Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
Arsenal បានឈ្នះពាន FA Cup ជាលើកទី១៣ ក្រោយឈ្នះChelsea ២-១ នៅកីឡដ្ឋាន Wembly។ វាក៏ជាការឈ្នះពានលើកទី៧ផងដែររបស់អ្នកចាត់ការទូទៅលោក Arsene Wenger។ គ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីរបស់កាំភ្លើង ធ្វើសម្រេចបានដោយ Alexis Sanchez និង Aaron Ramsey ខណៈ១គ្រាប់របស់ Chelsea ដែលមានគ្នាត្រឹម១០នាក់ រកបានដោយ Diego Costa។ នៅក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League តោខៀវ Chelsea ជាម្ចាស់ជើងឯក រីឯកាំភ្លើងធំ Arsenal ខកចិត្តបានត្រឹមលេខ៥ ដោយធ្លាក់ទៅដណ្តើមពានរង្វាន់ Europa League នារដូវកាលក្រោយ។ នៅកីឡដ្ឋាន Estadio Vicente Calderon ក្រុងម៉ាឌ្រីត Barcelona បានយកឈ្នះ Alavés ៣-១ ដើម្បីលើកពាន Copa del Rey ជាលើកទី២៩ និងជាការដណ្តើម៣រដូវកាលជាប់ៗគ្នារបស់ក្លិបយក្សមួយនេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Luis Enrique។ ការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីសុទ្ធតែកើតឡើងនៅក្នុងតង់ទីមួយ។ Lionel Messi, Neymar និង Paco Alcacer សម្រេចផលឲ្យ Barcelona រីឯ Theo Hernandez រកបង្គ្រប់កិច្ចឲ្យ Alaves។ ក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga ក្លិប Barcelona បានលេខ២ ដោយចាញ់ Real Madrid ៣ពិន្ទុ ចំណែក Alaves ស្ថិតនៅលេខ៩ ។ សម្រាប់ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពាន DFB-Pokal Cup របស់អាល្លឺម៉ង់ឯណោះវិញ Borussia Dortmund បានយកឈ្នះ Einstracht Frankfurt ២-១ នៅកីឡដ្ឋាន Olympiastadion ក្នុងក្រុងប៊ែរឡាំង។ Pierre-Emerick Aubameyang បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនៅក្នុងតង់ទីពីរនាំជ័យជម្នះសម្រាប់ Dortmund បន្ទាប់ពីក្រុមទាំងពីរស្មើគ្នា ១-១ នៅ៤៥នាទីដំបូង ដោយ Ousmane Dembele រកគ្រាប់បើកឆាកឲ្យ Dortmund ដែលជាប់លេខ៣ក្របខណ្ឌ Bundesliga មុនពេល Ante Rabic តាមស្មើសម្រាប់ក្រុមលេខ១១ Eintracht Frankfurt។ ក្នុងការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់ Coupe de France នៅកីឡដ្ឋាន Stade de France របស់បារាំង Paris Saint-Germain ឈ្នះពាននេះជាលើកទី១១ ដែលជាកំណត់ត្រាពិសេស ហើយវាក៏ជាការដណ្តើមបានរយៈពេល៣រដូវកាលជាប់ៗគ្នាផងដែរ។ PSG ត្រូវអរគុណខ្សែការពារ Issa Cissokho នៃក្លិប Angers ដែលភ្លាត់តែតបាល់បញ្ចូលទីខ្លួនឯងនៅនាទីបន្ថែម។ នេះជាលើកទីពីរហើយ ដែល PSG ឈ្នះពាន Coupe de France ដោយគ្មានការធ្លាយសំណាញ់មួយគ្រាប់សោះក្នុងយុទ្ធនាការប្រកួតជម្រុះរបស់ខ្លួន។ ក្នុងក្របខណ្ឌ Ligue 1 ក្លិប PSG ជាប់លេខ២ រីឯ Angers ស្ថិតនៅលេខ១២ ។ នៅអ៊ីតាលី Juventus ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Massimiliano Allegri បានលើកពានរូចទៅហើយ ទាំងក្របខណ្ឌកំពូល Serie A និងពាន Coppa Italia។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ អតីតគ្រូបង្វឹក Liverpool លោក Brendan Rodgers ដែលបានជួយឲ្យ Celtic លើកពាន Scottish Premiership និង Scottish League Cup នោះ បន្តជោគជ័យដ៏ធំធេងបន្ថែមទៀត តាមរយៈការដណ្តើមបានពាន Scottish Cup ក្រោយឈ្នះ Aberdeen ២-១ ។ នេះជាការឈ្នះពាន Scottish Cup លើកទី៣៧របស់ក្លិបកំពូលស្កុតឡែន Celtic ៕	កាលពីរាត្រីថ្ងៃសៅរ៍ ឈានចូលថ្ងៃអាទិត្យ ក្លិប Arsenal, Barcelona, Borussia Dortmund និង Paris Saint-German បានឈ្នះ Cup ប្រចាំប្រទេសរៀងៗខ្លួន បន្ទាប់ពួកគេសុទ្ធតែខកចិត្តក្នុងការប្រកួតប្រជែងក្របខណ្ឌកំពូល។ សម្រាប់ Arsenal នេះជាពានរង្វាន់លួងចិត្តក្រុមអ្នកគាំទ្រ បន្ទាប់ពីពួកគេជាប់ត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៥ក្នុង Premier League ខណៈ Barcelona, Dortmund និង PSG សុទ្ធតែមានកៅអីនៅ Champions League នារដូវកាលក្រោយ។
អ្នកស្រី Cynthia និងលោក Victor Liu បានវិលត្រឡប់មកកាន់ប្រទេសអាមេរិកវិញបន្ទាប់ពីចំណាយពេលអស់ជាង៣ឆ្នាំនៅក្នុងប្រទេសចិនដែលពួកគេមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចាកចេញពីប្រទេសចិនដោយស្ថិតក្រោមបម្រាមនៃការចាកចេញ បើទោះបីជាពួកគេមិនទទួលរងការចោទប្រកាន់ពីបទព្រហ្មទណ្ឌណាមួយក្តី។ ឪពុករបស់ពួកគេគឺលោក Liu Changming ជាអតីតមន្ត្រីធនាគារដែលបានរត់គេចខ្លួនពីការតាមចាប់របស់អាជ្ញាធរចិនពីបទលួចបន្លំប្រាក់។ ការយល់ព្រមឲ្យចាកចេញរបស់បងប្អូនទាំងពីរនាក់នេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រធានផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុន Huawei អ្នកស្រី Meng Wanzhou អាចចាកចេញពីប្រទេសកាណាដាវិលត្រឡប់ទៅកាន់ប្រទេសចិនវិញបន្ទាប់ពីរដ្ឋអាជ្ញាអាមេរិកបានទម្លាក់ចោលបទចោទប្រកាន់ពីការគេងបន្លំប្រាក់ប្រឆាំងអ្នកស្រីនោះ។ សេតវិមានបានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃចន្ទថា ការដោះលែងនោះមិនមែនជាការដោះដូរអ្នកទោសនោះទេ ប៉ុន្តែ ករណីរបស់ពួកគេបានកើតមានឡើងនៅក្នុងការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Joe Biden និងប្រធានាធិបតីចិនលោក Xi Jinping កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញាកន្លងទៅនេះ។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក បាននិយាយថា ការសម្រេចក្នុងការដោះលែងប្រធានហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei អ្នកស្រី Meng Wanzhou ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយឯករាជ្យ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកនិយាយថា៖ «យើងស្វាគមន៍ដល់ការវិលត្រឡប់របស់អ្នកស្រី Cynthia និងលោក Victor Liu មកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកវិញកាលពីថ្ងៃអាទិត្យកន្លងទៅនេះ»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបន្តថា មន្ត្រីកុងស៊ុលអាមេរិកក្នុងទីក្រុងសៀងហៃ បានជួយសម្របសម្រួលក្នុងការចាកចេញរបស់បងប្អូនទាំងពីររូបនេះ។ អ្នកស្រី Sandra Han ដែលជាម្តាយរបស់អ្នកស្រី Cynthia និងលោក Victor Liu កំពុងបន្តស្ថិតក្នុងការឃុំឃាំងក្នុងប្រទេសចិននៅឡើយពីបទព្រហ្មទណ្ឌ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកមួយរូបបានឲ្យដឹងថា ពលរដ្ឋអាមេរិក២នាក់ដែលត្រូវជាបងប្អូនបង្កើតនឹងគ្នា ហើយត្រូវបានរារាំងមិនឲ្យចាកចេញពីប្រទេសចិនចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៨មក បានវិលត្រឡប់មកដល់សហរដ្ឋអាមេរិកវិញកាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ។ ការដោះលែងពួកគេឲ្យវិលត្រឡប់មកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកវិញកើតមានឡើងបន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ចប់នូវករណីក្តីក្តាំផ្លូវច្បាប់មួយប្រឆាំងប្រធានប្រតិបត្តិជាន់ខ្ពស់មួយរូបរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ។
មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន បានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចនៅចុងសប្តាហ៍មុនទៅកាន់ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តសំខាន់ៗនៅអឺរ៉ុបមួយចំនួនដើម្បីរកជំនួយផ្នែកយោធានិងហិរញ្ញវត្ថុបន្ថែមទៀតនៅមុនការវាយលុកដ៏ធំរបស់អ៊ុយក្រែនប្រឆាំងកងកម្លាំងរុស្ស៊ី។ មុនដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងទៅអាល្លឺម៉ង់ចាប់តាំងពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ លោក ហ្សេលេនស្គី ក៏បានជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី និងសម្តេចប៉ាប Francis នៅទីក្រុងរ៉ូមនៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា។ នៅល្ងាចថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា លោកបានជួបប្រធានាធិបតីបារាំង ម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅវិមាន Elysee មុនទទួលទានអាហារពេលល្ងាច។ លោកធ្វើដំណើរទៅអាល្លឺម៉ង់ដែរ។ «ឥឡូវនេះ ជាពេលវេលាសម្រាប់យើងដើម្បីកំណត់ការបញ្ចប់នៃសង្រ្គាមនៅឆ្នាំនេះ។ យើងអាចធ្វើឱ្យបរាជ័យរបស់អ្នកឈ្លានពានទៅរួចបាននៅឆ្នាំនេះ»។ លោក ហ្សេលេនស្គី បានសង្កត់ធ្ងន់នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នានៅទីក្រុងបែរឡាំងជាមួយអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ Olaf Scholz ។ លោកបន្តថា ក្រុងកៀវបានរៀបចំការពិភាក្សាអំពីគំនិតផ្តួចផ្តើមសន្តិភាពជាមួយភាគីខាងក្រៅប៉ុន្តែសំណើទាំងនោះគួរតែផ្អែកលើជំហររបស់អ៊ុយក្រែន និងផែនការសន្តិភាពរបស់ខ្លួន។ ឯលោក Scholz បានគូសបញ្ជាក់ពីការសន្យារបស់អាល្លឺម៉ង់ក្នុងការបន្តគាំទ្រអ៊ុយក្រែនតាមដែលចាំបាច់។ រដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់ដែលជាអ្នកផ្ដល់ជំនួយដ៏ធំមួយដល់អ៊ុយក្រែនកន្លងមកបានប្រកាសកញ្ចប់ជំនួយយោធាចំនួន៣ពាន់លានដុល្លារដល់អ៊ុយក្រែនកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភាដែលនោះជាកញ្ចប់ជំនួយដ៏ធំបំផុតចាប់តាំងពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីមក៕	ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី នាថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា បានលើកឡើងថា ទីក្រុងកៀវ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនអាចធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីបរាជ័យមិនអាចត្រឡប់វិញបាននៅឆ្នាំនេះ ខណៈអ៊ុយក្រែនទទួលបានកញ្ចប់យោធាថ្មីក្នុងដំណើរទៅកាន់អាល្លឺម៉ង់។
ក្រុមហ៊ុន Celtic Renewables ដែលកើតចេញពីការផ្តួចផ្តើមរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Edinburgh Napier University ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយសហគ្រាសស្រាវីស្គី Tullibardine Distillery បានទទួលជោគជ័យលើការសាកល្បងរថយន្តដំណើរការស្រាវីស្គី ជំនួសប្រេងសាំង និងម៉ាស៊ូត។ សាស្ត្រាចារ្យ Martin Tangney ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Celtic Renewables បានអះអាងថា ក្រៅពីប្រេងប្រេងសាំង ឬម៉ាស៊ូត គេអាចប្រើប្រាស់ជីវឥន្ទនៈ ដែលទទួលបានតាមរយៈកំសួល ដូចជាករណីស្រាវីស្គី ដែលមានកាកសំណល់ធញ្ញជាតិ ជាដើម។ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ កន្លងមក ក្រុមហ៊ុន Celtic Renewables បានដាក់សាកល្បងដំណើររថយន្ត Ford Focus មួយគ្រឿង ឲ្យដើរដោយឥទ្ធិពលស្រាវីស្គី។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមហ៊ុន បានអះអាងថា សមាសធាតុស្រាវីស្គីរួមចំណែកប្រមាណ១០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីឲ្យរថយន្តដំណើរការទៅមុខ ត្រូវមានការចូលរួមពីសមាសធាតុផ្សំនៃជីវឥន្ទនៈជាច្រើនទៀត។ លោក Martin Tangney និងលោក Mark Simmers ដែលជានាយកប្រតិបត្តិ បានអះអាងថា ការបំលែងបែបនេះ មិនត្រូវឲ្យរថយន្តកែប្រែម៉ាស៊ីននោះឡើយ។ យោងតាម BBC Scotland ក្រុមហ៊ុន Celtic Renewables បានទទួលជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពីរដ្ឋាភិបាលក្នុងរង្វង់ទឹកប្រាក់ប្រមាណ១២លានដុល្លារដើម្បីតម្លើងរោងចក្រនៅក្រុង Gramgemouth ហើយវានឹងចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការពេញលេញនៅឆ្នាំ២០១៩ ។ គេជឿជាក់ថា ជីវឥន្ទនៈដែលកើតចេញពីស្រាវីស្គី នឹងក្លាយជាឧស្សហកម្មដ៏មានសក្តានុពលមួយនៅប្រទេសស្កុតឡេន នាពេលអនាគត ប៉ុន្តែប្រទេសដែលផលិតស្រាវីស្គីមួយចំនួនដូចជា ជប៉ុន ឥណ្ឌា និងអាមេរិកជាដើមនោះ នឹងក្លាយជាដៃគូដ៏សំខាន់៕	ការបង្កើតថ្មីមិនមានទីកំណត់ឡើយ។ សហគ្រាសមួយនៅស្កុតឡែន បានបង្ហាញភាពជោគជ័យរបស់ខ្លួនក្នុងការដំណើរការរថយន្តចាក់ស្រាវីស្គី ជំនួសប្រេងសាំង និងម៉ាស៊ូត។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC Scotland។
លោក វ៉ាត់ ចំរើន បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទថា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន យកចិត្តទុកដាក់លើការហ្វឹកហាត់របស់អត្ដពលិកកម្ពុជា និងបដិសណ្ឋារកិច្ចផ្សេងៗ។ CAMSOC បញ្ជូនអត្ដពលិក ទៅហ្វឹកហាត់នៅប្រទេសចិននេះ គឺស្ថិតក្រោមជំនួយឥតសំណង ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលចិន។ ការហ្វឹកហាត់នៅប្រទេសចិន គឺមានរយៈពេលចំនួន ១៨០ថ្ងៃ ដោយប្រតិភូកីឡាកម្ពុជា បានចេញដំណើរ ទៅប្រទេសចិន កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរ ប្រតិភូកីឡា ដែលបានទៅហ្វឹកហាត់នៅប្រទេសចិន មានចំនួន ១៦១នាក់ លើ១២ប្រភេទកីឡា មាន កាយសម្ព័ន្ធ ១១នាក់, យូដូ ៥នាក់, វូស៊ូ ១០នាក់, បាល់បោះ ១៥នាក់, វាយកូនឃ្លីលើតុ ១០នាក់, អត្តពលកម្ម ២០នាក់, ចំបាប់ ១៥នាក់, វាយសី ១២នាក់, ហែលទឹក ១១នាក់, លើកទម្ងន់ ១០នាក់, បាល់ទាត់-នារី ២៥នាក់ និងបាល់ទះ ១៥នាក់៕	លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ (Camsoc) អះអាងថា ម្ចាស់ផ្ទះចិន បានទទួលបដិសណ្ឋារកិច្ចមន្ដ្រីដឹកនាំកីឡា និងអត្ដពលិកកម្ពុជា បានយ៉ាងល្អ ទាំងស្នាក់នៅ ហូបចុក និងការហ្វឹកហាត់ទៅតាមប្រភេទកីឡានីមួយៗ។
ក្តីសង្ឃឹមរបស់អ្នកចាត់ការទូទៅសញ្ជាតិស្កុតឡែនដើម្បីទទួលបានជ័យជម្នះក្នុងការដឹកនាំ ដំបូងឲ្យ West Ham និងជាលើកទី ៥០០ ក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការទូទៅមួយរូបនៃក្របខណ្ឌលីកកំពូលអង់គ្លេសនោះ ទទួលបានត្រឹមការខកចិត្តប៉ុណ្ណោះ ក្រោយមានការស៊ុតបញ្ចូលទី២គ្រាប់ពីសំណាក់កីឡាកររបស់ Watford ពីររូបគឺ Will Hughes និង Richarlison។ ក្រោយបរាជ័នេះ អតីតអ្នកចាត់ការ Everton, Manchester United, Sunderland រួបនេះបានសម្តែងការខកចិត្តចំពោះកីឡាករល្បីៗមួយចំនួនរបស់ក្រុមរហស្សនាមញញួរធំ ថាលេងមិនសមនឹងភាពល្បីរបស់ពួកគេឡើយ។ «ខ្ញុំតែងតែគិតថានេះគឺជាការងារដ៏ធំមួយ។ កីឡាករមួយចំនួនដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញបានធ្វើឲ្យខ្ញុំខកចិត្តខ្លាំងណាស់។ ខ្ញុំគិតថាពួកគេនឹងបង្ហាញខ្ញុំច្រើនជាងនេះ។ ពួកគេត្រូវបង្ហាញខ្ញុំពីមូលហេតុដែលពួកគេទទួលបានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។ ខ្ញុំមិនចូលចិត្តការសម្តែងទេ ហើយខ្ញុំសង្ឃឹមថាយើងនឹងធ្វើបានល្អប្រសើរជាងនេះ»។ លោក Moyes វ័យ៥៤ឆ្នាំត្រូវបានក្លិប West Ham តែងតាំងជាអ្នកចាត់ការថ្មី ជំនួសលោក Slaven Bilic នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅ។ West Ham បច្ចុប្បន្នឈរនៅលេខរៀងទី១៨ក្នុងតារាង Premier League ស្ថិតនៅតំបន់ត្រូវកាត់ចោល មានតែ៩ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រគួត១២លើក ឈ្នះ២ ចាញ់៧ និងស្មើ៣៕	ក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការទូទៅថ្មីលោក David Moyes បាននិយាយថាលោកមានការខកចិត្តជាមួយនឹងកីឡាករល្បីៗមួយចំនួនរបស់ West Ham បន្ទាប់ពីរងបរាជ័យ ២-០ នៅទឹកដី Watford ក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌ Premier League កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី១៩ ខែវិច្ឆិកា។
អ្នកនាំពាក្យខេត្តព្រះសីហនុ លោក ឃៀង ភារម្យ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា នៅពេលនេះ អាជ្ញាធរកំពុងជួយសម្រួលចរាចរណ៍ និងរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់បណ្ដោះអាសន្ននៅទីនោះហើយ។«ទឹកលិចដាច់ផ្លូវលេខ៤៥ កាលពីយប់(ថ្ងៃទី៨ សីហា)មកឥឡូវ ហើយឥឡូវផ្លូវនេះ មិនធ្វើចរាចរណ៍បានឡើយ។ ផ្លូវលំក្នុងភូមិរាមមួយខ្សែទៀតក៏លិចដែរ តែពេលនេះអាចធ្វើដំណើរបាន» ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឃៀង ភារម្យ ដែលបានបន្ថែមថា ខេត្តព្រះសីហនុត្រូវបានជន់លិចទឹក ក្រោយពីមានភ្លៀងធ្លាក់ជាបន្តបន្ទាប់ ។ សេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹកនៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ខែសីហានេះ បានបញ្ជាក់ថា ខេត្តព្រះសីហនុ មានភ្លៀងធ្លាក់គំហុកជាប់ៗគ្នា ចាប់ពីថ្ងៃទី១ខែសីហាមកម្ល៉េះ។ គិតមកដល់ថ្ងៃនេះ បរិមាណភ្លៀងសរុបមានរហូតដល់ ៨១៤មីលីម៉ែត្រ និងបន្តធ្លាក់ទៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខទៀត ដែលបណ្ដាលឲ្យមានជំនន់ទឹកភ្លៀងធ្ងន់ធ្ងរនៅទីនោះ។ ក្រសួងធនធានទឹក ក៏បានបន្ថែមថា ខេត្តរតនគិរី ក៏ជួបបញ្ហាទឹកជំនន់ដែរ ដោយសាររងទឹកភ្លៀង និងទឹកទន្លេស្រែពកឡើងយ៉ាងគំហុក ដែលបណ្ដាលឲ្យប៉ះពាល់ស្រុកចំនួនពីរ គឺស្រុកកូនមុំ និងស្រុកលំផាត់។ ក្រៅពីតំបន់រងគ្រោះទឹកជំនន់ ក៏មានតំបន់មួយចំនួនកំពុងជួបភាពរាំងស្ងួតទៅវិញ ពិសេសនៅភាគពាយ័ព្យប្រទេសដូចជាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប៉ៃលិន និងខេត្តឧត្តរមានជ័យ៕	ភ្នំពេញ៖ ផ្លូវមួយខ្សែ ពីព្រលានយន្តហោះឆ្ពោះទៅសមុទ្ររាម ត្រូវបានដាច់ ដោយសារទឹកជន់លិច កាលពីថ្ងៃទី៨ សីហា។ ផ្លូវមួយខ្សែនោះ ស្ថិតនៅចំណុចភូមិរាម ឃុំរាម ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ។
លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ថ្លែងបែបនេះក្នុងឱកាសលោកអញ្ជើញសម្ពោធមជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបច្ចេកទេសយានយន្ត (ឆៀក) នៃសាខាងបឹងស្នោ ខណ្ឌច្បារអំពៅ នៅថ្ងៃទី២៥ខែកក្កដា។ សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ខាងក្រោមនេះ៖	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹងជញ្ជូន លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បាននិយាយថា សព្វថ្ងៃនេះ នៅតែមានមន្ត្រីមួយចំនួនបានបើកដៃឲ្យរថយន្តដឹកទំនិញ បើកឆ្លងកាត់ស្ថាននីយថ្លឹងទម្ងន់ ដោយមិនមានការថ្លឹងឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ព្រមានចាត់វិធានការរដ្ឋបាលលើមន្ត្រីទាំងនោះ បើសិនជាពួកគេនៅតែមិនអនុវត្តតាមច្បាប់។
ចាប់ផ្តើមការប្រកួតនៅដើមវគ្គទីមួយដាណឺម៉ាកមកពីតំបន់អឺរ៉ុបធ្វើបានល្អខ្លាំងក្នុងការវាយសម្រុកលើទុយនីស៊ី ដោយត្រឹម ១០នាទីដំបូងដាណឺម៉ាកមានស្ថិតិគ្រប់គ្រងបាល់ជាង ៥៥ភាគរយទល់ទុយនីស៊ីមានត្រឹម ៤៥ភាគរយ។ តែយ៉ាងណាដាណឺម៉ាកដាក់សម្ពាធបានត្រឹមតែដើមវគ្គប៉ុណ្ណោះ ទុយនីស៊ីអាចគ្រប់គ្រងស្ថានកាល មកវិញដោយអាចរកបានឱកាសទាំងការគ្រប់គ្រងបាល់ និងសម្រុកលើដាណឺម៉ាកវិញ នាវគ្គទីមួយនេះលទ្ធផលការបំប៉ោងសំណាញ់ទីរវាងក្រុមទាំងពីរក៏ហាក់បីដូចជាមិនសូវមានឱកាសខ្លាំងជាកត់សំគាល់ឡើយ ដោយក្រុមទាំងពីរព្យាយាមលេងដោយប្រុងប្រយ័ត្នរៀងៗខ្លួន។ បញ្ចប់វគ្គទីមួយទាំងដាណឺម៉ាកនិងទុយនីស៊ីបញ្ចប់ត្រឹមលទ្ធផលស្មើ ០-០។ ឈានចូលវគ្គទីពីរ ទុយនីស៊ីមានប្រៀបបន្តដាក់សម្ពាធខ្លាំងលើដាណឺម៉ាក តែការដាក់សម្ពាធបានត្រឹមតែប៉ុន្មានដំបូងប៉ុណ្ណោះដាណឺម៉ាកវាយសម្រុកខ្លាំងមកវិញ រហូតដល់នាទី៥៦ ពួកគេមានឱកាសស៊ុតបំប៉ោងសំណាញ់ទីនាំមុខមុនទៅហើយតែគ្រាប់បាល់នោះជាគ្រាប់ស្ថិតនៅជំហក្រៅល្បែង ដែលជាការខកចិត្តមួយសម្រាប់ដាណឺម៉ាក។ លត្ធផល ០-០ អូសបន្លាយរហូតដល់នាទី៦៨ Christian Eriksen មានឱកាសស៊ុតចំគោលដៅលើទុយនីស៊ី ដើម្បីបើកការនាំមុខឱ្យដាណឺម៉ាកតែអ្នកចាំទីទុយនីស៊ី Aymen Dahmen សង្រ្គោះបាល់យ៉ាងល្អ ហើយត្រឹម ១នាទីបន្ទាប់ដាណឺម៉ាកហៀបនឹងរកបាន១គ្រាប់ ដោយការលើកបាល់ជ្រុងពី Eriksen ដដែលតែ នឹងខ្សែការពារ Dylan Bronn តែតសំដៅទីបានយ៉ាងល្អ តែយ៉ាងណាត្រូវបានសង្គ្រោះម្តងទៀតដោយខ្សែការពារទុយនីស៊ី។ នាទី៧០ ទុយនីស៊ីទទួលបានឱកាសមាសក្រោយវាយបកលើដាណឺម៉ាក ខណៈកីឡាករដាណឺម៉ាកម្នាក់បានបង្កកំហុសធ្វើឱ្យបាល់ប៉ះដៃដោយអចេតនានៅក្នុងប្រអប់គ្រោះថ្នាក់ តែកំហុសនោះមិនត្រូវបានពិន័យដោយអាជ្ញាកណ្តាលឡើយ ព្រោះតែជាកំហុសអចេតនា។ ឮក្រុមទាំងពីរបន្តវាយសម្រុកគ្នាខ្លាំងឡើងៗទៅវីញទៅមកធ្វើឱ្យការប្រកួតកាន់តែជក់ចិត្តខ្លាំង ប៉ុន្តែលទ្ធផលនៅតែគ្មានការប្រែប្រួលនៅគ្រាប់បាល់រហូតដល់បញ្ចប់ការប្រកួត ទាំងដាណឺម៉ាក និងទុយនីស៊ីចែកគ្នាម្នាក់ ១ពិន្ទុ។ នេះជាការប្រកួតជំនួបបើកឆាកដំបូងសម្រាប់ពូល D ក៏ជាការប្រកួតដំបូងគេបង្អស់ប្រចាំនៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 ដែលជាការប្រកួតដែលគ្មានការស៊ុតបញ្ចូលទីគ្នាសូម្បីមួយគ្រាប់ ខណៈជាការជួបគ្នាលើកដំបូងបំផុតរបស់ក្រុមទាំងពីរក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់អន្តរជាតិផ្លូវការ៕	ដាណឺម៉ាក់យកឈ្នះលើកទុយនីស៊ីលទ្ធផល ០-០ ដែលជាការជួបគ្នាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅ World Cup 2022 នាកីឡដ្ឋាន Education City ប្រទេសកាតារាត្រីថ្ងៃ២២ ខែវិច្ឆិកា។
The fugitive real estate mogul settled in April in New York, on the 18th floor of a hotel facing Central Park, where he's now waiting with his wife for a decision on his claim for US political asylum. "I want to try and to have rule of law, I want to try and have democracy, freedom, that's my ultimate goal... A change of the regime," he told AFP in a recent exclusive interview. He's set a timeline of three years. For several months, Guo has been flooding social networks with searing accusations of corruption against China's rich and powerful. Few Chinese tycoons choose dissent. But Guo, whose property was seized and two brothers imprisoned since he fled from China in 2014, says his campaign has been brewing for 28 years. Amid the crackdown on pro-democracy protesters on Beijing's Tiananmen Square in 1989, "my little brother died in front of me... I was detained for 22 months." It was in prison that he decided to "wrestle with this system under the Communist party that is inhumane, not democratic, unlawful." While some accuse the businessman, who is not shy about publicizing his ostentatious lifestyle, of hypocrisy in his allegations of corruption among China's political elite, Guo denies accusations that he himself is also guilty of graft. "Why would I do this? I don't need the money, I have money," he said, ticking off possessions such as apartments in New York and London and a yacht, as well as "a wonderful family." - Flee or be eliminated - "But I am a Buddhist, I want to be kind to other people... I want to change the evil regime," said Guo, who gives his age as 47 despite uncertainty about his birthdate due to the upheaval of the Cultural Revolution in China at the time. "All the successful businessmen in China, there are only two fates for them: one is to flee the country, the other is waiting to be eliminated." He chose to go on the offensive, posting unsubstantiated yet politically sensitive allegations. His Twitter account, which has nearly 480,000 followers, has been repeatedly blocked since China's Communist Party congress in October, he said.Undeterred, Guo has been developing a new media platform that he intends to launch before the end of December to expose the flaws of China's Communist regime. Guo has developed a relationship in the US that seems unexpected -- with Steve Bannon, US President Donald Trump's former strategist who has called for Washington to wage "economic war" with China."He is one of the best international political experts I have ever seen. Mr Bannon is one of the very few Westerners who really understands Asia," said Guo. Guo said he has met ten times with Bannon, the one-time Goldman Sachs investment banker and head of influential ultraconservative outlet Breitbart News and that they have discussed his new platform, which he did not describe in detail."I have money, you know this, lots of money prepared for this," Guo said of the project. - Trump and Xi - Guo, dressed all in black and smiling, spoke in English with AFP on the topic of democracy. Otherwise he spoke in Chinese through an interpreter. With his little white dog Snow in his arms, Guo took reporters on a tour of his home, including a magnificent terrace with sprawling views of Central Park, and his office, where he has on display a photo of himself with the Dalai Lama. Guo confirmed Wall Street Journal reports that he had been visited by Chinese government agents in his apartment in May. He said the agents had one objective: "They are here to silence me... They want me to stop talking about the corrupt officials in the Chinese government." "There are more than 100 hours of conversation I have on tape," he said. "For them, it was too big a threat!" Guo said he thinks "very highly" of Trump, and is a member of the US leader's tony Mar-a-Lago club in Florida. But he nevertheless is critical of Trump's policies toward China. "He is too focused on his own advantages, his own strengths," Guo said. "Politics is different from business." As for Chinese President Xi Jinping, Guo called him "the most human, most emotional person out of all the (Chinese) officials." He partly hopes that Xi would steer China to a Singapore-style governance model with "a kind of rule-of-law society under one party rule that is friendly to the Western world." In the meantime, Guo keeps in touch with his elderly parents in Beijing and checks on his properties around the world via dozens of cameras that he monitors from his tablet. Even if he is successful in dismantling the Chinese political structure, Guo, who boasts of constructing "among the most beautiful modern buildings" in China, pledges that he has no ambition of becoming a "Chinese Trump" one day. "I like freedom, I like to travel, I like to enjoy life," he said. "I'd rather die than be a politician." by AFP	New York, United States: From a luxury Manhattan apartment, Chinese billionaire Guo Wengui is plotting a "change of the regime" in Beijing and developing a new media platform with the aim of introducing democracy in the world's most populous country.
អាម៉េរិក អូស្ត្រាលី និងអង់គ្លេសបានបង្កើតភាពជាដៃគូសន្តិសុខសម្រាប់តំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដែលក្នុងនោះអូស្ត្រាលីនឹងទទួលបានបច្ចេកវិទ្យាផលិតនាវាមុជទឹកអាម៉េរិកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ។ ការណ៍នេះធ្វើឱ្យអូស្ត្រាលីនឹងលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងទិញនាវាមុជទឹករបស់បារាំងដែលមានតម្លៃ៤០ពាន់លានដុល្លារ។ អត្ថបទទាក់ទង អូស្ត្រាលី នឹងមាននាវាមុជទឹកប្រើថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដោយមានជំនួយពីអាម៉េរិកនិងអង់គ្លេស រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសបារាំងលោក Jean-Yves Le Drian បានរិះគន់អាម៉េរិក និងអូស្ត្រាលី។ លោក Le Drian និយាយចំៗថា អូស្ត្រាលីបានចាក់ខ្លួនពីក្រោយខ្នង។ លោកបន្ថែមថា ហើយការសម្រេចចិត្តយ៉ាងឃោរឃៅ និងឯកតោភាគីបែបនេះ គឺដូចអ្វីដែលអតីតប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានធ្វើដែរ។ ទំនងជានិយាយឱ្យបារាំងស្ងប់ចិត្ត ប្រមុខការទូតអាម៉េរិកលោក អាន់តូនី ប្លីងខិន លើកឡើងថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចង់ស្វែងរកឱកាសសម្រាប់ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយបារាំងជាប្រទេសដ៏សំខាន់មួយក្នុងការធ្វើកិច្ចការនេះ។ «យើងសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយបារាំងលើអាទិភាពរួមគ្នាជាច្រើននៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកប៉ុន្តែក៏នៅជុំវិញពិភពលោកផងដែរ។ យើងនឹងបន្តធ្វើដូច្នេះ។ យើងឱ្យតម្លៃជាមូលដ្ឋានលើទំនាក់ទំនងអាម៉េរិក-បារាំង»។ លោក ប្ល៊ីងខិន បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះអំឡុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នាមួយនៅថ្ងៃទី១៦ខែកញ្ញា បន្ទាប់ពីជំនួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនិងការពារជាតិអាមេរិក-អូស្ត្រាលីក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ បើតាមប្រមុខការទូតអាម៉េរិករូបនេះ មន្រ្តីអាម៉េរិកបានទាក់ទងជាមួយភាគីបារាំងក្នុងរយៈពេល២៤ទៅ៤៨ម៉ោងចុងក្រោយដើម្បីពិភាក្សាអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើមុនពេលប្រកាសជាផ្លូវការផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ មន្រ្តីបារាំងម្នាក់និយាយថា អាម៉េរិកមិនបានជូនដំណឹងដល់ពួកគេជាមុនទេរហូតដល់មន្ត្រីបារាំងបានឃើញរបាយការណ៍តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ហើយបានទាក់ទងទៅភាគីអាម៉េរិកនិងចោទសួរមូលហេតុនៃការសម្រេចចិត្តមួយនេះ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានខាងលើដដែល រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអូស្ដ្រាលី លោក Peter Dutton មិនបាននិយាយឱ្យបារាំងស្ងប់ចិត្តនោះទេ។ រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះលើកឡើងថា លោកមិនសោកស្ដាយ និងមិនសុំទោសចំពោះទម្លាក់ចោលការព្រមព្រៀងជាមួយបារាំង ហើយងាកទៅជ្រើសយកការព្រមព្រៀងថ្មីជាមួយអាម៉េរិក និងអង់គ្លេសដែលមានភាពល្អប្រសើរជាង៕	បារាំង ពិតខឹងសម្បារខ្លាំងចំពោះការបាត់បង់ឱកាសរកស៊ីរាប់ពាន់លានដុល្លារក្រោយអាម៉េរិកនិងអង់គ្លេសបានព្រមព្រៀងផ្ដល់បច្ចេកវិទ្យាផលិតនាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរទៅដល់អូស្ត្រាលី។ ទំនងជានិយាយឱ្យបារាំងត្រជាក់ចិត្ត ប្រមុខការទូតអាម៉េរិកនៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញាលើកឡើងថា បារាំងជាដៃគូដ៏សំខាន់មួយ។ រីឯអូស្ត្រាលីវិញមិនសោកស្ដាយដែលត្រូវលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយបារាំងឡើយ។
ការរក្សាស្ថិរភាពថ្លៃក្នុងទីផ្សារ រូបិយវត្ថុ មិនខុសពីទំនិញនៅលើទីផ្សារទេ។ ត្រង់ចំណុចនេះ មានន័យថា បើមានការគ្រប់គ្រងមិនត្រូវទេ នោះតម្លៃរូបិយវត្ថុ និងតម្លៃទំនិញ នឹងឡើងចុះពិបាកប៉ាន់ស្មាន។ ប្រសិនបើគេបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ច្រើនពេក នោះក្រដាសប្រាក់នឹងចុះថោក ហើយទំនិញឡើងថ្លៃ ដែលទំនាក់ទំនងបែបនេះ ហៅថា អតិផរណា។ ផ្ទុយមកវិញ បើបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់តិចជាងតម្រូវការចាយវាយក្នុងទីផ្សារ នោះតម្លៃប្រាក់រៀលឡើងថ្លៃខ្ពស់ ជាងកម្រិតសមស្របដែលនាំឲ្យមាន បរិត្តផរណា គឺការធ្លាក់ថ្លៃនៃទំនិញ។ ត្រូវចាំថា បើទំនិញឡើងថ្លៃ គឺប៉ះពាល់ជីវភាពពលរដ្ឋ តែបើទំនិញចុះថោក គឺប៉ះពាល់វិនិយោគិន ដែលជាអ្នកផលិតទំនិញ។ ដូច្នេះ បើកម្ពុជាចាយប្រាក់រៀលខ្ពស់ នោះការគ្រប់គ្រងការចរាចរប្រាក់រៀល ក៏ដូចជាកំណត់តម្លៃទំនិញលើទីផ្សារ គឺមានភាពងាយស្រួល។ តែអ្វីជាបញ្ហានោះត្រង់ថា កម្ពុជា គឺជាប្រទេសចាយប្រាក់ដុល្លារយ៉ាងសម្បើមណាស់ (ដុល្លារូបនីយកម្ម) ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣មក។ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ត្រូវគ្រប់គ្រងដោយដុល្លារអាម៉េរិកដែលធ្វើឱ្យតម្លៃទំនិញ ត្រូវឡើងចុះទៅតាមលុយដុល្លារ។ ការចាយលុយដុល្លារនេះ បានដាក់កំហិតដល់ប្រសិទ្ធភាពគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ ក៏ព្រោះតែធនាគារជាតិ មិនមែនជាអ្នកគ្រប់គ្រងបរិមាណលុយបរទេសឡើយ។ ទិដ្ឋភាពនេះ បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា បើសិនកម្ពុជាចាយលុយរៀលច្រើន ដល់កម្រិត៨០ ទៅ៩០វិញ នោះធនាគារជាតិ អាចគ្រប់គ្រងស្ថិរភាពថ្លៃទំនិញបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ ត្រង់ចំណុនេះ ខ្ញុំចង់ពន្យល់ថា បើមានប្រាក់រៀលច្រើននៅលើទីផ្សារ នោះធនាគារជាតិ អាចប្រើវិធីស្រូបយកមកវិញខ្លះ តែបើវាតិចពេក ធនាគារជាតិ ក៏អាចបញ្ចេញប្រាក់រៀលបន្ថែម ឲ្យវាសមាមាត្រនឹងតម្រូវការទីផ្សារ។ ជំរុញការនាំចេញ និងការវិនិយោគ ប្រសិនបើកម្ពុជា ចាយតែប្រាក់រៀល នោះធនាគារជាតិនឹងមានអំណាចប្រើប្រាស់គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុបានពេញលេញ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការជំរុញការនាំចេញ ការបន្ថយតម្លៃរូបិយវត្ថុ និងការកែតម្រូវអត្រាប្តូរប្រាក់គោល។ ឧបមាថា៖ កម្ពុជាផលិតកាបូបមួយ ចំណាយប្រាក់៤ ០០០រៀល ហើយហាងឆេងប្ដូរប្រាក់ ៤ ០០០រៀល ស្មើ ១ដុល្លារ។ ដូច្នេះអ្នកបញ្ជាទិញចាយ ១ដុល្លារ គឺបានកាបូបពីកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែបើយើងធ្វើឱ្យប្រាក់រៀលចុះថោក ដល់៤ ២០០រៀល ទើបស្មើ១ដុល្លារ នោះកាបូបយើងដែលមានតម្លៃ ៤ ០០០រៀលនេះ គេចាយមិនដល់១ដុល្លារទេ ពោលគឺត្រឹម ៨៨សេនប៉ុណ្ណោះ។ ឧទាហរណ៍ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការនាំចេញបានបង្ហាញថា កាបូបនេះ មានតម្លៃទាបជាងមុននៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ដែលគេកាន់តែពិចារណា ក្នុងការទិញផលិតផលរបស់កម្ពុជា។ ក្នុងរយៈពេល២០ឆ្នាំមកនេះ កម្ពុជាបានរក្សានូវស្ថិរភាពអត្រាប្តូរប្រាក់រវាងដុល្លារ និងលុយរៀល ដែល១ដុល្លារ ស្មើនឹង៤ ០៥០ទៅ៤ ១០០រៀល ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណូលពីការបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ ធនាគារជាតិ ទទួលបានចំណូលពីការបោះពុម្ពសាច់ប្រាក់ នៅពេលប្រាក់នោះចរាចរក្នុងទីផ្សារសេដ្ឋកិច្ច។ ត្រង់ចំណុចនេះ គឺលោក-អ្នកមិនពិបាកក្នុងយល់ទេ។ ឧបមាថា ក្រដាសប្រាក់១ម៉ឺនរៀលមួយសន្លឹក ត្រូវបានធនាគារជាតិបោះពុម្ព ហើយលក់ចេញក្នុងតម្លៃ១ម៉ឺនរៀល ខណៈការចំណាយលើការផលិតក្រដាសប្រាក់នេះ អស់តិចតួចប៉ុណ្ណោះ លើថ្លៃក្រដាសបោះពុម្ព និងថ្លៃផលិតកម្ម។ ដូច្នេះ នៅពេលកម្ពុជាមានតម្រូវការប្រាក់រៀលច្រើន នោះរដ្ឋ នឹងទទួលបានចំណូលបានកាន់ច្រើន ពីការបោះពុម្ពប្រាក់រៀល។ ប៉ុន្តែ ផលប្រយោជន៍នេះ ត្រូវបានទៅលើសហរដ្ឋអាមេរិកទៅវិញ ពីការបោះពុម្ពលុយដុល្លារ ព្រោះតែកម្ពុជា ចាយដុល្លារច្រើន។ ការសិក្សារបាយការណ៍ពីធនាគារជាតិ បានបង្ហាញថា ទំហំប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិកមានដល់ ៨៥ភាគរយដែលបានចរាចរនៅក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចជាតិ អស់រយៈពេល៣ទសវត្សរ៍មក។ បង្កើនទុនបម្រុងអន្តរជាតិ ការប្រើប្រាក់រៀលបង្កើនទុនបម្រុងជាតិ តាមរយៈលំហូរនៃរូបិយប័ណ្ណបរទេសក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ ចំណុចនេះមានន័យថា វិនិយោគិនដែលនាំរូបិយប័ណ្ណបរទេសក្នុងសេដ្ឋកិច្ចយើង ចាំបាច់ត្រូវប្តូរជាប្រាក់រៀល។ ការធ្វើបែបនេះធនាគារជាតិ មានលទ្ធភាពយករូបិយប័ណ្ណដែលពីប្រភពទុនវិនិយោគបរទេសមករក្សាទុក ដើម្បីយកទៅវិនិយោគលើឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលមានសុវត្ថិភាព ដូចជា៖ ការទិញសញ្ញាបណ្ណ(Bonds, Treasury bill...) ដើម្បីបានជាចំណូលមកវិញ និងបង្កើនទុនបម្រុងជាតិ។ ការណ៍ដែលយើងមានទុនបម្រុងជាតិច្រើន វានឹងបង្កើនទំនុកចិត្តទៅដល់ការប្រើប្រាស់រៀល និងផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យធនាគារជាតិអន្តរាគមន៍លើទីផ្សារប្តូរប្រាក់ ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃប្រាក់រៀល។ នេះជាហេតុផលចំណេញសេដ្ឋកិច្ចមួយទៀត ដែលចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល ដើម្បីឱ្យសេដ្ឋកិច្ចយើងមានស្ថិរភាព និងដើម្បីកៀគរទុនបម្រុងរបស់យើងឱ្យកាន់តែមានច្រើនឡើងៗ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារជាតិ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២២ ទុនបម្រុងអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា មានប្រមាណ២០,៣ពាន់លានដុល្លារ។ ទុនបម្រុងអន្តរជាតិដែលកម្ពុជាមាននេះ គឺអាចធានាដល់ការនាំចូលទំនិញ-សេវា បានដល់៧ខែ ក្នុងករណីប្រទេសប្រឈមនឹងវិបត្តិ ឬគ្រាអាសន្នណាមួយ។ បង្កើនសុខុមាលភាពសង្គម ការចាយលុយរៀល អនុញ្ញាតឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល គ្រប់គ្រងថវិកាជាតិបានកាន់តែប្រសើរ ដោយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើបំណុលបរទេស តាមរយៈការបោះផ្សាយមូលបត្ររដ្ឋជាប្រាក់រៀល (រដ្ឋខ្ចីលុយពីប្រជាជនខ្លួនឯង) ដើម្បីវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ ដូចជា៖ សាលារៀន ផ្លូវថ្នល់ និងមន្ទីរពេទ្យ ជាដើម៕	សកម្មភាពនៃការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ បច្ចុប្បន្ន ការចាយប្រាក់រៀលក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចជាតិ បានកើនដល់រង្វង់១៥ភាគរយ ខណៈការជំរុញការប្រើប្រាក់រៀលមានកាន់តែទូលំទូលាយ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បន្តអនុវត្តគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ និងវិធានការលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាក់រៀល រួមទាំងបង្កើនកិច្ចសហការពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីឱ្យដំណើរការចាកចេញពីដុល្លារូបនីយកម្មរបស់កម្ពុជា មានប្រសិទ្ធភាព។ តើការចាយប្រាក់រៀលចំណេញអ្វីខ្លះដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ?
ថ្លែងក្នុងសុន្ទកថាបួកសរុបនិងបិទសន្និបាត លោក ព្រុំ សុខា រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានស្នើឲ្យអង្គភាពជំនាញនីមួយៗ នៅ២០២០នេះត្រូវផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់លើ ការងារអភិឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងការងារគាំទ្រទូទៅ និងអភិវឌ្ឍស្ថាប័ន ដើម្បីអនុលោមតាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ៥ឆ្នាំ របស់ក្រសួង។ ក្រៅពីនេះ លោក ព្រុំ សុខាង ក៏បានលើកឡើងពីការងារកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ និងការងារគ្រប់គ្រងមុខងារសាធារណៈផងដែរ។ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានស្នើដល់អង្គភាពជំនាញនីមួយៗ ៤ចំណុច។ ទី១ គឺការងារកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ នោះគឺការរៀបចំសេចក្ដីព្រាងកម្មវិធីជាតិកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ ២០២០-២០៣០ ដាក់ជូនគណៈរដ្ឋមន្រី្តដើម្បីអនុម័តក្នុងត្រីមាសទី១។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានដែរ ការជំរុញការបញ្ជ្រាប និងផ្សព្វផ្សាយកម្មវិធីជាតិកំណែទម្រង់ ការរៀបចំការដំឡើងប្រាក់បំណាច់ដល់មន្ត្រីរាជការ និងការដាក់ឲ្យមានការវាយតម្លៃអង្គភាព។ ទី២ ការងារអភិឌ្ឍធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យសាធារណៈ គឺផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងជំរុញការស្រាវជ្រាវ ការសហការ និងការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានវិទ្យា។ ទី៣ ការងារគ្រប់គ្រងមុខងារសាធារណៈ គឺអនុវត្តក្របខណ្ឌគតិយុត្ត និងការពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យរដ្ឋបាល។ ចំណុចទី៤ គឺការងារគាំទ្រទូទៅ និងអភិវឌ្ឍស្ថាប័ន គឺរៀបចំកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័នអង្គភាព ការពង្រឹងសមត្ថភាពមន្រី្តតាមការបណ្ដុះបណ្ដាល។ ដើម្បីជំរុញប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការងារច្បាស់លាស់ លោក ព្រុំ សុខា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖«អង្គភាពក្រោមឱវាទទាំងអស់ ពិសេសនាយកដ្ឋាន មជ្ឈមណ្ឌល និងមន្ទីរមុខងារសាធារណៈរាជធានី ខេត្ត ត្រូវរៀបចំផែនការប្រចាំឆ្នាំ ដោយបញ្ជាក់សកម្មភាព ក្របខណ្ឌ ពេលវេលា និងតម្រូវការថវិកា និងត្រូវផ្ដល់របាយការណ៍ពីសមិទ្ធកម្មឲ្យទាន់ពេលដែរ»។ សូមជម្រាបថា នៅមុនបិទបញ្ចប់សន្និបាតនេះ ក៏មានការបំពាក់គ្រឿងឥស្សរិយយសដល់មន្ត្រីរាជការ ដែលមានស្នាដៃលេចធ្លោនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ជាង១០០នាក់ផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានបិទបញ្ចប់សន្និបាតបូកសរុបការងារប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ និងលើកទិសដៅការងារឆ្នាំ២០២០ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ៥ ខែកុម្ភៈនេះ នៅសណ្ឋាគារ ភ្នំពេញ។ ពិធីបិទសន្និបាតនេះ បានប្រព្រឹត្តទៅក្រោមវត្តមាន លោក ព្រុំ សុខា តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ លោក ពេជ្រ ប៊ុនធិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងាសាធារណៈ និងដោយមានការចូលរួមពីក្រសួង ស្ថាប័ននានា និងមន្ត្រីរាជការនៃក្រសួងមុខងារសាធារណៈសរុបប្រមាណ៤០០នាក់។
ជាថ្មីម្ដងទៀត សហរដ្ឋអាមេរិក បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភរបស់ខ្លួនជុំវិញវាសនាជនភាគតិចដែលរស់នៅក្រោមគំនាបក្នុងទឹកដីតំបន់ស្វយ័តស៊ីនជាំងរបស់ចិន និងរិះគន់ចិនដែលកំពុងរំលោភសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ នាវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីជនជាតិដើម តំណាងអាមេរិក Courtney Nemoff និយាយថា អាមេរិកតក់ស្លុតនឹងការឃុំខ្លួនជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រ និងជនជាតិភាគតិចផ្សេងទៀតជាងមួយលាននាក់ក្នុងមន្ទីរកែប្រែ ហើយសិទ្ធិរបស់ពួកគេក៏រងការបំពានដែរ។ អំឡុងកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា អ្នកការទូតអាមេរិករូបនេះ បានទាមទារឲ្យបញ្ចប់សកម្មភាពយង់ឃ្នងដែលបង្កដោយអាជ្ញាធរចិន។ លោកស្រី Nemoff អះអាងថា ជនភាគតិចវីហ្គ័រ, ជនជាតិកាហ្សាក់ ព្រមទាំងជនភាគតិចកាន់សាសនាឥស្លាមជាច្រើនក្រុមទៀត បានរងគ្រោះដោយការចាប់ឃុំដោយបង្ខំ ការធ្វើពលកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ការធ្វើទារុណកម្ម និងមានអ្នកខ្លះក៏គ្មានវាសនានៅមានជីវិតចេញពីកន្លែងឃុំខ្លួនពួកគេទៅទៀត។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP មន្ត្រីទូតអាមេរិកដដែលនេះ ក៏រំឭកឲ្យសមាជិកវេទិកាផ្សេងទៀតចងចាំទង្វើចិន ហើយបោះឆ្នោតប្រឆាំងបេក្ខជនចិនដែលឈរឈ្មោះជាសមាជិកវេទិកានេះផង។ សម្ដីរិះគន់របស់អាមេរិក ធ្វើឲ្យចិនក្ដៅស្លឹកយ៉ាងខ្លាំង។ តំណាងរបស់ចិនដែលអង្គុយនៅម្ខាងនៃកិច្ចប្រជុំនោះ បានប្រើពាក្យសម្ដីខ្លាំងដើម្បីវាយបកការចោទប្រកាន់របស់អ្នកការទូតអាមេរិក។ មន្ត្រីការទូតចិនអះអាងថា តំណាងអាមេរិកបានចោទចិនដោយគ្មានហេតុផល និងបាននិយាយបង្កាច់បង្ខូឈ្មោះចិនទៀតផង។ ចិនបង្ហាញជំហរមិនពេញចិត្តទង្វើរបស់អាមេរិក និងប្រឆាំងដាច់ខាតរាល់ការចោទប្រកាន់ខ្លួនបែបនេះ។ នេះជាលើកទីពីរក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មកនេះ ដែលចិន និងអាមេរិកប៉ះសម្ដីគ្នាលើបញ្ហាជនជាតិវីហ្គ័រនេះ។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន អាមេរិក ធ្វើឲ្យចិនក្ដៅចិត្តមិនតិចឡើយ ដោយបានអញ្ជើញប្រធានសមាជិកជនជាតិវីហ្គ័រពិភពលោក Dolkun Isa ឲ្យថ្លែងក្នុងវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ប៉ុន្តែតំណាងចិន អះអាងថា ក្រុងប៉េកាំងចាត់ទុកបុគ្គល Isa ជាភេរវករទៅហើយ តែអាមេរិកបែរជាគាំទ្រគេ ហើយប្រើប្រាស់ដើម្បីវាយប្រហារចិនទៅទៀត៕	អ្នកការទូតចិន និងអាមេរិក បានប៉ះសម្ដីគ្នាយ៉ាងខ្លាំងជុំវិញការឃុំខ្លួនជនជាតិវីហ្គ័រនៅឯខេត្តស៊ីនជាំង។ ការប៉ះសម្ដីគ្នានេះ កើតឡើងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីសិទ្ធិជនជាតិដើមនៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា។ អាមេរិក បានចោទចិនចំៗថា បានចាប់ឃុំខ្លួន និងបំពារបំពានសិទ្ធិសេរីភាពជនជាតិភាគតិចជាច្រើនក្រុមនៅស៊ីនជាំង។ មិននៅស្ងៀមឡើយ ចិនក៏វាយបកវិញ និងបានចោទអាមេរិកថា កំពុងមួលបង្កាច់ខ្លួន។
ពាក្យ «អំបោស»មានន័យថា ជាប្រដាប់សម្រាប់បោស។ ឧទាហរណ៍៖ អំបោសស្លាបសត្វ។ រីឯ ពាក្យថា «អំបោះ»គឺមានន័យថា សរសៃសំឡី ដែលរវៃរួច មានប្រវែងវែងៗ សម្រាប់ត្បាញសំពត់ជាដើម។ ឧទាហរណ៍៖ អំបោះឆៅ, សំពត់អំបោះ៕	រវាង«អំបោស»និង«អំបោះ»ពាក្យទាំងពីរនេះ អាចធ្វើឲ្យអ្នកអានយល់ច្រឡំពីអត្ថន័យ ប្រសិនបើជាអ្នកអានមិនយកចិត្តទុកដាក់។ វចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់នូវនិយមន័យខុសគា្ននូវពាក្យទាំងពីរនេះ។
អង្គការចៃកា (JICA) បញ្ជាក់ថា គម្រោងថ្មីនេះ នឹងអនុវត្តវិធីសាស្ត្រខាងលើនៅទីតាំងគំរូរបស់គម្រោង ដែលស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដោយចាប់ពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៩។ «បច្ចេកទេសស្រោចស្រពពន្លិចឆ្លាស់ និងបង្គោក (Intermittent Irrigation) គឺជាវិធីសាស្រ្តដាំដុះ ដែលការស្រោចស្រព ត្រូវបានធ្វើឡើងវិញជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការដាំដុះស្រូវ ដោយផ្តល់នូវអុកស៊ីសែនដល់ដី និងកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នមេតាន»។ អង្គការ JICA បញ្ជាក់ដូច្នេះ។ រូបភាព៖ ផ្នែកកសិកម្មនៃការិយាល័យចៃកាប្រចាំកម្ពុជា បើតាម JICA ក្រៅពីកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នមេតានពីវាលស្រែ ដោយធ្វើឲ្យការគ្រប់គ្រងទឹកមានភាពប្រសើរឡើង និងរួមចំណែកក្នុងការកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គម្រោងនេះ ក៏ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅតំបន់ជនបទ តាមរយៈការបង្កើនផលិតភាពស្រូវ និងប្រាក់ចំណូល ដោយប្រើប្រាស់ក្របខណ្ឌឥណទានកាបូន។ ក្រុមស្រាវជ្រាវរួមកម្ពុជា-ជប៉ុន នឹងធ្វើការរួមគ្នាជាមួយកសិករក្នុងតំបន់ ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធកសិកម្ម និងចំណីអាហារឲ្យមានភាពបត់បែន និងនិរន្តរភាព តាមរយៈនវានុវត្តន៍ ដើម្បីធានាបាននូវសន្តិសុខស្បៀងនៅកម្ពុជា។ អង្គការ JICA បន្ថែមបែបនេះ។ រូបភាព៖ ផ្នែកកសិកម្មនៃការិយាល័យចៃកាប្រចាំកម្ពុជា សូមជម្រាបថា គម្រោងស្តីពី«ការអនុវត្ត និងអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះ កញ្ចក់ ដែលភាយចេញពីវាលស្រែនៅតំបន់ភាគខាងលិចទន្លេសាប ប្រទេសកម្ពុជា»ជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធី កិច្ចសហការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីការអភិវឌ្ឍដោយចីរភាព(SATREPS) ដែលអនុវត្តន៍រួមគ្នាដោយទីភ្នាក់ងារ វិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យាជប៉ុន (JST) និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់ប្រទេសជប៉ុន(JICA)។ ស្ថាប័នចូលរួមស្រាវជ្រាវរបស់កម្ពុជា រួមមានសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម(RUA) និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា(ITC៕	ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់ប្រទេសជប៉ុន JICA បានចាប់ផ្តើមអនុវត្តគម្រោង ថ្មីមួយនៅកម្ពុជា ស្តីពី ការអនុវត្ត និងអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះ កញ្ចក់ ដែលភាយចេញពីវាលស្រែ តាមរយៈការបង្កើតឲ្យមានប្រព័ន្ធស្រោចស្រព និងគ្រប់គ្រងទឹកខ្នាតធំ ស្ថិតក្នុងភាគខាងលិចទន្លេសាបនៃប្រទេសកម្ពុជា។
លោក សុខ រ៉ាដែន បានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន កសិករដែលប្រកបមុខរបរចិញ្ចឹមត្រី ពិសេសអ្នកចិញ្ចឹមត្រីពោ ត្រីប្រា និងត្រីឆ្តោ លែងជួបបញ្ហាបច្ចេកទេស ឬគ្មានគុណភាពទៀតហើយ ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាដែលកសិករនៅជួបប្រទះនោះ គឺកង្វះទីផ្សារ ទោះត្រីចិញ្ចឹមរបស់កសិករខ្មែរ មានស្ដង់ដារសុវត្ថិភាពជាងត្រីនាំចូលវៀតណាមក្តី ។ បើតាមលោក រ៉ាដែន បញ្ហាទីផ្សារនេះ គឺដោយសារឈ្មួញមិនព្រមជួយទិញត្រីពីកសិករ ឬវារីប្បករខ្មែរ ដោយសុខចិត្តសម្រុកនាំចូលត្រីពីវៀតណាម ក្រោមហេតុផលថា ត្រីវៀតណាម មានតម្លៃទាប ដែលអាចផ្ដល់ចំណេញដល់ពួកគេ ច្រើនជាងទិញត្រីពីកសិករខ្មែរ ដែលមានតម្លៃខ្ពស់។ មូលហេតុដែលត្រីរបស់កសិករខ្មែរ មានតម្លៃខ្ពស់ ដោយសារតែការចំណាយលើថ្លៃដើមនោះច្រើន ដូចជា ចំណីជាដើម។ ប្រធានសហគមវារីវប្បករកម្ពុជារូបនេះ បានរៀបរាប់ដូច្នេះ៖«ក្រោយពីមានការលើកទឹកចិត្តពីក្រសួងកសិកម្មមក មានបងប្អូនខ្មែរយើងជាច្រើន បាននាំគ្នាចិញ្ចឹមត្រី។ ពួកគាត់ចិញ្ចឹមត្រីបានជោគជ័យល្អណាស់ ហើយត្រីរបស់យើងហ្នឹងមានគុណភាពល្អទៀត។ សព្វថ្ងៃនេះ គឺយើងចិញ្ចឹមត្រីបានល្អហើយ ថែមទាំងលក់មិនអស់ទៅទៀត»។ បច្ចុប្បន្ននេះភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខប្រមាញ់ និងនេសាទ កំពុងរកដំណោះស្រាយទីផ្សារត្រីជូនដល់កសិករ។ នេះបើតាមលោក សុខ រ៉ាដែន ដែលបានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ត្រីពោ ត្រីប្រា និងត្រីឆ្តោ ១ម៉ឺនតោនរបស់ពលរដ្ឋជាង៣០០គ្រួសារ ដែលជាសមាជិករបស់សហគមវារីវប្បករកម្ពុជានោះ កំពុងច្រាលនៅស្រះនីមួយៗដោយគ្មានឈ្មួញមកបញ្ជាទិញ។ កាលពីថ្ងៃទី៤មិថុនា ឆ្នាំ២០២១ លោក ពុំ សុថា រដ្ឋបាលជលផលនៃក្រសួងកសិកម្ម បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey ថា កសិករដែលចិញ្ចឹមត្រីបានកំពុងកកស្ទះច្រើនជាងគេ គឺមាននៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ខេត្តកណ្តាល ខេត្តសៀមរាប កំពង់ឆ្នាំង និងខេត្តតាកែវ ជាដើម។ បច្ចុប្បន្ន ក្រសួងកសិកម្ម បានបិទការនាំចូលត្រីឆ្តោ ត្រីប្រា និងត្រីពោ ពីប្រទេសវៀតណាមទាំងស្រុង ដើម្បីជំរុញដល់ការប្រើប្រាស់ត្រីនៅក្នុងស្រុក ដែលកសិកម្មនាំគ្នាចិញ្ចឹមបាននោះ។ ទន្ទឹមនឹងការបិទការនាំចូលនូវត្រី៣ប្រភេទខាងលើនេះ ក្រសួងកសិកម្មក៏កំពុងរៀបចំសេចក្តីប្រកាសស្តីពី«វិធាននៃការដឹកជញ្ជូនផល ផលិតផលជលផល» ដើម្បីរឹតបន្តឹងការនាំចូលប្រភេទត្រីផ្សេងៗពីប្រទេសវៀតណាម ផងដែរ។ នេះជាអះអាងរបស់លោក ពុំ សុថា៕	កសិករខ្មែរចិញ្ចឹមត្រី មានគុណភាពជាងវៀតណាម ប៉ុន្តែនៅខ្វះទីផ្សារ។ នេះបើតាមលោក សុខ រ៉ាដែន ប្រធានសហគមវារីវប្បករកម្ពុជា ដែលបានអះអាងថា ការចិញ្ចឹមត្រីរបស់កសិករខ្មែរ ឬវារីវប្បករក្នុងស្រុក គឺមានសន្ទុះខ្លាំង តាំងពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២០មក។
ដំណើរកម្សាន្ត FORD Adventure ឆ្នាំ២០១៩នេះ រៀបចំដោយក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា (RMA Cambodia) នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងឧបត្ថម្ភកម្មវិធីដោយក្រុមហ៊ុន PTT ខេមបូឌា ដែលជាប្រេងឥន្ធនៈឈានមុខគេនៅកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈកម្ពុជា Coca Cola, ធនាគារ KB Daehan Specialized Bank Plc. ហើយក៏មានការចូលរួមសហការជាមួយ AIA (Cambodia) Life Insurance ក្រុមហ៊ុន EFG (Express Food Group) ដែលរួមមាន Pizza Company, Swensens និង Dairy Queen, Philip General Insurance Cambodia, និង ក្រុមហ៊ុន Cooper Tire។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរ ដំណើរកម្សាន្ត FORD Adventure ឆ្នាំ២០១៩ ក៏មានការសហការចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនឯកទេសបិត Sticker ថ្លាការពារថ្នាំរថយន្ត Sticker City និងហាងនំបុ័ងបាយ័នផងដែរ។ ក្នុងដំណើរកម្សាន្ត Ford Adventure ដ៏អស្ចារ្យលើកទី១៣នេះ មានរយៈពេល ៤ថ្ងៃ ៣យប់ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី ៦ ដល់ថ្ងៃទី ៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ដោយមានអ្នកដំណើរប្រមាណ ៦០០នាក់។ អ្នកចូលរួម ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងទទួលបានភាពរីករាយជាមួយទេសភាពព្រៃភ្នំ នៅតាមដងផ្លូវ ក្នុងទឹកដីខេត្តស្ទឹងត្រែង រួមជាមួយនឹងបទពិសោធន៍បោះជំរំដ៏អស្ចារ្យ នៅលើវាលស្មៅយ៉ាងស្រស់ត្រកាល នៃខេត្តចម្ប៉ាសាក់ ប្រទេសឡាវ។ លើសពីនេះទៅទៀត អ្នកចូលរួមទាំងអស់នឹងមានឱកាសដើរទិញទំនិញ ជាច្រើនសម្បូរបែបក្នុងតម្លៃសមរម្យ ក្នុងផ្សារទំនើប នៅខេត្តចម្ប៉ាសាក់ ប្រទេសឡាវថែមទៀតផង។ ដំណើរកម្សាន្តនេះ បានធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្នុងនោះកាលពីឆ្នាំ២០០៧ ទៅខេត្តមណ្ឌលគិរី , ឆ្នាំ២០០៨ ទៅកាន់ខេត្តរតនគិរី , ឆ្នាំ២០០៩ ទៅកាន់ខេត្តប៉ៃលិន, ឆ្នាំ២០១០ និងឆ្នាំ២០១១ ទៅកាន់ទឹកដីខេត្តចម្ប៉ាសាក់ ប្រទេសឡាវ, ឆ្នាំ២០១២ទៅកាន់ខេត្តមណ្ឌលគិរី, ឆ្នាំ២០១៣ក៏បានទៅទឹកដីប្រទេសឡាវម្តងទៀត, ឆ្នាំ២០១៤ ទៅកាន់ខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃ, ឆ្នាំ២០១៥ ទៅកាន់ខេត្តច័ន្ទបុរី ប្រទេសថៃ, ឆ្នាំ២០១៦ ទៅកាន់ខេត្តបុរីរាម, ឆ្នាំ២០១៧ ទៅកាន់ទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា និងឆ្នាំ២០១៨ ទៅកាន់ខេត្តច័ន្ទបុរី ប្រទេសថៃ ដោយមានចំនួនអ្នកចូលរួមកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ លោក ម៉ៃឃើ ព្រីន (Michael Breen) នាយកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិច នៃក្រុមហ៊ុន Ford Motor Company បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ក្រុមហ៊ុន Ford Cambodia រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើង ដើម្បីថ្លែងអំណរគុណដល់អតិថិជន Ford ទាំងអស់ដែលបានគាំទ្រក្រុមហ៊ុន Ford និងដើម្បីឱ្យអតិថិជន បានធ្វើដំណើរកម្សាន្តចុងឆ្នាំ ជាមួយមិត្តភក្តិ និងក្រុមគ្រួសារផងដែរ។ នេះជាឱកាសដ៏អស្ចារ្យមួយ ដើម្បីឲ្យអ្នកបានស្គាល់ និងរាប់អានមនុស្សថ្មីៗជាច្រើន និងបានណែនាំ និងចែករំលែក អំពីបទពិសាធន៍ក្នុងអាជីវកម្មរបស់អ្នក រួមជាមួយដំណើរកម្សាន្តបោះជំរំដ៏អស្ចារ្យ ហើយសំខាន់បំផុត គឺទទួលបានបទពិសោធន៍បើកបរ ប្រកបដោយភាពរីករាយជាមួយរថយន្ត Ford»។ លោក សេង វឹង ប្រធានគ្រប់គ្រងទូទៅផ្នែករថយន្ត Ford នៃក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះបណ្តាក្រុមហ៊ុនឧបត្ថម្ភទាំងអស់ ដែលបានជួយគាំទ្រដល់កម្មវិធីដំណើរកម្សាន្ត FORDAdventure ឆ្នាំ២០១៩នេះ។ លោករំពឹងថា ដំណើរកម្សាន្តឆ្នាំនេះ នឹងធ្វើឱ្យអ្នកចូលរួម កាន់តែរីករាយខ្លាំងជាងឆ្នាំមុនៗទៅទៀត។ លោកមានប្រសាសន៍បន្តថា៖«ដំណើរកម្សាន្ត FORD Adventure ឆ្នាំ២០១៩នេះ មានភាពអស្ចារ្យជាងឆ្នាំមុនៗ ដោយសារក្បួនរថយន្ត FORD ជាង១៣០គ្រឿង ធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទឹកដីខេត្តស្ទឹងត្រែង ហើយឆ្ពោះទៅទឹកដីខេត្តចម្ប៉ាសាក់ ប្រទេសឡាវ ដែលធ្វើឲ្យអតិថជន FORD ទទួលបានបទពិសោធន៍ក្នុងការបើកបរ និងទស្សនាតំបន់ទេសចរណ៍ នៅលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជាយើង និងប្រទេសឡាវផងដែរ»។ លោក Leang Mardi អ្នកគ្រប់គ្រងឥណទានជាន់ខ្ពស់ នៃធនាគារ KB Daehan Specialized Bank បានថ្លែងអំណរគុណដល់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមហ៊ុន អអិម អេ ខេមបូឌា ក៏ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំ និងបុគ្គលិកហ្វដ ដែលបានផ្ដល់នូវទំនុកចិត្ត និងភាពជឿជាក់ចំពោះធនាគារ KDSB ជាពិសេសផ្តល់ឱកាសឲ្យធនាគារ KDSB បានធ្វើជាដៃគូ ក្នុងការផ្ដល់កម្ចីជូនគ្រប់អតិថិជនហ្វដទាំងអស់។ សម្រាប់លោក Leang Mardi ភាពជាដៃគូ ក៏ជាការឆ្លើយតបចំពោះក្រុមហ៊ុន ធនាគារ KDSB ក៏បានខិតខំប្រឹងប្រែងពង្រឹងសេវាកម្មរបស់ខ្លួនតាមរយៈ ការផ្ដល់អត្រាការប្រាក់ទាប សេវាអនុម័តឥណទានឆាប់រហ័ស ឯកសារងាយស្រួល ជាពិសេស គឺទទួលសិក្សាអតិថិជនហ្វដ គ្រប់២៥ខេត្តក្រុង។ បើតាមលោក Leang Mardi ក្រៅពីកម្ចីសម្រាប់ទិញរថយន្ត ធនាគារក៏មានកម្ចីទិញផ្ទះ កម្ចីសម្រាប់អាជីវកម្ម និងពង្រីកមុខរបរ ជាមួយអត្រាការប្រាក់ប្រកួតប្រជែងផងដែរ។ លោក ហួង ស៊ុនហ៊ីន ប្រធានគ្រប់គ្រងស្ថានីយ៍ និងទីផ្សារលក់រាយ នៃក្រុមហ៊ុនប្រេងឥន្ធនៈ PTT Cambodia ក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia ដែលជឿជាក់លើផលិតផល និងសេវាកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន PTT Cambodia សម្រាប់កម្មវិធីដំណើរកម្សាន្ត Ford Adventure 2019 នេះដែរ។ បើតាមលោក ហួង ស៊ុនហ៊ីន បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន PPT (Cambodia) មាន 74 សាខាស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ រួមជាមួយនឹងហាងកាហ្វេ Amazon, ហាងលក់ទំនិញ Jiffy, បញ្ជរលក់អាហារ និងភេស្ជជៈ និងបន្ទប់ទឹកស្អាតដែលមាននៅគ្រប់សា្ថនីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ PTT។ លោក ហួង ស៊ុនហ៊ីន បន្តថា៖«យើងនៅតែបន្តពង្រីកសេវាកម្ម និងស្ថានីយ៍របស់យើង ឲ្យកាន់តែច្រើនឡើងថែមទៀត នៅតាមបណ្តាខេត្តនានា ដើម្បីឲ្យអតិថិជនមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ផលិតផលនិងសេវាកម្មរបស់យើង»។ លោកស្រី ឡាវ ស្រីដែត, Country Commercial Director នៃក្រុមហ៊ុនភេស្ជៈកម្ពុជា Coca Cola បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ក្រុមហ៊ុនកូកា-កូឡា មានក្តីសោមនស្សជាខ្លាំង ដែលបានក្លាយខ្លួនជាអ្នកឧបត្ថម្ភភេសជ្ជៈធំ សម្រាប់កម្មវិធី Ford Adventure 2019។ ផលិតផលរបស់យើង តែងតែផ្តល់ជូនអ្នកពិសា នូវភាពសប្បាយរីករាយ និងអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ នៅគ្រប់ឱកាសជួបជុំនានា ហើយពិតជាសាកសមឥតខ្ចោះ ក្នុងដំណើរផ្សងព្រេងដ៏អស្ចារ្យមួយនេះ»។ លើសពីនេះទៅទៀត លោក សេង វឹង ក៏បានបន្ថែមទៀតថា ដំណើរកម្សាន្ត FORD Adventure មិនត្រឹមតែជាការកម្សាន្តសប្បាយប៉ុណ្ណោះទេ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺការទំនាក់ទំនងគ្នាល្អ ការជួយគ្នាទៅវិញទៅមករបស់អតិជន FORD និងបុគ្គលិករបស់់ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៣ ខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ២០១៩៖ ម្ចាស់រថយន្ត FORD គ្រប់រូប ដែលជាអតិថិជនរបស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា នឹងកាន់តែសប្បាយរីករាយ ជាមួយដំណើរកម្សាន្ត ADVENTURE ឆ្លងដែន ដ៏អស្ចារ្យឆ្ពោះ ទៅកាន់ខេត្តស្ទឹងត្រែង ប្រទេសកម្ពុជា និងក្រុងប៉ាកសេ ខេត្តចម្ប៉ាសាក់ ប្រទេសឡាវ នៅដើមខែធ្នូ ខាងមុខនេះ។ ដំណើរកម្សាន្តឆ្លងប្រទេសនេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅជាមួយនឹងក្បួនដង្ហែរថយន្ត Ford ចំនួន១៣០គ្រឿង។
«ល្បើកកថា» ជាឧបទេសអក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទ ដែលកវី អ្នកនិពន្ធ តាក់តែង ជារឿងនិទាន ដោយលើកយកគុណវិបត្តិមនុស្សនៅក្នុងសង្គម មកធ្វើជាប្រធានរឿង។ តួអង្គនៅក្នុងល្បើកកថា ភាគច្រើនជាតួអង្គ សត្វ ជានិមិត្តរូប ឬគំរូមនុស្សប្រភេទណាមួយនៅក្នុងសង្គម។ ល្បើកកថា ឆ្លុះបញ្ចាំងពី ជីវភាព ទំនៀមទម្លាប់ បែបបទរស់នៅរបស់មនុស្ស និងបង្ហាញពីយុទ្ធវិធីផ្សេងៗ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជីវិត។ ឧទាហរណ៍៖ ល្បើកជុច និងត្រីរបស់ហ្លួងវិសេសអក្ខរាដូង។ «សុន្ទរកថា» មានន័យថា ឧបទេសអក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទ ដែលកវី និងអ្នកនិពន្ធ សរសេរ សម្រាប់ថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីអ្វីមួយ ដែលរៀបរាប់ពីលទ្ធផលការងារ។ សន្ទរកថា ជាសេក្តីថ្លែង ដោយភាពពីរោះ សម្តីគួរឱ្យចង់ស្តាប់។ ឧទាហរណ៍៖ សូមលោកអញ្ជើញថ្លែង សុន្ទរកថា អំពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់លោក។ ចំណែក «ឧបារម្ភកថា» ប្រាប់ពីឧបទេសអក្សរសិល្ប៍ ដែលកវី និងអ្នកនិពន្ធ សរសេរអត្ថបទជាពាក្យរាយ ឬជាពាក្យកាព្យ រិះគន់គុណវិបត្តិនៃសីលធម៌ នយោបាយ ជាពិសេសរិះគន់បុគ្គលក្នុងសង្គម។ ឧទាហរណ៍៖ នៅក្នុងរឿង តាថេន និងចៅសន៕	មុននឹងនិយាយថាពាក្យទាំងបីនេះមានន័យខុសគ្នា មានការបញ្ជាក់ពីក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែររួចមកហើយអំពីអត្ថន័យ និងការប្រើប្រាស់ខុសគ្នា។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ បានពន្យល់ពាក្យទាំងបីនេះ ដូចខាងក្រោម៖
ស្របពេលដែលកម្លាំងស្មោះត្រង់ប្រធានាធិបតី បាសា អាល់អាសាដ ដោយមានជំនួយពីរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់កំពុងបើកយុទ្ធនាការរំដោះទឹកដីផ្ទួនៗមក បរាជ័យរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាមទំនងជាមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ វាក៏ជាទីបញ្ចប់នៃវត្តមានយោធាអាមេរិកលើស៊ីរីដែរ ព្រោះអាមេរិកប្រើលេសប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្រុមនេះដើម្បីជាន់ទឹកដីស៊ីរី។ ប៉ុន្តែអាមេរិកមានគម្រោងថ្មីដើម្បីរក្សាវត្តមានរបស់ខ្លួន ក្នុងគោលដៅទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលគូប្រជែងរបស់ខ្លួន។ រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានពង្រីកគោលដៅបេសកកម្មនៅស៊ីរីរបស់ខ្លួន ដោយមិនត្រឹមតែការបោសសម្អាតក្រុមភេរវករមួយមុខទេ តែពេលនេះរួមបញ្ចូលដំណោះស្រាយនយោបាយសម្រាប់វិបត្តិស៊ីរីផង។ តាមទៅនោះ យោធាអាមេរិកក៏ជួយទំនុកបម្រុងក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលលោក អាសាដ ដែរ ប៉ុន្តែវត្តមានរបស់យោធារុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ ធ្វើឲ្យរបបលោក អាសាដ មានសង្ឃឹមឡើងវិញ ហើយអាចបណ្ដេញពួកជ្រុលនិយមផង។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Washington Post មន្ត្រីអាមេរិកសង្ឃឹមថា ពួកគេអាចប្រើប្រាស់ការសហការជាមួយក្រុមឃើដនៅភាគខាងជើងស៊ីរី ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលអាសាដឲ្យផ្ដល់សម្បទានក្នុងការចរចានៅទីក្រុងហ្សឺណែវ។ ការចរចាដែលផ្ចុងផ្ដើមដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងចាប់ផ្ដើមឡើងវិញនៅដំណាច់ខែវិច្ឆិកានេះ ទោះជាមិនបានផលអ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្ដីក្នុងពេលជាងបីឆ្នាំមកនេះ។ ការដកថយរបស់អាមេរិកជាជ័យជម្នះរបស់របបអាសាដ, អ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី តាមពិតទៅនោះ ការលូកដៃរបស់អាមេរិកក្នុងវិបត្តិស៊ីរីដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម គ្រាន់តែជាលេសប៉ុណ្ណោះ គោលដៅធំ គឺការផ្ដួលរំលំរបបប្រធានាធិបតី អាសាដ ដែលអាមេរិកចោទថាផ្ដាច់ការ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ អាមេរិកជួយឧបត្ថម្ភក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងទាំងហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចកទេស និងអាវុធដើម្បីផ្ដួលលោក អាសាដ ។ ប៉ុន្តែកម្លាំងលោក អាសាដ ដែលទទួលការគាំទ្រពីរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ បែរជាអាចដណ្ដើមបានទឹកដីជាច្រើនមកត្រួតត្រាជាបន្តបន្ទាប់។ ការដកថយរបស់អាមេរិក ក្រោយប្រតិបត្តិការបោសសម្អាតក្រុមរដ្ឋឥស្លាមបញ្ចប់ ដូចជាការប្រកាសជ័យជម្នះសម្រាប់រុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ដូច្នោះដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត របបលោក អាសាដ ក៏មានលទ្ធភាពបង្កើនឥទ្ធិពលនយោបាយនៅស៊ីរីដូចដើមវិញដែរ។ នេះមានន័យថា ការប្រឹងប្រែងទាំងអម្បាលម៉ានកន្លងមក ក្លាយជារឿងឥតន័យ និងជាការបាក់មុខសម្រាប់អាមេរិកទៅទៀត ដ្បិតអាមេរិកចូលស៊ីរីដោយគ្មានអនុញ្ញាតពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងស៊ីរីផ្ទាល់ទេ។ ក្នុងគោលដៅបញ្ចៀសជោគជ័យរបស់គូប្រជែងខ្លួន អាមេរិកមានតែយកលេសជួយក្រុមឃើដស៊ីរីដើម្បីមានមុខនៅស៊ីរីបន្តទៀត។ ក្រុងវ៉ាស៊ិនតោនអាចបង្កើតជារចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលថ្មីនៅតំបន់ភាគខាងជើងរបស់ស៊ីរីឲ្យដាច់ដោយឡែកពីរដ្ឋបាលក្រុងដាម៉ាស់។ ជាមួយផែនការនេះ វ៉ាស៊ិនតោននៅតែអាចពង្រឹងតួនាទីក្នុងនយោបាយស៊ីរីទៀត ទោះជាមិនទាន់អាចកម្ចាត់ប្រធានាធិបតី អាសាដ បានក៏ដោយចុះ។ រុស្ស៊ីរិះគន់អាមេរិកដែលចង់បន្តវត្តមាននៅស៊ីរី ក្រុងមូស្គូបានរិះគន់ក្រុងវ៉ាស៊ិនតោនយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយលេចឮរបាយការណ៍ដែលអាមេរិកចង់មានមុខនៅលើទឹកដីស៊ីរីទៀត។ ច្បាស់ណាស់ រុស្ស៊ីពិតជាមិនពេញចិត្តវត្តមានអាមេរិកទេ ព្រោះវាបង្កបញ្ហាដល់ភាពនឹងនរនៃរបបលោក អាសាដ ដែលខ្លួនខំប្រឹងជួយតាំងពីទន់ខ្សោយរហូតរឹងមាំដូចសព្វថ្ងៃ។ អាមេរិកដែលមិនអាចកម្ចាត់លោក អាសាដ បានពីដំបូងនោះ ចង់ប្រើកម្លាំងក្រុមឃើដ ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីទៀត។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី Maria Zakharova បាននិយាយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ថា អាមេរិកគ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់ណាមួយដើម្បីរក្សាវត្តមាននៅស៊ីរីឡើយ។ លោកស្រីបញ្ជាក់ថា អាមេរិកមិនត្រឹមចូលរុស្ស៊ីដោយគ្មានការអនុញ្ញាតទេ តែជាការបំពានបំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីទៅទៀត ដែលសកម្មភាពនេះអាចចាត់ទុកជាការកាន់កាប់ទឹកដីស៊ីរីបាន។ លោកស្រីក៏លើកឡើងសម្ដីរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកដែលថា អាមេរិកដកថយលុះត្រាតែមានដំណោះស្រាយនយោបាយសិន៕	អាមេរិកកំពុងរៀបចំផែនការថ្មីដើម្បីបន្តវត្តមានយោធារបស់ខ្លួននៅទឹកដីស៊ីរី ខណៈយុទ្ធនាការបោសសម្អាតក្រុមរដ្ឋឥស្លាម ទំនងជាបញ្ចប់នៅពេលខ្លីខាងមុខ។ អាមេរិកចូលអន្តរាគមន៍នៅស៊ីរីក្រោមហេតុផលកម្ចាត់ក្រុមជ្រុលនិយមតាមរយៈការជួយហ្វឹកហាត់ក្រុមសកម្មជនឃើដ ទោះជាការមកដល់នេះគ្មានអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីក្ដី។ ការរក្សាវត្តមាននេះ នឹងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមមុខផ្ទាល់រវាងអាមេរិក និងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី ដែលមានអ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ីចាំជួយពីក្រោយ។
អ្វីដែលកាន់តែពិសេសទៀតនោះគឺជាកាដូដែលអ្នកនាងទទួលបានពីOPPO គឺទូរស័ព្ទដៃស៊េរីចុងក្រោយរបស់OPPO គឺ R15 Pro ពណ៌ស្វាយ វាពិតជាធ្វើឲ្យអ្នកនាងភ្ញាក់ផ្អើលនិងពេញចិត្តជាខ្លាំង លើសពីនេះទៀត ការដូទី៣ របស់OPPOគឺកម្រងសៀវភៅអនុស្សាវរីយដែលចងក្រងនូវរូបភាពរបស់អ្នកនាងពេជ្រ សោភា ចាប់ពីពេលដែលអ្នកនាងចាប់ដៃគូសហការណ៍ជាមួយOPPOរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន រួមជាមួយនឹងពាក្យពេជន៍ជូនពរដែលត្រូវបានជ្រើសចេញពីសារជូនពររបស់អ្នកគាំទ្រដែលបានសរសេរនៅលើផេកហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់OPPO។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រុមហ៊ុនOPPOពិតជាបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះតារាតំណាងរបស់ខ្លួនមែនទែន គឺមិនត្រឹមតែជូនកាដូសម្រាប់ កំពូលតារាចម្រៀង ពេជ្រ សោភា ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានការជូនរង្វាន់ទៅដល់អ្នកគាំទ្រដែលបានចូលរួមសរសេរពាក្យជូនពរទៅកាន់អ្នកនាង ពេជ្រ សោភាទៀត ដែលរង្វាន់នោះក៏ជាទូរស័ព្ទOPPO R15 Pro ផងដែរ។ ចំពោះទូរស័ព្ទម៉ូដែល R15 Proនេះ វាមានលក្ខណៈពិសេសនិងគុណសម្បត្តិដូចជា៖ ការរចនារូបរាងបែបថ្មី(Gradient Color) វាធ្វើឲ្យទូរស័ព្ទកាន់តែលេចធ្លោ ហើយមានពីរពណ៌សម្រាប់ជ្រើសរើសគឺ Cosmic Purple និង Ruby Red។ ចំណែកឯការរចនាតួខ្លួនគឺបែបកញ្ចក់ 3D កាន់តែងាយស្រួលក្នុងការចាប់កាន់។ បើនិយាយពីអេក្រង់វិញ វាបំពាក់នូវអេក្រង់ AMOLED ទំហំធំ ៦.២៨ inch Super Full Screen។ ចំពោះកាមេរ៉ាវិញ OPPO R15 Proមានកាមេរ៉ាក្រោយភ្លោះ ទំហំ២០MP + ១៦MP (កាំពន្លឺធំ F/១.៧) ឯកាមេរ៉ាមុខទំហំធំ ២០MP + AI Beauty ២.០ ហើយមុខងារស្កេនមុខដោះសោរ កាន់តែរហ័ស។ OPPO R15 Pro មាន RAM ៦GB និងអង្គផ្ទុកទិន្នន័យទំហំ ១២៨GB បំពាក់មកជាមួយឈីប Snapdragon 660 AIE, Octa-Core, ២.២ GHz ប្រើប្រាស់នូវSystem ColorOS ៥.០ ដើរដោយAndroid ៨.១។ កាន់តែពិសេសទៀតនោះ វាមានកំលាំងថ្មធំ ទំហំ ៣៤៣០mAh ថែមទាំងភា្ជប់មកជាមួយនូវបច្ចេកវិទ្យាសាកថ្មលឿន VOOC សាក៥នាទីនិយាយបាន២ម៉ោង។ ដូច្នេះ បើសិនជាអ្នកទាំងអស់គ្នាចង់បាននូវម៉ូដែលថ្មីរបស់OPPO ក៏ដូចជាចង់ប្រើប្រាស់នូវទូរស័ព្ទOPPO R15 Proដូចកំពូលតារាចំរៀង ពេជ្រ សោភា កុំភ្លេចទៅរកជាវទាំងអស់គ្នាណា។ OPPO R15 Pro មានតម្លៃ៦២៩ដុល្លារ ចំណែកឯកាលបរិច្ឆេទនៃការចាប់ផ្តើមលក់នៅលើទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជាវិញ សូមតាមដានផេកផ្លូវការរបស់OPPOទាំងអស់គ្នា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នាថ្ងៃខួបកំណើតរបស់កំពូលតារាចម្រៀង ពេជ្រ សោភា ក្រុមហ៊ុនOPPOបានបញ្ជូនអ្នកតំណាងក្នុងការចូលរួមនិងជូនកាដូដល់អ្នកនាងដែលជាតារាតំណាងរបស់ខ្លួន។ តាមរយៈវីដេអូLiveនៅលើផេកហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់អ្នកនាងបានឃើញថា អ្នកនាងមានភាពរីករាយជាខ្លាំង នៅខណៈដែលអ្នកនាងធ្វើការផ្សងនិងផ្លុំពន្លត់ទៀននៅលើនំខេករបស់OPPO អ្នកនាងមានចំនាប់អារម្មណ៍ថា៖ នំនេះគឺមានន័យជាងគេនៅក្នុងចំនោមការងាររបស់ខ្ញុំ OPPOផ្តល់ក្តីស្រលាញ់ឲ្យខ្ញុំច្រើន ខ្ញុំធ្វើការជាមួយOPPOពីរឆ្នាំអាចនិយាយថា ស្មាតហ្វូនមួយហ្នឹងបានធ្វើឲ្យខ្ញុំមានសំណាងដូចគ្នា អរគុណដល់OPPO..។
ដើម្បីជៀសវាងបញ្ហាខាងលើនេះ អនុប្រធានភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ប្រចាំប្រាសាទបាយ័ន ឱ្យទេសចរគួរកុំយកចំណីអាហារ និងកុំទៅជិត ឬលែងជាមួយពួកវា ព្រោគេមិនអាចកត់សម្គាល់ថាតើមួយណាកាច ឬស្លូតនោះឡើយ។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាបទសម្ភាសន៍រវាងលោក ស៊ុល រ៉វី និង លោក អ៊ឹម អឿន ដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ ស្វានៅតាមរមណីយដ្ឋានអង្គរ ជាពិសេសប្រាសាទបាយ័ន និងប្រាសាទបាភួន តែងខាំ ឬដណ្ដើមចំណីអាហារ ឬរបស់របរពីទេសចរ ជារឿយៗ។ មិនមែនគ្រប់ស្វាទាំងអស់ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរបង្កបញ្ហាបែបនេះឡើយ ។
សូមលោក អ្នកនាង អញ្ជើញទស្សនាវីដេអូដូចតទៅ៖ ស្ថានទូតអាម៉េរិក បានរៀបចំការតាំងពិព័រណ៍ស្តីពីការសិក្សានៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក ឆ្នាំ២០២៣ ដោយមានការចូលរួមពីលោក W. Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាម៉េរិកប្រចាំកម្ពុជា នាថ្ងៃទី២៨ កញ្ញា ពិព័រណ៍នេះធ្វើនៅសណ្ឋាគារ Hyatt Regency Phnom Penh ។ ពិព័រណ៍នេះ នឹងធ្វើឱ្យយុវជន អាចឈ្វេងយល់អំពីកម្មវិធីសិក្សា លក្ខខណ្ឌតម្រូវក្នុងការដាក់ពាក្យសុំចូលរៀន និងដំណើរការនៃការដាក់ពាក្យសុំ។ សិស្ស និងអាណាព្យាបាល ក៏ទទួលបានការប្រឹក្សាស្តីពីការអប់រំនៅអាម៉េរិក ដើម្បីដឹងបន្ថែមអំពីជំហានៗ ក្នុងការសិក្សាក្នុងអាម៉េរិក និងទិដ្ឋាការសម្រាប់សិស្ស។ សូមជម្រាបថា និស្សិតខ្មែរ ដែលបានទៅសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ និងសាកលវិទ្យាល័យ ក្នុងសហរដ្ឋអាម៉េរិក មានការកើនឡើងជាលំដាប់ បើគិតតាំងពីឆ្នាំ ២០១២ មក។ កម្ពុជា គឺជាប្រទេសតែមួយគត់នៅក្នុង សមាគមអាស៊ាន ដែលមានកំណើននិស្សិតទៅសិក្សាក្នុងសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ ស្ថាប័នឧត្តមសិក្សារបស់សហរដ្ឋអាមេរិ ក ជាចំណែកមួយ នៃអភិវឌ្ឍកម្ពុជាផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ តំណាងស្ថាប័នអប់រំជិត៣០ស្ថាប័ន នៃសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានចូលរួមក្នុងការតាំងពិព័រណ៍ស្តីពី ការសិក្សានៅអាម៉េរិក ដើម្បីទាញការចាប់អារម្មណ៍លើការសិក្សានៅក្នុងអាម៉េរិក និងឱកាសចូលរួមក្នុងកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរគ្នា សម្រាប់សិស្ស និស្សិតកម្ពុជា។ តាមរយៈការតាំងពិព័រណ៍នេះ យុវជនខ្មែរ នឹងយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ អំពីប្រព័ន្ធអប់រំ និងជំនាញជាច្រើន នៅក្នុងសហរដ្ឋអាម៉េរិក។
១. វាជួយបន្ថយកម្រិតនៃកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ កូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អច្រើនពេកក្នុងរាងកាយ គឺមិនមែនជារឿងល្អឡើយ។ វាជាអ្វីមួយដែលអាចបង្កបញ្ហាស្ទះសសៃឈាមបណ្ដាលឱ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់។ ហើយសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់មិនបានគ្រប់គ្រងបានអាចបង្កជាបញ្ហាបេះដូងផ្សេងៗនិងគ្រោះថ្នាក់ដល់សរីរាង្គខាងក្នុងដទៃទៀត។ ប៉ុន្តែការព្យាយាមទទួលទានអាហារមានផ្ទុកសម្បូរដោយវីតាមីន b3 ឬ niacin គួបផ្សំជាមួយការធ្វើលំហាត់ប្រាណទៀងទាត់ពិតជាអាចជួយរក្សាកម្រិតធម្មតានៃកូឡេស្តេរ៉ូលបាន។ ២. វាជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង ក្រៅពីជួយគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អហើយនោះ វីតាមីន b3 ឬ niacin ក៏អាចទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូងផងដែរ។ វាជួយផ្ដល់ភាពធូរស្រាលដល់ជញ្ជាំងនៃសសៃឈាមអនុញ្ញាតឱ្យឈាមអាចហូរកាន់តែស្រួលតាមរយៈសសៃឈាមកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺលើសសម្ពាធឈាម គាំងបេះដូង និងដាច់សសៃឈាមខួរក្បាល។ ៣. មានប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម វីតាមីន b3 មានផ្ទុកសារធាតុ niacinamide ដែលល្អសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ សារធាតុ niacinamide ជួយពន្យារតម្រូវការអាំងស៊ុយលីន ព្រមទាំងទប់ស្កាត់ការថយចុះនូវថាមពលដែលមានក្នុងកោសិកា។ Niacinamide ក៏មានផ្ទុកលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលទប់ស្កាត់ការបំផ្លាញកោសិកាពីសំណាក់រ៉ាឌីកាល់សេរីដែលអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមងាយនឹងជួបប្រទះ។ ៤. ល្អសម្រាប់អ្នកមានបញ្ហាគេងមិនលក់ ពិបាកគេងលក់មែនទេ? ដូច្នេះចូរព្យាយាមរួមបញ្ចូលអាហារមានផ្ទុកសម្បូរដោយវីតាមីន b3 ក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ នេះក៏ព្រោះតែ niacinamide ពីវីតាមីន b3 ជួយឱ្យឆាប់គេងលក់។ ៥. ជួយឱ្យមុខងារខួរក្បាលកាន់តែមានលក្ខណៈប្រសើរឡើង វីតាមីន b3 ក៏ចាំបាច់ណាស់ដែរសម្រាប់ខួរក្បាលនិងសសៃប្រសាទ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកគួរព្យាយាមទទួលទានអាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន b3 ដើម្បីបង្កើនការចងចាំ។ សម្គាល់៖ ប្រភពដ៏ប្រសើរបំផុតនៃវីតាមីន b3 រួមមានសាច់មាន់ ត្រីសម្បូរខ្លាញ់ ប្រូខូលី ឬផ្កាខាត់ណាខៀវ ផ្សិត សាច់គ្រឿងក្នុង ម្ទេសផ្លោក សណ្ដែកដី ទំពាំងបារាំង ផ្លែបឺរ គ្រាប់ផ្កាឈូករ័ត្នជាដើម។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងប្រហែលជាមិនធ្លាប់ដឹងទេថាវីតាមីន b3 ឬសារធាតុ Niacin អាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ស្មានមិនដល់អ្វីខ្លះចំពោះសុខភាពឡើយ។ ប៉ុន្តែកុំបារម្ភ! ថ្ងៃនេះវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីប្រភពនិងផលល្អៗនៃការរួមបញ្ចូលវីតាមីន b3 ក្នុងរបបអាហារ ៖
អត្ថបទទាក់ទង «ក្រុងសៀមរាបថ្មី» (Grand Siemreap) នឹងក្លាយជាក្រុងទំនើប តែរចនាប័ទ្មបែបបុរាណ ការបង្កើត«ក្រុងសៀមរាបថ្មី» បានស្ថិតក្នុងផែនការមេអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ ឆ្នាំ២០២០-២០៣៥ ផែនការមេ ២០២០-២០៣៥ ដើម្បីអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបទៅជា «មាសបៃតង» ផែនការមេអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបឆ្នាំ២០២១-២០៣៥ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអនុម័តកាលពីថ្ងៃទី៣០មីនា ឆ្នាំ២០២១។ ជាង៦ខែ ក្រោយរដ្ឋាភិបាលអនុម័តលើផែនការមេនេះ ក្រសួងទេសចរណ៍ នឹងរៀបចំពិធីប្រកាសឱ្យអនុវត្តផែនការមេអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបនេះ នៅថ្ងៃទី២០តុលា ក្រោមអធិបតីភាពរបស់ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍។ កន្លងមកលោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ ធា្លប់បានលើកឡើងថា ដើម្បីស្តារវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តសៀមរាបឡើងវិញដែលកំពុងរងគ្រោះដោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ ហើយដើម្បីអាចឈានសម្រេចបាននូវប្រាក់ចំណូល ៦ពាន់លានដុល្លារ ពីភ្ញៀវទេសចរជាតិ ជាង១០លាននាក់ និងអន្តរជាតិ៧លាននាក់ នៅក្នុងឆ្នាំ២០៣៥ នោះ ក្រសួងទេសចរណ៍នឹងបង្កើតផលិតសេវាទេសចរណ៍ចំនួន៦ទីតាំង។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ផលិតសេវាទេសចរណ៍ទាំងនោះ គឺសុទ្ធសឹងតែស្ថិតនៅផែនការមេអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបឆ្នាំ២០២១-២០៣៥។ បើតាមលោក ថោង ខុន គោលដៅទេសចរណ៍ទាំង៦ទីតាំងនោះ មាន២ទីតាំង ជាគោលដៅទេសចរណ៍មានស្រាប់ គឺជាតំបន់ប្រាសាទអង្គរ និងក្រុងសៀមរាប នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ចំពោះគោលដៅទេសចរណ៍ថ្មីចំនួន៤ទៀត គឺមានការបង្កើតទីក្រុងសៀមរាបថ្មី, ការអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ជាប់បឹងទន្លេសាប, ភ្នំគូលែន និងស្រុកបន្ទាយស្រី ជាមួយនឹងតំបន់នៅជុំវិញ។ ចក្ខុវិស័យរបស់ផែនការមេសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាបនេះគឺ៖ «ការក្តាប់យកមកវិញនូវមោទកភាពជាគោលការណ៍ទេសចរណ៍ចម្បងបំផុតរបស់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា និងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍»៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ នឹងដាក់ឱ្យអនុវត្តផែនការមេអភិវឌ្ន៍ឍទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបឆ្នាំ២០២១-២០៣៥ នៅថ្ងៃទី២០តុលា តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ ការត្រៀមប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តផែនការមេនេះ គឺធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរាជរដ្ឋាភិបាលអនុម័តលើផែនការនេះ អស់រយៈប្រមាណ៦ខែកន្លងមក។
មជ្ឈមណ្ឌលបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ការិយាល័យកិច្ចការវប្បធម៌ និងអប់រំនៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានផ្តល់ថវិកាចំនួន ៣៥ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ដែលបានមកពីមូលនិធិឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកសម្រាប់ការអភិរក្សវប្បធម៌ ដល់អង្គការមូលនិធិប្រាសាទពិភពលោក (WMF) សម្រាប់ដំណាក់កាលទី ៥ ក្នុងការអភិរក្សប្រាសាទភ្នំបាក់ខែង ដែលមានចំណាស់១០ ទសវត្សមកហើយ ក្នុងសួនឧទ្យានអង្គរ។ តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅភ្នំពេញ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន៩ ដែលរួមមានប្រទេស បូលីវី ភូមា អ៊ីស្រាអែល មិកសិក ម៉ូលដូវ៉ា នេប៉ាល់ សេរ៉ាឡេអូន និងប្រទេសថៃ ដែលបានទទួលជំនួយ នៅក្នុងឆ្នាំសារពើពន្ធ២០១៧ សម្រាប់ការអភិរក្សទីតាំងបុរាណ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ តាមរយៈកម្មវិធីជំនួយថវិកាខ្នាតធំនៃមូលនិធិ(WMF)។ ប្រាសាទភ្នំបាក់ខែង គឺជាប្រាសាទដែលចាស់ជាងគេក្នុងសម័យអង្គរ ហើយជាស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។ តាំងពីឆ្នាំ ២០០៨ មក គម្រោងអភិរក្សនេះ បានផ្តោតលើការធ្វើឲ្យសំណង់មានលំនឹង និងការទប់មិនឲ្យលិចទឹក នៅចំហៀងខាងកើត នៃប្រាសាទកណ្តាល ដោយទន្ទឹមនឹងនោះ បញ្ចូលសកម្មភាពគ្រប់គ្រងលើទីតាំង និងការបណ្តុះបណ្តាល។ សម្រាប់ដំណាក់កាលទី៥នេះ គម្រោង នឹងបង្ហើយការជួសជុលពេញលេញ ទៅលើចំហៀងខាងកើតនៃប្រាសាទកណ្តាល ស្របតាមគម្រោងប្លង់ជួសជុល ដែលបានកំណត់ច្បាស់ នៅដំណាក់កាលមុនៗ ហើយអន្តរាគមន៍នេះ នឹងធ្វើឲ្យមានឡើងវិញនូវភាពដើម នៃសំណង់របស់ប្រាសាទ និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទឹក ដោយប្រើសម្ភារបុរាណផង និងទំនើបផង។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ដែលបានបន្តថា គម្រោងនេះ មានបំណងជំរុញឲ្យបានច្រើន ដល់ចក្ខុវិស័យ នៃផែនការមេ ក្នុងការអភិរក្សប្រាសាទភ្នំបាក់ខែង ដែលត្រូវបានកំណត់នៅឆ្នាំ ២០០៧ WMF បានរៀចំកម្មវិធីអភិរក្ស ដោយសហការជិតស្និទ្ធ ជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សារា និងអ្នកជំនាញនៃអង្គការ UNESCO ដែលធ្វើការជួបប្រជុំគ្នាទៀងទាត់ តាមរយៈគណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិអង្គរ។ តាំងពីឆ្នាំ ២០០៤ មក អង្គការមូលនិធិប្រាសាទពិភពលោក បានទទួលថវិកាជាង ៣,២ លានដុល្លា អាមេរិក ពីរដ្ឋាភីបាលអាមេរិក សម្រាប់រអភិរក្សប្រាសាទភ្នំបាក់ខែង។ អង្គការមូលនិធិនេះ គឺជាអង្គការ ឯករាជ្យឈានមុខគេ ដែលធ្វើការ ដើម្បីសង្គ្រោះកន្លែងដែលត្រូវបានគេផ្តល់តម្លៃឲ្យបំផុតក្នុងពិភពលោក។ អស់រយៈពេល ៤៥ឆ្នាំហើយ អ្នកឯកទេសដែលមានជំនាញយ៉ាងខ្ពស់របស់អង្គការនេះ បានប្រើបច្ចេកទេស ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីអភិរក្សទីតាំងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងស្ថាបត្យកម្មសំខាន់ៗនានា នៅជុំវិញពិភពលោក។ មូលនិធិឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិរក្សវប្បធម៌ ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីអភិរក្សទីតាំងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌សំខាន់ៗ។ ក្រៅពីប្រាសាទភ្នំបាក់ខែង រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ក៏បានផ្តល់អំណោយថវិកា ដើម្បីជួយអភិរក្សទីតាំងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌សំខាន់ៗដទៃទៀត នៅកម្ពុជា ដូចជាប្រាសាទហាន់ជ័យ ក្នុងខេត្តកំពង់ចាម និងប្រាសាទភ្នំដា នៅអង្គរបូរី ខេត្តតាកែវ ជាដើម។ ជំនួយសរុបរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិរក្សវប្បធម៌នៅកម្ពុជា មានចំនួន ៤,២៧២,៤៦៥ ដុល្លារអាមេរិក ក្នុងចំណោមនោះ មានថវិកាចំនួន ៣,៣២៦,៣៦៥ ដុល្លារ ត្រូវបានផ្តល់ឲ្យតាមរយៈមូលនិធិឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិរក្សវប្បធម៌៕	រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានផ្តល់ថវិកាចំនួន៣៥ម៉ឺនដុល្លារដល់កម្ពុជា សម្រាប់គម្រោងអភិរក្សប្រាសាទភ្នំបាក់ខែង ដំណាក់កាលទី៥ ។ ដំណាក់កាលនេះ គម្រោងនឹងបង្ហើយការជួសជុល ទៅលើចំហៀងខាងកើត នៃប្រាសាទកណ្តាល ស្របតាមគម្រោងប្លង់ជួសជុល ដែលត្រូវបានកំណត់ច្បាស់នៅដំណាក់កាលមុន។ ប្រាសាទភ្នំបាក់ខែង គឺជាប្រាសាទដែលចាស់ជាងគេក្នុងសម័យអង្គរ ហើយជាស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។
លោកស្រី ជា សីលា អ្នកគ្រប់គ្រងគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការតាំងវិធីពិព័រណ៍រូបថត ដែលជាស្នាដៃរបស់សិល្បករជនជាតិថៃ គឺលោក សូថេប គ្រីសាណាវ៉ារីន ទាក់ទងនឹងបឹងទន្លេសាបកម្ពុជា ធ្វើដើម្បីឱ្យសាធារណជនទូទៅ បានស្វែងយល់បន្ថែម ពីបឹងទន្លេសាប តាមរយៈរូបថត។ «ក្នុងចំណោមរូបថត៣០សន្លឹក រូបភាពនីមួយៗ នឹងបង្ហាញពីភាពខុសៗគ្នា។ ខ្លះបង្ហាញពីរដូវប្រាំង វស្សា ក្នុងបឹងទន្លេសាប។ ខ្លះបង្ហាញពីជីវភាពពលរដ្ឋ ជីវៈចម្រុះ និងការប្រែប្រួលមួយចំនួនក្នុងតំបន់ទន្លេសាប»។ នេះជាពន្យល់របស់ លោកស្រី សីឡា ដោយបានបន្ថែមថា កម្មវិធីជួយដល់សាធារណជន ក៏ដូចជាសិស្សានុសិស្ស អ្នកស្រឡាញ់ធម្មជាតិ ឱ្យបានស្វែងយល់ពីបញ្ហា និងភាពខុសប្លែកគ្នា ដែលបកស្រាយដោយអ្នកជំនាញ និងមានបទពិសោធន៍ធ្វើការជាមួយទន្លេ និងបឹងធម្មជាតិជាង២០ឆ្នាំ៕	ភ្នំពេញ៖ គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ នឹងរៀបចំការតាំងពិព័រណ៍រូបថត ក្រោមប្រធានបទ «ទន្លេសាប៖ បេះដូងនៃទន្លេមេគង្គ» ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា នៅមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា។ រូបថតចំនួន ៣០ផ្ទាំង ដែលនឹងដាក់តាំងក្នុងពិព័រណ៍នេះ នឹងបង្ហាញពីជីវិតរស់នៅរបស់អ្នកនេសាទលើដងទន្លេសាប ជីវៈចម្រុះ និងភាពខុសប្លែកគ្នារវាងទិដ្ឋភាពនៅរដូវប្រាំង និងវស្សាក្នុងតំបន់ទន្លេសាប។ រូបថតទាំងអស់ជា ស្នាដៃរបស់សិល្បករជនជាតិថៃ គឺលោក សូថេប គ្រីសាណាវ៉ារីន។
បើតាមសារាចរណែនាំរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ គ្រប់អាជីវកម្មសេវាកម្មទេសចរណ៍ទាំងអស់ ត្រូវរៀបចំឱ្យមានជាបញ្ជីរាយនាមសេវាកម្ម ដោយភ្ជាប់ជាមួយតម្លៃ ដោយត្រូវ សរសេរជាភាសាខ្មែរនៅខាងមុខ ឬនៅពីលើ និងភាសាអង់គ្លេស នៅបន្ទាប់ ឬបន្ទាត់ខាងក្រោម។ រីឯភាសាបរទេសទីបី សរសេរ នៅបន្ទាប់ទៀត អាស្រ័យតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែងនៃអតិថិជនរបស់អាជីវកម្ម។ ប្រភេទនៃសេវាកម្មទេសចរណ៍នីមួយៗ គួរមានបង្ហាញជារូបភាព ឬការបរិយាយសេវាកម្ម ដែលត្រូវមានដាក់តាំងបង្ហាញនៅបរិវេណខាងមុខទីតាំងអាជីវកម្ម ឬកន្លែងងាយមើលឃើញ។ តាមសារាចរដដែល ម្ចាស់អាជីវកម្ម ត្រូវបញ្ជាក់តម្លៃឱ្យបានជាក់លាក់ និងការប្រើប្រាស់តម្លៃតាមជម្រើសបន្ថែមផ្សេងៗ ដោយត្រូវផ្ដល់ជូនភ្ញៀវទេសចរមុនពេលពួកគេ សម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់ ឬទទួលយកសេវាកម្មទេសចរណ៍។ ចំពោះសេវាកម្មម្ហូបអាហារ តូបលក់អាហារ តូបលក់អាហារចល័ត ដែលប្រកបអាជីវកម្មជាលក្ខណៈ តូចតាច ឬការគ្រប់គ្រងលក្ខណៈគ្រួសារ ក៏ត្រូវអនុវត្តតាមការណែនាំខាងលើដែរ ឬយ៉ាងហោច ត្រូវមានដាក់តាំងបង្ហាញជារូបភាព ឬទម្រង់ងាយស្រួលផ្សេងៗ អំពីម្ហូបអាហារ ដែលមានជូនភ្ញៀវ ដោយមានការបញ្ជាក់តម្លៃជាក់លាក់។ រីឯ ការដាក់ឈ្មោះសេវាកម្ម និងឈ្មោះមុខម្ហូបនីមួយៗ ត្រូវគោរពតាមអត្តអញ្ញាណជាតិ សាសនា វប្បធម៌ ប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។ ចំពោះអាជីវកម្មសេវាកម្មទេសចរណ៍ ដែលពុំអនុវត្តតាមការណែនាំ នឹងត្រូវដកហូតអាជ្ញាបណ្ណទេសចរណ៍ ស្របតាមបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ បានណែនាំឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្ម រៀបចំដាក់តាំងបញ្ជីរាយនាមសេវាកម្ម ដោយភ្ជាប់ជាមួយតម្លៃ ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់ភ្ញៀវ និងពុំចាំបាច់តថ្លៃ។
អគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ នៅថ្ងៃទី១៧សីហា ឆ្នាំ២០២១ បានឱ្យដឹងថា ទំនិញហួសកាលបរិច្ឆេទប្រើប្រាស់ទាំងនោះ មានទម្ងន់១,០០៥គីឡូក្រាម។ ក្នុងនោះសាខាខេត្តកំពង់ធំ រកឃើញ ទំនិញខូចគុណភាព ១៩៧គីឡូក្រាម ខណៈខេត្តបន្ទាយមានជ័យចំនួន ៨០៨គីឡូក្រាម ដែលភាគច្រើនជា ភេសជ្ជៈដប និងកំប៉ុង។ បើតាមលោក សាន វិជ្ជាសារ៉ាវុធ ប្រធានអគ្គនាយកដ្ឋាន ក.ប.ប សាខាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ទំនិញហួសកាលបរិច្ឆេតប្រើប្រាស់ទាំងនោះ ត្រូវបានរកឃើញតាមបណ្ដាដេប៉ូលក់ទំនិញ ក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត។ ក្រោយការរឹបអូសទំនិញទាំងនោះ ម្ចាស់អាជីវកម្ម រងការផាកពិន័យអន្តរការណ៍។ ជុំវិញការផាកពិន័យនេះ លោក វិជ្ជាសារ៉ាវុធ បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ «ក្នុងករណីនេះ គឺជាការលួចបន្លំលក់ ដោយម្ចាស់ទីតាំង យកទំនិញ(ហួសកាលបរិច្ឆេទប្រើប្រាស់)ទាំងនោះយកមកដាក់តាំងលក់។ ដូច្នេះតាមច្បាប់គឺ ត្រូវផាកពិន័យមិនលើសពី ២០លានរៀល ទៅតាមទំហំបទល្មើសនោះ»។ លោកបានបន្ថែមថា ក្នុងករណីដែលម្ចាស់អាជីវកម្ម នៅតែប្រព្រឹត្តបទល្មើសដដែលនោះ ត្រូវផាកពិន័យ និងពិចារណាតាមផ្លូវច្បាប់ប្ដឹងទៅតុលាការ ដើម្បីផ្អាកអាជីវកម្ម ឬដកអាជ្ញាប័ណ្ណអាជីវកម្មជាដើម។ ប្រធានអគ្គនាយកដ្ឋាន ក.ប.ប ខេត្តបន្ទាយមានជ័យរូបនេះ ក៏បានអំពាវនាវដល់ម្ចាស់អាជីវករទាំងអស់ ត្រូវប្រកបអាជីវកម្ម ដោយសុចរិត ជាពិសេសត្រូវត្រួតពិនិត្យទំនិញឱ្យបានត្រឹមត្រូវមុនដាក់លក់ ដើម្បីការពារសុខភាពអ្នកបរិភោគ។ ចំពោះអ្នកបរិភោគវិញ ត្រូវត្រួតពិនិត្យគ្រប់ទំនិញ ទៅលើម៉ាកយីហោ និងកាលបរិច្ឆេទត្រឹមត្រូវ មុននឹងទិញ ឬបរិភោគ៕	ទំនិញហួសកាលបរិច្ឆេទប្រើប្រាស់ជាង ១តោន ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងកំពង់ធំ ត្រូវបានរឹបអូស ខណៈម្ចាស់អាជីវកម្ម រងការផាកពិន័យអន្តរការណ៍។ បច្ចុប្បន្នទំនិញទាំងនោះត្រូវបាន យកទៅរក្សាទុក ដើម្បីរកចាំការកម្ទេចចោល។ នេះបើតាមអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ ។
បារាំង អង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ និងសហភាពអឺរ៉ុបបានសរសេរលិខិតផ្លូវការមួយទៅឲ្យរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនរបស់អឺរ៉ុបបន្តការរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ក៏ដូចជាផ្ដល់ការអនុគ្រោះឲ្យក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ លិខិតនេះត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសទាំងបី រួមជាមួយស្នងការកិច្ចការបរទេសអឺរ៉ុប និងផ្ញើទៅឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងរតនាគារអាមេរិក។ ក្នុងលិខិតផ្លូវការចុះថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា រដ្ឋមន្ត្រីអឺរ៉ុបបានបង្ហាញការសោកស្ដាយចំពោះការដើរចេញរបស់អាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ២០១៥ ដែលមានអាមេរិក អង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ ចិន រុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ជាហត្ថលេខី។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះមានគោលដៅបញ្ចប់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ជាថ្នូរនឹងការព្យួរទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ យល់ថា វាមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឃុំគ្រងអ៊ីរ៉ង់ឡើយ ហើយក៏គំរាមដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់ និងរាល់ប្រទេសណាដែលរកស៊ីជាមួយរដ្ឋមជ្ឈិមបូព៌ាមួយនេះ។ We ask the American authorities, in a letter signed with Germany, the UK and @eu_eeas to exempt European businesses doing legitimate trade in Iran from all extraterritorial American sanctions. Those businesses must be able to pursue their activities. pic.twitter.com/mDZP42gb0b Bruno Le Maire (@BrunoLeMaire) June 6, 2018 «ក្នុងនាមសម្ព័ន្ធមិត្ត យើងរំពឹងថា អាមេរិកនឹងមិនចាត់វិធានការអ្វីនាំឲ្យប៉ះពាល់សន្តិសុខអឺរ៉ុបឡើយ»។ នេះជាក្ដីសង្ឃឹមរបស់ប្រទេសទាំងបី និងអឺរ៉ុបមុនដាក់សំណើទៅឲ្យអាមេរិក។ តាមរយៈលិខិតដដែលនេះ ប្រទេសអឺរ៉ុបបានស្នើឲ្យមានការលើកលែងទណ្ឌកម្មគ្រប់យ៉ាងលើក្រុមហ៊ុនដែលបានចាប់ផ្ដើមចរចា ឬបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់ក្រោយការព្យួរទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ។ បន្ថែមពីលើនេះ រដ្ឋមន្ត្រីអឺរ៉ុបក៏ស្វែងរកការបញ្ជាក់ពីអាមេរិកជុំវិញការមិនអនុវត្តទណ្ឌកម្មក្រុមហ៊ុនក្នុងវិស័យឱសថ និងសុខាភិបាលដែរ។ ពួកគេក៏សុំឲ្យអាមេរិកផ្ដល់ការលើកលែងពិសេសសម្រាប់វិស័យថាមពល, យានយន្ត, អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ក៏ដូចជាវិស័យធនាគារផង។ ការសុំការលើកលែងនេះ ធ្វើឡើងខណៈក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបខ្លះបានសម្រេចចិត្តដកខ្លួនពីទីផ្សារអ៊ីរ៉ង់ ហើយខ្លះទៀតពិចារណាការរកស៊ីរបស់ខ្លួនទៀតផង។ តាមពិតទៅ វាមិនមែនជាភ្ញាក់ផ្អើលឡើយដែលអឺរ៉ុបប្រឹងប្រែងសង្គ្រោះកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរនោះ ព្រោះអឺរ៉ុបទទួលបានប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើនក្នុងការធ្វើជំនួញជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ ឧស្ម័ន និងប្រេងដែលមានតម្លៃថោករបស់អ៊ីរ៉ង់ គឺជាផលិតផលដែលអឺរ៉ុបត្រូវការខ្លាំងបំផុត។ ក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបមិនតិចឡើយដែលរកស៊ីចំណេញក្រោយទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិត្រូវបានព្យួររយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ ដូច្នេះទើបទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកពិតជាប៉ះពាល់ប្រយោជន៍អឺរ៉ុបខ្លាំង៕	សហភាពអឺរ៉ុបបានដាក់លិខិតផ្លូវការស្នើឲ្យរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ លើកលែងទណ្ឌកម្មឲ្យក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបរកស៊ីស្របច្បាប់ជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ សំណើនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាមេរិកត្រៀមដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចមិនធ្លាប់មានលើអ៊ីរ៉ង់ក្រោយលោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តដកអាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ២០១៥ ជាមួយហេតុផលថា វាជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏អាក្រក់បំផុត។ អឺរ៉ុបសង្ឃឹមថា អាមេរិកនឹងមានការយោគយល់ចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនមិនខាន។
នៅថ្ងៃ១៤កុម្ភៈ ដែលជាទិវានៃក្ដីស្រឡាញ់ ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ គ្រោងរៀបចំកម្មវិធី «ក្ដីស្រឡាញ់កោះកុងក្រៅ» ដែលប្រារព្ធឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ កញ្ញា ភួន កែវរស្មី សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ លើកឡើងថា កម្មវិធីនេះធ្វើឡើងក្រោមគោលបំណង បង្ហាញក្ដីស្រឡាញ់ទៅកាន់កោះកុងក្រៅ និងការបង្ហាញសេចក្ដីស្រឡាញ់រាប់អានពីក្រុមយុវជនដែលធ្វើការងារសង្គម ធនធានធម្មជាតិ និងព្រៃឈើ ទៅកាន់ក្រសួងបរិស្ថាន។ គោលបំណងមួយទៀត នៃកម្មវិធីនេះ ដើម្បីស្នើទៅកាន់ក្រសួងបរិស្ថាន បញ្ឈប់ការចោទប្រកាន់ទៅកាន់ក្រុមយុវជនថា ធ្វើសកម្មភាពនយោបាយជ្រកក្រោមស្លាកបរិស្ថានទៀត។ កញ្ញា ភួន កែវរស្មើ បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ៖«(គោលបំណង)ទី៣ គឺយើងស្នើសុំក្រសួងបរិស្ថានកុំឱ្យមានការចោទប្រកាន់ លាបពណ៌ ថាក្រុមយុវជនធ្វើសកម្មភាពញុះញុង ឬបង្កអសន្តិសុខ ក្រោមបញ្ជាបរទេសផ្សេងៗ ដែលលោកនេត្រ ភក្ត្រា តែងតែលើកឡើងនាពេលកន្លងមក»។ កញ្ញា ភួន កែវរស្មី (កាន់ឧបករណ៍បំពងសំឡេង) សកម្មជនបរិស្ថានចលនាមាតាធម្មជាតិ អំឡុងចែកខិត្តប័ណ្ណទេសចរណ៍កោះកុងក្រៅ នាពេលកន្លងមក។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុក កញ្ញា កែវរស្មី។ បើតាមសម្ដីរបស់សកម្មជនបរិស្ថានរូបនេះ កម្មវិធីនេះ នឹងមានការដង្ហែក្បូនទៅកាន់ក្រសួងបរិស្ថាន ដែលនឹងមានការចូលរួមពីក្រុមយុវជន សិស្សានុសិស្ស និស្សិតសកលវិទ្យាល័យ និងការឃ្លាំមើលពីអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស។ កញ្ញា កែវរស្មី អះអាងថា ក្បួនដង្ហែនឹងមិនបង្កអសណ្ដាប់ធ្នាប់នៅទីសាធារណនោះឡើយ។ កញ្ញាក៏រំពឹងដែរថា កម្លាំងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន មិនរារាំងក្បួនដង្ហែនេះ ជំនួសដោយការជួយសម្រួលចរាចរណ៍ និងការពារសុវត្ថិភាពសម្រាប់ក្រុមយុវជន។ ជុំវិញការរៀបចំកម្មវិធី «ក្ដីស្រឡាញ់កោះកុងក្រៅ»នេះ លោក នេត្រ ភក្ត្រា មិនមានអ្វីឆ្លើយតបនោះឡើយ ដោយជំនួសដោយការស្នើសុំឱ្យយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ឈប់ធ្វើសកម្មភាពនយោបាយជ្រកក្រោមស្លាកបរិស្ថាន និងក្រោមបញ្ជាជនបរទេស។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន។ រូបភាពពីទំព័រហ្វេប៊ុក លោក នេត្រ ភក្ត្រា។ លោកបានឆ្លើយតបសារជាអក្សរ ក្នុងប្រព័ន្ធតេឡេក្រាមដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំស្នើឱ្យប្អូនៗជាយុវជននៃចលនាមាតាធម្មជាតិ គួរលះបង់គំនិតទុច្ចរិត ឈប់ធ្វើសកម្មភាពនយោបាយជ្រកក្រោមស្លាកបរិស្ថាន និងកុំចាញ់បោកម្ចាស់ជំនួយដែលមានរបៀបវារៈនយោបាយ ត្រូវចេះរៀនធ្វើការដោយស្មោះត្រង់ចំពោះជាតិ ចេះស្រឡាញ់ជាតិដោយស្មោះត្រង់ និងកុំធ្វើសកម្មភាពទុច្ចរិតក្រោមបញ្ជាជនបរទេសដូចជា អាឡិច ជាដើមដែលជាមេគំនិតទុច្ចរិតប្រឆាំងនឹងសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា»។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹង ការឡើកឡើងរបស់លោក នេត្រ ភក្ត្រា កញ្ញា កែវរស្មី ចាត់ទុកថាជាការបំបាក់ទឹកចិត្តដល់យុវជន។ កញ្ញាសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះ៖«យើងគ្រោងនៅថ្ងៃ១៤កុម្ភៈ យើងនឹងស្នើសុំកុំឱ្យមានការចោទប្រកាន់ ដោយគ្មានមូលដ្ឋាន គ្មានភស្ដុតាង ជាការបំបាក់ទឹកចិត្តខ្លាំងមែនទែន ចំពោះការឆ្លើយតបរបស់អ្នកនាំក្រសួងបរិស្ថាន លោក នេត្រ ភក្ត្រា មកលើយុវជន»។ ការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងរូបនេះ ត្រូវបានកញ្ញា រស្មី ចាត់ទុកថា ជាការមើលងាយមកលើយុវជន។ កញ្ញាសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះ៖«ទោះបីយើងអត់ប្រាក់ ឬថវិកាច្រើន យើងនៅទទួលការផ្គតផ្គង់ពីឪពុកម្ដាយ តែយើងឆ្លៀតក្នុងការចូលរួមការពារធនធានធម្មជាតិ ប៉ុន្តែបែរជា លោក នេត្រ ភក្ត្រា ថាយើងធ្វើការងារបម្រើគណបក្សនយោបាយ ជ្រកក្រោមពាក្យស្លាកបរិស្ថាន ឬយើងទទួលជំនួយបរទេសយកមក ហើយធ្វើតាមការបញ្ជារបស់គេ អាហ្នឹងជាការមើលងាយមកដល់យុវជនខ្លួនឯងផ្ទាល់»។ ជាមួយគ្នានេះ កញ្ញា កែវរស្មើ ក៏ស្នើទៅកាន់ក្រសួងបរិស្ថាន ក្នុងការចាត់តាំងអ្នកតំណាង ដើម្បីមកជួបពួកគេ ក្នុងន័យបង្ហាញក្ដីស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក បើទោះក្រុមយុវជនមិនមាន ញត្តិ ឬលិខិតផ្លូវច្បាប់។ ទាក់ទិននឹងសំណើរបស់យុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិនេះ លោកនេត្រ ភក្ត្រា មិនមែនអ្វីឆ្លើយតបនោះឡើយ ដោយលោកផ្ញើសារជាសំឡេងខ្លីមួយ តាមតេឡាក្រាមថា៖ «បងគ្មានអ្វីអត្ថាធិប្បាយក្រៅពីអាហ្នឹង(សារអក្សរខាងលើ)ទេ អាចប្រើប្រាស់បាន អរគុណ»៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមយុវជននៃចលនាមាតាធម្មជាតិ គ្រោងរៀបចំកម្មវិធី «ក្ដីស្រឡាញ់កោះកុងក្រៅ» នៅថ្ងៃ១៤កុម្ភៈ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីបង្ហាញក្ដីស្រឡាញ់ទៅកាន់កោះកុងក្រៅ។ ក្រុមយុវជនស្នើសុំតំណាងក្រសួងបរិស្ថានមកជួបពួកគេ ថ្ងៃកម្មវិធីនោះ។ ប៉ុន្តែក្រសួងបរិស្ថានមិនមានការឆ្លើយតបលើសំណើនេះឡើយ ដោយស្នើឱ្យក្រុមយុវជននេះ ឈប់ធ្វើសកម្មភាពនយោបាយជ្រកក្រោមស្លាកបរិស្ថាន។
តាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់ស្ថានទូតអាមេរិកនៅកម្ពុជា លោកTony Memmel គឺជាជនពិការដៃខាងឆ្វេងម្នាក់ ដែលលោកគឺជាជនគំរូដ៏ល្អម្នាក់សម្រាប់យុវជន ព្រោះលោកបានជំនះបញ្ហាប្រឈមនៃការពិការរាងកាយ ហើយនៅពេលនេះលោកគឺជាអ្នកលេងហ្គីតាម្នាក់។ ដើម្បីអបអរសាទរខួប ៤០ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក អាស៊ាន និងទិវាអន្តរជាតិនៃជនពិការ ៣ធ្នូ ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានឧបត្ថម្ភការសម្ដែងរបស់ក្រុមតន្ត្រីអាមេរិក ដែលមានលោក Tony Memmel និងក្រុមតន្ត្រីរបស់លោកមកសម្ដែងកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ទី៣០ ខែវិច្ឆិកា។ លោក Tony Memmel និងក្រុមតន្ត្រីរបស់លោកកំពុងធ្វើដំណើរនៅទូទាំងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដើម្បីធ្វើការប្រគុំតន្ត្រី។ ជាពិសេសនោះ គឺដើម្បីបម្រើដល់ជនពិការដទៃទៀត ដែលបង្ហាញឲ្យឃើញថា ជីវិតពិការមិនបានធ្វើឲ្យលោកមានការថមថយឡើយ។ ដោយត្រូវទទួលពីស្ថានទូតអាមេរិកនៅភ្នំពេញ សហការជាមួយអង្គការអម្រឹតាសិល្បៈ ក្រុមតន្ត្រីនេះ នឹងសម្ដែង ថែមទាំងមានសិក្ខាសាលា ដើម្បីជួបជាមួយសិស្ស និងអ្នកអាជិពខាងតន្ត្រី អ្នកលេងកីឡាបាល់បោះជានារីពិការ និងអ្នកឯទៀតនៅភ្នំពេញ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងខេត្តបាត់ដំបង។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃសៅរិ៍ទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ម៉ោង៦ល្ងាច នឹងមានការប្រគុំតន្ត្រីជាសាធារណៈជាមួយអ្នកសិល្បៈក្នុងស្រុក ក្រុម SmallWorld SmallBand និងក្រុម Epic Arts នៅវិទ្យស្ថានភាសាបរទេស។ ដោយឡែកនៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ម៉ោង៦ល្ងាច នឹងមានការប្រគុំតន្ត្រីជាសាធារណៈជាមួយនិងក្រុមអ្នកសិល្បៈក្នុងស្រុកយីង យន និងក្រុមរបស់លោកនៅអង្គការហ្វាពន្លឺសិល្បៈក្នុងខេត្តបាត់ដំបង៕	ភ្នំពេញ៖ ដើម្បីអបអរសាទរខួប ៤០ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក អាស៊ាន និងទិវាអន្តរជាតិនៃជនពិការ ៣ធ្នូ ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានឧបត្ថម្ភសម្រាប់ការសម្ដែងរបស់ក្រុមតន្ត្រីអាមេរិក ដែលមានលោក Tony Memmel និងក្រុមតន្ត្រីរបស់លោកមកសម្ដែងកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ទី៣០ ខែវិច្ឆិកា។
ពាក្យកាព្យ រំលឹកឲ្យឧស្សាហ៍ដាំដំណាំឱទក៖ ដំណាំឱទក ប្រើធ្វើអន្លក់ បន្លែក៏បាន មានស្រះត្រពាំង ខែប្រាំងគង់មាន- ទឹកដក់នៅបាន- យូរត្រូវដាំទៅ ។ កុំខ្ជិលច្រអូស ខ្វះដើរងងូស សុំគេអ្នកក្រៅ សុំគេ ញយពេក អ្នកមានមាត់ឆៅ គេស្ដីប្រដៅ គួរខ្មាសគេណាស់ ។ ដំណាំឱទក ដាំច្រើនអាចលក់ ព្រោះកើតរហ័ស ពុំយូរប៉ុន្មាន បានប្រាក់ច្បាស់ៗ បានជាចាស់ៗ ហៅទ្រព្យផ្គាប់ឆ្នាំង ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អានថា ទៈកៈ, ដូចជា ឱទកជាតិ ជាតិដំណាំជាដើម ដែលរស់នៅក្នុងទឹក ។ ឱទកនិវាប បន្លែទឹក ។ ឱទកសញ្ជាតិ ជាតិអ្វីៗដែលកើតឯងក្នុងទឹក ។ ឱទកសត្ត ឬ ឱទកសត្វ សត្វដែលកើតក្នុងទឹកហើយរស់នៅក្នុងទឹក ។ ល ។	«ឱទក» (អានថា ឱទៈកៈ) ចេញពីបាលី-សង្ក្រឹត ដែលមានន័យថា ដែលរស់នៅក្នុងទឹក។ ដំណាំឱទក ត្រកួន, កញ្ឆែត ជាដើម។ តាមវចនានុក្រមខ្មែរសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត យើងក៏អាចសរសេរថា «ឪទក (ឪ-ទក់) ផងដែរ។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងបរិបទដែលកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសកលកំពុងធ្លាក់ចុះ ដោយសារបញ្ហារាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ ការបង្កើតនិងរក្សាឱ្យបាននូវប្រភពកំណើនថ្មីនៅក្នុងតំបន់ ជាកត្តាចាំបាច់បំផុតដែលមិនអាចខ្វះបាន ដើម្បីគេចផុតពីវិបត្តិ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន យល់ឃើញថា មានតែការរៀបចំខ្សែក្រវ៉ាតសេដ្ឋកិច្ចមេគង្គ-ឡានឆាង ដើម្បីតភ្ជាប់ទៅសកលលោក។ «ជំរុញឱ្យពន្លឿនការសម្រេចឱ្យបាននូវ ខ្សែក្រវាត់អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចមេគង្គ-ឡានឆាង ដែលនឹងក្លាយជាក្បាលម៉ាស៊ីនថ្មីនៃកំណើនសម្រាប់អនុតំបន់មេគង្គ-ឡានឆាង ក្នុងការជំរុញការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយគុណភាព ការតភ្ជាប់ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្មឆ្លងកាត់ព្រំដែន ការធ្វើសមាហរណកម្មខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់នៃអនុតំបន់ចូលទៅក្នុងខ្សែច្រវាក់តម្លៃសកល»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន។ ជាមួយគ្នានេះប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏ជំរុញឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ដើម្បីលើកកម្ពស់ភាពប្រកួតប្រជែង រយៈពេលវែងនៃអនុតំបន់ផងដែរ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ក៏បានអនុម័តលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុងវៀងចន្ទន៍នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងលើកទី៣ និងបានកត់សម្គាល់របាយការណ៍វឌ្ឍនភាពឆ្នាំ២០១៨ និង២០១៩ នៃការអនុវត្តផែនការសកម្មភាពរយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង (២០១៨-២០២២)។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក ថងលូន ស៊ីសូលីត និងលោក លី ខឹឈាំង នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន ដែលជាសហប្រធានកិច្ចប្រជុំនេះ ក៏បានអនុម័តលើសេចក្តីប្រកាសស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃការធ្វើសហកម្មរវាងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង និងច្រករបៀងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិថ្មីតាមផ្លូវគោក-សមុទ្រ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន គាំទ្រគ្រប់វិធានការដែលមានចែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសរបស់សហប្រធាន ដែលបានអនុម័តនេះ។ «ដើម្បីធានានូវប្រសិទ្ធភាពនៃក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង ស្នើឱ្យមានការផ្តួចផ្តើមយន្តការតាមដាន និងវាយតម្លៃច្បាស់លាស់ លើការអនុវត្តវិស័យអាទិភាពនីមួយៗនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង និងការអនុវត្តគម្រោងចាប់តាំងពីពេលដែលដាក់ឱ្យដំណើរការនូវមូលនិធិពិសេសនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះក្នុងឆ្នាំ២០១៦មក សំដៅនាំមកនូវការអភិវឌ្ឍជាក់ស្តែង និងលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជន »។ នេះជាលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។ ថ្នាក់ដឹកនាំ មេគង្គ-ឡានឆាង ក៏បានដំឡើងកម្រិតនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធនធានទឹកមេគង្គ-ឡានឆាង ទៅជាកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រី និងការចែករំលែកព័ត៌មានជលសាស្ត្រនៃទន្លេឡានឆាងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំរបស់ចិនទៀតផង៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានជំរុញឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ពន្លឿនដំណើរការខ្សែក្រវាត់អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចមេគង្គ-ឡានឆាង ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម។ សម្ដេចថ្លែងបែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលមេគង្គ-ឡានឆាង លើកទី៣ ពាក់ព័ន្ធនឹងការ«ពង្រឹងភាពជាដៃគូ ដើម្បីវិបុលភាពរួម» តាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូ នៅថ្ងៃទី២៤ សីហា។
បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីបញ្ជូនទ័ពទៅអ៊ុយក្រែន បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច បានបញ្ជូនអាវុធ និងសម្ភារយោធាជាច្រើនឱ្យក្រុងកៀវការពារខ្លួន។ ខណៈជំនួយទាំងនោះអាចជួយអ៊ុយក្រែន ក្នុងការទប់កម្លាំងទ័ពរុស្ស៊ីក៏ដោយ តំណាងចិនប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Zhang Jun បានយល់ថា វាមិនអាចជួយក្រុងកៀវឱ្យមានសន្តិភាពឡើយ លុះត្រាតែភាគីក្រុងកៀវ និងក្រុងមូស្គូ ចូលតុចរចា។ «ការបន្តផ្តល់អាវុធវាយប្រហារបន្ថែម នឹងមិនអាចនាំសន្តិភាពបានឡើយ»។ អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ បានយល់ឃើញបែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខលើបញ្ហាមនុស្សធម៌ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ដោយបន្តរិះគន់ការផ្តល់អាវុធនេះថា មានតែធ្វើឱ្យជម្លោះកាន់តែវែងឆ្ងាយ និងរីកធំឡើង ហើយថែមធ្វើឱ្យមានវិបត្តិមនុស្សធម៌កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្នុងន័យនេះ លោក Zhang បានជំរុញភាគីពាក់ព័ន្ធបញ្ចប់ជម្លោះឱ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិមនុស្សធម៌ រួមទាំងចូលតុចរចា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រេសិតចិនរូបនេះ បានអំពាវនាវកុំឱ្យវាយប្រហារលើប្រជាជនស៊ីវិល ក្នុងសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ ក្រៅពីបញ្ហាខាងលើ ប្រេសិតចិនប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានយល់ឃើញពីទណ្ឌកម្មរបស់ប្រទេសលោកខាងលិចលើរុស្ស៊ី ប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែរ។ លោក Zhang បានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍជាច្រើន ដែលមិនមែនជាភាគីនៃជម្លោះ កំពុងរងគ្រោះយ៉ាងខ្លាំង ហើយនេះមិនមែនជារឿងត្រឹមត្រូវឡើយ។ អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិសហការគ្នា ក្នុងគោលបំណងរក្សាការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្លៃប្រភពថាមពល និងអាហារ ឱ្យមានស្ថិរភាព រួមទាំងចៀសវាងចំណាត់ការរឹតត្បិតការនាំចេញ។ តាមរបាយការណ៍ស្នងការទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួនអង្គការសហប្រជាជាតិ មកទល់ពេលនេះ ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនជិត ៥លាននាក់ បានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស ខណៈប្រជាជនច្រើនជាង ១០លាននាក់ បានចាកចេញពីផ្ទះសម្បែង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រជាជនស៊ីវិលប្រមាណ ២០៧២នាក់ បានទទួលមរណភាព ខណៈប្រជាជនចំនួន ២៨១៨នាក់រងរបួស៕	តំណាងចិនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លោក Zhang Jun នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា រិះគន់ការបន្តផ្តល់អាវុធវាយប្រហារកាន់តែច្រើនឱ្យអ៊ុយក្រែន នឹងមិនអាចនាំសន្តិភាពបានឡើយ។ បើតាមលោក Zhang ការបញ្ជូនអាវុធឱ្យអ៊ុយក្រែន មានតែបន្តជម្លោះ និងបង្កឱ្យមានវិបត្តិមនុស្សធម៌កាន់តែធំឡើង។
កិច្ចប្រជុំលើកទីបួននៃគណៈកម្មាធិការចរចាអន្តររដ្ឋាភិបាលស្តីពីការបំពុលប្លាស្ទីក (INC-4) នឹង ត្រូវធ្វើឡើងនៅទីក្រុងអូតាវ៉ានៅសប្តាហ៍ក្រោយ ដើម្បីកំណត់មូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយ មុនដំណាច់ឆ្នាំនេះ។ ការកាត់បន្ថយកាកសំណល់ដែលគេប៉ាន់ប្រមាណថា ៤០០លានតោនដែលផលិតជារៀងរាល់ឆ្នាំ ជាផ្នែកសំខាន់នៃកិច្ចខិតខំដើម្បីការពារជីវចម្រុះដោយមានមីក្រូផ្លាស្ទិកត្រូវបានរកឃើញគ្រប់ទីកន្លែងតាំងពីនៅតំបន់ភ្នំហិម៉ាឡៃយ៉ាដែលផ្ដល់ប្រភពទឹកដល់ទន្លេសំខាន់ៗរហូតដល់អាហារ និងសូម្បីតែឈាមរបស់មនុស្ស។ ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក្រុមហ៊ុនហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើន ដែលរួមមានក្រុមហ៊ុនវិនិយោធំបំផុតរបស់អង់គ្លេស គ្រប់គ្រងការវិនិយោគ ផ្នែកច្បាប់និងទូទៅ (LGMI) និងក្រុមហ៊ុនវិនិយោគសោធននិវត្តន៍កាណាដា CDPQ នៅសេចក្តីអំពាវនាវមួយចេញថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា បានអំពាវនាវឱ្យមានក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយដែលគាំទ្រដោយច្បាប់ចង។ «ផ្លូវផ្លាស់ប្តូរច្បាស់លាស់មួយដែលបានដាក់ក្នុងសន្ធិសញ្ញា នឹងជួយបង្កើនហិរញ្ញវត្ថុក្នុងទំហំ សម្រាប់កិច្ចការដ៏ធំ ក្នុងការបញ្ចប់ការបំពុលប្លាស្ទិកនៅទូទាំងពិភពលោក»។ ប្រធានសកលនៃនិរន្តរភាព នៅក្រុមហ៊ុនផ្ដល់សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុING លោកស្រីAnne-Sophie Castelnau បានលើកឡើងបែបនេះ។ លោក Steve Hardman នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការ Plastic Collective ដែលជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងបានបង្កើតមូលបត្របំណុលកាត់បន្ថយកាកសំណល់ប្លាស្ទិកដំបូងគេជាមួយធនាគារCiti និងធនាគារពិភពលោកបានស្វាគមន៍ការគាំទ្រ ប៉ុន្តែបានអំពាវនាវឱ្យ អាជីវកម្មផ្តល់ដំណោះស្រាយហិរញ្ញវត្ថុបន្ថែមទៀត។ ក្នុងចំណោមជំហានជាក់លាក់ ក្រុមទាំងនេះបានអំពាវនាវឱ្យសន្ធិសញ្ញាកំណត់គោលបំណង សម្រាប់ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងឯកជនទាំងអស់ឱ្យស្របទៅនឹងគោលដៅនៃការលុបបំបាត់ការបំពុលដោយប្លាស្ទិក ស្រដៀងទៅនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុទីក្រុងប៉ារីស និងក្របខ័ណ្ឌជីវចម្រុះសកលKunming-Montreal។ ក្របខ័ណ្ឌជីវចម្រុះសកល Kunming-Montreal មានគោលដៅរួមចំនួនបួនដែលត្រូវសម្រេចបាននៅឆ្នាំ ២០៥០ ផ្តោតលើប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងសុខភាពប្រភេទសត្វរួមទាំងការបញ្ឈប់ការធ្វើឱ្យផុតពូជសត្វដោយសារមនុស្ស ការប្រើប្រាស់ ជីវចម្រុះប្រកបដោយនិរន្តរភាព ការចែករំលែកអត្ថប្រយោជន៍ដោយសមធម៌ និងលើការអនុវត្ត និងហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីរួមបញ្ចូលការបិទគម្លាតហិរញ្ញវត្ថុជីវចម្រុះចំនួន៧០០ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្រុមនេះក៏បានអំពាវនាវឱ្យក្រុមហ៊ុននានាវាយតម្លៃ បង្ហាញពីហានិភ័យ និងឱកាសដែលទាក់ទងនឹងប្លាស្ទិក ក៏ដូចជាកំណត់គោលនយោបាយ និងគោលដៅដែលទាក់ទងនឹងប្លាស្ទិកឱ្យកាន់តែច្បាស់ពីរដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងតំបន់ ដូចជាការបង្កើត និងកែច្នៃកាកសំណល់។ បន្ថែមពីនេះ ការវិនិយោគឯកជនបន្ថែមទៀតដើម្បីតម្រង់ទៅរកការបញ្ចប់ការបំពុលប្លាស្ទិកក៏ជាផ្នែក មួយនេះការជំរុញឱ្យសម្រេចបានផងដែរ។ គួររំលឹកថា កាលពីខែមករា ធនាគារពិភពលោកបានចេញមូលបត្របំណុលចំនួន ១០០លានដុល្លារអាម៉េរិក ដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងកាត់បន្ថយប្លាស្ទិកនៅក្នុងហ្កាណា និងឥណ្ឌូណេស៊ី។ វិនិយោគិននឹងត្រូវបានបង់ក្នុងអត្រាមួយដែលភ្ជាប់ទៅនឹងឥណទានកាត់កងចំនួនប្លាស្ទិចរបស់ពួកគេជាមួយនឹង ចំនួនប្លាស្ទិកដែលត្រូវបានកាត់បន្ថយដោយគម្រោង៕	ក្រុមហ៊ុនហិរញ្ញវត្ថុចំនួន១៦០ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលយល់ព្រមលើសន្ធិសញ្ញាដើម្បីបញ្ចប់ការបំពុលប្លាស្ទិកដែលនឹងជួយជំរុញសកម្មភាពវិស័យឯកជន នៅមុនការចរចាជាសាកលស្តីពីប្លាស្ទិកនៅកាណាដា។
លោកស្រី ម៉ែន សំអន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទំនាក់ទំនងរដ្ឋសភា-ព្រឹទ្ធសភា ធ្វើជាអធិបតីក្នុងពិធីសម្ពោធស្តូបនេះ ដោយមានតំណាងវៀតណាមចូលរួមផងដែរ។ ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តកែប មន្ត្រីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ មន្ទីរអង្គភាពនានា ព្រះសង្ឃ សិស្សានុសិស្ស និងប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណជាង ១៥០០នាក់ បានចូលរួមក្នុងពិធីនេះ។ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានជាតិកម្ពុជា (AKP) បានស្រង់ប្រសាសន៍របស់លោកស្រី ម៉ែន សំអន ទៅចុះផ្សាយថា លោកស្រី បានអំពាវឲ្យអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ និង ប្រជាពលរដ្ឋ ចូលរួមការពារសមិទ្ធផលនេះឲ្យបានស្ថិតស្ថេរ។ លោកស្រី លើកឡើងថា សមិទ្ធផលទាំងអស់នេះ អាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចឲ្យទៅកម្សាន្តនៅខេត្តកែបកាន់តែច្រើន។ លោកស្រី បានរម្លឹកយ៉ាងដូច្នេះថា៖«កម្ពុជា ធ្លាប់តែជាប្រទេស ដែលទទួលកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តវៀតណាម និងកងរក្សាសន្តិភាពពីអង្គការសហប្រជាតិ ប៉ុន្តែ ពេលនេះ កម្ពុជា បានក្លាយជាប្រទេស ដែលបានបញ្ជូនកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តរបស់ខ្លួន ទៅចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅប្រទេសមួយចំនួន»។ លោក កែន សត្ថា អភិបាលខេត្តកែប បានថ្លែងថា រដ្ឋបាលខេត្តកែប បានពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសវៀតណាម ហើយក៏មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នា លើគ្រប់វិស័យផងដែរ។ នេះបើតាមការដកស្រង់របស់ AKP ដដែល៕	ក្រៅពីរាជធានីផ្នំពេញ កម្ពុជា-វៀតណាម បានបង្កើតស្តូបមិត្តភាពមួយទៀត ដែលស្ថិតនៅក្នុងសួនច្បារសម្តេចហ៊ុន សែន នៅក្រុងកែប។ ស្តូបថ្មីនេះ ត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការហើយ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨។
លោក ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកខាងគណបក្សសាធារណរដ្ឋបាននិយាយនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយដែលត្រូវបានចាក់ផ្សាយក្នុងកម្មវិធី «៦០នាទី» របស់បណ្តាញសារព័ត៌មាន CBS ថា លោកមិនមែនបង្ហាញសញ្ញាថា លោក Mattis នឹងចាកចេញពីតំណែងនោះទេ ប៉ុន្តែលោកបានបន្ថែមថា «លោកអាចនឹងចាកចេញ។ ខ្ញុំគិតថា លោក Mattis គឺអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ប្រសិនបើអ្នកដឹងពីការពិតនោះ»។ មេដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិករូបនេះបានពណ៌នាលោក Mattis ដែលជាឧត្តមសេនីយ៍ចូលនិវត្តន៍ពីទ័ពជើងទឹក Marine Corps ថា «ជាមនុស្សល្អម្នាក់។ លោកមានទំនាក់ទំនងល្អណាស់ជាមួយនឹងអ្នកដទៃទៀត។ ប៉ុន្តែលោកប្រហែលជានឹងចាកចេញ។ នៅពេលណាមួយ អ្នកគ្រប់គ្នាត្រូវចាកចេញ គឺគ្រប់គ្នា។ នេះគឺជាអ្វីដែលកើតឡើងនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលក្រុង វ៉ាស៊ីនតោន»។ ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកអស់រយៈពេល២១ខែ លោក ត្រាំ បានបណ្តេញមន្ត្រីសំខាន់ៗរាប់សិបនាក់ចេញពីតំណែង ឬក៏លោកសុខចិត្តបណ្តោយឲ្យមន្ត្រីនានាដែលលោកចូលចិត្តលាលែងពីតំណែង ដោយរួមទាំងលោកស្រី Nikki Haley ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។ លោកស្រី Haley បាននិយាយកាលពីសប្តាហ៍មុនថា លោកស្រីនឹងឈប់ពីតំណែងនេះនៅចុងឆ្នាំនេះ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងតែលើកឡើងថា លោក Jim Mattis រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារប្រទេសអាមេរិកអាចក្លាយជាមន្ត្រីសំខាន់បន្ទាប់ដែលនឹងចាកចេញពីតំណែងក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។
លោក គុណ ណារ៉ាក ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey តាមទូរសព្ទទាំងក្តីសោកសៅថា ភរិយារបស់លោក បានធ្វើតេស្តរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅយប់ថ្ងៃទី១៩ ឧសភា ឆ្នាំ២០២១។ មុនពេលធ្វើតេស្តឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ភរិយារបស់លោក មានអាការៈក្តៅខ្លួន ហត់ និង ពិបាកដកដង្ហើម ហើយក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យឯកជនមួយកន្លែងឈ្មោះមហាទេព ដែលមានទីតាំងនៅចាក់អង្រែក្រាម។ លោក មានប្រសាសន៍៖««គ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យឯកជននោះ ពិនិត្យឃើញភរិយារបស់ខ្ញុំ មានបញ្ហារលាកសួត ទើបលោកសង្ស័យ និងបញ្ជូនភរិយារបស់ខ្ញុំមកធ្វើតេស្តរកកូវីដ-១៩ នៅមន្ទីរមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត តាំងយប់ថ្ងៃទី១៩ឧសភា»។ សារព័ត៌មាន ThmeyThmey ពុំអាចសុំការបញ្ជាក់បន្ថែមពីលោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាលបានឡើយ ដោយទូរសព្ទហៅចូល ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកទទួល។ របាយការណ៍ពីក្រសួងសុខាភិបាល បានបង្ហាញថា នាថ្ងៃទី២២ឧសភា មានមនុស្សចំនួន៩នាក់ទៀត បានបាត់បង់ជីវិត ដោយសារតែជំងឺកូវីដ-១៩។ ករណីស្លាប់បន្ថែមនេះ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជា កើនចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩ រហូតដល់ ១៧៦នាក់ ខណៈអ្នកឆ្លងសរុប មាន២៥,២០៥នាក់ តែបានជាសះស្បើយវិញ១៧៧០១នាក់ហើយ៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រី អ៊ុំ សុខខែម ដែលជាភរិយារបស់អតីតកីឡាករហែលទឹកជម្រើសជាតិ លោក គុណ ណារ៉ាក បានទទួលមរណភាពជាមួយកូនក្នុងផ្ទៃអាយុ៧ខែ នាអំឡុងឆ្លងកូវីដ-១៩។ ភរិយាអតីតកីឡាករ ហែលទឹកជម្រើសជាតិរូបនេះ បានទទួលមរណភាព កាលយប់ថ្ងៃទី២២ឧសភា ឆ្នាំ២០២១ នៅមន្ទីរមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត។
ខ្សែប្រយុទ្ធ សៀង ចន្ធា បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីតែម្នាក់ឯង ៣គ្រាប់ ដោយពីរគ្រាប់គេធ្វើបានសម្រេចនៅវគ្គទី១ ហើយ១គ្រាប់ទៀតរកបាននៅវគ្គទី២ ។ ជាមួយគ្នានេះ ខ្សែបម្រើ រស់ ដារ៉ាពេជ្រ ក៏បានរួមចំណែក១គ្រាប់ផងដែរនៅវគ្គទី១ ។ ការប្រកួតនេះរៀបចំផ្សាយដោយលោក ង៉ែត វុទ្ធី អ្នកយកព័ត៌មានកីឡារបស់ទូរទស្សន៍ BTV ហើយត្រូវបានយកទៅផ្សាយបន្តផ្ទាល់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា។ សម្រាប់ការប្រកួតគូផ្សេងទៀតនៅក្នុងពូល B នេះ ម៉ាឡេស៊ីឈ្នះទីម័រខាងកើត ២-០ ខណៈវៀតណាមឈ្នះព្រុយណេ ២-១ ។ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាម ឈ្នះទាំងពីរប្រកួតដោយមាន៦ពិន្ទុដូចគ្នា តែម៉ាឡេស៊ីលើសចំនួនគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទី២គ្រាប់ ហើយកម្ពុជាឡើងទៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ដោយមាន៣ពិន្ទុ។ ទីម័រខាងកើត និងព្រុយណេ មាន១ពិន្ទុ ខណៈហ្វីលីពីន មិនទាន់មានពិន្ទុរាប់ឡើយ។ នៅថ្ងៃសុក្រទី១៤ ខែកក្កដា កម្ពុជា ប៉ះ ទីម័រខាងកើត វៀតណាម ជួប ហ្វីលីពីន រីឯព្រុយណេ ត្រូវតទល់ជាមួយម៉ាឡេស៊ី។ នៅក្នុងពូល A ម្ចាស់ផ្ទះថៃកំពុងនាំមុខគេលើតារាង ដោយឈ្នះ២ប្រកួតជាប់ៗគ្នា មីយ៉ាន់ម៉ា ឈរលេខ២ដោយមាន៤ពិន្ទុ អូស្ត្រាលី និងឡាវ មាន៣ពិន្ទុ ឥណ្ឌូណេស៊ី មាន១ពិន្ទុ ខណៈសិង្ហបុរី ចាញ់ទាំង២ប្រកួតលើដំបូង៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំកម្ពុជាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF U15 CHAMPIONSHIP 2017 បានយកឈ្នះ U15 ហ្វីលីពីន ៤-០ នាការប្រកួតក្នុងពូល B នៅកីឡដ្ឋានក្នុងខេត្តឈុនបុរី ប្រទេសថៃ ល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ។ ជ័យជម្នះនេះ បានស្តារការខកចិត្តក្រោយចាញ់ U15 វៀតណាម ២-១ នាការប្រកួតបើកឆាក។
1. អ្នកអាចបរិភោគបបរសណ្តែកគ្រប់ប្រភេទបាន ដោយយកសណ្តែកខៀវ ក្រហម និងខ្មៅយកទៅដាំជាបបរ នោះអ្នកនឹងមានសុខភាពល្អទោះបីជាអ្នកចូលគេងយប់ជ្រៅក៏ដោយ ព្រោះនៅក្នុងសណ្តែកទាំងនោះមានសារធាតុចិញ្ចឹមជាច្រើន រួមជាមួយវីតាមីន ហើយវានឹងមិនធ្វើឲ្យអ្នកធាត់ទោះបីជាអ្នកបរិភោគនៅពេលយប់ក៏ដោយ ព្រោះវាងាយស្រួលរំលាយអាហារ។ 2. អ្នកអាចញ៉ាំផលិតផលដែលធ្វើពីទឹកដោះគោបាន ដូចជា ៖ ទឹកដោះគោ ទឹកដោះគោជូរជាដើម វានឹងអាចធ្វើឲ្យអ្នកបាត់នូវអារម្មណ៍ហត់នៅពេលដែលអ្នកបរិភោគជាមួយផ្លែឈើដោយសារតែនៅក្នុងទឹកដោះគោមានពពួកវីតាមីនBខ្ពស់។ ដូចនេះនៅពេលដែលវាប៉ះនឹងផ្លែឈើ វានឹងធ្វើឲ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ថាមិននឿយហត់នៅពេលដែលអ្នកធ្វើការយប់។ 3. អ្នកអាចញ៉ាំទឹកសណ្តែកក៏បាន ព្រោះនៅពេលដែលអ្នកចូលគេងយប់ជ្រៅ អ្នកត្រូវការប្រូតេអ៊ីនដើម្បីបំពេញក្នុងរាងកាយអ្នកដែលធ្វើឲ្យអ្នកមានសុខភាពមិនទ្រុឌទ្រោម។ 4. អ្នកអាចបរិភោគគ្រាប់ស្វាយចន្ទីបាន ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យខួលក្បាលអ្នកមិនហត់ ហើយជ្រះស្រលះដែលជួយអ្នកឲ្យបំពេញការងារបានល្អទៀតផង ថែមទាំងធ្វើឲ្យភ្នែកអ្នកមិនខ្មៅផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីប្រភេទអាហារដែលអាចការពាររង្វង់ភ្នែកខ្មៅបាន។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
ខាងក្រោមនេះ ជាទិដ្ឋភាពបង្ហាញជ្រុងម្ខាងនៃរាជធានីភ្នំពេញ ដែលស្ថិតនៅសង្កាត់ទឹកល្អក់២ ខណ្ឌទួលគោក។	ទីក្រុងភ្នំពេញ ជាទីប្រជុំជនធំមួយ ដែលមនុស្សមកពីកន្លែងផ្សេងៗ បានប្តូរលំនៅឋានមករស់នៅទីនេះ។ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ទីក្រុងភ្នំពេញ មានការប្រែប្រួលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ជាពិសេសការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ជាដើម។ ទន្ទឹមនោះ អាគារជាច្រើនបានរីកលូតលាស់យ៉ាងស្គុសស្គាយនៅទីក្រុងមួយនេះ។
គណៈមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តបក្សចិនអាណត្តទី២០ បើកកិច្ចប្រជុំលើកដំបូងរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ដោយបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោក ស៊ី ជិនភីង ជាអគ្គលេខាធិការបក្ស។ នេះជាអាណត្តិទី៣ សម្រាប់លោក ស៊ី ដែលជាមេដឹកនាំបក្សកុម្មុយនីស្តចិនដំបូងគេ កាន់តំណែងកំពូលនេះលើសពីពីរអាណត្តិ។ ជាមួយនឹងតំណែងលេខាបក្សនេះ លោក ស៊ី នឹងបន្តកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីចិនក្នុងការបោះឆ្នោតខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ស៊ី ក៏បន្តធ្វើជាប្រធានគណៈកម្មការយោធាមជ្ឈិមដែរ។ សមាជិកគណៈអចិន្រ្តៃយ៍ថ្មី៦នាក់ ក៏ត្រូវបានជ្រើសរើសដែរ។ លោក ស៊ី, លោក ចាវ ឡឹជី និងលោក វ៉ាង ហ៊ូនីង រក្សាកៅអីដដែល។ លេខាបក្សក្រុងសៀងហៃ លី ឈាំង, លេខាបក្សក្រុងប៉េកាំង ឆៃ ឈី, ប្រធានការិយាល័យគណៈមជ្ឈិម ទីង សៀស៊ាំង និងលេខាបក្សខេត្តគ័ងតុង លី ស៊ី ដែលសុទ្ធសឹងជាមនុស្សជំនិតរបស់លោក ស៊ី ជាសមាជិកថ្មី។ ក្នុងពេលដើរទៅវេទិកាចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន លោក ស៊ី ដើរនៅខាងមុខសមាជិក៦នាក់ទៀតនៃគណៈអចិន្រ្តៃយ៍ការិយាល័យនយោបាយដែលជាក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំកំពូល។ លំដាប់នៃការដើរនេះ បង្ហាញពីឋានានុក្រមរបស់សមាជិកគណៈអចិន្រ្តៃយ៍ការិយាល័យនយោបាយ។ ដើរពីក្រោយលោក ស៊ី មានលោក លី ឈាំង, លោក ចាវ ឡឹជី, លោក វ៉ាង ហ៊ូនីង, លោក ឆៃ ឈី, លោក ទីង សៀស៊ាំង និងចុងក្រោយលោក លី ស៊ី។ លោក លី ឈាំង ទំនងជាស្នងតំណែងលោក លី ខឹឈាំង ជានាយករដ្ឋមន្រ្តីក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានបន្ទាប់ពីកាន់តំណែង៥ឆ្នាំទៀត លោក ស៊ី ប្រកាសការប្ដេជ្ញាចិត្តធ្វើឱ្យខ្លាំងក្លាដើម្បីបំពេញគោលដៅកំណត់ដោយបក្ស។ «ខ្ញុំអរគុណបក្សដែលបានផ្ដល់ទំនុកចិត្តលើយើង។» លោក ស៊ី បញ្ជាក់បែបនេះ៕	លោក ស៊ី ជិនភីង នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា បន្តជាប់ឆ្នោតជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តចិនសម្រាប់អាណត្តិទី៣ ដែលជារឿងមិនធ្លាប់មានចាប់តាំងពីការធ្វើកំណែទម្រង់នៅឆ្នាំ១៩៧៨ មក។ លោក ស៊ី ក្លាយជាមេដឹកនាំដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតចាប់តាំងសម័យលោកប្រធាន ម៉ៅ សេទុង មក។ ក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មី ក៏ត្រូវបានបង្ហាញមុខដែរ។
ការរៀបចំជីវិតរស់នៅ និងការព្យាបាលនៅផ្ទះ អាចព្យាបាលរោគសញ្ញារបស់អ្នកបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ ក្នុងករណីដែលអ្នកមានញើស និងមានក្លិនខ្លួនធម្មតា។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីខ្លះ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំប្រឆាំងនឹងការចេញញើស និងថ្នាំបំបាត់ក្លិន វាជារឿងចំបាច់។មនុស្សដែលមានសុខភាពល្អគឺអាចបែកញើសប៉ុន្តែតើបែកញើសនៅពេលណា, ទីកន្លែងណាñនិងប៉ុន្មាននោះវាខុសប្លែកគ្នាពីមនុស្សម្នាក់ទៅម្នាក់ទៀត។ មូលហេតុដែលអោយមនុស្សចេញញើសរួមមានៈ ការលេងកីឡា ជាពិសេសកីឡាណាដែលប្រើកំលាំងខ្លាំង អាកាសធាតុក្តៅ ការភយ័ខ្លាច, ថប់បារម្ភ និងភាពតានតឹងអារម្មណ៍ (stress) ការបែកញើសដែលបង្កឡើងដោយអារម្មណ៍ភាគច្រើនវាលេចចេញនៅលើមុខ, ក្លៀក, បាតដៃ និងបាតជើង។ ប៉ុន្តែការបែកញើសប៉ុណ្ណានិងក្លិនញើសអាចនឹងបណ្តាលមកពី អារម្មណ៍, ចំនីអាហារ, ថ្នាំមួយចំនួន និងកំរិតនៃអរម៉ូន។ប៉ុន្តែជាងនេះទៀតនោះគឺថាវាហាក់ដូចជាអយុត្តធម៌បន្តិចដែលមនុស្សខ្លះបែកញើសខ្លាំងពីកំណើតមកតែម្តងពិសេសនៅបាតដៃនិងបាតជើង។ ដោយសារតែមិនអាចកំនត់នូវនិយមនយ័ច្បាស់លាស់អំពីញើស និងក្លិនខ្លួនធម្មតាបាន, ដូចនេះអ្នកត្រូវព្យាយាមស្គាល់នូវអ្វីដែលជាភាពធម្មតារបស់អ្នក។ ការធ្វើដូចនេះអាចជួយអ្នកអោយដឹងបាននៅពេលមានអ្វីផ្លាស់ប្តូរខុសធម្មតា។ នៅពេលណាដែលអ្នកគួទៅជួបគ្រូពេទ្យ? សូមទាក់ទងទៅគ្រូពេទ្យ ប្រសិនបើអ្នកមានបញ្ហាដូចខាងក្រោមៈ អ្នកចាប់ផ្តើមបែកញើសច្រើន ឬតិចខុសពីធម្មតាភ្លាមៗតែម្តង ញើសរំខានដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក បែកញើសពេលយប់ដោយគ្មានហេតុផល អ្នកចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ថា មានការប្រែប្រួលក្លិនខ្លួនរបស់អ្នក ដែលការផ្លាស់ប្តូរក្លិនខ្លួននេះអាចជាសញ្ញាមួយចំនួនដែលទាក់ទងទៅនឹងជំងឺមួយចំនួនដូចជាទឹកនោមផ្អែម និងខ្សោយតំរងនោម។ ការបែកញើសកើតឡើងរបៀបណា? មូលហេតនៃការបែកញើស និងក្លិនខ្លួនបណ្តាលមកពីប្រពន្ធ័និយ័តកម្មកម្តៅក្នុងខ្លួនរបស់អ្នក ជាពិសេសក្រពេញញើសរបស់អ្នក។ ញើសអាចរក្សាកម្តៅក្នុងខ្លួនរបស់អ្នក, អោយស្បែកមានសំនើម, អោយមានលំនឹងរវាងជាតិទឹក និងអេឡិចត្រូលីតដែលជា សារធាតុគីមីមួយចំនួននៅក្នុងខ្លួនរបស់អ្នកដូចជា សូដ្យូម និងកាល់ស្យូម។ ស្បែករបស់អ្នកមានក្រពេញញើស២ប្រភេទៈ ក្រពេញញើសអ៊ិចគ្រីន (eccrine) និងក្រពេញញើសអាប់ប៉ូគ្រីន (apocrine)។ ក្រពេញញើសអ៊ិចគ្រីន ជាក្រពេញញើសមួយដែលមានច្រើននៅក្នុងខ្លួនរបស់យើង ហើយវាមានសកម្មភាពផ្ទាល់ទៅលើផ្ទៃនៃស្បែក។ រីឯក្រពេញញើសអាប់ប៉ូគ្រីនវិញ ស្ថិតនៅកន្លែងណាដែលសំបូរទៅដោយរោម ដូចជាស្បែកក្បាល, ក្លៀក និងក្រលៀន ដែលវាមានសកម្មភាពទៅតាមរោមសិន មុននឹងវាបញ្ចេញទៅលើផ្ទៃនៃស្បែក។ នៅពេលដែលកម្តៅក្នុងខ្លួនរបស់អ្នកកើនឡើង, ប្រពន្ធ័ប្រសាទស្វ័យ្វ័តរបស់អ្នកបានភ្ញោចទៅលើក្រពេញញើសអ៊ិចគ្រីន ដើម្បីបញ្ចេញទឹកមកលើផ្ទៃស្បែករបស់អ្នក។ ទឹកដែលចេញមកនេះគេហៅថា ញើស ដែលមានធាតុផ្សំនៃទឹក និងអំបិល(សូដ្យូមក្លរីត) និងអេឡិចត្រូលីតតិចតួច ដែលអេឡិចត្រូលីតនេះអាចរក្សាលំនឹងជាតិទឹកក្នុងខ្លួនបាន។ ក្រពេញញើសអាប់ប៉ូគ្រីន, ដែលនៅលើដៃ, បញ្ចេញញើសដែលមានជាតិខ្លាញ់ ផ្ទាល់ទៅក្នុងបំពង់នៃក្រពេញ។ នៅពេលដែលអ្នកមានមានភាពតានតឹងអារម្មន៍ ជញ្ជាំងនៃបំពង់របស់ក្រពេញនឹងកន្ត្រាក់ ដើម្បីបង្ខំអោយញើសចេញទៅលើផ្ទៃស្បែក ដែលជាកន្លែងដែលបាក់តេរីកម្ទេចវាចោល។ បាក់តេរីបំផ្លាញញើសដែលចេញពីក្រពេញញើសអាប់ប៉ូគ្រីននេះហើយដែលបង្កអោយទៅជាក្លិនមិនល្អ។ ដំណោះស្រាយ ប្រសិនបើអ្នកព្រួយបារម្មណ៏អំពីកាបែកញើសនិងក្លិនខ្លួន, ដំណោះស្រាយដែលសាមញ្ញនោះគឺការប្រើប្រាស់ថ្នាំកាត់បន្ថយ ញើសនិងបំបាត់ក្លិនខ្លួន។ ថ្នាំបំបាត់ញើសៈ ថ្នាំបំបាត់ញើសមានផ្ទុកនូវសមាសសធាតុអាលុយមីញ៉ូមដែលរារាំងរន្ធញើសជាបណ្តោះអាសន្តដើម្បីកុំអោយវាបញ្ចេញ ដូច្នេះវាកាត់បន្ថយការចេញញើសឲ្យទៅដល់ស្បែក។ ថ្នាំបំបាត់ក្លិនខ្លួនៈ ថ្នាំបំបាត់ក្លិនអាចបំបាត់នៅក្លិនខ្លួន ប៉ុន្តែមិនអាចរារាំងនៃការបញ្ចេញញើសនោះទេ។ ថ្នាំទាំងនោះមានធាតុផ្សំជាអាកុល ដែលធ្វើឲ្យស្បែកមានជាតិអាស៊ីត ដែលកាត់បន្ថយនូវការមកតោងភ្ជាប់របស់បាក់តេរី។ ថ្នាំបំបាត់ក្លិនជាធម្មតាមានក្លិនក្រអូបនៃទឹកអប់ដែលការពារក្លិនញើស, ប្រើលើដៃ និងក្លៀកផងដែរ។ ប្រសិនបើការទិញថ្នាំបំបាត់ញើស មិនអាចជួយទប់ស្កាត់ញើសបានទេ, គ្រូពេទ្យអាចឲ្យថ្នាំ អាលុយមីញ៉ូម ក្លរីដ (Drysol)។ ដើម្បីឲ្យបានលទ្ធផលល្អបំផុតនោះ, សូមប្រើប្រាស់ ថ្នាំបំបាត់ញើសទៅគ្រប់កន្លែងណាដែលចេញញើសច្រើននៅពេលយប់។មនុស្សមួយចំនួន ការប្រើប្រាស់ថ្នាំបំបាត់ញើស ក៏អាចឲ្យមានកន្ទួលក្រហម ហើម និងរមាស់នៅលើស្បែកផងដែរ។ ប្រសិនបើមានការរលាក(irritation)កើtឡើង សូមលាងជម្រះថ្នាំនោះចេញនៅពេលព្រឹក។ ក្រៅពីនេះ អ្នកអាចកាត់បន្ថយការបែកញើសនិងក្លិនខ្លួនរបស់អ្នកដោយខ្លួនអ្នកផ្ទាល់ តាមវិធីដូចខាងក្រោម: លាងសម្អាតខ្លួនជារៀងរាលថ្ងៃ ការមុជទឹកជាទៀងទាត់ ជាពិសេសជាមួយសាប៊ូកំចាត់មេរោគ អាចជួយកំចាត់មេរោគនៅលើស្បែក។ck. ជូតជើងឲ្យស្ងួតក្រោយពីមុជទឹក មេរោគ រស់នៅក្នុងកន្លែងសើមៗនៅចន្លោះម្រាមជើង។ ប្រើប្រាស់ម្សៅដើម្បីស្រូបញើស។ ជ្រើសរើសស្បែកជើងនិងស្រោមជើងដែលផលិតពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិ ស្បែកជើងដែលផលិតពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិ ដូចជា ស្បែកសត្វ អាចជួយការពារការបែកញើសជើងដោយសារការមានខ្យល់ចេញចូល។ ការផ្លាស់ប្តូរស្បែកជើង ស្បែកជើងមិនអាចស្ងួតតែរយះពេលមួយយប់នោះទេ ដូច្នេះ កុំប្រើ ប្រាស់ស្បែកជើងដដែលក្នុងរយះពេល២ថ្ងៃប្រសិនបើអ្នកមានបញ្ហាជើងចេញញើស។ ពាក់ស្រោមជើងឲ្យត្រឹមត្រូវ ស្រោមជើងខ្លះអាចជួយឲ្យជើងអ្នកស្ងួតពីព្រោះ ពួកវាស្រូបសំនើមពិសេសស្រោមជើងធ្វើពីក្រណាត់ឡែន។ ឧស្សាហ៏ផ្លាស់ប្តូរស្រោមជើង ការផ្លាស់ប្តូរស្រោមជើងម្តងឬពីដងក្នុងមួយថ្ងៃ ការជួតជើងឲ្យស្ងួតជារៀងរាល់ពេល។ ឲ្យជើងមានខ្យល់ចេញចូល ដើរជើងទទេពេលដែលអ្នកអាច ឬក៏យ៉ាងហោចណាស់ដោះស្បែកជើងរបស់អ្នកឥឡូវនេះហើយពាក់ស្បែកជើងសម្រែក។ ជ្រើសរើសសាច់ក្រណាត់ដែលអាចឲ្យស្បែករបស់អ្នកមានខ្យល់ឆ្លងកាត់។ ប្រើប្រាស់ថ្នាំបំបាត់ញើសនៅពេលយប់ ប្រើប្រាស់ថ្នាំបំបាត់ ញើសនៅលើបាត ដៃឬក៏បាតជើង នៅពេលដែលអ្នកចូលគេង ឬសាកប្រើទឹកអប់ប្រឆាំងនឹងការចេញញើស។ សាកល្បងប្រើវិធីសាស្ត្របន្ឋូរអារម្មណ៍តាមរយ:ការហាត់ប្រាណយ៉ូហ្កាជាដើម ការផ្លាស់ប្តូរអាហារ ប្រសិនបើចំណីអាហារ ឬក៏៏ភេសជ្ជៈ ធ្វើឲ្យអ្នកមានញើសខុសពីធម្មតា ឬក៏ញើសធ្វើអោយមានក្លិនខ្លួន សូមពិចារណារកុំពិសារអាហារណាដែលមានជាតិកាហ្វេអ៊ីនព្រមទាំងអាហារណាដែលមានក្លិនខ្លាំង រួមមានខ្ទឹមសនិង ខ្ទឹមបារាំងជាដើម។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ញើស និងការមានក្លិនខ្លួន កើតឡើងនៅពេលណាដែលអ្នកហាត់ប្រាណ ឬធ្វើការខ្លាំង, អ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពក្តៅ ឬមានអារម្មណ៍ភយ័ខ្លាច, ថប់បារម្ភ និងមានភាពតានតឹងអារម្មណ៍(stress)។ ប៉ុន្តែការបែកញើស និងមានក្លិនខ្លួនបែបនេះ គឺជារឿងធម្មជាតិ និងធ្វើអោយអ្នកមានសុខភាពល្អ។បែកញើស គ្រាប់តែជាផលប៉ះពាល់ដ៏តូចមួយប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែក្លិនខ្លួនវិញ ជាបញ្ហាធំដែលយើងគួរតែចាប់អារម្មណ៍។ ទោះបីជាញើសមិនមានក្លិនក្តី ប៉ុន្តែញើសជួនកាលក៏អាចបង្កអោយមានក្លិនមិនល្អ នៅពេលដែលវាត្រូវបានប៉ះនឹងបាក់តេរីនៅលើស្បែករបស់អ្នក។វាជារឿងមួយអាចគួរអោយបារម្ភបើសិនជាមានការប្រែប្រួលមិនធម្មតានៃការចេញញើស(ការចេញញើសច្រើនពេកឬការមានញើសតិចបេកឬក៏គ្មានការចេញញើសសោះ)។ ដូចគ្នាដែរ, ចំពោះការផ្លាស់ប្តូរក្លិនខ្លួនវិញ ក៏អាចជាបញ្ហាសុខភាពផងដែរ។
លោក ស៊ុយ សែម បានអះអាងថា «ការគូសផែនទីប្រេងកាត ផ្ដោតលើដែនគោកនិងសមុទ្រ ហើយបច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមានប្លុកប្រេង២៥។ តំបន់ប្រេងកាតមាននៅដែនសមុទ្រ៦ប្លុក គោក១៩ប្លុក និង៤តំបន់នៅដែនសមុទ្រត្រួតគ្នារវាងកម្ពុជានិងថៃ។» ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងក្នុងសិក្ខាសាលាឈ្វេងយល់លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងប្រេងកាតនិងផលិតផលប្រេងកាត នៅថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅវិមានរដ្ឋសភា។ លោករដ្ឋមន្រី្ត បានបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ ក្រុមការងារប្រទេសបារាំង បានស្វែងរកធនធានប្រេងកាត ហើយបានខួងអណ្ដូង៣កន្លែងនៅដែនសមុទ្រកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែត្រូវបានផ្អាកទៅវិញដោយសារសង្គ្រាម រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៧ ទើបក្រុមជំនាញប្រេងកាតសហភាពសូវៀតបានចាប់ផ្ដើមសិក្សាស្រាវជ្រាវឡើងវិញ ហើយគូសផែនទីបែងចែកប្លុករុករកប្រេងទូទាំងកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីកម្ពុជារកឃើញតំបន់ប្រេងកាត ហើយនៅឆ្នាំ១៩៩១ កម្ពុជាបានដាក់ដេញថ្លៃប្លុកប្រេងនៅដែនសមុទ្រលើដំបូង ហើយបានផ្ដល់សិទ្ធិរុករកនៅដែនសមុទ្រឲ្យក្រុមហ៊ុនចំនួន៣។ មកដល់ឆ្នាំ១៩៩៦ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានអនុញ្ញាតនិងផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យសាជីវកម្មប្រេងកាតជប៉ុន វាស់ស្ទង់តាមអាកាសដើម្បីវាយតម្លៃស្ថានភាពភូគព្ភសាស្ត្រជុំវិញតំបន់ទន្លេសាប និងតំបន់ ទន្លេមេគង្គ។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងប្រេងកាតនៅតំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាកម្ពុជានិងថៃ ឲ្យក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិផ្សេងៗទៀត។ សកម្មភាពរុករកប្រេងកាតនៅកម្ពុជាកាន់តែដំណើរការច្រើនទាំងដែនគោកនិងសមុទ្រ ជាពិសេសឆ្នាំ២០០២ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀមប្រេងកាតនៅប្លុក «A» ឲ្យក្រុមហ៊ុន Chevoron ដើម្បីរុករកប្រេងនៅដែនសមុទ្រកម្ពុជា។ បន្ទាប់មកក្នុងឆ្នាំ២០១៦ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានផ្ដល់សិទិ្ធឲ្យក្រុមហ៊ុន Petroleum Geo-Services ធ្វើការវាស់ស្ទង់ 2D Seismic ទាំងដែនគោកនិងសមុទ្រ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀមប្រេងកាតជាមួយក្រុមហ៊ុន មកពីប្រទេសថៃ ចិន ជប៉ុន វៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីរុករកប្រេងកាតនៅកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នាដែរនៅវិមានរដ្ឋសភា លោកស្រី និន សាផុន ប្រធានគណៈកម្មការទី៩នៃរដ្ឋសភាបានបញ្ជាក់ថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងប្រេងកាតនិងផលិតប្រេង នឹងដាក់ចូលក្នុងសម័យប្រជុំសភាឆាប់ៗនេះ។ AKP បានស្រង់សម្តីរបស់លោកស្រី ទៅចុះផ្សាយថា «មុននឹងដាក់ចូលក្នុងរបៀបវារៈសម័យប្រជុំនោះ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ក៏នឹងត្រូវឆ្លងកាត់ការសិក្សាពីគណៈកម្មការជំនាញ រដ្ឋសភាទាំងអស់ផងដែរ។ កម្ពុជានឹងមានប្រេងប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួននៅពេលខាងមុខនេះ ដែលករណីនេះរាជរដ្ឋាភិបាលបានកំពុងតែខិតខំគិតគូរយ៉ាងខ្លាំង»៕	បច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមានប្លុកប្រេងកាត២៥កន្លែង ទាំងក្នុងដែនសមុទ្រ និងដែនគោក ដែលអាចបូមខួងយកប្រេង។ លោក ស៊ុយ សែម រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងរ៉ែនិងថាមពល បានអះអាងថា កម្ពុជានឹងមានតំណក់ប្រេងប្រើប្រាស់ខ្លួនឯងនៅពេលខាងមុខ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកម្ពុជា (AKP)។
ថ្លែងក្នុងជំនួបជាមួយសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត, លោក Yoshihisa Suzuki បានបញ្ជាក់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក មកកម្ពុជានាពេលនេះ ដើម្បីស្វែងយល់ពីការអភិវឌ្ឃសេដ្ឋកិច្ច និងកាលានុវត្តភាព សម្រាប់ការវិនិយោគនៅកម្ពុជា ជាពិសេសពង្រីកការវិនិយោគលើវិស័យវាយនភ័ណ្ឌ ក្នុងទម្រង់ជា OEM លើសម្ភារៈវាយនភ័ណ្ឌ។ «គណៈកម្មាធិការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធុរកិច្ចមេគង្គ-ជប៉ុន គឺជាគណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិមួយនៃសភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មជប៉ុន ដែលទទួលបន្ទុកក្នុងការប្រមូលព័ត៌មាន ធ្វើការស្ទង់មតិ និងសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីបរិយាកាសវិនិយោគនិងធុរកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសតំបន់មេគង្គ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Yoshihisa ប្រធានគណៈកម្មាធិការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធុរកិច្ចមេគង្គ-ជប៉ុន នៃសភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មជប៉ុន។ បច្ចុប្បន្នសកម្មភាពអាជីវកម្មរបស់សភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មជប៉ុន ដែលកំពុងដំណើរការនៅកម្ពុជា រួមមានវិស័យវាយនភ័ណ្ឌ ការផ្គត់ផ្គង់ឧស្ម័ន និងដំណាំល្ង ជាដើម។ ចំពោះបំណងចង់ពង្រីកការវិនិយោគលើវិស័យវាយនភ័ណ្ឌនេះ ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត។ សម្ដេច សង្ឃឹមថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Yoshihisa Suzuki និងគណៈប្រតិភូសភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មជប៉ុននេះ នឹងបង្កើនលទ្ធភាព និងការពង្រីកនូវសក្តានុពលវិនិយោគបន្ថែមទៀតនៅកម្ពុជា ។ «រាជរដ្ឋាភិបាលត្រៀមខ្លួនជានិច្ចក្នុងការសម្របសម្រួល និងសហការជាមួយវិនិយោគិនជប៉ុន ក្នុងវត្ថុបំណងប្រែក្លាយកម្ពុជា ជាទិសដៅវិនិយោគចម្បង និងជាមជ្ឈមណ្ឌលតំបន់»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ដោយប្រាប់គណប្រតិភូជប៉ុន ពីច្បាប់វិនិយោគនៅកម្ពុជា ដែលផ្ដល់ការលើកទឹកចិត្ត និងឱកាសដល់វិនិយោគិនទៀតផង។ សភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មជប៉ុន ជាស្ថាប័នដ៏ធំនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ។ បច្ចុប្បន្នស្ថាប័ននេះ មានការិយាល័យចំនួន ៥១៥ និងមានសមាជិកសរុបជាង ១,២៥ លាននាក់ ដែលផ្តោតសំខាន់លើវិស័យវាយនភ័ណ្ឌ គ្រឿងម៉ាស៊ីននិងលោហៈធាតុ ថាមពល សារធាតុគីមី អាហារ លំនៅឋាន បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងហិរញ្ញវត្ថុ៕	សភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មជប៉ុន ចង់ពង្រីកការវិនិយោគលើវិស័យវាយនភ័ណ្ឌនៅកម្ពុជា ក្នុងទម្រង់ជា Original Equipment Manufacturer( OEM) លើសម្ភារៈវាយនភ័ណ្ឌ ដែលបង្ហាញថា សម្ភារៈទាំងនោះ ផលិតនៅកម្ពុជា (Made In Cambodia)។
កីឡាករ Atuheire Kipson បានរកគ្រាប់បាល់តាមស្មើ ១-១ ឲ្យក្រុមណាហ្គាវើលនៅពាក់កណ្តាលវគ្គទី២ ក្រោយកីឡាករ Choe Myong-ho រកគ្រាប់បាល់នាំមុខ ១-០ ឲ្យក្រសួងការពារជាតិនៅនាទី៥៧។ ក្រោយចែកគ្នាម្ខាង១ពិន្ទុ ក្រុមណាហ្គាវើលបន្តឈរលេខរៀងទី៤ដោយមាន៧ពិន្ទុ ខណៈក្រសួងការពារជាតិ(ទ័ព)ឈរលេខរៀងទី៣ដោយមាន៨ពិន្ទុ ក្នុងសប្តាហ៍ទី៤នៃពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីកឆ្នាំ២០១៧។ ចំណែកការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋានកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ(ស្តាតចាស់)ក្រុមខេមបូឌានថាយហ្គឺរបានយកឈ្នះក្រុមអាស៊ីអឺរ៉ុប ១-០ ដើម្បីទទួលបាន៣ពិន្ទុជាលើកដំបូងក្នុងចំណោមការប្រកួត៤លើក ខណៈបីលើកដំបូងបានត្រឹមស្មើពីរលើក និងចាញ់មួយលើក។ បីពិន្ទុនេះបានជួយឲ្យខេមបូដានថាយហ្គឺរឈរលំដាប់ទី៧ដោយមាន៥ពិន្ទុ ស្មើក្រុមម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកបឹងកេតអង្គរដែលមាន ៥ពិន្ទុដូចគ្នា។ ដោយឡែក ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងក្រោយលត់ក្រុមឡើងមកពីលីកលំដាប់ទី២អគ្គិសនីកម្ពុជា ៣-០ ធ្វើឲ្យក្រុមនេះទទួលបាន៣ពិន្ទុបន្ថែម ដើម្បីបន្តឈរកំពូលតារាងដោយមាន១០ពិន្ទុ ស្មើក្រុមភ្នំពេញក្រោន។ ជ័យជមុះ្នរបស់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងដោយមានការរួមចំណែកម្នាក់មួយគ្រាប់របស់ Moneka Obi Ugonchukwu នៅនាទី៥, កីឡាករ សារ៉េត គ្រីយ៉ា នៅនាទី៥៤ និង សឿន វិសាល នៅនាទី៩០+៤៕	ក្រុមណាហ្គាវើល និងក្រសួងការពារជាតិទទួលបាន១ពិន្ទុក្រោយក្រុមទាំងពីររក្សាលទ្ធផលសើ្ម ១-១ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ រីឯក្រុមខេមបូឌានថាយហ្គឺរ ក្រោយយកឈ្នះក្រុមអាស៊ីអឺរ៉ុប ១-០ នៅស្តាតចាស់ទទួលបាន៣ពិន្ទុជាលើកដំបូង។ ចំណែកម្ចាស់ផ្ទះព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងយកឈ្នះក្រុមអគ្គិសនីកម្ពុជា ៣-០ ដើម្បីបាន៣ពិន្ទុឡើងឈរកំពូលតារាងក្នុងសប្តាហ៍៤នៃក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីកប្រចាំឆ្នាំ២០១៧។
«ខ្ញុំសុំទោសបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវពីកំពត ទៅ វាលរេញ ប្រហែល៥៤គីឡូម៉ែត្រ ដែលមានការខូតខាត។ យើងសង្កេតឃើញថា ផ្លូវធ្វើហើយខូចទៅវិញ ធ្វើមុខ ខូចក្រោយ, ធ្វើក្រោយខូចមុខ»។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានថ្លែងបែបនេះ នៅពេលចុះត្រួតពិនិត្យការសាងសង់ ផ្លូវជាតិលេខ៣ ។ ក្រោយពិនិត្យឃើញផ្លូវនៅបន្តមានបញ្ហាលោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានស្នើដល់ម្ចាស់គម្រោង ឱ្យផ្លាស់ប្ដូរប្រធានសាងសង់។ បើតាមលោករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ដែលកាន់គម្រោងនេះ ក៏ត្រូវបានផ្អាកពីគម្រោងនេះផងដែរ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហាផ្លូវបន្តខូចនេះ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ក៏បានផ្លាស់ប្ដូរក្រុមហ៊ុនស្ដារ ក្រោយជួសជុលបានប្រមាណ៣០គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ខណៈផ្លូវត្រូវស្ដារ និងជួសជុលនៅប្រមាណ២០ គីឡូម៉ែត្រទៀត។ ចំពោះផ្លូវនៅសល់ ២០គីឡូម៉ែត្រទៀត ក្រសួងសាធារណការ នឹងជួសជុលបណ្ដោះអាសន្ន ព្រោះថវិកានៅសល់តិចជាង ៧០ម៉ឺនដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណ អះអាងថា នឹងពិនិត្យ និងស្វែងរកថវិកាឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីធ្វើផ្លូវនេះត្រឹមត្រូវតាមបច្ចេកទេស។ សូមបញ្ជាក់ថា ផ្លូវចន្លោះពីកំពត ទៅផ្លូវជាតិលេខ៤នេះ ស្ថិតក្នុងគម្រោងស្ដារ ជួសជុល និងថែទាំ រយៈពេល៥ឆ្នាំ ចំណាយថវិកាសរុប ១៦លានដុល្លារអាមេរិក ជាថវិកាពីធនាគារពិភពលោក។ លោក ស៊ុន ចាន់ ថុល លើកឡើងថា គម្រោងផ្លូវនេះមិនមែនធ្វើគ្រឹះវានោះទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជួសជុលបន្តិចបន្តួចព្រោះថវិកាមានកម្រិត៕	លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានសុំការអភ័យទោសពីប្រជាពលរដ្ឋដែលធ្វើដំណើរលើផ្លូវជាតិលេខ៣ ចន្លោះពីខេត្តកំពត ទៅវាលរេញ ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ ដោយសារបញ្ហាផ្លូវបន្តខូច ទោះជួសជុលហើយក្ដី។ លោករដ្ឋមន្រ្តីលើកឡើងថា បញ្ហាខូចផ្លូវនេះ បណ្ដាលមកពីកង្វះថវិកាក្នុងការសាងសង់។
១. រថយន្ដម៉ូឌែលJaguar F-Pace បង់ត្រឹមតែ ១៥៣៩ដុល្លារ/ខែ។ ២. រថយន្ដម៉ូឌែលJaguar E-Pace បង់ត្រឹមតែ ១០៩២ដុល្លារ/ខែ។ ៣. រថយន្ដម៉ូឌែលJaguar XJL បង់ត្រឹមតែ ១៩០៧ដុល្លារ/ខែ។ ៤. រថយន្ដម៉ូឌែលJaguar XF បង់ត្រឹមតែ ១០៣៣ដុល្លារ/ខែ។ ៥.រថយន្ដម៉ូឌែលJaguar XE បង់ត្រឹមតែ ៨៤៤ដុល្លារ/ខែ។ គួរបញ្ចាក់ថា រថយន្ដ Jaguar និង Land Rover ត្រូវបាននាំចូល និងចែកចាយផ្ដាច់មុខ ដោយក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា។ រាល់ព័ត៌មានលម្អិត សូមទាក់ទងលេខទូរសព្ទ ០២៣ ៨៨៨ ៨១១ ឬ ០៧០ ៩៩៩ ១១១។ សូមប្រញាប់រួសរាន់ឡើង!! ចំនួនមានកំណត់!!! លក្ខខណ្ឌផ្សេងៗត្រូវបានអនុវត្តន៍ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ចាប់ពីថ្ងៃនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ក្រុមហ៊ុន Jaguar Land Rover បានផ្ដល់កម្មវិធីពិសេស សម្រាប់អ្នកដែលចង់ក្លាយជាម្ចាស់រថយន្ដប្រណិត ម៉ូឌែលណាមួយរបស់រថយន្ដ Jaguar។ កម្មវិធីនេះ គឺជាការផ្ដល់ជូនតម្លៃ និងសេវាកម្មបង់រំលោះដ៏ពិសេសមានដូចជា៖
និស្សិតមកពីសាកលវិទ្យាល័យផ្សេងៗ ក្នុងប្រាំប្រទេសរួមមាន ចិន ថៃ ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងកម្ពុជា។ ក្រៅតែពីចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល ពីថ្ងៃទី១២ ដល់២៣ ខែកញ្ញាហើយនោះ ក៏ត្រូវបានតម្រូវឱ្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងគោលគំនិតអាជីវកម្ម តាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត (The Best E-Commerce Business Plan) និងការបង្កើតគេហទំព័រសម្រាប់អាជីវកម្ម (The Best E-Commerce Website) ដោយនិស្សិតខ្មែរពីររូប ទទួលបានពានរង្វាន់ពីការប្រកួតទាំងពីរនេះ។ លោក ស៊ន សុខាវិរិទ្ធ និស្សិតឆ្នាំទី៣ ជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រមកពីសាកលវិទ្យាល័យហ្សាម៉ាន់ និងជាអ្នកចូលរួមកម្មវិធីនេះដែរ ជាសមាជិកក្រុមឈ្នះក្នុងការប្រកួតគំនិតអាជីវកម្មតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតដែលល្អបំផុត។ លោក ស៊ន សុខាវិរិទ្ធ បញ្ជាក់ថា រូបគេបានរៀនសូត្រជាច្រើនពីកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាល ដោយសាកលវិទ្យាល័យឈៀងម៉ៃនេះ ដែលមានដូចជារទំនាក់ទំនងជាដើម ដោយសារតែអ្នកចូលរួមក្នុងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល សុទ្ធតែជានិស្សិតឆ្នើម មកពីបណ្ដាសាកលវិទ្យាល័យផ្សេងៗ និងពូកែក្នុងការទំនាក់ទំនងដែរ។ ក្រៅពីនេះ និស្សិតហ្សាម៉ាន់រូបនេះបានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសកម្ពុជាហាក់នៅឆ្ងាយពីគេនៅឡើយខាងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាទូរសព្ទ បើទោះជាប្រជាជនយើងមានគំនិតអាជីវកម្មច្រើនក្ដី។ លោក ស៊ន សុខាវិរិទ្ធ បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«នៅប្រទេសថៃ គ្រប់ទីកន្លែង អ្វីៗសុទ្ធតែផ្សារភ្ជាប់នឹងបច្ចេកវិទ្យា។ តួយ៉ាងដូចជាការទូទាត់ថ្លៃចំណាយតាមទូរសព្ទ ការជួលកង់ដោយប្រើ QR Code និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យា ដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មានដល់ភ្ញៀវទេសចរ ពីទីតាំងទេសចរណ៍នានា ដូចជាវត្តអារាមជាដើម»។ សុខាវិរិទ្ធទទួលពាន និងវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ ពីអ្នករៀបចំកម្មវិធី លោកដួង រតនៈ និស្សិតឆ្នាំទី៤ ជំនាញសេដ្ឋកិច្ចពីសាកលវិទ្យាល័យបញាសាស្ត្រ ក៏ជានិស្សិតកម្ពុជាម្នាក់ដែរ ដែលចូលរួមកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ និងឈ្នះពានរង្វាន់ពីកម្មវិធី។ នៅក្នុងកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ រតនៈអះអាងថា រូបគេបានស្វែងយល់ពីសក្ដានុពលរបស់អាជីវកម្មបែបអេឡិកត្រូនិក ឬE-Commerce ដ្បិតអី វាអាចជួយក្នុងការផ្សារភ្ជាប់អាជីវកម្មនៅក្នុងតំបន់ ទៅទីផ្សារទាំងក្នុងតំបន់ និងសាកល។ រតនៈ ទទួលបានលិខិតបញ្ជាក់ ពីអ្នករៀបចំកម្មវិធី លោកបណ្ឌិត សុខ ហេង ប្រធានដេប៉ាតឺម៉ង់គ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា របស់សាកលវិទ្យាល័យហ្សាម៉ាន់ បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ចំពោះវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលពីជំនាញ និងយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារឌីជីថលនេះថា កម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ បានផ្ដល់ឱកាសឱ្យនិស្សិតស្វែងយល់ពីវិធីថ្មី ក្នុងការច្របាច់បញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ទៅក្នុងគោលគំនិតអាជីវកម្ម។ សម្រាប់លោកបណ្ឌិត សុខ ហេង ការមើលរំលងយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល គឺជាកំហុសឆ្គងមួយ ដោយសារប្រព័ន្ធឌីជីថលជាវិធីសាស្ត្រ ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយពីផលិតផល ដល់អតិថិជន ដ្បិតមនុស្សកាន់តែច្រើនទៅៗ កំពុងតែប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត និងបណ្ដាញសង្គម។ និស្សិតពីប្រទេសផ្សេងៗរួមមានថៃ ឡាវ វៀតណាម កម្ពុជា និងចិន ដែលបានចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ក្រុមរបស់សុខាវិរិទ្ធ ឈ្នះការប្រកួតគំនិតអាជីវកម្មតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតល្អបំផុត ក្នុងកម្មវិធីបោះជំរំនេះ ដោយសារគំនិតអាជីវកម្មរបស់ក្រុមខ្លួន មានលក្ខណៈច្នៃប្រឌិត តាមរយៈការបង្កើតជាគេហទំព័រ ដើម្បីឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ ដាក់ជួលរបស់ដែលគេមិនសូវប្រើប្រាស់ ដូចជាកាមេរ៉ា ឧបករណ៍ភ្លេង ឧបករណ៍សំណង់ជាដើម។ ចំណែកឯ ក្រុមរបស់រតនៈ ដែលជាប់ជាក្រុមបង្កើតគេហទំព័រល្អបំផុត ក៏ព្រោះតែគេហទំព័រក្រុមរបស់គេ បានផ្ដល់លក្ខណៈងាយស្រួល និងលឿនរហ័ស សម្រាប់អតិថិជនក្នុងការបញ្ជាទិញ និងទទួលបានសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនចំណីអាហារ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញាកន្លងទៅ សាកលវិទ្យាល័យឈៀងម៉ៃ (Chiang Mai University) បានបិទបញ្ចប់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលបោះជំរំរដូវក្ដៅមួយ ឈ្មោះថា Summer Camp on Mobile Marketing។ កម្មវិធីនេះ ផ្ដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាលដល់អ្នកចូលរួមពីជំនាញ និងយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារ ដោយផ្ដោតសំខាន់ទៅលើអតិថិជនដែលប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត និងទូរស័ព្ទ Smart Phone។
ក្រុមបាតុករដែលជាច្រើនជាសិស្សនិស្សិតបានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលលោកថាមិនមានសមត្ថភាពនិងប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ។ ក្នុងចំណោមអ្នកត្រូវបានចាប់ខ្លួនមានលោក Dechathorn Bamrungmuang សមាជិកសំខាន់ម្នាក់នៃក្រុមតន្រី Rap ប្រឆាំងនឹងរបបផ្តាច់ការ។ លោកបានបង្ហោះរូបតាមហ្វេសប៊ុកដែលបង្ហាញទិដ្ឋភាពប៉ូលិសនាំខ្លួនលោកទៅការិយាល័យប៉ូលិសដើម្បីសាកសួរ។ ក្រុមអ្នកតវ៉ាដែលកំពុងប្រឈមនឹងទោសបះបោរបានទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក Prayuth លាលែងពីតំណែង។ ដោយសារតួនាទីសំខាន់ៗក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃត្រូវកាន់កាប់ដោយអតីតឧត្តមសេនីយ៍នៅឡើយ ចលនាប្រឆាំងនឹងការក្តោបក្តាប់អំណាចយោធានៅក្នុងនយោបាយថៃ និងការដឹកនាំរបស់លោក Prayuth កាន់តែមានការកើនឡើង៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ប៉ូលិសនៅក្នុងប្រទេសថៃកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ បានចាប់ខ្លួនអ្នកចម្រៀង rap និងសកម្មជនគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យចំនួន៧នាក់នៅក្នុងការបង្ក្រាបលើក្រុមបាតុករ ដែលបានក្លាយជាចលនាគំរាមកំហែងខ្លាំងជាងគេចំពោះរដ្ឋាភិបាលថៃដែលដឹកនាំដោយអតីតមេបញ្ជាកងទ័ពលោក Prayuth Chan-ocha។
ថ្លែងនៅវិទ្យាស្ថានសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយនៅទីក្រុងស៊ីដនីប្រទេសអូស្ត្រាលី នាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្វាំងឡង់ ក៏ជំរុញឱ្យមានការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារខ្លួនសម្រាប់បណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុបរួមទាំងផលិតកម្មសព្វាវុធផងដែរ។ «ខ្ញុំត្រូវតែស្មោះត្រង់យ៉ាងមុតមាំចំពោះអ្នក អឺរ៉ុបមិនទាន់រឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ទេនៅពេលនេះ។ យើងនឹងមានបញ្ហាបើគ្មានអាម៉េរិក»។ លោកស្រី សាន់ណា ម៉ារីន សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះទៅកាន់អ្នកចូលរួមក្នុងវិទ្យាស្ថាន Lowy រួចបន្តថា លោកស្រីបានពិភាក្សាជាមួយអ្នកនយោបាយអាម៉េរិកដែលបានគិតថាអឺរ៉ុបត្រូវតែរឹងមាំជាងមុន។ មេដឹកនាំហ្វាំងឡង់រូបនេះបានបញ្ជាក់ថា អាម៉េរិកបានផ្ដល់អាវុធជាច្រើន ជំនួយថវិកាជាច្រើន និងព្រមទាំងជំនួយសប្បុរសធម៌ជាច្រើនផងដែរសម្រាប់អ៊ុយក្រែន ខណៈដែលអឺរ៉ុបមិនរឹងប៉ឹងដូចអាម៉េរិកនោះឡើយ។ លោកស្រី Marin បន្តថា អឺរ៉ុបត្រូវតែពង្រឹងលើវិស័យការពារជាតិ និងឧស្សាហកម្មការពារជាតិរបស់ខ្លូន។ មិនមែនអាម៉េរិក លោកស្រី ម៉ារីន ក៏ធ្លាប់អះអាងថា អឺរ៉ុបពឹងចិនខ្លាំងដែរ។ នៅក្នុងសុន្ទរកថានាពេលថ្មីៗនេះនៅទីក្រុងហែលស៊ីនគី លោកស្រី ម៉ារីន បាននិយាយថា អឺរ៉ុបបច្ចុប្បន្នពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើចិនសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាហើយគួរតែវិនិយោគបន្ថែមទៀតនៅក្នុងវិស័យដូចជាបញ្ញាសិប្បនិមិត្តនិងការគណនាកង់ទិច៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្វាំងឡង់លោកស្រី សាន់ណា ម៉ារីន នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូលើកឡើងថា ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពឹងផ្អែកខ្លាំងរបស់បណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុបលើអាម៉េរិកសម្រាប់ការការពារសន្តិសុខរបស់ខ្លួន។
កាលវិភាគ សម្រាប់ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) ត្រូវបានក្រសួងអប់រំ បង្ហាញនៅថ្ងៃទី ២៩ កក្កដានេះ។ កាលវិភាគសម្រាប់ការប្រឡងបាក់ឌុប បានបែងចែកជាពីរថ្នាក់ គឺថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម។ សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ មាន ៧វិញ្ញាសា រួមមាន ប្រវត្តិវិទ្យា ជីវវិទ្យា គីមីវិទ្យា ភាសាបរទេស អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ រូបវិទ្យា និងគណិតវិទ្យា។ តាមទំព័រហ្វេសប៊ុកក្រសួងអប់រំ ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ នៅថ្ងៃទី ២១ សីហា បេក្ខជនទាំងអស់ នឹងត្រូវប្រឡងលើវិញ្ញាសា ប្រវត្តិវិទ្យា និង ជីវវិទ្យា នៅពេលព្រឹក និងពេលរសៀល មានវិញ្ញាសា គីមីវិទ្យា និងភាសាបរទេស។ ចំណែកថ្ងៃទី ២២ សីហា នឹងប្រឡងលើវិញ្ញាសា អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ និងរូបវិទ្យា នៅពេលព្រឹក និងពេលរសៀល មានវិញ្ញាសា គណិតវិទ្យា ដែលជាវិញ្ញាសាចុងក្រោយសម្រាប់ការប្រឡង។ ជាមួយគ្នា បេក្ខជន ដែលប្រឡងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានវិញ្ញាសាចំនួន ៧ដូចគ្នា។ វិញ្ញាសាទាំងនោះ រួមមាន ផែនដី-បរិស្ថានវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា ភូមិវិទ្យា ភាសាបរទេស គណិតវិទ្យា សីលធម៌-ពលរដ្ឋវិជ្ជា និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ។ ចំពោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម នៅថ្ងៃទី ២១ សីហា នឹងត្រូវប្រឡងលើវិញ្ញាសា ផែនដី-បរិស្ថានវិទ្យា និង ប្រវត្តិវិទ្យា នៅពេលព្រឹក និងពេលរសៀល មានវិញ្ញាសា ភូមិវិទ្យា និងភាសាបរទេស។ ចំណែកថ្ងៃទី ២២ សីហា នឹងប្រឡងលើវិញ្ញាសា គណិតវិទ្យា និងសីលធម៌-ពលរដ្ឋវិជ្ជា នៅពេលព្រឹក និងពេលរសៀល មានវិញ្ញាសា អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា សម័យប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ(បាក់ឌុប) សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០១៦-២០១៧ នឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី ២១-២២ ខែសីហា។ ការប្រឡងនេះ មានបេក្ខជនចំនួន ១០៣ ១១២ នាក់ ទាំងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម ដោយចែកចេញជា ១៧៨ មណ្ឌល និងបន្ទប់ប្រឡងចំនួន ៤១៥៥ បន្ទប់ នៅទូទាំង ២៥រាជធានី-ខេត្ត៕	ភ្នំពេញ៖ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ២១ សីហាខាងមុខ។ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានចេញតារាងប្រព្រឹត្តទៅនៃវិញ្ញាសា (កាលវិភាគ) សម្រាប់ការប្រឡងនេះ។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នៅថ្ងៃទី ២៩ កក្កដានេះ។
តៃវ៉ាន់រងការគំរាមកំហែងពីចិនកាន់តែខ្លាំង តាំងពីក្រុងប៉េកាំងបានធ្វើសមយុទ្ធយោធាយ៉ាងខ្លាំងក្លាជុំវិញកោះមួយនេះជាការឆ្លើយតបទៅនឹងទស្សនកិច្ចរបស់អតីតប្រធានសភាអាម៉េរិក លោកស្រី ណាន់ស៊ី ផេឡូស៊ី នៅខែសីហា។ នាសន្និសីទកាសែតនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោកស្រី Tsai Ing-wen លើកឡើងថា គ្មាននរណាចង់បានសង្រ្គាមនោះទ ប៉ុន្តែសន្តិភាពក៏មិនធ្លាក់ពីលើមេឃដែរ។ «ការចូលបម្រើយោធាបួនខែនាពេលបច្ចុប្បន្នមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពផ្លាស់ប្តូរដ៏ឆាប់រហ័សនោះទេ»។ ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លើកឡើងបែបនេះដោយប្រកាសថាចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ កាតព្វកិច្ចបម្រើយោធានឹងដំឡើងទៅមួយឆ្នាំដែលនឹងអនុវត្តចំពោះយុវជនកើតក្រោយថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៥។ ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានដដែល អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់បកស្រាយថា ពលទាហាននឹងត្រូវទទួលភារកិច្ចការពារប៉ុស្តិ៍យោធា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗដែលអាចឱ្យកងកម្លាំងស្ម័គ្រចិត្តទាំងនេះឆ្លើយតបទៅនឹងការឈ្លានពានរបស់ចិនកាន់តែលឿន។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី Tsai បន្ថែមថា យុវជនជាប់កាតព្វកិច្ចយោធានឹងត្រូវឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហ្វឺនខ្លាំងជាងមុនរួមមានលំហាត់បាញ់ប្រហារ ការបង្រៀនប្រយុទ្ធដោយកងកម្លាំងអាម៉េរិក ហើយការប្រើប្រាស់អាវុធខ្លាំងក្លាជាងមុនរួមមានមីស៊ីលប្រឆាំងរថក្រោះ និងមីស៊ីលប្រឆាំងយន្តហោះ Stinger ។ «ដរាបណាតៃវ៉ាន់ខ្លាំងគ្រប់គ្រាន់ វានឹងក្លាយជាប្រទេសតំណាងឱ្យប្រជាធិបតេយ្យ និងសេរីភាពទូទាំងពិភពលោក ហើយវានឹងមិនក្លាយជាសមរភូមិទេ»។ មេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ លោកស្រី Tsai លើកឡើងបែបនេះក្រោយលើកឡើងថា អ្វីៗទាំងអស់ដែលរាប់ចាប់ពីកន្លែងហ្វឹកហ្វឺនដល់វិធីសាស្ត្របណ្តុះបណ្តាលនឹងត្រូវពង្រឹង និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងទាំងគុណភាព និងបរិមាណ៕	ដោយលើកឡើងពីការគំរាមកាន់តែខ្លាំងពីសំណាក់ចិន តៃវ៉ាន់ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ប្រកាសបន្លាយពេលបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធាពី៤ខែទៅ១ឆ្នាំ។ ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចប្រឹងប្រែងដើម្បីពង្រឹងការត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធ អ្នកដែលជាប់កាតព្វកិច្ចយោធានៅតៃវ៉ាន់ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ នឹងត្រូវឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហ្វឺនខ្លាំងជាងមុន និងប្រើប្រាស់សព្វាវុធខ្លាំងក្លាជាងមុន។
តាមការអះអាងរបស់លោក Harry Kazianis អ្នកជំនាញកូរ៉េខាងជើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលផលប្រយោជន៍ជាតិ (CNI) នៅក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន លោក គីម ជុងអ៊ុន, មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង និងក្រុមគ្រួសារ ត្រូវបានចាក់វ៉ាក់សាំង ដែលកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលពិសោធន៍ពីចិន។ «លោក គីុំ ជុងអ៊ុន និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូប រួមទាំងសមាជិកគ្រួសារត្រកូល គីម ត្រូវបានចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ-១៩»។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Kazianis នៅក្នុងអត្ថបទមួយដែលបានចុះផ្សាយនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអនឡាញ 19FortyFive ដោយបន្ថែមថា វ៉ាក់សាំងទាំងនោះ ត្រូវបានផ្គត់ផ្គង់ដោយរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គេមិនទាន់ដឹងនៅឡើយទេថា តើក្រុមហ៊ុនចិនមួយណា ដែលបានផ្តល់វ៉ាក់សាំងដល់មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ និងថាតើវ៉ាក់សាំងទាំងនោះមានផលប៉ះពាល់ ឬអត់។ ក្នុងអត្ថបទដដែល អ្នកជំនាញកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ បានបញ្ជាក់ទៀតថា មានក្រុមហ៊ុនចិនចំនួនបី ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ក្នុងនោះមានដូចជា Sinovac Biotech, CanSinoBio និង Sinophram Group។ មកទល់ពេលនេះ កូរ៉េខាងជើង មិនទាន់បានរាយការណ៍ថា មានករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ មួយករណីនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញមួយចំនួន នៅតែសង្ស័យថា ប្រទេសនេះអាចមានកូវីដ-១៩។ បើតាមទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចជាតិកូរ៉េខាងត្បូង (NIS) ករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ មិនអាចច្រានចោលបានទេ ដោយសារប្រទេសមួយនេះ នៅក្នុងខែមករា មុនផ្ទុកកូរ៉ូណាវីរុសខ្លាំងនៅចិន មានការផ្តោះប្តូរទំនាក់ទំនងប្រជាជន និងប្រជាជន និងពាណិជ្ជកម្មជាដើម។ កន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន បានចោទកូរ៉េខាងជើងថា បានបញ្ជាឲ្យអ្នកជំនាញអ៊ីនធឺណិតរបស់ខ្លួន វាយប្រហារលើក្រុមហ៊ុនផលិតវ៉ាក់សាំងដើម្បីលួចយកទិន្នន័យ។ ក្រុមហ៊ុន Microsoft នៅក្នុងខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅ បានអះអាងថា ក្រុមចោរអ៊ីនធឺណិតកូរ៉េខាងជើងចំនួនពីរក្រុម បានព្យាយាមវាយលុកចូលប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតរបស់ប្រទេសជាច្រើន ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យវ៉ាក់សាំង។ ចំណែកទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចកូរ៉េខាងត្បូង ថ្មីៗនេះ អះអាងថា ខ្លួនបានការពារពីការប៉ុនប៉ងរបស់កូរ៉េខាងជើង ក្នុងការលួចទិន្នន័យលើក្រុមហ៊ុនផលិតវ៉ាក់សាំងរបស់កូរ៉េខាងត្បូង៕	ចិន បានផ្តល់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ-១៩ ដែលស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលពិសោធន៍ឲ្យមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន គ្រួសារ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនទៀត នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកវិភាគអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ដោយស្រង់ប្រភពពីចារកិច្ចជប៉ុន។
សុធីរ៖ អាណាង! អញថា បើមើលស្ថានភាពកូវីដ នៅអឺរ៉ុប គេគួរឈប់និយាយអារឿងប្រៀបធៀបអត្រាស្លាប់នៃជំងឺកូវីដ ទាបទៀតហើយ។ ទាបក៏ដោយ តែចំនួនអ្នកស្លាប់ វាច្រើនពេកកន្លង។ អេស្ប៉ាញ អ៊ីតាលី អាមេរិក សុទ្ធតែស្លាប់ខ្ទង់ម៉ឺននាក់ហើយ។ អាមេរិកឯណោះធ្ងន់ធ្ងរជាងគេហើយ គ្រាន់តែឆ្លង ជាង៣០ម៉ឺននាក់ហើយ។ សំណាង៖ អញកំពុងបារម្ភពីស្រុកយើងដែរ។ បើយើង អានប្រវត្តិនៃការឆ្លងរបស់ប្រទេសអឺរ៉ុប និងអាមេរិកទាំងនោះ គឺដោយសារការប្រមាថ និងផ្គើន។ ពួកគេមិនជឿ ហើយចូលចិត្តនិយាយថា គ្រាន់តែនិយាយថា អាកូវីដហ្នឹង គ្រាន់តែជា ប្រភេទ«ផ្តាសាយធំ»។ តាមពិត នៅពេលដែលពួកគេកំពុងប្រមាថ និងផ្គើននោះ ពួកគេកំពុងឆ្លងមេរោគរួចទៅហើយ ហើយក៏កំពុងចម្លងគ្នាស្ទើរពេញប្រទេសទៅហើយដែរ។ វាយ៉ាប់ត្រង់ អាការជំងឺកូវីដហ្នឹង វាក្រចេញសញ្ញាដែរ។ សុធីរ៖ អ្ហែងនិយាយត្រូវ។ អញបារម្ភស្រុកយើងដែរ។ អ៊ីចឹងហើយ បានអញយល់ថា អញយល់ស្រប នៅពេលរដ្ឋាភិបាលកំពុងប្រកាសវិធានការបន្តបន្ទាប់កន្លងមកនេះ។ អ្នកសេដ្ឋកិច្ច គិតរឿងសេដ្ឋកិច្ចមែន ប៉ុន្តែ បើបើកសេដ្ឋកិច្ច បើពាណិជ្ជកម្ម ហើយចុងក្រោយឆ្លងរាប់ម៉ឺនសែននាក់ ក៏គង់តែរដ្ឋាភិបាលបិទដដែលហ្នឹង។ ប៉ុន្តែបើបិទពេលនោះ អ្វីៗហួសពេលទៅហើយ។ ការចំណាយសម្រាប់ការព្យាបាល នឹងធំជាងការបិទសកម្មភាពមួយចំនួនតាំពីពេលនេះទៅទៀត។ សំណាង៖ ប្រជាជនយើង ដូចជាពុំសូវប្រយ័ត្នប៉ុន្មានទេ។ សំខាន់ត្រង់ថា នៅស្រុកយើង គឺមានរបៀបរស់នៅជាគ្រួសារធំ ជុំគ្នា សិ្នទ្ធស្នាលគ្នា។ ដូចនេះ បើឆ្លងមែន គឺអាសន្នធំហើយ។ តើយើងមានគ្រូពេទ្យគ្រប់គ្រាន់ទេ? យើងត្រូវចំណាយលុយប៉ុណ្ណា លើការធ្វើតេស្ត បើគ្រាន់តែជំងឺម្នាក់ ត្រូវធ្វើតេស្តច្រើនដង? តើមានមន្ទីរពិសោធន៍ គ្រប់គ្រាន់ទេ? សុធីរ៖ ដូចអញគិតអ៊ីចឹង។ អញសុខចិត្ត ឱ្យអាជ្ញាធររឹតបន្តឹងតាំងពីពេលនេះ និងពីដំបូងឱ្យហើយ ជាជាងចាំដល់ពេលឆ្លងទប់មិនឈ្នះ ចាំរឹតវិធានការនោះ វាគ្មានប្រយោជន៍អីទៀតទេ ដូចនៅអាមេរិក នៅអឺរ៉ុបនោះអ៊ីចឹង។ សំណាង៖ ថ្ងៃទី៧មេសានេះ ជាទិវាសុខភាពពិភពលោកផង។ មិនដឹងពិភពលោករៀបចំទិវានេះយ៉ាងម៉េចទេអ្ហា? ហាហា	សុធីរ និងសំណាង នៅតែបារម្ភខ្លាំងអំពីស្ថានភាពជំងឺកូវីដ១៩ នៅស្រុកខ្មែរ ហើយចង់ឃើញប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមប្រុងប្រយ័ត្ន និងស្តាប់តាមការណែនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ស្ថានភាពនៅអាមេរិក អេស្ប៉ាញ អ៊ីតាលី បារាំង កំពុងតែធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងណាស់ ដោយមានមនុស្សឆ្លងសុទ្ធតែលើសពី១០ម៉ឺននាក់ និងមានអ្នកបាត់បង់ជីវិតដល់ម៉ឺននាក់ហើយ។
អគ្គលេខាធិការគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានលោក សាម អ៊ីន បាននិយាយថា គណបក្សលោក ត្រៀមថវិកាចំណាយ៣ម៉ឺនដុល្លារ សម្រាប់ដំណើរការឃោសនាបោះឆ្នោត រយៈពេល៣សប្ដាហ៍នេះ។ ថវិកាដែលគណបក្សលោក ត្រូវចំណាយនេះ គឺផ្ដោតទៅលើការបោះពុម្ភអាវ មួក សញ្ញាសម្គាល់បក្ស (Sticker) ទិញមេក្រូ និងសម្ភារៈផ្សេងៗ រួមទាំងអាហារ សម្រាប់សមាជិក និងអ្នកគាំទ្រផងដែរ។ បើតាមមូលលោក សាម អ៊ីន ថវិកាសម្រាប់ចំណាយគណបក្សនេះ គឺបានមកពីវិភាគទានរបស់សមាជិក និងអ្នកគាំទ្រគណបក្ស។ ជាមួយគ្នានេះគណបក្សយុវជនកម្ពុជា ក៏ចំណាយថវិកាប្រហាក់ប្រហែលគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានដែរ។ លោក ពេជ្រ ស្រស់ បានបញ្ជាក់ថា គណបក្សលោកត្រៀមចំណាយថវិកាប្រហែល៥ម៉ឹនដុល្លារ សកម្មភាពឃោសនាបោះឆ្នោត នៅតាមមណ្ឌលដែលគណបក្សខ្លួន ឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតនេះ។ ថវិកាចំណាយនេះ គឺត្រូវយកទៅបោះពុម្ភអាវ បោះពុម្ភគោលនយោបាយ បដា និងស្លាកគណបក្ស រួមទាំងចំណីអាហារ សម្រាប់សមាជិក អ្នកគាំទ្រ។ ចំណែកគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិនវិញ ទំនងជាចំណាយថវិកាច្រើន សម្រាបក់ឃោសនាបោះឆ្នោតនេះ។ អនុប្រធានគណបក្សលោក យូ ហុកគ្រី បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការឃោសនាបោះឆ្នោតនេះ គឺគណបក្សលោក ទុកភារកិច្ចឲ្យសមាជិក និងក្រុមការងារខេត្ត តាមមណ្ឌលនីមួយៗជាអ្នករៀបចំរៀងៗខ្លួន។ ចំពោះការចំណាយថវិកាសរុបរួមវិញ លោក យូ ហុកគ្រី មិនទាន់មានតួលេខពិតប្រាកដទេ ។ ប៉ុន្តែលោក អាចបញ្ជាក់បានថា គណបក្សចំណាយថវិកា ៧ម៉ឺនដុល្លារឡើងទៅ ក្នុងមួយខេត្ត ឬរាជធានី ដែលខ្លួនឈរឈ្មោះ។ ដោយឡែកគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ ក៏ចំណាយខ្ទង់ម៉ឺនដុល្លារផងដែរ។ នេះបើតាមលោក សិង្ហ គីរី អនុប្រធានគណបក្ស។ គួរបញ្ជាក់ថា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ ឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតទូទាំង២៥រាជធានី ខេត្ត ខណៈដែលគណបក្សយុវជនកម្ពុជា ឈរឈ្មោះតែ១៧មណ្ឌលប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សទាំងនេះ សុទ្ធតែមានក្តីសង្ឃឹមថា នឹងទទួលបានសំឡេងឆ្នោតច្រើន ពីប្រជាជលរដ្ឋ សម្រាប់កៅអីរដ្ឋសភា។ ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៩ កក្កដាខាងមុខ ដោយមានគណបក្សចំនួន២០ចូលរួមប្រកួតប្រជែង៕	ភ្នំពេញ៖ នៅពេលនេះ គណបក្សនយោបាយ កំពុងបញ្ចេញសមត្ថភាពខ្លួន តាមរយៈគោលនយោបាយបក្ស ក្នុងការឃោសនាសម្រាប់ការបោះឆ្នោត ដែលប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់២១ កក្កដា។ ការមមាញឹកក្នុងការឃោសនាជារឿងមួយ ប៉ុន្តែការចំណាយថវិកាសម្រាប់ការឃោសនាបក្ស ក៏ជារឿងសំខាន់ដែរ។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតនេះ គណបក្សចំនួន៣ ចំណាយថវិកាចាប់ពី៣ម៉ឺនដុល្លារឡើងទៅ។
ការឈ្លានពានរុស្ស៊ីចូលទឹកដីអ៊ុយក្រែន ឈានចូលសប្ដាហ៍ទី២ ហើយ តែប្រតិបត្តិការយោធារបស់មូស្គូនៅមិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយ ខណៈអ៊ុយក្រែនព្យាយាមការពារខ្លួនដូចគ្នា។ មន្ត្រីតំណាងប្រទេសទាំងពីរ ជួបគ្នាពីរដងផងដែរ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានលទ្ធផលផ្លែផ្កានៅឡើយទេ។ ទោះរងការវាយសម្រុកខ្លាំងពីសំណាក់កម្លាំងរុស្ស៊ី អ៊ុយក្រែននៅតែប្រកាន់ជំហរចរចា។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី បានទទូចជាថ្មីទៅកាន់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន ឱ្យចូលតុចរចាជាមួយលោក។ «អង្គុយជាមួយខ្ញុំនៅតុចរចា។ ខ្ញុំទំនេរតើ។ អង្គុយជជែកគ្នា តែមិនមែនឃ្លាតគ្នា៣០ម៉ែត្រ ដូចជួបលោក ម៉ាក្រុង, លោក ស្ហូល និងអ្នកផ្សេងឡើយ។ ខ្ញុំជាអ្នកជិតខាងរបស់អ្នក។ អ៊ីចឹងមិនបាច់អង្គុយ៣០ម៉ែត្រពីគ្នាឡើយ។ ខ្ញុំអត់ខាំទេ។» លោក ហ្សេលេនស្គី លើកឡើងបែបនេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី៣ ខែមីនា។ លោក ហ្សេលេនស្គី ទំនងចង់សំដៅដល់ការរៀបចំតុចរចាដ៏វែងរវាងមេដឹកនាំរុស្ស៊ី ជាមួយមេដឹកនាំបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលភាគីនីមួយៗអង្គុយម្ខាងម្នាក់។ ក្នុងជំនួបចរចាលើកទី២ មន្រ្តីរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ឯកភាពបង្កើតច្រកសុវត្ថិភាពសម្រាប់កិច្ចការមនុស្សធម៌ ខណៈដែលក្ដីបារម្ភកំពុងកើនឡើងទាក់ទងលំហូរជនភៀសខ្លួនពីអ៊ុយក្រែទៅប្រទេសក្បែរខាង និងក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែនផ្ទាល់។ លើសពីនេះ រុស្ស៊ី ក៏មិនទាន់បង្ហាញសញ្ញាផ្អាកប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនដែរ ដោយបន្តវាយប្រហារគោលដៅយោធាអ៊ុយក្រែនដដែលក្នុងសប្ដាហ៍ទី២ នៃប្រតិបត្តិការយោធាពិសេសនេះ៕	ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា បានបោះដៃរកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន ជាថ្មីទៀត ដើម្បីចរចាបញ្ចប់វិបត្តិដែលកំពុងកើតឡើងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ លោក ហ្សេលេនស្គី បានបបួលលោក ពូទីន មកអង្គុយទល់មុខដើម្បីជជែកគ្នាតែម្ដង និងបោះសម្ដីថា លោកមិនខាំលោក ពូទីន ឡើយ។
ជាជំហានដំបូង រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទើបតែចាប់ផ្តើមសិក្សាសិនប៉ុណ្ណោះ ទៅលើគោលគំនិតនៃការបង្កើតច្បាប់ស្តីពីការជ្រៀតជ្រែករបស់បរទេសចូលផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា ដោយមិនទាន់ឈានដល់ការសរសេរចេញជាសេចក្តីព្រាងច្បាប់នោះទេ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវប្រមូលច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការជ្រៀកជ្រែករបស់បរទេស ដែលជាច្បាប់របស់បណ្តាប្រទេសនានា យកមកសិក្សា ដោយក្នុងនោះ ច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការជ្រៀតជ្រែករបស់បរទេស ដែលជាច្បាប់របស់ប្រទេសសិង្ហបុរី ត្រូវកម្ពុជា ជ្រើសរើសយកមកសិក្សាមុនគេ។ លោក សក់ សេដ្ឋា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ ថ្លែងក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ថា៖«យើង កំពុងប្រមែប្រមូលបទពិសោធថា ប្រទេសណា គេធ្វើម៉េច ប្រទេសណា គេធ្វើម៉េច។...ឥឡូវ យើង រស់នៅក្នុងពិភពលោកមួយ ដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា មិនមែនពិភពលោកមួយ ដែលដាច់តែឯងទៀតទេ។ អ៊ីចឹងហើយ យើង ស្រាវជ្រាវរកច្បាប់ពីប្រទេសនេះប្រទេសនោះ មកពិនិត្យមើលមើល៍ ស្ថានភាពរបស់ប្រទេសនីមួយៗ គេ ធ្វើច្បាប់ហ្នឹងក្នុងគោលដៅយ៉ាងម៉េច ហើយស្ថានភាពយើងយ៉ាងម៉េច»។ ក្រសួងមហាផ្ទៃ គឺជាសេនាធិការសំខាន់ជាងគេរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការសិក្សាពីគោលគំនិតបង្កើតច្បាប់ស្តីពីការជ្រៀតជ្រែករបស់បរទេសចូលផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា និងការឈានទៅតាក់តែងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ នៅថ្ងៃខាងមុខ។ នៅចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២២នេះ មន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបើកកិច្ចប្រជុំដំបូង ដើម្បីប្រកាសក្រុមការងារសិក្សាជ្រាវជ្រាវពីច្បាប់ស្តីពីការជ្រៀតជ្រែករបស់បរទេស។ កិច្ចប្រជុំនេះ ដឹកនាំដោយលោក ឡាំ ជា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ចែងក្នុងមាត្រា១ថា កម្ពុជា ជារដ្ឋឯករាជ្យ អធិបតេយ្យ សន្តិភាព និង អព្យាក្រឹត។ មាត្រា២ ចែងថា បូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា មិនអាចរំលោភបានដាច់ខាតក្នុងព្រំដែនរបស់ខ្លួន។ មាត្រា៥៣ ចែងថា កម្ពុជា មិនឈ្លានពានប្រទេសណាដាច់ខាត និងមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងនៃប្រទេសដទៃឡើយ៕	រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានគំនិតចង់បង្កើតច្បាប់ថ្មីមួយ គឺច្បាប់ស្តីពីការជ្រៀតជ្រែករបស់បរទេសចូលផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា ( Law on Countering Foreign Interference)។ គោលបំណងនៃការបង្កើតច្បាប់នេះ គឺដើម្បីប្រឆាំង និងទប់ស្កាត់ការជ្រៀតជ្រែកពីសំណាក់បរទេស ចូលមកផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជា។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកនាង ទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ខន ណារី អ្នកសារព័ត៌មានThmeyThmey25 និងអ្នកស្រី ដួង សុផាវី ជាម្ចាស់អាជីវកម្មវីភីផ្ទះចល័តដូចតទៅ៖ ក្នុងគំនិតអាជីវកម្ម ក៏ដូចជាការងារសាងសង់ជាដើម ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកាតព្វកិច្ចរបស់មនុស្សប្រុស។ ផ្នត់គំនិតនេះ ធ្វើឲ្យការបង្កើតអាជីវកម្មផ្ទះចល័តរបស់អ្នកស្រី ដួង សុផាវី មិនទទួលបានការគាំទ្រ ពីមនុស្សជុំវិញខ្លួននោះទេ។ ម្យ៉ាងទៀតសម្រាប់កម្ពុជា អាជីវកម្មផ្ទះចល័ត មិនទាន់មានអ្នកធ្វើច្រើននោះទេ ព្រោះជាគំនិតថ្មី និងត្រូវចំណាយដើមទុនច្រើន។ «ការចាប់ផ្ដើមដំបូងឧបសគ្គដ៏ធំបំផុត គឺធ្វើហើយគ្មានអ្នកទិញ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី ដួង សុផាវី ម្ចាស់អាជីវកម្មផ្ទះចល័ត។ អ្នកស្រី ដួង សុផាវី ម្ចាស់អាជីវកម្មវីភីផ្ទះចល័ត(រូបថត៖ លោក ឈន សុផាត) ដ្បិតមិនមានការគាំទ្រតែអ្នកស្រី សុផាវី មិនបោះបង់ឡើយ និងបានបង្ហាញឲ្យគេឃើញថា ទោះជាស្ត្រីក៏អាចធ្វើការងារដូចបុរស។ ម្ចាស់អាជីវកម្មរូបនេះ បានប្រាប់យ៉ាងដូច្នេះ៖«ដំបូងអ្នកផ្ទះមិនគាំទ្រទេ គាត់ថាការងារនេះ សម្រាប់តែមនុស្សប្រុស។ យើងជាស្រី មិនគួរធ្វើការងារសាងសង់ឡើយ។ យើងព្យាយាមពន្យល់ពួកគាត់ ទម្រាំពួកគាត់យល់ពីអ្វីដែលយើងធ្វើ»។ ស្ថិតក្នុងវិបត្តិកូវីដ-១៩ បានប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍ក៏ពិតមែន តែពលរដ្ឋភាគច្រើន បានប្ដូរការកម្សាន្ត ទៅកាន់កន្លែងមិនសូវមានមនុស្សច្រើន ដូចជាតំបន់រមណីយដ្ឋានធម្មជាតិវិញ ដែលធ្វើឲ្យអាជីវកម្មផ្ទះចល័ត មានការពេញនិយម។ ក្នុងន័យនេះអ្នកស្រី សុផាវី បានពន្យល់ដូច្នេះ៖«វាជាឱកាសមួយដែរ សម្រាប់អាជីវកម្មថ្មីនេះ ព្រោះទើបផ្ទុះការគាំទ្រខ្លាំង នៅដើមឆ្នាំ២០២០។ បងប្អូនកាន់តែច្រើន ទៅកម្សាន្តនៅតាមរមណីយដ្ឋាន និងរីសតនានា អ៊ីចឹងការបញ្ជាទិញក៏កើនឡើង»។ ជាគំនិតមួយដែលថ្មី និងប្លែក ធ្វើឲ្យអាជីវកម្មនេះ ទទួលបានភាពល្បីល្បាញ ដោយប្រើពេលត្រឹម ២ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់សេវាកម្មដែលពេញនិយម របស់អាជីវកម្មផ្ទះចល័ត មានដូចជា ផ្ទះសម្រាប់លំហែកាយ នៅតាមចម្ការ និងតាមរីសតជាដើម។ សម្រាប់តម្លៃរីសត ចាប់ ៩ ៥០០ដុល្លារ រហូត តម្លៃ ២០ ០០០ដុល្លារ ហើយសម្រាប់ផ្ទះលំហែតម្លៃចាប់ ១៧ ០០០ដុល្លារឡើងទៅ។ ទោះបីអាជីវកម្មនេះ កំពុងទទួលការគាំទ្រច្រើន តែដំណើរការអាជីវកម្មផ្ទះចល័ត ក៏មានផលវិបាកដែរ ព្រោះត្រូវដឹកផ្ទះដែលសង់រួច ទៅតាមបណ្ដាខេត្តនានា។ តែយ៉ាងណា ការដឹកជញ្ជូនមិនមែនជាឧបសគ្គ សម្រាប់អាជីវកម្មផ្ទះចល័តឡើយ។ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម និងជាអ្នកចេញម៉ូតផ្ទះផ្ទាល់ផងនោះ អ្នកស្រី ដួង សុផាវី បានចែករំលែកពីគន្លឹះមួយចំនួន ដើម្បីធ្វើឲ្យអាជីវកម្មមួយនេះទទួលបានជោគជ័យ គឺត្រូវបែកចែកឲ្យបានច្បាស់នូវជំនាញនីមួយៗ របស់បុគ្គលិក។ «សម្រាប់ស្ត្រីដែលមានបំណងប្រកបអាជីវកម្ម ត្រូវរក្សាគោលជំហរ និងគោលដៅខ្លួនឯងច្បាស់លាស់ កុំស្ដាប់សំដីអ្នកដទៃដែលមានបំណងបំបាក់ទឹកចិត្តយើង ព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខ ត្រូវស្វែងរកអ្វីដែលថ្មី និងឈានមុខគេជានិច្ច»។ នេះជាការលើកឡើង របស់អ្នកស្រី ដួង សុផាវី ម្ចាស់អាជីវកម្មវីភីផ្ទះចល័ត៕ ផ្ទះចល័តរបស់អ្នកស្រី សុផាវី ដឹកជូនអតិថិជន	ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រី ដួង សុផាវី ជាម្ចាស់អាជីវកម្មផ្ទះចល័ត ដែលភាគច្រើននិយមប្រើប្រាស់សម្រាប់តំបន់ទេសចរណ៍។ មានទីតាំងអាជីវកម្មនៅសង្កាត់ភ្លើងឆេះរទេះ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកស្រី សុផាវី ពន្យល់ប្រាប់ ThmeyThmey25 ថា មូលហេតុដែលអ្នកស្រីបង្កើតអាជីវកម្មនេះព្រោះខ្លួនមើលឃើញថា វាជាប្រភេទអាជីវកម្មថ្មីមួយនៅកម្ពុជា។ ម្យ៉ាងអ្នកស្រីចង់លើកស្ទួយទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក បង្កើតការងារ និងចង់បង្ហាញឲ្យមនុស្សជុំវិញខ្លួនឃើញថា មនុស្សស្រីក៏អាចធ្វើការងារដូចបុរសដែរ។
លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានចាត់ទុកសហគមន៍ទេសចរណ៍ពាមក្រសោប ខេត្តកោះកុង ថាជាទីតាំងទេសចរណ៍គំរូក្នុងការរៀបចំទុកដាក់សំរាម។ លោក ភក្ត្រា បញ្ជាក់ប្រាប់thmeythmey25ថា៖«តំបន់ទេសចរណ៍ ដែលមានការទុកដាក់សំរាមបានត្រឹមត្រូវ គឺរមណីយដ្ឋានព្រៃកោងកាងពាមក្រសោប មានការទុកដាក់សំរាមបានល្អ មានការញែកសំរាមតាមប្រភេទផងដែរ។ នេះជាគរូដ៏ល្អមួយ ដល់តំបន់ទេសចរណ៍ផ្សេងៗ»។ ការលើកឡើងនេះ គឺស្របពេលដែលលោក មើលឃើញថា សំរាមនៅតែជាបញ្ហា នៅតាមតំបន់ទេសចរណ៍នានានោះ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសតាមទូរសព្ទជាមួយសារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ជុំវិញបញ្ហាសំរាមនៅខ្នងផ្សារ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បញ្ជាក់ថា មិនមែននៅខ្នងផ្សារនោះទេ ដែលសំរាមបានចោទជាបញ្ហា នៅតំបន់ទឹកធ្លាក់តាតៃ ក៏សំរាមនៅមិនទាន់ត្រូវបានទុកដាក់ត្រឹមត្រូវដែរ។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋដែលទៅកម្សាន្តនៅទីនោះ បានយកទឹកសុទ្ធ និងម្ហូបអាហារទៅ រួមមានមានកំប៉ុងស្រាបៀជាដើម ហើយបានបន្សល់ទុកសំណល់នៅទីនោះតែម្តង។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានស្នើដល់ទេសចរ ជួយថែរក្សាបរិស្ថាននៅតំបន់ទេសចរណ៍នានាដែលខ្លួនបានទៅដល់ ដោយសារទុកដាក់សំរាមឲ្យត្រឹមត្រូវ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏ស្នើឲ្យអ្នកគ្រប់គ្រងសហគមន៍ និងកន្លែងទេសចរណ៍បង្កើនការដាក់ធុងសំរាម ការដាក់ស្លាកសញ្ញា និងរៀបចំទុកដាក់សំរាមឲ្យបានល្អផងដែរ។ លើសពីនេះ លោក នេត្រ ភក្ត្រា មិនលើកទឹកចិត្ត ចំពោះការដុត សំរាមនៅតាមតំបន់ទេសចរណ៍នោះឡើយ ព្រោះវាអាចបង្កហានិភ័យដល់បរិស្ថានផង និងអាចបង្កជាភ្លើងឆេះព្រៃផងដែរ៕ ព្រៃកោងកាង ពាមក្រសោប	ដោយ៖ ខន ណារី
«ខ្ញុំមិនដែលបានសួរក្លិបអំពីការចាកចេញណាមួយឡើងនៅក្នុងខែមករា។ ព័ត៌មានទាំងនេះបានលេចឮកាលពីថ្ងៃនៃការប្រកួតរវាងក្រុម Benfica នៃជំនួប Champions League បើតាមខ្ញុំដឹង»។ Mbappe បាននិយាយប្រាប់អ្នកកាសែតបែបនេះក្រោយការប្រកួតដែល PSG បានយកឈ្នះលើក្រុម Olympique de Marseille នៅក្របខណ្ឌ Ligue 1 លទ្ធផល ១-០។ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ២៣ឆ្នាំ បានបង្ហាញភាពភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ដោយរូបគេបានបញ្ជាក់ថា គេមិនទាំងដឹង និងយល់អំពីរឿងចាកចេញបន្តិចសោះ ហើយរូបគេថែមទាំងបដិសេធចំពោះព័ត៌មានដែលបានចុះផ្សាយនោះ។ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យក្មេងសញ្ជាតិបារាំងរូបនេះតែងតែត្រូវបានសារព័ត៌មានជាច្រើនចុះផ្សាយដោយផ្សារភ្ជាប់រូបគេទៅនឹងក្លិបជើងឯក La Liga និង Champions league រដូវកាលមុន Real Madrid។ សារព័ត៌មានទាំងនោះ តែងផ្សាយថា Real Madrid និង Mbappe បានព្រមព្រៀងគ្នា និងរំពឹងថានឹងផ្លាស់ចេញពី PSG បើទោះមានកិច្ចសន្យាជាមួយក្លិបយក្សបារាំងមួយនេះ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៤ ក្តី៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Kylian Mbappe របស់ក្រុម Paris Saint Germain ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា បានបដិសេធការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានដែលថារូបគេមានបំណងចង់ចាកចេញពីក្រុមស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស នាខែមករា ពេលទីផ្សារដោះដូរបើកពាក់កណ្តាលរដូវកាល។ Mbappe អះអាងថារូបគេពិតជាភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះព័ត៌មានដែលបានផ្សាយនេះ។
ថ្លែងប្រាប់ទូរទស្សន៍រដ្ឋរុស្ស៊ី លោកប្រធានាធិបតី វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន បញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីបេឡារុស Alexander Lukashenko បានលើកឡើងពីការដាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរយុទ្ធសាស្ត្រនៅបេឡារុសជាយូរមកហើយ។ «មិនមានអ្វីប្លែកនៅទីនេះទេ ដំបូងឡើយ អាមេរិកបានធ្វើរឿងនេះអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ ពួកគេបានដាក់ពង្រាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ពួកគេជាយូរមកហើយនៅ លើទឹកដីប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេ»។ លោក ពូទីន បានលើកឡើងបែបនេះរួចបន្តថា រុស្ស៊ី និងបេឡារុសនឹងធ្វើដូចអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តដែរ ដោយមិនបំពានកាតព្វកិច្ចអន្តរលើការមិនរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនោះឡើយ។ អាមេរិកដែលជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរផងដែរបានប្រតិកម្មយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះរឿងមួយនេះ។ មន្ត្រីរដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានកត់សម្គាល់ថា រុស្ស៊ីនិងបេឡារុសបានពិភាក្សាអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងបែបនេះតាំងពីឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែមិនមានសញ្ញាណាមួយដែលទីក្រុងមូស្គូនឹងប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួននោះទេ។ លោក ពូទីន មិនបានបញ្ជាក់ពីពេលវេលាពង្រាយអាវុធទៅបេឡារុសដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយសមាជិកណាតូចំនួនបី គឺប៉ូឡូញ លីទុយអានី និងឡេតូនី។ លោកបញ្ជាក់ថែមទៀតថា នឹងមិនមានការផ្ដល់អាវុធនោះឡើយ តែមានការធ្វើសមយុទ្ធ ហ្វឹកហាត់ដូចអ្វីដែលអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តបានធ្វើជាយូរមកនោះដែរ។ ប្រធានធិបតីរុស្ស៊ីរូបនេះ បានអះអាងទៀតថា ទីក្រុងមូស្គូបានដាក់ពង្រាយយន្តហោះចម្បាំងចំនួន១០ គ្រឿងនៅបេឡារុសដែលមានសមត្ថភាពផ្ទុកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយុទ្ធសាស្ត្រ ហើយបានពង្រាយប្រព័ន្ធមីស៊ីលយុទ្ធសាស្ត្រ Iskander ដែលអាចបាញ់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរបានមួយចំនួនទៀតដែរ៕	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បាននិយាយនាថ្ងៃទី២៥ ខែមីនាថា រុស្ស៊ីនឹងដាក់ពង្រាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយុទ្ធសាស្ត្រនៅបេឡារុសដែលជាប្រទេសជិតខាង។ នេះជាលើកទីមួយចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ដែលទីក្រុងមូស្គូនឹងមានអាវុធបែបនេះនៅខាងក្រៅប្រទេស។
បើយើងធ្វើដំណើរដោយទូក តាមដងទន្លេបាសាក់ ពីតំបន់កោះពេជ្រដល់ស្ពានព្រះមុនីវង្ស យើងនឹងបានឃើញទិដ្ឋភាពពីរខុសគ្នាដាច់ស្រឡះ។ នៅម្ខាងច្រាំងទន្លេផ្នែកខាងលិច យើងនឹងបានឃើញសំណង់អគារខ្ពស់ៗ ប្រណីតៗ គួរជាទីមោទកភាព ដែលបានបង្ហាញពីភាពរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៃប្រទេសកម្ពុជា។ ផ្ទុយទៅវិញ បើយើងក្រឡេកមកមើលម្ខាងច្រាំងទន្លេផ្នែកខាងកើត តំបន់កោះរនា យើងនឹងទទួលបាននូវភាពមហាសែនអាម៉ាស់យ៉ាងខ្លាំង ស្ទើរតែមិនហ៊ានបើកភ្នែកមើល ដូចមានរូបភាពបង្ហាញស្រាប់។ សូមលោក-អ្នកសាកស្រមៃមើល សំរាមទាំងនេះទើបតែកកស្ទះទើរលើច្រាំងទន្លេត្រឹមតែរយៈពេលប្រហែលជាង ៣ខែក្រោយទឹកស្រក ទឹកទន្លេមិនអាចនាំយកទៅបានប៉ុណ្ណោះ។ ចុះទម្រាំពេញមួយឆ្នាំ រហូតដល់ពេលរដូវទឹកឡើងនៅឆ្នាំក្រោយ ថាតើសំរាមប៉ុន្មានតោនក្នុងតំបន់នេះ នឹងកកស្ទះលើច្រាំងទន្លេ ដើម្បីរង់ចាំទឹកទន្លេឡើងនៅឆ្នាំក្រោយ នឹងហូរនាំយកទៅ? តើនឹងមានសំរាមប៉ុន្មានសិបតោន នឹងធ្លាក់ចូលក្នុងទន្លេសាបាក់? មានមតិជាច្រើន បានលើកឡើងថា បញ្ហប្រជាជនចោលសំរាមតាមដងទន្លេ មានតែអាជ្ញាធរដែនដីប៉ុណ្ណោះដែលអាចដោះស្រាយបាន។ វាមិនមែនជាបញ្ហាធំដុំអីទេ បើពួកគាត់មានឆន្ទៈនឹងអាចដោះស្រាយបានដោយងាយ៕	ដោយ៖ ឈុត ទូច
ភ្នំពេញ៖ បច្ចុប្បន្ននេះ សំណល់ប្លាស្ទិក បានបង្កជាកង្វល់ដ៏ធំបំផុតមួយ សម្រាប់បរិស្ថានទន្លេ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភ អំពីការធ្វើឱ្យកខ្វក់នៃកាកសំណល់ប្លាស្ទិក នៅកម្ពុជា ពីចន្លោះឆ្នាំ ២០២០ ដល់ឆ្នាំ ២០៣០ ដោយពួកគេប៉ានប្រមាណថា សំរាមប្លាស់ស្ទិក ប្រហែល ៥០ ម៉ឺនតោន អាចនឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទន្លេសាប ក្នុងរដូវវស្សា។ ត្រី និងសំរាមប្លាស្ទិក ដែលចូលក្នុងឧបករណ៍នេសាទ នៅក្នុងទន្លេសាប។ រូបភាព៖ ឈុត ឈាណា / អច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ អត្រាកំណើនប្រជាជនកើនឡើង។ ការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិក និងផលិតផលពីប្លាស្ទិក សម្រាប់តម្រូវការប្រចាំថ្ងៃកើនឡើង។ ការយកសំរាមតាមផ្ទះផ្សេងៗ បួករួមទាំងសំណល់ប្លាស្ទិកទៅបោះចោលនៅតាមច្រាំងទន្លេ មានជាប្រចាំថ្ងៃ ដោយមិនមានការទប់ស្កាត់ បណ្តាលឱ្យបរិមាណសំរាមនៅក្នុងទន្លេ កើនឡើង។ សូមចូលទៅទស្សនាវីដេអូបន្ថែម ស្តីពីវិធីកាត់បន្ថយការបំពុលដោយសំណល់ប្លាស្ទីក ក្នុងទន្លេមេគង្គ និងបឹងទន្លេសាប។ សូមចូលទស្សនាវីដេអូនេះ ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានបន្ថែម៖	ដោយ៖ ឈុត ឈាណា / Wonders of the Mekong
យោងតាមទីភ្នាក់ងារជនភៀសខ្លួនរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ចាប់តាំងពីការលុកលុយរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន មនុស្សជាង១០លាននាក់ត្រូវបានជម្លៀសខ្លួនក្នុងប្រទេស ខណៈជិត៤លាននាក់ទៀត ចិត្តចាកចេញពីអ៊ុយក្រែន។ វិបត្តិជនភៀសខ្លួនអ៊ុយក្រែននេះ ត្រូវបានមើលឃើញថាជា វិបត្តិជនភៀសខ្លួនដ៏ធំបំផុតរបស់អឺរ៉ុបចាប់តាំងពីបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរមក។ គិតមកទល់ពេលនេះ ប៉ូឡូញដែលមានប្រជាជនជាង៣៨លាននាក់ បានទទួលជនភៀសខ្លួនពីអ៊ុយក្រែនច្រើនជាងគេប្រមាណ២,៣លាននាក់ ខណៈប្រទេសក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ផ្សេងទៀតរួមមានរូម៉ានី ស្លូវ៉ាគី និងហុងគ្រី ក៏កំពុងរៀបចំទទួលជនភៀសខ្លួនដែលភាគច្រើនជាស្ត្រី និងកុមារបន្ថែមផងដែរ។ «យើងចាំបាច់ត្រូវបែងចែកបន្ថែមទៀតជនភៀសខ្លួននៅក្នុង EU ដើម្បីបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពដោយការទទួលយកជនភៀសខ្លួន»។ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃអាល្លឺម៉ង់ Nancy Faeser បានប្រាប់អ្នកកាសែតបែបនេះនៅទីក្រុងព្រុចសែល ទីដែលរដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃនៃប្រទេសសមាជិក EU ទាំងអស់ជួបប្រជុំគ្នាដើម្បីពិភាក្សាពីបញ្ហាជនភៀសខ្លួន។ ប៉ូឡូញ អូទ្រីស និងឆែក ជាប្រទេសដែលស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធដ៏ធំបំផុតពីបញ្ហាជនភៀសខ្លួននេះ។ នេះបើយោងតាមសន្ទស្សន៍ដែលរៀបចំដោយគណៈកម្មការអឺរ៉ុបដោយផ្អែកលើចំនួនជនភៀសខ្លួនធៀបនឹងចំនួនប្រជាជនក្នុងប្រទេសនីមួយៗ។ អាល្លឺម៉ង់ដែលមានប្រជាជនជាង៨០លាននាក់ ទទួលយកជនភៀសខ្លួនពីអ៊ុយក្រែនជាង ២៧ ម៉ឺននាក់ ខណៈបារាំងដែលជាសមាជិកធំមួយដែរ ទទួលជនភៀសខ្លួនបានជាង ៣ ម៉ឺននាក់។ អេស្ប៉ាញទទួលយកជនភៀសខ្លួនជាង២ម៉ឺន៥ពាន់នាក់ ខណៈអូទ្រីស និងលីទុយអានីដែលជាប្រទេសតូចជាអេស្ប៉ាញទទួលជនភៀសខ្លួន ប្រមាណ៣ម៉ឺន៥ពាន់នាក់ឯណោះ។ លើសពីនេះ អៀរឡង់ទទួលជនភៀសខ្លួនប្រហែល១ម៉ឺន៣ពាន់នាក់ ខណៈឆែកទទួលពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនប្រហែល៣០ ម៉ឺននាក់ទៅហើយដែលស្មើនឹងជិត៣ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនរបស់ខ្លួន។ «រលកគឺធំ ហើយយើងត្រូវរំពឹងថា វានឹងមិនទាន់ចប់នៅឡើយទេ។ ឥឡូវនេះ យើងកំពុងពឹងផ្អែកលើសាមគ្គីភាពនៃប្រទេស EU ផ្សេងទៀត»។ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃឆែក Vit Rakusan និយាយបែបនេះមុនព្រមានថា ឆែកជិតអស់កន្លែងដែលសមរម្យសម្រាប់ទទួលជនភៀសខ្លួនអ៊ុយក្រែនហើយ។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅទីក្រុង ព្រុចសែល រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃសហភាពអឺរ៉ុប បានពិភាក្សាពីការចែករំលែកព័ត៌មាន ក៏ដូចជាការបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនបន្ថែមទៀតទៅប្រទេសនៅប៉ែកភាគខាងលិច។ ទន្ទឹមនេះដែររដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាសូវី ប្រាក និងវីលនីញូស បានអំពាវនាវឱ្យមានជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ។ សមាជិក EU ខ្លះទៀត សង្កត់ធ្ងន់ថា ជនភៀសខ្លួនត្រូវតែត្រូវបានចុះឈ្មោះឱ្យបានត្រឹមត្រូវនៅពេលមកដល់ដើម្បីអាចឱ្យរដ្ឋនានារៀបចំលំនៅដ្ឋាន និងសាលារៀនចាំបាច់ ក៏ដូចជាសម្រាប់ហេតុផលសុវត្ថិភាពផងដែរ៕	អាល្លឺម៉ង់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា អំពាវនាវឱ្យមានការបែងចែកជនភៀសខ្លួនអ៊ុយក្រែននៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ឱ្យស្មើគ្នាបន្ថែមទៀត។ ពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនជាង ៣,៨ លាននាក់បានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសដែលកំពុងឆាបឆេះដោយភ្លើងសង្រ្គាម។
ការរីកសាយនៃកោសិកាផ្ទុះក្នុងរាងកាយនាំឲ្យមានការរារាំងដល់កោសិកាឈាមក្រហមក្នុងខួរឆ្អឹង និងប្លាកែតដែលបណ្ដាលឲ្យបាត់បង់កោសិកាឈាមក្រហមម្ដងបន្តិចៗ បង្កឲ្យមានភាពស្លេកស្លាំង។ ពេលកោសិកាផ្ទុះរីករាលដាលចូលក្នុងឈាម និងជ្រាបចូលទៅក្នុងសរីរាង្គដែលនាំឲ្យមានជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម។ ជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាមជាធម្មតាកើតឡើងចំពោះក្មេងៗ និង ៣០ % ទៀតចំពោះអ្នកមានជំងឺមហារីក។ ជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាមមាន ៣ ប្រភេទ leukocytes (៣៦ %) lymphoma (៤៦ %) និង myeloma (១៨ %)។ រោគសញ្ញានៃជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាមមានដូចជា ៖ ជាំ និងមានចេញឈាម រោគសញ្ញាទូទៅនៃជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាមគឺជាជាំលើរាងកាយ និងហូរឈាមឥតឈប់។ កោសិកាឈាមធម្មតាត្រូវបានជំនួសដោយកោសិកាខុសប្រក្រតីដែលបណ្ដាលឲ្យប្លាកែត (កត្តាឈាមកក) បាត់ ហើយឈាមមិនអាចកកបាន។ អស់កម្លាំងខ្លាំង រោគសញ្ញាមួយនៃជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាមគឺការខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហមនៅក្នុងរាងកាយ ធ្វើឲ្យអស់កម្លាំងយូរ។ ស្ថានភាពបែបនេះអាចធ្វើឲ្យពិបាកដកដង្ហើម (សូម្បីតែនៅពេលសម្រាក) ស្លេក ឈឺទ្រូង និងវិលមុខ។ ហើមកូនកណ្ដុរ កូនកណ្ដុរដែលលេចចេញនៅលើក្លៀក ឬក្រលៀនគឺជាសញ្ញាប្រាប់ថាកោសិកាឈាមខុសធម្មតាត្រូវបានកកកុញក្នុងក្រពេញកូនកណ្ដុរហើយអាចហើម។ ដុំតូចៗទាំងនេះមានរចនាសម្ព័ន្ធដូចធ្មេញតូចមួយដែលអាចជួយច្រោះឈាមជាញឹកញាប់ដោយគ្មានការឈឺចាប់។ ឆ្លងមេរោគ ជំងឺនេះអាចបណ្ដាលឲ្យមានរោគសញ្ញាដូចជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយដូចជាការក្អក ឬឈឺបំពង់កដែលបណ្ដាលមកពីការថយចុះកោសិកាឈាមដែលប្រឆាំងនឹងការឆ្លង។ កង្វះនៃកោសិកាដ៏សំខាន់ទាំងនេះក៏អាចនាំឲ្យមានជំងឺគ្រុនក្ដៅញឹកញាប់ដែរ។ ឈឺពោះ ការកើនឡើងនៃកោសិកាឈាមមិនធម្មតានៅក្នុងស្បូនគឹជាមូលហេតុនៃបញ្ហាក្រពះ។ អ្នកជំងឺមានអារម្មណ៍ថាឆ្អែតពេលទើបទទួលទានបានតិច ឬមិនស្រួលក្នុងឆ្អឹងជំនីរខាងឆ្វេង។ រលាកសន្លាក់ ផលវិបាកទួទៅនៃជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាមគឺជាការឈឺចាប់នៅក្នុងឆ្អឹងនិងសន្លាក់។ ការឈឺចាប់ដោយសារតែខួរឆ្អឹងត្រូវបានបំពេញដោយកោសិកាមិនប្រក្រតី។ ស្រកទម្ងន់លឿន មហារីកគ្រាប់ឈាមធ្វើឲ្យអ្នកបាត់បង់ចំណង់ចំពោះអាហារដែលធ្វើឲ្យអ្នកស្រកគីឡូលឿន។ លើសពីនេះទៀតអ្នកជំងឺបែកញើសច្រើន ជាពិសេសនៅពេលយប់មានគ្រុនក្ដៅ វិលមុខ និងហូរឈាមតាមច្រមុះ។ រោគសញ្ញានេះច្រើនកើតមានលើមនុស្សដែលមានជំងឺមហារីកកូនកណ្ដុរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម គឺជាប្រភេទជំងឺមហារីកដែលប៉ះពាល់ដល់កោសិកាឈាម ទប់ស្កាត់សមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺ ផ្សេងៗ និងធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ ។ ជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាមមានការលំបាកក្នុងការព្យាបាល និងសមាមាត្រនៃការស្លាប់គឺមានខ្ពស់ណាស់ ។
ក្រៅពីថវិកា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅបានផ្តល់ អាវភ្លៀង១ មុង១ មី១កេះ និងអង្ករ៣០គីឡូក្រាម ដល់អ្នកធាក់ស៊ីក្លូទាំងនោះ។ លើសពីនេះ អ្នកធាក់ស៊ីក្លូទាំងនោះ នឹងទទួលបានថវិកា៥ម៉ឺនរៀលបន្ថែមទៀត ដែលជាថវិកា ត្រូវទទួលបានជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពីមូលនិធីស៊ីក្លូ។ ក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលនោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានផ្ញើសារទៅកាន់គ្រប់មន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ឲ្យយកចិត្តទុកដាក់លើអ្នកធាក់ស៊ីក្លូ ពេលពួកគេ ចូលសម្រាកព្យាបាល ហើយមិនត្រូវយកប្រាក់ពីពួកគេឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៨ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានបង្កើតមូលនិធិស៊ីក្លូ ដែលមូលនិធិនេះ បានផ្តល់ថវិកាប្រមាណ២១ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយខែ ដល់អ្នកធាក់ស៊ីក្លូ៕	អ្នកធាក់ស៊ីក្លូ៣២០នាក់ បានទទួលថវិកា២០ម៉ឺនរៀលក្នុងម្នាក់ៗ ពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានជួបសំណេះសំណាលនិងពិសាអាហារជាមួយអ្នកធាក់ស៊ីក្លូ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។
ក្នុងសាររបស់ផ្ញើទៅកាន់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក្នុងឱកាសទិវាជាតិរបស់រុស្ស៊ី លោក គីម ជុងអ៊ុន បានអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយទីក្រុងមូស្គូតាមបំណងប្រាថ្នារួមរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅធំនៃការកសាងប្រទេសដ៏មានឥទ្ធិពល។ ការលើកឡើងខាងលើរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនេះ បង្កឱ្យអាម៉េរិកមានកង្វល់ជុំវិញការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈយោធាបន្ថែមទៀតទៅកាន់រុស្ស៊ីសម្រាប់ការធ្វើសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិកអះអាងថា ទោះបីជាទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបដិសេធមិនបានលក់អាវុធឱ្យរុស្ស៊ីសម្រាប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនក៏ដោយ អាម៉េរិកនៅតែបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើងបានចែកចាយអាវុធរួមមានគ្រាប់រ៉ុក្កែត និងមីស៊ីលទៅឱ្យក្រុមទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ ។ «យើងមានការព្រួយបារម្ភថា កូរ៉េខាងជើងកំពុងរៀបចំផែនការបញ្ជូនសម្ភារយោធាបន្ថែមទៀតទៅកាន់រុស្ស៊ី»។ អ្នកនាំពាក្យដដែលបានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ប៉ុន្តែមិនបានលម្អិតបន្ថែមពីអាវុធប្រភេទ ឬចំនួនអាវុធដែលកូរ៉េខាងជើងអាចបញ្ជូនទៅរុស្ស៊ីឡើយ។ គួរបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើងបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយវិមានក្រេមឡាំង និងថែមទាំងគាំទ្រទីក្រុងមូស្គូជុំវិញការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនថែមទៀត។ ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ក៏បន្ទោសគោលនយោបាយអាម៉េរិក និងលោកខាងលិចដែលបង្កឱ្យមានជម្លោះនេះផងដែរ។ អាម៉េរិកបានបញ្ជាក់កាលពីខែមីនាថា ខ្លួនមានព័ត៌មានអំពីរុស្ស៊ីដែលស្វែងរកអាវុធបន្ថែមពីកូរ៉េខាងជើងជាថ្នូរនឹងជំនួយស្បៀងអាហារ៕	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនាបានលើកឡើងថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនព្រួយបារម្ភពីកូរ៉េខាងជើងដែលកំពុងរៀបចំផែនការផ្តល់អាវុធបន្ថែមទៀតដល់រុស្ស៊ី។ ក្ដីបារម្ភនេះ កើតឡើយក្រោយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ប្តេជ្ញាជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយទីក្រុងមូស្គូ។
សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ និងជំងឺឆ្លងកាចសាហាវប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀត បានផ្តល់សិទ្ធិអំណាចមួយចំនួនដល់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ឬជំងឺរាតត្បាតនានា។ មាត្រា៤នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ចែងថា ដើម្បីឆ្លើយតបទាន់ពេលវេលា ក្នុងការប្រយុទ្ធនិងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អាចដាក់ចេញវិធានការមួយចំនួនជាបណ្តោះ រួមមាន ហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរ ហាមឃាត់ការជួបជុំ ហាមឃាត់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និង ហាមឃាត់សកម្មភាពការងារនៅកន្លែងណាមួយ ជាដើម។ មាត្រា៤នេះ ក៏បានផ្តល់អំណាចឲ្យរដ្ឋាភិបាល អាចបិទតំបន់ណាមួយ ដែលមានជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាលដាលដែរ។ ក្រៅពីនេះ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីខាងលើ បានចែងពីការដាក់ពិន័យរដ្ឋបាលនិងការដាក់ទោសព្រហ្មទណ្ឌ លើអ្នកបំពានវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ចំពោះការដាក់ពិន័យរដ្ឋបាល មាត្រា៥នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ កំណត់ថា ទីតាំងអាជីវកម្ម នឹងត្រូវបិទចោល ព្យួរ ឬដកហូតអាជ្ញាបណ្ណ បើទីតាំងអាជីវកម្មនោះ មិនអនុវត្តតាមវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩។ ចំណែក ការពិន័យប្រាក់និងការដាក់ទោសពន្ធនាគារ មានចែងក្នុងមាត្រាមួយចំនួននៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ។ មាត្រា៦ ចែងថា អ្នកគេចវេះពីការធ្វើចត្តាឡីស័ក និងអ្នក ដែលលួចរត់ចេញពីកន្លែងធ្វើចត្តាឡីស័ក ក្នុងអំឡុងកំពុងធ្វើចត្តាឡីស័ក ត្រូវពិន័យតាមអនុក្រឹត្យលេខ២៧ អនក្រ.បក ដែលកំណត់ឲ្យពិន័យប្រាក់ពី១លានរៀល ដល់៥លានរៀល។ ប៉ុន្តែ ពេលជនល្មើសទាំង២ប្រភេទ មិនចូលធ្វើចត្តាឡីស័ក ឬលួចរត់ចេញពីកន្លែងធ្វើចត្តាឡីស័ក ហើយចម្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់អ្នកដទៃ មាត្រា៦នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ តម្រូវឲ្យពិន័យប្រាក់ច្រើនជាងអនុក្រឹត្យ គឺពិន័យពីពី២លានរៀល ដល់១០លានរៀល ព្រមទាំងត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពី៦ខែ ទៅ៣ឆ្នាំ។ ចំពោះអ្នកគេចវេះពីការព្យាបាល [ជំងឺកូវីដ-១៩] ឬលួចរត់ចេញពីកន្លែងព្យាបាល ត្រូវពិន័យពី៥លានរៀល ដល់២០លានរៀល ព្រមទាំងអាចជាប់ពន្ធនាគារពី១ឆ្នាំ ដល់៥ឆ្នាំ ហើយបើឆ្លងដល់អ្នកដទៃ អ្នកនោះ នឹងត្រូវមានទោសកាន់តែធ្ងន់ គឺត្រូវដាក់ពន្ធនាគារពី៥ឆ្នាំ ដល់១០ឆ្នាំ។ នេះបើតាមមាត្រា៨នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់ខាងលើដដែល។ មាត្រា៩នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ចែងថា អ្នក ដែលមានចេតនាចម្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់អ្នកដទៃ ត្រូវដាក់ពន្ធនាគារពី៥ឆ្នាំ ទៅ១០ឆ្នាំ ហើយបើចេតនាក្នុងការចម្លងដល់អ្នកដទៃនេះ ត្រូវបានរកឃើញថា ធ្វើឡើងដោយមានការរៀបចំជាក្រុមឬមានអង្គការចាត់តាំង អ្នកនោះ នឹងត្រូវជាប់ពន្ធនាគារកាន់តែយូរ គឺពី១០ឆ្នាំ ទៅ២០ឆ្នាំ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ មាន៥ជំពូក និង១៨មាត្រា។ មាត្រា១៨ ដែលជាមាត្រាចុងក្រោយ តម្រូវឲ្យប្រកាសដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ច្បាប់នេះជាប្រញាប់។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋសភា នឹងបើកកិច្ចប្រជុំ ដើម្បីអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ។ បច្ចុប្បន្ន វិធានការចាំបាច់មួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងអនុវត្តក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ គឺអនុក្រឹត្យលេខ២៧ អនក្រ.បក។ អនុក្រឹត្យនេះ កំណត់ពីការផាកពិន័យជាប្រាក់ពីអ្នកបំពានវិធានការសុខាភិបាល ដូចជា អ្នក គេចវេះពីការធ្វើចត្តាឡីស័ក ត្រូវពិន័យពី១លានរៀល ដល់៥លានរៀល អ្នក លួចរត់ចេញពីកន្លែងធ្វើចត្តាឡីស័ក ត្រូវពិន័យពី១លានរៀលដល់៥លានរៀលដូចគ្នា និង អ្នក ដែលនាំអ្នកដទៃ គេចវេះពីការធ្វើចត្តាឡីស័ក ត្រូវពិន័យពី១០លានរៀល ដល់៥០លានរៀល ជាដើម។ ក្រៅពីការពិន័យប្រាក់ អនុក្រឹត្យនេះ ពុំបានចែងជាក់លាក់ពីការដាក់ទោសពន្ធនាគារនោះទេ។ តែអនុក្រឹត្យនេះ ចែងថា អ្នកល្មើសនឹងវិធានការចត្តាឡីស័ក អាចប្រឈមនឹងទោសព្រហ្មទណ្ឌថែមទៀត។ ដោយឡែក ជនបរទេស ដែលមិនអនុវត្តតាមវិធានការសុខាភិបាល ដូចជា មិនធ្វើចត្តាឡីស័ក គេចវេះមិនព្រមចូលព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ និង មិនសហការផ្តល់ព័ត៌មានអំពីការស្រាវជ្រាវ ដើម្បីទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ជាដើម នឹងត្រូវបណ្តេញចេញពីកម្ពុជា ហើយអាចមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលកម្ពុជាវិញ។ នេះបើយោងតាមគោលការណ៍ថ្មី ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទើបនឹងដាក់ចេញ។ កាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២០ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបង្កើតច្បាប់មួយជាបន្ទាន់ គឺច្បាប់ស្តីពីការដាក់ប្រទេសក្នុងគ្រាមានអាសន្ន។ រដ្ឋាភិបាល បង្កើតច្បាប់នេះឡើង ដើម្បីទុកប្រើប្រាស់ ក្នុងស្ថានភាពចាំបាច់ខ្លាំង ដូចជា ពេលមានភាពវឹកវរ ឬជួបគ្រោះមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរណាមួយ ហើយតម្រូវឲ្យដាក់ប្រទេសក្នុងគ្រាមានអាសន្ន។ ប៉ុន្តែ ច្បាប់នេះ ប្រហែលជាមិនងាយនឹងត្រូវយកមកប្រើនោះទេ ដ្បិតកន្លងមក ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ប្រកាសថា មិនចង់យកច្បាប់នេះ មកប្រើ ដើម្បីដាក់ប្រទេសក្នុងគ្រាមានអាសន្នឡើយ ដោយសារតែបារម្ភពីការប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ៕	ឧបករណ៍ច្បាប់ ដែលតាក់តែងកន្លងមក ទំនងជាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេ ក្នុងការទប់ស្តាត់ជំងឺកូវីដ-១៩។ ហេតុនេះ ជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាល តាក់តែងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីមួយបន្ថែមទៀត គឺ «សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ និងជំងឺឆ្លងកាចសាហាវប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀត» ដើម្បីឲ្យការគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលកំពុងរាលដាលនៅកម្ពុជា កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពនិងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។
អត្ថបទទាក់ទង G7 ជំរុញក្រុមហាម៉ាសឱ្យដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងទាំងអស់ ខណៈបទឈប់បាញ់បន្តពីរថ្ងៃបន្ថែម ក្នុងជំនួបជាមួយលោកអគ្គលេខាធិការ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស នៅទីស្នាក់ការកណ្តាលអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នៅទីក្រុងញូវយ៉ក ក្នុងថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន លោកវ៉ាង យី បានលើកឡើងពីជម្លោះរវាងអុីស្រាអែល និងហាម៉ាស ដែលទាមទារឱ្យមានបទឈប់បាញ់ពេញលេញ និងបញ្ចៀសវិបត្តិមនុស្សធម៌ធ្ងន់ធ្ងរ។ «ដំបូង វាគួរមានតែមិនបញ្ឆេះសង្រ្គាមឡើងវិញ»។ លោក វ៉ាង ដែលជាប្រធានការិយាល័យគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេសនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិនផងនោះ បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ មិននឹងបន្តថា បទឈប់បាញ់ពេញលេញ គួរតែត្រូវបានអនុវត្ត ដើម្បីបញ្ចៀសវិបត្តិមនុស្សធម៌ធ្ងន់ធ្ងរ ខណៈចំណាប់ខ្មាំង គួរតែត្រូវបានដោះលែង។ នៅចំពោះមុខប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក វ៉ាង បានអំពាវនាវឱ្យមានដឹកជំនួយមនុស្សធម៌ទៅក្នុងតំបន់កាហ្សា រួមទាំងមានដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានចិន CGTN។ ការលើកឡើងរបស់ប្រមុខការទូតចិនខាងលើ ធ្វើឡើងស្របពេលជម្លោះអុីស្រាអែល និងហាម៉ាស បានបន្ថែមបទឈប់បាញ់រយៈពេល ២ថ្ងៃ ក្រោមការសម្របសម្រួលពីសំណាក់កាតា និងអេហ្ស៊ីប។ ការបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងរំដោះចំណាប់ខ្មាំងបន្ថែម រួមទាំងរំដោះប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន ដែលឃុំខ្លួននៅអុីស្រាអែលផង។ បន្ថែមពីនេះ លោកវ៉ាង ដែលគ្រោងធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំជាន់ខ្ពស់នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា បានលើកឡើងថា សេចក្តីសម្រេច 2712 របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ជាជំហានដំបូង ក្នុងការឆ្ពោះទៅរកបទឈប់បាញ់ពេញលេញ។ សេចក្តីសម្រេច 2712 ត្រូវបានអនុម័តនៅពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយជំរុញឱ្យមានការផ្អាកបាញ់រយៈពេលខ្លី រួមទាំងផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ទៅក្នុងតំបន់កាហ្សា។ ចំណែកប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបង្ហាញពីក្តីបារម្ភលើស្ថានភាពមនុស្សធម៌នៅក្នុងតំបន់កាហ្សា រួមទាំងករណីស្លាប់ និងរបួសរបស់ប្រជាជនស៊ីវិល និងកុមារ នៅក្នុងតំបន់កាហ្សា ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុខមក និងមិនអាចទទួលយកបាន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក ហ្គូតេរ៉េស បានអំពាវនាវឱ្យការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌បន្ថែមទៀតទៅក្នុងតំបន់ រួមទាំងបន្ធូរបន្ថយនីតិវិធី ក្នុងការដឹកជំនួយមនុស្សធម៌ទៅក្នុងតំបន់កាហ្សាឱ្យបានឆាប់រហ័ស៕	ប្រមុខការទូតចិន លោកវ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បានទទូចឱ្យមានបទឈប់បាញ់ពេញលេញនៅតំបន់កាហ្សា និងអនុវត្តដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរឱ្យបានឆាប់បំផុត។ ទន្ទឹមនេះ មន្រ្តីការទូតចិនជាន់ខ្ពស់ បានបង្ហាញពីការគាំទ្ររបស់តួនាទីអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះអុីស្រាអែល និងប៉ាឡេស្ទីន។
ដើម្បីស្រាយចម្ងល់ទៅនឹងសំណួរខាងលើនេះ សូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាសរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ(Thmeythmey.com) និងលោកស្រី ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងវប្បធម៌ដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ តើវប្បធម៌ គឺជាផ្នែកនៃអារ្យធម៌ (អរិយធម៌)ឬ? បើជនជាតិមួយមានវប្បធម៌ចំណាស់ តើវាប្រាកដទេថា ជនជាតិនោះមានអារ្យធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់? តើហេតុអ្វីបានជាគេច្រើននិយាយថា ប្រទេសនេះ ឬប្រទេសនោះ ស៊ីវិល័យជាងប្រទេសនេះ ឬប្រទេសនោះ? តើអ្វីខ្លះជាបេតិកភណ្ឌរូបី និងអរូបី? តើហេតុអ្វីបានជាគេនាំគ្នានិយាយថា វប្បធម៌រលត់ ជាតិរលាយ?។
១. បំបាត់ស្នាមរង្វង់ខ្មៅនិងស្នាមថ្នក់ក្រោមភ្នែក អ្នកអាចលាបកាហ្វេម៉ដ្ឋ ឬម៉ាសផ្សំឡើងពីកាហ្វេដើម្បីកាត់បន្ថយអាការៈហើម, នឿយហត់ និងស្បែកឡើងខ្មៅត្រង់តំបន់ជុំវិញភ្នែក។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែជ្រលក់បន្ទះសំឡីមួយគូក្នុងកាហ្វេដែលក្ដៅឧណ្ហមិនរលាក។ បន្ទាប់មកច្របាច់បន្ទះសំឡីបន្តិច សឹមយកមកបិតលើភ្នែកសម្រាប់រយៈពេលពី ២ ទៅ ៣នាទី។ គ្រាន់តែកុំប្រើប្រាស់វារាល់ថ្ងៃពេក ដូច្នេះទើបមិនលើសកម្រិត។ កាហ្វេអ៊ីនក៏មានផ្ទុកអាស៊ីតអាមីណូដែលជម្រុញការផលិតកូឡាជែនរបស់ស្បែកផងដែរ។ ២. ខាត់ស្បែក ដើម្បីធ្វើស្ក្រាប់ខាត់ស្បែកអ្នកអាចលាប្រេងអូលីវ ១ស្លាបព្រាបាយ ឬទឹកធម្មតាជាមួយកាហ្វេកិនម៉ដ្ឋ ១ស្លាបព្រាបាយ។ ប្រសិនបើអ្នកប្រើប្រាស់ជាមួយប្រេងអូលីវ អ្នកមិនចាំបាច់លាបផលិតផលផ្ដល់សំណើមតាមក្រោយទៀតឡើយ។ ៣. ធ្វើឱ្យស្បែកមុខភ្លឺថ្លាជាងមុន ម៉ាសផ្សំឡើងពីកាហ្វេអាចធ្វើឱ្យស្បែកមុខភ្លឺថ្លាជាងមុន និងទប់ស្កាត់បញ្ហាស្ទះរន្ធញើស។ ដើម្បីទទួលបានម៉ាសផ្សំឡើងពីកាហ្វេ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយទឹកដោះគោស្រស់ៗ ១កែវជាមួយម្សៅកាហ្វេ ៣ស្លាបព្រាបាយ។ កូរឱ្យសព្វ សឹមលាបម៉ាស្សាល្បាយលើស្បែកមុខនិងកថ្នមៗ។ រងចាំសម្រាប់រយៈពេល ២០នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញ។ ៤. បំបាត់ស្នាមជាំនិងស្នាមអ៊ុចខ្មៅ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយកាហ្វេម៉ដ្ឋ ២ ស្លាបព្រាបាយនិងជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើ ២ ស្លាបព្រាបាយចូលគ្នា។ កូរឱ្យសព្វ សឹមលាបម៉ាស្សាល្បាយថ្នមលើមុខនិងកចៀសវាងភ្នែក។ លាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកធម្មតាពេលម៉ាសស្ងួត។ ៥. ទប់ស្កាត់សក់ស្កូវមុនវ័យ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែឆុងកាហ្វេ ១កែវនិងទុកឱ្យត្រជាក់សិន សឹមចាក់លាយជាមួយក្រែមបន្ទន់សក់ ២ពែង រួចអ្នកអាចបន្ថែមកាកកាហ្វេខ្លះចូលផងដែរ។ ក្រោយពីកក់សក់រួច ចូរលាបល្បាយក្រែមបន្ទន់លើសក់ និងរងចាំសម្រាប់រយៈពេល ១ម៉ោងមុនពេលលាងសម្អាតចេញ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទោះបីជាឧស្សាហ៍ទទួលទានញឹកញាប់ប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏ភាគច្រើននៃពួកយើងប្រហែលជាមិនធ្លាប់ដឹងទេថា កាហ្វេអាចយកមកប្រើដោះស្រាយបញ្ហាសម្រស់បាន។ ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយៗក្នុងការកាហ្វេថែសម្រស់ ៖
លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានស.ស.យ.ក បានបញ្ជាក់នាពិធីចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា នៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូថា គោលបំណងនៃកិច្ចសហការនេះ គឺជាការស្វែងរកឱកាសបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដល់សមាជិកស.ស.យ.ក ការជួយសម្របសម្រួលកម្មសិក្សានៅធនាគារវីង ព្រមទាំងអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមដល់យុវជនជាច្រើនទៀតដែរ។ សម្រាប់ លោក ហ៊ុន ម៉ានី កិច្ចសហការនេះ ក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការតាំងចិត្តរបស់ ស.ស.យ.ក ក្នុងការជំរុញសក្តានុពលលើចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុរបស់យុវជនកម្ពុជាដែរ។ «តាមរយៈកិច្ចសហការនេះ យើងផ្តល់ឲ្យសមាជិករបស់យើងនូវចំណេះដឹង និងប្រភពនៃការយល់ដឹងពីការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ ក៏ដូចជាដំណើរឆ្ពោះទៅសម្រេចគោលដៅអនាគតរបស់ពួកគេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី។ លោក គិត ម៉េង ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលធនាគារ វីង បានប្ដេជ្ញាជំរុញឱ្យមានបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ និងជួយពង្រឹងសមត្ថភាព និងចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់យុវជនកម្ពុជា។ លោក គិត ម៉េង ជឿជាក់ថា តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមរួមគ្នានេះ នឹងរួមចំណែកក្នុងការកសាងយុជនជំនាន់ថ្មីមួយ ដែលពោរពេញទៅដោយចំណេះដឹងរឹងមាំផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ ទាំងស.ស.យ.ក. និងធនាគារ វីង សុទ្ធតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា កិច្ចសហការនេះ នឹងក្លាយជាកម្លាំងសាមគ្គី ដែលនឹងជួយឱ្យយុវជនកម្ពុជាមានចំណេះ ជំនាញ ដែលអាចជួយអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍កាន់តែប្រសើរ។ ស.ស.យ.ក ក៏បន្តប្តេជ្ញាចូលរួមបំប៉ននចំណេះដឹង និងជំនាញចាំបាច់នានា ដល់យុវជន ដើម្បីឱ្យពួកគេក្លាយជាសសរស្តម្ភរបស់ប្រទេសជាតិ ជួយជំរុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនាពេលអនាគត៕	ភ្នំពេញ៖ សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ស.ស.យ.ក. និងធនាគារវីង Wing Bank Cambodia បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា ដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់យុវជន និងសម្រួលដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ។
«ការលេងឧបករណ៍ភ្លេងដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនា ទាំងបទបុរាណ និងសម័យ មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការអប់រំក្មេងៗ»។ នេះបើតាមថេរដីការបស់ព្រះសង្ឃជប៉ុន ព្រះនាម Yasutake ដោយព្រះអង្គបន្ថែមថា នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនតាំងពីបុរាណមក តែងតែយកបទចម្រៀង ឬ បទភ្លេងជាយានសម្រាប់អប់រំផ្នែកព្រះធម៌ទៅកាន់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ។ នាមហោស្រពគីហ្សូណា ជប៉ុន-កម្ពុជា ឆ្នាំ២០១៨ ដែលរៀបចំដោយស្ថានទូតជប៉ុននោះដែរ ព្រះអង្គ Yasutake បានបញ្ជាក់ថា៖ « ក្មេងៗនៅតូចៗមិនទាន់យល់ពីព្រះធម៌ទេ ដូច្នេះតាំងពីបុរាណកាលមកគេយកធម៌ព្រះពុទ្ធបង្កើតជាបទចម្រៀង និងតន្ត្រីដើម្បីឲ្យក្មេងៗស្ដាប់ទៅពីរោះ នោះគេនឹងចូលចិត្តច្រៀង ចូលចិត្តរៀន»។ នៅជប៉ុន ព្រះពុទ្ធសាសនាមានរហូតដល់ទៅ១៣និកាយឯណោះ។ ព្រះសង្ឃជប៉ុនអាចរៀបការមានប្រពន្ធ មានកូនបាន និយាយរួម គឺជីវិតដូចគ្រហស្ថ។ ដើម្បីក្លាយជាព្រះសង្ឃបាន ត្រូវឆ្លងកាត់ការសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនា៤ឆ្នាំ និងប្រឡងជាប់។ នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ព្រះសង្ឃមិនត្រូវអាបត្តិក្នុងប្បញ្ញត្តិព្រះពុទ្ធឡើយ តែព្រះសង្ឃត្រូវគោរពតាមច្បាប់ប្រទេស។ បើធ្វើខុសនឹងច្បាប់ប្រទេស រដ្ឋអំណាចនិងដកលិខិតបញ្ជាក់ជាព្រះសង្ឃ ឬ អាចនិយាយបានថាសញ្ញាបត្រព្រះសង្ឃពីបុគ្គលនោះ ហើយទទួលទោសតាមច្បាប់។ ព្រះសង្ឃជប៉ុនមានតួនាទីធំបំផុតគឺមិនបង្រៀនមនុស្សឲ្យដើរផ្លូវខុស៕	ព្រះសង្ឃ និងអ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនាមហាយាននៃសមាគម Shinshu Honganjiha របស់ជប៉ុន បានយកតន្ត្រី និងចម្រៀងដែលបញ្ចូលព្រះធម៌ ជាមធ្យោបាយអប់រំ និងការផ្សព្វផ្សាយអំពើល្អ ដល់យុវជន។ កាលពីពេលថ្មីកន្លងទៅនេះ ការលេងឧបករណ៍តន្ត្រីដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយធម៌ព្រះពុទ្ធ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងមហោស្រពគីហ្សូណា ជប៉ុន-កម្ពុជា ឆ្នាំ២០១៨ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន (CJCC)។
តាមរយៈលិខិតរបស់ខ្លួន ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ លោក ម៉ម ប៊ុនហេង ប្រាប់លោក ពុង ឃាវសែ ថា ការបន្តបិទអគារកាណាឌីយ៉ា គឺបន្ទាប់ពីរកឃើញថា បុគ្គលិកម្នាក់នៃធនាគារចិន ដែលកើតជំងឺកូវីដ-១៩ ធ្លាប់ប្រើជណ្តើរយន្តរួមគ្នាជាមួយអ្នកផ្សេងទៀត។ ការិយាល័យធនាគារចិន ស្ថិតក្នុងអគារកាណាឌីយ៉ា។ លោករដ្ឋមន្រ្តី បញ្ជាក់ថា ចំពោះបុគ្គលិកទាំងអស់ ដែលធ្វើការក្នុងអគារកាណាឌីយ៉ា ត្រូវធ្វើតេស្តលើកទី២ និងលើកទី៣។ អគារកាណាឌីយ៉ា ត្រូវបានបិទ ពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូមក ក្រោយរកឃើញបុគ្គលិកនៃធនាគារចិន ផ្ទុកជំងឺកូវីដ-១៩៕	លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល បានសរសេរលិខិតទៅឧកញ៉ា ពុង ឃាវសែ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលធនាគារកាណាឌីយ៉ា ដើម្បីជម្រាបជូនពីការបន្តបិទអគារកាណាឌីយ៉ាទាំងមូលរយៈពេល១១ថ្ងៃទៀត គឺពីថ្ងៃទី៧ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។ បើតាមលិខិតរបស់រដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាល ការសម្រេចបន្តបិទអគារកាណាឌីយ៉ានេះ ដោយទទួលបានការយល់ព្រមពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី។
ក្នុងចំណោមករណីថ្មីទាំង២៤ មាន១២នាក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ (វៀតណាម៥, ចិន៣, ខ្មែរ៤) ចិន៧នាក់នៅខេត្តព្រះសីហនុ ៣នាក់នៅខេត្តកណ្តាល (ចិន២, ខ្មែរ១) ស្ត្រីខ្មែរ១នាក់នៅកំពង់ធំ និងបុរសខ្មែរ១នាក់ជាករណីដំបូងនៅកំពង់ចាម។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល អ្នកជំងឺ១នាក់នៅព្រៃវែង និង១នាក់នៅកណ្តាល ដែលត្រូវបានប្រកាសកាលពីម្សិលមិញ បានប្តូរទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀតវិញ។ ជាមួយគ្នា ករណីសះស្បើយមាន៧នាក់បន្ថែមទៀតដែលជាករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈទាំងអស់ ក្នុងនោះមានខ្មែរ៤នាក់ និងចិន៣នាក់។ មកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានករណីកូវីដ-១៩សរុប១០១១ករណី ដោយ៥០១ករណីពាក់ព័ន្ធសហគមន៍២០កុម្ភៈ។ អ្នកសះស្បើយមាន៥១៧ករណី ក្នុងនោះអ្នកជំងឺព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ មានចំនួន៣១នាក់ដែលត្រូវបានអនុញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យ៕	មនុស្សចំនួន២៤នាក់ទៀត មានលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ។ គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកកើតកូវីដ-១៩សរុប១០១១ករណី ដោយករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ មាន៥០១នាក់ ភាគច្រើនជាជនជាតិចិន ខ្មែរ និងវៀតណាម នៅរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកណ្តាល ហើយបន្តរាលដាលដល់ស្វាយរៀង កោះកុង កំពង់ធំ ព្រៃវែង និងកំពង់ចាម។
ឈរពីមុខរូបសំណាកលោក ជា វិជ្ជា ជាបង លោក ជា មុនី ដែលជាប្អូន បានប្រកាសជាថ្មីថា៖«បងប្អូនសាច់សាលោហិតរបស់លោក ជា វិជ្ជា នៅតែទទូចឲ្យរកឃាតកដដែល។ ខ្ញុំ នៅក្មេងនៅឡើយ អត់ទាន់មានជំងឺអី ដែលត្រូវយាយីឲ្យស្លាប់ទេ ដូច្នេះ ខ្ញុំ តាមសង្កេតមើលឃាតកម្មហ្នឹងរហូតអស់មួយជីវិត»។ លោក រ៉ុង ឈុន ជាមេសហជីពដ៏លេចធ្លោម្នាក់ ហើយក៏ជាមិត្តភក្តិរបស់លោក ជា វិជ្ជា ដែរនោះ បានថ្លែងបន្ទាប់ពីលោក ជា មុនី ថា៖«ពលរដ្ឋខ្មែរ ទទ្ទឹងរង់ចាំមើលថា តើយុត្តិធម៌សម្រាប់លោក ជា វិជ្ជា នៅទីណា? តែទីបំផុត១៨ឆ្នាំ មិនឃើញស្រមោលយុត្តិធម៌ មិនឃើញពន្លឺយុត្តិធម៌។...សូមឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជា ត្រូវតែពន្លឿនក្នុងការស៊ើបអង្កេតរកឃាតកពិត និងអ្នកនៅពីក្រោយខ្នងឃាតក យកមកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ ដើម្បីផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនដល់សពលោក ជា វិជ្ជា»។ អ្នកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកានៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា សរសេរលើគណនីហ្វេសប៊ុកថា៖«...ខ្ញុំ ក៏បានដឹងពីរឿងរ៉ាវឃាតកម្មលើលោក ជា វិជ្ជា ពីពេលនោះមក ហើយក៏រំពឹងថា ក្រុមគ្រួសារ និងអ្នកស្រឡាញ់រាប់អានរបស់គាត់ នឹងទទួលបានយុត្តិធម៌ និងដឹងការពិតពីក្រោយឃាតកម្មនោះ។ ថ្ងៃនេះ ជាខួប១៨ឆ្នាំនៃឃាតកម្មលើរូបលោក តែពន្លឺយុត្តិធម៌នៅតែងងឹតសូន្យឈឹង...»។ លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេស និងជាអ្នកនយោបាយប្រឆាំង ដែលធ្លាប់ទទួលបានការគាំទ្រពីលោក ជា វិជ្ជា កាលពីលោក ជា វិជ្ជា នៅរស់ បានបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកនូវវីដេអូខ្សែភាពយន្ត ដែលមានចំណងថា «អ្នកណា សម្លាប់ ជា វិជ្ជា?»។ ខ្សែភាពយន្តនេះ ផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Loud Mouth Films របស់អាម៉េរិក។ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាគណបក្សកាន់អំណាចតាំងពីក្រោយការដួលរលំរបបខ្មែរក្រហមមក បានបញ្ចេញមតិតាមបណ្តាញតេឡេក្រាម ដែលប្រមូលផ្តុំដោយអ្នកកាសែតថា៖«រឿងឃាតកម្ម១៨ឆ្នាំមកហើយ ក៏គេ លើកយកមកផ្សាយធ្វើដូចជារឿងថ្មី នេះជាចេតនាអាក្រក់របស់ពួកអាក្រក់។ ទាមទាររកយុត្តិធម៌ឲ្យមេសហជីព១៨ដងមកហើយ នេះគ្រាន់តែឆាកល្ខោន ដែលគេ យកមកលេង១ឆ្នាំម្តងប៉ុណ្ណោះ ទោះអត់មនុស្សមើលក៏ដោយ»។ សូមរម្លឹកថា លោក ជា វិជ្ជា ត្រូវបានឃាតកបាញ់សម្លាប់ កាលថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៤ នៅតូបលក់អត្ថបទកាសែត ដែលជាប់នឹងរបងខាងលិចនៃវត្តលង្កា រាជធានីភ្នំពេញ។ បុរស២នាក់ គឺប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន ត្រូវចាប់ខ្លួន ក្រោមការចោទប្រកាន់ពីតុលាការថា ជាឃាតក ដែលបាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា។ ពួកគេទាំង២នាក់ ត្រូវតុលាការភ្នំពេញ កាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ២០ឆ្នាំក្នុងម្នាក់ៗ។ ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន បានប្តឹងជំទាស់ទៅសាលាឧទ្ធរណ៍។ សាលាឧទ្ធរណ៍ បានសម្រេចដូចតុលាការភ្នំពេញ គឺឲ្យពួកគេ ជាប់ពន្ធនាគារ២០ឆ្នាំដដែល។ ពួកគេ បន្តប្តឹងជំទាស់ទៅតុលាការកំពូល។ នៅឆ្នាំ២០០៨ តុលាការកំពូល សម្រេចដោះលែងពួកគេ ហើយបង្គាប់ឲ្យសាលាឧទ្ធរណ៍ ស៊ើបអង្កេតលើករណីរបស់ពួកគេឡើងវិញ។ ផ្ទុយពីតុលាការកំពូល សាលាឧទ្ធរណ៍ នៅតែសម្រេចឲ្យពួកគេ ជាប់ពន្ធនាគារ២០ឆ្នាំ ហើយថែមទាំងចាប់ពួកគេ យកទៅឃុំវិញ នៅឆ្នាំ២០១២។ រហូតដល់ ថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣ ពួកគេ ក៏ត្រូវបានតុលាការកំពូល ដោះលែងវិញ និងទម្លាក់បទចោទចេញពីពួកគេ។ សរុបទៅ ពួកគេ ជាប់ពន្ធនាគារអស់ប្រមាណ៥ឆ្នាំ។ តាំងពីដើមទីមក សាច់ញាតិរបស់លោក ជា វិជ្ជា និង អង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន មិនដែលជឿសោះឡើយថា ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន ជាឃាតកពិត។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឲ្យតែដល់ខួបរម្លឹកការបាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា សាច់ញាតិ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល តែងទទូចឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជា ស្វះស្វែងរកឃាតកពិត ដែលបាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា យកទៅផ្តន្ទាទោស។ ក្រៅពីលោក ជា វិជ្ជា នៅមានមេសហជីព អ្នកកាសែត អ្នកសិល្បៈ និង បុគ្គលល្បីៗផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានគេលួចបាញ់ប្រហារដោយគ្រាប់កាំភ្លើង។ អ្នកទាំងនោះ មានដូចជា អ្នកស្រី ពិសិដ្ឋ ពីលិកា ជាអ្នកសិល្បៈ ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ នៅថ្ងៃ៦កក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៩ ព្រះតេជគុណ សំ ប៊ុនធឿន ជាអ្នកបង្កើតពុទ្ធមណ្ឌលនៅកម្ពុជា ត្រូវបានបាញ់ឲ្យសុគត នៅថ្ងៃ៨កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៣ កញ្ញា ទូច ស៊ុននិច ជាអ្នកសិល្បៈ ត្រូវបានបាញ់ នៅថ្ងៃ២១តុលា ឆ្នាំ២០០៣ (មិនបាត់បង់ជីវិត) លោក រស់ សុវណ្ណារ៉េត ជាមេសហជីព ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ នៅថ្ងៃ៧ឧសភា ឆ្នាំ២០០៤ លោក ហ៊ី វុទ្ធី ជាមេសហជីព ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ នៅថ្ងៃ២៤កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៧ កញ្ញា ពៅ បញ្ញាពេជ្រ ជាអ្នកសិល្បៈ ត្រូវបានបាញ់ នៅថ្ងៃ២៣កុម្ភៈ ២០០៧ (មិនបាត់បង់ជីវិត) លោក ឃឹម សំបូរ ជាអ្នកសារព័ត៌មាននៃកាសែតមនសិការខ្មែរ ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ នៅថ្ងៃ១១កក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ លោក ឈុត វុទ្ធី ជាអ្នកការពារព្រៃឈើ ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ នៅថ្ងៃ២៦មេសា ឆ្នាំ២០១២ លោក កែម ឡី អ្នកវិភាគ និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គម ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ នៅថ្ងៃ១០កក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ ។ល។ នៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីសម្រេច១ ស្តីពីការបង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតពិសេសក្នុងករណីឃាតកម្មលើមេសហជីព៣រូប គឺលោក ជា វិជ្ជា លោក ហ៊ី វុទ្ធី និង លោក រស់ សុវណ្ណារ៉េត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មកដល់ពេលនេះ គេ មិនទាន់ឃើញមានការផ្សព្វផ្សាយពីលទ្ធផលការងារស៊ើបអង្កេតរបស់គណៈកម្មការនេះនោះទេ៕	សាច់ញាតិ អង្គការសង្គមស៊ីវិល មេសហជីព កម្មករ និង អ្នកគោរពស្រឡាញ់លោក ជា វិជ្ជា ជាមេសហជីពដ៏ល្បីល្បាញនៅកម្ពុជា មិនព្រមដកឆន្ទៈក្នុងការទាមទាររកយុត្តិធម៌ជូនលោក ជា វិជ្ជា ចេញពីចិត្តរបស់ពួកគេឡើយ។ ដូចរាល់ឆ្នាំ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២នេះ ពួកគេ បានទៅប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីតាំងរូបសំណាកលោក ជា វិជ្ជា នៅខាងលិចវិមានឯករាជ្យ ដើម្បីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក និងប្រារព្ធពិធីរម្លឹកខួប១៨ឆ្នាំនៃការបាញ់សម្លាប់លោក។
សន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីបម្រែបម្រួលអាកាស (COP 26) នឹងធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Glasgow ទឹកដីស្កុតឡែននាពេលខាងមុខ ដោយមានគោលដៅកៀរគរបណ្តាប្រទេសនៅជុំវិញពិភពលោកឱ្យមានមហិច្ឆតាលើសកម្មភាពកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងប្រមូលថវិកាដើម្បីជំរុញការចាត់វិធានការបន្ទាន់។ កាលពីខែសីហា ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តថា កំណើនផែនដីកំពុងបង្កជាបញ្ហាកាន់តែអាក្រក់ទៅដែលនឹងមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។ «ខ្ញុំគិតថា យើងមានហានិភ័យក្នុងការមិនទទួលបានជោគជ័យនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ COP 26 ឡើយ។» អគ្គលេខាធិការ UN លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuter បែបនេះ។ លោកបានឡើងបញ្ហាមិនទុកចិត្តគ្នាដែលនៅតែមានរវាងក្រុមប្រទេសខាងជើង និងខាងត្បូង ប្រទេសអភិវឌ្ឍនិងកំពុងអភិវឌ្ឍ។ លោកហ្គូតេរ៉េស អះអាងថា រឿងមិនទុកចិត្តគ្នា ត្រូវតែជម្នះឱ្យបាន។ កិច្ចប្រជុំ COP26 នឹងរៀបចំចាប់ពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ដោយមេដឹកនាំប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងសកម្មជនបរិស្ថាន នឹងចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់នេះ។ មុនកិច្ចប្រជុំនេះមកដល់ លោក ហ្គូតេរ៉េស និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស បូរីស ចនសុន នឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំពិភពលោកមួយនៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញាបន្ទាប់កិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំមហាសន្និបាត UN ក្នុងគោលបំណងស្វែងរកឱកាស និងការទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសនានា។ ទាក់ទងកិច្ចប្រជុំសប្ដាហ៍ក្រោយនេះ លោក ហ្គូតេរ៉េស ពន្យល់ថា លោកមានគោលបង្កើតការទុកចិត្ត និងការយល់ដឹងពីភាពបន្ទាន់ក្នុងការចូលរួមធ្វើសកម្មភាពបន្ថែមទៀត។ សម្រាប់ប្រមុខ UN បណ្តាប្រទេសជឿនលឿន គួរជួយជ្រោមជ្រែងបណ្តាប្រទេសក្រីក្រ ហើយប្រទេសក្រីក្រ ត្រូវធ្វើការបន្ថែមទៀត និងមានមហិច្ឆតាក្នុងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នពុល៕	ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស និយាយនៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញាថា កិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលនឹងរៀបចំនៅស្កុតឡែននាដើមខែវិច្ឆិកា ប្រឈមនឹងបរាជ័យ។ លោក ហ្គូតេរ៉េស ព្រមានបែបនេះ ដោយសារមើលឃើញភាពមិនទុកចិត្តគ្នារវាងបណ្តាប្រទេសអ្នកមាន និងក្រុមប្រទេសក្រីក្រ និងការខ្វះគោលដៅប្រកបមហិច្ឆតាក្នុងចំណោមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិសាកលមួយនេះ។
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលចេញផ្សាយនៅយប់ថ្ងៃទី៧មិថុនានេះថា «រដ្ឋមន្រ្តីទាំងពីរ យល់ថា ទោះប្រទេសយើងទាំងពីរ មានទស្សនវិស័យខុសគ្នាស្តីពីប្រវត្តិសាស្រ្តយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ប្រទេសទាំងពីរ នៅតែបន្តជាអ្នកជិតខាងល្អ ជាមិត្តល្អនឹងគ្នា ហើយខិតខំបំភ្លេចអតីតកាល ដើម្បីបន្តរក្សាការសន្ទនា និងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នាតទៅទៀត»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ សរសេរទៀតថា «កម្ពុជា ប្រកាន់ជំហរមិនឆ្កឹះអតីតកាល ដើម្បីបង្កអន្តរាយដល់បច្ចុប្បន្នកាលនិងអនាគតកាលឡើយ។ ប្រទេសទាំងពីរ ខិតខំរួមគ្នាធ្វើការជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដើម្បីកសាងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ានមួយ ដែលឯកភាពនិងរឹងមាំ ដែលជាបំណងប្រាថ្នារបស់មេដឹកនាំ និងប្រជាជនអាស៊ានទាំងមូល»។ លោក វីវៀន បកស្រាយប្រាប់លោក ប្រាក់ សុខុន ថា លោក លី សៀនឡុង យល់ពីទុក្ខវេទនា និងការឈឺចាប់របស់ប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ លោក វីវៀន បន្តថា សាររបស់លោក លី ពុំមានចេតនាមិនល្អណាមួយនោះទេ ពោលគឺគ្រាន់តែមានបំណងរម្លឹកពីស្ថានភាព និងការប្រឈមក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ហើយក៏ធ្លាប់បានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈក្នុងពេលកន្លងទៅដែរ។ ក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទ ប្រមុខទូតសិង្ហបុរី បន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ចង់បានតែសន្តិភាពនិងវិបុលភាពសម្រាប់កម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ ដោយពុំមានបំណងណាមួយគាំទ្រខ្មែរក្រហម និងមិនចង់ឃើញរបបនេះវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញឡើយ។ លោក សុំឲ្យភាគីកម្ពុជា កុំសង្ស័យអ្វីលើភាពស្មោះត្រង់នេះ។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តីលោក លី សៀនឡុង៖ សិង្ហបុរីប្រកាសថា ខ្លួនគោរពកម្ពុជា និងឲ្យតម្លៃខ្ពស់លើទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី «រដ្ឋមន្រ្តីទាំងពីរ ជឿជាក់ថា ជំនួបរវាងនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា-សិង្ហបុរី ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នាពេលខាងមុខដ៏ខ្លី នឹងផ្តល់ឱកាសឲ្យភាគីទាំងពីរ យល់គ្នាកាន់តែច្បាស់ រួមគ្នាពង្រឹងថែមទៀតនូវចំណងមិត្តភាព និងសហប្រតិបត្តិការល្អប្រសើររវាងកម្ពុជា-សិង្ហបុរី ក៏ដូចជាជាមួយបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ ដើម្បីសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការរីកចម្រើនក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៣៤ នឹងប្រព្រឹត្តទៅពីថ្ងៃទី២០ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅប្រទេសថៃ៕	ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយអះអាងថា លោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្សស្នាន (Vivian Balakrishnan) រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសសិង្ហបុរី បានហៅទូរសព្ទមកលោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា នៅរសៀលថ្ងៃទី៧មិថុនានេះ ដើម្បីសុំជជែកពីបញ្ហាដែលកើតឡើងរវាងកម្ពុជានិងសិង្ហបុរីនាពេលថ្មីៗនេះ បន្ទាប់ពីលោក លី សៀនឡុង នាយករដ្ឋមន្រ្តីសិង្ហបុរី លើកឡើងថា «វៀតណាម ឈ្លានពានកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍៨០»។
ពលរដ្ឋចិនមួយចំនួនធំ ចាប់ផ្តើមពហិការមិនទិញទំនិញក្រុមហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនបស្ចិមលោក ស្របពេលដែល អង់គ្លេស អាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុបរួមគ្នាដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្ត្រីតំបន់ស៊ីនជាំងដែលជាប់ការសង្ស័យពីការបំពាន សិទ្ធិមនុស្ស។ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ថែមទាំងបានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលចិនជាសាធារណៈចំពោះការប្រព្រឹត្តអំពើ ប្រល័យពូជសាសន៍ប្រឆាំងជនជាតិភាគតិចមូស្លីមវីហ្គ័រថែមទៀតផង។ អត្ថបទទាក់ទង ផលិតផលម៉ាកល្បីៗ ក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបរបស់ប្រជាជនចិន ក្រោយរិះគន់សំណុំរឿងស៊ីនជាំង សំណុំរឿងស៊ីនជាំង៖ ចិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើអឺរ៉ុប ក្រោយបស្ចិមលោកព្រួតគ្នាដាក់ទណ្ឌកម្មមន្ត្រីខ្លួន «ខ្ញុំគិតថា ក្រុមហ៊ុនមិនគួរយកបញ្ហានយោបាយទៅពាក់ព័ន្ធ ទៅនឹងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចឡើយ»។ នេះជាការលើក ឡើងរបស់លោក Xu Guixiang អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលតំបន់ស៊ីនជាំងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា។ លោក Xu និយាយថាការប្រញាប់ប្រញាល់សម្រេចចិត្តដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មជារឿងដែលមិន សមហេតុសមផល។ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមចិន កាលពីសប្តាហ៍មុនបានចាប់ផ្តើមចែកចាយសេចក្តីថ្លែការណ៍ របស់ក្រុមហ៊ុន H&M កាលពីឆ្នាំ២០២០ ដែលលើកឡើងពីការឈប់ទិញកប្បាសពីតំបន់ស៊ីនជាំង។ គ្រានោះ H&M អះអាងថា បញ្ហាស្មុគស្មាញក្នុងការបញ្ជាក់ពីប្រភពរបស់កប្បាសក្រោយរបាយការណ៍ស្តីពីពលកម្មដោយបង្ខំជាហេតុជំរុញឱ្យខ្លួនលែងយកកប្បាសពីតំបន់នោះ។ លោក Elijan Anayat អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលតំបន់ស៊ីនជាំងមួយរូបផ្សេងទៀតអះអាងថា ពលរដ្ឋចិនមិនចង់ទិញ ផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនដូចជា H&M និង Nike ដែលឈប់ទិញកប្បាសតំបន់ស៊ីនជាំង។ លោក Elijan និយាយ ថា ចិនស្វាគមន៍ក្រុមហ៊ុនទាំងឡាយណាដែលចង់បំពេញទស្សនកិច្ចទៅកន្លែងដាំកប្បាស និងពិនិត្យដោយផ្ទាល់នូវ អ្វីដែលកំពុងកើតឡើង។ អាមេរិកបានថ្កោលទោសយុទ្ធនាការលើបណ្តាញសង្គមពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតចិនចំពោះ ពហិការមិនទិញផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក និងអន្តរជាតិ ដែលប្តេជ្ញាចិត្តមិនទិញផលិតផលកប្បាសពី តំបន់ស៊ីនជាំង។ អាមេរិកថែមទាំងចោទថា ចលនាបង្កើតឡើងដោយអាជ្ញាធរចិនទៀតផង។ នាខែមករា ឆ្នាំ២០២១ អាមេរិកបានប្រកាសហាមឃាត់ការនាំចូលកប្បាស និងប៉េងប៉ោះទាំងអស់ដែលផលិតក្នុង តំបន់ស៊ីនជាំង ដោយសង្ស័យពីពលកម្មដោយបង្ខំពីសំណាក់ជនជាតិភាគតិចមូស្លីមវីហ្គ័រ។ រដ្ឋាភិបាលបស្ចិមលោក ក៏ដូចជាក្រុមសិទ្ធិមនុស្សបានចោទប្រកាន់អាជ្ញាធរចិនចំពោះការឃុំខ្លួន និងធ្វើទារុណកម្មជនជាតិភាគតិចទាំងនោះ ខណៈអ្នកដែលធ្លាប់បានឃុំខ្លួនអះអាងថា មានការអប់រំមនោគមវិជ្ជានៅទីនោះផងដែរ៕	មន្ត្រីតំបន់ស៊ីនជាំង អះអាងថា ក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិមួយចំនួនដូចជា H&M ជាដើមមិនគួរសម្រេចចិត្តបែបប្រញាប់ ប្រញាល់ ឬជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងនយោបាយឡើយ។ ការព្រមានរបស់មន្ត្រីចិនបែបនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុន អន្តរជាតិទាំងនោះលើកឡើងសេចក្តីបារម្ភទាក់ទងទៅនឹងការសង្ស័យជុំវិញពលកម្មដោយបង្ខំ ក៏ដូចជាអំពើប្រល័យ ពូជសាសន៍ក្នុងតំបន់នោះ។
លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានបញ្ជាក់ថាសិស្សថ្នាក់ទី៩ និងទី១២ នឹងត្រឡប់ទៅសិក្សានៅតាមគ្រឹះស្ថានរបស់ខ្លួនវិញចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា រហូតដល់ខែចុងខែវិច្ឆិកា។ លោក រស់ សុវាចា បានបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងឌីប្លូម និងប្រឡងបាក់ឌុបនឹងប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល២ថ្ងៃដូចគ្នា។ សម្រាប់កាលវិភាគប្រឡងក្រសួងនឹងប្រកាសនៅពេលក្រោយ។ បើតាមលោកសុវាចា ដំណើរការប្រឡងនឹងប្រព្រឹត្តទៅដូចនឹងឆ្នាំ២០១៩ដែរ។ បើតាមលោក រស់ សុវាចា ជាជំហានដំបូងក្រសួងអនុញ្ញាតឲ្យគ្រប់កម្រិតគ្រឹះស្ថានសិក្សានៅខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី និងមណ្ឌលគិរី ឲ្យបើកដំណើរការវិញ ក្រោយពីក្រសួងបានចុះទៅត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃផ្ទាល់ថាមានកម្រិតហានិភ័យទាប។ ក្រសួងនឹងបន្តត្រួតពិនិត្យលើគ្រឹះស្ថានដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តដទៃទៀតផងដែរ មុននឹងឲ្យបើកដំណើរការឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែមុននឹងបើកឲ្យដំណើរការវិញ គ្រឹះស្ថានសិក្សាត្រូវចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយនឹងក្រសួងជាមុនសិន។ ចំណែកគ្រឹះស្ថានសិក្សាដែលមិនអាចបើកដំណើរការឡើងវិញ ក្រសួងស្នើឲ្យបន្តបង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ បានអះអាងថា ការសម្រេចឲ្យបើកសាលារៀនមួយចំនួននោះឡើងវិញនោះ មិនមែនបើកទាំងប្រថុយប្រថានឡើយ គឺ អនុវត្តតាមស្តង់ដាសុវត្ថិភាព (SOP) តាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំបានសង្កត់ធ្ងន់ថា សាលារៀនត្រូវធានាបាននូវសុវត្ថិភាព អនាម័យ រៀបចំនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សមស្រប ពិសេសធានានូវគម្លាតសុវត្ថិភាព ជៀសវាសកុំឱ្យសិស្សជួបជុំគ្នា ដោយមានការត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩៕	ភ្នំពេញ៖ សិស្សថា្នក់ទី៩ នឹងត្រូវប្រឡងឌីប្លូមនៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ចំណែកសិស្សថ្នាក់ទី១២ នឹងត្រូវប្រឡងបាក់ឌុបនៅថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ។ នេះបើតាម លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដែលបានបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមតេឡេក្រាម។
ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់មួយ ក្នុងប្រវត្តិវិស័យកីឡារបស់ហ្វីលីពីន មិនធ្លាប់បានលេងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup ពីមុនឡើយ ទាំងក្រុមបុរស និងក្រុមនារី។ ហ្វីលីពីនទទួលបានឱកាសលេង ក្នុងពានរង្វាន់បាល់ទាត់នារីពិភពលោក នៅប្រទេសអូស្រ្តាលី និងនូវែលសេឡង់ ជាការប្រកួតដែលមានការកែរចនាសម្ព័ន្ធការប្រកួត ដោយមានការបង្កើនក្រុមរហូតដល់ ៣២ក្រុម លើកដំបូងដូចគ្នា។ ការប្រកួតលើកដំបូងរបស់ក្រុមនារីហ្វីលីពីន នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការប្រកួតរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ដោយក្រុមដឹកនាំដោយគ្រូបង្វឹក Alen Stajcic សញ្ជាតិអូស្រ្តាលី នឹងត្រូវជួបក្រុមនារីស្វ៊ីស ក្នុងទីក្រុង Dunedin នៅក្នុងប្រទេសនូវែលសេឡង់។ លោក Stajcic និយាយថា ដំណើរផ្សងព្រេងរបស់ពួកគេ គឺចាប់ផ្តើមពីចំណុចសូន្យ ហើយទៅកាន់ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup គឺជារឿងអព្ភូតហេតុ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពាក់កណ្តាលនៃកីឡាករ សុទ្ធសឹងតែមិនស្ថិតក្នុងនាមជាកីឡាករក្លិបអាជីព ដោយភាគច្រើនការហ្វឹកហាត់របស់ពួកគេ គឺដោយខ្លួនឯង នៅតាមតំបន់របស់ពួកគេ។ «វាជាប្រភេទឱកាស ដើម្បីឱ្យមានការកើនឡើងការចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ក្រុម។ ការប្រកួត ប្រជែង គឺជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា គឺត្រូវធ្វើយ៉ាងណា របៀបណា មិនត្រូវរីករាយនឹងអ្វីដែលយើងបានទៅដល់នោះទេ។ យើងត្រូវផ្តោតលើការប្រកួត។»។ លោក Stajcic វ័យ ៤៩ឆ្នាំ បានប្រាប់ទៅកាន់ទីភ្នាក់ងារ AFP តាមរយៈប្រព័ន្ធ Zoom។ ចាប់តាំងពីលោក Stajcic ត្រូវបានតែងតាំងជាគ្រូបង្វឹកកាលពីចុងឆ្នាំ ២០២១ ហ្វីលីពីនបានហក់ឡើងនូវចំនួនកម្រិតលំដាប់ថ្នាក់ FIFA ពីលេខ ៦៨ ដល់លេខ ៤៦ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ចាប់ផ្តើមដំបូងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Womens Asian Cup ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ពួកគេធ្វើបាន យ៉ាងល្អ ដោយឈានជើងចូលក្នុងការប្រកួតវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដោយកាលនោះ រងបរាជ័យ ក្រោមថ្វីជើងក្រុមនារីកូរ៉េខាងត្បូង ហើយរក្សាបានតំណែង World Cup លើក ដំបូងរបស់ខ្លួន។ ក្រុមហ្វីលីពីន មកកាន់ការប្រកួតពានរង្វាន់ World Cup 2023 ដោយបាន ឈ្នះ ការ ប្រកួតនាពេលកន្លងមក ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ ពួកគេឈ្នះមេដាយសំរឹទ្ធ និង ពានរង្វាន់ AFF Womens Championship៕	ក្រុមបាល់ទាត់នារីហ្វីលីពីន រំពឹងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង ពីប្រជាជនខ្លួន ក្នុងពេល បង្ហាញខ្លួនប្រកួតប្រជែង នៅក្នុងពានរង្វាន់ FIFA Womens World Cup 2023 ជាលើកដំបូង ដូចទៅនឹងកីឡាបាល់បោះ និងកីឡាប្រដាល់ដែរ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូដែលផលិតដោយនាយ យ៉ាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗខាងក្រោមនេះ៖ ដើមឆ្នាំ១៩៤៨ នាយករបស់ PACKARD ប្រកាសថា ទើបតែប្រឌិតប្រភេទរថយន្ដថ្មី ហៅថា ប្រភេទទី២២។ តាមពិតវាស្ទើរតែដូចឡាន PACKARD Clipper ទាំងស្រុង! ប្រភេទទី២៣ ដែលចេញលក់ពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ១៩៤៩ ក៏ដូចគ្នាដែរ។ ប្រភេទទី២៤ ដែលចេញលក់ឆ្នាំ១៩៥១ វាខុសគ្នាពិតមែន។ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវឈប់ផលិតវាឆ្នាំ១៩៥២ ហើយឆ្នាំ១៩៥៣ PACKARD ចាប់ផ្ដើមផលិតរថយន្ដប្រភេទ Clipper ម៉ូឌែលថ្មី ដែលដូចប្រភេទទី២៤! ដូច្នេះអាចចាត់ទុកឡានប្រភេទ Clipper និងប្រភេទទី២២ ២៣ និង២៤ ជាប្រភេទតែមួយតែម្ដង។ រថយន្ដ PACKARD Clipper បានចាប់ផ្ដើមផលិតឆ្នាំ១៩៤១ តែត្រូវបញ្ឈប់វិញក្នុងឆ្នាំ១៩៤២ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាម៉េរិកចូលសង្គ្រាមពិភពលោកលើកទី២។ ក្រោយសង្គ្រាម ឆ្នាំ១៩៤៦ ក្រុមហ៊ុន ក៏បន្តផលិតប្រភេទ Clipper ម៉ូឌែលផ្សេងៗ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៥។ ប៉ុន្តែពីឆ្នាំ១៩៤៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៥២ មានឈ្មោះថា ប្រភេទទី២២ ទី២៣ និងទី២៤ វិញ។ សូមបញ្ជាក់ថា PACKARD បន្តលក់រថយន្ដ Clipper ឆ្នាំ១៩៥៦ និង១៩៥៧លើទីផ្សរដែរ ក៏ប៉ុន្តែក្នុងនាម CLIPPER ជាម៉ាកវិញ! នោះមានប្រភេទ Deluxe, Super និង Custom។ លោក PACKARD James Ward បានបង្កើតក្រុមហ៊ុន PACKARD ឆ្នាំ១៨៩៩។ ដោយឡែកក្រុមហ៊ុននេះ សម្រេចឈប់ផលិតរថយន្ដឆ្នាំ១៩៥៨ និងរលាយឈ្មោះតែម្ដងនៅឆ្នាំ១៩៦២៕ អត្ថបទទាក់ទង Mercedes ប្រភេទW108 នៅក្នុងចំណោមឡានបុរាណ៩គ្រឿង ដែលគេដាក់លក់នៅសង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី រថយន្ត CHRYSLER ម៉ូឌែល 72 Roadster ផលិតឆ្នាំ១៩២៨ មួយគ្រឿង ត្រូវបាននាំចូលពីជប៉ុនមកកម្ពុជា រថយន្តបុរាណផលិតឆ្នាំ១៩០២ កំពុងត្រូវបានថែទាំយ៉ាងដិតដល់ដើម្បីជូនទេសចរទស្សនាខេត្តសៀមរាប នាយយ៉ានណែនាំឡាន Mercedes Benz បុរាណ៧គ្រឿង ដែលមានវត្តមាននៅកម្ពុជា រថយន្តបុរាណជាង៧០ភាគរយ នៅសារមន្ទីររថយន្ដ MALARTRE Henri ក្នុងស្រុកបារាំងសុទ្ធតែជិះបាន សណ្ឋាគារ Victoria Angkor រក្សាទុករថយន្តបុរាណ ៤ គ្រឿងជាអត្ថសញ្ញាណរបស់ខ្លួន រថយន្តចាស់ៗ ពេញនិយមសម្រាប់ការជិះកម្សាន្ត និងថតPre-Wedding	លោក ស្រី ចាន់ថន បានប្រមូលម៉ូតូ៥គ្រឿង និងរថយន្ដ១០គ្រឿង ហើយដាក់តាំងឱ្យសាធារណជនទស្សនា នៅរមណីយដ្ឋានស្កាយលែន ដែលស្ថិតនៅឃុំវិហារសួគ៌ ស្រុកខ្សាច់កណ្ដាល ខេត្តកណ្ដាល។ ក្នុងចំណោមយានយន្តទាំងនោះ មានម៉ូតូ BMW R nineT, HARLEY-DAVIDSON Ultra Classic electra glide និង ROYAL ENFIELD Bullet Classic 500 ៣គ្រឿង ឡាន BRP Maverick, CHEVROLET Camaro, CHEVROLET Corvette, FORD Ranger, MAZDA MX-5, MERCEDES SLR, REZVANI Tank និងរថយន្ដបុរាណ៣គ្រឿង ម៉ាក PACKARD ១គ្រឿង និងFORD ២គ្រឿង។ រថយន្ដ PACKARD នោះ គឺជាប្រភេទទី២២ ពណ៌ខ្មៅ ផលិតឆ្នាំ១៩៤៨ ឬឆមាសទី១ ឆ្នាំ១៩៤៩។ គិតមកទល់ពេលនេះ វាមានអាយុកាលជាង៧០ឆ្នាំហើយ។
The business-friendly president will host executives at the grand Versailles chateau near Paris for an event billed as a warm-up for Tuesday's opening of the World Economic Forum in the Swiss mountains. Several firms will use the conference to announce major French investments, with Facebook revealing early Monday that it will pour an extra 10 million euros ($12.2 million) into its artificial intelligence centre in Paris. Japan's Toyota is also due to reveal details of its 400 million euro ($490 million) enlargement of its Onnaing car factory in northern France, with Les Echos newspaper reporting the move will bring 700 new jobs. A former investment banker, Macron has vowed to shake the French economy out of its torpor with corporate tax cuts and reforms to the country' famously rigid labour laws. Economic growth has been forecast to remain at a relatively weak 1.7 percent for both 2017 and 2018, although figures have been ticking up in recent months. A survey by the US Chamber of Commerce and consultancy Bain & Company in November found a record 72 percent of US investors were optimistic about the French economy, a huge hike against 30 percent in 2016. - 'Choose France' - Macron's predecessors have held similar gatherings of CEOs, but the scale of his "Choose France" conference goes far beyond those hosted by Francois Hollande or Nicolas Sarkozy. The Socialist Hollande hosted 34 world business leaders in 2014, while rightwinger Sarkozy rolled out the red carpet for 25 in 2011. "We've taken advantage of the fact that economic leaders are coming to Europe by inviting 100 CEOs of the biggest world companies and developing 100 projects with them for France," the presidency said. Macron will be flanked by 15 ministers at the conference, which comes the night before leaders from 60 countries and 1,700 businesses start descending on Davos for the world's most exclusive talking shop. The French president himself takes to the stage in Davos on Wednesday, where he is set to cut a contrasting figure with that of US President Donald Trump. While Trump campaigned on an anti-elitist platform that railed against globalisation, Macron has defended globalisation, though he will call for a more balanced form of it in his Davos speech. The 40-year-old centrist has been carving out an active role on the world stage since winning the French presidency last May, and will use his speech to "propose his international vision for the world of tomorrow", his team said. The speech will touch on three major challenges, according to Macron's office: growing inequality, the need for better environmental protection, and global governance in the face of nationalism and extremism. He is due to speak the same day as German Chancellor Angela Merkel and two days before Trump -- although officials have warned that the US government shutdown could scupper the president's plans to attend.	Paris, France \| President Emmanuel Macron's campaign for a "French Renaissance" kicks into overdrive Monday as he welcomes 140 multinational business leaders before this week's jamboree of the rich and powerful in Davos.
ស្រុកបន្ទាយអំពិល,ឧត្ដរមានជ័យ ៖ ផ្លូវជាច្រើនខ្សែ ក្នុងឃុំគោកខ្ពស់ ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ បានរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង កាលពីខែវស្សាកន្លងទៅ។ បើតាមលោក វ៉ាន់ ប៉ិក មេឃុំគោកខ្ពស់ ក្នុងចំណោមហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវដែលខូចខាតនោះ មានផ្លូវសំខាន់ៗចំនួន ២ខ្សែ ដែលតភ្ជាប់ពីឃុំគោកខ្ពស់ ទៅប្រាសាទតាក្របី និងពីឃុំគោកខ្ពស់ ទៅទីរួមខេត្តឧត្ដរមានជ័យ ដែលមានជង្ហុក និងដីហុយ ងាយបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ការធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋ ជាពិសេសពេលយប់។ ជាដំណោះស្រាយបញ្ហានេះ លោក វ៉ាន់ ប៉ិក បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូន សង់ផ្លូវកៅស៊ូ២ខ្សែ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋ ទាហ៊ាន និងការដឹកជញ្ជូនផលកសិកម្ម។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមលោកអ្នកនាង ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះគឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនិងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតតាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ វ៉ាន់ រ៉ាឌី (យុវជនគោកខ្ពស់)
មិនគ្រាន់តែពាក្យ «លយឆាយ» ជាពាក្យកម្ចីពីសៀមនោះទេ សូម្បីតែពាក្យ ផ្លែមាក់ប្រេង មាក់ប្រាង, សង់ខ្យា, សង្វៀន, សណ្តាន់,សាវកែ, សាវឡិក,សាវជៃ, ដើមចម, អាប៉ោង ជាដើម ក៏ជាពាក្យកម្ចីពីសៀមផងដែរ៕	នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ របស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ពាក្យ «លយឆាយ» ជាពាក្យកម្ចីពីសៀម ដែលមហាជនមួយចំនួនច្រើនតែនិយាយថា «ឡួយឆាយ» នោះសៀមសរសសេរជា ល្ចយជាយ មានន័យថា ស្លៀកលយឆាយ គឺស្លៀកពុំសមគួរ។
នាពេលថ្មីៗនេះ ស្ថានកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងទីក្រុង Guangzhou នៃប្រទេសចិន បានរៀបចំពិធីសន្ទនាដើម្បីពន្យល់ពួកអ្នកចូលរួមពីគោលបំណងនៃចលនានេះ។ អាជ្ញាធរចិនចោទប្រកាន់ថា ស្ថានកុងស៊ុលអាមេរិកបានប៉ុនប៉ងញុះញង់ឲ្យមានចលាចលក្នុងចំណោមពលរដ្ឋអាហ្វ្រិកដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុងនោះ។ បណ្តាញផ្សាយព័ត៌មានរដ្ឋរបស់ចិនកំពុងចោទប្រកាន់ស្ថានកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងមូលដ្ឋានពីការប៉ុនប៉ងញុះញង់ឲ្យមានភាពចលាចលក្នុងចំណោមពលរដ្ឋអាហ្វ្រិកនៅក្នុងទីក្រុង Guangzhou បន្ទាប់ពីពលរដ្ឋអាមេរិកាំងបានធ្វើការរៀបចំការពិភាក្សាស្តីពីចលនា«ជីវិតជនជាតិស្បែកខ្មៅមានសារៈសំខាន់» ឬ (BLM) កាលពីចុងសប្តាហ៍មុន។ កម្មវិធីនៅឯស្ថានកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងក្រុង Guangzhou ដែលមានចំណងជើងថា «ជីវិតជនជាតិស្បែកខ្មៅមានសារៈសំខាន់» ឬ Black Lives Matter ដោយបានអញ្ជើញអ្នកចូលរួមចំនួន ៦០ នាក់ដើម្បីស្តាប់ពលរដ្ឋអាមេរិកាំង២នាក់ពិភាក្សាពីប្រវត្តិនៃចលនានេះនិងទស្សនៈរបស់ពួកគេថាតើការប្រកាន់ពូជសាសន៍ជាប្រព័ន្ធបន្តប៉ះពាល់ជនជាតិអាមេរិកាំងស្បែកខ្មៅដូចជា ការទិញឬជួលផ្ទះ ការថែទាំសុខភាព និងការងារយ៉ាងដូចម្តេច។ ការពិភាក្សានេះបានកំណត់ឲ្យអ្នកចូលរួមចំនួន៦០នាក់ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រាកដថា ពួកអ្នកចូលរួមមានកន្លែងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីស្ថិតនៅឆ្ងាយពីគ្នាដើម្បីរារាំងការរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ ១៩។ មន្ត្រីកិច្ចការសាធារណៈរបស់អគ្គស្ថានកុងស៊ុលអាមេរិកក្នុងក្រុង Guangzhou បាននិយាយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយទៅកាន់ VOA ថា ពួកវាគ្មិនទាំងនោះបានបំភ្លឺការយល់ច្រឡំជាទូទៅដែលមនុស្សមានអំពីគោលដៅនៃចលនានេះគឺ សមភាព និងយុត្តិធម៌ខាងជាតិសាសន៍។ អត្ថបទមួយជាភាសាអង់គ្លេសក្នុងកាសែត Global Times ដែលជាបណ្តាញព័ត៌មានរដ្ឋចិនអះអាងអំពីព្រិត្តិការណ៍នៅស្ថានកុងស៊ុលថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះបាន«ញុះញង់ឲ្យមានចលាចល»ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋអាហ្វ្រិកដែលកំពុងរស់នៅក្នុងទីក្រុង Guangzhou។ ជនអន្តោប្រវេសន៍អាហ្វ្រិកនៅក្រៅប្រទេសរាប់ពាន់នាក់បានតាំងទីលំនៅក្នុងទីក្រុង Guangzhou ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះដោយបានបង្កើតអ្វីដែលមនុស្សជាច្រើនជឿថា ជាសហគមន៍ដ៏ធំបង្អស់របស់ជនជាតិអាហ្វ្រិកនៅក្រៅប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ី។ នៅដើមឆ្នាំនេះ ពួកពាណិជ្ជករនិងនិស្សិតអាហ្វ្រិកដែលកំពុងរស់នៅក្នុងតំបន់នោះបានត្អូញត្អែរពីការរើសអើងពួកគេក្នុងអំឡុងនៃការផ្ទុះឡើងនូវមេរោគកូរ៉ូណាយ៉ាងខ្លាំងដោយនិយាយថា ពួកគេត្រូវបានគេបណ្តេញចេញពីផ្ទះ បដិសេធមិនឲ្យចូលភោជនីយដ្ឋាន និងត្រូវបានគេប្រាប់ឲ្យទៅធ្វើតេស្តមេរោគកូរ៉ូណាដែលនាំឲ្យមានការត្អូញត្អែរពីស្ថានទូតរបស់ពួកគេ។ ចាប់តាំងពីការតវ៉ាប្រឆាំងបានផ្ទុះឡើងបន្ទាប់ពីលោក George Floyd ពលរដ្ឋអាមេរិកាំងដើមកំណើតអាហ្វ្រិកបានស្លាប់នៅក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ប៉ូលិសកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា ក្នុងរដ្ឋមីនីសូតា សហរដ្ឋអាមេរិក ចលនាជីវិតពលរដ្ឋស្បែកខ្មៅមានសារៈសំខាន់ បាននាំឲ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ក្នុងពិភពលោកចំពោះការជំរុញឲ្យមានការដោះស្រាយការប្រកាន់ពូជសាសន៍ជាប្រព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសអាមេរិក។ ពួកមន្ត្រីចិនក៏បានគាំទ្រចលនានេះដែរ ដោយមើលឃើញចលនានេះថា ជាវិធីមួយដើម្បីរិះគន់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះប្រវត្តិសិទ្ធិមនុស្សរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីការឃ្លាំមើលអស់ពេលជាច្រើនខែលើការបង្ក្រាបរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងលើពួកអ្នកតវ៉ាប្រឆាំងគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងទីក្រុងហុងកុង។ លោក Zhao Lijian អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បាននិយាយថា «ការរើសអើងពូជសាសន៍ជាបញ្ហាយូរអង្វែងក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ចលនា «ជីវិតជនស្បែកខ្មៅមានសារៈសំខាន់» និង «សិទ្ធិមនុស្សរបស់ពួកគេត្រូវតែទទួលបានការធានា»។ លោកស្រី Hua Chunying អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានបញ្ជូនសារតាម Twitter ថា «ខ្ញុំ មិនអាចដកដង្ហើមទេ» ដោយនិយាយសំដៅដល់ពាក្យសម្តីចុងក្រោយរបស់លោក George Floyd នៅពេលដែលលោកស្រីឆ្លើយតបទៅនឹងការរិះគន់របស់លោកស្រី Morgan Ortagus អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកពីគោលនយោបាយក្រុងហុងកុងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានស៊ីនហួផ្លូវការនៃប្រទេសចិនបានអះអាងក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍ថា «សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងមានការឈឺចាប់និងមានការចលាចលយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារអំពើអយុត្តិធម៌ខាងជាតិសាសន៍អស់ពេលរាប់ទសវត្សរ៍កន្លងមក។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានស៊ីនហួនោះបានរាយការណ៍បន្ថែមទៀតថា ពលរដ្ឋអាមេរិកាំងដើមកំណើតអាហ្វ្រិកបានឈឺចាប់ ដោយមានអត្រាស្លាប់ខ្ពស់ដោយសារការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺកូវីដ១៩។ បណ្តាញព័ត៌មានចិន បានរាយការណ៍យ៉ាងច្រើនអំពីការតវ៉ាប្រឆាំងនិងចលាចលក្នុងប្រទេសអាមេរិកដោយបានពណ៌នាថាជាការបរាជ័យនៃប្រព័ន្ធលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់អាមេរិក។ អ្នកនាំពាក្យស្ថានកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងទីក្រុង Guangzhou បានប្រាប់ VOA តាម email ថា ពួកគេបានរៀបចំពិធីនានាជាធម្មតាលើប្រធានបទនានាដែលទាក់ទិននឹងប្រវត្តិសាស្ត្រវប្បធម៌និងព្រឹត្តិការណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្នរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា «យើង បានរកឃើញថា ពិធីទាំងនេះជា ឱកាសដ៏មានតម្លៃបំផុតសម្រាប់យើង ដើម្បីឆ្លើយទៅនឹងសំណួរពីសាធារណជនចិនអំពីស្ថាប័នអាមេរិក រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំង ហើយនៅពេលជាមួយគ្នានោះដែរ យើងក៏ពេញចិត្តចំពោះការរៀនសូត្រអំពីប្រទេសចិនពីភ្ញៀវរបស់យើងដែរ»។ ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសចិនដែលការចាប់ពិរុទ្ធរបស់រដ្ឋាភិបាលជាការធម្មតា ទោះបីការពិភាក្សារបស់ស្ថានទូតសម្រាប់មនុស្សមួយចំនួនតូចអំពីចលនាសង្គមនៅឯនាយសមុទ្រមានភាពចម្រូងចម្រាសក៏ដោយ។ លោក Zhu Feng ជាសាស្ត្រាចារ្យទំនាក់ទនងអន្តរជាតិនៅឯសាកលវិទ្យាល័យ Nanjing បានប្រាប់ VOAថា ថ្វីបើប្រធានបទនេះជាការពិភាក្សាមានសារៈសំខាន់ក៏ដោយ វាជាពេលវេលាមិនត្រឹមត្រូវ។ លោកបានប្រាប់ VOA ថា «ខ្ញុំគិតថា យើងគួរតែបញ្ចៀសប្រធានបទដែលនាំឲ្យមានការបែកបាក់បែបនេះក្នុងអំឡុងនៃការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩។ ប្រទេសទាំងអស់ត្រូវតែបញ្ចៀសប្រធានបទចម្រូងចម្រាសដែលអាចធ្វើឲ្យចលាចលសង្គម»។ ស្ថានកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងការចុះផ្សាយលើខ្ទង់គណនីយផ្លូវការ Weibo របស់ខ្លួនបានបង្ហាញនូវការឆ្លើយតបដល់ការរិះគន់ជុំវិញពិធីនេះដោយនិយាយថា «ការសិក្សាអប់រំជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតដើម្បីបញ្ចប់ការរើសអើង»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	វ៉ាស៊ីនតោន ៖ រដ្ឋាភិបាលចិនបានគាំទ្រចលនា«ជីវិតជនជាតិស្បែកខ្មៅមានសារៈសំខាន់» ឬ Black Lives Matter ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកដោយនិយាយថា ការប្រកាន់ពូជសាសន៍ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកមានរាប់ទសវត្សរ៍មកហើយ ហើយត្រូវតែដោះស្រាយបញ្ហានេះ។
លោក Lloyd Austin រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក មានវត្តមាននៅទីក្រុងសេអ៊ូល ជួបប្រជុំជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Shin Won Sik ។ ចំណែកលោករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុន Minoru Kihara មានវត្តមានពីចំងាយប្រព័ន្ធវីដេអូខុនហ្វឺរិនស៍។ យោងតាមលិខិតប្រកាសរបស់ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង គឺរដ្ឋមន្ត្រីទាំង៣បានយល់ស្របគ្នាថា ការរៀបចំដាក់ឲ្យដំណើរការនូវប្រព័ន្ធចែករំលែកព័ត៌មានគ្នាទៅវិញទៅមក បានដើរមកដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយជិតរួចរាល់ហើយ។ ដូច្នេះប្រតិបត្តិការនេះ នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមដំណើរការជាផ្លូវការ នៅដើមខែធ្នូ។ បន្ថែមពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីទាំង៣នាក់ បានយល់ស្របគ្នា ក្នុងបង្កើតគម្រោងផែនការច្រើនឆ្នាំ សំដៅរៀបចំសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាទាំង៣កងទ័ព ចាប់ពីខែមករាឆ្នាំក្រោយទៅ។ ប្រភពពីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកវិញ បានឲ្យដឹងថា ក្នុងពេលប្រជុំ រដ្ឋមន្ត្រីទាំង៣នាក់ បាននិយាយគ្នាវាយតម្លៃទៅលើកត្តាសន្តិសុខតំបន់ ដែលកាន់តែរងការគំរាមកំហែង ជាក់ស្តែងដោយសារតែអាវុធមីស៊ីលបាលីស្ទីក និងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិទាំង៣ បានថ្លែងថ្កោលទោសទៅលើ ចំណងសហប្រតិបត្តិការយោធា រវាងរុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង ដែលវាបំពានទៅនឹងសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោកអង់តូនី ប្លីងកិន ដែលបានទៅក្រុងសេអ៊ូលកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ កន្លងទៅ បានលើកឡើងថាចំណងសហការផ្នែកយោធា រវាងរុស្ស៊ីនិងកូរ៉េខាងជើង កាន់តែស្និទ្ធខ្លាំងឡើងដ៏គួរជាទីគ្រោះថ្នាក់បំផុត។ គួររំលឹកថា សម្ព័ន្ធភាពរវាង អាមេរិក ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានឈានកាន់តែរឹងមាំ បន្ទាប់ពីលោកចូ បៃដិនបានរៀបចំជំនួបកំពូលត្រីភាគី ជាលើកទី១ នៅឯ Camp David កាលពីខែសីហា។ គឺក្នុងឱកាសនោះហើយ ដែលថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសទាំង៣ បានព្រមព្រៀងគ្នា ពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការផ្នែកសន្តិសុខ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមកាន់តែខ្លាំងឡើងរបស់ព្យុងយ៉ាង។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា នៅទីក្រុងសេអ៊ូលថ្ងៃចន្ទទី១៣វិច្ឆិកា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ក៏បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេរភាគីមួយដែរ ដើម្បីកែប្រែសើរើ កិច្ចព្រមព្រៀងយុទ្ធសាស្ត្រនៃវិធានការសំឡុត ដែលប្រទេសទាំង២បានចុះហត្ថលេខាកាលពី១០ឆ្នាំមុន។ ដោយមិនបញ្ជាក់លំអិតថា ការកែប្រែថ្មីមានខ្លឹមសារយ៉ាងណាខ្លះ ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង បានត្រឹមបញ្ជាក់ថា ការកែប្រែថ្មីគឺដើម្បីឆ្លើយតបទៅភាពទំនើបឈានឡើង នៃគ្រឿងសព្វាវុធរបស់កូរ៉េខាងជើង ហើយដែលតម្រូវឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងនិងអាមេរិក ត្រូវតែរិះរកមធ្យោបាយថ្មីឲ្យសមស្របដើម្បីកំញើញទៅវិញ។ ផ្អែកតាមកិច្ចព្រមព្រៀងចាស់ គឺសហរដ្ឋអាមេរិកអាចមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ គ្រប់មធ្យោបាយយុទ្ធសាស្ត្រកងទ័ពទាំងអស់ ដោយរាប់ទាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីការពារសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួន៕	ដោយ៖ម៉ម ពិសី /RFI
ក្នុងពិធីបើកសន្និសីទនៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ តុលា នៅសណ្ឋាគារបុរីអង្គរ ប្រធានសមាគមអតីតនិស្សិតខ្មែរពីប្រទេសជប៉ុន លោក វុទ្ធី មុនីរ័ត្ន បានឱ្យដឹងថា គោលបំណងសំខាន់នៃកម្មវិធីនេះ គឺដើម្បីរិតចំណងមិត្តភាពរវាងអតីតនិស្សិតដែលធ្លាប់រៀននៅប្រទេសជប៉ុនក្នុងតំបន់អាស៊ាន តាមរយៈវិស័យទេសចរណ៍ ហេតុនេះហើយទើបលោកសម្រេចរៀបចំសន្និសីទនេះនៅទឹកដីខេត្តសៀមរាប។ ក្រៅពីនេះ សន្និសីទនេះក៏បង្ហាញពីមេត្រីភាពរវាងអាស៊ាន និងជប៉ុន និងផ្សព្វផ្សាយពីភាពរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈប្រាង្គប្រាសាទ ដែលសិក្ខាកាមមកពីតំបន់អាស៊ានអាចពាំនាំការផ្សព្វផ្សាយល្អៗ បន្តទៅដល់ប្រទេសពួកគេ។ បើតាមការលើកឡើងរបស់លោក វុទ្ធី មុនីរ័ត្ន សន្និសីទរយៈពេល៣ថ្ងៃនេះ គឺផ្តោតលើការងារមួយចំនួនរួមមាន ការចែករំលែកបទពិសោធន៍គ្នារវាងអ្នកជំនាញការប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន អ្នកជំនាញជប៉ុនជុំវិញការងារជួសជុល និងថែទាំប្រាសាទក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដូចជាបទពិសោធន៍ការជួសជុលប្រាសាទអង្គរវត្តជាដើម។ល។ នៅថ្ងៃទី៣ អ្នកចូលរួមទាំងអស់នឹងចូលរួមកម្មវិធីដាំកូនឈើមិត្តភាពមួយ ដើម្បីបង្ហាញពីការចូលរួម និងថែរក្សាបរិស្ថានផងដែរ។ តាមការបញ្ជាក់របស់ប្រធានសមាគមអតីតនិស្សិតខ្មែរពីប្រទេសជប៉ុន មកដល់បច្ចុប្បននេះមាននិស្សិតខ្មែរជាង ១២០០នាក់ហើយ ដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីប្រទេសជប៉ុន ដោយពួកគេកំពុងបម្រើការក្នុងជួររាជការ និងវិស័យឯកជន។ គួររម្លឹកថា សន្និសីទ ASCOJA លើកទី២៤ មានការចូលរួមពីអតីតនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានីសកលវិទ្យាល័យនានាក្នុងប្រទេសជប៉ុនប្រមាណ ៣០០នាក់ មកពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ដោយបច្ចុប្បន្នពួកគេកំពុងបម្រើការងារក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជនក្នុងប្រទេសកំណើតខ្លួន។ ASCOJA ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ហើយនេះជាលើកទី១ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ សមាគមអតីតនិស្សិតដែលបញ្ចប់ការសិក្សាមកពីប្រទេសជប៉ុន នៃបណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននីមួយៗ តែងរៀបចំប្រារព្ធសន្និសីទនេះ៕	សៀមរាប៖ កម្ពុជា តាមរយៈសមាគមអតីតនិស្សិតខ្មែរពីប្រទេសជប៉ុន បានទទួលរៀបចំសន្និសីទរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអតីតនិស្សិតអាស៊ានមកពីប្រទេសជប៉ុន(Asean Council of Japan Alumni) លើកទី២៤ ដែលពិធីនេះធ្វើឡើងរយៈពេល៣ថ្ងៃ នៅលើទឹកដីខេត្តសៀមរាប។ គោលបំណងនៃសន្និសីទដ៏ធំនេះ គឺដើម្បីរិតចំណងមិត្តភាពរវាងសមាជិកក្នុងសមាគមអតីតនិស្សិតអាស៊ានដែលបានទៅសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុនតាមរយៈវិស័យទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាបទពិសោធន៍នៃការងារមួយចំនួនទៀត។
អត្ថបទទាក់ទង ស.ស.យ.ក. ធ្វើពិធីថ្វាយព្រះពរព្រះមហាក្សត្រ នៅមុខព្រះបរមរាជវាំង ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ គម្រប់ព្រះជន្មាយុ៦៥ព្រះវស្សា យាងចូល៦៦ព្រះវស្សា សូមអញ្ជើញទស្សនាទិដ្ឋភាពមុខព្រះបរមរាជវាំងដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ ៖ នាឱកាសព្រះរាជពិធី បុណ្យចម្រើនព្រះជន្ម ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្ដេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា យាងចូល៦៦ព្រះវស្សា កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ប្រជាពលរដ្ឋ ជាច្រើនកុះករ បានមក ដើរ កម្សាន្ត នៅមុខ ព្រះបរមរាជវាំង ។ មនុស្សស្ទើរគ្រប់វ័យ មានទាំង កុមារ យុវវ័យ និង មនុស្ស ចាស់ បានមកស្រូបខ្យល់អាកាស ខ្លះ ដើរ ខ្លះ អង្គុយ និង ខ្លះទៀត ថតរូប កម្សាន្ត ទុកជា អនុស្សាវរីយផងដែរ។
អគ្គិសនីកម្ពុជា តាមរយៈនាយកបញ្ជូនអគ្គិសនី លោក គង់ ពុទ្ធី ក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងចុះថ្ងៃទី២៩ មីនា បានប្រាប់ពីដំណឹងនៃការផ្អាកផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីនៅអនុស្ថានីយប៉ោយប៉ែត្រ បន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង សៀមរាបទី១ និងសៀមរាបទី២។ បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង ការផ្អាកនេះ គឺដោយសារភាគីថៃ នឹងផ្លាស់ប្ដូរបរិក្ខារអគ្គិសនីមួយចំនួន នៅអនុស្ថានីយអគ្គិសនី Wattananakorn និង Aranyaphatthet ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីមកប្រព័ន្ធបណ្ដាញបញ្ជូនកម្ពុជា។ តំបន់ដែលត្រូវប៉ះពាល់នោះ រួមមាន អនុស្ថានីយអគ្គិសនីសៀមរាបទី១ ត្រូវដាច់ការផ្គត់ផ្គង់ទាំងស្រុង អនុស្ថានីយអគ្គិសនីសៀមរាបទី២ ផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីចេញពីប្រព័ន្ធខាងកើត ១០គីឡូវ៉ាត់ និងអនុស្ថានីយអគ្គិសនី ប៉ោយប៉ែត បន្ទាយមានជ័យ និងបាត់ដំបង ត្រូវផ្ដាច់ការផ្គត់ផ្គង់ទាំងស្រុង។ អគ្គិសនីកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា អំឡុងពេលផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់នេះ ខ្លួនបានស្នើដាក់ឲ្យដំណើរការម៉ាស៊ីនផ្ទៃក្នុងទាំងអស់របស់អគ្គិសនីសៀមរាប បាត់ដំបង និងបន្ទាយមានជ័យ៕	សៀមរាប៖ នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ ខេត្ត៣ ដែលភ្ជាប់បណ្ដាញអគ្គិសនីពីប្រទេសថៃ នឹងត្រូវផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់ពេញមួយថ្ងៃ គឺចាប់ពីម៉ោង៥ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង៦ល្ងាច។ ខេត្តទាំងនោះ រួមមាន បន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង និងសៀមរាប។
ក្រៅពីនេះ គណៈកម្មាធិការកណ្តាលនៃស.ស.យ.ក. បានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងអនុប្រធានម្នាក់ទៀតរបស់ស.ស.យ.ក គឺលោក ទៀ សីហា ដែលជាអភិបាលខេត្តសៀមរាប។ សមាជិកថ្មី៩នាក់ក្នុងគណៈអចិន្រ្តៃយ៍ និងសមាជិកថ្មីជាង២០០នាក់ក្នុងគណៈកម្មាធិការកណ្តាលនៃស.ស.យ.ក ក៏ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងបន្ថែមដែរ។ ស.ស.យ.ក ធ្វើមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញទូទាំងប្រទេស រយៈពេល២ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ បច្ចុប្បន្ន ស.ស.យ.ក មានលោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលជាតំណាងរាស្រ្ត ជាប្រធាន។ មុនបន្ថែមលោក ទៀ សីហា ស.ស.យ.ក មានអនុប្រធាន៦នាក់ គឺលោក សាយ សំអាល់ លោក គឹម រិទ្ធី លោក ឌី វិជ្ជា លោក សុះ មុះសិន លោក ស សុខា និងអ្នកស្រី ដាំ ដារិនី។ មហាសន្និបាតវិសាមញ្ញរបស់ស.ស.យ.ក ក្នុងថ្ងៃទី១ (រូបពីទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស.ស.យ.ក) បងប្រុសទី១របស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី គឺលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលទើបនឹងជាប់ឆ្នោតជាប្រធានកិត្តិយសស.ស.យ.ក ត្រូវគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជ្រើសតាំងជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីនាពេលអនាគត។ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌរដ្ឋ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាអគ្គមេបញ្ជារងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក។ ក្នុងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាវិញ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាសមាជិកម្នាក់នៃគណៈកម្មាធិការចិន្រ្តៃយ៍ ដែលជាអង្គការចាត់តាំងកំពូលរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ហើយលោក ថែមទាំងជាប្រធានយុវជនថ្នាក់កណ្តាលរបស់គណបក្សកាន់អំណាចមួយនេះផងដែរ។ ប្រធានយុវជនថ្នាក់កណ្តាល គឺជាតំណែងខ្ពស់បំផុតក្នុងការដឹកនាំយុវជនរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា៕	លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បងប្រុសទី១របស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានក្លាយជាប្រធានកិត្តិយសរបស់សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា (ស.ស.យ.ក) តាមរយៈការបោះឆ្នោតគាំទ្រ ពីសមាជិក-សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាលនៃស.ស.យ.ក ក្នុងមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២នេះ។ នេះបើតាមព័ត៌មាន ដែលផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ស.ស.យ.ក។
អត្ថបទទាក់ទង ជិត១ឆ្នាំហើយ ដែលប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធGSP បានផ្អាក ខណៈកម្ពុជា កំពុងជំរុញអាម៉េរិកឱ្យបន្ត ការអស់សុពលភាពប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅអាមេរិក អាចប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជាដែរទេ? ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា GSP (Generalized System of Preferences)នៅកម្ពុជាបានផុតសុពលភាពនៅត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ២០២០មក។ បន្ទាប់ពីចំណាយពេលចចារអស់ជាងមួយឆ្នាំ កម្ពុជាមានក្តីសង្ឃឹមក្នុងការទទួលបានប្រព័ន្ធនេះមកវិញ។ «សង្ឃឹមថាប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ (GSP) សម្រាប់កម្ពុជានឹងត្រូវបានបន្តសុពលភាពជាថ្មីឡើងវិញ ដើម្បីគាំទ្របន្ថែមទៀត ដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងកម្មករកម្ពុជា នៅក្នុងវិស័យកាត់ដេរ សម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង ដែលមានភាគច្រើនជាស្ត្រី»។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានស្តីពីជំនួបរវាង លោក ប្រាក់ សាខុន និងលោក អេនតូនី ប្លីងខេន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាម៉េរិក នាថ្ងៃទី១៣ឧសភា ឆ្នាំ២០២២ នៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ សកម្មភាពកម្មការិនីកំពុងបំពេញការងារនៅក្នុងរោងចក្រមួយកន្លែងនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ក៏បានបង្ហាញពីការត្រៀមខ្លួនរបស់អាម៉េរិក ក្នុងការគាំទ្របន្ថែមដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងធ្វើការយ៉ាងសកម្មជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការខាងផ្នែកនយោបាយ សន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ប៉ាន សូរស័ក្ត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានលើកឡើងថា ចំពោះកិច្ចការប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនេះ កម្ពុជាកំពុងរង់ចាំមើលសេចក្តីសម្រេចរបស់សភាសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ លោក ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ(ThmeyThmey) នារសៀលថ្ងៃទី១៦ឧសភា យ៉ាងដូច្នេះ៖«តាមពិតទៅGSPនេះ គឺយើងមានសង្ឃឹមច្រើនក្នុងការទទួលបានមកវិញ។ ប៉ុន្តែយើងនៅមានកិច្ចការមួយចំនួនទៀត ដែលត្រូវតស៊ូធ្វើ ដើម្បីបានGSP»។ បើតាមលោក ប៉ាន សូរស័ក្ត រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន នឹងពិនិត្យលើលិខិតស្នើសុំបន្តGSPពីកម្ពុជា ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយផ្អែកទៅលើលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ចំនួន ដោយក្នុងនោះ ក៏មានបញ្ជូននូវកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី(FTA)រវាងកម្ពុជាជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗផងដែរ។ ចំពោះGSPសម្រាប់កម្ពុជានេះ លោករដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម បន្តមានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖ «ចំពោះខ្ញុំយល់ថា GSPនេះ យើងបានក្នុងរយៈពេលវែងជាងមុន។ វែងជាងមុន ពីព្រោះមានលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗទៀតដែលគេតម្រូវ។ ដូច្នេះ បានយើងឃើញថាការពិភាក្សាគ្នាលើប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនេះ គឺត្រូវការពេលវេលា។ តាមខ្ញុំដឹងការពិភាក្សានេះចប់ទៅ! គេ[អាម៉េរិក]នឹងផ្តល់ឱ្យក្នុងរយៈពេលវែងជាងមុន!»។ លោក ប៉ាន សូរស័ក្ត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម(ស្តាំ) កំពុងពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីជំនាញរបស់អាម៉េរិក នៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ រូបថត៖ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សម្រាប់លោក អាត់ ធន់ ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពប្រជាធិបតេយ្យកម្មករកាត់ដេរកម្ពុជា (CCAWDU) ការទទួលបានប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធGSPវិញ គឺជាឱកាសកម្ពុជាក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ និងទាក់ទាញវិនិយោគិនបន្ថែមទៀត។ «តាមរយៈGSPហ្នឹង គឺមានយើងមុខទំនិញចេញច្រើនទៅអាម៉េរិក។ អ៊ីចឹង! យើងមានឱកាសចំណេញ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកវិនិយោគមកច្រើន!»។ នេះជាការលើករបស់លោកអាត់ ធន់ ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«GSPនេះ នៅពេលដែលគេឱ្យយើងវិញ មានន័យថាក្រុមហ៊ុនដែលត្រូវបង់ពន្ធកាត់ទុក[ពី១៣ទៅ៣០ភាគរយ] ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២១មកនេះ គេ[ខាងអាម៉េរិក]នឹងសងឱ្យក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកយើងវិញទាំងអស់»។ GSP ជាប្រភេទប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យមានការនាំចូលទំនិញដោយមិនបង់ពន្ធ។ កម្ពុជា ទទួលបានប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ GSP ពីអាមេរិកតាំងឆ្នាំ១៩៩៧មក។ ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ GSP នេះ អាចអនុញ្ញាតឲ្យកម្ពុជា នាំទំនិញនិងផលិតផលរាប់ពាន់មុខឯណោះ ទៅកាន់ទីផ្សារអាម៉េរិក។ ប៉ុន្តែ កម្ពុជា ពុំមានទំនិញនិងផលិតផលច្រើនមុខសម្រាប់នាំចូលទៅទីផ្សារអាម៉េរិកនោះទេ ដោយភាគច្រើន គឺមានតែផលិតផលសម្រាប់ធ្វើដំណើរ (Travel Goods) ប៉ុណ្ណោះ។ ជាពិសេស វ៉ាលិស និង កាបូប ដែលកម្ពុជានាំទៅកាន់ទីផ្សារអាម៉េរិក។ ក្នុងរយៈពេល ៤ខែដើមឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាសម្រេចទំហំពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានប្រមាណ ៣ ០២៨លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះទំនិញដែលកម្ពុជានាំទៅអាម៉េរិក មានតម្លៃរហូតដល់ជាង ២ ៩០០លានដុល្លារ ខណៈទំនិញដែលកម្ពុជានាំចូលពីអាម៉េរិកវិញ មានត្រឹមជាង ១០០លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមស្ថិតិពាណិជ្ជកម្មទំនិញ ជាមួយប្រទេសសំខាន់ៗ របស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា៕	ជាងមួយឆ្នាំមកហើយ ដែលកម្ពុជាអស់សុពលភាពនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅGSPរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក។ ប៉ុន្តែ លោក ប្រាក់ សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សង្ឃឹមថា កម្ពុជានឹងទទួលបានប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនេះវិញ ក្នុងការនាំចេញទំនិញទៅទីផ្សារអាម៉េរិក។ លោក ប្រាក់ សុខុន បានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមនេះ នៅចំពោះមុខលោក អេនតូនី ប្លីងខេន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាម៉េរិក នៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន កាលពីថ្ងៃទី១៣ ឧសភា។
រៀន គឺជាពាក្យខ្មែរ តែពាក្យ«គួរ»(Cours) គឺជាពាក្យបារាំងដែលមានន័យថា វគ្គសិក្សា ឬ មេរៀន (ឧ.មេរៀនគណិតវិទ្យា)។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើគេបកប្រែតាមន័យភាសាបារាំង «រៀនគួរ» មានន័យថា «រៀន មេរៀន» ពោល គឺមិនមែនមានន័យថា រៀនបង់លុយជាលក្ខណៈឯកជន ឬរៀនបន្ថែម ដូចអ្វីដែលពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនធ្លាប់គិតនោះទេ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បើយើងចង់សំដៅ លើការរៀនបង់លុយ យើងអាចនិយាយបានថា «រៀនគួរក្រៅម៉ោង ឬគួរបន្ថែម»៕	ពាក្យ «រៀនគួរ» ត្រូវបានកាត់យល់ជាទូទៅថា ជាការរៀនដោយបង់កម្រៃជាលក្ខណៈឯកជន ឬការរៀនបន្ថែម។ ឧទាហរណ៍ថា កញ្ញា អ៊ូ សុខមាន រៀននៅសាលាមិនសូវចេះ ដូច្នេះ ក៏រៀនគួរបន្ថែមទៀតនៅផ្ទះ។ តែតាមពិត ពាក្យ«គួរ» ដែលជាពាក្យកម្ចីពីភាសាបារាំង មិនមានន័យចំយ៉ាងដូច្នេះឡើយ។
បើតាមទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិនៅសេតវិមានលោក Jake Sullivan ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនគ្រោងនឹងធ្វើឃ្លាំងនុយក្លេអ៊ែរដែលខ្លួនមានស្រាប់ឱ្យទំនើបនិងបន្តបណ្តាក់ទុនក្នុងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗបំផុតសម្រាប់ទប់ទល់នឹងពួកសត្រូវ។ លោកបាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកក៏នឹងបើកចំហលទ្ធភាពធ្វើការចរចាសម្រាប់បញ្ចៀសកុំឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងខាងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរថ្មីមួយ។ លោក Sullivan បាននិយាយប្រាប់ពួកអ្នកស្តាប់ក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២ ខែមិថុនាថា៖ «សហរដ្ឋអាមេរិកមិនត្រូវការបង្កើនកងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់យើងឱ្យមានច្រើនជាងចំនួនសរុបរួមគ្នារបស់ពួកប្រទេសប្រជែងនឹងយើងដើម្បីធ្វើឱ្យពួកគេរាថយនោះទេ»។ លោកបានថ្លែងក្នុងសុន្ទរកថាមួយទៅកាន់សមាគមត្រួតត្រាអាវុធថា៖ «ការធ្វើឱ្យរាថយមានប្រសិទ្ធភាពមានន័យថាយើងមានរបៀបដោះស្រាយល្អជាងមុន មិនមែនមានវិធីដោះស្រាយច្រើនជាងមុនទេ។ យើងមានជំនឿថាក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្នយើងមានចំនួននិងប្រភេទសមត្ថភាពដែលយើងត្រូវការហើយ»។ អត្ថាធិប្បាយរបស់លោក Sullivan មានឡើងនៅពេលរុស្ស៊ីនិងចិនបានច្រានចោលឬមិនអើពើនឹងការអំពាវនាវឱ្យមានការត្រួតត្រាអាវុធនិងកិច្ចចរចានុយក្លេអ៊ែរទោះជាមានកំណើនភាពតានតឹងក៏ដោយ។ កាលពីខែកម្ភៈ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក Vladimir Putin បានប្រកាសថា លោកផ្អាកការចូលរួមរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូក្នុងសន្ធិសញ្ញា START ថ្មី ដោយនិយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនមានន័យដោយសារជំនួយយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងពួកប្រទេសលោកខាងលិចដល់អ៊ុយក្រែន។ ជំនួយទាំងនេះមិនទាក់ទិននឹងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខាកាលពីឆ្នាំ២០១០ កម្រិតឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីមានគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរតែ១.៥៥០គ្រាប់ហើយបើកឱ្យប្រទេសនីមួយៗពិនិត្យមើលកន្លែងស្តុកនុយក្លេអ៊ែរទៅវិញទៅមក។ កងយោធាសហរដ្ឋអាមេរិកស្ទង់ប្រមាណថានៅពេលនេះប្រទេសចិនមានគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរជាង៤០០គ្រាប់ហើយគ្រោងផលិតឱ្យបាន១.៥០០គ្រាប់មិនហួសពីឆ្នាំ២០៣៥ទេ។ ពួកមន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានលើកឡើងដែរអំពីកង្វល់ស្តីពីការប្រកែករបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងមិនព្រមធ្វើការចរចាអំពីការត្រួតត្រាអាវុធ។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏លោក Sullivan បានពោលថា សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែមានសង្ឃឹមខ្លះថាអាចមានកិច្ចចរចាបែបនេះ ហើយថារដ្ឋាភិបាលវ៉ាស៊ីនតោនប្រុងប្រៀបធ្វើការចរចាដាច់ដោយឡែកជាមួយរដ្ឋាភិបាលមូស្គូនិងរដ្ឋាភិបាលប៉េកាំង«ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌជាមុន»។ មានកិច្ចចរចាកម្រិតខ្ពស់កាលពីខែឧសភារវាងពួកមន្ត្រីខាងស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អាមេរិកនិងចិន ដោយនាយកចារកម្ម CIA លោក William Burns បានធ្វើដំណើរទៅទីក្រុងប៉េកាំង។ មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកម្នាក់បាននិយាយប្រាប់វីអូអេដោយមានលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញឈ្មោះដើម្បីពិភាក្សាអំពីដំណើររបស់ប្រធានចារកម្មអាមេរិកថាលោក Burns «បានគូសបញ្ជាក់អំពីសារៈសំខាន់នៃការបើកចំហគមនាគមន៍ខាងការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់»។ កាសែត Financial Times បានរាយការណ៍មុនគេអំពីដំណើររបស់លោក Burns ទៅប្រទេសចិន៕	សហរដ្ឋអាមេរិកនិយាយថាខ្លួនមិនគ្រោងផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបន្ថែមដើម្បីទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែងពីប្រទេសរុស្ស៊ី ប្រទេសចិននិងពួកបច្ចាមិត្តដែលមានឬអាចមានសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរនោះទេ។
ក្រុមសាសនា Unification Church គឺមានពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់របស់លោក ស៊ិនហ្សូ អាបេ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន ដែលត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់។ ក្រោយមានបញ្ហាបែបនេះ គណៈរដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន បានធ្លាក់ចុះអត្រាគាំទ្រ ខណៈរដ្ឋមន្រ្តីជាច្រើនរូបបានលាលែងពីតំណែង និងមានការបង្ហាញពីសមាជិកសភាមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធក្រុមសាសនា Unification Church។ ដោយសារអត្រាគាំទ្រមានកម្រិតទាប លោក គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន បានអះអាងថា បញ្ហាទាំងនោះ បានបង្ហាញពីភាពចាំបាច់នៃទំនុកចិត្តនៅក្នុងនយោបាយ។ ក្នុងអំឡុងកម្មវិធីជជែកដេញដោលរបស់ទទួល NHK ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានបញ្ជាក់ថា លោកនឹងរំលាយសភាជាន់ទាប និងអំពាវនាវឱ្យរៀបចំការបោះឆ្នោតក្នុងពេលសមរម្យណាមួយ។ ទន្ទឹមនេះ លោកគីស៊ីដា ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាផ្សេងទៀត ដូចជាថាមពល វិស័យការពារជាតិ និងសេដ្ឋកិច្ចជាដើម៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន លោក គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ នៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា បានអះអាងថា លោកនឹងរំលាយសភាជាន់ទាប និងអំពាវនាវឱ្យរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនៅក្នុងពេលសមរម្យណាមួយ។ ការប្រកាសបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយរដ្ឋមន្រ្តីជាជាច្រើនបានលាលែងពីតំណែង និងការបង្ហាញពីសមាជិកសភាមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធក្រុមសាសនា Unification Church។
ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសប្រទេសជិតខាងអាហ្វហ្កានីស្ថាននៅខេត្តអានហ៊ុយនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ប្រមុខការទូតចិន វ៉ាង យី លើកឡើងថា ចិន និងរុស្ស៊ីបានប្តេជ្ញាចិត្តអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងជំរុញការសម្រេចឱ្យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យផ្សេងៗ។ នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកទីមួយរបស់លោក ឡាវរ៉ូវ នៅចិន ក្រោយការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ «ចិនមានឆន្ទៈក្នុងការធ្វើការជាមួយរុស្ស៊ីដើម្បីជំរុញឱ្យទំនាក់ទំនងចិន-រុស្ស៊ីឈានទៅកាន់កម្រិតខ្ពស់ក្នុងយុគសម័យថ្មីមួយក្រោមការដឹកនាំដោយមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរផងដែរ»។ ប្រមុខការទូតចិនបញ្ជាក់បែបនេះ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីវិញ រដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាបន្តពង្រឹងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ និងឈរជាមួយគ្នាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះ លោក ឡាវរ៉ូវ សង្កត់ធ្ងន់ថា រុស្ស៊ីនឹងដើរតួយ៉ាងសកម្មក្នុងការជំរុញពហុប៉ូលភាវូបនីយកម្ម ប្រឆាំងអនុត្តរភាព និងអំណាចនយោបាយ ហើយរុស្ស៊ីនឹងបន្តគោរពតាមគោលការណ៍របស់ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ អំឡុងជំនួបនេះ លោក ឡាវរ៉ូវ ក៏បានជូនដំណឹងដល់លោក វ៉ាង អំពីវឌ្ឍនភាពនៃប្រតិបត្តិការ យោធានៅអ៊ុយក្រែន និងស្ថានភាពនៃការចរចារបស់ទីក្រុងមូស្គូជាមួយទីក្រុងកៀវផងដែរ។ ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ហើយបន្តកិច្ចចរចាសន្តិភាពជាមួយអ៊ុយក្រែន ព្រមទាំងរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិ។ តបទៅវិញ លោក វ៉ាង ប្រកាសគាំទ្រការចរចារកសន្តិភាពរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ទោះបីជាមានការលំបាកខ្លាំងក៏ដោយ ហើយក្រុងប៉េកាំងក៏នឹងគាំទ្រកិច្ចខិតខំរបស់រុស្ស៊ី និងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតដើម្បីទប់ស្កាត់វិបត្តិមនុស្សធម៌ទ្រង់ទ្រាយធំផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ភាគីទាំងពីនៅតែថ្កោលទោស និងបានហៅការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អាម៉េរិក និងលោកខាងលិចលើរុស្ស៊ី ជាទង្វើឯកតោភាគីដែលខុសច្បាប់និងរឹតតែធ្វើឱ្យបញ្ហាកាន់តែស្មុគស្មាញថែមទៀត។ ដោយសារវិបត្តិអ៊ុយក្រែននេះ ចិនរងការរិះគន់មិនតិចឡើយចមពោះការមិនថ្កោលទោសអ្វីលើសកម្មភាពរុស្ស៊ី ខណៈរុស្ស៊ី បានចិនឈរជាមួយខ្លួនក្នុងពេលឯកោនេះដែរ។ នៅចិន លោក ឡាវរ៉ូវ នឹងជជែកជាមួយប្រមុខការទូតប្រទេសមានព្រំដែនជាប់អាហ្វហ្កានីស្ថានផ្សេងទៀតលើបញ្ហាមនុស្សធម៌ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបទេសចិន និងរុស្ស៊ីនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា បានប្តេជ្ញាចិត្តកាន់តែខ្លាំងក្នុងការជំរុញទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសំខាន់ៗ។ មហាអំណាចទាំងពីរ ក៏ជំទាស់នឹងលោកខាងលិចដែលដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ីជុំវិញបញ្ហានៅអ៊ុយក្រែនផងដែរ។
ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍របស់ថៃ បានបោះជំហានសន្សឹមៗឆ្ពោះទៅរកការងើបដំណើរការឡើងវិញ តាមរយៈការទទួលភ្ញៀវទេសចរពីចិន។ ភ្ញៀវទេសចរចំនួន៣៩នាក់ នៅថ្ងៃទី ២០ ខែតុលា បានជាន់ទឹកដីថៃ ដែលជាការមកដល់ដំបូងបង្អស់របស់ទេសចរបរទេសក្រោយការហាមឃាត់៧ខែមកនេះ។ ទេសចរចំនួន៣៩នាក់ដែលហោះហើរពីទីក្រុងសៀងហៃ បានទៅដល់អាកាសយានដ្ឋានសុវណ្ណភូមិ ក្រុងបាងកកនៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា។ ការមកដល់របស់ភ្ញៀវទេសចរជនជាតិចិននេះ ស្ថិតក្រោមកម្មវិធី ទិដ្ឋាការទេសចរណ៍ពិសេស ដែលបង្កើតឡើងដោយអាជ្ញាធរថៃដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ។ កាលពីឆ្នាំមុន ថៃបានស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរបរទេសជិត ៤០ លាននាក់ និងតាមការប៉ាន់ស្មានមួយចំនួនមានច្រើនជាងនេះ ដែលស្មើទៅនឹងជាង ១០ ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ថៃ។ ប៉ុន្តែការផ្ទុះឡើងជំងឺ COVID-19 ធ្វើឲ្យវិស័យមួយនេះធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក មិនថានៅថៃ ឬប្រទេសផ្សេងឡើយ។ បើតាមផែនការដែលត្រូវបានអនុម័តដោយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃនៅខែកញ្ញា ទេសចរបរទេស ត្រូវទាញយកពាក្យកម្មវិធីតាមដាន COVID-19 ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងអំឡុងពេលស្នាក់នៅ។ បន្ទាប់ពីមកដល់ ពួកគេត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័កនៅសណ្ឋាគារ ឬមន្ទីរពេទ្យដែលរៀបចំដោយរដ្ឋចំនួន១៤ថ្ងៃ ហើយត្រូវលិខិតបញ្ជាក់កន្លែងស្នាក់នៅរយៈពេលយូរផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ពួកគេ ក៏ត្រូវមានការធានារ៉ាប់រងពិសេសនិងឆ្លងកាត់ការធ្វើតេស្តរកវីរុសមុនពេលចាកចេញ។ ចំពោះ ភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលស្នាក់នៅថៃយ៉ាងតិច ៣០ ថ្ងៃ នឹងទទួលបានទិដ្ឋាការមានសុពលភាពចំនួន៩០ថ្ងៃដែលអាចបន្តជាថ្មីបានពីរដង។ ប៉ុន្តែទេសចរបរទេសទាំងនោះ ក៏មិនអាចដើរហើរក្នុងទឹកដីថៃដោយសេរីឡើយ។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយ អាកាសយានដ្ឋានថៃ បានត្រៀមរួចរាល់សម្រាប់ទទួលភ្ញៀវទេសចរជាមួយនឹងប្រព័ន្ធធ្វើតេស្តរក COVID-19 ដែលផ្តល់លទ្ធផលក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ៩០ នាទីប៉ុណ្ណោះ។ ពេលឆ្លងការព្រលាន ពួកគេ ត្រូវតែឆ្លងកាត់ការស្កេនកម្ដៅចំនួន៣លើក។ លើសពីនេះ ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យជួបជាមួយភ្ញៀវទេសចរដែលមកដល់នោះទេ។ យ៉ាងហោចណាស់ ជើងហោះហើរពីរផ្សេងទៀតមកពីចិន ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងទៅដល់ថៃនៅចុងខែនេះ។ ក្រសួងទេសចរណ៍និងកីឡាថៃរំពឹងថា នឹងមានភ្ញៀវទេសចរបរទេសប្រមាណ ៤០០ នាក់នៅដើមខែវិច្ឆិកា។ នាពេលអនាគត យន្តហោះដឹកអ្នកទេសចរ ក៏អាចចុះចតនៅក្នុងទិសដៅពេញនិយមផ្សេងទៀតដូចជាកោះភូកេតផងដែរ៕	ដោយ៖កង ម៉េងហុង
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អាការធម្មតា នៃជំងឺអុតស្វាយដែលយើងអាចសម្គាល់ដឹងយ៉ាងស្រួលនោះមានដូចជា៖ កន្ទួលរមាស់ ពងបែក ដែលកើតឡើង ១០ ទៅ ២១ថ្ងៃ ក្រោយពីប៉ះពាល់នឹងវីរុសបង្កជំងឺនេះរួច។ ពងបែកនោះច្រើនតែកើតឡើងនៅម្តុំខ្នង ត្រង់កណ្តៀតក្អម និងស្បែកក្បាល បន្ទាប់មករាលដាលទៅមុខ ដៃនិងជើង ក្តៅខ្លួនស្ទិញៗ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ខណៈពេលដែលជំងឺអុតស្វាយ មិនមែនជាជំងឺដែលកើតឡើងជាញឹកញាប់ ដូចពីមុន ប៉ុន្តែមនុស្សវ័យក្មេង និងមនុស្សធំ ដែលមិនទាន់ចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺនេះ នៅតែប្រឈមនឹងវានៅឡើយទេ។ ជំងឺដែលមានភាពឆ្លងខ្លាំងមួយនេះ បង្កឡើងដោយវីរុស Varicella Zoster។ យ៉ាងណាមិញ សម្រាប់វ៉ាក់សាំងដំបូងសម្រាប់ចាក់ការពារជំងឺនេះ ត្រូវបានគេណែនាំឲ្យចាក់នៅអាយុពី ១២ ទៅ ១៥ខែ និងទីពីរនៅអាយុ ៤ ទៅ ៦ឆ្នាំ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.