពេលធ្វើសកម្មភាពបោះជំរុំផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន Total Cambodge បាននិងកំពុងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ ការឧបត្ថម្ភនេះផ្តល់ឱ្យយើងនូវឱកាសដើម្បីបង្ហាញអំពីសមត្ថភាពនិងគុណភាពខ្ពស់នៃប្រេងឥន្ធនៈ Excellium ៩៥ ដែលអាចសម្អាតម៉ាស៊ីនបានដល់ ៩៣ ភាគរយ»។ លោក Ong Kee Kong, Commercial Director នៃក្រុមហ៊ុន Cambrew and Angkor Beverage Co., Ltd បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រុមហ៊ុន Cambrew and Angkor Beverage ដែលជាដៃគូដ៏រឹងមាំរបស់ក្រុមហ៊ុន RMA មានមោទនភាពដែលបានក្លាយជាអ្នកឧបត្ថម្ភភេសជ្ជៈសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យនេះ។ ក្រៅពីការបង្កើតទំនាក់ទំនងល្អរវាងអតិថិជន Ford ខ្ញុំមានសេចក្តីរីករាយដែលព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏មានរៀបចំកម្មវិធីបរិច្ចាគដល់ប្រជាជនក្រីក្រដែលកំពុងរស់នៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះផងដែរ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាអ្នកចូលរួមទាំងអស់នឹងមានភាពស្រស់ថ្លាកំឡុងពេលធ្វើដំណើរជាមួយនឹងភេសជ្ជៈចំរុះរបស់យើង។ ក្រុមហ៊ុន Cambrew and Angkor Beverage ជាអ្នកគាំទ្រដ៏មុតមាំមួយនៃយុទ្ធនាការ «ស្រវឹងកុំបើកបរ» ហើយខ្ញុំក៏ចង់ផ្ដែផ្ដាំទៅអ្នកដំណើរក្នុងក្បួនរថយន្ត Ford Adventure ទាំងអស់កុំឱ្យប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនៅពេលបើកបរ»។ លើសពីនេះលោក ងន សាំង ក៏បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា ៖«ដំណើរកំសាន្ត FORD Adventure មិនត្រឹមតែជាការកំសាន្តសប្បាយប៉ុណ្ណោះទេ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺការទំនាក់ទំនងគ្នាល្អ ការជួយគ្នាទៅវិញទៅមករបស់អតិជន FORD និងបុគ្គលិករបស់់ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ ២០១៨ ម្ចាស់រថយន្ត Ford គ្រប់រូប ដែលជាអតិថិជនរបស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា នឹងកាន់តែសប្បាយរីករាយជាមួយ ដំណើរកម្សាន្ត Adventure ឆ្លងដែន ដ៏អស្ចារ្យឆ្ពោះ ទៅកាន់ខេត្តកោះកុង ប្រទេសកម្ពុជា ខេត្តត្រាត និងខេត្តច័ន្ទបុរី ប្រទេសថៃ នៅដើមខែធ្នូ ខាងមុខនេះ ជាមួយនឹងក្បួនដង្ហែ រថយន្ត Ford ចំនួនជាង ១០០ គ្រឿង។
កាលពីឆ្នាំ២០១១ ដោយអ្នកថតរូបអង់គ្លេស David Slater បានធ្វើដំណើរទៅកោះ Sulwesi ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីថតរូបជាស៊េរី។ ខណៈដែលគាត់កំពុងតម្លើងជើងកាម៉េរា សត្វស្វាឈ្មោះ Naruto បានយកកាម៉េរាលោកទៅថត Selfie ខ្លួនឯងចំនួន២ប៉ុស្តិ៍។ បន្ទាប់មក លោកបានបោះពុម្ពផ្សាយរូបថតរបស់ខ្លួន ដែលក្នុងនោះមានរូបថត Selfie ពីរសន្លឹករបស់ស្វា Naruto។ ប៉ុន្តែលោក David បានសរសេរថា រូបទាំងនោះគឺជាស្នាដៃរបស់ខ្លួន ហើយលោកខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលឃើញគេយករូបទាំងនោះទៅប្រើប្រាស់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ ឈានដល់ឆ្នាំ២០១៥ ក្រុមអង្គការការពារសិទ្ធិសត្វមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលមានឈ្មោះថា PETA បានដាក់ពាក្យប្តឹងទៅតុលាការសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ ដោយចោទ លោក David ថាបានរំលោភលើកម្មសិទ្ធិបញ្ញារបស់សត្វស្វា។ PETA បានទាមទារឲ្យលោក David និងវណ្ណកម្មសៀវភៅ Blurb of San Francisco សងជំងឺចិត្តជាប្រាក់ដល់សត្វស្វា។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៦ តុលាការបានច្រានចោលពាក្យបណ្តឹង ដោយសារគ្មានច្បាប់ណាមួយដែលចែងពីការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ហារបស់សត្វនោះឡើយ។ ចៅក្រមអាមេរិក លោក William Orrick បានបកស្រាយតាមច្បាប់ថា ទាំងលោក David និងស្វា Naruto មិនមានសិទ្ធិលើរូបថតនោះឡើយ។ លោកពន្យល់ថា៖ «រូបថតដែលផ្តិតដោយធម្មជាតិ សត្វ និងរុក្ខជាតិ ជាដើម មិនស្ថិតនៅក្រោមកម្មសិទ្ធិអ្នកណានោះឡើយ»។ ក្រុមការពារសិទ្ធិសត្វនៅតែមិនមានភាពស្ងប់ឡើយចំពោះការបកស្រាយបែបនេះ ដោយពួកគេយល់ថា សត្វស្វា Naruto គួរតែមានសិទ្ធិលើស្នាដៃរបស់ខ្លួន។ ប្រសិនបើគេបានសំណងជំងឺចិត្ត ទឹកប្រាក់នឹងប្រើប្រាស់សម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ចំណីអាហារ និងទីជម្រករបស់ Naruto ផ្ទាល់។ បើតាមការផ្សាយរបស់ Washington Post សមាគម PETA និងលោក David បានសម្រេចចិត្តសម្របសម្រួលគ្នាក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ លោក David បានសម្រេចចិត្តដកថយមួយជំហាន ដោយសុខចិត្តយកថវិកា២៥ភាគរយ នៃចំណូលដែលបានពីររូបថត ទៅផ្តល់ឲ្យអង្គការដែលធ្វើកិច្ចការពារសត្វ៕	ពីឆ្នាំ២០១១ ដល់ឆ្នាំ២០១៧ មានរឿងក្តីក្តាំចំឡែកមួយនៅតុលាការអាមេរិក រវាងអង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃ និងអ្នកថតរូបម្នាក់ដែលយករូបសត្វស្វាថតសែលហ្វីទៅធ្វើអាជីវកម្ម។ ទីបំផុត ក្តីដ៏រ៉ាំរ៉ៃនេះ បានបញ្ចប់ដោយតុលាការសម្រេចថា សត្វទាំងអស់គ្មានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងលើកម្មសិទ្ធិបញ្ញានោះឡើយ ប៉ុន្តែលោក David Slater ដែលជាអ្នកថត ស្ម័គ្របង់ប្រាក់ចំណូល២៥ភាគរយពីរូបថតស្វានោះ ទៅឲ្យអង្គការអភិរក្សសត្វមួយ។
បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានស្តីពី លទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី សម្តេច ហ៊ុន សែន បានសំដៅទៅកាន់ក្រសួងធម្មការនិងសាសនាខ្លាំងគេ ដោយប្រាប់ថា ក្រសួងមួយនេះ ត្រូវណែនាំបន្តពីកិច្ចការខាងលើ ឲ្យជ្រួតជ្រាបនិងទូលំទូលាយ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ដើម្បីលើកតម្កើងព្រះពុទ្ធសាសនា សម្តេច ហ៊ុន សែន បានសម្រេចឲ្យ រៀបចំអាសនៈសម្រាប់ព្រះសង្ឃ ឲ្យខ្ពស់ជាងឧបាសក ឧបាសិកា ឬគ្រហស្ថធម្មតា»៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានណែនាំថា នៅគ្រប់ពិធី ដែលមានព្រះសង្ឃចូលរួម ត្រូវរៀបចំអាសនៈសម្រាប់ព្រះអង្គគង់ ឲ្យខ្ពស់ជាងគ្រហស្ថ។ ការណែនាំបែបនេះរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២0១៨។
អ្នកនាង ឌូ ពុធមូលីតា នឹងត្រូវចូលរួមប្រកួតផាត់មុខក្នុងកម្មវិធី IMATS battle of the brushes ដ៏ធំរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ១៧-១៨ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៨ខាងមុខនេះ។ វាជាសមត្ថភាពដ៏កម្រមួយសម្រាប់បេក្ខជនកម្ពុជា ដែលមានលទ្ធភាពធ្វើឱ្យគណៈកម្មការពេញចិត្តជ្រើសរើសនាង ដើម្បីប្រកួតប្រជែងផាត់មុខដល់ទៅ២ប្រធានបទ ស្របពេលដែលបេក្ខជនខ្លះមិនជាប់។ វិញ្ញាសា២ដែលត្រូវប្រកួតប្រជែង មានផាត់មុខបែបស្អាត(beauty) និងបែបគួរឱ្យខ្លាច(special effect) ។ ប្រធានបទផាត់បែបស្អាតគឺ «ម្ចាស់ព្រៃ» និងផាត់មុខបែបអាក្រក់គឺ «មនុស្សយន្ត»។ ពុធមូលីតា ដែលគេច្រើនស្គាល់ឈ្មោះថា Apple Love ទទួលបានអាហាររូបករណ៍ទៅរៀននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជំនាញផាត់មុខបែបស្អាត(beauty) និងបែបគួរឱ្យខ្លាច(special effect) រយៈពេល៨ខែ នៅសាលា Cinema Makeup School។ ក្រោយពីធ្លាប់ធ្លាក់ក្នុងការជ្រើសរើសពីមុនមក ពុធមូលីតា បានព្យាយាមស្រាវជ្រាវឯកសារជាច្រើនទាក់ទងនឹងកម្មវិធីប្រកួតនិងការផាត់មុខ ព្រមទាំងសួរយោបល់ពីអ្នកជំនាញផាត់មុខ ដែលធ្លាប់ទទួលបានពានអូស្កាបន្ថែមផង ដើម្បីជាជំនួយដល់ការដាក់ពាក្យជាថ្មី។ បន្ទាប់ពីដាក់ពាក្យម្ដងទៀត មូលីតា ក៏ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យជាប់ទៅប្រកួតប្រជែងទាំង២វិញ្ញាសាតែម្ដង ដែលនាងថា វាស្ទើរតែមិនជឿលើខ្លួន ជាប់ក្នុងការជ្រើសរើសនេះ។ កញ្ញា ពុធមូលីតា បញ្ជាក់បន្ថែម៖ «ខ្ញុំឃើញឈ្មោះខ្ញុំជាប់ប្រកួតដល់ទៅ២មុខ ខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើល។ ខ្ញុំគិតថាប្រហែលជាគេដាក់ឈ្មោះខ្ញុំច្រឡំហើយ តែដល់ខ្ញុំទៅសួរខាងសាលា គេប្រាប់ថាកម្មវិធីពិតជាបានជ្រើសរើសឈ្មោះខ្ញុំឱ្យប្រកួត២មុខមែន ព្រោះគេឃើញថាស្នាដៃខ្ញុំគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍»។ នេះជាក្ដីសុបិនដែលមានតាំងពីយូរមកហើយរបស់អ្នកនាង ពុធមូលីតា ដែលប្រាថ្នាចង់ចូលប្រកួតប្រជែងផាត់មុខ ក្នុងកម្មវិធីលំដាប់ពិភពលោកបែបនេះ។ មូលីតា បញ្ជាក់៖«កម្មវិធីត្រូវការឱ្យយើងថតរូបឱ្យគេ២០សន្លឹក ជារូបដែលយើងផាត់មុខដោយខ្លួនឯង និងថតដោយខ្លួនឯងទៀត។ ហើយខ្ញុំត្រូវស្រាវជ្រាវមូដសម្លៀកបំពាក់ ព័ណ៌ផាត់ និងមកុដ ព្រមទាំងបញ្ចូលអត្ថន័យឱ្យស័ក្តិសមផង។ ក្រៅពីនោះខ្ញុំត្រូវហ្វឹកហាត់ផាត់មុខ ដើម្បីផ្ទៀងនាទី ថាខ្ញុំអាចធ្វើទាន់ពេលដែលគេកំណត់ឬទេ»។ ជាការរំពឹងទុក ឌូ ពុធមូលីតា សង្ឃឹមថាខ្លួនអាចនឹងជាប់ក្នុងកម្មវិធីប្រកួតប្រជែង ដែលមានសាលាផាត់មុខល្បីៗនៅទូទាំងពិភពលលោកចូលរួមនេះ។ តែទោះជាលទ្ធផលបានយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ មូលីតា ពេញចិត្ត ព្រោះនាងបានព្យាយាមអស់ពីលទ្ធភាព។ «ខ្ញុំមានក្ដីសង្ឃឹមថា ខ្ញុំអាចនឹងជាប់ ព្រោះបើតាមមើលស្នាដៃរបស់ខ្ញុំក៏គ្រាន់បើដែរ ម្យ៉ាងខ្ញុំបានស្រាវជ្រាវច្រើន។ តែទោះជាបានលទ្ធផលយ៉ាងណា ក៏ខ្ញុំបានព្យាយាមអស់លទ្ធភាពដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែម របស់ ឌូ ពុធមូលីតា៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកនាង ឌូ ពុធមូលីតា គឺជាបេក្ខជនតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជា ដែលត្រូវបានកម្មវិធីប្រកួតផាត់មុខដ៏ធំមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក មានឈ្មោះថា IMATS battle of the brushes ជ្រើសរើសឱ្យចូលប្រកួតផាត់មុខក្នុងកម្មវិធីរបស់ខ្លួន។ បេក្ខជនរូបនេះត្រូវបានគណៈកម្មការ ជ្រើសរើសឱ្យចូលរួមប្រកួត២វិញ្ញាសាតែម្ដង។
អ្នកស្រីផល្លាបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មុខរបបធ្វើចម្ការ មិនសូវស្រួលប៉ុន្មានទេ បើយើងមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ ស្រោចទឹកដាក់ជី ជម្រះស្មៅ ពូនគល់ទេ ក៏មិនសូវទទួលបានផល់ដែរ។ ក្រៅពីការងារធ្វើចម្ការ ខ្ញុំក៏នៅមានការងរប្រចាំថ្ងៃផ្សេងទៀត គឺការងារផ្ទះសម្បែង ចង្ក្រានជើងឆ្នាំង និងការងារថែទាំកូនចៅទៀត។ ការងាររបស់ខ្ញុំ ត្បិតតែមិនសូវធ្ងន់ តែច្រើនជាងការងាររបស់ប្តីខ្ញុំឆ្ងាយណាស់»។ ប្តីរបស់អ្នកស្រី យឹម ផល្លី លោក បូ សាត ក៏បានទទួលស្គាល់ដែរថា ការងាររបស់ប្រពន្ធគាត់ ពិតជាមានច្រើនជាងគាត់មែន។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ដ្បិតតែពួកយើងធ្វើចម្ការទាំងអស់គា្នមែន តែប្រពន្ធខ្ញុំ រ៉ាប់រងការងារច្រើនជាងខ្ញុំ ពោលគឺគិតតាំងពីថ្ងៃចាប់ផ្តើមដាំដុះ រហូតដល់ថ្ងៃប្រមូលផល និងចាប់តាំងពីការងារក្នុងចម្ការ រហូតដល់ការងារក្នុងផ្ទះសម្បែង ថែទាំកូនចៅ»។ លោក បូ សាត កំពុងផ្លាស់ប្តូរផ្លែកាត់ម៉ាស៊ីនកាត់ខ្មៅនៅក្នុងចម្ការរបស់គាត់ គ្រួសារលោក បូ សាត និងអ្នកស្រី ផល្លី ចាប់ផ្តើមធ្វើចម្ការនៅពេលដែលទឹកស្រក នាខែវិច្ឆិកា។ គាត់ដាំល្ហុងប៉េងប៉ោះ និងពោត ដោយពួកគាត់អាចប្រមូលផលរហូតដល់រដូវទឹកជំនន់ចូលមកដល់ នាខែកក្កដា ជាពិសេសដំណាំល្ហុង។ ដូចគ្នានឹងកសិករដទៃទៀត ដែលប្រកបរបរធ្វើចម្ការ នៅតាមដងទន្លេមេគង្គដែរ លោក បូ សាត បានមានប្រសាសន៍ថា «កម្រិតកម្ពស់ទឹកក្នុងទន្លេមេគង្គ មានជាប់ទាក់ទងយ៉ាងសំខាន់ ចំពោះជីវភាពគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ។ ព្រោះតែពេលកម្ពស់ទឹកនៅក្នុងទន្លេមេគង្គឡើងខ្ពស់ បាននាំមកនូវដីល្បាប់ ប្រកបដោយជីជាតិចូលទៅក្នុងចំការរបស់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនសូវចំណាយប្រាក់ លើការទិញជីគីមីដាក់ដំណាំច្រើនទៀតទេ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍បន្តទៀតថា៖ «កម្រិតទឹកក្នុងទន្លេមេគង្គឡើងខ្ពស់ វាក៏អាចជួយបំផ្លាញស្មៅ និងដើមឈើតូចៗ ដែលគ្មានប្រយោជន៍ និងជួយបំផ្លាញជម្រកសត្វកណ្តុរផងដែរ»។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការកសាងទំនប់វារិអគ្គិសនីនៅខ្សែទឹកខាងលើ អាចមានជាប់ទាក់ទងទៅនឹងកម្រិតកម្ពស់ទឹកនៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ។ (អត្ថបទ និងរូបភាពដោយ Chhut Chheana USAID Wonders of the Mekong).	អ្នកស្រី យឹម ផល្លី អាយុ៥០ឆ្នាំ និងប្តីរបស់គាត់លោក បូ សាត អាយុ ៥៣ឆ្នាំ ជាកសិករ ប្រកបរបរធ្វើចម្ការ ស្ថិតនៅក្នុងឃុំភូមិធំ ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ ការងារធ្វើចម្ការ ជាមុខរបរចម្បងដើម្បីរកប្រាក់ចំណូលរបស់គ្រួសារអ្នកស្រី។ ជាទូទៅ ការងារក្នុងចម្ការដែលប្រើកម្លាំងខ្លាំង ដូចជា ការងារកាត់ស្មៅដោយប្រើម៉ាស៊ីន ការលើករងពូនគល់ដំណាំ ការបូមទឹកដាក់ចម្ការជាដើម គឺជាភារកិច្ចរបស់ប្តីអ្នកស្រីជាអ្នកធ្វើ។ ទោះយ៉ាងណា ការងាររបស់អ្នកស្រី នៅតែច្រើនជាងប្តីរបស់គាត់ដដែល ថ្វីត្បិតតែជាមិនមែនជាការងារធ្ងន់។
លោក ណយ ផាណា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាកាយសម្ព័ន្ធកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា ម្ចាស់ជ័យលាភីក្នុងការប្រកួតជើងឯកថ្នាក់ជាតិ និងពានរង្វាន់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ថោង ខុន ដែលធ្វើរួមគ្នាឆ្នាំនេះ នឹងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តជាទីគាប់ចិត្ត ដោយសហព័ន្ធបានបង្កើនស្ទើរទ្វេរដងបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ម្ចាស់ជ័យលាភីជើងឯកឆ្នាំនេះ ទទួលបាន៥០ម៉ឺនរៀល លេខពីរ៤០ម៉ឺនរៀល និងលេខបី៣០ម៉ឺនរៀល។ ខណៈឆ្នាំមុនជើងឯកបាន៣០ម៉ឺនរៀល លេខពីរ២៦ម៉ឺនរៀល និងលេខ៣បាន១៤ម៉ឺនរៀល។ ការកើនឡើងនេះដោយសារលោក ថោង ខុន ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាកាយសម្ព័ន្ធកម្ពុជាបានចំណាយថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនប្រមាណជាង១ម៉ឺនដុល្លារ បន្ថែមលើកញ្ចប់ថវិកា៩ពាន់ដុល្លាររបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជននិងកីឡា ដើម្បីចំណាយលើការរៀបចំពានរង្វាន់ទាំងពីរខាងលើ។ ការចំណាយនេះ មានការកើនឡើងបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន ដែលមានប្រមាណជាជិត២ម៉ឺនដុល្លារ។ «ទោះបីការប្រកួតលទ្ធផលចាញ់ឈ្នះជារឿងសំខាន់ តែប្រាក់រង្វាន់ ក៏ជាកត្តារួមចំណែកផងដែរ ដូច្នេះនៅឆ្នាំនេះយើងបានបង្កើនប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តស្ទើរទ្វេរដងដល់ម្ចាស់ជ័យលាភី។ ការបង្កើននេះ ដោយសារឯកឧត្តមបណ្ឌិត ថោង ខុន យល់ពីការកើនឡើងនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដែលធ្វើឲ្យការចំណាយរបស់យើងកាន់តែកើនឡើង។ កត្តានេះហើយទើបឯកឧត្តម បានផ្តល់គំនិតឲ្យរៀបចំពានរង្វាន់ទាំងពីរក្នុងពេលតែមួយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ណយ ផាណា។ មិនត្រឹមតែដើម្បីលើកទឹកចិត្តនិងផ្តល់ឱកាសឲ្យកីឡាករបានបញ្ចេញសមត្ថភាព តែការប្រកួតខាងលើជាយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីស្វែងរកកីឡាករមានទេពកោសល្យឲ្យហ្វឹកហាត់ក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ និងយុវជនថ្នាលសម្រាប់ត្រៀមការប្រកួតនានា ពិសេសកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ នៅកម្ពុជា។ បើតាមអគ្គលេខាធិការខាងលើ នៅឆ្នាំនេះ សហព័ន្ធនឹងសំឡឹងមើលកីឡាករមានទេពកោសល្យពីររូបបន្ថែម ដើម្បីស្នើសុំគោលការណ៍ពីក្រសួង ដាក់បញ្ចូលឲ្យប្រមូលផ្តុំជាមួយក្រុមយុវជនថ្នាល។ បន្ថែមលើនេះ សហព័ន្ធក៏នឹងជ្រើសបន្ថែម ដើម្បីធ្វើជាកីឡាករជម្រើសជាតិបម្រុងផងដែរ។ មុនការប្រកួតមកដល់ពីរថ្ងៃពោលគឺនៅថ្ងៃទី២៤ និង២៥ ខែវិច្ឆិកា សហព័ន្ធនេះ បានរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលអាជ្ញាកណ្តាល ចៅករ ដែលមានសិក្ខាកាមចំនួន៣០រូបចូលរួម។ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ រៀបចំឡើងដើម្បីបង្ហាត់បង្រៀនពីច្បាប់ និងបញ្ជាថ្មីក្នុងការដាក់ពិន្ទុរបស់សហព័ន្ធកីឡាកាយសម្ព័ន្ធអន្តរជាតិ ដែលកម្ពុជាទើបទទួលបាន។ បន្ថែមលើនេះ គឺដើម្បីពញ្ញាក់ស្មារតីរបស់អាជ្ញាកណ្តាល ចៅក្រម ឲ្យមានទំនួលខុសត្រូវក្នុងការដាក់ពិន្ទុ ដើម្បីផ្តល់ភាពយុត្តិធម៌ដល់កីឡាករ ដែលបានខិតខំប្រកួត។ លោក ណយ ផាណា បានព្រមានថា លោកនឹងបញ្ឈរជើងអាជ្ញាកណ្តាល ចៅក្រមឈប់ឲ្យដាក់ពិន្ទុនៅឆ្នាំបន្ទាប់ ប្រសិនបើរកឃើញថា អាជ្ញាកណ្តាល ឬចៅក្រមរូបនោះដាក់ពិន្ទុមិនត្រឹមត្រូវ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកជំរុញឲ្យអាជ្ញាកណ្តាល ចៅក្រមទាំងអស់ត្រូវដាក់ពិន្ទុ ដោយឈរលើគោលការណ៍ត្រឹមត្រូវ និងយុវត្តិធម៌។ ការប្រកួតជើងឯកថ្នាក់ជាតិ និងពានរង្វាន់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ថោង ខុន ឆ្នាំនេះ ប្រព្រឹត្តទៅចន្លោះពីថ្ងៃទី២៤-២៩ ខែវិច្ឆិកា នៅអគារដំបូលទូកក្នុងពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ឆ្នាំនេះមានកីឡាករកីឡាការិនី៧៤រូបចូលរួម ដោយពួកគេប្រកួតតំណាងក្រសួង-ខេត្តចំនួន៤រួមមានក្រសួងមហាផ្ទៃ តាកែវ ក្រចេះ និងកំពង់ឆ្នាំង។ ពួកគេទាំងនេះប្រកួតប្រជែងលើ១៣វិញ្ញាសា(អាអេរ៉ូប៊ិក៥)៕	សហព័ន្ធកីឡាកាយសម្ព័ន្ធកម្ពុជា បានបង្កើនប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តស្ទើរទ្វេរដង សម្រាប់ម្ចាស់ជ័យលាភីនាការប្រកួតជ្រើសរើសជើងឯកថ្នាក់ជាតិ និងពានរង្វាន់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ថោង ខុន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៨។ ក្រៅពីលើកទឹកចិត្តកីឡាករ ការបង្កើនប្រាក់រង្វាន់នេះ ក៏ដើម្បីជំរុញឲ្យការប្រកួតមានភាពតានតឹង និងស្វិតស្វាញផងដែរ។ សហព័ន្ធ នឹងជ្រើសរើសកីឡាករមានទេពកោសល្យពីររូបពីប្រកួតនេះ ដាក់ឲ្យហ្វឹកហាត់ក្នុងក្រុមយុវជនថ្នាលនៅឆ្នាំក្រោយ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ណយ ផាណា។
១. សាច់ក្រហម ការទទួលទានសាច់ក្រហមអាចបណ្ដាលឱ្យក្រពេញប្រូស្តាតកើនទំហំ ហើយនេះជាមូលហេតុដែលអ្នកមានបញ្ហារីកក្រពេញប្រូស្តាតគួរកាត់បន្ថយ ឬកម្រិតការទទួលទានសាច់ក្រហម។ ២. អាហារសម្បូរខ្លាញ់ឆ្អែត ខ្លាញ់ឆ្អែតជាប្រភេទខ្លាញ់ដែលមិនល្អសោះឡើយចំពោះសុខភាពរាងកាយ ព្រមទាំងក្រពេញប្រូស្តាត។ ដូច្នេះដើម្បីរក្សាសុខភាពក្រពេញប្រូស្តាត ចូរព្យាយាមទទួលទានអាហារសម្បូរខ្លាញ់សុខភាពល្អដូចជាត្រីសម្បូរខ្លាញ់ជំនួសភីហ្សា មាន់បំពង និងបឺហ្គឺដែលអាហារប្រភេទនេះមានផ្ទុកសម្បូរដោយខ្លាញ់ឆ្អែត។ ៣. ផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ ចំពោះអ្នកមានបញ្ហារីកក្រពេញប្រូស្តាតគួរកម្រិតការទទួលទានផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោទើបប្រសើរ។ ទោះបីផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោជាប្រភពដ៏ល្អនៃជាតិកាល់ស្យូម ប៉ុន្តែអ្នកក៏នៅតែអាចពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹងដោយរួមបញ្ចូលអាហារផ្សេងទៀតដែលមានផ្ទុកកាល់ស្យូមដូចជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិ គ្រាប់ពូជ សណ្ដែក និងត្រីសាលម៉ុន ឬត្រីសាលឌីនកំប៉ុងក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ៤. អាហារហឹរ នេះក៏ព្រោះតែអាហារហឹរអាចបង្កការរលាកដល់ផ្លោកនោម។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកកំពុងមានបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងការរីកនៃក្រពេញប្រូស្តាតចូរកម្រិត ឬប្រយ័ត្នក្នុងការទទួលទានអាហារហឹរ។ ចំពោះអាហារជូរ ឬមានផ្ទុកជាតិអាស៊ីតអាចបង្កបញ្ហាដល់ក្រពេញប្រូស្តាតបុរសដោយបណ្ដាលឱ្យនោមញឹក ឬពិបាកនោម។ ៥. គ្រឿងស្រវឹង និងកាហ្វេ ក៏មិនខុសពីអាហារហឹរនិងអាហារមានផ្ទុកជាតិអាស៊ីត គ្រឿងស្រវឹងអាចបង្កការរលាកដល់ក្រពេញប្រូស្តាត។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងក្នុងកម្រិតមធ្យមមិនលើសពី ២ កែវក្នុងមួយថ្ងៃ។ ចំពោះកាហ្វេក៏ដូចជាគ្នាដោយវាមានផ្ទុកជាតិកាហ្វេអ៊ីនដែលអាចបណ្ដាលឱ្យរោគសញ្ញាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	របបអាហារជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចំពោះសុខភាពរាងកាយទាំងមូល រួមទាំងក្រពេញប្រូស្តាត។ ថាតើនៅពេលមានបញ្ហារីកក្រពេញប្រូស្តាតអ្នកគួរចៀសវាងអាហារបែបណាខ្លះ? ថ្ងៃនេះយើងនឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអាហារទាំងនោះ ៖
ការមិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកគាំទ្រចូលទស្សនាក្នុងកីឡដ្ឋាន ធ្វើឡើងចាប់តាំងពីក្រុមក្នុងក្របខណ្ឌកំពូលអង់គ្លេសវិលត្រឡប់ចូលវិញក្នុងខែមិថុនាម្លេះ ក្រោយពីផ្អាកដោយសារជំងឺ COVID-19 កាលពីខែមិនាមក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កាលពីសប្តាហ៍មុននាការប្រកួតមិត្តភាពកំដៅសាច់ដុំមុនបើករដូវកាលថ្មីរវាង Chelsea និង Brighton & Hove Albion អ្នកគាំទ្រចំនួន ២៥០០ នាក់ចូលកីឡដ្ឋាន Amex ដើម្បីទស្សនាការប្រកួតបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសពីការសាកល្បងសម្រាប់ការវិលត្រឡប់របស់អ្នកគាំទ្រអំឡុងជំងឺរាតត្បាតសកល។ ដោយសារការសាកល្បងខាងលើនេះ ទើបក្លិបរហស្សនាមកាំភ្លើងធំមានបំណងចង់ឲ្យអ្នកគាំទ្រខ្លួនមួយចំនួនអាចចូលកីឡដ្ឋាននាការប្រកួតក្នុងរដូវកាលថ្មីនេះផងដែរ។ ក្លិប Arsenal សង្ឃឹមថានឹងអាចស្វាគមន៍អ្នកគាំទ្រជាថ្មីនៅកីឡដ្ឋាន Emirates ក្នុងជំនួបជាមួយ Sheffield United ក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា។ ក្លិបដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងក្រុងឡុងដ៏បន្ថែមថា៖« នៅពេលដែលអ្នកគាំទ្រត្រឡប់ទៅកីឡដ្ឋាន Emirates វិញ វិធានការក្នុងការការពារនឹងត្រូវបន្ថែមទ្វេដង។ ទាំងនេះជាវិធានការការពារពិសេសរបស់យើង ដើម្បីគិតគូរពីសុខភាព សុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខរបស់អ្នកចូលរួមគ្រប់គ្នា» ។ Arsenal ដែលជាម្ចាស់ពាន Community Shield ឆ្នាំ២០២០ ក្រោយយកឈ្នះ Liverpool ដោយប៉េណាល់ទី នឹងចាប់ផ្តើមការប្រកួតបើកឆាករដូវកាលថ្មី ២០២០-២១ ដោយត្រូវតទល់ជាមួយ Fulham នៅថ្ងៃទី ១២ ខែកញ្ញា ចុងសប្តាហ៍ក្រោយ៕	Arsenal គ្រោងអនុញ្ញាតឲ្យមានអ្នកគាំទ្រចូលទស្សនាផ្ទាល់នៅកីឡដ្ឋាន Emirates របស់ខ្លួននៅខែក្រោយនេះវិញ។ ក្លិបនៅ Premier League ប្រកាសដូច្នេះនៅថ្ងៃទី២ កញ្ញា ប៉ុន្តែនឹងអនុញ្ញាតឲ្យមានអ្នកគាំទ្រក្នុងចំនួនតិចតួចប៉ុណ្ណោះដើម្បីការពារ COVID-19 ។
អត្ថបទទាក់ទង Suzuki Cup៖ មហាធៀ លួងលោមនិងលើកទឹកចិត្តកីឡាករម៉ាឡេស៊ី ក្រោយចាញ់វៀតណាម វៀតណាមបានជិត៦០ម៉ឺនដុល្លារ ក្រោយឈ្នះជើងឯក AFF Suzuki Cup 2018 អតីតគ្រូ U-23 កូរ៉េខាងត្បូង លោក Park Hang-seo បាននាំក្រុមវៀតណាមទទួលជ័យជម្នះលើក្រុមម៉ាឡេស៊ីក្នុងការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រជើងទី២នៅកីឡាដ្ឋាន My Dinh ក្នុងលទ្ធផល ១-០ ដើម្បីគ្រងជើងឯកតំបន់អាស៊ាន AFF Cup ជាលើកទី២។ ទន្ទឹមនឹងនេះ នៅក្រោយមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីការប្រកួតចប់ពោលគឺនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែធ្នូ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោក មូន ចេអ៊ីន បានសម្តែងការអបអរសាទរទៅកាន់ក្រុមរហស្សនាមផ្កាយមាស ដោយសរសេរជាភាសាកូរ៉េ និងភាសាវៀតណាមនៅក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោក។ «ខ្ញុំសូមអបអរសាទរយ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះក្រុមជម្រើសជាតិវៀតណាមដែលដឹកនាំដោយលោក Park Hang-seo ក្នុងការឈ្នះពានរង្វាន់ AFF Suzuki Cup ឆ្នាំ ២០១៨។ ខណៈពេលឃើញទិដ្ឋភាពនៃអ្នកគាំទ្រវៀតណាមគ្រវីទង់ជាតិវៀតណាម រួមជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងនៅក្នុងជំនួបជើងទី២ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាប្រទេសទាំងពីរបានក្លាយជាមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធកាន់តែខ្លាំងឡើងតាមរយៈកីឡាបាល់ទាត់»។ លោកមូន ចេអ៊ីន ព្រមទាំងភរិយាធ្លាប់ធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីតាំងហ្វឹកហាត់របស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់វៀតណាម VFF កាលពីខែមីនាកន្លងទៅ ដើម្បីជួបលោក Park Hang-seo និងក្រុមកីឡាកររបស់វៀតណាមទៀតផង ដោយឡែក ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអាស៊ី AFC ក៏បានសរសេរលិខិតមួយផ្ញើទៅកាន់ VFF ដើម្បីជាការអបអរនឹងជ័យជម្នះរបស់វៀតណាមនៅឆ្នាំ២០១៨នេះដែរ។ ប្រធាន AFC លោក Shaikh Salman bin Ebrahim Al Khalifa «ខ្ញុំមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយសូមថ្លែងអំណរគុណដល់លោក និងសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់វៀតណាម (VFF) សូមជូនពរ និងអបអរចេញពីបេះដូង ចំពោះការឈ្នះពានរង្វាន់ AFF Suzuki Cup ឆ្នាំ ២០១៨ នៅឯកីឡាដ្ឋាន My Dinh កន្លងទៅនេះ»។ ប្រធាន AFC លោក Shaikh Salman bin Ebrahim Al Khalifa សរសេសំបុត្រទៅកាន់ ប្រធាន VFF លោក Le Khanh Hai ដូច្នេះ៕ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេ អ៊ីន និងភរិយា ទៅជួបគ្រូនិងក្រុមជម្រើសជាតិវៀតណាមនៅអាណូយកាលពីខែមីនា	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ព្រមទាំងប្រធាន AFC លោក Shaikh Salman bin Ebrahim Al Khalifa អបអរសាទរក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិវៀតណាមដែលបានឈ្នះពានរង្វាន់ AFF Suzuki Cup 2018 ដោយការផ្តួលម៉ាឡេស៊ីក្នុងលទ្ធផលទាំងពីជើង ៣-២។
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីឥទ្ធិពលវិជ្ជមាននៃការទទួលទានទឹកម្រះស្រស់ ៖ ១. កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក ម្រះមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម រួមទាំងសារធាតុ Triterpenoids សារធាតុ Polyphenols និងសារធាតុ Flavonoids ដែលជួយទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក។ បន្លែល្វីងនេះក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីន C ដែលមានប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់រាល់រ៉ាឌីកាល់សេរីដែលបង្កជំងឺមហារីក ព្រមទាំងកោសិកាមហារីកផងដែរ។ ២. បញ្ចុះកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ ទឹកម្រះមានផ្ទុកលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាកនិងជួយបញ្ចុះកម្រិតនៃកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អក្នុងរាងកាយ។ ដូច្នេះហើយការទទួលទានទឹកម្រះស្រស់ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលនិងគាំងបេះដូង។ វាក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិប៉ូតាស្យូមដែលមានប្រសិទ្ធភាពជួយរក្សាកម្រិតនៃសម្ពាធឈាមផងដែរ។ ៣. ទប់ស្កាត់ជំងឺទឹកនោមផ្អែម តើអ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬកំពុងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃជំងឺនេះមែនទេ? ប្រសិនបើអ្នកកំពុងប្រឈមមុខជាមួយហានិភ័យនៃបញ្ហាសុខភាពមួយនេះ ចូរព្យាយាមទទួលទានទឹកម្រះស្រស់ជាប្រចាំ។ នោះក៏ព្រោះតែម្រះមានប្រសិទ្ធភាពអាចជួយគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមមិនអោយឡើងខ្ពស់បានយ៉ាងប្រសើរ។ ៤. បន្សាបកម្ចាត់ជាតិពុលចេញពីរាងកាយ ទឹកបន្លែរសជាតិល្វីងនេះនៅពេលទទួលទានជាប្រចាំ គឺនឹងមានសមត្ថភាពអាចកម្ចាត់ជាតិពុលដែលប្រមូលផ្ដុំក្នុងរាងកាយបានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់។ លើសពីនេះទៅទៀត ទឹកម្រះស្រស់ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍កាន់តែពិសេសទៅទៀតសម្រាប់អ្នកដែលកំពុងព្យាយាមផ្ដាច់បារី ខណៈដែលវាអាចជួយសម្រួលដល់ការកម្ចាត់ជាតិពុលផ្សេងៗពីបារី។ ៥. បង្កើនការរំលាយអាហារ ទឹកម្រះស្រស់មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃ dietary ដែលសម្រួលដល់ដំណើរការនៃការរំលាយអាហារអោយកាន់តែមានលក្ខណៈប្រសើរឡើង និងទប់ស្កាត់បញ្ហាទល់លាមក។ ដូច្នេះចូរព្យាយាមទទួលទានទឹកម្រះស្រស់មួយកែវជាប្រចាំ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	រសជាតិនៃទឹកផ្លែម្រះស្រស់ប្រហែលជាល្វីង ប៉ុន្តែត្រឹមតែ ១ កែវនៃទឹកបន្លែនេះអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលច្រើនណាស់ចំពោះសុខភាព។ ហើយបើទោះជាភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែស្គាល់ផ្លែម្រះ ប៉ុន្តែប្រហែលមិនធ្លាប់ចាប់អារម្មណ៍ឡើយថាទឹកម្រះអាចផ្ដល់ផលល្អៗអ្វីខ្លះនៅពេលទទួលទានជាប្រចាំ!
ស្លឹកគ្រៃជាង២ហិកតា របស់លោក មុំ ឌឿន មានអាយុជាងមួយឆ្នាំហើយ ដោយសារតម្លៃធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំង លោកបានទុកចោល ដោយរំពឹងថា តម្លៃនឹងអាចឡើងវិញ។ លោកបញ្ជាក់ថា តម្លៃទីផ្សារបច្ចុប្បន្នរបស់ស្លឹកគ្រៃ គឺមួយផ្លូន(៤៤ស្លឹកគ្រៃ) ចាប់ពី២០០ ទៅ៣០០តែប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណា លោក ឌឿន បានចូលជាសមាជិកក្រុមផលិតប្រេងស្លឹកគ្រៃ ដែលផ្ដួចផ្តើមឡើងដោយអង្គការអាគ្រីស៊ុត ដែលលោកអាចកាត់ស្លឹកគ្រៃទាំងនេះលក់ទៅក្រុមបាន ក្នុងតម្លៃលើទីផ្សារបន្ដិច ដោយក្នុងមួយគីឡូក្រាមលោកលក់បានតម្លៃពី ៨០០ ទៅ១០០០រៀល។ លោករំពឹងថា ទីផ្សារប្រេងស្លឹកគ្រៃនឹងល្អទៅថ្ងៃមុខ ហើយគ្រោងនឹងពង្រីកការដាំស្លឹកគ្រៃនេះបន្ថែមទៀតដែរ៕	សៀមរាប៖ លោក មុំ ឌឿន ជាកសិកររស់នៅភូមិតាព្រហ្ម ឃុំឃុនរាម ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។ លោកមានដីប្រមាណ៤ហិកតា ដោយចែកជា២ផ្នែក។ មួយផ្នែកដែលមានផ្ទៃដីជាង២ហិកតា លោកបានដាំស្លឹកគ្រៃកាលពីជាងមួយឆ្នាំមុន តែរហូតមកដល់ពេលនេះ ស្លឹកគ្រៃទាំងនោះត្រូវបានទុកចោល ព្រោះថាទីផ្សារធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំង។
អ្នកស្រី មួយ ហៀង ដែលជាអ្នកលក់ផ្លែឈើចម្រុះ បានឲ្យប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដឹងថា ក្នុងពេលមួយព្រឹកនៅថ្ងៃសែនទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មីនេះ អ្នកស្រីលក់ផ្លែឈើចម្រុះបានប្រមាណ១០០គីឡូក្រាមទៅហើយ ពោលគឺដាច់ប្រហាក់ប្រហែលនឹងឆ្នាំមុនដែរ ខុសគ្នាតែតម្លៃប៉ុណ្ណោះ។ ផ្លែឈើឆ្នាំនេះ មានតម្លៃខ្ពស់ជាងបន្តិច។ នេះបើតាមអ្នកស្រី មួយ ហៀង។ ចំណែកលោក ប៊ូ រតនា អ្នកលក់ស្លាធម៌ និងចេកទុំវិញ ក៏បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការលក់ស្លាធម៌ គឺដាច់ដូចរាល់ឆ្នាំដែរ។ បើតាម លោក ប៊ូ រតនា ស្លាធម៌មួយគូ តម្លៃ១ម៉ឺន ៦ពាន់រៀល។ លោក រតនា ឈរពាក់មួកផ្កា កំពុងលក់ស្លាធម៌ ជាមួយបងប្រុស អ្នកស្រី ផល លី ដែលកំពុងដើរទិញផ្លែឈើ បានរៀបរាប់ថា អ្នកស្រី រៀបចំសែននៅសម្រាប់ដាក់សែនទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មីដូចសព្វដង ប៉ុន្តែជាការរៀបចំតូចតាចជាងឆ្នាំមុន។ អ្នកស្រី ផល លី លើកឡើងថា៖ «នៅតែសែនដូចរាល់ឆ្នាំ ធម្មតា តែតិចជាងឆ្នាំមុន មិនសូវមានលុយ ហើយចង្ហាន់យកទៅវត្ដធម្មតាដែរ ធ្វើបាយម្ហូបតិចតួច»៕ លោក ស្រីហៀង និងប្ដី កំពុងលក់ផ្លែឈើ អ្នកស្រី ហៀង កំពុងលក់ផ្លែឈើ	ភ្នំពេញ៖ ទោះពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរត្រូវផ្អាក ក៏ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋនៅតែអាចរៀបចំសែនព្រេនទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មីបាន។ ផ្លែឈើ ចេកទុំ ស្លាធម៌ ផ្កាភ្ញី និងគ្រឿងសំណែនផ្សេងៗ នៅតែត្រូវប៉ាន់នាឱកាសនេះ។ អាជីវករលក់ផ្កាភ្ញី និងផ្លែឈើនៅផ្សារបឹងត្របែក អះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូចៗគ្នាថា ការលក់ដូររបស់ពួកគាត់ ដាច់ដូចឆ្នាំមុនៗដែរ។
មហារីកជាភាពមិនប្រក្រតីមួយដែលកើតចេញពីខ្លួនរបស់មនុស្សផ្ទាល់។ គេហទំព័រសុខភាព cancer.gov ក្រោមចំណងជើងថា «What is Cancer?» បានពន្យល់ថា នៅក្នុងករណីធម្មតា សរីរាង្គរបស់មនុស្សផលិតកោសិកាទៅតាមលក្ខខណ្ខសមស្របនៃតម្រូវការ ដើម្បីជំនួសកោសិកាដែលបានងាប់ ឬខូចខាតទៅវិញ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលមហារីកចាប់ផ្តើម ការលូតលាស់ទៅតាមលក្ខខណ្ខខាងលើនេះប្រព្រឹត្តទៅមិនត្រឹមត្រូវតាមលំនាំនោះឡើយ។ លក្ខណៈនៃកោសិកា បង្ហាញពីភាពមិនសមស្រប។ កោសិកាដែលមិនត្រូវការបែរជាត្រូវបានផលិត ចំណែកឯកោសិកាដែលត្រូវងាប់បែរជានៅបន្តរស់។ កោសិកាដែលនៅបន្តរស់មានចំនួនកាន់តែច្រើនទៅៗ ផ្តុំគ្នាទៅជាកូនដុំសាច់ ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា «Tumor» ។ ភាពខុសគ្នាគឺនៅត្រង់ថា កោសិកាមហារីក រីកលូតលាស់ដោយមិនមានមុខងារច្បាស់លាស់នោះទេ។ ដោយឡែក កោសិកាដែលប្រក្រតីលូតលាស់ជាមួយនឹងមុខងារច្បាស់លាស់ក្នុងការបំពេញតួរនាទីក្នុងរាង្គកាយ។ កោសិកាមហារីកមានលក្ខណៈពិសេសមួយទៀតគឺជាអាចលាក់អត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួនពីកោសិកាការពាររាងកាយ។ ដូចច្នេះ កោសិកាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺមិនងាយអាចកំចាត់វាបានដោយស្រួលប៉ុន្មាននោះទេ។ សំណួរសួរថា ហេតុអ្វីបានជាវាកើតឡើង? ធាតុបង្ករបស់វាគឺ សែនដែលនៅក្នុងខ្លួនរបស់មនុស្សផ្ទាល់។ សែនគឺជាអង្កត់ទិន្នន័យជីវសាស្ត្រម្យ៉ាងដែលមានវត្តមានក្នុងស្នូលកោសិកា។ ទិន្នន័យនោះត្រូវបានគេហៅថា DNA ។ នៅពេលដែល DNA ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយប្រការណាមួយ នោះការរីកលូតលាស់នៃកោសិកាក៏ប្រែប្រួលទៅតាមនោះដែរ។ ករណីដំបូងនោះគឺ ការទទួលបានសែនពីសំណាក់អ្នកជំនាន់មុន តាមការបន្តពូជ។ ពេលខ្លះទៀត វាកើតមកពីការរស់នៅរបស់មនុស្សជាមួយនឹងបរិស្ថានរបស់គាត់ ដូចជាបរិស្ថានដែលសម្បូរទៅដោយផ្សែងបារី វិទ្យុសកម្ម ឬ កាំរស្មីស្វាយអ៊ុលត្រា UV ពីព្រះអាទិត្យជាដើម។ ធាតុបង្កទាំងឡាយនេះអាចមានឥទ្ធិពលជាមួយនឹងអង្កត់សែននៃកោសិការបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញមហារីកជាង១០០ប្រភេទ ហើយគេតែងតែឲ្យឈ្មោះវាទៅតាមសរីរាង្គ ឬជាលិកាដែលវារីកលូតលាស់ចេញមក៕	មហារីក ជាជំងឺមួយប្រភេទដែលបានសម្លាប់មនុស្សជាច្រើនលាននាក់នៅក្នុងពិភពលោក។ វាជាជំងឺមួយប្រភេទដែលពិបាកនឹងតាមដាន ហើយវាក៏ជាជំងឺមួយប្រភេទដែលពិបាកក្នុងការព្យបាលឲ្យជាសះស្បើយទាំងស្រុងនោះដែរ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ុ សត្ថា ឯកទេសជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងក្រពេញអ័រម៉ូន ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ុំ សត្ថា បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «កាលណាគាត់[អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម] អត់ប្រើអាំងស៊ុយលីនតែពីរបីថ្ងៃឈាមអ្នកជំងឺនឹងឡើងខ្ពស់ ឈាមរបស់គាត់ទៅជាជូរ(Acidosis) គាត់អាចសន្លប់ហើយបាត់បង់អាយុជីវិត»។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត បានណែនាំដល់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងសាធារណជន កុំឆាប់ជឿលើការឃោសនាដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់។ សាធារណជន គួរជឿទុកចិត្ត និងទទួលព័ត៌មានពិតពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ក្រសួងសុខាភិបាល សមាគមវិជ្ជាជីវៈត្រឹមត្រូវ និងគ្រូពេទ្យឯកទេស៕	ភ្នំពេញ៖ ការឃោសនាអំពីផលិតផលអាហារបំប៉នព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែម បានរីកសុសសាយលើបណ្ដាញសង្គម ដែលនាំឱ្យសាធារណជនមានការភាន់ច្រឡំ។ ជុំវិញការផ្សព្វផ្សាយនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ុំ សត្ថា ឯកទេសជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងក្រពេញអ័រម៉ូន បានអះអាងថា អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម មិនត្រូវចោលថ្នាំពេទ្យ និងអាំងស៊ុយលីននោះទេ។ ការប្រើប្រាស់ប្រភេទអាហារបំប៉ន ថ្នាំទឹកពុះ ឬឱសថបុរាណ ជំនួសឱសថពេទ្យ និងអាំងស៊ុយលីន ជាពិសេសអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ នឹងគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។
Chihok is an active student at Aii Language Center and has recently completed Grade 10 at American Intercon School. After completing the English Proficiency Test for International Students (ELTiS), a general knowledge test and an interview, Chihok Gauy was selected to represent Cambodia for the first time in 29 years of ICES history. High School Cultural Exchange is a unique program in which students ages 15-18 get to live and study in a foreign country. During this one-year program, students live with a host family and attend a local high school. Host families are carefully screened and interviewed to ensure safety. They participate with the desire to share their homes and lifestyles, broaden their knowledge of other cultures and encourage better world relations. Students in the high school cultural exchange get to master their language skills, learn to become more independent, experience different cultures and education systems, and build friendships that will last a lifetime. Chihok will be living with a host family and fellow exchange student from Spain in Edmond, Oklahoma and attending Deer Creek High School with his host siblings. On Monday, September 28, 2020, Chihok embarked on his first solo trip to the U.S. and he is excited to share the Cambodian culture with his host family and new friends and immerse in a completely new environment. Since January, ICES Cambodia has been assisting Chihok to complete all necessary documents for the placement, U.S. visa application and interview and providing training and pre-departure orientation. ICES Cambodia will continue to supervise Chihok's progress in the U.S. until the day he returns home in June 2021. We look forward to watching his growth over the next year. For updates on Chihok and the program, please visit ICES Cambodias Facebook Page. ______________________________________________________________________________ ICES (International Cultural Exchange Services) Cambodia works with partners around the world to equip students to make informed decisions on choosing the best destination and educational providers. We provide quality service and ongoing support from beginning to end so students can achieve more than they ever thought possible. For more information on the high school exchange program, scholarship, and general information on studying abroad, please visit our Facebook Page or contact +855 77 777 244 (Khmer) / +855 77 811 777 (English).	ICES (international Cultural Exchange Services) Cambodia is proud to announce Chihok Gauy as the first scholarship student to partake in the High School Exchange Program to study in the U.S. (Academic Year 2020-2021).
លោក សាប៊ូន វិនតា បានប្រាប់ពីចំណុចខ្វះខាត និងការលំបាកមួយចំនួន សម្រាប់ការប្រកួតវគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រនេះ។ ក្ដីបារម្មណ៍ និងចំណុចខ្វះខាតទាំងនោះ មានការអវត្តមានកីឡារសំខាន់ៗ និងចំណុចខ្សោយនៅតំបន់ការពារ។ គ្រូបង្វឹករបស់ក្លិបគិរីវង់សុខសែនជ័យរូបនេះ បញ្ជាក់ថាកីឡករ ដើរតួនាទីសំខាន់ៗ នៅក្នុងក្រុមមួយចំនួន មានរបួស និងជាប់ពិន័យ ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យក្រុមបរាជ័យ។ កីឡាករ ជាប់ពិន័យចំនួន៣រូប ក៏នឹងមិនមានវត្តមានក្នុងជំនួបជើងទី២ ដែលនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ កីឡាករសំខាន់៣រូបនោះ មាន៖ សំ តារា, ឆឹង សុខផាន្នី និង Elsayad Mahmoud។ គ្រូបង្វឹកនេះ ក៏បានប្រាប់នៅចំណុចខ្វះខាត ដែលត្រូវបំពេញបន្ថែមនៅតំបន់ការពាររបស់ក្រុម ផងដែរ។ ខ្សែការពារ និងអ្នកចាំទី មិនទាន់យល់ចិត្តគ្នា និងការលេងពីតំបន់ខាងក្រោមមិនទាន់បានល្អ។ ក៏ប៉ុន្ដែ លោក សាប៊ូន វិនតា ក៏ឃើញនូវភាពវិជ្ជមានរបស់កូនក្រុមខ្លួន ដោយសារ ពួកគេភាគច្រើនជាយុវជន ហើយមិនសូវមានបទពិសោធន៍ ដូច្នេះ នេះ គឺជាឱកាសសម្រាប់អ្នកទាំងនោះ បានបញ្ចេញសមត្ថភាព និងរៀនយកអ្វីដែលថ្មី។ «ភ្នំពេញក្រោនជាក្រុមខ្លាំង ទម្រង់លេងគេ ល្អយូហើយ។ សម្រាប់ក្រុមយើង យើងទើបចាប់ផ្ដើម កំណែទម្រង់ជាថ្មី និងការលេងជាក្រុម ដែលមានការយល់ចិត្តគ្នា ទើបតែបាន៤ខែ។ ពួកគាត់ភាគច្រើនជាយុវជន។ អ្នកចាំទី និងខ្សែការពារ អត់ទាន់ហ៊ានលេងបាល់ពីក្រោមទៅ ហើយភ្នំពេញក្រោន ដាក់សម្ពាធខ្លាំងនៅតំបន់ប្រយុទ្ធរបស់ពួកគេទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កីឡាករយើងធ្វើបានល្អច្រើនហើយ ម្យ៉ាងវិញទៀត នេះ គឺជាឱកាសសម្រាប់ពួកគេដកស្រង់បទពិសោធន៍។ យើង តែងប្រឹងដើម្បីជ័យជម្នះ។ នោះ មិនមែនមានន័យថា យើងប្រកួតដើម្បីចាញ់ទេ ប៉ុន្ដែយើងអភិវឌ្ឍជាបន្ដបន្ទាប់។»។ លោក សាប៊ូន វិនតា បាននិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទ ដូច្នេះ។ ក្នុងវគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រជើងទី១នេះ ណាហ្គាវើលដ៍ បានឈ្នះ វិសាខា ក្នុងលទ្ធផល ១-០ នៅក្នុងកីឡដ្ឋានខេត្តកំពង់ស្ពឺ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ហើយ ភ្នំពេញក្រោន យកឈ្នះ គិរីវង់សុខសែនជ័យ លើលទ្ធផល ៣-០ នៅកីឡដ្ឋានគិរីវង់។ រីឯការប្រកួតជើងទី ២ វិសាខា ត្រូវទទួល ណាហ្គាវើលដ៍ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា នៅកីឡដ្ឋានព្រីនស៍ ចំណែក ភ្នំពេញក្រោន ត្រូវស្វាគមន៍ គិរីវង់សុខសែនជ័យ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ នៅកីឡដ្ឋាន Smart RSN៕	លោក សាប៊ូន វិនតា គ្រូបង្វឹកគិរីវង់សុខសែនជ័យ ទទួលស្គាល់ថាម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកភ្នំពេញក្រោន ខ្លាំងទាំងយុទ្ធសាស្ដ្រ និងកម្រិតកីឡាករ។ បើទោះជាចាញ់ភ្នំពេញក្រោន ក្នុងលទ្ធផល ៣-០ ក្នុងការប្រកួតជើងទី១ វគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រ នៃពានរង្វាន់ខេមប៊ូឌាលីគខាប់ ឆ្នាំ២០២៣ កាលពីថ្ងៃ២៣ ខែមេសា នៅទីលានបាល់ទាត់គិរីវង់សុខសែនជ័យ លោកគ្រូបង្វឹកវិនតា យល់ថា កូនក្រុមខ្លួន ធ្វើបានល្អ និងប្រកដោយសមត្ថភាព។ យ៉ាងណា លោក វិនតា ក៏បានប្រាប់ពីចំណុចខ្វះខាត ដែលក្រុមត្រូវបំពេញបន្ថែមផងដែរ។
ភ្លៀងធា្លក់ខ្លាំងបែបនេះ ដោយសារ កម្ពុជាទទួលរងកូនព្យុះទី២៧ ឈ្មោះ តូរ៉ាហ្គី (Toragi) ដែលនឹងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់លើភាគខាងត្បូងប្រទេសកម្ពុជា មុននឹងថយឥទ្ធិពលជាវិសម្ពាធវិញ នៅថ្ងៃទី១៩វិច្ឆិកា។ ព្យុះនេះ បានវិវត្តន៍ខ្លួនពីវិសម្ពាធទាប នៅលើសមុទ្រភាគខាងត្បូង និងកំពុងស្ថិតនៅក្បែរឆ្នេរភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេសវៀតណាម។ ស្ថានភាពបែបនេះ ក្រៅពីតំបន់មាត់សមុទ្រ ជាពិសេសខេត្តកំពត រួមទាំងខេត្តតាកែវ និងកំពង់ស្ពឺ រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ កំពង់ចាម ព្រៃវែង, ស្វាយរៀង កណ្តាល កំពង់ឆ្នាំង នឹងមានភ្លៀងធា្លក់ពីមធ្យមទៅច្រើន និងបណ្តាខេត្តមួយចំនួនទៀត មានភ្លៀងធា្លក់ពីតិច ទៅមធ្យម ។ ក្រសួងធនធានទឹក បានផ្តាំដល់ប្រជានេសាទ និងអ្នកធ្វើដំណើរតាមមាត់សមុទ្រទាំងអស់ បង្កើនការប្រុងបប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដើម្បីជៀសវាងពីគ្រោះថា្នក់ផ្សេងៗ ដែលអាចបង្កឡើងជាយថាហេតុ៕	ខេត្តកំពត តាកែវ និងកំពង់ស្ពឺ នឹងមានភ្លៀងធា្លក់ខ្លាំង ដែលអាចបង្កជាជំនន់ទឹកភ្លៀង ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨-២០វិច្ឆិកា។ ក្នុងរយៈដូចគ្នានេះ ក្រៅពីកំពត តំបន់ជាប់សមុទ្រផ្សេងទៀត ក៏មានភ្លៀង និងខ្យល់បក់បោកខ្លាំង ជាមួយរលកសមុទ្រកម្ពស់ខ្ពស់ៗ ផងដែរ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នាថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។
អ្នកស្រី ស្រីអូន គ្រងក្នុងឈុតពណ៌បៃតង បែបប្រពៃណីខ្មែរ ដែលជាការច្នៃម៉ូតប្រឡាយកាត់នឹងកន្ទុយនាគ ធ្វើឲ្យមានភាពស្រស់ស្អាតខ្លាំងមែនទែន។ អ្នកស្រី ត្រូវបានគេស្គាល់ជាម្ចាស់ផលិតកម្មរាម ដែលតែងតែលើកស្ទួយ និងផ្ដល់ក្ដីស្រឡាញ់ ទៅកាន់ប្រពៃណីខ្មែររបស់យើង ហើយកាលពីរាត្រីកម្មវិធី PMA 2022 អ្នកស្រី ក៏នៅតែបង្ហាញអ្វីអ្នកស្រីស្រឡាញ់ទៅកាន់មហាជន។ អ្នកស្រី ស្រីអូន ក៏បានបង្ហោះនូវរូបភាពនៃការចូលរួម លើហ្វេកប៊ុកផ្លូវការរបស់អ្នកស្រីផងដែរ ដោយភ្ជាប់ជាមួយ ការអរគុណដល់ Smart ដែលបានបង្កើតកម្មវិធីនេះឡើង ជាការលើកទឹកចិត្តដល់សិល្បករ សិល្បការិនីខ្មែរយើងគ្រប់រូប។ ចំណែកឯតារាចម្រៀងជើងចាស់ ដែលនៅតែល្បី និងទទួលបានក្ដីស្រឡាញ់ច្រើនៗ ពីមហាជន មាស សុខសោភា បានបង្ហាញខ្លួនក្នុងឈុតរ៉ូបពណ៌ខ្មៅ ដែលមិនឆើតឆាយ តែស្រស់ស្អាតលេចធ្លោនៅលើកម្រាលព្រំក្រហមតែម្ដង។ មួយឈុតនេះ ធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្រហូរកញ្ជ្រៀវ និងត្រេកអរដែលបានឃើញនិមិត្តរូប(idol)របស់យើងផ្ទាល់ ក្នុងឈុតដ៏សមសួននេះ។ ដូចគ្នាជាមួយអ្នកស្រី ស្រីអូនដែរ មាស សុខសោភា ក៏បានបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គមផ្លូវការរបស់ខ្លួន ជាមួយពាក្យពេចន៍ដ៏មានអត្ថន័យដល់អ្នកសិល្បៈគ្រប់រូប គឺ ពួកយើងគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែជាអ្នកឈ្នះ កាលពីយប់PMA 2022។ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់អ្នកទាំង ២ ធ្វើឲ្យ កម្មវិធី Pleng Music Awards កាន់តែអស្ចារ្យ និងកក្រើកជាងមុន ព្រោះសុទ្ធតែជាសិល្បការិនី និងផលិតករឆ្នើមនៅកម្ពុជារបស់យើង។	ប្រាកដណាស់ ទស្សនិកជនប្រាកដជាស្គាល់លោកជំទាវ នួន ស៊ុន្នរី (ហៅ ស្រីអូន) និង មាស សុខសោភាហើយ វត្តមានរបស់អ្នកទាំង២ រួមទាំងឈុតដ៏ស្រស់ស្អាត ធ្វើឱ្យកម្មវិធីកាន់តែអស្ចារ្យ។
ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF កម្ពុជា លោក កែវ រ៉េមី បានអះអាងថា កម្ពុជានឹងស្នើសុំសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF អន្តរជាតិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតជើងឯកអាស៊ីនាឆ្នាំ២០២២ បន្ទាប់ពីប្រទេសចិន ដែលនឹងត្រូវរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះនៅឆ្នាំ២០២០។ លោកបន្ថែមថា បើមិនរួសរាន់ស្នើសុំនោះទេ នឹងមានប្រទេសដទៃស្នើសុំមុនកម្ពុជាជាក់ជាមិនខាន។ ក្នុងថ្ងៃជូនដំណើរកីឡាករទៅប្រកួតជើងឯកអាស៊ីនៅប្រទេសម៉ុងហ្គោលី នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៧ ឧសភា លោក កែវ រ៉េមី បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ដោយបានការគាំទ្រពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា យើងបានឯកភាពគ្នាថា នៅឆ្នាំ២០២២ បន្ទាប់ពីចិន កម្ពុជានឹងស្នើសុំសហព័ន្ធអន្តរជាតិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតជើងឯកអាស៊ី។ យើងនឹងលើកសំណើរនេះក្នុងកិច្ចប្រជុំអំឡុងពេលយើងចូលរួមប្រកួតជើងឯកអាស៊ីនៅម៉ុងហ្គោលីឆ្នាំនេះ»។ លោកបានបន្ថែមថា ការស្នើសុំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះជើងឯកអាស៊ីនេះ គឺដើម្បីធ្វើជាបទពិសោធ ក៏ដូចពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីបច្ចេកទេស អាជ្ញាកណ្តាលចៅក្រមនិងវាស់ស្ទង់គុណផលរបស់កីឡាករកីឡាការិនីក្នុងការត្រៀមលក្ខណៈធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ នាឆ្នាំ២០២៣។ លោករំពឹងថា នៅឆ្នាំ២០២៣ តេក្វាន់ដូ ITF នឹងអាចនាំជ័យជម្នះជូនជាតិមាតុភូមិ។ សម្រាប់ការប្រកួតជើងឯកអាស៊ីនៅម៉ុងហ្គោលីឆ្នាំនេះលោក កែវ រ៉េមី រំពឹងថា អត្តពលិកកម្ពុជាអាចសាងភាពល្បីល្បាញនៅលើឆាកអន្តរជាតិតាមរយៈការនាំយកមេដាយមាសពីព្រឹត្តិការណ៍នេះមកកាន់មាតុភូមិ។ កត្តាដែលនាំលោករំពឹងបែបនេះ ដោយសារការខិតខំប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់កីឡាករ និងតាមរយៈជ័យជម្នះនាពេលកន្លងមក។ ក្នុងនាមកម្ពុជាជាប្រធានសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF អាស៊ាន ក្រៅពីជំរុញឲ្យកីឡាករខិតខំប្រឹងប្រែងប្រកួតឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពក្នុងការស្វែងរកមេដាយ លោក កែវ រ៉េមី ស្នើឲ្យកីឡាករត្រូវរក្សាភាពថ្លៃថ្នូរតាមរយៈការគោរពវិន័យ គោរពគ្រូ និងថ្នាក់ដឹកនាំ។ ពិសេសជៀសវាងការប្រព្រឹត្តអំពើដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសប្រទេសជាតិ។ សម្រាប់ការប្រកួតនេះកម្ពុជាបានបញ្ជូនកីឡាករកីឡាការិនីចំនួន២២រូបចូលរួម។ ការប្រកួតនឹងប្រព្រឹត្តទៅចន្លោះពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៨ ដោយមានប្រទេសចូលរួមប្រមាណជាជាង៣០ប្រទេស៕	សហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF កម្ពុជា គ្រោងស្នើសុំសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF អន្តរជាតិ ដើម្បីរៀបចំការប្រកួតជើងឯកអាស៊ីនាឆ្នាំ២០២២។ សំណើរនេះ នឹងត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលកម្ពុជាចូលរួមប្រកួតកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF ជ្រើសរើសជើងអាស៊ីនៅប្រទេសម៉ុងហ្គោលី ចន្លោះពីថ្ងៃទី៨-១៣ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៨។ សម្រាប់ការប្រកួតជើងឯកអាស៊ីឆ្នាំនេះ កម្ពុជាបានបញ្ជូនកីឡាករកីឡាការិនីចំនួន២២រូបឲ្យចូលរួម។ ថ្នាក់ដឹកនាំសង្ឃឹមថា កម្ពុជានឹងដណ្តើមបានមេដាយមាសពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ។
Shakhtar Donetsk ក្រុមម្ចាស់ជើងឯកលីគកំពូលអ៊ុយក្រែនបានធ្វើដំណើរទៅជួបក្រុមយក្សអេស្ប៉ាញដោយគ្មានកីឡាករជម្រើសដំបូងដល់ទៅ១៣នាក់ បន្ទាប់ពីពួកគេឆ្លង COVID-19 និងរបួស។ ក្រុមដែលមានលោក Luis Castro ជាអ្នកចាត់ការបានសម្រេចកោះហៅកីឡាករយុវជនសម្រាប់ជំនួបបើកឆាកនេះ។ បើទោះជាអវត្តមានកីឡាករសំខាន់ៗជាច្រើនរូបក្តី ប៉ុន្តែនាការប្រកួតក្នុងទីលានហ្វឹកហាត់ Alfredo Di Stefano កីឡាករក្មេងៗរបស់លោក Castro បានធ្វើឲ្យក្រុមលោក Zidane ភ្ញាក់ផ្អើលមិនតិចទេ តាមរយៈទម្រង់លេងវាយសម្រុកដ៏អស្ចារ្យរហូតរកគ្រាប់បាល់នាំមុខមុនដល់ទៅ ៣-០ នៅវគ្គទី១។ ទាំង៣គ្រាប់ធ្វើបានដោយ Tete នៅនាទី២៩ មុន Raphael Varane ធ្វើឲ្យចូលទីខ្លួនឯងនៅ៤នាទីបន្ទាប់ ហើយ Manor Solomon បន្ថែមគ្រាប់ទី៣ នៅនាទី៤២។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅវគ្គទី២ Real Madrid អាចតាមបានពីរគ្រាប់វិញដោយកីឡាករ Luka Modric នៅនាទី៥៤ និង Vinicius Junior នៅនាទី៥៩។ ចប់ការប្រកួត Shakhtar ឈ្នះ Real ៣-២។ អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមរហស្សនាមស្តេចសលោក Zidane ចេញមុខទទួលខុសត្រូវគ្រាប់យ៉ាងចំពោះបរាជ័យដ៏អាក្រក់នេះ។ គ្រូសញ្ជាតិបារាំងបានប្រាប់អ្នកកាសែតក្រោយចប់ការប្រកួតថា នៅពេលក្រុមលេងមិនដូចអ្វីដែលយើងចង់បាន នោះជាកំហុសរបស់យើង។ «នេះជាការប្រកួតដ៏អាក្រក់មួយនៅរាត្រីនេះ។ ខ្ញុំជាគ្រូបង្វឹក ខ្ញុំជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ហើយគ្រប់យ៉ាងអាស្រ័យលើខ្ញុំដើម្បីរកដំណោះស្រាយ។ យើងសមនឹងទទួលការរិះគន់ ជាពិសេសខ្ញុំ។ សំណាងហើយដែលនៅតង់ទី២ អាចរកបាន២គ្រាប់វិញ មិនដូច្នោះទេនឹងពិបាកជាងនេះទៅទៀត»។ Zidane អះអាងដូច្នេះ និងថែមទាំងសរសើរក្រុមក្មេងៗរបស់ Shakhtar ថាលេងបានល្អលើការវាយបក និងរំខានដៃគូ។ Zidane ដឹកនាំ Real បរាជ័យក្នុងផ្ទះ ១-០ ក្រោមថ្វីជើង Cadiz ក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga កាលពីសប្តាហ៍មុន នឹងត្រូវប៉ះ Barcelona ក្នុងជំនួប El Clasico នៅយប់ថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា។ សម្រាប់លទ្ធផលការប្រកួតវគ្គសន្សំពិន្ទុតាមពូលដទៃមានដូចខាងក្រោម៖	ក្រុម Shakhtar Donetsk បានយកឈ្នះម្ចាស់ជើងឯក១៣សម័យ Real Madrid ដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលក្នុងលទ្ធផល ៣-២ នាការប្រកួតបើកឆាកពូល B ពានរង្វាន់ Champions League បើទោះក្រុមអ៊ុយក្រែនប្រើកីឡាករជម្រើសទី២ក៏ដោយ។ លោក Zinedine Zidane ទទួលខុសត្រូវគ្រប់យ៉ាងចំពោះបរាជ័យដ៏អាម៉ាស់នេះ។
ទឹកជំនន់នៅតាមដងស្ទឹងព្រែកត្នោត ចាប់ពីវត្តសាក់សំពៅ ទៅដល់ស្ពានព្រែកជ្រៃ មានការស្រកចុះប្រមាណ ០,៧ម៉ែត្រ។ ចំណែកឯ ទឹកជំនន់នៅទំនប់៧មករា ទៅដល់ស្ពានសាក់សំពៅ មានការស្រកទឹកយឺតប្រមាណ ០,០៤ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ព្រោះការសាងសងស្ពានកាត់ស្ទឹង។ នេះបើតាមការជូនដំណឹងពីក្រសួងធនធានទឹក ដដែល។ ក្នុងនោះដែរ នៅតាមដងស្ទឹងព្រែកត្នោតក៏មានក្រុមការងារចុះតាមដាន ហើយភ្លឺទំនប់ខាងលើវត្តសាក់សំពៅប្រវែង៥០០ម៉ែត្រ ក៏បានចាក់ដីបន្ថែម និងផ្នែកខាងលើនៃទំនប់៧មករា ក៏បានតម្លើងកម្ពស់បន្ថែមផងដែរ។ ក្រុមការងារក៏បាន រៀបបាវខ្សាច់នៅមុខរោងចក្រ បិទរូងនាគនៅតាមតួទំនប់ និងបានបិទបំពង់ស្ថាននីយបូមទឹកចូលសង្កាត់ក្រាំពង្រផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ទឹកជំនន់តាមដងស្ទឹងព្រែកត្នោតមានការស្រកចុះប្រមាណ០.០៧ម៉ែត្រ ដែលកម្ពស់ទឹកនៅលើសំណង់បង្ហៀរនៅត្រឹម៦,៦០លើបង្ហៀរ។ នេះតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងពីក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម។
សុភាពរាបសារ ពាក់អាវខ្ចប់ដៃ តឺនុយស្អាត សក់សិតយ៉ាងមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ហើយជាពិសេសមានពាក់វែនតាតែម្តង ... នេះជារូបថតតំណាងសិស្សពូកែជាប់ចំណាត់លេខមួយក្នុងថ្នាក់ ដែលគេតែងតែមានទម្លាប់បង្ហាញ។ នៅពេលចង់អួតអំពីភាពឆ្លាត របស់សត្វសំណព្វចិត្ត គេក៏ច្រើនតែបំពាក់វែនតាឱ្យសត្វនោះដែរ។ ពាក់វែនតាជាសញ្ញានៃភាពឆ្លាតវៀងវៃមែនឬ? ដោយសារតែជំនឿនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានសាកល្បងស្រាវជ្រាវស្វែងរកការពិត។ មានភ្នែកមីញ៉ូប ពាក់វែនតាមានអ្វីមិនល្អ ! អាចជួយឱ្យបានមើលឃើញច្បាស់ហើយ ឡូយទៀត។ នៅប្រទេសខ្លះគេមានជំនឿថា អ្នកពាក់វែនតា សុទ្ធតែជាអ្នកចេះដឹង រៀនសូត្របានជ្រៅជ្រះ ជាបញ្ញាជន និយាយរួមគឺជាមនុស្សឆ្លាតវៃតែម្តង ! ជំនឿ និងគំនិតបែបនេះ បានហូរហៀដល់ត្រចៀកអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលចាប់អារម្មណ៍នាំគ្នាសិក្សាថា តើ អ្នកមីញ៉ូប ពិតជាឆ្លាតជាងអ្នកមិនមីញ៉ូប មែនឬយ៉ាងណា ? តើមីញ៉ូបជាអ្វី ? មុននឹងបកស្រាយអំពីលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ សូមលោកអ្នកជ្រាបថាមីញ៉ូម មិនមែនជាជំងឺទេ តែជាអាការៈសម្គាល់សមត្ថភាពមើលនិងគំឃើញរបស់ភ្នែក ដែលមើលឆ្ងាយមិនច្បាស់ ច្បាស់តែពេលមើលជិតៗ។ មីញ៉ូប អាចលេចឡើងតាំងពីកុមារ តាំងពីវ័យចូលសាលាដំបូង ក្នុងវ័យជំទង់ ឬនៅពេលវ័យដំបូង។ ពេលពេញវ័យមែនទែន ចាប់ពីម្តុំអាយុ២៥ឆ្នាំទៅ អាការៈមីញ៉ូបចាប់ផ្តើម នឹង លែងសូវឡើងដឺក្រេទៀតហើយ។ ប៉ុន្តែមានមីញ៉ូបខ្លះ ដឺក្រេខ្ពស់ ហើយបន្តវិវឌ្ឍជានិច្ច រហូតអស់មួយជីវិត។ មីញ៉ូបបែបនេះ គេហៅថាជាជំងឺមីញ៉ូប។ មីញ៉ូបជាអាការៈជំងឺភ្នែកដែលមានកើតឡើងច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក និងមានកំណើនជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ មួយភាគបីនៃមនុស្សធំពេញវ័យរស់នៅទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង មានភ្នែកមីញ៉ូប។ នៅទ្វីបអាស៊ី ចិន តៃវ៉ាន់ ហុងកុង ជប៉ុន ជាប្រទេសដែលមានអត្រាក្មេងមីញ៉ូបខ្ពស់ជាងគេ ដល់ទៅ ៨០-៩០% ក្នុងនោះ១០ទៅ២០% ជាជំងឺមីញ៉ូបផង។ អំបូរស្បែកស និងស្បែកលឿងអាស៊ី ងាយមានអាការៈមីញ៉ូបណាស់ ចំណែកជនជាតិអាហ្វ្រិក មានករណីមីញ៉ូបតិចជាងគេ។ មីញ៉ូបមានពូជ ! បើម្តាយឬឪពុក មានភ្នែកមីញ៉ូប កូនជំនាន់ក្រោយក៏កាន់ងាយមានមីញ៉ូបភ្នែក។ ក្រៅពីកត្តាពូជសាសន៍ និងពូជ មានកត្តារួមផ្សំជាច្រើនទៀត ដែលជំរុញឱ្យក្មេងមានសុខភាពភ្នែកមិនល្អ ធ្លាក់ខ្លួនមីញ៉ូប គឺ ពេលនៅក្នុងវ័យកុមារ មិនសូវបានចេញក្រៅផ្ទះ ទទួលពន្លឺព្រះអាទិត្យ មិនគ្រប់គ្រាន់។ ពេលវ័យកុមារ និងជំទង់ ប្រឹងមើលវត្ថុជិតៗកៀកភ្នែក។ ប្រើភ្នែកឱ្យធ្វើសកម្មភាពជ្រុលហួសហេតុនិងខុសទំនង ដោយប្រឹងសំឡឹងមើលជិតខ្លាំង (ប្រឹងអានពេក ប្រឹងចាក់ដេរពេក ប្រឹងមើលអេក្រង់ពេក ...) មីញ៉ូបភ្នែកអាចពិបាកនឹងធ្វើឱ្យជាសះស្បើយ តែមានវិធីព្យាបាលដ៏ងាយបំផុត គឺ ពាក់វែនតា។ សម្រាប់មនុស្សធំ គេអាចមានជម្រើសបន្ថែមដោយប្រើកែវបិតលើភ្នែក និងការព្យាបាលដោយវះកាត់ឬដោយកាំរស្មី ដែលតម្រូវឱ្យមានការពិគ្រោះយោបល់យ៉ាងល្អិតល្អន់ជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញខាងភ្នែក។ សូមជ្រាបថា ថ្វីបើមីញ៉ូបភ្នែក ជាទូទៅមិនមែនជាជំងឺមែន ប៉ុន្តែជំងឺមីញ៉ូបក៏អាចបង្កហានិភ័យខ្លះដែរដល់សុខភាពភ្នែក ដោយអាចនាំឱ្យមានជំងឺភ្នែកធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ជំងឺរបើកបាតភ្នែក ខូចសរសៃភ្នែកGlaucome ឬជំងឺភ្នែកឡើងបាយ។ មីញ៉ូប និងភាពឆ្លាត តើអ្នកមានភ្នែកមីញ៉ូប ច្រើនតែឆ្លាតឬ ? អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានសិក្សាស្រាវជ្រាវច្រើន អំពីចំណោទនេះ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានសាកល្បងធ្វើតេស្តវាស់IQកំរិតភាពឆ្លាតវៃរបស់កុមារ។ ជាលទ្ធផល ក្មេងមានភ្នែកមីញ៉ូប មានកំរិតមធ្យមភាគនៃភាពឆ្លាតវាងវៃ ខ្ពស់ ជាងក្មេងដែលមិនពាក់វែនតា (គ្មានបញ្ហាភ្នែកមីញ៉ូប)។ ពិតជាចម្លែកមែន និងកាន់តែដូចអ្វីដែលគេធ្លាប់គិតធ្លាប់ជឿមែនហើយ?! ចុះតើអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមានអំណះអំណាងអ្វីសម្រាប់មកពន្យល់អំពីលទ្ធផលដ៏គួរឱ្យចម្លែកនេះទេ ? អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ មានតម្រ៉ុយពីរបី សម្រាប់មកបំភ្លឺប្រស្នានេះ។ ទីមួយ ភ្នែករបស់អ្នកមីញ៉ូប ជាភ្នែកដែលទម្រង់វែងជាភ្នែកធម្មតា (ហេតុដូច្នេះហើយបានគេមើលឆ្ងាយមិនសូវច្បាស់ និងជាមូលហេតុធម្មជាតិដែលនាំឱ្យមីញ៉ូប)។ ហើយហ្សែនមួយដែលជាភ្នាក់ងារមានទំនួលខុសត្រូវលើទំហំភ្នែក ទំនងជាមានពាក់ព័ន្ធនឹងទំហំ និងការលូតលាស់របស់ខួរក្បាល។ មានន័យថាបើភ្នែកមានអ័ក្សវែង ខួរក្បាលក៏ធំ។ ហើយបើតាមការវិភាគ ហ្សែនដដែលនេះ មានឥទ្ធិពលលើមីញ៉ូបផង លើភាពឆ្លាតផង។ សមត្ថភាពចងចាំ សមត្ថភាពនិយាយស្តី ឬពិចារណា មានជាប់នឹងភាពមីញ៉ូបផង។ អ៊ីចឹងហើយបានជាក្មេងមីញ៉ូប មានលទ្ធផល IQ ខ្ពស់ជាងក្មេងមិនមីញ៉ូប។ ការសិក្សាថ្មីចុងក្រោយ របស់អ្នកស្រាវជ្រាវមួយក្រុមផ្សេង បានមកបំភ្លឺប្រស្នាឱ្យកាន់ច្បាស់បន្ថែម។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានសិក្សាវិភាគបណ្តុំហ្សែន (អាដេអិន) របស់មនុស្សជាងបីសែននាក់។ នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ពួកគេគាត់បានកំណត់រកឃើញហ្សែនឯករាជ្យចំនួន១៤៨ ដែលមានពាក់ព័ន្ធនឹងភាពវ័យឆ្លាត នឹងសមត្ថភាពរបស់ខួរក្បាល។ បន្ទាប់មក អ្នកស្រាវជ្រាវបានសាកល្បងស្វែងរកនិងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងនៃកំរិតភាពវ័យឆ្លាត ទៅនឹងទម្រង់អ្វី ផ្សេង។ ជាលទ្ធផល អ្នកមានកំរិតបញ្ញាខ្ពស់ ត្រូវការជំនួយ(ការមើល)ភ្នែក ដល់ទៅ២៨%លើសអ្នកធម្មតា។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវក្រុមដដែលនេះ ទទួលស្គាល់ថាការសិក្សារបស់ពួកគេនៅមិនគ្រប់គ្រាន់នឹងចេញសេចក្តីសន្និដ្ឋានជាសា្ថពរថាមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់រវាងភាពឆ្លាតវ័យនឹងភ្នែកមីញ៉ូបបានទេ។ ជាចុងក្រោយ ការអាន អំណាន ជាកត្តាមួយសម្រួលឱ្យមានអាការៈមីញ៉ូបដែរ។ មិនដឹងថាជាចៃដន្យឬមិនចៃដន្យទេ តែបើតាមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ការអានច្រើន ជាទម្រង់មួយភាពឆ្លាតវៀងវៃរបស់មនុស្ស។ បើអានច្រើន ការយល់ដឹងនិងចំណោះក៏កើនច្រើន បញ្ញាក៏កើនទៅតាមនោះដែរ។ គ្រប់សម្មតិកម្មដែលបានរៀបរាប់មកនេះ ត្រូវការសិក្សាបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតសិន៕	ដោយ៖ អៀង សុខម៉ិញ/RFI
ព្រឹទ្ធាចារ្យ ដែលមានចំណេះដឹងខ្ពស់ទាំងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌ ជិត ជន បានពោលថា កើតមកជាមនុស្សត្រូវតែចេះ វិជ្ជាចំណេះក្នុងសន្ដាន មិនត្រូវធ្វើខ្លួនដូចតិរច្ឆាន គ្មានខ្លឹមក្នុងប្រាណបន្តិចសោះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១២ លោក ជិត ជន បានទទួលការប្រោសព្រះរាជទាន គោរមងារព្រឹទ្ធាចារ្យគរុពហុស្សូត ដោយមានឋានៈជាមរតកមនុស្សរស់ ពីព្រះករុណា ជាអម្ចាស់ជីវិតតម្កល់លើត្បូង សម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្នព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន មានជន្មាយុ៨៨ឆ្នាំ។ សព្វថ្ងៃព្រឹទ្ធាចារ្យ រស់នៅរាជធានីភ្នំពេញជាមួយកូន។ ជីវភាពរបស់លោកល្អប្រសើរ។ ចំណែកសុខភាពរបស់លោកវិញ នៅរឹងមាំ ប៉ុន្តែលោកមានអាការធ្ងន់ត្រចៀកបន្តិច។ កាលពីពេលកន្លងទៅ ព្រឹទ្ធាចារ្យធ្លាប់បានឆ្លងជំងឺកូវដ-១៩ដែរ ប៉ុន្តែដោយមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ពីកូនៗ ជំងឺរបស់លោកបានជាវិញ ក្នុងរយៈពេល១០ថ្ងៃ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន មាននាមដើមថា យិន សូត្រ បានចាប់កំណើតនៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៣៤ នៅភូមិត្រពាំងក្រសាំង ឃុំត្រពាំងធំខាងជើង ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។ ដើម្បីរក្សាជីវិត ក្នុងសម័យប៉ុលពត យុវជន យិន សូត្រ ត្រូវបង្ខំចិត្ត ដូរឈ្មោះទៅជា ជិត ជន វិញ ហើយឈ្មោះនេះ ក៏បន្តប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ បិតារបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យនាម សុខ យិន មាតានាម ម៉ុក ឆឹម។ លោកជាកូនទី១០ ក្នុងចំណោមបងប្អូន១១នាក់។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងឯកសារមរតកមនុស្សរស់ និងឯកសារជីវប្រវត្តិរបស់លោកផ្សេងទៀត បានកត់ត្រាថាលោកជាកូនទី៦ ក្នុងចំណោមបងប្អូន៧នាក់។ ត្រង់ចំណុចនេះ ត្រូវបានព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក៏ព្រោះលោកកើតទាន់តែបងប្អូន៧នាក់ចុងក្រោយនោះឯង។ ចំពោះបងៗចំនួន៤នាក់ខាងលើ ដែលមានប្រុស២នាក់ បានស្លាប់តាំងពីលោកមិនទាន់ចាប់កំណើតម៉្លេះ ហើយលោកបានដឹងរឿងនោះ តាមរយៈម្ដាយតំណាលប្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងចំណោមបងប្អូនរបស់លោកទាំង១១នាក់ មានប្រុស៣នាក់។ បច្ចុប្បន្នបងប្អូនរបស់លោកទាំងអស់បានស្លាប់ ហើយនៅមានជីវិតតែលោកម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន មានភរិយានាម ប្រាក់ សយ ជាមេផ្ទះ។ លោកមានកូនប្រុស៥នាក់។ កូនទី១ឈ្មោះ យិន តារ៉ាវុធ ជានគរបាលជាតិ។ កូនទី២ឈ្មោះ យិន សុវណ្ណ ជាសាស្ត្រាចារ្យ។ កូនទី៣ឈ្មោះ យិន ណារ៉ាន់ ជាបុគ្គលិកស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក។ កូនទី៤ យិន លីនណា ជាបុគ្គលិកស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក។ និងកូនទី៥ យិន ពិនតារា ជាវិស្វករ។ អាយុ១២ឆ្នាំ ព្យួរដីព្រឹក ទៅរៀនរសៀល ហើយឆ្លៀតឡើងត្នោតផង កើតក្នុងគ្រួសារកសិករក្រីក្រ កុមារា យិន សូត្រ ខ្វះខាតសព្វគ្រប់កុំថាឡើយសម្ភារសិក្សា សូម្បីតែពេលវេលា ក៏គេត្រូវច្រៀកដែរ។ នៅអាយុ៨ឆ្នាំ ឪពុករបស់កុមារ យិន សូត្រ បានទទួលមរណភាព ក្នុងអាយុ៥៦ឆ្នាំ។ លុះដល់អាយុ១០ឆ្នាំ កុមារា សូត្រ បានចូលរៀនថ្នាក់កុមារឋាន ជាថ្នាក់ដំបូងបង្អស់។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ អះអាងថា មនុស្សពីដើមអាយុច្រើនទើបចូលសាលារៀន។ អ្នកខ្លះជិតកំលោះទើបចូលរៀន ហើយអ្នកខ្លះទៀត បានទៅរៀនហើយ រៀនមិនចេះទៅទៀត។ ក្នុងគ្រួសារដែលបាត់បង់ឪពុកជាបង្គោលគ្រួសារ ហើយមានតែខ្លួនម្នាក់ជាមនុស្សប្រុស សូត្រ បានជួយធ្វើការផ្ទះសព្វគ្រប់ មានទាំងវេញខ្សែគោ ឡើងត្នោតកៀបយកទឹក និងភ្ជួររាស់ដីធ្វើស្រែជាដើម ដើម្បីជួយស្ដារជីវភាពគ្រួសារ ដែលចេះតែដុនដាបទៅៗនោះ។ សូត្រ ចេះឡើងត្នោត ភ្ជួរស្រែ ធ្វើភ្លឺស្រែ វេញខ្សែគោ វេញកន្លុះគោ និងជួយសម្រាលបន្ទុកការងារម្ដាយ តាំងពីអាយុ១២ឆ្នាំម៉្លេះ។ កុមារា ដែលមានស្លឹកត្រចៀកបើកធំ យិន សូត្រ ត្រូវឆ្លៀតពេលជួយធ្វើការផ្ទះនៅពេលព្រឹក ហើយត្រូវរត់ទៅរៀននៅពេលរសៀល ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន ត្អូញត្អែរថា កាលសម័យលោកនៅក្មេង គ្រួសាររបស់លោកក្រខ្លាំង រហូតសូម្បីតែក្រមាក៏ត្រូវត្បាញពីសម្លីគយកទៅប្រើដែរ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យពន្យល់៖«សម័យនោះខ្ញុំយកឈើត្បែងធ្វើជាក្ដារឆ្នួន។ យកធ្យូង ឬយកថ្មដែលកាយពីស្ទឹងធ្វើដី-ស សរសេរ។ កាលនោះសង្គ្រាមលោកលើកទី២ក្រណាស់ សម័យជប៉ុន។ ស្លាបប៉ាកកា ក៏មិនមានដែរ។ រដ្ឋបើកតែស្លាបប៉ាកកាឱ្យ ប៉ុន្តែពុំមានដងឡើយ។ ខ្ញុំធ្វើដងដោយខ្លួនឯង យកខ្លឹមទ្រយឹងមកបិទ ហើយយកក្លងល័ក្តលោក(ព្រះសង្ឃ) សម្រាប់ដាក់ល័ក្តស្វាយសរសេរ។ ចំណែកក្រដាសសៀវភៅវិញ ធ្វើពីចំបើង សរសេរចេះតែជាប់ក្រដាស លំបាកមែនទែន។ រកតែកំប៉ុងមកដាក់ទឹកខ្មៅ ក៏រកមិនបានទៀត។ ម្ដាយខ្ញុំត្បាញក្រមាគឱ្យទទូរ។ ពេលទៅមើលគោមានភ្លៀង ខ្ញុំយកក្រមានោះញាត់ចូលក្នុងបំពង់ឫស្សី ហើយផ្កាប់បំពង់នោះ កុំឱ្យភ្លៀងទទឹកខូច។ អ៊ូយ...! សម័យនោះ រកតែអាវសពាក់ក៏មិនបាន ក្រនោះក្រ យ៉ាប់មែនទែន»។ រៀនពូកែជាងគេក្នុងវត្ត លុះដល់អាយុ១៣ឆ្នាំ សូត្រ បានទៅរស់នៅក្នុងវត្ត ដើម្បីបានសិក្សារៀនសូត្រ។ កុមាររូបនេះ បានឡើងកៀបទឹកត្នោតប្រគេនព្រះសង្ឃផង និងប្រឹងប្រែងរៀនភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹតផង។ លុះដល់អាយុ១៤ឆ្នាំ កុមារា សូត្រ បានប្រឡងជាប់វិញ្ញាបនបត្រអាទិកឋាន(Elevmehter) មុនដំបូងគេក្នុងជំនាន់នោះ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន អះអាងថា កាលលោកនៅក្មេង លោករៀនឆាប់ចេះ ឆាប់ចាំ ហើយរៀនពូកែ។ បើតាមព្រឹទ្ធាចារ្យ ការរៀនឆាប់ចេះ ឆាប់ចាំ មកពីបញ្ញាដែលលោកបានកសាង ជាប់ពីកំណើតមកផង និងការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងបច្ចុប្បន្នជាតិនេះផង។ កុមារា សូត្រ ប្រើវិធីទន្ទិញឱ្យចាំមាត់ និងប្រៀបធៀបន័យរបស់ពាក្យនីមួយៗ ដើម្បីឱ្យកាន់តែយល់នឹងចាំបានច្បាស់។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ពន្យល់៖«វគ្គដំបូង ខ្ញុំទន្ទេញព្យញ្ជនៈ ស្រៈ និងពាក្យ ចាំមាត់ទាំងអស់។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំប្រៀបធៀបន័យរបស់ពាក្យទាំងអស់។ ខ្ញុំស្រាវជ្រាវន័យរបស់ពាក្យទាំងនោះ ហេតុអ្វីមានន័យបែបនេះឬបែបនោះ? ទាល់តែយល់អស់ន័យសេចក្ដីនៃពាក្យទាំងនោះ ទើបធ្វើឱ្យយើងរៀនឆាប់ចេះ»។ ទៅរស់នៅក្នុងវត្តបាន៤ឆ្នាំ សូត្រ បានបួសនៅអាយុ១៦ឆ្នាំ។ ទើបតែបួសបានរយៈពេល១ខែ ម្ដាយរបស់សាមណេរ សូត្រ ក៏បានលាចាកលោកបន្ថែមទៀត ក្នុងអាយុ៥៣ឆ្នាំ។ គិតត្រឹមនេះ សាមណេរ សូត្រ ត្រូវកំព្រាទាំងឪពុកទាំងម្ដាយ។ បើទោះបីជាបាត់បង់អ្នកមានគុណទាំងទ្វេក្ដី ក៏សាមណេរ សូត្រ នៅតែប្រឹងប្រែងស្វាធ្យាយសិក្សារៀនសូត្រមិនលែងឡើយ។ លុះដល់ព្រះជន្ម១៩ព្រះវស្សា សាមណេរ សូត្រ បានប្រឡងជាប់វិញ្ញាបនបត្រ សាលាបាលីរងលេខ១។ «ក្នុងអំឡុងពេលបួស ខ្ញុំអាចទន្ទិញធម៌ចាំ៦សន្លឹក ក្នុងពេល១យប់។ ខ្ញុំខំរៀនណាស់ មិនមែនរៀនលេងៗ លំៗ ច្បោលៗទេ ក្នុងមួយវត្តខ្ញុំរៀនពូកែជាងគេ។ មកពីយើងបានសន្សំឧបនិស្ស័យរៀនពីអតីត ដល់កើតជាតិនេះ យើងរៀនឆាប់ចេះ។ អ្នកខ្លះរៀនយ៉ាងណាក៏រៀនមិនចេះ។ ពីដើមគ្រូកាចណាស់ បើរៀនមិនចេះ ត្រូវរំពាត់ហើយ។ ហើយមិនមែនវៃតិចៗទេណា ពេលខ្លះវ៉ៃបាក់រំពាត់២ទៅ៣ក៏មាន។ សិស្សខ្លាចគ្រូណាស់កាលនោះ សូម្បីមុខគ្រូមិនហ៊ានមើលផង។ វៃហើយពិន័យឱ្យកត់មេរៀនទៀត។ ពេលខ្លះឱ្យឈរជើងមួយ។ ខ្ញុំមិនដែលត្រូវពិន័យគ្រូទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន។ ក្នុងព្រះជន្ម២១ព្រះវស្សា សាមណេរ សូត្រ បានបង្រៀនសិស្សថ្នាក់បឋមភាសាបាលី ទី១-២-និងទី៣ រយៈពេល៣ឆ្នាំ គឺ១៩៥៥-៥៦-៥៧ ដោយរដ្ឋផ្ដល់និច្ចភត្តជាប្រាក់ ចំនួន១៥០រៀល តែព្រះអង្គមិនទាន់ជាប់ក្របខណ្ឌរដ្ឋឡើយ។ លុះដល់ឆ្នាំ១៩៥៨ ក្នុងព្រះជន្ម២៤ព្រះវស្សា ភិក្ខុ សូត្រ បានប្រឡងជាប់សញ្ញាបត្រពុទ្ធិកមធ្យមសិក្សាភាសាបាលី។ ព្រឹទ្ធាចារ្យអះអាងថា កាលនោះលោកត្រូវប្រឡង រហូតដល់ទៅ៥ដងទម្រាំជាប់ ព្រោះសម័យនោះ ក្នុងមួយជំនាន់ៗ បេក្ខជនដាក់ពាក្យប្រឡងដល់ទៅ៨ពាន់នាក់ ហើយជ្រើសរើសយកតែ១០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ «សម័យនោះប្រឡងលំបាកណាស់ គេជ្រើសរើសតិច ហើយអ្នកដាក់ប្រឡងច្រើន។ សូម្បីអ្នកប្រឡងជាប់លេខ១ទូទាំងខេត្ត ក៏ប្រឡងធ្លាក់។ ខ្ញុំប្រឡង៥ដងទើបជាប់»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន។ រៀនបាន៤ឆ្នាំ ភិក្ខុ សូត្រ ក៏ប្រឡងចេញក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ ហើយទៅបង្រៀនព្រះសង្ឃក្នុងខេត្តតាកែវអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំទៀត ដោយទទួលបាននិច្ចភត្តពីរដ្ឋ ក្នុងមួយខែ៣០០រៀល (ស្មើនឹងមាស១ជីកាលសម័យនោះ)។ ក្រោយពីបង្រៀនបាន៤ឆ្នាំ ព្រះសង្ឃ សូត្រ ក៏បានសឹកផ្លាស់ភេទពីបព្វជិត មកជាគ្រហស្ថវិញ ក្នុងអាយុ៣២ឆ្នាំ។ នៅអាយុ៣៣ឆ្នាំ លោក យិន សូត្រ បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍។ សឹកបាន២ឆ្នាំ គឺនៅអាយុ ៣៤ឆ្នាំ លោក សូត្រ បានប្រឡងចូលក្របខណ្ឌរដ្ឋ ខាងគ្រូដដែល។ ក្រោយពីជាប់គ្រូក្របខណ្ឌ លោកបានទៅបង្រៀនសិស្សនៅខេត្តកំពង់ធំ។ ពីឆ្នាំ១៩៦៧-១៩៧០ លោកបានផ្លាស់ពីកំពង់ធំ ទៅបង្រៀននៅត្រាំកក់ខេត្តតាកែវវិញ។ ជាគ្រូថ្នាក់បឋមភាសាបាលី តែអាចបង្រៀនសិស្សថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រភាសាបាលីបាន តាំងពីឆ្នាំ១៩៧១ រហូតដល់បែកសម័យសង្គ្រាម លោកត្រូវខ្មែរក្រហម ធ្វើទារុណកម្មដូចពលរដ្ឋខ្មែរដទៃដែរ។ ក្រោយបែកសង្គ្រាម នៅឆ្នាំ១៩៧៩-១៩៩០ លោក ជិត ជន បានទៅបង្រៀនក្មេងៗវិញ។ លុះដល់ឆ្នាំ ១៩៩៤លោកប្រឡងជាប់គ្រូភាសាបាឡី ហើយក៏បានទៅបង្រៀននៅពុទ្ធិកវិទ្យាល័យព្រះសុរាម្រិត ក្នុងកម្រិតមធ្យមសិក្សា។ តាមពិតទៅ លោក ជិត ជន គឺជាគ្រូបង្រៀនក្នុងកម្រិតបឋមសិក្សាភាសាបាលីនោះទេ ប៉ុន្តែដោយរដ្ឋមើលឃើញថា លោកមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ស្របពេលខ្វះគ្រូផង រដ្ឋក៏ឱ្យលោកទៅបង្រៀនសិស្សថ្នាក់មធ្យមភាសាបាលីតែម្ដងទៅ។ បង្រៀនថ្នាក់មធ្យម៤ឆ្នាំ លោកក៏បន្តឡើងទៅបង្រៀនកម្រិតទុតិយភូមិ៣ឆ្នាំទៀត ព្រោះពុំមានគ្រូ។ ក្រោយមកទៀត លោកមានសមត្ថភាព បង្រៀនដល់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ នៅពុទ្ធិកសកលវិទ្យាល័យព្រះសីហនុរាជ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩។ គិតមកដល់ត្រឹមនេះ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន បានទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលភាសាបាលី ក្នុងសាលាដែលមានគ្រូបង្ហាត់បង្ហាញ ត្រឹមកម្រិតមធ្យមសិក្សាភាសាបាលី។ ដោយឡែកសមត្ថភាព ដែលលោកអាចបង្រៀនសិស្ស ក្នុងកម្រិតបរិញ្ញាបត្រភាសាបាលីបាន គឺសុទ្ធសឹងតែចេញពីការសិក្ខាស្រាវជ្រាវផ្ទាល់ខ្លួនទាំងអស់។ អស់រយៈពេល៤៧ឆ្នាំ នៃជីវិតជាគ្រូបង្រៀន ព្រឹទ្ធាចារ្យ បានបង្រៀនសិស្សប្រមាណជាង៧ពាន់អង្គនិងនាក់។ ព្រឹទ្ធាចារ្យបញ្ជាក់បន្ថែម៖«ពីដើមបង្រៀននៅតាមខេត្តសរសេរដីសឬធ្យូង។ ថ្នាក់ទី២ និងទី៣ ប្រែបាលីមកខ្មែរ។ ថ្នាក់បឋមបាលីមាន៨ភាគ ប៉ុន្តែពុំមានអ្នកណារៀនចប់ឡើយ។ ពុទ្ធិកមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ ប្រែភាសាក្នុងគម្ពីរ។ បង្រៀននៅមហាវិទ្យាល័យ ខ្ញុំឈប់កាន់សៀវភៅ ព្រោះខ្ញុំចេះចាំស្ទាត់អស់ហើយ។ បង្រៀនគរុសិស្ស៩ខែ ខ្ញុំមិនដែលកាន់ក្រដាស១សន្លឹកឡើយ។ ខ្ញុំបើកឱ្យសួរតាមចិត្ត។ កំណាព្យបាលីមាន៩៧បែប ហើយអ្នករៀនមិនសូវមានអ្នកចេះទេ ព្រោះពិបាកខ្លាំងមែនទែន»។ ដោយមើលឃើញថា កម្រិតសមត្ថភាពភាសាបាលី របស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន ខ្ពស់ផុតវិស័យអ្នករៀនធម្មតា រាជរដ្ឋាភិបាលក៏ផ្ដល់សញ្ញាបត្របណ្ឌិតកិត្តិយសដល់លោក (កិត្តិបណ្ឌិតភាសាបាលី ក្នុងឆ្នាំ២០១១)។ លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន អាចបង្រៀនទាំងភាសាបាលី និងសំស្ត្រឹត ពីកម្រិតបឋមសិក្សា មធ្យមសិក្សា រហូតដល់កម្រិតសកលវិទ្យាល័យ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យអាចបង្រៀន សន្ទនាភាសាបាលី សន្ទនាភាសាសំស្ត្រឹត តែងកំណាព្យបាលី តែងកំណាព្យសំស្ត្រឹត ប្រែភាសាបាលី-សំស្ក្រឹត មកភាសាខ្មែរ ប្រែពីភាសាខ្មែរទៅភាសាបាលី-សំស្ក្រឹតវិញ ប្រែពីភាសាបាលី-សំស្ក្រឹតទៅភាសាអង់គ្លេស និងបកប្រែគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនានាជាដើម។ «ខ្ញុំជាកំពូលមនុស្ស។ ដូចជាអួតបន្តិច ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនបាច់រៀនដល់បាក់ឌុប ឬរៀនដល់បរិញ្ញាអ្វីទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំអាចបង្រៀនថ្នាក់បរិញ្ញាបាន។ ទើបបានជាគេឱ្យសញ្ញាបត្របណ្ឌិតកិត្តិយសដល់ខ្ញុំ ព្រោះមិនមានអ្នកណាចេះជាង»។ នេះជាការអះអាងរបស់ អតីតគ្រូភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹត ជិត ជន។ ស្នាដៃចងក្រង បកប្រែ និងតែងកំណាព្យ ក្នុងជីវិតជាគ្រូបង្រៀនភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹត ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន បានបន្សល់ទុកស្នាដៃបទានុក្រមបាលី សំស្ត្រឹតខ្មែរ គាថាសំស្ត្រឹត៥០គាថា បាឡីប្រែអង់គ្លេស បាលីអង់គ្លេសខ្មែរ និពន្ធសៀវភៅ តែងកំណាព្យជាភាសាបាលី តែងកំណាព្យភាសាសំស្ត្រឹត។ ស្នាដៃ"សុមេធបណ្ឌិត ត្រៃបាវចនា រំលឹកប្រវត្តិសាស្ត្រមហានគរ តែងតម្រាសាសន៍ជាកំណាព្យ ប្រែសៀវភៅពីភាសាបាលីមកភាសាខ្មែរ សៀវភៅវិសុទ្ធមប្រែ រៀបរៀងសៀវភៅ និព្វានកថា ធ្វើវិញ្ញាសារប្រឡងបាក់ឌុបបាលីខ្មែរ សម្រាប់វិញ្ញាសារ៩០វិញ្ញាសារ និងស្នាដៃមួយចំនួនទៀត សរុបប្រមាណ២០ស្នាដៃ តែលោកពុំបានចាំឈ្មោះអស់។ ក្រៅពីនោះ ព្រឹទ្ធាចារ្យក៏បានតែងកំណាព្យ ស្ដីពីមហានគរខ្មែរជាច្រើនផងដែរ ប៉ុន្តែពុំបានបោះផ្សាយ ព្រោះមានបដិវត្ត លន់ នល់ ហើយស្នាដៃទាំងនោះក៏បានបាត់បង់ទៅ។ ចេះភាសាបាលីនិងសំស្ក្រឹតច្បាស់ រៀនភាសាផ្សេងៗឆាប់ចេះ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន ពន្យល់ថា ភាសាបាលី ជាភាសាពុទ្ធវចនៈ ជាភាសាព្រះត្រៃបិដក ដូចនោះទាល់តែអ្នកចេះភាសាបាលីច្បាស់ ទើបអាចមើលគម្ពីរព្រះត្រៃបិដកយល់អស់អាថ៌សេចក្ដី។ឃ្លាំងវប្បធម៌ទាំងអស់ គឺស្ថិតនៅលើភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹត ដូច្នេះហើយទើបបានជាគេឱ្យរៀនបាលីផង និងរៀនសំស្ក្រឹតផង។ លោកបានអះអាងថា៖«ឱ្យតែរៀនចេះភាសាបាលី និងភាសាសំស្ត្រឹតច្បាស់ នោះពេលរៀនភាសានានាលើផែនដីនេះ ក៏មិនជាការលំបាកទៀតដែរ។ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់ រៀនភាសាបាលីនិងសំស្ក្រឹតចេះអស់ នោះពាក្យខ្មែរក៏មិនមានអ្វីទាល់ទៀតឡើយ»។ ដោយហេតុតែមានចំណេះភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹតច្បាស់នេះហើយ ទើបធ្វើឱ្យ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន ចេះភាសាបរទេសច្បាស់ ដែលអាចយកទៅប្រើការបានរហូតដល់ទៅ៤ភាសា មានភាសាបាលី សំស្រ្កឹត បារាំង និងអង់គ្លេស។ ចំណែក ភាសាថៃ ឡាវ វៀតណាម និងចិន លោកចេះបន្ទាប់បន្សំ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ បន្ថែម៖«ភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹត គឺជាភាសាដែលលំបាកលេខ១ អ្នកខ្លះរៀន១០ឆ្នាំ មិនទាន់ចេះផង។ បើរៀនចេះទាល់តែអ្នកនោះខំប្រឹងប្រែងខ្លាំងណាស់»។ បណ្ដាំសម្រាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ ព្រឹទ្ធាចារ្យដែលមានវត្តមានលើភពផែនដីនេះ អត់រយៈកាល៨៨ឆ្នាំមកហើយនោះ បានផ្ដាំទៅក្មេងជំនាន់ក្រោយ ឱ្យប្រឹងប្រែងរៀន។ ហើយបើនឹងរៀនអ្វី សូមរៀនឱ្យពូកែ និងរៀនឱ្យស្ទាត់។ «រៀនឱ្យប្រាកដ បើមិនទាន់បានបទ កុំអាលឈប់ បើរៀនអ្វីលំៗ រៀនអត់បានការអ្វី។ ប៉ាកកាមានគុណអស្ចារ្យខ្លាំងពេកក្រៃ ជនណាខំប្រឹងច្នៃ តែងឱ្យកម្រៃដល់ជននោះ។ ចង់រៀនអ្វីត្រូវមានឥទ្ធិបាធម៌ទាំង៤។ ទី១ឆន្ទៈ ប្រែថាចិត្តស្ម័គ្រស្មោះចំពោះ។ ធ្វើការអ្វីរៀនអ្វីឱ្យស្មោះ ទើបកិច្ចការនោះសម្រេចផល។ ទី២ វិរិយៈ ប្រែថាការព្យាយាម ទី៣ ចិត្ត ប្រែថាតាំងចិត្តមុតមាំ ទី៤ វីមំសា ប្រែថាការសាកល្បង។ ឱ្យតែមានធម៌ទាំង៤ប្រការនេះ គឺអាចធ្វើអ្វីក៏សម្រេចដែរ»។ មរតកមនុស្សរស់ ជិត ជន បានសូត្រកំណាព្យ ពីតម្លៃនៃការអប់រំយ៉ាងដូច្នេះ៖ ហៃសាធុជនផងទាំងឡាយ ចំណេះវិជ្ជាទាំងសម្ទាយ គួរយើងវេចស្ពាយកុំខ្លាចធ្ងន់ ទៅគ្រប់តំបន់គ្រាន់ជាស្បៀង មិនពិបាកទុក្ខស្រណុកលាក់ ចៀសជាងមាសប្រាក់សព្វទ្រព្យធន ទៅគ្រប់តំបន់គ្រាន់ជាស្បៀង ឥតកណ្ដៀរកោរកណ្ដោកាត់ ចាយណាស់មិនបាត់មិនមានល្អៀង ប្រើច្រើនកើតច្រើនចម្រើនជាង ពីបច្ចុប្បន្នរៀងទៅបរលោក។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ បន្ថែមទៀតថា៖ កើតមកជាមនុស្សត្រូវតែចេះ វិជ្ជាចំណេះក្នុងសន្ដាន មិនត្រូវធ្វើខ្លួនដូចតិរច្ឆាន គ្មានខ្លឹមក្នុងប្រាណបន្តិចសោះ។ អ្នកដែលរៀន រៀនឱ្យស្ទាត់ អ្នកដែលរៀន មិនប្រាកដ ហើយឈប់ស្លេះ។ ដល់គេឱ្យធ្វើការ ខ្លួនថាមិនចេះ ព្រោះមានចំណេះ មិនគ្រប់គ្រាន់ ម្ល៉ោះហើយមួម៉ៅក្ដៅក្រហាយ លំបាកក្នុងកាយ ដូចស្កុនជាន់ គិតនឹងរៀនទៀត រៀនមិនទាន់ ចេះតែឆ្លាស្លន់ មិនបានអ្វី៕	ភ្នំពេញ៖ រៀនត្រឹមកម្រិត មធ្យមសិក្សាភាសាបាលី ប៉ុន្តែ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន អាចបង្រៀនសិស្សថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រភាសាបាលីសំស្ក្រឹតបាន។ ខ្វះខាតសម្ភារសិក្សាសព្វគ្រប់ សូម្បីតែពេលវេលា តែកុមារា ជិត ជន ដែលកំព្រាឪពុកនៅអាយុ៨ឆ្នាំ ហើយកំព្រាម្ដាយនៅអាយុ១៦ឆ្នាំ នៅតែតស៊ូរៀនមិនលែង។
Japan will unveil proposals during the meeting in Florianopolis, Brazil, that outraged conservationists say are a blatant attempt to overturn the hunting moratorium that has largely held together since 1986. "If Japan's proposals were accepted it would once again be open season on whales, so this is the most dangerous and reckless attempt to bring back commercial whaling that we have seen in decades," said Claire Bass, head of Humane Society International UK. Japan, which exploits a moratorium loophole to hunt whales for "scientific purposes," argues that recovering stocks of some species justifies a return to "sustainable whaling." Brazil is instead trying to rally anti-whaling nations behind a "Florianopolis Declaration," which states that commercial whaling is no longer a necessary economic activity, favoring increased investment in whale watching. "Our challenge at this meeting is whether we can bridge the two different ideas or find a situation where we can agree to disagree so that we can see the future rather than just fighting each other," Joji Morishita, the incoming Japanese commission chairman, told AFP Other key issues being discussed in the week-long meeting are risks to whales of human-made underwater noise pollution, ship strikes, climate change and fishing gear entanglement. Nations opposed to whaling plan to renew a long-standing proposal for the creation of a South Atlantic Whale Sanctuary, after previous proposals were knocked down by the pro-whaling lobby. The Japanese delegation argues that stocks of Minke whales and other species have recovered, and proposes setting new catch quotas "for species whose stocks are recognized as healthy by the IWC's scientific committee." - Rule change - Among Japan's proposed reforms is a rule change that would allow decisions to be made by simple majority vote, doing away with the current practice of a three-quarters majority being needed. Japan says the commission's decision making ability is hampered by this rule, because of the rift between supporters and opponents of whaling. It also wants to set up a "Sustainable Whaling Committee" which would create catch-quotas for nations wishing to allow their nationals to hunt healthy whale populations for commercial purposes. It would commit the IWC to re-establish commercial whaling quotas from 2020. Under its scientific whaling program, Japanese fishermen harpooned 333 Minke whales this year. Iceland and Norway are the only countries that allow commercial whaling and are likely to come under renewed pressure at the IWC meeting, which runs until Friday. "This meeting is critical," said Patrick Ramage of the International Fund for Animal Welfare. "Member countries must stand together and push progress towards whale protection, not let this commission be pulled back into the bygone era of commercial whaling." Conservation groups are opposed to a proposal before the IWC to increase annual whale kill quotas for countries where aboriginal subsistence hunting is practiced, including the United States, Russia, Greenland and Saint Vincent and the Grenadines. The IWC, set up in 1946, meets every two years. The African island nation of Sao Tome and Principe recently became the body's 89th member.	Florianopolis, Brazil \| Nations on either side of the whale hunting debate are set for a standoff as the International Whaling Commission (IWC) meets Monday, with Japan hoping to overturn the 32-year-old ban on commercial whale hunting.
សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាននេះបញ្ជាក់ថា ធនាគារជាតិបានដកសិទ្ធិអាជីវកម្ម ពីប្រតិបត្តិករឥណទានជនបទចំនួន២ និងបានបញ្ឈប់ដំណើរការប្រតិបត្តិករចំនួន ២៤ ផ្សេងទៀត តាមការស្នើសុំរបស់គ្រឹះស្ថានខ្លួនឯង៕	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) បានបញ្ឈប់ដំណើរការអាជីវកម្មរបស់ប្រតិបត្តិករឥណទានជនបទចំនួន ២៦ ។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ NBC នៅថ្ងៃទី៥ខែកញ្ញា។
ក្រុម Liverpool ដែលមានគ្នាត្រឹមតែ ៩នាក់ នៅក្នុងការប្រកួតដែលចាញ់ Spurs បន្ទាប់ពីកីឡាករ Curtis Jones និងកីឡាករ Diogo Jota ទទួលបានកាតក្រហមក្នុងការប្រកួត ហើយនៅនាទី៩០+៦ កីឡាករខ្សែការពារ Joel Matip របស់ក្រុម Liverpool ធ្វើឱ្យរបូតបាល់ចូលទីខ្លួនឯង។ ក្រុម Liverpool ត្រូវបានបើកការនាំមុខទៅលើ Spurs វិញ ដោយការស៊ុតបាល់ ១គ្រាប់របស់កីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធ Luis Diaz ក៏ប៉ុន្តែគ្រាប់បាល់នោះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតផ្តល់ឱ្យពីសំណាក់អាជ្ញាកណ្តាលការប្រកួតឡើយ។ គណៈកម្មាធិការអាជ្ញាកណ្តាលការប្រកួតនៃប្រទេសអង់គ្លេស PGMOL បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីបន្ទោសការរិះគន់មកលើស្ថាប័នខ្លួនថា ជាកំហុសរបស់មនុស្សដែលបានបង្កឡើង នៅក្នុងការប្រកួតនៃ Premier League។ «វាច្បាស់ណាស់ថាច្បាប់នៃការប្រកួតនេះមិនត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងត្រឹមត្រូវដែលធ្វើឱ្យខូចដល់សុចរិតភាពកីឡា។ ដូច្នេះវាជារឿងមិនពេញចិត្តដែលមិនត្រូវបានផ្តល់ពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានការសម្រេចចិត្តត្រឹមត្រូវនិងមិនមានអន្តរាគមន៍ជាបន្តបន្ទាប់។»។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្លិប Liverpool នាថ្ងៃទី១ ខែតុលា។ យ៉ាងណាស្ថាប័ន PGMOL ក៏បានឆ្លើយតបវិញចំពោះការមិនអនុញ្ញាតផ្តល់គ្រាប់បាល់របស់ Diaz ក្នុងការប្រកួតដូច្នេះថា ៖ « ជាកំហុសជាក់ស្តែងច្បាស់លាស់ និងជាក់ស្តែង ហើយគួរតែជាលទ្ធផលដែលគ្រាប់បាល់ត្រូវបានផ្តល់ដោយ VAR។»។ ក្លិប Liverpool បាននិយាយបន្ថែមថា ក្លិបទទួលស្គាល់សម្ពាធរបស់អាជ្ញាកណ្តាលនៅក្នុងការប្រកួត ប៉ុន្តែការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យា VAR គួរតែមានការបន្ធូរបន្ថយ មិនមែនធ្វើឱ្យកាន់តែមានសម្ពាធ៕	ក្លិប Liverpool ចោទប្រកាន់ក្រុមមន្ត្រីអាជ្ញាកណ្តាលប្រព័ន្ធវីដេអូ (VAR) មានភាពខ្វះខាតក្នុងការកាត់សេចក្តី បន្ទាប់ពី VAR បានសម្រេចចិត្តមិនផ្តល់គ្រាប់បាល់ ១គ្រាប់ ដែល Luis Diaz ស៊ុតចូលក្នុងការប្រកួតចាញ់ក្រុម Tottenham Hotspur លទ្ធផល ២-១។ ក្លិបហង្សក្រហមចោទ VAR ថាធ្វើឱ្យខូចខាតដល់សុចរិតភាពកីឡា។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey.com ជាមួយអ្នកស្រី សៀង អ្នកលក់ដើមផ្កាអង្គាសីលដែលមកពីខេត្តពោធិ៍សាត់ ដូចតទៅ៖ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ អ្នកស្រី សៀង អ្នកលក់ដើមផ្កាអង្គាសីល នៅសង្កាត់គោកឃ្លាង ខណ្ឌសែនសុខ បានលើកឡើងថា ដើមផ្កាអង្គាសីល លក់ដាច់ធម្មតា ប៉ុន្តែ លក់បានក្នុងតម្លៃទាប ព្រោះផ្កាឆ្នាំនេះមិនសូវល្អ។ អ្នកលក់ដើមផ្កាអង្គាសីល ដែលមកពីខេត្តពោធិ៍សាត់រូបនេះ ទើបតែជួបប្រទះនូវបញ្ហាផ្កាអង្គាសីលមិនល្អ និងមិនសូវមានផ្កាច្រើននៅឆ្នាំ២០១៩នេះ ដោយសារដើមផ្កាត្រូវទឹកសន្សើមដែលមានជាតិប្រៃ។ អ្វីដែលអ្នកលក់ដើមផ្កាអង្គាសីលរូបនេះបារម្ភ គឺខ្លាចមិនរួចថ្លៃដើម ហើយត្រូវសងលុយដែលខ្ចីគេយកមករកស៊ីដើមផ្កាអង្គាសីលនេះ។ «អ៊ំដេកមិនលក់ ងើបតាំងពីម៉ោង២ម៉ោង៣។ ឆ្នាំនេះអ៊ំចាយដើមទុនធំពេក (៣ពាន់ដុល្លារ) អ៊ំធ្លាប់ទិញត្រឹមតែ ១៥០០-២០០០ដុល្លារអស់ហើយ។ អ៊ំភ័យខ្លាចខាតដើម»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី សៀង អាជីវករលក់ដើមផ្កាអង្គាសីលនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងដើមទុនជាង ៣០០០ដុល្លារនេះ អ្នកស្រី សៀង និងគ្រួសារទទួលបានដើមផ្កាអង្គាសីលចំនួន ២០០ដើម មានទាំងដើមតូច និងដើមធំ។ ដើមទុនជាង ៣០០០ដុល្លារនេះ អ្នកស្រីគិតទាំងការដឹកជញ្ជូនចេញពីព្រៃនាខេត្តពោធិ៍សាត់រហូតមកភ្នំពេញ។ អ្នកលក់ដើមផ្កាអង្គាសីលដែលមានបទពិសោធជាង៧ឆ្នាំរូបនេះ បានចំណាយពេលជិតកន្លះខែ ដើម្បីទៅទិញដើមផ្កាអង្គាសីលនៅក្នុងព្រៃ និងយកមកដាក់លក់នៅភ្នំពេញ។ ដើមផ្កាអង្គាសីលរបស់អ្នកស្រី សៀង អាចលក់ថ្លៃបំផុតត្រឹម១០០ដុល្លារ និងតម្លៃទាបបំផុតត្រឹម១០ដុល្លារ។ អ្នកស្រី សៀង បញ្ជាក់ថា ទោះបីជាខាតដើម ក៏នៅតែលក់ដើមផ្កាអង្គាសីលនេះដដែល ព្រោះមួយឆ្នាំមានតែម្ដង ហើយរបរនេះ ម្ដងត្រូវម្ដងអត់។ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ អ្នកស្រី សៀង និងគ្រួសារ ចំណេញបានប្រាក់ពី ៥០០ ទៅ ៦០០ដុល្លារលើរបរលក់ដើមផ្កាអង្គាសីលនេះ ដោយចំណាយដើមទុនអស់ចន្លពោះពី១៥០០-២០០០ដុល្លារ៕	ភ្នំពេញ៖ «ដើមផ្កាអង្គាសីល» បានដាក់លក់ព្រោងព្រាតតាមដងផ្លូវក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មុនថ្ងៃចូលឆ្នាំចិន-វៀតណាមដែមានរយៈពេល៤ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី៤-៧ ខែកុម្ភៈនេះ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ ដើមផ្កាអង្គាសីលហាក់មិនសូវមានផ្កាច្រើន និងល្អដូចឆ្នាំមុននោះទេ។ អ្នកស្រី សៀង ជាអ្នកលក់ដើមផ្កាអង្គាសីលនៅម្តុំផ្សារដីហុយនៃសង្កាត់គោកឃ្លាង ខណ្ឌសែនសុខ កំពុងព្រួយបារម្ភខាតដើមទុនច្រើន ដោយសារដើមផ្កាត្រូវទឹកសន្សើមដែលមានជាតិប្រៃ នេះជាហេតុនាំឲ្យដើមអង្គាសីលមិនសូវចេញផ្កាច្រើន និងល្អឡើយ។ ក្នុងឆ្នាំនេះ អ្នកជំនួញលើដើមផ្កាអង្គាសីលខាងលើដែលបានចំណាយដើមទុនជាង៣០០០ដុល្លារ ប្រឈមនឹងខាតដើមជាងចំណេញ ខណៈឆ្នាំមុនអ្នកស្រីបានចំណាយត្រឹមតែ១៥០០ ទៅ ២០០០ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ហើយចំណេញបានពី៥០០ ទៅ ៦០០ដុល្លារ។
យោងតាមវ៉ាស៊ីនតោនប៉ុស្តិ៍ រុស្ស៊ីបានផ្ញើសារបែបការទូតមួយទៅអាម៉េរិកក្នុងសប្តាហ៍នេះដោយព្រមានថា ការណ៍ដែលអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូបញ្ជូនប្រព័ន្ធសព្វាវុធដ៏រសើបបំផុតទៅអ៊ុយក្រែននឹងនាំមកនូវផលវិបាកដែលមិនអាចទាយទុកមុនបាន។ បន្ថែមពីនេះ ការដឹកជញ្ជូនអាវុធទាំងនេះរឹតតែបញ្ឆេះជម្លោះឱ្យកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត។ «យើងអំពាវនាវឱ្យអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តបញ្ឈប់ការបញ្ជូនអាវុធយោធាដ៏គ្មានទំនួលខុសត្រូវ ដែលបង្ហាញពីផលវិបាកមិនអាចទាយមុនបានសម្រាប់សន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ»។ នេះបើតាមកាសែតដដែលដែលបានស្រង់ការបញ្ជាក់ក្នុងលិខិត។ ជាមួយគ្នានេះដែរ បើតាមប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍អាម៉េរិក CBS សំបុត្រនោះបានផ្ញើរទៅក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក។ ប៉ុន្តែ អាម៉េរិកថា ខ្លួនមិនអាចបញ្ជាក់ពីសំបុត្របែបការទូតណាមួយបានទេ ហើយអះអាងយ៉ាងច្បាស់ថានឹងបន្តបញ្ជូនអាវុធទៅកាន់អ៊ុយក្រែន។ «អ្វីដែលយើងអាចបញ្ជក់នោះថា យើង រួមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត និងដៃគូកំពុងផ្តល់ជំនួយផ្នែកសន្តិសុខដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារដល់អ៊ុយក្រែន ដែលដៃគូអ៊ុយក្រែនយើងកំពុងប្រើប្រាស់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងក្លា ដើម្បីការពារប្រទេសពួកគេប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពាន និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដ៏គួររន្ធត់របស់រុស្ស៊ី»។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិកប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន CBS។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Interfax អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីបានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃដដែលថា រុស្ស៊ីបានផ្ញើសំបុត្របែបការទូតទៅកាន់អាម៉េរិក និងប្រទេសផ្សេងទៀតអំពីការផ្គត់ផ្គង់អាវុធដល់អ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែមិនបាននិយាយថាក្នុងសំបុត្រនោះមានអ្វីខ្លះនោះទេ។ ការផ្ញើរសំបុត្រនេះបានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃដិននៅថ្ងៃទី១៣ ខែមេសាបានប្រកាសផ្តល់ជំនួយយោធាបន្ថែមទៅអ៊ុយក្រែនដែលមានទំហំទឹកប្រាក់៨០០ លានដុល្លារ។ កញ្ចប់ជំនួយនេះមានរួមបញ្ចូលប្រព័ន្ធប្រឆាំងកាំភ្លើងធំ កាំភ្លើងធំ រថពាសដែក និងឧទ្ធម្ភាគចក្រ ដែលសរុបមកជាង ២,៤ពាន់លានដុល្លារ តាំងពីរុស្ស៊ីចាប់ផ្តើមឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនកាលថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ៕	រុស្ស៊ី បានព្រមានសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូពីផលវិបាកដែលមិនអាចដឹងមុន ប្រសិនបើរដ្ឋបាលលោកចូ បៃដិន បន្តផ្ទេរអាវុធឱ្យអ៊ុយក្រែន។ នេះបើតាមកាសែតវ៉ាស៊ីនតោនប៉ុស្តិ៍ចេញផ្សាយកាលពី ថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា។ ប៉ុន្តែ អាម៉េរិកបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថានឹងបន្តបញ្ជូនជំនួយផ្នែកសន្តិសុខទៅអ៊ុយក្រែនដើម្បីការពារខ្លួនប្រឆាំងរុស្ស៊ី។
មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមកពីឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន អូស្ដ្រាលី នូវែលសេឡង់ និងព្រុយណេបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំថ្នាក់តំបន់កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដាក្នុងទីក្រុងManado ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ តំណាងរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងប្រាំមួយបានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើនកិច្ចសហការដែលជាផ្នែកមួយនៃការខិតខំរួមគ្នាដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើភេរវកម្មក្នុងតំបន់។ កិច្ចប្រជុំតំបន់នេះត្រូវបានរៀបចំដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខ Wiranto និងអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាអូស្ដ្រាលីGeorge Brandis។ នេះគឺជាកិច្ចប្រជុំដែលធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិស្ដីពីបញ្ហាភេរវកម្មដែលរៀបចំឡើងនៅកោះ Bali កាលពីឆ្នាំមុន។ យោងតាមការប្រកាសព័ត៌មានពីក្រសួងសម្របសម្រួលកិច្ចការសន្តិសុខ ច្បាប់និងនយោបាយដែលចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន Jakarta Globe កិច្ចប្រជុំនេះផ្តោតសំខាន់លើសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសហការជាមួយស្ថាប័នស៊ីវិលឯកជនដើម្បីលើកកម្ពស់តួនាទីស្ដ្រីក្នុងសហគមន៍ឥស្លាមជ្រុលនិយម រួមទាំងអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំនិងសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ប្រជាជនដើម្បីបំបាត់អំពើភេរវកម្ម។ រដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទាំងប្រាំមួយរូបក៏បានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតវេទិកាយុទ្ធសាស្ដ្រប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធភេរវកម្មក្រៅតំបន់ ក្នុងគោលបំណងព្យាយាមរួមគ្នាដើម្បីចែកចាយព័ត៌មានក្នុងចំណោមទីភ្នាក់ងារអនុវត្តច្បាប់ និងទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចជាដើម។ លោក Wiranto បានពោលថា ប្រទេសទាំងប្រាំមួយក៏ជំរុញកិច្ចសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនខាងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម សារ និងឯកសារវីដេអូ ហើយក្រុមហ៊ុនទាំងនេះនឹងជួយស្ថាប័នរដ្ឋបំបាត់សកម្មភាពភេរវកម្ម។ ដោយឡែក ការសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាក៏នឹងកាន់តែសកម្មដែរ ដោយវានឹងមានទំនាក់ទំនងតាមរយៈវេទិកាអ៊ីនធើណេតពិភពលោកប្រឆាំងភេរវកម្មដឹកនាំដោយ Facebook, Microsoft, Twitter and YouTube ដើម្បីផ្ដល់ដំណោះស្រាយបច្ចេកវិទ្យាដូចជា ស្រាវជ្រាវនិងចែកចាយចំណេះដឹងជាដើម។ លោករដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខ រូបនេះបានបន្ថែមទៀតថា ប្រទេសទាំងប្រាំមួយក៏ឯកភាពគ្នាដើម្បីសិក្សានិង ប្រៀបធៀបពីច្បាប់ដែលទាក់ទងភេរវកម្ម រួមទាំងពង្រឹងកិច្ចសហការរវាងស្ថាប័នទាំងអស់និងការិយាល័យអន្តោប្រវេសន៍។ ស្ថាប័នទាំងអស់សហការដើម្បីទប់ស្កាត់លំហូរហិរញ្ញវត្ថុដល់ក្រុមភេរវករ និងជំរុញភាពជាដៃគូជាមួយការិយាល័យអន្តោប្រវេសន៍ដើម្បីបង្កើនការត្រួតពិនិត្យព្រំដែន និងរឹតបន្តឹងការចេញចូលរបស់ភេរវករ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអូស្ដ្រាលីបានស្រង់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន SBS ថា សហព័ន្ធប៉ូលីសអូស្ដ្រាលីជាមួយកងកម្លាំងប៉ូលីសឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាពាក់ព័ន្ធការអនុវត្តច្បាប់រួមគ្នានៅខែសីហា។ ម្ចាស់ភាគហ៊ុនធំៗដែលរងការខូតខាតដោយសារក្រុមភេរវកម្មជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាមក៏នឹងចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះផងដែរ៕	កិច្ចប្រជុំថ្នាក់តំបន់ស្ដីពីក្រុមភេរវកម្មឆ្លងដែនក្នុងនិងក្រៅតំបន់ ត្រូវបានរៀបចំឡើងកាលពីសប្តាហ៍មុនដោយប្រទេសចំនួនប្រាំមួយក្នុងទីក្រុងManadoឥណ្ឌូណេស៊ី។ គោលបំណងចម្បងនៃកិច្ចប្រជុំនេះគឺបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទាំងក្នុងស្រុក និងតំបន់ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើភេរវកម្ម។
របាយការណ៍កើតចេញពីការស្ទង់មតិជាមួយពលរដ្ឋដែលរស់នៅប្រទេសចំនួន១៥៦លើពិភពលោក ដោយក្រុមស្រាវជ្រាវតម្រូវឲ្យពួកគេផ្តល់ពិន្ទុពី ០-១០ លើកត្តាជាច្រើននៅបណ្តាប្រទេសដែលពួកគេរស់នៅ។ ពលរដ្ឋនៅបណ្តាប្រទេសដែលរីករាយភាគច្រើន មានជំនឿខ្ពស់លើរដ្ឋាភិបាល និងបណ្តាសហគ្រាស ដែលពួកគេយល់ថា ពួកគេមានសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការសម្រេចចិត្តសំខាន់ដើម្បីជីវិតរបស់ខ្លួន ជាពិសេសការទទួលបានសេវកម្មលើទឹកចិត្តពីសង្គម។ កត្តាសំខាន់ៗចំនួន៦ ដែលពលរដ្ឋឆ្លើយតបទៅនឹងការស្ទង់មតិរួមមាន ផលទុនជាតិសរុប អាយុកាលមធ្យម សេរីភាពនៃជម្រើសក្នុងជីវិត ផ្នែកសប្បុរស និងសន្ទស្សន៍នៃអំពើពុករលួយ។ ចំណាត់ថ្នាក់នៃប្រទេសចំនួន២១ ដែលរីករាយជាងគេលើលោកប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ «World Happiness Report 2017» ៖ ១. ន័រវេស ២. ដាណឺម៉ាក ៣. អ៊ីស្លង់ ៤. ស្វីស ៥. ហ្វាំងឡង់ ៦. ហូឡង់ ៧. កាណាដា ៨. នូវែលសេឡង់ ៩. អូស្ត្រាលី ១០. ស៊ុយអែត ១១. អ៊ីស្រាអែល ១២. កូស្តារីកា ១៣. អូទ្រីស ១៤. សហរដ្ឋអាមេរិក ១៥. អៀរឡង់ ១៦. អាល្លឺម៉ង់ ១៧. បែលហ្ស៊ិក ១៨. លុចសំបួរ ១៩. ចក្រភពអង់គ្លេស ២០. ស៊ីលី ២១. អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉េត៕	ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យដែលដឹកនាំដោយសេដ្ឋវិទូអាមេរិក លោក Jeffrey Sachs កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ «World Happiness Report 2017» ដែលទាក់ទងនឹងចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសរីករាយជាងគេបំផុតលើពិភពលោក។
ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឲ្យដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ប្រសើរគួរឲ្យកត់សម្គាល់នៃការទទួលទានផ្លែស្ពឹចំពោះសុខភាពរាងកាយ ៖ ១. ប្រឆាំងនឹងការរលាក ផ្លែស្ពឹ គឺជាផ្លែឈើដែលមានផ្ទុកបរិមាណពិសេសនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម និងសារធាតុប្រឆាំងការរលាក ដែលជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាស្បែកផ្សេងៗដូចជា ជំងឺរលាកស្បែក dermatitis។ លើសពីនេះទៅទៀត ផ្លែស្ពឹ ក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីន C ដែលជួយរាងកាយបញ្ចេញជាតិពុល និងរក្សាឲ្យបាននូវសុខភាពរាងកាយល្អរឹងមាំ។ ២. ទប់ស្កាត់ជំងឺមហារីក ភ្នាក់ងារបង្កមហារីក និងរ៉ាឌីកាល់សេរី នៅក្នុងរាងកាយអាចបណ្ដាលឲ្យមានការខូចខាតគួរឲ្យព្រួយបារម្ភដល់កោសិកា ជាហេតុបង្កទៅជាជំងឺមហារីក។ ផ្លែស្ពឺ គឹមានផ្ទុកសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មខ្ពស់ ដែលជួយក្នុងការសម្អាតរាងកាយ ដោយការកម្ចាត់ ឬបំបែករ៉ាឌីកាល់សេរី មុនពេលវាអាចបង្កឲ្យមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាតិសសៃខ្ពស់ដែលមានវត្តមានក្នុងផ្លែស្ពឺ ក៏ជួយជម្រះជាតិពុលនៅក្នុងពោះវៀនធំ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំផងដែរ។ ៣. គ្រប់គ្រងជំងឺទឹកនោមផ្អែម ការទទួលទានផ្លែឈើដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសសៃមិនរលាយដូចជា ផ្លែស្ពឺ គឺអាចជួយទប់ស្កាត់ការបញ្ចេញជាតិស្ករគ្លុយកូសលើសកម្រិត។ ហើយការបញ្ចេញជាតិគ្លុយកូសត្រឹមត្រូវជួយក្នុងការគ្រប់គ្រងកម្រិតអាំងស៊ុយលីនក្នុងរាងកាយ ដូច្នេះវាជាជម្រើសនៃផ្លែឈើល្អប្រសើរមួយសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ហើយក៏ល្អសម្រាប់អ្នកដែលមិនចង់កើតជំងឺនេះផងដែរ។ ៤. ធ្វើឲ្យការរំលាយអាហារកាន់តែប្រសើរឡើង សារធាតុ Dietary fibre ដែលមានផ្ទុកនៅក្នុងផ្លែស្ពឺ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ចាំបាច់មួយជួយបង្កើនការរំលាយអាហារ។ វាអាចជម្រុញចលនានៃលាមកតាមរយៈបំពង់រំលាយអាហារដែលជួយកាត់បន្ថយអាការៈហើមពោះ, ទល់លាមក និងរមួលឆ្អល់ពោះ។ ៥. ល្អសម្រាប់សុខភាពបេះដូង បរិមាណខ្ពស់ជាតិប៉ូតាស្យូម និងសូដ្យូមដែលមានផ្ទុកនៅក្នុងផ្លែស្ពឺ ដើរតួជាសារធាតុអេឡិចត្រូលីត្រក្នុងរាងកាយដែលជួយក្នុងការគ្រប់គ្រង់រក្សាភាពប្រក្រតីនៃសម្ពាធឈាម។ ហើយក៏ធ្វើឲ្យអត្រាចង្វាក់បេះដូងលោតមានភាពប្រក្រតី និងលំហូរឈាមមានសុខភាពល្អផងដែរ។ ៦. ប្រភពនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ផ្លែស្ពឺ គឺមានផ្ទុកនូវវីតាមីន C ខ្ពស់ ដែលដើរតួជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មជួយទប់ស្កាត់វត្តមាននៃវីរុស និងបាក់តេរីផ្សេងៗឲ្យនៅឆ្ងាយពីរាងកាយ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងទេ ផ្លែឈើនេះក៏មានផ្ទុកសារធាតុ epicatechin, quercetin និងអាស៊ីត gallic ដែលមានប្រសិទ្ធិភាពអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺកាចសាហាវមួយចំនួនបានផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែស្គាល់ ក៏ដូចជាធ្លាប់ទទួលទានផ្លែស្ពឺរួចហើយ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនបានចាប់អារម្មណ៍ដឹងទេថា ផ្លែឈើមួយប្រភេទនេះអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍អស្ចារ្យចំពោះសុខភាពរាងកាយ។ ថាតើផ្លែស្ពឺល្អយ៉ាងណា ហើយមានផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់អ្វីខ្លះទៅ?
វិស័យកសិកម្មក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ត្រូវបានប៉ានស្មានថាមានកំណើន ១,៣ ភាគរយ ទាបជាង ១,៧ ភាគរយកាលពីឆ្នាំ២០១៧ ដែលបណ្ដាលពីផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ និងកង្វះទឹកនៅតំបន់មួយចំនួន ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ទាំងដំណាំ និងការចិញ្ចឹមសត្វ ទោះផលនេសាទមានកំណើនបង្គួរក៏ដោយ។ ទំហំទឹកប្រាក់នាំចេញកៅស៊ូបានថយចុះប្រមាណ ១២ភាគរយ ដោយសារតម្លៃកៅស៊ូបានធ្លាក់ចុះនៅឆ្នាំ២០១៨ ប៉ុន្តែបើគិតជាបរិមាណបានកើនឡើង ៨ភាគរយ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ វិស័យកសិកម្មត្រូវបានរំពឹងថាកើនឡើងខ្ពស់ជាងឆ្នាំ២០១៨បន្តិច ក្នុងអត្រា ២ភាគរយ ដោយសារលំហូរចូលនៃវិនិយោគផ្ទាល់បរទេស ការប្រើគ្រឿងយន្តកាន់តែមានទំហំធំ និងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យនេះ។ ទោះយ៉ាងណាវិស័យនេះនៅតែប្រឈមបញ្ហាមួយចំនួន។ របាយការណ៍ដដែលនេះបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«វិស័យកសិកម្មនៅមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ដូចជា ការកើនឡើងថ្លៃដើមផលិតកម្ម និងភាពមិននឹងនរនៃទីផ្សារផលិតផលកសិកម្ម ស្រពពេលដែលបច្ចេកទេសដាំដុះ និងទំនើបកម្មនៅមានកម្រិតនៅឡើយ»។ បច្ចុប្បន្នចំណែករបស់វិស័យកសិកម្មនៅក្នុងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) មានប្រមាណ ១៨ ភាគរយនៃ៕	ភ្នំពេញ៖ កំណើនវិស័យកសិកម្មក្នុងឆ្នាំ២០១៨ បានបន្ថយល្បឿនដែលនៅត្រឹមអត្រា ១,៣ភាគរយ ទាបជាងកំណើនឆ្នាំ២០១៧បន្តិច តែត្រូវបានរំពឹងថានឹងកើនឡើងវិញនៅឆ្នាំនេះ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) ។
អត្ថបទទាក់ទង លោក គង់ វិបុល រំពឹងបង្កើនចំណូលជាតិ ក្រោយអនុវត្តការប្រមូលពន្ធពី Facebook, YouTube, Netflix.. កម្ពុជា នឹងយកពន្ធលើតម្លៃបន្ថែម ចំពោះប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ពីថ្ងៃ១មេសាតទៅ «ក្រុមហ៊ុន Microsoft, TikTok, Master card និងក្រុមហ៊ុនបរទេសផ្សេងទៀត គឺបានចុះបញ្ជីក្នុងការបង់ពន្ធនៃអាករលើតម្លៃបន្ថែមនេះរួចហើយ»។ លោក គង់ វិបុល បានថ្លែងដូច្នេះ នៅក្នុងកម្មវិធីពិសេសរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៧មីនា ដោយបានបន្ថែមថា ក្រុមហ៊ុន Google ក៏បានមកចុះបញ្ជីបង់ពន្ធនេះ នៅតាមភ្នាក់ងារផងដែរ ប៉ុន្តែមិនទាន់សម្រេចនៅឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការយកអាករលើតម្លៃបន្ថែម ចំពោះប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ដែលនឹងអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១មេសា ឆ្នាំ២០២២តទៅនេះ លោក គង់ វិបុល រំពឹងថា មានក្រុមហ៊ុនបរទេសមួយចំនួនទៀត នឹងមកចុះបញ្ជី ផងដែរ។ បើតាមប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាល ទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដាររូបនេះ ការប្រមូលពន្ធលើទំនិញ និងសេវាកម្មឌីជីថលពីក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ គឺមានសក្តានុពលក្នុងការបង្កើនចំណូលចូលជាតិបន្ថែមទៀត។ លោក គង់ វិបុល បានថ្លែងក្នុងកម្មវិធីពិសេសស្តីពី «ពន្ធលើប្រាក់ចំណូល និងព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗ របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ» កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «យើងខ្ញុំពិនិត្យឃើញថា ការ[ប្រមូលពន្ធចំពោះប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក]នេះ គឺវាមានសក្តានុពលនៃចំណូលនេះ ដើម្បីបង្កើននូវចំណូលថវិកាជាតិបន្ថែមទៀត បើសិនយើងក្តាប់ឱ្យបាន»។ ការប្រមូលពន្ធចំពោះប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ពីក្រុមហ៊ុនFacebook YouTube, Netflix, Amazon, Google, Alibaba ជាដើម ដែលមានអនិវាសនដ្ឋាននៅបរទេសនេះ ក្រៅពីបានចំណូលបន្ថែមចូលជាតិហើយនោះ ក៏ជាការអនុវត្តមួយឱ្យស្មើភាពគ្នា រវាងអ្នកប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ដែលមានមូលដ្ឋាននៅស្រុកដែរ ខណៈកន្លងមកក្រុមហ៊ុនទាំងអស់នេះ មិនបានបង់ពន្ធលើប្រាក់ចំណូល និង VAT នៅកម្ពុជាឡើយ។ លោក គង់ វិបុល បានលើកឡើងដូច្នេះនាពេលកន្លងមក៕	ភ្នំពេញ៖ អាករលើតម្លៃបន្ថែម(VAT)ចំពោះប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក (E-Commerce) នឹងអនុវត្តពីថ្ងៃទី១មេសា ឆ្នាំ២០២២តទៅ។ លោក គង់ វិបុល អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានអះអាងថា មកទល់ពេលនេះ មានក្រុមហ៊ុនបរទេសមួយចំនួនហើយ ដែលបានចុះបញ្ជីក្នុងការអនុវត្តពន្ធនេះ។
កីឡាករជម្រើសជាតិវ៉ូវីណាម សែន រ៉ាឌី បានចេញទៅហ្វឹកហាត់បង្កើនបច្ចេកទេស និងសមត្ថភាពនៅប្រទេសវៀតណាមម្ចាស់ក្បាច់គុនកីឡាវ៉ូវីណាម ដើម្បីត្រៀមការពារតំណែងជើងឯកពិភពលោក ដែលរូបគេឈ្នះពីប្រទេសអាល់ហ្សេរីកាលពីឆ្នាំ២០១៥។ ក្រៅពីម្ចាស់ជើងឯកពិភពលោករូបនេះ កីឡាករកីឡាការិនី១២នាក់ផ្សេងទៀតក៏កំពង់ហ្វឹកហាត់នៅទីនោះផងដែរ។ កីឡាករកីឡាការិនីវ៉ូវីណាមជម្រើសជាតិទាំងនេះ នឹងហ្វឹកហាត់ពង្រឹងបច្ចេកទេសរយៈពេល២០នៅទីនោះ រួចបន្តដំណើរទៅចូលរួមប្រកួតកីឡាវ៉ូវីណាមជ្រើសរើសជើងឯកពិភពលោកនៅប្រទេសឥណ្ឌាតែម្តងចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែសីហា។ កីឡាករដែលចេញទៅហ្វឹកហាត់នៅវៀតណាមមានចំនួន១៣នាក់(ស្រី៥នាក់)ដោយពួកគេហ្វឹកហាត់លើវិញ្ញាសាប្រយុទ្ធ និងសម្តែង។ សម្រាប់ការចេញទៅហ្វឹកហាត់នៅវៀតណាម ដើម្បីត្រៀមប្រជែងដណ្តើមជើងឯកពិភពលោកនៅប្រទេសឥណ្ឌា ដោយទទួលបានគោលការណ៍អនុញ្ញាតពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងការឧបត្ថម្ភផ្ទាល់ពីលោក រ័ត្ន សុខន ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាវ៉ូវីណាមកម្ពុជា៕	ម្ចាស់មេដាយមាសពិភពលោកពីអាល់ហ្សេរី សែន រ៉ាឌី និងមិត្តរួមក្រុមជម្រើសជាតិកីឡាវ៉ូវីណាមចំនួន១២នាក់ផ្សេងទៀតបានចេញទៅហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពនៅវៀតណាម ដើម្បីត្រៀមប្រជែងដណ្តើមជើងឯកពិភពលោកនៅប្រទេសឥណ្ឌា នាដើមខែសីហា ខាងមុខ។ ក្រុមកីឡាករកម្ពុជាទាំងនេះ ធ្វើការហ្វឹកហាត់នៅវៀតណាមរហូតដល់ថ្ងៃប្រកួតតែម្តង។
រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំសិង្ហបុរី ឡរ៉ែន វ៉ង់ (Lawrence Wong) នៅថ្ងៃទី៤ ធ្នូ កន្លងទៅ តាមរយៈសុន្ទរកថាស្តីពីខួបបង្កើតសាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី បានអះអាងថា សិង្ហបុរី បានដល់ពេល និងចំណុចមួយ ដែលត្រូវផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធអប់រំមួយដែលសមស្របទៅនឹងបរិការណ៍ថ្មីរបស់សង្គមជាក់ស្តែង បន្ទាប់ពីបានអនុវត្តប្រព័ន្ធអប់រំដែលផ្តោតខ្លាំងលើការប្រលង និងលទ្ធផលរបស់វាជាច្រើនឆ្នាំមកហើយនោះ។ តាមចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Today Online ប្រព័ន្ធអប់រំថ្មីដែលលោករដ្ឋមន្ត្រី អះអាងនឹងត្រូវយកមកអនុវត្តនាពេលខាងមុខនោះគឺប្រព័ន្ធអប់រំ ដែលផ្តោតតិចតួចបំផុតលើការប្រលង។ លោក ថ្លែងថា សិស្ស និស្សិត គួរតែមានតុល្យភាពរវាងការសិក្សា និងឱកាសរៀនសូត្រ។ សម្រាប់ជំហររបស់រដ្ឋាភិបាល មិនចង់ឃើញ សិស្ស និស្សិត រៀនដើម្បីតែប្រលងនោះទេ តែរដ្ឋាភិបាល ក៏មិនបោះបង់ទាំងស្រុងលើការប្រលងវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពដែរ។ ភ្ជាប់នឹងការត្រៀមអនុវត្តប្រព័ន្ធសិក្សាដែលផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យសិស្ស និស្សិត ផ្តោតលើជំហររៀនសូតដោយខ្លួនឯង រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី ក៏នឹងធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងសាលាបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ ក៏ដូចជាក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រផ្សេងៗ ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឲ្យពួកគេអាចពិសោធន៍ និងពង្រឹងសមត្ថភាពឲ្យកាន់តែរឹងមាំបន្ថែមលើការសិក្សាផងដែរ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស គឺជាការងារអាទិភាពរបស់សិង្ហបុរីតាំងពីសិង្ហបុរី ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្ររបស់ពិភពលោកមកម្ល៉េះ។ មកដល់ពេលនេះ សាលា និងសាកលវិទ្យាល័យរបស់សិង្ហបុរី ក៏ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមសាលា និងសាកលវិទ្យាល័យ ដែលមានប្រព័ន្ធ និងគុណភាពអប់រំរបស់ពិភពលោកផងដែរ៕	ជាគោលការណ៍សកលការប្រលង និងលទ្ធផលរបស់វា គឺជាសមាសធាតុមូលដ្ឋានមួយដែលប្រទេសទូទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់វាយតម្លៃការសិក្សា និងប្រព័ន្ធអប់រំ។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់សិង្ហបុរី គោលការណ៍នេះ នាពេលខាងមុខដ៏ខ្លី នឹងមិនត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់សម្រាប់វាយតម្លៃលើប្រព័ន្ធអប់រំ និងគុណភាពទៀតឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីយល់ឃើញ ថា ការសិក្សាក្នុងគោលជំហរខ្លួនឯង សំខាន់ជាងការសិក្សាដើម្បីប្រលង ឬលទ្ធផលល្អប្រសើរ។
ស្ថិតក្នុងសន្និសីទកាសែតមុនការប្រកួតពានរង្វាន់ Copa America សម្រាប់ជំនួបបើកឆាកទល់កាណាដា លោក Scaloni បានប្តេជ្ញាចិត្តថានឹងជួយក្រុមអាហ្សង់ទីនឱ្យឈ្នះពានរង្វាន់អន្តរជាតិជាថ្មីម្តងទៀត បន្ទាប់ពីការឈ្នះពាន Copa កាលពីឆ្នាំ ២០២១ និង World Cup ឆ្នាំ ២០២២ រួចមក។ ប្រសិនបើអាហ្សង់ទីនឈ្នះពានជាថ្មីម្តងទៀត នោះពួកគេក៏ក្លាយជាក្រុមមកពីតំបន់ទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូងដំបូងគេ ដែលឈ្នះពានរង្វាន់អន្តរជាតិ ៣លើក ជាប់គ្នា។ ស្ថិតក្នុងកិច្ចសន្និសីទកាសែតនោះទៀតសោត លោក Scaloni ថែមទាំងដាស់តឿនអ្នកគាំទ្រថាឱ្យរីករាយចំពោះពេលវេលា នៃវត្តមានរបស់ Messi និង Di Maria ក្នុងការប្រកួតលើកនេះ។ «យើងខ្ញុំតែដំណើរការគម្រោងក្នុងជម្រើសជាតិ។ ការរក្សាស្ថេរភាព និងការស្វែងរកពានរង្វាន់ គឺជាអ្វីដែលត្រូវរីករាយជាមួយច្រើនបំផុត។ សម្រាប់ពួកគេទាំង ២រូប វិញ វាពិតជាកិត្តិយសសម្រាប់ខ្ញុំ ដែលបានឃើញពួកគេហ្វឹកហាត់ និងលេងក្នុងក្រុម និងអ្វីដែលពួកគេបានផ្តល់ទៅកាន់ក្រុម។ ខ្ញុំមិនបារម្ភពីអនាគតរបស់ Messi និង Di Maria ឡើយ រឿងនេះគ្មានអ្វីត្រូវគិតនោះទេ នៅពេលដែលពួកគេបានចាកចេញទៅ ដូច្នេះគួរតែរីករាយជាមួយនឹងពួកគេនៅពេលនេះ យើងនឹងចាំមើលថានឹងមានអ្វីកើតឡើងនៅពេលខាងមុខ។»។ ស្ថិតក្នុងការប្រកួត Copa America ដែលនឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ទៅជាមួយនឹងវត្តមានរបស់ Messi ស្ថិតក្នុងជម្រើស ១១នាក់ ដំបូងឱ្យអាហ្សង់ទីន នោះរូបគេនឹងបានក្លាយជាកីឡាករដែលបំបែកកំណត់ត្រាជាកីឡាករ បង្ហាញខ្លួនច្រើនជាងគេបង្អស់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Copa America។ Messi បង្ហញខ្លួនក្នុង Copa America ចំនួន ៣៤ប្រកួត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៧ មក ហើយ Di Maria លេងបាន ២៣ប្រកួត។ Angel Di Maria ក៏ធ្លាប់បានប្រកាសថា រូបគេនឹងចូលនិវត្តន៍ពីក្រុមជម្រើសជាតិ បន្ទាប់ពីចប់ភារកិច្ច Copa America ឆ្នាំ ២០២៤ បញ្ចប់ទៅ។ Messi មកដល់ពេលនេះ បន្តស្ថិតនៅភាពមិនច្បាស់លាស់ ខណៈ World Cup 2026 រូបគេអាចនឹងបន្តមានវត្តមាន។ អាហ្សង់ទីន នឹងបន្តការប្រកួតទល់នឹងក្រុមស៊ីលី នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា បន្ទាប់ពីការប្រកួតបើកឆាកទល់កាណាដា ក្នុងវគ្គចែកពូលរួច ហើយនឹងទៅប៉ះប៉េរូ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា៕	លោក Lionel Scaloni គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន ផ្តាំអ្នកគាំទ្រអាហ្សង់ទីនទាំងអស់ថា គួរតែចំណាយពេលរីករាយចំពោះពេលវេលាដែលនៅសល់របស់ខ្សែប្រយុទ្ធ Lionel Messi និង Angel Di Maria ស្ថិតក្នុងការប្រកួត Copa America។ Copa America ឆ្នាំ ២០២៤ ទំនងជាការប្រកួតលើកចុងក្រោយរបស់តារាបាល់ទាត់អាហ្សង់ទីនទាំង ២រូប។
បើតាមមន្ត្រីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ការប្រកួតវគ្គជម្រុះពូល H នៃព្រឹត្តិការណ៍ AFC U23 Championship ដែលកម្ពុជាធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរម៉ោងប្រកួតទៅធ្វើនៅម៉ោង៥រសៀលសម្រាប់គូទី១ និងម៉ោង៨យប់សម្រាប់គូទី២ ខណៈពីដំបូងគ្រោងធ្វើនៅម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀល និងម៉ោង៦:៣០នាទីល្ងាច។ ការផ្លាស់ប្តូរម៉ោងប្រកួតនេះ បន្ទាប់ពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាស៊ី មើលឃើញថា អាកាសធាតុនៅកម្ពុជាមានសភាពក្តៅខ្លាំង។ អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាលោក Keisuke Honda នឹងរួមដៃគ្នាជាមួយគ្រូបង្វឹកលោក Felix Dalmas ដឹកនាំក្រុម U23 កម្ពុជាតទល់ជាមួយក្រុម U23 អូស្ត្រាលី នាជំនួបបើកឆាកពូល H នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ មុនប៉ះ U23 កូរ៉េខាងត្បូងនៅជំនួបបន្ទាប់នាថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា និង U23 ឆាយនីសតៃប៉ិ ក្នុងជំនួបចុងក្រោយនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩។ សមាជិកក្លិបក្របខណ្ឌកំពូលអូស្ត្រាលី Melbourne Victory លោក Keisuke Honda បានមកដល់កម្ពុជានៅព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីត្រៀមដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២៣ឆ្នាំ សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ អ្នកចាត់ការទូទៅវ័យ២៣ឆ្នាំរូបនេះ នឹងត្រឡប់នៅជួយក្លិប Melbourne Victory នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩។ សំបុត្រទស្សនាមានពីរប្រភេទ គឺតម្លៃ៥ពាន់រៀលសម្រាប់កន្លែងគ្មានដំបូល និង១ម៉ឺនរៀលសម្រាប់កន្លែងមានដំបូល៕	ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតបាល់ទាត់វគ្គជម្រុះ AFC U23 Championship 2020 នៅកម្ពុជា ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរម៉ោងប្រកួត ដោយសារបញ្ហាអាកាសធាតុឡើងកម្តៅ។ សម្រាប់ការប្រកួតដែលធ្វើឡើងចន្លោះពីថ្ងៃ២២-២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២៣ឆ្នាំកម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងពូល H ជាមួយ U23 អូស្ត្រាលី កូរ៉េខាងត្បូង និងឆាយនីសតៃប៉ិ។
គណៈប្រតិភូក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី ដឹកនាំដោយលោកស្រី ឃួន សុដារី អនុប្រធានទី ២ នៃរដ្ឋសភា ព្រមទាំងគណៈប្រតិភូអង្គការពុទ្ធសាសនិកពិភពលោក ដែលមានលោក Phallop Thaiarry ជាប្រធានអង្គការ បានចូលក្រាបបង្គំគាល់ និងថ្វាយព្រះរាជគោរមងារ «ព្រះរាជពុទ្ធមាមកាភិបាល» ជាផ្លូវការ ថ្វាយដល់ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបរមនាថ នរោត្តមសីហមុនី នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនានេះ។ «ព្រះរាជពុទ្ធមាមកាភិបាល (Royal Patron of The WFB)» ជាគោរមងារសម្រាប់ផ្តល់ជូនដល់ព្រះមហាក្សត្រ និងព្រះរាជវង្សានុវង្ស ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រង ថែរក្សា គោរពប្រតិបត្តិ ឧបត្ថម្ភទ្រទ្រង់ និងលើកតម្កើងតម្លៃព្រះពុទ្ធសាសនា ប្រកបដោយសទ្ធាជ្រះថ្លា ខ្ពង់ខ្ពស់ និងឧត្តុង្គឧត្តម តាមរយៈសកម្មភាពព្រះពុទ្ធសាសនានានា រួមទាំងសកម្មភាពរបស់ WFB។ គួរបញ្ជាក់ថា អង្គការពុទ្ធសាសនិកពិភពលោក (WFB) បានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥០ ដោយមានប្រទេសចំនួន២៧ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្ដើមរបស់បាលីវិទូជនជាតិស្រីលង្កាដ៏ល្បីឈ្មោះ ព្រះតេជគុណ Gunapala Piyasena Malalasekera នៅទីក្រុងកូឡំបូ ប្រទេសស្រីលង្កា។ កម្ពុជា គឺជាប្រទេសស្ថាបនិកមួយ ក្នុងចំណោម ២៧ ប្រទេស ដែលបានបង្កើតអង្គការ WFB នៅឆ្នាំ១៩៥០។ អង្គការមួយនេះ ធ្លាប់បានប្រគល់គោរមងារនេះ ជូនដល់សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ព្រះមហាថេរ ព្រះមហាក្សត្រ និងថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ចំនួន៩រូប រួមមាន សម្ដេចសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ, ព្រះមហាថេរ មហានាយកនៃសាធារណរដ្ឋស្រីលង្កា, ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ, ប្រធានាធិបតី នៃប្រទេសនេប៉ាល់ , ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌា , ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋស្រីលង្កា, នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ , ប្រធានសហព័ន្ធពុទ្ធសាសនិកជប៉ុន និង សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ អង្គការពុទ្ធសាសនិកពិភពលោក (WFB) បានថ្វាយព្រះរាជគោរមងារ « ព្រះរាជពុទ្ធមាមកាភិបាល» ថ្វាយដល់ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបរមនាថ នរោត្តមសីហមុនី។
ថ្លែងសុន្ទរកថាឆ្នាំថ្មីក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី លោក មូន ចេអ៊ីន ទទួលស្គាល់ថា ទោះបីជាលោកបាន សម្រេចសមិទ្ធផលជាច្រើនអំឡុងអាណត្តិប្រាំឆ្នាំ កូរ៉េខាងត្បូងនៅតែមានផ្លូវវែងឆ្ងាយទៅមុខទៀត ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកភាពល្អប្រសើរឡើងនៃទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េ ។ លោក មូន បន្តថា លោកនឹងមិនបញ្ឈប់កិច្ចខិតខំដើម្បីបង្កើតសន្តិភាពប្រកបដោយនិរន្តរភាពឡើយ ហើយកូរ៉េខាងត្បូងនឹងប្រឹងប្រែងដើម្បីធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េក្លាយជាទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីមួយដូចប្រទេសដទៃទៀត។ កិច្ចខិតខំដើម្បីបង្កើតសន្តិភាពដែលលោក មូន លើកឡើងទំនងជាសំដៅលើគំនិតផ្តួចផ្តើម របស់លោក ដើម្បីអនុម័តសេចក្តីប្រកាសជាមួយកូរ៉េខាងជើង និងភាគីដទៃទៀតអំពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ជាផ្លូវការ។ «រដ្ឋាភិបាលនឹងបន្តធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េក្លាយជាប្រក្រតី និងស្វែងរកផ្លូវសម្រាប់សន្តិភាពរហូតដល់ទីបញ្ចប់»។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងបញ្ជាក់បែបនេះ មុនបង្ហាញសង្ឃឹមថា កិច្ចខិតខំសម្រាប់កិច្ចសន្ទនាជាមួយរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងព្យុងយ៉ាងនឹងនៅតែបន្តសម្រាប់រដ្ឋបាលបន្ទាប់ផងដែរ។ កន្លងមក មន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូងបានអះអាងថា ទីក្រុងសេអ៊ូល និងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានឯកភាពគ្នាជាគោលការណ៍ចំពោះការប្រកាសបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ ប៉ុន្តែភាគីកូរ៉េខាងជើងមិនបានឆ្លើយតបនៅឡើយ។ ចំណែកឯកិច្ចពិភាក្សាស្តីពីការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររវាងអាម៉េរិកនិងកូរ៉េខាងជើង នៅតែជាប់គាំងចាប់តាំងពីកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅទីក្រុងហាណូយក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដែលបានបញ្ចប់ដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ គួរបញ្ជាក់ថា អាណត្តិរយៈពេល៤ឆ្នាំរបស់ប្រធានាធិបតី មូន នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅក្នុងខែឧសភាខាងមុខ ហើយការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាណត្តិថ្មីនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា។ ជុំវិញរឿងនេះ លោក មូន សង្ឃឹមថា ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីនាពេលខាងមុខ នឹងក្លាយទៅជាការបោះឆ្នោតសម្រាប់ការរួបរួមដែលរួមបញ្ចូលក្តីសង្ឃឹមរបស់ប្រជាជន ហើយនឹងមិនមែនក្លាយជាការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ការស្អប់គ្នា ឬការបែកបាក់គ្នានោះទេ៕	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ប្រកាសថា លោកនឹងបន្តដើរតាមផ្លូវ សន្តិភាពសម្រាប់ទំនាក់ទំនងទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េរហូតដល់ដាច់អាណត្តិរបស់លោក។ លោក មូន ក៏ចង់សម្រេចឱ្យមានកិច្ចសន្ទនា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។
បើគិតទាំងការបុកគ្នារបស់នាវា USS John S. McCain នៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា នាវាចម្បាំងអាមេរិកសរុបបួនហើយដែលរងគ្រោះដោយសារការប៉ះទង្គិចជាមួយកប៉ាល់ផ្សេងទៀតក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ។ នៅខែមករា នាវាចម្បាំង USS Antietam បានជួបគ្រោះថ្នាក់ក្បែរមូលដ្ឋាន Yokosuka របស់ជប៉ុន បន្ទាប់មកនៅខែឧសភា នាវា USS Lake Champlain ក៏ជួបគ្រោះថ្នាក់ក្នុងដែនទឹកកូរ៉េខាងត្បូង។ មួយខែក្រោយមក នាវា USS Fitzgerald ក៏បុកជាមួយកប៉ាល់ដឹកទំនិញទៀត។ បន្ទាប់ពីគ្រោះថ្នាក់នេះ កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកក៏ចេញបញ្ជាបើកការស៊ើបអង្កេតទ្រង់ទ្រាយធំដើម្បីស្វែងរកការពិត និងបានបញ្ជាផ្អាកប្រតិបត្តិការមួយរយៈផងដែរ។ គ្រោះថ្នាក់ជាបន្តបន្ទាប់របស់នាវាចម្បាំងអាមេរិកនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក បង្កជាការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសុវត្ថិភាពនៃការធ្វើដំណើររបស់នាវាផ្សេងទៀត ព្រោះតំបន់នេះជាផ្លូវទឹកមមាញឹកមួយក្នុងការដឹកទំនិញរវាងអាស៊ីខាងកើត ទៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងនោះ។ ជុំវិញហេតុការណ៍នេះ កាសែតរដ្ឋចិន China Daily បានសរសេរបទអធិប្បាយមួយដោយបានភ្ជាប់ពាក្យរិះគន់ប្រតិបត្តិការនាវាអាមេរិកក្នុងដែនទឹកសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ កាសែតនេះនិយាយចំអកថា មនុស្សគ្រប់គ្នានឹងឆ្ងល់ហេតុអ្វីបានជានាវាដ៏ទំនើបរបស់អាមេរិកបែរជាជួបគ្រោះថ្នាក់ទៅវិញ។ សារព័ត៌មានដដែលនេះបន្តថា ស្របពេលការស៊ើបអង្កេតចំណាយពេលយូរ ការពិតមិនអាចប្រកែកបានគឺសកម្មភាពនាវាអាមេរិកក្លាយជាគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់នាវាដឹកទំនិញផ្សេងទៀត។ ខណៈដែលរិះគន់អាមេរិករឿងសេរីភាពនាវាចរណ៍ និងការបង្កគ្រោះថ្នាក់ កាសែតរដ្ឋចិនខាងលើក៏ឆ្លៀតលើកសរសើរទង្វើរបស់ចិនក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ China Daily សរសេរថា នាវាជើងទឹកអាមេរិកក្លាយជាឧបសគ្គក្នុងដែនទឹកអាស៊ី ប៉ុន្តែចិនវិញកំពុងរួមដៃគ្នាជាមួយសមាជិកអាស៊ានក្នុងការសម្រេចឲ្យបានក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ដូជាជំរុញការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវសមុទ្រដោយសុវត្ថិភាពផងដែរ។ សូមរំឭកដែរថា នាវិកដប់នាក់បានបាត់ខ្លួន និងប្រាំនាក់ទៀតរងរបួស ក្រោយមានការប៉ះទង្គិចចុងក្រោយរវាងកប៉ាល់ដឹកទំនិញ Alnic MC ដែលមានប្រវែង១៨០ម៉ែត្រ ជាមួយនាវាចម្បាំងអាមេរិក USS John S McCain ព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែសីហា។ នាវាដឹកទំនិញនេះធ្វើដំណើរតាមឆ្នេរសមុទ្រខាងកើតសិង្ហបុរីទៅកាន់កំពង់ផែដូចរាល់ដងនោះ មុនប៉ះជាមួយនាវាចម្បាំងអាមេរិកដែលធ្វើដំណើរពីឆ្នេរសមុទ្រខាងកើតសិង្ហបុរីទៅកាន់ច្រកសមុទ្រ Malacca ៕	នាវាចម្បាំងអាមេរិកបានរងគ្រោះជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ នេះ ដោយបុកជាមួយនាវាដឹកទំនិញលើលំហសមុទ្រ ហើយបណ្ដាលឲ្យនាវិកជាច្រើននាក់ស្លាប់ បាត់ខ្លួន និងរងរបួស។ ហេតុការណ៍ចុងក្រោយបានកើតឡើងនៅសប្ដាហ៍នេះ ដោយនាវាចម្បាំង USS John S. McCain បុកជាមួយកប៉ាល់ដឹកប្រេងនៅក្បែរសិង្ហបុរី។ ក្រោយឧបទ្ទវហេតុកើតឡើង សារព័ត៌មានចិន China Daily និយាយថា វត្តមាននាវាអាមេរិកកំពុងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កប៉ាល់ផ្សេងទៀតដែលធ្វើដំណើរក្បែរគ្នា។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់មូលហេតុថា ការខកខានចូលរួមបើកសម័យប្រជុំសភានេះ ដោយសាររដ្ឋសភា ជូនដំណឹងមកសម្ដេច យឺតយ៉ាវជាងកម្មវិធីការងារដែលមានស្រាប់នៅក្នុងដៃ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ស្នើឱ្យរដ្ឋសភាទម្លាក់កម្មវិធី ឱ្យបានលឿនជាងនេះ ព្រោះសម្តេចមានការងារច្រើន។ «ខ្ញុំក៏សូមឱកាសនេះ សុំការអភ័យទោសពីរដ្ឋសភា ដែលថ្ងៃនេះគឺត្រូវបើកបវេសនកាល ដោយរាប់មានព្រះរាជសាររបស់ព្រះមហាក្សត្រផង។ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា មិនមែនជាកំហុសរបស់ខ្ញុំទេ ដោយសារសភាទម្លាក់កម្មវិធីមក គឺត្រឹមតែមួយរំពេច នៅពេលដែលគម្រោងចុះក្នុងបញ្ជីនៃកម្មវិធី គឺដាក់មិនតិចជាង១ខែទេ ។ ប៉ុន្តែសភា បានដាក់កម្មវីធីដ៏ប្រញាប់ប្រញាល់មួយ។ សង្ឃឹមថា ថ្ងៃក្រោយសភា នឹងអាចកកំណត់ពេលវេលាឱ្យបានលឿនជាងហ្នឹង ព្រោះថានេះមិនមែនជាការបើកប្រជុំធម្មតាទេ ប៉ុន្តែជាការបើកបវេសនកាល»។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលសង្ឃឹមថា សភានឹងមានការយោគយល់ចំពោះអវត្តមានរបស់សម្ដេច ក្នុងការបើកសម័យប្រជុំលើកទី៩នេះ ព្រោះរដ្ឋាភិបាល ក៏មានការងារ និងកម្មវិធីច្រើន ដែលត្រូវរវល់ក្នុងដៃដែរ។ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការលើកឡើងបែបនេះ មិនមែនជាការទិតៀនរដ្ឋសភាទេ ប៉ុន្តែជាការស្នើសុំឱ្យមានការកំណត់ និងរៀបចំពេលវេលាកម្មវិធីឱ្យបានល្អជាងនេះ។	សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានអវត្តមានចូលរួមបើកបវេសនកាលសម័យប្រជុំសភា លើកទី៩ អាណត្តិទី៦ នាព្រឹកថ្ងៃទី៣០ មីនានេះ ដោយសារជាប់ភារកិច្ចមកចែកវិញ្ញាបនបត្រ និងសញ្ញាបត្រជូនដល់សិក្ខាកាម និងនិស្សិតវិទ្យាស្ថានជាតិពាណិជ្ជសាស្ត្រជាង ៦ពាន់នាក់ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ។
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ ប្រកាសជ្រើសរើសសិស្ស-និស្សិត ដែលកំពុងសិក្សាតាមគ្រឹះស្ថានសិក្សាទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ចទាំងអស់ ឲ្យចូលរួម «វគ្គបណ្តុះបណ្តាលឥតគិតថ្លៃ លើជំនាញកក់សំបុត្រយន្តហោះ (Ticketing and Reservation) តាមប្រព័ន្ធ AMADEUS» ចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០។ វគ្គសិក្សាមានរយៈពេល ២សប្តាហ៍ ពីថ្ងៃច័ន្ទ ដល់សុក្រ ដែលមានវេន ព្រឹក និងថ្ងៃ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្រសួងទេសចរណ៍ បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងស្តីពី «វគ្គបណ្តុះបណ្តាលឥតគិតថ្លៃ លើជំនាញកក់សំបុត្រយន្តហោះ ( Ticketing and Reservation ) លើប្រព័ន្ធ AMADEUS» ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Alliance Plus Solution ចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០។ ការបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ គឺដើម្បីចូលរួមផ្តល់ជំនាញបន្ថែម ដែលសំដៅលើការពង្រឹកសមត្ថភាពដល់សិស្ស-និស្សិត ដែលកំពុងសិក្សាជំនាញទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច ឲ្យទទួលបានចំណេះដឹង ជំនាញ និងឥរិយាបថខ្ពស់ ដើម្បីបម្រើការងារក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។ តាមរយៈវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ សិក្ខាកាម នឹងទទួលបានវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់សមត្ថភាព ( Certificate of Competencies) ពីក្រសួងទេសចរណ៍ និងទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលផ្ទាល់ពីគ្រូជំនាញប្រព័ន្ធ AMADEUS ផ្ទាល់។ ក្រៅពីនេះ សិក្ខាកាមក៏ទទួលបាឱកាសហឹ្វកហាត់ការងារ និងការងារតាមបណ្តាក្រុមហ៊ុនទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍នាន រួមទាំងមានឱកាសក្លាយជាភ្នាក់ងារលក់សំបុត្រតាមប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ(Mobile Phone)។ សម្រាប់សិស្ស-និសិត្ស ដែលចាប់អារម្មណ៍ ត្រូវតែជាសិស្ស-និសិត្ស កំពុងសិក្សាតាមបណ្តាគ្រឹះស្ថានសិក្សាទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ចនានា ទូទាំងប្រទេស និង ត្រូវមានលិខិតបញ្ជាក់ការសិក្សាពីគ្រិះស្ថាន និងបដិសណ្ឋារកិច្ច ដែលខ្លួនកំពុងសិក្សា។ សិស្ស-និសិត្ស ក៏ត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការសិក្សា និងមានកម្រិតភាសាអង់គ្លេសថ្នាក់មូលដ្ឋាន រួមទាំងមានមូលដ្ឋានគ្រិះផ្នែកកុំព្យូទ័រផងដែរ។ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះមានរយៈពេល២សប្តាហ៍ ចាប់ពីថ្ងៃច័ន្ធ ដល់សុក្រ ដោយវេនព្រឹកចាប់ពីពីម៉ោង ៩:០០នាទី ដល់ ១២:០០នាទី ចំណែកវេនរសៀល ចាប់ពីម៉ោង ២:០០នាទី ដល់ ៤:៣០នាទី។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សិស្ស-និស្សិត ដែលចាប់អារម្មណ៍លើវគ្គបណ្តុះបណ្តាលខាងលើ អាចដាក់ពាក្យផ្ទាល់ នៅ ក្រសួងទេសចរណ៍ រឺតាមរយៈអ៊ីម៉ែល ឬ ក្រុមហ៊ុន Alliance Plus Solution ។ កាលបរិច្ឆេទឈប់ទទួលពាក្យថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ និងប្រឡងចូលសិក្សានៅ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០៕	ដោយ៖ ហុង ស្រីណា
នេះជាការហ្វឹកហាត់ត្រៀមសម្រាប់ការប្រកួត FIFA World Cup Qatar 2022 & Asian Cup 2023 Qualifiers វគ្គជម្រុះជុំទីមួយ ជើងទីមួយ ជាមួយប៉ាគីស្ថាននៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក នាល្ងាចថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ ខាងមុខ។ ជើងទីពីរ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅក្រុងដូហា ប្រទេសកាតា នាថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា។ គួច សុគម្ភៈ និង ធារី ចន្ថាប៊ិន ស្ថិតក្នុងចំណោមកីឡាករជើងចាស់នៃក្រុមជម្រើសជាតិ អ៊ុំ វិចិត្រ កន្លងមកស្ទើរតែបាត់បង់ឱកាសក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ ដោយសារតែបញ្ហារបួស លោក Keisuke Honda អនុវត្តផ្ទាល់ជាមួយក្រុមកីឡាករកម្ពុជា អ្នកចាំទី វ័យក្មេង សាវែង សំណាង នៅតែស្ថិតក្នុងជម្រើសក្រុមរបស់លោក Honda ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម និង សេត រ៉ស៊ីប កំពុងមានលទ្ធផលជាមួយក្លិបរៀងៗខ្លួន គ្រប់ៗគ្នា កំពុងរង់ចាំមើលសមត្ថភាពកីឡាករខ្មែរកម្ពុជា ដាវ នីម ដែលកំពុងលេងឲ្យក្លិបគិរីវង់សុខសែនជ័យ ប៊ិន ចន្ថាធារី ក្លាយជាកីឡាករតែម្នាក់គត់ដែលកំពុងប្រកបអាជីពនៅម៉ាឡេស៊ី រុឹង ប៊ុនហៀង ស្តាប់ការណែនាំរបស់លោក Felix Dalmas គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន កែវ សុខសិលា ត្រូវការបង្ហាញសមត្ថភាពខ្ពស់សម្រាប់តំណែងអ្នកចាំទីជម្រើសទីមួយ មិត្តចាស់ រួមការងារគ្នាសារជាថ្មី លោក ភា សុភ័ក្ត្រា ក្លាយជាគ្រូជំនួយ ហើយមានឱកាសធ្វើការជាមួយ លោក ឈូក ពិសិដ្ឋ ដែលជាអ្នកចាត់ក្រុម។ ពួកលោកធ្លាប់ធ្វើការជាមួយគ្នានៅអតីតក្លិប Phnom Penh TriAsia ស្នាមញញឹមពេលហ្វឹកហាត់ ឆេង ម៉េង អ៊ន ចាន់ប៉ូលីន និង សុះ ស៊ូហាណា គ្រូបង្វឹកអាហ្សង់ទីន លោក Felix Dalmas និងលោក សាប៊ូន វិនតា ដែលជាគ្រូជំនួយ ដាវ នីម និងកីឡាករទាំងអស់ប្រឹងហ្វឹកហាត់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ លោក ភា សុភ័ក្ត្រា ធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ដឹកនាំក្រុមយុវជនជម្រើសជាតិ និងចុងក្រោយលោកជាគ្រូបង្វឹកក្លិបក្រសួងការពារជាតិ	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) តាមរយៈហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន បានបង្ហាញទិដ្ឋភាពនៃការហ្វឹកហាត់របស់ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំផ្ទាល់របស់អ្នកចាត់ការទូទៅជប៉ុន លោក Keisuke Honda ដោយមានសមាសភាពកីឡាករ២៥រូប។
ម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ ONE Womens Atomweight World Champion កីឡាការិនី Angela Lee ឬ ឈ្មោះក្រៅ Unstoppable ត្រូវបានគេជ្រើសរើសតែងខ្លួនជាតារាម៉ូដែលដូចតួវីរនារី Mulan សម្រាប់ហាងគ្រឿងអលង្ការឈ្មោះ RockLove Jewelry។ Allison Cimino នាយប្រតិបត្តិរបស់ RockLove Jewelry បានថ្លែងឲ្យដឹងថា៖«លើសពីតារាបង្ហាញម៉ូដអាជីព នេះគឺជាឱកាសមួយដើម្បីបង្ហាញដល់មនុស្សគ្រប់រូបដែលមិនមានគ្រឿងអលង្ការតុបតែងខ្លួនសោះ ឬ ខ្លួនទទេ និង បង្ហាញការពាក់គ្រឿងអលង្ការតុបតែងខ្លួនមើលទៅស្រស់ស្អាតណាស់ហើយប្លែកភ្នែកទៀតផង»។ Thank you so much to @nowthisnews @jackienpadilla @RockLoveJewelry for this incredible feature! I'm so honoured to share my story with the world!	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
លោក នូ ចំរើន បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមតេលេក្រាមថា អ្នកចូលរួមជិះកង់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជិះកង់ដើម្បីកុមារ មានចំនួន២៦០នាក់។ ក្នុងនោះ នាក់ចូលរួម២០ភាគរយជាជនបរទេស មានដូចជា៖ រុស្ស៊ី, បារាំង, ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ ចាត់ទុកថានេះ គឺដូចអ្វីដែលរំពឹងទុក ព្រោះចំនួននេះ សហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានកម្ពុជា អាចគ្រប់គ្រងនូវសណ្ដាប់ធ្នាប់នានា ការសម្រួលចរាចរណ៍ពេលធ្វើដំណើរ និងសុវត្ថិភាព សុខភាព នៃអ្នកចូលរួម។ «នេះ គឺដូចជាអ្វី ដែលយើងរំពឹងទុកហើយ ព្រោះយើងរំពឹងថាបាន៣០០នាក់ ប្រសិនជាលើស៣០០នាក់ យើងពិបាកគ្រប់គ្រង។ ប៉ុន្ដែចំនួននេះ វាស្ថិតក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់យើង។ យើង នឹងអាចរៀបចំបានល្អ។»។ លោក នូ ចំរើន បាននិយាយដូច្នេះ។ គោលបំណង នៃការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ សហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានកម្ពុជា ធ្វើឡើងដើម្បីប្រមូលថវិកាសប្បុរសធម៌ជួយដល់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ និងលើកម្ពស់វិស័យកីឡាជិះកង់នៅកម្ពុជា។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍ជិះកង់ដើម្បីកុមារ នឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ដែលត្រូវជាថ្ងៃទិវាកុមារអន្ដរជាតិ។ ចម្ងាយ៣១០គីឡូម៉ែត្រនេះ គឺត្រូវជិះរយៈពេលមួយថ្ងៃ ហើយចេញដំណើរចាប់ពីម៉ោង ៤:៣០ព្រឹក ដោយគ្រោងទៅដល់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ នៅម៉ោង៧:៣០យប់៕	រុស្ស៊ី បារាំង ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ក៏ចូលរួមជាមួយកម្ពុជាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជិះកង់ដើម្បីកុមារ នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ពីភ្នំពេញទៅមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ ខេត្តសៀមរាប ដែលមានចម្ងាយ ៣១០គីឡូម៉ែត្រ។ លោក នូ ចំរើន អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា មានអ្នកចុះឈ្មោះជិះកង់ ២៦០នាក់ ចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ ពេញចិត្តនូវចំនួនអ្នកចូលរួមនេះ ព្រោះអាចធានាបាននូវសុវត្ថិភាព ចរាចរណ៍ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់នានា អំឡុងពេលធ្វើដំណើរ។
សម្ដេច ស ខេង បានបញ្ជាក់ថា បញ្ហាកូវីដ១៩ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋជួបបញ្ហាជីវភាព និងងាយរងគ្រោះក្នុងអំពើជួញដូរមនុស្ស ដូច្នេះអាជ្ញាធរទាំងអស់ ត្រូវទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបការឆ្លងដែនខុសច្បាប់ ឱ្យខានតែបាន។ ថ្លែងក្នុងពិធីផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ជាតិ ស្ដីពីការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្សឆ្នាំ២០១៩ និងទិដៅការងារឆ្នាំ២០២០ ថ្ងៃទី២៧ ឧសភា សម្ដេច ស ខេង បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«បញ្ហាថ្មីៗ(កូវីដ១៩និងផ្សេង)ចុងក្រោយនេះ គឺជាការប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋ ពិសេសមុខសញ្ញាងាយរងគ្រោះក្នុងអំពើជួញដូរមនុស្ស និងក្រុមប្រជាពលរដ្ឋជាពលករ ដែលប៉ុនប៉ងលួចឆ្លងដែនចូលទៅប្រទេសថៃ»។ កន្លងមក អាជ្ញាធរក៏បានបិទច្រកព្រំដែនផ្លូវការដែរ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋនៅតែបន្តព្យាយាមឆ្លងតាមច្រករបៀង ខណៈដែលប្រទេសថៃកំពុងដាក់ប្រទេសក្នុងគ្រាអាសន្ន។សម្ដេច ស ខេង ស្នើឱ្យអាជ្ញាធរតាមបណ្ដាខេត្តជាប់ព្រំដែន ខិតខំប្រមូលកម្លាំងទប់ស្កាត់សកម្មភាពពលរដ្ឋនេះ។ «សមត្ថកិច្ចតាមព្រំដែនទាំងអស់ ពិសេសរដ្ឋបាលដែនដី កម្លាំងកងយុទ្ធពលខេមរភូមិន្ទ កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ និងមន្ត្រីសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត រួមសហការគ្នាទប់ស្កាត់ពលរដ្ឋលួចឆ្លងដែនចូលប្រទេសថៃ និងចាប់មេខ្យល់យកមកផ្តន្ទាទោស»។ នេះជាបញ្ជារបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍គណៈកម្មាធិការជាតិ ប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស (គ.ជ.ប.ជ) បានលើកឡើងថា មេខ្យល់ដែលនាំពលករខ្មែរត្រឡប់ចូលប្រទេសថៃវិញ មានជាហូរហែរ ហើយត្រូវបានសមត្ថកិច្ច ថៃចាប់បញ្ជូលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញជាបន្ដបន្ទាប់។ នៅក្នុងពិធីផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ជាតិ ស្ដីពីការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្សឆ្នាំ២០១៩ និងទិដៅការងារឆ្នាំ២០២០ថា លោក ជូ ប៊ុនអេង បានថ្លែងថា៖ «នេះជារលកថ្មីនៃ អំពើជួញដូរមនុស្សឆ្លងដែនដែលនាងខ្ញុំ ក្នុងនាមអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍ គណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស សូមអំពាវនាវ ទៅដល់ក្រុមការងារទាំងអស់ជាពិសេសថ្នាក់ក្រោមជាតិ បង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់និងអនុវត្តជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល»។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៥ ឧសភា ពលរដ្ឋ១០៧នាក់ (ស្រី៣៩នាក់)នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានឆ្លងដែនខុសច្បាប់ទៅប្រទេសថៃ ហើយត្រូវអាជ្ញាធរថៃបញ្ជូនត្រឡប់មកវិញ។ ពលរដ្ឋជាង១០០នាក់នេះ ក៏មានអ្នកខ្លះរងការធ្វើបាបពីអាជ្ញាធរថៃដែរ ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះសមត្ថកិច្ច ក៏ធ្លាប់ចាប់មេក្លោងនាំពលរដ្ឋឆ្លង ដែលទៅប្រទេសថៃដែរ ហើយសមត្ថកិច្ចគ្រាន់តែអប់រំប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែក្រោយមានការប្រជុំជាមួយក្រុមការងារកាលពីពេលថ្មីៗនេះ អាជ្ញាធរនឹងចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់លើពលរដ្ឋ ឬបុគ្គលណា ដែលព្យាយាមឆ្លងដែនខុសច្បាប់ទៀត។នេះបើតាមបញ្ជាក់របស់លោក មែ សុខំ ជំនួយការនាយករដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃទី២៧ឧសភា។ ចំណែកនៅខេត្តបាត់ដំបងវិញ មានអ្នកឆ្លងដែលខុសច្បាប់ ដែលត្រូវអាជ្ញាធរថៃចាប់បញ្ជូនត្រឡប់មកវិញ១០៦នាក់ ក្នុងនោះមានស្រី៤០នាក់ និងក្មេង៦នាក់។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដែលសារព័ត៌មានថ្មីៗ ទទួលបានពីនាយករដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបងលោក ឆាយ ម៉ាទីណាល់។ ជុំវិញបញ្ហានេះ សម្ដេច ស ខេង ជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយអំពីហានីភ័យដល់ពលករនៅក្រៅប្រទេស ដោយត្រូវសហការជាមួយស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំប្រទេសនីមួយៗ ដែលមានពលករទៅធ្វើការនៅទីនោះ ចំពោះបញ្ហាងាយរងគ្រោះដោយអំពើកេងប្រវញ្ញ និងការជួញដូរក្រោមរូបភាពផ្សេងៗ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ សមត្ថកិច្ច បានបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្ស និងអាជីវកម្មផ្លូវភេទ សរុបចំនួន១៦៩ករណី កើនឡើង៣៥ករណី ស្មើនឹង២៦,១១ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៨ ដែលមានតែ១៣៤ករណីប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងនោះសមត្ថកិច្ច បានឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ២២៩លើ២២៤នាក់ និងបានសង្គ្រោះជនរងគ្រោះចំនួន៤៥៦នាក់លើ២៣០នាក់ ព្រមទាំងបានផ្ដន្ទាទោសជនល្មើស ជាច្រើនករណីទៀតផង បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៨។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ក្រសួងមហាផ្ទៃ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្ដេច ស ខេង បញ្ជាឲ្យមន្រី្តនៅតាមច្រកព្រំដែនទប់ស្កាត់ពលរដ្ឋ ដែលលួចឆ្លងដែនត្រឡប់ទៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីជៀសវាងការឆ្លងដែនខុសច្បាប់ ។ សម្ដេច ក៏បញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរចាប់មេក្លោងដែលឆ្លៀតឱកាសនាំពលរដ្ឋឆ្លងដែលខុសច្បាប់ ខណៈដែលជំងឺកូវីដ១៩រាតត្បាតទូទាំងពិភពលោកនេះ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានបោះពុម្ភផ្សាយ នៅក្នុងព្រឹត្តបត្រសុខភាព Journal of the Endocrine Society។ ពួកគេបានសិក្សាទៅក្មេងដែលមានអាយុ ចាប់ពី ២ ទៅ ១៥ ឆ្នាំ ចំនួន ៣៦៩ ៣៦២ នាក់។ ពួកគេបានរកឃើញថា កូនក្មេង និងក្មេងជំទង់ចំនួន ៦៥៤ នាក់ មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទីពីរ ហើយគេក៏បានរកឃើញផងដែរថា ក្មេងដែលមានទម្ងន់ធម្មតា ហាក់ដូចជានៅឆ្ងាយពីជំងឺនេះខ្លាំងណាស់។ អ្នកដឹកនាំការសិក្សា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Ali Abbasi មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Kings College ទីក្រុងឡុងដ៍ បាននិយាយថា ក្មេងធាត់ៗ ប្រឈមមុខខ្ពស់ ៤ ដងទៅនឹងការកើតជំងឺនេះ នៅពេលពួកគេមានអាយុ ២៥ ឆ្នាំ។ ដូច្នេះ សូមក្រឡេកមើលការរស់នៅ និងការទទួលទានចំណីអាហារកូនរបស់អ្នក ដើម្បីកុំឲ្យពួកគេធាត់លើសទម្ងន់ឲ្យសោះ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការសិក្សាបានរកឃើញថា ក្មេងធាត់ភាគច្រើន នឹងប្រឈមមុខខ្ពស់ទៅនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទីពីរ នៅថ្ងៃក្រោយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងក្មេងដែលមានទម្ងន់ធម្មតា។
ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន The Guardian ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ៦ ខែកក្កដា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធា មហាម៉ាត់ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា លោកចង់ឲ្យមានការដោះលែងអតីតសត្រូវចាស់ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងគាំទ្រអ្នកនយោបាយប្រឆាំងរូបនេះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីផងដែរ។ លោក មហាធា បានពន្យល់ថា លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រ៉ាហ៊ីម គួរតែត្រូវគេដោះលែងនិងអនុញ្ញាតឲ្យចូលប្រកួតក្នុងការបោះឆ្នោតព្រោះលោកជាប់ទោសដោយសារតែរឿងនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ ហើយលោកក៏គាំទ្រលោកជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីតំណាងឲ្យបក្សប្រឆាំងដែរ។ «ក្នុងករណីលោក អាន់វ៉ា យើងអាចនិយាយថា លោកជួបប្រទះរឿងអយុត្តិធម៌។ ការសម្រេចរបស់តុលាការគឺស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលរដ្ឋាភិបាល ហើយខ្ញុំគិតថា រដ្ឋាភិបាលថ្មីអាចនឹងជំរុញឲ្យព្រះមហាក្សត្រលើកលែងទោសដល់លោក អាន់វ៉ាបាន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក មហាធា។ លោក មហាធា បន្ថែមថា៖ «ក្នុងករណីនេះលោក អាន់វ៉ាអាចត្រឡប់ចូលឆាកនយោបាយបានឡើងវិញ ហើយអាចក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីផង។ ខ្ញុំមិនមានអ្វីជំទាស់ទេចំពោះបញ្ហានេះ»។ តាមពិតទៅ លោក អាន់វ៉ា ត្រូវបានតុលាការសម្រេចដាក់ពន្ធនាគារប្រាំឆ្នាំកាលពីឆ្នាំ ២០១៣ ដោយសារលោកពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុស។ ប៉ុន្តែលោកបានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះ ដោយលោកអះអាងថា វាជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ។ គេដឹងច្បាស់ថា ការសម្រេចនេះភាគច្រើនជារឿងនយោបាយ។ នេះក៏ដោយសារ សម្ព័ន្ធគណបក្សប្រឆាំងចំនួនបីដឹកនាំដោយលោក អាន់វ៉ា កាន់តែកើនឥទ្ធិពលនៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ ២០១៣ ។ ហើយគេមើលឃើញថា លោក អាន់វ៉ា ក្លាយជាគ្រោះថ្នាក់ធំសម្រាប់គណបក្សកាន់អំណាច UMNO ជាពិសេសលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបច្ចុប្បន្នដែលរួមរឹតដោយរឿងអាស្រូវពុករលួយនោះ។ ត្រឡប់មកវិញ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធា និងលោក អាន់វ៉ា តាមពិតទៅជាសត្រូវនយោបាយស៊ីសាច់ហុតឈាមគ្នាអស់រាប់ឆ្នាំមកហើយ ហើយជម្លោះនេះកើតឡើងចុងឆ្នាំ១៩៩០។ លោក អាន់វ៉ា ក្លាយជាអ្នកនយោបាយមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងបរិបទនយោបាយម៉ាឡេស៊ីផង តែលោកបានរដ្ឋាភិបាលលោក មាហាធា ដកហូតតំណែងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាប់ដាក់គុកក្រោមបទចោទ ពុករលួយនិងរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសផង។ ប៉ុន្តែលោកក៏ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះដោយចាត់ទុកវាជារឿងនយោបាយផង។ ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរកាន់តែជិតស្និទ្ធគ្នាវិញក្រោយពេលដែលលោក មហាធា ចេញមុខប្រឆាំងលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ រឿងពុករលួយនោះកាលពីឆ្នាំ២០១៥នោះ។ លោក អាន់វ៉ា បានប្រកាសគាំទ្រចលនានយោបាយប្រឆាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីប ដឹកនាំដោយលោក មហាធាកាលពីឆ្នាំមុន។ ប៉ុន្តែដោយសារការកាត់ទោសឆ្នាំ ២០១៣ឲ្យលោកជាប់គុក ប្រាំឆ្នាំពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសនោះ លោក អាន់វ៉ា មិនមាននីតិសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឈរឈ្មោះក្នុងការប្រជែងតំណែងនយោបាយឡើយក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំក្រោយ វាលែងតែមានការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រប៉ុណ្ណោះ៕	អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធា មហាម៉ាត់ (Mahathir Mohamad) ប្រកាសគាំទ្រអតីតសត្រូវចាស់ខ្លួន និងជាមេបក្សប្រឆាំងលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក មហាធា ស្វះស្វែងរកការដោះលែងលោក អាន់វ៉ា ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នានោះដើម្បីឲ្យលោកអាចចូលប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតបាននៅឆ្នាំក្រោយ។
«ឈប់បានឈប់់ទៅ មិនដឹង លោក ខៀវ កាញ្ញារីទ្ធ ដោះស្រាយយ៉ាងម៉េចឡើយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដោយបានកោតសរសើរបុរសដែលបានទៅជួយលើកម៉ូតូ ហើយសម្តែងការហួសចិត្តចំពោះកាយវិការរបស់អ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញ។ «មិនសូមទោសប៉ូលិស បែរជាសូមទោសអ្នកកាសែត តើអ្នកកាសែតមានសិទ្ធិអី?»។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ហួសចិត្ត ដោយបានឃើញអ្នកកាសែតដែលបានដើរតួជំនួសនគរបាលយុត្តិធម៌។ សម្តេចថា អ្នកសារព័ត៌មានមិនមែនជានគរបាលយុត្តិធម៌នោះឡើយ។ សម្តេចបានស្នើឲ្យលោក ខៀវ កាញារីទ្ធ ហៅអ្នកកាសែតទៅណែនាំ ប៉ុន្តែមិនអាចឈានដល់ការដកអាជ្ញាបណ្ណ ឬដាក់ពាក្យបណ្តឹង ដោយការលើកឡើងរបស់មតិមួយចំនួននោះឡើយ។ សម្តេចរំលឹកដល់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានថា សូមកុំឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានក្លាយជានគរបាលចរាចរណ៍ ឬនគរបាលយុត្តិធម៌៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នាពីធីចែកសញ្ញាបត្រដល់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យវេស្ទើនជាង៣ពាន់នាក់នាព្រឹកនេះ ស្នើឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ហៅអ្នកកាសែតអនឡាញដែលផ្សាយពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ទៅអប់រំណែនាំដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព ដោយមិនត្រូវបណ្តោយជ្រុលនោះឡើយ។ សម្តេចបានលើកឡើងបែបនេះ ដោយភ្ជាប់ករណីដែលបានសុះសាយពេញបណ្តាញសង្គម ស្តីពីអ្នកកាសែតអនឡាញ និងបុរសម្នាក់ដែលទៅជួយលើកម៉ូតូ ក្នុងហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍មួយនៅជ្រោយចង្វា។
ការឆ្លើយឆ្លើងសម្ដីដាក់គ្នាជុំវិញស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅតំបន់ស៊ីនជាំងរវាងចិន និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចភាគច្រើនរួមទាំងអាម៉េរិកផង បានក្លាយជារឿងធម្មតាទាំងនៅទីស្នាក់ការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នៅទីក្រុងញូវយ៉ក និងនៅទីក្រុងហ្សឺណែវដែលមានក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សផង។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលត្រូវបានអានដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងនៅ UN លោក Nicolas de Rivière ទៅកាន់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សនៃមហាសន្និបាត ប្រទេសចំនួន ៤៣ បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភអំពីកំណើនរបាយការណ៍នៃការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដែលរីករាលដាល និងជាប្រព័ន្ធនៅខេត្តស្វយ័តមួយនេះ។ ប្រទេសទាំងនេះ ចោទប្រកាន់ចិនថា បានឃុំខ្លួនមនុស្សជាង១លាននាក់នៅក្នុងជំរំនានា។ ប្រទេសទាំង ៤៣ បានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលចិនពីការរំលោភបំពានជាច្រើនដូចជាការធ្វើទារុណកម្ម ឬអំពើឃោរឃៅ អមនុស្សធម៌ និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអមនុស្សធម៌ អំពើហិង្សាផ្លូវភេទ និងការបំបែកកុមារដោយបង្ខំលើជនជាតិភាគតិច។ កន្លងមក ទីក្រុងប៉េកាំង បានបដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងអស់ ហើយពិពណ៌នាជំរំទាំងនោះថាជាកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកជ្រុលនិយម។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំដដែល ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិននៅ UN លោក Zhang Jun ក៏បានវាយបកវិញដែរ។ «ទៅកាន់អាម៉េរិក និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត! ការប៉ុនប៉ងរបស់អ្នកដើម្បីបិទបាំងកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្សដ៏អាក្រក់របស់អ្នកនឹងមិនធ្វើទៅរួចទេ។ មិនថានិយាយដដែលៗប៉ុន្មានដងទេ ការកុហកគឺនៅតែជាការកុហក។ អ្នកកំពុងប្រើសិទ្ធិមនុស្សជាលេសសម្រាប់ការធ្វើនយោបាយដើម្បីបង្កការប្រឈមមុខដាក់គ្នា»។ លោក Zhang បានតបតបែបនេះទៅកាន់អាម៉េរិកនិងប្រទេសមួយចំនួនដែលបានចោទប្រកាន់ចិនពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ ជុំវិញសិទ្ធិមនុស្សនៅស៊ីនជាំង លោកស្រី Michelle Bachelet ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សរបស់ UN បានចរចាជាមួយចិនដើម្បីចូលទៅកាន់តំបន់ស៊ីនជាំងចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ មក។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សកាលពីខែមិថុនាន លោកស្រីសង្ឃឹមថា នឹងមានការយល់ព្រមលើលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចនៅឆ្នាំនេះ ដើម្បីពិនិត្យមើលរបាយការណ៍នៃការរំលោភធ្ងន់ធ្ងរប្រឆាំងនឹងជនជាតិ វីហ្គ័រមូស្លីមនៅចិន។ ប្រទេសជាង៤០នៅបានក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស ក៏បានជំរុញឱ្យចិនផ្តល់សិទ្ធិឱ្យលោកស្រី Bachelet ចុះត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់ផងដែរ៕	ប្រទេសជាច្រើន បានបន្តដាក់សម្ពាធលើចិននៅអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នៅថ្ងៃទី ២១ ខែតុលា ជុំវិញការរំលោភសិទ្ធិជនជាតិមូស្លីមវីហ្គ័រ និងជនជាតិភាគតិចផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់ស៊ីនជាំង។ ការចោទប្រកាន់នេះ បានធ្វើឱ្យមានការឆ្លើយតបភ្លាមៗពីប្រេសិតចិននៅ UN ។
Liu He, member of the Political Bureau of the Communist Party of China (CPC) Central Committee, elaborated the path of China's economic development in the coming years and China's pledge to join hands with the rest of the world to create a brighter future for all. CHINA TO OPEN UP FURTHER Liu, who is also director of the General Office of the Central Leading Group for Financial and Economic Affairs, said China will encourage both inbound and outbound investment and business activities as it seeks greater economic and trade interactions with other countries and will work with them to establish an open world economy. China will continue to let the market play a decisive role in resources allocation, and focus on better protection of property rights, especially intellectual property rights, he said. Beijing will further integrate with international trade rules and ease market access. It will substantially open up the services and financial sectors and create a more attractive investment environment. Liu underscored the message that had been presented by Chinese President Xi Jinping in his report at the 19th National Congress of the CPC in October: that China will not close its door to the rest of the world but become more and more open. "That's great!" said Rupert Adams, a partner of Alignvest UK LLP, an investment company. Adams called it a message from China on its continuous reform and opening up, and also a real practical action showing firm support to economic globalization. OPPORTUNITIES, CONTRIBUTIONS TO GLOBAL DEVELOPMENT Liu said after decades of development, a large middle-income population has emerged in China, the biggest in the world, giving rise to a vast domestic market. This open market with a fast-growing population of 400 million will contribute significantly to global development. China's domestic demand has steadily expanded, with consumption contributing 58.8 percent to economic growth, nearly 4 percentage points higher than five years ago, Liu said. The added value of the services sector takes up 60 percent of China's gross domestic product, more than 5 percentage points higher than five years ago. With more rural migrant workers relocating to cities, the number of permanent urban residents has increased by over 80 million in the past five years, accounting for 58.52 percent of the total population, nearly 6 percentage points higher than five years ago. However, China's development faces three challenges, Liu said -- risk prevention, poverty reduction and pollution control. Regarding risk prevention, he said in about three years, China will strive to bring the overall leverage ratio under effective control and make the financial system more adaptable and with better ability to serve the real economy. Systemic risks will be prevented and the flow of economic activities improved. As for poverty reduction, China has a target to eliminate absolute poverty in three years. In the next three years, China will also scale up pollution control to substantially cut major pollutant emissions and lower the intensity of resource consumption. The efforts will improve the environment and make China's development more eco-friendly. These are the concrete actions China will take to fulfill its pledge to counter climate change impacts and implement the Paris Agreement, Liu said. Besides, he pointed out that the Belt and Road Initiative, originating from China, is a concept that will deliver opportunities and benefits to the whole world. Proposed in 2013, the initiative comprises the Silk Road Economic Belt and the 21st-Century Maritime Silk Road, aimed at building a trade and infrastructure network connecting Asia with Europe and Africa along and beyond the ancient Silk Road trade routes. China has inked agreements with more than 80 countries and organizations to jointly develop the initiative. It has also invested more than 50 billion U.S. dollars in key projects under the initiative, thereby creating nearly 200,000 jobs. "It's a very positive message from China," said Mohammed Sharaf, an economy and trade official from the United Arab Emirates. "China's opening up not only benefits itself, but also brings a huge opportunity to the whole world."	DAVOS, Switzerland: Opening up. Opportunity. Development. These were the three signals sent out Wednesday by China's top representative at the World Economic Forum (WEF) annual meeting in Davos, Switzerland, to the political and business leaders attending the global gathering.

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.