Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
លោក Rob Page កាន់កាប់ការងារដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិវែលស៍ បណ្តោះអាសន្ន តាំងពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២០ មកក្រោយពេលលោក Ryan Giggs ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពីបទប៉ិនប៉ង់រំលោភបំពានផ្លូវភេទ នឹងបានប្រើអំពើហិង្សាលើមិត្តស្រីរបស់។ លោក Page បានដឹកនាំក្រុមវែលស៍ប្រកួតជម្រុះពានរង្វាន់ World Cup រហូតអាចជួយវែលស៍ឈ្នះកៅអីទៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅប្រទេសកាតាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៦៤ឆ្នាំ។ គ្រូបង្វឹកវ័យ ៤៨ឆ្នាំរូបនេះក៏បានជួយក្រុមវែលស៍ឡើងដល់វគ្គ ១៦ក្រុមនៃការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Euro 2020 និងជួយវែលស៍ឡើងលេងនៅក្នុងពានរង្វាន់ UEFA Nation League ដោយស្ថិតនៅក្នុងចំណោមក្រុមប្រកួតជម្រុះស្ថិតក្នុងពូល League A លើកដំបូងប្រចាំតំបន់អឺរ៉ុប។ លោក Ryan Giggs កាលពីខែមិថុនាបានប្រកាសលាលែងពីតំណែង មុនពេលលោក Page កាន់តំណែងជាគ្រូបង្វឹកពេញសិទ្ធិរបស់វែលស៍នេះ។ ដើម្បីធានាបានថា លោកនឹងអាចបន្តដឹកនាំក្រុមប្រកួតរហូតដល់ព្រឹត្តិការណ៍ Euro 2024 និង World Cup ឆ្នាំ ២០២៦ FAW បានផ្តល់កុងត្រា ៤ឆ្នាំទៅលោក Rob Page។ «គ្មានអ្វីដែលមានកិត្តិយសខ្លាំងជាង បានបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិខ្លួនឯងនោះទេ ខ្ញុំពិតជាមិនអាចរងចាំចំពោះការប្រកួតប្រជែងបានឡើយសម្រាប់រយៈពេលទាំង ៤ឆ្នាំនេះ ហើយការប្រកួត World Cup លើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៦៤ឆ្នាំ របស់យើងគឺជាការចាប់ផ្តើម។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាវែលស៍នឹងទទួលជោគជ័យនៅការប្រកួតក្នុងខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ ខ្ញុំនឹងធ្វើឱ្យប្រទេសខ្ញុំរំភើប។»។ នេះជាសម្តីលោក Page ក្រោយពេលចុះកុងត្រារួច។ គួររំលឹកថា វែលស៍ត្រូវបានចាប់ពូលស្ថិតក្នុងពូលជាមួយក្រុម អង់គ្លេស អាម៉េរិក និងអ៊ីរ៉ង់ សម្រាប់ការប្រកួតវគ្គសន្សំពិន្ទុក្នុងពូកនៅប្រទេសកាតា។ World Cup 2022 នៅកាតានឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី ២០ ខែវិច្ឆិការ ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់វែលស៍ (FAW) នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ប្រកាសតែងតាំងលោក Rob Page ជាគ្រូបង្វឹកផ្លូវការ ក្រោយកាន់តំណែងគ្រូបណ្តោះអាសន្នជាងពីរឆ្នាំ។ Page ដែលជួយវែលស៍បង្ហាញខ្លួននៅ World Cup ឆ្នាំ២០២២ នៅកាតា លើកដំបូង យល់ព្រមចុះកិច្ចសន្យារយៈពេល ៤ឆ្នាំ។
លោក ថោង ខុន បានបញ្ជាក់ថា មូលហេតុដែលសិង្ហបុរី ចង់រៀបចំការប្រកួតទូកក្ដោងនៅកម្ពុជានេះ ដោយសារតែកីឡាប្រភេទនេះ មិនត្រូវបានម្ចាស់ផ្ទះ វៀតណាម ដាក់បញ្ចូលក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣១ ឡើយ។ វៀតណាមត្រូវរៀបចំ ស៊ីហ្គេម នៅចុងឆ្នាំ២០២១នេះ ប៉ុន្តែសុំលើកទៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០២២វិញ ដោយសារបញ្ហាកូវីដ-១៩ រាតត្បាត។ ហ្វេសប៊ុក CAMSOC បានស្រង់សម្ដីលោក ថោង ខុន ក្នុងសន្និបាតបូកសរុបការងារឆមាសទី១ និងលើកទិសដៅការងារឆមាសទី២ កាលពីថ្ងៃទី១៧ សីហា ថា៖«បន្ទាប់ពីដឹងថា ស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២១ ដែលត្រូវបានពន្យារពេលទៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ នៅវៀតណាម មិនត្រូវបានម្ចាស់ផ្ទះវៀតណាម ដាក់កីឡាទូកក្ដោង ក្នុងប្រភេទកីឡាប្រកួតស៊ីហ្គេម ហេតុនេះសហព័ន្ធកីឡាទូកក្ដោងសិង្ហបុរី ក៏បានខិតខំ និងមានគម្រោងសហការជាមួយសហព័ន្ធកីឡាទូកក្ដោងកម្ពុជា ដើម្បីរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទូកក្ដោងអន្ដរជាតិមួយ នៅខេត្តព្រះសីហនុ នាខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ដែលតាមគម្រោងមានអត្តពលិកចូលរួមប្រកួតប្រហែល ៧ ទៅ ៨ប្រទេស...» ។ បើតាមលោក ថោង ខុន កិច្ចសហការរវាងសហព័ន្ធកីឡាទូកក្ដោងកម្ពុជា និងសិង្ហបុរី គឺជាឱកាសល្អមួយ ដើម្បីជំរុញវិស័យកីឡាទូកក្ដោងកម្ពុជា សម្រាប់ដំណើរឆ្ពោះទៅស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣។ បច្ចុប្បន្នគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ (CAMSOC)កំពុងជំរុញសកម្មភាពប្រមូលផ្ដុំហ្វឹកហាត់ទ្រង់ទ្រាយធំលក្ខណៈបិទខ្ទប់ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ និងការត្រៀមបញ្ជូនកីឡាករ-កីឡាការិនី និងគ្រូ១៣៥នាក់ លើ១២ប្រភេទកីឡា ទៅហ្វឹកហាត់នៅចិន ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព ត្រៀមការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣១ នៅវៀតណាម និងស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ នៅកម្ពុជា ៕	ភ្នំពេញ៖ សហព័ន្ធកីឡាទូកក្ដោងកម្ពុជា និងសហព័ន្ធកីឡាទូកក្ដោងសិង្ហបុរី គ្រោងសហការគ្នារៀបចំការប្រកួតកីឡាទូកក្ដោងអន្ដរជាតិមួយ នៅតំបន់ឆ្នេរក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ នាខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ខាងមុខ។ នេះបើតាមលោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាអនុប្រធានអចិន្ដ្រៃយ៍នៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ (CAMSOC)។
ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មានលម្អិត សូមអញ្ជើញស្តាប់សំណួរ-ចម្លើយខ្លីរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ(Thmeythmey.com) និងលោក យ៉ង សាំងកុមារ អតីតប្រធានអង្គការកសិកម្មសេដាក់ដូចតទៅ៖ ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្ម, ផលិតផលអត្តសញ្ញាណ, ជំនួញខ្នាតតូច និងមធ្យម, បរិស្ថាន និងទេសចរណ៍ សូមចុច Download App «ថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត» សម្រាប់ប្រព័ន្ធ IOS: https://apple.co/2ub9pdj និង Android: http://bit.ly/2KSe1MB ។ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាំងនេះ ក៏មាននៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក Thmey Thmey 25 និង YouTube Channel: https://goo.gl/D6xQBv ៕	ភ្នំពេញ៖ ផលិផលធម្មជាតិ និងផលិតផលសរីរាង្គមានលក្ខណៈខុសគ្នា។ ឧទាហរណ៍ថា កសិករម្នាក់ដាំបន្លែដោយប្រើជីអាចម៍គោ តែគោរបស់គាត់ទៅស៊ីស្មៅដែលគេបាញ់ថ្នាំគីមី តើផលិតផលនេះជាផលិតផលធម្មជាតិ ឬសរីរាង្គ។ ដូចគ្នាដែរ សម្រាប់ទឹកពីអូរដែលមានជាតិគីមី ហើយយកទៅស្រោចលើបន្លែកំពុងដាំ?
ទន្ទឹមនឹងការស្ញប់ស្ញែង លោក កែវ រ៉េមី និងសមាជិកគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ប្រមូលថវិកាឧបត្ថម្ភដល់ ម្ចាស់មេដាយមាសរូបនេះ ដើម្បីជាការលើកទឹកចិត្ត ឱ្យខិតខំហ្វឹកហាត់បន្ថែមទៀត។ ប្រធានគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ចង់ឃើញម្ចាស់មេដាយមាសផ្នែកអត្តពលកម្មដំបូងគេរបស់កម្ពុជារូបនេះ មានសមត្ថភាពទៅប្រកួតប្រជែងយកមេដាយនៅព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកថែមទៀត។ លោក កែម រ៉េមី បន្ថែមដូច្នេះថា៖ «ត្រូវតែបន្តខំយកកិត្តិយស ហើយទៅជាបិតារត់ទៅមើល! សម្រាប់គ្រប់ជំនាន់។ ឱ្យក្មេងជំនាន់ទៀត គេគោរពយើង។ កាលណានិយាយពីរឿងកីឡារត់(អត្តពលកម្ម) គេនឹកឃើញដល់យើងតែម្តង នឹកឃើញដល់ ឈុន ប៊ុនថន។ គេនឹកឃើញដល់ប្រធាន(សហព័ន្ធ) ដួង មាសចំរើន »៕	លោក កែវ រ៉េមី ប្រធានគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានកោតសរសើរចំពោះជ័យជម្នះ របស់កីឡាករអត្តពលកម្ម ឈុន ប៊ុនថន ដែលបានឈ្នះមេដាយមាសស៊ីហ្គេម លើវិញ្ញាសារត់ចម្ងាយ៨០០ម៉ែត្រ។
ភ្នំពេញ៖ កម្មករនិយោជិតមានសិទ្ធិឈប់សម្រាករយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។ ក្នុងព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកខាងមុខនេះ ក្រសួងការងារ បានជូនដំណឹងដល់ម្ចាស់សហគ្រាសគ្រឹះស្ថានទាំងអស់ ត្រូវអនុញាតឲ្យកម្មករ និយោជិតរបស់ខ្លួនឈប់សម្រាកដោយមានប្រាក់ឈ្នួល។ ក្រសួងបញ្ជាក់ថា ក្នុងករណីសហគ្រាសមិនអាចបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ខ្លួនបាន សហគ្រាសត្រូវឲ្យកម្មករផ្លាស់ប្ដូរវេនគ្នា ទៅតាមថ្ងៃបុណ្យនីមួយៗ។ ក្រសួងបន្ថែមថា កម្មករនិយោជិតដែលធ្វើការក្នុងថ្ងៃឈប់នៃព្រះរាជពិធីនេះ មានសិទ្ធិទទួលនូវប្រាក់បំណាច់បន្ថែម ដែលមានចំនួនស្មើនឹងប្រាក់ឈ្នួលនៃថ្ងៃធ្វើការធម្មតា។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្ដែតប្រទីត និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក នៅឆ្នាំនេះ នឹងត្រូវប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១២ខែវិច្ឆិកា៕	ដោយ៖ ផាត ដាណេ
អតីតប្រមុខរងក្រុងហុងកុង លោកស្រី Carrie Lam បានជាប់ឆ្នោតជាប្រមុខថ្មីរបស់ទីក្រុងហិរញ្ញវត្ថុមួយនេះក្នុងការបោះឆ្នោតមិនផ្ទាល់ថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា។ លោកស្រី Lam បានផ្ដួលគូប្រជែង២នាក់ទៀត គឺអតីតប្រមុខហិរញ្ញវត្ថុលោក John Tsang និងអតីតចៅក្រមលោក Woo Kwok-hing ដើម្បីក្លាយជាស្ត្រីទី១ ដឹកនាំតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសនេះ។ បើតាមសារព័ត៌មាន South China Morning Post លោកស្រី Lam ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រចំនួន៧៧៧ ពីគណៈកម្មាធិការបោះឆ្នោតសរុប១១៩៤ ដែលភាគច្រើនជាមនុស្សស្មោះត្រង់របស់ទីក្រុងប៉េកាំង។ លោកស្រី Lam ត្រូវគេមើលឃើញជាបេក្ខជនដែលពេញចិត្តដោយរដ្ឋាភិបាលចិន ខណៈលោក Tsang ដែលមានបទពិសោធខាងហិរញ្ញវត្ថុ ក៏មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ដែរ ប៉ុន្តែលោកមានជំហរខុសគ្នារដ្ឋាភិបាលកណ្ដាលប៉េកាំង។ ក្រោយជ័យជម្នះនេះ លោកស្រី Lam នឹងស្នងតំណែងលោក Leung Chun-ying ដែលនឹងចប់អាណត្តិនៅខែមិថុនាខាងមុខ។ ប៉ុន្តែការបោះឆ្នោតនេះ គឺពោរពេញដោយបាតុកម្មពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ ដែលបានចោទរដ្ឋាភិបាលចិនថាបានលូកលាន់កិច្ចការផ្ទៃក្នុងតាមរយៈការបោះឆ្នោតលើកនេះ។ ប្រជាជនហុងកុងទូទៅ ចង់ជ្រើសរើសមេដឹកនាំដោយខ្លួនឯង ដើម្បីគេចផុតពីការពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិន ប៉ុន្តែចិនឯណោះ មិនបានយល់ព្រមតាមឡើយ។ បើទោះជាមានការបោះឆ្នោតក្ដី គេនៅតែសង្កេតឃើញឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅមានក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់ហុងកុងដដែល។ បន្ថែមពីលើគណៈកម្មាធិការបោះឆ្នោតដែលជាមនុស្សរបស់ខ្លួន ចិនក៏កំណត់ឲ្យបេក្ខជនទាំងអស់ ត្រូវមានការយល់ព្រមពីខ្លួនសិន មុននឹងឈរឈ្មោះជាប្រធានប្រតិបត្តិហុងកុងនោះ។ ប្រធានប្រតិបត្តិចប់អាណត្តិ Leung Chun-ying រងការរិះគន់ដោយសាររឿងនេះ ដ្បិតលោកជិតស្និទ្ធជាមួយចិនពេក។ ទីក្រុងហុងកុង ជាផ្នែកមួយរបស់ចិន ដែលមានសិទ្ធិជ្រើសរើសមេដឹកនាំដោយខ្លួនឯង ក្រោមនយោបាយប្រទេសមួយ ប្រព័ន្ធពីរ ដែលដាក់ចេញពេលអង់គ្លេសប្រគល់ហុងកុងឲ្យចិនក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧។ ហុងកុង ជាតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសដែលមានប្រព័ន្ធច្បាប់ និងរដ្ឋបាលដឹកនាំដោយខ្លួនឯង ប៉ុន្តែកិច្ចការកងទ័ព និងការងារការបរទេស ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលកណ្ដាល៕	លោកស្រី Carrie Lam ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រមុខប្រតិបត្តិរបស់រដ្ឋបាលក្រុងហុងកុង ក្នុងការបោះឆ្នោតដោយប្រតិភូនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា។ លោកស្រី Carrie Lam ដែលជាបេក្ខជនដែលជិតស្និទ្ធរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានផ្ដួលបេក្ខជនពីរនាក់ទៀត ហើយលោកស្រីនឹងត្រូវដឹកនាំទីក្រុងហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំនេះ ជំនួសលោក Leung Chun-ying ។ ការបោះឆ្នោតលើកនេះ ពោរពេញដោយការតវ៉ារបស់ប្រជាជនហុងកុង ដែលលើកឡើងថាក្រុងប៉េកាំងប្រើឥទ្ធិពលជ្រៀតជ្រែកផ្ទៃក្នុងហុងកុង។
រូបភាពពីរសន្លឹក របស់ឪពុកម្ដាយក្នុងឈុតទទួលសញ្ញាបត្រ ជំនួសកូនប្រុសដែលបានបាត់បង់ជីវិត ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំងពីអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម។ អ្នកស្រី លន់ ផល្លី ត្រូវជាម្ដាយរបស់ លោក ឆាន សទ្ធា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា កូនរបស់អ្នកស្រី បានស្លាប់ កាលពីឆ្នាំ២០២២ ដោយសារឆក់ខ្សែភ្លើង ពេលជួយការងារសំណង់ឪពុក។ អ្នកស្រី លន់ ផល្លី បានបន្ថែមថា កូនរបស់អ្នកស្រី បានរៀនចប់ផ្នែកគណិតវិទ្យា នៅសកលវិទ្យាល័យស្វាយរៀង ហើយគ្រោងប្រឡងគ្រូ។ ជាមួយគ្នានេះ កូនរបស់អ្នកស្រី ក៏បានសុំអ្នកស្រី រៀនអនុបណ្ឌិតបន្ត។ «រៀនចប់ហើយ រកលុយទៅរៀនត។ គាត់សុំលោមខ្ញុំ ថ្វាយបង្គំសុំពួកខ្ញុំរៀនត ដល់អនុបណ្ឌិត ហើយខ្ញុំថា ក្រប៉ុណ្ណាក៏ម៉ែពុកឱ្យកូនរៀនដែរ កូនខំរៀនទៅ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកស្រី លន់ ផល្លី ដែលខណៈពេលរម្លឹកបែបនេះ អ្នកស្រីក៏ទ្រហោយំភ្លាម។ រំពេចភ្លាមនោះ លោក ប្រុក ធឹក ដែលជាឪពុក ឆាន សទ្ធា ក៏បន្តសន្ទនាជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទ ជំនួសភរិយា។ ពេលសួរថា ហេតុអ្វីលោកទៅទទួលសញ្ញាបត្រជំនួសកូនប្រុស ដែលបានស្លាប់ទៅ? លោក ប្រុក ធឹក បានរៀបរាប់ថា លោក និងភរិយា មិនច្បាស់ថា សាលាព្រមផ្ដល់សញ្ញាបត្រ ឱ្យឬអត់ទេ ដ្បិតលោកទទួលដំណឹងពីការផ្ដល់សញ្ញាបត្រនេះតាមក្មួយស្រីដែលរៀនសាលាជាមួយកូនលោកប៉ុណ្ណោះ។ លោក ប្រុក ធឹក បានអះអាងថា៖ «អ្នកស្រុកថា កូនយើងស្លាប់ហើយមិនបាច់ទៅទទួលទេ។ ខ្ញុំក៏មិនដឹងថាខាងសាលាឱ្យមិនឱ្យ តែខ្ញុំក៏ទៅ។ លោកជំទាវម្នាក់ដែលចូលរួម គាត់ដឹងរឿង សទ្ធាកូនខ្ញុំហ្នឹង ក៏ដឹកដៃឡើងឱ្យទទួល។ ម្សិលមិញ ខ្ញុំទៅ ពួកខ្ញុំយំតាំងពីទៅដល់ពេលឃើញកូនគេ។ ខ្ញុំនឹកកូនខ្ញុំ» ។ មានជីវភាពលំបាក អ្នកខេត្តស្វាយរៀងរូបនេះ បានតស៊ូឱ្យកូនច្បងរៀនសូត្រឱ្យបានដល់ចប់ចុងចប់ដើម។ លោក ប្រុក ធឹក ចាត់ទុកថា នេះជាមោទកភាពសម្រាប់គ្រួសាររបស់លោក ដែលមានកូនបានរៀនដល់ថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា។ រៀបរាប់ជាមួយការសោកស្ដាយជាពន់ពេក លោក ប្រុក ធឹក បានឱ្យដឹងថា ក្នុងពេលឡើងទទួលសញ្ញាបត្រឱ្យកូនប្រុស លោក និងភរិយា បានឧទ្ធិសហៅព្រលឹងកូនឱ្យមកទទួល។ លោក ប្រុក ធឹក បន្ថែមដូច្នេះ៖ «ពេលឡើងទៅ ខ្ញុំស្រែកហៅ កូនខ្ញុំថា កូនអើយ ពុកម៉ែ មកទទួលសញ្ញាបត្រជំនួសកូនហើយ កូនមកយកទៅ »៕	ជារឿងដ៏គួរឱ្យរំភើបរីករាយក្នុងថ្ងៃបញ្ចប់ការសិក្សា តែគ្រួសារលោក ប្រុក ធឹក បែរជាមានក្ដីសោកសង្រេង ដ្បិតកូនប្រុសរបស់លោក គឺលោក ឆាន សទ្ធា បានបាត់បង់ជីវិតមុនថ្ងៃទទួលសញ្ញាបត្រ។ ក្នុងថ្ងៃទទួលសញ្ញាបត្រកូន លោក ប្រុក ធឹក និងភរិយា បានបំពេញក្ដីស្រមៃជូនកូនជាលើកចុងក្រោយ ដោយបានឡើងទទួលសញ្ញាបត្រជំនួសកូនប៉ុណ្ណោះ។
នៅថ្ងៃសុក្រទី៤ ខែមករា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិនបានបញ្ជាក់នៅលើវេបសាយរបស់ខ្លួនថា ជំនួបទល់មុខគ្នារវាងភាគីចិននិងអាមេរិក នឹងធ្វើឡើងនាថ្ងៃទី៧ និង៨ ខែមករា ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង។ ហើយគោលបំណងនៃជំនួបនេះគឺដើម្បីអនុវត្តការព្រមព្រៀងមតិគ្នាដ៏មានសារៈសំខាន់ ដែលមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរបានឈានដល់។ សម្រាប់ជំនួបក្នុងទីក្រុងប៉េកាំងនាពេលខាងមុខនេះ ក្រុមប្រតិភូអាមេរិកនឹងត្រូវដឹកនាំដោយអ្នកតំណាងរងទទួលបន្ទុកការចចារពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក លោក Jeffrey Gerrish។ កាលពីឆ្នាំមុន ចិននិងសហរដ្ឋអាមេរិកបានដំឡើងពន្ធនាំចូលលើទំនិញគ្នាទៅវិញទៅមក ដែលគិតជាទឹកប្រាក់ជាង ៣០០ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ ប្រធានធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានផ្តួចផ្តើមបង្កាត់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ត្រាំ បានចោទថា ចិនបានអនុវត្តការធ្វើពាណិជ្ជកម្មគ្មានយុត្តិធម៌ ដោយបានប្លន់យកការងារពីប្រជាជនអាមេរិក ព្រមទាំងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើរោងចក្រក្នុងស្រុកអាមេរិក។ យ៉ាងណាមិញ មេដឹកនាំចិន ស៊ី ជិនភីង និងលោក ដូ ណាល់ត្រាំ បានយល់ព្រមបង្កើតបទឈប់បាញ់ក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងគោលដៅដើម្បីទុកពេលឲ្យភាគីទាំងពីរ ស្វះស្វែងរកច្រកផ្លូវដោះស្រាយជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ដែលធ្វើឲ្យពិភពលោកភ័យព្រួយនេះ៕	ប្រតិភូតំណាងអាមេរិកនឹងធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសចិននាសប្តាហ៍ក្រោយ ដើម្បីរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាក្នុងគោលដៅបន្ធូរបន្ថយកម្តៅនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែលកំពុងឆាបឆេះ រវាងមហាយក្សសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរ។ ហើយនេះនឹងក្លាយជាជំនួបទល់មុខលើកទីមួយ គិតចាប់ពីប្រទេសទាំងពីរបានយល់ព្រមបង្កើតបទឈប់បាញ់ក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយគ្នា។
អត្ថបទទាក់ទង GMAC៖ ការព្យួរEBA រយៈពេលខ្លីណាមួយ អាចប៉ះពាល់ផ្ទាល់ដល់កម្មកររាប់សែននាក់នៅកម្ពុជា សម្តេច ហ៊ុន សែន៖ បើសហភាពអឺរ៉ុប ដកអនុគ្រោះពន្ធ គឺដូចជាបោះបង់អ្វីៗ ដែលខំជួយកម្ពុជាកន្លងមក កម្ពុជា ចាត់ទុកការសម្រេចរបស់EU គឺជាទង្វើអយុត្តិធម៌ដល់កម្ពុជា នីតិវិធីនៃការដក ឬ មិនដកការអនុគ្រោះពន្ធរបស់ EU មានរយៈពេល១២ខែ លិខិតដែលចុះហត្ថលេខារួមគ្នាដោយពាណិជ្ជករធំៗទាំងខ្មែរ និងបរទេស ដែលក្នុងមានលោក Arnaud Darc ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា និងលោក គិត ម៉េង ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ជាដើមនោះ បានលើកឡើងថា គម្រោងដកប្រព័ន្ធ EBA នឹងបង្ករគ្រោះឲ្យខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយបង្អាក់ដំណើរការប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជានារយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ ក្រៅពីបង្ហាញពីការបារម្ភផ្សេងៗទាក់ទងនឹងការបាត់បង់ការងារពលរដ្ឋខ្មែរច្រើនលាននាក់ ជាពិសេសស្ត្រីជនបទ ក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌ ក្រុមអ្នករកស៊ីខ្មែរ និងបរទេសសំណូមពរដល់គណកម្មាធិការអឺរ៉ុប និងបណ្តារដ្ឋជាសមាជិក បន្តការគាំទ្រក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា តាមរយៈកិច្ចសន្ទនាបែបស្ថាបនា និងសកម្មភាពសហប្រតិបត្តិការជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា៕	សភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបប្រចាំនៅកម្ពុជា (Eurocham) រួមជាមួយសមាគម សហភាព និងក្រុមអ្នករកស៊ីខ្មែរ និងបរទេសជាង៣០អង្គភាព បានរួមគ្នាសរសេរលិខិតទៅកាន់លោកស្រី Cecilia Malmstrom ប្រធានគណៈកម្មាធិការពាណិជ្ជកម្មសហភាពអឺរ៉ុប ដើម្បីបង្ហាញពីកង្វល់របស់ខ្លួនទាក់ទងនឹងការពិចារណាដកគម្រោងអនុគ្រោះពន្ធ «គ្រប់មុខទំនិញលើកលែងតែអាវុធ» (EBA) របស់កម្ពុជានៅក្នុងទីផ្សារសហគមន៍អឺរ៉ុប។
បញ្ហាអ៊ីរ៉ង់ ទំនងជារបៀបវារៈសំខាន់មួយនៃកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ នេះ ខណៈអាមេរិកនឹងយកសំណុំរឿងប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ទៅជជែកក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិនេះ។ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ថ្លែងសុន្ទរកថាប្រចាំឆ្នាំនៅមហាសន្និបាតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ហើយលោកអាចបញ្ចូលសំណុំរឿងអ៊ីរ៉ង់ក្នុងសុន្ទរកថារបស់ខ្លួនផងដែរ។ មុនការថ្លែងរបស់លោក ត្រាំ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានទុកការគំរាមកំហែងប្រើប្រាស់យោធាដែលលោក ត្រាំ ប្រកាសក្ដែងៗប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់នៅម្ខាង ហើយប្រើប្រាស់មធ្យោបាយការទូតជំនួសវិញ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍ ABC នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ប្រមុខការទូតអាមេរិកបានលើកឡើងថា៖ « ប្រធានាធិបតី ត្រាំ និងខ្ញុំ នឹងប្រើវិធីការទូតគ្រប់ជំហាន»។ ក្នុងន័យនេះលោកចង់សង្កត់ធ្ងន់ថា អាមេរិកនឹងជ្រើសយកវិធីសាស្ត្រប្រាកដប្រជាមួយ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលការទូតដ៏សមប្រកប។ បើការទូតបរាជ័យ អាមេរិកនឹងដើរផ្លូវផ្សេង។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ប៉ុមប៉េអូ ដែលប្រមើលមើលទុកមុនថា ប្រសិនបើផ្លូវការទូតមិនជោគជ័យ ហើយអ៊ីរ៉ង់នៅតែផ្គើនធ្វើរឿងដដែល នោះលោក ត្រាំ នឹងសម្រេចចិត្តដ៏សំខាន់មួយដើម្បីសម្រេចគោលដៅក្នុងការទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ មុនពេលចាកចេញពីសេតវិមានទៅរដ្ឋតិចសាសនៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា លោក ត្រាំ បានបង្ហើបផងដែរពីលទ្ធភាពនៃជំនួបឥតព្រាងទុកជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ ហាសាន់ រូហានី បន្ទាប់ពីមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានលើកឡើងថា លោកមិនមានបំណងចង់ជួបជាមួយប្រធានាធិបតី រូហានី ឡើយ ប៉ុន្តែក៏មិនមែនមានន័យថា ជំនួបរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ក៏មិនអាចកើតឡើងដែរ ព្រោះលោកជាមនុស្សបត់បែន។ ចំណែកភាគីខាងអ៊ីរ៉ង់វិញ លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ ចាវ៉ាដ ហ្សារីហ្វ បញ្ជាក់ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ CNN ថា ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ ក៏មានឆន្ទៈចង់ជួបជាមួយលោក ត្រាំ នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ថា ភាពចម្រូងចម្រាស់រវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់កាន់តែខ្លាំងឡើង បន្ទាប់ពីមានការវាយប្រហារលើរោងចក្រផលិតប្រេងរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ភាគីខាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានចោទទីក្រុងតេហេរ៉ង់ថាជាអ្នកបង្កបញ្ហានេះ ប៉ុន្តែភាគីទីក្រុងតេហេរ៉ង់បានរុញបញ្ហានេះទៅឲ្យក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូធីថាជាអ្នកធ្វើរឿងនេះ៕	អាមេរិកនៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញាបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងរៀបចំសំណុំរឿងប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ទៅពិភាក្សានៅក្នុងប្រជុំមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ ការណ៍នេះ ត្រូវបានប្រមុខការទូតអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ អះអាងថា ជាការប្រើការទូតដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ពិសេសក្រោយការវាយប្រហារលើរោចក្រផលិតប្រេងនៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួចមក។
ព័ត៌មានលម្អិត សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ ដែលរៀបរៀងដោយអ្នកនាង អ៊ីសា រ៉ហានី ដូចតទៅ៖ កង់បីឥណ្ឌាហាក់មមាញឹកខ្លាំងនារយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ ប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តសៀមរាប បែរមកជិះកង់បីឥណ្ឌាដែលមានតម្លៃថោកជាងកង់បីខ្មែរ។ ចំណែកភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុក ដែលធ្វើដំណើរមកកម្សាន្តខេត្តសៀមរាប ពួកគេក៏ងាកមកជិះកង់បីឥណ្ឌាដែរ ដោយសារងាយស្រួលហៅ មិនបាច់តថ្លៃ និងមានតម្លាភាពរវាងអ្នករត់ និងអ្នកជិះជាដើម។ កំណើនកង់បីឥណ្ឌា មានសន្ទុះកើនខ្លាំងសម្រាប់ទីផ្សារនៅខេត្តសៀមរាប។ ចំនួនកង់បី មានការកើនឡើងខ្លាំងបើធៀបនឹងរយៈពេល២ ទៅ៣ខែមុន ដែលមានត្រឹមប្រមាណ ១០០គ្រឿងតែប៉ុណ្ណោះ តែបច្ចុប្បន្នវាបានកើនឡើងដល់ប្រមាណ ៥០០គ្រឿងហើយ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នករត់កង់បីឥណ្ឌាមួយរូប។ សម្រាកពីការដឹកភ្ញៀវ កង់បីរបស់លោក ឡាយ បានឈប់ចតនៅក្បែររង្វង់មូលនាគបាញ់ទឹកផ្សារចាស់។ ខ្ញុំមានពេលចូលទៅសាកសួរព័ត៌មានពីរបរដឹកភ្ញៀវរបស់លោក ឡាយ បន្តិច។ លោក ឡាយ ដែលធ្លាប់រត់កង់បីជាង១០ឆ្នាំមកនោះ បានផ្លាស់ប្ដូរមកទិញកង់បីឥណ្ឌា ក្នុងតម្លៃ ៣,៤៥០ដុល្លារ កាលពី៣ខែមុន។ លោកបានប្រៀបធៀបថា កាលពីពេលលោកទើបទិញ ប្រភេទកង់បីថ្មីនេះ មានប្រមាណ ១០០គ្រឿងទេ តែឥឡូវបរិមាណបានកើនដល់ប្រហែល ៤០០ទៅ ៥០០គ្រឿង ដែលធ្វើឱ្យរបរនេះ មិនសូវល្អដូចមុនឡើយ។ លោកពន្យល់យ៉ាងដូច្នេះថា កាលពីដំបូង កង់បីឥណ្ឌាពិតជារកចំណូលបានខ្ពស់ជាងកង់បីខ្មែរពិតប្រាកដមែន តែសព្វថ្ងៃ នៅពេលទីផ្សារកាន់តែចង្អៀត ចំណូលពីកង់បីទាំង២នេះ ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា តែខុសគ្នាត្រង់ថា កង់បីឥណ្ឌាបានចំណូលរាល់ថ្ងៃដែលពឹងលើទីផ្សារទូទៅ និងជិតៗច្រើន ចំណែកង់បីខ្មែរ ពឹងលើការកក់ពីភ្ញៀវទេសចរដែលធ្វើដំណើរទៅតំបន់ប្រាសាទ និងកង់បីប្រចាំការនៅតាមសណ្ឋាគារជាដើម។ លោក ឡាយ ពន្យល់ថា កង់បីឥណ្ឌាពឹងលើទីផ្សារក្នុងក្រុងខ្លាំង មូលហេតុប្រហែលមកពីការផ្សព្វផ្សាយមិនទាន់បានទូលំទូលាយ ដូច្នេះទើបវារៀងចង្អៀតបន្តិចសម្រាប់ទីផ្សារភ្ញៀវអឺរ៉ុប សម្រាប់មធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនថ្មីនេះ។ ដើមឡើយ លោក ឡាយ មានរបររត់កង់បីខ្មែរ តែដោយសារភ្ញៀវទេសចរកាន់តែថមថយទៅ លោកក៏សម្រេចចិត្តលក់កង់បីខ្មែរចោល ដោយមកទិញកង់បីឥណ្ឌាវិញ ព្រោះគិតថា អាចដឹកភ្ញៀវក្នុងស្រុកជំនួសភ្ញៀវទេសចរ ដែលមានពេលឡើង និងធ្លាក់ចុះតាមរដូវកាល។ លោកបន្ថែមថា ពលរដ្ឋខ្មែរមានការពេញនិយមក្នុងការជិះយានជំនិះបែបទំនើបនេះច្រើន បូករួមនិងជនបរទេសដែលធ្វើការ និងរស់នៅស្រុកខ្មែរផងដែរ។ ខ្ញុំមិនទាន់ទៅណាឆ្ងាយទេពីតំបន់ផ្សារចាស់ ដែលសម្បូរកង់បីឥណ្ឌា និងជាទីប្រជុំជនដ៏សំខាន់របស់ក្រុងសៀមរាប។ នៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីកង់បីលោក ឡាយ ខ្ញុំបានទៅជួបសាកសួរលោក ជីង ម៉ាន ម្ដង។ លោក ជីង ម៉ាន ទើបនឹងទិញកង់បីឥណ្ឌារយៈពេល៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ហើយលោកហាក់សប្បាយរីករាយចំពោះរបរថ្មីនេះជាខ្លាំង។ លោក ជីង ម៉ាន ទិញកង់បីឥណ្ឌាក្នុងតម្លៃ ៣,៦៥០ដុល្លារ គឺថ្លៃជាងលោក ឡាយ ទិញកាលពី៣ខែមុន។ កង់បីលោក ជីង ម៉ាន បានភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ Pass App របស់ក្រុមហ៊ុន ដូចលោក ឡាយដែរ ដែលងាយស្រួលទំនាក់ទំនងជាមួយអតិថិជន និងទីផ្សារទូលំទូលាយ។ ក្នុងការភ្ជាប់សេវានេះ លោកត្រូវបែងចែកចំណូលជាមួយក្រុមហ៊ុន ដោយក្នុងមួយជើងលោកត្រូវកាត់សេវាទៅក្រុមហ៊ុនចំនួនប្រមាណ ៧០០រៀល។ ក្នុងមួយថ្ងៃលោកអាចរត់បានប្រមាណ ១០ម៉ឺនរៀល និងក្រោយកាត់ចំណាយហើយ លោកអាចសល់លុយពី៧ ទៅ៨ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃផងដែរ។ កង់បីលោក ជីង ម៉ាន ដឹកជញ្ជូនភាគច្រើននៅតំបន់ជិតៗ ហើយក្នុងមួយជើងតម្លៃ៤ពាន់រៀល ប៉ុន្តែការដឹកជញ្ជូនសឹងមិនមានពេលសម្រាកក៏មាន។ លោក ជីង ម៉ាន មើលឃើញទីផ្សារកង់បីឥណ្ឌាសព្វថ្ងៃនេះល្អសម្រាប់មុខរបរមួយនេះ។ លោកនិយាយដោយទឹកមុខញញឹមថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ យ៉ាងហោចណាស់ ក៏លោកអាចរកបាន ១០ដុល្លារដែរ មុនពេលចូលផ្ទះ ហើយអាចរកបានច្រើនជាងនេះ បើលោកតស៊ូរត់ដោយមិនដាក់កាលវិភាគសម្រាកនោះ។ កន្លងមក គេសង្កេតឃើញថា របររត់កង់បីភាគច្រើនជាការងារបុរស តែវាចម្លែកបន្ដិច បើការងារនេះមានស្ដ្រីរកដែរនោះ។ ខ្ញុំបានជួបអ្នកស្រី សំ នៅលើដងផ្លូវស៊ីវុត្ថា នៅកែងសណ្ឋាគារមួយកន្លែងក្បែរផ្សារចាស់ដែរ។ អ្នកស្រី បានឈប់សុំចតនៅកៀនផ្លូវ និងកំពុងពិនិត្យមើលទូរសព្ទ ដែលដាក់ភ្ជាប់ផ្នែកខាងមុខ កង់បីថ្មីរបស់អ្នកស្រី។ គាត់ប្រាប់ថា ទើបនឹងដូរមកទិញកង់បីឥណ្ឌានេះ ទើបនឹងបាន២,៣ថ្ងៃនេះទេ ដោយសារទ្រាំនឹងទីផ្សាររត់កង់បីខ្មែរមិនបាន។ អ្នកស្រី សំ ធ្លាប់រត់កង់បីខ្មែរជាងមួយឆ្នាំមកហើយ ដោយដាក់វេនជាមួយប្ដីអ្នកស្រី ឆ្លាស់វេនគ្នារត់ជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជាមួយនឹងកង់បីឥណ្ឌា ដែលត្រូវប្រើប្រព័ន្ធភ្ជាប់ផែនទីក្នុងការដឹកជញ្ជូនភ្ញៀវ ដើមឡើយធ្វើឱ្យអ្នកស្រី សំ ដែលមានកម្រិតវប្បធម៌មិនសូវខ្ពស់ មានភាពស្មុគស្មាញបន្ដិចមែន តែឥឡូវនេះគាត់បានយល់ច្បាស់ចំពោះបច្ចេកវិទ្យាថ្មីនេះបានច្រើន ធ្វើឱ្យគាត់ងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកទីកន្លែងដែលភ្ញៀវហៅ។ ទៅថ្ងៃមុខ បើទីផ្សារកង់បីឥណ្ឌានៅល្អ អ្នកស្រី សំ មានបំណងទិញមួយគ្រឿងទៀត ដើម្បីពង្រីកចំណូលបន្ថែមសម្រាប់គ្រួសារ។ តែនៅចំពោះមុខនេះ ទីផ្សារមិនទាន់ទូលំទូលាយ កំណើនកង់បីឥណ្ឌាកាន់តែច្រើន អ្នកជិះនៅតិចនៅឡើយ អ្នកស្រី សំ ថាមិនទាន់សម្រេចទិញទេ ដោយខ្លាចរត់មិនរួច ណាមួយគ្រួសារអ្នកស្រីនៅជាប់បំណុលធានាគារមួយផ្នែកផងនោះ។ ចំណែកលោក ឡាយ លោកក៏បង្ហាញការបារម្ភចំពោះទីផ្សារកង់បីឥណ្ឌាដែរ។ លោកមើលឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅមានកម្រិតនៅឡើយ ក្នុងការដឹងឮពីមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនមួយនេះ ហើយពួកគេមួយចំនួននៅតែជិះម៉ូតូឌុប និងកង់បីខ្មែរនៅឡើយ។ មួយវិញទៀត គឺកំណើនអ្នករត់ស៊ីកង់បីឥណ្ឌានេះ កាន់តែកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទីមួយថ្ងៃ ធ្វើឱ្យទីផ្សារមានភាពចង្អៀតខ្លះដែរ៕	សៀមរាប៖ វត្តមានកង់បីឥណ្ឌា បានចូលមកក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជានារយៈពេលចុងក្រោយនេះ មានសន្ទុះកាន់តែខ្លាំងឡើង។ ការណ៍នេះ បានធ្វើឱ្យអ្នករត់កង់បីខ្មែរ បោះបង់ចោលកង់បីចាស់ដែលធ្លាប់រត់អស់ច្រើនឆ្នាំ មកទិញកង់បីឥណ្ឌាដែលប្រើបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងជាការពេញនិយមរបស់អតិថិជននាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ជាមួយនឹងការសម្រុកទិញកកង់បីឥណ្ឌាធ្វើជាមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូននេះ បានបង្កើតទីផ្សារប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំង សម្រាប់មធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនមួយនេះ។ ព្រោះថាកង់បីឥណ្ឌាកាន់តែកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដែលធ្វើឱ្យចំណូលពីរបរនេះ ថមថយជាងពេលមុន ជាងពាក់កណ្ដាលឯណោះ។ បញ្ហានេះ បានធ្វើឱ្យអ្នករកទទួលទាន បារម្ភពីទីផ្សារកង់បីឥណ្ឌាទៅថ្ងៃមុខ ដែលអាចជួបនឹងបញ្ហាទីផ្សារដូចកង់បីខ្មែរយ៉ាងដូច្នោះដែរ។
វៀតណាមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកស្ដីពីអាស៊ាន (World Economic Forum on ASEAN) ដែលប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី ១១ ដល់ថ្ងៃទី១៣ កញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨នេះ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំនេះដែរ ត្រូវរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងទាក់ទាញបណ្ដាមេដឹកនាំក្នុងតំបន់ និងផ្ដោតសំខាន់លើនវានុវត្តន៍(ការច្នៃប្រឌិត) ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ និងដើម្បីទទួលបានការរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ទៀត។ ប៉ុន្តែរឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលគឺ មន្ត្រីរបស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិត្រូវបានរារាំងមិនឲ្យចូលរួមក្នុងកម្មវិធីកម្រិតពិភពលោកនេះ។ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សនេះបានថ្កោលទោសវៀតណាមចំពោះការរារាំងលោក Minar Pimple ដែលជាប្រធានគ្របគ្រងជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកប្រតិបត្តិការសកលរបស់ខ្លួន។ អង្គការនេះ បានបន្ថែមទៀតថា ការសម្រេចចិត្តបែបនេះ បានធ្វើឡើង នៅពេលដែលសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិក្នុងប្រទេសវៀតណាម កំពុងស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ លោក Kumi Naidoo អគ្គលេខាធិការអង្គការអន្តរជាតិ Amnesty បាននិយាយបែបនេះថា៖ «សកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ធ្វើឲ្យអន្តរាយដល់ព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកមួយនេះ ដែលពឹងផ្អែកលើទស្សនៈភាគច្រើន។ ហើយពួកគេ ក៏កំពុងធ្វើឲ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាស៊ានប្រែជាអាក្រក់ផងដែរ»។ លោក Naidoo បានបន្តទៀតថា៖ «យើងថ្កោលទោសការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ក្នុងការលុបបំបាត់សំឡេងអង្គការរបស់លោក ដែលជារឿយៗនិយាយរិះគន់ធ្ងន់ៗលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅជុំវិញពិភពលោក»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រសួងការបរទេសវៀតណាម មិនទាន់មានឆ្លើយតបភ្លាមៗណាមួយលើបញ្ហានេះនៅឡើយទេ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក Fon Mathuros អ្នកនាំពាក្យនៃវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក បាននិយាយថា ស្ថាប័នរបស់លោក បានទទួលដំណឹងថា រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានច្រានចោលការស្នើសុំធ្វើទិដ្ឋាការរបស់លោក Pimple។ ថ្វីបីជាមានការធ្វើកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចពីផែនការទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី និងកំណើននៃការបើកទូលាយសម្រាប់ការផ្លាស់ប្ដូរសង្គមយ៉ាងណាក្តី បក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម នៅតែបន្តរឹតបន្តឹងយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសិទ្ធិសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងមិនព្រមទទួលយកការរិះគន់ណាមួយឡើយ។ ជាក់ស្តែង ប្រទេសវៀតណាម បានចាប់សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើនរូបដាក់ពន្ធនាគារ នាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ សម្រាប់ការចាប់ដាក់ពន្ធនាគារនេះ រដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនីស្តនេះ បានចោទប្រកាន់សកម្មភាពទាំងនោះថា ប៉ុនប៉ងផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលជាដើម៕	វៀតណាម បានរារាំងបុគ្គលិកអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) មិនឲ្យចូលរួមវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដែលចាប់ផ្តើមឡើងនៅថ្ងៃ ១១ ខែកញ្ញានេះនៅក្រុងហាណូយ ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សនេះកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ដោយបន្ថែមថា នេះជាការបដិសេធលើកទីពីរហើយ។
កិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី៥ នៃគណៈមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន បានចាប់ផ្ដើមហើយនៅថ្ងៃចន្ទនេះ ហើយគ្រោងបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែតុលា។ កិច្ចប្រជុំនេះ រំពឹងថាមានអ្នកចូលរួមជាង២០០នាក់ ដែលសុទ្ធសឹងជាសមាជិកនៃគណៈមជ្ឈិមបក្ស ហើយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ដែលជាអគ្គលេខាធិការគណៈមជ្ឈិមបក្ស ក៏មានវត្តមានក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះផងដែរ។ គោលដៅសំខាន់នៃកិច្ចប្រជុំនេះ គឺបង្កើតផែនការអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ៥ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២១-២៥ ដែលនឹងលម្អិតពីអាទិភាពអភិវឌ្ឍន៍ និងគោលនយោបាយរបស់ចិនសម្រាប់ពេល៥ឆ្នាំទៅមុខ។ មែនទែនទៅ ចិន ជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចតែមួយគត់ដែលចេញផ្សាយផែនការគោលនយោបាយ៥ឆ្នាំរបស់ខ្លួន ហើយបានធ្វើបែបនេះ តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៣មកម្ល៉េះ។ បន្ថែមពីផែនការ៥ឆ្នាំ ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ក៏ទំនងជាដាក់ចេញផែនការរយៈពេលវែងសម្រាប់ពេល១៥ឆ្នាំទៅមុខទៀត ដែលហៅថា «ទស្សនវិស័យឆ្នាំ ២០៣៥»។ ឆ្នាំ២០៣៥នេះគឺជាឱសានវាទដែលលោកស៊ីបានដាក់សម្រាប់ឲ្យចិនសម្រេចបាននូវការធ្វើទំនើបកម្មសង្គមនិយម (socialist modernization)។ ទស្សនវិស័យនេះ ត្រូវបានអ្នកវិភាគមួយចំនួនសង្ស័យថា លោក ស៊ី មានបំណងធ្វើជាប្រធានាធិបតីពេញមួយជីវិត។ បើតាមលោក Benjamin Hillman សាស្ត្រាចារ្យម្នាក់នៃសកលវិទ្យាល័យជាតិអូស្ត្រាលី កម្មវត្ថុនៃទស្សនវិស័យឆ្នាំ ២០៣៥ គឺជាការទិសដៅបន្ទាប់បន្សំសម្រាប់វឌ្ឍនភាពរបស់ចិនឆ្ពោះទៅរកការសម្រេចឋានៈជាប្រទេសប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ត្រឹមឆ្នាំ២០៤៩។ ក៏ប៉ុន្តែ ផែនការនេះក៏បង្កើតជាការសង្ស័យផងដែរថា លោក ស៊ី ជិនភីង ដែលបច្ចុប្បន្នមានអាយុ ៦៧ឆ្នាំ មានបំណងដឹកនាំប្រទេសចិនក្នុងពេល១៥ឆ្នាំខាងក្រោយ ហើយក្លាយជាប្រធានាធិបតីពេញមួយជីវិត។ លោក Hillman ប្រាប់ទូរទស្សន៍អង់គ្លេស BBC បែបនេះ ។ លោក ស៊ី អាចដឹកនាំចិនមួយជីវិតបាន ក្រោយចិនបានលុបចោលពេលកំណត់អាណត្តិដឹកនាំប្រធានាធិបតី ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដែលនឹងអនុញ្ញាតលោក ស៊ី រក្សាតំណែងកំពូលនេះលើសអាណត្តិ២ឆ្នាំរបស់លោក។ កិច្ចប្រជុំឆ្នាំនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចចិន កំពុងងើបឡើងវិញពីការផ្ទុះរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើនក្នុងទីក្រុងចិន ផ្ដើមវិញត្រលប់មកសភាពធម្មតាវិញ។ សម្រាប់សាស្ត្រាចារ្យ Hillman ជំនួបពេញអង្គនេះ នឹងផ្ដល់ឱកាសឲ្យលោក ស៊ី សាទរជ័យជម្នះរបស់ចិនប្រឆាំងកូវីដ-១៩ ផងដែរ។ យោងតាមតួលេខផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន សេដ្ឋកិច្ចចិនបន្តមានសន្ទុះខ្លាំង ដោយមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ៤,៩ភាគរយ ចន្លោះពីខែកក្កដា និងខែកញ្ញា បើធៀបនឹងត្រីមាសដដែលឆ្នាំមុន។ យ៉ាងណាមិញ តួលេខនេះ នៅទាបជាង ៥,២ភាគរយ ដែលរំពឹងដោយអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចខ្លះ៕	ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន ចាប់ផ្ដើមកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារក្នុងរដ្ឋធានី ប៉េកាំង នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែតុលា ដើម្បីគូសវាសរបៀបវារៈសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយពួកគេសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ ខណៈបក្សកុម្មុយនីស្តចិន សម្លឹងស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩។
ទាំងនេះគឺជាហេតុផលទាំង ៥ ដែលអ្នកគួរតែសៀវភៅ៖ អានសៀវភៅធ្វើឲ្យអ្នកអាចរស់នៅបានយូរជាងមុន តាមការសិក្សារបស់សកលវិទ្យាល័យ Yale បានរកឃើញថា អ្នកចូលចិត្តអានសៀវភៅ គឺអាចរស់នៅវែងជាងអ្នកដែលមិនចូលចិត្តអានសៀវភៅបានពីរឆ្នាំ ព្រោះការអានកាន់តែច្រើនធ្វើឲ្យអ្នកយល់អារម្មណ៍មនុស្សជុំវិញ និងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ជាដើម។ បើធៀបទៅនឹងអ្នកមិនចូលចិត្តអានសៀវភៅ អ្នកអានសៀវភៅមានរយៈពេល២៣ ខែរស់នៅវែងជាង។ ប៉ុន្តែវាមិនសូវមានឥទ្ធិពលទេសម្រាប់អ្នកចូលចិត្តអានការសែត ក៏ដូចជាទស្សនាវដ្តី។ អានសៀវភៅធ្វើឲ្យអ្នកស្រូបយកចំណេះដឹងបានច្រើនជាងសៀវភៅអេឡិចត្រូនិច បន្ថែមពីលើនេះទៅទៀត ការសិក្សារស្រាវជ្រាវមួយពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកវិទ្យាបានបង្ហាញថា សិស្សអាចទាញយកចំណេះដឹងបានកាន់តែច្រើនតាមរយៈសៀវភៅ ជាជាងតាមរយៈកញ្ចក់សំភារៈអាឡិចត្រូនិច ដោយសារសិស្សអាចធ្វើការ កាត់ចំណាំ ការគូសចំណាំ និងកត់សម្គាល់បាន។ ជាក់ស្តែងការសិក្សាមួយនៅក្នុងប្រទេសន័រវែស បានបង្ហាញថាសិស្ស ដែលបានអាននៅលើក្រដាស ទទួលបានពិន្ទុល្អលើការប្រលងផ្នែកអានជាងសិស្សអានលើប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច។ អភិវឌ្ឍន៍ជំនាញនៅក្នុងពេលអនាគត ជាការពិត ភស្តុតាងមួយបានបង្ហាញថា ការរស់នៅក្នុងបរិកាស ដែលមានសៀវភៅនៅជុំវិញខ្លួន គឺផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឲ្យសម្រេចជោគជ័យក្នុងការសិក្សាបានកាន់តែប្រសើរ។ ផ្នែកទៅតាមការសិក្សាមួយ បានបង្ហាញពីរបៀប ដែលមនុស្សធំឡើងជាមួយនឹងបណ្ណាល័យនៅក្នុងផ្ទះ បានជួយឲ្យពួកគេអាចដោះស្រាយបញ្ហាអក្សរសាស្ត្រ ការគិតលេខ និងបញ្ហាបច្ចេកទេសជាដើម។ ជាការពិត ជំនាញទាំងនេះ គឺជួយក្មេងជាច្រើននៅក្នុងយុគបដិវត្តឧស្សហកម្មលើកទី៤។ ជាឧទាហរណ៍ របាយការណ៍ការងារសម្រាប់អនាគត របស់វេទិការសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក បានបង្ហាញពីតម្រូវការជំនាញទន់។ សម្រាប់ជំនាញនេះទៀតសោត គឺបានតាមរយៈការអានសៀវភៅ។ ការអានជួយឲ្យអ្នកចេះពាក្យពិបាកកាន់តែច្រើន យ៉ាងណាមិញ ការអានសៀវភៅ វាមិនត្រឹមតែផ្លាស់ប្តូរនូវអារម្មណ៍ និងការយល់ពីមនុស្សនៅជុំវិញខ្លួនទេ ប៉ុន្តែការអានសៀវភៅជួយឲ្យអ្នកពង្រឹងពាក្យ ឬភាសាថែមទៀត។ តាមរយៈរបាយការណ៍របស់សកលវិទ្យាល័យ Oxford បានបង្ហាញភស្តុងតាងថា៖ «ការអានលឺៗ ការពិភាក្សាអំពីការអាន និងបទពិសោធន៍នៃការអានដោយឯករាជ្យនៅសាលា និងនូវផ្ទះ គឺជួយបង្កើនការចេះពាក្យកាន់តែច្រើន»។ ការអានជួយការពារខួរក្បាលអ្នកពីជំងឺភ្លេចភ្លាំង ជាចុងក្រោយ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណខួរក្បាល គឺជួយកាត់បន្ថយនូវជំងឺភ្លេចភ្លាំង។ នេះបើយោងតាមការបកស្រាយរបស់អង្គការ Alzheimers Society។ ការស្វែងរកនូវអ្វីថ្មី ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយខួរក្បាលរបស់អ្នក ដូចជាការអានសៀវភៅឲ្យញាប់ញាប់ គឺវាជួយពង្រឹងនូវសមត្ថភាពខួរក្បាលរបស់អ្នកក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយជំងឺផ្សេងៗជាដើម៕	ការអានសៀវភៅគឺល្អសម្រាប់អ្នកហើយមានមនុស្សជោគជ័យជាច្រើនដែលសុទ្ធតែចូលចិត្តអានសៀវភៅ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ ក៏ដូចជាការកម្សាន្តនៅពេលទំនេរ។
PSG ដែលជាក្រុមមិនទាន់ស្គាល់ចាញ់នៅឡើយសម្រាប់ការប្រកួតក្នុងលីគកំពូលបារាំងរដូវកាលនេះ បានទទួលរងបរាជ័យនៅលើទឹកដីខ្លួនឯង ដោយសារការសម្រេចទីចំនួន២គ្រាប់ក្នុងចំណោមការទាត់បាល់ពិន័យប៉េណាល់ទី៣លើករបស់ក្នុមភ្ញៀវ Guingamp។ ខ្សែប្រយុទ្ធ Marcus Thuram ដែលរ៉ាប់រងការស៊ុតបាល់ប៉េណាល់ទីលើកទី១ នៅនាទី៦១ ធ្វើមិនបានសម្រេចនោះទេ ប៉ុន្តែក្រោយ២នាទីបន្ទាប់ Neymar បានតែតបាល់បញ្ចូលទីជួយ PSG នាំមុខ១គ្រាប់មុន។ ឈានដល់នាទី៨១ លោកអាជ្ញាកណ្តាលបានផ្លុំកញ្ចែផ្តល់បាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រឲ្យ Guingamp ជាលើកទី២ ហើយខ្សែបម្រើ Yeni N'Gbakoto ជាអ្នកស៊ុតបញ្ចូលទីតាមស្មើវិញ។ ការប្រកួតបានឈានដល់នាទី៩០ទៅហើយឱកាសមាសរបស់ក្រុមភ្ញៀវបានកើតឡើងម្តងទៀតដោយអាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តី បានផ្តល់បាល់ប៉េណាល់ទីជាលើកទី៣ ដែលនេះជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតសម្រាប់ក្រុមលោក Thomas Tuchel។ Marcus Thuram ដែលធ្វើមិនបានសម្រេចសម្រាប់គ្រាប់ទី១ ត្រូវបានផ្តល់ឱកាសឲ្យទាត់បាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រម្តងទៀត ដើម្បីសម្រេចទីគ្រាប់ទី២ ជួយ Guingamp យកឈ្នះ PSG ២-១។ ដូច្នេះ Guingamp ដែលស្ថិតនៅតំបន់ត្រូវកាត់ចោលទៅក្របខណ្ឌទី២រដូវកាលក្រោយ អាចឈានទៅកាន់វគ្គពាក់កណ្តាល់ផ្តាច់ព្រ័ត្រពាន French League Cup ជាមួយក្រុម៣ទៀត រួមមាន Strasbourg, Monaco និង Bordeaux។ សូមបញ្ចាក់ថា French League Cup ជាពានលំដាប់ទី៣ បន្ទាប់ពី France Cup និង France Ligue 1 ដែលជាពានកំពូលនៅបារាំង៕	ក្រុមយក្សបារាំង Paris St Germain បានធ្លាក់ចេញពីពានរង្វាន់ French League Cup (Coupe de la Ligue) ត្រឹមវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយយ៉ាងអាមា៉ស បន្ទាប់ពីចាញ់ Guingamp ជាក្រុមនៅបាតតារាងក្របខណ្ឌ Ligue 1 ដោយលទ្ធផល ២-១ ក្នុងការប្រកួតនៅយប់ថ្ងៃទី ៩ ខែមករា។
មិនឃ្លានអាហារ អាការៈដំបូងគេបំផុតនៃបញ្ហាថ្លើម គឺការមិនឃ្លានអាហារតែម្តង។ រាល់ការខូចខាតថ្លើម សុទ្ធតែបណ្តាលឲ្យកើនឡើង ជាតិពុលច្រើនក្នុងរាងកាយ ដូច្នេះ វាក៏ប៉ះពាល់ដល់ចំណង់អាហារដែរ។ ក្រៅពីនេះ វានឹងកាត់បន្ថយ ការបឺតស្រូបវីតាមីន និងជាតិរ៉ែ ដែលនាំឲ្យអស់កម្លាំងបាន។ ដូច្នេះ បើសិនជាអ្នកមានអាការៈ មិនឃ្លានអាហារ ច្រើនជាងមួយសប្តាហ៍ វាគួរតែដល់ពេល ទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យហើយ។ ចង្អោរ និងក្អួត ការចង្អោរ និងក្អួត ដែលបណ្តាលមកពី ការខូចថ្លើមនោះ ច្រើនតែបណ្តាលមកពី មានជាតិពុលច្រើនជ្រុលក្នុងថ្លើម។ ជាមួយគ្នានេះដែរ បើសិនជាអ្នកធ្លាប់មានបញ្ហាក្អួត និងចង្អោរភ្លាម ក្រោយពីញ៉ាំអាហារ ឬភេសជ្ជៈរួច វាក៏ដល់ពេលត្រូវជួបពេទ្យដែរ។ ភ្នែកប្រែពណ៌ សញ្ញាដ៏សំខាន់មួយ នៃជំងឺរលាកថ្លើមនោះគឺ ភ្នែក និងស្បែកទៅជាលឿង។ យ៉ាងណាមិញ បើសិនជាភ្នែកប្រែពណ៌តែម្តង ជាពិសេស នៅពេលព្រឹកទៀត នោះវាអាចបញ្ជាក់ថា ថ្លើមកំពុងតែខូចខាតហើយ។ ដូច្នេះ យកល្អ គួរតែតាមដានយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះការប្រែប្រួល ពណ៌ភ្នែករបស់អ្នកផង។ ពណ៌ទឹកនោមខាប់ កាលណាថ្លើមធ្វើការមិនបានល្អទេ វានឹងមានការផលិត ទឹកប្រមាត់កាន់តែច្រើន កង្វះអង់ស៊ីម ដើម្បីរំលាយវា ដូច្នេះ វានឹងបណ្តាលឲ្យកើនឡើង ពណ៌ទឹកប្រមាត់ កាន់តែច្រើនក្នុងរាងកាយ។ ពណ៌ទាំងនេះ ធ្លាប់តែមានបន្តិចបន្តួច តែប៉ុណ្ណោះក្នុងទឹកនោម ប៉ុន្តែ បើសិនជាវាមានការប្រែប្រួល ពីលឿងតិចតួចទៅលឿងខ្លាំង ឬខាប់នោះ វាពិតជាសញ្ញាមួយ នៃការខូចថ្លើមហើយ។ នៅពេលភ្នែកទៅជាលឿងដែរនោះ វាក៏ជាសញ្ញាមួយបញ្ជាក់ថា រលាកថ្លើមដែរ។ ឈឺពោះ និងហើមពោះ ថ្លើមស្ថិតនៅផ្នែកខាងលើ និងខាងស្តាំនៃពោះ ហើយរាល់ការឈឺចាប់ ឬមិនស្រួលនៅកន្លែងនេះប្រហែលជាសញ្ញាដ៏ច្បាស់មួយ នៃការខូចខាតថ្លើមខ្លះហើយ។ ក្រៅពីនេះ ភាពតឹងពោះ ក៏អាចបញ្ជាក់ថា ថ្លើមកំពុងតែហើម និងត្រូវការពិគ្រោះ ជាមួយគ្រូពេទ្យ ដើម្បីទាត់ចោល បញ្ហាថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងៗ។ ហើមជើង មែនហើយ មិនមែនមនុស្សគ្រប់គ្នា សុទ្ធតែដឹងថា ការខូចថ្លើម អាចចេញជាសញ្ញា ហើមនៅជើងនោះទេ។ នេះដោយសារតែថ្លើម មិនអាចច្រោះជាតិពុលបាន ដូច្នេះ វានឹងបណ្តាលឲ្យ កើនឡើងកាកសំណល់ក្នុងលំហូរឈាម ហើយកាកសំណល់ទាំងនេះ នឹងកកកុញក្នុងផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ ជាពិសេស ប្រអប់ជើងតែម្តង។ បើសិនជាអ្នក ចូលចិត្តញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹង ញ៉ាំអាហារគ្មានអនាម័យ ឬកំពុងតែមានបញ្ហា ឡើងលឿងស្បែក ឬមានការបង្ករោគនៅថ្លើម អ្នកក៏ងាយរងនឹងបញ្ហាខូចថ្លើម ច្រើនជាងមនុស្សមានសុខភាពល្អដែរ។ ដូច្នេះ បើសិនជាអ្នកធ្លាប់មាន អាការៈទាំងនេះ ចូរធ្វើយ៉ាងណា ទាក់ទងនឹងគ្រូពេទ្យភ្លាម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ថ្លើម គឺជាសរីរាង្គដ៏សំខាន់មួយ ក្នុងរាងកាយ ហើយក៏មានតួនាទី ច្រើនណាស់ដែរ ជាពិសេស ការច្រោះជាតិពុលក្នុងខ្លួនតែម្តង។ ដូច្នេះហើយ កាលណាសរីរាង្គមួយនេះ រងសម្ពាធខ្ពស់ពេក ពីការបង្ករោគ ឬដោយសារជាតិពុលច្រើន វាពិតជាផ្តល់ហានិភ័យ ខ្លាំងណាស់ដល់សុខភាព។ ដូច្នេះ ដើម្បីបង្ការកុំឲ្យមានជំងឺលើថ្លើម យកល្អ គួរតែតាមដាន និងយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើ មុខងារថ្លើមផង។ ការយល់ដឹងអំពីសញ្ញាសំខាន់ៗ នៃការខូចថ្លើមនោះ អាចជួយកំណត់រោគវិនិច្ឆ័យជំងឺណាមួយ បានទាន់ពេលវេលា និងបង្ការបញ្ហាខ្សោយថ្លើមបានទៀតផង។
សេចក្ដីជូនដំណឹងសាលារាជធានីភ្នំពេញចុះថ្ងៃទី៨កុម្ភៈ បានហាមដាច់ខាតមិនឲ្យពលរដ្ឋដុតផាវ កាំជ្រួច ឬបង្កសំឡេងផ្ទុះគ្រប់ប្រភេទ និងការប្រព្រឹត្តល្បែងស៊ីសងនៅក្នុងពិធីបុណ្យនេះ។ សម្រាប់ការដង្ហែក្បួនបែបសាសនា និងប្រពៃណីផ្សេងៗ សាលារាជធានី ក៏បានហាមដាច់ខាតផងដែរ បើសិនជាគ្មានការអនុញ្ញាត។ លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបង្គាប់ឲ្យអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ត្រូវចាត់វិធានការឲ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ចំពោះការនាំចូលផាវ និងជាតិផ្ទុះគ្រប់ប្រភេទ តាមច្រកចូលរាជធានីភ្នំពេញ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ត្រូវត្រួតពិនិត្យដកហូតវត្ថុជាតិផ្ទុះទាំងនោះ ពីទីតាំងលក់គ្រប់កន្លែងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញផងដែរ។ ក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងដដែល លោក ឃួង ស្រេង ក៏បានបញ្ជាក់ដល់ក្រសួងធម្មការនឹងសាសនារាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវប្រជុំជាមួយបណ្ដាសមាគមចិន និងវៀតណាម ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយនូវខ្លឹមសារទាំងនេះ។ ក្រៅពីនេះការហាមឃាត់នូវចំណុចមួយចំនួន អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានក្រើនរំលឹកដល់ពលរដ្ឋ រោងចក្រ សហគ្រាស ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការអុជទៀនធូប ក្រដាសសែន ដែលបង្កឲ្យមានអគ្គិភ័យជាយថាហេតុ។ ជាពិសេសការដុតក្រដាសសែន មិនត្រូវដុតលើចិញ្ចើមផ្លូវ ឬទ្រូងផ្លូវសាធារណៈជាដាច់ខាត៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន-វៀតណាមខាងមុខនេះ អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានហាមពលរដ្ឋដុតផាវ ឬគ្រឿងផ្ទុះ និងការលេងល្បែងស៊ីសង រួមទាំងហែក្បួនដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ អាជ្ញាធររាជធានីពន្យល់ថា បំរាមទាំងនេះនឹងត្រូវអនុវត្តដើម្បីសន្តិសុខ។
តាមរយៈជើងហោះហើរពិសេស ពលករសំណង់កូរ៉េខាងត្បូង ដែលត្រលប់មកពីអ៊ីរ៉ាក់ យ៉ាងហោចណាស់៣៤នាក់ ក្នុងចំណោម១០០នាក់ បានឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុស នៅដើមសប្តាហ៍នេះ។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណរបស់អាជ្ញាធរសុខាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង ករណីឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសលើពលករកូរ៉េខាងត្បូង ដែលត្រលប់មកពីអ៊ីរ៉ាក់ នឹងកើនឡើងថែមទៀត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។ ដោយផ្អែកតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) អ៊ីរ៉ាក់ បានរាយការណ៍ពីករណីឆ្លងថ្មីចំនួន ២០០០ករណី នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា។ តួលេខ COVID-19 សរុបមានចំនួន៨៣៨៦៧ករណី ខណៈអ្នកស្លាប់មានចំនួន ៣៤៣២នាក់។ ដើម្បីការពារប្រជាជនខ្លួន និងមានការស្នើសុំពីពលករកូរ៉េខាងត្បូងផងនោះ រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងសេអ៊ូល បានសម្រេចបញ្ជូនយន្តហោះទៅអ៊ីរ៉ាក់នៅសប្តាហ៍ក្រោយ ដើម្បីដឹកអ្នកទាំងនោះត្រលប់មកមាតុប្រទេសវិញ។ ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំស្តីពីការឆ្លើយតបនឹងCOVID-19 លោក Chung Sye-kyun នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ដើម្បីជួយពលករសំណង់កូរ៉េខាងត្បូងឲ្យត្រលប់មកប្រទេសបានឆាប់រហ័ស រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចបញ្ជូនយន្តហោះទៅនៅសប្តាហ៍ក្រោយ»។ បើតាមការលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី កូរ៉េខាងត្បូង នឹងបញ្ជូនយន្តហោះទៅដឹកប្រជាជនខ្លួន ចាប់ពីថ្ងៃទី២២ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដាខាងមុខ។ គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដានេះ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង មានចំនួនប្រមាណ ៨០០នាក់ ដែលកំពុងមានវត្តមាននៅអ៊ីរ៉ាក់។ ពលករយ៉ាងហោចណាស់ ២០០នាក់ បានស្នើឲ្យមានការដឹកជញ្ជូនពិសេសបែបនេះ។ សម្រាប់ស្ថានភាពនៅក្នុងប្រទេសវិញ កូរ៉េខាងត្បូងមានករណីឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសកើនឡើងប្រមាណ ៦០ករណី ក្នុងរយៈពេល ២ថ្ងៃជាប់គ្នា។ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា កូរ៉េខាងត្បូងមានករណីឆ្លង ៦០ករណី និងស្លាប់ ២នាក់។ ភាគច្រើននៃករណីឆ្លងថ្មី គឺជាករណីនាំចូលមកពីបរទេស។ តួលេខCOVID-19 សរុបរបស់កូរ៉េខាងត្បូងមានចំនួន ១៣៦៧២ករណី អ្នកស្លាប់មានចំនួន ២៩៣នាក់ ចំណែកអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ១២៤៦០នាក់៕	កូរ៉េខាងត្បូង នឹងដឹកពលកររបស់ខ្លួន ដែលកំពុងធ្វើការនៅអ៊ីរ៉ាក់ មកមាតុប្រទេសវិញនៅសប្តាហ៍ក្រោយ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង លោកChung Sye-kyun បានលើកឡើងបែបនេះ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា។ ការប្រកាសរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីបែបនេះ ធ្វើឡើងខណៈដែលកូរ៉េខាងត្បូងមានករណី COVID-19 នាំចូលច្រើន ហើយភាគច្រើននៃករណីឆ្លង គឺមកពីបណ្តាប្រទេសតំបន់អារ៉ាប់ដែលមានករណីឆ្លងហក់ឡើងខ្លាំង។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី Sergei Lavrov បានរិះគន់អាមេរិកដែលបន្តចាក់សាំងលើវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េដោយស្នើឲ្យប្រទេសនានាលើពិភពលោកកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើងកន្លងមក និងត្រៀមបន្ថែមទណ្ឌកម្មធ្ងន់ៗលើរបបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាងផង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីបានលើកឡើងថា រុស្ស៊ីមើលឃើញរឿងអវិជ្ជមានច្រើនពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ហើយលោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មលែងមានប្រសិទ្ធភាពទៀតហើយ។ លោក Lavrov បានលើកឡើងដូច្នេះ៖ «យើងឃើញរឿងនេះជារឿងអវិជ្ជមាន។ យើងបានបញ្ជាក់ហើយថា សម្ពាធនៃទណ្ឌកម្មអស់ប្រសិទ្ធភាពហើយ»។ តំណាងរុស្ស៊ីរុស្ស៊ីនេះក៏បានចោទប្រកាន់ផងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងព្យាយាមក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានគំរាមកម្ទេចកូរ៉េខាងជើងផងដែរ ខណៈពេលដែលស្ថានការណ៍តានតឹងខ្លាំងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ «ដូចឃើញសកម្មភាពបង្ករឿងកន្លងមករបស់អាមេរិកគឺបានជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងបង្កបញ្ហាកាន់តែច្រើនឡើង»។ នេះជាបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក Lavrov។ និយាយដល់ការបង្ករឿងនេះ ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីក៏លើកឧទាហរណ៍ពីផែនការរបស់អាមេរិកក្នុងការរៀបចំសមយុទ្ធយោធាទ្រង់ទ្រាយធំជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងនៅខែធ្នូនេះដែលវាមានគោលដៅមួយសម្ញែងសាច់ដុំដាក់កូរ៉េខាងជើងផង។ លោក Lavrov ផ្តល់យោបល់ថា អាមេរិកគួរតែលុបចោលគម្រោងនេះដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមកើតមានកាន់តែធំ ហើយគួរត្រឡប់មកជួយស្វែងរកដំណោះស្រាយពិតប្រាកដវិញដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ចុងខែវិច្ឆិកានេះកូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកឆ្លងទ្វីប ហើយប្រកាសថា អាវុធខ្លួនអាចបាញ់ដល់គ្រប់ទីកន្លែងលើពិភពលោកដែលប្រៀបដូចមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរដទៃទៀតដែរ។ យ៉ាងណាមិញ រុស្ស៊ីក៏បានថ្កោលទោសការបន្តបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងផងដែរ ហើយមហាអំណាចមួយនេះបដិសេធទទួលស្គាល់កូរ៉េខាងជើងជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរផងដែរ។ ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីស្នើឲ្យភាគីទាំងអស់បន្តអត់ធ្មត់និងចៀសវាងបង្កបញ្ហាដែលអាចធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ហើយស្របពេលជាមួយគ្នានោះត្រូវចរចាគ្នាឡើងវិញ។	រុស្ស៊ីបដិសេធការស្នើរបស់អាមេរិកក្នុងការកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបន្តបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់រដ្ឋឯកោមួយនេះកន្លងមក។ ក្រុងម៉ូស្គូចោទថា អាមេរិកកំពុងព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណាបំផ្លាញកូរ៉េខាងជើង ដែលវាជារឿងគ្រោះថ្នាក់បំផុតមួយ។
ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី និងប្រធានាធិបតីតួកគី តៃយីប អ៊ែរដូហ្កាន់ នៅទីក្រុង Lviv របស់អ៊ុយក្រែន ថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា។ ជំនួបនេះ ផ្ដោតលើការធានាសុវត្ថិភាពរោងចក្រផលិតថាមពលដើរដោយនុយក្លេអ៊ែរ Zaporizhzhia នៅអ៊ុយក្រែន ទីដែលយោធាអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីកំពុងបាញ់គ្នាទៅមក។ បន្ទាប់ពីកិច្ចពិភាក្សានៅទីក្រុង Lviv បញ្ចប់ លោក ហ្គូតេរ៉េស ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា លោកព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះស្ថានភាពនៅរោងចក្រផលិតថាមពលនេះ ហើយអំពាវនាវឱ្យដកអាវុធ និងកងទ័ពយោធាចេញពីទីនោះ។ នេះ មិនមែនជាលើកទីមួយទេដែលប្រមុខ UN បានអំពាវនាវឱ្យបង្កើតតំបន់គ្មានយោធានៅជុំវិញរោងចក្រ Zaporizhzhia ដែលជារោងចក្រផលិតថាមពលដើរដោយនុយក្លេអ៊ែរធំជាងគេនៅអឺរ៉ុប។ «សព្វាវុធមិន ត្រូវប្រើជាផ្នែកនៃប្រតិបត្តិការយោធាណាមួយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ កិច្ចព្រមព្រៀង ពិតជាត្រូវការជាចាំបាច់ដើម្បីរៀបចំរោងចក្រ Zaporizhzhia ឡើងវិញ និងធានាសុវត្ថិភាពនៃតំបន់នោះ»។ លោក ហ្គូតេរ៉េស និយាយបែបនេះ។ ចំណែកលោក ហ្សេលេនស្គី បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលខ្លួនយល់ព្រមធ្វើតាមរាល់វិធានការសមស្របចំពោះរោងចក្រផលិតថាមពលដើរដោយនុយក្លេអ៊ែរ ដោយធ្វើការជាមួយទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ (IAEA)។ មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែនរូបនេះបានជំរុញឱ្យរុស្ស៊ីដកកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌចេញពីតំបន់រោងចក្រ Zaporizhzhia ក៏ដូចជាបញ្ឈប់ការបង្ករឿង និងការវាយប្រហារ។ មេដឹកនាំតួកគី តៃយីប អ៊ែរដូហ្កាន់ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននាទីក្រុង Lyiv បានលើកឡើងថា លោកបារម្ភ និងមិនចង់ឱ្យមានគ្រោះមហន្តរាយដោយនុយក្លេអ៊ែរដូចព្រឹត្តិការណ៍ Chernobyl ម្ដងទៀតទេ។ លើសពីនេះ លោក អ៊ែរដូហ្កាន់ ក៏បានប្ដេជ្ញាបន្ដជួយរកដំណោះស្រាយបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ហើយនៅតែជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អ៊ុយក្រែន៕	អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និងប្រធានាធិបតីតួកគី នៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា បានបង្ហាញពីក្ដីបារម្ភជុំវិញការវាយប្រហារនៅរោងចក្រផលិតថាមពលដើរដោយនុយក្លេអ៊ែរ Zaporizhzhia របស់អ៊ុយក្រែន។
) ដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា។ ថៃដែលជាប្រទេសរកចំណូលច្រើនពីទេសចរណ៍ក៏ខាតបង់ធំដែរ។ របាយការណ៍ចំណងជើងថា «COVID-19 និងវិស័យទេសចរណ៍» ដែលចុះផ្សាយដោយសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការអភិវឌ្ឍនិងពាណិជ្ជកម្ម (UNTCAD) គឺផ្អែកលើសេណារីយ៉ូចំនួន៣ សម្រាប់ឧស្សាហកម្មទាក់ទងរយៈពេលបិទប្រទេសនេះ រួមមាន បញ្ជាបិទប្រទេសបន្តដាក់៤ខែ ៨ខែ និង១២ខែ។ ក្នុងសេណារីយ៉ូទាំងនេះ ប្រាក់ចំណូលផ្នែកទេសចរណ៍សកលលោក នឹងធ្លាក់ចុះ ១,១៧ ទ្រីលានដុល្លារ ២,២២ទ្រីលានដុល្លារ និង៣,៣ទ្រីលានដុល្លារ ឬចន្លោះពី១-៥ ទៅ៤,២ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ពិភពលោក។ យ៉ាងណាមិញ របាយការណ៍នេះ ពុំបានសង្កត់ធ្ងន់ថាសេណារីយ៉ូមួយណាដែលទំនងនឹងកើតឡើងបំផុតឡើយ តែមន្ត្រីនៃ UNTCAD បញ្ជាក់ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា សេណារីយ៉ូទី២ ដែលបទបញ្ជាបិទប្រទេសដាក់បន្ត៨ខែទៀត ហើយចំណូលប្រឈមធ្លាក់២,២២ទ្រីលានដុល្លារ អាចក្លាយជាពិតជាងគេបំផុត។ «វិស័យទេសចរណ៍អន្តរជាតិ ត្រូវបានផ្អាកស្ទើរតែទាំងស្រុក ហើយទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកត្រូវកាត់បន្ថយដោសារបញ្ជាបិទប្រទេសដែលដាក់ក្នុងប្រទេសជាច្រើន»។ របាយការណ៍ UN សរសេរបែបនេះ ហើយចុះផ្សាយលើវេបសាយផ្លូវការរបស់ខ្លួន។ របាយការណ៍ដដែលសរសេរបន្តថា៖«ទោះជាប្រទេសទិសដៅទេសចរណ៍ខ្លះ បានផ្ដើមបើកចំហព្រំដែនយឺតៗ ប្រទេសជាច្រើន នៅតែព្រួយបារម្ភចំពោះការធ្វើដំណើរអន្តរជាតិ ឬមិនអាចរ៉ាប់រងវា ដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច»។ ថៃ និងបារាំង ប្រឈមខាតបង់យ៉ាងហោច ៤៧ពាន់លានដុល្លាររៀងៗខ្លួនក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។ នេះបើតាមរបាយការណ៍នេះ ហើយសហរដ្ឋអាមេរិក បាត់បង់ច្រើនជាងគេបង្អស់ទាំងក្នុងបីសេណារីយ៉ូខាងលើ ដោយបាត់បង់ ១៨៧ពាន់លានដុល្លារក្នុងសេណារីយ៉ូទី១ (៤ខែ) ហើយចិនឈរបន្ទាប់ដោយខាតបង់ ១០៥ពាន់លានដុល្លារ។ សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងសេណារីយ៉ូចុងក្រោយ ប្រឈមខាតបង់ ៥៣៨ពាន់លានដុល្លារ ឬ៣ភាគរយនៃ GDP របស់ខ្លួន។ សូមបញ្ជាក់ថា របាយការណ៍របស់សន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការអភិវឌ្ឍនិងពាណិជ្ជកម្ម (UNTCAD) សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០នេះ គ្របដណ្ដប់ប្រទេសនិងតំបន់៦៥ ហើយស្នើឲ្យបណ្ដារដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងនេះពង្រឹងកិច្ចគាំពារសង្គមសម្រាប់ពលករដែលប៉ះពាល់ក្នុងប្រជាជនរងគ្រោះខ្លាំង ដោយ COVID-19 ។ ការប៉ាន់ស្មានរបស់របាយការណ៍ថ្មីនេះ មានភាពប្រហាក់ប្រហែលនឹងរបាយការណ៍ UN លើកមុនដែលបង្កើតឡើងដោយអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក (World Tourism Organization) កាលពីខែឧសភា ដែលរកឃើញថា តួលេខទេសចរណ៍អាចធ្លាក់ចន្លោះពី៦០-៨០ភាគរយ៕	ប្រាក់ចំណូលនៃវិស័យទេសចរណ៍សកលលោក រំពឹងនឹងធ្លាក់ចុះរហូតដល់៣,៣ទ្រីលានដុល្លារ ដោយសារការរឹតត្បិត COVID-19 ដោយថៃប្រឈមបាត់ចំណូល៤៧ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមការសិក្សាមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (https://unctad.org/en/PublicationsLibrary/ditcinf2020d3_en.pdf
សេចក្តីណែនាំ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក សក់ សេដ្ឋា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ ជំនួសឲ្យសម្តេច ស ខេង ដែលជារដ្ឋមន្ត្រី បានណែនាំថា បុគ្គលដែលត្រូវបានតុលាការកំពូល ដកសិទ្ធិនយោបាយ អាចសុំសិទ្ធិនយោបាយវិញ ដោយត្រូវដាក់ពាក្យស្នើសុំ ទៅកាន់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ក្រោយទទួលបាលពាក្យស្នើសុំនិងពិនិត្យរួចហើយ ក្រសួងមហាផ្ទៃ នឹងបញ្ជូនទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រី នឹងថ្វាយទៅព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីព្រះអង្គប្រោសព្រះរាជទាននូវនីតិសម្បទាឲ្យបុគ្គលនោះ បានចូលធ្វើនយោបាយវិញ តាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យ។ ប៉ុន្តែក្រសួងមហាផ្ទៃ បញ្ជាក់ថា សំណើរបស់ពួកគេ ត្រូវធ្វើឡើងជាលក្ខណៈបុគ្គល មិនមែនជាក្រុមនោះទេ។ តាមពិតទៅ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល សម្តេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងម្តងជាពីរដងរួចមកហើយ ពីរបៀបនិងនីតិវិធីនៃការស្នើសុំសិទ្ធិនយោបាយនេះ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ថែមទាំងធ្លាប់ផ្តល់តម្រុយទៀតថា បើអតីតថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ស្នើសុំសិទ្ធិនយោបាយ ពួកគេ នឹងមានឱកាសប្រមូលផ្តុំកម្លាំងឡើងវិញ ដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតនៅអាណត្តិក្រោយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មកដល់ពេលនេះ ក្នុងចំណោមអតីតថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងទាំង១១៨នាក់ (ស្លាប់ម្នាក់) មានតែ២នាក់ប៉ុណ្ណោះ គឺលោក គង់ គាំ និង លោក គង់ បូរ៉ា ដែលបានធ្វើសំណើទៅរដ្ឋាភិបាល ហើយក៏ទទួលបានសិទ្ធិនយោបាយវិញ។ លោក សម រង្ស៊ី ដែលជាមេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំង បានប្រកាសនៅក្រៅប្រទេសថា វា មិនមែនរឿងចាំបាច់ទេ ដែលត្រូវស្នើសុំសិទ្ធិនយោបាយឡើងវិញនាពេលនេះ។ លោក យល់ថា រឿងសំខាន់និងចាំបាច់ដែលត្រូវទាមទារជាមុននោះ គឺទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា៕	ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានចេញសេចក្តីណែនាំមួយ នៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ស្តីពីបែបបទនិងនីតិវិធីនៃការស្នើសុំនីតិសម្បទាធ្វើនយោបាយវិញ។
គម្រោងបើកឲ្យប្រាស់មហាវិធីមួយនេះ គឺត្រូវបានប្រមុខរដ្ឋាភិបាល សម្តេច ហ៊ុន ប្រកាសឡើងក្នុងពិធីសម្ពោធឲ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី២កំណាត់ទី១(មហាវិថីមិត្តភាពភ្នំពេញ-ហាណូយ) និងបើកការរដ្ឋានសាងសង់ផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី២កំណាត់ទី២ ។ នៅពេលបើកឲ្យដំណើរការ មហាវិថីនេះនឹងជួយសម្រួលការកកស្ទះចរាចរណ៍នៅផ្លូវជាតិលេខ២ ពីព្រែកកំពឹសទៅក្បាលថ្នល់ កាត់តាមក្រុងតាខ្មៅខេត្តកណ្ដាល៕	មហាវិថីតេជោ (ផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ) ដែលតភ្ជាប់ពីផ្លូវ ២៧១ ត្រង់ច្រមុះជ្រូកក្បាលថ្នល់ ទៅផ្លូវជាតិលេខ២ ត្រង់ចំណុចព្រែកកំពឹស ប្រវែងជាង ៩គីឡូម៉ែត្រ នឹងត្រូវបើកឲ្យដំណើរជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី៣ខែមេសាខាងមុខនេះ។
បម្រាមធ្វើដំណើរចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស និងផ្លូវទឹក នឹងចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសានេះតទៅ តែមានករណីលើកលែងខ្លះ។ មន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូនឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជក់បែបនេះនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា។ លោក Novie Riyanto Rahardjo អគ្គនាយកអាកាសចរណ៍ឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជាក់ថា ការហាមឃាត់ធ្វើដំណើរផ្លូវអាកាស នឹងមានសុពលភាពរហូតថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា។ ឯអគ្គនាយកដឹកជញ្ជូនផ្លូវសមុទ្រវិញ ប្រកាសថា បម្រាមផ្លូវសមុទ្រ នឹងអនុវត្តដល់ថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា។ យ៉ាងណាមិញ ការដឹកជញ្ជូនទំនិញ នឹងត្រូវបានលើកលែង។ ករណីលើកលែងដទៃទៀតមាន ជើងហោះហើរដែលដឹកប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ីត្រឡប់ចូលស្រុកវិញ ក៏ដូចជាការធ្វើដំណើររបស់មន្ត្រីរដ្ឋ មន្ត្រីទូតបរទេស និងអង្គការអន្តរជាតិនានាដែលមានទីតាំងនៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ ការបិទការធ្វើដំណើរនេះ ធ្វើឡើងក្រោយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីប្រកាសបិទការធ្វើដំណើរលើប្រជាជនអំឡុងពេលពិធីបុណ្យរ៉ាម៉ាឌន ដែលជាពិធីបុណ្យសាសនាឥស្លាមដ៏ធំ និងមានការចល័តមនុស្សផងដែរ។ រដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ បានរងការព្រមានហើយថា បើអនុញ្ញាតឲ្យមានការធ្វើដំណើរក្នុងពេលនេះ វិបត្តិ COVID-19 នឹងកាន់តែអាក្រក់ខ្លាំងមិនខាន ព្រោះប្រជាជនរាប់លាននាក់ នឹងឆ្លងជំងឺនេះតៗគ្នា។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឥណ្ឌូណេស៊ី មានករណីឆ្លងសរុបចំនួន៧៧៧៥នាក់ និងស្លាប់៦៤៧នាក់។ នៅម៉ាឡេស៊ីវិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រី មូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន បានប្រកាសបន្តសុពលភាពបញ្ជាគ្រប់គ្រងការចល័តមនុស្សជាលើកទីបី។ វិធានការរឹតត្បិតដែលនឹងចប់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា នឹងត្រូវអនុវត្តដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភាវិញ។ មកដល់ពេលនេះ តួលេខអ្នកឆ្លង COVID-19 នៅម៉ាឡេស៊ីមាន៥៦០៣នាក់ និងស្លាប់៩៥នាក់។ លោក យ៉ាស៊ីន បញ្ជាក់ថា ទោះមានសញ្ញាវិជ្ជមានខ្លះក្ដី វិធានការនានា នឹងបន្តអនុវត្តដដែល។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីរូបនេះអះអាងថា បើស្ថានភាពកាន់តែធូរស្រាល ការរឹតត្បិតមួយចំនួននឹងត្រូវបន្ធូរបន្ថយវិញដែរ៕	ប្រទេសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ចំនួនពីរ គឺឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី បានរឹតបន្តឹងវិធានការមួយកម្រិតទៀតដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលជំងឺផ្លូវដង្ហើម COVID-19 ។ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសាឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាសបិទការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាសបណ្ដោះអាសន្ន ស្របពេលនៃការចាប់ផ្ដើមពិធីបុណ្យសាសនាឥស្លាមដ៏ធំ។ ម៉ាឡេស៊ីវិញ ក៏ប្រកាសបន្តសុពលភាពបិទប្រទេសពីរសប្ដាហ៍ទៀតក្នុងគោលដៅទប់ស្កាត់ការឆ្លង COVID-19 កាន់តែច្រើន។
សំណើនេះ គឺសម្តេច ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ជាអ្នកលើកឡើង ក្នុងជំនួបជាមួយលោកស្រី ស្រីម៉ានី នីម៉ាឡា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិឥណ្ឌា នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨។ ព័ត៌មានលើគេទំព័រនៃក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាដដែល បានចុះផ្សាយថា នៅចំពោះមុខលោកស្រី ស្រីម៉ានី នីម៉ាឡា សម្តេច ទៀ បាញ់ ក៏បានស្នើឲ្យភាគីឥណ្ឌា ជួយបណ្តុះបណ្តាលកងយោធពលខេមរភូមិន្ទកម្ពុជាទាំងនៅក្នុងប្រទេស ក៏ដូចជាកងកម្លាំង ដែលត្រូវបានបញ្ជូនឲ្យទៅរៀននៅឥណ្ឌា ផងដែរ។ ព័ត៌មានលើគេហទំព័រនៃក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ពុំបានបញ្ជាក់ពីការឆ្លើយតបរបស់លោកស្រី ស្រីម៉ានី នីម៉ាឡា ជុំវិញសំណើសុំសម្ភារទំនើបៗនោះទេ។ ប៉ុន្តែ ប្រភពខាងលើ បញ្ជាក់ថា លោកស្រី បានលើកឡើងពីបំណង ដែលចង់ឲ្យកងយោធពលខេមរភូមិន្ទកម្ពុជា ដែលជាសិក្ខាកាម បានទៅរៀនសូត្រឲ្យបានច្រើននៅប្រទេសឥណ្ឌា លើមុខជំនាញថែរក្សាសន្តិភាព។ ប្រភពដដែល បានឲ្យដឹងទៀតថា លោកស្រី ស្រីម៉ានី នីម៉ាឡា បានស្នើឲ្យក្រុមការងារជំនាញ នៃក្រសួងការពារជាតិទាំងពីរ ធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីរិះរកវិធីយ៉ាងណា ឲ្យដំណើរការបណ្តុះបណ្តាលដល់សិក្ខាកាមយោធាកម្ពុជា ទទួលបានលទ្ធផលល្អ។ គួររម្លឹកថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី ស្រីម៉ានី នីម៉ាឡា និងគណៈប្រតិភូឥណ្ឌា នៅកម្ពុជា គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃ១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨៕	កម្ពុជា បានស្នើឲ្យឥណ្ឌា ជួយផ្តល់សម្ភារទំនើបៗ ដើម្បីយកមកបំផ្លាញគ្រាន់មីន [ដែលសល់ពីសម័យសង្គ្រាម] និងដើម្បីបំរើឲ្យកិច្ចប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាព។ នេះបើតាមព័ត៌មានដែលចុះផ្យាយលើគេហទំព័រនៃក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា។
ស្ពាន Dhola Sadiya ដែលមានប្រវែង៩.១៥គីឡូម៉ែតឆ្លងកាត់ទន្លេ Brahmaputra នឹងធ្វើឲ្យការធ្វើដំណើរទៅកាន់រដ្ឋហិមាល័យកាន់តែងាយស្រួលនិងលឿងជាងមុន ដែលប្រទេសចិនបានចាត់ទុករដ្ឋនេះថាជាតំបន់ទីបេខាងត្បូង។ ស្ពាននោះត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីទ្រទ្រង់នឹងទម្ងន់រថក្រោះសង្រ្គាមដែលមានទម្ងន់ដល់ទៅ ៦០តោន។ ថ្ងៃបើកសម្ភោធគម្រោងនេះគឺនៅចំថ្ងៃដែលលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីNarendra Modi បានឡើងកាន់ដំណែងបានរយៈពេលបីឆ្នាំនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីមិនបានផ្តោតគោលបំណងសំខាន់ទៅលើការការពារជាតិទេ ប៉ុន្តែលោកបានផ្តោតលើគម្រោងដែលមានប្រយោជន៍ដល់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច។ វាក៏ជាគម្រោងដែលអាចតភ្ជាប់ជាមួយតំបន់ដាច់ស្រយាលឲ្យប្រសើរជាមុន ដែលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅតំបន់នោះមានសភាពយ៉ាប់យឺនខ្លាំងជាយូរមកហើយ។ លោកបាននិយាយថា ស្ពាននេះនឹងអាចពន្លឿនការអភិវឌ្ឍទាំងក្នុងរដ្ឋ Arunachal Pradesh និងរដ្ឋ Assam ហើយអាចជួយឲ្យកសិកររាប់ពាន់នាក់ចូលទៅកាន់ទីផ្សារថ្មីបាន។ លោក Modi និយាយថា៖ «វាមិនត្រឹមតែសន្សំពេលវេលានិងថវិកាប៉ុណ្ណោះទេ វានឹងនាំយើងទៅកាន់បដិវត្តន៍សេដ្ឋកិច្ច»។ ចាប់តាំងពីលោកបានចូលកាន់តំណែងក្នុងឆ្នាំ២០១៤មក រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Modi បានកំណត់យកអាទិភាពនៃការធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដើម្បីជំរុញដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ អាទិភាពនេះរួមមានដូចជាគម្រោងសំខាន់ៗមួយចំនួនក្នុងតំបន់ព្រំដែននៅរដ្ឋឦសាន ដែលរដ្ឋាភិបាលលោកនិយាយថាជាការចាំបាច់ក្នុងការពង្រឹងវិស័យការពារជាតិរបស់ឥណ្ឌា។ គោលនយោបាយនេះបានបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ឥណ្ឌា ដែលប្រទេសនេះមិនមានការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់អស់រយៈពេលរាប់ទសវត្សរ៍មកហើយ។ ពួកគេបានជឿថា ការធ្វើឲ្យតំបន់ទាំងនោះរីកចម្រើនអាចធ្វើឲ្យមានភាពងាយស្រួលដល់កងទ័ពចិនក្នុងការចូលក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។ ប្រទេសឥណ្ឌានិងប្រទេសចិនបានប្រយុទ្ធគ្នាក្នុងសង្រ្គាមខ្លីមួយកាលពីឆ្នាំ១៩៦២។ ទោះបីជាមានការចរចាដ៏អូសបន្លាយអស់ជាច្រើនឆ្នាំក៏ដោយ ក៏តំបន់ព្រំដែនរបស់ពួកគេមួយចំនួននៅតែមានជម្លោះនៅឡើយ។ លោក Dipankar Banerjee អតីតឧត្តមសេនីយ៍និងអ្នកវិភាគសន្តិសុខឥណ្ឌានិយាយថា កាលពីមុនយើងធ្លាប់គិតថា «ការសាងសង់ផ្លូវធ្វើដំណើរនឹងធ្វើឲ្យយើងខិតកាន់តែជិតទៅព្រំដែន ហើយផ្លូវនោះប្រហែលជាអាចប្រើក្នុងគោលបំណងវាយលុកដោយភាគីទាំងសងខាង។ ដូច្នេះហើយការសាងសង់ផ្លូវមានឧបសគ្គមួយចំនួន»។ នៅឆ្នាំក្រោយនេះ ប្រទេសឥណ្ឌាសង្ឃឹមថានឹងអាចបញ្ចប់គម្រោងផ្លូវមួយខ្សែដែលមានពីរគន្លងទៅកាន់តំបន់ដាច់ស្រយាលនិងជាតំបន់ព្រំដែនយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងរដ្ឋ Arunachal Pradesh ដែលតំបន់នោះគ្រឿងយុទ្ធភ័ណ្ឌទាំងអស់អាចដឹកទៅដល់ដោយឧទ្ធម្ភាគចក្រប៉ុណ្ណោះ។ ការសាងសង់ផ្លូវនៅតាមជម្រាលភ្នំហិមាល័យ គឺជាបញ្ហាប្រឈមផ្នែកវិស្វកម្ម ដែលរួមមានទាំងការលំបាកក្នុងការដឹកជញ្ជូនឧបករណ៍សាងសង់ផ្លូវតាមឧទ្ធម្ភាគចក្រ។ គម្រោងផ្សេងទៀតគឺផ្តោតលើការធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវមូលដ្ឋានសម្រាប់យន្តហោះធន់ធ្ងន់ចុះចត។ អ្នកវិភាគឥណ្ឌាមួយចំនួននិយាយថា គម្រោងទាំងនេះនឹងលុបបំបាត់ចន្លោះប្រហោងទាក់ទងនឹងបណ្តាញដឹកជញ្ជូនខ្នាតធំដែលប្រទេសចិនបានសាងសង់នៅក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួនជិតព្រំដែននោះ។ លោក Banerjee និយាយថា៖ «ប្រទេសចិនមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកាន់តែប្រសើរជាងមុនច្រើន ហើយវាគឺជាបញ្ហាធំមួយ»។ កាលពីពាក់កណ្តាលខែឧសភា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក Rajnath Singh បានអំពាវនាវដល់កងទ័ពដែលនៅយាមតាមព្រំដែនឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះសកម្មភាពបំពានរបស់ចិន។ លោក Singh និយាយថា៖ «យើងចង់បានសន្តិភាព ប៉ុន្តែជាសន្តិភាពដោយកិត្តិយស។ យើងត្រូវតែមានលទ្ធភាពរារាំងអ្នកណាដែលគិតថាយើងទន់ខ្សោយ»។ ចំណងទាក់ទងរបស់ប្រទេសទាំងពីរនេះមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំងកាលពីឆ្នាំកន្លងទៅ។ កាលពីខែមេសា ប្រទេសចិនបានប្រឆាំងនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំសាសនានៃតំបន់ទីបេ គឺសម្តេចសង្ឃ Dalai Lama ទៅកាន់រដ្ឋ Arunachal Pradesh ហើយចិនក៏បានព្រមានថាការធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់តំបន់ជម្លោះដែលខ្លួនបានទាមទារនេះនឹងបំផ្លាញចំណងទាក់ទងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះបានធ្វើឲ្យអនុរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិលោក Kiren Rijiu និយាយថា «រដ្ឋ Arunachal Pradesh ជាផ្នែកមួយរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ហើយវាមិនមានថ្ងៃផ្លាស់ប្តូរឡើយ»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ញូវដែលី ៖ ស្ពាននោះគឺជាគម្រោងមួយក្នុងចំណោមគម្រោងជាច្រើនទៀតដែលត្រូវបានបង្កើនល្បឿនក្នុងការសម្របសម្រួលដំណើរការកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនិងកាំភ្លើងធំទៅរដ្ឋ Arunachal Pradesh ដែលប្រទេសចិនបានទាមទារជារបស់ខ្លួន។
1. អ្នកមិនគួរគេងមួយចំហៀងខ្លួនក្នុងការលេងទូរស័ព្ទនោះទេ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ភ្នែកអ្នកជាខ្លាំង ដោយធ្វើឲ្យភ្នែកអ្នកគ្មានលំនឹងឡើយ។ វានឹងផ្តល់សម្ពាធខ្លាំងទៅលើភ្នែកម្ខាងរបស់អ្នក។ 2. អ្នកមិនគួរគេងផ្កាប់ចុះក្រោមដើម្បីលេងទូរស័ព្ទនោះទេ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យឈាមដើរមិនដល់ខួរក្បាលអ្នកឡើយ។ ដូចនេះ វានឹងធ្វើឲ្យអ្នកពិបាកគេងលក់ណាស់។ 3. អ្នកអាចគេងផ្ងារដើម្បីលេងទូរស័ព្ទបាន ហើយអ្នកអាចដាក់ខ្នើយដើម្បីកល់ដៃអ្នក។ ដូចនេះ វានឹងមិនសូវប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកទេ។ 4. ប្រសិនជាអ្នកចង់លេងនៅពេលយប់ អ្នកអាចបើកភ្លើងបាន ព្រោះវានឹងអាចជួយការពារភ្នែករបស់អ្នកមិនងាយខូចឡើយ។ 5. អ្នកមិនគួរបើកពន្លឺទូរស័ព្ទដល់អស់នោះទេ ទើបមិនធ្វើឲ្យភ្នែកអ្នករងសម្ពាធខ្លាំង។ 6. អ្នកគួរតែប្តូរពន្លឺទូរស័ព្ទរបស់អ្នកឲ្យស្ថិតក្នុងពន្លឺពេលយប់ ទើបវាស្រទន់ ធ្វើឲ្យភ្នែកអ្នកមិនងាយខូចបាន៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	យើងខ្ញុំជឿជាក់ថា អ្នកធ្លាប់ដឹងមកហើយពីផលអាក្រក់ទាំងឡាយនៃការលេងទូរស័ព្ទក្នុងពេលយប់។ ដូចនេះ ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីវិធីមួយចំនួនក្នុងការកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់នៃការលេងទូរស័ព្ទក្នុងពេលយប់។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
បើតាម CDC ក្រុមហ៊ុនទាំង ១២នោះរួមមាន ក្រុមហ៊ុន FUKKI APPAREL AND LAUNDRY TECHNOLOGY CO., LTD គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរ និងបោកគក់សម្លៀកបំពាក់ ដែលមានទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,៤ លានដុល្លារ។ ក្រុមហ៊ុននេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅ សង្កាត់ព្រែកលៀប ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ដោយអាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋចំនួន ២ ៤០៤កន្លែង។ ចំណែក ក្រុមហ៊ុន THE INHERITANCE (CAMBODIA) CO., LTD គឺជារោងចក្រផលិតគ្រឿងបន្សំស្បែកជើង។ ក្រុមហ៊ុននេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅ ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដោយទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,៣លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារចំនួន ១ ០១៨កន្លែង។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ក្រុមហ៊ុន Solar Long PV-Tech (Cambodia) Co., Ltd ផលិតបន្ទះសូឡា និងគ្រឿងបង្គុំ បានវិនិយោគចំនួន ១២លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារបានចំនួនប្រមាណ ៥០០កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុននេះ មានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប រាជធានីភ្នំពេញ។ រីឯ ក្រុមហ៊ុន Cambodian Xihanouke Cabinet Co., Ltd ជារោងចក្រផលិតទូគ្រប់ប្រភេទ ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ខេមបូឌាន ចេជាង ហ្គ័រជឺ ខេត្តព្រះសីហនុ។ រោងចក្រនេះ បានបោះទុនចំនួន ៣លានដុល្លារនិងបង្កើតការងារបានប្រមាណ ២៥០នាក់។ ចំពោះ ក្រុមហ៊ុន Taica (Cambodia) Corporation ជារោងចក្រផលិតគ្រាប់ជ័រ ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប ភ្នំពេញ។ ក្រុមហ៊ុននេះ មានទុនវិនិយោគចំនួន ៦២ម៉ឺនដុល្លារ និងបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋប្រមាណ ២០កន្លែង។ បន្ទាប់ពីនោះគឺ ក្រុមហ៊ុន JADE FASHION (CAMBODIA) GARMENTS COMPANY LIMITED គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ បានបោះទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,៣លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១ ០២៤កន្លែង។ រោងចក្រនេះស្ថិតនៅ សង្កាត់ត្រពាំងក្រសាំង ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ដោយឡែក ក្រុមហ៊ុន HONG YU FANG GARMENT CO., LTD ដែលជារោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ បានបោះទុនប្រមាណ ៥,២ លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១ ០២៩កន្លែង។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុន SHUN WEI FANG ZHI KE JI CO., LTD គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតអំបោះគ្រប់ប្រភេទ ក៏បានវិនិយោគប្រមាណ ៥,២លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១ ០២៩កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរនេះ គឺមានទីតាំងស្ថិតនៅ ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ក្រុមហ៊ុនបន្ទាប់ដែល CDC អនុម័តនោះ គឺក្រុមហ៊ុន R.G. FOOTWEAR (CAMBODIA) CO., LTD រោងចក្រផលិតស្បែកជើង មានទីតាំងនៅ ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល។ ក្រុមហ៊ុននេះ វិនិយោគទុនប្រមាណ ៥,៦លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១.៣២៨កន្លែង។ ចំពោះ ក្រុមហ៊ុន Xing Gang Wood Industry (Cambodia) Co., Ltd. រោងចក្រផលិតគ្រឿងសង្ហារឹមបង្គុំ និងសម្ភារៈតុបតែងលំអធ្វើពីឈើ គឺមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ខេមបូឌាន ចេជាង ហ្គ័រជឺ ខេត្តព្រះសីហនុ។ រោងចក្រនេះ មានទុនវិនិយោគចំនួន ៣,៩លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួនប្រមាណ ២៥០នាក់។ បន្ទាប់មកទៀតគឺ ក្រុមហ៊ុន Zhejiang Jeni Furniture Co., Ltd បង្កើតរោងចក្រផលិតសាឡុង និងស្រោមសាឡុង ដែលមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ខេមបូឌាន ចេជាង ហ្គ័រជឺខេត្តព្រះសីហនុ។ ការវិនិយោគនេះមានចំនួន ១លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារប្រមាណ ៤០០នាក់។ ក្រៅពីនោះ ក្រុមហ៊ុន FF.LL (Cambodia) Co., Ltd គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតសម្ភារៈវេចខ្ចប់គ្រប់ប្រភេទ មានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ខេត្តព្រះសីហនុ។ ក្រុមហ៊ុននេះ បានបោះទុនចំនួន ៦,៥លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារប្រមាណ ៨៣០កន្លែងផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) ក្នុងខែសីហានេះ បានអនុម័តក្រុមហ៊ុនចំនួន១២ ដែលវិនិយោគទុនជាង ៣៧លានដុល្លារ ដើម្បីបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ផលិតអំបោះ និងផលិតផលញគ្រឿងសង្ហារិមនៅកម្ពុជា គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៦ ខែសីហានេះ។ ការអនុម័តរបស់ CDC ដល់ក្រុមហ៊ុននេះគឺ អាចផ្តល់ការងារដល់ពលរដ្ឋជាង ៨កន្លែង។
សក្ដានុពលពីធម្មជាតិ ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវល្បឿនលឿនពីភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ បានទាក់ទាញទេសចរជាច្រើនឱ្យទៅកម្សាន្តក្នុងខេត្តនេះ។ ដោយឡែក តំបន់ទេសចរណ៍នៅខេត្តព្រះសីហនុតែងមានភ្ញៀវទៅកម្សាន្តច្រើនរៀងរាល់ចុងសប្តាហ៍ ជាពិសេសតំបន់ឆ្នេរ។ រយៈពេល៦ខែនៃឆ្នាំ២០២៤នេះ ខេត្តព្រះសីហនុទទួលបានទេសចរទៅកម្សាន្តសរុបចំនួន ២ ៨១៣ ៦៧០នាក់ ថយចុះ ១៧ភាគរយ បើធៀបទៅនឹងឆមាសទី១នៃឆ្នាំ ២០២៣ មានទេសចរចំនួន ៣ ៣៩១ ២៣៣នាក់។ ទេសចរជាង២លាននាក់នេះ ក្នុងនោះភ្ញៀវជាតិ ចំនួន ២ ៦២៦ ៧៥៥នាក់ ថយចុះ ១៨ភាគរយ និងភ្ញៀវអន្តរជាតិចំនួន ១៨៦ ៩១៥នាក់ កើនឡើង៥ ភាគរយ បើធៀបរយៈពេលដូចគ្នាឆមាសទី១នៃឆ្នាំ២០២៣។ ទេសចរទៅកម្សាន្តក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ជាមួយគ្នានេះ រយៈពេល៦ខែនេះ ខេត្តព្រះសីហនុក៏ទទួលបានទេសចរតាមជើងហោះហើរចំនួន ១៦ ០១៨នាក់ ក្នុងនោះភ្ញៀវអន្តរជាតិ ១៤ ០០៩នាក់ និងភ្ញៀវជាតិចំនួន ២ ០០៩នាក់។ រីឯ ភ្ញៀវទេសចរតាមបណ្តាកោះមានចំនួន ១០១ ២០២នាក់ ក្នុងនោះភ្ញៀវជាតិចំនួន ៤០ ៩៥៤នាក់ និងភ្ញៀវអន្តរជាតិចំនួន ៦០ ២៤៨នាក់ផងដែរ។ ចំពោះ ភ្ញៀវទេសចរតាមនាវាទេសចរណ៍កំពង់ផែអន្តរជាតិព្រះសីហនុ មានចំនួន ១១ ០៧៩នាក់ កើនឡើង២២ភាគរយ ធៀបនឹងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៣។ លោក តាំង សុចិត្តគ្រឹស្នា ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ខេត្តព្រះសីហនុនៅតែប្រកាន់ភ្ជាប់សេវាកម្មល្អ និងបរិស្ថានស្អាត ធ្វើឱ្យខេត្តព្រះសីហនុកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ និងមានទេសចរទៅកម្សាន្តរៀងរាល់សប្តាហ៍មិនដាច់ឡើយ។ ទេសចរទៅកម្សាន្តក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុរូបនេះ បន្តថា នារដូវវស្សានេះ ខេត្តព្រះសីហនុបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវទេសចរ ជាពិសេសទេសចរជាតិ ដែលនិយមកម្សាន្តនៅតាមឆ្នេរ និងកោះក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ ខេត្តព្រះសីហនុ បានដាក់ក្រុមអ្នកល្បាត ឬឆ្មាំ នៅតាមឆ្នេរដើម្បីត្រៀមសង្គ្រោះទេសចរ ពេលមានបញ្ហាណាមួយកើតឡើងជាយថាហេតុ។ ក្រៅពីការរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងសុវត្ថិភាព មន្ទីរទេសចរណ៍ក៏បានណែនាំឱ្យប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ទាំងអស់ពង្រឹងផលិតផលរបស់ខ្លួនបន្ថែម។ សូមជម្រាបថា ភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើនទៅកម្សាន្តតាម ឆ្នេរអូត្រេះ, ឆ្នេរអូរឈើទាល, កោះរ៉ុង, កោះសង្សារ និងកោះពស់ ព្រោះទីនោះមានសក្តានុពលសម្បូរបែបដូចជា ភាពស្ងប់ស្ងាត់ ទេសភាពស្អាត៕	ភ្នំពេញ៖ ខេត្តព្រះសីហនុ ជាខេត្តដែលពោរពេញដោយតំបន់ទេសចរណ៍ និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងរយៈពេល៦ខែ ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តមាត់សមុទ្រមួយនេះ ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរចំនួន ២ ៨១៣ ៦៧០នាក់ ថយចុះ១៧ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា២០២៣។
ថ្លែងក្នុងវេទិកាស្តីអំពី «វិស័យបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា» កាលពីព្រឹកថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅនេះ លោក Tom Moyes ជាប្រធានគម្រោង Mekong Business Initiative នៃធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ADB បានឲ្យដឹងថា ពេលនេះគឺជាពេលវេលាដ៏ឥតខ្ចោះមួយដែលទាមទារឲ្យមានការអភិវឌ្ឍលើវិស័យ Fintech នៅកម្ពុជា។ លោកបញ្ជាក់ថា នេះគឺដោយសារតែវាជាឱកាសធំមួយអាចឲ្យកម្ពុជា ទាញគម្លាតរវាងតម្រូវការសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងលទ្ធភាពដែលកម្ពុជាអាចផ្តល់ឲ្យសព្វថ្ងៃ ដែលឃ្លាតគ្នាដល់ទៅលើស ២៤លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក Tom Moyes ជាប្រធានគម្រោង Mekong Business Initiative នៃធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ADB បានបញ្ជាក់អំពីតួនាទីរបស់វិស័យ Fintech ក្នុងការភ្ជាប់គម្លាតនេះ៖ «កម្ពុជានៅដើរយឺតនៅឡើយក្នុងវិស័យនេះ។ ដូចនៅប្រទេសដទៃដែរ ប្រជាជននៅជនបទ សង្ឃឹមថា ទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុក្នុងការអភិវឌ្ឍជីវភាព។ ពួកគេប្រឈមនឹងភាពក្រីក្រ។ ដូចនេះយើងមានការដ៏ធំមួយ ដែលត្រូវធ្វើ ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុ (បិរយាប័ន្ន ហិរញ្ញវត្ថុ)។ ដូចខ្ញុំនិយាយអញ្ចឹង យើងត្រូវការប្តូរទៅប្រព័ន្ធ Fintech នេះ»។ វិស័យ Fintech ត្រូវបានគេមើលឃើញថា នឹងជួយដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបន្ថែមដល់ ៦% ទៅលើកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបប្រចាំឆ្នាំ (GDP) ក្នុងរយៈពេលខ្លីទៅមុខ។ នេះបើយោងទៅការស្រាវជ្រាវដែលគាំទ្រដោយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ADB។ ទោះបីជាវិស័យ Fintech នេះ ហាក់ដូចជាថ្មីសម្រាប់បរិបទហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជាក៏ដោយ គេឃើញថា ស្ថាប័នធនាគារធំៗដូចជា ធនាគារអេស៊ីលីដា ធនាគារ RHB, និងធនាគារ ABA និងក្រុមហ៊ុន Wing គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទចល័តដូចជា Smart និង Metfone ជាដើម សុទ្ធតែបានដំណើរការ និងអនុវត្តអាជីវកម្មក្នុងវិស័យនេះ ក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះរួចមកហើយ។ ខុសពីប្រទេសដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់ និន្នាការនៃវិស័យ Fintech នៅកម្ពុជាជាជំហានដំបូងនេះ ផ្តោតសំខាន់ទៅលើការជួយពង្រឹងបរិយាប័ន្នវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ គឺមានន័យថាបច្ចេកវិទ្យាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ឬ Fintech នាសព្វថ្ងៃនេះ ដើរតួនាទី ក្នុងការសម្រួលប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុរបស់អាជីវកម្ម ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងគ្រឹះស្ថានផ្តល់កម្ចីហិរញ្ញវត្ថុ និងទៅអាជីវករ ក៏ដូចជាការទូទាត់លើប្រព័ន្ធឌីជីថល។ ថ្មីៗនេះ អាជីវកម្មខ្នាតតូច និងមធ្យម (SMEs) មួយចំនួនសំឡឹងឃើញឱកាសទីផ្សារក្នុងវិស័យ Fintech រួចមកហើយ។ បច្ចុប្បន្នមានសហគ្រាសបង្កើតថ្មី ឬ startup មានចំនួនប្រមាណជាង១០ ដែលប្រឡូកចូលក្នុងវិស័យនេះជាបន្តបន្ទាប់។ លោក ស៊ឹម ចាន់គីរីរ័ត្ន នាយកប្រតិបត្តិនៃសហគ្រាសបង្កើតថ្មី ឬ startup មួយឈ្មោះថា «បញ្ជី» ដែលផ្តល់សេវាកម្មប្រឹក្សា និងសម្រួលការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហគ្រាសខ្នាតតូច និងមធ្យម បានប្រាប់ VOA ថា លោកចាប់អារម្មណ៍អាជីវកម្មលើវិស័យនេះ ដោយមើលឃើញកង្វះខាតការគ្រប់គ្រងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឲ្យត្រឹមត្រូវតាមបរិបទក្នុងស្រុក។ លោក ស៊ឹម ចាន់គីរីរ័ត្ន នាយកប្រតិបត្តិនៃសហគ្រាសឈ្មោះថា «បញ្ជី» បានលើកឡើងថា៖ «អីចឹង យើងឃើញថា វាជា National Priority (អាទិភាពជាតិ) អីចឹងយើងជួយអាហ្នឹង។ ក៏ប៉ុន្តែ យើង focus (ផ្តោតលើ) ជួយ SMEs (សហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម) ឲ្យ access to finance បាន (មានលទ្ធភាពទទួលបានថវិកាពង្រីកអាជីវកម្ម)។ វាជាផែនការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលដែរ ដែលជំរុញឲ្យគាត់មាន proper record (កំណត់ត្រាហិរញ្ញវត្ថុត្រឹមត្រូវ) តែបើជំរុញដោយច្បាប់ មិនមាន tool (កម្មវិធីកុំព្យូរទ័រ) សម្រាប់ទ្រទ្រង់ឲ្យគាត់ ក៏មិនអាចដែរ។ អីចឹងយើងផ្តល់ tool ហ្នឹងឯង»។ «បញ្ជីរ» មានសមាជិកក្រុមការងារប្រមាណជិត១០នាក់។ ទោះបីជាសហគ្រាសនេះ ទើបតែប្រកាសដំណើរការជាផ្លូវការក្នុងរយៈពេលកន្លះឆ្នាំក្តី ក៏លោកបានចំណាយពេលប្រមាណជិត ៥ ឆ្នាំក្នុងការរៀបចំ។ សព្វថ្ងៃមាន ៦០០សហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យមបានប្រើសេវាកម្មរបស់ «បញ្ជី»។ លោក គីរីរ័ត្ន ដែលមានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ជាង ១០ឆ្នាំ នៅលើវិស័យហិរញ្ញវត្ថុបានឲ្យដឹងទៀតថា ធនធានមនុស្ស មិនមែនជាឧបសគ្គក្នុងអាជីវកម្មរបស់លោកទេ តែការធ្វើយ៉ាងណាឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់សេវាកម្ម ទុកចិត្តទើបជាចំណុចចម្បងដែលត្រូវពង្រឹង។ ប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើន និយមប្រើប្រាស់ក្រដាសប្រាក់ក្នុងការចាយវាយ និងទូទាត់។ អាជីវកម្មខ្នាតតូច និងមធ្យមភាគច្រើននៅបន្តចងក្រងបញ្ជីហិរញ្ញវត្ថុដោយកត់ក្នុងសៀវភៅសរសេរដដែល។ បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាជនវ័យកណ្តាលប្រមាណ ១៣% មានគណនីធនាគារផ្ទាល់ខ្លួនហើយ ៤% សន្សំប្រាក់តាមគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ។ ការទូទាត់នៅលើប្រព័ន្ធឌីជីថល ឬតាមអ៊ីនធឺណេត ឬប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទចល័ត នៅមានកម្រិត ដោយការមិនពុំមានការទុកចិត្តទៅលើប្រព័ន្ធនោះ និងកង្វះចំណេះដឹងនិងព័ត៌មានក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏ដូចជាការស្រាវជ្រាវកន្លងមករបស់ ADB ហាក់ដូចជាជឿជាក់ខ្លាំងលើភាពវិជ្ជមាន ក្នុងវិស័យ Fintech។ ក៏ប៉ុន្តែការវិនិយោគលើវិស័យនេះនៅមានកម្រិតនៅឡើយ បើប្រៀបធៀបនៅនឹងបណ្តាប្រទេសជិតខាង។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Gordon Peters ជាដៃគូសហការប្រចាំស្ថាប័ន Mekong Strategic Partners និងជាអ្នកវិភាគទៅលើការវិនិយោគក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យានេះ។ លោក Gordon Peters បានសរសេរតាមសារអេឡិកត្រូនិកអ៊ីមែល មកកាន់ VOA ថា៖ «ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការផ្តល់ការគាំទ្រជាថវិកាជួយបង្កើនការរីកចម្រើនលូតលាស់នៅលើវិស័យនេះនៅខ្វះខាត។ ម្យ៉ាងទៀត វាទាមទារឲ្យមានការកំណត់គោលនយោបាយ និងនិយ័តកម្មនានា ដើម្បីជំរុញឲ្យវិស័យនេះដើរបានប្រសើរ»។ លោកបញ្ជាក់ ទោះជាយ៉ាងណា លោកមានសុទិដ្ឋិនិយមលើការវិវត្តវិស័យ Fintech នៅប្រទេសកម្ពុជា។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពុំទាន់មានគោលនយោបាយ បរិយាប័ន្នហិរញ្ញវត្ថុ (National Policy for Financial Inclusion) នៅឡើយនោះទេ។ អ្នកស្រី ជា សេរី អគ្គនាយកធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា គោលនយោបាយដែលគេរំពឹងថា នឹងមានបញ្ចូលយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យ Fintech នេះ ទំនងនឹងចេញផ្សាយជាផ្លូវការនៅត្រីមាសទី៣ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ខាងមុខ។ អ្នកស្រី ជា សេរី អគ្គនាយកធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានលើកឡើងថា៖ «Fintech មានច្រើនមែនទែន។ ប្រសិនជាយើងត្រូវរៀបយុទ្ធសាស្ត្រ គឺទាមទារសហការពីគ្រប់អាជ្ញាធរ ទាំងអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រង ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រងទីផ្សារមូលបត្រជាដើម។ យើងកំពុងតែចាប់ផ្តើម។ ប្រទេសក្នុងអាស៊ានយើង ភាគច្រើនគេទៅមុនយើងឆ្ងាយហើយ។ បទប្បញ្ញត្តិយើងកំពុងរៀបចំបណ្តើរៗហើយ យើងពិភាក្សាជាមួយវិស័យឯកជន។ ឥឡូវយើងមាន players ថ្មីៗមកទៀត វាជំរុញការប្រកួតប្រជែងឲ្យតម្លៃសេវាកាន់តែថោក»។ លោក រស់ ខេមរា ជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា (Country Manager) របស់ MBI ដែលដឹកនាំឲ្យមានការស្រាវជ្រាវរបាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបរិបទវិស័យ Fintech នៅកម្ពុជា យល់ឃើញថា កម្ពុជាអាចប្រើយុទ្ធសាស្ត្រ Regulatory Sandbox ក្នុងរយៈពេលសាកល្បងទៅលើសក្តានុពលវិស័យនេះ រហូតដល់រីកលូតលាស់ដល់កម្រិតណាមួយ ដែលគួរតែកំណត់និយ័តកម្មជាក់លាក់។ លោក រស់ ខេមរា បានពន្យល់ថា៖ «Regulatory sandbox ហ្នឹង គឺគេចង់បើកកន្លែង space ណាមួយឲ្យ Financial technology firms ឬ Startup ហ្នឹងគាត់ធ្វើការក្នុងហ្នឹង។ គាត់អភិវឌ្ឍ pilot តេស្ត Product គាត់នៅក្នុងបរិយាកាសមួយដែលគេ Control (គ្រប់គ្រង)។ ពេលវាអភិវឌ្ឍដល់កន្លែងមួយដែលថា អាចមានឥទ្ធិពលទៅលើសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល ឬក៏អីចឹងច្រើនហើយទើបយើងចាប់ផ្តើម regulate តម្រូវឲ្យគាត់មាន License អីចឹង»។ លោកក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា ពេលវេលាបច្ចុប្បន្ន វាអាចលឿនពេកក្នុងការកំណត់និយ័តកម្ម ពីព្រោះសហគ្រាសបង្កើតថ្មី ឬ startup អាចពុំមានលទ្ធភាពប្រឡូកចូលក្នុងវិស័យនេះ ហើយអាចបង្អាក់ការច្នៃប្រឌិតលើគំនិតពាណិជ្ជកម្មរបស់ពួកគេ។ ស្របពេលដែលពាណិជ្ជកម្មបែបអេឡិកត្រូនិក (E-Commerce) ត្រូវបានគេជជែកពិភាក្សាជាញឹកញាប់ អ្នកជំនាញនិងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានាទាំងក្នុងវិស័យឯកជន ស្ថាប័នអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលលើកស្ទួយការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា បង្ហាញទស្សនៈសុទិដ្ឋិនិយម លើការវិវត្តនៃវិស័យបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា។ វិស័យបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ (Fintech) ត្រូវបានគេឲ្យតម្លៃថាជាផ្នែកសំខាន់មួយក្នុងការសម្រួលដល់ការអភិវឌ្ឍលើទៅលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មបែបអេឡិកត្រូនិក (E-Commerce) ផងដែរ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖ វិស័យបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ ឬ ហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថាFintech គឺជាការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូរទ័រ និងគ្រឿងបច្ចេកវិទ្យាផ្សេងៗ ក្នុងការគ្រប់គ្រងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ការសម្រួលដល់ការផ្តល់ និងទទួលសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ ការទូទាត់ប្រាក់ និងសេវាកម្មផ្សេងៗក្នុងវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ។
ជំនួយសព្វាវុធច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់របស់រុស្ស៊ីដែលផ្តល់ឲ្យហ្វីលីពីន ក្រោយការបំពេញទស្សនកិច្ចរបស់លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានដឹកមកដល់កំពង់ផែក្រុងម៉ានីលនៅព្រឹកថ្ងៃពុធទី ២៥ តុលានេះ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋរុស្ស៊ី Sputnik ផ្សាយថា អាវុធនិងសម្ភារយោធារុស្ស៊ីនោះមានដូចជាកាំភ្លើង AK 47 ចំនួន ប្រាំពាន់ដើម បូកជាមួយគ្រាប់ចំនួន មួយលានប្រអប់។ ក្រៅពីនេះមានមួកទាហាន និងរថយន្តយោធាធំៗចំនួន ២០គ្រឿងបន្ថែមទៀត។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរុស្ស៊ីនេះក៏បញ្ជាក់បន្ថែមថា សម្ភារៈយោធាទាំងអស់នេះជាអំណោយរបស់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីសម្រាប់កងទ័ពហ្វីលីពីនដែលវាជាផ្នែកមួយនៃការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពថ្មីរវាងហ្វីលីពីន និងរុស្ស៊ីកន្លងមកដែរ។ ក្រោយឡើងកាន់តំណែង លោក ឌូទើតេ បញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា ហ្វីលីពីនប្រកាន់នយោបាយការបរទេសអព្យាក្រឹត្យ ហើយលោកចង់ផ្លាស់ប្តូរសម្ព័ន្ធភាពយោធាពីអាមេរិក ទៅចាប់ដៃជាមួយចិន និងរុស្ស៊ីវិញផងដែរ។ លោកថែមទាំងបានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីនៅខែឧសភាកន្លងមកផង ហើយលោកក៏សុំទិញអាវុធជាច្រើនពីរុស្ស៊ីថែមទៀតដើម្បីពង្រឹងវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួនផង។ លោក ឌូទើតេ ងាកទៅទិញអាវុធពីរុស្ស៊ី និងចិនអាចដោយសារហ្វីលីពីនប្រឈមមុខការរឹតបន្តឹងការលក់អាវុធពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការរឹតបន្តឹងនេះក៏ដោយសារអាមេរិកមិនពេញចិត្តសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនលោក ឌូទើតេ ដែលបានសម្លាប់មនុស្សអស់មិនតិចជាង បីពាន់នាក់នោះឡើយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ គេឃើញប្រធានាធិបតី ឌូទើតេ ចេញទៅទទួលអំណោយអាវុធនេះដោយផ្ទាល់តែម្តងអមដំណើរដោយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសផង។ លោកបានចុះហត្ថលេខាលើវិញ្ញាបនបត្រផ្តល់ជំនួយសព្វាវុធផង និងឡើងជិះនិងត្រួតពិនិត្យមើលនាវាចម្បាំងរុស្ស៊ី Admiral Panteleyev ប្រចាំការតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកដែលកំពុងសំចតនៅកំពង់ផែក្រុងម៉ានីលផងដែរ។ នាវាពិឃាតខាងលើជានាវាមួយក្នុងចំណោមកងនាវារុស្ស៊ីប្រចាំតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយវាបានមកចូលសំចតនៅកំពង់ផែហ្វីលីពីនក្រោមគម្រោងទស្សនកិច្ចរយៈពេល ប្រាំមួយថ្ងៃ ដែលចាប់ផ្តើមឡើងពីសប្តាហ៍មុន។ វាជានាវាចម្បាំងទីបីរបស់រុស្ស៊ីដែលបានមកទស្សនកិច្ចហ្វីលីពីនចាប់តាមងពីលោក ឌូទើតេឡើងកាន់អំណាចពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៦មក។ វត្តមាននាវាចម្បាំងរុស្ស៊ីក៏កើតឡើងចំពេលដែលប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី លោក Sergei Shoigu មកចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ានបូក (ADMM Plus) ដែលរៀបចំឡើងនៅមូលដ្ឋានទ័ព Clark ខេត្ត Pampanga ហ្វីលីពីន។ ក្រៅពីទទួលអំណោយសព្វាវុធ នៅថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅ លោក Shoigu និងសមភាគីហ្វីលីពីនលោក Delfin Lorenzana ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា និងបច្ចេកទេសផងដែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីនេះនឹងផ្តោតសំខាន់លើការស្រាវជ្រាវបច្ចេកទេសយោធា ជំរុញការផ្លាស់ប្តូរអ្នកជំនាញ និងហ្វឹកហ្វឺនកងទ័ពរួមគ្នាផងដែរ។	នៅថ្ងៃពុធទី ២៥ ខែតុលា ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានចេញទៅទទួលសព្វាវុធនិងសម្ភារៈយោធាដែលជាជំនួយដឹកមកពីរុស្ស៊ីដោយផ្ទាល់ និងបានឡើងត្រួតពិនិត្យនាវាចម្បាំងរុស្ស៊ីដែលសំចតនៅកំពង់ផែក្រុងម៉ានីលថែមទៀតផង។ កាំភ្លើងអាកា ប្រាំពាន់ដើម គ្រាប់មួយលានប្រអប់ និងរថយន្តយោធា ២០គ្រឿងផងជាសម្ភារៈយោធាដែលរុស្ស៊ីផ្តល់ឲ្យហ្វីលីពីន។
ការព្យាករអាកាសធាតុរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី ១ កុម្ភៈនេះ បានបង្ហាញថា ជ្រលងសម្ពាធខ្ពស់ពីប្រទេសចិន និងខ្យល់មូសុងឦសាន បាន និងកំពុងបង្កើនឥទ្ធិពលគ្របដណ្ដប់លើភាគខាងជើងកម្ពុជា។ លក្ខណៈបែបនេះ នឹងធ្វើឲ្យអាកាសធាតុនៅកម្ពុជា ចុះត្រជាក់ជាថ្មី ចាប់ពីថ្ងៃទី ៤-៩ ខែកុម្ភៈ។ តាមក្រសួងធនធានទឹក តំបន់ជួរភ្នំដងរែក សីតុណ្ហភាព នឹងថយចុះក្នុងរង្វង់១៣-១៤ អង្សាសេ ខណៈនៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី មណ្ឌលគិរី និងប៉ៃលិន សីតុណ្ហភាពនឹងថយចុះពី១៥-១៦អង្សាសេ។ សីតុណ្ហភាព នឹងថយចុះក្នុងរង្វង់១៧-១៨ អង្សាសេ នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប កំពង់ធំ កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ ក្រចេះ និងខេត្តកោះកុង។ នេះបើតាមការព្យាករដដែល ដោយបានបន្តថា រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង កំពង់ស្ពឺ តាកែវ កណ្ដាល ព្រៃវែង និងស្វាយរៀង សីតុណ្ហភាព នឹងថយចុះក្នុងរង្វង់ ១៩-២០ អង្សាសេ។ ដោយឡែកតំបន់មាត់សមុទ្រ សីតុណ្ហភាពអប្បបរមាមានត្រឹម ២៣-២៤អង្សាសេ។ ក្រសួងធនធានទឹក ក៏បានអំពាវនាវដល់ក្រសួង ស្ថាប័ន អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងសាធារណជន ជាពិសេសវីរកងទ័ព ដែលកំពុងឈរជើងតាមបន្ទាត់ព្រំដែន៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា នឹងទទួលរងអាកាសធាតុត្រជាក់ជាលើកទី ៤ ចាប់ពីថ្ងៃទី ៤ ដល់ថ្ងៃទី ៩ ខែកុម្ភៈនេះ។ តាមការព្យាករ តំបន់ជួរភ្នំដងរែក អាកាសធាតុនឹងចុះត្រជាក់ដល់១៣អង្សា ខណៈខេត្តឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី មណ្ឌលគិរី និងខេត្តប៉ៃលិន ចុះដល់១៥អង្សា។ ចំណែកបណ្តាខេត្តផ្សេងទៀត នឹងចុះត្រជាក់ពី១៧-១៩អង្សា និង២៣អង្សា នៅតំបន់មាត់សមុទ្រ។
អាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងអ៊ីស្រាអែល នឹងបន្តផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ដូសទី៣ ឬដូសជំរុញឱ្យពលរដ្ឋរៀងៗខ្លួន ដោយមិនអើពើនឹងការអំពាវនាវរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ឡើយ។ WHO បានស្នើប្រទេសដែលគ្រោងចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី៣ ទុកវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ប្រទេសក្រីក្រ។ បើទោះបីជាមានទទូចដោយផ្ទាល់ពីប្រមុខអង្គការសុខភាពពិភពលោកក្តី ការសម្រេចចិត្តបន្តចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដូសទី៣ ឬដូសជំរុញ នៅតែកើតមានឡើង ខណៈដែលប្រទេសអ្នកមានព្យាយាមការពារប្រជាពលរដ្ឋខ្លួនពីវីរុសបំប្លែងខ្លួនដែលតា។ អគ្គនាយក WHO លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus បានអំពាវនាវឱ្យផ្អាកការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី៣ រហូតដល់យ៉ាងហោចណាស់នៅចុងខែកញ្ញា។ នៅបារាំង លោកប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង និយាយថា បារាំងនឹងដំណើរការការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញដល់មនុស្សចាស់និងជនងាយរងគ្រោះចាប់ពីខែកញ្ញាទៅ។ រដ្ឋាភិបាលលោក ម៉ាក្រុង កំពុងព្យាយាមជំរុញផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់ខ្លួន ស្របពេលបារាំងកំពុងប្រឈមមុខនឹងរលកឆ្លងទី៤ និងការធ្វើបាតុកម្មតវ៉ាប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយវ៉ាក់សាំងជំងឺកូវីដ-១៩ របស់រដ្ឋាភិបាល។ ចំណែកក្រសួងសុខាភិបាលអាល្លឺម៉ង់ ក៏បានលើកឡើងថា ខ្លួនមានបំណងផ្តល់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញដល់មនុស្សចាស់ និងអ្នកថែទាំតាមផ្ទះចាប់ពីខែកញ្ញានេះផងដែរ។ ស្របគ្នានេះ អាល្លឺម៉ង់ ក៏អះអាងថា ខ្លួននឹងបរិច្ចាគវ៉ាក់សាំងយ៉ាងតិចណាស់ ៣០ លានដូសដល់ប្រទេសក្រីក្រផងដែរដើម្បីគាំទ្រការផ្ដល់វ៉ាក់សាំងលើពិភពលោក។ ឯនាយករដ្ឋមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែល Naftali Bennett បានជំរុញឱ្យប្រជាជនវ័យចំណាស់ទទួលបានការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី ៣ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលនេះបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសជំរុញកាលពីចុងខែកក្កដាកន្លងទៅ។ រហូតមកដល់ពេលនេះ បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់បានផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ យ៉ាងតិចមួយដូសដល់ប្រជាជន ៦៤,៥ ភាគរយ និង៦២ភាគរយនៃប្រជាជនសរុបរៀងខ្លួន។ ៤៩ភាគរយនៃប្រជាជនបារាំង និង៥៣ភាគរយនៃប្រជាជនអាល្លីម៉ង់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងពេញលេញរួចហើយ៕	ដោយ៖ ងួន សុភាវត្តី
ប្រទេសស្ថិតនៅទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូងទាំង ៤នេះ បានបង្ហាញក្តីរំពឹងរបស់ពួកគេ និងបានអំពាវនាវឱ្យព្រឹត្តិការណ៍ World Cup វិលត្រលប់ទៅកាន់ទីតាំងដែលបានចាប់ផ្តើមប្រកួតលើកដំបូងបំផុតគឺនៅក្នុងទីក្រុង Montevideo។ ប្រទេសទាំង ៤ បានត្រៀមដាក់ឈ្មោះការប្រកួតនេះថា«កន្លែងដែលបាល់ទាត់បានកើត»។ ប្រទេសទាំង ៤ នឹងក្លាយជាក្រុមប្រទេសប្រជែងជាមួយនឹង ក្រុមប្រទេសដែលសហការដោយ អេស្ប៉ាញ និងព័រទុយហ្គាល់ ព្រមទាំងប្រទេសទោល ដូចជា ម៉ារ៉ុក និង អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ «ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2030 វាមិនដូចទៅនឹង World Cup ដទៃឡើយ វាគួរតែទទួលបានការអបអរសាទរ ជាមួយការគម្រប់ខួបរយៈពេល ១០០ឆ្នាំ នៃការបង្កើតពានរង្វាន់ World Cup នេះឡើង និងជាការវិលត្រលប់ទៅកាន់ទឹកដីអ៊ុយរូហ្កាយហ្កាយម្តងទៀតក្នុងរយៈពេល ១០០ឆ្នាំផងដែរ។ យើងជឿជាក់ថា FIFA មានកាតព្វកិច្ចគោរពដល់ការចងចាំ ដល់អ្នកដែលបានមកមុនយើង ហើយជឿជាក់លើភាពអស្ចារ្យ និងការបង្កើតការប្រកួតពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកនេះលើកដំបូង។»។ លោក Alejandro Dominguez ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូង (CONMEBOL) បាននិយាយបែបនេះ។ ចំពោះការដេញថ្លៃធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនេះ អ៊ុយរូហ្គាយ ជាប្រទេសជើងឯក World Cup ១សម័យ ដោយការឈ្នះលើកដំបូងនៅពេលពួកគេធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣០ ក្នុងទីក្រុង Montevideo។ អាហ្សង់ទីន ធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ World Cup ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៨ ។ ប្រទេសដ៏ខ្លាំងក្នុងវិស័យបាល់ទាត់មួយនេះ ឈ្នះជើងឯកចំនួន ៣លើក ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៨, ១៩៨៦ និង ២០២២។ ចំណែកប្រទេសស៊ីលីធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ World Cup ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២ ហើយប៉ារ៉ាហ្កាយមិនធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះពីមុនឡើយ។ បើតាមសម្តីអះអាងពីសំណាក់ប្រធានសហព័ន្ធបាល់ទាត់អាហ្សង់ទីន Claudio Tapia អាហ្សង់ទីនក្នុងនាមជាម្ចាស់ ជើងឯក នឹងជួយខ្លាំងលើការងារទាំងនេះ សម្រាប់ក្តីស្រមៃរបស់ប្រជាជនទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូងទាំងអស់។ លោក Tapia និយាយដូច្នេះថា៖«ក្នុងនាមជាជើងឯក យើងនឹងអនុវត្តបើកដំណើរការមួយនេះ ហើយដែលវាជាក្តីស្រមៃរបស់ប្រជាជនទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូងទាំងអស់ មិនត្រឹមតែដើម្បីគម្រប់ខួប រយៈពេល ១០០ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីចំណង់ចំណូលចិត្តដែលយើងរស់នៅព្រោះកីឡាបាល់ទាត់។»។ គួររំលឹកដែរថា មុនពេលការប្រកួតពានរង្វាន់ World Cup 2030 ដែលមិនទាន់រកឃើញម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការរៀបចំនេះ ប្រទេស្ថិតនៅទ្វីបអាម៉េរិកខាងជើង មានដូចជា សហរដ្ឋអាម៉េរិក កាណាដា និងម៉ិកស៊ិក បានធ្វើជាសហម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់ World Cup 2026។ World Cup 2026 ជាការប្រកួតលើកដំបូងដែលប្រើកំណែរទម្រង់ក្រុមប្រកួតឡើងដល់ចំនួន ៤៨ក្រុមប្រកួត៕	ប្រទេសអាហ្សង់ទីន ស៊ីលី ប៉ារ៉ាហ្កាយ និងអ៊ុយរូហ្កាយ បានប្រកាសផ្លូវការរួមគ្នា ដេញថ្លៃធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោក World Cup នៅឆ្នាំ ២០៣០។ ឆ្នាំ ២០៣០ និងក្លាយជាខួបរយៈពេល ១០០ឆ្នាំ នៃការបង្កើតពានរង្វាន់បាល់ទាត់ដ៏ល្បីនេះ។
ស្រ្តីខ្មែរជាអ្នកគូរគំនូរម្នាក់ ត្រូវបានជនបរទេស២នាក់ក្នុងប្រទេសថៃ ប្រើហិង្សាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើនាង។ ជនល្មើសទាំង២នាក់នោះ ត្រូវសង្ស័យថា ជាជនជាតិប៉ូឡូញ។ កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍របស់ថៃ ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូថា ស្រ្តីខ្មែរជាជនរងគ្រោះ ត្រូវជនបរទេសទាំង២នាក់ ឆូតមុខដោយកាំបិត យកញញួរវាយនាង និងយកទឹកអាស៊ីជះលើអង្គជាតិរបស់នាង ជាដើម។ អំពើឃោរឃៅនេះ កើតឡើងក្នុងទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ តាំងពីដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ តែទើបនឹងខ្ចរខ្ចាយពេលឈានចូលខែធ្នូនេះ។ បើតាមកាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ ប៉ូលិសថៃ បានស្នើសុំទៅបូលិសអន្តរជាតិ ឬអាំងតែប៉ូល (Interpol) ដើម្បីតាមចាប់ជនដៃដល់។ កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ បន្តថា ក្រុមស៊ើបអង្កេត កត់សម្គាល់អត្តសញ្ញាណជនល្មើសបានខ្លះហើយ ដោយម្នាក់ មានវ័យ២២ឆ្នាំ និងម្នាក់ទៀត មានវ័យ៣១ឆ្នាំ ហើយពួកគេ ជាជនជាតិប៉ូឡូញ។ របាយការណ៍ពីស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ ដែលផ្ញើជូនទៅក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា ជនល្មើស ត្រូវសង្ស័យថា ជាជនជាតិប៉ូឡូញ ឬរុស្ស៊ី។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ (Thmeythmey) ទទួលបានរបាយការណ៍នេះពីលោក ជុំ សុន្ទរី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា តាមបណ្តាញតេឡេក្រាម នៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូនេះ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ស្ថានទូត [កម្ពុជា] បានសម្របសម្រួលជាមួយអាជ្ញាធរ [ថៃ] ដោះស្រាយហើយ»។ របាយការណ៍ សរសេរថា ស្រ្តីខ្មែរជាជនរងគ្រោះ ដែលមានវ័យ៣០ឆ្នាំ បានទៅដល់ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ កាលពីអំឡុងពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកា ដើម្បីដាក់ពាក្យបណ្តឹងអំពីករណី ដែលនាងរងអំពើឃោរឃៅ។ របាយការណ៍ បន្ថែមថា នាង បានចាញ់បោកនារីម្នាក់តាមអនឡាញ ដោយនាង ត្រូវបាននារីនោះ ទាក់ទងឲ្យទៅជួបពិភាក្សាគ្នាពីការតុបតែងហាង ដែលគ្រោងនឹងបើកថ្មីនៅទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ តែពេលទៅដល់ នាង បែរជាជួបជនបរទេសជាជនដៃដល់ទាំង២នាក់នោះទៅវិញ។ ផ្អែកតាមរបាយការណ៍ដដែល ក្នុងអំឡុងពេលដែលនាងកំពុងព្យាបាល ជនល្មើស បានឆ្លៀតផ្ញើសារទៅគំរាមនាង និងក្រុមគ្រួសាររបស់នាងនៅប្រទេសកម្ពុជា។ នាង ស្នើឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជា ជួយការពារគ្រួសាររបស់នាង៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
ប្រព័ន្ធបូមទឹកប្រើប្រាស់ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតនេះ នឹងបូមទឹកចេញពីក្រោមដី ហើយផ្ទេរទៅអាងស្តុកទឹកដ៏ធំមួយរបស់សហគមន៍ ភូមិរោងម៉ាស៊ីន ឃុំតាសាល ស្រុកឱរ៉ាល់ ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋជាង ៣០០គ្រួសារកំពុងរស់នៅទីនោះ ហើយពួកគាត់មានឱកាសក្នុងការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតពីគម្រោងនេះ។ លោក Phillip Wong នាយកប្រចាំតំបន់អាស៊ានប៉ែកខាងជើង (North ASEAN) នៃក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ គ្រុប មានប្រសាសន៍ថា ៖«អុីដតខូ ប្តេជ្ញាលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិត និងការទទួលខុសត្រូវផ្នែក បរិស្ថាន។ យើងបានផ្តល់ប្រព័ន្ធបូមទឹកដែលប្រើថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតថ្មីនេះទៅដល់សហគមន៍ដែលមានលទ្ធភាពតិចតួច ក្នុងការទទួលបានទឹក និងអគ្គិសនីសំរាប់ប្រើប្រាស់។ យើងសង្ឃឹមថា ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហា កង្វះទឹក ស្រោចស្រពដំណាំ ចិញ្ចឹមសត្វ និង ការប្រើប្រាស់ផ្សេងៗក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនផងដែរ។» ប្រព័ន្ធទឹកប្រើបន្ទះសូឡាចំនួន ៤ ដើម្បីផ្តល់ថាមពល ដែលអាចឱ្យម៉ូទ័របូមទឹកបាន ៦ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃនិងបូមទឹកបាន ៣ ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយម៉ោង ហើយប្រមាណជា ១៥-១៨ ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយថ្ងៃ។ អាងស្តុកទឹកមានចំណុះដែលអាចស្តុកទឹកបានចំនួន ៥,០០០ លីត្រ។ អត្ថប្រយោជន៍ចម្បងនៃប្រព័ន្ធបូមទឹកប្រើពន្លឺព្រះអាទិត្យនេះ គឺវាប្រើប្រាស់ពន្លឺព្រះអាទិត្យទាំងស្រុង វាកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកទៅលើអគ្គិសនី ឬ ប្រេងម៉ាស៊ូត ហើយសហគមន៍មិនចាំបាច់ចំណាយទៅលើថ្លៃអគ្គិសនី ឬប្រេងឥន្ធនៈអ្វីទាំងអស់។ គម្រោងបង្គោលអង់តែន ដើម្បីទាញយកទឹកស្អាតសម្រាប់សហគមន៍ គឺជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏សំខាន់ដែលប្រកបដោយនិរន្តភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ។ ក្រុមហ៊ុនមានគោលការណ៏សំខាន់ពីរគឺ ការពង្រឹងសហគមន៍ និងទំនួលខុសត្រូវបរិស្ថាន ដែលត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងជោគជ័យនៅក្នុងកម្មវិធីបរិស្ថានដទៃទៀតនៅប្រទេសបង់ក្លាដេស និងម៉ាឡេស៊ី ជាមួយគ្នា និងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ គោលការណ៏របស់យើងត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងគោលដៅអភិវឌ្ឍរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ សម្រាប់ឆ្នាំ 2030 (SDGs)។ ក្រុមហ៊ុន អុីដតខូ ជឿជាក់ថា អនាគតដែលមាននិរន្តរភាព ត្រូវការបរិស្ថានល្អ សហគមន៍រឹងមាំ។ ប្រព័ន្ធទឹកស្អាតនេះ បានបង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏មានអត្ថន័យ របស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការបង្កើន គុណភាពបរិស្ថានក៏ដូចជាការរស់នៅរបស់ប្រជាជនក្នុងសហគមន៍នៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ លើសពីនេះទៀតគំនិតផ្តួចផ្តើមទឹកស្អាតនេះ ជាផ្នែកមួយនៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការបន្តលើកកម្ពស់គុណ ភាពជីវិតរបស់សហគមន៍ដែលរស់នៅក្បែរតំបន់បង្គោលអង់តែន។ ក្រុមហ៊ុន អុីដតខូ កំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការ ស្ថាបនា និងបង្កើតទំនាក់ទំនង តភ្ជាប់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព សម្រាប់ពេលអនាគត តាមរយៈការផ្តល់សេវាកម្ម និងដំណោះស្រាយផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ដោយយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសហគម៏ និងបរិស្ថាន៕ អំពីក្រុមហ៊ុន អុីដតខូ (ខេមបូឌា) ក្រុមហ៊ុន អុីដតខូ (ខេមបូឌា) ជាក្រុមហ៊ុនឯករាជ្យមួយ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១៣។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន អុីដតខូ (ខេមបូឌា) កំពុងពង្រីកប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ហើយរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុននេះ គ្រប់គ្រង និងប្រតិបត្តិការដោយផ្ទាល់ លើបង្គោលអង់តែនចំនួន ៣៧០០ បង្គោល នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា៕ អំពីក្រុមហ៊ុន edotco Group ក្រុមហ៊ុន edotco Group បានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ គឺជាក្រុមហ៊ុនដែលផ្តល់សេវាកម្មរួមផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ដំបូងគេនៅអាស៊ី។ ក្រុមហ៊ុន edotco Group ផ្តល់សេវាកម្ម និងដំណោះស្រាយតាំងពីចាប់ផ្តើម រហូតដល់បញ្ចប់លើសេវាកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញទូរស័ព្ទ រួមមាន៖ ការជួលបង្គោលអង់តែន ការសាងសង់បង្គោលអង់តែនថ្មី ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលអគ្គិសនី ការភ្ជាប់បណ្តាញសេវាទូរស័ព្ទ និងសេវាតំហែទាំលើស្ថានីយផ្សាយរបស់ក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទ។ ក្រុមហ៊ុន អុីដតខូ ដំណើរការ និងគ្រប់គ្រងបង្គោលអង់តែនទូរស័ព្ទជាង ៣២,៧៥០ដើម ក្នុងទីផ្សារប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា បង់ក្លាដែស កម្ពុជា ស្រីលង្កា ប៉ាគីស្ថាន ហ្វីលីពីន និងឡាវ ដោយក្នុងនោះក្រុមហ៊ុន ដំណើរការ បង្គោលអង់តែនដោយផ្ទាល់ ជាង ២១,៥៥០ដើម និង្ ផ្តល់សេវាគ្រប់គ្រង បង្គោលអង់តែន ចំនួន១១,២០០ដើម ផ្សេងទៀត។ ក្រុមហ៊ុន អុីដតខូ ខិតខំផ្តល់នូវលទ្ធផលជាទីគាប់ចិត្តក្នុងការផ្តល់សេវា និង ដំណោះស្រាយដែលពាក់ពន្ធ័នឺងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍។ ក្រុមហ៊ុន ប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា echo ដែលជាបច្ចេកវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយនិងរហ័សទាន់ចិត្ត ដែលជំរុញដល់ប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការត្រួតពិនិត្យគ្រប់គ្រងបង្គោលអង់តែន។ បច្ចេកវិទ្យានេះបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រត្តិបត្តការតាមស្ថានីយដោយបង្កើនសមត្ថភាពប្រើប្រាស់របស់អាគុយ ថាមពល និងប្រេងឥន្ធនៈ សម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍។ ក្រុមហ៊ុន edotco Group ទទួលបានពានរង្វាន់ ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ប្រចាំឆ្នាំ២០២០ ពីស្ថាប័ន Frost & Sullivan (the Frost & Sullivan 2020 Southeast Asia Telecoms Tower Company)។ រាប់ទាំងឆ្នាំ២០២០នេះ ក្រុមហ៊ុនទទួលបានពានរង្វាន់៤ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ហើយការទទួលបានរង្វាន់នេះ ជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ពីភាពលូតលាស់របស់ក្រុមហ៊ុន edotco Group ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទង៖ អុីដតខូ (ខេមបូឌា) ខូអិលធីឌី អគារ Keystone Building #146, Unit 3AB មហាវិថីព្រះនរោត្តម សង្កាត់ ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌ ចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ ទូរស័ព្ទ: +855 10 209 999	ភ្នំពេញ ៖ ក្រុមហ៊ុន អុីដតខូ ខេមបូឌា ដែលជាក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេ ក្នុងការផ្តល់ជូនសេវាកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍នៅកម្ពុជា បានអនុវត្តគម្រោង បង្គោលអង់តែនដើម្បីសហគមន៍ សម្រាប់ទាញយកទឹកស្អាតនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមឆ្ពោះទៅរកបរិស្ថានបៃតងកាន់តែទូលំទូលាយក្រោម កម្មវិធីទំនួលខុសត្រូវសង្គមរបស់ក្រុមហ៊ុន។
និស្សិតដែលទទួលបានអាហារូបករណ៍នេះ នឹងបន្តសិក្សានៅតាមមុខជំនាញផ្សេងៗគ្នា ក្នុងនោះមានដូចជា បច្ចេកវិទ្យា, ចិត្តវិទ្យា, មុខជំនាញSTEM, ការគ្រប់គ្រងថាមពល, ភាពជាអ្នកដឹកនាំ, សេដ្ឋកិច្ច អភិវឌ្ឃន៍ និងគោលនយោបាយជាដើម។ ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីសាទរជូនដំណើរដល់និស្សិតទាំង២១ រូប អ្នកស្រី Tina Redshaw ឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា និស្សិត២១នាក់ ដែលនឹងបន្តការសិក្សានៅប្រទេសអង់គ្លេសនេះ ពិតជាទទួលបានចំណេះដឹង និងជំនាញដ៏រឹងមាំ សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯង និងត្រឡប់មកអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិឲ្យមានភាពប្រសើរឡើង។ នៅចំពោះមុខនិស្សិតចំនួន២១នាក់ អ្នកស្រី Tina Redshaw បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ «ដើម្បីឲ្យប្រទេសកម្ពុជាប្រកបដោយធនធានមនុស្សល្អនោះ យើងនឹងផ្តល់ឱកាសដល់និស្សិតកម្ពុជាមានឱកាសទៅសិក្សានៅប្រទេសអង់គ្លេសបន្ថែមទៀត លើមុខជំនាញដែលបំពេញតម្រូវការអភិវឌ្ឃប្រទេសកម្ពុជា»។ ជាមួយគ្នានេះលោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បាននិយាយទៅកាន់និស្សិតទាំង២១នាក់ ឲ្យខិតខំរៀនសូត្រ ក្រេបយកចំណេះវិជ្ជា ចែករំលែកវប្បធម៍ និងស្វែងយល់ពីវប្បធម៌របស់ជាតិដទៃឲ្យបានច្រើន ដើម្បីជួយអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា។ លោកនិយាយថា៖ «និស្សិតទាំងអស់នោះ ត្រូវតែខិតខំរៀនសូត្រ ពីព្រោះនេះជាឱកាសល្អសម្រាប់ឲ្យនិស្សិតអាចសិក្សាលើជំនាញដែលខ្លួនពេញចិត្ត ដើម្បីយកមកកសាងប្រទេសជាតិវិញ»។ កញ្ញា ខេង ម៉ាលីកា ជានិស្សិតដែលទទួលបានអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សាលើជំនាញ ការគ្រប់គ្រងថាមពល មានភាពសប្បាយរីករាយដែលអាចបន្តសិក្សាជំនាញដែលខ្លួនស្រឡាញ់។ កញ្ញា ម៉ាលីកា និយាយថា៖ «ដោយសារសកលវិទ្យាល័យ Robert Gordon មានបង្រៀនមុខជំនាញដែល ខ្ញុំពេញចិត្តនឹងសិក្សា ដើម្បីជួយឲ្យខ្ញុំត្រឡប់មកវិញ អាចចូលបម្រើការងារនៅអគ្គិសនីកម្ពុជា ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការចាំចាច់ និងផ្តល់ឲ្យខ្ញុំមានភាពប្រសើរឡើងជាងមុននោះ ទើបខ្ញុំសម្រេចចិត្ត ដាក់ពាក្យទៅសិក្សានៅទីនោះតែម្តង»។ ចំណែកលោក សួស អ៊ឹមស៊ូជីវី ដែលបានជាប់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតលើជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឃន៍ និងគោលនយោបាយ នៅសកលវិទ្យាល័យ Manchester នៃចក្រភពអង់គ្លេស បាននិយាយថា ការទទួលបានអាហារូបករណ៍នេះ គឺជាឱកាសល្អមួយសម្រាប់លោក ក្នុងការសិក្សាជំនាញបន្ថែមលើការងារ ដែលខ្លួនកំពុងអនុវត្តរាល់ថ្ងៃនេះ។ ជាអនុប្រធានការិយាល័យអាស៊ាន នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្មលោក សួស អ៊ឹមស៊ូជីវី និយាយថា៖ «មូលហេតុដែលខ្ញុំជ្រើសរើសមុខជំនាញនេះ ដោយសារតែវាជាមុខវិជ្ជាដែលមានការអនុវត្តច្រើនដែលអាចឲ្យខ្ញុំទទួលបានបទពិសោធន៍ ក្នុងការរស់នៅ និងបរិយាកាសនៅទីនោះផងដែរ ដើម្បីជួយបម្រើជាតិយើង»។ អាហារូបករណ៍ Chevening គឺជាកម្មវិធីអាហារូបករណ៍របស់ចក្រភពអង់គ្លេសដែលបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៣ ហើយទទួលបានការឧបត្ថម្ភថវិកាពីការិយាល័យភាសាបរទេស និងសហព័ន្ធ (FCO) និងអង្គការដៃគូនានា។ ស្ថានទូតអង់គ្លេសប្រចាំកម្ពុជា បានបើកអាហារូបករណ៍នេះ នៅឆ្នាំ១៩៩៣ សម្រាប់ផ្តល់ឲ្យនិស្សិតជាច្រើន មានឱកាសទៅសិក្សានៅអង់គ្លេស ដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំ ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសនាថ្ងៃអនាគត។ មកដល់ពេលនេះ អាហារូបករណ៍ Chevening បានផ្ដល់ឲ្យនិស្សិតកម្ពុជា១៥០នាក់ហើយ ៕	ភ្នំពេញ៖ និស្សិត និងអ្នកធ្វើការតាមស្ថាប័នចំនួន២១ នាក់ បានទទួលអាហារូបករណ៍ពីស្ថានទូតអង់គ្លេសប្រចាំកម្ពុជា ទៅបន្តការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតជាន់ខ្ពស់ នៅតាមសាកលវិទ្យាល័យនានា ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស លើមុខជំនាញផ្សេងៗគ្នា ក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំ ក្រោមគម្រោងកម្មវិធីផ្តល់អាហារូបករណ៍ Chevening។
នាពេលបច្ចុប្បន្ន Mbappe កំពុងតែមានរឿងរ៉ាវរកាំរកូសនឹងក្លិប PSG លើបញ្ហាការផ្លាស់ប្តូរចេញពីក្លិបយក្សរបស់បារាំងមួយនេះ។ Mbappe នៅសល់កិច្ចសន្យារយៈពេល ១ឆ្នាំជាមួយនឹងក្រុម PSG ខណៈដែលដំណឹងនៃការមិនព្រមបន្តកិច្ចសន្យា បានក្លាយជាឱកាសដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ក្រុម Real Madrid ដែលតែងចង់បានរូបគេទៅចូលរួមក្រុម។ យ៉ាងណាថ្មីៗនេះ ក្លិបយក្សស្ថិតនៅប្រទេសអេស្ប៉ាញមិនទាន់មានសកម្មភាពអ្វីឡើយជុំវិញការផ្ទេរ Mbappe។ ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមសញ្ជាតិបារាំង Mbappe ធ្លាប់បានអះអាងថារូបគេនឹងនៅបន្តប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ PSG ក្នុងរដូវកាល ២០២៣-២៤ ប៉ុន្តែក្រោយបញ្ចប់កិច្ចសន្យាក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ រូបគេបានប្រាប់ទៅកាន់ក្លិបរួចហើយថានឹងមិនព្រមបន្តកិច្ចសន្យាអ្វីបន្ថែមទៀតឡើយ។ ក្រោយបញ្ចប់រដូវកាល ២០២៣-២៤ Mbappe អាចនឹងចាកចេញដោយគ្មានតម្លៃខ្លួន ដែលត្រូវបង្ខំចិត្តដល់ ក្លិប PSG ទាមទារដាក់លក់ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ២៤ឆ្នាំ។ ក្លិប Al-Hilal មកដល់ពេលនេះ បានដាក់សំណើរទៅកាន់ក្លិប PSG សម្រាប់ Kylian Mbappe។ បើតាមប្រភពដែល AFP ទទួលបាន ការផ្ទេរអាចនឹងកើតឡើងលុះត្រាតែមានកិច្ចព្រមព្រៀងពី Mbappe ដែលមិនធ្លាប់បង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការផ្លាស់ទៅកាន់លីគអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សឡើយ។ «ក្លិបបានអនុញ្ញាតដល់ក្លិប Al-Hilal ក្នុងការជជែកជាមួយនឹង Mbappe។ សំណើរដែលបានដាក់ក្នុងលិខិតនោះហើយ ដែលត្រូវបានការអនុញ្ញាតសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សាបន្ត។»។ នេះជាសម្តីរបស់ប្រភពក្នុងក្លិប PSG ប្រាប់មកកាន់ទីភ្នាក់ងារ AFP។ ក្លិប Al-Hilal របស់លីគ Saudi Pro League គឺជាក្លិបធំមួយក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលបានកាន់កាប់ដោយគម្រោងមូលនិធិវិនិយោគសាធារណៈអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត (PIF) ដូចទៅនឹងក្លិបចំនួន ៣ផ្សេងទៀតរួមមាន Al-Nassr, Al-Ittihad និងក្លិប Al-Ahli។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះក្លិប Al-Hilal បានចុះកិច្ចសន្យានាំយកខ្សែការពារពីក្រុម Chelsea កីឡាករវ័យ ៣១ឆ្នាំ Kalidou Koulibaly និងកីឡាករ Ruben Neves ពីក្រុម Wolves៕	ក្លិប Paris Saint Germain ទទួលបានសំណើរក្នុងតម្លៃបំបែកកំណត់ត្រាពិភពលោក ៣០០លានអឺរ៉ូ (៣៣៣លានដុល្លារ) លើការផ្ទេរ Kylian Mbappe ពីសំណាក់ក្រុមស្ថិតក្នុងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Al-Hilal។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នាថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា។
«មោក្ខ» មានន័យថា ការរួច, រដោះ, ផុត ចាកទុក្ខភ័យ; ព្រះនិព្វាន ។ មោក្ខធម៌ គឺធម៌ដែលនាំសត្វឲ្យរួចចាកទុក្ខ (មគ្គ ផល និព្វាន )។ មោក្ខុបាយ គឺឧបាយដែលនឹងឲ្យរួច, ឲ្យរដោះ, ឲ្យផុត ចាកទុក្ខ ។ រីឯ «មោឃ» វិញ មានន័យថា ដែលសោះសូន្យ, ឥតប្រយោជន៍, អសារឥតការ, ឥតអំពើ; ទទេ, ឃែត, ចោលម្សៀតអ្នកគ្រាន់បើ, ខ្ញុំមោឃ ។ មោឃ ! ឬ អាមោឃ! ចោលម្សៀត ! ឬអាចោលម្សៀត ! ។ មោឃកម្ម មានន័យថា ការឥតប្រយោជន៍, ការឥតអំពើ ។ មោឃជិណ្ណ ឬ មោឃព្រឹទ្ធ ចាស់ឥតអំពើ ( ចាស់ត្នោតចាស់ដូង ) គឺអ្នកដែលមានវ័យចាស់ហើយ តែជាមនុស្សពាលមិនស្គាល់ខុសត្រូវ; បើស្ត្រីជា មោឃជិណ្ណា ឬ មោឃព្រឹទ្ធា ។ មោឃបុរស បុរសឥតអំពើ, បុរសសោះសូន្យ (ចាកប្រយោជន៍ឬចាកមគ្គផលដែលគួរបានក្នុងវេលានោះឬក្នុងជាតិនោះ ), ប្រុសចោលម្សៀត ។ មោឃវាទ ឬ មោឃវាចា ពាក្យឥតអំពើ, សម្ដីឥតប្រយោជន៍, សម្ដីចោលម្សៀត ។ មោឃវាទី អ្នកដែលពោលពាក្យឥតប្រយោជន៍; បើស្ត្រីជា មោឃវាទិនី ។ មោឃសញ្ញា សញ្ញាឬសន្យាឥតអំពើ គឺសន្យាដែលឥតប្រយោជន៍ទទេគ្មានផ្លូវសេក្ដីនឹងសើរើឬប្ដឹងតវ៉ាបាន ។ ល ។	«មោក្ខ» អានថា «មោក-ខៈ» រីឯ «មោឃ» អានថា «មោឃៈ ឬ មោក»។ តាមវចនានុក្រមខ្មែរ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ពាក្យទាំងពីរមានន័យដូចគ្នានោះឡើយ ប៉ុន្តែនៅតែមានមនុស្សមួយចំនួនសរសេរច្រឡំ និងច្របូកច្របល់គ្នា។
ក្លិបបាល់ទាត់អធិរាជស Real Madrid បានចុះកុងត្រាជាមួយលោក Carlos Ancelotti សារជាថ្មីក្នុងការវិលត្រឡប់ មកដឹកនាំក្រុមជាលើកទីពីរដោយជំនួសលោក Zinedine Zidane ដែលបានសុំលាឈប់នាពេលចប់រដូវកាល។ លោក Ancelotti បានក្លាយជាគ្រូបង្វឹកក្រុម Real Madrid ជាលើកទីពីរដោយលោកមិនបានរពឹងទុកមុនទាល់តែសោះ។ មុនចប់រដូវកាល ២០២០-២០២១ ស្របពេលលោក Zinedine Zidane បានសុំលាលែងពីដំណែងគ្រូបង្វឹក ក្លិប Real Madrid បានទាក់ទងទៅលោក Massimiliano Allegri និងលោក Mauricio Pochettino ក្នុងការមកដឹកនាំក្លិបរាជយក្សសមួយនេះ។ ប៉ុន្តែមិនបានប៉ុន្មានផង ស្រាប់តែលោក Massimiliano Allegri ត្រូវបានក្លឹប Juventus កោះហៅឲ្យទៅដឹកនាំសារជាថ្មី ក្រោយក្លិបបានបណ្តេញលោក Andre Pirlo។ ចំណែកលោក Pochettino គឺលោកចង់ត្រឡប់ទៅដឹកនាំក្រុមនៅប្រទេសអង់គ្លេសសារជាថ្មី។ ក្រៅពីលោក Allegri និងលោក Pochettino ក្លិប Real Madrid ក៏បានមានចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើលោក Antonio Conte ដែលទើបដឹកនាំ Inter Milan ឈ្នះពាន អុីតាលី Serie A និងអតីតកីឡាករ Raul Gonzalez ព្រមទាំង Xabi Alonzo ក្នុងការមកដឹកនាំក្លិបបន្តពីលោក Zidane។ ប៉ុន្តែតំណែងគ្រូបង្វឹករបស់ក្លិប បែរជាត្រូវបានទៅលើលោក Ancelotti ទៅវិញ ក្នុងកុងត្រារយៈពេល៣ឆ្នាំជាមួយក្លិប។ លោក Carlos Ancelotti មិនមែនជាគ្រូបង្វឹកម្នាក់ដែលលោក Florentino Perez និងលោក Jose Angel Sanchez ចង់បានមកដឹកនាំក្រុម Real Madrid នោះទេ គឺដោយសារតែក្លិប Real Madrid មិនអាចនាំយកលោក Allegri ឬ លោក Pochettino មកដឹកនាំបាន ។ មូលហេតុនេះហើយ ទើបក្លិបអធិរាជស សម្លឹងឃើញលោក Ancelotti ឲ្យមកដឹកនាំក្លិបជាថ្មីម្តងទៀត។ ដោយឡែក Alvaro Arbelao អតីតខ្សែការពារ Real Madrid ក៏បានក្លាយជាបេក្ខភាពសំខាន់ម្នាក់ ដែលធ្វើជាជំនួយការរបស់លោក Ancelotti ដែលទើបតែតែងតាំង។ កាលពីលោក Ancelotti ដឹកនាំក្លិបយក្ស Real Madrid លើកទីមួយពីឆ្នាំ ២០១៣ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៥ លោកបានជ្រើសយកអតីតកីឡាកររបស់ Real Madrid និងជាវីរៈបុរសប្រចាំក្លិបគឺលោក Fernando Hierro និងលោក Zinedine Zidane មកធ្វើជាជំនួយការរបស់លោក។ ក្រោយពីលោក Ancelotti ត្រូវបានតែងតាំងជាគ្រូបង្វឹកក្លិប Real Madrid ជាថ្មីអតីតខ្សែការពារ Alvaro Arbelao បានក្លាយជាទីចាប់អារម្មណ៍ ដើម្បីក្លាយជាជំនួយការរបស់លោក Ancelotti នារដូវកាលថ្មីខាងមុខ។ ក្រោយពីទទួលដំណឹងពីការវិលត្រឡប់របស់ Ancelotti អតីតខ្សែការពារ Real Madrid និងធ្លាប់ជាអតីតកូនក្រុមរបស់លោក Ancelotti ផ្ទាល់លោក Alvaro Arbelao បាននិយាយប្រាប់ Real Madrid TV នេះថា៖«គាត់ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ទូទាំងពិភពលោក។ គាត់ជាគ្រូបង្វឹកម្នាក់ដែលតែងតែមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយនឹងកីឡាករទាំងអស់ហើយរួមទាំងតិចនិចទម្រង់លេងដ៏ល្អសម្រាប់ក្រុមទាំងមូល។»	ដោយ៖ជា យូគៀង
ដើម្បីជ្រាប់កាន់តែលម្អិត សូមលោកអ្នកទស្សនាកិច្ចសម្ភាស ដែលលោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ពន្យល់ពីសារៈប្រយោជន៍របស់វិស័យធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពលរដ្ឋ និងប្រទេសជាតិ ដូចតទៅ៖ បើតាមលោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ កាលណាពលរដ្ឋខ្ចីលុយធនាគារ ឬមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ទិញឡាន ម៉ូតូ គ្រឿងអលង្ការ ឬសម្ភារៈនិយមនានា ដើម្បីភាពហឺហានោះ គឺជាការចំណាយ មិនមែនខ្ចីលុយពីធនាគារដើម្បីវិនិយោគទេ។ « រីឯ ការខ្ចីលុយធនាគារដើម្បីវិនិយោគ ជាការវិនិយោគលើវិស័យណា ដែលផ្តល់ផលចំណេញឱ្យយើង។ តែយើងអត់មានដើមទុនជាក់ស្តែងទៅវិនិយោគ! គឺយើងខ្ចីលុយធនាគារទៅវិនិយោគ ហើយនឹងសងទៅធនាគារវិញដោយជោគជ័យ»។ នេះជាការពន្យល់របស់លោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ ដោយបន្ថែមថា៖ «កាលណាយើងពិចារណា និងប្រើប្រាស់កម្ចីមិនបានត្រឹមត្រូវ គឺយើងនឹងគ្រោះថ្នាក់ដល់អាជីវកម្មខ្លួនឯងហើយ»៕	វិស័យធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ នឹងរួមចំណែកខ្លាំងដល់ការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ប្រសិនបើប្រជាពលរដ្ឋខ្ចីលុយពីស្ថាប័នទាំងនោះ ដើម្បីផលិត និងវិនិយោគឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ លោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា គ្រឹះស្ថានធនាគារ គឺជាប្រភពទុនសម្រាប់ធ្វើអាជីវកម្ម និងការវិនិយោគនានារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ក្រោមកម្មវិធីដែលដឹកនាំដោយអង្គការឱសថរបស់រដ្ឋាភិបាល, សកលវិទ្យសាស្ត្រ Mahidol, និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល Path ថៃបានអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ-១៩ តាំងពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២០ មកម្ល៉េះ។ តាមការអះអាងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលថៃ Anutin Charnvirakul លទ្ធផលសាកល្បងលើសត្វនាពេលកន្លងមក បានបង្ហាញលទ្ធផលល្អ។ ថៃនឹងបន្តសាកល្បងវ៉ាក់សាំងរបស់ខ្លួនលើមនុស្ស នៅក្នុងខែមីនាខាងមុខ។ «ថៃ មិនពឹងផ្អែកលើវ៉ាក់សាំងតែមួយប្រភពនោះទេ»។ រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលថៃ Anutin បានលើកឡើងបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ថៃកំពុងស្វែងរកលទ្ធភាពក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ និងការផលិតវ៉ាក់សាំងដោយខ្លួនឯង។ បើតាមលោក Anutin ក្រុមហ៊ុនផលិតវ៉ាក់សាំងថៃ អាចផលិតវ៉ាក់សាំងបាន២៥ទៅ៣០លានដូសក្នុងមួយឆ្នាំ ប្រសិនបើការអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងលើមនុស្សទទួលបានជោគជ័យ។ ក្នុងដំណាក់កាលសាកល្បងយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដែលមានចំនួន៣ដំណាក់កាលនេះ ថៃអាចនឹងប្រើរយៈពេលចាប់ពី ៦ខែ រហូតដល់ ៨ខែ។ ដំណាក់ទី១ និងទី២ ថៃនឹងធ្វើពិសោធន៍នៅក្នុងប្រទេស ខណៈពេលដំណាក់កាលទី៣ ថៃនឹងសាកល្បងវ៉ាក់សាំងរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសផ្សេងដែលមានកូវីដ-១៩ រីករាលដាលខ្លាំង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bloomberg ក្នុងដំណាក់កាលទី១ និងដំណាក់កាលទី២ គេត្រូវការប្រជាជនថៃច្រើនជាង ២០០នាក់ ដើម្បីសាកល្បងនៅក្នុងដំណាក់កាលនីមួយៗ។ កន្លងមក ថៃបានទិញវ៉ាក់សាំងពីក្រុមហ៊ុនចិន Sinovac ចំនួន២លានដូស និងពីក្រុមហ៊ុនឱសថ AstraZeneca ចំនួន៦១លានដូស។ វ៉ាក់សាំងរបស់ AstraZeneca នឹងត្រូវផលិតដោយក្រុមហ៊ុនឱសថថៃផ្ទាល់ Siam Bioscience ចាប់ពីខែមិថុនាខាងមុខ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ថៃមានករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុបចំនួន ២៣៩០៣ ករណី និងអ្នកស្លាប់មានចំនួន ៨០នាក់។ ចំណែកអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ១៨៩១៤នាក់៕	ប្រសិនបើគ្មានការប្រែប្រួលទេ ថៃនឹងចាប់ផ្តើមសាកល្បងវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ-១៩ ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍនៅក្នុងស្រុកលើមនុស្សជាលើកដំបូងនៅក្នុងខែមីនាខាងមុខ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល លោក Anutin Charnvirakul នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ។
អង្គរថាយហ្គឺរ បានយកឈ្នះ គីរីវង់សុខសែនជ័យក្នុងលទ្ធផល ២-០ ក្នុងការប្រកួតបាល់ទាត់ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (CPL) សប្តាហ៍ទី៣ នាកីឡដ្ឋានហនុមាន ខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា។ គ្រាប់បាល់ទាំងពីរ កើតឡើងដំបូងដោយខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធ Blasco Victor នៅនាទី១៤ និងនាទី៨៤ ទម្លាយសំណាញ់ទីពីចម្ងាយដោយខ្សែបម្រើកណ្តាល រ៉ុង ពិសី។ ថ្វីដ្បិតទាញបាន៣ពិន្ទុពីក្រុមភ្ញៀវ តែគ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអង់គ្លេសរបស់អង្គរថាយហ្គឺរ ថាក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក សាប៊ូន វិនតា គិរីវង់សុខសែនជ័យ មានការការពារបានល្អ និងពិបាកទម្លាយសំណាញ់ទី។ នេះជាជ័យជម្នះលើកដំបូងក្នុងលីគ CPL របស់ក្រុមដែលមានម្ចាស់ជាជនជាតិជប៉ុន ក្រោយបរាជ័យ២លើកដំបូង។ អង្គរថាយហ្គឺរ គេចផុតពីបាតតារាង ឡើងទៅកាន់លេខរៀងទី៧ក្នុងលីគបណ្តោះអាសន្នវិញក្រោយរកបាន៣ពិន្ទុ នៅសប្តាហ៍ទី៣។ ដោយឡែក គីរីវង់សុខសែនជ័យ ធ្លាក់ទៅបាតតារាង ក្រោយរកបាន១ពិន្ទុ៕	សៀមរាប៖ លោក Alistair Heath គ្រូបង្វឹកក្រុមបាល់ទាត់ អង្គរថាយហ្គឺរ សរសើរក្រុមភ្ញៀវគិរីវង់សុខសែនជ័យ ជាក្រុមមានរបៀបលេងជាប្រព័ន្ធត្រឹមត្រូវ មានមូលដ្ឋានគ្រឹះ និងបត់បែនស្ថានការណ៍បានលឿន។
ដើម្បីឲ្យ App ខាងលើនេះមានព័ត៌មានសម្បូរបែបទាក់ទងទៅនឹងព័ត៌មានកសិកម្ម, ទេសចរណ៍, ផលិតផលមូលដ្ឋាន, ផលិតផលអត្តសញ្ញាណ ផលិតផលភូមិមួយផលិតផលមួយ, ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១៨ខាងមុខនេះតទៅ អ្នកសារព័ត៌មានអេទ្បិចត្រូនិកថ្មីៗ (Thmeythmey.com) នៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនធំនឹងផលិតដំណឹងទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្ម, ទេសចរណ៍, ផលិតផលមូលដ្ឋាន, ផលិតផលអត្តសញ្ញាណ, ផលិតផលភូមិមួយផលិតផលមួយ កាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត។ រាល់ព័ត៌មានខាងលើនៃខេត្តនីមួយៗ នឹងមាននៅលើ App ថ្មីៗ២៥រាជធានី-ខេត្ត។ ដូច្នេះ ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានផលិតផលអត្តសញ្ញាណប្រចាំខេត្ត និងផលិតផលកសិកម្មទូទាំង២៥រាជធានី-ខេត្ត សូមមេត្តាចុច Download for IOS: https://apple.co/2ub9pdj និង Android: http://bit.ly/2KSe1MB ។ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាំងនេះ ក៏មាននៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក Thmey Thmey 25 និង YouTube Channel: https://goo.gl/D6xQBv ៕	ភ្នំពេញ៖ សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ(Thmeythmey.com) ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយទូរទស្សន៍បារាំង Canal France International ( Media/Development (the French Media Development Agency) បាន នឹងកំពុងបង្កើត App មួយដែលមានឈ្មោះថា ថ្មីៗ២៥រាជធានី-ខេត្ត។ App ថ្មីៗ២៥រាជធានី-ខេត្តនេះ នឹងក្លាយទៅជាទីផ្សារមួយដែលអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងអ្នកស្វែងរកផលិតផលកសិកម្ម, ទេសចរណ៍, ផលិតផលអត្តសញ្ញាណ, ផលិតផលមូលដ្ឋាន អាចជួបគ្នាបានដោយងាយនៅលើ App នេះ។
តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលត្រូវបានរំលាយកាលពីចុងឆ្នាំ២0១៧ បន្តទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា។ អតីតគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំមួយនេះ បានអំពាវនាវសាជាថ្មី ទៅសហគមន៍អន្តរជាតិ ឲ្យដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីឲ្យមានការដោះលែងលោក កឹម សុខា។ មកដល់ពេលនេះ លោក កឹម សុខា ប្រធាននៃអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានជាប់ពន្ធនាគារលើសពី៥ខែហើយ ដោយស្ថិតនៅក្រោមការសង្ស័យរបស់សមត្ថកិច្ចនិងតុលាការថា ក្បត់ជាតិ ព្រោះបានឃុបឃិតជាមួយបរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល។ បច្ចុប្បន្ន សំណុំរឿងរបស់លោក កឹម សុខា កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលនៃការស៊ើបសួរ។ ចៅក្រមស៊ើបសួរ បានសួរលោក កឹម សុខា ចំនួន៣ដងរួមមកហើយ៕	ភ្នំពេញ៖ អតីតគណបបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ភ្លាមៗ ដើម្បីថ្កោលទោសសាលាឧទ្ធរណ៍ ដែលនៅតែបន្តឃុំលោក កឹម សុខា ក្នុងពន្ធនាគារ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសាលាឧទ្ធរណ៍បញ្ចប់សវនាការ នៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨។
នៅក្នុងពិធីចុះបញ្ជីលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិជាផ្លូការនៅក្រុមហ៊ុនផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ម.ក បានប្ដេជ្ញាចិត្តធានាជូនការផ្ដល់ភាគលាភយ៉ាងតិច៦%ក្នុងមួយឆ្នាំ រយៈពេល២ឆ្នាំ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាភិបាលកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលបានសម្រេច និងស្នើទៅកាន់ភាគហ៊ុនិក ដើម្បីអនុម័តលើការបែងចែកភាគលាភនៃប្រាក់ចំណេញឆ្នាំ២០២៣ ទៅកាន់ភាគហ៊ុនិកជាសាធារណជន ដែលភាគលាភត្រូវបែងចែកជាសាច់ប្រាក់ និងផ្ទេរទឹកប្រាក់ដែលនៅសល់ចូលក្នុងប្រាក់ចំណេញដើម្បីរក្សាទុក។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ចំណូលរបស់ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ម.ក បានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចំនួន៤៥.៧៧០.៤១៥ពាន់រៀល ពី១០៣.៨៣៥.៦០២ពាន់រៀលដល់១៤៩.៦០៦.០១៧ពាន់រៀល ដែលស្មើនឹងអត្រាកំណើន៤៤%។ ប្រាក់ចំណេញដុលរបស់យើងបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងចំនួន២៩.៦០៨.៥០០ពាន់រៀល ពីចំនួន៦៦.២៧៩.៦៤០ពាន់រៀលទៅចំនួន៩៥.៨៨៨.១៤០ពាន់រៀល ដែលស្មើនឹង៤៥%។ ប្រាក់ចំណេញសុទ្ធរបស់យើងក៏បានកើនឡើងចំនួន៩.៦៣៨.០៦០ពាន់រៀលដែរ ដែលស្មើនឹងអត្រាកំណើន១០២% ពីចំនួន៩.៤៤២.៦៣៥ពាន់រៀលមកចំនួន១៩.០៨០.៦៩៥ពាន់រៀល។ សម្រាប់លទ្ធផលអាជីវកម្មវិញ ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ម.ក បានសម្ពោធសាខាថ្មីនៃ សាលារៀន អន្ដរទ្វីប អាមេរិកាំង (AIS) និងមជ្ឈមណ្ឌលភាសា អេ អាយ អាយ (Aii) ចំនួន៥សាខា មានជាអាទិ៍ សាខាតាកែវ (១សាខា) សាខាសែនសុខ (២សាខា) សាខាច្បារអំពៅ (២សាខា) ដែលធ្វើឱ្យចំនួនសាខាសរុបបានកើនឡើងដល់២០ ពីចំនួន១៥សាខាក្នុងឆ្នាំ២០២២។ យើងក៏បានប្រារព្ធពិធីបុកគ្រឹះសាងសង់អគារថ្មីនៃសាលារៀន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង និងមជ្ឈមណ្ឌលភាសា អេ អាយ អាយ សាខាចោមចៅ នៅក្នុងត្រីមាសទីបួននៃឆ្នាំ២០២៣ផងដែរ។ ផែនការសម្រាប់ការពង្រីកសាខា និងនវានុវត្តន៍នៅក្នុងការអប់រំកំពុងដំណើរការយ៉ាងរលូន ដោយសាខាថ្មីៗនិងការផ្ដួចផ្ដើមគំនិតឌីជីថលថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីពង្រឹងគុណភាពអប់រំរបស់យើង។ គម្រោងសាងសង់នឹងចាប់ផ្ដើមសម្រាប់សាខា ៤ បន្ថែមទៀតនៅដើមឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាសាខាទី២២និងទី២៤ សម្រាប់មជ្ឈមណ្ឌលភាសា អេ អាយ អាយ (Aii) និងសាលារៀន អន្ដរទ្វីប អាមេរិកាំង (AIS) ដែលមានទីតាំងនៅចំការដូង (២សាខា) និងទួលសង្កែ (២សាខា)។ ព័ត៌មានលម្អិតនៃការបែងចែកភាគលាភ៖ ១- ប្រភេទភាគលាភដែលត្រូវបែងចែក : សាច់ប្រាក់ ២- ប្រភពនៃភាគលាភ : ប្រាក់ចំណេញប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ ៣- រយៈពេលនៃភាគលាភ : ប្រចាំឆ្នាំ ៤- អនុបាតនៃការបែងចែកភាគលាភ : ៧,៦០% ៥- ភាគលាភសរុបដែលត្រូវបែងចែក : ១.៤៥១.០៦៨.០៩១,២០រៀល ៦- ភាគលាភក្នុងមួយឯកតាមូលបត្រកម្មសិទ្ធិ : ១៤៥,៦០រៀល ៧- កាលបរិច្ឆេទអិចឌីវិដឹនដ៍ : ថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ៨- កាលបរិច្ឆេទកំណត់ទុកនៃការបែងចែកភាគលាភ : ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ៩- កាលបរិច្ឆេទចាប់ផ្តើមទូទាត់ភាគលាភ : ថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ភាគហ៊ុនិកស្ថាបនិកនឹងមិនទទួលយកភាគលាភនេះទេ ដោយផ្អែកលើកិច្ចព្រមព្រៀងភាគហ៊ុនិកនិងសំណើរបស់ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ដើម្បីរក្សាភាគលាភសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍរបស់ក្រុមហ៊ុន ចំណែកភាគហ៊ុនិកសាធារណៈនឹងទទួលបានភាគលាភ ៧% នៃតម្លៃភាគហ៊ុន២,០៨០រៀល (១% លើសពីចំនួនដែលបានសន្យាមុនពេលក្រុមហ៊ុនចូល IPO)។ ភាគហ៊ុនិកបានអនុម័តលើការចែកចាយភាគលាភជាសាច់ប្រាក់នៃប្រាក់ចំណេញឆ្នាំ២០២៣ ដែលត្រូវប្រគល់ជូនភាគហ៊ុនិករបស់ក្រុមហ៊ុនចំនួន១.៤៥១.០៦៨.០៩១,២០រៀល ក្នុងតម្លៃ១៤៥.៦០រៀលក្នុងមួយហ៊ុន និងផ្ទេរសមតុល្យដែលនៅសល់នៃប្រាក់ចំណេញឆ្នាំ២០២៣ សម្រាប់រយៈពេលដែលត្រូវប្រគល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនដើម្បីរក្សាទុកប្រាក់ចំណូល៕	នាថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន បានរៀបចំមហាសន្និបាតភាគហ៊ុនិកប្រចាំឆ្នាំ លើកទី១ ក្រោមអធិបតីភាពក្រុមប្រឹក្សាភិបាលដែលមាន លោកវេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី ស្ថាបនិក ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជាអគ្គនាយកប្រតិបត្តិ, លោក គួច ផល អភិបាលប្រតិបត្តិ, លោក គួច អាឡិច អភិបាលប្រតិបត្តិ, លោកស្រី អ៊ឹង លីហុង អភិបាលប្រតិបត្តិ, លោកគង់ វ៉ារ៉ា អភិបាលឯករាជ្យ, តំណាងនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា, តំណាងផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ បុគ្គលិក នៃក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ក៏ដូចជាភាគហ៊ុនិក សាធារណជន និងអ្នកព័ត៌មានជាតិ អន្ដរជាតិ ជាច្រើនរូប។
កម្ពុជាបានដាក់សម្ភោធនូវមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មឯកជនកម្ពុជា(Cambodia Private Commercial Center) មួយកន្លែងនៅប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីពង្រីកទីផ្សារនាំចេញនូវផលិតកម្ពុជា និងការទាក់ទាញវិនិយោគគិន។ មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មឯកជនកម្ពុជា(Cambodia Private Commercial Center) មួយកន្លែងនៅទីក្រុង Atsugi នៃខេត្ត Kanagawa ប្រទេសជប៉ុន ត្រូវបានដាក់សម្ភោធជាផ្លូវការហើយ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ បើតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម គោលបំណងនៃការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មឯកជនកម្ពុជានេះ គឺជាស្ពានសម្រាប់ពាណិជ្ជករ វិនិយោគិនជប៉ុន និងសាធារណជនទូទៅមកទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ និងពិនិត្យផលិតផលសក្តានុពលកម្ពុជា ជាពិសេសសាកសួរព័ត៌មានច្បាប់បញ្ញត្តិ និងស្រាយចម្ងល់នានា ដើម្បីជាមូលដ្នានក្នុងការសម្រេចចិត្តមកធ្វើពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគរវាងកម្ពុជា-ជប៉ុន។ ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុន លោក ទុយ រី បានបញ្ជាក់ថា ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មឯកជនកម្ពុជានេះ ដើម្បីកៀរគរការវិនិយោគពីបរទេស និងរកទីផ្សារពង្រីកការនាំចេញផលិតផលកម្ពុជា ស្របទៅតាមគោលនយោបាយការទូតសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុនរូបនេះ ក៏បានលើកឡើងពីបរិយាកាសធុរកិច្ចនៅកម្ពុជា រួមមានការចរចាបង្កើតទីផ្សារបន្ថែមទៀត តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ។ ជាពិសេសទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា និងជប៉ុន ដែលផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូត សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ រវាងប្រទេសទាំងពីរ ។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗពីថា មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជានេះ បង្ហាញពីបណ្តុំពាណិជ្ជកម្ម ការវិភាគស្ថិតិ និងភ្ជាប់ជាមួយលក្ខខណ្ឌមួយចំនួទៀត ដូចជា ការដាក់តាំងនូវផលិតផលខ្មែរ ការផ្សព្វផ្សាយ ការធ្វើសិក្ខាសាលា ការទាក់ទាញធុរជន អ្នកវិនិយោគ និងការចាប់ដៃគូវិនិយោគជាដើម។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជារូបនេះបានបន្ថែមទៀតថា ៖« មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មឯកជនកម្ពុជា គឺគ្រប់គ្រងដោយធុរជនវិនិយោគ ឬធុរជនឯកជនដែលជាពាណិជ្ជករនៅទីនោះ ហើយបានស្វែងយល់ពីសក្តានុពលនៃទីផ្សារកម្ពុជាច្បាស់ ហើយសហការជាមួយអនុព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជានៅទីនោះ ក្នុងគោលដៅនៃការជំរុញទីផ្សារ និងពង្រីកទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរ»។ កម្ពុជាមានមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មចំនួន ៨ កន្លែងនៅ ថៃ ជប៉ុន និងចិន ។ ចំណែកសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា មានវត្តមាននៅប្រទេសបារាំង និងកាណាដា ។ រីឯអនុព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា មានជាង ១០កន្លែង ដែលមានទីតាំងនៅអឺរ៉ុប អាមេរិក ជប៉ុន ចិន កូរ៉េខាងត្បូង និងបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ាន ។ នេះបើតាមលោក សុវិជាតិ ។ សូមជម្រាបថា ៥ខែដើមឆ្នាំ២០២២ ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជានិងជប៉ុន សម្រេចបានក្នុងរង្វង់ទឹកប្រាក់ ៧៧៨,៨៦លានដុល្លារ ។ ទំហំនេះ បានកើនឡើងតែ១២,៣ភាគរយប៉ុណ្ណោះ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលឆ្នាំ២០២១ ដែលមានទឹកប្រាក់ជាង ៦៩៣លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមស្ថិតិជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសសំខាន់ៗរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
ប៉ុន្តែឥឡូវនេះក្រុមហ៊ុន សាមសុង បានធ្វើឱ្យអតិថិជនក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងទាំងអស់មានការភ្ញាក់ផ្អើល រីករាយ និងរំភើបកាន់តែខ្លាំង ដោយដាក់លក់ជាផ្លូវការនូវស្មាតហ្វូនស៊េរី A Samsung Galaxy A32 ក្នុងតម្លៃ 299$ និង Galaxy A32 សេវា 5G ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ 309$ ប៉ុណ្ណោះ! ហើយអ្វីដែលពិសេសលើសហ្នឹងទៀតនោះ គឺបំពាក់នូវមុខងារក៏ដូចបច្ចេកវិទ្យាទំនើបម៉ាកប់ម៉ាអែម ម៉ាពេញចិត្តថែមទៀតផង! Samsung Galaxy A32 និង Galaxy A32 សេវា 5G ដែលដាក់លក់ផ្លូវការពេលនេះគឺមានតម្លៃសមរម្យជាងគេក្នុងទីផ្សារនៃស្មាតហ្វូនដែលបំពាក់សេវា 5G ទាំងអស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា! និយាយឱ្យស្រួលយល់ទៅគឺមានលក្ខណៈ និងគុណភាពល្អជាងគេច្រើនណាស់ ដូចជា៖ អេក្រង់ Super AMOLED, ថាមពលថ្មធំ 5,000 mAh, និងកាមេរ៉ាថតច្បាស់ម៉ាពេញចិត្តផងដែរ!! ខាងក្រោមនេះគឺជា Specs , មុខងារពិសេស, និងបច្ចេកវិទ្យាស្មាតហ្វូនចុងក្រោយ៖ * Samsung Galaxy A32 5G - អេក្រង់៖ 6.5, HD+ TFT, Infinity-V Display - កាមេរ៉ាមុខ៖ 13 MP - កាមេរ៉ាក្រោយ៖ 48 MP + 8 MP + 5 MP + 2 MP - អង្គចងចាំ / ផ្ទុក៖ 8GB / 128GB (ថែមក្រៅបានរហូតដល់ 1TB) - ល្បឿនដំណើរការ៖ MTK D720 - ប្រព័ន្ធដំណើរការ៖ 5G - មុខងារផ្សេងៗ៖ ស្កេនខ្ចៅដៃចំហៀងទូរស័ព្ទដោះសោរ -ថាមពលថ្ម 5,000 mAh ជាមួយមុខងារសាកថ្មលឿនកម្លាំងដល់ទៅ 15W!! - ពណ៌ 4 ជម្រើស៖ ស ខៀវ ខ្មៅ ស្វាយ - តម្លៃ៖ $ 309 * Samsung Galaxy A32 - អេក្រង់៖ 6.4, FHD+ Super AMOLED 90Hz, Infinity-U Display - កាមេរ៉ាមុខ៖ 20 MP - កាមេរ៉ាក្រោយ៖ 64 MP + 8 MP + 5 MP + 5 MP - អង្គចងចាំ / ផ្ទុក៖ 8GB / 128GB (ថែមក្រៅបានរហូតដល់ 1TB) - ល្បឿនដំណើរការ៖ Helio G80 - មុខងារផ្សេងៗ៖ ស្កេនខ្ចៅដៃលើអេក្រង់ដោះសោ -ថាមពលថ្ម៖ 5,000mAh ជាមួយមុខងារសាកថ្មលឿនកម្លាំងដល់ទៅ 15W!! - ពណ៌ 4 ជម្រើស៖ ស ខៀវ ខ្មៅ ស្វាយ - តម្លៃ៖ $ 299 គិតទៅចង់បានអេក្រង់ធំភ្លឺច្បាស់ កាមេរ៉ាថតស្អាត ថ្មធំកាន់បានយូរ សេវាដើរលឿន ម៉ាស៊ីនខ្លាំង និងមានតម្លៃសមរម្យ គឺថា Samsung អាចធ្វើបាន និងផ្តល់ជូនម៉ាពេញចិត្តហ្មង! សាមសុង ជាទីទុកចិត្តបំផុត! សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមលោកអ្នកអាចអញ្ជើញទៅធ្វើតេស្តដោយផ្ទាល់ ឬធ្វើការសាកសួរនៅតាមហាងដេប៉ូចែកចាយផលិតផល សាមសុង ទាំងអស់ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុតទូទាំងប្រទេស ឬក៏ធ្វើការទំនាក់ទំនងសេវាបម្រើអតិថិជនតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទឥតគិតថ្លៃ៖ 1800-203232!	ភ្នំពេញ៖អ្នកប្រើស្មាតហ្វូន Samsung កាន់តែត្រូវប៉ាន់ហើយ ! គឺអែមហ្មង! ដូចដឹងស្រាប់ហើយថាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះស្មាតហ្វូនដែលបំពាក់ 5G គឺមានតម្លៃមិនធូរឡើយបើធៀបនឹងក្រុមហ៊ុនផលិតផលស្មាតហ្វូនក្នុងទីផ្សារកម្ពុជាយើង។ ស្មាតហ្វូនខ្លះ តម្លៃ400$ ជាង500$ ជាដើម។ បើនិយាយពីស៊េរី Flagship វិញ គឺមានតម្លៃច្រើនជាងនេះ 2 ទៅ 3 ដង ឯណោះ!
អត្ថបទទាក់ទង លោក អាន់វ៉ា ត្រូវប៉ូលិសកោះហៅរឿងបញ្ជីឈ្មោះសមាជិកសភាគាំទ្រលោកធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស្ថានការណ៍នយោបាយនៅម៉ាឡេស៊ី នៅតែបន្តរង្គោះរង្គើក្រោយរដ្ឋាភិបាល Pakatan Harapan ដួលរលំទៅ។ ក្នុងការវិវត្តចុងក្រោយ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានប្រកាសថា លោកមានការគាំទ្រពីសមាជិកសភាភាគច្រើន ដែលគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ប៉ុន្តែមកទល់ពេលនេះ លោកនៅតែជាមេដឹកនាំប្រឆាំងនៅឡើយ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ ជឿថា វិបត្តិនយោបាយនៅម៉ាឡេស៊ី នឹងមិនចប់ត្រឹមលោក អាន់វ៉ា ធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡើយ។អ ពីការិយាល័យលោក ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា លោក មហាធៀ គូសបញ្ជាក់ថា ទោះមានថ្នាក់ដឹកនាំថ្មី ម៉ាឡេស៊ី នឹងបន្តងាយរងគ្រោះក្នុងការផ្លាស់ប្តូរសម្ព័ន្ធភាពនយោបាយ ជាពិសេស ដោយអង្គការជាតិម៉ាឡេរួបរួម (UMNO) អតីតបក្សកាន់អំណាចដែលនឹងបន្តអង្រួនកៅអីមេដឹកនាំថ្មី។ «ដូច្នេះ ស្ថានភាពនេះ គឺមិនច្បាស់លាស់ឡើយ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ៩៥ឆ្នាំរូបនេះ បញ្ជាក់បែបនេះ ដោយព្រមានថា ម៉ាឡេស៊ីអាចធ្លាក់ចូលវិបត្តិដែលគ្មានរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំ។ លោក មហាធៀ អះអាងទៀតថា លោកមិនគាំទ្រលោក អាន់វ៉ា ឬក៏នាយករដ្ឋមន្ត្រី Muhyiddin ឡើយ ។ អ្នកនយោបាយចាស់វស្សាម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ និងសមាជិកសភា៥នាក់ផ្សេងទៀតមកពីថ្មីរបស់លោកមហាធៀ Pejuang បានបញ្ជូនផ្ញើលិខិតបង្ហាញការមិនពេញចិត្តចំពោះការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Muhyiddin ទៅកាន់សភានៅថ្ងៃទី ១៦ ខែតុលានេះ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការអះអាងរបស់លោក អាន់វ៉ា ថាមានសំឡេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ក្នុងសភា លោក មហាធៀ អះអាងថា នេះគឺជារឿងដែលលោក អាន់វ៉ា ចូលចិត្តនិយាយ ហើយលោក អាន់វ៉ា ធ្លាប់និយាយបែបនេះ៣ដងមកហើយ តែចុងក្រោយលោកគ្មានសំឡេងគាំទ្រអ្វីសោះ។ លោក អាន់វ៉ា កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា បានចូលគាល់ស្ដេចម៉ាឡេស៊ី ក្នុងគោលដៅបង្ហាញទ្រង់ថាលោកពិតជាមានការគាំទ្រសំឡេងភាគច្រើនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងសភា ដើម្បីឡើងកាន់ជំនួសលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបច្ចុប្បន្ន Muhyiddin Yassin និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ ប៉ុន្តែក្រោយជំនួបនេះ គេមិនទាន់ឃើញមានលទ្ធផលអ្វីឡើយ។ លោក Muhyiddin បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងខែមីនា ក្រោយជាប់គាំងនយោបាយមួយសប្តាហ៍ពេញ នៅពេលលោក មហាធៀ បានសម្រេចលាលែងពីតំណែង។ កាលនោះ លោក មហាធៀ បានសម្រេចដើរចេញបែបនេះ ក្រោយលោកមិនពេញចិត្តនឹងអ្នកនយោបាយក្នុងសម្ព័ន្ធភាព Pakatan Harapan ដែលបានប៉ុនប៉ងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយ ជាមួយ UMNO ដែលជាអតីតបក្សកាន់អំណាចចាញ់ឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ របស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់៕	អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធៀ មហាម៉ាត់ បាននិយាយថា លោកមិនសូវជឿមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម មានសំឡេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ក្នុងសភាដើម្បីឡើងធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយទោះបើលោកឡើងដឹកនាំប្រទេសមែននោះ វិបត្តិនយោបាយម៉ាឡេស៊ីនៅតែបន្តជាប់គាំងដដែល។
ក្រុមបិសាចក្រមត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាក្រុមដែលមានកិត្យានុភាពក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Sir Alex Ferguson។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិស្កុតឡែនចាកចេញពីតំណែងក្នុងឆ្នាំ២០១៣មក ក្លិបដែលមាលមូលដ្ឋានក្នុងក្រុង Manchester មួយនេះក៏ចាប់ផ្តើមធ្លាក់ទម្រង់លេង និងប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួនដែរ។ លោក David Moyes, Louis van Gaal និងលោក Jose Mourinho សុទ្ធតែមិនអាចនាំ Man Utd បង្ហាញភាពខ្លាំងឡើងវិញបានឡើយ បើទោះជាពួកគេទទួលបានកញ្ចប់ទឹកប្រាក់ដ៏ច្រើនដើម្បីទិញកីឡាករល្អៗទៅរួមក្រុមក្តី។ លោក Ole Gunnar Solskjaer ដែលឡើងទៅជំនួសលោក Mourinho កាលពីខែធ្នូ ក៏មិនអាចនាំ Man Utd បានកៅអីលេង Champions League រដូវក្រោយដែរ បន្ទាប់ពីក្រុមបញ្ចប់ទៅត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់ទី៦ ក្នុងតារាង Premier League រដូវកាលមុន។ ជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលសម្រាប់លោក Maradona បើទោះធ្លាប់ជួយជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីនលើកពាន World Cup ឆ្នាំ១៩៨៦ ប៉ុន្តែស្ទើរតែមិនដែលទទួលបានជោគជ័យអ្វីសោះក្នុងនាមជាគ្រូបង្វឹក បែជាចេញមុខអះអាងដោយជឿជាក់ថាលោកអាចធ្វើឲ្យ Man Utd ក្លាយជាក្រុមមានឥទ្ធិពលសារជាថ្មីវិញបាន។ បុរសវ័យ៥៨ឆ្នាំ ដែលបច្ចុប្បន្នជាគ្រូបង្វឹកក្រុម Dorados នៃលីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលម៉ិកស៊ិកបានប្រាប់ FourFourTwo ថាប្រសិនបើ Manchester United ត្រូវការគ្រូបង្វឹក Maradona ជាបុរសតែម្នាក់គត់ដែលអាចធ្វើវាបាន។ «ខ្ញុំដឹងថាពួកគេលក់អាវបានច្រើនណាស់នៅជុំវិញពិភពលោក ប៉ុន្តែពួកគេក៏ត្រូវការឈ្នះពានរង្វាន់ដែរ ហើយខ្ញុំអាចធ្វើបានសម្រាប់ពួកគេ។ Man Utd ជាក្រុមមួយនៅអង់គ្លេសដែលខ្ញុំធ្លាប់ចូលចិត្តជាយូរមកហើយ និងសម្បូរកីឡាករល្អៗទៀតផង ហើយពួកគេជាក្រុមដ៏អស្ចារ្យមួយក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Alex Ferguson»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ Maradona ក៏បានបង្ហាញអារម្មណ៍ពិតថាសព្វថ្ងៃក្រុមនៅអង់គ្លេសដែលលោកពេញចិត្តជាងគេគឺ Manchester City។ អតីតខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Boca Juniors, Napoli, Sevilla និង Barcelona ក៏បានផ្តល់យោបល់ផ្ទាល់ខ្លួនទៅលើ Paul Pogba នៅ Old Trafford ផងដែរ ខណៈខ្សែបម្រើបារាំងរូបនេះកំពុងមានពាក្យចចាមអារាមថាអាចនឹងផ្លាស់ទៅ Real Madrid ឬ Juventus។ «សម្រាប់ក្រុម Man Utd ខ្ញុំចូលចិត្ត Ander Herrera។ Paul Pogba មិនសូវប្រឹងប្រែងលេងនោះទេ។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់លោក Maradona៕	វីរបុរសអាហ្សង់ទីន Diego Maradona បានអះអាងដោយភាពក្លាហានថាលោកអាចជួយដឹកនាំក្រុម Manchester United ឲ្យជោគជ័យដើម្បីស្តារមុខមាត់ និងភាពខ្លាំងរបស់ក្លិបនេះវិញបាន។
លោកស្រី កែវ មុំ បានកសាងម៉ាកយីហោនំស្រួយលីលីឲ្យមានភាពល្បីល្បាញទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេសអស់ជិត២ទសវត្សរ៍មកហើយ ទាំងដែលលោកស្រីមិនមានការសិក្សាខ្ពស់ខ្ពង់នោះទេ។ ជាកូនទី៣ក្នុងចំណោមបងប្អូន៧នាក់លោកស្រី កែវ មុំ បានរម្លឹកយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំបានសិក្សាត្រឹមតែឌីប្លូម ដោយសារ ជំនាន់នោះ ប៉ាម៉ាក់ មានសុខភាពមិនសូវល្អ។ ដូច្នេះ យើងជាកូនស្រីក្នុងគ្រួសារ បញ្ហា គឺរឿងជួយអាជីវកម្មរបស់គាត់ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ។ អាជីវកម្មយើងមមាញឹកច្រើន រវល់ច្រើន ពេលវេលាសិក្សារៀន ក៏រៀនមិនសូវបានល្អប៉ុន្មានដែរ។ អ៊ីចឹងក៏សម្រេចចិត្តឈប់រៀនត្រឹមឌីប្លូមទៅ ហើយចាប់បន្តអាជីវកម្មប៉ាម៉ាក់»។ លោកស្រី កែវ មុំ ដែលកើតក្នុងគ្រួសារអាជីវកលក់ចាប់ហួយ បានរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៩ ប៉ុន្តែ គេមិននឹកស្មានថា ស្ត្រីខ្មែររូបនេះ បែរជាអាចដឹកនាំសហគ្រាសមួយ ដែលចាប់ផ្តើមពីសហគ្រាសតូចមួយមានបុគ្គលិកចំនួនជាង២០នាក់រហូតពង្រីកបានរោងចក្រធំៗចំនួន៣ និងបុគ្គលិករហូតដល់ជាង២៥០នាក់ ព្រមទាំងបានឈរជើងក្នុងទីផ្សារយ៉ាងរឹងមាំទាំងក្នុងស្រុក និងធ្វើការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក។ តាមពិតទៅ ដ្បិតតែមិនមានសញ្ញាបត្រសិក្សាថ្នាក់ខ្ពង់ខ្ពស់ក៏ដោយ តែលោកស្រី កែវ មុំ បានស្វះស្វែងរៀនសូត្រពីអ្នកដទៃ តាមរយៈការធ្វើការងារជាមួយក្រុមហ៊ុនជនជាតិសិង្ហបុរីមួយ ដើម្បីសន្សំបទពិសោធន៍ និងដើមទុន សម្រាប់បើកសហគ្រាសផលិតនំស្រួយលីលី ដោយចាប់ផ្តើមពីដើមទុន១០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ដែលជាទុនបានមកពីការលក់ផ្ទះ។ វ័យ៤៤ឆ្នាំ ស្ត្រីកូន៣រូបនេះ បានបរិយាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ពីមុនមក យើងធ្វើអាជីវកម្មខ្នាតតូចនៅផ្ទះ លក់ដូរទិញលក់ ទិញលក់តែប៉ុណ្ណឹង តែពេលយើងរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ហើយ យើងបានសម្រេចចិត្តធ្វើការងារឲ្យក្រុមហ៊ុនជនជាតិសិង្ហបុរី ដើម្បីរៀនយកបទពិសោធន៍មួយចំនួន ថាតើ ការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មមួយ ដែលទទួលបានជោគជ័យជាក្រុមហ៊ុនមួយធំ តើគេធ្វើយ៉ាងម៉េច? ជនជាតិសិង្ហបុរី គាត់ថា បើយើងចង់ធ្វើជាអ្នកមាន លុះត្រាតែរកផលិតផលណាដែលផ្តាច់មុខដោយខ្លួនឯងបាន។ ដូច្នេះ យើងក៏បានសម្រចចិត្តធ្វើការងារជាមួយគាត់ ដើម្បីរៀនពីរបៀបគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ ការគ្រប់គ្រងស្តុក ការធ្វើទីផ្សារ ជាពិសេស ការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិកកម្មករ គេធ្វើរបៀបម៉េច?»។ ស្ត្រីកូន៣រូបនេះ បានចូលធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនជនជាតិសិង្ហបុរី ដែលនាំចូលភេសជ្ជៈ និងនំពីសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ីមកលក់កម្ពុជា បានរយៈពេល២ឆ្នាំ ដោយចាប់ផ្តើមការងារដំបូងជាអ្នកកាន់ស្តុក បន្ទាប់មកធ្វើការងារនៅផ្នែកគណនេយ្យ និងក្រោយមកទៀតធ្វើការងារផ្នែកទីផ្សារ និយាយឲ្យចំ ថៅកែប្រើឲ្យធ្វើអ្វី លោកស្រីធ្វើការងារនោះ។ ហេតុអ្វីលោកស្រី កែវ មុំ ចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មក្នុងវិស័យកែច្នៃអាហារ? តាមរយៈបទពិសោធន៍ការងារផ្នែកលក់នៅក្រុមហ៊ុនសិង្ហបុរីកាលពីទសវត្សរ៍៩០ លោកស្រី កែវ មុំ ដែលចូលចិត្តញ៉ាំនំកញ្ចប់តាំងពីតូច បានសង្កេតឃើញថា កាលនោះ ខ្មែរមិនសូវមានការកែច្នៃនំក្នុងស្រុកនោះឡើយ។ កាលនោះ ផលិតផលភាគច្រើនដែលដាក់លក់ក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា ស្ទើរតែទាំងស្រុងជាផលិតផលនាំចូលពីបរទេស។ ហេតុនេះហើយ ទើបលោកស្រីផ្តើមស្វែងរកដៃគូអាជីវកម្ម និងលក់ផ្ទះធ្វើជាដើមទុន ដើម្បីបង្កើតសហគ្រាសផលិតនំស្រួយលីលីនៅឆ្នាំ២០០២។ លោកស្រី កែវ មុំ ដែលមានសម្បុរស មាឌដំបង និងសក់ខ្មៅរលោង បានរម្លឹកថា ការបង្កើតសហគ្រាសផលិតនំស្រួយនេះ គឺជាការងារថ្មីសន្លាងសម្រាប់លោកស្រី ដ្បិតលោកស្រីមិនមានជំនាញធ្វើនំ ពោល គឺអ្នកស្រីចេះតែលក់នំតែម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកស្រីបានស្វែងរកដៃគូដើម្បីបង្កើតវាឡើងឲ្យបានជោគជ័យ បើទោះស្ថិតក្នុងកាលៈទេស ដែលពលរដ្ឋកម្ពុជាមិនសូវទុកចិត្តផលិតផលក្នុងស្រុកក៏ដោយ។ អង្គុយលើកៅអីក្បែរតុឈើប្រណិតក្នុងការិយាល័យរបស់រោងចក្រនំស្រួយលីលីក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យរាជធានីភ្នំពេញ លោកស្រី កែវ មុំ បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ប្រទេសគេ គេផលិតច្រើន ថ្លៃដើមវាទាប តែរបស់យើង យើងផលិតបានតិច ថ្លៃដើមវាខ្ពស់។ ហើយទីផ្សាររបស់គេ លក់ក្នុងស្រុកខ្មែរយើង គេចែកចាយទូទាំងប្រទេស សាយភាពពេញទៅហើយ។ យើងវិញជាអ្នកថ្មី ដែលគេពុំទាន់ស្គាល់ ហើយផលិតក្នុងស្រុកទៀត អ៊ីចឹង ប្រជាពលរដ្ឋ គឺគេមិនទាន់ទទួលស្គាល់ ហើយយើងផលិតបានតិចទៀត។ ដូច្នេះ ពិបាកប្រកួតប្រជែងជាមួយគេខ្លាំង»។ បើតាម លោកស្រី កែវ មុំ មូលហេតុដែលលោកស្រីចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មក្នុងវិស័យកែច្នៃអាហារនេះ គឺដោយសារតែកម្ពុជាសម្បូរប្រភពវត្ថុធាតុដើមល្អ ដូចជា ពោត និងស្រូវជាដើម។ ក្រៅពីមានវត្ថុធាតុដើមក្នុងការផលិត ការបង្កើតសិប្បកម្មកែច្នៃអាហារនេះ លោកស្រីក៏ចង់ជួយទិញកសិផលខ្មែរ និងផ្តល់ការងារដល់ពលរដ្ឋខ្មែរផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនលីលីផលិតនំស្រួយមានរោងចក្រចំនួន៣ ដោយរោងចក្រទីមួយ គឺជារោងចក្រផ្ទាល់ខ្លួន ដែលមានសមត្ថភាពផលិតនំបាន១០តោនក្នុងមួយថ្ងៃ។ រោងចក្រទី២ គឺជារោងចក្រដែលចាប់ដៃគូជាមួយវិនិយោគិនជប៉ុន ដែលអាចផលិតបាន១០តោននៅក្នុងមួយថ្ងៃ និងរោងចក្រទី៣ គឺជារោងចក្រកែច្នៃបន្លែផ្លែឈើក្រៀមដែលកំពុងសាងសង់ ដោយទុន៣០ភាគរយជាជំនួយឥតសំណង់ពីនិធិការបង្កើតថ្មីសម្រាប់ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ(AIP) និង៧០ភាគរយទៀតជាទុនរបស់លោកស្រីផ្ទាល់។ បើគិតទាំង៣រោចក្រនេះ អ្នកស្រីបានផ្តល់ការងារដល់បុគ្គលិកជាង២៥០នាក់ និងកសិកររាប់ពាន់គ្រួសារ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រៅពីទីផ្សារក្នុងស្រុក យីហោនំស្រួយលីលី បាននាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារក្រៅប្រទេសជាច្រើន រួមមាន៖ សហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា កូរ៉េខាងជើង កូរ៉េខាងត្បូង វៀតណាម ចិន ថៃ ភូមា ឥណ្ឌូនេស៊ី និងបែកអាហ្វ្រិកជាដើម។ លោកស្រី កែវ មុំ៖«ធ្វើអ្វីក៏ដោយ ត្រូវដាក់ចិត្តដាក់កាយធ្វើវា កុំធ្វើលំៗ ទើបជោគជ័យ » បើតាមសហគ្រិនជើងចាស់ ដែលមានបទពិសោធន៍ក្នុងវិស័យធុរកិច្ចជិត២ទសវត្សរ៍រូបនេះ ការបង្កើតអាជីវកម្មមួយ មានភាពងាយស្រួល ប៉ុន្តែ ការធ្វើឲ្យអាជីវកម្មរីកចម្រើន មិនមែនជាការងារស្រួលទេ ពោល គឺប្រឈមនឹងការខាតបង់ និងដួលរលំគ្រប់ពេលវេលា។ លោកស្រីពន្យល់ថា មានតែការរៀនសូត្រពីអ្នកដទៃ ការតស៊ូ ដាក់ចិត្តធ្វើវាដោយម៉ត់ចត់ ទើបធ្វើឲ្យអាជីវកម្មមួយរីកច្រើនទៅបាន។ លោកស្រី កែវ មុំ ដែលជាអតីតប្រធានសមាគមន៍សហគ្រិនស្ត្រីកម្ពុជា មានសមាជិកជាង៥០០ក្រុមហ៊ុន បានចែករំលែកគន្លឹះក្នុងការធ្វើអាជីវកម្មយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ចាប់ផ្តើមដំបូង តែងតែមានបញ្ហាប្រឈមហើយ ដូចកូនក្មេងរៀនដើរអ៊ីចឹង។ កូនក្មេងដើរដួលៗ បើសិនកូនក្មេងលះបង់ឈប់ដើរ គាត់នឹងមិនចេះដើរមួយជីវិត។ ដូច្នេះ កូនក្មេង គាត់មិនបោះបង់ការរៀនដើររបស់គាត់នោះទេ បើទោះបីត្រូវដួលក្រឡិតជង្គង់ ចេញឈាមយ៉ាងណា ក៏គាត់នៅតែងើបដើរ។ អ៊ីចឹង អាជីវកម្ម ក៏ដូចគ្នាដែរ។ សូម្បីនាងខ្ញុំសព្វថ្ងៃ ក៏យើងធ្លាប់បរាជ័យអាជីវកម្មពីរបីដែរ ទើបយើងចាប់បានអាជីវកម្មមួយច្បាស់លាស់ យើងដាក់ចិត្តដាក់កាយក្នុងការធ្វើទើបជោគជ័យ បើយើងធ្វើលំៗ អត់ជោគជ័យទេ ព្រោះ Startupនេះ បង្កើតស្រួល តែពិបាកក្នុងការថែទាំ ពង្រឹង និងពង្រីក។ បង្កើតហើយ ត្រូវតែពង្រឹង ទើបទៅពង្រីកបាន ព្រោះបើមិនទាន់ពង្រឹងផង ស្រាប់តែទៅពង្រីក ដូចយើងធ្វើផ្ទះ អត់មានគ្រឹះរឹងមាំ កុំឲ្យអាងតែមានលុយចេះតែពង្រីក អាចនឹងដួលរលំបាន»។ បើតាមលោកស្រី កែវ មុំ នៅថ្ងៃអនាគត លោកស្រីនឹងពង្រីកការកែច្នៃកសិផលរបស់ខ្មែរឲ្យបានកាន់តែច្រើន ដើម្បីជួយកសិករខ្មែរ និងលើកមុខមាត់ផលិតផលនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ លោកស្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា បរទេសយកផលិតរបស់គេមកលក់នៅស្រុកយើង ដើម្បីនាំលុយចេញពីស្រុកយើងទៅស្រុកគេ ប៉ុន្តែ លោកស្រីចង់យកផលិតផលរបស់ខ្មែរទៅលក់នៅស្រុកគេ ដើម្បីនាំលុយស្រុកគេចូលមកកម្ពុជាវិញ៕	ភ្នំពេញ៖ លោកស្រី កែវ មុំ អគ្គនាយិកាក្រុមហ៊ុនលីលី ផលិតនំស្រួយ បានរៀនសូត្រត្រឹមថ្នាក់ទី៩ប៉ុណ្ណោះ តែស្ត្រីខ្មែររូបនេះ បែរជាអាចដឹកនាំក្រុមហ៊ុនដ៏ធំមួយ ដោយទទួលបានភាពជោគជ័យជាបន្តបន្ទាប់។ ផ្តើមចេញពីសហគ្រាសតូចមួយនៅឆ្នាំ២០០២ បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនរបស់លោកស្រីបានពង្រីករោងចក្រធំៗចំនួន៣ ហើយម៉ាកយីហោនំស្រួយលីលី ក៏បានឈរជើងយ៉ាងរឹងមាំទាំងទីផ្សារក្នុងស្រុក និងទីផ្សារក្រៅប្រទេស។ តើហេតុអ្វីបានលោកស្រីអាចដឹកនាំក្រុមហ៊ុនមានភាពរីកចម្រើនអស់រយៈពេលជិតពីរទសវត្សរ៍យ៉ាងដូច្នេះ?
តែយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅមានកីឡាករល្អៗជាច្រើនរូបផ្សេងទៀតដែលនឹងអាចបំបែកកំណត់ត្រាកីឡាករដែលមានតម្លៃថ្លៃជាងគេលើលោករបស់ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិបារាំងនេះបាន។ ខាងក្រោមនេះជាកីឡាករទាំង៩រូបដែលវេបសាយកីឡា goal បានបង្ហាញថានឹងអាចជំនួសតំណែង Paul Pogba ក្នុងនាមជាកីឡាករដែលមានតម្លៃផ្ទេរថ្លៃជាងគេនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ៖ NEYMAR វ័យ២៥ឆ្នាំ ជាខ្សែបម្រើមុតស្រួចរបស់ក្រុមអ្នកមានបុណ្យ Barcelona និងជាប្រធានក្រុមរបស់ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិប្រេស៊ីល។ ANTOINE GRIEZMANN វ័យ២៥ឆ្នាំ ជាខ្សែប្រយុទ្ធរបស់ក្រុម Atletico Madrid និងក្រុមជម្រើសជាតិបារាំងដែលកំពុងមានទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតនៃការផ្ទេរមក Man Utd។ PAULO DYBALA វ័យ២៣ឆ្នាំ ខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធរបស់ក្រុម Juventus និងក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន ដែលកំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីក្លិប Barcelona និងReal Madrid ហើយគេបានចាត់ទុកកីឡាកររួបនេះថាជា Messi ថ្មីផងដែរ។ PIERRE-EMERICK AUBAMEYANG វ័យ ២៧ឆ្នាំ ខ្សែប្រយុទ្ធកំពុងឡើងជើងខ្លាំងរបស់ Borussia Dortmund និងក្រុមជម្រើសជាតិហ្គាបុង ហើយក៏កំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ពី Real Madrid ផងដែរ។ ANDREA BELOTTI ខ្សែបម្រើអន្តរជាតិអ៊ីតាលីវ័យ២៣ឆ្នាំដែលកំពុងលេងឲ្យក្លិប Torino និងជាកីឡាករវ័យក្មេងលេចធ្លោជាងគេនៅក្នុងក្របខណ្ឌកំពូលអ៊ីតាលី Serie A បច្ចុប្បន្ន។ EDEN HAZARD វ័យ២៦ឆ្នាំ ជាខ្សែបម្រើពូកែញាក់និងអូសបាល់របស់ Chelsea និងក្រុមជម្រើសជាតិបែលហ្ស៊ិក។ ROBERT LEWANDOWSKI ខ្សែប្រយុទ្ធអន្តរជាតិប៉ូឡូញវ័យ២៨ឆ្នាំ ដែលកំពុងប្រកបអាជីពនៅក្លិប Bayern Munich។ MARCO VERRATTI ខ្សែបម្រើអន្តរជាតិអ៊ីតាលីវ័យ២៤ឆ្នាំ ដែលកំពុងលេងឲ្យក្លិបនៅបារាំង Paris Saint-Germain។ GIANLUIGI DONNARUMMA អ្នកចាំទីវ័យក្មេងទើបអាយុ ១៨ឆ្នាំសញ្ជាតិអ៊ីតាលីរបស់ក្រុម AC Milan ដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាងំពីក្លិប Real Madrid និងបិសាចក្រហម Man Utd៕	Paul Pogba ជាកីឡាករបាល់ទាត់ដែលមានតម្លៃផ្ទេរថ្លៃជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រោយ Manchester United ចំណាយលុយ៨៥លានផោន ប្រហែលជិត១០៥លានដុល្លារអាមេរិកទិញពីក្លិប Juventus កាលពីដើមរដូវកាលកន្លងទៅ។
បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងដដែល រដ្ឋាករទឹកស្វយ័ត នឹងផ្អាកផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតដល់ពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ២ ចន្លោះពីផ្លូវ TKM174b ដល់ផ្លូវ TKM176 ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់បញ្ចប់ការជួសជុលពង្រីកផ្លូវនោះ៕	រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញ នឹងផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតរបស់ពលរដ្ឋរស់នៅផ្លូវជាតិលេខ២ ចន្លោះពីផ្លូវ TKM174b ដល់ផ្លូវ TKM176 ក្នុងសង្កាត់ព្រែកហូរ ក្រុងតាខ្មៅ រាជធានីភ្នំពេញ បណ្ដោះអាសន្ន ព្រោះការដ្ឋានការកាយពង្រីកផ្លូវប៉ះបំពង់ទឹកទំហំ២២៥មីលីម៉ែត្រ។
ខណៈដែលការជជែកពិភាក្សាស្វែងរកសន្តិភាពក្នុងជម្លោះស៊ីរីបន្តទៅមុខ នាថ្ងៃអង្គារទី ២៨ កុម្ភៈនេះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិត្រៀមបោះឆ្នោតអនុម័តដំណោះស្រាយមួយដែលមានគោលដៅប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី និងដាក់ទណ្ឌកម្មមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ស៊ីរីមួយចំនួនផង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ដំណោះស្រាយដែលព្រាឡើងដោយអង់គ្លេសនិងបារាំងនេះមានគោលដៅហាមឃាត់ការផ្គត់ផ្គង់ឧទ្ធម្ភាគចក្រទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី និងដាក់ឈ្មោះមេទ័ពស៊ីរីច្រើននាក់ក្នុងបញ្ជីខ្មៅដោយសាររដ្ឋាភិបាលស៊ីរីរងការចោទប្រកាន់ថាបានប្រើប្រាស់ឧស្ម័នគីមីប្រឆាំងជនស៊ីវិល។ ប៉ុន្តែ គេដឹងច្បាស់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូ ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីនោះ នឹងប្រើប្រាស់សិទ្ធិជំទាស់ទាត់ចោលដំណោះស្រាយនេះមិនខាន។ ដើម្បីឲ្យដំណោះស្រាយនេះចេញរួច គេត្រូវការសំឡេងគាំទ្រប្រាំបួន ពីប្រទេសជាសមាជិកទាំង១៥ ហើយក្នុងនោះមានសំឡេងជំទាស់ពីមហាអំណាចទាំង ប្រាំ ឡើយ។ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមស៊ីរីផ្ទុះឡើងនាឆ្នាំ ២០១១ រុស្ស៊ីបានប្រើប្រាស់សិទ្ធិជំទាស់ទាត់ចោលដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ៦ដងរួចទៅហើយ ខណៈដែលចិនប្រើប្រាស់សិទ្ធិជំទាស់ដំណោះស្រាយនេះ ៥ដងដែរ។ នាថ្ងៃអង្គារនេះ គេមិនដឹងច្បាស់ឡើយថា មហាអំណាចចិននឹងប្រើប្រាស់សិទ្ធិជំទាស់ជាថ្មីទៀតឬអត់ឡើយក្នុងសំណុំរឿងស៊ីរីនេះ។ ការរៀបចំដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតអន្តរជាតិមួយដែលរកឃើញថា រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីរបស់លោក បាសា អាល់អាសាដ ប្រើប្រាស់ឧស្ម័នក្លរីន បីលើកដើម្បីវាយប្រហារលើក្រុមប្រឆាំង ខណៈដែលក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមប្រើប្រាស់ឧស្ម័នគីមីដូចគ្នា។ អគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ Matthew Rycroft បានបញ្ជាក់ថា ការអនុម័តដំណោះស្រាយដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជារឿងចាំបាច់បំផុតព្រោះវាជាសារមួយម៉ឹងម៉ាត់ប្រាប់ទៅកាន់ក្រុងដាម៉ាសថា សហគមន៍អន្តរជាតិមានកាតព្វកិច្ចទប់ស្កាត់រាល់ការប្រើប្រាស់អាវុធដែលហាមឃាត់នេះ។ តាមពិតទៅ ការប្រើប្រាស់ឧស្ម័នក្លរនេះត្រូវបានហាមឃាត់ដោយកតិការសញ្ញាហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមី ដែលស៊ីរីដែលបានចូលរួមជាភាគីក្នុងឆ្នាំ ២០១៣។ ដូច្នេះ វាមានន័យថា រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីបានរំលោភបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវ៕	ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនឹងបោះឆ្នោតសម្រេចលើដំណោះស្រាយមួយដែលមានគោលដៅហាមលក់អាវុធឲ្យស៊ីរី និងដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី ជាពិសេសមន្ត្រីយោធាពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់ឧស្ម័នពុលលើជនស៊ីវិល។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូ បានប្រកាសតាំងពីសប្តាហ៍មុនថា ខ្លួននឹងប្រើប្រាស់សិទ្ធិជំទាស់ទាត់ចោលដំណោះស្រាយនេះ។
ក្នុងពិធីប្រគល់ធុងសំរាម ដែលរៀបចំឡើងនៅបរិវេណសួនច្បារព្រះរាជដំណាក់ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា លោក ទៀ សីហា អភិបាលរងខេត្ត និងជាប្រធាន សសយក ខេត្តសៀមរាប បានលើកឡើងថា គោលបំណងនៃពិធីនេះ គឺដើម្បីជំរុញការគ្រប់គ្រងបញ្ហាអនាម័យនៅក្នុងខេត្ត ដូចជាបញ្ហាថង់ប្លាសិ្ទក សំរាមនៅតាមដងស្ទឹងសៀមរាប តាមផ្សារ និងតាមទីសាធារណនានា។ លោកបន្ថែមថា បញ្ហាសំរាមជាបញ្ហាប្រឈមដែលគេត្រូវគិតគូរជាចាំបាច់ ពិសេសខេត្តសៀមរាបដែលជាគោលដៅលេខមួយសម្រាប់ទេសចរជាតិ និងអន្ដរជាតិ។ ក្រៅពីនេះ លោក ទៀ សីហា ក៏បានជំរុញឱ្យអាជីវករលក់ដូរនៅតាមដងផ្លូវ ម្ចាស់ផ្ទះសំណាក់ សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវយល់ដឹង និងសហការគ្នាដើម្បីថែរក្សាបរិស្ថានក្រុងសៀមរាបឱ្យបានល្អប្រសើរ ស័ក្ដិសមជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្ដិសាស្ដ្រដ៏ល្បីល្បាញ ដែលពិភពលោកទទួលស្គាល់ និងជាកន្លែងមួយដែលគ្មានសំរាម៕	សៀមរាប៖ ដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការទុកដាក់សំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងមានរបៀបរៀបរយនោះ សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ខេត្តសៀមរាប (សសយក) បានប្រគល់ធុងសំរាមចំនួន ៥០០ធុង ទៅដល់គ្រឹះស្ថានសិក្សា ផ្សារ និងទៅសាលាក្រុងសៀមរាប។
អតិថិជន អេ អឹម ខេ ទាំងអស់គ្នាបានដឹងរួចមកហើយថា ធនាគារចល័តរបស់ អេ អឹម ខេ (AMK Mobile) បានដាក់អោយមានការលេង AMK ល្បងប្រាជ្ញា សប្បាយៗ និងប្ដូរពិន្ទុដើម្បីទទួលយកឱកាសទៅផ្សងសំណាងក្នុងការចាប់រង្វាន់ដែលទឹកប្រាក់សរុបចំនួន ៧០លានរៀល។ ហើយ អេ អឹម ខេ ក៏បានផ្សាយបន្តផ្ទាល់ការចាប់រង្វាន់រកអ្នកឈ្នះជាច្រើននាក់ ច្រើនសប្ដាហ៍រួចមកហើយដែរ។ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ នឹងមានការចាប់រង្វាន់ស្វែងរកអ្នកឈ្នះចំនួន ៣០នាក់ទៀត ដែលម្នាក់ៗនឹងទទួលបានទឹកប្រាក់ចំនួន ១០ម៉ឺនរៀល។ សម្រាប់អតិថិជនថ្មីដែលមិនទាន់បានលេងលោកអ្នកអាចធ្វើការទាញយកកម្មវិធីនៅទីនេះ (Link) ហើយធ្វើប្រតិបត្តិការដូចជា បញ្ចូលលុយទូរស័ព្ទ បង់ទឹក ឬបង់ភ្លើង ឬបង់ថ្លៃប្រមូលសំរាមនិងបង់វិក្កយបត្រផ្សេងៗដើម្បីទទួលបានពិន្ទុ។ វិធីសាស្រ្ដទទួលបានពិន្ទុ៖ អតិថិជនទាំងអស់នឹងទទួលបាន ១ពិន្ទុ នៅពេលធ្វើការទូទាត់វិក្កយបត្តិដូចខាងក្រោម៖ បញ្ចូលលុយទូរស័ព្ទ បង់ទឹក ឬបង់ភ្លើង ឬបង់ថ្លៃប្រមូលសំរាម បង់ប្រាក់កម្ចី និងប័ណ្ណឥណទាន បង់អ៊ីនធឺណែត និងទូរទស្សន៍ខ្សែកាប បង់ថ្លៃការសិក្សា និងបង់វិក្កយបត្រផ្សេងៗ ការប្ដូរពិន្ទុ៖ ប្ដូរ ២ពិន្ទុ ដើម្បីទទួលបានឱកាសលេងកម្សាន្ដ ឆ្លើយសំណួរជាមួយនឹង អេ អឹម ខេ ល្បងប្រាជ្ញា (របៀបប្ដូរពិន្ទុ) ប្ដូរ ៥ពិន្ទុ ដើម្បីទទួលបានឱកាសផ្សងសំណាងចាប់ឆ្នោតរៀងរាល់ ២សប្ដាហ៍ម្ដង (របៀបប្ដូរពិន្ទុ) លក្ខន្ដិក៖ ប្តូរ ៥ពិន្ទុ ទទួលបានឱកាសផ្សងសំណាង ដើម្បីឈ្នះរង្វាន់សាច់ប្រាក់ម្តង (ឧ. ៥ពិន្ទុ = x1) ប្តូរ ២ពិន្ទុ ទទួលបានឱកាសលេងឆ្លើយសំណួរល្បងប្រាជ្ញាម្តង (ឧ. ២ ពិន្ទុ = x1) ឱកាសផ្សងសំណាងយករង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន១០ម៉ឺនរៀល ចំនួន ៣០រង្វាន់ រៀងរាល់ថ្ងៃទី១០ និងទី២៥ ជារៀងរាល់ខែរហូតដល់ខែវិច្ឆិកា និងរង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន១លានរៀល ចំនួន ៤០រង្វាន់ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ២០២៣។ ប្រសិនបើការចាប់រង្វាន់ចំថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍ ឬថ្ងៃឈប់សម្រាក នឹងលើកទៅថ្ងៃធ្វើការបន្ទាប់។ ប្រាក់រង្វាន់នឹងបញ្ចូលទៅគណនីរបស់អ្នកឈ្នះបន្ទាប់ពីបញ្ចប់កម្មវិធីចែករង្វាន់នៅ អេ អឹម ខេ។ អតិថិជនម្នាក់អាចឈ្នះបានតែមួយរង្វាន់ប៉ុណ្ណោះក្នុងការចាប់ឆ្នោតមួយលើក។ ការចាប់រង្វាន់នឹងធ្វើការផ្សាយបន្ដផ្ទាល់នៅលើហ្វេសប៊ុកផេក AMK អេ អឹម ខេ។ ចំនួនឱកាសផ្សងសំណាងនឹងត្រូវរាប់ឡើងវិញនៅក្រោយថ្ងៃទី៩ និងទី២៤ ម៉ោង១១:៥៩យប់ ព្រោះចំនួនឱកាសរបស់លោកអ្នកត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីផ្សងសំណាងរួចហើយ។ គណនីដែលបានបិទ គិតត្រឹមពេលចាប់រង្វាន់ នឹងមិនមានឱកាសចូលរួមការចាប់រង្វាន់នេះទេ។ ***យើងខ្ញុំសូមរក្សាសិទ្ធិក្នុងការកែប្រែលក្ខន្តិកផ្សេងៗនៅពេលណាមួយដោយពុំចាំបាច់ផ្តល់ជូនដំណឹងជាមុន!	ការចាប់រង្វាន់សម្រាប់អតិថិជនរបស់ អេ អឹម ខេ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ហើយការចាប់រង្វាន់នេះនឹងស្វែងរកអ្នកឈ្នះចំនួន ៣០នាក់ ដែលម្នាក់ៗនឹងទទួលបានទឹកប្រាក់ចំនួន ១០ម៉ឺនរៀល។
ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏មានរបររកស៊ីផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថាន ដែលឈានមុខគេលើវិសាលភាពប្រតិបត្តិការ និងចំនួនអតិថិជនប្រាក់កម្ចី និងជាគ្រឹះស្ថានដែលធ្វើឱ្យជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ មានភាពប្រសើរឡើង។ អេ អឹម ខេ បាននិងកំពុងរើសភ្នាក់ងារវេលុយរបស់ខ្លួនបន្ថែម ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាព និងពង្រីកបណ្ដាញរបស់ខ្លួន ឲ្យកានតែធំទូទាំងប្រទេស។ ជាមួយនឹងការក្លាយខ្លួនជាភ្នាក់ងារវេលុយរបស់ អេ អឹម ខេ លោកអ្នកនឹងទទួលបានផលចំណេញជាច្រើន ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ មានផលប័ត្រប្រាក់កម្ចីជាង ២៥២ លានដុល្លារអាមេរិក និងប្រាក់បញ្ញើជាង ១៥៨ លានដុល្លារអាមេរិក។ អេ អឹម ខេ មានការិយាល័យប្រតិបត្តិការចំនួន ១៥០កន្លែង និងមានភ្នាក់ងារជិត ៤,០០០ កន្លែង នៅទូទាំងប្រទេស។ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០១៨ អេ អឹម ខេ មានបុគ្គលិកសរុបចំនួនជិត ៣,០០០នាក់ ដែលកំពុងផ្តល់សេវា ដល់អតិថិជន ជិត ៨០០,០០០ នាក់ ក្នុងភូមិចំនួន ១៣,៦០៧ភូមិ។ ចំនួននេះ ស្មើនឹង ៩៦% ភាគរយ នៃចំនួនភូមិសរុប នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ ទាក់ទងធ្វើភ្នាក់ងារឥឡូវនេះតាមលេខទូរសព្ទ 023220202/1800200200 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	បច្ចុប្បន្នមានមនុស្សកាន់តែច្រើន ដែលប្រាថ្នាបើករបររកស៊ីដោយខ្លួនឯង ដោយរំពឹងថានឹងទទួលបានប្រាក់ចំណូលច្រើន សម្រាប់បំពេញតម្រូវការរបស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ របររកស៊ី គឺមានច្រើនណាស់ ដោយមានអ្នកខ្លះសាកល្បង ហើយក៏ចំណេញ និងមានអ្នកខ្លះ ក៏ខាតដើមដែរ។
ការដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នៅតាមស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ Caltex នឹងផ្តល់នូវបទពិសោធន៍នៃការទូទាត់ប្រាក់ ដ៏លឿនរហ័ស ងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាពជាងមុន សម្រាប់អ្នកបើកបរយានយន្ត ដែលមានបំណងចាក់សាំង ឬក៏ទិញទំនិញជាមួយ Visa កាត។ សម្រាប់ Caltex ការទទួលយកការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នឹងធ្វើឲ្យដំណើរការនៃការទូទាត់កាន់តែលឿន ជួយកាត់បន្ថយការរង់ចាំ មិនចាំបាច់ចាកចេញពីយាន្តជំនិះ និងផ្តល់នូវប្រសិទ្ធភាព នៃប្រតិបត្តិការកាន់តែប្រសើរជាងមុន។ អ្នកស្រី ជុំ ម៉ូនីកា នាយិកាគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន Visa ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ខ្ញុំជឿជាក់ថា គ្មាននរណាម្នាក់ចង់រង់ចាំ ដើម្បីទូទាត់ប្រាក់ ក្នុងកំឡុងពេលមានអតិថិជនច្រើន និងមានភាពមមាញឹកនោះទេ ជាពិសេសគឺក្នុងពេលមេឃកំពុងក្តៅ ឬកំពុងភ្លៀងជាដើម។ ជាមួយនឹងការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless ដោយគ្រាន់តែប៉ះកាត ជាមួយម៉ាស៊ីនឆូតកាតភ្លាម ទូទាត់បានភ្លាម វាពិតជាមានភាពងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាព រួចលោកអ្នកអាចបន្តដំណើរ បានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ យើងរីករាយក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុនប្រេងឥន្ធនៈ Caltex ដែលនឹងផ្តល់ជូនអតិថិជន នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នូវមធ្យោបាយដ៏ទំនើប និងកាន់តែងាយស្រួល ក្នុងការទូទាត់ប្រាក់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគាត់»។ ក្នុងរយៈពេលពីរខែខាងមុខនេះ ម្ចាស់ Visa កាត ដែលប្រើការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នឹងទទួលបានការផ្តល់ជូនពិសេស នៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ Caltex ទាំង 18ស្ថានីយ ដែលមានការទូទាត់ជាមួយបច្ចេកវិទ្យា Contactless នៅកន្លែងចាក់សាំង ដោយគ្រាន់តែចំណាយចាក់ប្រេងឥន្ធនៈ អស់ចាប់ពី ២០ដុល្លារ ក្នុងវិក័យប័ត្រតែមួយ នឹងទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃ ៣ដុល្លារភ្លាមៗ។ ការផ្តល់ជូននេះ មានសុពលភាពចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា រហូតដល់ចុងខែកក្កដា ឬរហូតដល់រង្វាន់អស់ពីស្តុក។ លក្ខខណ្ឌផ្សេងៗ ត្រូវបានអនុវត្ត។ សូមសាកសួរព័ត៌មានលម្អិត នៅតាមសាខាប្រេងឥន្ធនៈ Caltex ដែលមានការផ្សព្វផ្សាយពីកម្មវិធីពិសេសនេះ។ លោក Daniel Hwang ប្រធានផ្នែកផលិតផលនៃ ក្រុមហ៊ុន ឈេហ្វរ៉ុន កម្ពុជា លីមីតធីត បានមានប្រសាសន៍ថា៖«នៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ Caltex យើងយកចិត្តទុកដាក់ លើការផ្តល់ជូនអតិថិជន នូវផលិតផល និងសេវាកម្មប្រេងឥន្ធនៈល្អឥតខ្ចោះ។ ហើយផ្នែកមួយដែលយើងគិតគូរផងដែរនោះ គឺការធានា និងផ្តល់ជូននូវការទូទាត់ ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកបើកបរយានយន្ត និងទោចក្រយានយន្ត។ ដូច្នេះ យើងមានសេចក្តីសោមនស្ស ដែលបានសហការ ជាមួយក្រុមហ៊ុន Visa ដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវ ក្នុងការដាក់ឲ្យមានការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នៅតាមស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈរបស់យើង នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បច្ចេកវិទ្យាថ្មីនេះ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យអតិថិជនរបស់យើង ដែលជាម្ចាស់ Visaកាត អាចចាក់ប្រេងឥន្ធនៈ ហើយទូទាត់បានលឿន និងសុវត្ថិភាព ដោយគ្រាន់តែប៉ះកាតជាមួយម៉ាស៊ីនឆូតកាត មិនចាំបាច់ចុះហត្ថលេខា ឬក៏បញ្ចូលលេខកូដសម្ងាត់ (Pin) នោះទេ»។ ការទូទាត់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless អាចឲ្យម្ចាស់កាត ទូទាត់តាមរយៈការប្រើប្រាស់ កាតឥណទាន កាតឥណពន្ធ និងកាតបង់ប្រាក់របស់ Visa ដែលចេញដោយធនាគារ។ គុណសម្បត្តិមួយ ក្នុងចំណោមគុណសម្បត្តិធំៗ នៃការទូទាត់នេះ គឺអតិថិជនអាចកាន់កាតជាប់នឹងដៃជានិច្ច ក្នុងពេលប្រតិបត្តិការ។ ហើយម្យ៉ាងវិញទៀត អតិថិជនមិនតម្រូវឲ្យចុះហត្ថលេខា ឬវាយលេខកូដសម្ងាត់ (Pin) ចំពោះប្រតិបត្តិការដែលមានចំនួនទឹកប្រាក់រហូតដល់៥០ដុល្លារ។ ដែលនេះ ជាហេតុឱ្យពួកគេចំណាយពេលតិចតួចបំផុត នៅក្នុងស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ ហើយអាចបន្តដំណើរពីគោលដៅ A ទៅគោលដៅ B បានកាន់តែលឿន។ ទោះបីសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើសាច់ប្រាក់ក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រថ្មី ក្នុងការទូទាត់ប្រាក់តាមរយៈប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ក៏កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ ពីអ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ។ ផ្អែកលើការសិក្សាមួយចុងក្រោយ របស់ Visa អំពីឥរិយាបថក្នុងការទូទាត់ប្រាក់របស់អតិថិជន មួយភាគបី នៃប្រជាជនកម្ពុជា (ស្មើនឹង៣៣ភាគរយ) ចាប់អារម្មណ៍លើការប្រើកាតទូទាត់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless ហើយជាងមួយភាគបី (ស្មើនឹង៣៦ភាគរយ) ចាប់អារម្មណ៍ប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូន ដើម្បីទូទាត់ប្រាក់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless។ អ្នកស្រី ម៉ូនីកា បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា៖«នៅក្រុមហ៊ុន Visa ពួកយើងតែងតែស្វែងរកនូវវិធីសាស្ត្រថ្មីៗ ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់អតិថិជន ដើម្បីទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ។ ដូច្នេះហើយ ទើបក្រុមហ៊ុន Visa ផ្ដល់ជូននូវបច្ចេកវិទ្យាទូទាត់ តាមរយៈប្រព័ន្ធ Contactless នៅតាមស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ។ ប្រជាជនកម្ពុជា បានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈរបកគំហើញថ្មីៗ។ ដូច្នេះ ទើបពួកយើងរៀបចំបង្កើនការផ្ដល់សេវាទូទាត់ តាមបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ នៅតាមទីតាំងកាន់តែច្រើន សម្រាប់អតិថិជនប្រើប្រាស់កាតបាន យ៉ាងមានទំនុកចិត្ត នឹងអាចជួយជំរុញវិស័យទូទាត់ តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកនេះ ឲ្យបានកាន់តែទូលំទូលាយនៅក្នុងទីផ្សារ»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ - ក្រុមហ៊ុន Visa ដែលជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទូទាត់សាច់ប្រាក់ តាមប្រព័ន្ធឌីជីថលឈានមុខគេ នៅក្នុងពិភពលោក បានប្រកាសនៅថ្ងៃនេះថា ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ Caltex បានក្លាយជាបណ្តាញស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ ដំបូងគេនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់មធ្យោបាយទូទាត់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នៅទីតាំងចំនួន18 របស់ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ Caltex ទូទាំងប្រទេស។ ឥឡូវនេះ អតិថិជនទាំងអស់អាចទូទាត់ជាមួយ Visa កាត តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា contactless នៅតាមស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ Caltex បានយ៉ាងងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាព ដោយកាតស្ថិតនៅជាប់នឹងដៃរបស់លោកអ្នកជានិច្ច។
រដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសបានសម្រេចជោគជ័យក្នុងការរំដោះទីក្រុង Deir al-Zour ទាំងស្រុងពីក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហនៅសប្តាហ៍នេះ។ វាជាជ័យជម្នះដ៏ធំមួយសម្រាប់លោក បាសា អាល់អាសាដ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាគោលដៅសំខាន់របស់លោកខាងលិចនោះ។ ក្រោយដឹងពីជ័យជម្នះនេះភ្លាម ប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីលោក វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន ដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយលោក អាសាដ នោះបានផ្ញើលិខិតអបអរសាទររដ្ឋាភិបាលស៊ីរីភ្លាមៗដែរ។ លោកពូទីន បានកោតសរសើររដ្ឋាភិបាលស៊ីរីដែលបានប្រឹងប្រែងយ៉ាងស្វិតស្វាញកន្លងមកដើម្បីកម្ចាត់ភេរវជន ហើយលោកជឿជាក់ថា ក្រុមភេរវជននឹងអស់ពីទឹកដីស៊ីរីឆាប់ៗ។ «ជ័យជម្នះនេះជាជំហានដ៏សំខាន់បំផុតមួយដែលឆ្ពោះទៅរកការរំដោះទឹកដីស៊ីរីទាំងមូលពីក្រុមភេរវជន។ ខ្ញុំមានទំនុកចិត្តដែលថា តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមគ្នា យើងនឹងសម្រេចជោគជ័យ និងស្តារឡើងវិញនូវស្ថិរភាព និងសន្តិភាពក្នុងទឹកដីស៊ីរីនៅពេលខាងមុខ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក្នុងលិខិតអបអរសាទរផ្ញើទៅកាន់សមភាគីស៊ីរីដែលដកស្រង់ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានស៊ីរី Sana។ តាមពិតទៅ ទីក្រុង Deir al-Zour មានប្រជាជនរស់នៅប្រហែលជិត ដប់ម៉ឺននាក់ ហើយវាស្ថិតក្រោមការហ៊ុមព័ទ្ធរបស់ក្រុមភេរវជនដែស្ហអស់រយៈពេលបីឆ្នាំមកហើយ។ ហើយអ្វីដែសំខាន់ រុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់មានចំណែកសំខាន់ក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងទាហានរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីដែលបន្តប្រយុទ្ធស្វិតស្វាញដើម្បីដណ្តើមយកទឹកដីនេះពីក្រុមភេរវជននេះ ចាប់តាំងពីរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីកំណត់ក្នុងការរំដោះទីក្រុងនេះតាំងពីខែឧសភាមកនោះ។ ទីក្រុង Deir al-Zour ជាបន្ទាយធំបំផុតចុងក្រោយរបស់ក្រុមភេរវជនដែស្ហ ព្រោះក្រុមភេរវជននេះបានចាប់ផ្តើមចុះខ្សោយ និងបន្តបាត់បង់ទីតាំងដែលខ្លួនកាន់កាប់ជាបន្តបន្ទាប់កន្លងមកនោះ។ ថ្មីៗនេះ ក្រុមភេរវជនដែស្ហបានបាត់បង់ទីក្រុង Raqqa ដែលគេចាត់ទុកជារដ្ឋធានីរបស់ខ្លួន ក្រោយច្បាំងចាញ់កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរីដែលគាំទ្រដោយកម្លាំងសម្ព័ន្ធអន្តរជាតិដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនោះ៕	ធានាធិបតី វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន អបអរសាទរប្រធានធិបតី ស៊ីរី លោក បាសា អាល់អាសាដ ដែលរំដោះបានទីក្រុង Deir al-Zour ពីក្រុមភេរវជនដែស្ហនៅសប្តាហ៍នេះ។ ប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីជឿជាក់ថា ជ័យជម្នះលើកនេះជាផ្លូវឆ្ពោះទៅរកការរំដោះទីប្រទេសស៊ីរីទាំងមូលពីក្រុមភេរវជនផងដែរ។
បើតាមការបញ្ជាក់ពីលោក នូ ចំរើន កំឡុងពេលប្រណាំងកង់រយៈពេលបីថ្ងៃនៅតំបន់អង្គរ ពុំមានការបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់អត្តពលិកនោះទេ តែមានការរំខានពីអាកាសធាតុបន្ដិចបន្ដួច ដូចជា ក្ដៅខ្លាំង និងមានភ្លៀងធ្លាក់បន្ដិច។ ចំពោះអត្តពលិកកម្ពុជាដែលបានចូលរួមក្នុងការប្រកួតនេះវិញ លោកអគ្គលេខាធិការយល់ថា បច្ចេកទេសនៅមានកម្រិតបើធៀបនឹងអត្តពលិកពីបណ្ដាប្រទេសដទៃទៀត។ លោកបន្ថែមថា៖« យើងនឹងខិតខំបង្កើន និងកែទម្រង់ចំណុចខ្វះខាត ក្រោយចប់ស៊ីហ្គេម»។ ចំពោះវិញ្ញាសាប្រណាំងកង់គួកនេះ មានប្រទេសចំនួន៨ចូលរួម ក្នុងនោះអវត្តមានប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ព្រុយណេ និងទីម័រខាងកើត។ បន្ថែមពីនេះ លោក នូ ចំរើន ក៏បានអរគុណចំពោះរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលសហការចូលរួមរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមនៅពេលនេះទទួល បានជោគជ័យ។ លោកបន្តថា មានការវាយតម្លៃពីគណៈកម្មការអន្ដរជាតិ ក៏ដូចជាប្រទេសដែលបាន ចូលរួម ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ និងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះល្អប្រសើរ។ ក្នុងនោះ ក៏មានការវាយតម្លៃថា កម្ពុជាមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតកីឡាខ្នាតអន្ដរជាតិនាពេលខាងមុខផងដែរ។ ទាក់ទងនឹងកីឡាប្រណាំងកង់នេះដែរ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាសហការជាមួយក្លឹបឆ្នេរសមុទ្រ ពិភពលោក នឹងរៀបចំការប្រណាំងកង់លើកទី២ ក្រោយខកខានដោយសារវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ផងដែរ។ លោក នូ ចំរើន រំពឹងថា ព្រឹត្តិការណ៍កីឡានេះនឹងមានក្លឹបអាជីព និងក្លឹបជម្រើសជាតិយ៉ាងហោច៤០ ចូលរួម៕	សៀមរាប៖ កីឡាប្រណាំងកង់គួកនៅតំបន់អង្គរបានបញ្ចប់ហើយ ក្រោយប្រកួតរយៈពេល៣ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ឧសភា។ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយាន លោក នូ ចំរើន បានបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះទទួលបានភាពជោគជ័យគួរជាទីមោទន ក្នុងនោះគណៈកម្មការ អន្ដរជាតិ ក៏ដូចជាប្រទេសដែលបានចូលរួម បានកោតសរសើរចំពោះការរៀបចំ ទាំងបច្ចេកទេសរៀបចំ ការបដិសណ្ឋារកិច្ច ពិសេសទីតាំងនៅតំបន់អង្គរ ដែលមានលក្ខណៈស្ដង់ដាអន្ដរជាតិ។
ការដាក់ឱ្យដំណើរការនេះ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងបេសកកម្មរបស់ TADA ក្នុងការផ្ដល់ជូននូវការធ្វើដំណើរ ដែលមានភាពងាយស្រួលចំពោះអតិថិជន និងការបង្កើនប្រាក់ចំណូលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ចំពោះអ្នកបើកបរ។ TADA រក្សាបាននូវទីផ្សារភាគហ៊ុន ដែលបន្តរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយ ៥ឆ្នាំ នៃប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី កម្ពុជា និងវៀតណាម ដោយបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការផ្តល់ជូននូវការដឹកអ្នកដំណើរប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ និងដំណើរការទៅបានដោយរលូន។ លោក Sean Kim នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន TADA បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គោលការណ៍ចម្បងរបស់ TADA នៅប្រទេសថៃ មិនត្រឹមតែផ្តោតលើការរីកចម្រើនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការរួមបញ្ចូលសេវាកម្មរបស់យើងយ៉ាងរលូនក្នុងប្រទេសនេះផងដែរ។ ក្រុមការងារប្រចាំនៅប្រទេសថៃរបស់យើង ត្រូវបានបង្កើតឡើង ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ហើយគូសបញ្ជាក់ពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់ក្រុមហ៊ុន ក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មដែលត្រឹមត្រូវសម្រាប់តម្រូវការរបស់ប្រទេស។ ការពង្រីកនេះ គឺមិនត្រឹមតែផ្តោតទៅលើការយល់ដឹងបន្ថែមទេ ប៉ុន្តែផ្តោតសំខាន់ទៅលើការនិយាយអំពីការនាំយកចក្ខុវិស័យរបស់យើងនូវការតភ្ជាប់យ៉ាងរលូន ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យជាផ្លែផ្កា»។ TADA គឺជាផ្នែកមួយនៃក្រុមហ៊ុនធំ MVLLABS ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក Kay Woo។ ទន្ទឹមនឹងនេះផងដែរ នេះគឺជាក្រុមហ៊ុនដែលបានបង្កើតយានយន្តអគ្គិសនី ONION ហើយបានបញ្ចប់គម្រោងសាកល្បងដោយជោគជ័យជាមួយ ក្រុមហ៊ុន CP Group របស់ប្រទេសថៃ។ ចាប់ពីថ្ងៃនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ កម្មវិធីនៃការផ្តល់ជូនជាពិសេសដល់អ្នកប្រើប្រាស់ថ្មីជាមួយនឹងប័ណ្ណបញ្ចុះ តម្លៃ ៨០បាត សម្រាប់ការជិះលើកដំបូង ដោយប្រើកូដ IJOLNZ ក្នុងអំឡុងពេលចុះឈ្មោះ [Referral Code: IJOLNZ]។ អ្នកប្រើប្រាស់ដែលណែនាំមិត្តភ ក្តិថ្មីៗ ឲ្យជ្រើសយកមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ TADA នឹងទទួលបានប័ណ្ណបញ្ចុះតម្លៃ ៦០បាត សម្រាប់មិត្តភក្តិម្នាក់។ TADA ក៏នឹងមានប្រូម៉ូសិនពិសេសសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាទាំងអស់ ដើម្បីទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃរហូតដល់ ១៥០បាត សម្រាប់ការជិះ TADA នៅប្រទេសថៃដោយប្រើប្រូម៉ូកូដ KHBKK ។ អ្នកជិះអាចប្តូរយក ៥០បាត ពេលកក់ជិះម្ដងៗ សម្រាប់ការជិះសរុបរហូតដល់ ៣ដង។ ការផ្តល់ជូននេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៤ រហូតដល់ថ្ងៃទី ៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៤។ ក្នុងនាមជាប្រតិបត្តិករដែលបង្ហាញឲ្យឃើញ និងអាចទុកចិត្តបាន TADA គឺជាកម្មវិធីមួយក្នុងចំណោមកម្មវិធីកក់ជិះធ្វើដំណើរ ទាំងប្រាំ ដែលត្រូវបានផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណដោយអាជ្ញាធរដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោករបស់សិង្ហបុរី (LTA) និងបានផ្ដល់នូវមធ្យោបាយ ធ្វើដំំណើរងាយស្រួលដល់អតិថិជន នៅក្នុងប្រទេសនេះអស់រយៈពេលជាង ៥ឆ្នាំ មកហើយ។ ការចូលរួមរបស់ TADA ជាមួយនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោករបស់ប្រទេសថៃ (DLT) បានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ហើយត្រូវបានផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណជាផ្លូវការដោយ DLT នៅដើមឆ្នាំ២០២៤ នេះ។ ចំណុចសំខាន់នៃវិធីសាស្រ្តពិសេសរបស់ TADA គឺមិនកាត់កម្រៃជើងសារឡើយ។ TADA ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបង្កើនការ ចុះឈ្មោះអ្នកបើកបរបន្ថែមទៀត ដែលជាការចាប់ផ្ដើមនៃយុគសម័យថ្មីនៃឱកាសគ្មានកម្រៃជើងសារសម្រាប់អ្នកបើកបរថៃ។ តាមរយៈភាពជាដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុនតាក់ស៊ីឈានមុខគេក្នុងប្រទេសថៃ TADA កំណត់គោលដៅនាំយកអ្នកបើកបរកាន់តែ ច្រើនឡើងតាមរយៈដំណើរការរួមបញ្ចូលគ្នានេះ ដែលបើកទទួលអ្នកចាប់អារម្មណ៍ទាំងអស់ឱ្យទាញយកកម្មវិធី TADA សម្រាប់អ្នកបើកបរ និងចាប់ផ្តើមចុះឈ្មោះ។ អ្នកបើកបរក៏អាចអញ្ជើញទៅកាន់ការិយាល័យ TADA ដែលមានទីតាំងលេខ 2322 ជាន់ទី២, Soi Pracha Songkhro, Din Daeng, Bangkok 10400 ដើម្បីចុះឈ្មោះបានដែរ។ TADA ជឿជាក់លើការផ្តល់ជូននូវបទពិសោធធ្វើដំណើរដែលសមរម្យ ដល់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ ការសន្យា និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ចំពោះការសម្រួលបាននូវភាពងាយស្រួលកាន់តែច្រើនដល់អ្នកប្រើប្រាស់ គឺជាគោលការណ៍ចម្បងរបស់ក្រុមហ៊ុន ចាប់តាំងពីថ្ងៃដំបូង។ ជំនួសដោយថ្លៃធ្វើដំណើរ មិនគិតពីកម្រៃជើងសារ (Commission) TADA បានផ្ដល់ជូននូវតម្លៃ ដែលមានស្ថិរភាព (គ្មានការដំឡើងថ្លៃ) និងស្មោះត្រង់ ដល់អ្នកដំណើររបស់ខ្លួន។ ការប្តេជ្ញាចិត្តនេះ នឹងជួយក្រុមហ៊ុនបង្កើតបណ្តាញដឹកអ្នកដំណើរប្រកបដោយតម្លាភាព និងផ្តល់រង្វាន់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ការបើកដំណើរការនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីចក្ខុវិស័យដ៏ទូលំទូលាយរបស់ TADA ក្នុងការប្រែក្លាយសេវាកម្មកក់ហៅការធ្វើដំណើរក្នុងប្រទេសថៃ ទៅជាកន្លែងផ្ដល់នូវទំនុកចិត្តខ្ពស់ជូនអ្នកប្រើប្រាស់ ដោយគិតពីប្រយោជន៍អតិថិជន ជាជាងការរកប្រាក់ចំណេញតែម៉្យាងគត់។ អ្នកបើកបរ TADA គឺជាដៃគូរបស់យើង ហើយ TADA ជឿជាក់ថា ពួកគេគួរតែរីករាយនឹងជីវភាពរស់នៅប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ គោលនយោបាយគ្មានកម្រៃជើងសាររបស់ក្រុមហ៊ុន អ្នកបើកបរអាចបង្កើតលំហូរប្រាក់ចំណូលកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ខណៈពេលដែលអ្នកដំណើរអាចរីករាយជាមួយនឹងតម្លៃដែល សមរម្យជាងមុន ដោយមិនខាតបង់ប្រយោជន៍ឡើយ»។នេះបើតាមលោក Sean Kim បានថ្លែងបន្ថែម។ TADA ក៏មានបំណងដាក់ឱ្យដំណើរការសេវាកម្មកក់ហៅការធ្វើដំណើរតាមទោចក្រយានយន្ត (ម៉ូតូ) និងសេវាកម្មផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថា នឹងចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ២០២៤នេះ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	(ទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ) ថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤៖ TADA ជាក្រុមហ៊ុនផ្ដល់នូវសេវាកម្មកក់ហៅការធ្វើដំណើរដែលគ្មានកម្រៃជើងសារ និងមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅប្រទេស សិង្ហបុរី មានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយ ក្នុងការប្រកាសជាសាធារណៈនូវពិធីសម្ពោធជាផ្លូវការរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃនេះ។ អ្វីដែលមិនគួរមើលរំលងនោះគឺ ការដាក់ឱ្យដំណើរការនេះថែមទាំងមានផ្តល់ជូនជារង្វាន់ដែលគ្មានដែនកំណត់ និងការបញ្ចុះតម្លៃសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ថ្មី។ ការសម្ពោធជាផ្លូវការនេះបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តបន្តរបស់ TADA ចំពោះប្រទេសនេះ និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ខណៈបច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនត្រូវបានបណ្តាក់ទុនយ៉ាងពេញលេញ ចំពោះភាពជោគជ័យនាពេលអនាគតរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសថៃ។
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអឺរ៉ុប (UEFA) កំពុងពិភាក្សាជាមួយ CONMEBOL លើគម្រោងព្រឹត្តិការណ៍ Nations League រួមគ្នា ដោយដាក់បញ្ចូលក្រុមដែលមកពីទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូងឱ្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងដណ្តើមពានរង្វាន់ ជាមួយក្រុមនៅតំបន់អឺរ៉ុបចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ ទៅ។ ការជួបពិភាក្សារវាង UEFA និង CONMEBOL បានធ្វើឡើងជាថ្មីបន្ទាប់ពីសហព័ន្ធបាល់ទាត់ទាំង២បានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតឱ្យមានការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់ជើងឯកកំពូលមួយរវាងម្ចាស់ Copa America អាហ្សង់ទីននិងម្ចាស់ Euro 2020 អ៊ីតាលីនៅឆ្នាំ២០២២ កាលពីខែសីហាកន្លងទៅ។ អនុប្រធាន UEFA លោក Zbigniew Boniek បានអះអាងក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានប៉ូឡូញ Meczyki ថ្ងៃទី១៧ខែធ្នូ ថា វាជាការពិតដោយគម្រោងរបស់សហព័ន្ធទាំង២ គឺចង់បង្កើតពានរង្វាន់ Nations League ឱ្យក្លាយជាពានរង្វាន់លំដាប់ពិភពលោកមួយ។ «យើងបានជួបពិភាក្សាជាមួយខាងសហព័ន្ធបាល់ទាត់ទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង CONMEBOL ដោយចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៤ ទៅក្រុមដែលមកពីទ្វីបមួយនេះ និងចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងពាន Nations League។»លោក Boniek បាននិយាយបែបនេះ។ ទោះបីជាសហព័ន្ធបាល់ទាត់ទាំងពីរនេះកំពុងស្ថិតក្នុងកិច្ចពិភាក្សាគ្នាក្តី ប៉ុន្តែការប្រកួតទាំងអស់របស់ក្រុមនៃទ្វីបទាំងពីរនិងត្រូវប្រកួតក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុបទាំងអស់ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមនៅតំបន់អឺរ៉ុបធ្វើដំណើតទៅប្រកួតនៅទ្វីបអាមេរិកឡើយ។ ក្រុមទាំង១០ដែលមកពីសហព័ន្ធ CONMEBOL រួមមាន អាហ្សង់ទីន ប្រេស៊ីល កូឡុំប៊ី អ៊ុយរូហ្គាយ ប៉េរូ ស៊ីលី ប៉ារ៉ាហ្គាយ អេក្វាឌ័រ វ៉េណេស៊ុយអេឡា បូលីវី៕	ការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Nations League ទំនងជាបន្ថែមវត្តមានប្រទេសចំនួន១០ទៀតដែលជាក្រុមមកពីសហព័ន្ធបាល់ទាត់ទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូង (CONMEBOL) ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ ទៅ តាមរយៈការបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍រួមគ្នាមួយ។ នេះបើតាមការចុងផ្សាយពីកាសែត Marca។ យ៉ាងណាមិញ ការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ ក៏ដូចជាទម្រង់នៃការប្រកួតមិនទាន់កំណត់បែបណាឡើយ។
រថយន្តគិលានសង្រ្គោះ របស់មន្ទីរពេទ្យជាតិ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិ និងសេខាសុខភាពឯកជនទាំងអស់ ត្រូវបានអគ្គនាយកបច្ចេកទេសសុខាភិបាល ហាមប្រើស៊ីរ៉ែនតាមផ្លូវ ជាដាច់ខាត នាអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នៅភ្នំពេញ ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ ១៤វិច្ឆិកា។ នេះបើយោងតាមលិខិតណែនាំរបស់លោក លោក ហុក គឹមចេង អគ្គនាយកបច្ចេកទេសសុខាភិបាល។ លោក ហុក គឹមចេង បានបញ្ជាក់ថា ទោះបីជារថយន្តគិលានសង្រ្គោះ កំពុងដឹកអ្នកជំងឺសង្រ្គោះបន្ទាន់ក៏ដោយក៏មិនត្រូវប្រើស៊ីរ៉ែនតាមផ្លូវដែរ ព្រោះវាហេតុធ្វើឱ្យមានផលរំខានដល់ក្រុមសមត្ថកិច្ច សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ និងចរាចរណ៍ប្រចាំការគោលដៅដែលកំពុងដំណើរការត្រៀមទទួលតាមដងផ្លូវនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៤០ និងទី៤១ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធឆ្នាំ២០២២ ដែលកម្ពុជាកំពុងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ អគ្គនាយកបច្ចេកទេសសុខាភិបាល នៃក្រសួងសុខាភិបាលរូបនេះ បានទាមទារឱ្យអ្នកផ្តល់សេវាសុខភាពសាធារណៈ និងឯកជនទាំងអស់ ជាពិសេសអ្នកបរបើករយន្តគិលានសង្រ្គោះ ចូលមក ឬនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវអនុវត្តតាមសេចក្តីណែនាំនេះ ដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុត៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
លោក ខៀវ សុភ័គ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃនេះថា ទីលានហ្វឹកហាត់បាញ់គ្រាប់ពិតឈ្មោះ ក្លិបបាញ់កាំភ្លើងបូកគោ បានសាងសង់ឡើងនៅជើងភ្នំកកេស ភូមិអូរតូច សង្កាត់អណ្ដូងខ្មែរ ក្រុងកំពត គឺរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកំពត។ លោកថា រាល់មួយត្រីមាសម្ដង ស្នងការខេត្តកំពត ត្រូវរាយការណ៍ពីដំណើរការសកម្មភាពនៅទីលានហ្វឹកហ្វឹន ទៅអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ។ «ការបង្កើតទីលានហ្វឹកហាត់បាញ់គ្រប់ពិតនេះ សម្រាប់ពង្រឹងសមត្ថភាពដល់កងកម្លាំង។ ហើយ៣ខែម្ដង ស្នងការត្រូវរាយការណ៍អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិម្ដង ដើម្បីពិនិត្យរាល់សកម្មភាព»។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ខៀវ សុភ័គ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ម៉ៅ ច័ន្ទធុរិទ្ធ ស្នងការខេត្តកំពត ក៏បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដែរថា ទីលានហ្វឹកហ្វឹននេះ សម្រាប់កងកម្លាំងក្នុងខេត្តពង្រឹងសមត្ថភាពនិងជំនាញប្រើប្រាស់អាវុធ។ លោកបន្តថា ទីលានហ្វឹកហ្វឹន គឺបានស្ថាបនា ប្រមាណ៣០ភាគរយហើយ ប៉ុន្តែថវិកាចំណាយលោកមិនអាចប៉ាន់ស្មានបានឡើយ ថានឹងត្រូវចំណាយប៉ុន្មានសម្រាប់បង្កើតទីលាននេះ។ «ការបង្កើតទីលានហ្វឹកហ្វឹននេះ ទីមួយសម្រាប់ហ្វឹកហាត់ ។ទី២សម្រាប់ឲ្យពួកគាត់(កងកម្លាំង)ដឹងពីការប្រើប្រាស់អាវុធ...អាចនិយាយបានថា អាចមានតែក្នុងខេត្តកំពតនេះទេ(ទីលានហ្វឹកហ្វឹនរបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលប្រចាំខេត្ត) នៅទូទាំងប្រទេស»។ នេះបើតាមការឡើងរបស់លោកស្នងការខេត្តកំពត។ ទីលានហ្វឹកហ្វឹននេះ បង្កើតឡើងតាមការស្នើសុំពីខាងស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្ត។ នេះបើតាមលោក ម៉ៅ ច័ន្ទធុរិទ្ធ ដោយបញ្ជាក់បន្ថែមថា ទូទាំងខេត្តកំពតមានកងកម្លាំងនគរបាលប្រមាណ១៧០០នាក់ ក្នុងនោះមានកងកម្លាំងអន្តរាគមន៍ពិសេសប្រមាណ១០០នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ស ខេង រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងមហាផ្ទៃ បានអនុញ្ញាតឲ្យស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកំពត បង្កើតទីលានហ្វឹកហាត់បាញ់គ្រប់ពិតលើផ្ទៃដី៧ហិកតា ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពដល់កងកម្លាំងក្នុងខេត្ត។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក ខៀវ សុភ័គ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ។
លោក Erdogan បានសរសេរនៅក្នុងសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ Kommersan tរបស់រុស្ស៊ីកាលពីសប្តាហ៍មុនថា«យើងនឹងមិនស្នើសុំការពិគ្រោះយោបល់អំពីវិធានការដោះស្រាយជាមួយនឹងក្រុមភេរវកម្មពីអ្នកដែលធ្លាប់ធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងពលរដ្ឋរបស់យើងដោយផ្ទាល់អស់រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំ ឬត្រូវស្នើសុំការអនុញ្ញាតដើម្បីបង្ក្រាបពួកភេរវកម្មនោះទេ»។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងអង់ការ៉ាបានចាត់ទុកក្រុម YPGនិងដៃគូនយោបាយរបស់ក្រុមនេះគឺអង្គការភេរវកម្ម PYD ថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងក្រុមបះបោរនៅក្នុងប្រទេសតួកគី។ ទាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងអង់ការ៉ា និងរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ូស្គូបានគាំទ្រភាគីជម្លោះនៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលរបស់ស៊ីរី ដែលជាលទ្ធផលបានធ្វើឲ្យយន្តហោះចម្បាំងរបស់តួកគីបានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់រុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំ២០១៥។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមកប្រធានាធិបតីប្រទេសទាំងពីរបានបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះនេះ។ លោក Erdogan និងលោក Putinធ្លាប់បានជួបប្រជុំទល់មុខគ្នាចំនួន៧លើកកាលពីឆ្នាំ២០១៨ និងតាមទូរស័ព្ទចំនួន១៧ដងដើម្បីពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងទ្វេរភាគី ជាពិសេសអំពីបញ្ហាស៊ីរី។ លោក Putin បានផ្តល់ភ្លើងបៃតងដល់ប្រតិបត្តិការរបស់ទាហានតួកគីចំនួនពីរកាលពីពេលមុនដើម្បីប្រឆាំងនឹងក្រុម YPGដែលជាលទ្ធផលបានធ្វើឲ្យតំបន់ដ៏ធំមួយរបស់ ស៊ីរីស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងអង់ការ៉ា៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Recep Tayyip Erdogan នឹងជួបជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ីលោក Vladimir Putin នៅក្នុងទីក្រុងម៉ូស្គូនៅថ្ងៃពុធនេះ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកងកម្លាំងតួកគីកំពុងត្រៀមខ្លួនបើកប្រតិបត្តិការយោធាធំមួយប្រឆាំងនឹងកងជីវពល YPG ស៊ីរីឃឺត។
ត្រង់ចំណុចនេះសម្ដេច ហ៊ុន សែន បានលើកយកករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើន នាំគ្នាឡោមព័ទ្ធចាប់វាយដំលើអ្នកបើកបរម្នាក់ ដែលមានឈ្មោះថា ស៊ុយ សារ៉េត ជាសាស្ត្រាចារ្យបង្រៀននៅសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា។ សម្ដេច យល់ថា ពលរដ្ឋមិនគួរនាំគ្នាព្រួតវាយទៅលើលោក ស៊ុយ សារ៉េត នោះទេ បើទោះជាគាត់បង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ហើយបើករត់គេខ្លួនក៏ដោយ ព្រោះប្រទេសមានច្បាប់ ដូច្នេះពលរដ្ឋត្រូវទុកភារកិច្ចឲ្យអ្នកច្បាប់អនុវត្តវិញ។ អត្ថបទទាក់ទង សមត្ថកិច្ច ចាប់បានជនល្មើសពីរនាក់ ដែលវាយលោក ស៊ុយ សារ៉េត ក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ កូនស្រីលោក ស៊ុយ សារ៉េត ប្តឹងក្រុមជនដែលវាយឪពុកក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍៖ អ្នកឃើញហេតុការណ៍ និងនគរបាលមានមានតួនាទីអ្វីខ្លះ? ពលរដ្ឋខ្មែរ គួរបញ្ឈប់ប្រើទង្វើហិង្សាឃោរឃៅ! តុលាការមហាជន ជុំវិញករណីវាយលោក ស៊ុយ សារ៉េត សមត្ថកិច្ចអះអាងថា បានចាប់ខ្លួនជនប្រព្រឹត្តហិង្សា២នាក់មកហើយ។ បន្ថែមពីនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បង្គាប់ឲ្យសមត្ថកិច្ចបន្តតាមរកចាប់ខ្លួន ជនបង្កហិង្សាបន្ថែមទៀត ដើម្បីអនុវត្តតាមច្បាប់ កុំឲ្យមានទង្វើក្រោមរូបភាពឃោឃៅនេះ រីករាលដាលនៅក្នុងសង្គម។ ក្រៅពីករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏អំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋកុំប្រើហិង្សាទៅជនសង្ស័យទាំងអស់ ដែលឡោមព័ន្ធចាប់បាន មិនថាក្រុមចោរកម្ម លួច ប្លន់និងប្រព្រឹត្តបទល្មើសផ្សេងក្ដី ដោយទុកឲ្យច្បាប់ជាអ្នកសម្រេច៕	ភ្នំពេញ៖ ពីពិធីសំណេះសំណាលជាមួយកម្មកររោងចក្រជាង១ម៉ឺននាក់ ក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យនៅថ្ងៃទី២១ មីនា សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសថ្កោលទោសជនបង្កហិង្សាក្នុងករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ចាត់ទុកទង្វើប្រើហិង្សាលើអ្នកបើកបរក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់នេះ ជារូបភាពឃោឃៅ ដែលនាំឲ្យសង្គមខ្មែរធ្លាក់ចុះផ្នែកសីលធម៌យ៉ាងខ្លាំង។
បើតាមទូរទស្សន៍ CGTN លោក Ng Man Tat ដែលភាគច្រើនដើរតួកំប្លែងនោះ ស្លាប់នៅទីក្រុងហុងកុង។ តារាសម្ដែងរូបនេះ ល្បីឈ្មោះខ្លាំងអំឡុងសម្ដែងក្នុងរឿងជាច្រើនជាមួយតារាល្បីឈ្មោះ Steven Chow ដែលត្រូវបានស្គាល់ជាទូទៅដោយឈ្មោះ ទិនហ្វី។ ក្នុងរឿងជាច្រើន លោកដើរតួជាពូ ឬឪពុករបស់ទិនហ្វី។ ស្ដេចបាល់ទាត់ទិនហ្វី (Shaolin Soccer) ដែលចាក់ផ្សាយនៅឆ្នាំ២០០១ ជារឿងដ៏មានប្រជាប្រិយភាពមួយរបស់តារារូបនេះ។ លោកចាប់ផ្ដើមអាជីពសម្ដែងតាំងពីទសវត្សរ៍១៩៧០មក៕	តារាសម្ដែងជើងចាស់របស់ហុងកុង Ng Man Tat បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ក្នុងវ័យ៧០ឆ្នាំ ដោយសារជំងឺមហារីកថ្លើម។
លោក ប៉ុង សេងជឹង ជាអ្នកប្រកបអាជីវកម្មជីករ៉ែមាសលក្ខណៈគ្រួសារនៅភូមិរំដេងឃុំរមទម ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ យូរឆ្នាំហើយ។ លោក ប៉ុង សេងជឹង បានរៀបរាប់ថា ការទាញយកធនធានរ៉ែរបស់ពលរដ្ឋកាលពីជាង ២០ឆ្នាំមុន គឺប្រព្រឹត្តទៅតាមបែបប្រពៃណីដែលប្រើប្រាស់កម្លាំងមនុស្សជីករូងដីដោយដៃ រែងដោយដៃផ្ទាល់ មិនមានប្រើម៉ាស៊ីន ឬសារធាតុគីមីនោះទេ។ លោក ប៉ុង សេងជឹង អ្នកជីករករ៉ែលក្ខណៈគ្រួសារ បើតាមបុរសវ័យ៥៨ឆ្នាំរូបនេះ ការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន ដើម្បីបូមយករ៉ែមាស គឺចាប់កើតមានតាំងពីអំឡុងឆ្នាំ២០១២មក។ «ការជីករកដោយមិនប្រើប្រាស់ថ្មស្អុយ ឬសាធាតុគីមី ដើម្បីបំបែកដីគឺពិតជាល្អណាស់ ព្រោះនៅពេលដែលប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីបំបែកដី ធ្វើឱ្យដីនោះពលរដ្ឋ មិនអាចប្រកបរបរអ្វីលើដីនោះបានទៀត ដោយសារគ្មានជីវជាតិ។ ប៉ុន្តែបើបូមយកដីមករែងតាមបែបធម្មជាតិ នៅទីតាំងនោះ(កន្លែងជីករ៉ែ) ពលរដ្ឋអាចដាំដំណាំបាន»។ លោក ប៉ុង សេងជឹង អះអាងបន្ថែមដូច្នេះ ដោយបន្តថា ក្រៅពីការជីកយករ៉ែមាសជាលក្ខណៈគ្រួសាររបស់ពលរដ្ឋ ក៏មានក្រុមហ៊ុនចិន និងក្រុមហ៊ុនវៀតណាម កំពុងធ្វើអាជីវកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនៅទីនោះ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ មកដែរ នៅក្នុងភូមិរំដេង ឃុំរមទម ស្រុករវៀងនេះ។ លោក សាវ៉ាត់ ពេទ្យ ជាពលរដ្ឋរស់នៅភូមិរំដេងម្នាក់ទៀត ដែលបានទាញយកធនធានរ៉ែមាសពីទីតាំងដែលខ្លួនរស់នៅជាយូរឆ្នាំមកហើយដែរ។ ដ្បិតជីករករ៉ែជាលក្ខណៈគ្រួសារមែន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋរូបនេះ ក៏ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនសម្រាប់ជីកខួងយករ៉ែពីក្នុងដី និងបានប្រើប្រាស់កម្លាំង៣នាក់ដែរ ដើម្បីគ្រប់គ្រងឧបករណ៍ និងសម្ភារ សម្រាប់ខួងយករ៉ែ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក សាវ៉ាត់ ពេទ្យ មានវ័យ២៥ឆ្នាំ ពាក់មួកឈរក្រពាត់ដៃទៅក្រោយ អាវក្រហមក្រឡាការ៉ូដៃវែង ស្លៀកខោខាប៊ូយជើងវែងរូបនេះ បញ្ជាក់ថា ការជីកខួងរករ៉ែនេះ គឺមិនលើសពីជម្រៅ៥ម៉ែត្រទៅក្រោមដីនោះទេ។ លោក សាវ៉ាត ពេទ្យ ពលរដ្ឋនៅភូមិរំដេង ដែលជីករករ៉ែលក្ខណៈគ្រួសារ។ ការជីករករ៉ែមាស មិនងាយស្រួលប៉ុន្មានឡើយ។ គេត្រូវចំណាយមនុស្ស ២ឬ៣នាក់ ក្នុងការជីកមាស ដែលអាចបានពី ១ជី ទៅ១ជីកន្លះក្នុងមួយថ្ងៃ។ ពេលខ្លះ អ្នកជីក ក៏គ្មានសំណាងជីកចំទីតាំងដែលមានរ៉ែមាសដែរ ដែលនេះនាំឱ្យលោកត្រូវខាតពេលវេលា ថវិកា និងកម្លាំងពលកម្មផងដែរ។ លើសពីនេះ មុនសម្រេចបានជាមាសយកទៅលក់ គឺត្រូវឆ្លងកាត់ជាច្រើនដំណាក់កាលទាំងការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនខ្យល់បំបែកដីដែលមានរ៉ែ បន្ទាប់មកបូមយកដីទៅរែងយករ៉ែមាស និងចុងក្រោយគឺយករ៉ែដែលរែងបាន ទៅដុតឱ្យចូលគ្នាក្លាយជាដុំមាស។ លោក សារ៉ាត់ ពេទ្យ បញ្ជាក់ដូច្នេះ មុននឹងបន្តត្អូញត្អែរពីផលលំបាកនៃរបរនេះដូច្នេះ៖ «ការជីករ៉េនេះ មួយវិញទៀត មានការរារាំងពីមន្រ្តីបរិស្ថានចុះទៅហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យជីកដី ព្រោះនាំឱ្យខូចបរិស្ថាន។ ពេលក្រុមហ៊ុនជីករណ្ដៅរាប់រយម៉ែត្រ គេអត់ហាមឃាត់ទេ តែប្រហែលគេមានអាជ្ញាបណ្ណ។ សម្រាប់ពលរដ្ឋធ្វើជាលក្ខណៈគ្រួសារដូចខ្ញុំ គេឃាត់! ខ្ញុំជីកក្នុងដីខ្ញុំ ហើយមានប្លង់រឹង»។ បើតាម លោក សារ៉ាត់ ពេទ្យ មាសដែលពលរដ្ឋរកបាននៅក្នុងភូមិរំដេង អាចលក់បានតម្លៃ ៨៥ម៉ឺនរៀល ក្នុងមួយជី។ លោក គិត សុផល ជាកម្មករស៊ីឈ្នួលជីករ៉ែមាស នៅភូមិរំដេងនេះ។ មានវ័យ២៣ឆ្នាំ សុផល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា រូបគេ មកស៊ីឈ្នួលជីករ៉ែមាសនេះប្រមាណ១ឆ្នាំហើយ ដោយបានកម្រៃឈ្នួលមួយថ្ងៃគឺ៤ម៉ឺនរៀល។ បើតាមយុវជនដែលស្ថិតនៅវ័យពេញកម្លាំងរូបនេះ ការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់គេ គឺរើសថ្មចេញពីរ៉ែមាស បាញ់ដីជីករករ៉ែ និងបូមដីទុករែងយករ៉ែមាស។ កិច្ចការនេះមិនលំបាកសម្រាប់គេឡើយ ក្រៅតែពីការជីករករ៉ែហាលថ្ងៃក្ដៅ និងឈរត្រាំក្នុងទឹកយូរដែលធ្វើឱ្យចុកស្រពន់ជើងប៉ុណ្ណោះ។ លោក គិត សុផល កម្មករៃស៊ីឈ្នួលជីករ៉ែមាស សម្រាប់សុផល ដោយសារការងារស៊ីឈ្នួលជីករ៉ែមាសធ្វើឱ្យគេទទួលបានចំណូលសមរម្យផ្គង់ផ្គង់គ្រួសារផងនោះ រូបគេមិនចង់ចេញទៅរកការងារធ្វើការឆ្ងាយពីផ្ទះនោះឡើយ។ យុវជនពាក់មួកបិទមុខនៅតែក្រឡង់ភ្នែករូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា៖ «បើខ្ញុំទៅរកការងារធ្វើឆ្ងាយពីផ្ទះ ក៏មិនខុសគ្នាប៉ុន្មាននោះទេ ព្រោះខ្ញុំធ្វើការនៅទីនេះ ប្រាក់ខែអាចទទួលយកបាន ហើយបាននៅជួបជុំបងប្អូនខ្ញុំ»។ បុរសវ័យ ៤២ឆ្នាំម្នាក់ទៀត ជាអ្នកខេត្តបាត់ដំបង បានចំណាកស្រុកមកស៊ីឈ្នួលជីករ៉ែ នៅក្នុងក្រុមហ៊ុនមួយលើភ្នំលុងប្រមាណ១ឆ្នាំមកហើយ។ បុរសដែលសុំលាក់អត្តសញ្ញាណរូបនេះ បានរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗថា នៅកន្លែងដែលលោកធ្វើការគេប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដើម្បីបំបែកថ្ម ហើយនៅទីនោះពោរពេញទៅដោយសារធាតុជាតិពុល ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ បុរសវ័យ ៤២ឆ្នាំ រូបនេះរំឭកដូច្នេះ ខណៈលោកកំពុងអង្គុយក្នុងរោងប្រកតង់នៅក្រោមដើម ដៃទាំងពីរដាក់លើក្បាលជង្គង់។ អតីតកម្មករជីករ៉ែរូបនេះ បន្តថា ៖ «មិនមែនជាតិបារ៉តទេ! អានេះថ្នាំគេរំលាយមាសតែម្ដង! អាហ្នឹងពេលគេដាក់ថ្នាំមិនមែនថ្នាំមួយមុខទេ វាច្រើនមុខ ក្នុងមួយមុខគេដាក់ ៣គីឡូក្រាម ដែលគេដាក់ ៥មុខ ពេលដាក់អាហ្នឹងបាំងមករលាយទាំងអស់ មាសជាប់ថ្មអីក៏វារលាយដែរ! ខ្ញុំទើបឈប់ធ្វើការនៅទីនោះ ពាក់កណ្ដាលខែមីនានេះទេ។ វាប៉ះពាល់សុខភាពខ្លាំង ប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង តែដោយសារយើងអត់ហើយ ចេះតែទៅធ្វើហ្នឹងគេទៅ»។ កម្មករ កំពុងជីករករ៉ែមាស កម្មករត្រូវចុះទៅក្នុងរណ្ដៅជម្រៅប្រមាណ ១០០ម៉ែត្រ ដើម្បីទៅកាយដីដែលគេបំផ្ទះមានរ៉ែមាស ដែលគេបានដាក់ភ្លើងបំភ្លឺរួចជាស្រេចុំ រណ្ដៅដីដែលត្រូវបានបំបែបនោះ គេសង់រនាំងទប់នៅខាងលើៗ ប៉ុន្តែចុះទៅដល់ក្រោមដីគ្មានអ្វីបាំង ឬរាំងទេ គឺមានសុទ្ធតែថ្ម។ ដ្បិតជាកិច្ចការប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ ប៉ុន្តែបុរសវ័យ៤២ឆ្នាំរូបនេះ បានតស៊ូធ្វើការនៅក្នុងរណ្ដៅជីកមាសបានមួយឆ្នាំ ដោយសារប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «នៅកន្លែងហ្នឹង(កន្លែងជីកមាស) ប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់មែន តែអត់ក្ដៅ វាត្រជាក់! ខ្ញុំចូលទៅកាយថ្ម ដែលគេបានបំផ្ទុះរួច ខ្ញុំកាយនឹងចប។ នៅទីនោះអត់ដែលមានអ្នកជួបគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតទេ មានតែអ្នកខ្ទាត់ថ្មប៉ះហើយសន្លប់»។ លោក ហ៊ុំ សុខហៀង តំណាងអង្គការ YRDP និងជាអ្នកដឹកនាំយុវជនទៅទស្សនកិច្ចស្វែងយល់ពីស្ថានភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់រ៉ែ ក៏ដូចជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន នៅខេត្តព្រះវិហារ បានលើកឡើងថា ពលរដ្ឋដែលជីករករ៉ែមាសលក្ខណៈនៅតំបន់ភ្នំលុង ពុំទាន់មានបច្ចេកទេសទំនើបនៅឡើយ ដោយពួកគាត់ជីករ៉ែដោយការបាញ់ទឹក។ ផ្ទុយពីការជីករ៉ែបែបប្រពៃណីរបស់ពលរដ្ឋ លោក ហ៊ុំ សុខហៀង បានអះអាងថា ការធ្វើអាជីវកម្មជីករ៉ែទ្រង់ទ្រាយធំរបស់ក្រុមហ៊ុននៅទីនោះ មានការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី ដែលក៏ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពលរដ្ឋ និងជះផលអវិជ្ជមានផ្សេងៗទៀតដែរ។ ក្រៅពីមើលឃើញបែបនេះហើយ តំណាងអង្គការ YRDP ដដែលបានលើកឡើងពីកង្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ និងកង្វះមណ្ឌលសុខភាព នៅក្នុងឃុំរមទមនេះ។ គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលទេ បានកំណត់ថា នៅតំបន់ដែលមានការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ ត្រូវបង្កើតជាមូលនិធិរ៉ែដើម្បីយកមកអភិវឌ្ឍនៅក្នុងសហគមន៍ និងឆ្លើយតបតាមតម្រូវការរបស់សហគមន៍ ដើម្បីបម្រើសុខុមាលភាពក្នុងសហគមន៍។ រ៉ែមាស ពលរដ្ឋរែងបាន អ្នកស្រី វឹក យ៉ា មេឃុំរមទម បានប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទថា ដើម្បីមានសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ ត្រូវតែមានច្បាប់អនុញ្ញាតពីច្រកចេញចូលតែមួយនៅឃុំ ស្រុក និងខេត្ត។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋដែលជីករ៉ែនៅក្នុងឃុំរមទមភាគច្រើន គ្មានច្បាប់នោះទេ គឺធ្វើតាមបែបប្រពៃណី ជីក រែង តាមដូនតា និងចេះតាមគ្នីគ្នាប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកស្រី វឹក យ៉ា បានបញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកស្រុកជិត ឬអ្នកនៅទីនេះអត់បានជីកទេ។ មានតែអ្នកចំណាកស្រុកមកពីខេត្តផ្សេងៗ។ អ្នកមានដីខ្លួនឯងជីកលើដីក៏ខុសច្បាប់ដែរ គឺត្រូវទៅសុំច្បាប់នៅច្រកចេចូលតែមួយសិន ទើបអាចជីករ៉ែបាន។ តែពលរដ្ឋសព្វថ្ងៃអត់មានច្បាប់ទេ។ សូម្បីខ្ញុំជាអាជ្ញាធរឃុំ ពលរដ្ឋធ្វើរ៉ែមានប៉ុន្មានគ្រួសារអត់ដឹងផងហ្នឹង។ មានតែក្រុមហ៊ុនពីរទេ ដែលជីករ៉ែស្របច្បាប់នៅទីនេះ»។ សម្រាប់អ្នកស្រីមេឃុំ បានមើលឃើញពីហានិភ័យនៃការជីករករ៉ែរបស់ពលរដ្ឋជាលក្ខណៈគ្រួសារ ថាប្រៀបដូចជាផ្សេងព្រេង និងប្រថុយប្រថាននឹងគ្រោះថ្នាក់ដែរ។ បើតាមអ្នកស្រី វឹក យ៉ា មេឃុំរមទម។នៅឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ មានពលរដ្ឋ៣នាក់បានស្លាប់ ដោយសារឆក់ខ្សែភ្លើង អំឡុងពេលជីកបូមយករ៉ែមាសនៅតំបន់នេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មេឃុំរូបនេះ ទទួលស្គាល់ការជីករ៉ែលក្ខណៈគ្រួសារ មានភាពយូរអង្វែងជាងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ដោយពួកគាត់អាចប្រកបរបចិញ្ចឹមជីវិតបានជារៀងរាល់ថ្ងៃ មិនដូចបច្ចុប្បន្ន មានកន្លែងខ្លះដាក់ម៉ាស៊ីនបូម ដាក់គ្រាប់រំសេវបំផ្ទុះ ដាក់គីមីធ្វើឱ្យរ៉ែឆាប់អស់ និងបាត់បង់៕	ព្រះវិហារ៖ ពលរដ្ឋនៅតំបន់ភ្នំលុង ដែលស្ថិតក្នុងភូមិរំដេង ឃុំរមទម ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ បាន និងកំពុងធ្វើអាជីវកម្មជីករ៉ែមាសដោយប្រើកម្លាំងមនុស្សជីកដីដោយដៃ រែងយករ៉ែដោយដៃ មិនមានប្រើម៉ាស៊ីន ឬសារធាតុគីមីនោះទេ។ ពលរដ្ឋចំណាកស្រុកមួយចំនួន ក៏បានទៅ ស៊ីឈ្នួលជីករ៉ែផងដែរ។ ទាំងពលរដ្ឋរស់នៅទីនោះ និងអាជ្ញាធរ សុទ្ធតែទទួលស្គាល់ថា ការទាញយកធនធានរ៉ែមាសតាមបែបប្រពៃណីនេះ មានលក្ខណៈស្ថិតស្ថិរជាងការធ្វើអាជីវកម្មដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទំនើបៗ និងការប្រើសារធាតុគីមីបំផ្ទុះជាដើម។ យ៉ាងណា ក៏ដោយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ជំរុញឱ្យពលរដ្ឋដែលចង់ធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែមាសលក្ខណៈគ្រួសារនៅទីនោះដាក់ពាក្យស្នើសុំសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្មពីអាជ្ញាធរ ឱ្យស្របតាមច្បាប់កំណត់។
ក្រោយពីវត្តមានរបស់យុវជនស្ម័គ្រចិត្តមួយក្រុម បានចាប់ផ្តើមប្រមូលសំរាមនៅតាមលូទឹកស្អុយបឹងត្របែកកាលពីដើមខែមីនា កន្លងមក គេឃើញមានអាជ្ញាធរ ជាពិសេសរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានយកគ្រឿងចក្រមកប្រមូលសំរាមនៅប្រឡាយបឹងត្របែក។ បើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៤ មេសានេះ សំរាមប្រមាណ ២,៨៨០តោន ត្រូវបានប្រមូលចេញពីប្រឡាយបឹងត្របែក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គេមិនទាន់ដឹងនៅឡើយទេថា តើត្រូវការពេលប៉ុន្មានដើម្បីសម្អាតសំរាមនៅប្រឡាយបឹងត្របែកឲ្យបានស្អាត? សូមអញ្ជើញទស្សនាសកម្មភាពប្រមូលសំរាមនៅប្រឡាយបឹងត្របែកដូចតទៅ៖ អត្ថបទទាក់ទង កិច្ចការកាយសំរាមនៅលូបឹងត្របែកកំពុងបោះជំហានទៅមុខ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តសម្អាតលូបឹងត្របែក៖«អ្នកខ្លះរិះគន់ តែមិនបានធ្វើអ្វីសោះ» យុវជន ដារ៉ាវីត យក«លូបឹងត្របែក»ជាចំណុចផ្តើមដើម្បីប្រែភ្នំពេញទៅជាទីក្រុងគ្មានសំរាម	ភ្នំពេញ៖ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៤ ខែមេសានេះ លទ្ធផលប្រមូលសំរាម ដែលដឹកចេញពីប្រឡាយបឹងត្របែក មានចំនួន ២,៨៨០តោន ស្មើនឹង ៨០% នៃផែនការកំណត់។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ។
សួនផលិតផលកសិកម្មហឺប៉ីស៊ិនហ្វាទី (Hebei xinfadi agricultural product logistics parks) គឺជាគម្រោងដ៏ធំមួយដែលត្រូវបានអនុវត្តក្រោមតំបន់សម្របសម្រួលអភិវឌ្ឍរវាងប៉េកាំង-ហឺប៉ី-និងធានជីន។ សួនឧស្សាហកម្មនេះចាប់ដំណើរការនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ ដោយមានទំហំវិនិយោគសរុប៥,៤ពាន់លានយ័ន ស្មើនឹងជាង៨១៦លានដុល្លារ និងមានក្រុមហ៊ុនរកស៊ីច្រើនពាន់៥ពាន់ឯណោះ។ ផលិតផលកសិកម្មជាច្រើនត្រូវបានស្តុកទីនេះ មុននឹងបែងចែកទៅកាន់បណ្ដាខេត្តនានា។ ក្នុងមួយថ្ងៃ ផលិតផលកសិកម្មដឹកជញ្ជូនចេញចូលមានទម្ងន់ដល់ទៅ១៦ពាន់តោន ដែលមានតម្លៃ១២០លានយ័ន។ ជាមួយនឹងសកម្មភាពដោះដូរទំនិញនោះ សួនកសិកម្មដ៏ធំនេះ ក៏បានជួយដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមជាច្រើនដែរ។ សួនដឹកជញ្ជូនកសិផលហឺប៉ីបានជួយដោះស្រាយបញ្ហានៅក្នុងរដ្ឋធានីប៉េកាំង ដែលត្រូវបានហៅថា «ជំងឺទីក្រុងប៉េកាំង» ដូចជាការកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរចរណ៍ និងការបំពុលបរិស្ថានជាដើមផង។ ជាមួយនឹងវត្តមានសួនកសិកម្មនេះ បរិយាកាសរស់នៅក្នុងទីក្រុងប៉េកាំងកាន់តែល្អប្រសើរមួយកម្រិត។ កន្លងមក ប៉េកាំងជាទីក្រុងសម្បូរដោយមនុស្សកកកុញមកពីគ្រប់ទិសទី ជាពិសេសអ្នករកការងារធ្វើ និងរថយន្តរាប់លានគ្រឿង ដែលបំពុលបរិស្ថានទីក្រុងយ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន តំបន់ស៊ិនហ្វាទីដែលនៅខាងត្បូងក្រុងប៉េកាំង បានទាក់ទាញអ្នកស្វែងរកការងារ ក៏ដូចជាជួយកាត់បន្ថយចរាចរណ៍របស់យានយន្តរាប់សែនគ្រឿងក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ ក្រៅពីការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច តំបន់អភិវឌ្ឍនេះ ក៏រួមចំណែកកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាជនចិនផង។ ក្រុមហ៊ុនរាប់រយក្នុងខេត្តហឺប៉ី បានមកបណ្ដាក់ទុនរកស៊ីក្នុងតំបន់នេះ ដោយបង្កើតការងារផ្ទាល់ចំនួន៦២០០កន្លែង និងការងារមិនផ្ទាល់ចំនួនច្រើនជាង១ម៉ឺនកន្លែងទៀត។ កសិករដែលរស់នៅក្បែរសួនកសិកម្មនេះ អាចយកផលិតផលពួកគេមកតាំងលក់ផ្ទាល់ ដោយមិនចាំបាច់យកទៅលក់នៅកន្លែងផ្សេងឡើយ ហើយថែមទាំងអាចរៀនពីបច្ចេកទេសកសិកម្មបានទៀតផង។	រដ្ឋាភិបាលចិនបានបង្កើតតំបន់អភិវធ្ឍធំៗចំនួនពីរនៅក្បែររដ្ឋធានីប៉េកាំង គឺតំបន់សម្របសម្រួលគ្នារវាងទីក្រុងប៉េកាំង ខេត្តហឺប៉ី និងទីក្រុងធានជីន និងតំបន់ថ្មីស្យ៉ុងអាន (Xiongan) ស្ថិតក្នុងខេត្តហឺប៉ី។ ការបង្កើតតំបន់អភិវឌ្ឍរួមគ្នារវាងខេត្តក្រុងសំខាន់ៗបែបនេះ មានគោលដៅបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសជាតិ លើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចខេត្តក្រីក្រ និងដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងទីក្រុងប៉េកាំងផងដែរ។
ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បានព្យាករថាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ស្ថិតក្នុងអត្រា៥,៥ ភាគរយសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២២។ ឈានចូលដល់ឆ្នាំ២០២៣ ម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងវិវត្ត និងភាពមិនច្បាស់លាស់នៃបញ្ហាសកលបានអូសទម្លាក់កំណើននៅទូទាំងពិភពលោក។ ដូចនេះ ADB នាពេលថ្មីៗនេះបានកែប្រែការព្យាកររបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ២០២៣ មកត្រឹម ៤,៧ ភាគរយសម្រាប់អាស៊ាន ដោយសារតម្រូវការសកលធ្លាក់ចុះ។ អ្នកវិភាគរំពឹងថា ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី ថៃ និងវៀតណាម នឹងមានកំណើនជាមធ្យមធ្លាក់មកត្រឹម៤,៤ ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០២៣ ធៀបនឹងការព្យាករ៥,៦ ភាគរយកាលពីឆ្នាំ ២០២២។ ទោះជាយ៉ាងណា តួលេខទាំងនេះបានធ្វើឲ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់មានកម្រិតខ្ពស់ជាងពិភពលោក។ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ IMF បានព្យាករថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនឹងកើនឡើងដល់ ៣,២ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០២២ និង ២,៧ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០២៣។ ដូច្នេះហើយ អាស៊ាននៅតែជាគោលដៅទាក់ទាញសម្រាប់ការវិនិយោគអន្តរជាតិ ដោយផ្តល់ឱ្យអ្នកវិនិយោគនូវការបង្ហាញទៅកាន់តំបន់ដែលមានកំណើនលឿនបំផុតមួយនៅទូទាំងពិភពលោក។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ប្រជាជាតិអាស៊ានអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រនយោបាយនាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ នៅពេលដែលការប្រកួតប្រជែងរវាងអាម៉េរិក និងចិនកាន់តែខ្លាំងក្លា ហើយមហាអំណាចទាំងពីរស្វែងរកការពង្រឹងទំនាក់ទំនងនៅក្នុងតំបន់។ ប្រទេសទាំងពីរបានគូសបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន។ ចិនប្តេជ្ញាបង្កើនទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) និងកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងជឿនលឿនសម្រាប់ភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (CPTPP) ខណៈអាម៉េរិកមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីតែជាមួយប្រទេសអាស៊ានដែលខ្លួនបានជ្រើសរើសប៉ុណ្ណោះ។ ការប្រកួតប្រជែងរបស់មហាអំណាចនេះមិនមែនជាកត្តាតែមួយគត់ដែលអាចរួមចំណែកជាវិជ្ជមានដល់កំណើនអាស៊ាននៅឆ្នាំ ២០២៣ នោះទេ។ ប្រទេសមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់មានសក្តានុពលក្នុងវិស័យទេសចរណ៍អន្តរជាតិធំៗ ហើយបានខំប្រឹងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃកូវីដ-១៩ ដែលជាការរួមចណែកបន្ថែមដល់ការងើបឡើងវិញនៃឧស្សាហកម្មនៅឆ្នាំ ២០២៣។ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងថៃ ទំនងជានឹងឃើញវិស័យទេសចរណ៍ងើបឡើងវិញសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ដូចពេលមានមុនការរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ ប៉ុន្តែការសង្ស័យនៅតែមាន ថាតើអ្នកទេសចរចិននឹងត្រលប់មកកំសាន្តនៅតំបន់របស់ខ្លួនភ្លាមៗឬយ៉ាងណា។ ថ្មីៗនេះអាជ្ញាធរអន្តោប្រវេសន៍ចិនបានបន្តចេញទិដ្ឋាការសម្រាប់អ្នករស់នៅដីគោកដើម្បីធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសចាប់ពីថ្ងៃទី ៨ ខែមករា។ អ្នកវិភាគជាច្រើនបានលើកឡើងពីការធ្លាក់ចុះជាសាកលនឹងមានឥទ្ធិពលតិចជាងលើសេដ្ឋកិច្ចដែលដឹកនាំដោយតម្រូវការក្នុងស្រុក ដូចជាប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីន។ ប្រទេសទាំងពីរនឹងឃើញកំណើនយ៉ាងតិច ៥ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០២៣។ បណ្ដាសាជីវកម្មដែលមានមូលដ្ឋាននៅអាម៉េរិកអះអាងថា តម្រូវការក្នុងស្រុក មានការកើនឡើងបន្ថែមទៀតនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងប្រទេសថៃ ខណៈដែលប្រទេសទាំងនេះបានបើកដំណើរការឡើងវិញទាំងស្រុងបន្ទាប់ពីជំងឺរាតត្បាតសកល។ ទាំងអស់ខាងលើនេះ គ្រាន់តែជាលក្ខខណ្ឌបន្ទាប់បន្សំនៃភាពអំណោយផលសេដ្ឋកិច្ចតែប៉ុណ្ណោះ។ ទន្ទឹមនេះ ការចុះខ្សោយនៃកំណើន និងសូម្បីតែការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសដែលមានខឿនសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍ នឹងអាចកាត់បន្ថយសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច តម្រូវការពីប្រទេសអាស៊ាន។ ស្របពេលនេះធនាគារកណ្តាលអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាច្រើនបានដំឡើងអត្រាគោលនយោបាយជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងអត្រាការប្រាក់សកល លំហូរចេញមូលធន ការធ្លាក់ចុះនៃរូបិយប័ណ្ណ និងការពន្លឿនអតិផរណាជាមួយនឹងតម្លៃអាហារ និងថាមពលសកលកាន់តែខ្ពស់។ ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស អាស៊ានគឺជាគោលដៅទាក់ទាញសម្រាប់ FDI នាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ប្រជាជាតិទាំងនេះជាទូទៅផ្តល់នូវជម្រើសដ៏គួរឱ្យទាក់ទាញសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលចង់កាត់បន្ថយការប៉ះពាល់របស់ពួកគេជាមួយប្រទេសចិនដោយមើលឃើញពីការបង្កើនរបាំងពាណិជ្ជកម្ម និងបំណងប្រាថ្នាដើម្បីស្វែងរកកន្លែងផលិតដែលមានតម្លៃថោកជាង។ បណ្តាក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិជាច្រើន បានសម្លឹងមើលទៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មជំនួស ដោយទាក់ទាញដោយប្រាក់ឈ្នួលប្រកួតប្រជែង ការកែលម្អបទប្បញ្ញត្តិអាជីវកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការបង្កើនតម្រូវការក្នុងស្រុក។ តួលេខនៅក្នុប្រទេសសិង្ហបុរីបានឱ្យដឹងថា មានការវិនិយោគបរទេសប្រមាណ ១០០ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ ឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗសម្រាប់ការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីរួមមាន បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន អវកាស អេឡិចត្រូនិច ឱសថ និងសេវាកម្មវិជ្ជាជីវៈ។ ចំណែក FDI សរុបនៅក្នុងឥណ្ឌូណេស៊ីគិតត្រឹមត្រីមាសទី ៣ ឆ្នាំ ២០២២ បានឈានដល់ ១០,៨ពាន់លានដុល្លារ។ ទោះបីជាតួលេខផ្លូវការមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចេញក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលមានទំនុកចិត្តថាខ្លួនបានសម្រេចគោលដៅ។ សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៣ រដ្ឋាភិបាលមានគោលបំណងបង្កើនគោលដៅវិនិយោគបរទេស និងក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនឱ្យដល់ ៩២ពាន់លានដុល្លារ។ ខណៈវៀតណាមផ្តល់ឱកាសឱ្យវិនិយោគិនចូលទៅកាន់ឧស្សាហកម្មប្រកួតប្រជែងអន្តរជាតិជាច្រើន និងផ្តល់លទ្ធភាពទទួលបានទីផ្សារកាន់តែសម្បូរបែប និងភាពប្រាកដប្រជាជាងប្រទេសចិន។ ស្របពេលមានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាម៉េរិក និងចិន វៀតណាមបានលេចចេញជាប្រទេសផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលឈើជំនួសចិន។ អាម៉េរិកគឺជាទីផ្សារគោលដៅសំខាន់សម្រាប់ការនាំចេញផលិតផលឈើរួចទៅហើយ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌរបស់វៀតណាមមានភាពទាក់ទាញកាន់តែខ្លាំងឡើង បន្ទាប់ពីច្បាប់ដែលបានអនុម័តនៅអាម៉េរិក ទាក់ទងនឹងពលកម្មដោយបង្ខំ និងកប្បាសដែលមានប្រភពមកពីស៊ីនជាំងរបស់ប្រទេសចិន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ថៃជាអ្នកទទួលការវិនិយោគរបស់ចិនមួយរយៈមកហើយ។ ប្រទេសនេះគឺជាចំណុចស្នូលនៃប្លុកអាស៊ាន ហើយមានសារៈសំខាន់ចំពោះផែនការរដ្ឋរបស់ចិនសម្រាប់ការតភ្ជាប់ពិភពលោក ក៏ដូចជាការវិនិយោគឯកជនផងដែរ។ អ្នកវិនិយោគឯកជនកំពុងមើលឃើញប្រទេសថៃកាន់តែខ្លាំងឡើងថាជាគោលដៅវិនិយោគសម្រាប់ការផ្តួចផ្តើមនៅក្នុង crypto, fintech, blockchain និង AI ក៏ដូចជាការថែទាំសុខភាព និងទេសចរណ៍។ ការបើកប្រទេសឡើងវិញរបស់ចិន កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន គឺជាផ្នែកមួយនៃភូមិសាស្រ្ត និងបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មដែលពាក់ព័ន្ធនឺងជះឥទ្ធិពលដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ឥទ្ធិពលនៃការបើកដំណើរការវិញភ្លាមៗរបស់ចិនទំនងជានឹងពង្រីកការស្ទះខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងបញ្ហាតម្រូវការធ្លាក់ចុះ។ ទិន្នន័យរបស់ធនាគារពិភពលោកបានព្យាករថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចចិនបានងើបឡើងវិញដល់ ៤,៣ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ពីខុសពីការព្យាករកាលពីឆ្នាំ២០២២ ត្រឹមតែ ២,៧ភាគរយ ។ ខណៈពេលដែលវិស័យមួយចំនួននៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានមួយចំនួនអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាអ្នកទទួលផលសុទ្ធពីបញ្ហាប្រឈមផ្ទៃក្នុងរបស់ចិន និងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាម៉េរិក ការកែលម្អកំណើនរបស់ចិនមានភាពវិជ្ជមានសម្រាប់តំបន់អាស៊ាន៕	អាស៊ាននឹងនៅតែជាតំបន់មួយដែលមានកំណើនលឿនបំផុតរបស់ពិភពលោកនៅឆ្នាំ ២០២៣។ ឆមាសទីពីរនៃឆ្នាំនេះទំនងជានឹងឃើញលក្ខខណ្ឌអំណោយផលដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដោយសារតែអតិផរណាធ្លាក់ចុះ អាចផ្តល់ឱ្យធនាគារកណ្តាលនូវភាពបត់បែននៃអត្រាការប្រាក់កាន់តែច្រើន ហើយជាការគួបផ្សំពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសចិនផងដែរ។ ការទាក់ទាញវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសកំពុងមានសន្ទុះខ្លាំង បើទោះបីជាបរិយាកាសម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចមានការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងជាងក៏ដោយ។
គម្រោងរបស់ស្ថាប័នក្រុមដំបូង ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយគណៈកម្មាធិការ និងដៃគូវាយតម្លៃផ្ដោតលើសកម្មភាពរួមមាន៖ 1. ការផ្ដល់ឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត និងឧបករណ៍ការពារខ្លួនផ្ទាល់ ប្រឆាំងវីរុសកូវីដ-១៩ រហូតដល់រយៈពេល ២ ខែសម្រាប់ការពិនិត្យ និងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ក្នុងនោះមានការធ្វើតេស្តម៉ូលេគុលដល់អ្នកជំងឺរាប់ពាន់នាក់ ដែលដឹកនាំដោយវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា។ 2. កម្មវិធីភ្នាក់ងារសុវត្ថិភាពកុមារ ដែលផ្ដោតសំខាន់លើបុគ្គល និងសហគមន៍ដែលមិនមានឱកាស និងលទ្ធភាព នៅតាមខេត្តចំនួន៧ ដែលដឹកនាំដោយអង្គការមិត្តសំលាញ់អន្តរជាតិ។ 3. វេទិកាព័ត៌មាន និងការចូលរួមទាក់ទងនឹងវីរុសកូវីដ-១៩ ដែលមានប្រធានបទ ស្ដីអំពីអាជីព និងការអប់រំ ដែលដឹកនាំដោយក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មាន Southeastern Globe Communications។ 4. ការអភិវឌ្ឍមាតិកាតាមអនឡាញ សម្រាប់កម្មវិធីសិក្សាតាមអ៊ីធឺណិតថ្នាក់ជាតិ ដោយផ្ដល់សំដៅដល់សិស្សថ្នាក់ទី១២ ដោយដឹកនាំដោយវិទ្យាស្ថានបើកទូលាយ។ លោក ថូម៉ាស ហ៊ុន (Thomas Hundt) នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានមានប្រសាសន៍ថា៖«កម្មវិធីផ្ដួចផ្ដើមទាំងបួនដំបូង ដែលត្រូវបានជ្រើសរើស សម្រាប់ការផ្ដល់ជំនួយមូលនិធិនេះ គឺផ្តោតសំខាន់លើវិស័យដែលយើងគាំទ្រដូចជា បច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍សម្រាប់វិស័យអប់រំ ការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ ការក្សាចម្ងាយពីគ្នា និងការរក្សាអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួន។ បេក្ខជនទាំងអស់ ដែលយើងបានសន្យាផ្តល់ជំនួយមូលនិធិនេះ មានការប្តេជ្ញាចិត្តស្របនឹង ក្រុមហ៊ុន Smart ដើម្បីជួយប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ការច្នៃប្រឌិត និងការផ្តល់អំណាចដល់សង្គម ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងជៀសវាងឲ្យផុត ពីការឆ្លងរាលដាលវីរុសនេះជាមួយគ្នា ហើយសង្ឃឹមថា នឹងផ្លាស់ផ្ដូរជីវិតរស់នៅ មកជាធម្មតាឡើងវិញ នាពេលឆាប់ៗនេះ»។ មូលនិធិរបស់ក្រុមហ៊ុន Smart ដែលបើកទទួលពាក្យសុំពីស្ថាប័ននានាកាលពីខែមុន មានគោលបំណងផ្តល់ជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដល់សកម្មភាពទាំងឡាយណា ដែលមានសមត្ថភាពចូលរួមដោះស្រាយតម្រូវការបន្ទាន់បំផុត របស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងកំឡុងពេល និងក្រោយពេលមានវិបត្តិ។ មូលនិធិរបស់ក្រុមហ៊ុន Smart គឺជាទឹកប្រាក់លើសពីការប្តេជ្ញា ក្នុងការបរិច្ចាគប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំ ទៅក្នុងកម្មវិធីទំនួលខុសត្រូវសង្គមរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលមានច្រើនជាង ១ ភាគរយ នៃប្រាក់ចំណូលដុលរបស់ខ្លួន។ ពាក្យស្នើសុំនៅបន្តបើក សម្រាប់មូលនិធិជំនួយ ដើម្បីប្រឆាំងវីរុសកូវីដ-១៩ របស់ក្រុមហ៊ុន Smart ហើយរាល់សំណើទាំងអស់ អាចដាក់ស្នើតាមអ៊ីនធឺណិត ដោយផ្អែកលើលក្ខណ្ឌវិនិច្ឆ័យច្បាស់លាស់តាមរយៈ៖ https://bit.ly/3aQsrJV។ ការដាក់ស្នើនឹងត្រូវបានពិនិត្យឡើងវិញ យ៉ាងម៉ត់ចត់ ដោយគណៈកម្មាធិការផ្ទៃក្នុង មុនពេលបញ្ជូនទៅគណៈកម្មាធិការវាយតម្លៃរួម ដែលមានក្រុមហ៊ុន Smart Axiata, ក្រុមហ៊ុន Axiata Group និងអ្នកតំណាងឯករាជ្យកម្ពុជាចំនួន២រូប។ រាល់គម្រោងដែលត្រូវបានអនុម័ត គឺស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងអភិបាលកិច្ចយ៉ាងម៉ត់ចត់ ដែលរួមមានការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពវឌ្ឍនភាព វាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលនៃការប្ដេជ្ញាចិត្ត និងរបាយការណ៍ការចំណាយច្បាស់លាស់ ដែលជាផ្នែកមួយនៃតម្រូវការរបាយការណ៍ចាំបាច់លោក ថូម៉ាស បានបន្តទៀតថា៖«យើងបន្តស្វែងរកការដាក់ពាក្យសុំបន្ថែមទៀត ពីក្រុមហ៊ុនវិស័យឯកជន អង្គការក្រៅរាជរដ្ឋាភិបាល អាជីវកម្មទើបបង្កើតថ្មី ក៏ដូចជាស្ថាប័នអប់រំ និងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលនៅកម្ពុជា លើគម្រោង (ទាំងគម្រោងមានស្រាប់ និងគម្រោងថ្មី) ដែលបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់នៃវីរុសកូវីដ-១៩។ សេចក្ដីប្រកាសក្នុងថ្ងៃនេះ គឺជាការចាប់ផ្តើមនៃគំនិតផ្តួចផ្តើម ដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនទៀត ដែលនឹងត្រូវទទួលបាន ជំនួយពីមូលនិធិ ដើម្បីគាំទ្រដល់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងកំឡុងពេលវិបត្តិនេះ ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក»។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម ទាក់ទងនឹងមូលនិធិដើម្បីប្រឆាំងវីរុសកូវីដ-១៩ របស់ក្រុមហ៊ុន Smart សូមចូលទៅកាន់ទំព័រហ្វេសប៊ុក «Smart for Cambodia» www.facebook.com/smartforcambodia ឬ ចូលទៅកាន់ www.smart.com.kh ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី ២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២០៖ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានប្រកាសនៅថ្ងៃនេះថា ខ្លួនបានចាប់ផ្តើមផ្តល់ជំនួយ ពីមូលនិធិទឹកប្រាក់ចំនួន ១លានដុល្លារបស់ខ្លួន ដើម្បីប្រឆាំងវីរុសកូវីដ-១៩ ដល់វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា (Institut Pasteur du Cambodge) វិទ្យាស្ថានបើកទូលាយ (Open Institute) អង្គការមិត្តសំលាញ់អន្តរជាតិ (Friends International) និងក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មាន Southeastern Globe Communications។
លោក ឈាវ បូរ៉ា ចូលរួមប្រកួតអុកចត្រង្គនេះ លើ២ប្រភេទវិញ្ញាសា ផ្នែកឯកត្តជន និង៣ទល់៣បុរស។ ទាំង២ប្រភេទវិញ្ញាសានេះ ឈាវ បូរ៉ា មានជំនឿចិត្តថា ខ្លួនអាចដណ្ដើមបានមេដាយទាំងពីរ ប៉ុន្តែមិនប្រាកដថា បានមេដាយណាមួយឡើយ។ មូលហេតុដែលអតីតស្ដេចរូបនេះ មានជំនឿចិត្តខ្លាំងនោះ ដោយសាររូបគេ បានត្រៀមលក្ខណៈបានល្អ តាមរយៈការសិក្សាបច្ចេកទេសគូប្រកួត និងក្បួនបំបែកយុទ្ធសាស្រ្តដៃគូទៀតផង។ តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជើងឯករងសេចអុកចត្រង្គ ឆ្នាំ២០២៣រូបនេះ បាននិយាយទាំងមោទកភាពថា៖«រយៈពេលកន្លងមក គឺខ្ញុំសិក្សាពីដៃគូផង ខ្ញុំសិក្សាពីក្រឡាបំបែក ក៏ដូចជាយុទ្ធសាស្រ្តបំបែកដៃគូផង។ និយាយរួមគឺខ្ញុំបានត្រៀមលក្ខណៈរួចរាល់ហើយ»។ សម្រាប់ការប្រកួតអុកចត្រង្គ លើវិញ្ញាសាបុរស៣ទល់៣នាក់នេះ ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានយកឈ្នះលើក្រុមមីយ៉ាន់ម៉ា នាព្រឹកថ្ងៃទី១ ឧសភានេះ។ ក្នុងការប្រកួតនេះ កម្ពុជា បានយកឈ្នះ១ក្ដា និងស្មើ២ក្ដា។ សម្រាប់នារសៀលនេះវិញ កម្ពុជា បានបន្តយកវៀតណាម ដោយលទ្ធផល២ក្ដា និងស្មើ១ក្ដា ទទួលបាន១ពិន្ទុបន្ថែមទៀត លើប្រភេទវិញ្ញាសា៣ទល់៣នេះ។ ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា លើប្រភេទវិញ្ញាសា៣ទល់៣នេះ មាន ឈាវ បូរ៉ា , សុខ លឹមហេង និង ជា ស៊ីដេត៕	អតីតស្ដេចអុកចត្រង្គកម្ពុជា ឈាវ បូរ៉ា ជឿជាក់ថា ខ្លួននឹងអាចសម្រេចបានលទ្ធផលល្អ ក្នុងការយកឈ្នះមេដាយជូនជាតិ ក្នុងការប្រកួតអុកចត្រង្គ នៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣នេះ។
តាមរបាយការណ៍ទេសចរណ៍ពីនាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍អង្គរ នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានបង្ហាញថា ចំនួនទេសចរដែលចូលកម្សាន្តរមណីយដ្ឋានអង្គរ នៅថ្ងៃទី៥ មានចំនួន ៦ ៤៣៦នាក់ និងថ្ងៃទី៦ មានចំនួន ១៥ ៣៥៥នាក់ ចំណែកថ្ងៃទី៧ មានចំនួន ១៣ ៦២៧នាក់។ សកម្មភាពក្រុមការងារអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងភ្ញៀវទសចរលាងដៃជាមួយអាល់កុល មុនពេលចូលទស្សនាប្រាសាទ។ រូបភាពពី អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ទន្ទឹមនឹងការទទួលភ្ញៀវទេសចរឲ្យចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរនេះ អាជ្ញាធរជាតិនៅតែមានការព្រួយបារម្ភ ចំពោះសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលទៅកម្សាន្ត និងបានដាក់វិធានការពារយ៉ាងតឹងរឹងដើម្បីការពារការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ លោក ឡុង កុសល អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ដូច្នេះថា៖« នៅក្នុងកិច្ចការងារដែលយើងបានធ្វើដើម្បីសុវត្ថិភាពហ្នឹង ទី១គឺយើងបានរៀបចំក្រុមការងារធ្វើយ៉ាងណារក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណឲ្យបានល្អ។ ទី២ គឺក្រុមការងារត្រូវតែពិនិត្យ និងណែនាំគាត់ឲ្យពាក់ម៉ាស់ រក្សាគម្លាត ស្គេនQR Code រួមទាំងលាងដៃជាមួយអាកុល ពេលចូលទស្សនាប្រាសាទនីមួយៗ»។ លោក ឡុង កុសល បានបញ្ជាក់ថា វិធានការនេះមិនមែនអនុវត្តតែក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌឡើយ គឺវាជាវិធានការការពារប្រចាំសម្រាប់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ដើម្បីរក្សាបានសុវត្ថិភាពភ្ញៀវទេសចរ និងទប់ស្កាត់ហានិភ័យនានា។ ជាក់ស្តែង ការកំណត់ចំនួនភ្ញៀវ ដែលចូលកម្សាន្តរមណីយដ្ឋានអង្គរ វាជារឿងលំបាកមួយសម្រាប់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។ សកម្មភាពក្រុមការងារអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងភ្ញៀវទសចរលាងដៃជាមួយអាល់កុល មុនពេលចូលទស្សនាប្រាសាទ។ រូបភាពពី អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរារូបនេះ បានចាត់ទុកការកំណត់ចំនួនភ្ញៀវទេសចរជារឿងសំខាន់មួយ ព្រោះវាអាចបង្កជាហានិភ័យ បើទេសចរច្រើន ហើយមិនគោរពតាមណែនាំ។ លោកបានលើកឡើងដូច្នេះថា៖« វាជាបញ្ហាមួយសម្រាប់យើងក្នុងការរៀបចំ បានន័យថាយើងត្រូវតែរៀបចំលំហូរការចូលទស្សនារបស់ភ្ញៀវឲ្យបានល្អប្រសើរ។ ផ្លូវដើរ ការរៀបចំវង់ទស្សនា នឹងត្រូវធានាឲ្យបានថា ភ្ញៀវទេសចរអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់ភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ ដែលមានវត្តមាននៅទីនោះ។ បងប្អូនភ្ញៀវទេសចរ ត្រូវចូលរួមគោរពតាមការណែនាំ បើមិនអ៊ីចឹង វាជាបញ្ហាប្រឈមមួយហើយ»។ សកម្មភាពក្រុមការងារអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងភ្ញៀវទសចរលាងដៃជាមួយអាល់កុល មុនពេលចូលទស្សនាប្រាសាទ។ រូបភាពពី អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា មកដល់ពេលនេះ ខេត្តសៀមរាប នៅតែបន្តវិធានការការពារយ៉ាងម៉ត់ចត់ ក្នុងការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយ ផ្សារ ក៏ដូចជាតំបន់មួយចំនួន នៅតែបន្តផ្អាក់ដំណើរការ។ ជាមួយគ្នានេះ ភូមិសាស្រ្តខេត្តសៀមរាប ក៏កំពុងការអនុវត្តវិធានការរដ្ឋបាលជាបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់បម្រាមគោចរ នៅចន្លោះពីម៉ោង ៩យប់ ដល់ម៉ោង ៣ព្រឹក សម្រាប់រយៈពេល ១៤ថ្ងៃ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១៕ សកម្មភាពក្រុមការងារអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងភ្ញៀវទសចរលាងដៃជាមួយអាល់កុល មុនពេលចូលទស្សនាប្រាសាទ។ រូបភាពពី អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា	ភ្នំពេញ៖ រមណីយដ្ឋានអង្គរ បានទទួលភ្ញៀវទេសចរសរុបចំនួន ៣៥ ៤១៨នាក់ ក្នុងរយៈពេល៣ថ្ងៃ នៃពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១។ ការបើកទទួលភ្ញៀវទេសចរនេះ ខេត្តសៀមរាបនៅតែបន្តវិធានការការពារយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ និងបន្តបម្រាមគោចរជាបណ្តោះអាសន្ន ចាប់ពីថ្ងៃទី៤ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា។
ត្រីចង្វាអង្គរ មានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ (Garra cambodgiensis) និងឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស Stonelapping minnow មានស្តង់ដាប្រវែងដងខ្លួនអតិបរមា ១៥ ស.ម។ ត្រីចង្វាអង្គរ មានរស់នៅក្នុងទីជម្រកដែលនៅបាតក្រោមមានថ្ម និងទឹកជួរ ជាពិសេស តំបន់ភ្នំដែលមានទឹកធ្លាក់ហូរចូលអូរ ឬស្ទឹង។ ជាប្រភេទត្រីដែលគ្មានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច ត្រីចង្វាអង្គរ ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញដំបូងនៅតំបន់អង្គរ ទើបគេសន្មត់ដាក់ឈ្មោះវាថា «ត្រីចង្វាអង្គរ» តែម្តងទៅ។ ត្រីចង្វាអង្គរ មានបីប្រភេទគឺ៖ ១-ត្រីចង្វាអង្គរ ២- ត្រីចង្វាអង្គរភ្នំ និង ៣-ត្រីចង្វាអង្គរមុខពីរ។ ត្រីប្រភេទនេះ ស៊ីប្លង់តុងសត្វ ប្លង់តុងរុក្ខជាតិ និងសត្វល្អិតជាអាហារ។ ត្រីចង្វាអង្គរ ត្រូវបានក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកត់ត្រាចូលក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN Red List Least Concern (LC) ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ជាប្រភេទត្រីដែលមានការព្រួយបារម្ភតិចតួច ដែលថា វានឹងអាចឈានទៅផុតពូជនោះ។ លក្ខណៈសម្គាល់៖ ព្រុយខ្នងគ្មានទ្រនុងរឹង តែមានទ្រនុងទន់ចំនួន៨ទ្រនុង មានឆ្នូតកាត់ទទឹង។ មានពុកមាត់។ បបូរមាត់ស្ថិតនៅផ្នែកខាងក្រោម រាងមូលសំប៉ែត។ មានឆ្នូតខ្មៅស្ថិតនៅចំខ្សែឆ្នូតចំហៀងដងខ្លួន។ ស្រកានៅលើខ្សែឆ្នូតចំហៀងដងខ្លួនមានចំនួន ៣២-៣៥ ស្រកា។ មានដុំពកតូចៗ នៅចន្លោះពីមាត់ដល់ភ្នែក។ បញ្ហាប្រឈមចំពោះត្រីប្រភេទនេះ មានដូចជា៖ ការបាត់បង់ទីជម្រក និងការនេសាទហួសកម្រិត គឺជាកត្តាគម្រាមកំហែងដ៏មានសក្តានុពលដល់ពួកវា។ ប៉ុន្តែ ត្រីប្រភេទនេះ ពុំមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឡើយ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។	គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ (Wonders of the Mekong) សូមដកស្រង់ត្រីមានស្រកាមួយប្រភេទចេញពីប្រភព៖ មគ្គុទ្ទេសក៍ ស្តីពីប្រភេទត្រីរស់នៅក្នុងដែនទឹកសាប នៃប្រទេសកម្ពុជា, fishbase.org និង iucnredlist.org ដែលមានរស់នៅក្នុងទឹកសាបនៃទន្លេមេគង្គ អាងទន្លេចៅប្រាយ៉ា និងឧបទ្វីបម៉ាឡាយូក្នុងតំបន់អាស៊ី។
សេដ្ឋវិទូផ្នែកបរិស្ថានលោក Le Viet Phu បាននិយាយថា មិនយូរមិនឆាប់នឹងមានផលប៉ះពាល់ពីការបំពុលបរិយាកាសក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ លោក Le Viet Phu កំពុងជំរុញឲ្យពលរដ្ឋវៀតណាមគិតគូរឲ្យបានវែងឆ្ងាយនិងគួរចំណាយខ្ពស់ដើម្បីទទួលបានថាមពលស្អាត បើទោះបីជាត្រូវចំណាយប្រាក់ច្រើននៅពេលដំបូងយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ស្ថិតិដែលទទួលបាននេះប្រហែលអាចជាការក្រើនរំឭកដល់ពួកគេបាន។ស្ថិតិនេះបានឲ្យដឹងថា ប្រទេសវៀតណាមឥឡូវនេះបានស្ថិតនៅក្នុងបណ្តុំនៃប្រទេសទាំង១០ ដែលមានការបំពុលបរិយាកាសអាក្រក់ជាងគេបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក។ នេះបើយោងតាមស្ថានកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងទីក្រុងហូជីមិញ។ ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់គុណភាពខ្យល់នៃស្ថានកុងស៊ុលបានក្លាយជាកន្លែងផ្តល់ពត៌មានប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងទីក្រុងហូជីមិញ ចាប់តាំងពីឧបករណ៍នេះត្រូវបានបំពាក់កាលពីឆ្នាំ២០១៥មក ហើយឧបករណ៍ដូចគ្នានេះក៏មានបំពាក់នៅឯស្ថានទូតអាមេរិកក្នុងទីក្រុងហាណូយផងដែរ។ លោក Phu ដែលបម្រើការនៅសាកលវិទ្យាល័យ Fulbright ក្នុងប្រទេសវៀតណាមបាននិយាយថា «ប្រទេសវៀតណាមក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ មានការអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារតែថាមពលមានតម្លៃថោក»។ បញ្ហាប្រឈម ការរីកលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ចក្រោយសង្គ្រាមបានធ្វើឲ្យវៀតណាមរីកចម្រើនស្ទើរគ្រប់វិស័យ ប៉ុន្តែវិស័យមួយចំនួនត្រូវបានផ្អាកដោយសារបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មនៅពេលនោះ។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបបានកើនឡើងពី៦ទៅ៧ភាគរយជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ខ្យល់ដកដង្ហើមក្នុងទីក្រុងហូជីមិញត្រូវបានមើលឃើញថាមានការបំពុលយ៉ាងខ្លាំងបើធៀបទៅកាលពីពីរឆ្នាំមុន សម្រាប់អ្នកដែលងាយរងគ្រោះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៣ ពលរដ្ឋវៀតណាមចំនួន៦៦.៣០០នាក់បានស្លាប់ដោយសារបញ្ហាបង្កនានាពីខ្យល់មានជាតិពុល។ លោកស្រី Mary Tarnowka អគ្គកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំទីក្រុងហូជីមិញបានមានប្រសាសន៍ដោយលើកឡើងពីទិន្នន័យរបស់ធនាគារពិភពលោកថា «ការបំពុលបរិយាកាសគឺគ្មានដែនកំណត់នោះទេ ហើយវាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាទាំងអស់»។ លោកស្រីបានថ្លែងបន្ថែមថា«គ្រួសាររបស់ខ្ញុំធ្លាប់រស់នៅប្រទេសចិននិងឥណ្ឌាអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ហើយយើងបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ពីផលប៉ះពាល់សុខភាពដោយសារគុណភាពខ្យល់ ជាពិសេសសុខភាពរបស់កុមារតូចៗដែលសួតរបស់ពួកគេកំពុងតែលូតលាស់»។ វាក្លាយជារឿងធម្មតាទៅហើយដែលសាលារៀនត្រូវពន្យារពេលចូលរៀនពីរបីម៉ោង ឬត្រូវបិទមួយថ្ងៃពេញដើម្បីកុំឲ្យកុមារដកដង្ហើមស្រូបយកខ្យល់កខ្វក់ទាំងនោះ។ នៅតាមផ្ទះនិងការិយាល័យធ្វើការ តុនិងទូរដាក់ឯកសារត្រូវជូតជារៀងរាល់ថ្ងៃដោយសារមានល្អងធូលីយ៉ាងច្រើន។ ឧស្សាហកម្មដែលបំពុលបរិស្ថានគឺជាបញ្ហាសំខាន់នៅតាមតំបន់ជាយក្រុងហាណូយ និងជាយក្រុងហូជីមិញ។ ក៏ប៉ុន្តែលោក Phuបានថ្លែងថា ៩០ភាគរយនៃផ្សែងពុលចេញមកពីការធ្វើចរាចរណ៍នៅតាមផ្លូវនានា។ ដំណោះស្រាយ ហេតុដូច្នេះហើយបានជាមានសំណើជាច្រើនតម្រូវឲ្យអ្នកបើកបរត្រូវយកយានយន្តរបស់ខ្លួនទៅត្រួតពិនិត្យផ្សែងឲ្យបានទៀងទាត់ជាប្រចាំ។ វៀតណាមបានសង្កត់ធ្ងន់លើជម្រើសមួយចំនួនដើម្បីកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថានពីការកកស្ទះចរាចរណ៍។ រដ្ឋាភិបាលបានស្នើឲ្យយកពន្ធបន្ថែមលើឧស្ម័ន ប៉ុន្តែមិនទាន់បានចាប់អនុវត្តនៅឡើយទេ ដោយសារមានការប្រឆាំងពីសាធារណជន។ រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងហាណូយ និងរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងហូជីមិញបានចំណាយពេលរាប់ឆ្នាំបង្កើតប្រព័ន្ធផ្លូវក្រោមដី ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់យានយន្តឯកជន ប៉ុន្តែកាលបរិចេ្ឆទនៃការដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះ មិនទាន់ត្រូវបានបញ្ជាក់នៅឡើយទេ ខណៈមានការខ្វះខាតផ្នែកថវិកា។ ប៉ុន្តែវៀតណាមនឹងទទួលបានលទ្ធផលគាប់ប្រសើរយ៉ាងធំធេង ប្រសិនបើខ្លួនឈប់ប្រើធ្យូងថ្ម ហើយងាកមកទាញថាមពលពីខ្យល់ ព្រះអាទិត្យ និងជម្រើសថាមពលផ្សេងទៀត។ នេះបើយោងតាមអង្គការបរិស្ថានវៀតណាមមួយមានឈ្មោះថា CHANGE។ អ្នកស្រី Hoang Hong ដែលជានាយិកាអង្គការនេះបានថ្លែងថា ជម្រើសទាំងនេះនឹងជួយដល់ប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ ក្នុងការរក្សាការសន្យារបស់ខ្លួននៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុទីក្រុងប៉ារីស ដើម្បីកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ អ្នកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា «ខ្ញុំសង្ឃឹមថាទីក្រុងហូជីមិញ ដែលមានអំណោយផលទាំងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនិងអាកាសធាតុ ជាមួយនឹងសេដ្ឋកិច្ច សក្តានុពលផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានិងធនធានមនុស្ស ព្រមទាំងការបើកចំហនូវផ្នត់គំនិតរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងពលរដ្ឋរបស់ប្រទេសនេះ នឹងអាចជួយត្រួសត្រាយផ្លូវដល់ដំណើរការផលិតថាមពលកកើតឡើងវិញនៅក្នុងប្រទេសនេះ»។ ប្រទេសវៀតណាមមិនទាន់ឈានដល់ការបំពុលបរិយាកាសកម្រិតខ្ពស់ក្នុងចំណោម ប្រទេសជិតខាងនៅអាស៊ីនៅឡើយទេ ហើយក្រុមអ្នកបរិស្ថានសង្ឃឹមថា នៅមានពេលវេលាដើម្បីធ្វើឲ្យប្រាកដថាស្ថានភាពនេះនឹងមិនកាន់តែអាក្រក់ឡើងនោះទេ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ហូជីមិញ ៖ ជាទូទៅគុណភាពខ្យល់ក្នុងប្រទេសវៀតណាមមិនអាក្រក់ខ្លាំងដូចទៅនឹងគុណភាពខ្យល់ក្នុងប្រទេសចិនឬឥណ្ឌាទេ នៅពេលណាដែលគេនិយាយអំពីការបំពុលបរិយាកាស។ ប៉ុន្តែវាមានស្ថានភាពអាក្រក់និងកាន់តែអាក្រក់ឡើង ហើយជាតិពុលនៅក្នុងខ្យល់ទាំងអស់បង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់ជាអវិជ្ជមាន មិនថាត្រូវចំណាយប្រាក់ដើម្បីទិញប្រេងឥន្ធនៈល្អជាងនេះ ឬផលប៉ះពាល់លើសុខភាពរបស់ពលរដ្ឋវៀតណាមដែលរងគ្រោះដោយសារជាតិពុលទាំងនេះទេ។
ទោះជាយ៉ាងណាកុំបារម្ភបញ្ហាសក់ស្ដើងមិនពិបាកនឹងដោះស្រាយឡើយ! ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីរូបមន្តបែបធម្មជាតិជួយឱ្យសក់ដុះក្រាស់ឆាប់រហ័ស ៖ ១. ស៊ុត អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែគោះបំបែកស៊ុតចំនួន ១ ឬ ២ គ្រាប់ រួចកូរវាជាមុនសិន សឹមលាបម៉ាស្សាលើសក់និងស្បែកក្បាល។ ទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ១០ នាទី សឹមកក់សម្អាតចេញជាមួយសាប៊ូដូចពេលធម្មតា។ ២. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបម៉ាស្សាសាច់ ឬជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើលើស្បែកក្បាលស្អាត។ ទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ៣០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗជាការស្រេច។ ៣. ផ្លែបឺរ កិនសាច់ផ្លែបឺរឱ្យម៉ដ្ត រួចសឹមលាបម៉ាស្សាលើស្បែកក្បាល។ ទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ១ ម៉ោង សឹមលាងសម្អាតចេញ។ ៤. ទឹកក្រូចស្រស់ ចូរច្របាច់ក្រូចស្រស់ៗដើម្បីយកទឹក រួចលាបលើស្បែកក្បាលនិងសក់របស់អ្នក។ ទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ២០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញ។ ៥. ប្រេងអូលីវ មួយម៉ោងមុនពេលងូតទឹក ចូរលាបម៉ាស្សាប្រេងអូលីវលើស្បែកក្បាលរបស់អ្នក។ ទុកចោលមួយស្របក់សិន សឹមកក់សម្អាតចេញជាមួយសាប៊ូដូចពេលធម្មតា៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ក្រៅពីស្ត្រេស ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ ក៏ដូចជាផលិតផលលេងម៉ូដសក់មួយចំនួន ព្រមទាំងទម្លាប់នៃការទទួលទានអាហារក៏ជះឥទ្ធិពលមិនល្អលើសុខភាពសក់ដែលនាំឱ្យស្ដើងជាងមុនផងដែរ។
មេដឹកនាំ និងប្រមុខការទូតប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ នឹងជួបប្រជុំគ្នានៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា នៅទីក្រុងហ្សាការតាដើម្បីជជែកពីបញ្ហាក្នុងតំបន់ដែលគ្មានអ្វីក្រៅពីប្រធានក្ដៅនៅមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ។ ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង ក៏នឹងមានវត្តមានក្នុងជំនួបពិសេសដែលអញ្ជើញដោយព្រុយណេដែលជាប្រធានប្ដូរវេនរបស់អាស៊ានផងដែរ ដែលជាដំណើរទស្សនកិច្ចនៅបរទេសលើកដំបូងរបស់លោកក្រោយរដ្ឋប្រហារ។ នៅមីយ៉ាន់ម៉ា កម្លាំងសន្តិសុខ បានប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីបំបែកបាតុករសន្តិភាពដែឡប្រឆាំងរដ្ឋប្រហារខែកុម្ភៈ។ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់៧៣០នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត រាប់រយនាក់ទៀតត្រូវបានឃុំខ្លួន ហើយជាង២៥ម៉ឺននាក់ ត្រូវភៀសខ្លួនពីលំនៅដ្ឋានពួកគេ។ ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ បានជជែកតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសា លើបញ្ហានានាទាក់ទងកិច្ចប្រជុំ ខណៈលោក ប្រាយុទ្ធ នឹងមិនទៅទីក្រុងហ្សាការតាឡើយ ដោយឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ដុន ប្រាមុដវីណៃ ចូលរួមជាតំណាង ព្រោះលោកត្រូវនៅមើលការខុសត្រូវបញ្ហាស្រុក។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន លោក ប្រាយុទ្ធ ទទួលស្គាល់វិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ាជារឿងប្រឈមសម្រាប់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពតំបន់។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានអនឡាញនៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសានេះដែរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃ Tanee Sangrat អះអាងថា អាស៊ានដឹងពីក្ដីរំពឹងរបស់អន្តរជាតិដែលចង់ឱ្យអង្គការតំបន់មួយនេះ ចេញលទ្ធភាពជាក់លាក់ក្រោយកិច្ចប្រជុំ។ អ្នកនាំពាក្យដដែលសង្កត់ធ្ងន់ថា វិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា ជាការសាកល្បងមួយសម្រាប់អាស៊ានផងដែរ។ «ឥឡូវវាអាស្រ័យលើអាស៊ានរាប់ទាំងមីយ៉ាន់ម៉ាផងក្នុងការការពារការរួបរួម និងភាពគួរឱ្យទុកចិត្តរបស់អាស៊ាន។» មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសថៃបញ្ជាក់បែបនេះ។ យ៉ាងណាមិញ អាស៊ានទំនងជួបរឿងស្មុគស្មាញច្រើនដើម្បីឈានដល់ការចេញចំណាត់ការណាមួយលើមីយ៉ាន់ម៉ា។ គោលការណ៍មិនលូកលាន់កិច្ចការផ្ទៃក្នុងគ្នា ការគោរពអធិបតេយ្យទៅវិញទៅមក បានចងដៃអាស៊ានមិនឱ្យធ្វើអ្វីកើតរាប់សិបឆ្នាំមកហើយ។ តាំងពីរដ្ឋប្រហារនៅមីយ៉ាន់ម៉ាមក សមាជិកជាច្រើន ក៏បង្ហាញជំហរខុសៗគ្នាជាស្រេច។ ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី និងសិង្ហបុរី ប្រើពាក្យធ្ងន់ជាងគេ ស្របពេលថៃដែលនៅជាប់មីយ៉ាន់ម៉ា ក៏មិននិយាយអ្វីខ្លាំងដែរ៕	កិច្ចប្រជុំមេដឹកអាស៊ានលើវិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ាដែលគ្រោងធ្វើនៅឥណ្ឌូណេស៊ីនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ ជាការសាកល្បងការរួបរួម និងភាពគួរឱ្យជឿជាក់របស់អាស៊ាន។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃលើកឡើងបែបនេះនៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ខណៈដែលស្ថានភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែមិនស្រាកស្រាន្តព្រោះក្រុមយោធានៅតែបន្តប្រើធម៌ក្ដៅលើក្រុមអ្នកតវ៉ាដដែល។ កិច្ចប្រជុំនៅទីក្រុងហ្សាការតា ក៏ត្រូវរំពឹងថា ទំនងមិនអាចមានលទ្ធផលដុំកំភួនអ្វីដែរ។
ទីក្រុងឡុងប៊ិច, រដ្ឋកាលីហ្វនីញ៉ា៖ ស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់ដែលសម្បូរទៅដោយប្រជាជនខ្មែររស់នៅមួយ ក្លិនគុយទាវបែបខ្មែរបានសាយភាយចេញពីចង្រ្កាននាពេលព្រឹក លាយឡំជាមួយនឹងការរៀបចំហាងដែលមិនខុសគ្នា ពីប្រទេសកម្ពុជាប៉ុន្មាននោះទេ។ ចាខ្វៃ កាហ្វេខ្មៅ បបរស ទាំងនេះជាអ្វីដែលអ្នកស្រី ស៊ីវ ឡាង ដែលជាម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានពោធិ៍សាត់ លើកឡើងថា នៅតែមានការនិយមសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរវ័យចំណាស់ដដែល។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់អំពីភោជនីយដ្ឋានខ្មែរនៅភាគខាងលិចនៃសហរដ្ឋអាមេរិកមួយនេះ សូមទស្សនិកជនទស្សនាបទសម្ភាសរវាងអ្នកស្រី ស៊ីវ ឡាង និងលោក គី ចំណា នៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗដូចតទៅ៖	ដោយ៖ គី ចំណា
ពីអ្នកហាត់ក្បាច់គុន ដើម្បីការពារខ្លួនពីការធ្វើបាបរបស់មិត្តភក្តិ និងមនុស្សមួយចំនួន ដែលតែងតែធ្វើបាបពេលខ្លួននៅរៀន យុវជន ភួន ឡាំងកូស៊ីន បានវិវត្តខ្លួនក្លាយជាអ្នកប្រដាល់មានប្រជាប្រិយភាពមួយរូបនៅកម្ពុជា។ ទោះបីបច្ចុប្បន្នរូបគេមិនទាន់បានសាងស្នាដៃ និងបង្កើតសមិទ្ធជាដុំកំភួនក៏ដោយ តែរូបគេធ្លាប់ទទួលបានជ័យជម្នះជាច្រើនលើក ទាំងនៅកម្ពុជា និងថៃ។ ឡាំងកូស៊ីន បានចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡាប្រដាល់តាំងពីនៅរៀនអនុវិទ្យាល័យមកម្ល៉េះ ដោយផ្តើមចេញពីការធ្វើបាបរបស់មិត្តភក្តិ ដែលតែងតែវាយ និងចាប់ស្រាតខោរបស់ខ្លួន។ ក្រោយមើលឃើញពីភាពរីកចម្រើនលើបច្ចេកទេស និងតាក់តិចក្នុងការវាយ យុវជនរូបនេះ ត្រូវបានគ្រូបង្វឹកផ្គូផ្គងឲ្យឡើងប្រកួតលើសង្វៀនក្រៅផ្លូវការនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យទាំងវ័យក្មេង ជាច្រើនលើក។ បន្ទាប់មក រូបគេ ត្រូវបានគ្រូបង្វឹកបញ្ជូនឲ្យចេញទៅប្រកួតនៅប្រទេសថៃ ក្រោយទទួលបានជ័យជម្នះជាបន្តបន្ទាប់។ ម្តាយរបស់កីឡាករ ភួន ឡាំងកូស៊ីន អាណិតកូនរហូតស្រក់ទឹកភ្នែកពេលឃើញកូនឡើងសង្វៀនប្រដាល់ទាំងវ័យក្មេង។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់កីឡាករវ័យ១៨ឆ្នាំខាងលើ។ រូបគេបានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«កាលខ្ញុំឡើងវ៉ៃដំបូងៗ គឺអ្នកម្តាយគាត់យំ គាត់ភ័យនឹងកូន។ ពេលនោះ ខ្ញុំប្រាប់គាត់ថា ម៉ែយំធើអី ខ្ញុំមិនអីទេ ខ្ញុំឈ្នះហើយតើ»។ កីឡាករមកពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យរូបនេះ មិនដឹងតួលេខច្បាស់លាស់ពីការឡើងសង្វៀនប្រដាល់របស់ខ្លួននោះទេ គ្រាន់តែបញ្ចាក់ថា រូបគេអាចឆ្លងកាត់បទពិសោធប្រកួតចន្លោះពី៥០ទៅ៦០លើក។ ក្នុងចំណោមបទពិសោធប្រកួតទាំងនេះ ភាគច្រើន ឡាំងកូស៊ីន ប្រកួតនៅតាមខេត្តនិងប្រទេសថៃ ដ្បិតរូបគេទើបឡើងមកប្រកបអាជីពនៅភ្នំពេញបានប្រមាណ១ឆ្នាំតែប៉ុណ្ណោះ។ កត្តាជីវភាពបានបង្ខំឲ្យយុវជនវ័យ១៨ឆ្នាំរូបនេះ បោះបង់ការសិក្សានៅត្រឹមថ្នាក់ទី៨ ដើម្បីមកធ្វើការសំណង់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីរកលុយផ្គត់ផ្គ់ង់ជីវភាពគ្រួសារ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក រូបគេបានការងារជាជាងសំណង មកចូលហ្វឹកហាត់ប្រដាល់ឡើងវិញនៅក្លិបប្រដាល់សៅយ៉ាន់នាគា រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ បច្ចុប្បន្នរូបគេជាបេក្ខភាពម្នាក់ក្នុងចំណោម៨នាក់ ដែលត្រូវប្រជែងដណ្តើមខ្សែក្រវាត់ក្នុងកម្មវិធីប្រដាល់គុនខ្មែរ ISI PALM-ISI PIPE នៅសង្វៀនភីអិនអិន ដែលបានបើករដូវកាលនៅសប្តាហ៍មុន។ កីឡាកររូបនេះធ្លាប់ចូលរួមប្រកួតដណ្តើមខ្សែក្រវាត់ក្នុងកម្មវិធីនេះម្តងរួចមកហើយ តែធ្លាក់ត្រឹមវគ្គជម្រុះខ្សែក្រវាត់ប្រាក់។ សម្រាប់ការប្រកួតកាលពីសប្តាហ៍មុនកីឡាករ ភួន ឡាំងកូស៊ីន ទទួលបាន៣ពិន្ទុដោយស្វ័យប្រវត្តិ ក្រោយគូប្រកួតរបស់គេ គឺកីឡាករ ធន់ អៀនឡៃ លើសទម្ងន់។ ឡាំងកូស៊ីន អះអាងថា រូបគេចង់ក្លាយជាកីឡាករល្បីល្បាញមួយរូប និងចង់ក្លាយជាម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ក្នុងកម្មវិធីប្រដាល់ណាមួយនៅតាមស្ថានីយទូរទស្សន៍។ ជាពិសេសរូបគេចង់ក្លាយជាកីឡាករជម្រើសជាតិ តំណាងឲ្យកម្ពុជាក្នុងការប្រកួតលើឆាកអន្តរជាតិ។ សិស្សរបស់លោក សាន់ សៅយ៉ាន់ រូបនេះប្តេជ្ញាថា រូបគេនឹងខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីសម្រេចគោលដៅដ៏ធំមួយនេះ៕	អ្នកលេងគុនខ្មែរ ភួន ឡាំងកូស៊ីន របស់ក្លិបប្រដាល់សៅយ៉ាន់នាគាបានចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យប្រដាល់គុនខ្មែរតាំងពីវ័យក្មេង។ ស្ថិតក្នុងវ័យ១៨ឆ្នាំ ឡាំងកូស៊ីន បានឆ្លងកាត់បទពិសោធឡើងសង្វៀនប្រដាល់មិនតិចជាង៥០ដងនោះទេ។ កីឡាករមានស្រុកកំណើតនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យរូបនេះបានប្រាប់ពីមូលហេតុដែលនាំឲ្យរូបគេចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យប្រដាល់ថា ដោយសាររូបគេខឹងមិត្តភក្តិធ្វើបាបកាលនៅរៀន។ រូបគេបានបន្ថែមថា ម្តាយខ្លួនធ្លាប់ស្រក់ធ្លាក់ភ្នែកពេលរូបគេឡើងប្រដាល់លើកដំបូង។
លោក ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ នឹងត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីដឹកនាំកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ខណៈដែលរុស្ស៊ីកាន់តំណែងប្រធានក្រុមប្រឹក្សា។ យ៉ាងណាមិញ រុស្ស៊ីអះអាងថា អ្នកសារព័ត៌មានដែលចង់ធ្វើដំណើរទៅយកព័ត៌មាននេះ មិនត្រូវបានផ្ដល់ទិដ្ឋាការឱ្យចូលទឹកដីអាម៉េរិកឡើយ។ មុនចាកចេញពីមូស្គូនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា លោក ឡាវរ៉ូវ និយាយថា ប្រទេសដែលហៅខ្លួនឯងជាអ្នកខ្លាំងជាងគេ ឆ្លាតជាងគេ សេរីភាពជាងគេ និងយុត្តិធម៌ជាងគេ ភ័យខ្លាចខ្លាំងទៅវិញ។ ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីរូបនេះ បន្តថា រុស្ស៊ីនឹងចងចាំ ហើយមិនអត់ឱនឡើយ។ ទាក់ទងរឿងនេះ អនុរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ី Sergei Ryabkov លើកឡើងដែរថា រុស្ស៊ីនឹងរកផ្លូវដើម្បីឆ្លើយតប ដែលធ្វើឱ្យអាម៉េរិកមិនអាចធ្វើរឿងបែបនេះជាថ្មី។ ជម្លោះលើការផ្ដល់ទិដ្ឋាការនេះ កើតឡើងស្របពេលដែលវ៉ាស៊ីនតោន និងមូស្គូ កំពុងមើលមុខគ្នាមិនត្រូវ ដោយសារការចាប់ខ្លួនអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មាន Evan Gershkovich របស់កាសែត Wall Street Journal ដែលរុស្ស៊ីចោទពីបទធ្វើចារកម្ម។ អាម៉េរិកហៅការចាប់ខ្លួននេះជារឿងខុសឆ្គង។ អ្នកសារព័ត៌មានលោកខាងលិច ចាកចេញពីរុស្ស៊ីក្រោយការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ អ្នកដែលបន្តធ្វើការ ត្រូវទីក្រុងមូស្គូកំណត់ឱ្យធ្វើទិដ្ឋាការ និងលិខិតអនុញ្ញាតរាល់៣ខែម្ដង៕	ទីក្រុងមូស្គូ អះអាងថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនបានបដិសេធផ្ដល់ទិដ្ឋាការដល់អ្នកកាសែតរុស្ស៊ីដែលត្រូវអមដំណើររដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ ទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំអង្គការសហប្រជាជាតិនៅទីក្រុងញូវយ៉ក។ បើតាម លោក ឡាវរ៉ូវ រុស្ស៊ីមិនបំភ្លេចទង្វើអាម៉េរិកឡើយ ហើយក៏មិនអត់ឱនដែរ។
ក្រសួងទេសចរណ៍ជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរ និងមន្ទីរទេសចរណ៍ រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សង្រ្កាន្ត ឬព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយដើម្បីអបអរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ និងជំរុញទេសចរ ឱ្យដើរកម្សាន្ត ដើម្បីបង្កើនចំណូលមូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍តាមខេត្តនីមួយៗ។ នេះបើតាមសេចក្ដីណែនាំរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍។ ក្រសួងទេសចរណ៍ក៏បានណែនាំ ម្ចាស់អាជីវកម្មទេសចរណ៍ទាំងអស់ត្រូវកំណត់តម្លៃផលិតផល និង សេវាកម្ម នៅលើក្រដាស ឬឧបករណ៍ណាមួយឱ្យបានត្រឹមត្រូវដើម្បីបង្ហាញដល់ភ្ញៀវទេសចរ។ ក្រសួងទេសចរណ៍ នឹងចាត់វិធានផ្លូវច្បាប់សម្រាប់អ្នកឡើងថ្លៃហួសហេតុ និងមិនមានកំណត់តម្លៃសេវាកម្ម និង ផលិតផល។ មួយវិញទៀត មូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍ និងមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តត្រូវបន្តអនុវត្តវិធានសុវត្ថិភាព និងនីតិវិធីស្តង់ដាប្រតិបត្តិអប្បបរមា (SOP) តាមប្រក្រតីភាពថ្មី ដើម្បីការពារការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ។ លើសពីនេះអ្នកបម្រើការក្នុងអាជីវកម្មទេសចរណ៍ ត្រូវតែជាអ្នកទទួលបានការចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ពេញលេញ។ រមណីយដ្ឋាននានា ក៏មិនត្រូវទទួលទេសចរលើសបរិមាណកំណត់នោះដែរ៕	ខេត្ត ឬ តំបន់មួយចំនួននឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សង្ក្រាន្តដើម្បីអបអរសាទរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ និងទាក់ទាញទេសចរបន្ថែម។ លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ ប្រាប់ឱ្យអ្នករកស៊ីក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ត្រូវកំណត់តម្លៃត្រឹមត្រូវ និងដាក់បង្ហាញឱ្យភ្ញៀវឃើញ។ លោក ថោង ខុន នឹងចាត់វិធានការចំពោះអ្នកបង្កើនតម្លៃសេវាកម្ម ឬផលិតផលហួសហេតុក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៤ដល់១៦មេសា។
សេចក្តីព្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានAPទទួលបាន បានបង្ហាញថា ចិនចង់ហ្វឹកហ្វឺនដល់មន្ត្រីប៉ូលិសក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ដោយបង្កើតជាប្រព័ន្ធសន្តិសុខតាម«លក្ខណៈធម្មតានិងទំនើប»និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពង្រឹងច្បាប់។ ចិនក៏មានបំណងចង់អភិវឌ្ឍគម្រោងដែនទឹកសម្រាប់ការនេសាទ បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើផ្នែកអភិបាលកិច្ចនៃសន្តិសុខកុំព្យូទ័រនិងបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌រវាងចិននិងប្រទេសទាំងនោះផងដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក Wang Yi កំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើននៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកនោះ។ លោកសង្ឃឹមថា នឹងទទួលបានការគាំទ្រទៅលើអ្វីដែលហៅថាជាចក្ខុវិស័យនៃការអភិវឌ្ឍទូទៅមួយ។ ប្រទេសដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនរូបនេះកំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចរួមមានប្រទេស Solomon Islands គីរីបាទី សាម័រ ហ្វីជី វ៉ានូទូ និងប្រទេសប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ។ នៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនឯណោះវិញ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកលោក Ned Price បានសម្តែងនូវក្តីបារម្ភរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនៅថ្ងៃពុធម្សិលមិញអំពីចេតនារបស់ចិនដោយនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងអាចប្រើប្រាស់កិច្ចព្រមព្រៀងនោះដើម្បីកេងប្រយោជន៍លើប្រទេសដែនកោះទាំងនោះនិងបង្កអស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់នោះផងដែរ៕	ចិនចង់មានកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ធំមួយជាមួយបណ្តាប្រទេសតូចៗចំនួន១០នៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកដែលរួមមានវិស័យជាច្រើន ដោយចាប់តាំងពីវិស័យសន្តិសុខរហូតដល់ការនេសាទត្រីនៅក្នុងអ្វីដែលមេដឹកនាំមួយរួបបានព្រមានថា ជាការប៉ុនប៉ងរបស់ចិនក្នុងការដណ្តើមគ្រប់គ្រងនៅក្នុងតំបន់នោះ។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។
ការិយាល័យមហាក្សត្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតព្រះចៅ សាល់ម៉ាន បានចេញបញ្ជាឲ្យក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុរៀបចំឲ្យស្រេចបាច់ក្នុងការទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ។ មហាក្សត្រ សាល់ម៉ាន បានបញ្ជាឲ្យក្រសួងនេះបញ្ចេញសាច់ប្រាក់ដល់ទៅ 257 លានរីយ៉ាល់ (Rial) ដែលស្នើនឹងជិត៦៨លានដុល្លារ ទៅឲ្យស្ថាប័នរដ្ឋនានា ដើម្បីរៀបចំទទួលលោក ត្រាំ រាប់ទាំងការស្នាក់នៅ វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ជាដើម ។ ជាមួយការចាយប្រាក់ច្រើនបែបនេះ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ចង់បង្ហាញពីសមានចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះប្រធានាធិបតី ត្រាំ និងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីផង។ លោក ត្រាំ នឹងចាប់ផ្ដើមដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា មុនបន្តដំណើរទៅកាន់អ៊ីស្រាអែល។ បញ្ចប់ដំណើរនៅមជ្ឈិមបូព៌ា លោក ត្រាំ នឹងបន្តដំណើរទៅជួបសម្ដេចប៉ាបហ្វ្រង់ស៊ីសដល់បុរីវ៉ាទីកង់ រួចបន្តចូលរួមប្រជុំជាមួយមេដឹកនាំ G7 ក្នុងក្រុងរ៉ូមទៀត។ បើតាមសារព័ត៌មាន Riyadh Herald ឯកសារចំណាយដែលបែកធ្លាយបង្ហាញមានចំណារថា «បន្ទាន់ និងសម្ងាត់» នឹងត្រូវផ្ញើទៅកាន់គណៈរដ្ឋមន្ត្រី, ក្រសួងការពារជាតិ និងអង្គភាពមួយចំនួនទៀតផងដែរ ដើម្បីសហការ។ ចំនួនទឹកប្រាក់ចំណាយដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់នេះ ត្រូវចាត់ទុកជាការចំណាយធំជាងគេមិនធ្លាប់មាននៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក្នុងការរៀបចំទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចមេដឹកនាំ តែភ្ញៀវលើកនេះ គឺប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រាំ ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ទាំងប្រធានាធិបតី ត្រាំ ទាំងព្រះចៅសាល់ម៉ា សុទ្ធតែជាអ្នកចាយលុយធំក្នុងពេលធ្វើដំណើរទៅណាមកណាម្ដងៗ។ បើគេចាំមិនភ្លេចទេ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅតំបន់អាស៊ី ព្រះចៅសាល់ម៉ាន បានចំណាយលុយរាប់លានដុល្លារលើការធ្វើដំណើរ និងការស្នាក់នៅ។ នៅអាស៊ី ព្រះអង្គបាននាំយកជណ្ដើរយន្តហោះដោយផ្ទាល់ចំនួន២ ប្រើប្រាស់ឡាន៥០០គ្រឿងសម្រាប់ប្រតិភូទាំងមូល និងត្រូវការបន្ទប់សណ្ឋាគារមិនតិចជាង១០០០បន្ទប់ឡើយ។ ងាកទៅនិយាយរឿងទឹកប្រាក់ចំនួន៦៨លានដុល្លារវិញ ទឹកប្រាក់នេះ គឺជាការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតសុទ្ធសាធ ដោយមិនបូកបញ្ចូលថ្លៃដំណើរបស់លោក ត្រាំ ដែលចេញដោយរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកឡើយ។ ពេលលោក ត្រាំ ធ្វើដំណើរម្ដងៗ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកត្រូវចំណាយយ៉ាងច្រើនដែរដូចជាការការចំណាយលើយន្តហោះ Air Force 1, ថ្លៃចំណាយរបស់ភ្នាក់ងារសម្ងាត់ដែលចាំការពារប្រធានាធិបតី និងថ្លៃស្នាក់នៅរបស់ក្រុមការងារជាដើម៕	អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ត្រៀមលុយដល់ទៅ៦៨លានដុល្លារ សម្រាប់រៀបចំទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងខែនេះ។ ព្រះចៅសាល់ម៉ាន (Salman) ល្បីខាងចំណាយលុយច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពេលទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសម្ដងៗ នឹងទទួលប្រធានាធិបតីអាមេរិក មិនឲ្យទាស់ចិត្តឡើយ។ នេះ ជាទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសលើកដំបូងរបស់លោក ត្រាំ ដែលគោលដៅសំខាន់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងឡើងវិញរវាងអាមេរិកនិងបណ្តាប្រទេសម៉ូស្លីមធំៗលើពិភពលោក។
រដ្ឋាភិបាលបង្រួបង្រួមជាតិ ដែលគាំទ្រអ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី សង្កត់ធ្ងន់ថា បេសកជនពិសេស ក៏ត្រូវតែចូលជួបលោកប្រធានាធិបតី យូ វិន យិន និង អ្នកស្រីទីប្រឹក្សារដ្ឋ អ៊ុងសាន ស៊ូជី ផងដែរ ដែលកំពុងជាប់ឃុំ។ រដ្ឋាភិបាលបង្រួបបង្រួមជាតិ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីប្រឆាំងរបបយោធានមីយ៉ាន់ម៉ា សរសេរក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា ការដែលបេសកជនពិសេសត្រូវចូលជួបអ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី និងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត គឺជាអនុសាសន៍១ ក្នុងចំណោមអនុសាសន៍ទាំង៥ចំណុចរបស់អាស៊ាន។ អនុសាសន៍ទាំង៥ចំណុច ដែលមេដឹកនាំអាស៊ានដាក់ចេញកាលពីឆ្នាំ២០២១ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ា រួមមាន ទី១ អំពើហិង្សាទាំងអស់នៅមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ ហើយភាគីទាំងអស់ ត្រូវរក្សាភាពអត់ធ្មត់ ទី២ ភាគីជម្លោះនៅមីយ៉ាន់ម៉ា គួរស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សាប្រកបដោយស្ថាបនា ដើម្បីជាប្រយោជន៍ប្រជាជន ទី៣ បេសកជនពិសេសរបស់ប្រធានអាស៊ាន ត្រូវសម្របសម្រួលកិច្ចសន្ទនា ដោយមានជំនួយពីអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ទី៤ អាស៊ាន ផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ដល់មីយ៉ាន់ម៉ាតាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌អាស៊ាន ទី៥ បេសកជនពិសេស និងប្រតិភូ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីជួបសន្ទនាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងឋានៈជាបេសកជនពិសេសរបស់ប្រធានអាស៊ាន លោក ប្រាក់ សុខុន បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូ ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោកនៅមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងប្រព្រឹត្តទៅដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។ អ្នកដែលអមដំណើរលោក ទៅមីយ៉ាន់ម៉ា រួមមាន លោក ចម ប្រសិទ្ធ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត និង នវានុវត្តន៍ និង លោក លឹម ចុក ហ៊ុយ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ជាដើម។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានបង្ហោះរូបភាព និងព័ត៌មានខ្លីលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន អំពីជំនួបរបស់លោក ប្រាក់ សុខុន ជាមួយលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង មេដឹកនាំកំពូលនៃរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា សរសេរថា ភាគីទាំង២ បានពិភាក្សា និងផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈគ្នា ស្តីពីការអនុវត្តអនុសាសន៍ទាំង៥ចំណុចរបស់អាស៊ាន។ ក្រោយពីជួបលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង លោក ប្រាក់ សុខុន បន្តទៅជួបលោក វុនណា មួង ល្វីន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា៕	រដ្ឋាភិបាលបង្រួបបង្រួមជាតិ ដែលជារដ្ឋាភិបាលស្រមោល បានអំពាវនាវឲ្យលោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា និងជាបេសកជនពិសេសរបស់ប្រធានអាស៊ាន ចូលជួបភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ក្រៅតែពីជួបមេដឹកនាំយោធា ដែលកំពុងគ្រប់មីយ៉ាន់ម៉ា តាមរយៈការធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ ការអំពាវនាវនេះ ធ្វើឡើងក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋាភិបាលបង្រួបបង្រួមជាតិ នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។
អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋាភិបាលចិន សាទរលោក បៃឌិន ដែលឈ្នះឆ្នោត ក្នុងសារអបអរដែលចុះផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែវិច្ឆិកា លោក ស៊ី ជិនភីង បានប្រាប់លោក ចូ បៃឌិនថា ទំនាក់ទំនងដែលល្អនិងមានស្ថិរភាពរបស់ចិននិងអាមេរិក ជាការរំពឹងទុករួមគ្នាមួយនៃសហគមន៍អន្តរជាតិ។ «យើងសង្ឃឹមថា ភាគីទាំងពីរ នឹងប្រកាប់ខ្ជាប់នូវស្មារតីមិនប្រឈមមុខដាក់គ្នា និងមិនបង្កជម្លោះ គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ក៏ដូចជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ»។ ប្រធានាធិបតី ស៊ី បញ្ជាក់បែបនេះ មុននឹងរំពឹងទុកទៀតថា ចិននិងអាមេរិក នឹងផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ចេះគ្រប់គ្រងភាពខុសគ្នា ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍល្អ និងមានស្ថិរភាពក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជាតិទាំងពីរ។ ក្រសួងការបរទេសចិន បានអបអរលោក បៃឌិន កាលពីថ្ងៃទី ១៣ ខែវិច្ឆិកា ពោលគឺជិត១សប្ដាហ៍ក្រោយសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកជាច្រើនបានធ្វើបែបនេះ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ លោក ស៊ី បានផ្ញើសារអបអរជ័យជម្នះប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆកា ពោលគឺ១ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយចប់បោះឆ្នោត។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន អនុប្រធានាធិបតីចិន វ៉ាង ឈីសាន ក៏បានអបអរអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិកជាប់ឆ្នោត អ្នកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស ។ ជាង១០ថ្ងៃមកហើយក្រោយចិនចេញសារអបអរលោកបៃឌិន រុស្ស៊ីនៅតែរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ដដែល។ ក៏ប៉ុន្តែ វិមានក្រេមឡាំង បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកាថា ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នឹងមិនអបអរជ័យជម្នះរបស់លោក បៃឌិន នោះឡើយ ទោះបីជារដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានបើកភ្លើងបៃតងក្នុងការដំណើរការនីតិវិធីផ្ទេរអំណាចផ្លូវការ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិន មានភាពល្អក់កករខ្លាំងបំផុតអំឡុងពេល៤ឆ្នាំនៃអាណត្តិលោកត្រាំ ជាពិសេសជម្លោះលើវិស័យជាច្រើន រាប់ចាប់ពីពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា សន្តិសុខ ហើយចុងក្រោយវិបត្តិសុខភាពសាធារណៈកូវីដ-១៩៕	ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង បានផ្ញើសារអបអរសាទរជ័យជម្នះរបស់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត ចូ បៃឌិន ហើយសង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងពីរ នឹងប្រកាន់ខ្ជាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ ទោះបីកំពុងមានជម្លោះរាប់ចាប់ពីវិស័យពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងសន្តិសុខដែលកើតឡើងក្រោមរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្ដី។
គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែបានដឹងថា ជំងឺកូវីដ-១៩ អាចឆ្លងដោយផ្ទាល់នៅពេលសារធាតុរាវខ្ទាតចេញពីខ្យល់ដង្ហើម ឬទឹកមាត់របស់អ្នកជំងឺទៅប៉ះនឹងភ្នែក ច្រមុះ ឬមាត់មនុស្សម្នាក់ទៀត។ វីរុសបង្កជំងឺកូវីដ-១៩ ក៏អាចចម្លង តាមរយៈការប៉ះពាល់វត្ថុផ្សេងៗ បន្ទាប់ពីអ្នកជំងឺប្រើប្រាស់រួចផងដែរ។ នេះដោយសារវីរុសអាចរស់នៅលើវត្ថុនានា ក្នុងរយៈពេលកំណត់មួយ ហើយអ្នកប៉ះពាល់ងាយយកដៃទៅប៉ះមុខ មាត់ ច្រមុះ ឬភ្នែកខ្លួនឯងបន្ត។ ការសិក្សា ដែលបានចុះផ្សាយលើទិនានុប្បវត្តិ iScience បង្ហាញថា វីរុស SARS-CoV-2 អាចរស់នៅលើពពួកដែកមិនច្រេះ (ប្រាក់កាក់) បាន៧ថ្ងៃ ខណៈនៅលើក្រដាសប្រាក់បាន ៣ថ្ងៃទើបស្លាប់។ ស្របគ្នានេះ ការស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា វីរុសបង្កជំងឺកូវីដ-១៩ អាចរស់នៅលើកាក់ ៥សេនអឺរ៉ូ បានត្រឹមរយៈពេល ១ម៉ោង ប៉ុណ្ណោះ ដោយសារវាធ្វើឡើងពីលោហៈទង់ដែង។ ក្នុងដំណើរការពិសោធន៍ អ្នកជំនាញបានយកវីរុស SARS-CoV-2 ទៅដាក់លើ ក្រដាសប្រាក់ កាក់ និងកាតដកលុយធនាគារ ហើយប្រើស្បែកសិប្បនិមិត្តទៅប៉ះវត្ថុទាំងនោះ។ ជាក់ស្តែង ការពិសោធន៍បានបង្ហាញថា បន្ទាប់ពីសំណើមដែលមានលើក្រដាសប្រាក់ កាក់ ក៏ដូចជា កាតធនាគារស្ងួតអស់នោះ វីរុសមិនអាចចម្លងមកកាន់ស្បែកបានឡើយ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក Daniel Todt អ្នកដឹកនាំការស្រាវជ្រាវ។ ដូច្នេះ ក្រោមលក្ខខណ្ឌជាក់ស្តែង ហានិភ័យនៃការចម្លងវីរុស SARS-CoV-2 ពីគ្រប់ប្រភេទប្រាក់មកមនុស្សគឺមានទាបណាស់ បើទោះជាវាអាចរស់បានរាប់ថ្ងៃក្តី តែវាមិនចម្លងក្នុងលក្ខខណ្ឌវត្ថុស្ងួតឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការស្រាវជ្រាវដទៃច្រើនទៀត ក៏បានរកឃើញលទ្ធផលបែបនេះដែរ។ ករណីជំងឺកូវីដ-១៩ ភាគច្រើន បានឆ្លងដោយផ្ទាល់តាមដំណក់ទឹកក្នុងខ្យល់ខ្ទាតពីមាត់ និងចេញពីផ្លូវដង្ហើមជាដើម។ ការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ តាមរយៈការប៉ះផ្ទៃវត្ថុមួយដែលមានផ្ទុកវីរុស គឺអាចទៅរួច តែវាមានលទ្ធភាពតិចតួច។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី ការរក្សាអនាម័យដោយការប្រើប្រាស់អាល់កុលសម្លាប់មេរោគនៅតែជាវិធីល្អបំផុត ដើម្បីបញ្ចៀសការរីកសាយជំងឺកូវីដ-១៩៕	ក្រុមអ្នកជំនាញធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប ដែលសហការជាមួយមន្ទីរវេជ្ជសាស្ត្រសកលវិទ្យាល័យ Ruhr របស់អាល្លឺម៉ង់ បានពិសោធ ថាតើមានភាគល្អិតនៃវីរុសប៉ុន្មានភាគរយ ដែលអាចចម្លងទៅមនុស្ស តាមរយៈក្រដាសប្រាក់នៅក្នុងស្ថានភាពប្រចាំថ្ងៃ។ លទ្ធផលនៃការពិសោធ បានរកឃើញថា ហានិភ័យនៃការឆ្លងវីរុសបង្កជាជំងឺកូវីដ-១៩ ពីក្រដាសប្រាក់ គឺមានកម្រិតទាប។
អ្នកស្រី អ៊ីម ចុងហ៊ី អនុប្រធានទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកូរ៉េ (KOICA) បានអះអាងថា កម្ពុជាគឺជាប្រទេសដៃគូដ៏សំខាន់របស់កូរ៉េ ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់កំពូលនៃការគាំទ្រការអភិវឌ្ឍន៍របស់KOICA និងជាប្រទេសដៃគូជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវការ(ODA) ដ៏សំខាន់មួយ។ អនុប្រធាន KOICA គូសបញ្ជាក់ដូច្នេះ នៅក្នុងជំនួបពិភាក្សាការងារជាមួយ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDC) នាថ្ងៃទី២៨ មីនា ក្នុងអំឡុងទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុក KOICA អ្នកស្រី អ៊ីម ចុងហ៊ី បានបញ្ជាក់ទៀតថា KOICA នឹងបន្តជួយដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីឲ្យសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន ហើយKOICA សង្ឃឹមថា នឹងអាចពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជបន្ថែមទៀតនាអនាគត។ ក្រៅពីបញ្ជាក់ពីការគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសកម្ពុជា អ្នកស្រី អ៊ីម ចុងហ៊ី ក៏មិនភ្លេចកោតសរសើររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ នាពេលកន្លងមកនោះទេ។ បើតាមអ្នកស្រី អ៊ីម ចុងហ៊ី ក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដ-១៩ រីករាលដាល KOICA ក៏បានធ្វើសកម្មភាពគាំទ្រចម្រុះ តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមកផងដែរ ដើម្បីជាការឆ្លើយតបនឹងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩នៅកម្ពុជា។ នេះ «ខ្ញុំមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការរក្សាការគ្រប់គ្រងការរាតត្បាត នៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ខ្ញុំក៏សូមថ្លែងអំណរអរគុណយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រ ចំពោះបើកដំណើរការិយាល័យកយកាប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព»។ អ្នកស្រី អ៊ីម ចុងហ៊ី បញ្ជាក់ដូច្នេះ។ លោក ឈៀង យ៉ាណារ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូមអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាអគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការនីតិសម្បទា និងអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា នៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានអរគុណចំពោះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងភាពជាដៃគូដ៏រឹងមាំរបស់ប្រជាជន និងរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ ដែលបានផ្តល់ការគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកម្ពុជា។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជាចេញផ្សាយបន្ទាប់ពីជំនួបនេះ លោក ឈៀង យ៉ាណារ៉ា ក៏បានលើកឡើងដែរថា KOICA កំពុងផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណង សម្រាប់អនុវត្តគម្រោងជាច្រើន ជាពិសេសការផ្តល់ជំនួយវេជ្ជសាស្ត្រ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឈៀង យ៉ាណារ៉ា បានប្រាប់ទៅភាគីកូរ៉េ អំពីក្របខណ្ឌយុទ្ធសាស្ត្រ និងកម្មវិធីស្តារ និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ក្នុងការរស់នៅជាមួយកូវីដ-១៩ តាមគន្លងប្រក្រតីថ្មី សម្រាប់ឆ្នាំ២០២១-២០២៣ ដែលផ្តោតសំខាន់លើការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ ការកែទម្រង់ដើម្បីកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កំណើន ពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងភាពប្រកួតប្រជែង និងការពង្រឹងភាពធន់ប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាប័ន្ន។ គួរកត់សម្គាល់ថា ក្នុងរយៈ៣០ឆ្នាំមកនេះ KOICA បានផ្ដល់ជំនួយឥតសំណងប្រហែល ៣១០លានដុល្លារអាម៉េរិកដល់កម្ពុជា ក្រោមទម្រង់នៃគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ កម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាល ការប្រឹក្សា អ្នកស្ម័គ្រចិត្តជាដើមដោយបានបង្កើនចំនួនជាបន្តបន្ទាប់រាល់ឆ្នាំ។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះវិញ KOICA បានជំនួយឥតសំណងដល់កម្ពុជា ចំនួន៣០លានដុល្លារ ជាមួយនឹងគម្រោងភាពជាដៃគូប្រចាំប្រទេសចំនួន១៤ កម្មវិធីភាពជាដៃគូរវាងសាធារណៈ និងឯកជនចំនួន១៨ បណ្ដុះបណ្ដាល (CIAT) កម្មវិធីស្ម័គ្រចិត្តកូរ៉េ ជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកូរ៉េ (KOICA) សន្យាបន្តជួយដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បន្ទាប់ពីបានធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិ ជាមួយកម្ពុជាអស់រយៈពេល៣០ឆ្នាំរួចមក។ នេះជាការលើកឡើងរបស់KOICA នាកិច្ចប្រជុំជាមួយ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។
រីឯភាគីតំណាងនិយោជកវិញបានដាក់ស្នើតួលេខ ១៧៥ដុល្លារ ពោលគឺកើនឡើង៥ដុល្លារធៀបនឹងប្រាក់ឈ្នួលគោលឆ្នាំ២០១៨ ខណៈភាគីរដ្ឋាភិបាលនៅតែរក្សាតួលេខដែលខ្លួនបានដាក់ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី១កន្លងមក គឺ ១៧៧ដុល្លារ។ លោក ហេង សួរ បានថ្លែងប្រាប់អ្នកកាសែតនៅក្រោយកិច្ចប្រជុំខាងលើនេះយ៉ាងដូចនេះ។ លោក ហេង សួរ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា«លទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំលើកទី២នេះ ភាគីនិយោជក និងនិយោជិត បានប្រើប្រាស់រូបមន្តដូចគ្នា ហើយមានតួរលេខឯកភាពគ្នាមួយ គឺចំនួន៣.១១ភាគរយទៅលើស្ថានភាពអត្រាអតិផរណា។ ដោយឡែកពាក់ព័ន្ធទៅនឹងភាពប្រកួតប្រជែង អត្រាចំណេញនៃវិស័យនេះ ភាគីទាំងពីរ នៅមានប្រភពតួរលេខខុសគ្នានៅឡើយ ដោយរងចាំការចរចាគ្នានៅសប្តាហ៍ក្រោយ»។ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់កម្មករ ក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងផលិតស្បែកជើងនៅកម្ពុជា ត្រូវបានដំឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៨ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់កម្មករក្នុងវិស័យនេះ មានចំនួន ១៧០ដុល្លារ៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រាក់ឈ្នួលគោលកម្មករក្នុងវិស័យកាត់ដេរសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចរចាររបស់ក្រុមការងារបច្ចេកទេសត្រីភាគី។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី២នាថ្ងៃទី១៤ខែកញ្ញា ភាគីនិយោជិត ដែលធ្លាប់ស្នើចំនួន ២១១ដុល្លារនោះ បានទម្លាក់មកត្រឹម ១៩២ដុល្លារវិញ។ នេះបើតាមលោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។
សម្តេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា នេះជារឿងដ៏សោកស្តាយមួយដែលបានកើតឡើងនៅចុងឆ្នាំ ដោយក្រុមរុករក បានរកឃើញសាកសពចំនួន១២នាក់ និងរបួស៧៣នាក់។ តាមការប៉ាន់ស្មាន អ្នកស្លាប់អាចមានសរុបដល់១៦នាក់។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលក៏បានអរគុណផងដែរចំពោះភាគីថៃ ក្នុងប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះនេះ។ ស្របពេលជាមួយគ្នា សម្តេចបានស្នើឲ្យមានការរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ឡើងវិញនៅច្រកទ្វារព្រំដែនប៉ោយប៉ែត៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចូលរួមរំលែកមរណទុក្ខជនរងគ្រោះដែលបានស្លាប់ក្នុងគ្រោះអគ្គិភ័យលើកាស៊ីណូ កាលពីយប់ថ្ងៃទៅ២៨ ខែធ្នូ។ សម្តេចមានប្រសាសន៍បែបនេះ នាពិធីបើកការដ្ឋានស្តារ និងលើកកម្រិតគុណភាពផ្លូវពីរគឺផ្លូវជាតិលេខ៣១ និងលេខ៣៣ ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តកំពត និងខេត្តកែប។
មនុស្សភាគច្រើន ក្រោយពេលដែលប្រើម៉ាស៊ីនបោកខោអាវរួចតែងតែបិទគម្របភ្លាម។ នេះក៏ដោយសារតែគេឃើញម៉ាស៊ីនបោកខោអាវមានលក្ខណៈស្ងួត មិនសើមឡើយ។ ដូចនេះ ទើបគេបិទគម្របចោលតែម្តង។ ប៉ុន្តែតើអ្នកនឹងទេថា ទង្វើបែបនេះ ជាទង្វើដែលខុសខ្លាំង ហើយអាចធ្វើឲ្យអ្នកប្រឈមមុខនឹងជំងឺផ្សេងៗបាន។ នៅពេលដែលអ្នកបិទគម្របភ្លាម មេរោគទាំងឡាយនឹងនៅជាប់ក្នុងនោះ។ ដូចនេះ នៅពេលដែលអ្នកបោកម្តងទៀត វានឹងនៅជាប់ជាមួយអាវ ដោយធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកជាខ្លាំងក្រោយពេលដែលស្លៀកពាក់ខោអាវទាំងនោះ។ ដូចនេះហើយ អ្នកគួរតែបើកគម្របចោលឲ្យយូរ ទើបបិទ នោះសុខភាពអ្នកពុំសូវកើតមានបញ្ហាឡើយ ព្រោះគ្មានមេរោគស្តុកទុកច្រើនក្នុងម៉ាស៊ីន៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	យើងខ្ញុំជឿជាក់ថា អ្នករាល់គ្នាក្នុងផ្ទះសុទ្ធតែមានម៉ាស៊ីនបោកខោអាវរៀងៗខ្លួន ហើយអ្នកក៏ប្រើវាជាញឹកញាប់ដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ តើអ្នកដឹងទេថា ក្រោយពេលដែលប្រើរួច គួរតែបិទ ឬមិនគួរទៅ?
មុននឹងបកស្រាយសុភាសិតខាងលើនេះ អ្នកអានគប្បីយល់ពាក្យគន្លឹះមួយចំនួនជាមុនសិន។ ព្រះគឺជាតួអង្គ ឬជាភាវៈខ្ពស់បំផុតនិងល្អបំផុតនៅក្នុងជំនឿ ឬសាសនានីមួយៗ។ ក្នុងបរិបទសង្គមខ្មែរ ព្រះសំដៅយកតួអង្គព្រះពុទ្ធនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសានា ដែលជាតួអង្គបានតស៊ូ អត់ធ្មត់ លះបង់ខ្ពស់បំផុត ប្រកាន់យកឥរិយាបថអហិង្សា បានត្រាស់ដឹងនិងរកឃើញអរិយសច្ចៈនិងផ្លូវកណ្ដាល ជាដើម។ មារក្នុងបរិបទសង្គមខ្មែរ សំដៅយកអ្នកជំទាស់ អ្នករារាំង អ្នកចូលចិត្តប្រើហិង្សាជាមធ្យោបាយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា តួអង្គឬភាវៈដែលប្រឆាំងនឹងព្រះ ហើយក៏សំដៅយកតួអង្គចិត្តអាក្រក់នៅក្នុងជំនឿ ឬក្នុងរឿងព្រេងខ្មែរ ផងដែរ។ សុភាសិត«ចាញ់បានជាព្រះ ឈ្នះបានជាមារ» មានពីរផ្នែកដែលតម្រូវឱ្យយើងបកស្រាយផ្នែកនីមួយៗដាច់ពីគ្នាដើម្បីងាយស្រួលយល់។ តាមន័យស្រប «ចាញ់បានជាព្រះ» មានន័យថា តាមចរិតលក្ខណៈរបស់ព្រះតែងតែអត់ធ្មត់ វៀរចាកជម្លោះ វៀរចាកហិង្សា គំនុំ ការឈ្នានីស ការសងសឹក ឬការចង់ចាញ់ចង់ឈ្នះ ជាដើម សមដូចឃ្លាមួយដែលលើកឡើងថា«ពៀររម្ងាប់ដោយការមិនចងពៀរ» ដែលឥរិយាបថនេះ អាចនាំឱ្យគ្រួសារ សហគមន៍ ស្ថាប័ន រដ្ឋ តំបន់ និងពិភពលោក ពោរពេញដោយសន្តិភាព សន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់ សុខដុមភាព និងសេចក្ដីស្រឡាញ់ពិត។ ចំណែកឯ«ឈ្នះបានជាមារ» មានន័យថា តាមចរិតលក្ខណៈរបស់មារ តែងតែបង្ករជាបញ្ហា ការជំទាស់ ការរារាំង ជម្លោះ ការផ្ចាញ់ផ្ចាល ការឈ្នានីស អំពើហិង្សា សង្គ្រាម ឬការចង់ចាញ់ចង់ឈ្នះ ជាដើម។ ជារួម នៅក្នុងសុភាសិត«ចាញ់បានជាព្រះ ឈ្នះបានជាមារ» បុព្វបុរសខ្មែរចង់ឱ្យប្រជាជនខ្មែរប្រកាន់យកឥរិយាបថជាព្រះ ឬយកគំរូតាមឥរិយាបថរបស់ព្រះ និងកុំឱ្យយកគំរូតាមឥរិយាបថរបស់មារ ឬកុំប្រកាន់យកឥរិយាបថរបស់មារ។ ប្រសិនបើសង្គមខ្មែរអាចប្រើមូលដ្ឋាននៃការគិតនិងការប្រព្រឹត្តិបែបនេះបាន នោះសង្គមខ្មែរនឹងពោរពេញដោយសន្តិភាព សន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់ សុខដុមភាព ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តរភាព សុភមង្គល និងសេចក្ដីស្រឡាញ់ពិត។ ការបកស្រាយខាងលើនេះមានភាពសមហេតុផលម្យ៉ាងដែលមានការគាំទ្រនិងអនុវត្តាតាមដោយមនុស្សទូទៅ ប៉ុន្តែ ក៏មានការលើកឡើងនូវមតិជំទាស់នឹងការបកស្រាយខាងលើនេះដែរ។ មតិខ្លះប្រឆាំងនោះ បានអះអងថា សុភាសិត«ចាញ់បានជាព្រះ ឈ្នះបានជាមារ» គឺជាសុភាសិតមួយដែលជំរុញឱ្យអ្នកទន់ខ្សោយ អ្នកតូចតាច និងអ្នកស្លូតត្រង់ ធ្លាក់ក្នុងកម្មវត្ថុនៃការគំរាមកំហែង ការកេងប្រវញ្ច និងការជិះជាន់របស់អ្នកខ្លាំង ដោយមិនហ៊ានតស៊ូរើបម្រះ ដែលជាយថាហេតុនឹងបង្ករឱ្យមានអសមភាពសង្គម អយុត្តិធម៌សង្គម ហើយទីបំផុតអ្នកទន់ខ្សោយ អ្នកតូចតាច អ្នកស្លូតត្រង់ក្លាយទៅជាអ្នករងគ្រោះ។ លើសពីនេះទៀត ដោយសារតួអង្គព្រះជាតួអង្គចុះចាញ់ មិនប្រើហិង្សានេះហើយ បានជាតួអង្គមារ ឬតួអង្គចិត្តអាក្រក់ចេះតែឈ្នះនិងមានអត្ថិភាពរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ មតិជំទាស់នេះ ស្ដាប់ទៅក៏មានហេតុផលម្យ៉ាងដែរ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងសង្គមមួយ ក្នុងរដ្ឋមួយ ក្នុងតំបន់មួយ ឬក្នុងពិភពលោកទាំងមូលដែលតិចឬច្រើនតែងតែមានជម្លោះនោះ ប្រសិនបើយើងជ្រើសរើសយកមធ្យោបាយហិង្សាឬសង្គ្រាមមកធ្វើជាដំណោះស្រាយបញ្ហា នោះនឹងនាំឱ្យមានការគុំគួន ការសងសឹក និងការបំផ្លាញគ្នាទៅវិញទៅមកមិនចេះចប់ ដែលទីបំផុតនឹងគ្មានអ្នកឈ្នះដាច់ខាតទេ ម្ដងយើងឈ្នះ ម្ដងគេឈ្នះ នាំឱ្យមានការប្រយុទ្ធគ្នាឥតឈប់ឈរ ដែលជាយថាហេតុ នឹងនាំទៅដល់ការចាញ់ទាំងអស់គ្នា ឬភាពអន្តរាយទាំងអស់គ្នា។ តាមពិតទៅ សុភាសិត«ចាញ់បានជាព្រះ ឈ្នះបានជាមារ» មិនមែនចង់ឱ្យយើងចាញ់គំនិតអាក្រក់ អំពើអាក្រក់ ឬមនុស្សអាក្រក់នោះទេ ប៉ុន្តែ ក៏មិនចង់ឱ្យយើងប្រើគំនិតសងសឹក ឈ្នានីសគ្នាទៅវិញទៅមក មិនឱ្យយើងប្រើហិង្សា ឬប្រើសង្គ្រាមធ្វើជាមធ្យោបាយដោះស្រាយបញ្ហាដែរ សមដូចឃ្លាដែលលើកឡើងថា «ពៀររម្ងាប់ដោយការមិនចងពៀរ» និង«ចូរអ្នកឆ្លើយតបទៅនឹងអំពើល្អដោយអំពើល្អ ប៉ុន្តែ ចូរអ្នកតបទៅនឹងអំពើអាក្រក់ដោយយុត្តិធម៌» ក្នុងន័យនេះ បុព្វបរសខ្មែរចង់ឱ្យយើងប្រើគតិបណ្ឌិត គោលការណ៍សីលធម៌ និងច្បាប់ ដើម្បីយកឈ្នះលើគំនិតអាក្រក់ អំពើអាក្រក់ ឬមនុស្សអាក្រក់។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏សុភាសិត«ចាញ់បានជាព្រះ ឈ្នះបានជាមារ» មិនអាចយកទៅអនុវត្តគ្រប់ពេល គ្រប់ទីកន្លែង គ្រប់មនុស្សបានដែរ ពីព្រោះសូម្បីតែក្នុងបរិបទសាសនា ក៏មានតួអង្គព្រះឬអាទិទេពសម្រាប់កម្ចាត់ភាវៈអាក្រក់ ដូចជា យក្ខ មារ ព្រាយ បិសា ជាដើម។ លើសពីនេះទៀត ក្នុងរដ្ឋនានាទូទាំងពិភពលោក មិនទាន់មានរដ្ឋណាមួយដែលគ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយប្រើតែច្បាប់និងសីលធម៌ ហើយគ្មាននគរបាល និងទាហានសម្រាប់បង្ក្រាបមនុស្សអាក្រក់ ដូចជាចោរប្លន់ ក្រុមចាប់ជំរិត ភេរវករ និងខ្មាំងឈ្លានពានទឹកដី នោះទេ។ ជាសន្និដ្ឋាន សុភាសិត«ចាញ់បានជាព្រះ ឈ្នះបានជាមារ» មិនអាចប្រើប្រាស់បានទូទៅគ្រប់ពេល គ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់មនុស្សនោះទេ។ ក្នុងករណីណាមួយដែលយើងប្រើវាមិនបានជោគជ័យ យើងត្រូវតែបត់បែន ហើយជ្រើសរើសវិធីផ្សេង ដូចជាវិធីហិង្សា ជាដើម ជាជម្រើសចុងក្រោយដើម្បីដោះស្រាយ និងបញ្ចប់បញ្ហា។ ក្នុងករណីខ្លះ ក្នុងពិភពលោក ក៏មានការប្រើហិង្សាដើម្បីបញ្ចប់ហិង្សា ឬការប្រើសង្គ្រាមដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមឬស្វែងរកសន្តិភាពដែរ៕ ដោយសាស្ត្រាចារ្យ លោក ឈត ប៊ុនថង	ភ្នំពេញ៖ សង្គមខ្មែរគឺជាសង្គមមួយដែលប្រជាជនភាគច្រើនជឿលើព្រះពុទ្ធសាសនា ហេតុនេះហើយបានជាព្រះពុទ្ធសាសនាបានជះឥទ្ធិពលលើផ្នត់គំនិត វប្បធម៌ អក្សរសិល្បិ៍ រួមទាំងសុភាសិតដែរ។ ជាក់ស្ដែង ក្នុងគំនិតមួយដែលចង់ទប់ស្កាត់កុំឱ្យមានជម្លោះ ឬបញ្ចប់ជម្លោះក្នុងសង្គម បុព្វបុរសខ្មែរបានលើកឡើងនូវសុភាសិតមួយថា«ចាញ់បានជាព្រះ ឈ្នះបានជាមារ»។ តើសុភាសិតនេះ មានអត្ថន័យដូចម្ដេច? ហើយវាមានគំនិតអប់រំយ៉ាងណាដែរ?
ស្ថានទូត សរសេរដូច្នេះថា៖«ពួកគាត់ បានរៀបចំបែបបទ ដើម្បីចេញពីមន្ទីរពេទ្យតាំងពីព្រឹកមិញ ហើយឥឡូវអ្នកទាំង៣ បានមកដល់ផ្ទះដោយសុវត្ថិភាព។ គ្រូពេទ្យ បានផ្តាំថា ក្នុងករណីពេលត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ក្នុងមួយសប្ដាហ៍នេះ ប្រសិនបើមានអាការចេញជារោគសញ្ញាជំងឺនេះឡើងវិញ ត្រូវផ្ដល់ដំណឹងទៅពេទ្យ ដើម្បីពិនិត្យបន្តទៀត»។ អត្ថបទទាក់ទង ស្រ្តីខ្មែរ២នាក់ និងកូនកាត់ម្នាក់ នៅកូរ៉េខាងត្បូង ឆ្លងកូវីដ-១៩ ក្នុងចំណោមអ្នកទាំង៣នោះ គឺម្នាក់ជាស្រ្តី អាយុ២៣ឆ្នាំ បានឆ្លងកូវីដ-១៩ ពីស្វាមីរបស់នាង ជាជនជាតិកូរ៉េ ហើយម្នាក់ទៀត ជាស្រ្តីអាយុ៤៦ឆ្នាំ ដែលជាម្តាយរបស់នាង និង កូនប្រុស (កូនកាត់) អាយុជាង៣ខែរបស់នាង ក៏ឆ្លងពីស្វាមីដែរ។ ស្ថានទូតកម្ពុជា ផ្តល់ព័ត៌មានអំពីអ្នកទាំង៣ ដែលឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមីនា។ កូរ៉េខាងត្បូង ក៏ជាប្រទេសមួយ ដែលមានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ច្រើនគួរសមដែរ តែក្រោយមក បានចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ទាន់ ដែលធ្វើឲ្យចំនួនអ្នកឆ្លង មិនសូវកើនឡើង ហើយចំនួនអ្នកជាសះស្បើយ មានការកើនឡើង។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា កូរ៉េខាងត្បូង មានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ជាង១ម៉ឺននាក់ ដោយក្នុងនោះស្លាប់ជាង២រយនាក់ និង ជាសះស្បើយជាង៧,៨ពាន់នាក់៕	ពលរដ្ឋខ្មែរ៣នាក់ ដែលឆ្លងជំងីកូវីដ-១៩ នៅកូរ៉េខាងត្បូង បានជាសះស្បើយវិញហើយ និងត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យ។ នេះបើតាមព័ត៌មាន ដែលបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០។
ស្រុកក្រគរ, ពោធិ៍សាត់៖ ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០២១-២០២២កន្លងទៅ សិស្សសាលាបឋមសិក្សាក្បាលត្រាច ស្ថិតក្នុងឃុំក្បាលត្រាច ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ចំនួន២០នាក់ ទទួលបានអាហារូបករណ៍ ពីរាជរដ្ឋាភិបាល។ ក្រៅពីអាហារូបករណ៍ សិស្សក្រីក្រនៅសាលានេះ ក៏ទទួលបានអាហារូបករណ៍ ពីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលផងដែរ ក្នងនោះសិស្សក្រីក្រ២៥នាក់ទទួលបានថវិកាប្រចាំឆ្នាំពីសហភាពអឺរ៉ុប (EU) និងអាហារូបករណ៍ជាសម្ភារៈចំនួន២នាក់ ពី អង្គការសកម្មភាពសម្រាប់ការអប់រំនៅកម្ពុជា (CAPE)។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមទស្សនាការអធិប្បាយរបស់ លោក និល សុថល នាយកសាលាបឋមសិក្សាក្បាលត្រាចដូចតទៅ៖ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្មសេវាល្អ (អត្ថបទ ឬវីដេអូនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ អេង គឹមលាង (យុវជនឃុំក្បាលត្រាច)
កងកម្លាំងមួកខៀវកម្ពុជាចំនួន ២៩៨ នាក់មានស្ត្រី ២៥នាក់ដែលត្រូវបំពេញបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពនៅទឹកដីម៉ាលីនេះ ត្រូវបែងចែកជាពីរក្រុម។ មួយក្រុមគឺកងវិស្វកម្មព្រលានយន្តហោះលេខ៨៩១ និងមួយក្រុមទៀតគឺ កងកម្ទេចគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះលេខ២៣១។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់នាយឧត្ដមសេនីយ៍ ប៉ុល សារឿន ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេស។ កងកម្លាំងកម្ពុជាចាកចេញតាមជើងយន្តហោះអេត្យូពីទៅកាន់ប្រទេសម៉ាលីនៅថ្ងៃ ១៧ ខែឧសភា (Xinhua) ក្នុងពិធីជូនដំណើរដែលធ្វើឡើងនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពកម្ពុជារូបនេះក៏បានកត់សម្គាល់ពីការកើនឡើងនៃគ្រោះថ្នាក់ចំពោះកងទ័ពពេលបំពេញបេសកម្មដែរ។ «ការរក្សាសន្តិភាពកំពុងជួបប្រទះនឹងបញ្ហាប្រឈមនានា ដោយតួអង្គមិនមែនរដ្ឋ បានបង្កសង្គ្រាមឧទ្ទាមវាយប្រហារមកលើកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពរបស់កម្ពុជា បណ្តាលឲ្យបាត់បង់ជីវិត និងពិការជាច្រើននាក់»។ លោក ប៉ុល សារឿន បញ្ជាក់ដូច្នេះក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍បង្ហោះតាមហ្វេសប៊ុកផ្លូវការខ្លួន។ កងកម្លាំងកម្ពុជាដែលចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាពនៅប្រទេសម៉ាលី (Xinhua) ទោះជាដូច្នេះក្តី លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា មរណភាព និងពលិកម្មរបស់កងកម្លាំងកម្ពុជាកន្លងមក មិនបានបង្អាក់ការប្តេជ្ញាចិត្ត និងប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជាក្នុងការរួមចំណែករក្សាសន្តិភាពពិភពលោកឡើយ។ លោកនិយាយដូច្នេះ៖ «កងកម្លាំងយើងមិនរាថយ ពីព្រោះវាជាបុព្វហេតុរួមដ៏ថ្លៃថ្លាបំផុតដើម្បីសន្តិភាព និងមនុស្សធម៌ក្នុងលោក»។ សូមរម្លឹកបន្តិថា តាមរបាយការណ៍ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០១៩ កងកម្លាំងកម្ពុជាដែលចូលរួមថែរក្សាសន្តិភាពនៅក្រៅប្រទេសបានពលីជីវិតចំនួន៧នាក់ និង រងរបួស ៩ឆ្នាំផងដែរ។ កាលពីខែមីនា សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានប្រកាសបញ្ចេញថវិកា ១៥លានដុល្លារអាមេរិកដើម្បីទិញរថពាសដែកសម្រាប់គាំទ្រនិងរក្សាសុវត្ថិភាពកងទ័ពកម្ពុជាដែលកំពុងបំពេញបេសកកម្មនៅប្រទេសម៉ាលី ដោយហេតុផលថា អង្គការសហប្រជាជាតិជួបវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ។ សម្តេចបានថ្លែងដូច្នេះ៖«ពីមុនកម្ពុជាស្នើឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិជាអ្នកដោះស្រាយបញ្ហានេះ ប៉ុន្តែឥឡូវអង្គការសហប្រជាជាតិកំពុងជួបវិបត្តិថវិកា។ ដូច្នេះសម្រាប់បន្ទុកនេះ យើងមិនដកកងទ័ពចេញដោយខ្វះការទទួលខុសត្រូវទេ ហើយយើងក៏មិនទុកឲ្យកងទ័ពយើងដៃទទេដែរ គឺត្រូវមានរថពាសដែកការពារខ្លួន»។ ត្រឡប់មកវិញ លោក ប៉ុល សារឿន ឆ្លៀតក្នុងឱកាសជូនដំណើរកងទ័ពនោះក៏បានដាស់តឿនឲ្យបណ្តាកងទ័ពកម្ពុជាទាំង ២៩៨ នាក់ គោរពវិន័យ ក្រមសីលធម៌ ច្បាប់ទម្លាប់ បទបញ្ជា និងស្វែងយល់ឲ្យបានច្បាស់ពីរបៀបរបបធ្វើការរបស់ប្រព័ន្ធអង្គការសហប្រជាជាតិជាដើម ក៏ដូចជារៀនសូត្រស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ នយោបាយសង្គមដែលខ្លួនកំពុងបំពេញការងារ និងភាសាបរទេសជាដើម។ ដោយឡែក ប្រធានអង្គការសហប្រជាជាតិលោកស្រី ផូលីន ថាម៉េស៊ីស (Pauline Tamesis) ដែលចូលរួមក្នុងពិធីជូនដំណើរនោះដែរបានលើកឡើងថា បេសកម្មនៅម៉ាលីដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីផ្ទះសម្បែងនឹងក្លាយជាការសាកល្បងសមត្ថភាពជំនាញវិជ្ជាជីវៈនិងសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់កងទ័ពកម្ពុជាដែរ។ ក្នុងបទសម្ភាសផ្តាច់មុខជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗចុងឆ្នាំ ២០១៨ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អង្គការសហប្រជាជាតិខាងលើនេះក៏បានកោតសរសើរអស់ពីចិត្តដែរ ចំពោះការរួមចំណែកឥតមានរួញរារបស់កម្ពុជាក្នុងការរក្សាសន្តិភាព ខណៈដែលខ្លួនធ្លាប់ជារដ្ឋរងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាមស៊ីវិល និងទទួលយកកងទ័ពថែរក្សាសន្តិភាព។ លោកស្រីបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ប្រទេសឯទៀតអាចរៀនសូត្រពីកម្ពុជាជុំវិញការធ្វើវិភាគទាន់ក្នុងការរក្សាសន្តិភាពពិភពលោកនេះ ក្នុងនោះមានការរក្សាបានឆន្ទៈនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការផ្តល់ត្រឡប់ទៅសហគមន៍អន្តរជាតិវិញ។ សូមបញ្ជាក់ថា ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៦ កម្ពុជាបានចូលរួមបញ្ជូនកងទ័ពសរុបរហូតដល់ ៦០៥៣ នាក់ ក្នុងនោះមានស្ត្រី ២៩៦នាក់ផងដែរ ទៅចូលបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពនៅអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ាក្នុងនោះមានប្រទេសឆាត, ស៊ីប, អាហ្វ្រិកកណ្តាល, លីបង់, ម៉ាលី, ស៊ូដង់, ស៊ូដង់ខាងត្បូង និងស៊ីរីផងដែរ៕	កងកម្លាំងមួកខៀវកម្ពុជាជិត ៣០០ នាក់ចាកចេញមាតុប្រទេសដើម្បីទៅបំពេញបេសកកម្មថែរក្សាសន្តិភាពក្រោមឆ័ត្រអង្គការសហប្រជាជាតិនៅរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងលិច សាធារណរដ្ឋម៉ាលី កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ១៧ ខែឧសភា។
តាមរយៈបុព្វកថាជាងមួយម៉ោង សម្ដេច ហ៊ុន សែន បាននិយាយដូច្នេះថា កត្តាផ្ទៃក្នុងរបស់ជាតិ ជាកត្តាកំណត់នៃជ័យជម្នះ មិនមែនបរទេសជាអ្នកកំណត់នោះទេ។ ក្នុងន័យនេះសម្ដេច ហ៊ុន សែន បានថ្លែងថា បរទេសមួយចំនួន តែងតែប្រើវោហារសព្ទលើកស្ទួយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែវាគ្រាន់តែលេសមួយ ដែលរដ្ឋាភិបាល បានចាត់ទុកជាគោលបំណងចង់បំផ្លិចបំផ្លាញសេចក្តីសុខកម្ពុជាទៅវិញប៉ុណ្ណោះ។ ថ្លែងចំពោះមុខសមាជិក-សមាជិកាបក្ស ៥ម៉ឺននាក់ នៅមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្តកោះពេជ្រ នៅថ្ងៃ៧ មករានេះ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនរូបនេះ បានអត្ថាធិប្បាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ពិតមែនតែអង្គការចាត់តាំងនៃបដិវត្តន៍ពណ៌ត្រូវបានរំលាយហើយក្តី ប៉ុន្តែឧបាយកលដ៏ពិសពុលរបស់មជ្ឈដ្ឋានអគតិខាងក្រៅ ដែលបញ្ជាពីក្រោយខ្នងរបស់ចលនាបដិវត្តពណ៌នៅកម្ពុជាមិនទាន់ផុតរលត់នៅឡើយទេ។ គេបានប្រើវោហារសព្ទនានាដ៏ពិរោះអំពីប្រជាធិបតេយ្យ សេរីភាព នីតិរដ្ឋ និងមនុស្សធម៌ ប៉ុន្តែសកម្មភាពពិតរបស់គេ បានរាំងខ្ទប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីភាព និងនីតិរដ្ឋ ពិតប្រាកដមិនឲ្យរីកចម្រើន ដោយជ្រើសយកបុគ្គលមួយចំនួនដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល លើកទឹកចិត្តដល់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួន ដែលបំពានច្បាប់ ហើយផ្ទុយទៅវិញគេបោះបង់ប្រជាជនកម្ពុជា និងយកប្រជាជនកម្ពុជា ធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងរបស់ខ្លួន»។ ជាមួយជំហរឹងមាំក្នុងការដឹកនាំប្រទេស សម្ដេច ហ៊ុន សែន បាននិយាយថា កម្ពុជាមិនចុះញ៉ម ឬខ្លាចការកៀបសង្កត់របស់បរទេសតាមរយៈការផ្ដាច់ជំនួយទេ ប៉ុន្តែក្រុមបរទេសទាំងនោះវិញទេ ដែលកំពុងបរាជ័យក្នុងការដាក់សម្ពាធមកលើកម្ពុជា។ «មជ្ឈដ្ឋានបរទេសទាំងនោះ ដែលធ្វើជាមើលមិនឃើញទិដ្ឋភាពនៅកម្ពុជា កំពុងព្យាយាមបិទបាំងការបរាជ័យរបស់ខ្លួន បន្តរកវិធីដាក់ការកៀបសង្កត់មកលើរដ្ឋាភិបាលឲ្យធ្វើតាមឆន្ទៈរបស់ខ្លួន នៅក្រោមលេសរឹតបន្តឹងប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្ស តាមរយៈការគំរាមកាត់ផ្ដាច់ជំនួយ និងវិធានការរឹតបន្តឹងផ្សេងៗ ដែលជាការជ្រៀតជ្រែកយ៉ាងកំរោលមកលើដែនសមត្ថកិច្ចរបស់រដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ។ ក្នុងនាមរដ្ឋអធិបតេយ្យកម្ពុជាមិនអាចឱនក្បាលទទួលយកការកៀបសង្កត់ណាមួយពីខាងក្រៅបានឡើយ។ ជាពិសេសមិនទុកឲ្យមានការប៉ុនប៉ងផ្លាស់ប្ដូរបដិវត្តព័ណ៌កើតមានបានជាដាច់ខាត»។ នេះជាការអះអាងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបន្តរំឮកពីស្នាដៃរដ្ឋាភិបាលថា ការរក្សាបាននូវសុខសន្តិភាព គឺអាចរក្សាដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ កន្លងមកសហភាពអឺរ៉ុប និងអាមេរិក បានព្រមានពីវិធានការជាបន្តបន្ទាប់ ទាំងការរឹតបន្តឹងទិដ្ឋាការ ការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងដកការអនុគ្រោះពន្ធទំនិញជាដើម ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយបញ្ហានយោបាយ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ។ ការព្រមានបែបនេះ អាចក្លាយទៅចំណោទ ដែលធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពិចារណាដោះស្រាយដែរ ខណៈកម្ពុជា បានទទួលផលប្រយោជន៍ពីការអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ១០០០លានដុល្លារ ពីទីផ្សារសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហភាពនិងអាមេរិកនេះ។ សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលតែងតែចេញតតាំងជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ធ្លាប់ប្រកាសទៀតថា អាមេរិកនឹងបន្តដាក់វិធានការផ្សេងៗទៀត មកលើប្រទេសកម្ពុជា ប្រសិនជាស្ថានភាពនយោបាយ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា មិនវិលទៅរកភាពប្រក្រតីដូចដើមវិញទេ។ អត្ថបទទាក់ទង តើសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាអាចរស់ខ្លួនឯងបានដែរឬទេ បើគ្មានការអនុគ្រោះពន្ធពី EU និងអាមេរិក? តែយ៉ាងណាសម្ដេច ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានប្រកាសថា កម្ពុជាមិនពឹងផ្អែកលើបរទេសទាំងស្រុងនោះទេ។ ឆ្លើយតបនឹងការព្រមានដកការអនុគ្រោះពន្ធនេះ រដ្ឋាភិបាលក៏បានប្រកាសត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ តាមរយៈគម្រោងបង្កើតធនាគារដែលមានថវិកា១០០លានដុល្លារ ដើម្បីទុកបំពេញតម្រូវការសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលជួបប្រទះបញ្ហាខ្វះដើមទុនសម្រាប់ប្រកបរបអ្វីមួយ។ ជាពិសេសលើកម្ពស់ដល់ការផលិតក្នុងស្រុក និងជំរុញឲ្យមានការនាំចេញផលិតផលទៅប្រកួតប្រជែងក្រៅប្រទេស ។ សម្រាប់អ្នកវិភាគវិញ កម្ពុជាពិតជាអាចរស់នៅបានខ្លួនឯង ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកបរទេស ។ ប៉ុន្តែវាគ្រាន់តែលំបាកបន្តិចប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមអ្នកវិភាគ អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើនោះ គឺការបង្កើតគោលនយោបាយច្បាស់លាស់វែងឆ្ងាយ ក្នុងការលើកកម្ពស់ផលិតផលក្នុងស្រុក ការផលិតបែបបច្ចេកទេស កែច្នៃធនធានដែលខ្លួនមាន និងលុបបំបាត់អំពើពុករលួយក្នុង និងក្រៅប្រព័ន្ធឲ្យបានពិតប្រាកដ៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាននិយាយថា កម្ពុជាមិនដើរតាមខ្សែញាក់របស់បរទេសឡើយ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ប្រកាសបែបនេះ នៅក្នុងថ្ងៃប្រារព្វទិវា ៧ មករា លើកទី៣៩ នៅព្រឹកនេះ។
As Taiwan's President Tsai Ing-wen refuses to bend to Beijing's demand that she recognise the island as part of "one China", the Chinese government has stepped up its campaign to shrink its status. Major international businesses including airlines and hotels have recently caved to pressure to list Taiwan as part of China on their websites. Taiwan has also been shut out of numerous high-profile global forums at Beijing's request and China has stepped up military drills around the self-ruled island. El Salvador's President Sanchez Ceren said its decision Tuesday to switch ties from Taipei to Beijing was part of the "inevitable trends of our day", while Taiwan accused China of using dollar diplomacy to lure away its supporters. Taiwan, whose official name is Republic of China (ROC), now has only 17 official diplomatic allies, the vast majority of them small economies in the Pacific, Caribbean and Central America. Five have jumped ship since Tsai took power in 2016, with three this year alone. The allies may not punch much weight internationally, but chipping away at them has deep significance for Taiwan as it strives to hold on to any formal recognition of its legitimacy. Taiwan sees itself as a sovereign country and has its own democratic political system, laws and currency. However, Beijing considers it a stray province to be brought back into the fold, by force if necessary, with President Xi Jinping repeatedly underscoring the importance of territorial integrity to China's resurgence. "If the ROC is completely unrecognised I believe Beijing's calculation is that it will be easier to delegitimise the government in Taipei and prime demoralised Taiwanese and international society for unification," said Jonathan Sullivan, Director of China Programs at the University of Nottingham. Wooing El Salvador was also a warning shot to the United States, said Fan Shih-ping, a political analyst at National Taiwan Normal University. The US is Taiwan's most important informal ally and major arms supplier, despite having switched official diplomatic ties to Beijing in 1979. Beijing protested last week when Tsai spoke publicly in Los Angeles -- the first Taiwan president to do so for 15 years -- and has also complained about recent friendly overtures from the Trump administration, including a fresh commitment to support Taiwan militarily. "It's an indirect slap in Trump's face as El Salvador is in the US backyard," said Fan. - David vs Goliath - China's nationalist troops retreated to Taiwan after losing a war on the mainland to communist forces in 1949 and declared the island the seat of power of the defeated Republic of China. For decades, Taipei was recognised as China's official representative but in 1971 the United Nations switched recognition to Beijing. That left Taiwan with no sovereign status internationally and prompted major powers to change diplomatic allegiance. Taiwan has never declared independence from the mainland and is hamstrung by its own constitution, which still defines it as the Republic of China, not as a separate entity. Beijing has said it would take military action if Taiwan ever formally split and the US would also be unlikely to support such a provocative move. President Tsai declared Tuesday that Taiwan would not bow to pressure and slammed China's "increasingly out-of-control international behaviour". But China's growing global clout makes it a David and Goliath fight for recognition. Xi is confident he can use both hard and soft power to pave the way for reunification, said Huang Kwei-bo, vice dean at Taiwan's National Chengchi University's international affairs college. "They now ignore stakeholders in Taiwan and unilaterally decide to do whatever they want. This is quite worrying as it means Beijing doesn't have any willingness to communicate anymore," said Huang. Beijing cut off all official contact with Taipei after Tsai came to power, as her party is traditionally independence-leaning. However, Sullivan noted that if Taiwan loses all recognition from its allies, Beijing may unwittingly fuel calls from independence supporters to push for the island to redefine itself as the Republic of Taiwan. He also believes Taiwan's unofficial ties ultimately outweigh its official ones. "Taiwan's informal relationships, as a major trading economy, with the US, Japan the European Union and pretty much every other country in the world, are much more important to Taiwan's vitality," he said. aw-my-lm/sls © Agence France-Presse	Taipei, Taiwan \| Taiwan's loss of another diplomatic ally to China is the latest strike in a multi-pronged effort to isolate the island, undermine its claims to sovereignty, and render it invisible on the global stage.
តាំងពីបង្កើតពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន នៅឆ្នាំ២០០៧ ឆ្នាំនេះជាកំណត់ត្រាអាក្រក់បំផុតសម្រាប់ណាហ្គាវើល ដែលធ្លាក់ត្រឹមធ្លាក់ត្រឹមវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយនៃពានរង្វាន់នេះ បន្ទាប់ពីពួកគេបានប្រកួតចាញ់ក្រុមគីរីវង់សុខសែនជ័យទាំងពីរជើង ២-១។ កន្លងមកកំណត់ត្រាទាបបំផុតសម្រាប់ម្ចាស់ជើងឯកលីគកំពូលឆ្នាំ២០១៨មួយនេះ គឺធ្លាក់ត្រឹមវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយពីរលើកនៅឆ្នាំ២០០៨ និង ២០១៦។ សម្រាប់ការចូលរួម១២លើកកន្លងមក ក្រុមណាហ្គាវើលបានឡើងដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រចំនួន៦លើក និងធ្លាប់ឈ្នះជើងឯកម្តងនៅឆ្នាំ២០១៣ ក្រោយយកឈ្នះក្រសួងការពារជាតិដោយបាល់កាត់សេចក្តី ៥-៣ ខណៈ៥លើកទៀតបានត្រឹមជើងឯករង។ ជាមួយគ្នានេះ ណាហ្គាវើលធ្លាប់ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣មួយលើក និងលេខ៤ពីរលើក។ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ម្ចាស់ជើងឯកឆ្នាំ២០១៤ និងរងឆ្នាំចាស់ ក៏អស់ឱកាសឡើងទៅវគ្គបន្តផងដែរ បន្ទាប់ពីចាញ់ក្រុមវិសាខាក្នុងលទ្ធផលសរុបទាំងពីរជើង ១០-០។ បន្ថែមលើនេះ ប៉ូលិសធ្លាប់ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣មួយលើក និងលេខ៤មួយលើក។ ក្រៅពីក្រុមទាំងពីរ អាស៊ីអឺរ៉ុប អគ្គិសនីកម្ពុជា កំពង់ចាម ខេត្តត្បូងឃ្មុំ សៀមរាប និងរតនគិរី ក៏បានហាលអាវដែរ។ ក្រុមទាំង៨ ដែលទទួលបានកៅអីឡើងទៅលេងនៅវគ្គ១/៤រួមមានបឹងកេត អង្គរថាយហ្គឺរ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ក្រសួងការពារជាតិ ភ្នំពេញក្រោន សូលទីឡូអង្គរ វិសាខា និងគីរីវង់សុខសែនជ័យ។ បើតាមលោក ឆាំង ពិសិដ្ឋ លេខាប្រតិបត្តិនៃគណៈកម្មការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា ការចាប់ឆ្នោតវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយនឹងរៀបចំនៅថ្ងៃទី២៤ កក្កដា នៅវិមានពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ បឹងកេតបានទម្លាក់ក្រុមលេខ២ថ្នាក់ខេត្តសៀមរាបជាមួយជ័យជម្នះទាំងពីរជើង ៩-០ រីឯអង្គរថាយហ្គឺរយកឈ្នះអគ្គិសនីយ៉ាងប្រផិតប្រផើយ ៣-២។ ចំណែកភ្នំពេញក្រោនលត់កំពង់ចាម ២៤-0 ខណៈព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងទម្លាក់ត្បូងឃ្មុំជាមួយជ័យជម្នះ ៧-១ រីឯគីរីវង់សុខសែនជ័យទម្លាក់ណាហ្គាវើល ២-១ ស្របពេលក្រសួងការពារជាតិយកឈ្នះអាស៊ីអឺរ៉ុប ៦-៣។ ដោយឡែកវិសាខាទម្លាក់អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ១០-០ និងសូលទីឡូអង្គរយកឈ្នះរតនគិរី ១៥-៦៕	ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ដណ្តើមពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ បានរកឃើញក្រុមទាំង៨ ដើម្បីឡើងទៅកាន់វគ្គ១/៤ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការប្រកួតទាំងពីរជើងនៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ ណាហ្គាវើល ស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមក្នុងក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគ និងក្រុមឡើងមកពីថ្នាក់ខេត្ត៧ផ្សេងទៀត ដែលបានហាលអាវត្រឹមវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។
អត្ថបទទាក់ទង លោក ចេង បុ៊ណ្ណារ៉ា និងលោកស្រី នី ចាន់ធីតា ឡើងកាន់តំណែងជាអភិបាលរងខេត្តត្បូងឃ្មុំ លោកស្រី ខាំ សុភាព និងលោក ទុយ ប៊ុនសេរីរ័ត្នមុនី កាន់តំណែងជាអភិបាលរងខេត្តក្រចេះ លោកស្រី ប៊ន សុភី ជាអតីតអភិបាលរងខេត្តក្រចេះ រីឯលោក ស្រ៊ន សំឬទ្ធី ជាអតីតនាយកវិទ្យាស្ថានព័ត៌មានវិទ្យា និងភាសាបរទេសនៃបណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា។ កំពង់ឆ្នាំង ស្ថិតក្នុងចំណោមខេត្តដែលមានការតែងតាំងអភិបាលរងថ្មីពីរបន្ថែម នាអំឡុងខែកក្កដា នេះ ពោលគឺបន្ទាប់ពីខេត្តបាត់ដំបង កំពត ក្រចេះ និងត្បូងឃ្មុំ៕	លោកស្រី ប៊ន សុភី និងលោក ស្រ៊ន សំឬទ្ធី បានឡើងកាន់តំណែងជាអភិបាលរងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង តាមរយៈពិធីផ្លូវការមួយដែលរៀបចំនៅសាលាខេត្ត ក្រោមអធិបតីភាព លោក ឡាំ ជា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ នារសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា នេះ។
លោក សំរិទ្ធ សុខុន ព្រះរាជអាជ្ញារង និងជាអ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមតុលាការខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា បុរសជនជាតិថៃជាជនសង្ស័យ ត្រូវបាននាំទៅកាន់ស្ថាប័នអយ្យការហើយ ដើម្បីសាកសួរ។ លោក លើកឡើងថា តំណាងអយ្យការ មិនទាន់ចោទប្រកាន់ជនសង្ស័យពីបទអ្វីជាផ្លូវការឡើយ ដោយលោក គ្រាន់តែបញ្ជាក់ថា បុរសនោះ ពាក់ព័ន្ធនឹងការកែច្នៃអាវុធខុសច្បាប់។ លោកព្រះរាជអាជ្ញរងរូបនេះ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖«គាត់ បម្រុងនឹងនាំ [អាវុធកែច្នៃនោះ] ចេញទៅថៃវិញហើយ តែក៏ត្រូវចាប់ជាប់»។ បើតាមលោកព្រះរាជអាជ្ញារងដដែល អាវុធដែលបុរសជនជាតិថៃនោះកែច្នៃ មិនមានច្រើននោះទេ ដោយមានតែកាំភ្លើងកែច្នៃតែ១ដើមប៉ុណ្ណោះ បូករួមទាំងគ្រាប់ពិត។ យ៉ាងណា កងកម្លាំងរាជអាវុធហត្ថក្រុងប៉ោយប៉ែត ដែលចុះចាប់បុរសនោះ បានសរសេរលើក្រដាសអំពីបទល្មើសថា រូបគេ មានវ័យ៣៩ឆ្នាំ ហើយជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទផលិត ឬចរាចរណ៍អាវុធគ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវគ្រប់ប្រភេទ។ ដូចជនសង្ស័យទូទៅដែរ បុរសជនជាតិថៃនោះ ត្រូវកងរាជអាវុធហត្ថ ថតរូបដោយឲ្យរូបគេកាន់ក្រដាសអំពីបទល្មើសរបស់គេ ដែលបានប្រព្រឹត្តនោះ៕	កម្លាំងកងរាជអាវុធហត្ថក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចាប់បានបុរសថៃម្នាក់ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នុ ឆ្នាំ២០២២ ក្រោយរកឃើញថា រូបគេ បានលួចកែច្នៃអាវុធដោយខុសច្បាប់។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.