Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ការទទួលបាននូវបេះដូងមួយដែលមានសុខភាពល្អ គឺមិនមែនគ្រាន់តែអ្នកត្រូវធ្វើការហាត់ប្រាណ តែម្យ៉ាងនោះទេវាត្រូវការនូវកត្តារួមផ្សំជាច្រើនទៀតដូចជាការ ហាត់ប្រាណអោយបានទៀងទាត់, បរិភោគអាហារអោយបានត្រឹមត្រូវ ដោយទទួលបាននូវសារធាតុចិញ្ចឹមក្នុងកម្រិតល្អ និងសម្រាកអោយបានគ្រប់គ្រាន់ផងដែរ ។ សម្រាប់មនុស្សទាំងឡាយណា ដែលគិតថាពួកគេអាចធ្វើការបរិភោគ, ផឹក ឬគេងតិចតួច ឬច្រើនតាមអ្វីដែលគេអាចធ្វើបាន និងគ្រាន់តែព្យាយាមធ្វើការហាត់ប្រាណអោយបានច្រើននោះពួកគេប្រាកដជាមានសុខភាពល្អហើយ តែតាមការពិតនេះ គឺជាការយល់ខុសនោះទេ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាគន្លឹះ ដែលអាចជួយអោយអ្នក អោយទទួលបាននូវបេះដូងមួយ ដែលមានសុខភាពល្អ៖ ១. ធ្វើការហាត់ប្រាណអោយបានជាប្រចាំ ភាគច្រើនអ្វី ដែលមនុស្សទូទៅមិនបានធ្វើនោះគឺ ការហាត់ប្រាណអោយបានគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីអោយប្រាកដថា អ្នកមានសុខភាពល្អ ហើយនេះគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ ដែលអាចជួយអោយអ្នក មានបេះដូង ដែលមានសុខភាពល្អមួយបាន។ ការដើរ ឬរត់ត្រេះៗអោយបាន៣០នាទី៥ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ត្រូវបានគេជឿថា វារឿងដ៏ល្អបំផុតហើយតែតាមពិតនោះគឺវាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ។ ជាការពិតមនុស្សយើងម្នាក់ៗត្រូវធ្វើការដើរ ឬរត់ត្រេះៗអោយបានយ៉ាងហោចណាស់១ម៉ោងជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីធ្វើអោយបេះដូងរបស់យើង ច្របាច់ឈាមបានសព្វ និងមានដំណើរការបានល្អជាងមុន។ ២. ទទួលទានអាហារដែលផ្តល់ផលល្អចំពោះសុខភាព មនុស្សជាច្រើនយល់ថា អោយតែពួកគេបានធ្វើការហាត់ប្រាណជាប្រចាំហើយ នោះគេប្រាកដជាអាច ញាំអ្វីៗ បានតាមដែលចិត្តចង់។ ការទទួលទានអាហារ ដែលផ្តល់ផលល្អចំពោះសុខភាព អាចធ្វើអោយ យើងប្រាកដក្នុងចិត្តបានថា បេះដូងរបស់យើង ទទួលបាននូវកម្រិត សារធាតុចិញ្ចឹម និង វីតាមីនបានគ្រប់គ្រាន់។ អ្វីដែលអ្នក ត្រូវកំណត់បរិមាណ ក្នុងការទទួលទានអោយបានត្រឹមត្រូវ នោះគឺដូចជា ពពួកអាហារបំពងសម្បូរជាតិខ្លាញ់ និង មានជាតិប្រូម៉ាសច្រើន ពីព្រោះពួកវាអាចធ្វើអោយសសៃអាទែ អ្នកកកស្ទះជាតិខ្លាញ់ និងកំណត់នូវ បរិមាណឈាមដែលត្រូវហូរចូលទៅក្នុងបេះដូង។ ៣. ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះភេសជ្ជៈដែលអ្នកផឹក នេះជាចំណុចមួយ ដែលអ្នកគួរធ្វើការពិចារណាអោយបានដិតដល់ ព្រោះមនុស្សភាគច្រើនតែងធ្វើការផឹកស្រាបៀរ, ទឹកសូដា និងកាហ្វេក្នុងបរិមាណមួយដ៏ច្រើន ។ ភេសជ្ជៈដែលល្អបំផុតសម្រាប់អ្នកក្នុងការផឹកនោះ គឺទឹកធម្មតានោះក៏ដោយសារតែរាងកាយរបស់មនុស្សយើង គឺផ្តុំឡើងទៅដោយសារធាតុរាវជាច្រើន ហើយដែលវាតែងត្រូវការនូវការបង្គ្រប់ និងផ្តល់ថាមពលបន្ថែមទៀតនៅពេលដែលយើងធ្វើការហត់ ។ យ៉ាងហោចណាស់ អ្នកគួរធ្វើការផឹកទឹកអោយបាន៨កែវយ៉ាងតិចក្នុងមួយថ្ងៃ។ គន្លឹះទាំង៣ខាងលើនេះនឹងមិនជាបញ្ហាពិបាកក្នុងការអនុវត្តតាមនោះទេ អ្វីដែលសំខាន់ គឺអ្នកត្រូវរក្សាធ្វើវាអោយបានខ្ជាប់ខ្ជួននោះអ្នកនឹងទទួលបាននូវបេះដូងមួយដែលមានសុខភាពល្អជាក់ជាមិនខានឡើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	អ្វីដែលអ្នកទាំងអស់គ្នាមិនបានដឹងនោះ គឺថាសុខភាពបេះដូងល្អក៏អាចផ្តល់អោយអ្នកនូវសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អបានដូចគ្នាផងដែរ ហើយកាលដែលយើងទទួលបាននូវសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អហើយនោះក៏មានន័យថា អ្វីទាំងអស់នៅក្នុងជីវិតរបស់យើងក៏នឹងមានសភាពល្អប្រសើរទៅតាមនោះផងដែរ។
នៅក្នុងកម្មវិធីនេះមានការចូលរួមក្រោមអធិបតីភាពរបស់ លោក ហ្វ្រង់ស៊ីល ហួត ប្រធានការិយាល័យ និងកុងស៊ុល របស់ស្ថានទូតកាណាដា ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អមដំណើរដោយ លោកជំទាវ គឹម សេដ្ឋានី រដ្ឋលេខាធិកា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និង លោក លី វិរៈ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល របស់ សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល។ បច្ចុប្បន្ន អន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល ផ្តល់នូវការអប់រំកម្រិតថ្នាក់មត្តេយ ដល់ថ្នាក់ទី ៦។ ក្រៅពីមាន គ្រូដែលមានគរុកោសល្យសិក្សាប្រកបដោយវិជ្ជាជីវះខ្ពស់នៅក្នុងការបង្រៀនទៅតាមកម្មវិធីសិក្សា កម្រិតស្តង់ដារខ្ពស់ពីប្រទេសកាណាដា រួមទាំងបរិស្ថានសិក្សា និងសាវាកម្មល្អ។ សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល មានភាពខុសប្លែកពីសាលា ដ៏ទៃទៀតដោយសារ សាលាផ្តល់នូវបទពិសោធន៍ពិសេសជូនដល់មាតាបិតាក្នុងការតាមដានពីការសិក្សារបស់កូនៗ និងផ្តល់ជូននូវការធានា និងទំនុកចិត្តថាកូនៗរបស់គាត់ត្រូវបានទទួលការថែទាំដ៏ល្អបំផុត។ ដោយការសិក្សាតាមកម្មវិធី សិក្សារបស់ខេត្ត អង់តារីយូ ពីប្រទេសកាណាដា សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល បានគោលការណ៍បង្រៀនដោយផ្តោតសំខាន់លើគោលការណ៍ចំណាប់អារម្មណ៍។ គោលការណ៍នេះនឹងធ្វើឲ្យកុមារចូលចិត្តរៀនជាលក្ខណៈធម្មជាតិ តាមរយៈការលេងល្បែងអប់រំ ការអនុវត្តផ្ទាល់តាមរយៈ សកម្មភាពដូចជា តន្ត្រី សិល្បៈ ការហែលទឹក ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា កុំព្យូទ័រ កីឡា និងការអប់រំកាយ ដែលបានដាក់ក្នុងកម្មវិធីសិក្សាជារៀងរាល់ថ្ងៃដើម្បីធានាឲ្យបានថាសិក្សានុសិស្ស មានភាពរីករាយនៅក្នុងការមករៀនជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ បន្ថែមពីលើគុណភាពស្តង់ដារអន្តរជាតិ សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល ក៏បានចូលរួមក្នុងការងារ សង្គមដោយមានការរៀបចំផ្ចុងផ្តើម ការប្រមូលមូនិធិជួយដល់មន្ទីរពេទ្យ គន្ធបុប្ឋា។ សរុបមកដល់ពេលនេះ លើននីង ចាំងហ្គល បានប្រមូលថវិការជាង ១៥០០០ ដុល្លារ ដែលបានប្រគល់ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ ហើយនឹងបន្តប្រមូលថវិការបន្ថែមទៀតនៅឆ្នាំខាងមុខ។ សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល មានឆន្ទៈយ៉ាងមុតមាំនៅក្នុងការផ្តល់នូវការអប់រំកម្រិតស្តង់ដារអន្តរជាតិពិតប្រាកដ៏ជូនដល់សិក្សានុសិស្សខ្មែរ ដែលអាចឲ្យពួកគាត់រក្សាបាននូវអត្ថសញ្ញាណជាតិខ្មែរ។ កម្មវិធីភាសាខ្មែរត្រូវបានដាក់បញ្ជូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សាប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីធានាថាសិក្សានុសិស្សមានការប្រកួតប្រជែងទាំងក្នុងស្រុកនិងក្រៅស្រុកនាពេលអនាគត។ កម្មវិធីសិក្សាភាសារខ្មែររបស់សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ សញ្ញាប័ត្រដែលចេញដោយ សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល និងត្រូវទទួលស្គាល់ដោយ សាលា លើននីង ចាំងហ្គល នៅប្រទេសកាណាដា និង ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ជាក់ស្តែង លើននីង ចាំងហ្គល មានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងបន្តរីកចម្រើនទៅថ្ងៃខាងមុខ។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល ដែលជាសាលាទទួលសិទ្ទ ហ្វ្រេនឆាយពីប្រទេសកាណាដាតែមួយគត់ ដែលផ្តល់នៅការអប់រំ ខ្ពស់បំផុតនៅកម្ពុជា។ កាល ពីថ្មីៗនេះ សាលាអន្តរជាតិ លើននីង ចាំងហ្គល បានរៀបចំ កម្មវិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រដល់សិក្សានុសិស្សថ្នាក់មត្តេយសិក្សា និង ប្រារព្ធទិវាបុណ្យជាតិរបស់កាណាដា ខួបលើកទី ១៥០ របស់ខ្លួននៅសណ្ឋាគារ រ៉ាហ្វលឡឺ រ៉ូយ៉ាល់។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា អ៊ុត រស្មី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយសាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត ប៉ិច សុធី ប្រធានមន្ទីរពហុព្យាបាលសម្ភពសោភាមានជ័យដូចតទៅ៖ បើតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៉ិច សុធី ជាធម្មតាពេលស្ត្រីធ្លាក់ឈាមរដូវតែងមានអាការៈចុកពោះបន្តិចបន្តួច ដោយសារតែស្បូនកន្ក្រាករុញឈាមរដូវធ្លាក់មក។ ប៉ុន្តែ បើស្ត្រីចុកពោះខ្លាំង គឺអាចបណ្ដាលពីជំងឺគីសរដូវនៅដៃស្បូន និងជំងឺដុំស្បូនដែលបង្កពីឈាមរដូវជ្រាបចូលជាដើម។ អត្ថបទទាក់ទង ស្ត្រីធ្លាក់ឈាមរដូវ តិចជាង១៥ និងលើស៨០មីលីលីត្រ ជាសញ្ញាខុសប្រក្រតី ប្រធានមន្ទីរពហុព្យាបាលសម្ភពសោភាមានជ័យរូបនេះ បានបន្ថែមថា ក្នុងករណីស្ត្រីមានអាការៈចុកពោះខ្លាំងពេលមករដូវត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យ ដើម្បីរកមូលហេតុច្បាស់លាស់ ដោយចៀសវាងការប្រើថ្នាំដោយខ្លួនឯង៕	ភ្នំពេញ៖ ជាធម្មតានៅពេលមករដូវ ស្ត្រីតែងមានការៈចុកពោះតិចឬខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវិតរស់នៅ និងកិច្ចការងារប្រចាំថ្ងៃ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៉ិច សុធី បានលើកឡើងថា អាការៈចុកពោះអំឡុងពេលមករដូវនេះ ជាអាការៈធម្មជាតិរបស់ស្ត្រី ឬអាចបណ្ដាលពីស្ត្រីមានជំងឺចំនួន។ តើជំងឺទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ?
ការកំណត់អត្រាការប្រាក់មិនឲ្យលើសពី១៨ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ខែមេសាឆ្នាំ២០១៧នេះ គឺជាគោលនយោបាយថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលមានគោលដៅការពារអតិថិជនធ្លាប់ទទួលបានអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ពេកពីគ្រឹះស្ថានកន្លងមក ហើយជំរុញពួកគេប្រើប្រាស់ឥណទានឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាពវិញ។ អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក សម រង្ស៊ី ចាត់ទុកគោលនយោបាយដែលរដ្ឋាភិបាលបានបង្គាប់ឲ្យគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកំណត់យកត្រឹម១៨ភាគរយនេះ គឺជារឿងមួយល្អត្រឹមត្រូវ សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋ។ «ខ្ញុំមានសេចក្ដីត្រេកអរដែលរដ្ឋាភិបាលសម្រេចបញ្ចុះអត្រាការប្រាក់អតិបរមា ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋដែលទៅខ្ចីលុយពីធនាគារ និងពីគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ។ តែខ្ញុំមានការសោកស្ដាយបន្តិច ពីព្រោះកាលពីថ្ងៃទី១៥ កុម្ភៈឆ្នាំ២០១៥ គឺជាងពីរឆ្នាំមកហើយខ្ញុំបានសរសេរលិខិតមួយក្នុងស្មារតីស្ថាបនាជូនសម្ដេច ហ៊ុន សែន ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការបែបនេះ គឺបញ្ចុះការប្រាក់អតិបរមា ដែលខ្ពស់ហួសហេតុ ដែលធនាគារ និងពីគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ យកមកអនុវត្តក្នុងការផ្ដល់ឥណទានឲ្យពលរដ្ឋទាំងនៅក្នុងទីក្រុង និងនៅទីជនបទ»។ នេះការលើកឡើងរបស់លោក សម រង្ស៊ី ដែលបានរំឮកពីការផ្ដល់យោបល់របស់ខ្លួន ទៅកាន់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន តាមរយៈការឆ្លើយឆ្លងគ្នាតាមអ៊ីម៉ែលកាលពីជាង២ឆ្នាំមុន។ តែយ៉ាងណាលោក សម រង្ស៊ី យល់ថា ការកំណត់អត្រាការប្រាក់ត្រឹមអតិបរមាពេលនេះ វាហាក់ដូចជាយឺតយ៉ាវបន្តិចក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជូនពលរដ្ឋ ស្របពេលដែលអតិថិជនខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារភាគច្រើនគឺជាកសិករ ដែលខ្វះខាតលទ្ធភាពសងប្រាក់ត្រឡប់ទៅវិញ ដោយសារបញ្ហាទីផ្សាផលិតផលកសិកម្មរបស់ពួកគាត់ ត្រូវបានពួកឈ្មួញកណ្ដាលទម្លាក់តម្លៃ។ អតីតប្រធានគណបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ខ្មែរយើងត្រូវរៀបចំប្រទេសឡើងវិញ ក្នុងគោលបំណងជួយប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ ជាពិសេស ជួយកសិករឲ្យមានទីផ្សារលក់ផលដំណាំក្នុងតម្លៃខ្ពស់សមរម្យ ដើម្បីជៀសវាងការធ្វើស្រែធ្វើចំការ ដែលនាំឲ្យខាតរាល់ឆ្នាំជំពាក់លុយគេវ័ណ្ឌក អស់សង្ឃឹម ហើយបង្ខំចិត្តចំណាកស្រុក ទៅស៊ីឈ្នួលគេនៅប្រទេសជិតខាងកាន់តែច្រើនឡើង»។ តែយ៉ាងណាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មិនចាប់អារម្មណ៍ចំពោះការលើករបស់លោក សម រង្ស៊ី នេះឡើយ។ លោក សួស យ៉ារ៉ា ចាត់ទុកសម្តីលោក សម រង្ស៊ី ដែលទំនងចង់លើកឡើងពីគុណសម្បត្តិខ្លួន ទាក់ទងនឹងការកំណត់អត្រាការប្រាក់នេះថា «ជាសម្ដីដែលគ្មានន័យ»។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«លោក សម រង្ស៊ី គឺជាទណ្ឌិត ដូច្នេះសម្តីគាត់មិនមានតម្លៃអ្វី ដែលយើងត្រូវវាយតម្លៃនោះទេ។ ហើយការលើកឡើងរបស់គាត់នេះ គ្រាន់តែជាយល់ឃើញនិងគំនិតរបស់បុគ្គលម្នាក់ ដែលមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាប្រជាពលរដ្ឋបានឡើយ។ ចំណែកគោលនយោបាយដែលរដ្ឋាភិបាលបញ្ចុះអត្រាការប្រាក់ពី៣០ភាគរយ មកត្រឹម១៨ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំនេះ គឺជាគោលនយោបាយច្បាស់លាស់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជូនពលរដ្ឋ ដោយមិនមែនយកតាមគំនិតលោក សម រង្ស៊ី ឡើយ។ យោងតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ NBC ការប្រាក់កម្ចីជារៀលរបស់គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ គិតជាមធ្យមមានអត្រា ៣៦ភាគរយក្នុង១ឆ្នាំ ខណៈការប្រាក់កម្ចីជាប្រាក់ដុល្លារមានអត្រា ២៨ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០១៦ ។ របាយការណ៍ឲ្យដឹងទៀតថា គិតត្រឹមបំណាច់ឆ្នាំ២០១៦ កម្ពុជាមានអ្នកខ្ចីប្រាក់ក្នុងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុចំនួន ១,៩លានអតិថិជន លើទំហំឥណទានសរុបគិតជាដុល្លារប្រមាណ ៣ពាន់លាន ៕	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) បានកំណត់ឲ្យគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រតិបត្តិករឥណទានជនបទទាំងអស់ អនុត្តអត្រាការប្រាក់អតិបរមា ពីប្រជាពលរដ្ឋ (ដាក់ពិដានអត្រាការប្រាក់) ត្រឹម១៨ភាគរយក្នុង១ឆ្នាំ។ លោក សម រង្ស៊ី អះអាងថា គោលនយោបាយកំណត់អត្រាការប្រាក់របស់រដ្ឋាភិបាលនេះ បានមកពីការពិភាក្សារវាងលោក និងសម្ដេច ហ៊ុន សែន កន្លងមក។ តែយ៉ាងណាអ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច ចាត់ទុកការលើកឡើងរបស់លោក សម រង្ស៊ី ថា ជាសម្តីគ្មានន័យ។
ក្នុងរដូវកាលថ្មីនេះទៀងសោត Lingard បានរកឃើញនូវឱកាសដ៏តិចតួច ក្រោមការដឹកនាំពីសំណាក់គ្រូបង្វឹកលោក Ole Gunnar Solskjaer ហើយរូបគេពិតជាពិបាកប្រជែងឈ្មោះ ក្នុងចំណោម១១នាក់ដំបូងខ្លាំងណាស់។ ពេលថ្មីៗនេះ Lingard បានលើកឡើងពីលោក Mourinho ដោយគេបាននិយាយថាពេលខ្លះរូបគេបានទន្ទឹងរង់ចាំដំណឹងពីសំណាក់គ្រូបង្វឹកក្លិប Roma រូបនោះ បើសិនជា Mourinho ត្រូវការរូបគេ។ «ខ្ញុំនឹង Jose មានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាយ៉ាងល្អ ពិតណាស់ខ្ញុំត្រូវតែនិយាយថាគាត់ពិតជាគ្រូម្នាក់ដែលល្អបំផុតសម្រាប់ខ្ញុំ»។ Lingard បានសរសេរបែបនេះលើគេហទំព័រ Player Tribune ។ «លោក Jose បានជឿជាក់លើខ្ញុំ ហើយបានដាក់ខ្ញុំក្នុងការប្រកួតដ៏សំខាន់ជាច្រើន ពិតណាស់ពួកយើងបានឈ្នះពានរង្វាន់ហើយ ខ្ញុំក៏បានក្លាយជាអ្នកឈ្នះ ជាមួយលោក Jose ផងដែរ។ គាត់អាចនាំឲ្យយើងបានបញ្ចេញនូវសមត្ថភាពដ៏ខ្លាំងរបស់យើងចេញមក»។ នេះបើតាមការសរសេររបស់កីឡាករវ័យ ២៨ឆ្នាំ Lingard ។ ដោយឡែកមកដល់ពេលនេះខ្សែបម្រើវ័យ ២៨ឆ្នាំ Jessie Lingard រូបនេះ ក៏កំពុងក្លាយជាមុខសញ្ញារបស់ក្លិបជាច្រើន ដែលចង់បានរូបគេនាទីផ្សារដោះដូរកីឡាករបើកនាខែមករាឆ្នាំ ២០២២ខាងមុខ។ ក្លិបដែលចាប់ចិត្តចង់បានរូបគេរូបមាន West Ham United, Newcastle United, AC Milan, Barcelona៕	Jessie Lingard ខ្សែបម្រើក្លិប Manchester United បានរំលឹកពីអតីតកាលដែលខ្លួន បានធ្វើការជាមួយលោក Jose Mourinho ដែលធ្លាប់ដឹកនាំក្រុមបិសាចក្រហមនេះ។ Lingard ថា រូបគេបង្ហាញទេពកោសល្យដ៏ពូកែ នៅពេលក្រោមការដឹកនាំរបស់ Mourinho ដោយរូបគេទទួលបានពេលវេលាសម្រាប់លេងបានពេញលេញ។
សេចក្ដីអំពាវរបស់លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្ដដានេះ បានឲ្យដឹងថា គ្រប់គណបក្សនយោបាយ បេក្ខជន ភ្នាក់ងារគណបក្សនយោបាយ អ្នកគាំទ្រគណបក្សនយោបាយ រួមនឹងអ្នកគ្រប់គ្រងបណ្ដាញប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានគ្រប់ប្រភេទ ត្រូវរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ចាប់ពីម៉ោង១២:០០ យប់ថ្ងៃទី២៧ ដល់ម៉ោង១២:០០ យប់ថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា។ លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក បានបន្ថែមថា គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ត្រូវរួមគ្នាគោរពច្បាប់ស្ដីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ បទបញ្ជា និងនីតិវិធី រួមនឹងក្រមសីលធម៌ សម្រាប់ការបោះឆ្នោត។ ប្រធាន គ.ជ.ប បន្តទៀតថា អាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដែលទទួលខុសត្រូវ និងធានាសន្តិសុខណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ នារដូវកាលបោះឆ្នោតនេះ ត្រូវផ្ដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយ គ.ជ.ប ក៏ដូចជាគណៈកម្មការរៀបចំការការបោះឆ្នោតគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាព និងរបៀបរយនៅក្នុងដំណាក់កាលនេះ។ លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«ត្រូវចាត់វិធានការឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ដើម្បីបង្ការ និងទប់ស្កាត់នូវរាល់សកម្មភាព ព្រមទាំងបាតុភូតទាំងឡាយ ដែលមានបំណងបំផ្លាញការបោះឆ្នោត ដូចជាការរារាំងប្រជាពលរដ្ឋមិនឱ្យទៅបោះឆ្នោត និងការធ្វើឱ្យមានការភាន់ច្រឡំ ឬក៏បង្កការរំខានមិនឱ្យដំណើរបោះឆ្នោត និងរាប់សន្លឹកឆ្នោត ជាដើម»៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រធានគណៈកម្មការធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក បានអំពាវនាវទៅ គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ នៅក្នុងដំណើរការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ ឆ្នាំ២០១៨ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តថ្ងៃ២៩ ខែកក្កដា នេះ ឱ្យរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់នៅថ្ងៃ ស (ថ្ងៃ២៨ ខែកក្កដា) និងថ្ងៃបោះឆ្នោត។ ក្នុងកណីរកឃើញថាបង្កចលាចល ឬសកម្មភាពណាមួយដែលរំលោភច្បាប់ស្ដីពីការបោះឆ្នោត គ.ជ.ប នឹងចាត់វិធានការដ៏តឹងរឹងជាក់ជាមិនខាន។
យោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP រជ្ជទាយាទជប៉ុន Naruhito បានប្តេជ្ញាបូជាព្រះកាយ និងវិញ្ញាណរបស់ទ្រង់ ដើម្បីបម្រើកិច្ចការទាំងអស់របស់ជាតិ ក្នុងនាមជាព្រះចៅអធិរាជថ្មីរបស់ជប៉ុន។ ទ្រង់បានប្រកាសដូច្នេះ ក្រោយសភាជប៉ុនអនុម័តច្បាប់ អនុញ្ញាតឲ្យព្រះបិតាទ្រង់ ព្រះចៅអធិរាជ Akihito អាចដាក់រាជបាននៅឆ្នាំក្រោយនោះ។ ប៉ុន្តែរជ្ជទាយាទអង្គនេះ ក៏បានបដិសេធបំភ្លឺពាក់ព័ន្ធការអនុម័តច្បាប់ បើកផ្លូវឲ្យព្រះចៅអធិរាជ Akihito ដាក់រាជលើកនេះដែរ។ កាលពីឆ្នាំមុន ព្រះចៅអធិរាជជប៉ុន Akihito បានធ្វើឲ្យប្រជាជនជប៉ុនភ្ញាក់ផ្អើល ដោយទ្រង់បង្ហាញព្រះទ័យចង់ដាក់រាជ បន្ទាប់ពីគ្រងរាជ្យ អស់ពេលជាងបីទសវត្សរ៍មកហើយ។ ទ្រង់បានលើហេតុផលមួយចំនួនជាសម្អាង ដើម្បីសុំដាក់រាជ ដែលក្នុងនោះមានដូចជា ជរាភាព និងសុខភាពមិនបរិបូណ៌ផងដែរ។ វាជាការដាក់រាជលើកដំបូងបំផុតហើយ ក្នុងរយៈពេលជាងពីរសតវត្ស នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជប៉ុន។ ការស្នើសុំដាក់រាជរបស់ព្រះចៅអធិរាជ Akihito ក៏បានធ្វើឲ្យមានបញ្ហាច្រើនដែរ ព្រោះក្នុងពេលពីរសតវត្សមកហើយ ជប៉ុនមិនមានច្បាប់ចែងពីការដាក់រាជនោះទេ ព្រោះព្រះចៅអធិរាជត្រូវគ្រងរាជ្យ រហូតដល់សោយទីរង្គត់។ ដូចនេះហើយទើបសភាប្រញាប់ប្រញាល់ចែងច្បាប់ស្ដីពីដាក់រាជ្យនេះឡើង បំពេញតាមព្រះទ័យរបស់ទ្រង់។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ គេឃើញមានការតស៊ូមតិផុសផុលឡើងដែរ ពីការអនុញ្ញាតឲ្យរាជបុត្រីស្នងរាជ្យ នៅប្រទេសជប៉ុនដែរ ព្រោះមកដល់បច្ចុប្បន្នស្ត្រីមិនអាចស្នងរាជ្យបានឡើយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យបារម្ភនោះ វាមិនមានរជ្ជទាយាទបន្តវេនទៀតឡើយ ក្រៅពីបុត្រារបស់ប្អូនប្រុសរជ្ជទាយាទ Naruhito ដែលទើបមានព្រះជន្ម ដប់ឆ្នាំនោះ។ ថ្ងៃ ១៥ មិថុនានេះ រជ្ជទាយាទជប៉ុនព្រះចៅ Naruhito ក៏បានយាងទៅប្រទេសដាណឺម៉ាកផង ដើម្បីរម្លឹកពីចំណងមិត្តភាពរយៈពេល ១៥០ឆ្នាំ រវាងប្រទេសទាំងពីរ៕	រជ្ជទាយាទជប៉ុន Naruhito ប្រកាសបូជាព្រះកាយ ដើម្បីបម្រើកិច្ចការប្រទេសជាតិ ព្រោះទ្រង់ត្រូវស្នងរាជ ជាព្រះចៅអធិរាជជប៉ុន ជំនួសព្រះបិតាទ្រង់នៅឆ្នាំក្រោយ។ ការប្រកាសបែបនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីសភាជប៉ុន ព្រមអនុម័តច្បាប់បើកផ្លូវឲ្យព្រះចៅអធិរាជ Akihito ដែលមានព្រះជន្ម ៨៣វស្សា ដាក់រាជបាន ហើយវាការដាក់រាជលើកដំបូងបំផុតដែរក្នុងរយៈពេលពីរសតវត្សមកនេះ។
ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា បាននិយាយថា លោក វ៉ាង យី និងសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នឹងចូលរួមពិធីប្រកាសទទួល និងប្រគល់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ នាល្ងាចថ្ងៃទី១២ កញ្ញា។ ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ត្រូវបានបើកការដ្ឋានសាងសង់ដំណាក់កាលទី១ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ ដែលមានកញ្ចប់ថវិកាចំណាយសាងសង់ចន្លោះពី ១០០លាន ទៅ ២០០លានដុល្លារអាមេរិក ហើយថវិកាមួយភាគធំ ជាជំនួយឥតសំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន។ ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ សាងសង់លើផ្ទៃដីទំហំជាង ៨៥ហិកតា ដែលស្ថិតនៅសង្កាត់សង្កាត់ព្រែកតាសេក ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ ។ សំណង់អគារនេះ សាងសង់ឡើងក្រោម ទិសដៅបៃតង «Green Sport» ។ ក្នុងនោះសំណង់អគារតែ ៣០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ខណៈ៧០ភាគរយទៀត ជាតំបន់បៃតង ដោយមានដើមឈើ ស្មៅ និងទឹកជាដើម ។ ជាពិសេសការកាត់បន្ថយប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនី ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសរចនាប្លង់ ដែលមានខ្យល់ចេញចូល និងពន្លឺព្រះអាទិត្យចេញចូលគ្រប់កន្លែង។ កីឡដ្ឋានក៏មានរចនាសណ្ឋាគារចំនួន ៣៤បន្ទប់, ហាងលក់ទំនិញសម្លៀកបំពាក់កីឡា ឧបករណ៍ សម្ភារកីឡាគ្រប់ប្រភេទ និងផលិតផលផ្សេងៗ, មានកន្លែងកម្សាន្តសម្រាប់កុមារ, សាលហាត់កីឡា និងមានច្រកសុវត្ថិភាពច្រើន សម្រាប់រំដោះមនុស្ស ៦ម៉ឺននាក់ ក្នុងរយៈពេលតែ ៧នាទីទឪតផង។ ពហុកីឡដ្ឋានជាតិទំនើបមួយនេះ ក៏ត្រៀមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ផងដែរ។ ក្រៅពីទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា លោក វ៉ាង យី ក៏គម្រោងទៅប្រទេស វៀតណាម សិង្ហបុរី និងកូរ៉េខាងត្បូង។ បើតាមទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន CGTV ដំណើរទស្សនកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសតំបន់អាស៊ាននេះ គឺដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគម្រោង«ផ្លូវមួយ ខ្សែក្រវ៉ាត់ » និង«សហគមវាសនារួមគ្នាតែមួយ» ដើម្បីផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកដែរ។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនទាន់អាចទាក់ទងលោក កុយ គួង អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ជុំវិញដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិននេះបានទេ។ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២០កន្លងមក លោក វ៉ាង យី ក៏បានមកទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាដែរ ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន នាពេលនោះ ភាគីទាំងពីរក៏បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទីផ្សារសេរីទ្វេរភាគី (FTA) ទៀតផង។ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី FTA នេះ ភាគីចិន បានផ្តល់ឱ្យទំនិញកម្ពុជា ចំនួន៣៤០មុខ ដែលភាគច្រើនជាផលិតផលកសិកម្ម ទទួលបានការអនុគ្រោះពន្ធ៩៥ភាគរយ ពោលគឺកម្ពុជា ត្រូវបង់ពន្ធត្រឹមតែ៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកមុខទំនិញ ដែលចិនគិតពន្ធនាំចូលពីកម្ពុជា គឺជាប្រភេទគ្រឿងចក្រ និងយានយន្តផ្សេងៗ។ ជាមួយនឹងគ្នានេះ កម្ពុជា ក៏បានផ្ដល់ការអនុគ្រោះពន្ធនាំចូលមុខទំនិញពីចិនដែរ។ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីនេះ កម្ពុជា បានអនុគ្រោះលើផលិតផលចិន រួមមាន ដែក គ្រឿងបន្លាស់ គ្រឿងបង្គុំ និង គ្រឿងចក្រធំជាដើម។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា រំពឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី FTA នឹងធ្វើឱ្យការនាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅចិន មានកំណើន២៥ភាគរយបន្ថែមទៀត។ តាមរយៈ FTA នេះ ប្រទេសចិនបានផ្ដល់ឱ្យមុខទំនិញនៃផលិតផលកសិកម្មរបស់កម្ពុជាទាំងអស់ ត្រូវបង់ពន្ធនាំចូលទីផ្សារចិនត្រឹមតែ៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ គួរបញ្ជាក់ថា ប្រមុខការទូតចិនរូបនេះ ធ្លាប់បានមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាជាច្រើនលើកហើយ ដោយនៅឆ្នាំ១៩៩៨ ក្នុងនាមជាជំនួយការរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងក្នុងតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រី កាលពីឆ្នាំ២០១៣ និងឆ្នាំ២០១៦៕ អត្ថបទទាក់ទង FTA៖ ចិន-កម្ពុជា អាចនាំចេញ-នាំចូលទំនិញដោយសេរី នៅឆ្នាំ២០២១ បើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយចិនបានសម្រេច កម្ពុជានឹងអាចនាំចេញកើនឡើង២០ភាគរយ	ភ្នំពេញ៖ ទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី នឹងទស្សនកិច្ចកម្ពុជា និងប្រទេសផ្សេងទៀត នៅតំបន់អាស៊ាន ពីថ្ងៃទី១០ ដល់១៥ កញ្ញា។ លោក វ៉ាង យី នឹងប្រគល់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ឱ្យកម្ពុជា នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ច។
អត្ថបទទាក់ទង ថៃ នឹងបាញ់ផ្កាយរណបអង្កេតផែនដីទីពីរ នៅសប្តាហ៍ក្រោយ តាមការបញ្ជាក់របស់ទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាអវកាស និងព័ត៌មានភូមិសាស្រ្ត (GISTDA) នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា បានបញ្ជាក់ថា ការបាញ់ ផ្កាយរណបអង្កេតផែនដីទីពីររបស់ថៃ (THEOS-2) បានត្រូវលុបចោល ត្រឹមរយៈពេល ១៤វិនាទីមុនការបាញ់ប៉ុណ្ណោះ ដោយសារតែមានបញ្ហាបច្ចេកទេស។ ទន្ទឹមនេះទីភ្នាក់ងារ GISTDA បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការពន្យារពេលបាញ់ផ្កាយរណបដែលអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុន Arianspace និង Airbus ត្រូវពន្យារពេលបាញ់ ដោយគ្មានពេលកំណត់។ លោកស្រី Supamas Isarabhakdi រដ្ឋមន្រ្តីឧត្តមសិក្សា ស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្រ្ត និងនវានុវត្តន៍ បានអះអាងថា ការពន្យារពេលធ្វើឡើងដោយសារវាមានបញ្ហាបច្ចេកទេស បង្កដោយទំហំអគ្គិសនី គឺលើសពីចំនួនកំណត់។ ដោយសារតែបញ្ហានេះ លោកស្រី Supamas បានបន្តថា ក្រុមការងារទទួលបន្ទុកលើសុវត្ថិភាពផ្កាយរណប ចាំបាច់ត្រូវបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍។ ជាការពិត ផ្កាយរណប THEOS-2នេះ មិនត្រឹមតែបាញ់នៅជាប់រ៉ុក្កែតសម្រាប់បាញ់ទៅក្នុងលំហតែមួយទេ ប៉ុន្តែវាក៏មានផ្កាយរណបផ្សេងផង ក្នុងនោះមានដូចជា ផ្ការណបតៃវ៉ាន់ Triton និងផ្កាយរណបតូចៗផ្សេងទៀតចំនួន ១០ របស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុបផង៕	ការបាញ់ផ្កាយរណបអង្កេតផែនដីទីពីររបស់ថៃ (THEOS-2) ដែលត្រូវបាញ់នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា បានសម្រេចលើកពេល ដោយសារតែបញ្ហាបច្ចេកទេស។ ការពន្យារពេលដោយគ្មានរយៈពេលកំណត់នេះ ធ្វើឡើងត្រឹមរយៈពេល ១៤វិនាទីមុនប៉ុណ្ណោះ។
ដំបូងគេគួរយល់ថាអ្វីជាប្រអប់ខ្មៅជាមុនសិន។ ប្រអប់ខ្មៅ (Black Box) គឺជាប្រអប់ដែកតូចៗធ្វើឡើងសម្រាប់កត់ត្រានូវទិន្នន័យសំខាន់ៗនៅពេលដែលយន្តហោះកំពុងដំណើរការ។ កាលពីជំនាន់មុន ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៦០ ក្នុងការកត់ត្រាទិន្នន័យ ប្រអប់ខ្មៅប្រើប្រាស់ខ្សែដែលផ្ទុកសារធាតុម៉ាញេទិច ស្រដៀងគ្នានឹងកាសែតដែលយើងយកមកស្តាប់ចំរៀងដែរ។ ប៉ុន្តែដោយសារវាមានភាពលំបាកក្នុងការកត់ត្រា និងថែរក្សាឲ្យមានយូរ ទើបក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ គេបានបំពាក់ដុំអង្គចងចាំស្រដៀងគ្នានឹងអង្គចងចាំក្នុងកំព្យូទ័រសព្វថ្ងៃ។ តាមពិតទៅ ក្នុងយន្តហោះនិមួយៗ គេ បំពាក់ប្រអប់ខ្មៅពីរប្រភេទគឺ ប្រអប់ចាប់យកសំឡេងអ្នកបើកយន្តហោះ និងប្រអប់ស្រង់ទិន្នន័យរបស់ យន្តហោះទាំងមូល។ ប្រអប់ចាប់យកសំឡេងអ្នកបើក (Cockpit Voice Recorder) ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់វាក្នុងការតាមដានការសន្ទនារវាងអ្នកបើកបរក្នុងយន្តហោះ និង អ្នកបើកបរជាមួយអ្នកគ្រប់គ្រងផ្លូវអាកាសចរណ៍នៅឯព្រលាន។ គេថតសំឡេងរបស់អ្នកបើកបរក្នុងរយៈពេល២៥ម៉ោងចុងក្រោយមុនពេលកើតហេតុ។ ការសន្ទនាមានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ព្រោះវាបង្ហាញពីអារម្មណ៍ ការគិតពិចារណា និងកត្តាមនុស្សផ្សេងៗទៀត ជាពិសេសប៉ុន្មាននាទីមុនពេលកើតហេតុ។ ចំណែក ឯប្រអប់ខ្មៅមួយទៀតវិញ (Flight Data Recorder) ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់វាសម្រាប់ចាប់យកនូវទិន្នន័យសំខាន់ៗទូទៅមានដូចជា រយៈកម្ពស់ ល្បឿន កូអរដោនេទីតាំងភូមិសាស្ត្រ មុំរបស់ស្លាបយន្តហើ សីតុណ្ហភាព និងសម្ពាធខាងក្នុង ជាដើម។ ពេលខ្លះទិន្នន័យទាំងនេះមានទំហំរហូតដល់ពីរទៅបីពាន់ជីហ្គាបៃឯណោះ។ ប្រអប់ខ្មៅមានលក្ខណៈធន់ខ្លាំងណាស់។ វាអាចការពារទិន្នន័យខាងក្នុងរហូតដល់កម្តៅរាប់ពាន់អង្សាជាមួយនឹងសម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់។ បើវាធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសមុទ្រ វានឹងបញ្ចេញរលកអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច ដើម្បីឲ្យឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវនៅខាងលើអាចកំណត់ទីតាំងវាបាន។ ប្រអប់ខ្មៅបច្ចុប្បន្នគឺ មានពណ៌ទឹកក្រូច។ គេប្រើពាក្យថា«ប្រអប់ខ្មៅ» ដោយសារខ្សែកាសែតរបស់វាពីជំនាន់មុនមានពណ៌ខ្មៅ។ អ្នកខ្លះទៀតនិយាយថា ដោយសារពេលគេយកវាចេញពីយន្តហោះដែលឆេះ វាមានពណ៌ខ្មៅ។ ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកណាដឹងថាមូលហេតុអ្វីបានជាគេហៅវាថាប្រអប់ខ្មៅឲ្យច្បាស់លាស់នោះទេ៕	នៅពេលដែលយន្តហោះជួបប្រទះបញ្ហា ដូចជាកំពុងរៀបហោះហើរ ឬកំពុងហោះហើរ ឬពេលធ្លាក់ជាដើម ប្រអប់ខ្មៅគឺជាវត្ថុដំបូងដែលអ្នកជំនាញត្រូវទៅរកមុនគេ។ មិនថាមានភាពលំបាកយ៉ាងណានោះទេ ប្រអប់ខ្មៅគឺជាវត្ថុដែលមិនអាចខ្វះបាននៅពេលដែលគេចង់ស្រាវជ្រាវពីបញ្ហាដែលកើតឡើងលើយន្តហោះ។ តើមូលហេតុអ្វីបានជាវត្ថុដែលមានទំហំតូចប្រមាណប៉ុនប្រអប់កេះនេះមានតម្លៃចំពោះអ្នកស្រាវជ្រាវម្លេះ?
ខួប៦០ឆ្នាំ នៃការបង្កើតឱសថ «គីណាល់» នេះ មានអញ្ជើញចូលរួមក្រោមអធិបតីភាព សម្ដេច សាយ ឈុំ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា, លោកឱសថបណ្ឌិត ហៃ លីអ៊ាង ប្រធានអគ្គនាយកសហគ្រាសផលិតឱសថ ប៉េប៉េអឹម និងក្រុមហ៊ុនខនហ្វីរេល រួមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំជាច្រើនរូប។ លោកឱសថបណ្ឌិត ហៃ លីអ៊ាង ប្រធានអគ្គនាយក សហគ្រាសផលិតឱសថ ប៉េប៉េអឹម និង ក្រុមហ៊ុនខនហ្វីរេលបាន លើកឡើងថា កាលពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ លោកបានរួបរួមគ្នាជាមួយឱសថការី ដែលបានរស់រានមានជីវិតពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម ដើម្បីរួមគ្នាបង្កើតឧស្សាហកម្មឱសថនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ តាមរយៈការបង្កើតសហគ្រាសផលិតឱសថប៉េប៉េអឹម ហើយបានចាប់ផ្ដើមផលិតឱសថគីណាល់ឡើងវិញ ដោយបោះជំហានតាមលំនាំស្ថាបនិក និងសហគ្រិនជំនាន់មុនរបស់សហគ្រាស។ លោកឱសថបណ្ឌិត ហៃ លីអ៊ាង បានបញ្ជាក់ថា៖ «កាលពីឆ្នាំ ១៩៩២ ខណៈពេលដែលខ្ញុំបានត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមចំណែកកសាង ប្រទេសជាតិឡើងវិញ ក្នុងវិស័យឱសថសាស្ត្រ ដែលជាជំនាញរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំមានគំនិតរួចជាស្រេចទៅហើយថានឹងធ្វើឲ្យឧស្សាហកម្មមួយនេះរស់ឡើងវិញ។ ចាប់តាំងពីទសវត្សន៍ឆ្នាំ ១៩៦០ រហូតមកដល់មុន សម័យខ្មែរក្រហម វិស័យនេះមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្លាដែលអាចឆ្លើយតប ទៅនឹងតម្រូវការផ្នែកឱសថមួយផ្នែកធំនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាយើង»។ លោកឱសថបណ្ឌិត បាន បន្ថែមថា ឱសថគីណាល់ គឺជានិមិត្តរូបនៃការរស់ឡើងវិញនៃវិស័យឧស្សាហកម្មឱសថនៅកម្ពុជា ព្រោះថាគីណាល់ គឺជាថ្នាំពេទ្យ ដែលផលិតនៅប្រទេសខ្មែរលើកដំបូងបង្អស់។ លោកឱសថបណ្ឌិត ហៃ លីអ៊ាង អះអាងថា៖ «ការជ្រើសរើសនេះមិនមែនជារឿងមនោសញ្ចេតនានោះទេ គឺកើតចេញពីឆន្ទៈ និងជំនឿយ៉ាងមុតមាំក្នុងការចូលរួមចំណែកកសាងប្រទេសជាតិឡើងវិញក្នុងនាមជាសហគ្រិនមួយរូប ព្រោះខ្ញុំមើលឃើញថា ការអភិវឌ្ឍន៍ជាតិឡើងវិញត្រូវតែមានឫសទើបមានផ្លែ ហើយ គីណាល់ នេះហើយ! គឺជាឫស និងជាអត្តសញ្ញាណនៃវិស័យឧស្សាហកម្មឱសថនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង»។ សូមបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ផលិតផល ឱសថទាំង អស់ សហគ្រាស ផលិត ឱសថ ប៉េប៉េអឹម ទទួល បាន ការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីទីផ្សារជាតិ និងទីផ្សារអន្តរជាតិ ហើយឱសថគីណាល់ គឺជាឱសថដែលលក់ដាច់ជាងគេក្នុងចំណោមផលិតផលនាំចេញជាពិសេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក៕	ភ្នំពេញ៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ២០១៩នេះ សហគ្រាសផលិតឱសថ ប៉េប៉េអឹម បានប្រារព្ធខួបលើកទី ៦០ នៃការបង្កើតឱសថបំបាត់ការឈឺចុកចាប់ «គីណាល់» ដែលបានបង្កើតឡើងដំបូងគេ នៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយលោកឱសថបណ្ឌិត កុក សុខគីម។ វត្តមានរបស់ឱសថគីណាល់ បានបញ្ជាក់ពីអាយុកាលនៃការចាប់កំណើតរបស់ឧស្សាហកម្មឱសថនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកាលពី៦០ឆ្នាំមុន។
ភាពសប្បាយរីករាយពីសំណាក់ប្រជាជនអ៊ីតាលីបានកើតឡើងបន្ទាប់ពី IOC ប្រកាសថាទីក្រុងចំនួនពីរដែលស្ថិតក្នុងប្រទេសពួកគេទទួលបានសិទ្ធិធ្វើម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍កីឡាលំដាប់ពិភពលោកមួយនេះជាលើកទី៣។ អ៊ីតាលីធ្លាប់រៀបចំកីឡាអូឡាំពិករដូវរងាពីរលើករួចមកហើយ ពោលគឺនៅឆ្នាំ១៩៥៦ ក្នុងក្រុង Cortina dAmpezzo និងឆ្នាំ២០០៦ ក្រុង Turin។ បើតាមប្រធាន IOC លោ Thomas Bach អ៊ីតាលីទទួលបានសំឡេងឆ្នោតគាំទ្រ ៤៧សំឡេង នាំមុខស៊ុតអែតដែលទទួលបាន ៣៤សំឡេង។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកឆ្នាំ ២០២៦ ឬលើកទី២៥ នឹងដំណើរការការប្រកួតចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ។ សម្រាប់ប៉ារ៉ាឡាំពិក នឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៦ ដល់១៥ ខែមីនា។ ក្រោយឈ្នះការដេញថ្លៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី លោក Giuseppe Conte បានហៅការឈ្នះនេះថា ជាជ័យជម្នះរបស់ប្រទេសអ៊ីតាលីជាលើកទី៣ សម្រាប់ការរៀបចំកីឡាដ៏ធំនេះ ដែលវានឹងធ្វើឲ្យពិភពលោក រឹតតែស្គាល់ប្រទេសចំណាស់ក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបនេះ មួយកម្រិតទៀត។ មុនព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ ២០២៦ មហាយក្សចិន នឹងដឹកនាំធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនៅឆ្នាំ ២០២២ ក្នុងក្រុងប៉េកាំង បន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងត្បូង បានប្រើប្រាសទីក្រុង Pyeongchang នៅឆ្នាំ២០១៨ រួចមក៕	ទីក្រុង Milan និង Cortina dAmpezzo របស់អ៊ីតាលីបានឈ្នះការដេញថ្លៃធ្វើម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិករដូវរងា និងប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងា ឆ្នាំ ២០២៦ ដោយផ្តួលគូប្រជែងពីទីក្រុង Stockholm និង Are របស់ប្រទេសស៊ុយអែត។ នេះបើតាមគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) ប្រកាសនៅក្រុង Lausanne ប្រទេសស្វីស នាថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។
លោក មាស សារិទ្ធ ត្រូវជាកូនប្រុសទីពីរ របស់លោក មាស សារ៉ាន់ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា បច្ចុប្បន្នឪពុករបស់លោក បានត្រឡប់ពីមន្ទីរពេទ្យ មកសម្រាកនៅផ្ទះវិញហើយ បន្ទាប់ពីសុខភាពរបស់លោកបានប្រសើរ ក្រោយវះកាត់ជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន កាលពីជាង១០ថ្ងៃមុន។ បើតាមកូនប្រុស ម្ចាស់បទ មាន់រងាវរកអី រូបនេះ ឪពុកខ្លួនបានធ្លាក់ខ្លួនឈឺកាលពីអំឡុងពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០២១ ដោយមានជំងឺក្រពេញប្រូស្ដាត និងជំងឺតម្រងនោម។ ហើយទើបតែថ្មីៗនេះ លោក មាស សារ៉ាន់ មានជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀនបន្ថែមទៀត ទើបពេទ្យតម្រូវឱ្យលោក ត្រូវតែវះកាត់។ «គាត់មានជំងឺក្រពេញប្រូស្ដាត និងជំងឺតម្រងនោម ប្រហែលក្នុងខែ៤ឬខែ៥ ឆ្នាំ២០២១។ គាត់ត្រូវទៅពេទ្យមួយខែម្ដង ដើម្បីពិនិត្យក្រពេញប្រូស្ដាត។ ទើបតែថ្មីៗនេះ ដែលគាត់មានជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន។ ពេលនេះគាត់ជាបាន៨០ភាគរយហើយ»។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់របស់លោក មាស សារិទ្ធ។ បច្ចុប្បន្នលោក មាស សារ៉ាន់ មានជន្មាយុ៦៨ឆ្នាំ។ លោកត្រូវជាក្មួយប្រុសរបស់លោក មាស សាម៉ន តារាចម្រៀងខ្មែរដ៏ល្បីកាលពីទសវត្សរ៍៦០។ លោក មាស សារ៉ាន់ មានទេពកោសល្យច្រៀង កាត់ទៅឪពុកមា ដោយច្រៀងចម្រៀងបែបកំប្លែងដូចគ្នា។ លោក មាស សារ៉ាន់ បានចូលសិល្បៈតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៧-១៩៧៨។ លោកមានកូន៤នាក់ ប្រុសមួយនាក់ ហើយមានតែកូនប្រុសតែម្នាក់នេះ ដែលមានឧបនិស្ស័យខាងសិល្បៈដូចលោក។ លោកបានច្រៀងឱ្យផលិតកម្មហង្សមាស និងផលិតកម្មក្រៅស្រុកយ៉ាងច្រើន។ បទចម្រៀងដែលលោកបានច្រៀង មានបទ មាន់រងាវរកអី ដំណើរកាត់ពុក មុខកាត់ម៉ែ យាយតារាំឡក សម្លកូនអុក និងមានបទចម្រៀងជាច្រើនទៀត សឹងសុទ្ធជាបទពីរោះៗ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក មាស សារ៉ាន់ ដែលមហាជនស្គាល់ទូទាំងប្រទេស តាមរយៈបទ សម្លកូនអុក បច្ចុប្បន្នបានធូរស្បើយពីជំងឺប្រចាំកាយ ក្រោយវះកាត់ជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន។ នេះបើតាមលោក មាស សារិទ្ធ ត្រូវជាកូនប្រុស។
បន្ទាប់ពីចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការក្នុងទីផ្សារចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧មក The Desk ទទួលបានអតិថិជនជាបន្តបន្ទាប់ ដែលអាចពង្រីកទំហំកន្លែងធ្វើការត្រឹមតែ៦ការិយាល័យ រហូតដល់២០ការិយាល័យ និងកន្លែងធ្វើកាបើកចំហ (Open Space) ជាច្រើនកន្លែង។ ដោយសម្លឹងមើលឃើញឱកាសលើទីផ្សារ ការរីកចម្រើន និងពង្រីកអាជីវកម្មរបស់សមាជិកក្នុងសាខាទី១ The Desk ក៏សម្រេចចិត្តពង្រីកសាខាទី២របស់ខ្លួន ដែលមានទំហំជាង១៥០០ម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងនោះរួមមានទាំង កន្លែងធ្វើកាបើកចំហ (Open Space) ការិយាល័យ (Private Offices) កន្លែងសម្រាក បន្ទប់និងសាលប្រជុំសម្រាប់មនុស្សចាប់ពី១០នាក់ ដល់ ១២០នាក់ ជាមួយនឹងហាងកាហ្វេនៅកន្លែងស្រាប់ ដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់សមាជិកទាំងឡាយដែលធ្វើការនៅទីក្នុងនោះ។ អ្វីដែលជាចំណុចពិសេសនោះគឺម្ចាស់អាជីវកម្មមិនចាំបាច់ចំណាយធនធានក្នុងការរៀបចំការិយាល័យ ទិញសម្ភារៈ បង់ថ្លៃទឹកភ្លើង និងអ៊ីនធើណេតនោះទេ គ្រាន់តែយកកុំព្យូទ័រមកធ្វើការ ជាការស្រេច។ លើលពីការិយាល័យធ្វើការរួមដែលមានតម្លៃសមរម្យ The Desk បានផ្តល់នូវកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ចំនេះដឹងផ្នែកអាជីវកម្ម ភ្ជាប់បណ្តាញទំនាក់ទំនងជាមួយម្ចាស់អាជីវកម្មផ្សេងៗ និងកម្មវិធីប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអាជីវកម្មជាមួយអ្នកជំនាញ។ The Desk បានបើកដំណើរការសាខាទី២ នៅកណ្តាលទីក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងខណ្ឌដូនពេញ នៅថ្ងែទី ២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ដោយមានវត្តមានរបស់ម្ចាស់អាជីវកម្ម ភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ និងអន្តរជាតិ ចំនួនប្រហែលជា ៣០០នាក់។ លោកគឹម នរិទ្ធិ ដែលជាសហស្ថាបនិកបានបញ្ជាក់ថា លោករំពឹងថា The Desk នឹងអាចពង្រីកសាខាខ្លួនរហូតដល់៥សាខា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ត្រឹមឆ្នាំ២០២៣។ អាស័យដ្ឋានទី១: #២០៦D ផ្លូវនរោត្តម សង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ អាស័យដ្ឋានទី២៖ អគារលេខ១៨៤ ផ្លូវ២០៨ សង្កាត់បឹងរាំង ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ ពត៌មានលម្អិតសូមទំនាក់ទំនងមកកាន់លេខទូរស័ព្ទ ០១០ ៥២០ ៥២០។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	The Desk Coworking Space ជាការិយាល័យធ្វើការរួមដែលបានបង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០១៧ សម្រាប់ម្ចាស់អាជីវកម្មខ្នាតតូចនិងធម្យម សហគ្រិន និងអ្នកធ្វើការឯករាជ្យផ្សេងៗ ដែលមានតម្រូវការជួលការិយាល័យធ្វើការ។
តាមរយៈសេចក្តីជូនដំណឹង នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ ប្រៃសណីយ៍កម្ពុជា បញ្ជាក់ថា៖«យើងខ្ញុំ នឹងទទួលបញ្ញើតាមធម្មតាវិញ នៅពេលស្ថានភាពនៃជំងឺនេះ ត្រូវបានស្ងប់ស្ងាត់»។ ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើឲ្យជើងហោះហើរកម្ពុជា ស្ទើរតែលែងមាន។ លោក ស៊ីន ចាន់សេរីវុត្ថា អគ្គនាយករងបច្ចេកទេសនៃរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល លើកឡើងក្នុងសន្និសីទកាសែត នៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃ១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ ថា អ្នកធ្វើដំណើរចេញចូលកម្ពុជា តាមយន្តហោះ បានថយចុះដល់ទៅជាង៩០ភាគរយហើយ។ លោក អះអាងថា ក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បរទេស៣៩នៅកម្ពុជា ភាគច្រើន បានផ្អាកការហោះហើរ ដោយនៅសល់តែរង្វង់៨ទៅ១០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅបន្តការហោះហើរ។ យ៉ាងណា លោក បញ្ជាក់ថា ទោះចំនួនអ្នកជិះ ធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកបែបនេះក្តី តែមិនទាន់មានក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ណាមួយ ក្ស័យធនឡើយ។ អត្ថបទទាក់ទង ភ្ញៀវជិះយន្តហោះចេញចូលកម្ពុជា ថយចុះដល់ទៅជាង៩០ភាគរយ មានមូលហេតុចម្បងពីរ ដែលធ្វើឲ្យជើងហោះហើរនៅកម្ពុជា ក៏ដូចបណ្តាប្រទេសដទៃ ធ្លាក់ចុះ គឺទីមួយ ដោយសារតែអ្នកដំណើរ លែងហ៊ានធ្វើដំណើរកម្សាន្ត ទៅក្រៅប្រទេសដោយខ្លួនឯងព្រោះ តែខ្លាចឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ និង ទីពីរ ប្រទេសមួយចំនួន បានបិទប្រទេសខ្លួន មិនឲ្យមានការធ្វើដំណើរចេញចូល។ សម្រាប់កម្ពុជា ក៏បានផ្អាកការទទួលភ្ញៀវបរទេស មកពីប្រទេស៥ គឺអាមេរិក អេស្ប៉ាញ អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី និង បារាំង។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសទាំង៥នេះ មានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។ ចំណែកជាមួយប្រទេសជិតខាង គឺវៀតណាម និង ថៃ, កម្ពុជា បានសហការផ្អាកមិនឲ្យពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងបី ធ្វើដំណើរចេញចូល។ តែចំពោះការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ប្រទេសទាំងបី នៅដំណើរការជាធម្មតា។ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជា រកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ១២២នាក់ តែបានជាសះស្បើយវិញ១០៥នាក់ហើយ ខណៈ១៧នាក់ កំពុងសម្រាកព្យាបាល៕	ប្រៃសណីយ៍កម្ពុជា សម្រេចផ្អាកការទទួលបញ្ញើ ដែលផ្ញើទៅគ្រប់ប្រទេស។ ប្រៃសណីយកម្ពុជា លើកមូលហេតុថា ការរាតដ្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ នៅជំវិញពិភពលោក បានធ្វើឲ្យមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស «អាក់ខានស្ទើរតែទាំងស្រុង»។
បុគ្គលិកសុខាភិបាលដែលមានវ័យ ៤២ ឆ្នាំរូបនេះ មានបទពិសោធន៍ជាង ២០ ឆ្នាំមកហើយ ក្នុងការងារឡាបូ ពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់។ ថ្មីៗនេះ ក្រោយការពិនិត្យតាមមីក្រូទស្សន៍ លោកប្រទះឃើញប៉ារ៉ាស៊ីតប្រភេទកម្រមួយ ពីអ្នកជំងឺគ្រុនចាញ់ ក្នុងភូមិចំនួន ៦។ លោក យ៉ុម ណុប ឱ្យដឹងថា តេស្តរោគវិនិច្ឆ័យតាមឧបករណ៍ធ្វើតេស្តរហ័ស (RDT) ដែលមានស្រាប់នៅក្នុងសហគមន៍ អាចតេស្តដឹងអំពីជំងឺគ្រុនចាញ់ដែលបង្កដោយប៉ារ៉ាស៊ីតប្រភេទទូទៅ នៅកម្ពុជា ដូចជាប្លាស្មូដ្យូមហ្វាល់ស៊ីប៉ារ៉ូម (P.Falciparum) ដែលគេស្គាល់ថា ប្រភេទសន្លំ និងប្លាស្មូដ្យូមវីវ៉ាក់ (P.Vivax) ដែលគេស្គាល់ថាជាប្រភេទលាប់។ ប៉ុន្តែ តេស្តរហ័សនេះមិនអាចរកឃើញមេរោគប្រភេទកម្រនោះទេ បើទោះបីជាអ្នកជំងឺទាំងនោះចេញរោគសញ្ញាហើយក៏ដោយ។ លោក យ៉ុម ណុប ប្រាប់វីអូអេថា៖ «និយាយរួមមេរោគហ្នឹងស្រុកនេះ មិនដែលជួបទេអ៊ីចឹងណា៎។ ទើបតែជួបប៉ុន្មានករណី។ បើមើលមីក្រូទស្សន៍បានឃើញ។ មើលនៅនេះដំបូងខ្ញុំគិតថា [P.] malariae ទេ។ យើងធ្វើអាតេស្តរហ័សហ្នឹង មើលអត់ឃើញទេ»។ លោកបន្តថា៖ «ប៉ុន្តែខ្ញុំមើលនៅនេះ ខ្ញុំអត់ដឹងថា វាណូឡេស៊ី (P. Knowlesi) [មេរោគប្រភេទកម្រ] ដែរទាល់តែគេយកទៅប៉ាស្ទ័របានដឹង»។ ឧបករណ៍ធ្វើតេស្តរហ័សរកជំងឺគ្រុនចាញ់ ក្នុងស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ (ហ៊ាន សុជាតា/វីអូអេ) កាលពីខែមិថុនា មន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលនិងក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៃវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា បានស្រាវជ្រាវក្នុងភូមិមួយចំនួន ក្នុងស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង ដែលជាតំបន់គេសង្ស័យថា មានអ្នកជំងឺគ្រុនចាញ់ដែលផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត ប្រភេទកម្រប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ី។ ក្រុមការងារនេះបានប្រមូលសំណាកឈាមរបស់មនុស្សប្រុសពេញវ័យជាច្រើនរយនាក់ និងចាប់មូសដែកគោល ដើម្បីស្រាវជ្រាវពពួកប៉ារ៉ាស៊ីតនោះ។ លោក យ៉ុម ណុប ក៏បានចូលរួមការប្រមូលសំណាកឈាមយ៉ាងតិចចំនួន ២៥០ ក្នុងភូមិដូនត្រិក ស្រុកសំឡូត។ បុគ្គលិកសុខាភិបាលមួយចំនួន ដែលវីអូអេសាកសួរបានឲ្យដឹងថា ភូមិចំនួន ៦ នៅស្រុកសំឡូត រួមមានភូមិដូនត្រិក ភ្នំរ៉ៃ ឆករកា ស្រែអណ្តូង អូរទន្ទឹម និងអូរច្រាប មានអ្នកជំងឺគ្រុនចាញ់ដែលគេសង្ស័យថា មានផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីតកម្រប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ីនេះ។ នៅកម្ពុជា ជំងឺគ្រុនចាញ់ដែលគេរកឃើញគឺបង្កឡើងដោយពពួកប៉ារ៉ាស៊ីតប្លាស្មូដ្យូម ហ្វាល់ស៊ីប៉ារ៉ូម (P. Falciparum) និងប្លាស្មូដ្យូមវីវ៉ាក់ (P.Vivax)។ ចំណែកប៉ារ៉ាស៊ីតប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ី (P.Knowlesi) នេះ ជាប្រភេទប៉ារ៉ាស៊ីតបង្កឱ្យមានជំងឺគ្រុនចាញ់នៅប្រទេសផ្សេងៗទៀត នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេសប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងថៃ។ ទោះជាយ៉ាងណា បើតាមការស្រាវជ្រាវកន្លងមកប្រភេទជំងឺគ្រុនចាញ់បង្កឡើងដោយប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ីនេះ អាចព្យាបាលបានដោយប្រើថ្នាំដែលមានស្រាប់។ ប៉ារ៉ាស៊ីតប្រភេទនេះមាននៅក្នុងខ្លួនសត្វស្វាព្រៃម្យ៉ាង ដែលអាចចម្លងមកមនុស្សតាមរយៈភ្នាក់ងារចម្លងរោគ គឺសត្វមូសដែកគោលញី។ សត្វស្វាពូជ Maccaca ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រភពនៃប៉ារ៉ាស៊ីតនេះ។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្ដ្រ និងបាណកសាស្ដ្រ លោក ហ៊ុយរ៉េកុល ប្រាប់វីអូអេថា កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលបានចុះសិក្សាជាប្រចាំអំពីករណីជំងឺគ្រុនចាញ់ទូទៅនៅស្រុកសំឡូត ហើយបានសិក្សាអំពីករណីសង្ស័យពាក់ព័ន្ធនឹងប្រភេទប៉ារ៉ាស៊ីតប្លាស្មូដ្យូម ណូឡេស៊ីនេះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេចុះទៅសិក្សាហើយតើ...យើងនឹងចេញលទ្ធផលផ្លូវការ។ នៅពេលខាងមុខពេលបញ្ចប់ការបណ្តុះមេរោគអី ករណីអីទាំងអស់ហ្នឹង យើងនឹងនិយាយតាមក្រោយ។ តែលទ្ធផលបឋម គឺមើលហើយ ហើយអវិជ្ជមានទេអត់មានអីទេ។ [...] យើងនៅរង់ចាំការស្រាវជ្រាវមួយតង់ទៀត»។ ប្រធានផ្នែកជំងឺគ្រុនចាញ់និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា លោក Benoit Witkowski ឲ្យដឹងថា វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជាបានផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសលើការសិក្សាអំពីករណីនេះ ហើយលទ្ធផលស្រាវជ្រាវកំពុងស្ថិតក្រោមការស្រាវជ្រាវរបស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់។ លោកប្រាប់វីអូអេតាមសារអេឡិចត្រូនិចថា៖ «តាមទិន្នន័យដែលគេសិក្សាពីមុនៗមក បានឲ្យដឹងថា ប្រភេទប៉ារ៉ាស៊ីតប្លាស្មូដ្យូម ណូឡេស៊ីនេះ អាចព្យាបាលបានដោយវិធីសាស្ត្រព្យាបាលដែលមានស្រាប់ ហើយបើតាមអ្វីដែលខ្ញុំដឹង កន្លងមក ប៉ារ៉ាស៊ីតប្រភេទនេះ នៅមិនទាន់មានការស៊ាំថ្នាំនោះទេ»។ ទោះជាយ៉ាងណា ជំងឺគ្រុនចាញ់ដែលបង្កឡើងដោយប្រភេទប៉ារ៉ាស៊ីតប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ីនេះ ធ្លាប់ឃើញមាននៅកម្ពុជា កាលពី ១០ឆ្នាំមុន។ នេះបើយោងតាមឯកសារដែលស្រាវជ្រាវដោយវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា ក្រោយមានការសិក្សាលើសំណាកចំនួនប្រមាណ ១៥០០ ពីឆ្នាំ ២០០៧ ដល់ ២០១០។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកាលនោះ បង្ហាញថា មានករណីឆ្លងមេរោគគ្រុនចាញ់ដែលបង្កឡើងដោយប៉ារ៉ាស៊ីតប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ីនេះទៅលើមនុស្សចំនួន ២ ករណី នៅខេត្តប៉ៃលិន។ នៅពេលនោះអត្ថបទស្រាវជ្រាវនោះបានផ្តល់អនុសាសន៍ឲ្យមានការសិក្សាទូលំទូលាយបន្ថែមទៀត ដើម្បីកំណត់ថា តើប៉ារ៉ាស៊ីតប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ីនោះជាករណីនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង ឬកំពុងឆ្លងក្នុងស្រុក ឬយ៉ាងណា។ កម្ពុជាបានកំណត់គោលដៅលុបបំបាត់មេរោគគ្រុនចាញ់ប្លាស្មូដ្យូមហ្វាល់ស៊ីប៉ារ៉ូម នៅឆ្នាំ ២០២០ និងមេរោគគ្រុនចាញ់គ្រប់ប្រភេទនៅឆ្នាំ ២០២៥។ តាមរបាយការណ៍របស់កម្មវិធីជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ចេញផ្សាយ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ ២០២០ប្រទេសកម្ពុជាលែងមានករណីស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៨។ របាយការណ៍បន្ថែមថា ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ករណីជំងឺគ្រុនចាញ់ប្រភេទហ្វាល់ស៊ីប៉ារ៉ូម (ប្រភេទសន្លំ) និងចម្រុះមានចំនួន ៤៩៩០ ករណី គឺបានថយចុះ ៧២ ភាគរយ បើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ ២០១៨ ដែលមាន ១៨០៥៧ ករណី។ចំពោះករណីគ្រុនចាញ់ប្រភេទវីវ៉ាក់ (ប្រភេទលាប់) ក៏ថយចុះ ៣៩ ភាគរយដែរ។ នៅកម្ពុជាជំងឺគ្រុនចាញ់បង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់អ្នកដែលរស់នៅក្បែរតំបន់ព្រៃ ហើយក្រុមដែលប្រឈមហានិភ័យកម្រិតខ្ពស់ គឺអ្នកចូលទៅក្នុងព្រៃ ប្រជាជនដែលផ្លាស់មករស់នៅថ្មីៗ និងអ្នកជួញដូរនៅក្នុងតំបន់ព្រៃ។ ស្រុកសំឡូត ស្ថិតនៅជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ នៅខាងលើជួរភ្នំក្រវាញ និងជាតំបន់ព្រៃត្រូពិកនៅសេសសល់ចុងក្រោយនៅកម្ពុជា។ ស្រុកនេះ ក៏ជាអតីតកន្លែងឈរជើងចុងក្រោយរបស់ខ្មែរក្រហមផងដែរ។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តភូមិព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ និងអ្នកភូមិនៅស្រុកសំឡូត បានប្រាប់វីអូអេថា ចាប់ពីដើមខែមីនា រហូតដល់ចុងខែឧសភា អ្នកភូមិតែងចូលព្រៃនៅក្បែរភូមិ ទៅបេះផ្លែសម្រង រកអនុផលព្រៃឈើ និងកាប់ឈើ នៅពេលដំណាំកសិកម្មរបស់ពួកគេ ដែលមានដូចជា ពោត សណ្តែក ដំឡូងមី ធូរ៉េនម្រេច បន្លែផ្សេងៗ ឬស្រូវជាដើមនោះ មិនបានទិន្នផលល្អ ឬគ្មានទីផ្សារ។ លោក តែត វិចិត្រ អាយុ ៤០ ឆ្នាំ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តភូមិព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ ក្នុងស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ (ហ៊ាន សុជាតា/វីអូអេ) លោក តែត វិចិត្រ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តភូមិព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ នៅភូមិឆករកា មានប្រសាសន៍ថា យ៉ាងតិចសំណាកឈាមប្រមាណ ២០០ ត្រូវបានប្រមូលពីភូមិនេះ ដើម្បីស្រាវជ្រាវក្រោយមានការរាយការណ៍អំពីការសង្ស័យពាក់ព័ន្ធនឹងប៉ារ៉ាស៊ីតបង្កជំងឺគ្រុនចាញ់ប្រភេទកម្រនេះ។ លោកបន្តថា លោកបានជួបអ្នកជំងឺគ្រុនចាញ់មួយចំនួន ដែលសង្ស័យថាមានពាក់ព័ន្ធនឹងប៉ារ៉ាស៊ីតកម្រនេះ ដែលលោកមិនអាចមិនឃើញតាមរយៈការធ្វើតេស្តរហ័ស។ លោកប្រាប់វីអូអេ៖ «ត្រូវរួសរាន់! មើ! ខ្ញុំជួបម្នាក់នោះគាត់ឈឺតែមួយថ្ងៃទេ។ វាញាក់តែមួយថ្ងៃទេណា៎ ស្រាប់តែមកដល់ខ្ញុំឃើញស្លេកប៉ឹមបាត់ហើយហ្នឹង។ ទុកតែមួយយប់ទៀត គឺត្រូវតែទៅហ្មង! បែកគ្រាប់ឈាមស្លាប់។ លឿនមែនទែនហ្មង! គឺថា ឈឺក្បាលចង់ផ្ទុះ។ មកជួសទៅ! មើលអត់ឃើញ។ខ្ញុំបញ្ជូនទៅ [មណ្ឌលសុខភាព] ភ្លាម»។ លោកឲ្យដឹងថា អ្នកភូមិផ្សេងទៀតដែលត្រឡប់មកវិញពីតំបន់ ដូចគ្នានៅជើងភ្នំត្រងោល ប្រមាណ ៤គីឡូម៉ែត្រពីភូមិ ត្រូវសង្ស័យថា មានមេរោគគ្រុនចាញ់ប្រភេទប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ីនេះ។ ការរីករាលដាលនៃកូវីដ១៩ នៅឆ្នាំនេះ បានជំរុញឱ្យអ្នកភូមិដូចជា លោក ទៀក ណាង និងកុមារា សៅ លីហេង សម្រេចចិត្តចូលទៅក្នុងព្រៃទៅជាមួយអ្នកភូមិផ្សេងទៀត បើទោះបីពួកគេមិនធ្លាប់ចូលព្រៃពីមុនក៏ដោយ។ លោក ទៀក ណាង វ័យ២៥ឆ្នាំ ជាឪពុកមានកូនស្រីតូចៗ ២ នាក់ ប្រាប់វីអូអេថា លោកមិនអាចរកចំណូលបានពីចម្ការសណ្តែក និងពោតរបស់លោកទេ ហេតុនេះហើយបានជាលោកទៅស៊ីឈ្នួលកាប់ឆ្ការដីព្រៃនៅតំបន់ភ្នំត្រងោល ដើម្បីរកកម្រៃកាលពីចុងខែមីនា។ លោកនិយាយថា៖ «ដាំមិនសូវបានទេ។ វារាំង។ ហើយឥឡូវឆៃថាវដង្កូវស៊ីអស់ទៀតហើយ»។ លោក ទៀក ណាង អាយុ ២៥ អ្នកជំងឺដែលឆ្លងមេរោគគ្រុនចាញ់ដែលគេសង្ស័យថាជាប្រភេទ P. Knowlesi ក្នុងស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ (ហ៊ាន សុជាតា/វីអូអេ) ចំណែកកុមារ សៅ លីហេង វ័យ ១៤ ឆ្នាំ ត្រូវផ្អាកការសិក្សាដោយសារសាលារៀនបិទទ្វារទូទាំងប្រទេស អនុវត្តតាមចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ១៩។ កុមារ សៅ លីហេង ជាសិស្សថ្នាក់ទី៧ នៃវិទ្យាល័យសាមគ្គី បានទៅព្រៃជាមួយបងប្អូន ដើម្បីជួយអ្នកជិតខាងប្រវាសដៃដាំរមៀត។ ក្រោយមក ពួកគេចូលទៅព្រៃតំបន់ភ្នំត្រងោល ដើម្បីបេះផ្លែសម្រង។ អ្នកទាំងពីរបានបង្ហាញអាការៈ រងារញ័រញាក់ និងគ្រុនក្តៅ កាលពីអំឡុងខែមេសា។ កុមារ សៅ លីហេង និយាយថា៖« [ខ្ញុំ] ខ្លាចកូរ៉ូណា [ជាង] ពីព្រោះខ្ញុំអត់ធ្លាប់គិតថា ខ្ញុំមានជំងឺគ្រុនចាញ់ផង»។ លោក ហ៊ុយ រ៉េកុល ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងគ្រុនចាញ់ ឲ្យដឹងថា ករណីសង្ស័យមេរោគបង្កជំងឺគ្រុនចាញ់ប្រភេទប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ីនេះ «មិនមានអ្វីជាការបារម្ភច្រើននោះទេ»។ លោកបន្តថា៖ «ហេតុអីបានថាអត់សូវបារម្ភ? ព្រោះថាគ្រុនចាញ់ហ្នឹង វាប្រភេទដដែលហ្នឹងទេ គ្រាន់តែថាប្រភពចម្លងវាមកពីសត្វស្វា [ម្យ៉ាង] ហើយបើសត្វស្វាហ្នឹង វានៅក្នុងព្រៃភ្នំមូសហ្នឹង វានៅក្នុងព្រៃភ្នំ វាមិនខុសអីពីមូសផ្សេងទៀត នៅក្នុងព្រៃភ្នំហ្នឹងទេ។ ទោះបីជាមូសផ្សេងទៀត ក៏វាខាំតែទៅលើសត្វទៅលើអីដែរ បើកាលណាវាអត់មានមនុស្ស[សម្រាប់ឲ្យ]បឺតឈាម»។ ការលេចចេញនៃមេរោគគ្រុនចាញ់ប្រភេទប៉ារ៉ាស៊ីតប្លាស្មូដ្យូមណូឡេស៊ី បង្កជាការប្រឈមដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងពិភពលោក។ នេះបើយោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យគ្រប់គ្រងនិងវិទ្យាសាស្ត្រ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ស្រុកសំឡូតខេត្តបាត់ដំបង៖កាលពីខែកុម្ភៈ លោក យ៉ុម ណុប ជាបុគ្គលិកផ្នែកឡាបូ នៅមណ្ឌលសុខភាពឃុំតាសាញ ក្នុងស្រុកសំឡូត បានពិនិត្យសំណាកឈាមរបស់អ្នកជំងឺគ្រុនចាញ់មួយចំនួន។
«ក្នុងនាមទីភា្នក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា ខ្ញុំសូមសម្ដែងការចូលរួមរំលែកទុក្ខយ៉ាងធំធេង ជាមួយគណៈកម្មាធិការកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាព រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងគ្រួសារសពកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពកម្ពុជាដ៏អង់អាចក្លាហានចំនួន៤នាក់ ដែលបានបាត់បង់ជីវិត។ ហើយនឹងសូមជូនពរឲ្យកងទ័ពដែលរងរបួសឆាប់ជាសះស្បើយ»។ នេះការសម្ដែងទុក្ខក្រៀមក្រំរបស់ UN ដែលបានចាត់ទុកការបាត់បង់ជីវិតរបស់កងកម្លាំងមួកខៀវក្រោមទង់អង្គការសហប្រជាជាតិនេះ បានបន្សល់ភាពក្លាហាននិងគុណតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសជាតិ។ គ្រួសារសពកងទ័ពមួកខៀវកម្ពុជា នឹងទទួលបានថវិកាឧបត្ថមពីអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំនួន៧ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយគ្រួសារ សម្រាប់បេសកកម្ម ដែលបានពលីជីវិតនេះ។ នេះបើតាមអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិ និងជាអគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលជាតិរក្សាសន្តិភាព លោក សែម សុវណ្ណនី ។ ក្នុងហេតុការណ៍វាយប្រហារលើក្បួនរថយន្តរបស់បេសកកម្មអង្គការសហប្រជាជាតិ Minusca នៅឯភូមិ Yogofongo ចម្ងាយប្រមាណ២០គីឡូម៉ែត្រពីក្រុង Bangassou កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែឧសភានោះ កងទ័ពមួកខៀវកម្ពុជាចំនួន៤នាក់បានស្លាប់ និងម្នាក់រងរបួស ខណៈកងទ័ពមួកខៀវមកពីម៉ារ៉ុកចំនួន៩នាក់របួស និងស្លាប់ម្នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ ទីភ្នាក់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា ផ្ញើសាររំលែកទុក្ខគ្រួសារសពកងទ័ពមួកខៀវកម្ពុជាដែលបានពលីជីវិតក្នុងបុព្វហេតុនៃការបំពេញបេសកកម្មនៅប្រទេសអាហ្វ្រិកកណ្ដាល ក្រោមទង់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍បានលើកឡើងថា ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ពិតជាចាំបាច់ណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ដើម្បីឆ្លើយតបចំពោះកំណើនទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា ពោលគឺទាំងភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ដោយមើលឃើញពីចំណុចនេះលោក ថោង ខុន ស្នើឲ្យភាគីចិនជួយដល់កម្ពុជា ទាំងការផ្តល់អាហារូបករណ៍ ទាំងការវិនិយោគបង្កើតសាលាបណ្តុះបណ្តាលនៅកម្ពុជាឲ្យបានច្រើន។ រដ្ឋមន្ត្រីទេសចរណ៍កម្ពុជា បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «វិស័យទេសចរណ៍ជាវិស័យសេដ្ឋកិច្ចមួយដែលត្រូវការជំនាញច្បាស់លាស់ ទើបអាចអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយគុណភាព និងនិរន្តរភាពបាន។ កម្ពុជា មានផែនការបំពាក់បំប៉ន និងបណ្តុះបណ្តាលផ្តល់ជំនាញវិជ្ជាជីវៈដល់បុគ្គលិកបម្រើការក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ឲ្យបានប្រមាណ ៥០ភាគរយ នៅ ឆ្នាំ២០២០ និង ១០០ភាគរយ នៅឆ្នាំ ២០២៥»។ បើតាមលោក ថោង ខុន កម្ពុជា ត្រូវការបំពាក់បំប៉នផ្នែកជំនាញវិជ្ជាវៈទេសចរណ៍ដល់បុគ្គលិកបម្រើការក្នុងវិស័យនេះប្រមាណ ១លាន២សែននាក់ ដើម្បីឆ្លីយតបនឹងចំនួនភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណជាង ១១លាននាក់ និងភ្ញៀវក្នុងស្រុក រាប់លាននាក់ នាឆ្នាំ២០២៥។ជាការឆ្លើយតប ភាគីចិនបានយល់ស្របចំពោះការលើកឡើងរស់លោករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហើយសន្យាជំរុញការអនុវត្តអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នានេះឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នា លើការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ជាមួយសាកលវិទ្យាល័យ ហេណានណកម៉ល (Henan Normal University) និងសាលាបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស ឧស្សាហកម្មធុនស្រាលគ័ងស៊ីទី០២ (Guangxi Second Light Industry Senior Technical School) និងក្រុមហ៊ុនវិនិយោគការអប់រំហានស៊ីខ្វាងស៊ី (Guangxi Hansi Education Investment Co. Ltd.) របស់ចិន កាលពីថ្ងៃទី ២១ ខែកញ្ញា។ គួរបញ្ជាក់ថា ភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលបានចូលទស្សនាតំបន់អង្គរ នៅចន្លោះខែមករាដល់ខែសីហាមានត្រឹមចំនួន ១លាន ៥៥ម៉ឺននាក់ ដែលបានធ្លាក់ចុះប្រហែល ១១ភាគរយ បើធៀបរយៈពេលដូចគ្នានឹងឆ្នាំ២០១៨ ហើយចំណូលពីការលក់សំបុត្រ ធ្លាក់ចុះអស់ជិត ១២ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុនផងដែរ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ គ្រឹះស្ថានអង្គរដែលជាក្រុមហ៊ុនរដ្ឋគ្រប់គ្រងលើការលក់សំបុត្រចូលទស្សនាតំបន់អង្គរ។	ចិននឹងជួយបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សលើវិស័យទេសចរណ៍ដល់កម្ពុជា ដើម្បីជួយជំរុញការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពដល់អ្នកជំនាញ និងប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ឲ្យកាន់តែប្រសើឡើង ខណៈពេលដែលចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិបានធ្លាក់ចុះ ជាពិសេសក្នុងខេត្តសៀមរាប។ នេះបើយោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងទេសចរណ៍។
ពាក្យ «តាសក់» ដែលជាឈ្មោះវល្លិដំណាំមានផ្លែជាអាហារ ដូចជា តាសក់ស្រូវ, តាសក់ផ្អរ ជាដើមនោះ មានពន្យល់យ៉ាងច្បាស់ក្នុងវចនានុក្រម ខណៈជាទូទៅ យើងសរសេរថា«ត្រសក់»។ តាមពិតទៅ ដំណាំ «តាសក់» និង «ត្រសក់» អាចសរសេរបានដូចគ្នា ដោយគ្រាន់តែពាក្យ «តាសក់» ត្រូវបានយកទៅពន្យល់ក្នុងវចនានុក្រម។ ពាក្យ «ត្រសក់» ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការពន្យល់ពាក្យផ្សេងៗក្នុងវចនានុក្រមផងដែរ។ ប៉ុន្តែ បើសំដៅលើសត្វត្រីវិញ គឺត្រូវសរសេរថា ត្រីត្រសក់ (ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ)។ វចនានុក្រមសម្តេច ជួន ណាត សរសេរជា ត្រីត្រសក់ តែម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះ ដោយពុំមានឃើញសរសេរជាត្រីតាសក់ឡើយ៕	ការប្រើប្រាស់ពាក្យមួយចំនួនដែលអនុវត្តតាមវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ក្លាយជាប្រធានបទពិភាក្សាពេញបណ្តាញសង្គម ជាពិសេសសំណេរដែលខុសពីទម្លាប់កន្លងមក។
Fr. provocateur instigateur -អ្នកជំរុញឱ្យប្រព្រឹត្តបទល្មើសតាមការណែនាំ ឬការបញ្ជា។ -អ្នកបង្កឱ្យមានបទល្មើសដោយផ្តល់អំណោយដោយការសន្យាឬការលគំរាមកំហែង ការញុះញង់ ការលួងលោម ឬក៏ដោយការរំលោភអាជ្ញា ឬអំណាចរបស់ខ្លួន។ https://salatraju.com/lexique	Eng. instigator
ការលាក់បាំងគម្រោងទិញនាវាមុជទឹកពីចិនរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធាថៃ ធ្វើសាធារណជនអន់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ គម្រោងទិញនាវាមុជទឹកចំនួន ៣គ្រឿងសម្រាប់បម្រើការក្នុងជួរទ័ពជើងទឹក ត្រូវបានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ អនុម័តយល់ព្រមទាំងពីថ្ងៃទី១៨ ខែមេសាមកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែព័ត៌មាននេះ ទើបត្រូវបានទម្លាយជាសាធារណៈនៅថ្ងៃចន្ទប៉ុណ្ណោះ។ កងទ័ពជើងទឹកថៃ គឺជាអ្នកចេញលុយសម្រាប់ទិញនាវាមុជទឹកថ្នាក់ Yuan ប្រភេទ S26T ដោយខ្លួនឯង។ កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ផ្សាយថា កងទ័ពជើងទឹកថៃ នឹងទិញនាវាមុជទឹកចំនួន ៣គ្រឿងដែលមានតម្លៃសរុបចំនួន ៣៦ពាន់លានបាតសម្រាប់រយៈពេល ១១ឆ្នាំ។ ការបិទបាំងព័ត៌មាននេះ បង្កជាការរិះគន់ថា រដ្ឋាភិបាលយោធា ចង់លាក់ព័ត៌មាននេះ ហើយខ្លះទៀតក៏ចោទជាសំណួរលើគុណភាពនាវាមុជទឹកដែលផលិតដោយចិនទៅទៀត។ យ៉ាងណាក្ដី ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ Prawit Wongsuwon និយាយការពារគម្រោងនេះថា រដ្ឋាភិបាលគ្មានអ្វីត្រូវលាក់បាំងលើគម្រោងទិញនាវាមុជទឹកនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែលោកក៏អះអាងដែរថា ឯកសារខ្លះនៃគម្រោងទិញនេះ ជាឯកសារសម្ងាត់ទាក់ទងសន្តិសុខជាតិ ដែលមិនអាចបញ្ចេញជាសាធារណៈឡើយ។ លោកបន្តដែរថា ទ័ពជើងទឹក សម្រេចចិត្តទិញនាវារបស់ចិន ព្រោះមានតម្លៃថោកជាងនាវាដែលដាក់លក់ដោយប្រទេសផ្សេងទៀត។ បើតាមសម្ដីរបស់ប្រមុខការពារជាតិថៃ នាវាមុជទឹកផលិតដោយចិន ក៏មានបំពាក់ប្រព័ន្ធតួប៊ីនសប់ខ្យល់ (Air Turbine Pump) ដែលអាចឲ្យនាវាស្ថិតក្រោមទឹកដល់ទៅ ២១ថ្ងៃឯណោះ។ លើសពីនោះ មិនត្រឹមតែទិញបាននាវាមុជទឹកក្នុងតម្លៃថោកឡើយ ថៃ ក៏នឹងទទួលបានការផ្ដល់ជូនពិសេសដូចជាសម្ភារយោធា និងមីស៊ីលបាញ់ចេញពីនាវាមុជទឹកដោយឥតគិតថ្លៃថែមទៀត។ នាវាមុជទឹកទី១ នឹងមកដល់ថៃនៅរយៈពេល ៥ទៅ៦ឆ្នាំទៀតឯណោះ។ នាវាមុជទឹកប្រភេទនេះ អាចត្រូវពង្រាយនៅឯសមុទ្រ Andaman ដែលតំបន់មានជម្រៅជ្រៅជាងឈូងសមុទ្រថៃ និងមានលក្ខណៈអំណោយផលសម្រាប់ការធ្វើដំណើរបស់នាវា។ របបយោធាថៃ ធ្លាប់លើកឡើងថា ការទិញនាវាមុជទឹកនេះ គឺជារឿងចាំបាច់ដើម្បីការពារទឹកដី និងការពារពីការគំរាមកំហែងណាមួយមកលើសន្តិសុខប្រទេសក្នុងករណីមានជម្លោះក្នុងកើតឡើង៕	រដ្ឋាភិបាលយោធាថៃ បាននិយាយការពារគម្រោងទិញនាវាមុជទឹកពីចិនក្នុងតម្លៃដល់ទៅ១៣,៥ពាន់លានបាត ក្រោយអនុម័តគម្រោងទិញនាវាមុជទឹកនេះ ទើបត្រូវបានទម្លាយជាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសាប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃនិយាយថា រដ្ឋាភិបាល ធ្វើអ្វីៗដោយមានតម្លាភាពទាំងអស់ហើយម្យ៉ាងទៀត ការទិញនាវាមុជទឹកនេះទៀតសោត ក៏៏មានតម្លៃទាបជាងអ្នកដទៃ ហើយថែមទាំងបានមីស៊ីលឥតគិតថ្លៃទៀតផង។
ក្នុងប្រទាលកន្ទុយក្រពើនេះ មានសារធាតុចិញ្ចឹម និងវីតាមីន ដែលល្អចំពោះស្បែកជាខ្លាំង។ វាអាចជួយធ្វើឲ្យស្បែកម៉ត់ និងស។ ម្យ៉ាងទៀត វាក៏អាចជួយធ្វើឲ្យសក់អ្នកទន់ និងរលោងទៀតផង។ ជាពិសេស វាក៏អាចជួយកំចាត់អង្គែរផងដែរ។ ក្រៅពីជួយរក្សាសម្រស់ វាក៏អាចជួយសម្លាប់មេរោគផ្សេងៗបាន។ វាក៏អាចជួយធ្វើឲ្យក្រពះអ្នកមានសុខភាពល្អ ដំណើរការល្អផងដែរ៕ ផ្តល់សិទ្ធិដោយ៖ www.health.com.kh	ស្បែក និយាយចំពោះមនុស្សស្រីពិតជាសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាអាចកំណត់សម្រស់របស់នារីបាន។ នៅពេលដែលស្បែកស្រអាប់ វានឹងអាចបំផ្លាញសម្រស់របស់មនុស្សស្រីម្នាក់នោះយ៉ាងងាយ។ ដូចនេះ ប្រសិនជាអ្នកចង់រក្សាសម្រស់អ្នកឲ្យបានគង់វង្ស អ្នកអាចប្រើប្រទាលកន្ទុយក្រពើនេះបាន។ វាជារបស់ដែលមានតម្លៃថោក ថែមទាំងអាចជួយធ្វើឲ្យអ្នកស្អាតទៀតផង។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
អ្នកស្រី Jule Niles អាយុ ៣៨ឆ្នាំ ដែលជាម្តាយ Maitland-Niles បានរៀបរាប់ថាអ្នកស្រីត្រូវវែកកន្លែងគេងនៅក្នុងឃ្លាំងផ្ទុកធុងធំៗដែលជាកន្លែងទុកឥវ៉ាន់មួយនៃក្រុមហ៊ុន Big Yellow Storage ក្នុងក្រុង Hertfordshire។ អ្នកស្រីគេងក្នុងធុងដែកគ្មានបង្អូច គ្មានបង្គន់ និងគ្មានកន្លែងលាងសម្អាតនោះទេ។ ហើយអ្នកស្រីក៏កំពុងប្រឈមនឹងការដេញចេញពីទីនោះថែមទៀត។ ដោយឡែកកូនប្រុសរបស់អ្នកស្រី Maitland-Niles ដែលបច្ចុប្បន្នជាសមាជិកក្រុម Arsenal កំពុងរស់នៅក្នុងផ្ទះតម្លៃ ៧០០០០០ផោន ប្រហែល ៩៦៧០០០ដុល្លារអាមេរិកជាមួយបងប្រុសរបស់គេ Cordi ក្នុងតំបន់ Finchley ភាគខាងជើងក្រុងឡុងដ៏។ Maitland-Niles មានកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុមដែលដឹកនាំដោយអ្នកចាត់ការ Arsene Wenger ដោយទទួលបានប្រាក់បៀវត្ស ៣ម៉ឺនផោន (ជាង៤ម៉ឺនដុល្លារ) ក្នុងមួយសប្តាហ៍។ កីឡាករសញ្ជាតិអង់គ្លេសវ័យ២០ឆ្នាំនេះ បានបង្ហាញខ្លួន ២១ លើកឲ្យក្រុមរហស្សនាមកាំភ្លើងធំនៅរដូវកាលនេះ។ អ្នកស្រី Jule Niles ដែលជាបុគ្គលិកថែទាំកុមារបានប្រាប់កាសែត The Sun កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី៤ ខែមីនាថា៖«កូនប្រុសខ្ញុំ Ainsley Maitland-Nile អាចទិញផ្ទះឲ្យខ្ញុំបានដោយគ្រាន់តែចំណាយប្រាក់ដែលទទួលបានពីថ្លៃឈ្នួលពីរសប្តាហ៍ ឬពីរខែប៉ុណ្ណោះ។ កូនប្រុសខ្ញុំលេងឲ្យក្លិប Arsenal ហើយខ្ញុំគ្មានផ្ទះសម្បែង និងនៅក្នុងបន្ទប់ដាក់ឥវ៉ាន់»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រឿងរ៉ាវបែកបាក់រវាងអ្នកស្រី និងកូនគឺមានពាក់ព័ន្ធបញ្ហាមួយចំនួន។ បើតាមប្រភពដរដែល Jule បានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការរិះគន់ជាមួយលោក Dick Law ប្រធានក្រុមចរចារបស់ Arsenal នៅឯកិច្ចប្រជុំមួយស្តីពីអនាគតរបស់ Maitland-Niles កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៥។ អ្នកស្រី ក៏ធ្លាប់ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ពីបទប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយលោក Mick McCarthy ដែលជាអ្នកចាត់ការក្រុម Ipswich Town អំឡុងពេលខ្ចីជើងកីឡាករបស់ក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេសអាយុក្រោម ២១ឆ្នាំរូបេនះ កាលពីរដូវកាល ២០១៥-២០១៦៕ Ainsley Maitland (ឆ្វេង) រូមជាមួយម្តាយ និងបង	ម្តាយរបស់កីឡាករ Ainsley Maitland-Niles ខ្សែបម្រើក្រុមកាំភ្លើងធំ Arsenal បានបង្ហាញពីទុក្ខលំបាករបស់អ្នកស្រីក្នុងការរស់នៅដោយគ្មានផ្ទះសម្បែង និងស្នាក់នៅក្នុងទូដាក់ឥវ៉ាន់ទំហំ ៣ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ខណៈកូនរបស់ខ្លួនរស់នៅក្នុងផ្ទះល្វែងតម្លៃជិត១លានដុល្លារ។
Hugo ដែលធ្លាប់ជាកីឡាករបាល់ទាត់អាជីពផងដែរនោះ បានស្លាប់ដោយសារគាំងបេះដូងនៅផ្ទះរបស់ខ្លួនជិតក្រុង Naples ប្រទេសអ៊ីតាលី ជាទីក្រុងដែល Diego Maradona ធ្លាប់រស់នៅអំឡុងលេងឱ្យក្រុម Napoli ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៨៤ ដល់ ១៩៩១។ ការស្លាប់របស់ Hugo Maradona កើតឡើងរយៈពេល១៣ខែ បន្ទាប់ពីបងប្រុសរបស់គេ Diego Maradona ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកំពូលកីឡាករបាល់ទាត់ដ៏អស្ចារ្យបំផុត បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ដោយសារគាំងបេះដូងដូចគ្នានៅអាយុ ៦០ ឆ្នាំ។ ក្នុងអាជីពជាកីឡាករបាល់ទាត់ Hugo Maradona ធ្លាប់លេងនៅលីគកំពូលអ៊ីតាលី អេស្ប៉ាញ ជប៉ុន និងអាហ្សង់ទីន។ Hugo Maradona បានចូលរួមជាមួយបងប្រុស Diego Maradona នៅ Napoli ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៧ មុនផ្លាស់ទៅ Ascoli និង Rayo Vallecano ក្នុងលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើង។ Hugo Maradona មិនជោគជ័យក្នុងអាជីពបាល់ទាត់ដូចបងប្រុសខ្លួនឡើយ ខណៈរូបគេមិនដែលជាប់ជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីនឈុតធំសោះ។ ក្លិប Napoli រួមជាមួយមន្ត្រីក្លិប បុគ្គលិក គ្រូបង្វឹក កីឡាករ បានចូលរួមរំលែកទុក្ខជាមួយគ្រួសារសពលោក Hugo Maradona ចំពោះមរណភាពដ៏សោកសៅមួយនេះ៕	Hugo Maradona ប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់វីរបុរសបាល់ទាត់អាហ្សង់ទីន Diego Maradona បានស្លាប់ដោយសារគាំងបេះដូងនៅអាយុ ៥២ ឆ្នាំ។ Diego Maradona ក៏ស្លាប់ដោយសារគាំងបេះដូងផងដែរ។
Chinese Premier Li Keqiang, European Council President Donald Tusk and European Commission President Jean-Claude Juncker co-chaired the 21st China-EU leaders' meeting. Both sides agreed that they have broad common interests in deepening mutual beneficial and win-win practical cooperation, share common ground on upholding multilateralism and an open world economy as well as opposing protectionism and unilateralism, and have common goals in improving global governance and maintaining world peace and stability. They also agreed on the great importance for China and the EU, two stabilizing forces and major economies of the world, to carry out strategic communication and cooperation. The two sides said that they should firmly grasp the mainstream of cooperation and properly handle differences and frictions through dialogue and consultation to promote the long-term, stable and sound development of China-EU relations, which serves the fundamental and long-standing interests of both sides and will have a positive impact on the world. The leaders of both sides reaffirmed their commitment to deepening their partnership for peace, growth, reform and civilisation, and to adopting a new agenda for cooperation beyond 2020. They vowed to uphold multilateralism, respect international law and fundamental norms governing international relations with the United Nations at the core, firmly support the rules-based multilateral trading system with the World Trade Organization (WTO) at its core, and enhance dialogue and collaboration on WTO reform. On trade and investment, they pledged to provide each other with broader and more facilitated, non-discriminatory market access, and to achieve in the course of 2019 the decisive progress required for the conclusion of an ambitious China-EU Comprehensive Investment Agreement in 2020. As for enhancing cooperation in scientific research and innovation, China and the EU confirmed their intention to renew the China-EU Science and Technology Cooperation Agreement. They welcomed the provisional agreement reached on the negotiations of the China-EU Agreement on the Cooperation on, and Protection of, Geographical Indications (GI), and committed to formally conclude the negotiations in 2019. Both parties also agreed to forge synergies between the Belt and Road Initiative and the EU strategy on Connecting Europe and Asia, and enhance cooperation within the framework of the China-EU Connectivity Platform, so as to jointly make Europe-Asia connectivity more sustainable and interoperable. They will support the peaceful settlement of regional disputes and conflicts through dialogue and consultation and will work together for world peace, prosperity and sustainable development, the two sides noted. Important consensus has also been reached on government procurement, the zoning principle of bilateral trade in agri-food products, cooperation in climate change and clean energy, implementation of the Paris Agreement, among others. Li said Chinese President Xi Jinping paid successful visits to Italy, Monaco and France in March, which injected new impetus to the China-EU comprehensive strategic partnership. China has always attached great importance to Europe, supported the European integration, firmly committed to deepening the comprehensive strategic partnership featuring mutual benefits and win-win outcomes, Li stressed. China and the EU will create opportunities for each other while pursuing opening up, and will bring prosperity to the whole world while striving for cooperation, Li noted, adding that China is ready to work with the EU to elevate their relations to a higher level. The Chinese premier also briefed Tusk and Juncker on the eighth leaders' meeting of China and Central and Eastern European Countries (CEECs). China-CEEC cooperation is between China and a sub-region of Europe, Li said, adding that it is conducive to reducing the development gap among European countries and facilitating the European integration. Cooperation between China and CEECs, complying with established international rules as well as EU laws and regulations and following the business-led principle and market-based operation, pushes forward joint projects to achieve win-win results and will inject new impetus to cooperation between China and the EU, Li said. During the meeting, Tusk and Juncker said in the complicated and changing international situation, the EU is ready to enhance relations and cooperation with China. The EU highly values the important consensus reached between the two sides during the meeting, they said, adding that the joint statement is an achievement of mutual benefits and win-win outcomes, demonstrating new positive development of China-EU relations. The EU will implement the consensus along with China to push bilateral relations for more results, they added. The two sides also exchanged in-depth views on international and regional issues of common concerns. After the meeting, leaders of the two sides witnessed the signing of several cooperation documents in such areas as energy and competition.	BRUSSELS, April 9 (Xinhua) -- China and the European Union (EU) reached significant consensus on bilateral ties, charted out future cooperation and voiced support for multilateralism as leaders of the two sides held an annual gathering here on Tuesday.
១. បន្លែបៃតង ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិរ៉ែចាំបាច់សម្រាប់ភាពរឹងមាំនៃឆ្អឹង។ ក្រៅពីកាល់ស្យូម បន្លែបៃតងក៏ផ្ដល់ឱ្យរាងកាយនូវម៉ាញ៉េស្យូម ផូស្វ័រ ប៉ូតាស្យូម និងជាតិដែក ដែលសុទ្ធតែសំខាន់សម្រាប់ពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹង។ បន្លែបៃតងក៏មានផ្ទុកសារធាតុ oxalates ដែលជួយឱ្យរាងកាយស្រូបយកជាតិកាល់ស្យូមបានត្រឹមត្រូវផងដែរ។ ២. អាហារសម្បូរជាតិស័ង្កសី ក្រៅពីកាល់ស្យូម ជាតិស័ង្កសីក៏សំខាន់ណាស់ដែរសម្រាប់ការពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹងរឹងមាំ។ កង្វះជាតិស័ង្កសីនឹងនាំឱ្យអ្នកមិនអាចបង្កើតបាននូវឆ្អឹងដែលរឹងមាំឡើយ។ ៣. គ្រាប់ជី នោះក៏ព្រោះតែគ្រាប់ជីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិកាល់ស្យូមដែលចាំបាច់សម្រាប់សុខភាពឆ្អឹងល្អប្រសើរ។ ត្រឹម ២៥ ក្រាមនៃគ្រាប់ជីមានផ្ទុកកាល់ស្យូមដល់ទៅ ១៥៧ មីលីក្រាមដែលច្រើនជាងបរិមាណនៃកាល់ស្យូមក្នុងទឹកដោះគោស្រស់ ១០០ មីលីលីត្រទៅទៀត។ ៤. គ្រាប់អាល់ម៉ុន ជាប្រភពដ៏ល្អបំផុតមួយនៃជាតិកាល់ស្យូម រួមទាំងអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ ដែលជួយពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹង និងសន្លាក់គួរអោយកត់សម្គាល់។ អ្នកជំនាញជាច្រើននិយាយថា គ្រាប់អាល់ម៉ុន ១ ពែង មានផ្ទុកជាតិកាល់ស្យូមច្រើនជាងទឹកដោះគោស្រស់ ១ កែវទៅទៀត។ ៥. យ៉ាអួរ វីតាមីន D ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជួយរាងកាយក្នុងការស្រូបយកជាតិកាល់ស្យូមនិងសារធាតុចិញ្ចឹមផ្សេងទៀតបានត្រឹមត្រូវ។ ហើយប្រភពដ៏ប្រសើរបំផុតមួយនៃវីតាមីន D និងកាល់ស្យូម គឺយ៉ាអួរសុទ្ធ។ ៦. ត្រីសាលម៉ុន ជាប្រភពដ៏ប្រសើរបំផុតមួយនៃវីតាមីន D។ លើសពីនេះទៅទៀតត្រីសាលម៉ុនក៏មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្កា ៣ ដែលទប់ស្កាត់ជំងឺស្ទះសសៃឈាមបេះដូងបានយ៉ាងប្រសើរផងដែរ។ ហើយអ្នកអាចទទួលបានជាតិកាល់ស្យូមបន្ថែមពីត្រីសាលម៉ុនកំប៉ុង។ ៧. ស៊ុត ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីន D ដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់បំផុតជួយប្រយុទ្ធប្រឆាំងទប់ស្កាត់ជំងឺពុកឆ្អឹង។ វីតាមីន D ជួយរាងកាយក្នុងការស្រូបយកជាតិកាល់ស្យូមពីអាហារផ្សេងៗដែលអ្នកបានទទួលទាន។ ៨. សារាយសមុទ្រ សារាយសមុទ្រមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិកាល់ស្យូមដែលជាជាតិរ៉ែចាំបាច់បំផុតមួយសម្រាប់រក្សាសុខភាពឆ្អឹងរឹងមាំ។ កាល់ស្យូមក៏ល្អសម្រាប់សុខភាពធញមេញ បេះដូង និងសាច់ដុំផងដែរ។ ៩. សាច់មាន់ វាជាការពិតដែលជាតិកាល់ស្យូម គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់ពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹង ប៉ុន្តែតើអ្នកធ្លាប់ដឹងទេថារាងកាយក៏ត្រូវការប្រូតេអ៊ីនគ្រប់គ្រាន់ផងដែរដើម្បីរក្សាសុខភាពឆ្អឹងរឹងមាំ? កុំផ្ដោតតែលើការទទួលទានសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូមប្រសិបើអ្នកចង់ចៀសផុតពីហានិភ័យនៃជំងឺពុកឆ្អឹង! អ្នកក៏គួររួមបញ្ចូលអាហារសម្បូរប្រូតេអ៊ីនដូចជាសាច់មាន់ក្នុងរបបអាហារផង។ ជាតិខ្លាញ់ទាបនៃសាច់មាន់ក៏មិនធ្វើឱ្យអ្នកកើនទម្ងន់ដែលមិនល្អសម្រាប់ឆ្អឹងនិងសន្លាក់ដែរ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតសាច់មាន់ក៏មានផ្ទុកជាតិរ៉ែ phosphorus ដែលសំខាន់សម្រាប់ពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹងនិងធ្មេញ។ ១០. សណ្ដែកសៀង សណ្ដែកសៀងជាប្រភពដ៏ប្រសើរបំផុតមួយនៃកាល់ស្យូមដែលចាំបាច់ណាស់សម្រាប់សុខភាពឆ្អឹងរឹងមាំ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតសារធាតុ phytoestrogen នៃសណ្ដែកសៀងជួយពន្លឿនក៏ដូចជាបង្កើនការស្រូបជាតិកាល់ស្យូមដោយរាងកាយនិងទប់ស្កាត់ការបាត់បង់ម៉ាសនៃឆ្អឹង។ ដូច្នេះអ្នកអាចនឹងចៀសផុតពីហានិភ័យនៃជំងឺពុកឆ្អឹងជាមិនខាន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	សុខភាពឆ្អឹងរឹងមាំ គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់រក្សាសុខភាពរាងកាយទាំងមូលល្អប្រសើរដោយជួយការពារគ្រប់សរីរាង្គខាងក្នុង រួមទាំងសាច់ដុំ ហើយអាចជៀសផុតពីហានិភ័យនៃជំងឺពុកឆ្អឹង។ ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែបានដឹងថា កាល់ស្យូម ជាសារធាតុដ៏សំខាន់ក្នុងការរក្សាសុខភាពឆ្អឹងរឹងមាំ។ ទោះជាយ៉ាងណាប្រូតេអ៊ីន ប៉ូតាស្យូម សារធាតុ beta-carotene ម៉ាញ៉េស្យូម និងវីតាមីនផ្សេងៗដទៃទៀតក៏សំខាន់ជួយធ្វើឱ្យឆ្អឹងកាន់តែរឹងមាំឡើងផងដែរ។ ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអាហារដែលអ្នកគួរទទួលទាន ឬបន្ថែមក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីឆ្អឹងរឹងមាំ ក៏ដូចជាកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺពុកឆ្អឹងបានយ៉ាងប្រសើរ ៖
លោកយាយ តាន់ ឈី បានធ្វើដំណើរពីស្រុកកណ្ដៀង ខេត្តពោធិ៍សាត់ មកលេងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាបេះដូងរបស់កម្ពុជា។ ក្នុងដំណើរកម្សាន្តជាមួយក្រុមគ្រួសារមកកាន់ខេត្តសៀមរាប លោកយាយ បានមកអង្គុយគយគន់សម្រស់អង្គរវត្តពីចម្ងាយ ខណៈដែលមិនអាចធ្វើដំណើរចូលខាងក្នុងបាន ដោយសារកត្តាសុខភាព។ អង្គុយលើរទេះ និងនិយាយតិចៗ លោកយាយវ័យ ៨៥ឆ្នាំរូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មាន Thmey Thmey25ពីមូលហេតុអង្គុយមើលអង្គរពីចម្ងាយដូច្នេះ៖«ចិត្តចង់មើលត្រឹមហ្នឹង បានឃើញតែប៉ុណ្ណោះ គឺសប្បាយចិត្តហើយ។ បើយើងចូលទៅទៀត គឺទៅមិនរួចទេ ព្រោះជើងយើងឈឺ»។ ក្រៅពីមកកម្សាន្តនៅខេត្តសៀមរាប លោកយាយ តាន់ ឈី ក៏បាននាំយកថវិកាផ្ទាល់ខ្លួន៥០០ដុល្លារដែលបានសន្សំមកប្រគល់ជូនមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាសៀមរាបផងដែរ។ បើតាមដូនចាស់រូបនេះ ការផ្ដល់ថវិកាជូនមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា ព្រោះមន្ទីរពេទ្យនេះ បានជួយសង្រ្គោះដល់កុមារ។ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងអ្នកស្រី ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន Thmey Thmey 25 ជាមួយលោកយាយ តាន់ យី ដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ នេះជាលើកទី២ ដែលលោកយាយ តាន់ ឈី វ័យ៨៥ឆ្នាំ បានធ្វើដំណើរមកទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្ត ជាមួយក្រុមគ្រួសារ។ ដូនចាស់អង្គុយលើរទេះរុញរូបនេះ លើកឡើងថា អង្គរវត្តមានសម្រស់ស្រស់ស្អាត និងសប្បាយជាងមុន ដែលខុសពី២០ឆ្នាំមុន។
នាឱកាសនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន គូសបញ្ជាក់ទៀតថា ព្រលានយន្តហោះខ្នាតយក្សនេះ មិនត្រឹមតែផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់ក្រុមហ៊ុនសាងសង់នោះឡើយ ពលរដ្ឋកម្ពុជាក៏នឹងទទួលបានផលដែរ។ «សូមកុំយល់ច្រឡំណាមួយឱ្យសោះថា ការវិនិយោគនៅទីនេះវាផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ត្រឹមតែក្រុមហ៊ុនចិន។ យើងត្រូវដឹងថា យើងត្រូវការទទួលទេសចរក្នុងទំហំធំនៅពេលក្រោយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សម្ដេច បានលើកឡើងបន្ថែមថា បើសិនជាគ្មានវិបត្តិកូវីដ-១៩នោះទេ កម្ពុជានឹងមានកំណើនទេសចរប្រមាណ១០លាននាក់ ដ្បិតកន្លងមកធ្លាប់មានប្រមាណ៧លាននាក់។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន រំពឹងថា ក្រោយព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ សាងសង់រួចរាល់ កម្ពុជាអាចនឹងមានកំណើនភ្ញៀវទេសចរបរទេសឡើងវិញ ប្រមាណពីជាង៧លាននាក់ ទៅ២០លាន នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ «សមត្ថភាពនៃការទទួលនៅព្រលានយន្តហោះសៀមរាប មិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ អ៊ីចឹង យើងត្រូវមានព្រលានយន្តហោះទំនើប ដែលទ្រទ្រង់បាន ចំនួនអ្នកដំណើរដ៏ច្រើន មកកាន់កម្ពុជា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។ សូមបញ្ជាក់ថា អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ មានចម្ងាយប្រមាណ៤០គីឡូម៉ែត្រពីតំបន់អង្គរ ចាប់ផ្តើមសាងសង់តាំងពីឆ្នាំ២០២០។ គម្រោងសាងសង់នេះ នឹងប្រើរយៈពេល៣ឆ្នាំ ដោយគ្រោងបញ្ចប់នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។ អាកាសយានដ្ឋាននេះ ចំណាយថវិកាប្រមាណ៨៨០លានដុល្លារ ដែលជាទុនវិនិយោគរបស់ចិន ក្នុងពេលពេល៥០ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្ន អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ សាងសង់សម្រេចបានប្រមាណ ២២ភាគរយ នៃផែនការសរុប និងគ្រោងដំណើរការលើកដំបូងនាខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣៕	សៀមរាប៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន អះអាងថា ការវិនិយោគលើការសាងសង់អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ គឺជាការត្រៀមរបស់កម្ពុជា ដើម្បីទទួលទេសចរក្នុងទំហំធំនាពេលអនាគត។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើកឡើងដូច្នេះ ក្នុងអំឡុងពេលចុះពិនិត្យការសាងសង់អាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ នាព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមេសានេះ។
អត្ថបទទាក់ទង អុីស្រាអែលឯកភាពបទឈប់បាញ់ជាមួយក្រុមហាម៉ាស ដើម្បីរំដោះចំណាប់ខ្មាំង៥០នាក់ កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ កំពុងមានភាពរកាំរកូស ដោយអុីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស ខ្វែងគំនិតគ្នាលើថ្ងៃអនុវត្តបទឈប់បាញ់។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា មន្រ្តីក្រុមហាម៉ាស បានអះអាងថា បទឈប់បាញ់ នឹងចាប់ផ្តើមពីម៉ោង១០ព្រឹក ក្នុងថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអុីស្រាអែល លោក Tzachi Hanegbi បានប្រកាសថា បទឈប់បាញ់នឹងមិនអាចអនុវត្តបានមុនថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកាឡើយ ដោយសារអុីស្រាអែល មិនទាន់ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបានពេញលេញ។ បើទោះបទឈប់បាញ់ជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនក្នុងការទទួលបានជំនួយកាន់តែច្រើនជាងមុន និងអាចបង្ការករណីស្លាប់ក៏ដោយ អាម៉េរិក បានព្រមានថា ជម្លោះរវាងអុីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស ទំនងមិនអាចបញ្ឈប់បាននោះទេ ក្រោយការបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់។ «ការប្រយុទ្ធមិនបញ្ចប់ឡើយ ហើយសង្រ្គាមក៏ទាន់បញ្ឈប់ដែរ។ ការគំរាមកំហែងរបស់ក្រុមហាម៉ាស នៅតែមានភាពជាក់ស្តែង និងបង្កហានិភ័យចំពោះប្រជាជនអុីស្រាអែល»។ លោក Kirby បានវាយតម្លៃបែបនេះ នៅក្នុងសន្និសីទមួយជាមួយមេដឹកនាំសហគមន៍ជនជាតិជ្វីហ្វ ក្នុងថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា។ ទន្ទឹមនេះ មន្រ្តីសេតវិមាន បានប្តេជ្ញាផ្តល់អាវុធទៅអុីស្រាអែលបន្ថែម ដើម្បីអាចតាមប្រមាញ់ក្រុមហាម៉ាសបន្ត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Times of Israel។ ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ដែលមានការសម្របសម្រួលពីកាតា និងអាម៉េរិកនេះ អុីស្រាអែល បានឯកភាពអនុវត្តយ៉ាងហោចណាស់រយៈពេល ៤ថ្ងៃ ដើម្បីជាថ្នូរដោះដូរចំណាប់ខ្មាំង ៥០នាក់។ ទន្ទឹមនេះ អុីស្រាអែល បានដាក់លក្ខខណ្ឌបន្ថែមរៀងរាល់ ១ថ្ងៃ ប្រសិនបើចំណាប់ខ្មាំងថ្មី ១០នាក់ ត្រូវបានដោះលែង។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុង Tel Aviv បានយល់ព្រមដោះលែងប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនឱ្យត្រលប់ទៅផ្ទះវិញ ដោយក្នុងនោះមានស្រ្តី និងអនីតិជន។ តាមការបញ្ជាក់របស់មន្រ្តីយោធាអុីស្រាអែល ការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំង ចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង ១០ព្រឹក ក្នុងថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា។ ការដោះលែង ក្នុងមួយលើកៗ អាចមានចន្លោះពី១២ ទៅ១៣នាក់។ ក្នុងការវាយតម្លៃរបស់អុីស្រាអែល ក្រុមហាម៉ាស បានចាប់ខ្លួនស្រ្តីសរុប ៩៨នាក់ និងកុមារក្រោម ១៩ឆ្នាំ ៤០នាក់៕	អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក John Kirby នៅថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា បានវាយតម្លៃថា ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងអុីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស នៅតែបន្ត ក្រោយបទឈប់បាញ់ត្រូវបានបញ្ចប់។ ការរំពឹងទុកបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោមហេតុផលក្រុមហាម៉ាស ជាការគំរាមកំហែងដ៏ខ្លាំងចំពោះប្រជាជនអុីស្រាអែល។
ករណីបាញ់សម្លាប់មនុស្សយ៉ាងឃោរឃៅ ក្នុងបុរីប៉េងហួតបឹងស្នោរ ខណ្ឌច្បារអំពៅ ដែលកើតចេញពីជម្លោះបន្តិចបន្តួច បានធ្វើឱ្យមហាជន អ្នកតាមដានព្រឹត្តិការណ៍សង្គម មន្ត្រីធំៗ នាំគ្នាវែកញែក និងបញ្ចេញទស្សនៈជាហូរហែ។ «ការបាត់បង់ជីវិតយ៉ាងផុយស្រួយបំផុត ដែលផ្តើមចេញពីជម្លោះ រហូតឈានដល់ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា ក្លាយជាឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏អាក្រក់បំផុត»។ នេះជាសារសោកស្ដាយ របស់ លោក ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្ត្រីមុខងារសាធារណៈ ដែលបានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ហើយបានថ្កោលទោស ដាច់ខាតលើទង្វើបំពានលើជីវិតមនុស្សយ៉ាងព្រៃផ្សៃបែបនេះ។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្ត្រីមុខងារសាធារណៈ។ រូបពី ហ្វេសប៊ុក លោក ហ៊ុន ម៉ានី ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានព្យាយាមពន្យល់ដល់មហាជន ឱ្យមានការយោគយល់អធ្យាស្រ័យគ្នាក្នុងសង្គម ដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា គួរតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសីលធម៌ និងខន្តី។ រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ស្នើសុំដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់បងប្អូនទាំងអស់ ចូលរួមលើកកម្ពស់វប្បធម៌សន្តិភាព ការអត់ឱន យោគយល់អធ្យាស្រ័យខ្ពស់ ដើម្បីសង្គមកម្ពុជាមានភាពសុខដុមរមនា និងសុភមង្គល»។ ជាមួយគ្នាដែរ អ្នកស្រី យឹម សុធារី អ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តសាស្រ្ត អ្នកព្យាបាលផ្លូវចិត្ត និងជាទីប្រឹក្សាទំនាស់ និងសន្តិភាព ក៏បង្ហាញទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួនលើបណ្ដាញសង្គមដែរថា បច្ចុប្បន្ននេះ មនុស្សម្នាក់ៗរវល់តែរៀនឱ្យចេះ ដើម្បីរកលុយ បណ្ដាលឱ្យបុគ្គលខ្លះ អាចបាត់បង់សេចក្ដីមេត្តា ករុណា អភ័យ និងសន្តោសគ្នា។ ដោយមើលឃើញពីបញ្ហានេះ អ្នកស្រី សុធារី ជំរុញឱ្យមានការអប់រំផ្នែកសន្តិភាព និងសុខភាពផ្លូវចិត្ត នៅក្នុងសង្គមឱ្យកាន់តែច្រើន ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូប ចេះអត់ឱន និងអធ្យាស្រ័យគ្នា។ អ្នកស្រី សុធាវី ចាត់ទុកការគោរព និងយោគយល់គ្នា ជាតម្លៃពិតរបស់មនុស្សជាតិ។ អ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តសាស្ត្ររូប បានសរសេរបែបនេះ លើបណ្ដាញសង្គម៖ «ការអប់រំអំពីសន្តិភាពពិតជាការចាំបាច់ ក្នុងសង្គមជាតិរបស់យើង»។ អ្នកស្រី យឹម សុធារី អ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តសាស្រ្ត អ្នកព្យាបាលផ្លូវចិត្ត និងជាទីប្រឹក្សាទំនាស់ និងសន្តិភាព ជួបជុំក្រុម ដើម្បីឈ្វេងយល់ពីសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ រូបផ្ដល់ដោយ អ្នកស្រី សុធារី. ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក កែវ រ៉េមី ក៏មានបង្ហាញប្រតិកម្មដែរ។ លោកមើលឃើញថា មនុស្សជាច្រើននៅតែមិនយល់ពីលទ្ធផលពិត នៃជីវិត ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់ ខណៈមនុស្សគ្រប់គ្នាត្រូវតែស្លាប់ ពុំមាននរណាអាចជៀសរួច។ សារដាស់តឿនរបស់ លោកបានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកថា៖ «មនុស្សណាដែលឈ្លក់វង្វេងនឹងទ្រព្យសម្បត្តិ ឋានៈនិងងារ ជាមនុស្សព្រហើនកោងកាច ចង់បញ្ចេញឫទ្ធិ វាយឫកកាច់រាង បង្កគ្រោះដល់គេឯង ដោយមិនគិតពីលទ្ធផលចុងក្រោយ គឺកេរ្តិ៍ឈ្មោះអសោច បន្សល់ទុកដល់កូនចៅខ្លួនឯងខ្មាស គេងើបមុខមិនរួច»។ លោក កែវ រ៉េមី ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា។ រូប ហ្វេសប៊ុក លោក រ៉េមី កាលពីថ្ងៃទី១៧មិថុនា មានករណីខ្មាំនកាំភ្លើងមួយរូប ឈ្មោះ លោក ស្រី ស៊ីណា ដែលមានគោរមងារជាឧកញ៉ា អាយុ៥០ឆ្នាំ បានបាញ់ទៅលើជនរងគ្រោះ៤នាក់ ដោយយុវជន២រូប ដែលជាគូដណ្ដឹងនឹងគ្នា បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងមនុស្ស២នាក់ទៀត រងរបួស។ ខ្មាំនកាំភ្លើងរូបនេះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនភ្លាមៗក្រោយកើតហេតុ ដោយរូបគេបានសារភាពប្រាប់សមត្ថកិច្ចថា ខ្លួនដកកាំភ្លើងបាញ់ប្រហារលើជនរងគ្រោះ ព្រោះតែទំនាស់រឿងប្រើប្រាស់ស្នួហាលខោអាវ និងការចតឡានមុខផ្ទះ៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកតាមដានសង្គមយល់ថា ការអប់រំស្ដីពី«សន្តិភាព» ជាការចាំបាច់បំផុត ក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ខណៈមនុស្សមួយចំនួនធំ កំពុងខ្វះការយោគយល់ អធ្យាស្រ័យ និងអត់ឱនឱ្យគ្នា។
លោក វេង សាខុន បានឲ្យដឹងដូច្នេះថា៖«តាមការប៉ាន់ស្មានរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទនាថ្ងៃនេះ ការនាំចេញកសិផលកម្ពុជា នៅឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅនេះ ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ និងប្រទេសជិខាងកម្ពុជា មានចំនួន ៧៤ មុខកសិផល ស្មើនឹង ៦ ៩៣៩ ៩៦៨ តោន មានតម្លៃប្រមាណ ១ ៩៥៦ ៧១៤ ០៧០ ដុល្លារអាមេរិក»។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១៩កន្លងទៅនេះ កម្ពុជាបាននាំចេញកសិផល៧៤មុខទៅក្រៅប្រទេស។ ការនាំចេញទាំងនោះ មានដូចជា អង្ករជា៦២ម៉ឺនតោន, ស្រូវ ២,១៥លានតោន, ចំណិតដំឡូងមីក្រៀម ដំឡូងមីស្រស់ និងម្សៅដំឡូង ៣,២៨លានតោន, គ្រាប់ស្វាយចន្ទី ២០ម៉ឺនតោន, គ្រាប់ពោត ១២ម៉ឺនតោន, ចេក១៥,៧ម៉ឺនតោន, ស្វាយ៥,៨ម៉ឺនតោន, សណ្តែងសៀង៥,៧ម៉ឺនតោន ម្រេច ៣,៧ពាន់តោន, បន្លែជាង១៧០តោន និងដំណាំផ្សេងៗជាង២៧ម៉ឺនតោន។ ផលិតផលកសិផលរបស់កម្ពុជា ត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសចំនួន៣០ នៅទូទាំងពិភពលោក ក្នុងនោះវៀតណាម និងថៃ ជាទីផ្សារធំជាងគេ។ ក្រៅពីមាន បារាំង, អង់គ្លេស, កាណាដា,ហូឡង់, ឆេក, អ៊ីតាលី, ឥណ្ឌា, ប៉ាគីស្ថាន, រូស្សី, កូរ៉េ, ជប៉ុន, ប៉េរ៉ូ, អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត, មីយ៉ាន់ម៉ា, អូស្រា្តលី, តៃវ៉ាន់, សិង្ហបុរី, ម៉ាឡេស៊ី, អាល្លឺម៉ង, ស្វីស, កាហ្សាក់ស្ថាន,ហុងកុង,អាមេរិក, ប៊ុលហ្គារី និងនូវែលសេឡង់៕	ភ្នំពេញ៖ ពេញមួយឆ្នាំ២០១៩ កម្ពុជាបាននាំចេញកសិផល ៦ ៩៣៩ ៩៦៨ តោន ដែលមានតម្លៃប្រមាណ ១ ៩៥៦ ៧១៤ ០៧០ ដុល្លារ។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងរបស់លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ នៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោក នៅថ្ងៃទី២ខែមករាឆ្នាំ២០២០។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រទេស G7 ទាមទារឱ្យដោះលែងលោកស្រី ស៊ូជី និងអ្នកជាប់ឃុំផ្សេងទៀត លោកស្រី ស៊ូជី ត្រូវចោទថា នាំចូលវិទ្យុទាក់ទងខុសច្បាប់ ការដកហូតអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ត្រូវបានក្រុមយោធាសំអាងថា ដោយសារមានការលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ យោធាមីយ៉ាន់មា់ បានរៀបចំគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្មីមួយ ដោយមានប្រធានម្នាក់ និងសមាជិក ៦នាក់។ ប្រធាន UEC ថ្មីនេះ ជាលោក Thein Soe ដែលជាធ្លាប់ជាប្រធានគណៈកម្មការនេះម្តងហើយ កាលពីឆ្នាំ២០១០។ កាលនោះ លោក Thein Soe បានបង្កឲ្យមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសយ៉ាងខ្លាំងទាក់ទិននឹងការបោះឆ្នោត។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ អតីតឧត្តមសេនីយ៍ទោរូបនេះ បានហាមមិនឱ្យមានអ្នកសង្កេតការណ៍បរទេស ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិអំឡុងការបោះឆ្នោតឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ បុរសរូបនេះ ត្រូវគេជឿថា បានគ្រប់គ្រងលទ្ធផលបោះឆ្នោត ដើម្បីធានាថា បក្សអភិវឌ្ឍ និងបង្រួបង្រួមសហភាព អាចក្តោបក្តាប់អំណាចបាន។ បញ្ហានេះ បានធ្វើបក្សសម្ពន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) និងគណបក្សផ្សេងទៀត បានពហិការចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតនៅក្នុងឆ្នាំនោះ។ ក្រោយរដ្ឋប្រហារ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ប្រកាសពីគម្រោងរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្មីដែលនឹងធ្វើឡើងក្រោយការបញ្ចប់ទៅស្ថានភាពអាសន្នរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែ កាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់មិនទាន់កំណត់នៅឡើយ។ ក្នុងថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា បានបំផុសយុទ្ធនាការ «ឈប់ទិញជំនួញយោធា» ដែលជាសញ្ញាជំទាស់ទៅនឹងការដណ្តើមអំណាចរបស់ក្រុមយោធា ពីរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល។ យុទ្ធនាការប្រឆាំងទំនិញពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមយោធា បានក្លាយជាប្រធានបទក្តៅគគុកមួយនៅមីយ៉ាន់ម៉ានាពេលនេះ។ ក្រុមយោធា បានគ្រប់គ្រងជំនួញជាច្រើនប្រភេទនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដូចជា អាហារ, ស្របៀ, បារី, ឧស្សាហកម្មកម្សាន្ត, សេវាអ៊ីនធឺណិត និងជំនួយផ្សេងទៀត។ បន្ថែមពីលើនេះ ទំនងជាចង់រឹតត្បិតបញ្ហាជាច្រើនដែលអាចត្រូវបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម Facebook ក្រសួងគមនាគមន៍ និងព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា បានជូនដំណឹងថា Facebook នឹងត្រូវផ្អាកមួយរយៈ រហូតដល់ថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពនៅក្នុងប្រទេស។ តាមការអះអាងរបស់ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត NetBlocks ក្រុមហ៊ុនប្រព័ន្ធគមនាគមន៍រដ្ឋ MPT ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់ចំនួន ២៣លាននាក់ បានបិទ Facebook, WhatApp និង Instagram។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន Telenor Asa ក៏បានបិទFacebook ដែរ។ អ្នកនាំពាក្យ Facebook លោក Andy Stone បានទទួលស្គាល់ថា វាពិតជាមានការកាត់ផ្តាច់Facebook នៅមីយ៉ាន់ម៉ាប្រាកដមែន។ លោក បានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលបើក Facebook ឡើងវិញ ដើម្បីតភ្ជាប់ការទំនាក់ទំនងរបស់ប្រជាជន និងអាចទទួលបានព័ត៌មានសំខាន់ផ្សេងៗ៕	បីថ្ងៃក្រោយរដ្ឋប្រហារ ក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានរៀបចំគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតសហភាព (UEC) ថ្មីមួយ។ ប្រធាន UEC ថ្មីនេះ ក៏ធ្លាប់ជាប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ ផងដែរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Irrawaddy នៅថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ។
ភ្នំពេញ៖ ខេត្តកណ្តាល ក្លាយជាខេត្តទី៣របស់កម្ពុជា ដែល«បញ្ឈប់ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល» (ODF) ឆ្នាំ២០២២។ ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តកណ្តាល បានកើនឡើងដល់ ១០០ភាគរយ តាមរយៈការប្រើប្រាស់បង្គន់អនាម័យ ហូបទឹកស្អាត និងលាងដៃជាមួយសាប៊ូ។ ខេត្តកណ្តាល បានបំពេញគ្រប់លក្ខខណ្ឌ ក្លាយជាខេត្តសម្រចបាន ការបញ្ឈប់ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល ជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ។ លទ្ធផលដែលសម្រេចបាននេះ គឺចូលរួមលើកកម្ពស់សុខភាពអនាម័យបរិស្ថានស្អាត ការផ្គត់ផ្គង់ទឹក ការសម្អាត និងអនាម័យជនបទ។ លោក គង់ សោភ័ណ្ឌ អភិបាលខេត្តកណ្តាល បានលើកឡើងថា លទ្ធផលដែលខេត្តទទួលបាននេះ ចេញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ដែលធ្វើឱ្យខេត្តកណ្តាលសម្រេចបានអនាម័យស្អាត បរិស្ថានស្អាត សណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយក្នុងសង្គមល្អ និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋាន។ លោក គង់ សោភ័ណ្ឌ អភិបាលខេត្តកណ្តាល។ រូបភាពពី៖ រដ្ឋបាលខេត្តកណ្តាល បច្ចុប្បន្ននៅទូទាំងខេត្តកណ្តាល អត្រាពលរដ្ឋមានប្រភពទឹកប្រើប្រាស់ចំនួន៩៥ភាគរយ ស្មើនឹង ២៥១ ៩៥២ខ្នងផ្ទះ។ លើសពីនេះ ពលរដ្ឋដែលមានបង្គន់អនាម័យប្រើប្រាស់រួម មាន៥ភាគរយ ស្មើនឹង ១២ ០១១ខ្នងផ្ទះ។ នេះបើតាម លោកស្រី ជី ថាវី ប្រធានមន្ទីរអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ។ គួរបញ្ជាក់ដែរ ខេត្តកណ្តាលជាខេត្តទី៣ បានបញ្ឈប់ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល (ODF) ឆ្នាំ២០២២ នៅថ្ងៃទី១៩ ធ្នូ ។ រដ្ឋបាលខេត្តកណ្តាល នឹងទទួលបានជ័យលាភីជាខេត្តបញ្ចប់ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខនេះ៕	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
ក្នុងជំនួបជាមួយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នាព្រឹកថ្ងៃទី២៤ឧសភានេះ លោក វ៉ាង យ៉ាជុន បានអះអាងបែបនេះថា «ចិន នៅតែបន្តជំរុញការវិនិយោគមកកាន់កម្ពុជា និងជំរុញការបើកទីផ្សារសម្រាប់កម្ពុជា និងជួយដល់កម្ពុជាលើគ្រប់វិស័យ»។ ខ្លឹមសារនៃជំនួបនេះ ត្រូវបានស្រង់យកទៅបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ នៅចំពោះសម្តេច ហ៊ុន សែន លោក វ៉ាង យ៉ាជុន បាននិយាយដូចមេដឹកនាំកំពូលៗរបស់ខ្លួនដែរថា កម្ពុជានិងចិន ជាមិត្តដែកថែប ហើយទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងចិន នាពេលនេះ គឺស្ថិតនៅលំដាប់ល្អបំផុត។ លោក បានសរសើរពីភាពស្រស់ស្អាតរបស់រាជធានីភ្នំពេញ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អរគុណចិន ដែលជួយជំរុញការវិនិយោគ ឲ្យបានកាន់តែច្រើន មកកាន់កម្ពុជា ហើយថែមទាំងជួយជ្រោមជ្រែងបើកចំហទីផ្សារកសិផល និងផលិតផលផ្សេងៗជាច្រើនទៀតរបស់កម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សាររបស់ប្រទេសចិន៕	លោក វ៉ាង យ៉ាជុន អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិចិន បានមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា ហើយលោក នឹងចុះខេត្តព្រះសីហនុ ដើម្បីសិក្សាអំពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សម្រាប់ការវិនិយោគលើវិស័យឧស្សាហកម្មផ្សេងៗ។
លោក មាស ឧត្តម ជាម្ចាស់នៃអាជីវកម្មគ្រួសារ អ៊ុត បិទស្កុត ស្ទីកឃឺ តែម ម៉ូតូឡាន នៅម្តុំផ្សារទូលទំពូង រាជធានីភ្នំពេញ។ តាមបុរសវ័យ៣២ឆ្នាំ រូបនេះ ការបិទស្កុតនេះ ជួយការពារម៉ូតូ ឬរថយន្តមិនឲ្យឆ្កូតពេលប៉ះទង្គិចស្រាលនឹងវត្ថុរឹង មិនធ្វើឲ្យថ្នាំម៉ូតូ ឬឡានរបក មិនងាយចាស់ និងអាចការពារកំដៅថ្ងៃបានទៀតផង។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏ធ្វើឲ្យម៉ូតូ ឬរថយន្តនោះកាន់តែមានសោភ័ណភាព និងទាក់ទាញដែរ។ ប៉ុន្តែស្កុតនេះ ត្រូវបកចេញក្នុងអំឡុងរយៈពេលពី១ ឬ២ឆ្នាំ សម្រាប់ម៉ូតូ ដើម្បីកុំឲ្យរបកថ្នាំ ខណៈរថយន្តអាចបិទទុកលើសរយៈពេលនេះ។ លោក មាស ឧត្តម ពន្យល់ដូច្នេះថា៖« កាលណាទុកយូរ បណ្ដាលឲ្យស្អិតជាប់ ហើយពិបាកនឹងបកចេញ អាចនឹងដោយថ្នាំខូច។ បើឡាន អាចបិទរយៈពេលយូរបានមិនមានប៉ះពាល់ដូចទៅនឹងម៉ូតូឡើយ»។ ចំពោះតម្លៃបិទស្កុត ឬតែម គឺអាស្រ័យទៅតាមប្រភេទ និងទំហំរបស់យានយន្ត។ ចំពោះម៉ូតូប្រភេទតូចៗ តម្លៃប្រមាណ១០ ដុល្លារ ម៉ូតូធំ ចាប់ពី១៨ ទៅ២០ដុល្លារ ចំណែកឡានវិញតម្លៃពី ៩០ ទៅ១០០ដុល្លារ។ បើតាមបុរសវ័យ៣២ឆ្នាំរូបនេះ ក្នុង១ថ្ងៃ កន្លែងលោក អាចមានអតិថិជនចូលមកពី៤ ឬ៦នាក់មកបិទស្តុត ឬតែម។ ដ្បិតរកចំណូលបានគួរសម និងអាចផ្គត់ផ្គង់ប្អូនរៀននៅមហាវិទ្យាល័យមែន ប៉ុន្តែក៏មានការប្រកួតប្រជែងច្រើនដែរ ពីព្រោះអ្នកប្រកបរបរនេះមានច្រើន ដូច្នេះ លោក មាស ឧត្តម ត្រូវតែពង្រឹងស្នាដៃរបស់ខ្លួនឲ្យល្អ ដើម្បីរក្សាអតិថិជនដែលតែងចង់បានម៉ូដស្អាតៗសម្រាប់យានយន្តរបស់ពួកគេនោះ៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកប្រកបរបរអ៊ុតស្កុត ម៉ូតូឡាន បិទស្ទីកឃឺ និងតែមលើយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ មានច្រើនណាស់ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ការបិទស្កុត ម៉ូតូឡាន បិទស្ទីកឃឺ និងតែមលើយានយន្ត គឺដើម្បីថែរក្សាកុំឲ្យយានយន្តកុំឲ្យខូច ឬរបកថ្នាំ នៅពេលរងនូវការប៉ះទង្គិចស្រាល ការពារកំដៅថ្ងៃ និងបង្កើនសោភ័ណភាពមួយកម្រិតដែរ។ ដោយសាររបរនេះ ងាយស្រួលរកប្រាក់ចំណូល ធ្វើឲ្យអ្នកដែលធ្វើការងារនេះក៏ច្រើន និងការប្រកួតប្រជែងក៏ខ្លាំង ដែលទាមទារឲ្យអ្នកប្រកបរបរនេះ បង្កើនកម្រិតគុណភាព និងស្នាដៃរបស់ខ្លួន ដើម្បីរក្សាអតិថិជន។
យោងទៅលើការផ្សាយលើគេហទំព័រផ្លូវការរបស់FIFA ការព្យួរសកម្មភាពកីឡាបាល់ទាត់ ទៅលើAIFF ត្រូវបានដកចេញ ក្រោយពីតុលាការកំពូលរបស់ឥណ្ឌា បានបញ្ជាក់ពីការបញ្ចប់អាណត្តិ CoA ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាភាគីទី៣ ហើយជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ AIFF។ គណៈកម្មការរដ្ឋបាលនេះ បានដើរតួរជាគណៈកម្មការប្រតិបត្តិសហព័ន្ធបាល់ទាត់ឥណ្ឌា។ រាល់សកម្មភាពអន្ដរជាតិរបស់ AIFF ដូចជាការប្រកួតមិត្តភាពជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់ ត្រូវផ្អាក់អស់មួយរយៈ ដោយគិតចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ក្រោយពីការប្រកាសជាផ្លូវការរបស់ FIFA។ តាមការបញ្ជាក់របស់FIFA ដដែរ ការប្រកួតបាល់ទាត់ជើងឯកពិភពលោកនារីអាយុក្រោយ១៧ឆ្នាំ (FIFA U-17 Womens World Cup 2022) នឹងបន្ដធ្វើនៅប្រទេសឥណ្ឌា នៅថ្ងៃទី១១-៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ និងទៅតាមគម្រោងដែលបានរៀបចំពីមុនមក។ ក្រៅពីនេះទៀត ជម្រើសជាតិឥណ្ឌា នឹងបន្ដចូលរួមប្រកួត AFC Asian Cup 2023, AFC U20 និង U17 Asian Cup Qualifiers។ រីឯក្លិប ATK Mohun Bagan នឹងត្រូវប្រកួតជាមួយ Kuala Lumpur City FC នៅថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា នៃការប្រកួត AFC Cup 2022 (វគ្គ Inter-Zone Play-off Semi Finals)។ បើទោះជាការដកពិន័យ បានប្រកាសពិតប្រាកដមែន ប៉ុន្ដែមិនមានន័យថា FIFA និង AFC ឈប់អើពើលើកិច្ចការបោះឆ្នោតនោះទេ ប្រសិនជាមិនមានភាពប្រក្រតីណាមួយ សហព័ន្ធអន្ដរជាតិទាំងពីរនេះ ក៏មិននៅស្ងៀមដែរ។ នោះ មានន័យថាសកម្មភាពទាំងអស់ នឹងត្រូវបញ្ឈប់វិញ ប្រសិនជាបញ្ហាភាគីទី៣ នៅតែបន្ដលូកដៃ។ លោក Sunando Dhar អគ្គលេខាធិការស្ដីទីរបស់AIFF ចាត់ទុកថា នេះ គឺជាការបញ្ចប់ទៅនូវពេលវេលាដ៏អាក្រក់មួយ ដែល AIFF មិនធ្លាប់ឆ្លងកាត់ពីមុនមក។ អត្ថបទទាក់ទង FIFA ព្យួរសកម្មភាពសហព័ន្ធបាល់ទាត់ឥណ្ឌា ដោយសារមានភាគីទីបី ចូលលូកលាន់ FIFA និង AFC តម្រូវឲ្យសហព័ន្ធបាល់ទាត់ឥណ្ឌារើសមេដឹកនាំថ្មី ជាបន្ទាន់	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្ដរជាតិពិភពលោក (FIFA) បានសម្រេចដកការព្យួរសកម្មភាពរបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់ឥណ្ឌា (AIFF) ក្រោយពីទទួលបានលិខិតបញ្ជាក់ពីតុលាការកំពូលឥណ្ឌាអំពីការបញ្ចប់អាណត្តិដឹកនាំដោយ គណៈកម្មការរដ្ឋបាល (CoA)។ បើទោះជាដកការពិន័យនេះពិតមែន FIFA រួមទាំងសហព័ន្ធបាល់ទាត់ទ្វីបអាស៊ី (AFC) នៅតែបន្ដឃ្លាំមើលនូវសកម្មភាពរបស់ AIFF រហូតដល់ការបោះឆ្នោតរកគណៈកម្មការប្រតិបត្តិ បានត្រឹមត្រូវ និងមិនមានការជ្រៀតជ្រែកពីភាគីទី៣ ណាទៀតទេ។
ការប៉ះគ្នានៅក្នុងវគ្គ ៨ក្រុមចុងក្រោយ រវាងក្រុមនារីមកពីប្រទេសកូរ៉េទាំងពីរ នឹងចាប់ផ្តើមប្រកួតនៅវេលាម៉ោង ៤:៣០រសៀល នាថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ក្នុងកីឡដ្ឋាន Wenzhou Centre ក្នុងក្រុងហាងចូវ។ ក្រុមនារីខាងត្បូង បញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលតារាងពូល E ដោយឈ្នះទាំង ៣លើកជាប់គ្នា ដែលមានហ្វីលីពីន មីយ៉ាន់ម៉ា និងហុងកុង។ ចំណែកកូរ៉េខាងជើង ក៏ឈរកំពូលតារាងផងដែរក្នុងពូល C ដោយពូលនេះមានតែ២ក្រុមប៉ុណ្ណោះជាមួយសិង្ហបុរី ដោយក្រុមទាំងពីរត្រូវប្រកួតគ្នា២ជើង កូរ៉េខាងជើងឈ្នះទាំងពីរ។ ក្នុងពូល C នេះ ក្រុមនារីកម្ពុជាបានសម្រេចចិត្តដកខ្លួនចេញពីការប្រកួត ព្រោះការប្រមូលផ្តុំកីឡាការិនីមិនទាន់ពេល។ រូបភាពពីទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap ធម្មតាក្រុមឈរកំពូលតារាងពូលនីមួយៗមិនត្រូវជួបគ្នាឡើយនៅវគ្គខ្វែង តែដោយសារការប្រកួតនេះ ក្រុមកូរ៉េខាងជើងជាក្រុមទាំងមួយដែលចេញមកពីពូល C ជាហេតុធ្វើឱ្យក្រុមកូរ៉េទាំងពីរនឹងត្រូវប៉ះគ្នាក្នុងការប្រកួតប្រជែងដើម្បីដណ្តើមកៅអីវគ្គបន្តនៅវគ្គ៨ក្រុម។ ក្រុមបាល់ទាត់នារីកូរ៉េទាំងពីរ បានជួបគ្នាលើកចុងក្រោយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីកាលនៅឆ្នាំ២០១៤ ដែលកាលនោះ កូរ៉េខាងជើងបានយកឈ្នះលើកូរ៉េខាងត្បូង ដែលជាក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ ក្នុងលទ្ធផល ២-១ នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ឡើងទៅជួបជប៉ុនវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ រូបភាពពីទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap ក្រុមនារីកូរ៉េខាងជើង ក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯកមេដាយមាស តាមរយៈការយកឈ្នះជប៉ុន ក្នុងលទ្ធផល ៣-១ ស្របពេលម្ចាស់ផ្ទះកូរ៉េខាងត្បូងសម្រេចបានត្រឹមមេដាយសំរឹទ្ធ។ ហ្វីលីពីន ឆ្លងផុតវគ្គចែកពូលលើកដំបូងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប្រចាំតំបន់អាស៊ីនេះ ដោយត្រូវបន្តទៅជួបជប៉ុនវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ។ ថៃ ជួបម្ចាស់ផ្ទះចិន ខណៈឆាយន្នីសតាយប៉ិ ជួបអ៊ូសបេគីស្ថាន។ ការប្រកួតនឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់នារីកូរ៉េខាងត្បូង និងរខាងជើង នឹងត្រូវប៉ះគ្នាក្នុងការប្រកួតវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ី Asian Games លើកទី១៩ ទីក្រុងហាងចូវ។ នេះជាការជួបគ្នាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៩ឆ្នាំ រវាងក្រុមបាល់ទាត់បងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ បន្ទាប់ពីប៉ះគ្នាលើកចុងក្រោយនៅឆ្នាំ២០១៤ ក្នុងដីកូរ៉េខាងត្បូង។ ថៃ និងហ្វីលីពីន សុទ្ធតែឡើងដល់វគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ។
លោក យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំស្តីពីការលើកកម្ពស់ការនាំចេញក្នុងសព្វាវុធជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីចូលកាន់តំណែងក្នុងខែឧសភា។ កិច្ចប្រជុំធ្វើឡើងដើម្បីរិះរកមធ្យោបាយកែលម្អផ្នែកសំខាន់នៃឧស្សាហកម្មផលិតសព្វាវុធ ដើម្បីឈានទៅរកការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស។ «ឧស្សាហកម្មការពារជាតិជាគ្រឿងម៉ាស៊ីនថ្មីនាំទៅរកភាពលូតលាស់នាពេលអនាគត និងជាស្នូលសំខាន់នៃឧស្សាហកម្មប្រកបដោយបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់»។ លោក យូន លើកឡើងបែបនេះក្នុងកិច្ចប្រជុំធ្វើនៅក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មអាវកាសកូរ៉េ ជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍយន្តហោះចម្បាំងតែមួយគត់របស់កូរ៉េខាងត្បូងមានទីតាំងនៅទីក្រុង Sacheon។ ជាចុងក្រោយនៃកិច្ចប្រជុំ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងបានអំពាវនាវឱ្យមានការកែលម្អលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងការវិនិយោគរបស់បណ្ដាសហគ្រិនក្នុងវិស័យការពារជាតិ ក៏ដូចជាការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលអាចលូតលាស់ដោយស្វ័យភាព តាមរយៈការជំរុញរចនាសម្ព័ន្ធឧស្សាហកម្មដែលផ្តោតលើការនាំចេញកាន់តែច្រើន។ រដ្ឋាភិបាលនឹងបង្កើតមូលនិធិសម្រាប់អភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យការពារជាតិដែលមានតម្លៃ៩០លានដុល្លារផងដែរ។ កិច្ចប្រជុំនេះបានធ្វើឡើងនៅរយៈពេលបួនខែបន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងត្បូងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងលក់អាវុធដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មានជាមួយប៉ូឡូញ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ប៉ូឡូញនឹងទិញយន្តហោះចម្បាំង FA-50 ចំនួន៤៨គ្រឿង និងរថក្រោះ Black Panther ចំនួន ១៨០គ្រឿង រួមទាំងកាំភ្លើងធំ Howitzers ពីកូរ៉េខាងត្បូងដែលមានតម្លៃសរុបប្រមាណ១៥ពាន់លានដុល្លារ។ កាលពីខែសីហា លោក យូន បានប្រកាសដាល់គោលដៅកសាងឧស្សាហកម្មការពារជាតិរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីឱ្យក្លាយទៅជាប្រទេសនាំចេញសព្វាវុធធំជាងគេលំដាប់ទីបួនក្នុងពិភពលោក បន្ទាប់ពីអាម៉េរិក រុស្ស៊ី និងបារាំង។ មេដឹកនាំរូបនេះបានលើកឡើងដែរថា ប្រទេសជាច្រើនរួមទាំងអូស្ត្រាលី និងន័រវែស កំពុងចង់បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិជាមួយក្រុងសេអ៊ូល។ ការណ៍នេះនឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពក្រុងសេអ៊ូលទល់នឹងការគំរាមកំហែងរបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាង ហើយវាក៏រួមចំណែកដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ៕	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា បានលើកឡើងថាទីក្រុងសេអ៊ូលនឹងបង្កើនកិច្ចប្រឹងប្រែងដើម្បីជំរុញការនាំចេញសព្វាវុធ និងអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យការពារជាតិឱ្យទំនើប។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូង ក៏មានបំណងកសាងឧស្សាហកម្មការពារជាតិឱ្យក្លាយជាប្រទេសនាំចេញអាវុធធំជាងគេទីបួនរបស់ពិភពលោក។
បន្ទាប់ពីចាកចេញពីសិង្ហបុរី លោក ឡយ អូស្ទីន ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក បានទៅដល់វៀតណាមហើយ។ ក្នុងជំនួបជាមួយសមភាគីវៀតណាម លោក Phan Van Giang លោក អូស្ទីន បានជជែកពីបញ្ហាជាច្រើនរួមមានការពិភាក្សាលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដែលបន្សល់ទុកពីសង្រ្គាម ដែលបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៧៥, ការស្វែងរកសពទាហានអាមេរិក ដែលបាត់ខ្លួនក្នុងសម័យសង្រ្គាម និងការដោះមីនជាដើម។ តាមក្រសួងការពារជាតិវៀតណាម ភាគីទាំងពីរក៏បានជជែកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើបញ្ហាសន្តិសុខមិនមែនប្រពៃណី ដូចជាការជួយគ្នាក្នុងគ្រោះមហន្តរាយ និងជំនួយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជំងឺកូវីដ-១៩ ជាដើម។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន AP។ ទស្សនកិច្ចរបស់ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិកនៅវៀតណាមនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលហាណូយ និងក្រុងប៉េកាំង កំពុងមានជម្លោះនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ក្នុងទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរី ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិករូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការទាមទាររបស់ចិន នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺគ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិឡើយ និងបំពានអធិបតេយ្យរបស់រដ្ឋដទៃនៅក្នុងតំបន់។ ជាការឆ្លើយតប ចិន បានចាត់ទុកការលើកឡើងរបស់លោករដ្ឋមន្រ្តីជាការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ខ្លួន និងជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងចិន។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក អូស្ទីន ក៏ប្រគល់នាវាល្បាតសមុទ្រមួយគ្រឿងប្រភេទ CSB 8021 ដែលអាមេរិកបរិច្ចាគនៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ ឱ្យវៀតណាមផងដែរ។ នាវានេះ ត្រូវបានផ្តល់ឱ្យ ដើម្បីជួយវៀតណាមធានាសណ្តាប់ធ្នាប់នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នាកន្លងមក លោក Marc Knapper បេក្ខភាពជាអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំនៅវៀតណាម បានសន្យាថា ពង្រឹងទំនាក់ទំនងសន្តិសុខប្រទេសទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែលោក Marc ក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា ទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ អាចឈានដល់កម្រិតមួយខ្ពស់ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយគិតគូរ និងកែលម្អសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេស៕	រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាមេរិក លោកឡយ អូស្ទីន នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា បានស្វែងរកការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខបន្ថែមជាមួយវៀតណាម និងដោះស្រាយបញ្ហាជំងឺកូវីដ-១៩។ ទស្សនកិច្ចរបស់ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ធ្វើឡើងស្របពេលប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ កំពុងមានទំនាស់ជាមួយចិន នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។
ការសាកល្បងនេះ គឺត្រូវបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តនៅក្នុងសបា្តហ៍នេះ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Preecha Pradapmuk ប្រធានវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាការពារ។ ចំពោះការសាកល្បងនេះ លោកបានអះអាងថា ស្ថាប័នរបស់លោក កំពុងសហការជាមួយភ្នាក់ងារពាក់ព័ន្ធរបស់រដ្ឋផ្សេងៗ ក្នុងគោលដៅប្រយុទ្ធទៅនឹងការបំពុល ដោយប្រើប្រាស់ដ្រូន។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Bangkok Post លោក Preecha បាននិយាយថា ដ្រូនចំនួន ១២ គ្រឿង ត្រូវបានផ្តល់ឲ្យដោយស្ថាប័នរដ្ឋនិងឯកជន សម្រាប់បើកការសាកល្បងនេះ។ នៅថ្ងៃអង្គារ ទី២២ មករា ដ្រូនទាំងនោះគឺត្រូវបានអាជ្ញាធរដាក់ពង្រាយនៅលើឧទ្យានមួយកន្លែងក្នុងក្រុងបាងកកឈ្មោះថា Vachirabenjatas ដែលស្ថិតក្នុងសង្កាត់ Chatuchak ។ យោងតាមការអះអាងរបស់លោក Preecha ដដែល ដ្រូនទាំង១២នោះបានបើកប្រតិបត្តិការបាញ់ទឹកពីលើអាកាសក្នុងរយៈកម្ពស់ ២៥ ម៉ែត្រ សម្រាប់រយៈពេលប្រមាណ ៣០ ទៅ ៤០ នាទី។ ក្រោយប្រតិបត្តិការនេះ លទ្ធផលបង្ហាញ ផង់ធូលីល្អិតៗនៅក្នុងខ្យល់ត្រូវបានកាត់បន្ថយ។ លើសពីនេះ អាជ្ញាធរថៃក៏កំពុងពិចារណាដាក់ពង្រាយដ្រូនទាំងនេះនៅតំបន់មួយចំនួនទៀតក្នុងទីក្រុងបាងកក ដែលរងប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយខ្យល់កខ្វក់។ ទាក់ទិននឹងការប្រើប្រាស់ដ្រូននេះដែរ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា បានចាត់ទុកការសាកល្បងនេះថាជា ភាពជោគជ័យមួយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ប្រាយុទ្ធ បានលើកឡើងថា ចិនក៏ធ្លាប់បានប្រើប្រាស់ដ្រូនដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងទៅនឹងខ្យល់កខ្វក់ផងដែរ ដោយរួមមាន ការបាញ់រូបធាតុគីមីនៅក្នុងខ្យល់ជាដើម។ លោកថា «យើងត្រូវតែស្វះស្វែងរកវិធានការចម្បងៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបំពុលខ្យល់នេះ»៕	អាជ្ញាធរថៃបានដាក់ចេញវិធានការថ្មីមួយ ដោយប្រើប្រាស់ដ្រូនដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងទៅនឹងខ្យល់កខ្វក់ ដែលកំពុងវាយប្រហារលើរាជធានីបាងកក និងខេត្តមួយចំនួនដែលនៅក្បែរនោះ ក្នុងរយៈពេលជាងពីរសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ។
លោកស្រី ឈឿង ពុទ្ធារីម អាជ្ញាកណ្តាលកម្រិតអន្តរជាតិប្រចាំសហព័ន្ធកីឡាហុកគីកម្ពុជា នឹងស្ថិតក្នុងចំណោមអាជ្ញាកណ្តាលអន្តរជាតិជាច្រើនរូបទៀត ដែលត្រូវចូលរួមកាត់សេចក្តីក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០នៅហ្វីលីពីន លើវិញ្ញាសារហុកគី។ ការបង្ហាញវត្តមានជាលើកដំបូងនេះ ធ្វើឡើងក្រោយ នាងទទួលបានការជ្រើសតាំងពីសហព័ន្ធកីឡាហុកគីអាស៊ី។ នេះបើតាមលិខិតរបស់សហព័ន្ធកីឡាហុកគីអាស៊ី ដែលបានផ្ញើមកសហព័ន្ធកីឡាហុកគីកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩។ ការបង្ហាញខ្លួនក្នុងនាមអាជ្ញាកណ្តាលកម្រិតអន្តរជាតិនេះដែរ ជួយឲ្យលោកស្រី ពុទ្ធារីម អតីតកីឡាការិនីជម្រើសជាតិតេក្វាន់ដូ ក្លាយជាស្ត្រីដំបូងគេរបស់សហព័ន្ធកីឡាហុកគីកម្ពុជា ដែលទទួលបានការវាយតម្លៃ និងទុកចិត្តពីស្ថាប័នអន្តរជាតិ។ កត្តានេះបង្ហាញឲ្យឃើញថា ធនធានមនុស្ស ក៏ដូចជាវិស័យកីឡាកម្ពុជាមានការរីកចម្រើនមិនចាញ់ប្រទេសដទៃឡើយ។ លើសពីនេះ គឺសបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ស្ត្រីមានសមត្ថភាពមិនចាញ់បុរសនោះឡើយ។ បើតាមលោក កាំង សុធា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាហុកគីកម្ពុជា មុនត្រូវបានជ្រើសរើសជាអាជ្ញាកណ្តាលអន្តរជាតិឲ្យចូលរួមកាត់ក្តីនៅលើកនេះលោកស្រី ឈឿង ពុទ្ធារីម ត្រូវឆ្លងកាត់ការវាយតម្លៃលើសមត្ថភាពពីគណៈកម្មការជំនាញរបស់សហព័ន្ធកីឡាហុកគីអាស៊ី និងប្រកួតប្រជែងជាអាជ្ញាកណ្តាលកម្រិតអន្តរជាតិមកពីប្រទេសផ្សេងៗជាច្រើនរូបទៀត។ លោកបន្ថែមថា ពុទ្ធារីម ជាអាជ្ញាកណ្តាលតែម្នាក់គត់ ដែលទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញអាជ្ញាកណ្តាលចៅក្រមអន្តរជាតិកីឡាហុកគី។ «ខ្ញុំមានមោទកភាពខ្លាំងមែនទែន ដែលសហព័ន្ធកីឡាហុកគីអាស៊ីបានផ្តល់ការទុកចិត្តលើជនជាតិខ្មែរមួយរូប ឲ្យចូលរួមកាត់ក្តីជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ព្រោះកន្លងមកយើងមិនធ្លាប់មាននោះទេ មានតែអាជ្ញាកណ្តាលមកពីប្រទេសផ្សែងៗ។ ខ្ញុំយល់ថា ការក្លាយជាអាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីជាលើកដំបូងនេះ នឹងជួយឲ្យកីឡាករយើងកាន់តែមានទំនុកចិត្ត និងមានរម្មណ៍ស្ងប់ក្នុងការប្រកួត»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក កាំង សុធា ក្នុងបទសម្ភាសតាមទូរសព្ទជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗនៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ស សុខា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡាបានចាត់ទុកការចូលរួមកាត់ក្តីរបស់លោកស្រី ឈឿង ពុទ្ធារីម ថា គឺជាការបង្ហាញពីសមត្ថភាព និងការរីកចម្រើនលើវិស័យកីឡាថ្មីមួយទៀតរបស់កម្ពុជាទៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ លោកបានបង្ហាញមោទកភាពយ៉ាងខ្លាំងចំពោះ អតីតកីឡាករតេក្វាន់ដូរូបនេះ ដែលទទួលបានការទុកចិត្តពីស្ថាប័នអន្តរជាតិមួយនេះ។ តាមរយៈហ្វេសទំព័រប៊ុកផ្លូវការខ្លួន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំរូបនេះ បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំពិតជាមានមោទនភាពណាស់ ដែលអ្នកស្រី ឈឿង ពុទ្ធារីម ត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាហុកគីអាស៊ី ជ្រើសរើសឲ្យក្លាយជាអាជ្ញាកណ្តាលអន្តរជាតិកាត់ក្តីក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០នៅហ្វីលីពីន។ នេះជាកិត្តិយស និងមោទនភាពដ៏អស្ចារ្យមួយទៀតរបស់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ សបញ្ជាក់ថា កីឡាករកីឡាការិនី ក៏ដូចជាវិស័យកីឡានៅកម្ពុជាមិនចាញ់បណ្តាប្រទេសផ្សេងៗនៅលើពិភពលោកឡើយ»។ សហព័ន្ធកីឡាហុកគីកម្ពុជានឹងបញ្ជូនកីឡាករចំនួន១២រូប ឲ្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងដណ្តើមមេដាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមនៅហ្វីលីពីន ដែលប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ ខណៈបច្ចុប្បន្នក្រុមកីឡាករហុកគីកំពុងហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពនៅប្រទេសថៃ៕	វាជាកំណត់ត្រាថ្មីសម្រាប់សហព័ន្ធកីឡាហុកគីកម្ពុជាដែលមានអាជ្ញាកណ្តាលខ្លួនចូលរួមកាត់សេចក្តីក្នុងប្រកួតលក្ខណៈអន្តរជាតិជាលើកដំបូង។ កំណត់ត្រាថ្មីនេះ កើតឡើងក្រោយលោកស្រី ឈឿង ពុទ្ធារីម ត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាហុកគីអាស៊ី(AHF)ជ្រើសរើសឲ្យធ្វើជាអាជ្ញាកណ្តាលចៅក្រមក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនៅប្រទេសហ្វីលីពីន នាចុងឆ្នាំនេះ។ ទាំងថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងអប់រំ និងសហព័ន្ធសាម៉ីសុទ្ធតែបានបង្ហាញមោទកភាព និងចាត់ទុកជាឱកាស ដើម្បីបង្ហាញពីភាពរីកចម្រើនលើវិស័យកីឡារបស់កម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោក និងជួយបង្កើតទំនុកចិត្តដល់កីឡាករហុកគី ដែលចូលរួមប្រកួតឆ្នាំនេះ។
ដ្បិតតែប្រទេសកម្ពុជា មានត្រីរាប់រយប្រភេទរស់នៅក្នុងទន្លេមេគង្គ និងបឹងទន្លេសាប ប៉ុន្តែ តម្រូវការប្រូតេអ៊ីនពីសាច់ត្រី ហាក់ពីលើសកំណើនផលស្តុកត្រីនាពេលមច្ចុប្បន្ននេះ។ ជាក់ស្តែង យើងឃើញមានការនាំចូលត្រីពីក្រៅស្រុកជាច្រើនប្រភេទ យកមកចិញ្ចឹមតាមស្រះ តាមបែ ជាដើមឧទាហរណ៍ «ត្រីរ៉ូហ៊ូ»។ Rohu (Labeo rohita) «ត្រីរ៉ូហ៊ូ» គឺជាប្រភេទត្រីនាំចូលពីប្រទេសឥណ្ឌា យកមកចិញ្ចឹមតាមស្រះ និងបែ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ យើងក៏ឃើញវាមានរស់នៅក្នុងបឹងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គផងដែរ។ នេះ អាចជាការរួចចេញពីស្រះ និងបែ ដោយចៃដន់ តាមទឹកជំនន់ ហើយវាក៏ចូលទៅរស់នៅក្នុងក្នុងធម្មជាតិ។ ប្រជានេសាទមួយចំនួនដែលនេសាទវាបាននៅក្នុងទន្លេ បឹង បានហៅត្រីប្រភេទនេះថា៖ «ត្រីត្រសក់»។ ជាក់ស្តែង ដូចមានបង្ហាញក្នុងរូបភាពនេះស្រាប់ ត្រីរ៉ូហ៊ូ ត្រូវបានដាក់លក់នៅក្នុងផ្សារទំនើបមួយក្នុងក្រុងភ្នំពេញ បានសរសេរស្លាកថា៖ «ត្រីត្រសក់» តម្លៃ ២១០០០ រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ត្រីរ៉ូហ៊ូ ត្រូវបានគេដាក់តាំងលក់នៅក្នុងផ្សារទំនើបមួយ ក្នុងក្រុងភ្នំពេញ។ ត្រីរ៉ូហ៊ូ វាអាចធំលួតលាស់ដល់ប្រវែងអតិបរមាសរុប ២០០សង់ទីម៉ែត្រ និងទម្ងន់អតិបរមា ៤៥គីឡូក្រាម។ ប៉ុន្តែ យើងអាចឃើញមានត្រីប្រភេទនេះលក់នៅទីផ្សារ មានទម្ងន់លើសពី ៥គីឡូក្រាមដោយកម្រ។ ទាំងនេះ អាចជាការតម្រូវទំហំតាមទីផ្សារ នៃអ្នកចិញ្ចឹមត្រីលក់។ ត្រីត្រសក់ ដែលជាត្រីធម្មជាតិ រស់នៅក្នុងទន្លេមេគង្គ ក្នុងខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង និងរតនគិរី។ ដោយសារការហៅឈ្មោះដូចគ្នានេះហើយ អាចធ្វើឱ្យអ្នកនិយមបរិភោគត្រីខ្លះ យល់ច្រឡំ រវាង ត្រីរ៉ូហ៊ូ ជាមួយត្រីត្រសក់ ដែលជាប្រភេទត្រីធម្មជាតិ មានរស់ក្នុងទន្លេមេគង្គ ក្នុងខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង និងរតនគិរី។ ទោះយ៉ាងណា ត្រីទាំងពីរប្រភេទនេះ មានរូបរាងមិនដូចគ្នាទេ ដូចមានរូបភាពបង្ហាញស្រាប់៕	ដោយ៖ ឈុត ទូច
ការមករដូវ ការសម្រាលកូន ជំងឺក្រពះពោះវៀន ជាពិសេសដំបៅ ឬរលាកក្រពះពោះវៀនតែម្តង ជំងឺឬសដូងបាត ជំងឺមហារីក៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	មុននឹងអ្នកព្យាបាលបញ្ហាខ្វះគ្រាប់ឈាម យកល្អគួរតែដឹងអំពីមូលហេតុរបស់វាផង។ ការកង្វះគ្រាប់ឈាមមានច្រើនប្រភេទណាស់ ហើយខុសៗគ្នាថែមទៀត។ យ៉ាងណាមិញ មានជំងឺមួយចំនួនដែលកើតមានជាញឹកញាប់ ហើយអាចធ្វើឲ្យអ្នកប្រឈមនឹងការបាត់បង់ឈាមធ្ងន់ធ្ងរ និងកង្វះគ្រាប់ឈាមបាន។
កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់មីស៊ីលផ្លោងមិនជាក់លាក់មួយ ឆ្ពោះទៅកាន់សមុទ្រខាងកើត នាថ្ងៃសុក្រ ទី១៧ឧសភា។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន YonHap ដែលដកស្រង់សម្តីយោធាកូរ៉េខាងត្បូង។ ការបាញ់បង្ហោះនេះបានកើតឡើង ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងស្ថិតក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល។ YonHap បានរាយការណ៍ថា ការបាញ់បង្ហោះនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីឧប្បត្តិហេតុមុនមួយកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់គ្រាប់ផ្លោងធំ ៦០០ មីលីម៉ែត្រ ដែលគេជឿថានេះ ជាមីស៊ីលផ្លោងរយៈចម្ងាយខ្លី ចូលទៅក្នុងសមុទ្រខាងកើត។ ចំពោះ ការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងមិ្សលមិញនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលដែលរៀបចំដោយសម្តេចហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង Yoon Suk Yeol នៅទីក្រុងសេអ៊ូល។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅដល់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាលពីថ្ងៃពុធ ដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការរយៈពេលបួនថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា។ នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការលើកដំបូងរបស់សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បន្ទាប់ពីបានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។ ក្នុងជំនួបកំពូលនេះ ភាគីទាំងពីរបានសង្កត់ធ្ងន់ លើសារៈសំខាន់នៃកូរ៉េខាងជើងដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសេចក្តីសម្រេចផ្សេងៗរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។«ភាគីទាំងពីរបានអំពាវនាវឱ្យកូរ៉ខាងជើងគោរពតាមសេចក្តីសម្រេចចិត្តពាក់ព័ន្ធទាំងអស់របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសង្កត់ធ្ងន់អំពីសារសំខាន់នៃកិច្ចសន្ទនា ដោយសន្តិវិធីដើម្បីសម្រេចបាននូវសន្តិភាពនិ ងស្ថិរភាពយូរអង្វែងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ»។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់មេដឹកនាំទីក្រុងភ្នំពេញនិងក្រុងសេអ៊ូល កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបន្ថែមថា៖«ដើម្បីសម្រេចគោលដៅនេះ ភាគីកម្ពុជាបានស្វាគមន៍គំនិតផ្តួចផ្តើម Audacious Initiative របស់កូរ៉េខាងត្បូង ដែលមានបំណងសម្រេចឱ្យបាននូវឧបទ្វីបកូរ៉េដែលគ្មានអាវុធនុយក្លែអ៊ែ មានសន្តិភាព និងវិបុលភាព នឹងរួមចំណែកដល់សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពក្នុងតំបន់»។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះ បញ្ជាក់ពីភាពតានតឹងដែលកំពុងបន្តកើតមាននៅក្នុងតំបន់ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងការទូតដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។ បើតាមលោក ស៊ឺន សម អ្នកវិភាគគោលនយោបាយនៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលផ្លោងរបស់កូរ៉េខាងជើងមិនមែនជារឿងថ្មី និងថាករណីនេះបានកើតឡើងញឹកញាប់។ លោកបានលើកឡើងថា របបកូរ៉េខាងជើងក៏ធ្លាប់បាញ់សាកល្បងមីស៊ីលនៅពេលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០២២។ គ្រោនោះ ក៏បានថ្កោលទោសទីក្រុងព្យុងយ៉ាងចំពោះសកម្មភាពគគ្លើនរបស់ខ្លួន ផងដែរ។ «អ៊ីចឹងចំពោះការធ្វើតេស្តមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងនាពេលនេះ គឺអត់មានអ្វីចម្លែកទេ ពីព្រោះវាជាទម្លាប់ហើយក៏ជាទង្វើមួយកើតមានឡើងញឹកញាប់ មិនថាថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសណាទៅទស្សនកិច្ចនៅកន្លែងណាទេគឺឱ្យតែគាត់ត្រូវធ្វើតេស្តគឺគាត់ធ្វើតេស្តហើយខាងកូរ៉េខាងជើង»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់លោក ស៊ឺន សម ដែលបានបញ្ជាក់ថា ៖ « ពីព្រោះកូរ៉េខាងជើង មិនបានស្តាប់ទៅតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយប្រទេសជាមិត្តរបស់គាត់មួយចំនួនក៏បានផ្តល់អនុសាសន៍ ឬក៏ចចារ ណែនាំយ៉ាងម៉េច គឺគាត់មិនបានគោរពតាមដែរ។ សំខាន់ឱ្យតែគាត់យល់ថាវាមានប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រទេសគាត់ គឺកូរ៉េខាងជើងគាត់ធ្វើតេស្តហើយ»។ សម្រាប់លោក ឯក ប៊ុនលី អ្នកស្រាវជ្រាវនៅមជ្ឈមណ្ឌលខ្មែរសិក្សាកិច្ចការតំបន់ យល់ថាសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរវាងទីក្រុងភ្នំពេញ និងទីក្រុងសេអ៊ូលនាពេលថ្មីៗនេះ ជាសញ្ញាថាកម្ពុជាត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងទាំងក្នុងវិស័យរសើប ដូចជាសន្តិសុខផងដែរ។ លោកមើលឃើញថា ៖«សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ក៏ជាសញ្ញាមួយដល់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងថា វិធីសាស្រ្តផ្សងព្រេងនៅក្នុងកម្មវិធីមីស៊ីល និងនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន មិនសមស្របនឹងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទេ ហើយវាអាចប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងភ្នំពេញ-ព្យុងយ៉ាងក្នុងរយៈពេលយូរ»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក សេង វណ្ណលី អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រានយោបាយអន្តរជាតិនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក បានលើកឡើងថា ការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង នឹងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនជាមួយប្រទេសដែលធ្លាប់ជិតដិតដូចជាកម្ពុជា៕	ដោយ៖ ហាន ណូយ
ការបោះឆ្នោតខាងមុខ នឹងគ្មានបញ្ហារំខាននោះទេ ។ សម្ដេច ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ថ្លែងប្រាប់លោកស្រី ខាមិន ម៉ូរ៉េណូ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា ដឹកនាំប្រតិភូអ៊ឺរ៉ុប៤ប្រទេស កាលពីថ្ងៃទី២៦ខែឧសភា នៅទីស្តីការក្រសួង។ ប្រតិភូដឹកនាំអឺរ៉ុបដោយលោកស្រី ខាមិន ម៉ូរ៉េណូ បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយ សម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្នុងគោលបំណងចង់ស្វែងយល់បន្ថែមពីដំណើរការ ស្ថានភាពនៃដំណើរការរយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតសម្រាប់ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់នាពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ។ សម្តេច ស ខេង បាននិយាយថា ការបោះឆ្នោតសម្រាប់ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់នាពេលនេះ ជាគោលបំណងកសាងប្រជាធិបតេយ្យឱ្យមានភាពចម្រុះក្នុងមូលដ្ឋាន និងភាពម្ចាស់ការជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ។ សម្តេច ស ខេង បានបង្ហាញភាពជឿជាក់ប្រាប់ទៅសហភាពអ៊ឺរ៉ុបថា ៖ «នៅថ្ងៃបោះឆ្នោត នឹងមិនមានបញ្ហាអ្វីកើតឡើង ដែលរំខានដល់ការបោះឆ្នោតនោះទេ ដោយដំណើការល្អនៃការបោះឆ្នោតជាការឆ្លុះបញ្ជាំងពីការអនុវត្តស្របទៅតាមអ្វីដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ គោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យពហុបក្ស»។ ក្រៅពីនេះ ភាគីទាំងពីរក៏បានជជែកអំពីលទ្ធភាពធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ទៅវិញទៅមក ដើម្បីគាំទ្រដល់ដំណើរការពង្រឹងប្រជាធិបតេយ្យ ស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ជាធរមានរបស់កម្ពុជា។ សម្តេច ស ខេង ក៏បានអំពាវនាវដល់សហភាពអឺរ៉ុបឱ្យបន្តគាំទ្រកិច្ចការកំណែទម្រង់វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការ ដែលកម្ពុជាកំពុងអនុវត្តក្នុងការពង្រឹងភាពជាម្ចាស់ការថ្នាក់មូលដ្ឋាន ជាពិសេស បន្តការចែករំលែកបទពិសោធន៍ពាក់ព័ន្ធនឹងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្ស ដើម្បីមានសមត្ថភាពបម្រើប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋាន ក៏ដូចជាការងារអភិវឌ្ឍន៍មូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន។ ការបោះឆ្នោតសម្រាប់ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ អាណត្តទី៥ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី៥ មិថុនា៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
បើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័រល្បីៗនៅជុំវិញពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា ទូរស័ព្ទដៃត្រកូល Galaxy Note នឹងមានអេក្រង់ធំជាង៦.២អ៊ីង មានកម្មវិធីស្កែនប្រស្រីភ្នែក កាមេរ៉ាភ្លោះ (Dual Camera) ព្រមទាំងប៊ិច S-pen កាន់តែទំនើបជាងមុន។ ប្រសិនបើលោកអ្នកចង់ដឹងច្បាស់ថា រូបរាងពិត និងលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់កំពូលទូរស័ព្ទដៃ Galaxy Note 8 យ៉ាងណា សូមកុំភ្លេចទស្សនាការផ្សាយផ្ទាល់ពីទីក្រុងញូវយ៉ក នាយប់នេះ ចាប់ពីម៉ោង ១០យប់តទៅ ម៉ោងនៅប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈគេហទំព័រ http://www.samsung.com/global/galaxy/events/unpacked/ ឬគេហទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការនៅប្រទេសកម្ពុជាគឺ៖ Samsung Mobile Cambodia: https://www.facebook.com/SamsungCambodia/?ref=br_rs ឬតាមរយៈ Samsung Mobile Official YouTube Channel: ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	បន្ទាប់ពីមានការចុះផ្សាយជាច្រើនទាក់ទងនឹងពាក្យចចាមរ៉ាមអំពីលក្ខណៈពិសេស ទូរស័ព្ទដៃ Galaxy Note 8 ដែលបានធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្ររាប់លាននាក់ នៅជុំវិញ ពិភពលោក ទន្ទឹងរង់ចាំយ៉ាងអន្ទះសារ អស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ក្រុមហ៊ុនសាមសុង នឹងធ្វើការបង្ហាញរូបរាងជាសាកលរបស់ទូរស័ព្ទដៃ Galaxy Note 8 ដ៏ប្រណិត និងជាបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយបង្អស់របស់ខ្លួន នៅវេលាម៉ោង ១០ យប់នេះ ។
ក្នុងចំណោមមេដាយសរុប១០១របស់អាមេរិក មានមាស៣៣ ប្រាក់៣៦ និងសំរឹទ្ធ៣២។ ត្បិតចំនួនមេដាយប្រាក់ និងសំរឹទ្ធច្រើនជាងគេ ប៉ុន្តែចិននៅតែឈរចំនួនថ្នាក់លេខ១ លើតារាងស្តង់ដារបស់អូឡាំពិក ដោយសារមានមេដាយមាស៣៧។ ក្រៅពីមេដាយមាស ចិនមានមេដាយប្រាក់២៧ និងសំរឹទ្ធ១៧ (សរុប៨១)។ ផ្អែកលើអាទិភាពមេដាយមាស ម្ចាស់ផ្ទះជប៉ុនឈរនៅលេខ៣ ដោយមានមេដាយសរុប ៥១ (មាស២៤, ប្រាក់១១, សំរឹទ្ធ១៦)។ បន្ទាប់មកមាន ចក្រភពអង់គ្លេស ក្រុមអូឡាំពិករុស្ស៊ី អូស្ត្រាលី អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី ហូឡង់ និងបារាំង៕	គិតត្រឹមវេលាថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី៧ ខែសីហា នេះ សហរដ្ឋអាមេរិក បានឈ្នះមេដាយសរុបចំនួន១០១ពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិក ក្រុងតូក្យូ ប៉ុន្តែនៅឈរលេខពីរលើតារាង ដោយសារតែចំនួនមេដាយមាសនៅតិចជាងចិន។
អាជ្ញាធរសុខាភិបាលម៉ាឡេស៊ីបញ្ជាក់ថា វេជ្ជបណ្ឌិតម៉ាឡេស៊ីម្នាក់ បានទទួលមរណភាពដោយសារ COVID-19។ ជាអ្នកជំងឺក្នុងករណីទី ៨៩០ របស់ម៉ាឡេស៊ី បុរសរូបនេះ ធ្លាប់ធ្វើដំណើរទៅប្រទេសតួកគី និងត្រូវបានគេតេស្តរកឃើញថាមានផ្ទុកកូរ៉ូណាវីរុសនៅថ្ងៃទី១៨ មីនា។ នៅថ្ងៃបន្ទាប់សុខភាពរបស់លោក បានធ្លាក់ចុះខ្សោយយ៉ាងខ្លាំង។ នាថ្ងៃទី២២ ខែមីនា លោកត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានទទួលមរណភាព ដោយសារCOVID-19។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ម៉ាឡេស៊ី មិនបានបញ្ជាក់ទេ ថាតើលោកវេជ្ជបណ្ឌិតរូបនេះ មានផ្ទុកជំងឺរាំរ៉ៃប្រចាំកាយឬក៏អត់នោះឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមពេលនេះ ម៉ាឡេស៊ីមានករណី COVID-19សរុប ១១៨៣ករណី អ្នកស្លាប់ ៩ករណី និងអ្នកជាសះស្បើយ ១១៤ករណី។ ម៉ាឡេស៊ី នៅតែជាប្រទេសមាន COVID-19 ច្រើនជាងគេនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍៕	ម៉ាឡេស៊ី នាថ្ងៃទី២២ ខែមីនា បានរាយការណ៍ថា មានអ្នកស្លាប់ ១ករណីទៀត ដោយសារជំងឺរលាកសួត ដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19)។ករណីចុងក្រោយនេះ គឺជាវេជ្ជបណ្ឌិត។ សរុបតួលេខអ្នកស្លាប់នៅម៉ាឡេស៊ី បានកើនដល់ ៩ករណី ខណៈករណីCOVID-19មានចំនួនលើសពី ១ពាន់ករណី។
បើតាមសៀវភៅ «កម្ពុជា៖ ពីសម័យហ្វូណន មកសម័យចេនឡា ១០០០ឆ្នាំ នៃប្រវត្តិរូបិយវត្ថុ» ដែលផ្តល់ដោយសារមន្ទីរសេដ្ឋកិច្ច និងរូបិយវត្ថុ ព្រះស្រីឦសានវរ្ម័ន កាក់ព្រះអាទិត្យរះ ជារូបិយវត្ថុ ដែលបង្កើតឡើងដោយរចនាបង្ហាញពីទេពកោស្យសិល្បៈ នៃជនជាតិភីវ និងភាពចេះដឹងនៃការប្រើប្រាស់និមិត្តរូប ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនារបស់ពួកគេ។ ប្រភេទស្តង់ដារនៃកាក់នេះ ផ្ទៃមុខមានរូបព្រះអាទិត្យរះ កាំរស្មីចំនួន៦។ នៅផ្នែកខាងលើ មានបន្ទាត់មួយ ដែលជាជើងមេឃ ដោយនៅក្រោមនោះជា ចំណាំងផ្លាត។ គម្លាតពីគ្នារវាងកាំនីមួយៗ ប្រវែងស្មើៗគ្នា កំណត់ដោយក្បាច់ពងត្រីមួយ។ ក្បាច់ពងត្រីទាំងនោះ ស្ថិតក្នុងរង្វង់ខាងក្រៅមួយទៀត ដែលរង្វង់ខាងក្រៅនោះ ព័ទ្ធដោយខ្សែពងត្រីមួយជាន់ទៀត។ គ្រាប់ពងត្រីទាំងនោះ មានចំនួន ២៧គ្រាប់ តំណាងឱ្យតារាទាំង២៧ដួង ឬប្រព័ន្ធតារា នៅក្នុងតារាសាស្រ្តនៃគម្ពីរវេទ(នក្សត្រ)។ ចំណែកផ្ទែខាងក្រោយនៃកាក់ មាននិមិត្តរូប ស្រីវត្សៈ តំណាងឱ្យព្រះនាងលក្ស្មី ដែលកើតចេញពីព្រះវិស្ណុ និងជាមហេសីព្រះវិស្ណុ។ ក្រៅពីនេះ កាក់នេះ ក៏មានលម្អដោយចំណិតព្រះចន្ទ និងក្បាច់ពងត្រី។ ចំណុច៣ ដែលស្ថិតនៅពីក្រោម គឺត្រូវគ្នាទៅនឹងអង្គរ៣ នៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ កាក់ព្រះអាទិត្យរះ ត្រូវបានរកឃើញក្នុងបុរាណដ្ឋានជាច្រើន ចាប់ពីសតវត្សទី១៩មក។ វាគឺជាឧបករណ៍សម្រាប់បង់ប្រាក់ ដែលមានការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលាយបំផុត នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ លោក ល្វី ម៉ាឡឺរ៉េ បានសរសេរថា៖ «វាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ខ្លាំងណាស់ ដែលរូបិយវត្ថុរូបព្រះអាទិត្យរះ ត្រូវបានរកឃើញនៅតំបន់ក្បែរមាត់សមុទ្រ នៃឥណ្ឌូចិន។ នៅទីនោះ មានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ប្រហែលធ្វើឡើងដំបូងៗនៅប្រទេសឥណ្ឌា»។ កាក់ព្រះអាទិត្យរះ ត្រូវបានមនុស្សក្នុងសម័យនោះ កាត់ជាបំណែកៗ ដើម្បីប្រើប្រាស់។ ការកាត់បំបែករូបិយវត្ថុជាបំណែកតូចៗ គឺជាសកម្មភាពធ្វើឡើងយ៉ាងទូលំទូលាយ ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ របស់អ្នករស់នៅក្នុងអាណាចក្រហ្វូណន។ គេសង្កេតឃើញការកាត់រូបិយវត្ថុនេះមាននៅអូរកែវ។ អន្លង់កំណប់នៅចំណុចកន្លះឡាន បានផ្តល់សេចក្តីបញ្ជាក់ដំបូង សម្រាប់អ្វីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរាជធានីអង្គរបុរី។ ទីតាំងកន្លះឡាន បានបង្ហាញថែមទៀតថា ការកាត់កាក់នេះ ត្រូវបានសន្សំឡើង ឬក៏ប្រើប្រាស់ជាមួយនឹងរបស់ក្នុងស្តុករូបិយវត្ថុផ្សេងទៀត រហូតដល់ពេលគេកប់វាក្នុងដី។ ការកាត់ជាចំណិត ជាទូទៅច្រើនតែ ១ភាគ៤ ឬ ១ភាគ៨ចម្រៀក ប៉ុន្តែគេក៏ឃើញមានកាត់ជា ១២ ឬ ១៦ភាគ នៃទម្ងន់ដែរ។ ការកាត់តូចៗយ៉ាងនេះ បញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា តម្លៃឯកតាប្រាក់ទាំងមូល ប្រហែលជាខ្ពស់ខ្លាំង ព្រោះតម្លៃនៃបំណែកតូចៗ វាស់សមាមាត្រគ្នាទៅនឹងទម្ងន់ប្រាក់។ ការប្រើប្រាស់រូបិយវត្ថុបែបនេះបង្ហាញថា សម័យហ្វូណន រូបិយវត្ថុដែមានរូបិយវត្ថុព្រះអាទិត្យរះ ដែលគេប្រើ ឬផលិត ឬកាក់ផ្សេងទៀត មានលក្ខណៈទ្វេពិតៗ។ រីឯចំណិតតូចៗនោះ គេហៅថា«រូបិយវត្ថុ-ទំនិញ»ដែលមានតម្លៃអាស្រ័យទាំងស្រុងលើបរិមាណ ឬទម្ងន់របស់វា។ យ៉ាងណាមិញ សៀវភៅ«កំណប់រូបិយវត្ថុអង្គរបុរី» បានរៀបរាប់ថា ប្រតិបត្តិការកាត់ជាបំណែកទាំងនេះ ធ្វើឱ្យខូចពងត្រីលំអតាមគែមជុំវិញ។ វាជាប្រតិបត្តិការកែច្នៃកាក់ដែលមើលពីក្រៅទៅ គឺដូចជាដើម្បីរក្សាតម្លៃកាក់ ដោយបញ្ចុះទម្ងន់លោហៈមានតម្លៃ។ ការធ្វើបែបនេះ ជាទូទៅ គឺបង្ហាញពីបញ្ហាក្រខ្សត់ធនធានលោហៈ ដែលគេអាចប្រៀបនឹងប្រតិបត្តិការសម័យទំនើប ក្នុងការបង្កើតរូបិយវត្ថុ ដោយមិនបានបង្កើតធនធានបន្ថែម ពោលគឺវាជាទម្រង់ពិសេសមួយ នៃការបញ្ចុះតម្លៃរូបិយវត្ថុ៕	ភ្នំពេញ៖ កាក់ ព្រះអាទិត្យរះ ជារូបិយវត្ថុធ្វើអំពីប្រាក់ ដែលគេប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មក្នុងសម័យហ្វូណន។ កាក់នេះ ត្រូវបានចាប់ផ្តើមផលិតតាំងពីដើមសតវត្សទី៥ នៃគ្រឹស្តសករាជ។ នៅឆ្នាំ២០១២ កាក់ព្រះអាទិត្យរះ ត្រូវបានគេរកឃើញនៅការដ្ឋានធ្វើផ្លូវ ក្នុងស្រុកអង្គរបុរី។ កាក់នេះ មានទម្ងន់ពី ៨ក្រាម ដល់ ១០ក្រាម ដែលត្រូវបានមនុស្សសម័យនោះកាត់ជាបំណែកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាការដោះដូរ។
អូស្ត្រាលីស្ថិតក្នុងរដូវកាលភ្លើងឆេះព្រៃក្នុងកម្រិតហានិភ័យខ្ពស់បន្ទាប់ពីការចាប់ផ្តើមនៃ បាតុភូតអាកាសធាតុ El Nino ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងព្រឹត្តិការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរដូច ជាភ្លើងឆេះព្រៃ ព្យុះ និងគ្រោះរាំងស្ងួត។ តាមអាជ្ញាធរពន្លត់អគ្គីភ័យ ភ្លើងឆេះជាង ៤០ កន្លែងកំពុងឆេះនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ក្នុងរដ្ឋដ៏ធំបំផុតរបស់អូស្ត្រាលី ហើយប្រជាជននៅក្រុង Chittering ចម្ងាយប្រហែល ៦០ គីឡូម៉ែត្រភាគខាងជើងនៃរដ្ឋធានី Perth ប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យគ្រោះអគ្គិភ័យដែលមិន អាចគ្រប់គ្រងបាន។ «អ្នកកំពុងស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់ ហើយត្រូវធ្វើសកម្មភាពភ្លាមៗដើម្បីរក្សាជីវិត។ ទីនេះមានការ គំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត និងផ្ទះសម្បែង»។ នាយកដ្ឋានពន្លត់អគ្គីភ័យ និងសេវាសង្គ្រោះ បន្ទាន់របស់រដ្ឋបាននិយាយនៅលើគេហទំព័ររបស់ខ្លួនទាក់ទងនឹងភ្លើងឆេះព្រៃនៅទីក្រុង Chittering ដែលជាតំបន់ជនបទ និងមានមនុស្សរស់នៅប្រហែល ៦ ពាន់នាក់ ។ ការប្រកាសអាសន្ននេះបានកើតឡើងចំពេលមានការព្រមានអំពីរលកកំដៅនៅថ្ងៃដដែល ក្នុងតំបន់ជាច្រើននៃរដ្ឋ Western អូស្រ្តាលី។ នៅទីក្រុង Perth សីតុណ្ហភាពអតិបរិមាត្រូវបាន ព្យាករណ៍ថាកើនដល់ ៤១ អង្សាសេដែលស្ទើរតែលើសពីកម្រិតអតិបរមាជាមធ្យមក្នុងខែមករា របស់ទីក្រុងចំនួន ១០ ដឺក្រេ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យពីអ្នកព្យាករណ៍អាកាសធាតុ អូស្ត្រាលី។ គួររំលឹកថា រដូវភ្លើងឆេះពីរចុងក្រោយរបស់អូស្ត្រាលីមានភាពស្ងប់ស្ងាត់បើធៀបនឹងគ្រោះ មហន្តរាយភ្លើងឆេះព្រៃឆ្នាំ ២០១៩-២០២០ ដែលត្រូវបានហៅថា «Black Summer» ដែល បានបំផ្លាញតំបន់ធំមួយ និងបានសម្លាប់មនុស្ស ៣៣ នាក់៕	ពលរដ្ឋនៅរដ្ឋ Western អូស្រ្តាលី ត្រូវបានជំរុញឱ្យជម្លៀសចេញពីផ្ទះរបស់ពួកគេនាថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ខណៈដែលភ្លើងឆេះព្រៃបានឆាបឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅនៅជិតរដ្ឋធានី Perth ចំពេលមានសីតុណ្ហភាពកើនឡើង។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សម្រាប់អ្នកមិនទាន់បានឈ្នះរង្វាន់កុំទាន់អាលមានការបារម្ភលោកអ្នកនៅតែមានឱកាសឈ្នះរង្វាន់ក្រោយៗបន្តទៀតដោយ អេ អឹម ខេ នឹងមានការចាប់រង្វាន់រៀងរាល់ថ្ងៃទី១០ និងទី២៥ ជារៀងរាល់ខែរហូតដល់ខែវិច្ឆិកា និង រង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន ១លានរៀលចំនួន ៤០រង្វាន់ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ២០២៣។ នៅចាំអីទៀត តោះទៅលេងទាំងអស់គ្នាដើម្បីផ្សងសំណាងយករង្វាន់! រយៈពេលប្រូម៉ូសិន៖ ចាប់ពីថ្ងៃនេះរហូតដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ អ្នកឈ្នះរង្វាន់ពីការចាប់ឆ្នោតលើកទី២ ប្រចាំខែសីហា៖ វិធីសាស្រ្ដទទួលបានពិន្ទុ៖ អតិថិជនទាំងអស់នឹងទទួលបាន ១ពិន្ទុ នៅពេលធ្វើការទូទាត់វិក្កយបត្តិដូចខាងក្រោម៖ បញ្ចូលលុយទូរស័ព្ទ បង់ទឹក ឬបង់ភ្លើង ឬបង់ថ្លៃប្រមូលសំរាម បង់ប្រាក់កម្ចី និងប័ណ្ណឥណទាន បង់អ៊ីនធឺណែត និងទូរទស្សន៍ខ្សែកាប បង់ថ្លៃការសិក្សា និងបង់វិក្កយបត្រផ្សេងៗ ការប្ដូរពិន្ទុ៖ ប្ដូរ ២ពិន្ទុ ដើម្បីទទួលបានឱកាសលេងកម្សាន្ដ ឆ្លើយសំណួរជាមួយនឹង អេ អឹម ខេ ល្បងប្រាជ្ញា (របៀបប្ដូរពិន្ទុ) ប្ដូរ ៥ពិន្ទុ ដើម្បីទទួលបានឱកាសផ្សងសំណាងចាប់ឆ្នោតរៀងរាល់ ២សប្ដាហ៍ម្ដង (របៀបប្ដូរពិន្ទុ) លក្ខន្ដិក៖ ប្តូរ ៥ពិន្ទុ ទទួលបានឱកាសផ្សងសំណាង ដើម្បីឈ្នះរង្វាន់សាច់ប្រាក់ម្តង។ ឱកាសផ្សងសំណាងយករង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន១០ម៉ឺនរៀល ចំនួន ៣០រង្វាន់ រៀងរាល់ថ្ងៃទី១០ និងទី២៥ ជារៀងរាល់ខែរហូតដល់ខែវិច្ឆិកា និងរង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន១លានរៀល ចំនួន ៤០រង្វាន់ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ២០២៣។ ប្រសិនបើការចាប់រង្វាន់ចំថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍ ឬថ្ងៃឈប់សម្រាក នឹងលើកទៅថ្ងៃធ្វើការបន្ទាប់។ ប្រាក់រង្វាន់នឹងបញ្ចូលទៅគណនីរបស់អ្នកឈ្នះបន្ទាប់ពីបញ្ចប់កម្មវិធីចែករង្វាន់នៅ អេ អឹម ខេ។ អតិថិជនម្នាក់អាចឈ្នះបានតែមួយរង្វាន់ប៉ុណ្ណោះក្នុងការចាប់ឆ្នោតមួយលើក។ ការចាប់រង្វាន់នឹងធ្វើការផ្សាយបន្ដផ្ទាល់នៅលើហ្វេសប៊ុកផេក AMK អេ អឹម ខេ។ ចំនួនឱកាសផ្សងសំណាងនឹងត្រូវរាប់ឡើងវិញនៅក្រោយថ្ងៃទី៩ និងទី២៤ ម៉ោង១១:៥៩យប់ ព្រោះចំនួនឱកាសរបស់លោកអ្នកត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីផ្សងសំណាងរួចហើយ។ គណនីដែលបានបិទ គិតត្រឹមពេលចាប់រង្វាន់ នឹងមិនមានឱកាសចូលរួមការចាប់រង្វាន់នេះទេ។ ***យើងខ្ញុំសូមរក្សាសិទ្ធិក្នុងការកែប្រែលក្ខន្តិកផ្សេងៗនៅពេលណាមួយដោយពុំចាំបាច់ផ្តល់ជូនដំណឹងជាមុន! អំពីគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប និងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន។ អេ អឹម ខេ បានបង្កើតឡើងជាង ២០ឆ្នាំមកហើយ ដោយមានប្រតិបត្តិការនៅគ្រប់ខេត្ត និងស្រុកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះមានសាខាជាង ១៥១កន្លែង និងភ្នាក់ងារប្រមាណ ៦,០០០ កន្លែង។ អេ អឹម ខេ ផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើនប្រភេទ រួមមានកម្ចី ប្រាក់បញ្ញើ និងសេវាប្រតិបត្តិការ/ការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ។ បេសកកម្មរបស់ អេ អឹម ខេ គឺផ្ដល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុស ត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប ជាពិសេស ស្រ្តីនិងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	អេ អឹម ខេ សូមចូលរួមអបអរសាទរដល់អតិថិជនទាំង ៣០នាក់ដែលបានឈ្នះរង្វាន់ទឹកប្រាក់ចំនួន ១០ម៉ឺនរៀលក្នុងសប្ដាហ៍ទី ២ កាលពីថ្ងៃទី ២៥ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ពីការប្ដូរពិន្ទុផ្សងសំណាង និងការលេងឆ្លើយសំណួរល្បងប្រាជ្ញានៅលើ AMK Mobile។
ពាក្យ «វិបុលភាព»មានធាតុផ្សំ រវាង «វិបុល»និង«ភាព»។ «វិបុល»មានន័យថា ធំធេង ទូលាយ ច្រើនក្រៃលែង ហើយ «វិបុលភាព»មានន័យថា ភាពមានបាន ភាពរីកចម្រើនរុងរឿង ដែលសម្បូរទៅដោយទ្រព្យច្រើនក្រៃលែង។ ចំណែកឯ «វិសាលភាព»សំដៅលើ ផ្ទៃ ផ្ទៃដី ដែលមានភាពធំទូលាយល្អប្រសើរ។ ឧទាហរណ៍៖ ប្រទេសកម្ពុជាមានវិសាលភាពទឹកដី ដែលសម្បូរទៅដោយសម្បត្តិធម្មជាតិ ឬក៏អាចនិយាយបានថា មានវិសាល សន្តាន មានន័យថា មានចិត្តទូលាយ៕	រវាងពាក្យ «វិបុលភាព»និង «វិសាលភាព»គឺមានអត្ថន័យខុសគ្នា។ វចនានុក្រមសម្តេច ជួន ណាត បានពន្យល់ពាក្យទាំង២នេះ យ៉ាងលម្អិតថា៖
ក្នុងជ័យជម្នះ ១៣-០ កីឡាការិនីខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ១៨ឆ្នាំ រកបានគ្រាប់បាល់ទី៤ នៅនាទី៤២ ទី៧ នាទី៥៧ និងទី១០ នៅនាទី៦៤ នៃការប្រកួត។ Danelle ក៏បានបញ្ជូនបាល់ចំនួន ៣គ្រាប់ដល់មិត្តរួមក្រុមដូចគ្នាដែរសម្រាប់មិត្តរួមក្រុមរបស់នាងដូចជា Mandy Reinhardt, Marie Grothe និង Merle Greulich។ កីឡាការិនីសញ្ជាតិសិង្ហបុរីរូបនេះ បានផ្លាស់ទៅកាន់ក្រុមនារី Borussia Dortmund Frauen (BVB Frauen) កាលពីដើមឆ្នាំ ២០២៣ ហើយបានចូលរួមបង្ហាញខ្លួនឱ្យក្លិបថ្មីរបស់នាងនៅក្នុងខែកក្កដា។ Danelle Tan ជាកីឡាការិនីពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកដំបូងដែលបានប្រកបអាជីពនៅក្នុងបាល់ទាត់អាល្លឺម៉ង់ ហើយការប្រកួតដំបូងបំផុតរបស់នាងនៅក្នុងលីគ បានជួយក្រុមឈ្នះការប្រកួតលើក្រុម SC Drolshagen លទ្ធផល ៥-១ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា។ ក្រុមដែលកីឡាការិនីរូបនេះកំពុងប្រកបអាជីព ក៏ជាក្រុមល្បីឈ្មោះមួយនៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់គឺក្រុមបុរស Borussia Dortmund ប៉ុន្តែក្រុមនារី BVB Frauen ទើបតែបង្កើតឡើងរយៈពេល ២ឆ្នាំ តែប៉ុណ្ណោះ ហើយបច្ចុប្បន្នពួកគេជាក្រុមស្ថិតនៅលីគបាល់ទាត់ស្រ្តីលំដាប់ទី៥ នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ ក្រុម BVB Frauen ក៏ជាក្រុមជើងឯក ២លើកជាប់គ្នាផងដែរចាប់តាំងពីបង្កើតឡើង ហើយបច្ចុប្បន្នក៏កំពុងស្ថិតនៅកំពូលតារាងក្រោយឆ្លងកាត់ ២ប្រកួតរួចមកនៃរដូវកាលថ្មី៕	កីឡាការិនី Danelle Tan សញ្ជាតិសិង្ហបុរីរកបានគ្រាប់បាល់ ៣គ្រាប់ (Hat-Trick) នៅការប្រកួតរបស់ក្រុម Borussia Dortmund យកឈ្នះលើក្រុម DJK Spvgg Herten លទ្ធផល ១៣-០ នៃលីគបាល់ទាត់ស្ត្រីទី៥ របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ នាថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា។
ជាលើកទីពីរក្នុងរយៈពេល៨ឆ្នាំចុងក្រោយ អាម៉េរិកកំពុងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលបីថ្ងៃជាមួយបណ្តាប្រទេស៤៩មកពីទ្វីបអាហ្វ្រិកដើម្បីលើកស្ទួយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែម។ នេះជាពេលដ៏សំខាន់សម្រាប់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការពង្រឹង និងកែលម្អទំនាក់ទំនងឡើងវិញជាមួយបណ្តាប្រទេសទាំងនោះទីដែលខ្លួនចាត់ទុកថាជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏សំខាន់ ស្របពេលចិនឈានជើងវិនិយោគនៅតំបន់នោះវ៉ាដាច់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន រីឯរុស្ស៊ីកំពុងបង្កើនឥទ្ធិពលឱ្យរួចផុតពីសម្ពាធរបស់លោកខាងលិចដែលដាក់ទណ្ឌកម្មលើខ្លួន។ មុនកិច្ចប្រជុំកំពូល រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាម៉េរិក ឡយ អូស្ទីន ក៏ជួបមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកជាច្រើន។ លោក អូស្ទីន លើកឡើងថា ដៃគូប្រកួតប្រជែងរបស់ខ្លួនដែលចង់សំដៅលើចិន និងរុស្ស៊ី មានយុទ្ធសាស្រ្តផ្សេងគ្នាដើម្បីបញ្ជ្រាបឥទ្ធិពលក្នុងតំបន់។ លោក អូស្ទីន បញ្ជាក់ថា ចិនកំពុងពង្រីកវត្តមាននៅទ្វីបអាហ្វ្រិកជារៀងរាល់ថ្ងៃតាមរយៈឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច។ «បញ្ហានៅទីនោះគឺថា ពួកគេតែងតែមិនមានតម្លាភាពទៅលើអ្វីដែលពួកគេកំពុងធ្វើ ហើយប្រសិនបើពួកគេមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ វានឹងបង្កើតបញ្ហាដែលយូរៗទៅក្លាយជាអស្ថិរភាព»។ ប្រមុខការពារជាតិអាម៉េរិក លើកឡើងបែបនេះនៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាម៉េរិករូបនេះ រុស្ស៊ីក៏កំពុងធ្វើឱ្យតំបន់អាហ្វ្រិកអស្ថិរភាពដែរតាមរយៈការបន្តលក់អាវុធថោកៗ ហើយពង្រាយទាហានស៊ីឈ្នួលនៅពាសពេញទ្វីបនេះ។ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលលោក ចូ បៃឌិន មិនបានបង្ហាញចេតនាឱ្យអាហ្វ្រិកជ្រើសរើសភាគីណាមួយទេ។ អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន លោក Qin Gang ក៏បានច្រានចោលការរិះគន់របស់អាម៉េរិក ដោយអះអាងថា អាហ្វ្រិកមិនគួរចាត់ទុកជាតំបន់ដែលប្រទេសមហាអំណាចប្រជែងគ្នាទេ។ មុនកិច្ចប្រជុំកំពូលចាប់ផ្តើមមួយថ្ងៃ សេតវិមានប្រកាសផែនការក្នុងការប្តេជ្ញាវិនិយោគលើសុខាភិបាល សន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងទំហំ៥៥ពាន់លានដុល្លារនៅតំបន់អាហ្វ្រិកសម្រាប់៣ឆ្នាំបន្ទាប់ទៀត។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏បានចាត់តាំង លោក Johnnie Carson ជាប្រេសិតពិសេសថ្មីដែលទទួលបន្ទុកលើបញ្ហាទាំងនេះក្នុងតំបន់៕	អាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ព្រមានថា ចិន និងរុស្ស៊ីកំពុងធ្វើឱ្យអាហ្វ្រិកអស្ថិរភាពតាមរយៈវិធីសាស្រ្តផ្សេងៗដែលគ្មានតម្លាភាពដើម្បីបញ្ជ្រាបឥទ្ធិពលក្នុងទ្វីបនេះ ស្របពេលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនស្វាគមន៍មេដឹកនាំបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិកជាមួយកម្រាលព្រំក្រហម ហើយសន្យាវិនិយោគលើគម្រោងទំហំទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារផងដែរ។
បុរសអាយុ៣៣ឆ្នាំ រស់នៅសង្កាត់ដង្កោ បានបាត់ជីវិតកាលពីម៉ោង៧ និង៣០នាទី ព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែមេសា នៅមន្ទីរពេទ្យហ្លួងម៉ែ។ ស្ត្រីអាយុ៦៦ឆ្នាំ រស់នៅខេត្តព្រះសីហនុ បានស្លាប់កាលពីម៉ោង៥ភ្លឺ ថ្ងៃទី២០ ខែមេសា នៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែក ខេត្តព្រះសីហនុ។ ស្ត្រីអាយុ៥២ឆ្នាំ រស់នៅសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ១ ខណ្ឌមានជ័យ ស្លាប់កាលពីម៉ោង៦ព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែមេសា នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ សូវៀត។ ពួកគេសុទ្ធតែបានបាត់បង់ជីវិតដោយសារវិបត្តិផ្លូវដង្ហើមស្រួចស្រាវធ្ងន់ធ្ងរ និងរលាកសួតដោយសារវីរុសកូវីដ-១៩។ បុរសអាយុ៦៣ឆ្នាំ រស់នៅសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ បានស្លាប់កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា មុនចូលមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត។ សពត្រូវបានយកសំណាកធ្វើការវិភាគ ដោយទទួលបានលទ្ធបញ្ជាក់ថា គាត់វិជ្ជមានកូវីដ-១៩។ អ្នកជំងឺមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រចាំកាយមុនចូលដល់មន្ទីរពេទ្យ (Mourant entrant avec COVID-19)។ នៅមន្ទីរពេទ្យដដែល ស្ត្រីអាយុ៦១ឆ្នាំ អាសយដ្ឋាននៅស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតកាលពីម៉ោង៥ និង៥០នាទីល្ងាចថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ដោយសាវវិបត្តិផ្លូវដង្ហើមស្រួចស្រាវធ្ងន់ធ្ងរ និងរលាកសួតសងខាងដោយសារវីរុសកូវីដ-១៩ ហើយគាត់មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមផងដែរ។ មកដល់ពេលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលបានស្លាប់នៅកម្ពុជាឡើងដល់ទៅ៥៤នាក់៕	ក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រកាសពីករណីជនជាតិខ្មែរ៥នាក់ទៀត ស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩នៅកម្ពុជា ដែលក្នុងនោះមានបុរសអាយុ៣៣ឆ្នាំ,៦៣ឆ្នាំ និងស្ត្រីអាយុ៦៦ឆ្នាំ អាយុ៥២ឆ្នាំ និង៦១ឆ្នាំ។
១. ទទួលទានអាហារសម្បូរជាតិសសៃ ដើម្បីជំនួយដល់មុខងារប្រមាត់ឱ្យកាន់តែមានលក្ខណៈប្រសើរឡើងនិងដំណើរការបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ចូរព្យាយាមទទួលទានអាហារសម្បូរជាតិសសៃឱ្យបានពី ៣០ ទៅ ៤០ ភាគក្នុងមួយថ្ងៃ។ ជាតិសសៃជួយទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃជំងឺក្រួសក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់គួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ២. បន្ថែមប្រូតេអ៊ីនគ្មានខ្លាញ់ក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ គន្លឹះដ៏ចាំបាច់បំផុតមួយទៀតដើម្បីរក្សាសុខភាពប្រមាត់ ឬថង់ទឹកប្រមាត់ គឺការរួមបញ្ចូលប្រូតេអ៊ីនគ្មានខ្លាញ់ក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ប្រូតេអ៊ីនប្រភេទនេះជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធលើប្រមាត់ ព្រមទាំងបញ្ជូនរាល់សារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ទៅប្រមាត់ដើម្បីដំណើរការមុខងារបានប្រក្រតី។ ៣. កុំរំលងមើមឆៃថាវក្រហម បន្លែមើមនេះមានលក្ខណៈសម្បត្តិកម្ចាត់ជាតិពុលនិងអាចជួយឱ្យការផលិតទឹកប្រមាត់កាន់តែមានលក្ខណៈប្រសើរឡើងដើម្បីបំបែករាល់ជាតិខ្លាញ់មិនល្អដែលប្រមូលផ្ដុំក្នុងប្រមាត់។ ៤. អាហារសម្បូរជាតិប៉ូតាស្យូម អាហារដែលមានផ្ទុកសម្បួរទៅដោយជាតិប៉ូតាស្យូមដូចជាចេក ផ្លែបឺរ ប៉េងប៉ោះ បន្លែបៃតង និងសូម្បីតែដំឡូងផ្អែម គឺល្អណាស់សម្រាប់រួមបញ្ចូលក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃដើម្បីជម្រុញមុខងារប្រមាត់ឱ្យប្រសើរឡើង។ អាហារប្រភេទនេះក៏ជួយទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោម ព្រមទាំងផ្ដល់សារធាតុចិញ្ចឹមជាច្រើនដល់រាងកាយដើម្បីរក្សាសុខភាពល្អរឹងមាំផងដែរ។ ៥. ទទួលទានទឹកក្រូចឆ្មារនៅពេលព្រឹក គន្លឹះនេះមិនត្រឹមតែជួយដល់ការសម្រកទម្ងន់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ល្អសម្រាប់ប្រមាត់ផងដែរតាមរយៈការជម្រះរាល់ជាតិពុលពីក្នុងរាងកាយ ដូច្នេះប្រមាត់នឹងអាចដំណើរការមុខងារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ៦. ចៀសវាងរំលងមិនទទួលទានអាហារ ទឹកប្រមាត់នៅក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់ត្រូវបានបញ្ចេញនៅរាល់ពេលអ្នកទទួលទាន។ ប្រសិនបើអ្នករំលងមិនទទួលទានអាហារមួយពេលនោះទឹកប្រមាត់នឹងស្ថិតនៅក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់រហូតដល់អ្នកដាក់អ្វីមួយចូលក្នុងមាត់ ហើយនេះបង្កើនហានិភ័យនៃក្រួសក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់ឱ្យកើតមានឡើង។ ក្រៅពីនេះទម្លាប់នៃការរំលងមិនទទួលទានអាហារក៏អាចបង្កបញ្ហាផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធប្រព័ន្ធរំលាយផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ប្រមាត់ គឺជាសរីរាង្គតូចមួយដែលស្ថិតនៅខាងក្រោមថ្លើម។ ប្រមាត់មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការស្តុកនិងបញ្ចេញទឹកប្រមាត់ចូលទៅក្នុងពោះវៀនដើម្បីជួយក្នុងដំណើរការរំលាយអាហារ ។ ការយល់ដឹងពីប្រភេទនៃអាហារដែលគួរ និងមិនគួរទទួលទាន គឺសំខាន់ណាស់ សម្រាប់អ្នកដែលកំពុងជួបប្រទះបញ្ហាថង់ទឹកប្រមាត់ ដូចជាជំងឺក្រួសក្នុងប្រមាត់ដើម្បីជៀសវាង ឬទប់ស្កាត់ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរកើតឡើង។ របបអាហារត្រឹមត្រូវក៏ចាំបាច់ដូចគ្នាសម្រាប់អ្នកដែលចង់រក្សាបាននូវសុខភាពថង់ទឹកប្រមាត់ល្អប្រសើរ។ ថ្ងៃនេះវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះក្នុងការទទួលទានអាហារដើម្បីរក្សាសុខភាពថង់ទឹកប្រមាត់ ៖
លោក មុត ចន្ថា ជំនួយការរបស់លោក កឹម សុខា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទនៅព្រលប់ថ្ងៃទី១ ខែមិថុនានេះ ថា ផ្ទះរបស់លោក កឹម សុខា បានដាច់ភ្លើង នៅមុនបន្តិចនៃការទៅដល់របស់អ្នកស្រីឯកអគ្គរាជទូត ហើយដោយសារខាងក្នុងផ្ទះងងឹត ទើបលោក កឹម សុខា អញ្ជើញអ្នកស្រី ទៅពិភាក្សាគ្នានៅក្រោមដើមឈើ។ លោក មុត ចន្ថា បន្តថា អ្នកទាំងពីរបានពិភាក្សាគ្នានៅខាងក្រៅផ្ទះ រហូតដល់ចប់ ក្នុងរយៈពេលជាង១ម៉ោង។ លោក មានប្រសាសន៍ថា វា ជាលើកទី១ហើយ ដែលលោក កឹម សុខា និងភ្ញៀវជាទូត ពិភាក្សាគ្នានៅខាងក្រៅផ្ទះបែបនេះ ព្រោះកន្លងមក មិនដែលអាចភ្លើង។ ក្នុងជំនួបនោះ លោក កឹម សុខា មានលោក មុត ចត្ថា ជាជំនួយការ ហើយអ្នកស្រីឯកអគ្គរាជទូត ក៏មានសហការីម្នាក់ផងដែរ។ ពេលអង្គុយពិភាក្សាគ្នា លោក កឹម សុខា បានពាក់អាវស ជាមួយនឹងក្រវាត់ក ហើយលោក បានដោះអាវធំចេញ យកទៅដាក់នៅក្រោយខ្នង។ លោក កឹម សុខា បង្ហោះរូបភាព និងសំណេរថា ជំនួបរវាងលោក និងអ្នកស្រីឯកអគ្គរាជទូត ប្រព្រឹត្តទៅក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្និទ្ធស្នាល។ លោក សរសេរថា៖«ក្នុងជំនួបនេះ ក្រៅពីសួរសុខទុក្ខ យើងបានពិភាក្សាគ្នា អំពីស្ថានភាពនៃដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ជាពិសេស យើងចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង អំពីជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ បញ្ហាប្រឈម និងដំណោះស្រាយ ចំពោះមុខ និងទៅអនាគត»៕	លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំប្រឆាំង បានបន្តទទួលជួបអ្នកស្រី Tina Redshaw ឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេស នៅរសៀលថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាំអារម្មណ៍ ជំនួបនេះ មិនធ្វើឡើងនៅក្នុងផ្ទះជារបៀបការទូតដូចរាល់ដងឡើយ ដោយលោក កឹម សុខា អញ្ជើញអ្នកស្រីឯកអគ្គរាជទូត ទៅអង្គុយពិភាក្សាគ្នាជាលក្ខណៈសាមញ្ញ នៅក្រោមដើមឈើ (ទំនងជាដើមស្វាយ) ក្នុងបរិវេណផ្ទះរបស់លោក។
វិបត្តិនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែបន្តអូសបន្លាយ និងគ្មានច្រកចេញ។ សហគមន៍អន្តរជាតិ និងអាស៊ាន នៅតែបន្តកិច្ចការរបស់ខ្លួន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ លោកស្រី Christine Schraner Burgener ប្រេសិតពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅតែបន្តវត្តមានរបស់ខ្លួននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ តាំងពីកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន នៅទីក្រុងហ្សាការតាក្នុងខែមេសាមក ក្នុងកិច្ចខិតខំជួយរកច្រកចេញឱ្យមីយ៉ាន់ម៉ា។ ស្របពេលវត្តមានខ្លួននៅក្នុងតំបន់ស្រាប់ ប្រេសិតពិសេសរូបនេះ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា បានជួបជាមួយលោកប្រាយុទ្ធ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ជុំវិញបញ្ហា និងការដោះស្រាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្នុងជំនួបមួយនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃ បានប្រាប់លោកស្រី Schraner Burgener ថា រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងស្វែងរកវិធានការ ដើម្បីសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងក្នុងប្រទេស។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ប្រយុទ្ធ ក៏បានបន្ថែមទៀតថា ថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចហើយ ដើម្បីស្តាប់ និងផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ និងប្រេសិតពិសេសUN ក៏បានជជែកគ្នាពីបញ្ហាមនុស្សធម៌ ដែលកំពុងកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបង្កដោយការវាយប្រហារពីសំណាក់ក្រុមយោធា មកលើក្រុមជនជាតិភាគតិចផងដែរ។ ដោយបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ៗ លោកប្រាយុទ្ធ បានសន្យាជួយប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលធ្វើបំលាស់ទីមកក្នុងទឹកដីថៃ។ «យើងនឹងមិនរុញប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាត្រលប់ទៅវិញឡើយ ប្រសិនបើគេប្រឈមគ្រោះថ្នាក់»។ លោកប្រាយុទ្ធ បានសង្កត់ធ្ងន់ និងច្បាស់ៗបែបនេះ ទៅកាន់លោកស្រី Schraner Burgener។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកទល់ពេលនេះ មីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងមានបញ្ហាច្រើនដូចជា បាតុកម្មប្រឆាំងក្រុមយោធា ការប៉ះទង្គិចរវាងក្រុមយោធា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច ការបង្កើតឡើងកងកម្លាំងការពារប្រជាជនពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលបង្រួបបង្រួមជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា និងវិបត្តិមនុស្សធម៌ជាដើម៕	ប្រេសិតពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លោកស្រី Christine Schraner Burgener នៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា បានជួបជាមួយ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ជជែកពីការបន្ធូរបន្ថយស្ថានការណ៍ និងភាពតានតឹងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្នុងកិច្ចសន្ទនានោះ លោកប្រាយុទ្ធបានសន្យាថា នឹងស្វែងរកវិធានការ ដើម្បីបន្ថយវិបត្តិមួយនេះ។
កម្មវិធីសម្ពោធជាផ្លូវការនាថ្ងៃនេះ ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅក្លិបសមាជិកឯកជន Manila House ក្នុងទីក្រុង Bonifacio Global នៃតំបន់ Taguig ក្រោមអធិបតីភាពលោក Chuchi G. Fonacier អភិបាលរងរបស់ធនាគារកណ្តាល នៃប្រទេសហ្វីលីពីន BSP និង លោក Datuk Mohd Nasir Ahmad ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល CIMB Group។ ក្នុងកម្មវិធីដ៏ឱឡារិកនេះ លោក Effendy Shahul Hamid ដែលជាប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ ផ្នែកផ្សងព្រេង និងភាពជាដៃគូរបស់ CIMB Group បានថ្លែងថា លោកមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយក្រៃលែង ក្នុងការចាប់ផ្តើមបម្រើសេវាកម្មជូនអតិថិជន នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។លោក Effendy Shahul Hamid បន្តទៀតថា៖«កិច្ចដំណើរការនេះ បានបំពេញនូវវត្តមានប្រតិបត្តិការរបស់ធនាគារ CIMB ក្នុងតំបន់អាស៊ានទាំងមូល ហើយយើងនឹងនាំយកមកនូវសេវាកម្មធនាគារឌីជីថលដ៏ខុសប្លែក និងទីតាំងរបស់ឌីជីថលក្នុងទីផ្សារ។ ប្រទេសហ្វីលីពីន ជាទីផ្សារមួយ ដែលមានការរីកចម្រើនខ្ពស់ ក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងទូរស័ព្ទចល័តនៅលើពិភពលោក ដែលជាសញ្ញាយ៉ាងច្បាស់ នៃសង្គមបែបទំនើប និងជឿនលឿនមួយ សម្រាប់យើងបម្រើសេវាកម្មជូន»។ លោក Vijay Manoharan ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិរបស់ធនាគារ CIMB ហ្វីលីពីន ក៏បានបញ្ជាក់យ៉ាងលម្អិតពីបំណងដែលធនាគារ CIMB ហ្វីលីពីន គ្រោងផ្តល់បទពិសោធន៍នៃការបម្រើសេវាកម្មធនាគារបែបថ្មី ទៅដល់ប្រជាជនហ្វីលីពីនផងដែរ។ លោក Vijay Manoharan ឲ្យដឹងដូច្នេះថា៖«អតិថិជននាពេលបច្ចុប្បន្ន និងពេលអនាគត ត្រូវការសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ ដែលសមស្របនឹងតម្រូវការហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួន ក៏ដូចជាជួយឲ្យពួកគេ ឈានមុខគេជានិច្ច ប៉ុន្តែពួកគាត់មិនចាំបាច់ធ្វើប្រតិបត្តិការ ដោយទៅកាន់ធនាគារផ្ទាល់នោះទេ។ ជាមួយការផ្តល់ជូននូវផលិតផលភាគច្រើនរបស់យើង តាមរយៈកម្មវិធីទូរស័ព្ទ OCTO ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព យើងក៏អាចផ្តល់ជូននូវសេវាកម្មធនាគារ កាន់តែល្អប្រសើរថែមទៀត គ្រប់ពេលវេលា រៀងរាល់ថ្ងៃ ដែលនាំមកនូវភាពងាយស្រួល សម្រាប់អតិថិជនរបស់យើង ដោយអាចឲ្យពួកគេធ្វើប្រតិបត្តិការធនាគារ ពីបាតដៃគាត់ផ្ទាល់តែម្តង»។ ដៃគូអាជីវកម្មរបស់ធនាគារ CIMB ហ្វីលីពីន រួមមាន 7-Eleven និង DragonPay ជាដើម ជា មួយទីតាំងផ្តល់សេវាកម្មជូនអតិថិជនប្រកបដោយភាពងាយស្រួល ជាង ៨.០០០កន្លែង ទូទាំងប្រទេស។ បណ្ណឥណពន្ធ VISA-powered របស់ធនាគារ អាចប្រើប្រាស់បាននៅគ្រប់ ២០.០០០បណ្តាញរបស់ Bancnet រួមទាំង VISA និង VISA Plus ATM ទូទាំងប្រទេស ព្រមទាំង និង ជាងពីរលានទីតាំងទៀត ទូទាំងពិភពលោក។ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការ ដល់អ្នកដែលបានរៀបចំនូវការសន្សំសម្រាប់អនាគត ធនាគារ CIMB បាននាំយកគណនីសន្សំ UpSave ដែលផ្តល់នូវការសន្សំកាន់តែអស្ចារ្យ ជាមួយអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់រហូតដល់ ២% ក្នុងមួយឆ្នាំ (ខ្ពស់ជាងធនាគារផ្សេងៗទៀតដល់ទៅ៨ដង)។ សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុបុគ្គលរបស់ធនាគារ CIMB ហ្វីលីពីន ត្រូវបានគាំទ្រដោយកម្មវិធីទូរស័ព្ទ OCTO ដែលអតិថិជនអាចទាញយកពី Apple App Store ឬ Google Play។ ដើម្បីស្វែងយល់បន្ថែម សូមចូលទៅកាន់ www.cimbbank.com.ph ឬ Like ទំព័រ Facebook របស់យើង www.facebook.com/CIMBBankPH និងធ្វើការ follow នៅលើ Instagram @CIMBBankPH។ ជាមួយនឹងការសម្ពោធដាក់ឲ្យដំណើរការធនាគារ CIMB ហ្វីលីពីន ធនាគារក៏បានប្រកាសពីការទទួលការអនុម័តផ្លូវច្បាប់ផងដែរ ពីគណៈកម្មធិការមូលបត្រ និងភាគហ៊ុន នៃប្រទេសហ្វីលីពីន សម្រាប់ការដាក់ឲ្យដំណើរការធនាគារវិនិយោគ ក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលមានឈ្មោះថា ក្រុមហ៊ុន CIMB Bancom (CIMB Bancom)។ លោក Shahul Hamid មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖ «យើងមានសំណាងក្នុងការប្រកាសជាផ្លូវការ នៃធនាគារវិនិយោគ CIMB Bancom ដែលនឹងផ្តល់ប្រឹក្សាយោបល់ដ៏មានគុណតម្លៃ និងសេវាកម្មទីផ្សារមូលធនឆ្លងប្រទេស ទៅដល់ក្រុមហ៊ុន ក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលកំពុងសម្លឹងរកការពង្រីក និងភាពរីកចម្រើន នៅទូទាំងតំបន់អាស៊ាន ក៏ដូចជាការពង្រឹងវត្តមានកាន់តែរឹងមាំរបស់ CIMB នៅក្នុងតំបន់ ដើម្បីបង្កើនប្រភពនៃការព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីន»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ម៉ានីឡា-ហ្វីលីពីន៖ ក្នុងថ្ងៃនេះ CIMB (ធនាគារ CIMB) បានប្រកាសសម្ពោធជាផ្លូវការ នូវវត្តមានរបស់ធនាគារ CIMB នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។ វត្តមានរបស់ធនាគារ CIMB Philippines Inc. (ហៅកាត់ថាធនាគារ) នេះមានគោលដៅក្លាយជាធនាគារផ្តល់សេវាកម្មចល័ត និងធនាគារឌីជីថលមុនគេបង្អស់ ក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលធានាឲ្យប្រតិបត្តិការសេវាធនាគារ កាន់តែមានភាពសាមញ្ញ និងងាយស្រួល។
ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា និងឥណ្ឌា ប្រើប្រាស់ជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិនាល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ ដើម្បីពង្រឹងខ្លួនសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតជម្រុះ AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០១៩ និងជាការប្រកួតលើកដំបូងរបស់ក្រុមទាំងពីរប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ផងដែរ។ គ្រូបង្វឹកប្រេស៊ីល លោក Leonardo Vitorino បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃអង្គារថា កីឡាកររបស់លោកនឹងបង្ហាញសមត្ថភាពដ៏អស្ចារ្យនៅលើទីលាន។ គ្រូបង្វឹកដែលទើបតែចូលកាន់តំណែងជំនួសលោក Lee Tae Hoon កាលពីដើមខែកន្លងមកនេះ បានអះអាងថា ក្រុមរបស់លោកនឹងមានការប្រកួតល្អប្រសើរ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ គ្រូបង្វឹកអង់គ្លេស លោក Stephen Constantine រំពឹងយ៉ាងមុតមាំថា ក្រុមឥណ្ឌារបស់លោកនឹងផ្តល់មេរៀនបរាជ័យដល់កម្ពុជាសម្រាប់ជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិនេះ។ លោកបញ្ជាក់ថា ជ័យជម្នះគឺជាកម្លាំងចិត្តដ៏សំខាន់សម្រាប់ក្រុមរបស់លោកនៅមុនជំនួបផ្លូវការនាពេលខាងមុខ។ កម្ពុជា និងឥណ្ឌា ធ្លាប់ជួបគ្នា៤លើក ដោយកម្ពុជាឈ្នះតែមួយលើកគត់។ នាវគ្គជម្រុះពូល A ពានរង្វាន់ Merdeka Cup នៅក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីឆ្នាំ១៩៦៤ ឥណ្ឌាបានយកឈ្នះ ៤-០ ។ កម្ពុជាបានសងសឹកវិញក្នុងលទ្ធផល ៣-១ នាការប្រកួតវគ្គជម្រុះបឋមនៃព្រឹត្តិការណ៍ Asian Cup នៅទីក្រុងរ៉ង់ហ្គូន ប្រទេសភូមា (បច្ចុប្បន្នមីយ៉ាន់ម៉ា) កាលពីឆ្នាំ១៩៦៧ ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៣ ក្រុមទាំងពីរបានជួបគ្នាម្តងទៀតនៅក្នុងពូល A នៃពានរង្វាន់ Merdeka Cup នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ដោយឥណ្ឌា បន្តយកឈ្នះ ៣-០ ។ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៧ ពោលគឺកាលពី១០ឆ្នាំមុន ឥណ្ឌា បានយកឈ្នះម្តងទៀតក្នុងលទ្ធផល ៦-០ ក្នុងទីក្រុងញូវដេលី នៃពានរង្វាន់ Nehru Cup។ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខ កម្ពុជា និងឥណ្ឌា នឹងបើកយុទ្ធនាការរៀងៗខ្លួនដើម្បីដណ្តើមយកកៅអីសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០១៩ នៅប្រទេសអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉េត។ ឥណ្ឌាស្ថិតនៅក្នុងពូល A ជាមួយគៀហ្ស៊ីស្ថាន មីយ៉ាន់ម៉ា និងម៉ាកាវ ខណៈកម្ពុជានៅក្នុងពូល C ជាមួយហ្សកដានី វៀតណាម និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន៕	លោក Leonardo Vitorino នឹងដឹកនាំក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជាលើកដំបូងសម្រាប់ជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិជាមួយឥណ្ឌា នាវេលាម៉ោង៦ និង៣០នាទី ល្ងាចថ្ងៃពុធ ទី២២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ នេះ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។
Barcelona ត្រូវបានក្លិប Napoli បើកការនាំមុខមុននៅនាទី២៩ ដែលធ្វើបានដោយកីឡាករខ្សែបម្រើ Piotr Zieliński។ ១គ្រាប់វាយបកតាមស្មើរបស់ Barca មកវិញរកបានដោយកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធ Ferran Torres ដោយការទាត់បាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រ នៅនាទី៥៩។ បើតាមស្ថិតិ ក្នុងចំណោមការស៊ុតសំដៅសំណាញ់ទីចំនួន១៨លើក កីឡាការ Barca ស៊ុតចំគោលដៅ៥លើក និងរកបានត្រឹមតែមួយគ្រាប់ ខណៈ Napoli អាចស៊ុតត្រឹមតែ៤លើកតែប៉ុណ្ណោះ។ គ្រូបង្វឹកវ័យ៤១ឆ្នាំមានអារម្មណ៍ខឹងកូនក្រុមយ៉ាងខ្លាំងព្រោះក្រុមរបស់លោកសមទទួលបានជ័យជម្នះ។ «ពេលនេះខ្ញុំពិបាកចិត្តខ្លាំងណាស់ ព្រោះរឿងនេះធ្វើឱ្យខ្ញុំខឹងខ្លាំងដោយតែ Barcelona ខកខានឱកាសច្រើនលើក។ ក្នុងការប្រកួតទល់ក្រុមអ៊ីតាលីមួយនេះ យើងលេងល្អខ្លាំងណាស់ យើងបានផ្តល់គ្រប់យ៉ាងសម្រាប់ការប្រកួតនេះ ហើយយើងសមតែទទួលបានជ័យជម្នះជាជាងចាញ់ឬស្មើ។» Xavi ប្រកាសប្រាប់អ្នកកាសែតបែបនេះ។ ជំនួបជើងទីពីររវាងក្រុម SSC Napoli ត្រូវស្វាគមន៍ក្រុមភ្ញៀវ Barcelona នៅទឹកដីកីឡដ្ឋាន Diego Armando Maradona នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ៕	លោក Xavi Hernandez គ្រូបង្វឹកក្លិបបាល់ទាត់ Barcelona បង្ហាញការ ពិបាកចិត្ត និងខឹងខ្លាំងចំពោះកូនក្រុមបន្ទាប់ពីខកខានឱកាសរកគ្រាប់បាល់ច្រើនលើកនាការប្រកួតស្មើ ១-១ ជាមួយក្លិប SSC Napoli ក្នុងពានរង្វាន់ UEFA Europa League វគ្គ១៦ក្រុមជើងទីមួយ។
លោកនីកូ បានក្លាយជាអ្នកដែលបានប៉ះកំពូលស្មាតហ្វូននេះផ្ទាល់មុនគេបង្អស់នៅប្រទេសកម្ពុជា។ រីឯបណ្តាអ្នកសារព័ត៌មានយ៉ាងច្រើនកុះករ ពិតជារំភើបយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលបានឃើញផ្ទាល់ ប៉ះផ្ទាល់ និងធ្វើការសាកល្បងប្រើកំពូលស្មាតហ្វូនជំនាន់ថ្មីនេះ។ វាហាក់បីដូចជាលើសពីការរំពឹងទុក នៅពេលបានឃើញស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់យ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ នឹកស្មានមិនដល់បែបនេះ។ ស្មាតហ្វូន Huawei Mate X ជាស្មាតហ្វូនអេក្រង់អាចបត់បានដំណើរការដោយបច្ចេកវិទ្យា 5G លឿនជាងគេបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក និងមានកម្រាស់ស្តើងត្រឹមតែ 11mm ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពីការរចនាអេក្រង់បត់យ៉ាងអស្ចារ្យជាងស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់ដទៃ ស្មាតហ្វូននេះ ដំណើរការដោយបន្ទះឈីប Kirin 980 អង្គអង្គចងចាំ ( RAM) ទំហំ 8GB និងអង្គផ្ទុកទន្និន័យ (ROM) 512GB ដំណើរការដោយបច្ចេកវិទ្យាសាកថ្ម SuperCharge កម្លាំង 55W និងថាមពលថ្មទំហំ 4,500mAh ។ លោក Henry Xiao, Country Director របស់ក្រុមហ៊ុន Huawei ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានលើកឡើងថា នេះជា ស្មាតហ្វូនជំនាន់ថ្មីប្រភេទអេក្រង់បត់ ដែលមានការច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ និងបច្ចេកវិទ្យាឈានមុខ។ ក្រុមហ៊ុន Huawei បានបង្កើតស្មាតហ្វូននេះឡើងដើម្បីផ្តល់បទពិសោធន៍ថ្មីបំផុត និងកាន់តែអស្ចារ្យជាងស្មាតហ្វូនសាមញ្ញធម្មតា។ លើសពីនេះទៅទៀត Huawei ជាក្រុមហ៊ុនដំបូងគេបង្អស់ដែលបង្ហាញស្មាតហ្វូនអេក្រង់បត់ នៅប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រៅពីការបង្ហាញកាលពីម្សិលមិញ Huawei Mate X នឹងមានការដាក់តាំងបង្ហាញនៅក្នុងស្តង់របស់ក្រុមហ៊ុន Huaweiក្នុងកម្មវិធី Digital Cambodia ពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាថ្នាក់ជាតិ នៅកោះពេជ្រ។ កុំភ្លេចទៅស្តង់ Huawei ដើម្បីបានឃើញផ្ទាល់កំពូលស្មាតហ្វូន Huawei Mate X ទាំងអស់គ្នា។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រុមហ៊ុន Huawei បានចាប់ផ្តើមធ្វើអាជីវកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំមកហើយ ដែលបានរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកទំនាក់ទំនងព័ត៍មានវិទ្យានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ឆ្នាំ២០១៩ នេះ ជាខួប២០ឆ្នាំរបស់ក្រុមហ៊ុន Huawei នៅប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុនមានបេសកកម្មនិងទស្សនៈវិស័យច្បាស់លាស់ ដែលនាំមកនូវប្រព័ន្ធឌីជីថលទៅកាន់អ្នកគ្រប់គ្នា និងចង់ផ្សាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ និងធ្វើឲ្យប្រទេសកម្ពុជាមានការរីកចំរើនទៅមុខ។	បន្ទាប់ពីកម្មវិធីសម្ពោធជាផ្លូវការ Huawei Mate X ស្មាតហ្វូនជំនាន់ថ្មីអេក្រង់បត់ ព្រមទាំងការឈ្នះពានរង្វាន់ផ្ទួនៗរហូតដល់ 34 ពានរង្វាន់នៅក្នុងសន្និសីទទូរស័ព្ទពិភពលោក ( Mobile World Congress) កាលពីម្សិលមិញក្រុមហ៊ុន Huawei បានបង្កើតភាពភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងដោយបង្ហាញកំពូលស្មាតហ្វូនដ៏អស្ចារ្យនេះនៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងកម្មវិធីដ៏ពិសេសដែលបានរៀបចំឡើងនៅការិយាល័យក្រុមហ៊ុន Huawei ប្រចាំប្រទេស កម្ពុជា នៅអគារ Exchange Square ជាន់ទី១៨។ កម្មវិធីនេះមានការចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនចែកចាយផ្លូវការផ្តាច់មុខនិង ទូទាំងប្រទេស ក្រុមហ៊ុន Yako Technologies Co., Ltd អ្នកសារព័ត៌មាន ដៃគូអាជីវកម្ម កំពូលតារាចម្រៀងលោក នីកូ និងភ្ញៀវកតិ្តយសជាច្រើនប្រមាណជាង៥០នាក់។
លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន អះអាងថា នេះជាសកម្មចូលរួមកាត់បន្ថយថង់ប្លាស្ទីកនៅកម្ពុជា។ លោកបន្ថែមថា ពលរដ្ឋក៏អាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញនូវថង់ ស្បោង ចៀសវាងការប្រើម្ដងហើយបោះចោល។ ឧទាហរណ៍ ថង់ដែលបានដាក់សាច់ ត្រូវបានប្រើម្ដងទៀតសម្រាប់ដាក់សំរាម។ សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍របស់លោក នេត្រ ភក្ត្រា ខាងក្រោមនេះ៖ បញ្ហាថង់ប្លាស្ទីក ជាកង្វល់មួយមិនតែនៅកម្ពុជានោះទេ តែទូទាំងសកលលោក ព្រោះវាមិនងាយរលាយដូចសំរាមចំណីអាហារនោះទេ។ អនុក្រឹត្យរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលចាប់ផ្ដើមអនុវត្តពីខែមេសាឆ្នាំ២០១៨នេះ បានតម្រូវឲ្យផ្សារទំនើប មជ្ឈមណ្ឌលលក់ទំនិញ គិតតម្លៃបន្ថែម បើកាលណាអតិថិជនទាមទារប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទីក។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានឲ្យដឹងថា ផ្សារទំនើបធំៗមួយចំនួន កំពុងអនុវត្តតាមអនុក្រឹត្យនេះបានយ៉ាងល្អ។ ហើយតាមរយៈវិធានការនេះ អតិថិជនខ្លះក៏បានផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់ប្រើថង់ប្លាស្ទីកផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ផលិតផលមួយចំនួនអាចដាក់បញ្ចូលគ្នាបានក្នុងត្រកមួយ ដូចជាបន្លែ ដោយមិនបាច់ប្រើថង់ប្លាស្ទិកនោះឡើយ។ ឬមួយគេប្រើថង់រួមមួយ សម្រាប់ទំនិញច្រើនមុខ ពេលដើរផ្សារ។
ខណៈស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ នៅតែធ្ងន់ធ្ងរមិនស្បើយ សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងធ្លាក់លើនាយករដ្ឋមន្រ្តី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ដែលមិនសូវមានប្រជាប្រិយស្រាប់។ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ថៃមានករណីឆ្លងជិត១៩០០០ករណីទៀត និងស្លាប់១៧៨នាក់។ មន្ទីរពេទ្យនានា ពេញដោយអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយគេក៏ឃើញមានករណីឆស្លាប់នៅតាមផ្លូវ និងនៅផ្ទះទៀតផង។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងវីដេអូសម្ភាសមួយដែលបង្ហោះនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏បានបកស្រាយការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ និងការដាក់ចេញវិធានការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃរូបនេះ ក៏ត្រូវបានសួរថា លោកអស់ជំនឿចិត្ត ហើយពិចារណាលែងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តី ហើយរំលាយសភាឬយ៉ាងណា។ «វាមិនទាន់ដល់ពេលឡើយ។ ខ្ញុំប្រឹងធ្វើការរាល់ថ្ងៃ។ ខ្ញុំព្យាយាមអស់ពីលទ្ធភាពស្ដាប់កង្វល់ប្រជាជន ហើយទទួលព័ត៌មានពីមន្រ្តីសុខាភិបាល។» លោក ប្រាយុទ្ធ ឆ្លើយបែបនេះពេលសួរដោយនាយកការិយាល័យអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល Nathreeya Thaweewong ។ ឆ្លៀតពេលនោះ លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏ស្នើឱ្យអ្នកនយោបាយផ្សេងកុំកេងចំណេញពីស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន បង្កើតការស្អប់ខ្ពើម និងបង្កបញ្ហាបន្ថែមទៀត។ ដើម្បីដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងលើលោក ប្រាយុទ្ធ នោះ ក្រុមបាតុករនឹងជិះឡានមកជួបជុំគ្នាជំនួសឱ្យការធ្វើបាតុកម្មនៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា។ កាលពីការតវ៉ាលើកមុន ក្រុមបាតុករ បានប៉ះទង្គិចជាមួយក្រុមប៉ូលិសដែលរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងរារាំងការដង្ហែរក្បួនទៅកាន់វិមានរដ្ឋាភិបាល៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ប្រកាសជំហរមិនលាលែងពីតំណែង ឬរំលាយសភាមុនអាណត្តិឡើយ ខណៈលោកកំពុងរងសម្ពាធខ្លាំងដោយសារវិបត្តិកូវីដ-១៩ ដែលមិនធូរស្រាល។ លោក ប្រាយុទ្ធ ត្រូវបានបាតុករទាមទារឱ្យចុះចេញពីតំណែងទៅ ព្រោះអសមត្ថភាពដោះស្រាយវិបត្តិនេះឱ្យបានល្អ។ មិនត្រឹមមិនចុះចេញឡើយ លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏ណែនាំអ្នកនយោបាយនានាកុំយកវិបត្តិនេះដើម្បីអុកឡុកប្រទេសជាតិដែលកំពុងជួបបញ្ហាទៀតផង។
ក្រសួងអធិការកិច្ច មានបេសកម្មធ្វើអធិការកិច្ចលើគ្រប់វិស័យ ទាំងនៅថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ សំដៅបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងមានវិធានការណ៍ផ្សេងៗដើម្បីប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ការរំលោភដោយអំណាច បាតុភាពអសកម្មការងារ។ នេះជាការថ្លែងរបស់លោក ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអធិការកិច្ច នៅក្នុងវេទិកា«អធិការកិច្ចក្នុងបរិបទកំណែទម្រង់» នាទីស្តីការក្រសួង នាថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ លោក ហួត ហាក់ បានបញ្ជាក់នៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មានថា ក្រសួងមិនដើរតួនាទីជំនួសតុលាការ ឬអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយទេ។ ប៉ុន្តែបេសកម្មរបស់ក្រសួង គឺជាយន្តការមួយ ជួយជំរុញការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ ទន្ទឹមនេះ ក្រសួងក៏មានតួនាទីជាអ្នកតាមដានការអនុវត្តច្បាប់ លើការត្រួតពិនិត្យអនុលោមភាពនៃច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលកំពុងនៅជាធរមាន។ ក្នុងនោះក៏រួមបញ្ជូលទាំងការត្រួតពិនិត្យ ការអនុវត្តនូវអនុសាសន៍របស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីផងដែរ។ លើសពីនេះ ក្រសួងក៏ទទួលពាក្យបណ្តឹង អង្កេត និងស្រាវជ្រាវផងដែរ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ហួត ហាក់ បានអះអាងថា ក្រសួងមានបេសកម្មទទួលពាក្យបណ្តឹងពីប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងបើកការស្រាវជ្រាវ ស៊ើបអង្កេតទៅដល់គ្រប់បុគ្គលទាំងអស់រួមមាន ប្រជាជន ក្រុមហ៊ុន អង្គការ និងសមាគមជាដើម។ ចំណែកបណ្តឹងពាក់ព័ន្ធផ្លូវច្បាប់ ឬពាក់ព័ន្ធបទបរិហាកេរ្តិ៍ ព្រហ្មទណ្ឌ មិនមែនជាសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងអធិការកិច្ចទេ។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ហួត ហាក់ ក្នុងរយៈពេល ៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រសួងបានទទួលពាក្យចំនួន ៤៧ករណី ដោយបានបិទបញ្ចប់ ៤០សំណុំរឿងដោយជោគជ័យ។ ចំណែក ៧ករណីទៀត កំពុងបន្តនិធិវីធីក្នុងការដោះស្រាយ។ ជុំវិញសំណួរថាតើ សមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងអធិការកិច្ច អាចជាការជ្រៀតជ្រែកតួនាទីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ (ACU) ដែរឬទេ? ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ហួត ហាក់ អះអាងថា ៖« ទាំងអាជ្ញាធរសវនកម្មជាតិ, ACU និងក្រសួង បានអនុវត្តបេសកម្មលើកិច្ចការរួមគ្នាបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងលើកវិធានការណ៍ដើម្បីប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ការរំលោភអំណាច និងបាតុភាពអសកម្មនានាដែលកើតមាននៅកម្ពុជា» ។ រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានគូសបញ្ជាក់ថា អង្គភាព ACU អនុវត្តលើកិច្ចការណាមួយ ដែលប្រជាពលរដ្ឋដាក់ពាក្យបណ្តឹង តាមដាន ស៊ើបអង្កេត ស្រាវជ្រាវលើបទល្មើសពុករលួយ។ ទន្ទឹមនេះ ACU ត្រូវធ្វើរបាយការណ៍ដាក់ជូនទៅក្រុមប្រឹក្សាជាតិប្រឆាំងអំពើពុករលួយ។ ដោយឡែក ក្រសួងអធិការកិច្ច ដែលតាមដានការអនុវត្តច្បាប់ ធ្វើអធិការកិច្ច និងទទួលពាក្យបណ្តឹង អង្កេត ស្រាវជ្រាវនេះ មានកាតព្វកិច្ចត្រូវធ្វើរបាយការណ៍ដាក់ជូននាយករដ្ឋមន្រ្តីពិនិត្យ និងសម្រេច។ ក្រោយពីមានចំណាររបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីលើរបាយការណ៍របស់ក្រសួងហើយ ចំណារនោះនឹងក្លាយជា ស.ជ.ណ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ ទាក់ទងអាជ្ញាធរសវកម្មវិញ រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះលើកឡើងថា វាជាស្ថានប័នឯករាជ្យមួយ ដែលមិនចំណុះឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល។ ស្ថាប័ននេះស្ថិតក្រោមដំបូលរដ្ឋសភា ហើយមិនមានសមត្ថកិច្ចចាត់វិធានការណាមួយទេ ជុំវិញបាតុភាពនានា ដោយគ្រាន់តែដាក់របាយការណ៍ជូនរដ្ឋសភាពិនិត្យតែប៉ុណ្ណោះ។ ពាក់ព័ន្ធផែនការជាយុទ្ធសាស្រ្ត ដែលក្រសួងនឹងត្រូវអនុវត្តនៅក្នុងអណត្តិថ្មីនេះ ក្រសួងអធិការបានលើកទិសដៅ៤ ជាស្នូលរួមមាន ៖ ការពង្រឹងសមត្ថភាពស្ថាប័ន ,ការកសាងនិងអភិវឌ្ឍមនុស្សឲ្យក្លាយជាមូលធនមនុស្ស ,ការកសាងតាក់តែងច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុទ្ធផ្សេងៗ ព្រមទាំងការបង្កើតបរិយាកាសសុខដុមរមណីយកម្មនៅក្នុងក្រសួង៕	ក្រសួងអធិការកិច្ច អាជ្ញាធរសវកម្មជាតិ និងអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ (ACU) មានបេសកម្មរួមគ្នាបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងលើកវិធានការណ៍នានា ដើម្បីប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ការរំលោភអំណាច និងបាតុភាពអសកម្មនានានៅកម្ពុជា។
សំាម៉ូរៃជប៉ុនចាប់ផ្តើមការប្រកួតបើកឆាកដោយធ្វើបានយ៉ាងល្អ ក្រោយពួកគេយកឈ្នះលើអាល្លឺម៉ង់ដោយភាពភ្ញាក់ផ្អើល ប៉ុន្តែនៅជំនួបទីពីរជប៉ុនបែរទទួលបានការខកចិត្តដោយត្រូវកូស្តារីការយកឈ្នះទៅវិញ។ ជប៉ុនត្រូវការឈ្នះម្ចាស់ World Cup 2010 នារាត្រីថ្ងៃ១ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីអាចបន្តដំណើរទៅវគ្គ ១៦ក្រុម ស្របពេលអេស្ប៉ាញត្រូវការត្រឹមស្មើ។ នាសន្និសីទកាសែតមុនជួបក្រុមខ្លាំងអេស្ប៉ាញនៅការប្រកួតវគ្គចែកពូលចុងក្រោយ លោក Moriyasu បានផ្តាំទៅកាន់កីឡាករក្រុមជប៉ុនទាំងអស់ថាពួកគេត្រូវតែជឿជាក់លើខ្លួនឯងក្នុងការប្រកួតដ៏សំខាន់។ «ថ្ងៃនេះនឹងក្លាយជាការប្រកួតមួយដែលមានសម្ពាធខ្លាំងសម្រាប់កីឡាករទាំងអស់ ប៉ុន្តែយើងត្រូវតែជឿជាក់លើខ្លួនយើងទាំងអស់គ្នា។ ភាពជឿជាក់់នឹងបង្កើនសមត្ថភាពរបស់កីឡាករនៅពេលប្រកួត»។ លោក Moriyasu បាននិយាយបែបនេះ។ គ្រូបង្វឹកជប៉ុនរូបនេះបានបន្ថែមថា កូនក្រុមលោកទាំងអស់ត្រូវតែរៀនសូត្រតាមប្រទេសដែលដើរឈានមុខលើវិស័យបាល់ទាត់នេះដើម្បីអាចសម្រេចក្តីស្រមៃបានបានតែខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសជប៉ុនទាំងមូល។ សម្រាប់ការប្រកួតរាត្រីនេះ លទ្ធផលស្មើរវាងជប៉ុននិងអេស្ប៉ាញក៏អាចជួយ សាំមូរ៉ៃខៀវឡើងទៅវគ្គបន្តបានផងដែរ ប៉ុន្តែវាក៏អាស្រ័យលើលទ្ធផលការប្រកួតរវាងអាល្លឺម៉ង់ និងកូស្តារីកា ដូចគ្នាដែរក្នុងការប្រកួតចុងក្រោយនៃពូល E៕	លោក Hajime Moriyasu គ្រូបង្វឹកក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិជប៉ុន ជឿជាក់ថាអ្នកតាមដានទស្សនាបាល់ទាត់ជុំវិញពិភពលោកនឹងផ្លាស់ប្តូរក្រស៊ែរភ្នែកមកមើលការប្រកួតរវាងជប៉ុនទល់អេស្ប៉ាញក្នុងជំនួបចុងក្រោយពូល E នាព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022។ លោក Moriyasu ក៏បានផ្តាំកូនក្រុមឱ្យជឿជាក់លើខ្លួនឯងសម្រាប់ការប្រកួតទល់ក្រុមខ្លាំងអេស្ប៉ាញ។
សូមស្តាប់បទសម្ភាសជាមួយលោក សៅ ផលនិស្ស័យ នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗជាមួយលោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ សហស្ថាបនិក វិទ្យាស្ថានកម្ពុជាសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ (CISS) កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង (Mekong-Lancang Cooperation) មានអាយុកាលពីរឆ្នាំហើយគិតមកត្រឹមពេលនេះ។ នៅថ្ងៃពុធទី ១០ ខែមករាខាងមុខ មេដឹកនាំប្រទេសសមាជិកទាំងប្រាំមួយនឹងជួបពិភាក្សាគ្នានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលមេដឹកនាំលើកទីពីរ។ លោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ អ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថាន ISEAS ប្រទេសសិង្ហបុរី និងជាសហស្ថាបនិកវិទ្យាស្ថានកម្ពុជាសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ (CISS) យល់ឃើញថា កិច្ចប្រជុំកំពូលមេគង្គ-ឡានឆាងលើកពីរខាងមុខ មេដឹកនាំនឹងពិនិត្យលទ្ធផលដែលខ្លួនសម្រេចបាននិងកំណត់ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទៅមុខទៀតដែរ។ «មេដឹកនាំនឹងវាយតម្លៃតើអ្វីដែលសម្រេចបានក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំកន្លង និងអ្វីទៅដែលត្រូវតែធ្វើបន្តបន្ទាប់។ អ្វីដែលពិសេសថ្នាក់ដឹកនាំនឹងពិភាក្សា និងអនុម័តផែនការសកម្មភាពប្រាំឆ្នាំក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងនេះ»។ លោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ។ ឆ្លើយតបនឹងការរិះគន់ និងការវាយតម្លៃថា មានតែចិនដែលទាញបានប្រយោជន៍ ខណៈប្រជាជនសាមញ្ញក្នុងប្រទេសប្រាំផ្សេងទៀតហាក់មិនមានលទ្ធភាពទាញប្រយោជន៍ច្រើនពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងនោះ លោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ បញ្ជាក់ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមានចំណេញតិចឬច្រើនវាអាស្រ័យលើភាពឆ្លាតវៃនិងខ្លាំងរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។ «ខ្ញុំគិតថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការវាមានអ្នកទទួលបានច្រើន និងតិច។ វាមិនបានស្មើគ្នាទេ។ វាពឹងលើសមត្ថភាព និងភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។ បើយើងឆ្លាត ខ្លាំង មានសមត្ថភាព យើងទទួលបានប្រយោជន៍ច្រើន។ ដូច្នេះយើងមិនអាចចោទប្រទេសណាមួយមកគ្របដណ្តប់លើយើង»។ ពេលសាកសួររឿងចិនអាចប្រើប្រាស់វេទិកាមេគង្គដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅអាស៊ាន លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ទទួលស្គាល់ថា វាប្រាកដណាស់ព្រោះផលប្រយោជន៍របស់ចិនគឺពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅតំបន់ និងឆាកអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញរូបនេះលើកសរសើរពីចំណុចវិជ្ជមានរបស់មហាយក្សចិន។ នោះ គឺចិនទទួលយកគោលការណ៍គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយចិនក៏មិនដាក់គំនិតឲ្យប្រទេសផ្សេងធ្វើតាមដូចប្រទេសមហាអំណាចមួយចំនួនទៀតឡើយ។ ចិនស្តាប់បណ្តាប្រទេសផ្សេង និងរៀនពីគ្នាទៅវិញទៅមក។ បន្ថែមពីនេះ បើតាមអ្នកស្រាវជ្រាវខាងលើ យន្តការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអនុតំបន់នេះនឹងចូលរួមកាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងការគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ទឹកទន្លេមេគង្គផងដែរ ដោយសារភាគីបើកចំហដើម្បីពិភាក្សា និងសន្ទនាគ្នាក្រោមក្របខណ្ឌនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ។ យ៉ាងណាមិញ លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធ យល់ឃើញថា បរិស្ថាននៅក្នុងតំបន់នៅជាបញ្ហាចោទនៅឡើយ ដោយសារប្រជាជនមិនសូវចូលរួម ហើយការអនុវត្តគោលនយោបាយនៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពឡើយ។ ដូច្នេះហើយ លោកយល់ថា វាជារឿងចាំបាច់ដែលកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងនេះត្រូវជំរុញបន្ថែមលើការធានានិរន្តរភាពនៃបរិស្ថានតំបន់នេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ដោយមានសមាជិកសរុបប្រាំមួយមានកម្ពុជា ចិន ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ និងវៀតណាម និងផ្តោតសំខាន់លើសរសរស្តម្ភបី និងមានវិស័យអាទិភាពចំនួនប្រាំ។ សរសរស្តម្ភបីនោះមាននយោបាយ-សន្តិសុខ, សេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍ រួមជាមួយសង្គម និងទំនាក់ទំនងប្រជាជនទៅប្រជាជន។ ចំណែកវិស័យអាទិភាពចំនួនប្រាំមានដូចជាការផ្សាភ្ជាប់, កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជំរុញសមត្ថភាពផលិត, កិច្ចសហប្រតិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្លងដែន, កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃការគ្រប់គ្រងទឹក និងកសិកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ៕	ភ្នំពេញ៖ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ការផ្សាភ្ជាប់រវាងប្រជាជន ការអភិវឌ្ឍ និងសន្តិសុខតំបន់មេគង្គ។ ដោយសារកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះជាគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ចិន គេឃើញមានការរិះគន់ថា ចិននឹងទាញប្រយោជន៍ច្រើនពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ ខណៈប្រទេសឯទៀតជាពិសេសប្រជាជនតាមមូលដ្ឋាននឹងមិនមានលទ្ធភាពទាញប្រយោជន៍ច្រើនឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញយល់ថា វាជារឿងធម្មតាក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានអ្នកចំណេញតិច ឬច្រើន ហើយគេមិនអាចចោទចិនបានឡើយ។ សំខាន់ ជាសមាជិកមួយ កម្ពុជាត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាព ភាពឆ្លាតវៃ ខ្លាំង និងបង្កើនភាពដឹកនាំដើម្បីទាញប្រយោជន៍ឲ្យបានច្រើន។
រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាម៉េរិក លោកឡយ អូស្ទីន ទៅដល់កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ដើម្បីជជែកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនានា បញ្ហាក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាកូរ៉េខាងជើង។ ក្នុងវិចារណកថាមួយទៅកាន់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា លោក អូស្ទីន បានប្តេជ្ញាការពារសម្ព័ន្ធភាពជាមួយក្រុងសេអ៊ូល។ «ការប្តេជ្ញានេះ រួមបញ្ចូលទាំងសមត្ថភាពការពារដោយមីស៊ីល នុយក្លេអ៊ែរ និងអាវុធផ្សេងៗ ក៏ដូចជាកម្លាំងទ័ពអាម៉េរិក២៨៥០០នាក់ នៅកូរ៉េខាងត្បូង»។ ប្រមុខការពារជាតិអាម៉េរិក បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្តថា ប្រទេសជាសត្រូវ ត្រូវដឹងថា ប្រសិនបើពួកគេរករឿងប្រទេសណាមួយក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងពីរ គឺមានន័យថាពួកគេចង់ប្រជែងជាមួយសម្ព័ន្ធភាពកូរ៉េខាងត្បូង-អាម៉េរិក។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាម៉េរិក បានចាត់ទុកភាពជាដៃគូរវាងក្រុងសេអ៊ូល និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជាសម្ព័ន្ធភាពដែលមានការបត់បែនខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត។ ការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខការពារជាតិអាម៉េរិកដូចខាងលើ ធ្វើឡើងស្របពេលកូរ៉េខាងជើងនៅតែបន្តគំរាមកំហែងសន្តិសុខក្នុងតំបន់ តាមរយៈការបាញ់មីស៊ីលជាញឹកញាប់ និងបានចាត់ទុកកូរ៉េខាងត្បូងជាសត្រូវដោយគ្មានការសង្ស័យ ក្នុងកិច្ចប្រជុំបក្សពលករ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ។ ក្នុងវិចារណកថាដដែលនេះ លោក អូស្ទីន បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូល បន្តរក្សាការប្រុងប្រយ័ត្នផង ស្របពេលកូរ៉េខាងជើង បានអភិវឌ្ឍកម្មវិធីអាវុធ, មីស៊ីលបាលីស្ទិក និងនុយក្លេអ៊ែរជាដើម។ ដោយមើលឃើញសកម្មភាពបាញ់មីស៊ីលរបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងជាការបំពានសេចក្តីសម្រេចក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ លោក អូស្ទីន បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការពង្រីកទំហំធ្វើសមយុទ្ធយោធា និងការបាញ់គ្រាប់ពិតរវាងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងសេអ៊ូលផង។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិរូបនេះ នៅពេលអាម៉េរិក ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង មានជំហររួមគ្នា ប្រទេសទាំងពីរ នឹងមានសុវត្ថិភាពកាន់តែច្រើនជាងមុន៕	រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាម៉េរិក លោកឡយ អូស្ទីន នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា បានប្តេជ្ញាការពារសម្ព័ន្ធភាពទ្វេភាគីជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងពីសកម្មភាពបង្ករឿងផ្សេងៗ។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាម៉េរិក ការប្តេជ្ញានេះ ត្រូវរួមបញ្ចូលទាំងសមត្ថភាពការពារដោយមីស៊ីល និងនុយក្លេអ៊ែរ។
រដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់ ព្យាករឲ្យដឹងថា សេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ នេះបើយោងតាម របាយការណ៍សេដ្ឋកិច្ច ចេញផ្សាយថ្ងៃពុធ ទី២១កុម្ភៈ។ ដំណឹងនេះ ធ្លាក់មកតែ១សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពី អាល្លឺម៉ង់ បានដណ្តើមឈ្មោះជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទី៣ពិភពលោក ពីប្រទេសជប៉ុន។ ពេលឃើញ អាល្លឺម៉ង់ ដែលជាក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុប ជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងដូច្នេះ រដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចបារាំង ក៏ក្រើនរំឭកឲ្យសន្សំសំចៃ។ ដើមឆ្នាំនេះ សេដ្ឋកិច្ចអាល្លឺម៉ង់ជួបស្ថានភាពលំបាក។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់ លោក Steffen Hebestreit ដោយបង្ហើបអំពីតារាងសន្ទស្សន៍សេដ្ឋកិច្ចអាល្លឺម៉ង ដែលបង្ហាញថា កំណើនចំណូលក្នុងស្រុកសរុប ជួបកំណើនទាបខ្លាំង ពោលគឺកើនតែ០,២% តែប៉ុណ្ណោះ ខុសពីឆ្នាំទៅមិញ មានដល់១,៣%។ ប្រសិនបើគ្មានអ្វីផ្លាស់ប្តូរប្រែប្រួលធំដុំទេ ជាមធ្យមក្នុងពេញ១ឆ្នាំនេះ អាល្លឺម៉ង់ នឹងជួបកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ត្រឹមតែ ០,៥% តែប៉ុណ្ណោះ។ ជាមួយនឹងគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ច Robert Habeck ពន្យល់ដែរថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចលំបាកខ្លាំង បណ្តាលមកពីកត្តាជាច្រើនរួមផ្សំគ្នា ហើយវិបត្តិទាំងនោះចេះតែអូលបន្លាយ ដែលជះឥទ្ធិពលអាក្រក់នាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យឧស្សហកម្មអាល្លឺម៉ង់។ វិស័យឧស្សហកម្មអាល្លឺម៉ង់ តំណាងឲ្យ ២០% នៃទំហំសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។ ពេលនេះ សកម្មភាពផលិតឧស្សហកម្ម មិនទាន់បានកើនឡើងស្មើនឹងកម្រិត មុនពេលផ្ទុះវិបត្តិកូវីដ១៩ នៅឡើយទេ។ វិបត្តិសង្គ្រាមឈ្លានពានរុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែន ជះផលវិបាកខ្លាំងដល់ឧស្សហកម្មអាល្លឺម៉ង់ ជាពិសេសគឺ តម្លៃថាមពលដែលកើនថ្លៃខ្ពស់ខ្លាំង រួមជាមួយនឹងទណ្ឌកម្មបិទខ្ទប់ឈប់នាំចូលឧស្ម័នពីរុស្ស៊ី។ តម្លៃអត្រាកម្ចីការប្រាក់ឡើងខ្ពស់ និងអតិផរណាទំនិញ បានរាំងស្ទះដល់ការបញ្ជាទិញ ហើយនិង វិនិយោគទុន នៅអាល្លឺម៉ង់។ ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ក៏ជះចំហាយអាក្រក់ ហើយក៏ជាប់ទាក់ទងការធ្លាក់ចុះកម្រិតបញ្ជាទិញពីចិន ដែលជាទីផ្សារធំមួយរបស់អាល្លឺម៉ង់។ នេះក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងកំណើនដើរយឺតនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន ដែរ។ បញ្ហារួមផ្សំផ្សេងទៀត គឺការកែប្រែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច សម្រាប់សម័យកាលអន្តរបរិស្ថានអាកាសធាតុ ធ្វើឲ្យ ឧស្សាហកម្មផលិតរថយន្តអាល្លឺម៉ង់ ធ្លាក់ចុះ។ ហេតុផលម្យ៉ាង ក៏ព្រោះតែ រដ្ឋឈប់ជួយទិញ ហើយគ្មានឧបត្ថម្ភធនពីរដ្ឋទៀត ដែលធ្វើឲ្យ ឧស្សាហកម្មផលិតរថយន្តអាល្លឺម៉ង់ លំបាកនឹងប្រកួតប្រជែង ដូចជា ចិន ឬ សហរដ្ឋអាមេរិក។ ដើមសប្តាហ៍នេះ ក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មអឺរ៉ុប ជាង៦០ បានចេញសេចក្តីអំពាវនាវឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុប រកដំណោះស្រាយ និងជួយគាំទ្រពួកគេ។ ប្រឈមនឹងស្ថានភាពនេះ គណបក្សនយោបាយទាំង៣ ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលចម្រុះអាល្លឺម៉ង់ បានបើកការជជែកពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងព្រោងព្រាត ហើយក៏នាំឲ្យការខ្វែងគំនិតគ្នាសម្បើមណាស់។ អ្នកនយោបាយបក្សខ្លះ ស្នើឲ្យដំឡើងពន្ធលើក្រុមហ៊ុនដើម្បីបង្កើនចំណូល។ គណបក្សខ្លះទៀត ថាមិនត្រូវសង្កត់កក្រុមហ៊ុនទេ ផ្ទុយទៅវិញ ត្រូវតែបន្ធូរ លើកលែងពន្ធដើម្បីជំរុញការវិនិយោគបន្ថែម។ បក្សខ្លះទៀតថាត្រូវសើរើកញ្ចប់ថវិកាជាតិឡើងវិញ និងត្រូវកាត់បន្ថយកម្ចី៕	ដោយ៖ហេង ឧត្តម/RFI ខេមរភាសា
ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក៏បានកែតម្រូវអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ញាតិខ្មែរគំរូថ្មីដែលខុស ស្ទួនខ្មៅដៃ និងបាត់ រួមទាំងបោះពុម្ពឡើងវិញ បានជាង៦ម៉ឺនសន្លឹក និងការកែតម្រូវទិន្នន័យមិនបានការជាង២១ម៉ឺននាក់។ បើគិតតាំងពីដើមឆ្នាំ២០១២ ដល់ថ្ងៃទី២០ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨នេះ ក្រសួងបានផលិតអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ញាតិខ្មែរជាង១០១០ម៉ឺនសន្លឹក និងប្រគល់ជូនស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានី ខេត្ត ជាង១០០៨ម៉ឺនសន្លឹកហើយ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដដែល៕	ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ញាតិខ្មែរគំរូថ្មីសម្រាប់ពលរដ្ឋ បានជាង៣៩ម៉ឺនសន្លឹក ក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ ក្នុងនោះប្រគល់ជូនស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានី-ខេត្ត ជាង៣៦ម៉ឺនសន្លឹកសម្រាប់ផ្ដល់ជូនអ្នកប្រើប្រាស់។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ក្រសួងមហាផ្ទៃ។
យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ការឃាត់ទាំងនោះ ធ្វើឡើងចាប់ពីពាក់កណ្ដាលខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ រហូតដល់ថ្ងៃទី១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ដោយបានពិន័យ និងរក្សាទុករថយន្តទាំងនោះ បន្ទាប់ពីរកឃើញថាបានដឹកជញ្ជូនលើសទម្ងន់ លើសពី២០% នៃទម្ងន់អនុញ្ញាត។ តាមក្រសួង ប្រតិបត្តិការនេះធ្វើឡើង ដោយក្រុមការងារក្រសួងចល័តចម្រុះសម្រាប់ ឆ្មក់ត្រួតពិនិត្យយានយន្តលើសទម្ងន់ ដែលចុះតាមបណ្តាខេត្តនានា និងគោលដៅដើមទី នៅខេត្តបាត់ដំបង និងស្ថានីយជញ្ជីងអចល័តទូទាំងប្រទេស។ ក្រសួងសាធារណការ បានក្រើនរំលឹកដល់ម្ចាស់រោងចក្រស៊ីម៉ង់ មានរោងចក្រស៊ីម៉ង់ CONCH ការដ្ឋានផលិតថ្ម ដេប៉ូខ្សាច់ ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូន ម្ចាស់រថយន្តធុនធ្ងន់ និងអ្នកបើកបររថយន្តធុនធ្ងន់ជាដើម ឱ្យគោរពច្បាប់ទាំងអស់គ្នា ដ្បិតថា ក្រសួងនឹងបន្តចុះអនុវត្តតាមច្បាប់យ៉ាងតឹងរឹងបំផុតដោយគ្មានការលើកលែងឡើយ។ សូមរំលឹកថា នៅចុងខែ មិថុនា កន្លងទៅ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អំឡុងពេលចុះពិនិត្យវឌ្ឍនភាពផ្លូវជាតិលេខ៣ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងនឹងចុះប្រតិបត្តិការត្រួតពិនិត្យការដឹកជញ្ជូនលើសទម្ងន់ និងចាត់វិធានការតាមច្បាប់ដោយគ្មានការយោគយល់ខ្សែអ្នកតូចអ្នកធំឡើយ ហើយនឹងប្រតិបត្តិការដូចភ្លៀងរលឹមយ៉ាងដូច្នោះដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន តាមរយៈគណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអចិន្រ្តៃយ៍ នៃគណៈកម្មាធិការដឹកនាំការត្រួតពិនិត្យយានយន្តលើសទម្ងន់កម្រិតកំណត់ បានឃាត់រថយន្ត ១៤៣គ្រឿង រក្សាទុករយៈពេល១ឆ្នាំ ដោយសាររថយន្តទាំងនោះ ដឹកលើសទម្ងន់។
សូមទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម ដែលមានសេចក្តីរាយការណ៍បន្ថែមពីអ្នកនាង អ៊ីសា រ៉ហានី នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗដូចតទៅ៖	ផាប់ស្ទ្រីត ដែលជាតំបន់អ៊ូអរជាងគេនៅទីរួមខេត្តសៀមរាប មានសភាពកាន់តែស្ងប់ស្ងាត់តាំងពីខេត្តនេះ បានរកឃើញករណីវិជ្ជមាន ជំងឺកូវីដ ១៩ លើបុរសជនខ្មែរម្នាក់ដែលបានឆ្លងពីជនជាតិជប៉ុន។ ភ្លាមៗក្រោយរកឃើញ រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចបិទគ្រឹះស្ថានសិក្សាទាំងរដ្ឋ និងឯកជន ចាប់ពីកម្រិតមតេយ្យ ដល់វិទ្យាល័យ នៅទីរួមខេត្ត។
ចាប់តាំងពីវីរុសបំប្លែងខ្លួនអូមីក្រុងផ្ទុះឡើង ជប៉ុនបានចាត់វិធានការទប់ស្កាត់យ៉ាងតឹងតែងបំផុតក្នុងប្រទេសដោយរួមមានការបិទព្រំដែនមិនឱ្យអ្នកដំណើរបរទេសចូលជាដើម។ នៅថ្ងៃទី១៩ខែមករា មេដឹកនាំជប៉ុនបានប្រកាសថា តំបន់ចំនួន១៣ដោយរួមទាំងទីក្រុងតូក្យូ នឹងត្រូវដាក់ក្រោមការរឹតបន្តឹងរយៈពេល៣សប្តាហ៍ដោយគិតចាប់ពីថ្ងៃទី២១ខែមករា ដល់ពាក់កណ្តាលខែកុម្ភៈ។ ការដាក់វិធានការនេះ នឹងត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យរដ្ឋាភិបាលតំបន់នីមួយៗសម្រេចចិត្តក្នុងការជ្រើសរើសវិធានការជាក់លាក់ណាមួយមកអនុវត្ត។ គោលដៅនៃការរឹតបន្តឹងច្រើនជាកន្លែងកម្សាន្តពេលរាត្រី ដោយអាជ្ញាធរនឹងជំរុញឱ្យហាងស្រា និងភោជនីយដ្ឋានកាត់បន្ថយម៉ោងបើក ឬបញ្ឈប់ការលក់គ្រឿងស្រវឹងតែម្តង។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ អះអាងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកត្រៀមខ្លួនឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងរលកចុងក្រោយនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ «យើង នឹងមិនមានការភ័យខ្លាចហួសហេតុពេលទេ ហើយយើងនឹងធ្វើការដោយសម្របសម្រួលយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលតំបន់។» លោក គីស៊ីដា បាននិយាយបែបនេះក្នុងសេចក្តីប្រកាសពីវិធានការនៅកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារគ្រប់គ្រងជំងឺកូវីដ-១៩។ ប្រមុខដឹកនាំជប៉ុនរូបនេះ បានបន្ថែមថា ការវាយតម្លៃតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្តពីអ្នកជំនាញ ការសហប្រតិបត្តិការរបស់បុគ្គលិកពេទ្យ និងប្រជាជនជប៉ុន នឹងជួយឱ្យជប៉ុនយកឈ្នះពីការរីករាលដាលក្នុងតំបន់។ សមត្ថភាពនៃការចម្លងលឿននៃវីរុសអូមីក្រុង បានបណ្តាលឱ្យករណីឆ្លងកើនឡើងខ្លាំងសារជាថ្មីដោយអត្រាឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ទូទាំងប្រទេសប្រចាំថ្ងៃកើនដល់៣ម៉ឺននាក់ជាលើកដំបូងក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ក្រុងតូក្យូ បានរាយការណ៍ករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ថ្មីខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានដោយកត់ត្រាចំនួនច្រើនជាង៧ពាន់នាក់។ មន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមជំនាញ ក៏កំពុងមានការព្រួយបារម្ភនៅលើកំណើនករណីឆ្លងដែរដោយអត្រាឆ្លងខ្ពស់អាចនឹងដាក់សម្ពាធលើប្រព័ន្ធសុខាភិបាលក្នុងប្រទេស។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២០ ខែមករា ជប៉ុនបានកត់ត្រាករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ សរុបជិត ២លាននាក់ និងស្លាប់ជិត២ម៉ឺនាក់។ ឯអត្រាអ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ពេញលេញមានចំនួនច្រើនជាង៧៨ភាគរយនិ ងអត្រាអ្នកចាក់ដូសជំរុញមានចំនួនត្រឹម១,២ភាគរយប៉ុណ្ណោះ៕	ទីក្រុងតូក្យូ និង១២តំបន់ផ្សេងទៀតរបស់ជប៉ុន នឹងស្ថិតក្រោមវិធានការរឹតត្បិតថ្មីចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ខែមករាតទៅ ដើម្បីទប់ទល់ការរីករាលដាលការជំងឺកូវីដ-១៩ ខណៈចំនួនអ្នកឆ្លងដោយវីរុសបំប្លែងខ្លួនអូមីក្រុងកំពុងហក់ឡើង។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ អះអាងនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកត្រៀមខ្លួនដើម្បីទប់ទល់វិបត្តិនេះ។
ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែនផ្ទុះឡើងនៅខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២២មក រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនបានស្នើម្តងហើយម្តងទៀត ដល់សម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិច ឱ្យបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងទៅឱ្យខ្លួនទប់នឹងរុស្ស៊ី ជាពិសេសយន្តហោះចម្បាំងទំនើប F-16 របស់អាម៉េរិក។ យ៉ាងណាមិញ កន្លងមកគ្មានប្រទេសលោកខាងលិចណាមួយបានប្រកាសផ្តល់យន្តហោះចម្បាំងដល់ទីក្រុងកៀវឡើយ។ ជាសមាជិកអង្គការណាតូដែលប្រកាសបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងទៅអ៊ុយក្រែនដំបូងគេបង្អស់ ប្រធានាធិបតីប៉ូឡូញ លោក Andrzej Duda នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា បានប្រាប់អ្នកកាសែតថា នៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខនេះ ប៉ូឡូញនឹងបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងអភិវឌ្ឍដោយសហភាពសូវៀត ដែលដំណើរការពេញលេញចំនួន ៤ គ្រឿងទៅកាន់អ៊ុយក្រែន។ យន្តហោះចម្បាំងដែលប៉ូឡូញគ្រោងនឹងបញ្ជូនទៅគឺជាយន្តហោះប្រភេទ MiG-29។ បើទោះបីជាយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទនេះស្ថិតនៅក្នុងប្រតិបត្តិការរយៈពេលចុងក្រោយក្តី ប៉ុន្តែលោក Duda បានបញ្ជាក់ថាវានៅដំណើរការពេញលេញនៅឡើយ។ ម្យ៉ាងកម្លាំងទ័ពអាកាសអ៊ុយក្រែន ក៏បានបើកយន្តហោះប្រភេទនេះផងដែរ។ «យន្តហោះ MiG ទាំងនេះនៅតែដំណើរការនៅក្នុងកងកម្លាំងទ័ពអាកាសប៉ូឡូញ។ យន្តហោះទាំងនេះស្ថិតនៅក្នុងប្រតិបត្តិការរយៈពេលចុងក្រោយ ប៉ុន្តែនៅតែមានសមត្ថភាពបំពេញការងារពេញលេញ»។ លោក Duda បានលើកឡើងបែបនេះ មុនបន្ថែមថា យន្តហោះទាំងនេះ អាចឱ្យអាកាសយានិកអ៊ុយក្រែនធ្វើប្រតិបត្តិការភ្លាមៗដោយមិនចាំបាច់មានការហ្វឹកហ្វឺនបន្ថែម។ ការបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងទៅឱ្យអ៊ុយក្រែន បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីការអភិវឌ្ឍដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងជម្លោះរវាងអ៊ុយក្រែននឹងរុស្ស៊ី ហើយនឹងជំរុញការការពាររបស់ទីក្រុងកៀវប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលរុស្ស៊ី និងការវាយប្រហារដោយយន្តហោះដ្រូន។ លើសពីនេះ ប៉ូឡូញបានកំពុងខិតខំបញ្ជូនឧបករណ៍បន្ថែមទៀតទៅកាន់អ៊ុយក្រែន និងបញ្ចុះបញ្ចូលប្រទេសលោកខាងលិចផ្សេងទៀត ឱ្យធ្វើតាមខ្លួនដែរ។ ក្រោយការប្រកាសបញ្ជូនយន្តហោះនេះ អ្នកនាំពាក្យយោធាអ៊ុយក្រែនម្នាក់បាននិយាយថា អ៊ុយក្រែនអរគុណដល់សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន។ លើសពីនេះ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពអាកាសអ៊ុយក្រែន Yuriy Ignat បានលើកឡើងថា យន្តហោះMiG នឹងមិនបំពេញភារកិច្ចបានទាំងស្រុងឡើយ ដោយអះអាងថា អ៊ុយក្រែនត្រូវការ យន្តហោះ F-16។ យ៉ាងណាមិញ លោកក៏បានគូសបញ្ជាក់ថា យន្តហោះMiG នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពអាកាសអ៊ុយក្រែនបន្ថែម៕	ប្រធានាធិបតីប៉ូឡូញ លោក Andrzej Duda នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា បានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងវ៉ាសូវីនឹងបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ MiG-29 ចំនួន ៤ គ្រឿងទៅកាន់អ៊ុយក្រែន។ ការបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងទៅអ៊ុយក្រែននេះ ជាការបញ្ជូនយន្ថហោះចម្បាំងលើកដំបូងដោយប្រទេសសមាជិកអង្គការណាតូ។
ក្រៅពីជួបលោកចូ បៃឌិន ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក និងលោករដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស អាន់តូនី ប្លីងខិន លោកវ៉ាង យី រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា បានជួបជាមួយលោក Jake Sullivan ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក នៅក្នុងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជំនួបមេដឹកនាំចិន-អាម៉េរិក និងបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់ ដែលមន្រ្តីចិនទាំងពីរយកទៅពិភាក្សា។ ក្នុងជំនួបដ៏កម្រលើទឹកដីអាម៉េរិកបែបនេះ លោក វ៉ាង បានប្រាប់លោក Jake ថា បញ្ហាប្រឈមដ៏សំខាន់បំផុត នៅក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី គឺឯករាជ្យភាពតៃវ៉ាន់។ ត្រង់ចំណុចនេះ ប្រមុខការទូតចិន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ឯករាជ្យភាពតៃវ៉ាន់ ជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅលើច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ CGTN។ ជាការពិត បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ តែងត្រូវបានមន្រ្តី និងមេដឹកនាំចិនប្រាប់មន្រ្តី និងមេដឹកនាំអាម៉េរិក កុំឱ្យជ្រែតជ្រៀកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន និងបញ្ឈប់ការលក់អាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់។ ចិន ចាត់ទុកដែនកោះមួយនេះ ជាផ្នែកមួយនៃដែនដីរបស់ខ្លួន បើទោះតៃវ៉ាន់បដិសេធក៏ដោយ។ បន្ថែមពីនេះ មន្រ្តីចិន និងអាម៉េរិកទាំងពីរ បានឯកភាពធ្វើការជាមួយគ្នា ដើម្បីធ្វើឱ្យជំនួបមេដឹកនាំអាម៉េរិក-ចិន លេចជារូបរាងឡើងនៅក្នុងក្រុង San Francisco ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាខាងមុខ។ កន្លងមក ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក បៃឌិន បានអះអាងថា អាម៉េរិកបានអញ្ជើញសមភាគីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង មកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វីក (APEC) នៅក្នុងខែវិច្ឆិការ។ តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សេតវិមាន លោក Jake បានពិភាក្សាពីក្តីបារម្ភលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាមួយលោកវ៉ាង រួមទាំងលោកបានជំរុញឱ្យមានសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅលើច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ផង។ ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក បានចូលរួមរំលែកទុក្ខចំពោះមរណភាពរបស់លោក លី ខឹឈាំង អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន ជាមួយលោកវ៉ាងដែរ។	លោកវ៉ាង យី រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា បានប្រាប់ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក លោក Jake Sullivan ជាថ្មីថា បញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុត ក្នុងទំនាក់ទំនងអាម៉េរិក-ចិន គឺឯករាជ្យភាពតៃវ៉ាន់។ បើតាមលោកវ៉ាង ឯករាជ្យភាពតៃវ៉ាន់ ជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះសន្តិភាព និងស្ថិរភាព ក្នុងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។
ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលម៉ុងហ្គោលី Munkhsaikhan Togtmol បញ្ជាក់ថា ស្ត្រីម្នាក់ដែលរស់នៅរដ្ឋធានីអ៊ូឡង់បាទ័រ បានឆ្លងពីប្ដីអ្នកស្រី ដែលជាអ្នកបើករថយន្តដឹកទំនិញពីប្រទេសរុស្ស៊ី។ បុរសរូបនេះបានតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ក្រោយធ្វើចត្តាឡីស័កបាន២១ថ្ងៃ។ ជាមួយគ្នានេះ មនុស្ស២៤នាក់ផ្សេងទៀតដែលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ជាមួយប្ដីប្រពន្ធទាំងពីរនាក់នេះ ក៏ត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័កផងដែរ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អាជ្ញាធរម៉ុងហ្គោលី បានដាក់ចេញបញ្ជាឲ្យបិទទីក្រុងអ៊ូឡង់បាទ័រ ដែលមានប្រជាជនរស់នៅជាង១,៥លាននាក់នេះរយៈពេល៣ថ្ងៃ ហើយសាលារៀនក៏ត្រូវបិទទ្វារផងដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត ក្រសួងសុខាភិបាលម៉ុងហ្គោលី ក៏បានទទូចឲ្យអ្នកទៅលេងកម្មវិធីតន្ត្រីមួយ ដែលប្តីប្រពន្ធកើតកូវីដ-១៩ ទាំងពីរនាក់បានចូលរួមដែរនោះ នាំគ្នាទៅធ្វើតេស្តជំងឺកូវីដ-១៩ ដូចគ្នា។ រដ្ឋាភិបាល ម៉ុងហ្គោលី ទទួលបានការកោតសរសើរសម្រាប់វិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺរាតត្បាតសកលកូវីដរបស់ពួកគេ។ ប្រទេសអាស៊ីបូព៌ានេះ បានបិទព្រំដែនភាគខាងត្បូងរបស់ខ្លួនជាមួយប្រទេសចិន ក្នុងចុងខែមករា ហើយបានប្រញាប់បិទសាលារៀន និងទីកន្លែងសាធារណៈដទៃទៀត។ អគ្គនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោក លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus តាមរយៈTwitter កាលពីសប្ដាហ័៍មុន បានសរសើររដ្ឋាភិបាលម៉ុងហ្គោលីសម្រាប់បង្ហាញពិភពលោកថា ការអនុវត្តតាមការណែនាំសុខាភិបាល ពិតជាអាចទប់ស្កាត់ការរាលដាលជំងឺកូវីដ-19មែន។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ១១ ខែវិច្ឆិកា ម៉ុងហ្គោលី មានករណីឆ្លងសរុប ៣៧៦ករណី ខណៈគ្មានអ្នកស្លាប់ឡើយ៕	ក្រសួងសុខាភិបាលម៉ុងហ្គោលី បានរកឃើញករណីឆ្លងជាសហគមន៍លើកទីមួយនៅថ្ងៃទី ១១ ខែវិច្ឆិកា។ ជាការឆ្លើយតប អាជ្ញាធរម៉ុងហ្គោលីបានបញ្ជាឲ្យបិទរដ្ឋធានីអ៊ូឡង់បាទ័រដែលមានករណីឆ្លងទាំងស្រុងចំនួន៣ថ្ងៃដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាល។
លោក Peng Yinhua អាយុ២៩ឆ្នាំ ដែលបម្រើការនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងស្រុក Jiangxia ក្រុងវូហាន បានទទួលមរណភាពដោយសារបញ្ហាផ្លូវដង្ហើម កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍សប្តាហ៍មុន។ បើយោងតាម China Daily លោក និងភរិយាដែលកំពុងពរពោះ មានគម្រោងធ្វើពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ផ្លូវការកាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ បន្ទាប់ពីពួកគេបានចុះលិខិតអាពាហ៍ពិពាហ៍អស់រយៈពេល២ឆ្នាំកន្លងមកហើយ។ ទឹកចិត្តជាគ្រូពេទ្យដែលប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវ លោក Peng សុខចិត្តលុបចោលគម្រោងអាពាហ៍ពិពាហ៍ដើម្បីទៅជួយសង្គ្រោះអ្នកជំងឺ COVID-19 ដែលចាប់ផ្តើមរាលដាលចេញពីក្រុងវូហាន តាំងពីខែធ្នូ មក។ តាមពិតទៅ មិត្តរួមអាជីពរបស់លោក បាននាំគ្នាជំរុញឲ្យលោកសម្រាកនៅផ្ទះ និងចំណាយពេលវេលាឲ្យបានច្រើនជាមួយភរិយា ប៉ុន្តែលោក Peng បានបដិសេធ ដោយនិយាយថា ខ្លួនគាត់នៅក្មេង ដូច្នេះ គាត់ត្រូវធ្វើការឲ្យច្រើនជាងអ្នកដទៃ។ សារព័ត៌មាន Huanqui.com បានបញ្ជាក់ថា លោក Peng បានរួមចំណែកព្យាបាលអ្នកជំងឺយ៉ាងហោចណាស់១៥០នាក់ក្នុង១ថ្ងៃ។ ក្រោយមក លោកមានអាការមិនស្រួលខ្លួន ហើយត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមករា លទ្ធផលតេស្តបង្ហាញថា លោកមានជំងឺរលាកសួត COVID-19 ហើយស្ថានភាពជំងឺយ៉ាប់យ៉ឺនយ៉ាងខ្លាំងនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ហើយបានទទួលមរណភាពនៅ១០ថ្ងៃបន្ទាប់។ អ្នកស្រី Zhong Xin ដែលជាភរិយារបស់លោក Peng បានប្រាប់ថា The-Paper.cn ថា ស្វាមីរបស់ខ្លួនជាគ្រូពេទ្យដ៏អស្ចារ្យ និងជាវីរបុរសម្នាក់។ អ្នកស្រីលើកឡើងថា៖ «ឪពុកម្តាយរបស់គាត់ ពិតជាសោកសៅខ្លាំងណាស់ ដូច្នេះខ្ញុំនឹងព្យាយាមថែរក្សា ចិញ្ចឹមបីបាច់កូន ដើម្បីឲ្យគេមានសុខភាពល្អ»។ អ្នកស្រី Ling Yun គ្រូពេទ្យបម្រើការនៅមន្ទីរពេទ្យ Wuhan Jinyintan និងជាអ្នកមើលថែលោក Peng ផ្ទាល់ បានអះអាងថា លោក Peng បានដឹងពីស្ថានភាពជំងឺរបស់ខ្លួនដែលមានសភាពយ៉ាប់យ៉ឺន ប៉ុន្តែលោកមានជំនឿថា អាចជាសះស្បើយ ដោយសារតែលោកទើបតែមានអាយុ២៩ឆ្នាំ។ អ្វីៗត្រូវបានរលាយ ដោយលោកបានបាត់បង់ជីវិត ដោយមិនទាន់បានឃើញកូនរបស់ខ្លួន៕	គ្រូពេទ្យម្នាក់នៅក្រុងវូហាន ខេត្តហ៊ូប៉ី បានសម្រេចពន្យាពេលអាពាហ៍ពិពាហ៍ផ្លូវការរបស់ខ្លួនដើម្បីទៅជួយសង្គ្រោះអ្នកជំងឺកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ប៉ុន្តែជាអកុសល្យ លោកបានស្លាប់ខ្លួនដោយសារតែជំងឺដែលកំពុងរាលដាលមួយនេះ។
ស្ត្រីខ្មែរដែលមានCOVID-19 ខាងលើ គឺបានមកដល់កម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៣១កក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ដែលមានអាស័យដ្ឋាននៅឃុំតាពូង ស្រុកថ្មគោល ខេត្តបាត់ដំបង។ បច្ចុប្បន្នស្រ្តីរូបនេះ កំពុងសម្រាកព្យាបាលជំងឺនៅមណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែ រាជធានីភ្នំពេញ។ ដោយឡែក បុរសខ្មែរ២នាក់ ដែលបានជាសះស្បើយពី COVID-19 នៅថ្ងៃទី១៣សីហានេះ មានបុរសវ័យ២២ឆ្នាំ មានអាស័យដ្ឋាននៅភូមិជីមាន់ ឃុំក្រែក ស្រុកក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ និងបុរសវ័យ២៦ឆ្នាំ មានលំនៅដ្ឋានក្នុងភូមិឃ្លាំងស្បែក ឃុំកំពង់ហ្លូង ស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាល។ អ្នកជាសះស្បើយពីCOVID-19នេះ គឺបានធ្វើដំណើរមកពីប្រទេសអារ៉ាប់ប៊ិសាអូឌីត និងបន្តជើងហោះហើរនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ហើយមកដល់កម្ពុជា កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៣កក្កដា ឆ្នាំ២០២០។ នេះបើយោងតាមក្រសួងសុខាភិបាលដដែល៕	ព្រឹកថ្ងៃទី១៤សីហានេះ ក្រសួងសុខាភិបានប្រកាសរកជំងឺCOVID-19 ចំនួន១ករណីដែលកើតឡើងលើស្ត្រីខ្មែរម្នាក់មកពីអាមេរិក ក្រោយធ្វើតេស្តលើកទី២បង្ហាញលទ្ធផលវិជ្ជមាន កាលពីម្សិលមិញ។ ទន្ទឹមនឹងគ្នានេះ ក្រសួងក៏បានប្រកាសថា មានអ្នកជាសះស្បើយពីជំងឺនេះ ចំនួន២នាក់ផង។ ស្រ្តីមានជំងឺ COVID-19 នេះ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជា កើននូវឡើងនូវអ្នកឆ្លង COVID-19 ចំនួន២៧៣នាក់ ដោយក្នុងនោះ មាន២២៥នាក់ បានជាសះស្បើយ។
ចាញ់ Brighton ដល់ទៅ ៤-១ បានធ្វើឱ្យ Chelsea ខ្ទាតចេញពី Top 4 ទៅលេខ៥វិញ ជំនួសដោយ Newcastle United ដែលបង្ហាញភាពខ្លាំងរបស់ខ្លួនរដូវកាលនេះ តាមរយៈជ័យជម្នះលើ Aston Villa ៤-០។ តោខៀវឈរលេខ៥មាន២១ពិន្ទុ តាមពីក្រោយសារិកាព្រៃ ៣ពិន្ទុ។ Liverpool ក៏ត្រដាបត្រដួសដូចគ្នា ក្រោយបន្តចាញ់ Leeds Unted ក្នុងផ្ទះខ្លួនឯង ២-១។ នេះជាបរាជ័យលើកទី២ជាប់គ្នា របស់ហង្សក្រហមខណៈសប្តាហ៍មុនពួកគេចាញ់ក្រុមបាតតារាង Nottingham Forest ១-០។ ក្រុមលោក Jurgen Klopp ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៩ បណ្តោះអាសន្នមាន១៦ពិន្ទុ។ Spurs នៅបន្តឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ដដែល ក្រោយពួកគេរកបាន៣ពិន្ទុបន្ថែម ក្រោយវាយបកយកឈ្នះ Bournemouth ៣-២ វិញ។ Bournemouth នាំមុខ២គ្រាប់មុន មុនពេលមាន់ខ្នាយមាសតាមបាន៣គ្រាប់វិញនាជំនួបសប្តាហ៍ទី១៣របស់ពួកគេ។ ក្រុមដែលដឹកនាំដោយអ្នកចាត់ការ Antonio Conte កើន២៦ពិន្ទុ ឯ Bournemouth រកបាន១៣ពិន្ទុ ស្ថិតនៅលេខ១៣។ ក្រុមម្ចាស់ការពារជើងឯក Man City ឯណោះវិញ បានឡើងទៅឈរកំពូលតារាងជាលើកដំបូងនៅរដូវកាលនេះ ក្រោយបាន៣ពិន្ទុបន្ថែមពីការឈ្នះ Leicester ១-០ ក្នុងជំនួបលីគសប្តាហ៍ទី១២របស់ពួកគេ។ ក្រុមមេឃខៀវរកបាន២៩ពិន្ទុ នាំមុខ Arsenal ដែលនៅកំពូលតារាង១១សប្តាហ៍មកហើយ ចំនួន១ពិន្ទុ។ យ៉ាងណាកាំភ្លើងធំនៅសល់មួយប្រកួតក្នុងដៃ។ លទ្ធផលគូផ្សេងៗទៀត៖ - Brentford ១-១ Wolverhampton - Crystal Palace ១-០ Southampton - Fulham ០-០ Everton ៕	Chelsea និង Liverpool រងការខកចិត្តជាថ្មី ក្រោយបរាជ័យរៀងខ្លួនក្នុងការប្រកួត Premier League សប្តាហ៍ទី១២ ថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា។ Chelsea ចាញ់ Brighton & Hove Albion ៤-១ ឯ Liverpool ចាញ់ Leeds United ២-១។ Tottenham Hotspur វាយបកយកឈ្នះ FC Bournemouth ៣-២ បន្ទាប់ពី Manchester City ឡើងឈរកំពូលតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេស ក្រោយឈ្នះ Leicester City ១-០។
លោក ធឿន ប៊ុនធីម ជាម្ចាស់ចម្ការម្នាស់ទឹកឃ្មុំ ក្នុងផ្ទៃដីជាង៣ហិកតានៅភូមិអំពិលជ្រុំ ឃុំទន្លេបិទ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ រយៈពេល៤ឆ្នាំហើយដែលកសិកររូបនេះ ដាំដុះម្នាស់ទឹកឃ្មុំ ក្រោយបោះបង់ការដាំដំណាំទៀប ដែលលោកធ្លាប់ដាំរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំ។ទិន្នផលម្នាស់ទឹកឃ្មុំ របស់លោក ប៊ុនធីម ចាប់ពីឆ្នាំ២០២១ មកដល់ដើមឆ្នាំ២០២២នេះបានកើនឡើងប្រមាណ២០ទៅ៣០ភាគរយ បើធៀបនឹងពេលកន្លងទៅ។ ទំហំដី១ហិកតា លោក ប៊ុនធីមប្រមូលផលម្នាស់បានចន្លោះពី៨ ទៅ៩ម៉ឺនផ្លែក្នុងមួយឆ្នាំ។ រូបភាព Capture ពីវីដេអូរបស់មន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំ លោក ប៊ុនធីម សប្បាយចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដ្បិតទិន្នផលដំណាំកើនឡើង ស្របពេល តម្លៃ និងទីផ្សារក៏ខ្ពស់។ដំណាំម្នាស់នេះ អាចឱ្យលោកសល់ប្រាក់ចំណេញ សម្រាប់ពង្រីកការដាំដុះបន្ថែមទៀត។ ម្នាស់ទឹកឃ្មុំ របស់កសិកររូបនេះ លក់បានតម្លៃចន្លោះពី៨ពាន់រៀល ទៅដល់២៤០០០រៀលក្នុងមួយឡូ (១២ផ្លែ)។ ម្ចាស់ចម្ការវ័យ៤២ឆ្នាំរូបនេះ លើកឡើងដូច្នេះថា៖«ម្នាស់លេខមួយយើងលក់បាន១ឡូ ២៤០០០រៀល។ លេខពីរ ២២០០០រៀល លេខបី ២ម៉ឺនរៀល ហើយដល់លេខ៦-៧អីវាធ្លាក់៨ពាន់រៀលអ៊ីចឹងទៅ។ លេខហ្នឹងគិតលើទំហំ និងគុណភាពរបស់ម្នាស់»។ ដ្បិតមានទីផ្សារ និងតម្លៃខ្ពស់ ជាងដំណាំដទៃ តែកសិកររូបនេះក៏ត្អូញត្អែរពីតម្លៃជីកសិកម្ម ដែលបន្តឡើងថ្លៃនោះផងដែរ។ លោក ប៊ុនធីម អះអាងថា បច្ចុប្បន្នតម្លៃជីហក់ឡើងខ្ពស់ដល់២០ម៉ឺនរៀលឯណោះ ក្នុង១បាវ (៥០គីឡូក្រាម)។ ចំពោះចម្ការរបស់លោកប្រើប្រាស់ជី ប្រមាណជិត៥០បាវឯណោះក្នុងមួយឆ្នាំ។ លោក ហេង ពិសិដ្ឋ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំ ចំណែកឯ លោក ច្រឹក ស្រ៊ាង ដែលជាកសិករដាំដុះម្នាស់ទឹកឃ្មុំក្នុងភូមិអំពិលជ្រុំ ឃុំទន្លេបិទ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ ម្នាក់ទៀត ក៏សប្បាយចិត្តជាមួយដំណាំម្នាស់ទឹកឃ្មុំរបស់លោកព្រោះតម្លៃ និងទីផ្សារខ្ពស់ដែរ។ កន្លងមក ម្នាស់ទឹកឃ្មុំលេខមួយ លោកធ្លាប់លក់បានតម្លៃប្រមាណ២ម៉ឺនរៀលប៉ុណ្ណោះ ហើយលេខពីរ តម្លៃ១៨០០០រៀលក្នុងមួយឡូ។ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នមិនដូចគ្នាឡើយ លោក អាចលក់បានតម្លៃ២៣០០០រៀលក្នុងមួយឡូសម្រាប់ម្នាស់លេខ១។ បទពិសោធរយៈពេល៦ឆ្នាំនៃការដាំដុះម្នាស់ទឹកឃ្មុំ លោក ច្រឹក ស្រ៊ាងយល់ថាវាងាយស្រួលដាំ ឆាប់បានផល និងអាចទទួលទិន្នផលវិលជុំបានពេញមួយឆ្នាំទៀតផង។លើសពីនេះ ម្នាស់ទឹកឃ្មុំ ក៏លក់បានតម្លៃខ្ពស់ និងមានទីផ្សារផងដែរ។ លោក ច្រឹក ស្រ៊ាង បានលើកឡើងថា៖«ចម្ការខ្ញុំហ្នឹងទំហំ១,៣ហិកតាហើយឆ្នាំហ្នឹងប្រមូលផលបានជិត១០ម៉ឺនហិកតា។ ខ្ញុំសប្បាយចិត្ត ព្រោះតម្លៃវាកើនឡើងដែរហើយអត់ពិបាករឿងទីផ្សារទៀត»។ ទោះជាយ៉ាងណាបញ្ហាប្រឈមនៅតែមានដ្បិតតម្លៃជីកសិកម្មបន្តឡើងថ្លៃ ដល់ជិត២០ម៉ឺនរៀលឯណោះ ក្នុងមួយបាវហើយក្នុងមួយឆ្នាំលោក ចំណាយអស់ចន្លោះពី៦-៧លានរៀល។ លោក ធឿន ប៊ុនធីម (រូបភាព Capture ពីវីដេអូរបស់មន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំ) ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ហេង ពិសិដ្ឋ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំក៏ជំរុញឱ្យកសិករដែលមានលទ្ធភាពពង្រីកការដាំដុះបន្ថែមដើម្បីផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការទីផ្សារ។ លោក បញ្ជាក់ថា មន្ទីរកសិកម្មខេត្តកំពុងរៀបចំផែនការចងក្រងកសិករដាំម្នាស់ទឹកឃ្មុំនោះជាបណ្ដុំដើម្បីសម្រួលដល់ការនាំចេញឱ្យកាន់តែប្រសើរ និងទាក់ទាញការវិនិយោគផងដែរ។ លោក ហេង ពិសិដ្ឋ លើកឡើងថា៖«ដ្បិតមិនទាន់មានការវិនិយោគពីក្រុមហ៊ុនធំៗតែម្នាស់ទឹកឃ្មុំ របស់កសិករក្នុងស្រុកត្បូងឃ្មុំ ជាង៥០ហិកតានោះ នៅតែមានទីផ្សារល្អនិងតម្លៃខ្ពស់។ ហើយមន្ទីរក៏បានជួយផ្សព្វផ្សាយបន្ថែម ហើយចងក្រងជាសហគមន៍មួយ ដើម្បីបង្កើនទីផ្សារដល់ពួកគាត់»៕	ម្នាស់ទឹកឃ្មុំ របស់កសិករភូមិអំពិលជ្រុំឃុំទន្លេបិទ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ មានទីផ្សារល្អ និងតម្លៃខ្ពស់ទៀតផង។ កសិករនៅតំបន់នោះសប្បាយចិត្ត ដ្បិតទិន្នផលដំណាំរបស់ពួកគេ ទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ចន្លោះពី៨ ទៅ៩ម៉ឺនផ្លែ ក្នុងផ្ទៃដី១ហិកតា។
ការស្នើសុំរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានធ្វើឡើងអំឡុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទជាមួយលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែកក្កដា។ កិច្ចសន្ទនាតាមប្រព័ន្ធទូរសព្ទនេះ គឺដើម្បីសាទរខួបទី៤៥ឆ្នាំ នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតរវាងថៃ-ចិន។ «ឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ បានស្នើសុំចិនឲ្យពិចារណានាំចូលកសិផលបន្ថែមទៀតពីប្រទេសថៃ។ ប្រធានាធិបតីចិន ធ្លាប់បានសន្យាជំរុញការនាំចូលនេះតាមរយៈយន្តការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មដែលមានស្រាប់»។ កាសែត បាងកកប៉ុស្តិ៍ សរសេរបែបនេះ ដែលដកស្រង់សម្តីអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល។ បន្ថែមពីលើនេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ បញ្ជាក់ទៀតថា ភាគីទាំងសងខាង បានយល់ព្រមបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យទាំងអស់ រួមមាន សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងវិស័យនវានុវត្តន៍ជាដើម។ ចិនក៏សន្យាជំរុញកិច្ចគាំទ្រលើគោលនយោបាយ ៤.០ ថៃរបស់រដ្ឋាភិបាល និងគម្រោងច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចភាគខាងកើត (EEC) ផងដែរ។ ក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទដដែល នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ក៏បានសន្យាដែរថា ប្រទេសថៃ នឹងដំណើរការឡើងវិញនូវគម្រោងដែលត្រូវបានលើកពេលដោយសារជំងឺរាតត្បាតសកល COVID-19 ឲ្យបានឆាប់កាលណាស្ថានការណ៍ជំងឺនេះធូរស្រាលច្រើន។ «ថៃ នៅតែចាប់អារម្មណ៍រៀនសូត្រពីបទពិសោធរបស់ចិន ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាភាពក្រីក្រ និងការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយជាដើម»។ លោក ប្រាយុទ្ធ និយាយដូច្នេះ ដែលដកស្រង់ចុះផ្សាយដោយបាងកកប៉ុស្តិ៍។ ជាចុងក្រោយ អំឡុងកិច្ចសន្ទនាជាមួយលោកស៊ី លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏បានចែករំលែកបទពិសោធក្នុងការទប់ទល់ COVID-19 ហើយក៏បានលើកសរសើរប្រធានាធិបតីចិនសម្រាប់ការចាត់ចែងការផ្ទុះរាលដាលយ៉ាងល្អក្នុងប្រទេសចិនផងដែរ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានស្នើសុំទៅភាគីចិនឲ្យពិចារណាបង្កើនការនាំចូលផលិតផលកសិកម្មពីប្រទេសថៃបន្ថែមទៀត ។ ជាមួយគ្នានេះ មេដឹកនាំថៃរូបនេះ ក៏បានទទូចឲ្យអ្នកវិនិយោគចិនវិលត្រលប់ទៅកាន់ប្រទេសថៃវិញ ខណៈស្ថានការណ៍ COVID-19 ក្នុងប្រទេសទាំងពីរបានធូរស្រាលច្រើន។
ជាមួយនឹងការអបអរឯករាជ្យដែលកម្ពុជាទទួលបានកាលពីថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣ ក្រុមហ៊ុន Google បានយកទង់ជាតិខ្មែរដាក់ជំនួសអក្សរ O ទីពីរ ព្រមទាំងភ្ជាប់ផ្ទៃពពកនៅពីក្រោយ។ ពេលចុចទៅលើផ្ទាំងនៃកម្មវិធី Doodle នោះ យើងនឹងឃើញព័ត៌មាននានាទាក់ទងនឹងបុណ្យឯករាជ្យជាតិកម្ពុជា (Cambodia Independence Day 2017)។ ផ្ទាំងអបអរសាទរនេះ ក៏មាននៅក្នុងគណនី Youtube «Doodle Celebration Today» ផងដែរ៕	តាមរយៈកម្មវិធី doodle របស់ខ្លួន ក្រុមហ៊ុន Google ចូលរួមអបអរខួបលើកទី៦៤នៃទិវាបុណ្យឯករាជ្យកម្ពុជា។
១. ទឹកក្រូចច្របាច់ស្រស់ៗ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែទទួលទានទឹកក្រូចច្របាច់ស្រស់ៗ ១កែវនៅពេលមានអារម្មណ៍មិនស្រួលចង់ក្អួត។ ក្លិនប្រហើរឈ្ងុយនៃក្រូចឆ្មារអាចជួយព្យាបាលអាការៈចង្អោរចង់ក្អួត និងបញ្ឈប់ក្អួតបានយ៉ាងប្រសើរ។ ២. ទឹក អ្នកចាំបាច់ត្រូវបង្កើនការទទួលទានទឹក ប្រសិនបើកំពុងជួបបញ្ហាក្អួតកំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ។ ព្យាយាមក្រេបទឹកម្ដងបន្តិចៗដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើក្រពះរបស់អ្នកទ្រទ្រង់បានឬអត់! អ្នកក៏ត្រូវតែទទួលទានទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ជាប្រចាំដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកក្នុងរាងកាយ។ សម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះដែលត្រូវប្រឈមមុខនឹងអាការៈក្អួត គឺត្រូវប្រាកដថាបានទទួលទានទឹកច្រើនគ្រប់គ្រាន់វិញដើម្បីបំពេញជាតិទឹកដែលបាត់បង់។ អ្នកអាចទទួលទានទឹកត្រជាក់នៅពេលមានអារម្មណ៍ចង្អោរចង់ក្អួត ឬរកកលនឹងក្អួតពិតជាអាចជួយឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ប្រសើរជាងមុន។ ៣. តែខ្ញី ខ្ញីមានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាកដែលជួយកាត់បន្ថយការរលាកផ្សេងៗដែលបង្កអាការៈចង្អោរចង់ក្អួត។ លើសពីនេះទៅទៀត ខ្ញីក៏ជាប្រភពនៃសារធាតុ gingerol ដែលមានឥទ្ធិពលយ៉ាងប្រសើរលើប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងប្រព័ន្ធសសៃប្រសាទកណ្ដាលជួយសម្រាលអាការៈចង្អោរចង់ក្អួត, ឈឺពោះ រាគ ព្រមទាំងជំងឺមួយចំនួនផ្សេងទៀតពាក់ព័ន្ធជាមួយការរំលាយអាហារបានយ៉ាងប្រសើរផងដែរ។ ដើម្បីបំបាត់អាការៈចង្អោរចង់ក្អួតបានឆាប់ ចូរទទួលទានតែខ្ញីមួយពែង។ អ្នកក៏អាចបន្ថែមទឹកឃ្មុំបន្តិចក្នុងតែខ្ញីមុននឹងទទួលទានក៏បាន។ ៤. អាហារមានផ្ទុកវីតាមីន B6 ការរួមបញ្ចូលអាហារមានផ្ទុកវីតាមីន B6 ដូចជាពពួកសណ្ដែក Legumes, គ្រាប់ធញ្ញជាតិ, សណ្ដែងសៀង, សាច់មាន់ និងត្រី ជាដើមអាចជួយបំបាត់អាការៈចាញ់កូន និងចង្អោរចង់ក្អួតបានយ៉ាងប្រសើរ។ ក្នុងករណីចង់ប្រើប្រាស់ថ្នាំគ្រាប់វីតាមីន B6 អ្នកចាំបាច់ត្រូវពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញជាមុនសិន។ ៥. ជីអង្កាម ជីអង្កាម គឺជាឱសថបែបធម្មជាតិមួយទៀតដែលជួយសម្រួលសាច់ដុំក្រពះបំបាត់អាការៈចង្អោរ និងក្អួត។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែទទួលទានតែជីអង្កាម ឬហិតប្រេងជីអង្កាមជាការស្រេច។ អ្នកអាចបន្ថែមទឹកឃ្មុំបន្តិចក្នុងតែជីអង្កាមមុននឹងទទួលទានក៏បាន។ ៦. ភេសជ្ជៈទឹកក្រូចឆ្មារ រសជាតិជូរនៃក្រូចឆ្មារអាចជួយបំបាត់អាការៈចង្អោរចង់ក្អួតបានយ៉ាងប្រសើរ។ គ្រាន់តែលាយទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់បន្តិចជាមួយតែខ្ញីរួចទទួលទានជាការស្រេច។ អ្នកក៏អាចលាយទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ម្ខាងក្នុងទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ ១កែវ រួចបន្ថែមទឹកឃ្មុំចូលបន្តិចសឹមទទួលទាន។ ៧. យ៉ាអួរ ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃប្រូបាយអូទិកដែលល្អសម្រាប់សម្រួលការរំលាយអាហារកាត់បន្ថយអាការៈក្អួតកំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ។ អ្នកអាចទទួលទានយ៉ាអួរសុទ្ធ ១ចានគោមម្ដង ទៅ ២ដងក្នុងមួយថ្ងៃជាប្រចាំ។ កំណត់សម្គាល់៖ នេះជាអត្ថបទស្រាវជ្រាវដែលមានបំណងផ្តល់ជូននូវព័ត៌មាន និងចែករំលែកចំណេះដឹង មិនមែនសម្រាប់ជំនួសឱ្យការព្យាបាលដោយគ្រូពេទ្យជំនាញតែម្ដងឡើយ។ វេបសាយសុខភាព Health.com.kh សូមមិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការព្យាបាលដោយខ្លួនឯងតាមអត្ថបទខាងលើនោះទេ។ ក្នុងករណីមានបញ្ហាសុខភាព ឬការសង្ស័យពាក់ព័ន្ធណាមួយ សូមធ្វើការណាត់ជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីទទួលការពិនិត្យនិងព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវទើបប្រសើរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ចង់បំបាត់អាការៈក្អួតកំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះមិនពិបាកឡើយ! គួរធ្វើបែបណា? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីរូបមន្តធម្មជាតិបញ្ឈប់អាការៈក្អួតកំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ ៖
ចិនផ្ដល់វត្ថុធាតុដើមមកម្ពុជានេះ ក្រោមកិច្ចអន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ។ វត្ថុធាតុដើមសម្រាប់វិស័យកាត់ដេរ បានដឹកមកដល់កំពង់ផែព្រះសីហនុបណ្ដើរៗហើយ កាលពីថ្ងៃទី៩ មីនានេះ។ លោក ខេន លូ អគ្គលេខាធិការសមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា(GMAC) មិនទាន់ដឹងថា វត្ថុធាតុដើមទាំងនេះ នឹងផ្ដល់ឬចែកទៅឱ្យរោងចក្រណាខ្លះនោះទេ។ «ចំនួនហ្នឹង(វត្ថុធាតុដើមដែលដឹកមក) មិនអាចបញ្ជាក់បានទេ។ វា(វត្ថុធាតុដើមដែលដឹកមក)អាចជួយដល់រោងចក្រ ហើយយើងមិនអាចដឹងថា ចូលរោងចក្រណា ឬមិនចូលរោងចក្រណាខ្លះទេ។ យើងមិនដឹងថាវត្ថុធាតុដើមហ្នឹងចូលរោងចក្រដែលព្យួរការងារ ឬរោងចក្រមិនព្យួរការនោះទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ខេន លូ ដោយបន្ថែមថា មានរោងចក្រចំនួន៣៣ ដែលបានស្នើសុំព្យួរការងារ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចូលវត្ថុធាតុពីចិនមកកម្ពុជា និងរោងចក្រព្យួរការងារ សារព័ត៌មានថ្មីៗមិនអាចសុំការអធិប្បាយពី លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារបាននោះទេ ដោយលោកមិនទទួលទូរស័ព្ទ។ ចិន បានបញ្ជូនវត្ថុធាតុដើម៧នាវា ដែលបម្រើដល់ការផលិតក្នុងវិស័យវាយភណ្ឌកាត់ដេរនៅកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមវត្ថុធាតុដើមទាំង៧នាវានោះ មាន៥នាវាចូលចតនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ និង២នាវាទៀត ចូលចតនៅកំពង់ផែក្រុងហូជីមិញ។នាវា២គ្រឿង ដែលចូលចតក្នុងក្រុងហូជីមិញ គឺដើម្បីបម្រើដល់ការផលិតរបស់រោងចក្រនានា នៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសបាវិត ខេត្តស្វាយរៀង។កាលពីយប់ថ្ងៃទី៩ ខែមីនា មាននាវា១គ្រឿងហើយ ដែលដឹកវត្ថុធាតុដើមជាង៦០កុងតឺន័រ មកចូលចតនៅកំពង់ផែព្រះសីហនុ ហើយនឹងមាននាវា ចូលចតជាបន្តបន្ទាប់ទៀត។នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី១០ មីនា៕ អត្ថបទទាក់ទង ចិន បញ្ជូនវត្ថុធាតុដើម៧នាវា ដែលបម្រើក្នុងវិស័យកាត់ដេរកម្ពុជា	ភ្នំពេញ៖ កប៉ាល់១២គ្រឿង នឹងដឹកវត្ថុធាតុដើមមកដល់កំពង់ផែខេត្តព្រះសីហនុ នៅត្រឹមថ្ងៃទី១៥ មីនានេះ ដើម្បីជួយសម្រួលនិងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យកាត់ដេរនៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរកម្ពុជា (GMAC) ចេញថ្ងៃទី១១ មីនា ឆ្នាំ២០២០។
លោក សាវិន ហ្វីលីព ដែលជាតួសម្ដែងភាពយន្ត បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ជំងឺរបស់លោក មុត ថារី មានហានិភ័យខ្លាំង ដោយសារតែលោកមានជន្មាយុច្រើន ហើយការងារជាអ្នកដឹកនាំរឿងរបស់លោក ត្រូវប្រើគំនិតខ្លាំង។ លោក ហ្វីលីព ថា ទោះបីពេលនេះ លោក ថារី បានដឹងខ្លួនហើយក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែស្ថានភាពរបស់លោក នៅពុំទាន់ប្រសើរឡើយ។ «ចុងក្រោយនេះ គាត់ដឹងខ្លួនវិញហើយ ប៉ុន្តែពេលដែលអស់ជាតិថ្នាំ គាត់ឈឺក្បាលខ្លាំង។ ដោយសារតែស្ទះសរសៃឈាម និងមានសរសៃឈាមខ្មៅក្នុងខួរក្បាល។ ការងារអ្នកដឹកនាំរឿង ត្រូវគិតច្រើនណាស់ ដូច្នេះធ្វើឱ្យគាត់តាមតឹងខ្លាំង វាមិនមែនជាការងារងាយស្រួលទេ។ គាត់ចាស់ហើយ អាយុ៦៩ឆ្នាំទៅហើយ ហើយគាត់មានជំងឺបែបនេះទៀត ហានិភ័យណាស់។ គាត់ធ្វើការលើសម៉ោង ដល់យប់ជ្រៅរហូត ដូច្នេះធ្វើឱ្យគាត់លេបថ្នាំមិនទៀតទាត់ ជួនកាលគាត់ភ្លេចលេបទៀត»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ហ្វីលីព។ លោក មុត ថារី កំពុងសង្គ្រោះបន្ទាន់ នៅអគារប្រព័ន្ធប្រសាទសម្ដេចតេជោ(កាល់ម៉ែត) ដោយលោកស្ទះសរសៃឈាមខ្មៅក្នុងខួរក្បាល ខណៈកំពុងដឹកនាំរឿងស្ដីពីជីវិតពិត របស់អ្នកឧកញ៉ា សៀង ណាំ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ។ លោក ហ្វីលីព រំលឹក៖«ពេលនៅកន្លែងកំពុងថត គាត់ចាប់ផ្ដើមធ្វើទុក្ខ គាត់ឡើងឈាម ហើយគាត់ឈឺក្បាលខ្លាំង។ គាត់ចូលពេទ្យនៅបាត់ដំបងដូចជាមួយថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែគាត់ខ្លាចហួសពេល ក៏បញ្ជូនមកសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែតតែម្ដង»។ បើតាមលោក សាវិន ហ្វីលីព ,លោក ថារី ផ្ទាល់ ទើបតែបានដឹងថា ខ្លួនមានជំងឺ ស្ទះសរសៃឈាមខ្មៅក្នុងខួរក្បាល នៅពេលលោកចូលពេទ្យសង្គ្រោះបន្ទាន់នេះប៉ុណ្ណោះ។ កន្លងមកលោក មុត ថារី បានដឹងថា ខ្លួនមានជំងឺលើឈាម តាំងពីយូរមកហើយ និងតែងតែលេបថ្នាំប្រចាំជានិច្ច។ ប៉ុន្តែដោយសារតែការងាររបស់លោក រវល់ខ្លាំងពេក ទើបលោកតែងតែភ្លេចលេបថ្នាំជាញឹកញយ។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅពុំទាន់អាចសុំការបញ្ជាក់បន្ថែម ពីសាច់ញាតិរបស់លោក មុត ថារី បាននៅឡើយ៕	ភ្នំពេញ៖ ពេលនេះលោក មុត ថារី អ្នកដឹកនាំរឿងជើងចាស់ ដែលត្រូវជាកូនប្រសាកវី គង្គ ប៊ុនឈឿន បានដឹងខ្លួនវិញហើយ ក្រោយចូលសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យ អស់ជាច្រើនថ្ងៃ ដោយសារជំងឺ ស្ទះសរសៃឈាម និងមានសរសៃឈាមខ្មៅ ក្នុងខួរក្បាល។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកនៅតែមានអាការឈឺក្បាលខ្លាំង ក្រោយអស់ជាតិថ្នាំ។
និងកាយវិការមិនសមរម្យដាក់ពលរដ្ឋដែលល្មើសច្បាប់។វីដេអូឃ្លីបប្រមាណ៤១វិនាទី ដែលបានបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកបង្ហាញពីការផាកពិន័យរបស់មន្រ្តីចរាចរណ៍ម្នាក់ បានប្រើប្រាស់សម្ដីនិងកាយវិការមិនសមរម្យជាមួយពលរដ្ឋល្មើសច្បាប់ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍និងចែករំលែកបន្តជាច្រើន។ ក្រោយមកនៅថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញក៏បានហៅមន្រ្តីចរាចរណ៍រូបនោះមកសួរនាំ ហើយទទួលវិន័យកងកម្លាំង និងបញ្ជូនទៅអប់រំណែនាំធ្វើកិច្ចសន្យាបញ្ឈរជើង (ផ្អាកការងារ) រយៈពេល៣ខែ។ រូបភាពពីស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក ស ថេត ស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា មន្រ្តីដែលប្រព្រឹត្តខុសមិនគប្បីណាមួយ នឹងត្រូវទទួលខុសត្រូវទៅតាមកំហុសរបស់ខ្លួន។ជាក់ស្ដែងដូចករណីលោក ពុត ធារី បានធ្វើកិច្ចសន្យាបញ្ឈរជើងរយៈពេល៣ខែដោយសារប្រើប្រាស់សម្ដី និងកាយវិការមិនសមរម្យជាមួយពលរដ្ឋល្មើសច្បាប់។ លោក ស ថេត ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទដូច្នេះថា៖«មន្រ្តីដែលធ្វើមិនគប្បីនឹងត្រូវវិន័យកងកម្លាំងតាមកំហុស ទាំងមន្រ្តីចរាចរណ៍ ឬមន្រ្តីនគរបាលក៏ដោយ។ ហើយកន្លងមន្រ្តីនគរបាលទាំងអស់ យើងធ្លាប់បានណែនាំពីវិន័យកងកម្លាំងហើយអស់ហើយ»។ លោក បន្តថា ទាំងមន្រ្តីចរាចរណ៍ នគរបាល ត្រូវប្រើប្រាស់សម្ដីសុភាពសមរម្យទៅកាន់ពលរដ្ឋ ទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ស ថេតក៏អំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋទាំងអស់ចូលរួមគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍យោគយល់អធ្យាស្រ័យគ្នាពេលធ្វើដំណើរ ហើយក៏ត្រូវប្រើប្រាស់សម្ដីសុភាពនិងសមរម្យទៅកាន់មន្រ្តីចរាចរណ៍ និងនគរបាលផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ មន្រ្តីចរាចរណ៍ម្នាក់ ឈ្មោះ ពុត ធារីបានរងវិន័យកងកម្លាំង និងបញ្ជូនទៅអប់រំណែនាំ ធ្វើកិច្ចសន្យាបញ្ឈរជើង (ផ្អាកការងារ)រយៈពេល៣ខែ ដោយសារបានប្រើប្រាស់ពាក្យសម្ដី
បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំស្ដីពីអាហ្វហ្កានីស្ថានជាមួយប្រេសិតមកពីជាង២០ប្រទេសនៅទីក្រុងដូហា ប្រមុខ UN លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយថា UN នឹងបន្តការងារនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ប៉ុន្តែក៏បារម្ភពីស្ថិរភាពប្រទេសមួយនេះ។ «ពួកយើងបន្តនៅ ហើយពួកយើងផ្គត់ផ្គត់ ហើយពួកយើងក៏ប្តេជ្ញាស្វែងរកលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ដើម្បីបន្ត ការដឹកជញ្ជូន។ ប្រទេសដែលមានវត្តមានបានយល់ព្រមលើតម្រូវការជាំយុទ្ធសាស្រ្តនៃការចូលរួម»។ លោក ហ្គូតេរ៉េស បានលើកឡើងបែបនេះរួចបន្តថា បំរាមរបស់អាជ្ញាធរតាលីបង់លើស្ត្រីអាហ្វហ្កានីស្ថានដែលបម្រើការងារឱ្យ UN ជាការបំពានសិទ្ធិមនុស្ស ហើយ UN នឹងមិននៅស្ងៀមឡើយចំពោះការវាយប្រហារជាប្រព័ន្ធលើស្ត្រី ឬកុមារី។ ពាក់ព័ន្ធនឹងជំនួយសម្រាប់ប្រទេសនេះ ប្រមុខ UN បានព្រមានអំពីកង្វះខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើជំនួយហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគាំទ្រផ្នែកមនុស្សធម៌របស់ UN នៅឆ្នាំនេះ ដែលមានជាង៦ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំបេសកជននោះផងដែរ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប៉ាគីស្ថាន Hina Rabbani Khar បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ជីវិតិប្រជាជនអាហ្វហ្កានីស្ថាន៤០លាននាក់គឺស្ថិតនៅលើការសម្រេចចិត្តរបស់តាលីបង់ ហើយក្នុងរយៈពេល២០ខែចុងក្រោយនេះ គ្មាននរណាម្នាក់បានជួយប្រជាជនទាំងនោះឱ្យបានយ៉ាងល្អនោះទេ៕	អង្គការសហប្រជាតិ (UN) នាថ្ងៃទី២ ឧសភា បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងបន្តដំណើរការនៅអាហ្វហ្កា នីស្ថានដើម្បីផ្ដល់ជំនួយដល់ប្រជាជនអាហ្វហ្កានីស្ថានរាប់លាននាក់ទោះបីជាក្រុមតាលីបង់បានដាក់ការរឹតត្បិតលើបុគ្គលិកស្រីដែលបម្រើការឱ្យ UN ក៏ដោយ។ យ៉ាងណាមិញ ថវិកាជំនួយកំពុងរីងស្ងួតជាងមុនថែមទៀត។
បើតាម លោក យ៉ែង សុផល ជនរងគ្រោះដែលស្លាប់ គឺជាដូនចាស់ៗ ដែលវ័យប្រមាណ៧០ឆ្នាំ។ ឯអ្នករបួស ភាគច្រើនក៏ជាមនុស្សចាស់ដែរ។ ពួកគាត់កំពុងចូលរួមរៀបចំពិធីឡើងផ្ទះថ្មីនេះ។ នេះជាការបន្ថែមរបស់លោក អធិការរងដដែល ដោយលោកឲ្យដឹងទៀតថា ក្រៅពីបណ្តាលឲ្យមានមនុស្សស្លាប់ និងរបួស ហេតុការណ៍នេះក៏ធ្វើឲ្យខូចខាតកង់ ម៉ូតូ និងកង់បីផងដែរ៕ រូបភាពផ្តល់ដោយលោក យ៉ែង សុផល អធិការរងស្រុកជើងព្រៃ	ភ្នំពេញ៖ ដូនចាស់៣នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងចាស់ទុំ៩នាក់ទៀតរបួសធ្ងន់ ស្រាល ដោយសារ បាក់វេរ៉ង់ដាផ្ទះដែលជនរងគ្រោះកំពុងអង្គុយ។ ហេតុការណ៍នេះ បានកើតឡើង នៅព្រឹកថ្ងៃទី ៦ ខែមេសា នៅក្នុងភូមិខ្នា ឃុំស្ដើង ស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម។ នេះជាការបញ្ជាក់របស លោក យ៉ែង សុផល អធិការរងស្រុកជើងព្រៃ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ។
សម្តេចប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ផ្ញើសារទៅម្ចាស់អាជីវកម្មដូច្នេះថា៖«អ្នកបើកបនល្បែងទាំងឡាយ បើចង់បន្តអាជីវកម្ម និងកុំឲ្យបិទទ្វារអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន ត្រូវដកចេញជាបន្ទាន់នូវល្បែងគ្រប់ប្រភេទដែលខុសច្បាប់ ព្រោះអ្នក នឹងខូចមុខរបររបស់អ្នក តាមរយៈនៃការដាក់កម្រិតដកអាជ្ញាបណ្ណមិនឲ្យបង្កមុខរបររកស៊ីតទៅទៀត»។ រីឯមន្រ្តី និងកងកម្លាំង ដែលមិនបំពេញភារកិច្ចក្នុងការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់ ត្រូវបានសម្តេច ផ្ញើសារជូនបែបនេះថា៖«ខ្ញុំ មិនញញើតដៃនឹងការដកចោលចេញពីមុខតំណែង ចំពោះអភិបាលខេត្ត អភិបាលរង អភិបាលស្រុក នាយទាហាន នគរបាល អាវុធហត្ថ ចាប់ពីស័ក្តិ៥ឡើងលើ ខ្ញុំ នឹងចេញអនុក្រឹត្យ ដើម្បីបញ្ចប់ភារកិច្ចតែម្តង»។ បញ្ជារបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល គឺឲ្យមន្រ្តី និងកងម្លាំងថ្នាក់ក្រោមជាតិ បង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់គ្រប់ភេទនៅគ្រប់ទីកន្លែង «យ៉ាងដាច់ណាត់»។ មន្រ្តីថ្នាក់ក្រោមជាតិ គឺសម្តេច សំដៅចាប់តាំងពីថ្នាក់ខេត្ត រហូតដល់ថ្នាក់ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ហើយកងកម្លាំង ដែលសម្តេចសំដៅនោះ ក៏រាប់ចាប់តាំងពីថ្នាក់ខេត្ត រហូតដល់ថ្នាក់ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌដូចគ្នា ដោយបូករួមទាំងប៉ុស្តិ៍នគរបាលនៅថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ផងដែរ។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រាប់ទៅមន្រ្តីនិងកងកម្លាំងនៅតាមរាជធានី-ខេត្តថា ល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់ មិនស្ថិតនៅលើមេឃនោះទេ ដូច្នេះ ពួកគេ អាចមានលទ្ធភាពបង្ក្រាបបាន ដោយពុំចាំបាច់រំខានដល់សម្តេច និងសម្តេច ស ខេង ដែលជាមេដឹកនាំថ្នាក់ជាតិឡើយ។ សម្តេច សង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាសំខាន់ ស្ថិតនៅត្រង់ថា តើមន្រ្តីនិងកងកម្លាំងនៅតាមរាជធានី-ខេត្តទាំងនោះ «ធ្វើ ឬមិនធ្វើ» ប៉ុណ្ណោះ។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានចេញសេចក្តីសម្រេច នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ស្តីពីការបង្កើតក្រុមការងារបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់គ្រប់ប្រភេទ។ យោងតាមសេចក្តីសម្រេច លោក សុខ ផល រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ គឺជាប្រធាននៃក្រុមការងារនេះ ដោយមានលោកនាយឧត្តមសេនីយ៍ នេត សាវឿន អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ជាអនុប្រធាន រួមទាំងសមាជិកមួយចំនួនទៀត។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បង្កើតក្រុមការងារនេះ ទៅតាមការស្នើសុំរបស់សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ៕ អត្ថបទទាក់ទង ល្បែងភ្នាល់រីកដូចផ្សិត នៅតាមភូមិ ឃុំ !	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានចេញសារព្រមានខ្លាំងៗ ២យ៉ាង គឺ ទី១ ព្រមានបិទគ្រប់អាជីវកម្ម ដែលបង្កប់ល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់ និងទី២ ព្រមានដកមន្រ្តី ដែលអសកម្មក្នុងការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់នេះ។ សារជាសំឡេងរបស់សម្តេច ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម នាព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។
ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានបើកប្រជុំមួយដើម្បីកែសម្រួលនិងបន្ថែមខ្លឹមសាររួមទាំងបញ្ជូលនូវទិន្នន័យសំខាន់មួយចំនួននៅក្នុងសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទី កាលពីថ្ងៃទី២០មករា ឆ្នាំ២០២១។ លោក រាជ រ៉ា ដែលជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានលើកឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ថា កន្លងមកគោលនយោបាយជាតិនេះ ត្រូវបានដាក់ឆ្លងកិច្ចប្រជុំជាច្រើនរួចមកហើយ។ ដូចជា៖ ឆ្លងកិច្ចប្រជុំកម្រិតអគ្គនាយកដ្ឋាន-អន្តរអគ្គនាយកដ្ឋាន កិច្ចប្រជុំក្រុមការងារបច្ចេកទេស និងកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារចម្រុះរៀបចំ គោលនយោបាយស្វាយចន្ទីកម្ពុជា ព្រមទាំងបានបញ្ជូលនូវធាតុចូលពីអន្តរក្រសួង-ស្ថាប័ន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងវិស័យឯកជនពាក់ព័ន្ធមកពីសមាគមអ្នកនាំចេញ អ្នកដាំដុះ ជាដើម ដើម្បីបំពេញនូវចំណុចខ្វះខាត ផ្សេងៗ។ លោក រាជ រ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ រូបថត៖ MoC បើតាមលោក រាជ រ៉ា បន្ទាប់ពីសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទីនេះ ត្រូវបានកែសម្រួលខ្លឹមសារនិងធាតុចូលពីភាគីពាក់ព័ន្ធរួច ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនឹងរៀបចំនីតិវិធីបន្ត ដើម្បីស្នើសុំដាក់ពិភាក្សានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ធ្លាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថា គោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទីនេះ នឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសផលិតនិងផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលស្វាយចន្ទីដ៏សំខាន់មួយ នៅក្នុងតំបន់សម្រាប់បម្រើទីផ្សារក្នុងស្រុក តំបន់ និងពិភពលោក។ លើសពីនេះទៅទៀត វានឹងធ្វើឱ្យផលិតកម្មកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីរបស់កម្ពុជា មានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង ទាំងទិន្នផល និងទាំងគុណភាព។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ការអនុម័តនូវគោលនយោបាយជាតិស្វាយចន្ទីនេះ នឹងបន្ថែមនូវតម្លៃពេញលេញរបស់ស្វាយចន្ទី ចំពោះអ្នកដាំដុះ និងអ្នកកែច្នៃ លើការអនុវត្តខ្សែច្រវាក់តម្លៃ និងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មស្វាយចន្ទី ព្រមទាំងបង្កើតឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែង និងការធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារ ផងដែរ»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក គង់ ភាជ ដែលជាប្រធាននាយកដ្ឋានកសិ-ឧស្សាហកម្មនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានលើកឡើងថា ការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសពីអ្នកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នោះ ក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយជាតិស្តីពីផលិតផលស្វាយចន្ទីនេះ គឺជាការល្អប្រសើរណាស់ ក្នុងការគាំទ្រឱ្យមានការនាំគ្រាប់ស្វាយកែច្នៃ។ លោក លោកបាននិយាយដូច្នេះ៖«អ្វីដែលយើងខំធ្វើនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីជំនួសនូវផលិតផលស្វាយចន្ទីនាំចូលផង ដើម្បីបម្រើឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុកផង និងដើម្បីនាំចេញផង»។ បើតាមប្រធាននាយកដ្ឋានកសិ-ឧស្សាហកម្មរូបនេះ យន្តការបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃស្វាយចន្ទីនៅក្នុងស្រុក គឺជាចំណុចសំខាន់បំផុតដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងយកចិត្តដាក់ ក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយជាតិស្តីពីផលិតផលស្វាយចន្ទី។ លោក គង់ ភាជ បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖ «វត្តមានរោងចក្រកែច្នៃ នឹងជំរុញការនាំចេញផលិតផលចន្ទីកែច្នៃដោយទទួលបានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ ហើយថែមបង្កើតឱកាសការងារដល់ពលរដ្ឋក្នុងស្រុកទៀតផង»។ បុរសជាកសិករម្នាក់កំពុងលាងគ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងច្រកដាក់ក្នុងការ៉ុង សម្រាប់ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា លោក ស៊ីឡុត នៅពេលដែលកម្ពុជាអនុម័តគោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទីនេះ នឹងទាក់ទាញវិនិយោគិននានា មកបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីនៅក្នុងស្រុក ខណៈកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ជាប្រទេសលំដាប់លេខមួយ នៃការផលិតគ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្រស់សម្រាប់នាំចេញ។ លោក បាននិយាយដូច្នេះ៖«កម្ពុជាផលិតគ្រាប់ស្វាយចន្ទីបានច្រើន។ ប្រសិនបើយើងមានរោងចក្រកែច្នៃច្រើន គឺអាចឆ្លើយតបនូវចំនួននៃការផលិតគ្រាប់ស្រស់របស់កម្ពុជា នោះវានឹងធ្វើឱ្យពាក់ព័ន្ធនានានៅក្នុងវិស័យផលិតកម្មស្វាយចន្ទី ជាពិសេសប្រជាកសិកម្មនឹងទទួលតម្លៃបន្ថែមដែលធ្វើឱ្យជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋកាន់តែប្រសើរ»។ របាយការណ៍របស់លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម បានបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជានាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទី បានជិត៩៤ម៉ឺនតោន ដែលកើនរហូតដល់៣២៨,៣៤ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២០។ ការនាំចេញនេះ មានលើសពី៥០ភាគរយ គឺជានាំចេញគ្រាប់ស្រស់ ដោយមិនទាន់កែច្នៃ។ ក្នុងចំណោមស្វាយចន្ទីនេះ មានជិត៩៣ម៉ឺនតោនត្រូវបាននាំចេញទៅប្រទេសវៀតណាម, ចិនមានជិត៤ ៥៥៣តោន, ថៃមានជិត ៤ ៣០០តោន, ឥណ្ឌាជាង៩៨តោន, ជប៉ុនមានជាង៤៤តោន, កូរ៉េមានជាង២១តោន, អារ៉ាប់មានជាង១៤តោន, ណេដឺឡែនមាន ៨,២១តោន, បង់ក្លាដែស ៧តោន, ឡាវ ៤តោន, ស្វីស២តោន, តូហ្គោ១តោន, អារ៉ាប់រួម១តោន, ហ្វីលីពីន៣តោន និងប្រទេសបារាំង មាន២តោន៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កំពុងជំរុញដល់ក្រុមការងារជំនាញឱ្យពិនិត្យនិងកែសម្រួលលើសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទីដើម្បីត្រៀមស្នើសុំការសម្រេចពីរដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ប្រើប្រាស់។ បើតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម គោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទីនេះ រៀបចំឡើងគឺដើម្បីបង្កើនការដាំដុះ និងនាំចេញផលិតផលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីកែច្នៃទៅទីផ្សារអន្តរជាតិឱ្យបានកាន់តែច្រើន។
អតីតអ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមកាំភ្លើងធំ Arsenal និងជាទីប្រឹក្សាជិតស្និទ្ធរបស់ប្រធាន FIFA លោក Gianni Infantino លើកឡើងថា ការរង់ចាំរយៈពេល៤ឆ្នាំសម្រាប់ការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោកគឺរយៈពេលយូរ និងអយុត្តិធម៌ចំពោះកីឡាករណាស់ ហើយកីឡាករគួរតែផ្តោតលើការប្រកួតប្រជែងគ្នាឱ្យបានច្រើន។ «ប្រសិនបើអ្នកក្រឡេកមើលក្រុមនានានៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ជាធម្មតាអាយុជាមធ្យមគឺ ២៧ ទៅ២៨ឆ្នាំ។ ដោយសារតែ World Cup ត្រូវធ្វើឡើង៤ឆ្នាំម្តង ទើបមានឱកាសតិចតួចណាស់ដើម្បីកីឡាករឈ្នះវាម្តងទៀត ពីព្រោះនៅពេលត្រឡប់ទៅប្រកួតប្រជែងបន្ទាប់ ពួកគេត្រូវមានអាយុ ៣២ ទៅ ៣៣ឆ្នាំទៅហើយ»។ លោក Wenger អះអាងដូច្នេះ។ អតីតអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិបារាំង វ័យ៧១ឆ្នាំ បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ BeIn Sport ក្នុងបទសម្ភាសន៍ថាការលើកឡើងខាងលើ ជាមូលហេតុដែលយើងគួរតែរៀបចំការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោក ពានទ្វីបអឺរ៉ុបរៀងរាល់ ២ ឆ្នាំម្តង។ លោក Wenger ដែលធ្លាប់ដឹកនាំ Arsenal ជាង២០ឆ្នាំ មុនផ្លាស់ទៅធ្វើការនៅ FIFA បានរិះគន់ការប្រកួតពាន Nations League ដែលរៀបចំដោយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) ហើយស្នើឱ្យលុបចោលព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដើម្បីជំនួសវិញនូវការប្រកួត World Cup និង Euro ២ឆ្នាំម្តង។ ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ត្រូវបានធ្វើឡើងរៀងរាល់ ៤ ឆ្នាំម្តងចាប់តាំងពីការប្រកួតដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៣០ លើកលែងតែឆ្នាំ ១៩៤២ និង ១៩៤៦ ដែលមិនត្រូវបានរៀបចំដោយសារតែសង្គ្រាមលោកលើកទី ២។ ដូចគ្នានេះដែរ ព្រឹត្តិការណ៍អ៊ឺរ៉ុប Euro ក៏បានធ្វើនៅរៀងរាល់៤ឆ្នាំម្តងផងដែរចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦០ លើកលែងតែឆ្នាំ ២០២០ ដែលត្រូវពន្យាពេលមួយឆ្នាំដោយសារការរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩៕	លោក Arsene Wenger ដែលមានតួនាទីជាប្រធានផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍បាល់ទាត់ពិភពលោករបស់ FIFA ចង់ឱ្យការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោក World Cup និងពានរង្វាន់អឺរ៉ុប Euro ធ្វើទៅរៀងរាល់២ឆ្នាំម្តង។ Wenger ក៏ស្នើ FIFA លុបការប្រកួតពាន Nations League ចោលផងដែរ។
ចាក់ស៊ីម៉ងត៍អាម៉េ (ហៅថា បេតុង ឬ បេតុងអាម៉េ ក៏បាន; បារ. Béton ឬ Béton armé ។ ឧទាហរណ៍៖ ផ្ទះចាក់បេតុង ឬ ផ្ទះបេតុងអារម៉េ )៕	នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរសម្តេច ជួន ណាត «ស៊ីម៉ងត៍» ជាពាក្យកម្ចីពីភាសាបារាំង (Ciment) ។ ពាក្យនេះជានាមសព្ទ មានន័យថា កំបោរវិសេស កាលណាសើមឬទទឹកឆាប់រឹង មានអាការជាថ្មសាច់រឹង ។ ស៊ីម៉ងអារម៉េ ( បារ. Ciment armé ) បាយអលាយផ្សំដោយស៊ីម៉ងត៍, ខ្សាច់, ក្រួស, ដែក ។
ក្រុមសៀមរាបត្រូវប្រជែងជាមួយត្បូងឃ្មុំនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដើម្បីដណ្តើមពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ថ្នាក់ខេត្តប្រចាំឆ្នាំ២០១៩។ ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្ររៀបចំនៅថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ នាកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀង។ មុនឡើងមកជួបគ្នានៅវគ្គនេះ ក្រុមទាំងពីរបានយកឈ្នះគូប្រកួតរៀងៗខ្លួននៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភានេះ។ នាជំនួបក្រោមកម្តៅថ្ងៃនៅកីឡដ្ឋានខេត្តសៀមរាប ម្ចាស់ផ្ទះបានយកឈ្នះភ្ញៀវកោះកុងយ៉ាងប្រផិតប្រផើយក្នុងលទ្ធផល ២-១។ ចំណែកការប្រកួតក្រោមដំណក់ភ្លៀងនៅកីឡដ្ឋានខេត្តត្បូងឃ្មុំ ក្រុមត្បូងឃ្មុំបានទម្លាក់រតនគិរីដោយការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី ក្រោយស្មើ ២-២។ ក្រោយប្រកួត៩០នាទី ត្បូងឃ្មុំបានឈ្នះលើការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី ៣-២។ នៅកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀងនៅថ្ងៃនោះដែរ ក្រុមរតនគិរីត្រូវប្រជែងជាមួយកោះកុង ដើម្បីដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣។ ក្រុមចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ លេខ២ និងលេខ៣ថ្នាក់ខេត្ត នឹងទទួលបានកៅអីឡើងទៅលេងពានថ្នាក់ជាតិជាមួយក្រុមទាំង១៣ក្នុងក្របខណ្ឌខេមបូឌានលីគ៕	ការប្រកួតបាល់ទាត់ដណ្តើមពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ថ្នាក់ខេត្តបានរកឃើញក្រុមពីរឡើងទៅប្រកួតនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រហើយ បន្ទាប់ពីពួកគេទាំងពីរបានយកឈ្នះគូប្រកួតរៀងៗខ្លួននៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះដូចតទៅ៖ ពីដំបូង អគារនេះគឺជាផ្ទះ កម្ពស់២ជាន់ មានពណ៌ពងមាន់ ហើយគេបានកែច្នៃធ្វើជាសណ្ឋាគារនៅ ក្នុងឆ្នាំ១៩១០។ គេបានបន្ថែមដូចជាប៉មមួយដ៏តូច នៅលើ។ ដំបូលរបស់វាស្រួចណាស់។ នៅជំនាន់នោះ ក៏គេបានឆ្លាក់អក្សរ ផ្ទះសណ្ឋាគារអាំងទែណាស្យូណាល ធ្វើអំពីដុំឥដ្ឋដែរ។ កាលពីសង្គ្រាមស៊ីវិល ជនភៀសខ្លួនបានកសាងបន្ទប់នៅលើ។ ដោយសារលែងជាសណ្ឋាគារ បន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហម គេកែអគារបុរាណនេះជាផ្ទះល្វែងវិញ។ បច្ចុប្បន្ន ម្ចាស់អាជីវកម្មនៅក្នុងអគារនេះ បានលើកផ្លាកយីហោធំៗ ពីលើផ្លាកចាស់ ដែលមានអក្សរបារាំង HOTEL INTERNATIONAL ដែលបកប្រែថា ផ្ទះសណ្ឋាគារអន្តរជាតិ។ អតីតផ្ទះសណ្ឋាគារអាំងទែណាស្យូណាល ស្ថិតនៅលេខ៥៤ កែងផ្លូវ១៣០ (រុក្ខវថីខេមរភូមិន) និងផ្លូវ១៣ (វិថីព្រះអង្គអេង) សង្កាត់ផ្សារចាស់ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ៕ អត្ថបទទាក់ទង ឈប់ដំណើរការ ៥០ឆ្នាំហើយ អគារមួយនៅភ្នំពេញ នៅតែមានអក្សរថាជាគ្លីនិក! ផ្ទះចាស់សង់កាលពី៩០ឆ្នាំមុន នៅក្បែរស្ថានីយរថភ្លើងរាជធានីភ្នំពេញ ស្តាតចាស់ ឬកីឡដ្ឋានឡង់ប៊ែ និងសំណល់ពីវិញ្ញាសាប្រណាំងជិះកង់លើរង្វង់	ភ្នំពេញ គ្រាន់តែជាភូមិមួយដែលមានតែផ្ទះឈើប៉ុណ្ណោះ នៅគ្រាដែលព្រះបាទនរោត្ដម ទ្រង់បានលើករាជធានីពីឧដុង្គ មកតាំងនៅក្រុងភ្នំពេញវិញ នាឆ្នាំ១៨៦៧។ អគារថ្មដែលត្រូវបានសាងសង់ដំបូងគេបង្អស់ គឺជាព្រះបរមរាជវាំង ហើយបន្តបន្ទាប់មកក៏មានការសាងសង់អគារផ្សេងៗទៀត រួមទាំងសណ្ឋាគារផង។ សំណង់អគារខ្លះនៅសេសសល់វត្តមានរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ក្នុងនោះ មានផ្ទះសណ្ឋាគារអាំងទែណាស្យូណាល ត្រូវបានសាងសង់នាឆ្នាំ១៨៩០។ វាគឺជាអគារចាស់ជាងគេមួយ នៅក្រុងភ្នំពេញ។
សភាពាណិជ្ជកម្មចិននៅកម្ពុជា បានបង្ហាញនូវក្តីកង្វល់ដល់អ្នកធុរជនរបស់ខ្លួន ដែលកំពុងធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ឬអាជីវកម្មនៅកម្ពុជា ខណៈករណីបាញ់ប្រហារ ចាប់ជំរិត ការគំរាមកំហែងយកប្រាក់ជាដើមនោះ គឺមានជាហូរហែរមកលើជនជាតិចិន។ សភាពាណិជ្ជកម្មចិននៅកម្ពុជា នាថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ បានអំពាវនាវដល់អាជ្ញាធរកម្ពុជា ឱ្យបង្ក្រាបការខុសច្បាប់ដ៏កាច់សាហាវ ពាក់ព័ន្ធនឹងពលរដ្ឋចិននៅកម្ពុជា។ «វិធីសាស្ត្រនៃឧក្រិដ្ឋជនមួយចំនួនរបស់គេ ពិតជាឃោរឃៅបំផុត និងទង្វើរព្រៃផ្សៃ វាបានធ្វើឱ្យផ្ទុះកំហឹង ហើយបានជំរុញឱ្យមានជនរួមជាតិនៅកម្ពុជា និងនៅចិន មានកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង»។ នេះជាការអះអាងរបស់សភាពាណិជ្ជកម្មចិននៅកម្ពុជា ដោយបានបញ្ជាក់នៅក្នុងលិខិតរបស់ខ្លួនថា ករណីគ្រោះថា្នក់ទាំងនេះ សុទ្ធតែពាក់ព័ន្ធនឹងល្បែងស៊ីសងតាមអ៊ីនធឺណិត និងក្រុមបោកប្រាស់ទូរគមនាគមន៍ ដែលបានបង្កការខូចខាតយ៉ាងខ្លាំង ដល់អាជីវកម្ម និងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ទំនុកចិត្តរបស់ជនជាតិចិន ដែលមានគំនិតមកវិនិយោគ និង ធ្វើអាជីវកម្មនៅកម្ពុជា។ សភាពាណិជ្ជកម្មចិននៅកម្ពុជា បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះ ៖ «ប្រសិនបើក្រុមល្បែងស៊ីសងតាមអ៊ីនធឺណិត ត្រូវបានអនុញ្ញាតខុសច្បាប់ ហើយ គេធ្វើអ្វីដែលខ្លួនចង់បានមិនត្រឹមតែសហគ្រាសចិន ដែលមានបំណងអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា នឹងត្រូវបាក់ទឹកចិត្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏នឹងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ទស្សនវិស័យអាជីវកម្ម និងទំនុកចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន ដែលកំពុងប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា»។ ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពអ្នកវិនិយោគ និងទាក់ទាញសហគ្រិនចិន កាន់តែច្រើនមកកម្ពុជា សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍរួមគ្នានោះ សភាពាណិជ្ជកម្មចិននៅកម្ពុជា ស្នើរដ្ឋអំណាចកម្ពុជានិងចិន បង្ក្រាបក្រុមឧក្រិដ្ឋជនទាំងនេះ ឱ្យបានធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។ ជាពិសេស គឺត្រូវលុបបំបាត់នូវល្បែងស៊ីសងតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងក្រុមបោកប្រាស់ទូរគមនាគមន៍ រួមទាំងអំពើខុសច្បាប់ផ្សេងៗ។ កាលពីថ្មីៗនេះ មានសេចក្ដីរាយការណ៍អំពីករណីបោកប្រាស់ជនបរទេសពីប្រទេសចិន ថៃ និងវៀតណាម មកបង្ខាំងឱ្យបោកបញ្ឆោតអ្នកប្រើអ៊ីនធឺណិតនៅក្រៅប្រទេស។ ករណីដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ចុងក្រោយ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា មានជនរងគ្រោះជាពលរដ្ឋចិនមួយរូប ត្រូវបានគេបូមឈាមលក់ទៀតផង។ ជាមួយនឹងការអំពាវនាវរបស់ក្រុមអ្នកធុរកិច្ចចិនខាងលើនេះ លោក ខៀវ សុភ័គ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៨កុម្ភៈ ថា អាជ្ញាធរចិន និងកម្ពុជា បានសហការគ្នាយ៉ាងជិតសិទ្ធ ក្នុងការបង្ក្រាបបទល្មើសឆ្លងដែន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងពលរដ្ឋចិននៅកម្ពុជា តាមរយៈការផ្ដល់និងចែករំលែកព័ត៌មាន និងតម្រុយ។ លោកបានបន្ថែមថា ឆ្នាំ២០២១ សមត្ថកិច្ចកម្ពុជាបង្រ្កាបបទល្មើសនានានៅទូទាំងប្រទេស បានរហូតដល់៩៣ភាគរយ។ ទីកន្លែងដែលបង្រ្កាបបទល្មើសបានច្រើនជាងគេនោះ មានរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តព្រះសីហនុ និងបណ្តាខេត្តមួយចំនួនទៀត។ លទ្ធផលនៃការបង្រា្កបបទល្មើសបាននេះ គឺស្ថិតនៅក្រោមកិច្ចសហការដ៏ជិតសិទ្ធពីអាជ្ញាធរចិន។ លោក ខៀវ សុភ័គ បាននិយាយដូច្នេះ៖ « បើមិនមានកិច្ចសហការពីអាជ្ញាធរចិន ស្មានតែយើងអាចបង្រ្កាបបទល្មើសបានច្រើនដូចនេះអី។ ប៉ូលិសចិន គេបានផ្តល់ព័ត៌មានពីជនល្មើស តាមរយៈទីភ្នាក់ងារគេនោះគេជាទៀងទាត់ ដើម្បីតាមចាប់ និងបង្រ្កាបជនល្មើស»៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមអ្នកជំនួញចិនតាមរយៈសភាពាណិជ្ជកម្មចិននៅកម្ពុជា បានស្នើដល់អាជ្ញាធរឱ្យបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្ម«ខុសច្បាប់ដ៏កាចសាហាវ» ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងពលរដ្ឋចិននៅកម្ពុជា។ ការអំពាវនាវនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសភាពាណិជ្ជកម្មចិននៅកម្ពុជា សង្កេតឃើញថា មានករណីឧក្រិដ្ឋកម្មជាច្រើន បានកើតមានលើជនជាតិចិននៅកម្ពុជា នាពេលថ្មីៗនេះ។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ដោយក្រសួងការបរទេសស.រ.អា.បានភ្ជាប់ការគំរាមនេះទៅនឹងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិម៉ូហ្កាឌីស្យូ ដែលការពារដោយកងកម្លាំងសហភាពអាហ្វ្រិកនិងគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុនតួកគី។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះសរសេរថា ដោយសារតែមានព័ត៌មានជាក់លាក់អំពីការគំរាមកំហែងប្រឆាំងបុគ្គលិករដ្ឋាភិបាលស.រ.អា.នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ម៉ូហ្កាឌីស្យូ ដូចនេះស្ថានបេសកកម្មរបស់ស.រ.អា.ប្រចាំនៅប្រទេសសូម៉ាលីសូមណែនាំឲ្យបុគ្គលិកមិនសូវសំខាន់ដែលជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំងត្រូវចាកចេញពីទីក្រុង ម៉ូហ្កាឌីស្យូ រហូតដល់មានសេចក្តីជូនដំណឹងថ្មីបន្ថែមទៀត។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះក៏បានជំរុញឲ្យពលរដ្ឋអាមេរិកាំង ដែលសម្រេចស្នាក់នៅប្រទេសសូម៉ាលីត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះសរសេរថា ក្រសួងការបរទេសស.រ.អា.ជំរុញឲ្យពលរដ្ឋអាមេរិកាំងទាំងអស់ ដែលសម្រេចស្នាក់ប្រទេសសូម៉ាលីត្រូវពិចារណាឡើងវិញអំពីផែនការសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួននិងចាត់វិធានការសមស្រប ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពខ្លួនឯង ត្រូវប្រយ័ត្នប្រយែងជុំវិញខ្លួន តាមដានព័ត៌មានក្នុងស្រុក និងរក្សាការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ស.រ.អា.បានបញ្ជាឲ្យបុគ្គលិកមិនសូវសំខាន់ៗទាំងអស់របស់ស្ថានបេសកកម្មរបស់ខ្លួននៅប្រទេសសូម៉ាលីចាកចេញពីរដ្ឋធានីម៉ូហ្កាឌីស្យូ ប្រទេសសូម៉ាលី ដោយលើកឡើងថា មានព័ត៌មានជាក់លាក់គំរាមកំហែងពួកគេ។
ពាក្យទាំងនេះគេនិយមប្រើជាកិរិយាសព្ទ និងគុណសព្ទ។ ឧទាហរណ៍៖ និមន្តលោកទេសន៍។ ក្នុងចំណោមពាក្យ ទេស្នា,ទេសនា,ទេសន៍,ទេស មានតែពាក្យទេសប៉ុណ្ណោះដែលមានន័យលើសពីដំណើរសម្តែង ឬការសម្តែងធម៌។ «ទេស» មានន័យច្រើនបែបទៀត។ «ទេស» ជានាមសព្ទមានន័យថាប្រទេស,ភូមិ,ស្រុកទេស។ ទេសមានថ្នាក់ពាក្យជានាមសព្ទមួយទៀតមានន័យថា ឈ្មោះសំពត់សាច់ម៉ដ្ឋច្រើនបែប។ សំពត់ទេស ច្រើនហៅថា ទេសឯក។ ម្យ៉ាងទៀតគេហៅពាក្យទេសសម្រាប់សំដៅលើគ្រឿងសម្លវិសេសដែលមានក្លិនក្រអូបប្រហើរមានរសឆ្ងាញ់ពីសា និងអាហារមានឱជារសឆ្ងាញ់ពីសារប្រដូចជានឹងអាហារទិព្វ។ «ទេស»ជាគុណសព្ទមានន័យថា ដែលធំដំបងមាំខ្ពស់។ សេះទេស,កប្បាសទេស,ចំប៉ីទេស។ «ទេស»មួយទៀតមានថ្នាក់ពាក្យកិរិយាវិសេសន៍ មានន័យថា ដែលដើរស្រាតព្រាត់ ឬរសាត់អណ្តែតទៅតាមតែប្រទះ។ ដើរទេស៕	«ទេស្នា អាចប្រើជា ទេសនា ឬទេសន៍ ឬទេស ក៏បាន គឺសុទ្ធតែជាពាក្យត្រឹមត្រូវដូចគ្នា ហើយមានន័យថា ដំណើរសម្តែង ឬការសម្តែងធម៌ដូចគ្នា។ នេះបើតាមវចនានុក្រមខ្មែរសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត។
ម្ចាស់ជើងឯក ១៤សម័យ ច្រើនជាងក្លិបណាទាំងអស់ប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ Real Madrid នឹងបើកទ្វារកីឡដ្ឋានដែលទើបកែកុនថ្មីជិតរួចរាល់ ១០០ភាគរយរបស់ខ្លួនទទួលក្រុមភ្ញៀវ Union Berlin ដែលទើបមកប្រជែងក្នុង Champions League វគ្គចែកពូល C ។ កីឡដ្ឋាន Santiago Bernabue ជាកន្លែងដំបូងសម្រាប់ការដកស្រង់យកបទពិសោធន៍ និងបច្ចេកទេសនៃការប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ក្រុម Union Berlin លំដាប់កំពូលៗនៅអឺរ៉ុប។ បច្ចុប្បន្ន Real Madrid កំពុងតែបន្តការលេងដ៏ល្អរបស់ពួកគេនៅក្នុង La Liga ដោយឆ្លងកាត់ ៥ប្រកួតកន្លងមកមិនដែលចាញ់ការប្រកួតណាឡើយ ស្របពេលដែលក្រុមយក្សមួយនេះក៏មានកីឡាករវ័យក្មេងកំពុងពេញសមត្ថភាពខ្លាំងថែមទៀត។ Jude Bellingham ត្រូវបានសម្លឹងឃើញថាជាតារាថ្មីមួយប្រចាំក្រុម ដែលកំពុងធ្វើព្យុះភ្លៀងដល់ក្រុមដទៃដែលប្រជែងប៉ះ Real Madrid ជួបការលំបាក។ ទោះរដូវកាលមុនធ្វើបានល្អខ្លាំងជាបន្តបន្ទាប់ទាំងនៅក្នុងលីគ Bundesliga និងនៅក្របខណ្ឌអឺរ៉ុបដទៃផ្សេងទៀត Union Berlin រដូវកាលថ្មីនេះហាក់ធ្វើមិនបានល្អស្រដៀងទៅនឹងរដូវកាលមុនឡើយ ដែលពួកគេអាចមានសមត្ថភាពបំបាក់ក្រុមខ្លាំងៗក្នុងលីគបាន។ ៤ប្រកួតកន្លងមកនៅលីគកំពូលអាល្លឺម៉ង់ពួកគេ ឈ្នះ២ និងចាញ់២។ ទាំង Real Madrid និង Union Berlin ជាការប៉ះគ្នាលើកដំបូងបង្អស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅក្នុង UCL រដូវកាល ២០២៣-២៤។ ដោយឡែកក្រុមកាំភ្លើងធំ Arsenal ដែលបង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងពីការប្រជែងពាន Premier League រដូវកាលមុន នឹងត្រូវបង្ហាញមុខសារជាថ្មីក្រោយខកខានលេងជាង ៦ឆ្នាំ នៅក្របខណ្ឌ UCL។ កីឡដ្ឋាន Emirate នឹងត្រូវបើកទ្វារស្វាគមន៍ក្រុមភ្ញៀវ PSV Eindhoven សម្រាប់ជំនួបពូលបើកឆាកពូល B នាវេលាម៉ោង ២យប់រំលងអាធ្រាត្រ(ម៉ោងនៅកម្ពុជា)។ ការបង្ហាញខ្លួនលើកចុងក្រោយរបស់ពួកគេក្នុង UCL គឺនៅរដូវកាល ២០១៦-១៧ ពេលដែលពួកគេស្ថិតក្នុងពូលជាមួយនឹងក្រុមខ្លាំង Bayern Munich ។ កាំភ្លើងធំរងបរាជ័យយ៉ាងអាម៉ាស់ដោយការប្រកួត ២លើក ចាញ់ក្នុងលទ្ធផលសរុប ១០-២។ មកដល់បច្ចុប្បន្នមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង ទាំងទម្រង់លេង ដោយ Arsenal ដែលមានតម្លៃខ្លួនកីឡាករសរុបថ្លៃបំផុតទីពីរមួយនេះ បញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ នៅ Premier League ហើយត្រូវបានចាប់ពូលចូលក្នុងពូលដែលមានក្រុមសមល្មមប្រជែងឡើងវគ្គ ១៦ក្រុម ដូចជា PSV Eindhoven, RC Lens និង Sevilla ក្រុមជើងឯក Europa League ៧សម័យកាល។ រវាង Arsenal នឹង PSV Eindhoven អ្នកទាំងពីរនេះធ្លាប់បានជួបគ្នានៅ Champions League លើកចុងក្រោយបង្អស់នៅរដូវកាល ២០០៦-០៧ ដែលកាលនោះជាការប្រកួតវគ្គ ១៦ក្រុមចុងក្រោយ ហើយកាំភ្លើងធំរងបរាជ័យលទ្ធផលទាំងពីរជើងសរុប ២-១។ កាលពីរដូវកាលមុននៅក្នុង Europa League ក្រុមមកពីហូឡង់នេះហើយដែលជាក្រុមបំបាក់ Arsenal ដោយលទ្ធផល ២-០៕ ខាងក្រោមនេះជាការប្រកួតគូដទៃទៀតនៃពានរង្វាន់ UCL រាត្រីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា៖ ពូល A ក្រុម Galatasaray ទទួល FC Copenhagen វេលាម៉ោង ១១:៤៥យប់ ក្រុម Bayern Munich ទទួល Manchester United វេលាម៉ោង ២យប់ ពូល B ក្រុម Sevilla ទទួល RC Lens វេលាម៉ោង ២យប់ ពូល C ក្រុម SC Braga ទទួល SSC Napoli វេលាម៉ោង ២យប់ ពូល D ក្រុម SL Benfica ទទួល FC Salzburg ក្រុម Real Sociedad ទទួល Inter Milan៕	ការប្រកួតពានរង្វាន់ក្លិបកំពូលប្រចាំតំបន់អឺរ៉ុប UEFA Champions League បន្តការប្រជែងបន្តទៀតនាថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ដោយក្រុមម្ចាស់ជើងឯក ១៤សម័យកាល Real Madrid នឹងត្រូវស្វាគមន៍ភ្ញៀវដែលទើបលេចមុខថ្មី Union Berlin។ ចំណែកឯ Arsenal ដែលជាក្រុមត្រូវបានគេរំពឹងចង់ឃើញសមត្ថភាពក្រោយខកខានជាង ៦ឆ្នាំ នឹងត្រូវទទួល PSV Eindhoven។
ចុងក្រោយ អតីតនាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Starbucks លោក Howard Schultz បានប្រកាសពីគោលបំណងរបស់លោកក្នុងការប្រឡូកចូលក្នុងសកម្មភាពនយោបាយជាផ្លូវការហើយក្រោយចូលនិវត្តន៍ក្នុងខែមេសាឆ្នាំ ២០១៧។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយជាមួយទូរទស្សន៍ CBS ក្នុងកម្មវិធី «៦០នាទី» លោក Schultz ដែលមានវ័យ ៦៥ឆ្នាំរូបនេះបាននិយាយឥតលាក់លៀមថាលោកនឹងធ្វើជាបេក្ខជនឯករាជ្យដើម្បីប្រជែងជាមួយប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២០ខាងមុខ។ «ខ្ញុំគិតយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីការឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតី»។ មហាសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះប្រកាសបែបនេះ ហើយបន្ថែមថា លោកជាបេក្ខជនមាននិន្នាការកណ្តាលនិយម និងស្ថិតក្រៅប្រព័ន្ធទ្វេបក្សផងដែរ។ លោក Schultz បានពន្យល់ក្នុងបទសម្ភាសន៍នោះថា មកដល់បច្ចុប្បន្នមិនមែនត្រឹមតែលោក ត្រាំ មិនមានលក្ខខណៈសម្បត្តិធ្វើជាប្រធានាធិបតីមួយមុខប៉ុណ្ណោះទេ បក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងបក្សសាធារណរដ្ឋក៏មិនបានប្រឹងប្រែងធ្វើរឿងចាំបាច់ដើម្បីប្រជាជនដែរ។ លោកបន្តថា ផ្ទុយទៅវិញពួកគេប្រឹងប្រែងរាល់ថ្ងៃដើម្បីសងសឹកគ្នាប៉ុណ្ណោះ។ លោក Schultz អធិប្បាយដូច្នេះ៖ «យើងកំពុងរស់នៅក្នុងពេលវេលាដែលផុយស្រួលបំផុតមួយមិនធ្លាប់មាន។ ខ្ញុំចង់ឃើញប្រជាជនអាមេរិកឈ្នះ។ ខ្ញុំចង់ឃើញសហរដ្ឋអាមេរិកឈ្នះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រកាសប្រឡូកក្នុងការប្រជែងយកកៅអីប្រធានាធិបតីរបស់មហាសេដ្ឋីរូបនេះ ត្រូវបានគេរិះគន់ ដ្បិតគេយល់ថា វានឹងបំបែកសំឡេងគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងអាចនាំឲ្យលោក ត្រាំ បន្តជាប់ឆ្នោតអាណត្តិទីពីរផង។ បេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោក Julian Castro ដែលប្រកាសឈរឈ្មោះដែរនោះបានថ្លែងក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយជាមួយទូរទស្សន៍ CNN ថា ក្នុងករណីដែលលោក Schultz ឈរឈ្មោះមែននោះ វានឹងជួយឲ្យលោក ត្រាំ មានសង្ឃឹមជាប់ឆ្នោតជាថ្មី។ លោកបន្ថែមថា លោកមិនគិតថា វាជាប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកឡើយ ដែលលោក Schultz ឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនឯករាជ្យនោះ។ ប៉ុន្តែលោក Schultz បានទាត់ចោលការលើកឡើងនិងពាក្យរិះគន់នេះ ហើយអះអាងថា វាបម្រើឲ្យប្រជាជនប្រជាជនអាមេរិកទាំងមូល។ តាមពិតទៅ លោក Schultz បានចូលរួមជាមួយក្រុមហ៊ុន Starbuck នៅឆ្នាំ ១៩៨២ ជានាយកផ្នែកប្រតិបត្តិការ និងទីផ្សារ ហើយលោកបានជួយធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុននេះឈានឆ្ពោះទៅរកភាពល្បីល្បាញពាសពេញពិភពលោក និងមានសាខានៅប្រទេស ៧៧ លើពិភពលោក៕	មហាសេដ្ឋី និងជាអតីតនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Starbucks លោក Howard Schultz បានបញ្ជាក់ថា លោកត្រៀមខ្លួនឈរឈ្មោះប្រជែងនឹងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២០ខាងមុខនេះ។ លោក Schultz នឹងធ្វើជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតេយ្យឯករាជ្យមិនតំណាងឲ្យបក្សណាមួយឡើយ។
«យើង បន្តរក្សាជំហរមិនប្រែប្រួលរបស់យើងនៅក្នុងយុទ្ធនាការសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀនឡើយ។ ក្រុមឈ្មួញគ្រឿងញៀន កំពុងតែបំផ្លាញយុវជនរបស់យើងហើយ»។ នេះគឺជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដ៏ម៉ឺងម៉ាត់របស់លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ នាឱកាសនៃការថ្លែងសុន្ទរកថាថ្នាក់ជាតិ ដែលប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃទី១៦ សីហាកន្លងទៅ ដែលចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន The Jakarta Post ។ ការប្តេជ្ញាចិត្តជាថ្មី និងមិនប្រែប្រួលរបស់លោកប្រធានាធិបតី ធ្វើឡើងស្របពេល ដែលលោក ក៏កំពុងរងការរិះគន់ពីអង្គការ និងមតិសាធារណៈមួយចំនួន ដោយចោទថា យុទ្ធនាការរបស់លោក បង្កើតឲ្យមានហិង្សាឃោរឃៅ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងការសម្លាប់មនុស្សផងដែរនោះ។ បើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការលើកលែងអន្តរជាតិ មានជនសង្ស័យគ្រឿងញៀនយ៉ាងតិច៦០នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ដោយប៉ូលិស និងភ្នាក់ងារបង្ក្រាបគ្រឿងញៀន នៅចន្លោះខែមករា និងសីហាមកនេះ។ សូមរម្លឹកបន្តិចដែរថា នៅខែកក្កដាកន្លងទៅ លោកប្រធានាធិបតី ចូកូ បានបញ្ជាឲ្យអ្នកអនុវត្តច្បាប់ទាំងអស់ ប្រកាន់ជំហរនឹងនរ និងគ្មានមេត្តា ជាពិសេសទៅលើក្រុមឈ្មួញថ្នាំញៀនបរទេស ដែលចូលមកធ្វើសកម្មភាពចែកចាយនៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ ក្នុងនោះ លោក ថែមទាំងផ្តល់ឲ្យប៉ូលិសអាចបាញ់ក្រុមឈ្មួញទាំងនោះ ប្រសិនបើពួកគេហ៊ានតដៃពេលប៉ូលិសអនុវត្តច្បាប់។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ចំណាត់ការម៉ឺងម៉ាត់ និងគ្មានមេត្តារបស់ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងការបោសសម្អាតគ្រឿងញៀននេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលមេដឹកនាំអាស៊ានគឺលោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌូទើតេ ក៏កំពុងតែបន្តអនុវត្តយុទ្ធនាការសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀនដែរ។ មានជនសង្ស័យពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន រាប់ពាន់នាក់ហើយត្រូវបានសម្លាប់ក្រោមយុទ្ធនាការរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនក្នុងរយៈពេលកាន់តំណែងរបស់លោក៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា បានបន្តប្តេជ្ញា និងរក្សាជំហរក្នុងការមិនលើកលែងឲ្យឈ្មួញជួញដូរគ្រឿងញៀនដែលធ្វើសកម្មភាពចែកចាយនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយបំផ្លាញអនាគតយុវជនឥណ្ឌូណេស៊ីឡើយ ។ ក្រុងហ្សាការតា ក៏បានដាក់គោលដៅខ្លាំងទៅលើឈ្មួញជួញដូរដែលមានសញ្ជាតិបរទេសផងដែរ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.