Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ម្ចាស់ផ្ទះកាតាប្រកួតចាញ់ក្រុមអេក្វាទ័រលទ្ធផល ២-០ ដោយ ២គ្រាប់របស់អេក្វាទ័រស៊ុតដោយខ្សែប្រយុទ្ធជួរមុខ Enner Valencia ត្រឹមនាទី៣១ តែប៉ុណ្ណោះនៃការប្រកួតវគ្គទីមួយ។ នាការប្រកួតថ្ងៃបើកឆាករបស់ម្ចាស់ផ្ទះនាកីឡដ្ឋាន Al Bayt ចំនួនអ្នកទស្សនាត្រូវបានប្រកាសនៅវគ្គទីពីរថាមានអ្នកចូលទស្សនាប្រមាណជាង ៦៧,៣៧២នាក់ ប៉ុន្តែក្រោយការប្រកួតវគ្គទីពីរចាប់ផ្តើមកៅអីអង្គុយជាច្រើនត្រូវបានទុកនៅទំនេរទៅវិញក្រោមហេតុផលអ្នកទស្សនាដែលជាជនជាតិកាតាបានចាកចេញដែលទំនងព្រោះលទ្ធផលនៃការប្រកួត។ ទន្ទឺមនឹងនោះ មានការបង្ហើបមួយលើកឡើងថាប្រទេសកាតាបានបង់ប្រាក់ជួលមនុស្សឱ្យមកទស្សនាការប្រកួត ដែលនាំឱ្យមានរូបភាពចម្លែកនៅក្នុងកីឡដ្ឋានដែលពោរពេញទៅដោយកញ្ចប់កាដូលេចចេញនៅតាមកៅអីដែលទំនេរពេញក្នុងវគ្គតីពីរ ដែលអាចថាធ្វើឡើងដើម្បីការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍មនុស្សឱ្យមកទស្សនាវិញ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះគណៈកម្មាធិការរៀបចំការប្រកួតក៏បានប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរ និងលុយដើម្បីគៀងគរប្រជាជនខ្លួនឱ្យមកទស្សនា តែអ្នកមកទស្សនាទាំងនោះនឹងមិនអាចទទួលបានប្រាក់ឡើយដែលអ្នករៀបចំបានសន្យាផ្តល់ជូននោះទេ ក្រោយពួកគេបានរឿងដ៏គួរឱ្យអាម៉ាស់ខ្លាំងនាថ្ងៃបើកនៃការប្រកួត World Cup នោះ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត Marca។ គួររំលឹកដែរថា កាតាបានផ្លាស់ប្តូរចិត្តអំពីការអនុញ្ញាតឱ្យលក់ស្រាបៀរនៅក្នុងកីឡដ្ឋាន តាមកីឡដ្ឋានទាំង៨ ហើយរឿងនេះអាចនឹងធ្វើឱ្យ FIFA ត្រូវបង់ប្រាក់ប្រមាណជាង ៧៥លានដុល្លារលើថ្លៃសេវាផ្លូវច្បាប់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនដែលបានទទួលសិទិ្ធលក់ស្រាបៀរនាការប្រកួតនោះវិញ៕	កាតាបានក្លាយជាក្រុមជម្រើសជាតិដំបូងប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ World Cup ដែលប្រកួតចាញ់នៅជំនួបបើកឆាកក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ។ រឿងដ៏អាម៉ាស់ផ្សេងទៀត កាតាត្រូវបានផ្សាយថាបានជួលអ្នកគាំទ្រឱ្យទៅចូលរួមទស្សនាផ្ទាល់នៅជំនួបបើកឆាករបស់កាតាទល់អេក្វាទ័រ។ អំឡុងការប្រកួតនៅវគ្គទីពីរនាជំនួបនោះ កៅអីអង្គុយរាប់ពាន់ក្នុងកីឡដ្ឋាន Al Bayt ប្រែជាទំនេរវិញ ដោយអ្នកទស្សនាជាជនជាតិកាតាបាននាំគ្នាចាកចេញពីការប្រកួត។
ប្រជាពលរដ្ឋដែលទទួលបានដីសម្បទានសង្គមកិច្ច ពីគម្រោង LASED ត្រូវបានទទួលការគាំទ្របន្ត ដោយគម្រោង LASED II ដើម្បីជួយដល់ជីវភាពរស់នៅ ការបង្កើតនូវមុខរបរ និងការគ្រប់គ្រងជីវិតរស់នៅរបស់ខ្លួន ឲ្យមានភាពម្ចាស់ការ។ ពលរដ្ឋដែលបានទទួលដីសម្បទានសង្គមកិច្ចពីគម្រោង LASED II សុទ្ធសឹងតែជាអ្នកដែលមានជីវភាពក្រីក្រ គ្មានដីរស់នៅ និងមិនមានដីបង្កបង្កើនផល។ មុនទទួលបានដីពលរដ្ឋទាំងនោះត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលជាច្រើនមុននឹងទទួលបានដីសម្រាប់សង់លំនៅឋាន និងដីបង្កបង្កើនផលនៅក្នុងគម្រោងនេះ។ លោកបណ្ឌិត ដោក ដូម៉ា នាយកគម្រោង LASED II នៃក្រសួងដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានឲ្យដឹងថា គម្រោង LASED ដំណាក់កាលដំបូងបានអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ២០០៨ និងបានបញ្ចប់ទៅវិញនៅឆ្នាំ២០១៤។ នៅដំណាក់កាលទី១នេះ គឺជាការជ្រើសរើសប្រជាពលរដ្ឋ និងចាប់ឆ្នោតដើម្បីទទួលបានដីលំនៅឋាន និងដីកសិកម្ម។ ចំពោះដំណាក់កាលទី២នេះត្រូវបានអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២១ ដែលជាដំណាក់កាលនៃការជួយប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីកសាងជីវិតថ្មី ជាមួយនឹងការធ្វើកសិកម្មចិញ្ចឹមសត្វ និងដាំបន្លែ។ បច្ចុប្បន្នគម្រោង «បែងចែកដីដើម្បីសង្គមកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជំហានទី២» (LASED II) នេះត្រូវបានអនុវត្តនៅលើទីតាំងចំនួន១៤កន្លែង ក្នុងខេត្តគោលដៅចំនួន៥ គឺក្រចេះ ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ធំ កំពង់ឆ្នាំង និងកំពង់ស្ពឺ ហើយមានពលរដ្ឋ ដែលទទួលបានផលពីគម្រោងនេះសរុបមានចំនួន ៥.១៤១គ្រួសារ៕	ភ្នំពេញ៖ គម្រោង LASED II គឺជាគម្រោង «បែងចែកដីដើម្បីសង្គមកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជំហានទី២» ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈ កម្មវិធីសម្បទាន ដីសង្គមកិច្ច ក្នុងការបែងចែកដីដល់គ្រួសារប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ គ្មានដី ឬពលរដ្ឋដែលមានដីតិចតួចដើម្បីលើកកម្ពស់កម្រិតជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ គម្រោងLASED II ត្រូវបានអនុវត្ត ដោយមានការចូលរួមពីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគររូបនីយកម្ម និងសំណង់ លេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មកាធិការជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ និង ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។
បណ្តាក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់អាម៉េរិក បានស្វែងយល់ពីសក្តានុពល ភាពរីកចម្រើននៅកម្ពុជា ក្នុងការចាប់ឱកាសបណ្តាក់ទុនវិនិយោគបន្ថែម។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ ភាគច្រើនមកពីវិស័យ រថយន្ត បច្ចេកវិទ្យា សុខាភិបាល ជាពិសេសវិស័យថាមពល បានមើលឃើញពីតម្រូវការទីផ្សារខ្ពស់នៅកម្ពុជា។ ក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាម៉េរិក-អាស៊ាន (USAASEAN Business Council US-ABC) ជំនួបនេះ ដឹកនាំដោយលោក Michael Michlalk អនុប្រធានជាន់ខ្ពស់នៃនាយកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់ នៃក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាម៉េរិក-អាស៊ាន លោក W.Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំកម្ពុជា និងតំណាងក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកចំនួន១៣ បានជួបជាមួយ សម្តេច ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ដើម្បីស្វែងយល់ពីសក្តានុពល ឱកាសបណ្តាក់វិនិយោគនៅកម្ពុជា។ ក្នុងជំនួបនេះ លោក Michael Michlalk បានថ្លែងអំណរគុណ សម្តេច ហ៊ុន សែន ដែលបានជួយគាំទ្រក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិក-អាស៊ាន ហើយលោក ក៏គាំទ្រ និងសាទរចំពោះការធ្វើជាប្រធានអាស៊ានរបស់កម្ពុជាដែរ។ សម្រាប់ Michael Michalak ភាពដឹកនាំរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន បានដើរតួនាទីបានយ៉ាងល្អសម្រាប់តំបន់ ជាពិសេសសម្រាប់បញ្ហានៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ អនុប្រធានជាន់ខ្ពស់នៃនាយកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់ នៃក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាម៉េរិក-អាស៊ាន ក៏បានវាយតម្លៃខ្ពស់ ចំពោះភាពជោគជ័យរបស់កម្ពុជា ក្នុងការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ រហូតដល់ការបើកឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ នៅក្នុងជំនួបនេះ ឯកឧត្តម Michael Michalak បានលើកឡើងបំណងពង្រីកស្ថានីយប្រេង និងលទ្ធភាពវិនិយោគស្ថានីយសាកថ្មរថយន្តអគ្គិសនី និងឱកាសសហការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល រួមមានការពង្រឹង និងបង្កើនស្តង់ដារបណ្តាញបញ្ជូនអគ្គិសនី ការគ្រប់គ្រងថាមពល និងប្រព័ន្ធសន្សំសំចៃថាមពល។ ក្រៅពីផ្នែកថាមពល លោក Michael ក៏លើកឡើងពីបំណងចូលរួមជំរុញកសាងសមត្ថភាព របស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម បច្ចេកវិទ្យា ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងសុខាភិបាលនៅកម្ពុជាដែរ។ ជាការឆ្លើយតប សម្តេច ហ៊ុន សែន បានអរគុណដល់សហរដ្ឋអាម៉េរិក ដែលបានផ្ដល់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដល់កម្ពុជា។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានប្រាប់ទៅប្រតិភូក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាម៉េរិក-អាស៊ានថាកម្ពុជា កំពុងតែប្រើប្រាស់អគ្គិសនី ដែលផលិតដោយវារីអគ្គិសនីសរុបទាំងអស់មាន ៦៤,៣៩ភាគរយ អំពីសូឡា ៤.១ភាគរយ និងជីវឧស្ម័នចំនួន ០,២៨ភាគរយ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានលើកទឹកចិត្តឱ្យក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ បន្តវិនិយោគ និងស្វែងរកសក្តានុពលវិនិយោគផ្សេងៗទៀតនៅកម្ពុជា នាពេលខាងមុខ។ សូមជម្រាបជូនថា ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី រវាងកម្ពុជានិងអាម៉េរិក សម្រេចបានក្នុងរង្វង់ទឹកប្រាក់ ២,២ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងត្រីមាសទីមួយ ឆ្នាំ២០២២នេះ។ ទំហំនេះ បានកើនឡើងរហូតដល់ ៤១,៥ ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដែលមានទឹកប្រាក់ជាង ១,៥ពាន់លានដុល្លារ៕	ដោយ៖ ធន់ សេងហុង
លោក John Koldowski អ្នកវិភាគឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងជាសាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ Thammasat បាននិយាយថា ទស្សនវិស័យទេសចរណ៍ទៅអនាគតមានភាពខ្លាំងក្លានៅលើទីផ្សារជាច្រើនក្នុងតំបន់។ លោក Koldowski ថ្លែងថា៖ «តំបន់ធំៗដែលយើងកំពុងសម្លឹងមើលនៅពេលនេះ គឺថាប្រទេសថៃកំពុងរីកចម្រើន ហើយនឹងបន្តរីកចម្រើនខ្លាំង»។ លោកបានប្រាប់ VOA ថា៖ «ប្រទេសវៀតណាមក៏បានបង្ហាញពីការរីកចម្រើនដ៏រឹងមាំក្នុងវិស័យមួយចំនួនផងដែរ។ ចំណែកប្រទេសកម្ពុជា និងមីយ៉ាន់ម៉ា បើទោះបីអត្រាកំណើនមានការធ្លាក់ចុះក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសទាំងនេះ គេឃើញមានការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ជាច្រើន មានសំណង់ជាច្រើន ហើយមានការចាប់អារម្មណ៍ចង់វិនិយោគ និងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតក្នុងប្រទេសទាំងនេះ»។ ក្រុមប្រឹក្សាវិស័យទេសចរណ៍និងការធ្វើដំណើរពិភពលោក (WTTC) បានព្យាករថា ការរួមចំណែកដោយផ្ទាល់របស់វិស័យទេសចរណ៍ទៅលើសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ នឹងកើនឡើង ៥,៦ ភាគរយក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ គឺកើនដល់តម្លៃ ៥២៨.៧ ពាន់លានដុល្លារ។ ចំនួននេះគឺស្មើនឹង ១២.៦ ភាគរយនៃផលិតផលជាតិសរុប (GDP)។ វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង១០ នៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហៅកាត់ថាអាស៊ាន ក៏បានផ្តល់ការងារផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលទៅមនុស្សជាង ៣២ លាននាក់ផងដែរ។ ទស្សនវិស័យនៃការធ្វើវិនិយោគសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ក៏មានសភាពខ្លាំងក្លាដែរ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់អ្នកសេដ្ឋកិច្ចជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នៅក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ CLSA ។ ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ CLSA បានចង្អុលទៅលើឱកាសវិនិយោគដ៏ធំលើការធ្វើដំណើរ និងទេសចរណ៍ដែលក្នុងនោះរួមការអភិវឌ្ឍផ្នែកសណ្ឋាគារ និងរមណីយដ្ឋាន រួមជាមួយនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន សន្តិសុខ និងការការពារបរិស្ថាន។ ក្រុមប្រឹក្សានេះបាននិយាយថា ការចំណាយលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវិស័យទេសចរណ៍និងការធ្វើដំណើរ នឹងក្លាយជាគន្លឹះក្នុងការទប់ទល់នឹងតម្រូវការ។ ប្រទេសហ្វីលីពីនគ្រោងនឹងវិនិយោគ ២៣ ពាន់លានដុល្លារលើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទេសចរណ៍ ក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំខាងមុខ បូករួមទាំងការវិនិយោគលើកាស៊ីណូ ដោយរដ្ឋាភិបាលមានគោលបំណងបង្កើនចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ឲ្យបានទ្វេរដង ទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ដែលបច្ចុប្បន្ននេះមានកម្រិត ១០ ភាគរយ។ លោក Oliver Lamb បម្រើការនៅក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាអាកាសចរណ៍ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងស៊ីដនី បាននិយាយថា ការរីកចម្រើននៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ បានជំរុញឲ្យមានកំណើនទេសចរណ៍។ ចំនួនពលរដ្ឋវណ្ណ:កណ្តាល ត្រូវបានព្យាករថានឹងកើនឡើងពី ១៩០ លាននាក់ទៅ ៤០០ លាននាក់នៅក្នុងទសវត្សរ៍ខាងមុខនេះ។ លោក Lamb បានថ្លែងប្រាប់ VOA ថា៖ «កំណើននៃពលរដ្ឋវណ្ណ:កណ្តាល ភាពខ្លាំងនៃពួកថ្នាក់កណ្តាលនៅអាស៊ី ការលេចឡើងនៃក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍សម្រាប់ពួកអ្នកមានហើយឆ្លើយតបចំៗលើតម្រូវការពួកអាស៊ីថ្នាក់កណ្តាល និងតម្លៃប្រេងថោក បានធ្វើឲ្យអ្នកកំពុងជួបមហាសក្ដានុពលដ៏វិជ្ជមានសម្រាប់ដំណើរកម្សាន្តនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប៉ុន្តែលោក Lamb ក៏បានប្រាប់ឲ្យដឹងដែរថា កំណើននេះនាំឱ្យមានបញ្ហាប្រឈមផ្សេងទៀតនៅក្នុងវិស័យអាកាសចរណ៍ រួមមានការបណ្តុះបណ្តាបុគ្គលិកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ការជួឧបត្ថម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ សមាគមអាកាសចរណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក AAPA ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ បានឲ្យដឹងថា នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបានដឹកភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិសរុប ២៩៣ លាននាក់ដែលចំនួននេះកើនឡើង ៦ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ សមាគមទេសចរណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (PATA) បានឱ្យដឹងទៀតថា ការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនេះត្រូវបានគេឃើញមាននៅក្នុងវិស័យអាកាសចរណ៍ ដែលនៅបំណាច់ឆ្នាំ ២០១៩ នឹងមានការធ្វើដំណើរប្រមាណជិត ១១,០០០ ដង (ការចេញដំណើរ និងការមកដល់) នៃប្រតិបត្ដិការនៅក្នុងតំបន់នេះ។ តួលេខនេះបង្ហាញពីការកើនឡើងចំនួន ២០ ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦។ សមាគមទេសចរណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក PATA បាននិយាយថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃមានការការហោះហើរនៅក្នុងតំបន់ចំនួនប្រមាណ ២៨,៦០០ ដែលតួលេខនេះកើនឡើងពីចំនួន ២២.០០០ ក្នុងឆ្នាំ ២០១២។ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានរាយការណ៍ពីការកើនឡើងជើងហោះហើរចំនួន ៤៧ ភាគរយ ហើយចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាសរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបានកើនឡើង ចំនួន២៩ ភាគរយ ហើយការរីកលូតលាស់ដ៍ឆាប់រហ័សនេះត្រូវបានគេមើលឃើញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា (ដែលមានចំនួន ៥២ ភាគរយ) និងវៀតណាម (មាន៧៥ ភាគរយ) ។ ក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍និងការធ្វើដំណើរពិភពលោក បានឱ្យដឹងថា ការពឹងផ្អែកលើវិស័យទេសចរណ៍បានកើនឡើង ជាពិសេសដោយសារតែ «កំណើនដ៏អស្ចារ្យ» នៃទីផ្សារក្រៅប្រទេសរបស់ចិន។ ក្រុមប្រឹក្សានេះបាននិយាយថា ប្រទេសចិនបានពង្រីកគម្រោង «គោលដៅទេសចរណ៍» របស់ខ្លួន ពី១៤ប្រទេស ទៅ ១១៣ប្រទេសនៅឆ្នាំ២០១២ ដែលនាំឱ្យភ្ញៀវទេសចរចិនធ្វើដំណើរចេញទៅទស្សនានៅក្រៅប្រទេសមានការកើនឡើង ៧០០ ភាគរយ គឺពីចំនួន ១០ លាននាក់នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ទៅ ៧៨ លាននាក់នៅឆ្នាំ ២០១៥។ ភ្ញៀវទេសចរមកពីប្រទេសចិន មានចំនួនជាង១ភាគ៤ នៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិសរុបដែលចូលទៅក្នុង ប្រទេសព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ថៃ និងវៀតណាម បានកើនឡើងពី៥ ទៅ១០ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០០។ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិភាគនិយាយថា ខណៈប្រទេសភាគច្រើនស្វះស្វែងផ្សព្វផ្សាយពីទីផ្សារប្រទេសចិន តំបន់ផ្សេងៗទៀត ដូចជាកោះតៃវ៉ាន់ កូរ៉េខាងត្បូង និងហុងកុង កំពុងរកវិធីផ្សេងទៀត ដើម្បីជៀសវៀងពឹងផ្អែកទាំងស្រុងទៅលើប្រទេសចិន។ ក្រុមប្រឹក្សានេះបាននិយាយថា ទ្វីបអាស៊ី រួមទាំងសមាគមអាស៊ានផង នឹងបង្កើនការចំណាយសរុបស្មើនឹងចំនួនស្ទើរតែ៥០ភាគរយលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវិស័យទេសចរណ៍ និងការធ្វើដំណើរពីចន្លោះឆ្នាំ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ២០២៦។ ប្រទេសវៀតណាម បានរាយការណ៍ពីការចំណាយយ៉ាងច្រើនលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទេសចរណ៍។ ក្រុមប្រឹក្សានេះបានថ្លែងថា៖ «ការព្យាករលើការវិនិយោគដ៏ធំរបស់វៀតណាម បង្ហាញថា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវិស័យទេសចរណ៍របស់ខ្លួនអាចទាញប្រទេសវៀតណាមឲ្យនៅឆ្ងាយពីប្រទេសផ្សេងៗដែលមានសេដ្ឋកិច្ចទាបដូចជា កម្ពុជា មីយ៉ាន់ម៉ា និងឡាវ» ដែលប្រទេសទាំងអស់នេះត្រូវបានរាយការណ៍ថាមានការវិនិយោគតិចលើវិស័យនោះ។ ក្រុមប្រឹក្សាក៏នេះបានបន្ថែមថា ក្តីបារម្ភរបស់ប្រទេសថៃ គឺជាការចំណាយខាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដើម្បីឆ្លើតតបទៅនឹងតម្រូវការដែលកំពុងតែកើនឡើងនេះ។ របាយការណ៍នេះបានឱ្យដឹងថា៖ «ប្រទេសថៃគឺជាប្រទេសតែមួយគត់ក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលការផ្តោតលើអនាគតជារឿងសំខាន់ ទាក់ទងនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវិស័យទេសចរណ៍ និងការធ្វើដំណើរ»។ យោងតាមអ្នកវិភាគ លោក Koldowskiបានឲ្យដឹងដា ប្រទេសថៃត្រូវគេរំពឹងថា នឹងមានចំនួនភ្ញៀវទេសចរកើនឡើងពី ៣២លាននាក់ទៅ៥០លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២១។ ប៉ុន្តែ លោក Koldowski បានថ្លែងថា តំបន់អាស៊ីត្រូវការផ្តោតទៅលើការគ្រប់គ្រងនៃវិស័យទេសចរណ៍ ជាជាងទាក់ទាញចំនួនភ្ញៀវទេសចរ ឲ្យបានច្រើនបន្ថែមទៀតនោះ។ លោកបានថ្លែងថា៖ «យើងកំពុងតែចូលទៅក្នុងដំណាក់កាលថ្មីមួយហើយដំណាក់កាលនោះប្រហែលជាមិនសូវផ្តោតលើការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទេ ពីព្រោះពួកគេកំពុងធ្វើដំណើរមកស្រាប់ហើយ ប៉ុន្តែកត្កាជំរុញគឺការសាងសង់វិស័យនេះ។ អ្វីដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ឥឡូវនេះ គឺការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឲ្យចំគោលដៅ» ។ លោកបន្តថា៖ «ការកើនឡើងនេះ នឹងបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នទេសចរណ៍ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានគំនិតច្នៃប្រឌិតកាន់តែច្រើន ដើម្បីយល់ពីអត្ថន័យនៃការកើនឡើងនេះ ហើយតើយើងអាចធ្វើអ្វីដើម្បីធានាឱ្យមាននិរន្តរភាព»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	បាងកក ៖ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិភាគបាននិយាយថា ការរីកលូតលាស់យ៉ាងឆាប់រហ័សនេះ ក៏បានដាក់សម្ពាធទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងតំបន់ទេសចរណ៍ ចំនៅពេលដែលមានការអំពាវនាវឲ្យបង្កើនការចំណាយ និងការគ្រប់គ្រងលំហូរទេសចរណ៍ឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរជាងមុន ដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តភាពយូរអង្វែង។
តាមរយៈកិច្ចប្រជុំនេះ ក្រុមការងារក្រសួងទាំងពីរ បានឯកភាពគ្នា លើការបែងចែកភារកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវ លើខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម ទីផ្សារ និងថ្លៃកសិផល ។ ជាពិសេសរៀបចំឱ្យមានកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារចម្រុះ ដោយត្រូវអញ្ជីញអភិបាលរងខេត្តទទួលបន្ទុកិច្ចការនេះ និងមន្ទីរពាក់ព័ន្ធទាំងពីរ មកចូលរួម ដើម្បីរៀបចំក្រុមការងារចម្រុះនៅតាមខេត្តជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ តំណាងក្រសួងទាំងពីរ ក៏បានពិភាក្សាគ្នា ពីការបង្កើតក្រុមការងារមួយដើម្បីចូលរួមអនុវត្តន៍កម្មវិធីគោលនយោបាយអាទិភាពទី៥ របស់រដ្ឋាភិបាល។ ដោយឡែកស្ថានភាពផលិតកម្មដំណាំស្រូវ ការប្រមូលទិញស្រូវ ការរក្សាទុក ការកែច្នៃការនាំចេញអង្ករ សន្តិសុខស្បៀង ការបែងចែកការងារអនុវត្តបន្ត និងរៀបចំឱ្យមានក្រុមការងារពិសេសមួយ ដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះយោបល់ សំដៅរកវិធីសាស្ត្រលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ប្រភេទពូជស្រូវក្នុងស្រុក ក៏ត្រូវបានលើកយកមកពិភាក្សាក្នុងកិច្ចប្រជុំផងដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជា បានចំណូល៤,៣ពាន់លានដុល្លារ ពីការនាំចេញកសិផលក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ទំហំនាំចេញស្រូវ-អង្ករកម្ពុជា មានជាង ១ ៧០០លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ព្រឹត្តិការណ៍កសិកម្មប្រចាំឆ្នាំ៖ វិស័យស្រូវ-អង្ករ ងើបឡើងវិញបន្តិច ខណៈការចិញ្ចឹមសត្វ នៅតែជួបបញ្ហា កាលពីឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជាបាននាំចេញកសិផលសរុបចំនួន ៨ ៤៤៩ ៤១៤,៣៦តោន ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ក្នុងនោះការនាំចេញអង្ករមានចំនួន ៦៥៦ ៣២៣,០០តោន កើនឡើង៣ភាគរយ និងស្រូវ ២ ៧៣០ ៨២៥,០០តោន កើនឡើង២៤ភាគរយ។ ដ្បិតការនាំចេញស្រូវអង្ករមានការកើនឡើង ប៉ុន្តែ ការនាំចេញកសិផលជារួម ថយចុះជិត២ភាគរយ។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណ កម្ពុជាទទួលបានចំណូល ៤ ៣០៦ ៨១០ ២៦៨,៥០ដុល្លារ ពីការនាំចេញកសិផលទាំងនេះ ក្នុងនោះតម្លៃបានពីការនាំចេញអង្ករមានចំនួន ៥៦៧ ៧១៩ ៣៩៥ដុល្លារ, ស្រូវ ៩៣៩ ៩៦៥ ៦៨២ដុល្លារ និងកសិផលក្រៅពីស្រូវ-អង្ករ ២ ៧៩៩ ១២៥ ១៩១,៥០ដុល្លារ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ រយៈពេល១២ ខែឆ្នាំ២០២៣នេះ ៕	ក្រសួងពីរ បានប្រជុំរកដំណោះស្រាយ និងអភិវឌ្ឍន៍លើការងារផលិតផលកសិកម្ម និងទីផ្សារ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ នៅថ្ងៃទី២២ មករា នាទីស្តីការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ កិច្ចប្រជុំនេះ ដឹកនាំដោយលោក យ៉ង សាំង កុមារ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ និងលោក វ៉ា រុតសាន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ។
ខេត្តព្រះសីហនុបានឈរនៅលំដាប់លេខ១ជាខេត្តមានទេសចរទៅកម្សាន្តច្រើនជាងគេស្ទើរគ្រប់សប្តាហ៍។ ជាមួយគ្នានេះលោក ឡុងឌីម៉ង់ អភិបាលរងខេត្តព្រះសីហនុ ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25 ថាទេសចរភាគច្រើនទៅកម្សាន្តនៅខេត្តព្រះសីហនុនៅថ្ងៃសុក្រដល់ថ្ងៃអាទិត្យ ឬពេលមានពិធីបុណ្យទាន។ ក្រៅពីភ្ញៀវទេសចរជាតិខេត្តព្រះសីហនុក៏បានទាក់ទាញទេសចរបរទេសផ្ទៃក្នុងជាច្រើន ជាពិសេសជនជាតិចិន។ បើតាមលោក ឡុង ឌីម៉ង់មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យខេត្តព្រះសីហនុ មានទេសចរច្រើនក្រោយស្ងប់ស្ងាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ព្រោះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលបានកែប្រែមុខមាត់ខេត្តជាប់ឆ្នេរមួយនេះ។ «ទីមួយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ដែលមានកន្លែងថ្មើរជើងភ្លឺគ្រប់កន្លែង អនាម័យបរិស្ថាន។ ចំណែកឆ្នេរខ្សាច់ស្អាត មានអនាម័យ ហើយជាទីសាធារណៈ។ បន្ទប់ទឹកសាធារណ នៅឆ្នេរក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ។ រូបភាព៖ មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីមុនឆ្នេរមានការគ្រប់គ្រងមួយផ្នែកៗ ឥឡូវពីឆ្នេរអូរឈើទាល ដល់ចុងអូរត្រេះជាកន្លែងដែលល្អ។ យើងមានបន្ទប់ទឹកសាធារណ ១១កន្លែងទៀត»។នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឡុង ឌីម៉ង់ ដោយបន្ថែមថាសេវាកម្មទេសចរណ៍នៅខេត្តព្រះសីហនុមានគ្រប់គ្រាន់ និងតម្លៃសមរម្យ។ លើសពីនេះ លោក តាំងសុចិត្តគ្រឹស្នា ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុ បានលើកឡើងដែរថាការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡា ការតាំងពិព័រណ៍ និងព្រឹត្តិការណ៍ទេសចរណ៍ផ្សេងៗក៏បានរួមចំណែកទាក់ទាញទេសចរក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។កន្លងមកមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុ បានចំពិធីតាំងពិព័រណ៍អាហារ ផលិតផលក្នុងស្រុកនិងការប្រណាំងកង់ជាដើម។ លោក តាំង សុចិត្តគ្រឹស្នា ប្រាប់ថ្មីៗ២៥ដូច្នេះ៖« ចំណែកបញ្ហាតម្លៃក៏មិនមានឡើងដូចកាលពី ២-៣ ឆ្នាំមុនដែរ។មូលហេតុនេះហើយទើបធ្វើឱ្យខេត្តព្រះសីហនុមានកំណើនទេសចរខ្លាំង។ប៉ុន្តែភាគច្រើនជាភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងបរទេសផ្ទៃក្នុងដែលសម្រាកឬរកស៊ីនៅស្រុកខ្មែរគឺមានការកើនឡើងខ្លាំងនៅខេត្តព្រះសីហនុ។ តែទេសចរអន្តរជាតិមិនទាន់មានច្រើនទេបើទោះរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសបើកប្រទេសឡើងវិញ តែប្រទេសខ្លះនៅបិទហើយជើងហោះហើរក៏មិនទាន់មានច្រើនដែរ»។ សូមជម្រាបថាបើតាមរបាយការណ៍ពីក្រសួងទេសចរណ៍ រយៈពេល៣សប្តាហ៍នៃខែមិថុនាខេត្តព្រះសីហនុមានភ្ញៀវដើរកម្សាន្តជិត ១៧ម៉ឺននាក់ក្នុងនោះទេសចរបរទេសផ្ទៃក្នុងជិត២ម៉ឺននាក់។ ដោយឡែកភ្ញៀវទេសចរដើរកម្សាន្តទូទាំងរយៈពេល៣សប្តាហ៍នៃខែមិថុនា មានជិត១លាននាក់៕ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ អភិបាលរងខេត្តព្រះសីហនុ។ រូបភាព៖ រដ្ឋបាលខេត្ត អត្ថបទទាក់ទង ក្រោយកូវីដ-១៩ធូរស្រាល ភ្ញៀវទេសចរកើនឡើងរៀងរាល់សប្តាហ៍	អាគារខ្ពស់ៗរូបសំណាកធំៗ ផ្លូវជាច្រើនខ្សែរបានលេចរូបរាងនៅខេត្តព្រះសីហនុដែលបានផ្ដល់មុខមាត់ថ្មីដល់ខេត្តជាប់ឆ្នេរមួយនេះ។ ក្រោយជំងឺកូវីដ-១៩ ធូរស្រាលជាពេលវេលាដែលខេត្តព្រះសីហនុបង្ហាញសម្រស់ដល់ភ្ញៀវទេសចរជិតឆ្ងាយ។ រយៈពេលប្រមាណ៦ខែមកនេះ កំណើនទេសចរក្នុងខេត្តមួយនេះកើនឡើងយ៉ាងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
អត្ថបទទាក់ទង Liverpool និង PSG ឡើងទៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ Champions League UCL៖ Liverpool និង PSG សុទ្ធតែមានប្រៀបកាលពីជើងទីមួយលើ Leipzig និង Barcelona Manchester City ឈានទៅកាន់វគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ៤រដូវកាលជាប់គ្នា ក្រោយជ័យជម្នះទាំងពីរលើកលើ Borussia Mongchengladbach។ ក្រោយមានប្រៀប ២-០ នៅជើងទីមួយ ក្រុមមេឃខៀវសម្រេចបានលទ្ធផលដដែលនេះទៀតនៅជើងទីពីរ ដែលស៊ុតបញ្ចូលទីជាបន្តបន្ទាប់ដោយ Kevin De Bruyne និង Ilkay Gundogan ត្រឹម១៨នាទីដំបូង។ ការប្រកួតទាំងពីរជើង បានប្រព្រឹត្តទៅនៅកីឡដ្ឋាន Puskas Arena ក្រុង Budapest ដោយសារតែការរឹតត្បិតដើម្បីទប់ស្កាត់កូវីដ-១៩។ ជ័យជម្នះនេះ នាំឲ្យក្រុមរបស់លោក Pep Guardiola ស្ថិតក្នុងដំណើរដើម្បីក្លាយជាក្រុមអង់គ្លេសទីមួយដែលឈ្នះពាន៤ គឺ Premier League, Champions League, FA Cup និង League Cup។ ចំណែកឯ Real Madrid ឯណោះវិញ ពួកគេឈានដល់វគ្គ១/៤ជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំ ជាមួយនឹងជ័យជម្នះសរុបទាំងពីរជើង ៤-១លើ Atlanta។ សម្រាប់ជំនួបជើងទីពីរនៅកីឡដ្ឋាន Alfredo Di Stefano ក្រុម Real បានយកឈ្នះ ៣-១ ដែលស៊ុតបញ្ចូលទីដោយ Karim Benzema នៅតង់ទីមួយ Sergio Ramos និង Marco Asensio នៅតង់ទីពីរ ខណៈ Luis Muriel ជាអ្នកដែលរកបានតែ១គ្រាប់ឲ្យក្រុមភ្ញៀវ។ លទ្ធផលនេះ បង្ហាញថា លោក Zinedine Zidane ដឹកនាំឈ្នះការប្រកួត Champions League ចំនួន៣០លើកក្នុងចំណោម៤៩លើក ក្នុងតួនាទីជាអ្នកចាត់ការទូទៅ Real Madrid។ Manchester City និង Real Madrid រួមដំណើរជាមួយ Borrussia Dortmund, Porto, Liverpool និង PSG ទៅកាន់វគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ ដោយរង់ចាំ៤ក្រុមទៀត ខណៈការចាប់ឆ្នោតនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១៕	Manchester City និង Real Madrid បានឈានបន្តទៅកាន់វគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយនៃពានរង្វាន់ UEFA Champions League ក្រោយបន្តជ័យជម្នះរៀងៗខ្លួននៅជើងទីពីរ។ Manchester City ឈ្នះ Borussia Monghchengladbach ២-០ ទាំងពីរជើង ខណៈ Real Madrid បន្តឈ្នះ Atlanta ៣-១ ក្រោយមានប្រៀប ១-០ កាលពីជើងទីមួយ។
លោក Walter Macfarlane អាយុ៧៤ឆ្នាំ និងលោក Alan Robinson អាយុ៧២ឆ្នាំ រៀនជាមួយគ្នានៅថ្នាក់បឋម ដោយធ្លាប់លេងបាល់ (បែបអាមេរិក) ជាមួយគ្នា និងធ្លាប់និយាយលេងដាក់គ្នាថា អាចរៀបការជាមួយនារីតែម្នាក់រួមគ្នា។ បើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន KHON2 ប្រចាំកោះហាវ៉ៃ អ្នកទាំងពីរបានប្រកាសនៅមុនពិធីបុណ្យណូអែលថា ពួកគាត់គឺជាបងប្អូនបង្កើតនឹងគ្នា។ លោក Alan ត្រូវបានគ្រួសារមួយយកទៅចិញ្ចឹម ខណៈលោក Walter រស់នៅជាមួយម្តាយដោយមិនស្គាល់អ្នកណាជាឪពុករបស់ខ្លួននោះឡើយ។ ទីបំផុត លោក Walter បានសម្រេចស្រាវជ្រាវស្វែងរកសាច់ញាតិរបស់ខ្លួននៅលើគេហទំព័រ Ancestry.com ។ ការស្រាវជ្រាវបន្តរហូតដល់មានការធ្វើតេស្តិ៍ DNA ទីបំផុតលោក Walter រកឃើញ មនុស្សម្នាក់ដែលប្រើឈ្មោះថា Robi737 មានក្រូម៉ូសូម X ដូចគ្នា។ ឆ្លងកាត់ការធ្វើតេស្ត៍ DNA និងផ្ទៀងផ្ទាត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ ទីបំផុត លោក Walter បានរកឃើញបងបង្កើតរបស់ខ្លួន ពោលគឺលោក Alan ឬ Robi737 តែម្តង។ វាជារឿងដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតសម្រាប់ពួកគាត់ ដែលបានធ្វើមិត្តនឹងគ្នាអស់រយៈពេលជាង៦០ឆ្នាំ។ តាមការផ្សាយរបស់ KHON2 លោក Alan និងលោក Walter បានលើកឡើងថា វាជាកាដូថ្ងៃបុណ្យណូអែលដ៏អស្ចារ្យបំផុតក្នុងជីវិតរបស់ពួកគាត់ ដែលមានអនុស្សាវរីយ៍ជាច្រើនរួមគ្នាក្នុងនាមជាមិត្តភក្តិ ។ ជាមួយនឹងអារម្មណ៍ដែលពិបាកថ្លែង បងប្អូនទាំងពីរគម្រោងធ្វើដំណើរទេសចរណ៍រួមគ្នាក្នុងនាមជានិវត្តន៍ជនដូចគ្នា៕	លោក Alan Robinson និងលោក Walter Macfarlane ជាមិត្តភក្តិនឹងគ្នាតាំងពីរៀនថ្នាក់បឋមនៅក្រុង Honolulu កោះហាវ៉ៃ សហរដ្ឋអាមេរិក។ ពួកគាត់មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នាអស់រយៈពេលជាង៦០ឆ្នាំ ហើយបន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការធ្វើតេស្តិ៍ DNA ទើបដឹងថា ពួកគាត់ជាបងប្អូនបង្កើតដែលរួមផ្ទៃម្តាយតែមួយ។
ក្រុមអគ្គិសនីកម្ពុជារំពឹងទទួលបាន៣ពិន្ទុពីជំនួបតទល់ជាមួយខេមបូឌានថាយហ្គឺរ ដើម្បីគេចឲ្យផុតពីតំបន់កាត់ចេញពីក្របខណ្ឌលីកកំពូល ដែលស៊ីម៉ាក់និងគីរីវង់សុខសែនជ័យកំពុងឈរ។ ក្រុមទាំងពីរត្រូវជួបប្រកួតគ្នានាវេលាម៉ោង៦ល្ងានថ្ងៃអាទិត្យ ទី២២ តុលា នេះនៅកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀង។ បច្ចុប្បន្នអគ្គិសនីកម្ពុជាកំពុងឈរលេខរៀងទី១០ដោយមាន១៦ពិន្ទុ ខណៈស៊ីម៉ាក់ដែលស្ថិតក្នុងតំបន់កាត់ចោលឈរលេខរៀងទី១១ដោយមាន១១ពិន្ទុ ដ្បិតក្រុមទាំងពីរនៅសល់៤ប្រកួតដូចគ្នា។ សម្រាប់ការប្រកួតកាលពីសប្តាហ៍មុនអគ្គិសនីកម្ពុជាបានយកឈ្នះក្រុមអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ២-១ ខណៈខេមបូឌានថាយហ្គឺរចាញ់ក្រសួងការពារជាតិក្នុងលទ្ធផល ២-១ នៅលើទឹកដីកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់ដូចគ្នា។ បច្ចុប្បន្នខេមបូឌានថាយហ្គឺរឈរលេខរៀងទី៦ដោយមាន២៨ពិន្ទុ។ នៅម៉ោង៦ល្ងាចថ្ងៃនេះដែរក្រុមឈរលេខរៀងទី៩អាស៊ីអឺរ៉ុបយូណាយធីតត្រូវតទល់ជាមួយក្រុមឈរលេខរៀងទី៨វេស្ទើនភ្នំពេញនៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់។ ការជួបគ្នានៅល្ងាចនេះវាអាចគ្រាន់តែជាជំនួបបង្គ្រប់កិច្ចសម្រាប់ក្រុមទាំងពីរ ព្រោះឱកាសឡើងទៅតំបន់ Top 4 របស់ពួកគេមានតិចបំផុត ទោះបីក្រុមទាំងពីរនៅសល់៤ប្រកួតទៀតក្រៅពីជំនួបនេះក៏ដោយ។ បច្ចុប្បន្នអាស៊ីអឺរ៉ុបមាន១៧ពិន្ទុ ខណៈវេស្ទើនភ្នំពេញមាន១៩ពិន្ទុ ដ្បិតក្រុមដែលកំពុងឈរលេខរៀងទី៤មានរហូត៣២ពិន្ទុ។ លទ្ធផលប្រកួតកាលពីថ្ងៃសៅរ៍៖ -ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ១-២ ណាហ្គាវើល -ភ្នំពេញក្រោន ០-១ ក្រសួងការពារជាតិ -បឹងកេត ៥-០ ស៊ីម៉ាក់ -អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ២-១ គិរីវង់សុខសែនជ័យ៕	ក្រុមអគ្គិសនីកម្ពុជាជួបប្រកួតជាមួយក្រុមខេមបូឌានថាយហ្គឺរក្នុងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីកនៅម៉ោង៦ល្ងាចថ្ងៃទី២២ ខែតុលា នេះនៅកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀង។ ជាមួយគ្នានេះក្រុមអាស៊ីអឺរ៉ុបតទល់ជាមួយក្រុមវេស្ទើនភ្នំពេញម៉ោង៦ល្ងាចដូចគ្នានៅកីឡដ្ឋានកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។
លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជភ្នំពេញ ជាអ្នកជូនដំណើរអ្នកទេសចរទាំងនោះ។ បើតាមក្រសួងព័ត៌មាន មន្ត្រីរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ អះអាងថា ជនបរទេសទាំងនោះ នឹងដើរទស្សនាតាមរមណីយដ្ឋាន តាមដងទន្លេមុខព្រះបរមរាជវាំង និងកន្លែងផ្សេងៗទៀត ដើម្បីបង្ហាញពីភាពរីកចំរើនរបស់រាជធានីភ្នំពេញ ហើយពួគេ នឹងសម្រាកនៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ។ ក្រសួងព័ត៌មាន សរសេរថា ជនបរទេសទាំងនោះ ត្រូវបានឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យសុខភាពយ៉ាងម៉ត់ចត់ ពីមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល ដោយលទ្ធផលបង្ហាញថា គ្មានរោគសញ្ញាពាក់ព័ន្ធនឹងវីរុស Covid-19 នោះឡើយ ក្រោយចុះពីនាវា Westerdam៕	អ្នកទេសចរបរទេស បានចុះពីនាវា Westerdam ហើយធ្វើដំណើរពីខេត្តព្រះសីហនុ ទៅដើរទស្សនា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៅរសៀលថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០នេះ។ នេះតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន។
រូបភាពដោយ៖ ផាត ដាណេ	នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ចរាចរណ៍តាមដងផ្លូវមួយចំនួននៅរាជធានីភ្នំពេញមានភាពស្ងប់ស្ងាត់បន្តិច។ នោះក៏ព្រោះពលរដ្ឋ ម្ចាស់អាជីវកម្មភាគច្រើនធ្វើដំណើរកម្សាន្ត និងទៅស្រុកកំណើតតាមបណ្ដាលខេត្តនានា ក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។
ក្នុងជំនួបជាមួយ លោក ឈាង រ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Cohen បានរម្លឹកពីភាពជាដៃគូជាង២០ឆ្នាំរវាង CDC និងប្រទេសកម្ពុជា ដោយលោកស្រីបានគូសបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់នៃការបន្តកិច្ចសហការគ្នា នៅក្នុងការការពារ និងរកឃើញទាន់ពេលនូវជំងឺផ្លូវដង្ហើម ក៏ដូចជាការឆ្លើយតប រួមទាំងការត្រៀមរៀបចំសម្រាប់គ្រាបន្ទាន់ផ្នែកសុខភាពសាធារណៈ។ បើតាមឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិក លោក W. Patrick Murphy ទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី Cohen បញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាម៉េរិក ចំពោះការលើកកម្ពស់វិស័យសុខភាពសាធារណៈនៅកម្ពុជា ដោយតាមរយៈភាពជាដៃគូនេះ CDC បានជួយកម្ពុជាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍ របេង គ្រុនចាញ់ ផ្តាសាយ និងជំងឺឆ្កែឆ្កួត។ លោក Murphy បានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិក ដែលរួមមានទាំង CDC និងទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាម៉េរិកដទៃទៀត ផ្នែកសុខភាព ដែលកំពុងធ្វើការនៅកម្ពុជា ក៏បានជួយផងដែរ ដល់អាជ្ញាធរកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើការឆ្លើយតបបានភ្លាមៗ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពបំផុត ក្នុងចំណោមការឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងពិភពលោក ទៅនឹងការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ Covid-19។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ លោកស្រី Cohen បានទៅមើលកន្លែងលក់សត្វបក្សីរស់ នៅផ្សារអូរឬស្សី មន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ មន្ទីរពិសោធន៍នៅវិទ្យាស្ថានជាតិសុខភាពសាធារណៈ, មជ្ឈមណ្ឌល CDC កម្ពុជា, មណ្ឌលសុខភាពទួលគោកនៅភ្នំពេញ រួមទាំងមានជំនួបពិភាក្សាជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងគោលដៅការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពស្នូលផ្នែកសុខភាពសាធារណៈនៅកម្ពុជា។ នាយិកា CDC អាម៉េរិក រូបនេះ ក៏បានទៅទស្សនា សារមន្ទីរប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែងផងដែរ ដើម្បីស្វែងយល់បន្ថែមពីការជួយឧបត្ថម្ភរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការនាំមកនូវយុត្តិធម៌ គណនេយ្យភាព និងការអភិរក្សនូវវត្ថុចងចាំពីជនរងគ្រោះដោយសារអំពើឃោរឃៅ។ ការរួមចំណែករបស់អាម៉េរិកលើវិស័យសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា តាមរយៈកម្មវិធីរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក សំដៅទប់ស្កាត់ការចម្លងជំងឺអេដស៍ជាបន្ទាន់ (PEPFAR) ដើម្បីធ្វើឲ្យលែងមានជំងឺអេដស៍ នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ចំនួននៃករណីឆ្លងថ្មីប្រចាំឆ្នាំនៃជំងឺអេដស៍ បានថយចុះ៣៦ភាគរយពីឆ្នាំ២០១០មក។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៣ គម្រោងគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្នែកជំងឺគ្រុនចាញ់របស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក (PMI) បានជួយកម្ពុជាក្នុងការជំរុញការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយប្រទេសនេះ គ្មានករណីស្លាប់ដោយសារគ្រុនចាញ់ តាំងពីឆ្នាំ២០១៧មក។ ចំពោះការលើកកម្ពស់សន្តិសុខជាសាកលផ្នែកសុខភាព អាម៉េរិកបានពង្រីកការគាំទ្រដល់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីមានការផ្ទុះជាលើកដំបូងនូវគ្រុនផ្តាសាយបក្សី H5N1 ក្នុងចំណោមមនុស្សនៅឆ្នាំ ២០០៥។ បច្ចុប្បន្ន ទីភ្នាក់ងារផ្តល់ជំនួយអាមេរិក USAID មជ្ឈមណ្ឌល CDC វិទ្យាស្ថានសុខភាពជាតិអាមេរិក និងដៃគូដទៃទៀត ផ្តល់ការគាំទ្រនានា ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពកម្ពុជា ក្នុងការបង្ការ តាមដាន និងឆ្លើយតបនឹងជំងឺឆ្លងថ្មីៗ និងការគំរាមកំហែងលើសុខភាពសាធារណៈ។ ឆ្លើយតបនឹងការរាតត្បាតជំងឺ Covid-19 អាម៉េរិកបានផ្តល់ការគាំទ្រជាច្រើនដល់កម្ពុជា ក្នុងនោះមានការផ្តល់ថវិកាចំនួន១៦ លានដុល្លារ និងវ៉ាក់សាំងតម្លៃ ៣,៣លានដុល្លារ ដែលត្រូវបានផ្តល់ឲ្យតាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌល Covid-19 Vaccines Global Access (COVAX)។ ចំណែកការកាត់បន្ថយអត្រាមរណភាពមាតា និងទារក វិញ USAID បានរួមចំណែកតាមរយៈការវិនិយោគលើកំណែលម្អលើគុណភាព ការបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកសុខាភិបាល និងការវិនិយោគលើការថែទាំសុខភាពបឋម ដោយរួមទាំងការធ្វើផែនការគ្រួសារផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ជំនួយជាអន្តរទីភ្នាក់ងារផ្នែកសុខភាពរបស់អាម៉េរិក ចូលរួមលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការថែទាំ ការត្រួតពិនិត្យលើអ្នកផ្តល់សេវា ការពង្រីកការការពារសុខភាពសង្គម ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយផ្ទាល់ខ្លួនលើផ្នែកសុខភាព និងកសាងសមត្ថភាពរបស់បុគ្គលិក និងរបស់ស្ថាប័ន៕	លោកស្រី Mandy K. Cohen នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលប្រយុទ្ធ និងបង្ការជំងឺឆ្លង (CDC) របស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក មកធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាពីថ្ងៃទី៧ ដល់ទី៨ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា និងដៃគូធ្វើការក្នុងវិស័យសុខភាពសាធារណៈ។
លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានបញ្ជាក់ថា មកទល់ពេលនេះ រថយន្តដឹកលើសទម្ងន់ជាង១០០គ្រឿងហើយ ដែលត្រូវបានឃាត់ទុក១ឆ្នាំ និងផាកពិន័យ។ រដ្ឋមន្ត្រីសាធារណការ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ចាប់តាំងពីអនុវត្តវិធានការលើរថយន្តដឹកលើសទម្ងន់មក គ្មាននរណាម្នាក់ហ៊ានចេញអន្តរាគមន៍ឲ្យដោះលែងរថយន្តទាំងនេះឡើយ។ តាមបទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានស្ដីពីលទ្ធផលក្នុងការចុះពិនិត្យមើលស្ពានរំលង អង្គតាសោម និងទីតាំងត្រៀមសាងសង់ស្ថានីយជញ្ជីងអចល័ត តាមបណ្ដោយ ផ្លូវជាតិលេខ៣ នាថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ឡានអ្នកក្រ ឡានអ្នកមាន អ្នកមានខ្នង អ្នកអត់ខ្នង ធ្វើឲ្យខូចផ្លូវដូចគ្នា។ ចាប់ដូចគ្នា! គ្មានរើសអើង!»។ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានទទូចឲ្យពលរដ្ឋចូលរួមថែទាំផ្លូវ ដែលរដ្ឋាភិបាល ប្រឹងប្រែងរកថវិកាយ៉ាងលំបាក ដើម្បីកសាងផ្លូវថ្នល់។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ចង់ឲ្យម្ចាស់រថយន្តដឹកជញ្ជូនចាត់ទុកផ្លូវជាតិជា «ទ្រព្យសម្បតិ្តរួម» ដោយកុំគិតចង់តែចំណេញ ហើយដឹកលើសទម្ងន់ ធ្វើឲ្យខូចផ្លូវ។ «បើយើងរួបរួមគ្នា ប្រទេសយើងមានការរីកចម្រើន ផ្លូវថ្នល់ខ្វាត់ខ្វែង ធ្វើដំណើរស្រួល ដឹកទំនិញលឿន កាត់បន្ថយពេលផង អាចប្រកួតប្រជែងបាន ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ បណ្តាក់ទុននៅកម្ពុជា បង្កើតការងារជូនបងប្អូន។ ដឹកទំនិញកសិផលយកទៅលក់នៅបរទេស»។ នេះបើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល ដែលបានបន្ថែមថា វិធានការក្តៅទាំងនោះ គឺការដាក់ជញ្ជីងឆ្មក់ និងជញ្ជីងចល័ត នៅតាមផ្លូវជាតិធំៗទាំងអស់ ដើម្បីឃាត់ទុករថយន្តដែលដឹកលើសល្បឿនកំណត់៕	ភ្នំពេញ៖ រថយន្តដែលដឹកលើសទម្ងន់កំណត់ នឹងត្រូវប្រឈមមុខច្បាប់ ទោះបីជាមានខ្នងបង្អែកពីក្រោយក្តី។ នេះបើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ដែលព្រមានពីវិធានការក្តៅលើការរថយន្តដឹកទំនិញ។
ក្នុងប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន អគ្គនាយកដ្ឋានកាំកុងត្រូល ដោយប្រើរថយន្តមន្ទីរពិសោធន៍ចល័ត បានចុះពិនិត្យស្ថានីយ និងដេប៉ូចែកចាយប្រេងឥន្ធនៈចំនួន៩ទីតាំងនៅខេត្តកោះកុង នៅថ្ងៃទី១២ និងទី១៣ខែមីនា។ ជាលទ្ធផលស្ថានីយ ៦ទីតាំងមានភាពត្រឹមត្រូវ ខណៈ៣កន្លែងទៀតប្រព្រឹត្តខុស។ ក្នុងនោះស្ថានីយ២ទីតាំង លក់មិនគ្រប់លីត្រ និង១ទីតាំងទៀតខុសទាំងបរិមាណ និងគុណភាព។ ប៉ុន្តែព័ត៌មានរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានកាំកុងត្រូលដែលផ្សព្វផ្សាយនេះ មិនបានបង្ហាញឈ្មោះស្ថានីយ ឬដេប៉ូចែកចាយប្រេងឥន្ធនៈដែលប្រព្រឹត្តខុសទាំងនោះទេ។ អគ្គនាយកដ្ឋានកាំកុងត្រូល ឲ្យដឹងថា មន្ត្រីជំនាញបានណែនាំ និងធ្វើកិច្ចសន្យាជាមួយម្ចាស់ស្ថានីយទាំង៣ទីតាំងនោះ ដើម្បីឲ្យធ្វើសកម្មភាពលក់ត្រឹមត្រូវឡើងវិញ៕	កោះកុង៖ អគ្គនាយកដ្ឋានកាំកុងត្រូល នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានពិនិត្យឃើញស្ថាននីយប្រេងឥន្ធនៈចំនួន៣កន្លែង ធ្វើសកម្មភាពលក់ប្រេងមិនត្រឹមត្រូវផ្នែកបរិមាណ និងគុណភាព។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់អគ្គនាយកដ្ឋានមួយនេះ។
ម្ចាស់ការពារជើងឯកអាល្លឺម៉ង់ រងនូវការអាម៉ាសបំផុតនាការប្រកួតបើកឆាកពូល F ដោយកីឡាករម៉ិកស៊ិក Harving Lazona បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនៅពាក់កណ្តាលតង់ទីមួយនៅកីឡដ្ឋាន Luzhniki Stadium។ ស្របពេលនោះដែរ ក្រុមអ្នកគាំទ្ររបស់ម៉ិកស៊ិកបានស្រែកច្រៀងថា «puto» ទៅកាន់អ្នកចាំទីរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិអាល្លឺម៉ង់ Manuel Neuer។ puto មានន័យថាជាមនុស្សស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាដែលគេប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសម៉ិកស៊ីក ហើយសម្តៅលើបុរសរកស៊ីផ្លូវភេទឲ្យបុរសដូចគ្នា។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់គេហទំព័រព័ត៌មាន Independent។ ទង្វើបែបរើសអើងក្នុងការប្រកួតកីឡារបស់ក្រុមអ្នកគាំទ្រនៅលើទីលានបែបនេះ គណកម្មាធិការវិន័យរបស់ FIFA បានសម្រេចដាក់ពិន័យជាទឹកប្រាក់១ម៉ឺនដុល្លារពី FMF ដើម្បីជាការប្រមាន។ នេះជាការដាក់ពិន័យលើកដំបូងផងដែរក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup នៅរុស្ស៊ី បន្ទាប់ពីដំណើរការប្រកួតអស់រយៈពេល៧ថ្ងៃមក។ ទង្វើដូចគ្នានេះរបស់អ្នកគាំទ្រក្រុមកពីតំបន់អាមេរិកកណ្តាល បានកើតឡើងម្តងរួចមកហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៤ ដែលប្រេស៊ីលជាម្ចាស់ផ្ទះ ប៉ុន្តែ FIFA មិនបានចាត់វិធានការពិន័យអ្វីនោះទេ ដោយគ្រាន់តែថ្កោលទោសប៉ុណ្ណោះ។ អង្គភាពគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក ក៏បានព្រមានដល់ FMF ដែលអាចប្រឈមនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះបន្ថែមទៀតក្នុងករណីមានការរំលោភបំពាននៅលើទីលានក្រោយៗទៀត៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ម៉ិកស៊ិក (FMF) ត្រូវបានពិន័យជាប្រាក់ ១០០០០ដុល្លារអាមេរិក បន្ទាប់ពីក្រុមអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនប្រព្រឹត្តទង្វើមិនគប្បីដោយច្រៀងចម្រៀងបែបប្រមាថមើលងាយក្នុងអំឡុងការប្រកួតពានរង្វាន់ World Cup នាជំនួបម៉ិកស៊ិកទល់នឹងអាល្លឺម៉ង់កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា។
ក្នុងភាសាផ្ទះបាយ ពាក្យ «ជើងផៅ» ប្រែមកជាពាក្យ «ចុងភៅ»។ លោក ចៅ វាសនា បានឲ្យដឹងថា ចំពោះពាក្យ«ចុងភៅ» ជាកម្ចីពីចិន។ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ខ្មែរយើង បានបំភ្លេចចោលពាក្យដើម ដោយជំនួសពាក្យថ្មីវិញ។ តួយ៉ាងពាក្យ ជើងផៅ និងចុងភៅ មិនមែនជាពាក្យរបស់ខ្មែរឡើយ តែខ្មែរនៅតែប្រើពាក្យនេះជាប់ជានិច្ច ដើម្បីហៅឈ្មោះអ្នកដែលចម្អិនអាហារ ក្នុងផ្ទះបាយ។ បើយោងតាមវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត «ចុងភៅ»ជាពាក្យកម្ចីពីចិន មានន័យថា ជាអ្នកដណ្តាំស្ល អ្នកចម្អិនភោជនាហារ។ អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែររូបនេះបន្ថែមថា ភាសាក្នុងផ្ទះបាយខ្មែរ មានភាសាដែលកម្ចីពីប្រទេសដទៃច្រើន ក្នុងនោះមានដូចជា ក្រាន ដែលកម្ចីពីជ្វា (Keran Foyer) ខ្មែរសរសេរជា ជើងក្រាន រហូតក៏ក្លាយជាពាក្យ ចង្រា្កន, ទឹកស៊ីអ៊ីវ, ឆៃថាវ ឬឆៃប៉ូវ, ចាប់ឆាយ, គុយទាវ ជាពាក្យកម្ចីពីចិន។ល៕	រយៈពេលជាយូរមកហើយ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើន មិនបានដឹងច្បាស់ពាក្យថា «ជើងផៅ» នេះមានអត្ថន័យបែបណាឡើយ។ «ជើងផៅ» ជាភាសាក្នុងផ្ទះបាយ ជាពាក្យដើមដែលកម្ចីពីថៃ ហើយពលរដ្ឋខ្មែរ យកមកប្រើ ជាពាក្យ«ជើងផៅ» ប៉ុន្តែ ខ្មែរមិនសូវប្រើទេ ដោយប្រើជាពាក្យ «ចុងភៅ» ជំនួសឲ្យពាក្យ «ជើងផៅ» ទៅវិញ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ចៅ វាសនា អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ។
រដ្ឋមន្ត្រីសម្របសម្រួលកិច្ចការសមុទ្រ និងការវិនិយោគរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Luhut Binsar Pandjaitan នាពេលថ្មីៗនេះបានអះអាងថា ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះអាចតាមទាន់ចិន និងឥណ្ឌាដើម្បីក្លាយជាកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចថ្មីក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំខាងមុខ។ ប៉ុន្តែពីមុន ឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវបានមើលឃើញថា «ជាទីផ្សារមួយក្នុងចំណោមទីផ្សារ ដែលកំពុងរីកចម្រើនដ៏ផុយស្រួយបំផុតទាំង៥លើពិភពលោក»។ សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនេះ មានភាពងាយរងគ្រោះយ៉ាងខ្លាំង ពីការផ្លាស់ប្តូរនៃលំហូរមូលធនអន្តរជាតិ ដែលបណ្តាលឱ្យតម្លៃនៃប្រាក់រូពៀធ្លាក់ ចុះនៅពេលណាដែលអត្រាការប្រាក់សកលកើនឡើង។ ដូច្នេះ តើអ្វីទៅដែលធ្វើឱ្យមន្ត្រីឥណ្ឌូណេស៊ីមានទំនុកចិត្តក្នុងការថ្លែងបែបនេះ? ការទន្ទឹងរង់ចាំរដ្ឋធានីថ្មី រដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ កំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងវិនិយោគក្នុងគម្រោងដ៏សំខាន់មួយ គឺការពង្រីកតំបន់នៃរដ្ឋធានីហ្សាការតា រួមទាំងរដ្ឋធានីថ្មី Nusantara នៅលើកោះ Borneo ផងដែរ។ លោក ចូកូ វីដូដូ សង្ឃឹមថា គម្រោងនេះនឹងដំណើរការនៅឆ្នាំ ២០៤៥។ មានទីតាំងនៅចម្ងាយ ២០០០គីឡូម៉ែត្រភាគឦសាននៃទីក្រុងហ្សាការតា រដ្ឋធានីថ្មីរបស់ ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងត្រូវបានសាងសង់ជារាជធានីថ្មី ចាប់ពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០២២។ អាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ី បានផ្តើមគំនិតបង្កើតទីក្រុងបៃតងនាពេលអនាគត ដោយផ្តោតសំខាន់លើព្រៃឈើ សួនឧទ្យាន ការផលិតស្បៀង ដោយប្រើថាមពលកកើតឡើងវិញ ការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ឆ្លាតវៃ និងអគារបៃតង។ បច្ចុប្បន្ននេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី កំពុងពន្លឿនការសាងសង់ការិយាល័យរដ្ឋបាលសំខាន់ៗនៃរដ្ឋធានី រួមទាំងវិមានប្រធានាធិបតី និងអគារនៃក្រសួងសំខាន់ៗ ជាមួយនឹងគោលដៅផ្លាស់មន្ត្រីរាជការ កងទ័ព និងប៉ូលិសយ៉ាងហោចណាស់១៦ពាន់នាក់ ទៅទីនោះនៅឆ្នាំក្រោយ។ ទន្ទឹមនេះឥណ្ឌូណេស៊ី កំពុងព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលក្រុមហ៊ុនបារាំង ឱ្យវិនិយោគក្នុងគម្រោងនៅរដ្ឋធានីថ្មីជាច្រើន។ កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនាទីភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រង IKN Nusantara បាននាំឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំឥណ្ឌូណេស៊ី Fabien Penone និងសហគ្រាសបារាំងប្រហែល ២០ ដែលកំពុងប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើនដូចជាថាមពល បច្ចេកវិទ្យាទីក្រុងឆ្លាតវៃ វត្ថុធាតុដើមដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ដើម្បីទស្សនាគម្រោងធំៗដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ បើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុន Nikkei លោក ចូកូ វីដូដូ ចង់ធ្វើឱ្យ Nusantara ក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌល fintech ឈានមុខគេនៅអាស៊ី ដោយការទាក់ទាញក្រុមហ៊ុន fintech ដោយការចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្មធំៗ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ លោកប្រធានាធិបតី វីដូដូ បានបង្ហើបថា៖ «យើងនឹងសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុនៅ Nusantara ប៉ុន្តែមិនដូចនៅសិង្ហបុរី ឬហុងកុងទេ ហើយវានឹងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ»។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវការរំពឹងទុកខាងលើ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងសិក្សាគោលការណ៍ទាក់ទាញក្រុមហ៊ុន Fintech ឱ្យមកបណ្តាក់ទុនក្នុងរដ្ឋធានីថ្មីនេះ ដូចជាការលើកលែងពន្ធសាជីវកម្មសម្រាប់ធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង ព្រមទាំងក្រុមហ៊ុនហិរញ្ញវត្ថុឥស្លាមផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏កំពុងពិចារណាលើការលើកលែងពន្ធលើប្រាក់ចំណូលរបស់និយោជិតក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុរហូតដល់ឆ្នាំ ២០៣២ ហើយបន្ទាប់មកកាត់បន្ថយពន្ធចំនួន ៥០ភាគរយ។ ការបន្ធូរបន្ថយពន្ធក៏អនុវត្តចំពោះពលករបរទេសផងដែរ។ ជាមួយនឹងសកម្មភាពដ៏ខ្លាំងក្លាបែបនេះ រដ្ឋបាល វីដូដូ រំពឹងថា រដ្ឋធានីថ្មីមិនត្រឹមតែជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ និងរដ្ឋបាលរបស់ប្រទេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់របស់អាស៊ីផងដែរ។ អតិផរណានៅឥណ្ឌូណេស៊ីបានថយចុះលឿនជាងការរំពឹងទុក ខណៈពេលដែលពិភពលោកទាំងមូលកំពុងទទួលរងនូវការវាយប្រហារនៃព្យុះអតិផរណាកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ការិយាល័យអគ្គនាយកដ្ឋានស្ថិតិឥណ្ឌូណេស៊ីបានប្រកាសថា អត្រាអតិផរណារបស់ប្រទេសនេះបានធ្លាក់មកត្រឹម ៤ភាគរយនៅក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ ២០២៣ ដែលជាគោលដៅកំណត់របស់ធនាគារកណ្តាល និងលឿនជាងការរំពឹងទុកទៅទៀត។ អតិផរណានៅប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ បានកើនហួសគោលដៅរបស់ធនាគារកណ្តាលឥណ្ឌូណេស៊ីបានកំណត់ចន្លោះ ២ទៅ៤ភាគរយ ចាប់តាំងពីខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២២ ដែលជំរុញឱ្យសម្ពាធការកើនឡើងតម្លៃអាហារ និងថាមពលពិភពលោក។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគោលនយោបាយចុងក្រោយ ធនាគារកណ្តាលបានបង្ហាញពីការរំពឹងទុករបស់ខ្លួនថា អត្រាអតិផរណានឹងធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតគោលដៅរបស់ខ្លួនក្នុងត្រីមាសទី៣ នៃឆ្នាំនេះ ខណៈដែលអតិផរណាស្នូលត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងរង្វង់ពី ២ទៅ៤ភាគរយរៀងរាល់ត្រីមាស។ ឥណ្ឌូណេស៊ីទាក់ទាញវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសច្រើនក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ការបញ្ចេញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ទៅកាន់ឥណ្ឌូណេស៊ីបានឈានដល់ ៤៥,៦ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ និងក៏ជាអត្រាកំណើនខ្ពស់បំផុតនៃ FDI ពិភពលោកផងដែរ។ ស្ថិរភាពនយោបាយ និងគោលនយោបាយគាំទ្ររបស់រដ្ឋាភិបាលបានជំរុញឱ្យមានកំណើននៃលំហូរ FDI ។ វិស័យរោងចក្រលោហៈ គ្រឿងចក្រ និងបរិក្ខារទទួលបានចំណែកធំបំផុតនៃ FDI ដែលមានចំនួន ១០,៩៦ពាន់លានដុល្លារ។ វិស័យរុករករ៉ែជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ដែលមានទឹកប្រាក់ ៥,១ពាន់លានដុល្លារ បន្ទាប់មកមានវិស័យគីមី និងឱសថ ៤,៥ពាន់លានដុល្លារ ។ ចំណែកការដឹកជញ្ជូន និងទូរគមនាគមន៍មាន ៤,១ពាន់លានដុល្លារ អគ្គិសនី ឧស្ម័ន និងទឹកស្អាត ៣,៨ពាន់លានដុល្លារ និងអចលនទ្រព្យចំនួន ៣ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមលោក Bahlil Lahadalia រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិនិយោគឥណ្ឌូណេស៊ី។	អតិផរណាបានធ្លាក់ចុះលឿនជាងការរំពឹងទុក កំណើននៃការទាក់ទាញវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសកើនឡើង ជាពិសេសការរំពឹងទុកនៃគម្រោងរដ្ឋធានីថ្មីនៅលើកោះ Borneo បានធ្វើឱ្យឥណ្ឌូនេស៊ីមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ពួកគេអាចតាមទាន់ចិន និងឥណ្ឌា ដើម្បីក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចថ្មីនៅក្នុងតំបន់។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាបទសម្ភាសរវាង លោក ស៊ុល រ៉វី និងលោក ពុត សុខមាន ប្រធានអង្គការដុងឌុយគ័រប្រចាំកម្ពុជាដូចតទៅ៖ ភូមិស្រះខ្វាវ ឃុំត្បែង ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប ជាភូមិមួយដែលហាក់ដាច់ឆ្ងាយពីគេឯង និងជាឧបសគ្គសម្រាប់កុមារនៅតំបន់នេះ ពិបាកធ្វើដំណើរទៅសាលារៀន។ ដើម្បីការអប់រំរបស់កុមារក្នុងភូមិ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា សហការជាមួយអង្គការដុងឌុយគ័រ បើកទ្វារសាលាតាពេន ដែលផ្តល់ការអប់រំ ពីថ្នាក់មេតេយ្យ ដល់ថ្នាក់ទី៩ ។ អង្គការឌុងដុយគ័រ បានរួមចំណែកបន្ថែមដោយការផ្ដល់សម្លៀកបំពាក់ សម្ភារសិក្សា អាហារ និងមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ ដល់សិស្សានុសិស្សផងដែរ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍មួយជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក ពុត សុខមាន ប្រធានអង្គការដុង ឌុយគ័រប្រចាំកម្ពុជា រំឭកថាពីមុនសាលាតែងតែងធ្វើយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយ ឱ្យអាណាព្យាបាល បញ្ជូនកូនៗរបស់គេមកសាលារៀន។ តែបច្ចុប្បន្នសាលារៀននេះ មិនធ្វើដូច្នោះទៀត ឡើយ ព្រោះពលរដ្ឋបានយល់ពីតម្លៃនៃការអប់រំ។ លោក ពុត សុខមាន បន្ថែមដូច្នេះ៖« នៅពេល សិស្សបានចូលរៀននៅទីនេះ ឃើញសិស្សខ្លះបានទៅរៀនដល់សកលវិទ្យាល័យ មួយផ្នែក ទៀតគាត់បានរៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈរយៈពេលខ្លី គាត់មានការងារធ្វើ។ ដូច្នេះ អ្នកទាំងអស់ នេះហើយជាទូតមួយ ជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយសហគមន៍របស់គាត់ ដោយគាត់បង្ងាញថាមានតែការអប់រំទេ ដែលជួយជីវភាពរបស់ពួកគាត់បាន»។ បើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការដុងឌុយគ័រ ចាប់ពីបើកទ្វារសាលាក្នុងឆ្នាំ២០១៤ មកទល់ ពេលនេះ សាលាបឋមសិក្សា និងអនុវិទ្យាល័យតាពេន បានទទួលសិស្សឱ្យចូលរៀនចំនួន ៥៨៥នាក់ ក្នុងនោះមាន១៥៤នាក់កំពុងសិក្សានៅវិទ្យាល័យ។ ៨០ភាគរយ នៃសិស្សដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីអនុវិទ្យាល័យតាពេន បានបន្តការសិក្សានៅវិទ្យាល័យ និងបន្តដល់សាកលវិទ្យាល័យ ហើយខ្លះរើសសិក្សាជំនាញវិជ្ជាជីវៈ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដដែល៕	សៀមរាប៖ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មុនបើកបវេសនកាលសាលារៀនតាពេន ដែលស្ថិតក្នុងភូមិ ស្រះខ្វាវ ឃុំត្បែង ស្រុកបន្ទាយស្រី តែងធ្វើយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយឱ្យ អាណាព្យបាលបញ្ជូន កូនដែលគ្រប់អាយុ ទៅសាលារៀន។ តែបច្ចុប្បន្ន លោក ពុត សុខមាន ប្រធានអង្គការ ដុងឌុយគ័រប្រចាំកម្ពុជាថា យុទ្ធនាការនេះលែងមានទៀតហើយនៅសាលាតាពេន ព្រោះ សិស្សដែលបញ្ចប់ការសិក្សា ពីសាលានេះហាក់បានក្លាយជា«ទូត» ដែលឆ្លុះបញ្ចាំង ឱ្យអាណាព្យាបាលសិស្សមើលឃើញពីតម្លៃនៃការអប់រំ ហើយពួកគាត់បញ្ជូនកូនៗដែលគ្រប់អាយុចូលសាលាដោយខ្លួនឯង។
ថវិកានេះនឹងត្រូវទៅប្រើប្រាស់ ក្នុងការផ្តល់ការឧបត្ថម្ភធននិងជាប្រាក់រង្វាន់ខាងហិរញ្ញវត្ថុ ដល់អ្នកផលិតបន្ទះសៀគ្វីកំព្យូរទ័ររបស់ចិន ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍និងទិញបច្ចេកវិទ្យានេះដើម្បីប្រជែងជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រុមអ្នកវិភាគនិយាយថា នេះជាវិធានការមួយក្នុងចំណោមវិធានការទាំង៣ ដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងប្រកាន់យក ដើម្បីការពារក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះ semiconductor ដែលកំពុងគាំទ្រក្នុងឧស្សាហកម្មផលិតគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក រថយន្តនិងឧបករណ៍យោធាធន់ធ្ងន់ភាគច្រើនបំផុតរបស់ខ្លួននោះ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានដាក់ចេញនូវបទបញ្ជាមួយ កាលពីខែតុលាកន្លងទៅ ដោយហាមប្រាមក្រុមហ៊ុនអាមេរិកនានា មិនឱ្យផ្តល់បន្ទះ semiconductor គ្រឿងផ្សំបង្កើតលោហធាតុនេះ និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពដល់គ្រឿងសម្ភារៈដែលបានលក់ក្នុងពេលកន្លងទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនចិននានា។ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកក៏បានហាមប្រាមផងដែរ ដល់ពលរដ្ឋអាមេរិកាំង មិនឱ្យធ្វើការជាមួយក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះ semiconductor របស់ចិននោះឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញ បានពង្រីកការបង្ក្រាបរបស់ខ្លួន ទៅលើឧស្សាហកម្មបន្ទះសៀគ្វីកំព្យូទ័រ ដោយបន្ថែមក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះmemory របស់ក្រុមហ៊ុនYMTC និងក្រុមហ៊ុនចិនសំខាន់ៗចំនួន២១ផ្សេងទៀតក្នុងវិស័យផលិតបន្ទះសៀគ្វីកំព្យូទ័រ បញ្ញានិម្មិតអេឡិចត្រូនិក ទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក ហើយក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈដល់ក្រុមហ៊ុនចិន YMTC នេះ នឹងត្រូវហាមប្រាមនៅពេលនេះ មិនឱ្យដឹកទំនិញអាមេរិក ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនចិនមួយនេះ ដោយគ្មានអាជ្ញាបណ្ណនោះឡើយ។ ចំណាត់ការរបស់អាមេរិកនេះ ទំនងជានឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ មិនគ្រាន់តែទៅលើឧស្សាហកម្ម semiconductor របស់ចិនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងលើការធ្វើពាណិជ្ជកម្មមួយចំនួនផងដែរ ដូចជាគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក បញ្ញានិម្មិត និងការផលិតរថយន្ត ដែលពឹងផ្អែកទៅ លើបន្ទះសៀគ្វីកំព្យូទ័រ ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ដូចជាក្រុមហ៊ុន Nvidia និងក្រុមហ៊ុន AMD ជាដើមនោះ។ ហានិភ័យជុំវិញរឿងនេះ មានកម្រិតខ្ពស់៕	ប្រទេសចិននឹងចំណាយទឹកប្រាក់ប្រមាណ១៤៣ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីទប់ទល់នឹងវិធានការរបស់អាមេរិក ដែលកាត់ផ្តាច់ការផ្គត់ផ្គង់បច្ចេកវិទ្យាបន្ទះសៀគ្វីកំព្យូទ័រ ឬ បន្ទះអេឡិចត្រូនិក semiconductor របស់ខ្លួន។
"It's clear," an official said on condition of anonymity. London, Paris and Washington had asked that the request be put on hold as they sought additional information on the shipments. They also called on Russia to strengthen measures related to the storage of the weapons in the Central African Republic, which has been under an arms embargo since 2013. "Our only request was that the Russian delegation submit additional information on the serial numbers of the weapons... so that we can track weapons going into CAR," said a US official. "We think it is a reasonable request and underscores the importance of coordinating the physical protection, control, safe storage and management of transferred arms and ammunition." The Central African Republic's leaders asked Russia several months ago to provide weapons for units being formed by the EU. Moscow wants to equip two battalions totaling 1,300 men. Among the weapons to be shipped are 900 pistols, 5,200 assault rifles, 140 sniper rifles, 840 Kalashnikov machine guns, 270 RPGs and 20 anti-aircraft guns. France blocked a previous request last month over concerns about the storage of the weapons in the volatile country, a council diplomat said. In response, Russia promised reinforced security for warehouses and that it would stagger future deliveries. The first delivery is due next week, with two more on February 1 and April 1. It also wants to train troops on use of the weapons, another proposal subject to the UN's green light. In the long term, the UN's peacekeeping forces in the Central African Republic must be replaced by the country's own armed forces. The Central African Republic has faced instability since it exploded into violence after the 2013 overthrow of longtime leader Francois Bozize by the mainly Muslim Seleka rebel alliance.	United Nations, United States: Russia has been authorized to provide the Central African Republic's armed forces with light arms, under an exemption to an arms embargo on the country granted by the UN, diplomatic sources said Friday.
សំដៅលើការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធ ប្រព័ន្ធ នីតិវិធី ប្រតិបត្តិ និងនិយាមការងារ សមស្របនៅក្នុងស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច ដើម្បីធានាដល់បំពេញការងារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងនិរន្តភាព។ https://salatraju.com/lexique/	Eng. Institutionalization
លីឡាស្ព័តក្លឹបមានទីតាំងស្ថិតនៅផ្ទះលេខ៣៦ ផ្លូវ៥០៨ សង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ ខ័ណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ទីតាំងនៅកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ មានចំណតធំទូលាយ មានម្លប់ដើមឈើយ៉ាងត្រជាក់ មានអាងហែលទឹកក្មេង(ឡាហ្គូន) និង អាងហែលទឹកមនុស្សធំដែលមិនមានធំក្លិនក្លរ និងមានទឹកថ្លាដូចកញ្ចក់រួមទាំងមានសេវាកម្ម ដ៏សម្បូរបែប សម្រាប់អតិថិជន មានន័យថាអតិថិជនគ្រាន់តែចំណាយត្រឹមតែ ៤ដុល្លារ សម្រាប់ការបង់ចូលម្តង នោះគាត់អាចប្រើប្រាស់សេវាកម្មនៅលីឡាស្ព័តក្លឹបយើងខ្ញុំ ដល់ទៅចំនួន ៩ប្រភេទ ឯណោះ។ សេវាកម្មទាំងនោះមានដូចជា ហែលទឹក កាយវប្បកម្ម ស្ទីម សូណា ត្រាំទឹកក្តៅ-ទឹកត្រជាក់ វាយប៉េងប៉ុង រាំអារ៉ូបិក រាំហ្សូមបា និងយូហ្គាជាដើម។ ចំណាយត្រឹមតែ ៤ ដុល្លារប៉ុណ្ណោះអាចប្រើប្រាស់សេវាកម្មរហូតដល់ទៅ ៩ ប្រភេទផ្សេងៗគ្នា ថាតើពិតជាអស្ចារ្យសម្រាប់អតិថិជនដែរឬទេ? សូមកុំភ្លេចណា អញ្ចើញមកសាកល្បងហែលទឹកកម្សាន្តនៅលីឡាស្ព័តក្លឹបទាំងអស់គ្នា នោះលោកអ្នកនឹងដឹងថាអាងហែលទឹកក្មេង(ឡាហ្គូន) និងអាងហែលទឹកមនុស្សធំនៅ លីឡាស្ព័តក្លឹបមានទឹកស្អាត និងថ្លាដូចកញ្ចក់យ៉ាងណាទៅ ? ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទំនាក់ទំនងតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ ០៧០ ៤៧៤២១០/០៩៨ ៩៥៧៩៣៩ ស្វែងរកព័ត៌មានបន្ថែម ឬទីតាំងនៅទំព័រហ្វេសប៊ុក ឈ្មោះ Lyla Sports & Recreation Center (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖លីឡាស្ព័តក្លឹបបានកំពុងក្លាយជាកន្លែងហាត់ប្រាណ និងកន្លែងហែលទឹកលេងកំសាន្តទាំងកុមារតូចៗ និងមនុស្សពេញវ័យដ៏ពេញនិយមនាពេលបច្ចុប្បន្ន។
កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ២០២០ បានពន្យាពេលមួយឆ្នាំដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ និងបន្តដំណើរការក្រោមការគំរាមពីជំងឺរាតត្បាតនេះដដែល។ ក្រៅពីកូវដី-១៩ ម្ចាស់ផ្ទះជប៉ុនក៏នឹងត្រូវរងគ្រោះដោយសារឥទ្ធិពលគ្រោះធម្មជាតិមួយទៀតគឺព្យុះទីហ្វុង ដែលនឹងបង្កការលំបាកដល់ប្រភេទកីឡាមួយចំនួនដែលធ្វើនៅក្រៅទីលាន និងឆ្នេរសមុទ្រ។ បើយោងតាមការផ្សាយរបស់កាសែត BBC ដោយសារឥទ្ធិពលព្យុះ Nepartak បានធ្វើឱ្យការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រកីឡាជិះស្គីដែលត្រូវធ្វើនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ត្រូវពន្យាពេលមួយថ្ងៃវិញ ខណៈកីឡាប្រណាំងទូកមួយចំនួន និងកីឡាបាញ់ព្រួញក៏ត្រូវផ្លាស់ប្តូរថ្ងៃប្រកួតផងដែរ។ លោក Masa Takaya អ្នកនាំពាក្យព្រឹត្តិការណ៍កីឡាតូក្យូឆ្នាំ ២០២០ ប្រាប់ឱ្យអត្តពលិកទាំងអស់រក្សាការប្រុងប្រយ័ត្ន ប៉ុន្តែមិនគួរព្រួយបារម្ភខ្លាំងពេកនោះទេ។ «កុំបារម្ភអី Nepartak គ្រាន់តែជាព្យុះត្រូពិកថ្នាក់កណ្តាលប៉ុណ្ណោះ ហើយវាកំពុងចុះខ្សោយហើយដែរ។ ព្យុះនេះ ក៏មិនប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ការប្រកួតនៅតាមតំបន់ឆ្នេរនោះដែរ»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក Takaya មុនរំលឹថាបើទោះ Nepartak ចុះខ្សោយហើយមែន ប៉ុន្តែវានៅតែជាប្រភេទព្យុះទីហ្វុង ហើយត្រូវតែប្រយ័ត្ន។ ព្យុះទីហ្វុង Nepartak ដែលកំពុងចុះខ្សោយ នឹងឆ្លងកាត់ក្រុងតូក្យូនៅថ្ងៃអង្គាទី២៧ ខែកក្កដានេះដែលប៉ះពាល់ដល់តំបន់ភាគខាងជើង និងខាងកើត និងឆ្លងកាត់កោះ Honshu ដែលជាតំបន់រៀបចំទីតាំងការប្រកួតអូឡាំពិកដែរនោះ៕	ព្យុះទីហ្វុង Nepartak ត្រូវបានគេព្យាករថា នឹងវាយប្រហារប្រទេសជប៉ុននៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដានេះ។ អ្នករៀបចំការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូអះអាងថា ឥទ្ធិពលគ្រោះធម្មជាតិនេះ នឹងបង្កការរំខានដល់ការប្រកួតមួយចំនួនផងដែរ។
លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា ដែលជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានផ្ដល់បទសម្ភាសផ្ដាច់មុខ ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ ក្នុងថ្ងៃធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្ដីពី ការរៀបចំលំនៅដ្ឋានឡើងវិញ សម្រាប់ពលរដ្ឋ ដែលមានសំណង់ខុសច្បាប់ ក្នុងតំបន់រមណីដ្ឋានអង្គរ នៅថ្ងៃទី៥ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ថា ប្រជាជនដែលបានចូលទៅរស់នៅ ក្នុងតំបន់អង្គរ នៅមុនឆ្នាំ២០០៤ ពួកគាត់មានសិទ្ធិពេញលេញ ក្នុងការបន្តរស់នៅ លើទឹកដីដែលពួកគាត់កំពុងរស់នៅបាន ដោយមិនចាំបាច់រើចេញ។ អ្នករស់នៅតំបន់អង្គរមុនឆ្នាំ២០០៤ មានសិទ្ធិរស់នៅបន្ត ក្នុងតំបន់ដែលពួកគាត់ធ្លាប់រស់នៅ ក៏ព្រោះតែរដ្ឋាភិបាល មើលឃើញថា ពួកគាត់ទាំងនោះ អាចជាជំនាន់ក្រោយ របស់បុព្វបុរសខ្មែរ ដែលបានកសាងអង្គរ ឬមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រាង្គប្រាសាទ ឬជាមួយធម្មជាតិ ដោយផ្នែកផ្សេងៗ។ លោក រ៉ាអ៊ូល បញ្ជាក់ទៀតថា មិនត្រឹមតែប្រជាជន ដែលចូលទៅរស់នៅទីនោះ មុនឆ្នាំ២០០៤ប៉ុណ្ណោះទេ ដែលមានសិទ្ធិ ជ្រើសរើសមិនចាកចេញបាន សូម្បីតែកូននិងចៅៗជំនាន់ក្រោយរបស់ពួកគាត់ ក៏ទទួលបានសិទ្ធិនេះពេញលេញដែរ។ លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា ថាការរក្សាទុកប្រជាជន ដែលជាអ្នកស្រុកដើម ឱ្យរស់នៅក្នុងតំបន់អង្គរ ដូចដែលពួកគាត់ធ្លាប់រស់នៅ គឺជាការរួមចំណែកឱ្យអង្គរមានជីវិត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកដែលមានសិទ្ធិរស់នៅបន្ត ក្នុងតំបន់អង្គរ ពួកគាត់ក៏ត្រូវគោរពគោលការ និងលក្ខខណ្ឌ ដែលអង្គការយូណេស្កូ ក៏ដូចជារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានកំណត់ ដើម្បីរក្សាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ឱ្យមានជីវិតយូរអង្វែងទៅមុខដែរ។ គោលការទាំងនោះ រួមមាន ការមិនសង់ផ្ទះថ្មីបន្ថែមទៀត ឬមិនសង់សំណង់រឹងមាំ ការមិនកាប់បំផ្លាញពី ឬឈើ ឬដុតព្រៃ ដុតឈើ និងមានលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនទៀត ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់តំបន់ និងសំណង់ប្រាសាទ។ ផ្ទះនៅតំបន់រុនតាឯក «ជាការពិតណាស់ គ្មានអ្នកណាចង់ចាកចេញ ពីតំបន់ដែលគាត់បានរស់នៅនោះទេ។ យើងឱ្យអ្នករស់នៅ ក្នុងតំបន់អង្គរ មុនឆ្នាំ២០០៤ និងកូនចៅរបស់ពួកគាត់រស់នៅទីនោះបន្តទៀត លុះត្រាណាគាត់មិនបង្កើនចំនួនផ្ទះ និងគោរពលក្ខខណ្ឌរបស់អង្គការយូណេស្កូ ដើម្បីថែរក្សាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ ហើយការបន្តឱ្យគាត់រស់នៅទីនោះទៀត គឺជាការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌមនុស្ស ដើម្បីឱ្យអង្គរមានជីវិត»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែម របស់លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា។ លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា គូសបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំលំនៅដ្ឋានឡើងវិញ សម្រាប់ពលរដ្ឋ ដែលមានសំណង់ខុសច្បាប់ ក្នុងតំបន់រមណីដ្ឋានអង្គរ ធ្វើឡើងសម្រាប់តែប្រជាជន ដែលបានចូលទៅរស់នៅ ក្នុងតំបន់អង្គរក្រោយឆ្នាំ២០០៤ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនប្រជាជន ដែលរស់នៅតំបន់អង្គរ មុនឆ្នាំ២០០៤ រួមទាំងកូនចៅជំនាន់ក្រោយរបស់ពួកគាត់ មានបំណងចង់ចាកចេញ រដ្ឋាភិបាល ក៏នឹងផ្ដល់ការគាំទ្រទៅលើការផ្ដល់ដីថ្មី នៅតំបន់រុនតាឯក ហើយពួកគាត់ ក៏នឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ដែលរដ្ឋាភិបាល នឹងផ្ដល់ឱ្យតាមគោលការដូចគ្នា។ សម្រាប់ការចាកចេញនេះ គឺផ្អែកលើគោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត ដោយគ្មានការបង្ខិតបង្ខំឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រជាជនដែលចូលទៅរស់នៅក្នុងតំបន់អង្គរ មុនឆ្នាំ២០០៤ មានចំនួនប្រមាណ១សែននាក់ ដែលរស់នៅក្នុង១១២ភូមិ។ លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា ដែលជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ថាដើម្បីឱ្យអង្គរកាន់តែក្លាយជា បេតិកភណ្ឌពិភពលោកដ៏រស់រវើក ប្រជាជនស្រុកដើម ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់អង្គរ គួរតែរួមគ្នា ថែរក្សាការពារបេតិកភណ្ឌមនុស្ស បេតិកភណ្ឌប្រាង្គប្រាសាទ និងបេតិកភណ្ឌព្រៃឈើ៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នករស់នៅតំបន់អង្គរ មុនឆ្នាំ២០០៤ អាចចាត់ចូលជាអ្នកស្រុកដើម ដែលអាចមានដូនតាតាំងពីសម័យអង្គរ ដូច្នេះពួកគេអាចបន្តរស់នៅទីនោះ បន្តទៀតប្រសិនគាត់មិនចង់ចាកចេញ។ មិនត្រឹមតែពួកគាត់ទេ សូម្បីកូននិងចៅៗរបស់ពួកគាត់ ប្រសិនមិនចង់ចាកចេញទេ ពួកគេក៏មានសិទ្ធិរស់នៅលើដីដូនតា តទៅមុខរាប់រយជំនាន់ទៀតបានដែរ។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ក្រោយជំនួបប្រជុំតាមអនឡាញនាឱកាសមហាសន្និបាត UN នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុន ប្រេស៊ីល អាល្លឺម៉ង់ និងឥណ្ឌាដែលស្គាល់ថា «G4» បានសង្កត់ធ្ងន់ពីភាពបន្ទាន់នៃការធ្វើកំណែទម្រង់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពលើក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលជាស្ថាប័នសម្រេចចិត្តដ៏សំខាន់ក្នុងគោលដៅតាមឲ្យទាន់ស្ថានភាពជាក់ស្តែងដែលកំពុងកើតឡើងក្នុងពិភពលោក ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប្រទេសទាំងបួននេះ បានបង្ហាញការខកចិត្តចំពោះការព្យាយាមបង្អាក់ដំណើរការនៃកិច្ចចរចានេះ ហើយស្នើឲ្យគ្រប់ប្រទេសពាក់ព័ន្ធតាំងចិត្តមុតមាំដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ ជប៉ុន បានធ្វើការជាមួយប្រទេសទាំង៣ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយក្នុងគោលដៅក្លាយជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខហើយបង្កើនកៅអីសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍បន្ថែម។ កិច្ចពិភាក្សាអន្តររដ្ឋាភិបាលលើការធ្វើកំណែទម្រង់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ២០០៩ តែពុំសូវទទួលផ្លែផ្លាច្រើនឡើយ។ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុន លោក Toshimitsu Motegi បានលើកឡើងពីឆន្ទៈរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូក្នុងការចូលវិភាគទានដល់អភិបាលកិច្ចសកល ក្នុងនាមជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN ។ ត្រង់នេះ លោកនិយាយដូច្នេះថា៖«ជប៉ុនត្រៀមលក្ខណៈពេញលេញដើម្បីបំពេញទំនួលខុសត្រូវជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ហើយចូលរួមចំណែកធានាស្ថិរភាព និងសន្តិភាពពិភពលោក»។ សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មានសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ចំនួន៥ ដែលមានអំណាចវ៉េតូ រួមមាន ចក្រភពអង់គ្លេស ចិន បារាំង រុស្ស៊ី និងអាមេរិក ហើយសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍១០ទៀត ដែលបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសម្រាប់អាណត្តិ២ឆ្នាំ៕	ជប៉ុន ប្រេស៊ីល អាល្លឺម៉ង់ និងឥណ្ឌា បានទទូចជាថ្មីឲ្យចាប់ផ្ដើមកិច្ចចរចាឡើងវីញដើម្បីឈានដល់ការធ្វើកំណែទម្រង់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC)។ ការជំរុញពីសំណាក់ប្រទេសទាំងបួនដែលសុបិនក្លាយជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃស្ថាប័ននេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីកិច្ចពិភាក្សាលើរឿងនេះ ត្រូវបានផ្អាកបណ្ដោះអាសន្នដោយសារជំងឺរាតត្បាតសកល COVID-19 ។
លោក ប៊ុយ សោភ័ណ្ឌ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់សកលកម្ពុជា វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសមត្ថភាពកីឡាករ និងឆន្ទៈក្នុងការប្រកួតប្រកបដោយភាពម្ចាស់ការត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ស្របតាមការប្រកួត ម្យ៉ាងវិញទៀតការកាត់សេចក្តីរបស់មន្រ្តីអាជ្ញាកណ្តាល មានភាពសុក្រឹត ដែលជាអំណោយផលល្អសម្រាប់ការប្រកួតស៊ីហ្គេម២០២៣។ ជាពិសេសលោក សោភ័ណ្ឌ មើលឃើញថា អត្តពលិកប្រដាល់សកលកាន់តែកើនបច្ចេកទេវាយចេញ ការពារ និងកម្លាំងជាដើម តាមរយៈការបង្ហាញសមត្ថភាពក្រុមការប្រកួតកីឡាជាតិលើកទី៣។ «យើងសង្កេតឃើញថាទាំងកម្រិតបច្ចេកទេស និងសមត្ថភាពរបស់កីឡាករមានការកើនឡើង ហើយមិនមានភាពលម្អៀង និងខុសគ្នាច្រើននោះទេគឺពួកគាត់ប្រដមប្រសងគ្នា ទាំងកម្លាំង និងការវាយចេញ។ ពួកគេទទួលបានផ្លែផ្កា ដែលជាសមិទ្ធផលមួយសម្រាប់កម្ពុជាត្រៀមស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់សកលកម្ពុជា។ ក្រោយបើកការប្រកួតអស់រយៈពេល៥ថ្ងៃគិតចាប់ពីថ្ងៃទី២៥-៣០ ខែវិច្ឆិកា ដែលមានក្រសួង និងរាជធានី-ខេត្តចំនួន៧ បានចូលរួមប្រកួត ដោយក្នុងនោះរកឃើញកីឡាករមកពីក្លិបក្រសួងការពារជាតិ ឈ្នះមេដាយច្រើនជាងគេ មេដាយមាស៥ និងប្រាក់១ បន្ទាប់ក្រសួងមហាផ្ទៃ មេដាយមាស២ ប្រាក់២ និងសំរឹទ្ធ៣ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ មេដាយមាស១ ប្រាក់១ និងសំរឹទ្ធ៤ ខេត្តកណ្តាល មេដាយមាស១ ប្រាក់១ និងសំរឹទ្ធ៣ ខេត្តកែប មេដាយមប្រាក់៣ និងសំរឹទ្ធ១ ខេត្តព្រៃវែង ប្រាក់១ និងសំរឹទ្ធ៣ និងរាជធានីភ្នំពេញ មេដាយសំរឹទ្ធ២។ គួរបញ្ជាក់ថា សម្រាប់សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់សកលកម្ពុជា រំពឹងថានឹងអាចប្រជែងបានមេដាយមាសយ៉ាងហោចណាស់២ ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ ដែលជាប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជា៕	«យើងអាចវាយតម្លៃបានថាកម្រិតបច្ចេកទេសសមត្ថភាពការប្រកួតរបស់កីឡាករកាន់តែប្រសើរឡើង ដើម្បីជាទុនទៅដណ្តើមមេដាយនៅស៊ីហ្គេម២០២៣»។ លោក ប៊ុយ សោភ័ណ្ឌ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់សកលកម្ពុជា លើកឡើងដូច្នេះក្រោយបិទបញ្ចប់ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិលើកទី៣ និងកីឡាជាតិជនពិការលើកទី១ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា។
ទី១ ពាក្យ«ក្រឡា»ជានាម មានន័យថា លាន, ឋានរាបមានជាខណ្ឌ។ ឧទាហរណ៍៖ ក្រឡាចត្រង្គ, ក្រឡាកន្ទេល, ក្រឡាមង។ ទីដែលស្តេចផ្ទំហៅ ក្រឡាបន្ទំ ឬ ក្រឡាព្រះបន្ទំ, ទីដែលចៅក្រមពិភាក្សាក្តីហៅថា ក្រឡាក្រម។ ល។ ទី២ ពាក្យ«កាឡា»ជាកិរិយាសព្ទ មានន័យថា ប្លែងខ្លួន, និម្មិតខ្លួនឲ្យប្លែកពីប្រក្រតី។ ឧទាហរណ៍៖ យក្សកាឡាខ្លួនជាប្រើសមាស។ ល៕	មនុស្សភាគច្រើន ប្រើពាក្យ«កាឡា» ក្នុងភាសានិយាយ និងប្រើពាក្យ «ក្រឡា» ក្នុងភាសាសរសេរ ហើយក៏មិនដឹងថាពាក្យទាំង២នេះ ប្រើក្នុងន័យដូចគ្នា ឬខុសគ្នាយ៉ាងណានោះទេ។ វចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ពីអត្ថន័យនៃពាក្យទាំងពីរនេះខុសគ្នាយ៉ាងដូច្នេះថា៖
The wooden structure is laden with historic markers: opium flowers carved into pillars in a nod to the region's once-booming trade, and an iron fence made with metal imported from former colonial ruler France. Built in 1903 by Bao's warlord grandfather with his opium fortune, the retired civil servant claims local authorities took possession of the property in the northern Ha Giang province from his family and are now refusing to return it. "Hmong people all over the world acknowledge this as (our) family home... so we can't lose it," he told AFP from the building, which authorities run as a museum. Both sides agree it is an architectural treasure since the historically nomadic Hmong rarely stayed long enough in one place to build anything lasting. Bao had been living in Hanoi, but on return to the family home, he discovered local authorities had taken ownership of the palace and rejected his claim to it because he could not provide deeds. He branded the request "absurd" and said official documents did not exist when the property was built but his family's connection to it was set out in history books about the local area and even in pictures of it displayed in the museum. Many Hmong fear the government is simply commandeering their culture to boost tourism dollars. For Bao, his battle for repossession goes beyond the personal. He believes Hmong heritage belongs in the hands of Hmong people, a tightknit minority originally from China who proudly cling to customs wherever they settle, from California to Minnesota, Laos and Thailand. - 'Community spirit' - In Vietnam, they have been largely excluded from the economic growth of the past decade, and more than 60 percent of the country's one million Hmong live below the poverty line. The ethnic group have long been at odds with the central government -- stemming in part from the CIA recruitment of anti-communist Laotian Hmong during the Vietnam War -- which for decades has imposed a series of resettlement, development and assimilation campaigns that have mostly failed. "More than any other ethnic minority in Vietnam the Hmong have been marginalised by programs that purport to develop them," writes anthropologist Ngo Tam in her 2016 book "The New Way: Protestantism and the Hmong in Vietnam." Ha Giang authorities are touting tourism as the best way to lift the Hmong out of gruelling poverty, and the province has said in its master plan it wants the area to be a "key attraction" for visitors by 2030. Officials have opened a series of 'traditional cultural villages' where visitors can peek into old-school wooden houses or take photos of themselves carrying a bamboo basket, a common vessel for Hmong farmers ferrying flowers or grass from the field. Local Hmong are encouraged to wear traditional hemp clothing and build traditional houses, and have been asked to shorten funeral and wedding ceremonies, days-long, booze-soaked affairs that are among the most sacred of Hmong rituals. "Sometimes authorities try to impose their ideas on people forcibly, but we resist by refusing to follow," Vang My Sinh, a Hmong man in Ha Giang, told AFP. "We've always had strong community spirit, we build things together and preserve things together. Nothing can break us," he said. That community spirit has proven powerful. Troops were sent to quell a massive Hmong protest in 2011, in which some called for independence. More recently, Hmong in Vietnam have turned to organised religion and embraced Protestantism, which makes the communist government nervous. - 'Die on the rock' - In Ha Giang, some Hmong are happy to comply with government guidelines if it means improving their lot. "It is good to preserve tradition, for ourselves, for our children, and even for tourists who come out of curiosity and bring us more money," said Va Thi May, who was selling grilled yams at a quiet roadside stop. Ethnic minorities are not always the beneficiaries of Vietnam's booming tourism sector. In northern Vietnam's visitor-saturated Sapa, locals complain hotel owners from the Kinh majority earn big while ethnic minority women and children hawk Chinese-made fabric and fake silver. Regaining control of the Hmong palace could be a small step toward recovering their own history -- and benefitting from local tourist spending. For some, the loss of the palace is part of a broader issue. "It's one of the many things that make Hmong feel marginalised and definitely adds to their disenfranchisement," said Sebastian Rumsby, a PhD candidate at University of Warwick whose research focuses on Christianity among the Hmong. Bao hopes to push back against that by getting his palace back -- so his Hmong clan can regain their spiritual homeland. tmh-jv/joe/lto © Agence France-Presse	Vietnam \| Vuong Duy Bao surveys his ancestral palace, a vestige of Vietnam's marginalised Hmong ethnic minority that he says was taken from his family by local officials.
ផលិតផលដែលខាងអាជ្ញាធរ សង្ស័យថាមានផ្ទុកសារធាតុគីមីនោះ រួមមាន មីកញ្ចប់ម៉ាក «Lucky Me!» ផលិតផលប្រទេសថៃ, មីកញ្ចប់ម៉ាក «Háo Háo» ផលិតនៅប្រទេសវៀតណាម និងការ៉េមម៉ាក «Häagen-Dazs (Vanilla)» ផលិតនៅប្រទេសបារាំង។ យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង របស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និង រដ្ឋាករកម្ពុជា រាល់នាំចូលទំនិញដូចរៀបរាប់ខាងលើនេះ ត្រូវមានវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ការវិភាគសារធាតុ អេទីឡែនអុកស៊ីត ពីស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពម្ហូបពីប្រទេសនាំចេញ។ រីឯទំនិញ ដែលមកដល់កម្ពុជា អ្នកនាំចូលត្រូវដកសំណាកទំនិញនោះ ធ្វើការវិភាគសារធាតុ អេទីឡែនអុកស៊ីត នៅអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មុនពេលអនុញ្ញាតបញ្ចេញទំនិញពីគយ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ចំណាត់ការខាងនេះ បន្ទាប់អាជ្ញាធរសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហាររបស់ប្រទេស នៅសហគមន៍អឺរ៉ុបមួយចំនួន បានរកឃើញលើផលិតផលមីកញ្ចប់ និងការ៉េមមួយចំនួន មានផ្ទុកសំណល់សារធាតុអេទីឡែនអុកស៊ីត។ សារធាតុនេះ ត្រូវបានសហភាពអឺរ៉ុប អាម៉េរិក និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ចាត់ទុកថា ជាសារធាតុបង្កជាជំងឺមហារីក៕	ភ្នំពេញ៖ អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បានដាក់ចេញនូវចំណាត់ការបណ្ដោះអាសន្នមួយ លើការត្រួតពិនិត្យផលិតផលនាំចូល មីកញ្ចប់ និងការ៉េម ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែសីហាតទៅ។ ការដាក់ចេញនូវវិធានការនេះ ដោយមន្ត្រីសង្ស័យថា ផលិតផលទាំងនោះ មានផ្ទុកសារធាតុអេទីឡែនអុកស៊ីត (Ethylene Oxide) ដែលអាចបង្កផលប៉ះពាល់លើសុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។
បណ្តាក្រុមហ៊ុនដែលចូលរួមក្នុងពិព័រណ៍ទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា រួមមានក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ អាកាសចរណ៍ ទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ សណ្ឋាគារ ហូសតែល-ល- សរុបជាង២០០ ស្ថាប័ន និងមានទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ ពិព័រណ៍នេះមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់១៩ វិច្ឆិកា នៅសណ្ឋាគារ សុខា សៀមរាប។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ លោក ថោង ខុន បានថ្លែងក្នុងពិធីសម្ពោធនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា ថា ព្រឹត្តិការណ៍ Cambodia Travel Mart (CTM) ជាវេទិកាធុរកិច្ចទេសចរណ៍នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយអ្នកចូលរួមពីស្ថាប័នជាតិ និងអន្តរជាតិ និងអ្នកទិញអន្តរជាតិប្រមាណ ២០០ក្រុមហ៊ុន ដែលសុទ្ធសឹងជាក្រុមហ៊ុនមានសក្កានុពលមកពីជុំវិញពិភពលោក និងមានអ្នក លក់ជាង ២០០ក្រុមហ៊ុន ព្រមទាំងអ្នកសារព័តមានជាងជាតិ និងអន្តរជាតិផង។ ប្រធានផ្នែកទីផ្សារ នៃក្រុមប្រឹក្សាផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ម៉ាឡេស៊ី នៃក្រសួងទេសចរណ៍ និងវប្បធម៌ម៉ាឡេស៊ី លោកស្រី សៅ រដ្ឋា បានឱ្យដឹងថា ព្រឹត្តិការណ៍ CTM បានផ្តល់ឱកាសឱ្យ ស្ថាប័នលោកស្រី ជួបអ្នកទិញដែលមកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ។ លោកស្រីបន្ថែមថា ក្នុងរយៈពេល៣ថ្ងៃនេះ ក្រុមប្រឹក្សាផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ម៉ាឡេស៊ី នឹងមានការណាត់ជួប ជាមួយប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ជាច្រើន រួមនិងការផ្តល់ព័ត៌មាននូវកញ្ចប់ទេសចរណ៍ថ្មីនៅក្នុង ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍នៃទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ ភី ធី អ៊ឹម លោក ខៀវ បញ្ញារិទ្ធិ បានឱ្យដឹងដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍ CTM ជាឱកាសមួយដ៏ល្អ សម្រាប់ការណាត់ជួប និងផ្សព្វផ្សាយពីសេវាកម្មផ្សេងៗ ដល់អតិថិជន។ ក្រៅពីនេះ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏ជាឱកាសផ្សព្វផ្សាយពីសក្កានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជា ទៅក្រៅប្រទេសផងដែរ។ ភី ធី អ៊ឹម មានអាយុប្រមាណ២៧ឆ្នាំមកហើយ ហើយទីភ្នាក់ងារនេះ ផ្តោតសំខាន់លើការលក់សំបុត្រយន្តហោះ និងមានរៀបចំកញ្ចប់ទេសចរណ៍ ដោយផ្តោតសំខាន់ទៅក្រៅប្រទេស។ លោក សុខ រ៉ាយ៉ាន នាយកផ្នែកលក់ និងទីផ្សារ នៃសណ្ឋាគារ តារា អង្គរ ក៏មានសុទិដ្ឋិនិយម ចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ CTM នេះដែរ។ លោក រ៉ាយ៉ាន ថានេះជាព្រឹត្តិការណ៍មួយអស្ចារ្យសម្រាប់ ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាសណ្ឋាគារ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីផលិតផល និងសេវាកម្មរបស់ខ្លួន ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយបន្ថែមទៀត។ គួរបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ CTM ជាសកម្មភាពជំរុញការផ្សព្វផ្សាយគោលដៅទេសចរណ៍អាស៊ាន សម្រាប់ឆ្នាំទស្សនា ២០១៨ ហើយព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏ជួយបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយគោលដៅទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប ពិសេសប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលឆ្នាំ២០១៧នេះ បានទទួលរង្វាន់ពីក្រុមប្រឹក្សានៃការធ្វើដំណើរ TripAdvisor៕	ពិព័រណ៍ទេសចរណ៍កម្ពុជាអន្តរជាតិ ជាលើកដំបូង ត្រូវបានរៀបចំធ្វើនៅខេត្តសៀមរាប។ ពិព័រណ៍នេះបានទាក់ទាញភ្ញៀវ និងក្រុមហ៊ុនជាង២០០ ដែលមានទាំងក្រុមហ៊ុនជាតិ និងអន្តរជាតិ។
បន្ទាប់ពីជនជាតិខ្មែរមានទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ជាមួយប្រទេសអឺរ៉ុប មានការប្រែប្រួលទម្រង់វប្បធម៌របស់ខ្លួនច្រើន ដូច្នេះហើយ ប្រពៃណីដែលយកសាកសពទៅឱ្យសត្វស៊ីនេះ ក៏ត្រូវបានលុបចោល។ ការទុកសាកសពឱ្យសត្វស៊ីនេះមិនមាននៅ ក្នុងកំណត់ត្រារបស់ខ្មែរមនឡើយនាសម័យមុនឥណ្ឌា ចូលស្រុក ក៏ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលទាំងនេះ ដោយទទួលបានពីលិទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា និងព្រះពុទ្ធសាសនា។ ចំពោះប្រពៃណីនេះ ជនជាតិថៃជាអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់ រហូតមកដល់សតវត្សទី១៩មកម្លេះ៕ អត្ថបទដកស្រង់ពីគេហទំព័រ «ខេមរវិទ្យា»	កាលពីសម័យអង្គរមក សាកសពមនុស្សដែលបានស្លាប់ទៅ ហើយត្រូវបានគេយកទៅឱ្យសត្វស៊ីជាអាហារ នេះដោយយោងតាមកំណត់ត្រារបស់លោក ជីវ តាក្វាន់ គឺស្ថិតនៅចំណុចមួយថា ដាក់ខ្មោចចោលនៅក្នុងក្រុង ទុកឱ្យសត្វខ្លែង ឬតិរច្ឆានអ្វីមួយ នៅទីនោះស៊ី។ ដូច្នោះអ្នកដែលបានស្លាប់នោះ គេមានជំនឿថា ពិតជាមានភ័ព្វសប្បាយរីករាយ។
ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានចាក់ទុកការស្លាប់របស់លោកស្រី នាវ ច័ន្ទថាណា គឺជាការបាត់បង់ឥស្សរជនដ៏ឆ្នើមមួយរូប ដែលបានលះបង់កម្លាំងកាយ ចិត្ត និងប្រាជ្ញាសា្មរតី ក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធធនគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍកម្ពុជា នាពេលកន្លងមក៕	លោកស្រី នាវ ច័ន្ទថាណា ដែលជាទេសាភិបាលរងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា(NBC) បានទទួលមរណភាព នាម៉ោង៦៖៥០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី១សីហា នៅប្រទេសអូស្រា្តលី។ បើតាមសាររំលែកទុករបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា លោកស្រីបានស្លាប់ក្នុងវ័យ ៦៨ឆ្នាំ ដោយសារជំងឺ។
លទ្ធផល ៣-១ លើអូស្ត្រាលីធ្វើបានដោយកីឡាការិនី Ella Toone នៅនាទី៣៦ កីឡាការិនី Lauren Hemp នាទី៧១ និងនៅនាទី ៨៦ ជាគ្រាប់ទីបីរកបានដោយកីឡាការិនី Alessia Russo។ ចំណែក ១គ្រាប់របស់អូស្ត្រាលីធ្វើបានដោយកីឡាការិនីប្រធានក្រុម Sam Kerr នៅនាទី៦៣។ អង់គ្លេសឆ្លងកាត់ការប្រកួតតាំងពីវគ្គចែកពូលដោយបានប្រកួតឈ្នះទាំង ៣ប្រកួតជាប់គ្នាលើក្រុមដាណឺម៉ាក, ចិន និងហៃទី ក្នុងពូល D។ ឈានជើងដល់វគ្គ ១៦ក្រុម អង់គ្លេសបានយកឈ្នះលើក្រុមនារីនីហ្សេរីយ៉ាទាំងលំបាកដោយការស៊ុតបាល់កាត់សេចក្តី ១១ម៉ែត្រ ៤-២ មុនឡើងទៅដល់វគ្គ ៨ក្រុមចុងក្រោយយកឈ្នះលើកូឡុំប៊ីដោយលទ្ធផល ២-១ ហើយចុងក្រោយឈ្នះអូស្ត្រាលី ៣-១។ រីឯអេស្ប៉ាញឆ្លងកាត់ការប្រកួតក្នុងវគ្គចែកពូល ពួកគេរងបរាជ័យក្រោមថ្វីជើងក្រុមនារីជប៉ុនតែមួយប្រកួតប៉ុណ្ណោះ ដោយបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ក្នុងពូល ហើយឡើងវគ្គ ១៦ក្រុម អេស្ប៉ាញបានបំបាក់ក្រុមស្វ៊ីសលទ្ធផល ៥-១ មុនពេល បន្តទម្លាក់ក្រុមជើងឯករងកាលឆ្នាំ ២០១៩ ហូឡង់លទ្ធផល ២-១។ អេស្ប៉ាញទម្លាក់ស៊ុយអែតនៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រលទ្ធផល ២-១។ ការប្រកួតរវាងក្រុមអេស្ប៉ាញ ទល់នឹងអង់គ្លេសសម្រាប់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ក្នុងកីឡដ្ឋាន Australia វេលាម៉ោង ៥ល្ងាច ម៉ោងនៅកម្ពុជា។ ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះអូស្ត្រាលីទោះជាខកខានឱកាសបង្ហាញសមត្ថភាពខ្លាំងចំពោះមុខអ្នកគាំទ្រខ្លួន ពួគគេត្រូវបន្តការប្រកួតប្រជែងជំនួបដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ជាមួយនឹងក្រុមស៊ុតអែតក្នុងកីឡដ្ឋាន Brisbane ប្រទេសអូស្ត្រាលី។ អូស្ត្រាលីបានបង្ហាញភាពខ្លាំងរបស់ខ្លួនក្នុងការប្រកួតគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ដោយពួកគេបានឈានជើងឡើងដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ៕	ក្រុមបាល់ទាត់នារីអង់គ្លេសជាក្រុមដែលឡើងទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ បន្ទាប់ពីបានប្រកួតយកឈ្នះលើក្រុមម្ចាស់ផ្ទះអូស្ត្រាលីដោយលទ្ធផល ៣-១ វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនាថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ក្នុងកីឡដ្ឋាន Australia។ ក្រុមអង់គ្លេសនឹងត្រូវបន្តដំណើរទៅជួបក្រុមអេស្ប៉ាញនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ចំណែកអូស្ត្រាលីត្រូវដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ជាមួយនឹងក្រុមស៊ុយអែត។
លោក Bidzina Ivanishvili អតីតនាយកដ្ឋមន្ត្រី និងជាមហាសេដ្ឋីហ្ស៊កហ្សី បានផ្តល់ប្រាក់ផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់ ដល់ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិខ្លួន១០លានដុល្លារ បន្ទាប់ពី Khvichka Kvaratkhelia និង Georges ជួយក្រុមយកឈ្នះព័រទុយហ្កាល់ យ៉ាងភ្ញាក់ផ្អើលក្នុងលទ្ធផល ២-០ ក្នុងវគ្គចែកពូលចុងក្រោយ។ លទ្ធផលនេះ ធ្វើឱ្យក្រុមបាល់ទាត់ហ្ស៊កហ្ស៊ី ឈានដល់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ ជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅជើងឯកអឺរ៉ុប។ លោក Ivanishvili វ័យ៦៨ឆ្នាំ ដែលចាត់ទុកជ័យជម្នះ ២-០ លើព័រទុយហ្កាល់ជាលទ្ធផលដ៏ធំធេងសម្រាប់ហ៊្សកហ្ស៊ី បានប្រកាសពីការផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្ត តាមរយៈទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុក Imedi TV ក្រោយចប់ការប្រកួតវគ្គចែកពូល ក្នុងចំនួនទឹកប្រាក់ដ៏ច្រើនសន្ធឹក។ លើសពីនេះ ប្រធានគណបក្ស Georgian Dream និងអ្នកជំនួញរូបនេះ បន្ថែមថា ប្រសិនបើហ្ស៊កហ្ស៊ីបន្តយកឈ្នះអេស្ប៉ាញនៅវគ្គ១៦ក្រុម នឹងបន្ថែបប្រាក់រង្វាន់ទ្វេដង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ហ្ស៊កហ្ស៊ី បានចាញ់អេស្ប៉ាញ ៤-១ នៅវគ្គខ្វែងទៅហើយ នៅរាត្រីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា។ ហ្ស៊កហ្ស៊ី ដែលបង្ហាញខ្លួនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អឺរ៉ុបលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ មិនរំពឹងថា អាចឆ្លងផុតចែកពូលនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្វីបានកើតឡើង ទាំងមិនគួរឱ្យជឿ សម្រាប់ក្រុមក្មេងខ្ចី នៅអឺរ៉ុបមួយនេះ៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិហ្សកហ្ស៊ី ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តពីអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្ស៊កហ្ស៊ី ចំនួន១០លានដុល្លារ ចំពោះភាពលេចធ្លោនៅ UEFA Euro 2024។ មហាសេដ្ឋីហ្ស៊កហ្ស៊ី ថែមទាំងសន្យាផ្តល់ប្រាក់តរង្វាន់ទ្វេដង ប្រសិនក្រុមបន្តឈ្នះអេស្ប៉ាញនៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។
លោក ម៉េង ហៃ វ័យ ៤៦ឆ្នាំ ជាអ្នកស៊ីឈ្នួលបើកតាក់ស៊ីឲ្យក្រុមហ៊ុន ដោយលោកដឹកភ្ញៀវពីព្រលានយន្តហោះ ទៅសណ្ឋាគារជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប្រមាណ៥ឆ្នាំហើយ។ លោកបានប្រាប់វីអូអេថា៖ «ខ្ញុំបារម្ភដែលពេលឃើញភ្ញៀវមួយចំនួនដែលគាត់ពាក់ម៉ាសការពារ។ ខ្ញុំចេះតែឆ្ងល់ថា ភ្ញៀវដូចជាការពារបានល្អ។ យើងឆ្ងល់ដែរ ទើបតែពីរបីថ្ងៃហ្នឹងយើងឃើញភ្ញៀវអឺរ៉ុប អាស៊ីអីមួយចំនួនដែលគាត់ពាក់ម៉ាសការពារអី»។ បើទោះបីជាមេរោគកូរ៉ូណាបានសម្លាប់មនុស្សអស់ជាង ២០ នាក់ និង មនុស្សជាង ៨០០ នាក់បានឆ្លងមេរោគនេះក៏ដោយ លោកថា លោកទើបតែដឹងអំពីមេរោគថ្មីនេះនៅព្រឹកនេះ។ លោកនិងប្រជាជនខ្មែរមួយចំនួនដែល VOA បានសម្ភាស បានបង្ហាញពីកង្វល់របស់ពួកគេអំពីមេរោគថ្មីនេះ។ ពួកគេថា សម្រាប់មនុស្សដែលមានការងារមមាញឹកដូចពួកគេព័ត៌មានអំពីរឿងនេះនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ លោក ម៉េង ហៃ ឈរទ្រេតខ្លួន ដៃកាន់សោរឡាន ហើយពុំមានពាក់ម៉ាសទេ។ លោកថា លោកទើបតែដឹងព័ត៌មានជំងឺរលាកទងសួត ពុំស្គាល់ប្រភពដែលបង្កឡើងដោយវីរុសកូរ៉ូណាថ្មី នៅព្រឹកនេះ ពេលដែលមិត្តរបស់លោកទូរស័ព្ទផ្តាំឲ្យការពារខ្លួន។ លោកនិយាយបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំចេះតែបារម្ភដែរ បើសិនមានបញ្ហានឹងកើតឡើង [នៅកម្ពុជា]។ ទីមួយ យើងអត់ដឹងថា ភ្ញៀវណាមួយដែលមានមេរោគទេ»។ យ៉ាងហោចណាស់មនុស្សជាង២០នាក់ ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានស្លាប់បន្ទាប់ពីឆ្លងមេរោគ កូរ៉ូណាថ្មី ដែលមានប្រភពកើតចេញពីទីក្រុងវូហាន នៅប្រទេសចិន។ មេរោគនេះបានឆ្លងដល់មនុស្សជាង៨០០នាក់ ដែលនៅផ្នែកផ្សេងទៀតនៃប្រទេសចិន និងក្នុងប្រទេសដូចជាវៀតណាម ថៃ សិង្ហបុរី កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។ ប្រទេសអូស្ត្រាលីកំពុងតាមដានមើលទៅលើមនុស្សដែលសង្ស័យថាអាចនឹងបានឆ្លងមេរោគនេះដែរ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកកំពុងធ្វើការជាមួយប្រទេសផ្សេងៗទៀតនៅលើពិភពលោក ដើម្បីសិក្សាឲ្យច្បាស់ពីដើមកំណើតរបៀបឆ្លង របៀបការពារ និងរបៀបព្យាបាលជំងឺនេះ។ មួយថ្ងៃមុនពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិនគណៈកម្មការបន្ទាន់នៃបទបញ្ញត្តិសុខភាពអន្តរជាតិ International Health Regulations Emergency Committees បានជួបជុំគ្នានៅក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ ដើម្បីរកវិធីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាល និងព្យាបាលជំងឺនេះ។ បើទោះបីជាមិនមានការប្រកាសអាសន្នជាសាកលពីមេរោគនេះក៏ដោយលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Tedros Adhanom Ghebreyesus អគ្គនាយកនៃ WHO បានដាស់តឿនថា៖ «កុំច្រឡំឲ្យសោះនេះ គឺជាអាសន្ននៅប្រទេសចិន ប៉ុន្តែវានៅមិនទាន់ក្លាយជាការប្រកាសអាសន្ននៃសុខភាពសាកលនៅឡើយទេ»។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «យើងដឹងថា ភាគច្រើននៃអ្នកដែលស្លាប់នោះមានបញ្ហាសុខភាពដូចជា លើសឈាម ទឹកនោមផ្អែមនិង ជំងឺបេះដូងដែលធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធការពាររបស់ពួកគេចុះខ្សោយ។ មកទល់ពេលនេះ មិនមានភស្តុតាងថាមានការឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សនៅក្រៅប្រទេសចិននោះទេ។ តែមិនមែនមានន័យថាមិនការឆ្លងនេះនៅក្រៅប្រទេសចិនដែរ»។ លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus បានលើកទឹកចិត្តឲ្យរដ្ឋាភិបាលប្រទេសចិនបន្តផ្តល់ទិន្នន័យជាក់លាក់ដល់អង្គការនេះ ដើម្បីអាចទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺនេះបាន។ VOA ខ្មែរបានទាក់ទងស្ថានទូតចិននៅកម្ពុជាក្នុងសប្តាហ៍នេះ តែមិនមានការឆ្លើយតបមកទល់ពេលនេះ។ ស្ថានីយ៍ដំណើរមកដល់នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA) អ្នកស្រី ជឿន ស្រីណែត វ័យ៣២ឆ្នាំ អង្គុយជិតសាច់ញាតិម្នាក់ទៀត។ ពួកគេទាំងពីរ ពាក់ម៉ាសអង្គុយចុចទូរស័ព្ទទាក់ទងទៅម្តាយមីង ដែលពួកគេរង់ចាំទទួល នៅស្ថានីយ៍មកដល់នៃអ្នកដំណើរ។ ម្តាយមីងរបស់អ្នកទាំងពីរ មកពីប្រទេសកាណាដាដោយប្តូរជើងយន្តហោះនៅទីក្រុងហុងកុង មុននឹងមកដល់ទីក្រុងភ្នំពេញ។ អ្នកស្រី ជឿន ស្រីណែត ប្រាប់វីអូអេថា អ្នកស្រីមានការបារម្ភ ហើយសង្ស័យថា ជំងឺរលាកទងសួតមិនស្គាល់ប្រភពនេះ អាចមាននៅកម្ពុជា។ អ្នកស្រីថា៖ «ដោយសារយើងមកព្រលានអញ្ចឹងទៅ មនុស្សច្រើនមកពីគ្រប់កន្លែង អញ្ចឹងខ្ញុំពាក់ម៉ាសទៅ»។ អ្នកស្រីថា ម៉ាសត្រូវបានចែកជូននៅលើយន្តហោះដល់អ្នកដំណើរទាំងអស់។ «ពួកគាត់មកពី[បរទេស] នោះ គេចែកម៉ាសឲ្យបណ្តោយពីខាងលើយន្តហោះ។ និយាយទៅពេលគេឡើងគេចែកម៉ាសឲ្យគ្រប់គ្នា គ្រប់អ្នកដំណើរ»។ អ្នកស្រី និយាយទៀតថា វត្តមានច្រើនរបស់ប្រជាជនចិនក៏ធ្វើឲ្យអ្នកស្រីកាន់តែបារម្ភ៖ «និយាយទៅបារម្ភៗហើយ ព្រោះអីនៅប្រទេសយើងជនជាតិចិនចូលច្រើន។ បើយើងគិតទៅប្រៀបធៀបជាមួយប្រទេសផ្សេងៗទៀត ចិនចូលច្រើនជាងគេហើយណា។ អញ្ចឹងបារម្ភច្រើនតើ។ អញ្ចឹងការផ្តាំផ្ញើមានអីក្រៅពីឲ្យប្រជាជនយើងពាក់ម៉ាសគ្រប់គ្នា»។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅ យ៉ាងហោចភ្ញៀវទេសចរចិនជាង ២លាននាក់មកទស្សនានៅប្រទេសកម្ពុជា។ នៅក្នុងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញវិញ នៅថ្ងៃសុក្រនេះ មន្ត្រីសុខាភិបាល ២រូប នៅប្រចាំការ ២៤ម៉ោង ក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំចិននេះ ដើម្បីឃ្លាំមើលស្ថានភាពសុខភាពភ្ញៀវទេសចរ និងមានការដាក់ម៉ាស៊ីនស្គែនកម្តៅមួយគ្រឿង។ ក្រៅពីនោះ ក្រសួងសុខាភិបាលក៏បានដាក់ម៉ាស៊ីនស្គែនកម្តៅពីរគ្រឿងនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប មួយគ្រឿងនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិក្រុងព្រះសីហនុ និង៣គ្រឿងទៀតត្រូវបានដាក់នៅច្រកព្រំដែនប៉ោយប៉ែត បាវិត និងព្រែកចាក។ ស្ថានីយ៍ដំណើរមកដល់នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។ (ខាន់ សុគុំមនោ/VOA) បើតាម The Centers for Disease Control and Prevention (CDC) របស់អាមេរិកបានឲ្យដឹង មេរោគកូរ៉ូណា ជាគ្រួសារនៃមេរោគផ្លូវដង្ហើមជាច្រើន ដែលខ្លះកើតលើមនុស្ស និងខ្លះទៀតឆ្លងតាមសត្វដូចជាសត្វអូដ សត្វឆ្មា និងសត្វប្រជាវ។ ជាការកម្រដែលមេរោគកូរ៉ូណាឆ្លងពីសត្វទៅសត្វ អាចកើតលើមនុស្ស ហើយអាចឆ្លងរវាងមនុស្សនិងមនុស្ស ដូចជាជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស សារស៍ (SARS) ជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុសមើរស៍ (MERS) និង ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីជាដើម។ ស្ថានការណ៍ឆ្លងពាក់ព័ន្ធនឹងមេរោគកូរ៉ូណាថ្មី ឬហៅថា 2019-nCoV នៅមិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយ។ មន្ត្រីជាង ២.០០០ នាក់ ត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រចាំការនៅរដូវបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ជាពេលវេលាដែលគេរំពឹងថា ប្រជាជននិងអ្នកជំនួញចិនរាប់លាននាក់វិលទៅលេងស្រុកកំណើត និងត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញក្រោយចប់ពិធីបុណ្យនេះ។ មកទល់ល្ងាចថ្ងៃសុក្រនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលបានឲ្យដឹងថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគេពុំទាន់ឃើញមានការឆ្លងជំងឺរលាកសួតថ្មីនេះនៅឡើយទេ។ អ្នកដែលងាយឆ្លងមេរោគនោះគឺមនុស្សវ័យចំណាស់និងអ្នកដែលមានសុខភាពទ្រុឌទ្រោម។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក WHO ឲ្យដឹងថា ដើម្បីកុំឲ្យឆ្លងមេរោគ ពលរដ្ឋគួរលាងដៃនឹងសាប៊ូ ឬជាតិអាកុលឲ្យបានញឹកញាប់ ខ្ទប់មាត់និងច្រមុះ នៅពេលក្អកនិងផ្តាសាយ ហើយចោលក្រដាសទាំងនោះក្នុងធុងសម្រាមភ្លាមៗ។ អង្គការនេះបន្ថែមថា ជៀសវាងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយអ្នកដែលមានគ្រុនក្តៅ និងក្អក។ ប្រសិនបើមានអាការៈគ្រុនក្តៅ ក្អក និងពិបាកដកដង្ហើមត្រូវរួសរាន់រកការព្យាបាល។ នៅពេលទៅកន្លែងដែលមានមេរោគនេះត្រូវជៀសវាងប៉ះពាល់ជាមួយសត្វ។ គួរជៀសវាងការបរិភោគសាច់សត្វឆៅ ឬចំអិនមិនបានឆ្អិនល្អ ។ ជៀសវាង វាងការបរិភោគផលិតផលសត្វ។ ត្រូវមានការប្រយ័ត្ននៅពេលដែលរក្សាទុកសាច់ ទឹកដោះគោ និងគ្រឿងក្នុងសត្វឆៅ ដើម្បីជៀសវាង ការរាលដាលនៃមេរោគទៅលើបន្លែ ឬសាច់សត្វផ្សេងទៀតដែលមិនទាន់ចម្អិន។ បើទោះបីជាមានការប្រកាសពីវិធីការពារពីអង្គការសុខភាពពិភពលោកក៏ដោយ លោក ម៉េង ហៃ និយាយថា ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាគួរតែធ្វើការផ្សព្វផ្សាយពីមេរោគនិងជំងឺនេះឲ្យប្រជាពលរដ្ឋដឹងបានទូលំទូលាយពីរបៀបការពារខ្លួន និងគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺនេះ។ «ខ្ញុំចង់បានមួយ ដោយឲ្យខាងក្រសួងសុខាភិបាល មេត្តាជួយផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានហ្នឹងឲ្យបានឆាប់រហ័សបន្តិច ដើម្បីជួយប្រជាពលរដ្ឋយើង កុំឲ្យមានជំងឺហ្នឹងឆ្លង កើនឡើងណា។ សុំតែប៉ុណ្ណឹងទេ»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖ លោក ម៉េង ហៃ ឈរផ្អែកបង្កាន់ដៃដែលនៅម្ខាងផ្លូវ ទល់មុខស្ថានីយ៍ដឹកដំណើរមកដល់នៅក្នុងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ។ ភ្នែករបស់លោកសម្លឹងទៅច្រកទ្វារ រកមើលភ្ញៀវរបស់លោក ដែលមានដូចជាជាជនជាតិជប៉ុន និងជនជាតិចិន និងជនជាតិអាស៊ីផ្សេងទៀត។ នាព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ លោកកំពុងរង់ចាំអតិថិជនម្នាក់ដែលមានជើងហោះហើរមកពីទីក្រុងហុងកុង។
កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយតំបន់ ឬហៅកាត់ថា RCEP ដែលតំណាងឲ្យផលិតផលសរុបរបស់ពិភពលោកប្រមាណជា៣០ភាគរយ និងមានចំនួនប្រជាជនពាក់កណ្តាលនៃពិភពលោក នឹងមិនមានមុខឥណ្ឌាឡើយ ក្រោយពីទីក្រុងញូវ ដេលី បារម្ភពីលំហូរទំនិញចិនមានតម្លៃថោកៗចូលទៅក្នុងទីផ្សារខ្លួន។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ Prasar Bharati News Services ដែលបានស្រង់សម្តីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី បានលើកឡើងថា ឥណ្ឌាមិនអាចចូលរួមកិច្ចព្រមព្រៀង RCEPបានឡើយ។ ក្នុងន័យនេះ លោក ម៉ូឌី ចង់ចង្អុលបង្ហាញថា កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយ មិនបានបញ្ជាក់ពី បញ្ហាប្រឈម និងការបារម្ភរបស់ទីក្រុងញូវដេលី ឡើយ។ ទាក់ទិនទៅនឹងបញ្ហានេះ ការព្រួយបារម្ភឥណ្ឌា គឺបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ទៅលើលំហូរនៃផលិតផលថោកៗ (Made In China) របស់ចិន។ ពិតណាស់ ប្រសិនបើឥណ្ឌាក្លាយជាសមាជិករបស់ RCEP មែន វានឹងជះឥទ្ធិពលទៅប្រជាជនសាមញ្ញរបស់ឥណ្ឌា និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនឥណ្ឌា ជាពិសេសគឺប៉ះពាល់ទៅលើអ្នកក្រជាងគេបំផុត។ នេះបើតាមកាលើកឡើងរបស់លោកស្រី Vijay Thakur Singh មន្ត្រីការទូតជាន់ខ្ពស់ឥណ្ឌាទទួលបន្ទុកអាស៊ីខាងកើត។ មិនត្រឹមតែប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសូម្បីតែសហគ្រាសតូចៗរបស់ឥណ្ឌា ក៏ទទួលរងផលប៉ះពាល់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដែរ ដោយសារត្រូវប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនចិន។ បន្ទាប់ពីឥណ្ឌាដកខ្លួនចេញ កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូរសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយនៅសល់តែសមាជិក១៥ប្រទេសតែប៉ុណ្ណោះ។ សមាជិកទាំងនោះរួមមាន បណ្តាប្រទេសអាស៊ានទាំង១០ បូកជាមួយនឹងចិន, ជប៉ុន, កូរ៉េខាងត្បូង, អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់។ អស់ពីឥណ្ឌាទៅ ប្រទេសសមាជិកទាំង១៥ បានត្រៀមរួចរាល់ហើយក្នុងការចុះហត្ថលេខានៅក្នុងឆ្នាំក្រោយ ពោលគឺជាឆ្នាំ ដែលវៀតណាមត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០៕	ឥណ្ឌានៅថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់ថា ខ្លួននឹងមិនចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់ពិភពលោកទេ ដោយសារបារម្ភពីផលប៉ះពាល់លើផលិតផលក្នុងស្រុក និងលំហូរផលិតផលចិនថោកៗ។
ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យខ្នាតយក្សរបស់ចិន Evergrande ដែលកំពុងប្រឈមនឹងការលំបាកបានផ្អាកការជួញដូរភាគហ៊ុននៅផ្សារហ៊ុនហុងកុងនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកញ្ញា។ ការជូនដំណឹងថ្មីៗរបស់ទីផ្សារហុងកុងបាននិយាយថា សកម្មភាពជួញដូរភាគហ៊ុនរបស់ Evergrande ទាំងផ្នែកសេវាកម្មអចលនទ្រព្យ និងរថយន្តអគ្គិសនីបានឈប់ដំណើរការនៅម៉ោង ៩ព្រឹកនៅថ្ងៃដដែល។ ការផ្លាស់ប្តូរដើម្បីបញ្ឈប់ការជួញដូរបានធ្វើឡើងមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពី Bloomberg បានចុះផ្សាយព័ត៌មានដែលថាប៉ូលីសបានដាក់ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុននេះគឺមហាសេដ្ឋី Hui Ka Yan ឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការឃ្លាំមើល និងស៊ើបអង្កេត។ Evergrande ទើបតែដំណើរការឡើងវិញកាលពី១ខែមុនបន្ទាប់ពីការផ្អាករយៈពេល ១៧ខែសម្រាប់ការមិនបង្ហាញលទ្ធផលហិរញ្ញវត្ថុ។ កាលពីថ្ងៃទី ២៤ខែកញ្ញា ក្រុមហ៊ុននេះបាននិយាយថា ខ្លួនមិនអាចចេញមូលបត្របំណុល និងបន្តផែនការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធបំណុលបរទេសដូចការរំពឹងទុកនោះទេ ដោយសារតែក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួន Hengda Real Estate Group កំពុងស្ថិតនៅក្រោមការស៊ើបអង្កេត។ ពីរថ្ងៃមុននេះ Evergrande ក៏បានប្រកាសថា ខ្លួនត្រូវការវាយតម្លៃឡើងវិញនូវលក្ខខណ្ឌនៃផែនការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធបំណុលឱ្យសមស្របទៅនឹងស្ថានភាព និងតម្រូវការរបស់ម្ចាស់បំណុល។ វិស័យនេះបានរួមចំណែកជាមួយនឹងវិស័យសំណង់មានប្រហែល ២៥ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ចិន ហើយបានរីកចម្រើនខ្លាំងនាប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ។ យ៉ាងណាចិនបានចាត់ទុកបំណុលដ៏ធំរបស់ក្រុមហ៊ុនធំៗនៅក្នុងវិស័យនេះ ថាជាហានិភ័យដែលមិនអាចទទួលយកបានចំពោះប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ និងសុខភាពសេដ្ឋកិច្ចជារួមនៅក្នុងប្រទេស។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យយក្សរបស់ចិនមួយទៀតគឺ Country Garden បានឈានដល់ការខកខានសងបំណុលនាប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ បន្ទាប់ពីបានរាយការណ៍ពីការខាតបង់ និងបំណុលច្រើនជាង ១៥០ពាន់លានដុល្លារ៕	មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីការផ្សព្វផ្សាយថាប៉ូលិសបានដាក់ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន Evergrande Group ឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការឃ្លាំមើល ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យខ្នាតយក្សរបស់ចិនមួយនេះបានផ្អាកសកម្មភាពជួញដូរភាគហ៊ុននៅលើផ្សារហ៊ុនហុងកុង។
ការមានទឹកជំនន់បណ្តាលមកពីទឹកសមុទ្រឡើងខ្ពស់យ៉ាងលឿន និងកំណើនខ្យល់ព្យុះរដូវត្រជាក់ខ្លាំងក្លា បានបំផ្លាញក្រុង El Bosque ស្ទើរតែទាំងស្រុង ដោយបន្សល់ទុកបំណែកបេតុងដែលធ្លាប់ជាគ្រឹះផ្ទះ ដែលត្រូវបានកសាងនៅលើផ្ទៃខ្សាច់។ ដោយត្រូវបង្ខំឱ្យរត់ចេញពីផ្ទះដែលពួកគេបានស្ថាបនា ក្រុមអ្នកស្រុកក្នុងមូលដ្ឋានកំពុងរង់ចាំជំនួយរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីជួលផ្ទះដែលពួកគេគ្មានលទ្ធភាពបង់បាន។ សន្និសីទកំពូលធាតុអាកាសហៅ COP28 បានយល់ព្រមនៅខែធ្នូឱ្យមានមូលនិធិមួយក្នុងទឹកប្រាក់រាប់លានដុល្លារ ដោយបង់សំណងដល់ការខាតបង់និងការខូចខាត ដើម្បីជួយក្រុមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍សម្របសម្រួលខ្លួនជាមួយការកើនឡើងកម្តៅជាសាកល។ ជំនួយនេះនឹងយឺតពេលហើយសម្រាប់អ្នកក្រុង El Bosque ប៉ុន្តែនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៥០ ជនជាតិម៉ិកស៊ិកច្រើនលាននាក់ថែមទៀតនឹងត្រូវបង្ខំឱ្យផ្លាស់លំនៅឋានដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នេះបើតាមក្រុមប្រឹក្សាក្រុមអភិបាលក្រុងអំពីទេសន្តរប្រវេសន៍ (Mayors Migration Council) ដែលជាក្រុមចម្រុះមួយស្រាវជ្រាវអំពីចំណាកស្រុក។ កាលពីពីរឆ្នាំមុននេះ មានមនុស្សជាង ៧០០ នាក់ រស់នៅក្នុងក្រុង El Bosque តែនៅពេលនេះមានតែរាប់សិបនាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ការប្រែប្រួលនៃតួលេខនេះ បង្ហាញពីសំណល់នៃសហគមន៍មួយដែលត្រូវបាត់បង់។ នៅក្នុងអគារមួយក្នុងបណ្តាអគារពីរបីនៅសេសសល់ មានទូទឹកកកដែលក្លាយជាកន្លែងរក្សាទុកវត្ថុនៅសេសសល់។ អ្នកស្រី Guadalupe Cobos ជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមជនមួយចំនួនតូចដែលនៅតែបន្តរស់នៅ El Bosque។ អ្នកស្រីបាននិយាយថា ទំនាក់ទំនងរបស់អ្នកស្រុកជាមួយសមុទ្រ«ប្រៀបដូចជាអាពាហ៍ពិពាហ៍ពិសពុល»។ អ្នកស្រីបាននិយាយដូច្នេះ ពេលងាកមុខទៅមើលរលកសមុទ្រខ្ពស់កាលពីរសៀលមួយនៅពេលថ្មីៗនេះ។ អ្នកស្រីបានថ្លែងដោយសម្តៅលើទឹកសមុទ្រថា៖ «ខ្ញុំស្រឡាញ់អ្នកនៅពេលខ្ញុំសប្បាយចិត្ត។ ហើយពេលណាខ្ញុំខឹងសម្បា ខ្ញុំយកអ្វីៗទាំងអស់ដែលខ្ញុំបានឱ្យអ្នក»។ បើតាមអ្នកស្រី Lilia Gama អ្នកស្រាវជ្រាវអំពីភាពងាយរងគ្រោះនៃតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រនៅសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ Tabasco Juarez ថា ជាមួយកំណើនទឹកសមុទ្រយ៉ាងលឿន ខ្យល់ព្យុះរដូវត្រជាក់ ហៅថា «nortes» បានបំផ្លាញផ្ទៃដីពីមាត់សមុទ្រចូលដីគោកជម្រៅជាង ៥០០ ម៉ែត្រ តាំងពីឆ្នាំ ២០០៥ មក។ អ្នកស្រី Gama ថា៖ «កាលពីពេលមុន បើមានខ្យល់ព្យុះធំមួយ វាបោកបក់តែមួយថ្ងៃឬពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ រលកសមុទ្រឡើងខ្ពស់បន្តិចហើយក៏បាត់ទៅវិញ»។ នៅពេលនេះ មានខ្យល់ក្តៅដែលនាំឱ្យមានសំណើមច្រើនជាងមុន ដែលធ្វើឱ្យខ្យល់ព្យុះរដូវត្រជាក់កើតមានជាច្រើនថ្ងៃ នៅពេលម្តងៗ។ ពួកអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក្នុងមូលដ្ឋាននិយាយថា ខ្យល់ព្យុះខ្លាំងជាងមុនអាចបំផ្លាញ El Bosque ជារៀងរហូត។ ការយកអ្នកស្រុកមូលដ្ឋានឱ្យទៅរស់នៅកន្លែងផ្សេងយឺតយ៉ាវ ដោយសារការិយាធិបតេយ្យនិងដោយកង្វះប្រាក់កាស នឹងនាំឱ្យដំណើរការនេះត្រូវចំណាយពេលច្រើនខែ ឬច្រើនឆ្នាំទៀត៕ ប្រែសម្រួលដោយ លោក ឈឹម សុមេធ	មនុស្សបាននាំគ្នាទៅរស់នៅក្នុងក្រុង El Bosque នៅជាប់ឆ្នេរឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិកកាលពីទសវត្សរ៍ ១៩៨០ ដើម្បីនេសាទត្រីនិងកសាងសហគមន៍មួយ។ តែការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបាននាំឱ្យទឹកសមុទ្រឡើងខ្ពស់ លិចក្រុងនេះ។
ស្អំត្រជាក់ ត្រង់កន្លែងដែលហើម។ ដាក់ស្បៃត្រជាក់ នៅផ្នែកខាងក្រៅលើថ្ពាល់របស់អ្នក ប្រសិនបើ អ្នកកើតមាននូវអាការៈ ហើមប៉ោងដោយសារការឈឺធ្មេញនេះ ។ ស្អំទឹកកក ដើម្បីបំបាត់ភាពឈឺចាប់។ ការដាក់ស្អំដុំទឹកកក ឬ ទឹកត្រជាក់នៅក្នុងមាត់ អាចនឹង ជួយសម្រាលនូវការឈឺចាប់។ ប៉ុន្តែបើអ្នក យល់ថា វាកាន់តែធ្វើអោយអ្នកស្រ៊ាវធ្មេញ នោះអ្នក អាច ជៀសវាងវា។ ដាក់កល់ក្បាល អោយខ្ពស់។ ការលើកកល់ក្បាល អោយខ្ពស់ គឺអាចកាត់បន្ថយនូវសម្ពាធ ដែលមាននៅត្រង់តំបន់នោះ ហើយវាក៏អាចជួយបានផងដែរ ក្នុងការសម្រាលនូវ ការឈឺចាប់ ខ្ទោកៗដែលកើតមាន។ លាងសម្អាត។ អ្នកពិតជាមិនអាចធ្វើការលាងសម្អាតមាត់ ដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់នោះទេ ប៉ុន្តែ អ្នកអាចប្រើទឹកក្តៅឧណ្ណៗ ដើម្បីយកចេញនូវកំទេចអាហារដែលជាប់មាន នៅក្នុងធ្មេញ ដែលពួក វាអាចនឹងធ្វើអោយមានការឈឺចាប់ ឬ កាន់តែធ្វើអោយវាធ្ងន់ធ្ងរឡើងជាងនេះ។ កំទេចអាហារ មួយដុំតូច ដែលជាប់ក្នុងអញ្ចាញធ្មេញ គឺអាចធ្វើអោយមានការឈឺចាប់ បានខ្លាំងដូចទៅនឹងការ បំផ្លាញបណ្តូលធ្មេញផងដែរ។ យកអំបិលមួយស្លាបព្រាកាហ្វេ កូរទៅក្នុងទឹកក្តៅឧណ្ណៗ រួចយកវា មកខ្ពុលក្នុងមាត់ បន្ទាប់មកខ្ជាក់វាចេញ ។ ប្រើសសៃអំបោះសំអាតធ្មេញ។ វិធីនេះ មិនមែនជាការព្យាបាលនោះទេ ប៉ុន្តែការធ្វើដូចនេះ គឺជា វិធីម្យ៉ាងផ្សេងទៀត ដែលអាចយកចេញនូវកំទេចអាហារ ដែលអាចជាប់ទាក់នៅចន្លោះធ្មេញ ។ ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះអាហារ ដែលមានរសជាតិផ្អែមពេក ត្រជាក់ពេក ឬ ក្តៅពេក។ រាល់ ប្រភេទអាហារ និង ភេសជ្ជះទាំងនេះ ក៏អាចនឹងបង្កើននូវសភាពឈឺចាប់ និង អាការៈស្រ៊ាវស្រ៊ាញ របស់ធ្មេញបានផងដែរ។ ដាក់បិតនៅ ស្បៃ ឬ ស្ករកៅស៊ូ ។ ប្រសិនបើធ្មេញរបស់អ្នក ឆាប់មានការភ្ញោចទៅនឹង ខ្យល់ ធ្វើការគ្របវាជាមួយនឹងស្បៃប្រើសម្រាប់ដាក់នៅលើធ្មេញ ដែលអាចរកទិញបាន នៅតាមឱសថ ស្ថាន ឬ ធ្វើការទំពារស្ករកៅស៊ូ ដែលមិនសូវមានជាតិស្ករ រហូតដល់ពេល ដែលអ្នកអាចទៅជួប នឹងគ្រូពេទ្យធ្មេញបាន ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	តើអ្នកកំពុងមានអាការៈឈឺធ្មេញ ដោយទ្រាំមិនបានឬ ? អ្នកអាចព្យាយាមសាកល្បងនូវ វិធីខាងក្រោម នេះ ដើម្បីជួយសម្រាលនូវការឈឺចាប់របស់អ្នក មុនពេលដែលអ្នក ត្រូវទៅជួបនឹង ទន្តពេទ្យ។
សារធាតុសរសៃមានច្រើននៅក្នុងសាច់ផ្លែឈើ ដូច្នេះ ការញ៉ាំតែទឹករបស់វា នឹងធ្វើឲ្យអ្នកបាត់បង់ជាតិសរសៃមួយកម្រិតផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកប្រហែលជាត្រូវថែមស្ករ ឬគ្រឿងផ្សំផ្សេងទៀត នៅក្នុងទឹកផ្លែឈើរបស់អ្នក ដើម្បីឲ្យវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ដូច្នេះ វាក៏អាចធ្វើឲ្យអ្នក ប្រឈមនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	មនុស្សមួយចំនួនគិតថា ការញ៉ាំទឹកផ្លែឈើ មានសារៈប្រយោជន៍ និងផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹម ដូចគ្នាទៅនឹងការញ៉ាំផ្លែឈើផងដែរ ប៉ុន្តែ ការគិតបែបនេះ មិនត្រឹមត្រូវនោះទេ ពីព្រោះសារធាតុចិញ្ចឹម និងវីតាមីនមួយចំនួន ត្រូវបានកាត់បន្ថយ។
គ្មានលទ្ធផលស្មើឡើយក្នុងការប្រកួតបើកឆាកសប្តាហ៍ដំបូងរដូវកាលថ្មី Cambodian Premier League ក្នុងជំនួបទាំង៥គូ នៅថ្ងៃទី៥ និងទី៦ ខែសីហា។ ជំនួបទាំង៥គូ មានគ្រាប់បាល់កើតឡើងសរុបចំនួន១៧គ្រាប់ ក្នុងនោះ៤គ្រាប់ធ្វើបានដោយកីឡាករកម្ពុជា និង១៤គ្រាប់សម្រេចបានដោយកីឡាករបរទេស។ ភ្នំពេញក្រោនបានយកឈ្នះបឹងកេត ២-១ នៅកីឡដ្ឋាន Smart RSN, ព្រះខ័ន្ធរាជស្វាយរៀង ឈ្នះ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ២-០ នៅកីឡដ្ឋាន Army, អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ ឈ្នះ អង្គរថាយហ្គឺរ ១-០ កីឡដ្ឋាន AIA, ណាហ្គាវើលដ៍ ឈ្នះ ព្រៃវែង ៥-៤ នៅកីឡដ្ឋានព្រៃវែង និង វិសាខា ឈ្នះ គិរីវង់សុខសែនជ័យ ២-០ នៅកីឡដ្ឋានព្រីនស៍។ ក្នុងការប្រកួតលីគកំពូលកម្ពុជា CPL ទាំង៥គូ ជំនួបរវាង ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកភ្នំពេញក្រោន ទល់បឹងកេត ទទួលបានអ្នកទស្សនាផ្ទាល់នៅកីឡដ្ឋាន Smart RSN ច្រើនដាច់គេដល់ទៅចំនួន ៥០៧៨នាក់ តាមពីក្រោយដោយ ជំនួបរវាងវិសាខា ទល់គិរីវង់សុខសែនជ័យ នៅកីឡដ្ឋានព្រីនស៍ ដែលមានចំនួន១៩៥៣នាក់។ ជំនួប អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ ឈ្នះ អង្គរថាយហ្គឺរ នៅលេខ៣ មានទស្សនាផ្ទាល់ចំនួន១៦២៤ ស្របពេលជំនួបណាហ្គាវើលដ៍ ទល់ ព្រៃវែង មានចំនួន១០២៦ និងក្រុមមានអ្នកទស្សនាផ្ទាល់តិចជាងគេត្រឹម៩៣១នាក់ ក្នុងការប្រកួតរវាងព្រះខ័ន្ធរាជស្វាយរៀង ទល់ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។ ឆ្លងកាត់ប្រកួតដំបូង ព្រះខ័ន្ធរាជស្វាយរៀង ឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី១ក្នុងតារាង CPL បណ្តោះអាសន្ន តាមពីក្រោយដោយវិសាខា ណាហ្គាវើលដ៍ ភ្នំពេញក្រោន និងអាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ ដែលរកបាន៣ពិន្ទុដូចគ្នា។ ព្រៃវែង បឹងកេត អង្គរថាយហ្គឺរ គិរីវង់សុខសែនជ័យ និងទ័ព សុទ្ធតែរងបរាជ័យដូចគ្នា៕	ការប្រកួតពានរង្វាន់លីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលកម្ពុជា Cambodian Premier League បានឆ្លងផុតសប្តាហ៍ទី១រួចរាល់ហើយ ក្នុងនោះម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកភ្នំពេញក្រោន និង៤ក្រុមផ្សេងទៀត សុទ្ធតែទទួលបាន៣ពិន្ទុរៀងខ្លួន។ នៅសប្តាហ៍ដំបូង នៃរដូវកាលថ្មី ២០២៣-២៤ ជំនួបរវាងភ្នំពេញក្រោន និងបឹងកេត ទទួលបានអ្នកទស្សនាផ្ទាល់ច្រើនជាងគេជាង៥ពាន់នាក់។
បើតាមលោក ម៉ក់ ជីតូ គ្រឿងញៀនដែលចរាចរណ៍នៅលើទីផ្សារកម្ពុជា មានតម្លៃជាមធ្យម ១ម៉ឺនដុល្លារ ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ចំពោះគ្រឿងញៀនជាង៧៥០គីឡូក្រាម ដែលអាជ្ញាធររឹបអូសបាននោះ គឺមានភាគច្រើននៅរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តព្រះវិហារ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងខេត្តស្វាយរៀង។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមគ្រឿងញៀនសរុបទាំងនេះ គឺមាន១៤៥គីឡូក្រាម ដែលមន្ត្រីជំនាញបង្កា្របបាន នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១។ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនរូបនេះ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey តាមទូរសព្ទនាថ្ងៃទី៨កក្កដា ថា៖«គ្រឿងញៀនដែលរឹបអូសបាននេះ យើងនឹងយកទៅដុតបំផ្លាញចោល នៅថ្ងៃទី២៦កក្កដានៃទិវាអន្តរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿនញៀន»។ យោងតាមរបាយការណ៍បង្ក្រាបគ្រឿងញៀនប្រចាំខែមិថុនា ដែលសម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ បង្ហាញនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី៧កក្កដា មន្ត្រីជំនាញបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនបានសរុប ៣៧៧ករណី និងឃាត់មនុស្សបាន៧៦១នាក់។ ក្នុងនោះ បង្រា្កបការជួញដូរនិងរក្សាទុក បាន២៨១ករណី, បង្រ្កាបការប្រើប្រាស់ បាន៨៧ករណី, បង្កា្របការ សំយោគ ឬកែច្នៃបាន២ករណី និងបង្រា្កបការដាំដុះ មាន៧ករណី។ បើតាមសម្តេច ស ខេង ក្រៅពីលទ្ធផលកិច្ចប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀន ជាក់ស្តែងខាងលើនេះ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចគ្រប់ផ្នែកបានខិតខំធ្វើសកម្មភាពក្នុងផ្នែកផ្សេងៗទៀត ដើម្បីទប់ស្កាត់ការចរាចរណ៍ និងការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀននៅកម្ពុជា។ ផ្អែកតាមលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ប្រចាំខែមិថុនា សម្តេច ស ខេង បានកោតសរសើរចំពោះសកម្មភាពប្រតិបត្តិការរបស់កម្លាំងអនុវត្តច្បាប់ទាំងអស់ និងប្រជាពលរដ្ឋដែលបានយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តសកម្មភាពបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀន និងបានរួមចំណែកដើម្បី ថែរក្សានូវសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ការពារសុខុមាលភាពសង្គម។ សូមជម្រាបថា រយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ សមត្ថកិច្ចបានបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀន បានជាង១ម៉ឺនករណី និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យជាង២ម៉ឺននាក់ រួមទាំងរឹបអូសគ្រឿងញៀនបានជាង៣តោន៕	ឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ២០២១ កម្លាំងមានសមត្ថកិច្ចរឹបអូសគ្រឿងញៀន ដែលចរាចរណ៍នៅទូទាំងប្រទេស បាន៧៥៤គីឡូក្រាម។ លោក ម៉ក់ ជីតូ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានបញ្ជាក់ថា គ្រឿងញៀនទាំងនោះ បើគិតជាតម្លៃដែលចរាចរណ៍លើទីផ្សារកម្ពុជា គឺមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ៧,៥លានដុល្លារអាមេរិក។
រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីនាថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសពីគម្រោងមូលនិធិមួយ ដើម្បីគាំទ្រការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងទាក់ទាញភ្ញៀវអន្តរជាតិឲ្យបានកាន់តែច្រើនឡើង។ កញ្ចប់មូលនិធិទេសចរណ៍នេះ គ្រោងនឹងដាក់ដំណើរការនៅដើមឆ្នាំ២០២៤ ជាមួយថវិកាប្រមាណ២ទ្រីលានរូពៀ ( ១២៩,៣លានដុល្លារ) ដើម្បីគាំទ្រដល់ការផ្សព្វផ្សាយពីព្រឹត្តិការណ៍ទេសចរណ៍ និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវម៉ាកយីហោជាតិនៅលើទីផ្សារពិភពលោពលោក។ នេះបើតាមរដ្ឋមន្រ្តីទេសចរណ៍ឥណ្ឌូណេស៊ីលោក Sandiaga Uno ។ « យើងនឹងប្រើប្រាស់មូលនិធិនេះ ដើម្បីគាំទ្រទាំងព្រឹត្តិការណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិដូចជា កីឡា តន្រ្តី សិល្បៈ និងវប្បធម៌ ដែលធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ ២០២៤ ។ នេះក៏រួមបញ្ចូលទាំងកិច្ចប្រជុំកំពូលដែលមិនពាក់ព័ន្ធនិងវិស័យទេសចរណ៍ ព្រោះសន្និសីទអន្តរជាតិក៏មានឥទ្ធិពលលើសេដ្ឋកិច្ចជាតិដែរ »។ សារព័ត៌មាន Xinhua បានដកស្រង់សម្តីលោក Sandiaga Uno អះអាងបែបនេះ។ លោកបន្តថា វិស័យទេសចរណ៍នឹងប្រមូលប្រាក់បានច្រើនជាង២២០ទ្រីលានរូពៀ (១៤០លានដុល្លារ)នៅឆ្នាំក្រោយ។ ជាមធ្យម ភ្ញៀវទេសចរបរទេសម្នាក់នឹងចំណាយប្រហែល១៥០០ដុល្លារ នៅពេលធ្វើដំណើរមកដល់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ នៅឆ្នាំ២០២៤ ឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងមានព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗយ៉ាងហោចណាស់ ៣ ដែលខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះដូចជា ពានរង្វាន់វាយសីពិភពលោក Tour-Indonesia Masters វេទិកាទឹកពិភពលោកលើកទី១០ និងការប្រណាំងមូតូប្រភេទ MotoGP នៅ Mandalika។ តាមរយៈកញ្ចប់មូលនិធិខាងលើនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ីរំពឹងនឹងជួយស្តារវិស័យទេសចរណ៍ឡើងវិញក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩។ បើតាមស្ថិតិឥណ្ឌូណេស៊ី (BPS) ចាប់ពីខែមករាដល់តុលា ប្រទេសនេះទទួលបានភ្ញៀវទេសចរចំនួន ៩,៤៩លាននាក់ ដែលតួលេខនេះខ្ពស់ជាងគោលដៅរបស់រដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ត្រឹមតែ ៧,៤លាននាក់កាលពីដើមឆ្នាំ៕	ឥណ្ឌូណេស៊ីបានបង្កើតមូលនិធិទេសចរណ៍មានទំហំជិត១៣០លានដុល្លារ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវនៅឆ្នាំ ២០២៤ ស្របពេលប្រទេសនេះធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិសំខាន់ៗចំនួន៣ ។
លោក Emery អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ បានចូលដឹកនាំក្រុម Aston Villa ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដោយបានជួយក្រុមឡើងមកឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង៤ Premier League ដោយទទួលបានកៅអី UEFA Champions League លើកដំបូងចាប់តាំងពីរដូវកាល ១៩៨២-៨៣។ រដូវកាល ២០២៣-២៤ លោក Emery បាននាំ Aston ឡើងដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ Europa Conference League ផងដែរ។ ការនាំក្រុមឡើងទៅកាន់ការប្រកួត UEFA Champions League រដូវកាលក្រោយអាចជាមូលហេតុ ធ្វើឱ្យក្លិបពេញចិត្តនិងផ្តល់កុងត្រាបន្ថែមដល់លោកអ្នកចាត់ការអេស្ប៉ាញរូបនេះ។ កាលពីឆ្នាំ ២០២២ អំឡុងពេលមកដឹកនាំដំបូងរបស់លោក Emery ក្លិប Aston ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១៧ ក្នុងតារាង Premier League ប៉ុន្តែក្រុមមួយនេះបានកែប្រែយ៉ាងឆាប់រហ័សក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Emery។ «ខ្ញុំរីករាយក្នុងការបោះជំហានទៅមុខ ហើយនឹងទំនួលខុសត្រូវក្នុងការដឹកនាំក្លិបនេះបន្ត។ ទីនេះពិតជាមានទំនាក់ទំនងដ៏អស្ចារ្យក្នុង Aston Villa។ មិនថាកម្លាំងចិត្តនៃការគាំទ្រ របស់អ្នកគាំទ្រ ដែលតែងតែជួយដល់យើងរហូតអាចបង្កើតរឿងដែលខុសប្លែក ដើម្បីឱ្យមានអារម្មណ៍ថាទីនេះជាផ្ទះមួយ។ យើងពិតជារំភើបក្នុងការបន្តដំណើររបស់យើង ដែលគ្មានដែលកំណត់នៃសុបិន្ត។»។ លោក Emery បាននិយាយបែបនេះ បន្ទាប់ពីបានចុះកិច្ចសន្យាថ្មីរួចមក។ អតីតគ្រូបង្វឹកក្រុម Sevilla និង Arsenal កន្លងមកក៏ធ្លាប់បានចុះកិច្ចសន្យា បន្តជាមួយនឹងក្រុម Aston Villa ម្តងរួចមកហើយកាលពីខែមេសា ដោយកិច្ចសន្យានោះបានធ្វើឱ្យលោក Emery ដឹកនាំក្រុមត្រឹមឆ្នាំ ២០២៧ តែប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាការបន្តកុងត្រាបន្ថែមរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៩ លោក Emery ត្រូវបានគេដឹងថា ក៏បានទទួលប្រាក់ថ្លៃការងារកើនឡើងផងដែរ៕	លោក Unai Emery អ្នកចាត់ការក្រុម Aston Villa បានបន្តកិច្ចសន្យាដឹកនាំក្រុមបន្តទៀត រយៈពេល ៥ឆ្នាំ ពោលរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៩។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្លិប Aston Villa នាថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ស្របពេលកិច្ចសន្យានេះ។
«ករណីប្រទេសចិនដកចេញនូវគោលនយោបាយគ្មានកូវីដ នោះកម្ពុជារំពឹងថានឹងទទួលបានទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ៤លាននាក់ នៅឆ្នាំ២០២៣»។ លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍លើកឡើងបែបនេះក្នុងកិច្ចប្រជុំរវាងក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាល-ឯកជន ដើម្បីស្តារ និងលើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ នៅទីស្តីការក្រសួងនាព្រឹកថ្ងៃទី១១មករា ដោយបញ្ជាក់ថា សម្រាប់ទេសចរផ្ទៃក្នុង កម្ពុជាសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានក្នុងរង្វង់១៥លាននាក់ ផងដែរ។ ដើម្បីទទួលបាននូវកំណើនទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិនេះ ក្រសួងទេសចរណ៍បានរៀបចំនូវយុទ្ធនាការ«ឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា២០២៣» (Visit Cambodia Year 2023)ឡើង ដើម្បីបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ និងលើកកម្ពស់មុខមាត់កម្ពុជានៅតាមព្រឹត្តិការណ៍ថ្នាក់ជាតិនានា។ ជាពិសេស នាឱកាសដែលកម្ពុជាប្រារព្ធព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម-អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមឆ្នាំ២០២៣(SEA Games និង ASEAN Para Games 2023)។ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានលើកឡើងថា យុទ្ធនាការ «ឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា២០២៣» គឺជាចលនាជាតិមួយ ដើម្បីបំផុសស្មារតី ផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមដល់គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ផ្នែកឯកជន និងបុគ្គលិកក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាភ្ញៀវទេសចរ ក្នុងដំណើរ «រួមគ្នា រួមគិត រួមធ្វើ រួមទទួលខុសត្រូវ»ក្នុងការស្តារវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាឆ្ពោះទៅអនាគតកាន់តែល្អប្រសើរ។ លោក ថោង ខុន សង្ឃឹមថា យុទ្ធនាការ «ឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា២០២៣» នឹងត្រូវបានប្រកាសឱ្យដំណើរការដោយសម្តេច ហ៊ុន សែន នាអំឡុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣។ បើតាមលោក ថោង ខុន ថា យុទ្ធនាការ «ឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា២០២៣ គឺជាកិច្ចការដ៏ចាំបាច់ និងទាន់ពេលដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងការស្តារវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាឆ្ពោះទៅសម្រេចបានតាមផែនការដែលមានចែងក្នុងផែនទីចង្អុលផ្លូវ ស្តីពីផែនការស្តារ និងលើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាកម្ពុជា និងក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩។ ក្រសួងទេសចរណ៍បានសហការជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ គណៈកម្មាធិការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍រាជធានី-ខេត្ត និងវិស័យឯកជន រៀបចំយុទ្ធនាការឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា២០២៣ឡើង ដើម្បីបង្កើតឱ្យមានព្រឹត្តិការណ៍កម្រិតអន្តរជាតិ-ជាតិ រួមទាំងកម្រិតមូលដ្ឋានស្របតាមចក្ខុវិស័យ«មួយខែយ៉ាងតិចមួយព្រឹត្តិការណ៍ និង«មួយខេត្ត-ក្រុង យ៉ាងតិចមួយព្រឹត្តិការណ៍»។ លោក ណេប សាមុត អគ្គនាយកគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ បានលើកឡើងថា ព្រឹត្តិការណ៍ជាតិ-អន្តរជាតិ ដែលបម្រើដល់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ គឺមានចំនួន ២២។ ក្នុងនោះមាន៖ ព្រឹត្តិការណ៍នៃពិធីបុណ្យអបអរជម្នះលើរបបប្រល័យពូជសាសន៍៧មករា, ពិធីបុណ្យមាឃបូជា, បុណ្យទន្លេ, ព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងចម្ងាយឆ្ងាយ, អង្គរសង្គ្រាន្ត, វេទិកាទេសចរណ៍មេគង្គ, ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២, អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ រួមទាំងព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ សាសនា ប្រវត្តិសាស្ត្រ កីឡា និងបុណ្យផ្សេងៗទៀត...។ បើតាមលោក សាមុត គោលដៅចម្បងនៃការរៀបចំយុទ្ធនាការ «ឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា២០២៣» គឺដើម្បីលើកកម្ពស់កិត្តិនាមទេសចរណ៍ «កម្ពុជា៖ ព្រះរាជណាចក្រអច្ឆរិយៈ - ផ្តល់ភាពកក់ក្តៅ» នៅលើទីផ្សារទេសចរណ៍ឱ្យកាន់តែខ្លាំងក្លា សំដៅក្នុងទាក់ទាញទេសចរអន្តរជាតិឱ្យច្រើនជាអតិប្បរិមា និងជាការផ្សារភ្ជាប់រវាងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើទី១២។ លោកអគ្គនាយកគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងជាប្រធានលេខាធិការដ្ឋានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលឯកជន ដើម្បីស្តារ និងលើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា៖« យុទ្ធនាការ ឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា២០២៣ យើងរៀបចំឡើង ដើម្បីបង្កើនឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែងទេសចរណ៍កម្ពុជាក្រោយវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩»។ យោងតាមទិន្នន័យពីក្រសួងទេសចរណ៍កាលឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិក្នុងរង្វង់ប្រមាណ ២,២លាននាក់ បើធៀបឆ្នាំ២០២១ គឺមានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិត្រឹម២០ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះមកកម្ពុជា។ ចំណែកឯ ភ្ញៀវទេសចរផ្ទៃក្នុងដែលធ្វើដំណើរក្នុងប្រទេសមានក្នុងរង្វង់ពី ១៤លាននាក់។ នេះជាកំណើនខ្លាំងដែលលើសពីចំនួនមុនពេលមានវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ ទៅទៀត៕	ឆ្នាំ២០២២-២០២៣ ជាឆ្នាំនៃដំណាក់កាលស្តារឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា ក្រោយវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជារំពឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិយ៉ាងហោចណាស់៤លាននាក់ ដែលក្នុងនោះ មានទេសចរជនជាតិចិនប្រមាណ១លាននាក់។ ក្តីរំពឹងនេះ ត្រូវបានបង្ហាញឡើងបន្ទាប់ពី ប្រទេសចិនប្រកាសដកចេញនូវ«គោលនយោបាយគ្មានកូវីដ« (Zero-Covid Policy) កាលពីថ្ងៃទី៨មករា។
យោងតាមស្ថិតិពីរដ្ឋបាលគយចិន ទំហំពាណិជ្ជកម្មក្នុងខែឧសភាមានចំនួន ៥០១,១៩ពាន់លានដុល្លារ ធ្លាក់ចុះ៦,២ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៅឆ្នាំមុន ។ ក្នុងនោះ ការនាំចេញបានថយចុះ ៧,៥ភាគរយដែលជាការធ្លាក់ចុះខ្លាំងបំផុតចាប់តាំងពីខែមករា ខណៈពេលដែលការនាំចូលបានធ្លាក់ចុះ៤,៥ភាគរយ ដែលជំរុញឱ្យអតិរេកពាណិជ្ជកម្ម (Trade Surplus) ធ្លាក់ចុះ១៦,១ភាគរយ។ ជារួមរយៈពេល៥ខែឆ្នាំនេះ ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុបបានថយចុះ២,៨ភាគរយធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២២ មកនៅត្រឹម២៤៤០ពាន់លានដុល្លារ។ លើកលែងតែការនាំចេញទៅកាន់រុស្ស៊ីដែលរក្សាបាននូវការកើនឡើងក្នុងអត្រាខ្ពស់គឺ១១៤,៣ភាគរយ ខណៈដែលការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារសំខាន់ៗផ្សេងទៀតមានការធ្លាក់ចុះសឹងតែទាំងអស់។ ក្នុងចំណោមទីផ្សារនាំចេញសំខាន់ៗទាំងបីរបស់ចិន ការនាំចេញទៅកាន់អាស៊ាននៅខែឧសភាបានធ្លាក់ចុះ ១៥,៩ភាគរយធៀបគ្រាដូចគ្នាឆ្នាំមុន ដែលជាការធ្លាក់ចុះជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីខែឧសភាឆ្នាំ ២០២០។ ឯការនាំចេញទៅកាន់អាម៉េរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានធ្លាក់ចុះ១៨ភាគរយ និង ៧ភាគរយរៀងគ្នាធៀបគ្រាដូចគ្នានៅឆ្នាំមុន ស្របពេលដែលការនាំចេញទៅអាល្លឺម៉ង់បានថយចុះចំនួន៨,៣ភាគរយ។ ដូចគ្នានេះដែរ ការនាំចេញទៅជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះ៩,៨ភាគរយ ហើយអាហ្រ្វិក និងអាម៉េរិកឡាទីនក៏ធ្លាក់ចុះដូចគ្នានៅក្នុងខែឧសភានេះ។ អ្នកវិភាគបានវាយតម្លៃថា មានហេតុផលសំខាន់បីដែលនាំឲ្យការនាំចេញរបស់ចិនធ្លាក់ចុះ។ ទីមួយ សកម្មភាពនាំចេញរបស់ប្រទេសនេះត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយនិន្នាការពី សេដ្ឋកិច្ចខាងក្រៅ ជាពិសេសនៅពេលដែលអត្រាកំណើននៃសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសជឿនលឿនដូចជាអាម៉េរិក និងអឺរ៉ុប... បានថយចុះ បណ្តាលឱ្យតម្រូវការបច្ចុប្បន្នជាទូទៅចុះខ្សោយផងដែរ ហើយវាត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងខែឧសភា។ ទីពីរ ក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ នៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២ ការនាំចេញរបស់ចិនបានកើនឡើង ១៦,៩ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២១ ដែលធ្វើឲ្យមូលដ្ឋានប្រៀបធៀបសម្រាប់ខែឧសភាឆ្នាំនេះកាន់តែខ្ពស់ ដោយហេតុនេះធ្វើឱ្យអត្រាកំណើននៃការនាំចេញធ្លាក់ចុះទាបបើប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៅឆ្នាំ២០២២។ ទីបី ចំណែកការនាំចេញរបស់ចិនទៅកាន់អាម៉េរិកបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងឆាប់រហ័សនាពេលថ្មីៗនេះ ដោយសារអាម៉េរិកបានងាកទៅរកការនាំចូលកាន់តែច្រើនពីអឺរ៉ុប និងអាម៉េរិកខាងជើង។ ហេតុផលនៅពីក្រោយការប្រែប្រួលនេះ គឺដោយសារការងើបឡើងវិញដ៏រឹងមាំនៃទំនិញប្រើប្រាស់ដែលមានតម្លៃខ្ពស់នៃការនាំចូលរបស់អាម៉េរិក។ នេះក៏ជះឥទ្ធិពលដល់ការនាំចេញសរុបរបស់ចិនផងដែរ។ បន្ទាប់ពីចិនបានបោះបង់គោលនយោបាយគ្មានកូវីដនៅដំណាច់ឆ្នាំ ២០២២ ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅដើមឆ្នាំនេះ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នូវនិន្នាការងើបឡើងវិញដោយសុទិដ្ឋិនិយម។ ចិនបានកំណត់គោលដៅកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំនេះនៅកម្រិត ៥ភាគរយ ហើយអត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងត្រីមាសទីមួយបានឈានដល់ ៤,៥ភាគរយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទិន្នន័យនាំចូល និងនាំចេញរបស់ខែឧសភា បានត្រឹមបង្ហាញពីស្រមោលលើការរំពឹងទុកនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិននៅឆ្នាំនេះតែប៉ុណ្ណោះ។ យោងតាមលោក Jens Hildebrandt ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំទីក្រុងប៉េកាំង តួលេខនាំចូល និងនាំចេញចុងក្រោយរបស់ចិនបង្ហាញថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនេះនៅតែមិនទាន់រឹងមាំ។ សហគ្រាសក្នុងស្រុកក៏កាន់តែមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការរំពឹងទុកនៃកំណើនអាជីវកម្មតិចតួច។ ដោយផ្អែកលើការវិវឌ្ឍន៍បច្ចុប្បន្ន និន្នាការនៃការងើបឡើងវិញរយៈពេលមធ្យម កាន់តែមិនអាចទាយទុកជាមុនបានច្រើនជាងនេះ។ ចំណែកលោក Khoon Goh អ្នកវិភាគនៅធនាគារ ANZ បាននិយាយថា តួលេខការនាំចេញ និងនាំចូលចុងក្រោយរបស់ចិនបានបង្ហាញពីការខកចិត្តជាថ្មីម្តងទៀត ដោយបង្កើនការព្រួយបារម្ភមកវិញអំពីការរំពឹងទុកនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ។ អ្នកឃ្លាំមើលពីការវិវត្តន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនមួយចំនួនបានព្យាករថា ដើម្បីជំរុញការងើបឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ច ធនាគារប្រជាជនចិន (PBoC) អាចបន្ថយអត្រាតម្រូវការទុនបម្រុង។ យ៉ាងណាមិញ គេរំពឹងថា PBoC បន្ថយអត្រាការប្រាក់មកវិញក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ ស្ថិតិបានបង្ហាញថា ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់ចិនក្នុងរយៈពេល ៥ខែឆ្នាំនេះ ជាមួយអាម៉េរិក និងជប៉ុនបានថយចុះ ៥,៥ភាគរយ និង ៣,៥ភាគរយរៀងគ្នាបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ផ្ទុយទៅវិញ ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់ចិនជាមួយអាស៊ាន និងរុស្ស៊ី បានកើនឡើង ៩.៩ភាគរយ និង ៥១.៩ភាគរយរៀងគ្នា។ ជាមួយគ្នានេះ អាស៊ានក៏បាននាំមុខសហភាពអឺរ៉ុប ដើម្បីក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់ចិន តាមពីក្រោយដោយសហភាពអឺរ៉ុប អាម៉េរិក និងជប៉ុន។ ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយក្នុងតំបន់ ( RCEP ) ដែលចូលជាធរមាននៅដើមឆ្នាំមុន គឺជាហេតុផលចម្បងសម្រាប់ការរីកចម្រើននៃទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មចិន-អាស៊ាន។ ចំណែករុស្ស៊ីវិញ បន្ទាប់ពីមានការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាម៉េរិក និងអឺរ៉ុបជុំវិញជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន ដែលធ្វើឱ្យឲ្យរុស្ស៊ីមិនអាចប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទូទាត់អន្តរជាតិ SWIFT បាន ប្រការនេះបានជំរុញឱ្យរុស្ស៊ីបង្កើនពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន។ នៅក្នុងបរិបទដែលកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅតែបន្តអាប់អួរ ហើយបរិយាកាសអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ហើយពុំមានសញ្ញាណាមួយនៃការចុះត្រជាក់មកវិញនេះ ការធ្លាក់ចុះនៃការនាំចេញរបស់ចិនត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបន្តនាពេលខាងមុខ ហើយនឹងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូល៕	អតិផរណា អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ និងការកើនឡើងតម្លៃថាមពល ដោយសារជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន កំពុងប៉ះពាល់ដល់តម្រូវការអន្តរជាតិសម្រាប់ទំនិញដែលផលិតពីចិន។ ការចុះខ្សោយនៃតម្រូវការសកល បានបណ្តាលឱ្យមានផលប៉ះពាល់នៃការនាំចេញរបស់ចិន ដែលទាញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងតែប្រឹងឡើងវិញយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ។ តួលេខបានបង្ហាញថា ៥ខែឆ្នាំនេះ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិនបានថយចុះ ២,៨ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ។
លោក កើត ណាវី មិនចង់ទៅណាឆ្ងាយពីខេត្តកំពត ដែលជាទីកន្លែងកំណើតនោះឡើយ បើទោះជាចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍ការងារកន្លងមក អាចអនុញ្ញាតឱ្យខ្លួនមានឱកាសធ្វើការនៅទីក្រុងភ្នំពេញក៏ដោយ។ លោក កើត ណាវី បច្ចុប្បន្នជាអ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងប្រចាំអង្គការ មជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍស្ត្រី និងកុមារកម្ពុជា (CWDCC) ចង់ប្រើប្រាស់ចំណេះដឹង និងសក្តានុពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ដោយផ្ទាល់ តាមរយៈការពង្រឹងចំណេះដឹងរបស់ស្ត្រី ពិសេសយុវជន។ បុរសវ័យ ២៦ឆ្នាំរូបនេះ យល់ថា សហគមន៍មានការរីកចម្រើន និងអភិវឌ្ឍន៍ គឺអាស្រ័យលើចំណេះដឹង និងការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងមូលដ្ឋានផ្ទាល់ដែរ។ សម្រាប់ លោក កើត ណាវី ពិតជាមានមោទកភាពណាស់ ដែលខ្លួនបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃការរីកចម្រើន និងការបង្កើនចំណេះដឹងរបស់ពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍។ ជាជនជាតិខ្មែរ-ឥស្លាម លោក ណាវី បានចូលបម្រើការងារនៅអង្គការ CWDCC ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីរួមខេត្តកំពត និងដែលធ្វើការងារផ្តោតលើការលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់ក្រុមពលរដ្ឋងាយរងគ្រោះ ពិសេសស្ត្រី និងកុមារ ចាប់តាំងពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២០មកម្ល៉េះ។ ណាវី ដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកគ្រប់គ្រង បានពន្យល់ពីមូលហេតុដែលខ្លួន ក្រាញននៀល នៅក្នុងការធ្វើការនៅទឹកដីកំណើតខ្លួនយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ដោយសារ នៅកំពត ខ្ញុំបានស្ម័គ្រចិត្តនៅហ្នឹង ហើយខ្ញុំប្រឡូកការងារនៅកំពត។ បើសិនជាគិតទៅលើផ្នែក(សេដ្ឋកិច្ច)កាត់បន្ថយចំណាយបានច្រើនដែរ។ ហើយដោយសារខ្ញុំ មានមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពនៅកំពត ទំនាក់ទំនងអី នៅកំពតមានស្រាប់។ ជាពិសេសមួយទៀតនោះ តំបន់គោលដៅទាំងអស់ហ្នឹង នៅក្នុងស្រុកកំណើតខ្ញុំស្រាប់ ដើម្បីចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ខ្ញុំផ្ទាល់»។ មុនក្លាយជាអ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងនៅក្នុងស្ថាប័នបច្ចុប្បន្ន លោក កើត ណាវី ក៏ធ្លាប់ជាយុវជនស្ម័គ្រចិត្ត ក្នុងសកម្មភាពផ្សេងៗក្នុងសហគមន៍ដែរ។ រៀបរាប់ទាំងទឹកមុខញញឹមញញែម ពីបន្ទប់ជាន់ទី២ នៃអគារផ្ទះល្វែងដ៏ទូលាយមួយ ដែលជាស្នាក់ការរបស់អង្គការ CWDCC ស្ថិតនៅទីរួមខេត្តកំពត លោក ណាវី ទទួលស្គាល់ថា ការធ្វើការជាមួយយុវជន គឺជាដែលលំបាក ប៉ុន្តែការលំបាកទាំងនេះ មិនបានធ្វើឱ្យឆន្ទៈចង់ជួយអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍របស់ ណាវី ថមថយនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ យុវជនរូបនេះ សប្បាយចិត្តដែលរូបគេ តែងតែជម្នះបាននូវឧបសគ្គនានា ក្នុងការជំរុញការចូលរួមរបស់ពលរដ្ឋ និងរៀនសូត្រពីតម្រូវការរបស់យុវជនវិញដែរ។ «ធ្វើការជាមួយយុវជនតែងតែមានផលលំបាក និងភាពសប្បាយដែរ។ នៅក្នុងហ្នឹង ការអនុវត្តការងារជាមួយយុវជន គឺយើងតែងតែជួបបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ដូចជាពួកគាត់ ពេលខ្លះ មិនសូវមានពេលវេលាផ្សេងៗ។ ប៉ុន្តែយើងតែងតែមានការរៀនសូត្រពីពួកគាត់ ក្នុងការបត់បែនពេលវេលា ក៏ដូចជារកមធ្យោបាយផ្សេងៗ ក្នុងការបង្កើនភាពប្រសើរឡើងក្នុងការ ទំនាក់ទំនងជាមួយពួកគាត់ ក៏ដូចជាដើម្បីឱ្យពួកគាត់ ចូលរួមក្នុងការងារសហគមន៍ ការងារសង្គមបានច្រើន»។ ក្រៅពីប្រាថ្នា ឃើញសហគមន៍របស់ខ្លួនមានការរីកចម្រើន យុវជនវ័យ ២៦ឆ្នាំ រូបនេះ ក៏ចង់ឃើញស្ត្រី ពិសេសយុវជន មានការយល់បន្ថែមកាន់តែប្រសើរ ពីការប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ខ្លួនហើយពួកគេចេះប្រើប្រាស់សិទ្ធិ និងសក្តានុពលខ្លួន ធ្វើឱ្យសហគមន៍កាន់តែប្រសើរឡើង។ លោក កើត ណាវី លើកឡើងដូច្នេះថា៖ «ជាឆន្ទៈខ្ញុំ គឺខ្ញុំចង់ជួយទៅដល់កុមារ ជួយទៅស្ត្រី ក៏ដូចជាយុវជន ក្នុងការទទួលបានភាពប្រសើរឡើង ទៅលើការយល់ដឹងពីសិទ្ធិ ក៏ដូចជាទទួលបាននូវការឆ្លើយតបពីអាជ្ញាធរ ជាពិសេស ការផ្តល់សេវាសាធារណៈ»។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក កើត ណាវី ក៏សង្ឃឹមដែរថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍ខ្លួន នឹងចូលរួមឱ្យបានច្រើន ចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឋន៍សហគមន៍។ ចំណែកលោក កើត ណាវី ផ្ទាល់ ក៏ប្តេជ្ញាបន្តចូលរួមកាន់តែសកម្មថែមទៀត ក្នុងការជំរុញ និងបង្កើនចំណេះដឹងពលរដ្ឋ ពិសេសយុវជនក្នុងសហគមន៍ខ្លួន ដើម្បីឱ្យទាំងអស់គ្នា បានក្លាយជាចំណែកមួយចូលរួមអភិវឌ្ឍដោយផ្ទាល់ ដូចខ្លួនដែរ៕	ក្នុងនាមជាយុវជនមួយរូប លោក កើត ណាវី បាន និងកំពុងចូលរួមដោយផ្ទាល់ នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ តាមរយៈការជំរុញការយល់ដឹងរបស់យុវជនពីការប្រើប្រាស់សិទ្ធិ និងជំរុញឱ្យពួកគេចូលរួមក្នុងសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍ភូមិ-ឃុំ។ សម្រាប់លោក កើត ណាវី ដែលជាខ្មែរ-ឥស្លាម ការណ៍ដែលបានចូលរួមជំរុញឱ្យឃុំ និងសហគមន៍ឱ្យមានការរីកចម្រើន គឺជាមោទកភាពមួយក្នុងជីវិត ហើយលោកនៅតែបន្តចូលរួមឱ្យកាន់តែសកម្មថែមទៀត។ បុរសវ័យ ២៦ឆ្នាំរូបនេះ ក៏ចង់ឃើញយុវជនក្នុងសហគមន៍ខ្លួនកាន់តែច្រើនទៀត ប្រើប្រាស់ចំណេះដឹង និងសិទ្ធិរបស់ពួកគេ ចូលរួមសកម្មភាពអភិវឌ្ឍភូមិ-ឃុំ ដូចខ្លួនដែរ។
រដ្ឋបាលខេត្តកែប បានដាំដើមកោងកាងចំនួន៥ ០០០ ដើម នៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រខេត្តកែប ដើម្បីអបអរសាទរ ទិវាបរិស្ថាន និងបរិស្ថានពិភពលោក ។ ការដាំកោងកាងនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីគាំពារបរិស្ថាន អភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងទប់ស្កាត់ពីគ្រោះធម្មជាតិផ្សេងៗ។ លោក សោម ពិសិដ្ឋ អភិបាលខេត្តកែប បានលើកឡើងថា សកម្មភាពដាំដើមកោងកាងនេះ គឺជាសកម្មភាពគំរូដ៏ល្អ សម្រាប់ពលរដ្ឋទាំងអស់ ក្នុងការចូលរួមការពារបរិស្ថាន។ លោក សោម ពិសិដ្ឋ អះអាងដូច្នេះ៖ «អាជ្ញាធរខេត្ត កំពុងយកចិត្តដាក់ខ្លាំង ក្នុងកិច្ចគាំពារបរិស្ថាន ការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការឡើងកម្តៅផែនដី គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ និងធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិបានយូរ»។ អភិបាលខេត្តកែបរូបនេះ ក៏បានជំរុញគ្រប់មន្ទីរវិស័យទាំងអស់ ពលរដ្ឋក្នុងខេត្តកែប បន្តចូលរួមដាំដើមឈើឱ្យបានកាន់តែច្រើនថែមទៀត ដើម្បី ការពារបរិស្ថាន និងលើកកម្ពស់ទីក្រុងបៃតង៕	ដោយ៖ ហេង ស្រីលីន
ក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសានេះ ថា គ្មានករណីថ្មីនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ត្រូវបានរកឃើញនោះទេ ហើយក៏មិនទាន់មានអ្នកសះស្បើយបន្ថែមទៀតដែរ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៩ ខែមេសានេះ កកម្ពុជាមិនមានរកឃើញករណីថ្មីនៃកូវីដ-១៩ រយៈពេល១៩ថ្ងៃជាប់គ្នាហើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សុខាភិបាល រួមទាំងអ្នកជំនាញអង្គការសុខភាពពិភពលោក នៅតែព្រមានពីភាពស្រួចស្រាល់នៃជំងឺនេះនៅកម្ពុជា ហើយទទួចឲ្យពលរដ្ឋអនុវត្តវិធានអនាម័យឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន និងការរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពឲ្យត្រឹមត្រូវតាមការណែនាំ។ អ្នកជំងឺដែលបានជាសះស្បើយមានសរុប១១៩នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកផ្ទុក១២២នាក់ ពោលនៅសល់អ្នកជំងឺតែ៣នាក់ទៀតប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកសះស្បើយទាំង១១៩នាក់ រួមមាន ស្រី៣៧នាក់ និងប្រុស៨២នាក់ ក្នុងនោះជនជាតិចិនចំនួន៣នាក់,អង់គ្លេស ៥នាក់,អាមេរិកាំង២នាក់,បែលហ្សិក១នាក់,បារាំង៤០នាក់,ម៉ាឡេស៊ី១៣នាក់,កាណាដា២នាក់,វៀតណាម៣នាក់,ឥណ្ឌូណេស៊ី២នាក់ និងជនជាតិខ្មែរ ៤៨នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៩ ខែមេសានេះ កម្ពុជាមិនមានរកឃើញករណីថ្មីនៃកូវីដ-១៩ រយៈពេល១៧ថ្ងៃជាប់គ្នា ហើយក៏មិនទាន់មានអ្នកសះស្បើយបន្ថែមទៀតដែរ។ អ្នកសះស្បើយសរុប ១១៩នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកផ្ទុកកូវីដ-១៩សរុប ១២២នាក់ ពោលគឺអ្នកជំងឺនៅសល់៣នាក់ទៀត។
ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងឥណ្ឌា និងម៉ាឡេស៊ីបានទទួលរងនូវភាពរកាំរកូស បន្ទាប់ពីឥណ្ឌាបានបញ្ជាឲ្យសមាជិករបស់ខ្លួនឈប់ទិញផលិតផលប្រេងដូងរបស់ទីក្រុងគូឡាឡាំពួ។ ការណ៍នេះ គឺកើតចេញពី ការរិះគន់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ទៅលើឥណ្ឌាថា បានឈ្លានពាន និងគ្រប់គ្រងលើតំបន់កាស្មៀរនៅឯមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនាខែកញ្ញា។ «យើងនិយាយគំនិតរបស់យើង ហើយយើងនឹងមិនដកពាក្យ និងផ្លាស់ប្តូរវិញឡើយ។ អ្វី ដែលយើងនិយាយ យើងគួរតែគោរពតាមសេចក្តីសម្រេចអង្គការសហប្រជាជាតិ។ បើមិនអញ្ចឹងទេ តើអង្គការសហប្រជាជាតិប្រើប្រាស់ដើម្បីអ្វី?»។ នេះជាសម្តីរបស់លោកមហាធៀ ប្រាប់អ្នកកាសែតនៅក្រៅសភា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសកម្មភាពពហិកាទំនិញម៉ាឡេស៊ីរបស់ឥណ្ឌា។ បន្ថែមពីលើនេះ ម៉ាឡេស៊ីនឹងធ្វើសិក្សាទៅលើផលប៉ះពាល់នៃការធ្វើពហិកា ដែលបានអំពាវនាវដោយសមាគមឥណ្ឌា Solvent Extractors មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងទីក្រុង Mumbai។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីវ័យ ៩៤ឆ្នាំរូបនេះ ក៏បានទទួលស្គាល់ដែរថា ពហិកាទំនិញម៉ាឡេស៊ីនេះ មិនមែនជាសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាទេ។ ដូច្នេះម៉ាឡេស៊ីធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមមនុស្ស ដែលបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យឈប់ទិញទំនិញម៉ាឡេស៊ីទាំងនោះ ព្រោះសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មគឺវាអាក្រក់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ។ ទះក្បាល អង្អែលខ្នង។ នេះគឺជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីលោមចិត្តរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងញូវ ដែលីកុំឲ្យផ្ទុះកំហឹង។ ជាក់ស្តែង បន្ទាប់ពីរិះគន់ឥណ្ឌាចំៗពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់កាស្មៀរហើយ រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងគូឡាឡាំពួ បានបន្ថយកំហឹងរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងញូវ ដែលីវិញ តាមរយៈការទិញសាច់ក្របី និងស្ករសបន្ថែម។ សូមបញ្ជាក់ថា ម៉ាឡេស៊ី គឺជាប្រទេសផលិត និងនាំចេញប្រេងដូងធំជាងគេបង្អស់លំដាប់ទីពីរនៅលើពិភពលោក បន្ទាប់ពីឥណ្ឌូណេស៊ី។ ជាក់ស្តែងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ប្រេងដូង បានជួយបង្កើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបម៉ាឡេស៊ី ២,៨ ភាគរយ និងស្មើរនឹង៤,៥ភាគរយ នៃការនាំចេញសរុប។ ជាពិសេស ឥណ្ឌាគឺជាដៃគូរពាណិជ្ជកម្មលំដាប់ទីបី របស់ម៉ាឡេស៊ីលើការនាំចេញប្រេងដូងទៅក្រៅប្រទេស។ ជាការពិតម៉ាឡេស៊ី បាននាំចេញទំនិញទៅឥណ្ឌា ១០,៨ពាន់លានដុល្លារ ខណៈដែលម៉ាឡេស៊ីទិញទំនិញពីឥណ្ឌាមកវិញត្រឹមតែ ៦,៤ពាន់លានដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធៀ មហាម៉ាត់ នៅថ្ងៃទី២២ ខែ តុលា បានគូសបញ្ជាក់ថា ខ្លួនមិនអាចដកពាក្យរិះគន់សកម្មភាពទីក្រុង ញូវ ដែលី ក្នុងជម្លោះតំបន់កាស្មៀរឡើយ បើទោះបីជាពាណិជ្ជករឥណ្ឌា ធ្វើពហិកាឈប់ទិញប្រេងដូងក៏ដោយ។
«ក្តាប់ឱ្យជាប់ តាមដានឱ្យជាប់ និងដោះស្រាយទាន់ពេលវេលា ក្នុងករណីមានបញ្ហាទឹកជំនន់នៅតំបន់ទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួន»។ នេះជាបញ្ជារបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ទៅកាន់បណ្តាអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់លើការជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋ និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេដែលរងផលប៉ះពាល់។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឱ្យលោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី គន់ គីម អនុប្រធានទីមួយនៃគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ បន្តតាមដានជាមួយបណ្តាអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ដើម្បីត្រៀមមធ្យោបាយសង្គ្រោះបន្ថែម រីឯអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ អគ្គបញ្ជាការកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថ មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក ទឹក និងអាកាស ក៏ត្រូវត្រៀមកម្លាំង និងសម្ភារចាំបាច់ទៅកាន់តំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចបានស្នើទៅលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ត្រៀមបញ្ចេញស្បៀង និងបរិក្ខាចាំបាច់សម្រាប់ពលរដ្ឋក្នុងករណីមានការស្នើសុំពីបណ្តារាជធានី-ខេត្ត ខណៈក្រសួងកសិកម្មរុក្ខា ប្រមាញ់ និងនេសាទ ត្រូវត្រៀមស្រូវពូជ និងសម្ភាសផ្សេងៗ ក្នុងករណីមានផលប៉ះពាល់ ឬឈានដល់ការស្តារឡើងវិញ ដូចជាការដែលកម្ពុជាធ្លាប់រងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់កន្លងមក។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញានេះ លោក កែវ វ័យ ប្រធានមន្ទីរធនធានទឹក និងឧតុនិយម ខេត្តពោធិ៍សាត់ អំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្តោយដោយស្ទឹង បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងត្រៀមរកទីទួលសុវត្ថិភាព ដោយសារទឹកស្ទឹងបន្តកើនឡើង ដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្ន។ ក្រៅពីនេះ ខេត្តកំពង់ធំ ព្រះវិហារ ត្បូងឃ្មុំ ក្រចេះ ព្រះសីហនុ និងកោះកុង ក៏កំពុងរងគ្រោះដោយជំនន់ទឹកភ្លៀងផងដែរ។ លោក សុទ្ធ គឹមកុលមុន្នី អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ថា ខេត្តកំពង់ធំរងគ្រោះខ្លាំងជាងដែលមានរហូតដល់៨ក្រុង-ស្រុក (២៨ឃុំ-សង្កាត់)៕	ខណៈបណ្តាខេត្តមួយចំនួនកំពុងរងគ្រោះដោយបញ្ហាទឹកជំនន់ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានផ្ញើសារសំឡេងពិសេសមួយ ដោយបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ត្រៀមមធ្យោបាយ និងសម្ភារដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍ជួយសង្គ្រោះប្រជាពលរដ្ឋ។
កូរ៉េខាងជើង បានសាកល្បងមីស៊ីលចំនួនពីរគ្រាប់ក្នុងពេលមួយសប្ដាហ៍មកនេះ។ មីស៊ីលទាំងពីរគ្រាប់នេះ សុទ្ធតែត្រូវបានក្រុងព្យុងយ៉ាងចាត់ទុកជាមីស៊ីលមានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង ដែលអាចគេចពីប្រព័ន្ធការពារមីសីល។ បន្ទាប់ពីមានការបារម្ភជុំវិញមីស៊ីលបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់បែបនោះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់ពីការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ក្នុងការឆ្លើយតប។ «ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថា យោធាកូរ៉េខាងត្បូង មានសមត្ថភាព មិនត្រឹមតែចាប់សញ្ញាមីស៊ីលនោះឡើយ ប៉ុន្តែក៏អាចបាញ់ស្ទាក់បានផងដែរ»។ លោក Boo Seung-chan អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ដោយបន្ថែមថា កូរ៉េខាងត្បូង នៅតែបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលរបស់ខ្លួន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការគំរាមកំហែង។ ក្នុងសន្និសីទដដែលនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ ក៏បានបង្ហាញពីល្បឿនមីស៊ីល ដែលកូរ៉េខាងជើង បានបាញ់សាកល្បង ក្នុងសប្តាហ៍នេះផងដែរ។ បើតាមលោក Boo មីស៊ីលនោះ មានល្បឿន Mach 10 ឬ មានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង ១០ដង ក្នុងដំណាក់កាល ដែលវាទើបតែត្រូវបានបាញ់ចេញពីដី។ លោកBoo ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា មីស៊ីលនោះ អាចជាមីស៊ីលបាលីស្ទិក។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap មីស៊ីលចម្ងាយមធ្យម Rodong របស់កូរ៉េខាងជើង ត្រូវបានដឹងថា មានល្បឿនលើសពី Mach 9 ពេលទើបបាញ់ចេញពីដី ប៉ុន្តែវាមានល្បឿនយឺតនៅពេលធ្លាក់ចុះ និងវាយប្រហារគោលដៅ។ ចំណែកមីស៊ីលមានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង អាចហោះបានក្នុងល្បឿនយ៉ាងហោចណាស់ Mach 5 ឬប្រមាណ៦១៧៤គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងមួយម៉ោង នៅពេលធ្លាក់ចុះ ដើម្បីវាយប្រហារលើគោលដៅ។ សូមបញ្ជាក់ថា មិនដល់មួយសប្តាហ៍ឡើយ កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលចំនួន ២លើក ដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពយោធារបស់ខ្លួន។ មីស៊ីលទាំងនោះ សុទ្ធតែត្រូវបានក្រុងព្យុងយ៉ាង ចាត់ទុកជាមីស៊ីលមានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង៕ អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋបាល បៃឌិន ដាក់ទណ្ឌកម្មកូរ៉េខាងជើងជាលើកដំបូងបន្ទាប់ពីការតេស្ដមីស៊ីលជាបន្តបន្ទាប់ កូរ៉េខាងជើងតេស្តមីស៊ីលជាលើកទី២ក្នុងរយៈពេលមិនដល់មួយសប្ដាហ៍ កូរ៉េខាងជើងថា មីស៊ីលបាញ់ម្សិលមិញ ជាមីស៊ីលល្បឿនលឿនជាងសំឡេង	យោធាកូរ៉េខាងត្បូង មានសមត្ថភាពក្នុងការចាប់សញ្ញា និងបង្អាក់មីស៊ីលចុងក្រោយរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលត្រូវបានអះអាងជាមីស៊ីលមានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ កូរ៉េខាងត្បូង នៅតែបន្តអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពប្រព័ន្ធការពារ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការគំរាមកំហែង។
លោក Nicholas Burns ត្រូវបានរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន ចុចឈ្មោះជាបេក្ខជនអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំរដ្ឋធានីប៉េកាំង ដែលតំណែងនេះនៅទំនេរតាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ក្រោយលោក Terry Brandstad លាលែងពីតំណែង។ លោក Burns ដែលជាមន្រ្តីផ្នែកការទូតយូរឆ្នាំ ជាអនុរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសពីឆ្នាំ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ ផងដែរ។ បេក្ខភាពរបស់លោក Burns ត្រូវឆ្លងកាត់ការយល់ព្រមពីព្រឹទ្ធសភាសិន។ ប្រសិនបើទទួលបានការអនុម័ត អ្នកការទូតរូបនេះ នឹងត្រូវមានការងារធ្ងន់ដែលត្រូវដោះស្រាយ ខណៈទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចលេ១ និងលេខ២ របស់ពិភពលោក កំពុងធ្លាក់ចុះខ្លាំង។ បញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម, បច្ចេកវិទ្យា, ជំងឺកូវីដ-១៩, តៃវ៉ាន់ និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង កំពុងរង់ចាំលោក Burns សម្របសម្រួល។ បញ្ហានៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ក៏ជាបញ្ហាដែរ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Burns មិនមែនជាអ្នកជំនាញកិច្ចការចិន ដូចគ្នានឹងអគ្គរដ្ឋទូតមុនៗដែរ។ លោក ជាមនុស្សជំនិតម្នាក់របស់លោក បៃឌិន ដោយធ្លាប់ជាទីប្រឹក្សាយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត ហើយក៏ធ្លាប់ធ្វើការជាមួយមនុស្សស្និទ្ធលោក បៃឌិន មួយចំនួនរាប់ទាំងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសបច្ចុប្បន្ន អាន់តូនី ប្លីងខិន ។ លោក ចច ដាប់ប៊លយូ ប៊ូស តែងតាំងលោក Burns ជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទទួលបន្ទុកកិច្ចការនយោបាយដែលជាតំណែងលំដាប់ទី៣ នៅក្រសួងការបរទេស។ ក្នុងតំណែងតំណាងអាម៉េរិកលើឆាកអន្តរជាតិ លោក Burns ក៏ធ្លាប់ជាអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំណាតូ និងក្រិក។ ចិន ក៏ទើបតែងតាំងអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំវ៉ាស៊ីនតោនវិញដែរ។ អគ្គរដ្ឋទូតថ្មីឈ្មោះ ឈីន កាង ក៏មិនមែនជាមនុស្សជំនាញខាងកិច្ចការអាម៉េរិកដែរ តែជាមនុស្សជំនិតរបស់ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ។ លោក ឈីន នេះ ជាធ្លាប់ជាអនុរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន និងកាន់ការងារពិធីការរបស់លោក ស៊ី ជាច្រើនឆ្នាំ៕	ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន ជ្រើសរើសលោក Nicholas Burns អ្នកការទូតចូលនិវត្តន៍ជាបេក្ខភាពអគ្គរដ្ឋទូតថ្មីនៅចិន។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់សេតវិមាននៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា។ រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន ទំនងជាចង់លើកតម្កើងតួនាទីអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំប៉េកាំងដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងឡើងវិញ ស្របពេលចំណងការទូតទ្វេភាគីមិនសូវល្អ ទើបយកអ្នកជំនាញការបរទេសមកដាក់កន្លែងនេះ ដ្បិតកន្លងមក ប្រេសិតនៅប៉េកាំងច្រើនជាអ្នកនយោបាយ។
ត្រូវផ្ញើខ្លួននៅតាមដងផ្លូវប្រមាណជា៣ឆ្នាំយ៉ាងវេទនា តែលោក ស្រ៊ន មិនបានបោះបង់ចោលការសិក្សា និងក្ដីស្រមៃឡើយ។ បច្ចុប្បន្នលោកធ្វើការក្នុងអង្គការមួយ និងជាទីប្រឹក្សាសម្រាប់អង្គការអន្តរជាតិផ្សេងទៀត រួមទាំងស្ថានទូតនានាផង. លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន ថា នេះជាលទ្ធផលនៃការតស៊ូក្នុងការសិក្សា។ សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ ដែលរៀបរៀងដោយកញ្ញា ប៉ូ សាគុន ដូចតទៅ ៖	ភ្នំពេញ៖ លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន កើតក្នុងគ្រួសារក្រីក្រ ដែលមានសមាជិករហូតដល់ទៅ១៦នាក់។ លោកបានឡើងមករៀននៅភ្នំពេញ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០០០ ដោយគ្មានប្រាក់ និងផ្ទះស្នាក់នៅឡើយ។
វេណេស៊ុយអេឡា គឺជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំង១៤ ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតគាំទ្រជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ តាមរយៈសេចក្តីសម្រេចរបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៧៤ នៅថ្ងៃ១៧ តុលាកន្លងទៅ។ គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ការជ្រើសរើសវេណេស៊ុយអេឡាពេលនេះ មានភាឆ្គាំឆ្គងខ្លះ ដ្បិតចុងក្រោយនេះ មេដឹកនាំរបស់រដ្ឋកំពុងជាប់ផុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចមួយនេះ មានជាប់ក្នុងរបាយការណ៍រំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរផង។ ជុំវិញសេចក្តីសម្រេចនេះ មានមហាអំណាចពិភពលោកពីរ បានចេញមុខប្រតិកម្ម។ អាមេរិក តាមរយៈរដ្ឋមន្ត្រីការបរទស Mike Pompeo បានអះអាងថា ចិន និងរុស្ស៊ី បានលើកបន្ទប់វេណេស៊ុយអេឡាក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស គឺជារឿងគួរអស់សំណើចមួយ។ ប្រមុខការទូតរូបនេះ ក៏បានបន្ថែមថា កម្សោយ និងចន្លោះប្រហោងរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សបែបនេះហើយ ទើបបានអាមេរិក ដកសមាជិកភាពរបស់ខ្លួនចេញពីក្រុមប្រឹក្សានៅឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅ។ ការលើកឡើងបែបនេះ ប្រាកដណាស់ថា ចិន មិនអាចទទួលយកបាននោះទេ។ តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការទេសចិន នៅថ្ងៃ១៨ តុលាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលចិន បានហៅការចោទប្រកាន់របស់អាមេរិក ថាជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ។ អ្នកនាំពាក្យ បន្តថា ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសវេណាស៊ុយអេឡា គឺស្របតាមនីតិវិធីរបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយអ្នកដែលជំទាស់លទ្ធផលនេះ អ្នកនាំពាក្យចោទជាសំណួរថាតើកំពុងតែព្យាយាមជំទាស់ជាមួយនឹងអំណាចរបស់មហាសន្និបាតឬយ៉ាងណា? បន្ទាប់ពីអះអាងពីភាពស្របច្បាប់នៃលទ្ធផលជ្រើសរើសវេណេស៊ុយអេឡារួចហើយ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនដដែល បានផ្តល់យោបល់ឲ្យអាមេរិកបញ្ឈប់ធ្វើជាម្ចាស់ ឬបញ្ជាប្រទេសដទៃធ្វើបែបនេះ ឬបែបនោះ និងជាពិសេសនោះកុំទាញរឿងសិទ្ធិមនុស្សជាមួយនឹងនយោបាយ ហើយបញ្ឈប់ជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសដទៃក្រោមឆត្រ័រឿងសិទ្ធិមនុស្សតទៅទៀត។ សម្រាប់ក្រុងប៉េកាំង ការណ៍ដែលក្រុងវ៉ាស៊ិនតោនធ្វើបែបនេះ គឺដើម្បីព្យាយាមយកមុខមាត់ ក៏ប៉ុន្តែ នឹងបង្កឲ្យមានការខ្វែងគ្នាពីសហគមន៍អន្តរជាតិនោះទេ៕	ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNHRC) ថ្មីៗនេះ បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកមួយចំនួនសម្រាប់អាណត្តិថ្មី ដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងនោះ សមាជិកថ្មីដែលទើបជ្រើសរើស ក៏មានប្រទេសដែលកំពុងតែមានរឿងអាស្រូវសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។ ទោះបែបនេះក្តី សមាជិកថ្មីទាំងនេះ ទទួលបានការគាំទ្រផង និងជំទាស់ផងពីមហាអំណាចពិភពលោកអាមេរិក និងចិន។
អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យកិច្ចការហុងកុង និងម៉ាកាវរបស់ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចិន បានចេញមុខប្រតិកម្មនឹងរបាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយសភាអាម៉េរិក និងគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិសភាអាម៉េរិកទាក់ទងនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើចៅក្រមហុងកុងចំនួន២៩រូប។ អ្នកនាំពាក្យសង្កត់ធ្ងន់ថា ចិននឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកនយោបាយអាម៉េរិកជ្រៀតជ្រែកឯករាជ្យភាពរបស់តុលាការហុងកុងបានឡើយ ហើយរដ្ឋាភិបាលចិនគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំ និងធានាយ៉ាងពេញលេញថា ស្ថាប័នតុលាការនៅហុងកុងនឹងបំពេញភារកិច្ចដោយឯករាជ្យ និងមិនលំអៀងស្របតាមច្បាប់។ ក្រៅតែពីឆ្លើយតបទៅអាម៉េរិកនេះ អ្នកនាំពាក្យដដែលបានកត់សម្គាល់ថា ឯករាជ្យភាពរបស់តុលាការជាគោលការណ៍នីតិរដ្ឋដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏បានបន្ថែមថា អ្នកនយោបាយអាម៉េរិកមួយចំនួនដែលបានប្រកាន់គោលជំហរដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងចៅក្រមហុងកុងដែលប្រកាន់យកនីតិរដ្ឋ និងមានឯករាជ្យភាព បានបញ្ជាក់កាន់តែច្បាស់ថា អាម៉េរិកជាអ្នកបំផ្លាញនីតិរដ្ឋ និងឯករាជ្យភាពតុលាការដ៏ធំបំផុតនៅហុងកុង។ ចាប់តាំងពីហុងកុងបានអនុវត្តច្បាប់សន្តិសុខជាតិបរិយាកាសធុរកិច្ចក្នុងតំបន់បានបន្តប្រសើរឡើង ហើយសិទ្ធិ និងសេរីភាពរបស់អ្នករស់នៅទីក្រុងហុងកុងត្រូវបានការពារកាន់តែប្រសើរឡើង។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យ។ បើតាមរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិសភាអាម៉េរិកពីចិន (CECC) ច្បាប់សន្តិសុខជាតិដែលចិនដាក់លើទីក្រុងហុងកុងក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបាតុកម្មគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបាន ធ្វើឱ្យឯករាជ្យភាពរបស់តុលាការចុះខ្សោយ និងដកហូរសិទ្ធិការពារជនជាប់ចោទពីបទឧក្រិដ្ឋតាមនីតិវិធីច្បាប់ជាមូលដ្ឋាន៕	ចិននៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះទង្វើរបស់អាម៉េរិកដែលបំពានច្បាប់សន្តិសុខជាតិ និងឯករាជ្យភាពរបស់តុលាការនៅក្នុងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង។ ការិយាល័យកិច្ចការហុងកុង និងម៉ាកាវនៃក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចិន ក៏បានប្រតិកម្មជាខ្លាំងលើការដាក់ទណ្ឌកម្មលើចៅក្រមហុងកុងចំនួន២៩រូបពីសំណាក់អាម៉េរិកផងដែរ។
1. អ្នកមិនគួរទុកទូរស័ព្ទនៅជិតខ្នើយអ្នកទេ ព្រោះវាអាចប៉ះពាល់ដល់ខួរក្បាលអ្នកជាខ្លាំង។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យអ្នកអាចមានអាការៈឈឺក្បាល វិលមុខ សុបិន្តច្រើន ឬគេងមិនលក់ជាដើម។ 2. អ្នកមិនគួរផ្ជួរទូរស័ព្ទនៅលើទ្រូងទេ ព្រោះអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់រដូវអ្នក ថែមទាំងអាចប៉ះពាល់ដល់បេះដូងទៀតផង។ 3. ជាពិសេស អ្នកមិនគួរផ្ជួរនៅលើចង្កេះឡើយ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យអ្នកមិនអាចមានកូនបាន។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែទុកនៅកន្លែងផ្សេងទើបមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់អ្នកបាន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីកន្លែងទាំង៣ដែលមិនអាចទុកទូរស័ព្ទបានទេ។ តើមានកន្លែងណាខ្លះទៅ?
លោក ជា ថុង ជាអ្នកនាំភ្ញៀវទេសចរណ៍ បានឲ្យដឹងថា ជ្រាវជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិមួយដែលសំខាន់ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដោយមានជួរភ្នំឱរ៉ាល់ ចម្ការដំណាំហូបផ្លែ និងវាលផ្កាចង្រង់ស្វាលឿងស្រង៉ាត់ផងដែរ។ តំបន់ទេសចរណ៍ទឹកធ្លាក់ជ្រាវនេះ ជាសក្ដានុពលទេសចរណ៍របស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺផងដែរ ព្រោះតំបន់មានភ្ញៀវទៅកម្សាន្តយ៉ាងច្រើនកុះករ។ បើតាមលោក ជា ថុង សំរាមត្រូវបានចោទជាបញ្ហា ដោយសារតែមិនមានការទុកដាក់ត្រឹមត្រូវ របស់ភ្ញៀវដែលទៅកម្សាន្តនៅទីនោះ ពិសេសអ្នកលក់ដូរ ដែលពួកគាត់មិនបានយល់ដឹងពីទេសចរណ៍ស្អាត និងបរិសុទ្ធ។ អ្នកនាំភ្ញៀវរូបនេះ ចង់ឲ្យតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិមួយនេះ នៅតែមានសោភ័ណភាពស្អាត និងភាពទាក់ទាញដល់ភ្ញៀវទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ បន្ថែមលើនេះ តំបន់ទេចរណ៍មួយនេះ ជាប្រភពចំណូលរបស់ពលរដ្ឋផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា តម្លៃសំបុត្រសម្រាប់ដំណើរកម្សាន្តនេះ ក្នុងម្នាក់ ៧២០០០រៀល សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ និង ១០ម៉ឺនរៀល សម្រាប់ជនបរទេស។ ចាប់ទទួលចុះឈ្មោះចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមទំនាក់ទំនង តាមលេខទូរសព្ទ ០១២ ៨៨៣ ៨៩៨/ ០៨៧ ៨៨៣ ៨៩៨ ឬ email: [email protected] ៕	ភ្នំពេញ៖ ដើម្បីចូលរួមថែរក្សា និងសម្អាតបរិស្ថាននៅក្នុងតំបន់ទឹកធ្លាក់ជ្រាវ (អមលាំង) ខេត្តកំពង់ស្ពឺ Vana Adventure Travel បានរៀបចំដំណើរកម្សាន្តទៅកាន់តំបន់នោះរយៈពេល១ថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី ២២ កក្កដាខាងមុខនេះ។ ដំណើរកម្សាន្ត និងសម្អាតបរិស្ថានក្នុងតំបន់ទឹកធ្លាក់ជ្រាវនេះ ជាការលើកកម្អស់សោភ័ណភាពតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិឲ្យកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ។
ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរយៈ ២យប់ ៣ថ្ងៃនេះ ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន នឹងទៅទស្សនានៅទីតាំងទេសចរណ៍សំខាន់ៗ នៅឧទ្យានជាតិព្រះមុនីវង្ស ដែលជារមណីយដ្ឋានបែបវប្បធម៌ ធម្មជាតិ និងជំនឿ។ នៅថ្ងៃដំបូង អ្នកសារព័ត៌មាន បានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចថ្មមុខយក្ស និងទេសភាពខេត្តកំពត រួចបន្តដំណើរទស្សនារូបសំណាកលោកយាយម៉ៅ និងដំណាក់ស្លាខ្មៅ។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកសារព័ត៌មាន ក៏ទៅផ្ដិតយកទិដ្ឋភាពនៅកន្លែងទេសចរណ៍ចំនួន៩ទៀតរួមមាន វាលស្រែ១០០ វាលស្រែ៥០០ ថ្មអណ្ដើក ថ្មប្រាសាទ តំបន់តាំងសម្មាធិ និងល្អាងភ្នំស័ក្កសិទ្ធិ ក្លោងទ្វារមេឃ វាលផ្កាបំពង់ក្រឡោម ជាដើម។ ថ្ងៃទី២នៃដំណើរទស្សនកិច្ច ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន នឹងបន្តចុះផលិតព័ត៌មានទៅតំបន់ទេសចរណ៍ បឹងលើភ្នំ និងទឹកធ្លាក់ពពកវិល។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន នឹងបន្តទៅទស្សនកិច្ច ចម្ការស្រ្ដប៊ីរី សួនបន្លែធម្មជាតិបូកគោ កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វបូកគោ និងរោងចក្រផលិតទឹកបរិសុទ្ធបូកគោ។ ថ្ងៃចុងក្រោយនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន នឹងទស្សនកិច្ច និងយកព័ត៌មាននៅទីតាំងទេសចរណ៍ចំនួន៨ទៀត ដូចជា ទំនប់ទឹកថ្មី វត្តសំពៅប្រាំ វិមានអ្នកតាភ្នំ និងអតីតសាលាក្រុងបូកគោជាដើម៕	កំពត៖ ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា បានរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចទៅភ្នំបូកគោខេត្តកំពត ដោយមានការចូលរួមពីអ្នកសារព័ត៌មានជាតិចំនួន២៩ស្ថាប័ន ដើម្បីជំរុញការផ្សព្វផ្សាយវិស័យទេសចរណ៍ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៨-៣០ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាបទយកការណ៍ដូចតទៅ៖	ចាប់ពីអង្គការ Oxfam បានបង្កើតគម្រោងដើម្បីជួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យចងក្រងគ្នាជាសហគមន៍ ដើម្បីគ្រប់គ្រងការផលិត និងស្វែងរកទីផ្សាររួម សហគមន៍សាកល្បងមួយនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារ កំពុងតែទទួលបានភាពជោគជ័យលើគម្រោងនេះ។ តាមរយៈជោគជ័យនេះ អង្គការ Oxfam បាននាំប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៥០នាក់ មកពីខេត្តពោធិ៍សាត់ និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ទៅសិក្សាពីការចងក្រងគ្នាជាសហគមន៍ និងការដាំដុះស្រូវសរីរាង្គនេះ។
អ្នកជំនាញវប្បធម៌បានឱ្យដឹងថា ក្រៅពីភាពយន្តខ្មែរដែលមានគុណភាព របាំត្រុដិ ព្រមទាំង ល្បែងប្រជាប្រជាប្រិយខ្មែរចម្រុះរួមមាន លាក់កន្សែង ខ្លែងឆាបកូនមាន ទាញព្រ័ត្រ បោះអង្គុញ ចោលឈូងជាដើម បានត្រៀមសម្រាប់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ នៅលើទឹកដីអង្គរសង្រ្កាន្តនាខេត្តសៀមរាប និងតាមបណ្តាខេត្ត- រាជធានីមួយចំនួននៅកម្ពុជា។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក ប៉ុក បូរក្ស ប្រធានសិល្បៈភាពយន្ត និងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ បានបន្ថែមថា អ្នកសិល្បៈជាច្រើនរយនាក់ត្រៀមខ្លួនក្នុងការសម្តែងផ្ទាល់ នៅទីតាំងទាំងនោះ ។ ចំណែកក្រសួង ក៏ខ្នះខ្នែងផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការមួយចំនួនផងដែរ ដើម្បីជំរុញការបង្ហាញពីអត្ថន័យនៃពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរទាំងមូល ទៅកាន់សាធារណជន។ តើភាពយន្តខ្មែរមានគុណភាពត្រូវមានធាតុផ្សំអ្វីខ្លះ ហើយក្រសួងវប្បធម៌នឹងបន្តគាំទ្របែបណាទៀត? ដើម្បីកាន់តែពិស្តារ សូមលោកអ្នកនាង ស្តាប់បទសម្ភាសរវាង វាគ្មិន លោក ប៉ុក បូរក្ស ប្រធាននាយកដ្ឋានសិល្បៈភាពយន្ត និង ផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ ជាមួយ កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកផលិតកម្មវិធី «គំនិតថ្មី» នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ដូចតទៅ៖ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ជម្រាបសួលោក បូរក្ស ដោយសារតែលោកជាអ្នកជំនាញផ្នែកវប្បធម៌ ក៏ដូចជាភាពយន្តខ្មែរមួយរូប តើភាពយន្តខ្មែរដែលមានគុណភាពល្អត្រូវការធាតុផ្សំសំខាន់អ្វីខ្លះ? លោក ប៉ុក បូរក្ស៖ បាទ សូមអរគុណដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ដែលបានមកជួបសម្ភាសរូបខ្ញុំ! ធាតុផ្សំដែលនាំឱ្យភាពយន្តមានភាពល្អបាន គឺមានច្រើន រួមមាន អត្ថបទនិពន្ធដែលជាកត្តាសំខាន់ណាស់ តើវានាំឱ្យយើងចាប់អារម្មណ៍មើលប៉ុណ្ណា? រឿងហ្នឹងមានភាពទាក់ទាញអ្វីខ្លះ? វាក៏ជាភាពប្រទាក់ក្រឡាគ្នានៃសាច់រឿងពីមួយវគ្គទៅមួយវគ្គផងដែរ។ ទី២ គឺភាពប៉ិនប្រសព្វរបស់អ្នកដឹកនាំរឿង ដែលគាត់ចេះច្នៃប្រឌិត។ ពាក់ព័ន្ធហ្នឹងអ្នកសម្តែងវិញ បើសិនជារឿងល្អហើយ និងអ្នកដឹកនាំរឿងល្អហើយ តែអ្នកសម្តែងមិនបានធម្មជាតិ មិនចេញពីបេះដូង ហើយមិនយល់ពីខ្លឹមសាររឿង នោះមើលទៅដូចសើៗ ដូចមានតែសំបក! មួយទៀតគឺបច្ចេកទេសក្នុងការថត ធ្វើម៉ិចឱ្យកាមេរ៉ាមានភាពរស់រវើក តែកុំឱ្យមានភាពរឹងស្ដូក ដើម្បីឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ និងទាក់ភ្នែកអ្នកទស្សនា។ ការរៀបចំប្លង់ ទីតាំងថត ដូចតុនេះមួយអ៊ីចឹង តើសមជាតុធ្វើការទេ ហើយគួរមានអ្វីខ្លះ? វាគួរមានប៊ីក សៀវភៅ កុំព្យូទ័រ ។ល។ នេះជាឧទាហរណ៍។ ការតុបតែងទៅលើតួអង្គ ត្រូវស្លៀកពាក់ឱ្យសមស្របទៅតាមសម័យកាល។ អ៊ីចឹងបើនិយាយថា ចង់ឱ្យកុនមួយល្អមើលបានគឺទាំងអស់ហ្នឹងត្រូវតែផ្សំគ្នា។ គ្រាន់តែអ្វីដែលយើងឱ្យតម្លៃធំបំផុតនោះគឺ មាតិការ ក៏ដូចជាខ្លឹមសារនៃសាច់រឿងទាំងមូល។ អ៊ីចឹង ដើម្បីផលិតរឿងមួយល្អបាន វាមិនកំណត់ថាដាច់ខាត ឬ ស្តង់ដារផលិតណាមួយទេ។ ពេលខ្លះវាមានធាតុផ្សំនៃរឿងតូចទេ ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យមើលទៅមានការចាប់អារម្មណ៍។ ជាថ្មីម្តងទៀង ដើម្បីផលិតកុនល្អបានត្រូវតែមានធាតុផ្សំទាំងនោះ ហើយសហការគ្នា រួមគ្នា និងត្រូវតែដើរទន្ទឹមគ្នាផងដែរ។ លោក ប៉ុក បូរក្ស ប្រធាននាយកដ្ឋាន សិល្បៈភាពយន្ត និង ផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ ក្នុងបទសម្ភាស ជាមួយ កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ តើភាពយន្តដែលមានគុណភាពនេះទៀតសោត នឹងបង្ហាញពីលក្ខណៈខ្មែរ តាមរយៈរូបភាពបែបណាបន្ថែមទៀត ពិសេស សម្រាប់ចាក់ផ្សាយក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរខាងមុខ? លោក ប៉ុក បូរក្ស៖ បាទ នេះជាចំនុចសំខាន់ក្នុងវិស័យភាពយន្តរបស់យើង ព្រោះថា ភាពយន្តជាផលិតផលវប្បធម៌មួយប្រភេទ ដែលបានផ្សព្វផ្សាយពីសក្តានុពល តម្លៃនៃសិល្បៈ វប្បធម៌ និងអត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិសាសន៍។ល។ អ៊ីចឹង យើងនឹងពង្រឹងលើការងារទាំងនេះ ពិសេសឱ្យបានទៅដល់កូនខ្មែរយើង នោះគឺប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ សាសនាគឺត្រូវបានរំលេចនៅក្នុងនោះ ហើយភាសាគឺជារឿងសំខាន់។ យើងតែងតែ រឹតក្បិតដែរ ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍ ដោយសារតែក្រសួងរបស់យើងមានប្រព័ន្ធរៀបចំចំណាត់ថ្នាក់។ មានន័យថា រឿងណាសម្រាប់ក្មេង ហើយ រឿងណាសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យ ក៏ដូច សម្រាប់មនុស្សលើសពី១៨ឆ្នាំអាចមើលបាន។ អ៊ីចឹង មូលហេតុនៃការកំណត់ហ្នឹង ដើម្បីការពារពីផលប៉ះពាល់ទៅកាន់កុមារ។ ការរំលេចពីវប្បធម៌ខ្មែរមួយរបស់ផលិតករនៅក្នុងសាច់រឿង ដូចជា រូបភាពនៃការសំពះ ពីក្មេងទៅមនុស្សចាស់ទុំ តើត្រូវធ្វើដូចម្តេច? អ៊ីចឹងទាំងអស់ហ្នឹង វាបានបង្កប់ខ្លឹមសារ និងផ្សាភ្ជាប់ទៅកាន់យុវជន ដែលគាត់បានមើល ឱ្យគាត់អាចត្រងត្រាប់តាម។ ទាំងហ្នឹងហើយ ដែលយើងបានបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណនៅក្នុងនោះ។ កូនខ្មែរ ឬ បរទេសដែលបានមើល គាត់អាចចាប់បានថា ហ្នឹងជារបស់ខ្មែរ ហើយសំឡេងតិចៗនៅក្នុងកុនរបស់យើងក៏បានបង្ហាញពីលក្ខណៈខ្មែររបស់យើងដែរ។ មួយទៀតគឺ អត្តសញ្ញាណទីតាំង ឧទាហរណ៍ថា គាត់ទៅថតនៅទីតាំងប្រសាទណាមួយ ឬ វត្តអារាមណាមួយ ដែលរូបភាពទាំងអស់ហ្នឹង បានជ្រាបទៅដល់អ្នកមើលទាំងអស់ ដែលវាក៏ជួយដល់វិស័យទេសចរណ៍ដែរ ហើយចំណេះដឹងដែលបានមកពីការមើលកុនគឺទទួលបានរហូតដល់ ៨០% នូវអ្វីដែលគាត់ទទួលយក។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ លោកប្រធានជាមួយគ្នានេះដែរ យើងក៏កៀកដល់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរហើយ តើក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានត្រៀមអ្វីខ្លះ សម្រាប់អបអរឆ្នាំថ្មីនេះ? លោក ប៉ុក បូរក្ស៖ ត្រង់ចំនុចនេះ ដូចយើងដឹងទាំងអស់គ្នាហើយ សម្រាប់ការត្រៀមរៀបចំពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខាងមុខនេះគឺ ក្រៅពីការចូលរួមផ្ទាល់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្រ្កាន្តនៅខេត្តសៀមរាប យើងក៏មានរៀបចំពិធីសង្រ្កាន្តនៅតាមបណ្តាខេត្ត - រាជធានីមួយចំនួនទៀតដែរ។ អ៊ីចឹង ការងារនេះក៏មានការចូលរួមពីអ្នកសិល្បៈជាច្រើនរូប ដែលថ្នាក់ដឹកនាំលោកបានបែងចែកភារកិច្ចហើយ។ ដោយឡែក តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយរបស់យើងក្នុងក្របខណ្ឌ សិល្បៈភាពយន្ត និង ផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ គឺយើងត្រៀមសមិទ្ធផលមួយចំនួនក្នុងការផ្សព្វផ្សាយទាំងមុនពេលចូលឆ្នាំ និងកំឡុងពេលចូលឆ្នាំ។ ឧទារហ៍ដូចរបាំត្រុដិ តើមានន័យយ៉ាងម៉ិច? គេលេងត្រុដិហ្នឹងដើម្បីអ្វី? អ៊ីចឹង យើងមានវីដេអូឯកសារ ក្នុងការផលិត សិក្សាស្រាវជ្រាវ និងធ្វើការប្រមូលចងក្រង ហើយយើងនឹងចាក់ផ្សាយដើម្បីឱ្យមហាជនពួកគាត់បានមើល ក៏ដូចជាសិក្សាស្វែងយល់អំពីត្រុដិហ្នឹង។ ក្រៅពីត្រុដិ យើងមាន ការផ្សព្វផ្សាយពី សិល្បៈ វប្បធម៌របស់យើង ហើយជាពិសេសការលេងល្បែង របាំប្រពៃណីរបស់ខ្មែរយើង ។ល។ ក្រៅពីនោះក៏យើងមានផ្សាយពិធីបែបសាសនា ដូចជាពិធីស្រង់ព្រះ តាមរយៈឯកសារ ដែលយើងបានផលិតហ្នឹង។ ដូច្នេះ ក្នុងរយៈពេលចូលឆ្នាំប៉ុន្មានថ្ងៃហ្នឹង និង មុននេះ ក៏យើងផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមរបស់ស្ថាប័នយើង ដើម្បីឱ្យសារធារណជន ដែលក្រៅពីការទៅទស្សនាផ្ទាល់ អ្នកនៅតាមផ្ទះក៏បានទស្សនាទាំងអស់គ្នាដែរ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ចាស តើធនធានដែលចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់នោះ ក្រៅពីធនធានមនុស្សនៅក្នុងក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ តើនឹងមានការពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ពួកគាត់បែបណាទៀត ដើម្បីឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមក្បួនខ្នាតប្រពៃណីខ្មែរ? លោក ប៉ុក បូរក្ស៖ តាមពិតទៅ វាលើសពីអ្វីដែលខ្ញុំអាចផ្តល់ជូន តែយ៉ាងណា វាពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញ ពាក់ព័ន្ធនឹងទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ដែលគេនឹងលេង។ គ្រប់ពិធីទាំងអស់ និងរបាំ ល្បែងប្រជាប្រិយទាំងអស់ សុទ្ធតែមានអត្ថន័យ ក៏ដូចជាខ្លឹមសារ សម្រាប់ការលេងទាំងនោះ។ ដូចនេះ ការលេងដោយមហាជន ធម្មតាៗ វាតែងតែមានការទាស់ ខុសឆ្គងខ្លះហើយ ដែលមិនអាចថា ១០០% ត្រូវតាមអស់យើងទេ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា អ្វីដែលយើងតែងតែផ្សព្វផ្សាយជាប្រចាំ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមផ្លូវការរបស់យើងក្តី ឬ តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ក្តី គឺជាការរួមចំណែកផ្តល់នូវភាពត្រឹមត្រូវទៅកាន់ពួកគាត់ ដែលវាក៏អាចឱ្យគាត់កែប្រែបាន ព្រោះធនធានយើងនៅក្នុងក្រសួងមានកំណត់ តែមហាជនមានច្រើនណាស់ ហើយយើងមិនអាចទៅតាមមើលគ្រប់សកម្មភាពទាំងអស់គ្នាបានទេ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលយើងខិតខំជំរុញការផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់ នឹងអាចចូលរួមកាត់បន្ថយកំហុសឆ្គងដោយចេតនាជាមិនខាន៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
នៅចំពោះមុខប្រធានទីភ្នាក់ងាររដ្ឋចំនួន ១១ ដើម្បីជជែកពីបញ្ហាបំណុល លោកសេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នាយករដ្ឋមន្រ្តី បានសន្យាបន្តជួយដោះស្រាយបន្ទុកបំណុលរបស់សាធារណៈ ហើយថែមទាំងព្រមានពីហានិភ័យថែមទៀត ប្រសិនបើគ្មានការដោះស្រាយ។ តាមសំណើពីទីភ្នាក់ងាររដ្ឋទាំង ១១ លោកសេដ្ឋាបានបញ្ជាក់ថា លោកនឹងស្នើនាយកដ្ឋានលើកតម្កើងសហករណ៍ឱ្យចូលរួមក្នុងកម្មវិធីដោះស្រាយបំណុលរបស់រដ្ឋាភិបាលឱ្យបានឆាប់បំផុត ក្នុងគោលបំណងអាចឱ្យមន្រ្តីស៊ីវិលអាចខ្ចីប្រាក់ក្នុងចំនួនដ៏ច្រើន។ តាមការបញ្ជាក់របស់ស្នងការប៉ូលិសរង និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការរដ្ឋាភិបាលលើបំណុលប្រជាជន លោក Kittirat Phanphet មន្រ្តីរាជការ២,៨លាននាក់ ក្នុងចំណោម ៣,១លាននាក់ បានជំពាក់បំណុលប្រមាណច្រើនជាង ៨៣,៧ពាន់លានដុល្លារ។ មន្រ្តីរាជការមួយចំនួន ត្រូវបង់ប្រាក់លើបំណុលរហូតដល់សល់ប្រាក់តិចតួចប៉ុណ្ណោះ ក្នុងការចំណាយប្រចាំថ្ងៃ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក Kittirat Phanphet បានអះអាងថា មន្រ្តីរាជការទាំងនោះ ត្រូវការជំនួយ ហើយជំរុញឱ្យមានច្បាប់មួយចំនួន ដើម្បីអាចដោះស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងបំណុលនេះ៕	ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃ លោកសេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា បានសន្យាដោះស្រាយបំណុលរបស់មន្រ្តីរាជការប្រមាណ ៣លាននាក់ និងបញ្ជាក់ពីភាពចាំបាច់ក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់សម្រាប់មន្រ្តីរាជការ ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយបន្ទុក។
បើតាមប្រវត្តិចូលរួមតាំងពីឆ្នាំ២០០២ ក្រុមយុវជនជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំកម្ពុជាមិនធ្លាប់ជួបម៉ាឡេស៊ីក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះទេ។ ប៉ុន្តែពួកគេធ្លាប់ជួបម៉ាឡេស៊ី៣លើកក្នុងពានរង្វាន់ AFF U16 Championship។ នៅឆ្នាំ២០០៥ កម្ពុជាចាញ់ក្នុងលទ្ធផល ៥-០ មុនស្មើ ៣-៣ នៅឆ្នាំ២០០៧ និងចាញ់ ៤-២ នៅឆ្នាំ២០១៧។ គិតតាំងពីចូលរួមលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០០២មកដល់បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាធ្លាប់ចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFC U16 Championship ចំនួន៨លើក តែពួកគេមិនដែលឆ្លងផុតវគ្គជម្រុះក្នុងពូលឡើយ។ នៅឆ្នាំ២០០២ ដែលជាការបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូង កម្ពុជាបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ពូល F ក្រោយយកឈ្នះឆាយនីសតៃប៉ិ ៥-០ ស្មើ ១-១ ជាមួយហុងកុង និងចាញ់ថៃ ៤-០។ ឆ្នាំ២០០២ កម្ពុជាបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ក្នុងពូល H ក្រោយយកឈ្នះហ្វីលីពីន ៣-០ ចាញ់ឡាវ ៣-១ និងចាញ់កូរ៉េខាងជើង ៦-០។ នៅឆ្នាំ២០០៤ កម្ពុជាឈរលេខ២ពូល K ក្រោយយកឈ្នះហ្វីលីពីន ៤-២ និងចាញ់វៀតណាម ៤-០។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ២០០៨ កម្ពុជាបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ពូល F ក្រោយយកឈ្នះឥណ្ឌូណេស៊ី ១-០ ស្មើ ១-១ ជាមួយហុងកុងនិងវៀតណាម ហើយកម្ពុជាបន្តចាញ់ជប៉ុន ៧-០ និងចាញ់ឡាវ ៦-០។ នៅឆ្នាំ២០១០ អាចចាត់ទុកជាឆ្នាំដុនដាបជាងគេសម្រាប់កម្ពុជា ដោយពួកគេបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់បាតតារាងប្រចាំពូល G ក្រោយចាញ់កូរ៉េខាងត្បូង ១១-០ ថៃ ៨-០ វៀតណាម ៧-១ មីយ៉ាន់ម៉ា ៣-១ និងចាញ់កូរ៉េខាងជើង ៥-០។ នៅឆ្នាំ២០១២កម្ពុជាឈរលេខ៥ពូល F ដោយយកឈ្នះឆាយនីសតៃប៉ិ ២-១ ចាញ់ឡាវ និងវៀតណាម ៥-០ ចាញ់ជប៉ុន ៤-០ និងកូរ៉េខាងត្បូង ១០-០។ នៅឆ្នាំ២០១៦ កម្ពុជាឈរបាតតារាងពូល H ក្រោយចាញ់៣ប្រកួតជាប់គ្នា ដោយចាញ់កូរ៉េខាងជើង ៧-០ ថៃ ១-០ និងសិង្ហបុរី ៣-១ និងនៅឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជាឈរចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ពូល I ក្រោយឈ្នះម៉ុងហ្គោលី ៣-២ ចាញ់អូស្ត្រាលី ៥-០ និងចាញ់វៀតណាម ៥-២៕	ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំកម្ពុជា ត្រូវប្រជែងជាមួយម៉ាឡេស៊ី សម្រាប់ជំនួបបើកឆាកពូល J វគ្គជម្រុះ AFC U16 Championship 2020 នៅម៉ោង៦:៣០នាទីល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ នាពហុកីឡដ្ឋាន KM16 ក្នុងទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ប្រទេសឡាវ។ នៅកីឡដ្ឋានដដែលនេះ នាវេលាម៉ោង៣រសៀលក្រុមការពារតំណែងជើងឯកជប៉ុនប៉ះម្ចាស់ផ្ទះឡាវ។
ជាមួយការផ្តល់ជូននូវប្រូម៉ូសិន យ៉ាងពិសេស គឺរាល់ការបញ្ជារទិញ EASY COOK AT HOME តាមរយៈ Park Cafe Mobile App គឺ៖ » ទិញអស់ $20 ទទួលបាន $3 » ទិញអស់ $40 ទទួលបាន $6 » ទិញអស់ $60 ទទួលបាន $9 ដែលជា E-Cash នឹងផ្ញើសារ (Push Notifications) ជូនទៅក្នុង Park Cafe Mobile App របស់លោកអ្នក សម្រាប់ប្រើនៅពេលបន្ទាប់ ដែលមានសុពលភាពនៃការប្រើប្រាស់ ៣០ថ្ងៃ រាប់ចាប់ពីថ្ងៃទទួលបានសារ។ ផ្តល់សម្រាប់មុខទំនិញមានដូចជា៖ - ខគោងាយស្រួលចម្អិននៅផ្ទះ - ស៊ុបមាន់ខ្មៅងាយស្រួលចម្អិននៅផ្ទះ - ខកង្កែបងាយស្រួលចម្អិននៅផ្ទះ - សាច់គោចង្កាក់ - ខ្ទឹមសជ្រក់ - ខ្ទឹមស & ម្ទេសជ្រក់ - ម្ទេសឆា។ ផ្តល់ជូនពីថ្ងៃទី 14-18 ឧសភា ឆ្នាំ2021!! ទាញយកកម្មវិធី Park Cafe App លើទូរស័ព្ទដៃ៖ bit.ly/3lbHSCi (ពិសេសសម្រាប់លោកអ្នក Install App ថ្មីឥឡូវនេះ គឺទទួលបាននូវ Promotion Code ចំនួន $15 ប្រើម្តងបាន$3 ចំនួន 5ដង សម្រាប់កុម៉្មង់តាម App Park Cafe )៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភោជនីយដ្ឋាន Park Cafe កំពុងផ្តល់ជូននូវកម្មវិធីប្រូម៉ូសិន យ៉ាងពិសេស ជូនដល់អតិថិជនរបស់ខ្លួន នៅក្នុងឱកាសនៃព្រះរាជពិធីចម្រើនព្រះជន្មព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេច ព្រះនរោ ត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សក្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
លោក នួន ផារ័ត្ន អភិបាលរងរាជធានីភ្នំពេញបានស្នើឱ្យគណៈគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានអប់រំរបស់រដ្ឋ និងឯកជនបន្តពង្រឹងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ នៅតាមគ្រឹះស្ថានសិក្សា។ សេចក្ដីស្នើនេះត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងពេលដែលជំងឺកូវីដប្រភេទអូមីក្រុងកំពុងផ្ទុះឡើងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ «សូមលោក លោកស្រី ជាគណៈគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាធ្វើជាប្រធានប្រតិបត្តិការផ្ទាល់លើការងារទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ នៅក្នុងសាលារៀនរបស់ខ្លួន។»។ នេះជាការអំពាវនាវរបស់លោកអភិបាលរងរាជធានី មុននឹងលោករំឭកឱ្យថ្នាក់គ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានអប់រំក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានី អនុវត្តសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងអប់រំ និងរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់។ ចំពោះលោក នួន ផារ័ត្ន ក្រៅពីការអនុវត្តតាមវិធានរដ្ឋបាលហើយនោះ គ្រឹះស្ថានសិក្សាក៏ត្រូវសហការឱ្យបានជិតស្និទ្ធជាមួយឪពុកម្ដាយ និងអាណាព្យាបាលរបស់សិស្សដើម្បីប្រសិទ្ធភាពនៃការការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺរាតត្បាតជាសាកលនេះ។ លោក សម្យ កំសាន្ត នាយករងនៃវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិទទួលបន្ទុកសាលារៀនជំនាន់ថ្មីដែលបានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំអនឡានជាមួយសាលារាជធានីដែរនោះ បានគាំទ្រការលើកឡើងរបស់លោកអភិបាលរងរាជធានីភ្នំពេញ។ លោកនាយករងបានពិពណ៌នាថា គ្រឹះស្ថានរបស់លោកបានអនុវត្តតាមវិធានការសុខាភិបាលផង និងវិធានការរបស់ក្រសួងអប់រំផង និងបានផ្ញើរបាយការណ៍អំពីស្ថានភាពទូទៅនៅក្នុងគ្រឹះស្ថានទៅគណៈកម្មការប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដថ្នាក់ខណ្ឌជាប្រចាំផង។ លោកនាយករងសាលាជំនាន់ថ្មីបានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ៖«យើងបានធ្វើការជាមួយមាតាបិតាសិស្សដូចគ្នា។ យើងមានទំនាក់ទំនងជាមួយពួកគាត់ទាំងអស់។ យើងបានសំណូមពរឱ្យពួកគាត់ជូនដំណឹងមកសាលារៀនបើសិនជាពួកគាត់ ឬកូនៗរបស់ពួកគេមានទំនាក់ទំនង ឬត្រូវបានសង្ស័យថាមានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកជំងឺកូវីដ។ ក្នុងន័យនេះ គឺដើម្បីពួកយើងអាចជួយតាមដានសុខភាពកូនៗរបស់ពួកគាត់ផង។ បន្ទាប់មក យើងក៏ជូនដំណឹងទៅឪពុកម្ដាយវិញ។»។ ដោយសារស្ថានភាពនៃការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដប្រភេទអូមីក្រុងនេះ សាលារៀនជំនាន់ថ្មីបានសម្រេចដាក់ដំណើរការការសិក្សាផ្ទាល់២០ភាគរយ និងតាមរយៈអនឡាញ៨០ភាគរយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក សម្យ កំសាន្ត ដែលអះអាងថា មកដល់ពេលនេះ នៅក្នុងគ្រឹះស្ថានសិក្សារបស់លោកមានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដចំនួន៦៣ ដែលក្នុងនោះគ្រូមានចំនួន១០នាក់។ ប៉ុន្តែថា ជាង៣០នាក់បានជាសះស្បើយវិញហើយ។ ស្ថានភាពពុំសូវខុសគ្នាប៉ុន្មានទេ នៅឯគ្រឹះស្ថានសិក្សាឯកជនវេស្ទឡាញ។ លោកឧកញ៉ា ប៉ិច បូឡែន ដែលជាអគ្គនាយកនៃក្រុមហ៊ុន Westline Education Group បានពន្យល់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្នុងករណីរកឃើញមានសិស្សវិជ្ជមានកូវីដ គណៈគ្រប់គ្រងសាលារៀនរបស់លោក ត្រូវយកសំណាកលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងសិស្សទាំងអស់នៅក្នុងថ្នាក់ និងបន្ទាប់មកត្រូវដាក់ឱ្យសិក្សាអនឡាញរហូតដល់ការជាសះស្បើយតាមវិធានសុខាភិបាល។ លោក ប៉ិច បូឡែន ដែលជាប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជាដែរនោះ បានអះអាងបន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះ៖«វាដល់ដំណាក់កាលមួយដែលយើងត្រូវរៀនរស់ជាមួយជំងឺនេះហើយ។ ត្រឹមត្រូវហើយ! សាលារៀន និងអាណាព្យាបាលសិស្សត្រូវសហការគ្នាខ្លាំងមែនទែន។ មាតាបិតាត្រូវតាមដានសុខភាពកូន ដោយមិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យកូនៗមកសាលារៀនក្នុងករណីកូនពួកគេមានអាការៈផ្តាសាយ។ យើងបានសំណូមពរបែបនេះ។»។ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រកាសរកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដប្រភេទ«អូមីក្រុង» ចំនួន៤៧៩ករណីទៀតតាមរយៈលទ្ធផលតេស្ត PCR។ ក្នុងចំណោមនោះ មាន៤៥៣នាក់ជាករណីឆ្លងក្នុងសហគមន៍។ ដោយឡែកអ្នកជាសះស្បើយ៥០៣នាក់ និងស្លាប់១នាក់។ មកទល់ពេលនេះ ចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ កើនដល់១២៩ ០៧៨នាក់។ អ្នកជាសះស្បើយពីជំងឺនេះ មានចំនួន១២២ ៣៨០នាក់ ។ អ្នកស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជាកើនដល់ ៣,០២៧នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ សាលារាជធានីភ្នំពេញបានបើកកិច្ចប្រជុំជាមួយគណៈគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សារដ្ឋ និងឯកជន ដើម្បីពង្រឹងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដក្នុងសាលារៀន។ កិច្ចពិភាក្សាត្រូវបានរៀបចំតាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញកាលពីនៅថ្ងៃទី២៤ខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២២នេះ។
បើតាមក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ក្រុមហ៊ុនខាងលើនេះ មានទុនវិនិយោគប្រមាណ ៣,១លានដុល្លារអាមេរិក និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១,២២៥កន្លែង ស្ថិតនៅភូមិបុស្សតានៃ ឃុំកាហែង ស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជានៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានសម្រេចចេញ វិញ្ញាបនប័ត្រចុះបញ្ជីជាស្ថាពរ ឱ្យក្រុមហ៊ុន KING LIAN (CAMBODIA) GARMENT FACTORY CO.,LTD. វិនិយោគលើវិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់។
ក្រៅពីរៀបចំពិធីអុំទូកផ្កាចារក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំជាងឆ្នាំមុន រដ្ឋបាលខេត្តក៏នឹងរៀបចំកម្មវិធីកម្សាន្តសប្បាយនានាដូចជាការប្រគំតន្ត្រីសម័យ ការលេងល្បែងប្រជាប្រិយ ការបង្ហោះគោម និងបាញ់កាំជ្រួចផងដែរនៅពេលរាត្រី៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ នឹងរៀបចំពិធីអុំទូកផ្កាចារ នៅអាងទឹកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ នៅថ្ងៃទី២ និងទី៣ ខែវិច្ឆិកា ដោយមានទូកអ្នកនេសាទជាង២០ទូក ចូលរួមន។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះព្រះសីហនុ។
ក្នុងសេចក្តីប្រកាសរបស់លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បានចាត់ទុកថា ការផ្តល់ឈាម អាចជាឱកាសផ្តល់ក្តីស្រឡាញ់ដល់មនុស្សដែលជួបគ្រោះថ្នាក់ និងបង្កើតជាទម្លាប់ល្អមួយ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌ និងចែករំលែកសេចក្តីស្រឡាញ់ សម្រាប់សង្គមជាតិទាំងមូល។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល អំពាវនាវឲ្យសាធារណជនបរិច្ចោគឈាមនៅថ្ងៃទី១៤កុម្ភៈនេះ នៅមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ឈាមនៃក្រសួងសុខាភិបាល(ជាប់មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត) ដើម្បីជួយជីវិតជនរងគ្រោះដែលកំពុងត្រូវការឈាមជាបន្ទាន់។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រសួងសុខាភិបាលបានបង្កើតយុទ្ធនាការផ្តល់ឈាមនេះ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៤មក ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ កុម្ភៈ នៃទិវាបុណ្យនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ ដើម្បីជំរុញឲ្យយុវជនចែករំលែកសេចក្តីស្រឡាញ់ តាមរយៈការបរិច្ចាគឈាម។ ជាទូទៅមជ្ឈមណ្ឌលការផ្តល់ឈាម ក្រសួងទទួលបានអំណោយឈាមពីសប្បុរធម៌ ប្រមាណពី២០០ ទៅ ៣០០ប្លោកជារៀងរាល់ឆ្នាំ៕	ភ្នំពេញ៖ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្តល់ឈាមនៃក្រសួងសុខាភិបាល បានរៀបចំយុទ្ធនាការផ្តល់ឈាម ដែលក្រោមពាក្យស្លាក «ផ្តល់ឈាម ផ្តល់ក្តីស្រឡាញ់» នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីឲ្យមហាជន ចូលរួមរំលែកក្តីស្រឡាញ់ និងជួយសង្គ្រោះជីវិតអ្នករងគ្រោះដែលត្រូវការឈាមក្នុងការព្យាបាល និងជួយសង្គ្រោះជីវិត។
ក្រុមដឹកនាំដោយលោក Luis Enrique នឹងឈ្នះពានរង្វាន់ Ligue 1 តែម្តងប្រសិនបើពួកគេបន្តឈ្នះ Le Havre ក្នុងទឹកដី សម្រាប់ជំនួបនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា បន្ទាប់ពីក្រុមប្រជែង AS Monaco ប្រកួតចាញ់ក្រុម Lille។ ២គ្រាប់បញ្ចូលទីពីសំណាក់ Mbappe បានធ្វើឱ្យគេពេលនេះរកបាន ២៥៥គ្រាប់រាល់ការប្រកួតទាំងអស់ ដោយបំបែកកំណត់ត្រារបស់លោក Roger Courtois ដែលជាកីឡាករស៊ុតបានគ្រាប់បាល់ច្រើនជាងគេប្រចាំលីគបារាំង ជាមួយក្លិបតែមួយប៉ុណ្ណោះ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របាល់ទាត់បារាំង។ លោក Courtois កីឡាករស្វ៊ីស ស៊ុតបាន ២៥៣គ្រាប់ សម្រាប់ក្រុម Sochaux។ នេះបើតាមកំណត់ត្រារបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់បារាំង។ ការប្រកួតជាមួយគ្នានោះ Ousmane Dembele ក៏ស៊ុត ២គ្រាប់ដូចគ្នាសម្រាប់ PSG នឹងបានជួយក្រុមរកបានបន្ថែម ៣ពិន្ទុ សរុបពិន្ទុបច្ចុប្បន្នមាន ៦៩ពិន្ទុ ខណៈសល់ការប្រកួត ៤ក្នុងដៃប៉ុណ្ណោះ ដាច់ពីក្រុមលេខ ២ Monaco ដល់ទៅ ១១ពិន្ទុ។ រដូវកាល ២០២៣-២៤ ទៀតសោត Mbappe ក៏សម្លឹងមើលការជួយក្រុម Paris Saint Germain ប្រជែងពានរង្វាន់ UEFA Champions League ដូចគ្នា បន្ទាប់ពីក្រុមបានឈានជើងឡើងដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដោយត្រូវតទល់ក្រុម Borussia Dortmund៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Kylian Mbappe បានស៊ុតបាល់ ២គ្រាប់ បង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្របន្ថែមទៀតជាមួយនឹងក្លិប Paris Saint Germain ក្នុងជ័យជម្នះ ៤-១ លើក្រុម Lorient ស្របពេលក្រុមកាន់តែខិតជិតក្នុងការគ្រងជើងឯកលីគកំពូលបារាំង Ligue 1 លើកទី១២។
កម្មវិធី COVAX ត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីដើមឆ្នាំនេះ ដោយអង្គការសុខភាពពិភពលោក ក្នុងគោលបំណងសម្របសម្រួលប្រឹងប្រែងរួមគ្នារបស់ប្រទេសសមាជិក ដើម្បីធានាការទទួលបាននូវវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងភាពស្មើគ្នា ក៏ដូចជាថ្នាំព្យាបាលជំងឺកូវីដ១៩ នៅពេលដែលវ៉ាក់សាំងការពារ និងថ្នាំព្យាបាលនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនិងអនុញ្ញាតដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនោះ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានមួយនៅទីស្នាក់ការធំរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីសនោះ អគ្គនាយកអង្គការ WHO លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus លើកឡើងថា កម្មវិធី COVAX នេះមានសារៈសំខាន់ចំពោះកិច្ចប្រឹងប្រែងបញ្ចប់ការរាត្បាតនៃជំងឺកូវីដ១៩។ លោក Tedros បញ្ជាក់ថា ការធានាថា ប្រទេសទាំងអស់ទទួលបាននូវវ៉ាក់សាំងការពារណាមួយដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ គឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ លោកបន្តថា ប្រសិនបើមានតែប្រទេសមួយចំនួនតូចដែលជាប្រទេសអ្នកមានខ្លាំងបំផុតនោះ ទទួលបាននូវវ៉ាក់សាំងការពារ ឬថ្នាំព្យាបាលនោះ វានឹងធ្វើឱ្យជំងឺកូវីដ១៩នេះកាន់តែរាតត្បាតក្នុងរយៈពេលវែងតទៅទៀត។ លោកថា ជាតិនិយមទាក់ទងនឹងរឿងវ៉ាក់សាំងនេះ ជាការជួយឱ្យវីរុសបន្តដំណើរទៅមុខទៀតតែប៉ុណ្ណោះ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	អង្គការសុខភាពពិភពលោក WHO បាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទថា វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ១៩ចំនួន៩ផ្សេងគ្នា កំពុងត្រូវបានធ្វើការវាយតម្លៃដោយកម្មវិធី COVAX របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ដែលនៅពេលនេះ មានប្រទេសចំនួន១៧២ ជាដៃគូចូលរួម។
Kizzie Priestly និង David Hall បានជួបគ្នា និងស្រឡាញ់គ្នាអស់រយៈពេលជាង១ឆ្នាំ ខណៈពួកគេធ្វើការងារសង្គមដើម្បីជួយដល់កុមារ។ អ្នកទាំងពីរដែលមានកំណើតនៅក្រុង មានគម្រោងរៀបការនៅខែវិច្ឆិកានេះ នៅ Disney World ប៉ុន្តែគម្រោងទំនងជាមិនអាចទៅរួច ដោយសារតែ Kizzie ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។ ក្នុងវ័យ៣៩ឆ្នាំ Kizzie រស់នៅតស៊ូរប្រឆាំងជាមួយនឹងជំងឺមហារីកដំណាក់កាលទីបួន។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់បុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យ Trident Medical Center មេរោគកំពុងវាយលុក និងរាលដាលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរសួត សុដន និងខួរក្បាលរបស់ Kizzie។ ទោះបីជា Kizzie មិនមានឱកាសស្លៀករ៉ូបស្រស់ស្អាត ដើរទទួលភ្ញៀវដោយខ្លួនឯង ក៏ដោយ ប៉ុន្តែបុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យ បាននាំគ្នារៀបចំពិធីដ៏អធិកអធមក្នុងបរិវេណមន្ទីរពេទ្យ ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមគ្រួសារ និងញាតិមិត្តរបស់គូស្នេហ៍ស្មោះស្ម័គ្រមួយគូនេះ។ ស្លៀកសម្លៀកបំពាក់កូនក្រមុំយ៉ាងស្រស់ស្អាត អង្គុយនៅលើរទេះរុញ និងបំពាក់ដូចអុកស៊ីសែន Kizzie ប្រឹងញញឹមទៅកាន់ភ្ញៀវដែលចូលរួមក្នុងពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ខ្លួន ចំណែក David បានដើររុញភរិយា ដោយក្តីស្រឡាញ់ស្មោះស្ម័គ្របំផុត។ តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន មន្ទីរពេទ្យ Trident Medical Center បានអះអាងពីក្តីរំភើបចំពោះចំណងស្នេហ៍រវាង Kizzie និង David ដែលនាំឲ្យមានការរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍នេះឡើងនៅបរិវេណមន្ទីរពេទ្យ។ មិនថា ពេលវេលាខ្លី ឬវែងយ៉ាងណានោះឡើយ លោក David បានតាំងចិត្តកសាងគ្រួសារប្រកបដោយសុភមង្គលជាមួយ Kizzie។ លោកបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំពិតជាអរគុណចំពោះ Kizzie ខ្លាំងណាស់។ ខ្ញុំស្រឡាញ់គ្រួសារខ្ញុំ។ ជំនឿខ្ញុំលើព្រះជាម្ចាស់ពិតជាខ្លាំងក្លាណាស់ ហើយខ្ញុំអរគុណចំពោះពេលវេលាដែលនាំឲ្យខ្ញុំបាននៅជាមួយនាង»៕	កញ្ញា Kizzie Priestly មានជំងឺមហារីក ហើយស្ថានភាពកាន់តែដុនដាបខ្លាំង ដោយក្តីអាណិតស្រឡាញ់ ក្រុមបុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យ Trident Medical Center ក្នុងរដ្ឋ South Carolina សហរដ្ឋអាមេរិក បានសម្រេចចិត្តរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាង Kizzie និងលោក David Hall ដែលជាគូស្នេហ៍មុនថ្ងៃកំណត់។
លោក អិត សៅ ជាសមាជិកសហគមន៍ និងជាអ្នកចូលបេះផ្លែឈើព្រៃម្ដងម្កាល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា តំបន់ព្រៃការពារមួយនេះ សម្បូរផ្លែឈើព្រៃនៅផ្នែកដីគោក ខណៈតំបន់ទឹក មានដើមកោងកាងទឹកសាប ដែលកំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ សម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងសហមន៍។ បើតាមលោក សៅ ផ្លែឈើព្រៃ ដែលសម្បូរនោះ ដូចជាផ្លែគុយ សិរមាន់ កោន ទ្រមូង ទ្រៀល -ល-។ ពលរដ្ឋនាំយកផ្លែឈើទាំងនោះ មកលក់លើទីផ្សារ ជាពិសេសតាមដងផ្លូវ និងតំបន់ទេសចរណ៍ ក្នុងសហគមន៍។ « ចុងខែមិថុនានេះសម្រាប់ផ្លែកោនស្បើយហើយ ដោយសារវាផ្លែលឿនជាងឆ្នាំមុន។ ប៉ុន្ដែសម្រាប់សាវម៉ាវព្រៃនៅមានច្រើន។ បើមកពីរបីអាទិត្យមុនវិញ នឹងឃើញពលរដ្ឋចូលប៉ះផ្លែឈើទាំងព្រឹកល្ងាច។ នៅរដូវគុយក៏មានអ្នកប៉ះច្រើនដែរ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សៅ ដែលបានបន្ថែមថា អ្នកបេះផ្លែឈើ ត្រូវឡើងដើមឈើខ្ពស់ៗ។ បុរសរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា ៖ « ជារៀងឆ្នាំផ្លែឈើព្រៃតែមានផ្លែជាបន្តបន្ទាប់ ចប់ពីរដូវផ្លែមួយចូលផ្លែមួយទៀត ហើយពលរដ្ឋតែចូលបេះយកយកនៅលើទីផ្សារជាប្រចាំ»។ ក្នុងដំណើរចូលបេះផ្លែកោន នៅព្រៃសហគមន៍នេះ លោក ភុំ សុវណ្ណលាត អនុប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើទឹកជប់ខ្នារពោធិ៍ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ ភាគច្រើនអាស្រ័យផលផ្លែឈើព្រៃ ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាព។ បើតាមលោក លាត ពលរដ្ឋចូលបេះផ្លែឈើ មួយថ្ងៃពីរដងគឺពេលព្រឹក និងពេលថ្ងៃ។ លោក ភុំ សុវណ្ណលាត អនុប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើទឹកជប់ខ្នារពោធិ៍ លោក សុវណ្ណលាត បន្ថែមថា៖ « ថ្ងៃនេះមិនដឹងថាហេតុអ្វីទេ មិនឃើញពលរដ្ឋចូលមកតាមច្រកនេះ។ រាល់ថ្ងៃឱ្យព្រឹកឡើងមានម៉ូតូយ៉ាងតិចក៏ពីរ ទៅបីដែរ ដែលចូលមកបេះផ្លែឈើព្រៃ។ បើចំពោះកោននិងសាវម៉ាវព្រៃលក់បានថោក ឯគុយលក់បានថ្លៃ ដូចនេះអ្នកបេះក៏ច្រើនតាមនោះ»។ លោក អិត សៅ ជាសមាជិកសហគមន៍ អនុប្រធានសហគន៍រូបនេះ បានលើកឡើងថា ពលរដ្ឋនៅតំបន់ជុំវិញសហគមន៍ អាចអាស្រ័យផលដោយផ្ទាល់ តាមរយៈការបេះផ្លែឈើព្រៃ តាមរដូវនីមួយៗ និងអាស្រ័យផលដោយប្រយោលពីវិស័យទេសចរណ៍ តាមរយៈភ្ញៀវដែលមកទស្សនាព្រៃកោងកាងទឹកសាប នៅក្នុងតំបន់។ « ការចូលរួមថែរក្សាព្រៃឱ្យនៅគង់រង្សក្នុងសហគមន៍ពិតជាសំខាន់ ដោយសារមានព្រៃទើបពលរដ្ឋមួយចំនួនបានទទួលបានផងពីព្រៃជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ នៅព្រៃនេះពេលអស់ផ្លែឈើព្រៃ ពលរដ្ឋក៏មានព្រៃកោងកាងទឹកសាបអាចរកចំណូលបន្ថែមតាមរយៈវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ»។ នេះជាលើកឡើងរបស់អនុប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើទឹកជប់ខ្នារពោធិ៍៕ ផ្លែកោន និងសាវម៉ាវព្រៃក្នុងសហគមន៍ព្រៃឈើទឹកជប់ខ្នារពោធិ៍ ព្រៃកោងកាងទឹកសាប សហគមន៍ព្រៃឈើទឹកជប់ខ្នារពោធិ៍	សៀមរាប៖ ដើមខែកក្កដានេះ ក្នុងសហគមន៍ព្រៃឈើទឹកជប់ខ្នារពោធិ៍ ចាប់ផ្ដើមមានផ្លែសាម៉ាវព្រៃទុំបណ្ដើរៗ បន្ទាប់ពីរដូវផ្លែគុយ សិរមាន់ និងរំដួលបញ្ចប់ទៅ។ សហគមន៍ព្រៃឈើខាងលើ ជាទីតាំងដែលមានព្រៃកោងកាងទឹកសាបធំជាងគេ នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប និងសម្បូរផ្លែឈើព្រៃ អាចឱ្យសត្វនិងមនុស្សអាស្រ័យផល។
អត្ថបទទាក់ទង អូស្រ្តាលី នឹងចំណាយ៧០០លានដុល្លារ ដើម្បីទិញប្រព័ន្ធការពារអាកាស មួយរយៈចុងក្រោយ អូស្រ្តាលី បានធ្វើទំនើបកម្មយោធារបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង ស្របពេលមានសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន និងការគំរាមកំហែងពីសំណាក់យោធាចិន។ ចុងក្រោយ អូស្រ្តាលី បានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលុយជិត ២ពាន់លានដុល្លារថែមទៀត ដើម្បីទិញឧទ្ធម្ភាគចក្រ Black Hawk ពីអាម៉េរិក ជំនួសឧទ្ធម្ភាគចក្រ Taipan ផលិតដោយអឺរ៉ុប ដែលចាស់វស្សាទៅហើយ។ «យើងមិនទទួលបានប្រតិបត្តិការគ្រប់ម៉ោងពីឧទ្ធម្ភាគចក្រ Taipan ដែលយើងត្រូវការឡើយ»។ លោក Richard Marles រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអូស្រ្តាលី បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយលោកជឿជាក់ថា អូស្រ្តាលីអាចទទួលបានឧទ្ធម្ភាគចក្រអាម៉េរិក Black Hawk ដោយសារតែកងកម្លាំងខ្លួន មានភាពជិតស្និទ្ធ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ឧទ្ធម្ភាគចក្រMRH-90 Taipan របស់អូស្រ្តលី ស្ថិតក្រោមការថែទាំ និងជួសជួលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ បារាំងដែលមានហ៊ុនក្នុងក្រុមហ៊ុនផលិតឧទ្ធម្ភាគចក្រនេះ ទទូចម្ដងហើយម្ដងទៀតឱ្យអូស្ត្រាលីរក្សាឧទ្ធម្ភាគចក្រនេះទៀត។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយ ដែលអូស្រ្តាលីទិញអាវុធពីអាម៉េរិក។ អូស្រ្តាលី នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា បានប្រកាសចំណាយ៧០០លានដុល្លារ លើប្រព័ន្ធការពារ ក្នុងនោះមានប្រព័ន្ធបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតអាម៉េរិក HIMARS ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ កន្លងមក អូស្រ្តាលី បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទទួលបាននាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរពីអាម៉េរិក និងអង់គ្លេសថែមទៀត។ បញ្ហានេះ បានបង្កឱ្យមានភាពចម្រូងចម្រាសជាមួយបារាំង។ លោក Marles បានអះអាងថា លោកបានជជែកជាមួយភាគីបារាំងច្រើនដង ហើយលោកជឿថា កិច្ចព្រមព្រៀងទិញឧទ្ធម្ភាគចក្រ ពីអាម៉េរិក នឹងមិនបង្អាក់ការស្តារទំនាក់ទំនងជាថ្មីជាមួយបារាំងឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ឧទ្ធម្ភាគចក្រ UH-60M Black Hawk ជាប្រភេទឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធារបស់អាម៉េរិក ដែលមានលក្ខណៈពិសេសជាច្រើន។ វាអាចហោះបានក្នុងល្បឿងជាង ២០០គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងមួយម៉ោង ហើយថែមទាំងអាចបំពាក់កាំភ្លើងយន្ត 2x 7.62mm បានថែមទៀត។ ឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រភេទនេះ អាចដឹកបានទ័ពចំនួន ១១នាក់ បន្ថែមពីអ្នកបើកបរ៕	អូស្រ្តាលី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួននឹងទិញឧទ្ធម្ភាគចក្រអាម៉េរិក Black Hawk ចំនួន៤០គ្រឿងក្នុងតម្លៃប្រមាណ១,៩៦ពាន់លានដុល្លារ។ ក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក បានផ្តល់ភ្លើងបៃតងក្នុងការលក់ កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ។ ប៉ុន្តែបារាំងឯណោះមិនសប្បាយចិត្តឡើយ។
លោក នួន ផារ័ត្ន បានមានប្រសាសន៍ថា ការកើនឡើងនៃកំណើនរថយន្តទាំងនេះ វាគឺសញ្ញាដ៏វិជ្ជមានអំពីការអភិវឌ្ឍផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែទន្ទឹមគ្នានេះ វាក៏បាននាំមកនូវបញ្ហាកកស្ទះចរាចរណ៍ផងដែរ។ បើទោះជាការកកស្ទះនេះ មិនធ្ងន់ធ្ងរ ដូចប្រទេសមួយចំនួនក្នុងពិភពលោកក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរក៏មិនរង់ចាំឲ្យការកកស្ទះកាន់តែអាក្រក់ទើបដោះស្រាយនោះដែរ។ នេះបើតាមប្រសាសន៍របស់លោកអភិបាលរងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយលោកបន្តទៀតថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះត្រូវមានការចូលរួមពីអាជ្ញាធរផ្ទាល់ អង្គការដៃគូ និងការចូលរួមជាចាំបាច់ពីប្រជាពលរដ្ឋ។ លោក នួន ផារ័ត្ន ថ្លែងដូច្នេះ៖« តួអង្គទាំងនោះមានទីមួយ មន្ត្រីអាជ្ញាធរមានសម្ថកិច្ច ទាំងមន្ត្រីរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញយើង និងកម្លាំងពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ត្រូវធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ ទីពីរ យើងត្រូវការដៃគូអភិវឌ្ឍ ដើម្បីធ្វើការរួមគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រោយបញ្ចៀសបញ្ហាចរាចរណ៍។ និងទីបី គឺបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅភ្នំពេញផ្ទាល់តែម្តង ត្រូវចូលរួមសហការ គោរពច្បាប់ ចេះយោគយល់គ្នាក្នុងការធ្វើដំណើរ និងគោរពទៅតាមអ្វីដែលជាបទដ្ឋានការដឹកជញ្ជូនរួម ក៏ដូចជាការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈឡានក្រុង និងសេវាដឹកជញ្ជូនរួមផ្សេងៗនៅថ្ងៃមុខ»។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋាករស្វ័យតដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ រាជធានីភ្នំពេញ សេវាដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង( City Bus) បច្ចុប្បន្ន មានផ្លូវធ្វើដំណើរចំនួន១៣ខ្សែ ជាមួយរថយន្តសរុប ២៣៥គ្រឿង។ ក្នុងនោះមាន១០០គ្រឿង បានពីជំនួយប្រទេសចិន និង៨០គ្រឿងបានពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន តាមរយៈអង្គការJICA។ ដោយឡែកចំនួនអ្នកជិះរថយន្តសាធារណៈ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៥-២០១៨ មានសរុបជាង១៣លាននាក់។ ក្នុងនោះមានជិះបង់ប្រាក់ជាង ៧,១លាននាក់ និងមិនបង់ប្រាក់មានជិត ៤,៤លាននាក់៕	ភ្នំពេញ៖ បច្ចុប្បន្នមានរថយន្តដែលបានចុះបញ្ជីជិត៥០ម៉ឺនគ្រឿង និងម៉ូតូបានចុះបញ្ជី និងកំពុងចរាចរមានជាង១,៧លានគ្រឿង។ ចំនួននៃរថយន្ត និងម៉ូតូទាំងនេះ បានកា្លយជាបញ្ហាប្រឈម ដែលបាននិងកំពុងជួបប្រទះ ទៅលើការកកស្ទះចរាចរណ៍នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក នួន ផារ័ត្ន អភិបាលរងរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងសិក្ខាសាលាចាប់ផ្តើមគម្រោងមេ នៃប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៅសណ្ឋាគារសាន់វេ នៅថ្ងៃទី១៨ កុម្ភៈ។
លោក Andy Wu អគ្គនាយករង និង ប្រធានផ្នែកវិស្វកម្ម Software ប្រចាំក្រុមហ៊ុន OPPO បានបញ្ជាក់ថា៖«ពួកយើងពិតជារំភើបរីករាយក្រៃលែង ក្នុងការបើកដំណើរការមន្ទីរពិសោធន៍ 5G រួមគ្នា ជាមួយក្រុមហ៊ុន Ericsson។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ គឺជាកម្លាំងចលករនៃការអភិវឌ្ឍន៍ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ប្រព័ន្ធ 5G និងបណ្តាញប្រតិបត្តិករ (Operator) ទូទាំងពិភពលោក របស់ក្រុមហ៊ុន Ericsson ជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុន OPPO ដែលមានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ស្តង់ដារ ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា 5G និងគម្រោងការនៃកម្មវិធីបច្ចេកវិទ្យាផ្សេងៗ។ យើងនឹងធ្វើការងាររួមគ្នា ដើម្បីពុះពាររាល់ឩបសគ្គ ដើម្បីក្លាយជាក្រុមហ៊ុននាំមុខក្នុងយុគសម័យបច្ចេកវិទ្យា 5G ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ ផលិតផលបច្ចេកវិទ្យា 5G កាន់តែល្អ និងបទពិសោធន៍ថ្មីសន្លាង សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ជុំវិញពិភពលោក»។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក Luca Orsini អគ្គនាយករង និងជាប្រធានផ្នែកទីផ្សារ Network អាស៊ីភាគីឦសាន នៃក្រុមហ៊ុន Ericsson បាននិយាយថា ភាពជាដៃគូនេះ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុត សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Ericsson និង OPPO។ វាក៏ជាការឆ្លុះបញ្ចាំងផងដែរ នូវភាពចម្រុះនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី 5G និងការច្នៃប្រឌិតផលិត នូវផលិតផលបច្ចេកវិទ្យាថ្មី និងមានតម្លៃសម្រាប់ទីផ្សារ។ សូមរំលឹកថា ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរនេះ បានកំពុងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ តាមរយៈការចុះហត្ថលេខា លើកិច្ចព្រមព្រៀងអាជ្ញាប័ណ្ណប៉ាតង់ជាសកល ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ និងសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យា 5G កាលត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០១៨។ កាលពីដើមឆ្នាំ ២០១៩ នៅក្នុងកម្មវិធី MWC OPPO និង Ericsson បានចាប់ដៃគ្នាដាក់បង្ហាញផលិតផលថ្មី ស្មាតហ្វូន 5G។ នៅក្នុងយុគសម័យ 5G ក្រុមហ៊ុន OPPO នឹងបន្តវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍផលិតផល ការស្រាវជ្រាវបច្ចេកវិទ្យាស្តង់ដារ និងកម្មវិធីសម្រាប់ 5G តាមរយៈភាពជាដៃគូ ដូចជាក្រុមហ៊ុន Ericsson ដើម្បីស្វែងរកសក្តានុពលដ៏អស្ចារ្យនៃ 5G និងនាំមកនូវតម្លៃច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្លួន ដល់អតិថិជននៅជុំវិញពិភពលោក។ យើងកំពុងតែរងចាំអ៊ុតមើលថា តើក្រុមហ៊ុន OPPO នឹងបង្ហាញនូវបច្ចេកវិទ្យា 5G លើស្មាតហ្វូនត្រកូលអ្វីខ្លះ ហើយនឹងបង្ហាញវត្តមានជាផ្លូវការនៅកម្ពុជាពេលណាដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន OPPO បានប្រកាសបើកដំណើរការមន្ទីរពិសោធន៍រួមគ្នា ជាមួយក្រុមហ៊ុន Ericsson ដែលជាក្រុមហ៊ុនព័ត៌មានវិទ្យា និងទូរគមនាគមន៍ឈានមុខគេ កាលពីថ្ងៃទី៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ នៅទីក្រុង Shenzhen ប្រទេសចិន។ មន្ទីរពិសោធន៍ថ្មីនេះ នឹងជួយរឹតចំណងមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាសកល រវាងក្រុមហ៊ុន OPPO និង Ericsson ឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ តាមរយៈការចែករំលែកគ្នាទៅវិញទៅមក នៃបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយ 5G និងជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតផល 5G និងពន្លឿនដំណើរការបណ្តាញ network ទ្រង់ទ្រាយធំនៃ 5G នៅទូទាំងពិភពលោក។
គុយបាទើបតែបានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំស្តីពីការខូចខាតដែលបណ្តាលមកពី គោលនយោបាយដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អាម៉េរិក ដោយក្នុងនោះរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Bruno Rodríguez បាននិយាយថា សេដ្ឋកិច្ចគុយបាអាចកើនដល់៩ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២២ ប្រសិនបើមិនមានការហ៊ុមព័ទ្ធទេនោះដែលជំនួសឱ្យត្រឹម១,៨ភាគរយ។ ប្រមុខការទូតគុយបារូបនេះបានឲ្យដឹងថា គុយបាបានខាតបង់ប្រមាណ ៤៨៦៧ ពាន់លានដុល្លារចាប់ពីដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ដល់ចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារការដាក់ទណ្ឌកម្ម ។ យោងតាមស្ថិតិគុយបា ការខាតបង់បង្គរក្នុងរយៈពេលជាង ៦០ឆ្នាំនៃគោលនយោបាយអរិភាពរបស់អាម៉េរិកចំពោះគុយបាមានចំនួន ១៥៩ពាន់លានដុល្លារ ឬ ១៣៣៧ពាន់លានដុល្លារប្រសិនបើគណនាតាមរតម្លៃស្តង់ដារមាស។ យោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណវិស័យសុខាភិបាលគុយបាខាតបង់ ៨០ លានដុល្លារនៅឆ្នាំ ២០២២ វិស័យទេសចរណ៍ខាតបង់ ១.០៨៩ លានដុល្លារ ខណៈវិស័យកសិកម្មខាត ២៧៣ លានដុល្លារ និងវិស័យផលិតអគ្គិសនី ២៣៩លានដុល្លារ។ គុយបាត្រូវបានរំពឹងថា នឹងដាក់សំណើរជូនមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនៅដើមខែវិច្ឆិកាជុំវិញសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេចថ្កោលទោសគោលនយោបាយឯកតោភាគីរបស់អាម៉េរិក។ នេះជាលើកទី៣១ហើយដែលគុយបាបានបញ្ជូនសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេចនេះ។ នៅឆ្នាំ ១៩៦២ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចន អេហ្វ ខេននឺឌី បានអនុវត្តការបិទផ្លូវសេដ្ឋកិច្ចរបស់គុយបា ក្រោមច្បាប់ប្រឆាំងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយសត្រូវ។ ច្បាប់នេះអនុញ្ញាតឱ្យប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកដាក់និងរក្សាការរឹតត្បិតសេដ្ឋកិច្ចលើប្រទេសដែលគេចាត់ទុកជាអរិភាព ការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រាមានសង្គ្រាម ឬប្រទេសដទៃ និងហាមឃាត់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយសត្រូវ ឬសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សត្រូវក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។ គុយបាជាប្រទេសតែមួយគត់ដែលត្រូវបានអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មក្រោមច្បាប់ខាងលើ៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសគុយបា Bruno Rodríguez អះអាងថា ផ្អែកតាមការគណនាយ៉ាងម៉ត់ចត់សេដ្ឋកិច្ចគុយបាអាចកើនដល់ ៩ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២២ ប្រសិនបើមិនមានការហ៊ុមព័ទ្ធនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មដោយអាម៉េរិក។
កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ផ្សាយដូច្នេះថា ក្រុមជួយសង្គ្រោះបានដាក់ក្តីសង្ឃឹមរបស់ពួកគេនៅលើផ្លូវច្រកចូលថ្មីមួយទៀតដែលទើបរកឃើញនៅភាគខាងជើងនៃច្រកចូលទីមួយជុំវិញរូងភ្នំ Tham Luang ស្ថិតក្នុងស្រុកមៃសៃ ខេត្ត ឈៀងរ៉ៃ ជាទីដែលក្រុមក្មេងៗជាកីឡាករបាល់ទាត់អាយុក្រោម១៦ឆ្នាំបាត់ខ្លួន។ ក្រុមអ្នករុករកនេះនៅតែសង្ឃឹមថាសមាជិកក្រុមដែលបាត់ខ្លួននៅតែរស់រានមានជីវិតនៅឡើយ និងស្វែងរកឲ្យទាល់តែឃើញ។ បន្ទាប់ពីរកឃើញច្រកថ្មីនេះភ្លាម អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិថៃលោក Wirachai Songmetta ក៏បានដឹកនាំក្រុមប៉ូលីស និងអ្នកជួយសង្គ្រោះចំនួន១៣២នាក់ទៅពិនិត្យ និងស្ទាបស្ទង់ស្ថានភាពផ្លូវដែលជាច្រកសំខាន់នេះដើម្បីស្វែងរកលទ្ធភាពចូលទៅកាន់រូងភ្នំ។ ក្រុមអ្នកជំនាញមុជទឹកអង់គ្លេសបីនាក់ រួមទាំងកងទ័ពអាមេរិកនៃទីបញ្ជាការយោធាប្រចាំតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក (USPACOM) ចំនួន៣០នាក់ផ្សេងទៀត ក៏កំពុងប្រតិបត្តិការជួយសង្គ្រោះ និងស្វែងរកក្មេងៗទាំងនោះដោយធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅភាគខាងលិចនៃរូងភ្នំតាមច្រកដែលទើបរកឃើញថ្មីមួយទៀតនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា មនុស្ស១៣នាក់ដែលមានអាយុចន្លោះពី១១ ទៅ១៦ឆ្នាំ ក្នុងនោះមានគ្រូបង្វឹកបាល់ទាត់ម្នាក់ បានបាត់ខ្លួនក្នុងរូងភ្នំមួយឈ្មោះ Tham Luang Nang Non បន្ទាប់ពីពួកគេចូលជ្រកភ្លៀងនៅទីនោះ។ បើតាមការសន្និដ្ឋានរបស់អាជ្ញាធរ ដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងធ្វើឲ្យទឹកក្នុងរូងភ្នំឡើងខ្ពស់ ទើបធ្វើឲ្យពួកគេត្រូវរកផ្លូវផ្សេងជាទីសុវត្ថិភាព និងដើម្បីចាកចេញពីរូងភ្នំ៕	យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក Drone និងក្រុមអ្នករុករកអង់គ្លេសបានប្រទះឃើញច្រកចូលរូងភ្នំទី២ ដែលពួកគេគិតថាជាកន្លែងមានសុវត្ថិភាព សម្រាប់ក្មេងប្រុសទាំង១២នាក់ រួមទាំងគ្រូបង្វឹកកីឡាបាល់ទាត់របស់ពួកគេដែលបានបាត់ខ្លួនក្នុងរូងភ្នំមួយនាខេត្តឈៀងរ៉ៃ ប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី ២៣ ខែមិថុនា ពោលគឺមានរយៈពេល ៧ ថ្ងៃមកហើយ។
លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីយប់ថ្ងៃ៩ មេសា បានប្រកាសបិទខ្ទប់នូវទីតាំងមួយចំនួន ក្នុងសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី១ និងស្ទឹងមានជ័យទី២ ដោយសារចំនួននៃអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ មានការកើនឡើងយ៉ាងគំហុក។ ដ្បិតការសម្រេចបិទតំបន់មួយចំនួន ដែលជាសម្រេចរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ជាការសម្រេចចិត្តដ៏តឹងតែង តែដើម្បីសុខភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ នេះជាយន្តការដ៏ចាំបាច់ក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញយប់ថ្ងៃទី៩ មេសា ការបិទខ្ទប់នេះមានរយៈពេល២សប្តាហ៍ដោយគិតចាប់ពីម៉ោងសូន្យយប់ថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា។ សម្រាប់តំបន់ដែលបិទខ្ទប់ទាំងនេះ បុគ្គលគ្រប់រូបត្រូវបានហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរចេញពីលំនៅដ្ឋាន ឬទីសំណាក់បច្ចុប្បន្ន លើកលែងតែករណីចាំបាច់ ដែលមានការបញ្ជាក់ពីច្បាស់លាស់៕ គោលដៅបិទខ្ទប់ នៅចំណុចផ្លូវចេញពីភូមិទ្រុងមាន់ សង្កាត់អូរបែកក្អម ខណ្ឌសែនសុខ	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបង្ហាញគោល គោលដៅចំនួន៨ ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរ ដាក់រនាំងឃាំងការធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋ ចេញពីតំបន់បិទខ្ទប់បណ្តោះអាសន្ន ក្នុងសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី១ និងស្ទឹងមានទី២។ គោលដៅទាំង៨នោះ មាននៅចំណុចមុខវត្តស្ទឹងមានជ័យចាស់,ស្ពានដែកចំការដូង, ផ្លូវវេងស្រេង(ព្រំប្រទល់ខណ្ឌមានជ័យ និងខណ្ឌសែនសុខ), ផ្លូវឌួងងៀបកែងប្រឡាយបារាំង, ផ្លូវទ្រង់មាន់កែងប្រឡាយបារាំង, ផ្លូវសូឡា កែងប្រឡាយស្ទឹងមានជ័យ, ផ្លូវបុរីសូនី ផ្សារលឹមឈាងហាក់ និងតំបន់មុំ៣ ផ្លូវអគ្គិសនី កុកអាន។
នាកិច្ចប្រជុំបូកសរុបការងារប្រចាំត្រីមាស និងដាក់ទិសដៅអនុវត្តបន្តរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍(CAMSOC)កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៥ កក្កដា លោក សៅ សុខា សមាជិកប្រតិបត្តិ CAMSOC បានកត់សម្គាល់ឃើញថា មានសហព័ន្ធមួយចំនួនមានការរីកចម្រើន ហើយក៏មានសហព័ន្ធខ្លះគ្មានការរីកចម្រើនផងដែរ។ គ្មានរីកចម្រើន ក៏ដោយសារសហព័ន្ធទាំងនោះមានថ្នាក់ដឹកនាំ និងសមាជិកប្រតិបត្តិគ្មានស្មារតីជួយចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍ។ ទន្ទឹមនឹងលើកពីអត្ថប្រយោជន៍របស់ប្រធាន និងអគ្គលេខាធិការ មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសហព័ន្ធ លោក សៅ សុខា ដែលជាអនុប្រធានទី១នៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជាបានលើកឡើងថា៖«ខ្ញុំគិតថា សហព័ន្ធមួយចំនួន ដែលគិតថាខ្លួនមិនអាចទៅរួចគួរមានការផ្លាស់ប្តូរ ព្រោះយើងមិនមែនធ្វើលេងៗនោះទេ គឺធ្វើមែនទែន។ បើសហព័ន្ធធ្វើលេងៗគ្រាន់តែចង់ពាក់អាវធំនិងក្រវាត់ក ដើម្បីថតរូបបង្ហោះបង្អួតគេ គឺមិនបាច់ធ្វើទេ។ មានបងៗមួយចំនួនគាត់ធ្វើប្រធានសហព័ន្ធ គ្រាន់តែដើម្បីបង្កើតមុខរបររកស៊ី និងឲ្យស្គាល់គេនោះទេ ព្រោះមកគាត់ប្តឹងខ្ញុំ ទើបខ្ញុំដឹង»។ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់រូបនេះបានបញ្ជាក់ថា ការលើកឡើងរបស់ លោក មិនចង់សំដៅទៅលើសហព័ន្ធណាមួយ ហើយក៏មិនមែនដើម្បីបន្ទុចបង្អាក់ការខិតខំអភិវឌ្ឍផងដែរ។ ពោលគឺការលើកឡើងនេះ គឺក្នុងន័យចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន ដើម្បីត្រៀមការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះតែប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់លោក សៅ សុខា ការរៀបចំផែនការអនុវត្ត និងកំណត់យុទ្ធសាស្ត្រច្បាស់លាស់ និងជ្រើសរើសកីឡាករឲ្យបានត្រឹមត្រូវដើម្បីប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់នៅក្នុងស្រុក ឬបញ្ជូនទៅក្រៅប្រទេស នឹងជួយឲ្យសហព័ន្ធ ក៏ដូចជាវិស័យកីឡាកម្ពុជាទាំងមូលកាន់តែមានការរីកចម្រើន។ ការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបម្រើឲ្យការហ្វឹកហាត់ឲ្យគ្រប់គ្រាន់ និងរៀបចំការប្រកួតឲ្យបានច្រើន ក៏ជាកត្តារួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ផងដែរ។ លោកជឿជាក់ថា បើគ្រាន់តែហ្វឹកហាត់គ្មានការប្រកួតប្រជែង គឺសមត្ថភាពកីឡាករមិនអាចរីកចម្រើនបានឡើយ៕	អនុប្រធានទី១នៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជាលោក សៅ សុខា កត់សម្គាល់ឃើញថា មានមន្ត្រីមួយចំនួនបានប្រើប្រាស់វិស័យកីឡាក្រោមរូបភាពឈរឈ្មោះជាប្រធាន ឬអគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធ ដើម្បីបង្កើតមុខរបររកផលចំណេញ។ សម្រាប់លោក កត្តានេះ ជាមូលហេតុ ដែលធ្វើឲ្យសហព័ន្ធកីឡាជាតិមួយចំនួនគ្មានភាពរីកចម្រើន។ ជាមួយគ្នានេះ លោក បានផ្តល់ដំបូន្មានដល់សហព័ន្ធទាំងនោះ ដោយជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរថ្នាក់ដឹកនាំ និងសមាជិកអសកម្ម។
អង្គុយនៅមុខកុំព្យូទ័រ ឬមើលទូរស័ព្ទ ដើម្បីមានរាងកាយដែលមានសុខភាពល្អ និងគេងលក់ស្រួល អ្នកគួរតែរីករាយជាមួយពន្លឺធម្មជាតិ ជាជាងការភ្ញាក់ពីគេងសម្លឹងមើលអេក្រង់ទូរសព្ទ ឬកុំព្យូទ័រ។ វដ្តនៃការគេង និងភ្ញាក់គឺត្រូវបានកំណត់ដោយការផលិតអរម៉ូន cortisol នៅពេលព្រឹក និង melatonin នៅពេលយប់។ ប្រសិនបើអ្នកចង់គេងលក់ស្រួលនៅពេលយប់ ត្រូវប្រាកដថាកម្រិត cortisol របស់អ្នកឡើងដល់កំពូលនៅពេលថ្ងៃ។ ដើម្បីធ្វើដូចនេះរាងកាយត្រូវតែត្រូវបានប៉ះពាល់នឹងពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ សូម្បីតែនៅថ្ងៃដែលមានពពកខ្មៅងងឹត អ្នកទទួលបាន 10,000 lux (ឯកតារង្វាស់សម្រាប់បំភ្លឺ)។ ប្រសិនបើអ្នកអង្គុយនៅក្នុងបន្ទប់ដែលមានភ្លើងអគ្គិសនីបន្ទាប់មកទទួលបានប្រហែល 1,000 lux ។ ហើយបើអ្នកអង្គុយមុខកុំព្យូទ័រអ្នកទទួលបានតែ 20-30 lux ប៉ុណ្ណោះ។ វាធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ងងុយគេង នៅពេលយប់បរិមាណនៃសារធាតុ melatonin ផលិតមានកម្រិតទាបពេក ហើយអ្នកនឹងពិបាកក្នុងការគេងលក់ស្រួល។ ដូចនេះដែរ រាងកាយកាន់តែទន់ខ្សោយ និងនៅទ្រឹង។ កង្វះប្រូតេអ៊ីននៅពេលព្រឹក អាហារពេលព្រឹកដែលមានកាបូអ៊ីដ្រាតច្រើនពេកអាចបង្កើនជាតិស្ករក្នុងឈាម។ ប្រសិនបើអ្នកមិនរក្សាកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមរបស់អ្នកឱ្យស្ថិតស្ថេរពេញមួយថ្ងៃទេ អ្នកនឹងពិបាកក្នុងការគេងលក់ស្រួល។ កាត់បន្ថយកាបូអ៊ីដ្រាត ដោយជំនួសវាដោយប្រូតេអ៊ីន 20-30g ក្នុងមួយបម្រើ ដូចជាស៊ុត ត្រីសាម៉ុង ឬសណ្តែកសៀងខ្ចី។ លើសពីនេះ អ្នកអាចប្រើអាហារសម្បូរប្រូតេអ៊ីនផ្សេងទៀតដូចជាគ្រាប់ ស៊ុតឆ្អិន ទឹកដោះគោជូរ មុនពេលផ្ទុកឡើងលើអាហារដែលមានជាតិស្ករដូចជាផ្លែឈើជាដើម។ ធ្វើលំហាត់ប្រាណដែលមានកម្លាំងខ្លាំង អ្នកហាត់ប្រាណច្រើនតែជ្រើសរើសលំហាត់ប្រាណដែលមានកម្លាំងខ្លាំង ឬ cardio ដើម្បីចាប់ផ្តើមថ្ងៃ។ ខណៈពេលដែលការហាត់ប្រាណ គឺល្អ តែវាអាចធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការគេងនៅពេលយប់ ជាពិសេសសម្រាប់ស្ត្រី។ លំហាត់ប្រាណទាំងនេះអាចជួយកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់លើស ប៉ុន្តែក៏ធ្វើឱ្យអ្នកគេងមិនលក់ស្រួលនៅពេលថ្ងៃត្រង់ផងដែរ ព្រោះវាលាតសន្ធឹងរាងកាយច្រើនពេក។ អ្នកជំនាញណែនាំឱ្យដើរលឿនៗរយៈពេល 20-30 នាទី ដើម្បីទទួលបានចង្វាក់បេះដូងរបស់អ្នកប្រសើរឡើង ហើយប្រសិនបើអាចធ្វើបាន ចូរធ្វើការហ្វឹកហាត់ទម្ងន់ខ្លះ ដោយប្រើទម្ងន់ខ្លួនរបស់អ្នកដើម្បីធ្វើលំហាត់ដែលពង្រឹងសាច់ដុំ។ មិនអាចធ្វើអ្វីបានក្រៅពីផឹកកាហ្វេ មនុស្សជាច្រើនជ្រើសរើសចាប់ផ្តើមថ្ងៃរបស់ពួកគេជាមួយកាហ្វេដើម្បីស្វាង។ បន្ទាប់មកផឹកពីរបីពែងទៀតនៅពេលថ្ងៃ។ នេះអាចបង្កឱ្យមានការឆ្លើយតបស្ត្រេស ពីព្រោះកាហ្វេគឺជាភ្នាក់ងាររំញោច។ ខណៈពេលដែលសារធាតុនេះអាចជួយអ្នកឱ្យភ្ញាក់ពីដំណេក វាក៏អាចរំខានដល់អរម៉ូននៃការគេង ភ្ញាក់ពីធម្មជាតិរបស់អ្នកផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	យោងតាមអ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភ បានឱ្យដឹងថា ដើម្បីឱ្យរាងកាយមានសុខភាពល្អ ខួរក្បាលច្បាស់លាស់ និងគេងលក់ស្រួលជារៀងរាល់យប់ អ្នកត្រូវបោះបង់ទម្លាប់ទាំងនេះភ្លាមៗនៅពេលអ្នកក្រោកពីគេង។
អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ បានស្រង់សម្តីរបស់សម្តេច ស ខេង ដែលថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំបូកសរុបការងារសុវត្ថិភាពផ្លូវគោកប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ និងលើកទិសដៅការងារឆ្នាំ២០១៩ ដែលរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ ទៅចុះផ្សាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើង ត្រូវរួមគ្នាទប់ស្កាត់ ដើម្បីអាយុជីវិតពលរដ្ឋខ្មែរយើងទាំងអស់គ្នា»។ ដើម្បីឲ្យការងាររបស់គណៈកម្មការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោកឆ្នាំ២០១៩ សម្រេចបានលទ្ធផលល្អថែមទៀត រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ បានស្នើដល់ថ្នាក់ដឹកនាំជាតិ និងថ្នាក់រាជធានី-ខេត្ត ឲ្យបន្តអនុវត្តតាមទិសដៅដែលបានដាក់ចេញក្នុងរបាយការណ៍ និងខិតខំដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានា ប្រកបដោយនិរន្តភាព តម្លាភាព ប្រសិទ្ធភាព និងគណនេយ្យភាព ក្នុងស្មារតីប្តេជ្ញាចិត្តទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។ នេះបើតាមអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិដដែល។ ប្រភពខាងលើ បានឲ្យដឹងទៀតថា សម្តេច ស ខេង បានស្នើដល់ក្រសួងនិងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ឲ្យបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយនិងការអប់រំពីច្បាប់ស្ដីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ឲ្យមាននិរន្តភាព ប្រសិទ្ធភាព ព្រមទាំងត្រួតពិនិត្យមន្ត្រីរាជការកងកម្លាំង និងមន្ត្រីក្រោមឱវាទ អំពីការអនុវត្តច្បាប់ និងសីលធម៌។ លើសពីនេះ សម្តេច ស ខេង ថែមទាំងជំរុញឲ្យធ្វើវិស្វកម្មផ្លូវថ្នល់ឲ្យបានសមស្របទៅនឹងកំណើនយានយន្ត និងជំរុញឲ្យបានជោគជ័យនូវការដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរដោយមធ្យោបាយសាធារណៈ រថយន្តក្រុង ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្តការដឹកជញ្ជូនតាមបណ្ដាញផ្លូវដែក និងផ្លូវទឹក ដើម្បីរំលែកបន្ទុកនៃការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោក។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ ក៏បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋខ្មែរ និងអ្នកបើកបរគ្រប់រូប ឲ្យពាក់មួកសុវត្ថិភាពឬខ្សែក្រវ៉ាត់សុវត្ថិភាព និងបើកបរដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីរួមគ្នា កាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។ សូមរម្លឹកថា មានមនុស្សយ៉ាងតិច១,៧ពានក់ បានស្លាប់ និង៤,៧ពាន់នាក់ បានរងរបួស ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨៕	បើគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពនិងទាន់ពេលវេលាទេ គេ អាចប៉ាន់ស្មានថា អ្នកស្លាប់ ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរចរណ៍ នឹងកើនឡើងរហូតដល់ជាង៣ពាន់នាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក។
ក្រោយបានសិទ្ធិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡារដូវរងា ក្រុងប៉េកាំងគ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមការប្រកួតពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២។ យ៉ាងណាចិន មិនទទួលបានការគាំទ្រពេញលេញក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះឡើយ ព្រោះរងការចោទប្រកាន់អំពើរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅទឹកដីខ្លួន។ ជុំវិញករណីនេះ សូម្បី IOC ក៏ប្រឈមនឹងការរិះគន់ជុំវិញការសម្រេចចិត្តផ្តល់ការរៀបចំកីឡាលំដាប់ពិភពលោកទៅឱ្យក្រុងប៉េកាំង ពីសំណាក់ក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកនយោបាយមួយចំនួនផង។ ទោះមានការលើកឡើងយ៉ាងនេះក្តី IOC មិនបានឆ្លើយតបភ្លាមៗនោះទេ។ ស្ថានប័នគ្របគ្រងអូឡាំពិកពិភពលោកមួយនេះ ធ្លាប់អះអាងកន្លងមកថា ខ្លួនជាអង្គការមិនមែននយោបាយនោះទេ។ ពាក់ព័ន្ធសិទ្ធិមនុស្សនៅស៊ីនជាំង ទីដែលត្រូវបានគេជឿជាក់ថាមានមនុស្សប្រមាណ១លាននាក់កំពុងជាប់ឃុំឃាំង ក្រុមប្រទេសលោកខាងលិច បានទាមទារឱ្យចិនបញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើពួកគេទាំងអស់នោះ។ អង្គការដែលធ្វើការលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស បានចោទប្រកាន់ រដ្ឋាភិបាលស៊ីនជាំងថា បានរំលោភសិទ្ធិជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រ និងជជាតិនភាគតិចផ្សេងទៀតនៅឯជំរំនានាក្នុងខេត្តភាគខាងលិចប្រទេសចិននេះ។ ចិន ក៏តែងបកស្រាយវិញថា វាជាជំរំបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងជម្រុះភាពជ្រុលនិយមសាសនារបស់ជនជាតិភាគតិចតែប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សមកទល់ពេលនេះ បានអះអាងថា ខ្លួនគ្មានអ្វីក្រៅពីស្នើអត្តពលិកធ្វើពហិការចូលរួមការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកនៅប៉េកាំង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងទង្វើរបស់ចិនឡើយ។ លោក Lhadon Tethong អ្នកតំណាងសមាជជនជាតិវីហ្គ័រពិភពលោក និងវិទ្យាស្ថានសកម្មភាពទីបេ លើកឡើងថា នៅពេលនេះមានតែអត្តពលិកទេ ដែលមានថាមពលដ៏អស្ចារ្យ និងជាវេទិកាសំខាន់ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរពិភពលោក។ «ប្រសិនបើពួកគេ [អត្តពលិក] អាចនិយាយពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងការរស់នៅដោយការគាបសង្កត់ និងភ័យខ្លាចនោះបញ្ហាជាច្រើនអាចនឹងមានការផ្លាស់ប្តូរឡើងវិញ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែសុំឱ្យពួកគេធ្វើពហិការដើម្បីដាក់សម្ពាធចិន»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ Tethong៕	ក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា បានអំពាវនាវ ឱ្យអត្តពលិកធ្វើពហិការចូលរួមការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករដូវរងា ឆ្នាំ២០២២ នៅប្រទេសចិន និងដាក់សម្ពាធលើគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) ជុំវិញការផ្តល់សិទ្ធិឱ្យប៉េកាំងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡានេះ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖មជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្តលីឡាដែលមានទីតាំងនៅសង្កាត់ផ្សាដើមថ្កូវ ខណ្ឌចំការមន កំពុងតែពេញនិយម សម្រាប់អតិថិជន ជាតិ និងអន្តរជាតិ ដោយមានសេវាកម្មច្រើនបែប ដូចជា អាងហែលទឹកធំទូលាយ ហាងការហ្វេ សួនកម្សាន្តបែបធម្មជាតិ ស្ប៉ាស្ទីម សាលហាត់រាំ បន្ទប់ហាត់ប្រាណបំពាក់ដោយឧបករណ៍ទំនើបៗ និងក្លឹបហាត់កីឡាផ្សេងៗ។
មានកីឡាករចំនួន១១រូបបានផ្លាស់មកកាន់ទឹកដីអង់គ្លេសនៃលីគកំពូលនៅថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ក្នុងនោះរួមមាន Michy Batshuayi, Havard Nordtveit, Youri Tielemans, Peter Crouch, Jan Mlakar, Tudor-Cristian Baluta, Leandro Bacuna, Miguel Almiron, Antonio Barreca, Ante Palaversa និង Jonny Castro Otto។ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោម១១នេះមាន៤រូបប៉ុណ្ណោះដែលមានតម្លៃផ្ទេទិញដាច់ ហើយ៧រូបទៀតក្នុងលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើង។ ខាងក្រោមនេះយើងនឹងបង្ហាញលោកអ្នកពីចំនួនកីឡាករដែលបានផ្លាស់ចេញ និងចូលកាន់ក្រុមក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League អំឡុងទីផ្សារដូរដោះកីឡាករនៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៩នេះ៖ - Arsenal ចូល Denis Suarez (Barcelona) ខ្ចីជើង ចេញ Emiliano Martinez (Reading) ខ្ចីជើង Emile Smith Rowe (RB Leipzig) ខ្ចីជើង - AFC Bournemouth ចូល Nathaniel Clyne (Liverpool) ខ្ចីជើង Chris Mepham (Brentford) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Keelan O'Connell (Morton) ខ្ចីជើង Dominic Solanke (Liverpool) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Jermain Defoe (Rangers) ខ្ចីជើង Alex Dobre (Yeovil Town) ខ្ចីជើង Tyrell Hamilton (Salisbury) ខ្ចីជើង Jordan Holmes (St Mirren) ខ្ចីជើង Corey Jordan (Eastbourne Borough) ខ្ចីជើង Tyrone Mings (Aston Villa) ខ្ចីជើង Marc Pugh (Hull City) ខ្ចីជើង Aaron Ramsdale (AFC Wimbledon) ខ្ចីជើង Charlie Seaman (Dundee United) ខ្ចីជើង Matt Worthington (Yeovil Town) គ្មានតម្លៃខ្លួន -Brighton & Hove Albion ចូល Tudor-Cristian Baluta (Viitorul Constanta) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Alexis Mac Allister (Argentinos Juniors) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Jan Mlakar (NK Maribor) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Billy Arce (CS Emelec) ខ្ចីជើង Tudor-Cristian Baluta (Viitorul Constanta) ខ្ចីជើង Ben Barclay (Notts County) ខ្ចីជើង Aaron Connolly (Luton Town) ខ្ចីជើង George Cox (Northampton Town) ខ្ចីជើង Anders Dreyer (St Mirren) ខ្ចីជើង Josh Kerr (Derry City) ខ្ចីជើង Jordan Maguire-Drew (Leyton Orient) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Jan Mlakar (NK Maribor) ខ្ចីជើង Mathias Normann (FC Rostov) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Oliver Norwood (Sheff Utd) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Ezequiel Schelotto (Chievo) ខ្ចីជើង Markus Suttner (Fortuna Dusseldorf) ខ្ចីជើង Ben White (Peterborough) ខ្ចីជើង Alexis Mac Allister (Argentinos Juniors) ខ្ចីជើង Stefan Ljubicic (Eastbourne Borough) ខ្ចីជើង -Burnley ចូល Peter Crouch (Stoke City) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Jimmy Dunne (Sunderland) ខ្ចីជើង Ali Koiki (Swindon Town) ខ្ចីជើង Ntumba Massanka (RWD Molenbeek) ខ្ចីជើង George McMahon (Ashton United) ខ្ចីជើង Conor Mitchell (Linfield) ខ្ចីជើង Sam Vokes (Stoke City) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន -Cardiff City ចូល Leandro Bacuna (Reading) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Oumar Niasse (Everton) ខ្ចីជើង Emiliano Sala (Nantes) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Omar Bogle (Portsmouth) ខ្ចីជើង Ciaron Brown (Livingston) ខ្ចីជើង Mark Harris (Port Vale) ខ្ចីជើង Gary Madine (Sheffield United) ខ្ចីជើង Paul McKay (Morecambe) ខ្ចីជើង Lee Tomlin (Peterborough) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន -Chelsea ចូល Christian Pulisic (Borussia Dortmund) ១០៥លានដុល្លារអាមេរិក Gonzalo Higuain (Juventus) ខ្ចីជើង ចេញ Lewis Baker (Reading) ខ្ចីជើង Cesc Fabregas (Monaco) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Josh Grant (Yeovil Town) ខ្ចីជើង Matt Miazga (Reading) ខ្ចីជើង Alvaro Morata (Atletico Madrid) ខ្ចីជើង Victor Moses (Fenerbahce) ខ្ចីជើង Lucas Piazon (Chievo) ខ្ចីជើង Christian Pulisic (Borussia Dortmund) ខ្ចីជើង Kasey Palmer (Bristol City) ខ្ចីជើង Charlie Wakefield (Coventry City) គ្មានតម្លៃខ្លួន Karlo Ziger (Sutton United) ខ្ចីជើង -Crystal Palace ចូល Michy Batshuayi (Chelsea) ខ្ចីជើង Lucas Perri (Sao Paulo) ខ្ចីជើង Bakary Sako (West Brom) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Joseph Hungbo (Margate) ខ្ចីជើង Sullay Kaikai (Breda) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Nya Kirby (Blackpool) ខ្ចីជើង Jordon Mutch (released) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Jason Puncheon (Huddersfield Town) ខ្ចីជើង Alexander Sorloth (KAA Gent) ខ្ចីជើង Oliver Webber (Greenwich Borough) ខ្ចីជើង Jonny Williams (Charlton) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន - Everton ចេញ Beni Baningime (Wigan Athletic) ខ្ចីជើង Yannick Bolasie (Anderlecht) ខ្ចីជើង Callum Connolly (Bolton) ខ្ចីជើង Kieran Dowell (Sheffield Utd) ខ្ចីជើង Antony Evans (Blackpool) ខ្ចីជើង Mason Holgate (West Brom) ខ្ចីជើង Shayne Lavery (Falkirk) ខ្ចីជើង Cuco Martina (Feyenoord) ខ្ចីជើង Oumar Niasse (Cardiff City) ខ្ចីជើង -Fulham ចូល Lazar Markovic (Liverpool) គ្មានតម្លៃខ្លួន Havard Nordtveit (Hoffenheim) ខ្ចីជើង Ryan Babel (Besiktas) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Stephen Humphrys (Southend) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Stefan Johansen (West Brom) ខ្ចីជើង Aboubakar Kamara (Yeni Malatyaspor) ខ្ចីជើង -Huddersfield Town ចូល Jaden Brown (Spurs) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Jason Puncheon (Crystal Palace) ខ្ចីជើង Karlan Grant (Charlton Athletic) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Jaden Brown (Exeter City) ខ្ចីជើង Rarmani Edmonds-Green (Brighouse Town) ខ្ចីជើង Rekeil Pyke (Rochdale) ខ្ចីជើង Collin Quaner (Ipswich Town) ខ្ចីជើង Ryan Schofield (Notts County) ខ្ចីជើង Ramadan Sobhi (Al Ahly) ខ្ចីជើង Rajiv van La Parra (Middlesbrough) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន -Leicester City ចូល Youri Tielemans (Monaco) ខ្ចីជើង ចេញ Yohan Benalouane (Nottingham Forest) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Fousseni Diabate (Sivasspor) ខ្ចីជើង Callum Elder (Ipswich) ខ្ចីជើង Vicente Iborra (Villarreal) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Darnell Johnson (Hibernian) ខ្ចីជើង Andy King (Derby) ខ្ចីជើង Josh Knight (Peterborough United) ខ្ចីជើង -Liverpool ចេញ Pedro Chirivella (Extremadura) ខ្ចីជើង Nathaniel Clyne (AFC Bournemouth) ខ្ចីជើង Ovie Ejaria (Reading) ខ្ចីជើង Lazar Markovic (Fulham) គ្មានតម្លៃខ្លួន Liam Miller (Kilmarnock) ខ្ចីជើង Dominic Solanke (AFC Bournemouth) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន -Manchester City ចេញ Brahim Diaz (Real Madrid) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Ed Francis (Wolves) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Luke Bolton (Wycombe) ខ្ចីជើង Rabbi Matondo (Schalke) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន -Manchester United ចេញ Ethan Hamilton (Rochdale) ខ្ចីជើង Joel Pereira (Kortrijk) ខ្ចីជើង Regan Poole (Newport) ខ្ចីជើង Ro-Shaun Williams (Shrewsbury Town) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន -Newcastle United ចូល Miguel Almiron (Atlanta United) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Antonio Barreca (Monaco) ខ្ចីជើង ចេញ Ronaldo Aarons (Sheff Wed) ខ្ចីជើង Liam Gibson (Accrington) ខ្ចីជើង Achraf Lazaar (Sheff Wed) ខ្ចីជើង Jacob Murphy (West Brom) ខ្ចីជើង Elias Sorensen (Blackpool) ខ្ចីជើង Jamie Sterry (Crewe) ខ្ចីជើង Josef Yarney (Chesterfield) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន -Southampton ចេញ Steven Davis (Rangers) ខ្ចីជើង Manolo Gabbiadini (Sampdoria) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Wesley Hoedt (Celta Vigo) ខ្ចីជើង Cedric Soares (Inter Milan) ខ្ចីជើង -Tottenham Hotspur ចេញ Jaden Brown (Huddersfield Town) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Mousa Dembele (Guangzhou R&F) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Georges-Kevin Nkoudou (Monaco) ខ្ចីជើង Kazaiah Sterling (Sunderland) ខ្ចីជើង -Watford ចូល Adam Parkes (Southampton) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Ashley Charles (Barnet) ខ្ចីជើង Michael Folivi (AFC Wimbledon) ខ្ចីជើង Stefano Okaka (Udinese) ខ្ចីជើង Jerome Sinclair (Oxford United) ខ្ចីជើង Ben Wilmot (Udinese) ខ្ចីជើង Randell Williams (Exeter City) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Marvin Zeegelaar (Udinese) ខ្ចីជើង -West Ham United ចូល Samir Nasri (Unattached) គ្មានតម្លៃខ្លួន Mesaque Dju (Benfica) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Sead Haksabanovic (Norrkoping) ខ្ចីជើង Moses Makasi (Stevenage) ខ្ចីជើង Toni Martinez (Lugo) ខ្ចីជើង Vashon Neufville (Newport) ខ្ចីជើង Reece Oxford (Augsburg) ខ្ចីជើង Joe Powell (Northampton) ខ្ចីជើង -Wolverhampton Wanderers ចូល David Wang (Jumilla B) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Ed Francis (Man City) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Jonny (Atletico Madrid) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន ចេញ Benik Afobe (Stoke) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Danny Batth (Stoke) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Harry Burgoyne (Falkirk) ខ្ចីជើង Ethan Ebanks-Landell (Rochdale) ខ្ចីជើង Bright Enobakhare (Coventry) ខ្ចីជើង Kortney Hause (Aston Villa) ខ្ចីជើង Dominic Iorfa (Sheff Wed) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន Phil Ofosu-Ayeh (Wurzburger Kickers) ខ្ចីជើង Connor Ronan (DAC 1904 Dunajska Streda) ខ្ចីជើង Jack Ruddy (UD San Sebastian) ខ្ចីជើង Ben Stevenson (Colchester United) មិនបញ្ចេញតម្លៃខ្លួន David Wang (Sporting Lisbon) ខ្ចីជើង	ទីផ្សារដោះដូរកីឡាករនៅអង់គ្លេសលើកទី២សម្រាប់រដូវកាល ២០១៨-២០១៩ បានបញ្ចប់ហើយនៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ បន្ទាប់ពីដំណើរការរយៈពេល១ខែ។ ការដោះដូរដ៏មមាញឹកក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League នៅយប់ថ្ងៃចុងក្រោយលើកនេះ មានការធ្លាក់ចុះជាងរាល់ឆ្នាំ ពោលគឺមានចំនួនទឹកប្រាក់ត្រឹម ៤៦លានផោន (៦០លានដុល្លារអាមេរិក) ប៉ុណ្ណោះ ខណៈឆ្នាំ២០១៨ ចំណាយអស់ ២៥៥លានដុល្លារអាមេរិក។
ប៉ុន្តែនៅពេលនេះ កម្ពុជាកំពុងតាមដានករណីទេសចរហូឡង់ម្នាក់ដែលស្ថិតនៅលើនាវាមួយនៅខេត្តព្រះសីហនុ។ ទេសចរនោះមានអាការៈក្តៅខ្លួន ហើយត្រូវបានដាក់នៅដោយឡែកក្នុងមន្ទីរពេទ្យក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាកំពុងរង់ចាំលទ្ធផលសំណាកពីវិទ្យាស្ថានជាតិប៉ាស្ទ័រផងដែរ។ លោក លី សូវ៉ាន់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ យ៉ាងខ្លីថា ប្រហែលវេលាថ្ងៃត្រង់នេះ លទ្ធផលច្បាស់ការនឹងត្រូវបានដឹង។ «មកដល់ពេលនេះ យើងពិនិត្យមើលតែជនជាតិហូឡង់តែប៉ុណ្ណោះ មិនទាន់ឈានដល់ពិនិត្យអ្នកដទៃឡើយ»។ លោកបានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នាពិធីបើកការដ្ឋានស្តារ និងសាងសង់ផ្លូវលេខ២ និងលេខ២២ ប្រវែងសរុបជាង ៧២គីឡូម៉ែត្រ នៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារ បានអះអាងថា ជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណា អត់ទាន់មានករណីឆ្លងមកលើប្រជាជនកម្ពុជានោះឡើយ ហើយគិតត្រឹមម៉ោងនេះ កម្ពុជាលែងមានករណីនេះទៀតហើយ បន្ទាប់ពីអ្នកជំងឺជនជាតិចិនអាយុ៦០ឆ្នាំ បានចាកចេញពីមន្ទីរពេទ្យ កាលពីម្សិលមិញ។
លិខិតនិយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជាមួយ ត្រូវបានមហាជនចែកចាយបន្តគ្នា លើបណ្ដាញសង្គម កាលពីថ្ងៃទី១៧ កក្កដា ប៉ុន្តែពុំដឹងថាលិខិតនោះផ្ញើទៅខាងណាឡើយ ដោយសារមានការគូសបិទឈ្មោះអ្នកទទួល។ យ៉ាងណាលិខិតនោះ បញ្ជាក់ពីកម្មវត្ដុយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ការចាត់វិធានការបិទខ្ទប់ឈ្មោះដែនរបស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន ដែលផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានធ្វើឱ្យមានភាន់ច្រឡំ ប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយល់និងកិត្យានុភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងមិនបានបំពេញលក្ខខណ្ឌក្នុងការធ្វើអាជីវកម្មនៅក្រសួងព័ត៌មាន»។ គេហទំព័រដែលត្រូវបិទខ្ទប់នោះ មានតំណភ្ជាប់ទៅ Twitter Instagram YouTube របស់សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily ,តំណភ្ជាប់ទៅ Twitter គេហទំព័រ kamnotra របស់មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM)។ នេះបើតាមលិខិតដដែលខាងលើ។ លោក មាស សោភ័ណ្ឌ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមប្រព័ន្ធថា ការបិទគេហទំព័រទាំងនេះ ដោយសារពិនិត្យឃើញសារព័ត៌មាននោះ ដំណើរការខុសនីតិវិធីច្បាប់។ «ការស្នើបិទគេហទំព័រទាំងប៉ុន្មានខាងលើ ដោយសារតែគេហទំព័រទាំងនោះបាននិងកំពុង ផ្សព្វផ្សាយ ព័ត៌មានមិនពិត ព័ត៌មានប្រឌិត ដែលធ្វើឱ្យសាធារណជន មានការភាន់ច្រឡំ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយស កិត្យានុភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មានសរសេរបែបនេះ មកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ (ThmeyThemy) តាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាម ហើយបញ្ជាក់បន្ថែម ពីការស្នើបិទគេហទំព័រកំណត់ត្រាដែរ ដោយសារតែខាងអគ្គនាយកដ្ឋានជំនាញរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន ពិនិត្យឃើញគេហទំព័រនោះ បានធ្វើប្រតិបត្តិការជាសារព័ត៌មាន ប៉ុន្តែមិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធីច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តិក្នុងនាមជាភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន។ លោក មាស សោភ័ណ្ឌ បានឱ្យដឹងទៀតថា កំណត់ត្រា របស់ CCIM កំពុងផ្សាយព័ត៌មានដែលធ្វើឱ្យសាធារណជន មានការភាន់ច្រឡំផងដែរ។ តាមរយៈហេតុផលនេះ ទើបអគ្គនាយកដ្ឋានជំនាញរបស់ក្រសួង ស្នើទៅកាន់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីមានវិធានការ ក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ជាមួយគ្នាដែរ ក្រសួងព័ត៌មានបានអំពាវនាវឱ្យសារព័ត៌មានទាំងអស់ គោរពឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ហ្មត់ចត់ និងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ លើក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ហើយផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានពិតគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ ជុំវិញករណីនេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ (ThmeyThmey) ពុំអាចសុំការឆ្លើយតបពីលោក ជា វ៉ាន់ដេត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍បានឡើយ ដោយលោករុញឱ្យសាកសួរទៅអ្នកនាំពាក្យ។ ចំណែក អ្នកនាំពាក្យនិងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួង លោក សូ វិសុទ្ធី មិនលើកទូរស័ព្ទ ហើយសារតាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាម បានត្រឹមចូលមើល តែមិនឆ្លើយតប។ ទាក់ទិននឹងការបិទគេហទំព័រខាងលើនេះ លោក អ៊ិត សូធឿត ប្រធានផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ CCIM បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ (ThmeyThmey) តាមទូរស័ព្ទថា លោកពុំទទួលបានការជូនដំណឹងឬលិខិត ពីខាងក្រសួងឬមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធណាមួយ ជុំវិញការបិទគេហទំព័រ កំណត់ត្រារបស់ CCIM ឡើយ។ លោកអះអាងថា លោកដឹងព័ត៌មាននេះ ពីប្រិយមិត្តដែលគាំទ្រទៅវិញ។ យ៉ាងណា លោកអះអាងថា កំណត់ត្រាគឺជាគេហទំព័រ ដែលប្រមូលផ្ដុំទិន្នន័យរបស់ CCIM ដើម្បីរក្សាទុកជាឯកសារកន្លងមក។ ចំពោះបិទគេហទំព័រដែលរក្សាទុកទិន្នន័យ និងគេហទំព័រសារព័ត៌មានទាំងនេះ ស្របពេលការបោះឆ្នោតកាន់តែខិតជិតមកដល់។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អ៊ិត សូធឿត ដែលបានបន្ថែមថា ការបិទនេះ នឹងធ្វើឲ្យពលរដ្ឋកាន់តែពិបាកក្នុងការទទួលបានព័ត៌មានដ៏សម្បូរបែប ពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយ។ សម្រាប់លោក សូធឿត ពុំទាន់ដឹងថាត្រូវដោះស្រាយបែបណានោះទេ ។ តែយ៉ាងណាលោក នឹងជជែកគ្នាជាមួយមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធជុំវិញករណីនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក មាស សោភ័ណ្ឌ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មានអះអាងថា ការបិទគេហទំព័រអាស៊ីសេរី The Cambodia Daily និងគេហទំព័រកំណត់ត្រា ដោយសារពួកគេផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត និងមិនមានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ ក្នុងនាមជាសារព័ត៌មាន។
យោងទៅលើការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នារសៀលថ្ងៃទី២៤ ខែមករានេះ លោក Charoen Wattanasin បានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះការបដិសេធមិនព្រមកែប្រែឈ្មោះវិញ្ញាសាប្រកួតគុនខ្មែរ ទៅ Muay Thai។ ភាគថៃ នឹងមិនបញ្ជូន អត្ដពលិក មកប្រកួតក្នុងវិញ្ញាសានេះដាច់ខាត ម្យ៉ាងវិញទៀត ក៏នឹងដាក់ពិន័យទៅលើប្រទេស ដែលជាសមាជិកសហព័ន្ធកីឡាមួយថៃអន្តរជាតិ (IFMA) ណា ដែលហ៊ានបញ្ជូនអត្ដពលិក មកប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅកម្ពុជាផងដែរ។ អនុប្រធាន NOCT រូបនេះ ចាត់ទុកថាកម្ពុជា កំពុងបំពានលើច្បាប់នៃការប្រកួតកីឡាអន្ដរជាតិ ព្រោះឈ្មោះគុនខ្មែរនេះ មិនត្រូវបានគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្ដរជាតិ ទទួលស្គាល់ទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត វិញ្ញាសារ Muay Thai ត្រូវបានប្រទេសទូទាំងពិភពលោក ទទួលស្គាល់ ខុសប្លែកពីគុនខ្មែរ ដែលជាកីឡាមានដើមកំណើតពីវប្បធម៌របស់កម្ពុជា។ «ពួកគេ កំពុងបំពានលើច្បាប់អន្ដរជាតិ លើការប្រកួតកីឡា។ សមាគមន៍កីឡាប្រដាល់ថៃ នឹងមិនបញ្ជូនអត្ដពលិកមកប្រកួតទេ។»។ លោក Charoen Wattanasin បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត AFP ដូច្នេះ។ ដោយឡែក កម្ពុជា ប្រកាន់គោលជំហរ ដោយមិនផ្លាស់ប្ដូឈ្មោះ ពីគុនខ្មែរ ទៅ Muay Thai វិញទេ បើទោះជាភាគីថៃ ឬសមាគមន៍ប្រដាល់ថៃ មិនបញ្ជូនអត្ដពលិក មកប្រកួតក៏ដោយ។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម (CAMSOC) បញ្ជាក់ថា កម្ពុជា ក៏មិនបញ្ជូនអត្ដពលិកទៅប្រកួត Muay Thai ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ស៊ីហ្គេម លើកទី៣៣ នាឆ្នាំ២០២៥ ដូចគ្នា។ «យើង ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ យើងមានសិទ្ធក្នុងការប្ដូរឈ្មោះ ទៅជាគុនខ្មែរ ដែលជាកីឡាមានដើម្បីកំណើតនៅកម្ពុជា និងវប្បធម៌របស់យើង។»។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន បានប្រាប់ AFP ដូច្នេះ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ចំពោះវិញ្ញាសាប្រដាល់គុនខ្មែរ បើទោះជាគ្មានភាគីថៃ ចូលរួម ក៏មានប្រទេសចំនួន ៧ ដោយរាប់ទាំងកម្ពុជា ជាម្ចាស់ផ្ទះ, ឥណ្ឌូណេស៊ី, វៀតណាម, ហ្វីលីពីន, ឡាវ, មីយ៉ាន់ម៉ា និងម៉ាឡេស៊ី ចូលរួមផងដែរ។ យោងតាមច្បាប់កីឡា វិញ្ញាសា ដែលមានចាប់ពី ៤ប្រទេសឡើងទៅ គឺអាចដាក់ឲ្យប្រកួតបាន។ ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី ៣២ នៅកម្ពុជា នឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៥-១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣៕	បន្ទាប់ពីកម្ពុជា បានប្ដូរឈ្មោះវិញ្ញាសាប្រកួតប្រដាល់ Muay ទៅជា «គុនខ្មែរ» (Kun Khmer) ក្នុងការប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ធ្វើឱ្យថៃកើតទុក្ខមិនសុខចិត្ត។ លោក Charoen Wattanasin អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកថៃ (NOCT) បាននិយាយថាគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្ដរជាតិ (IOC) មិនបានទទួលស្គាល់ពាក្យគុនខ្មែរនោះទេ ហើយកម្ពុជា បំពានទាំងស្រុង ទៅលើច្បាប់នៃការប្រកួតកីឡាអន្ដរជាតិ។
ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល (Oversight Board) ក្រុមហ៊ុន Meta កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា បានអំពាវនាវឱ្យព្យួរទំព័រហ្វេសប៊ុកសម្តេច ហ៊ុន សែន រយៈពេល៦ខែ ពាក់ព័ន្ធនឹងវីដេអូមួយ ដែលត្រូវបានវាយតម្លៃថា បានរំលោភវិធានរបស់ក្រុមហ៊ុនស្តីពីការគំរាមកំហែងហិង្សា។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានប្រកាសឈប់ប្រើទំព័រហ្វេសប៊ុកដែលមានចំនួនតាមដានជាង១៤លាននៅមុនការសម្រេចផ្លូវការរបស់ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល Meta។ នាជំនួបជាមួយកម្មករនៅស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា សម្តេចបានប្រកាសពីការសម្រេចយកឆាណែលតេឡេក្រាម ជាប្រភពអាទិភាពក្នុងការបញ្ជូនព័ត៌មានទាំងសារនយោបាយ សំឡេង រូបភាព ការផ្សាយផ្ទាល់ និងសារនានា ជំនួសហ្វេសប៊ុក ហើយសម្តេចក៏បានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ទិកតុកផ្លូវការផងដែរ។ តាមរយៈសារតេឡេក្រាម កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ដដែល សម្តេច ហ៊ុន សែន បានប្រកាសបន្ថែមពីការសម្រេចបញ្ឈប់ជាស្ថាពរពីការប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុក។ «ខ្ញុំសូមស្នើឲ្យជំនួយការខ្ញុំលុបចោលគណនី Facebook របស់ខ្ញុំភ្លាម និងប្រាប់ទៅក្រុមហ៊ុន Facebook ឲ្យលុបឈ្មោះខ្ញុំចេញពីបញ្ជី Facebook»។ សម្តេចបានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាដដែល នាជំនួបជាមួយកម្មករនៅស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា សម្តេចគោរពតាមគោលនយោបាយហ្វេសប៊ុក ប៉ុន្តែសម្តេចក៏ចង់ឃើញក្រុមហ៊ុនយក្សមួយនេះ ពិចារណាដូចគ្នាចំពោះការប្រើប្រាស់ដែលវាយប្រហារសម្តេច ដូចជាការចោទប្រកាន់ភរិយា និងកូនរបស់សម្តេច ថា ជាជនបរទេស ជាដើម។ «ប្រយ័ត្ន ច្របាច់ក ហ៊ុន សែន លៀនអណ្តាត ខ្លួនឯង!»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ដោយបញ្ជាក់ថា សម្តេចមានមធ្យោបាយជាច្រើនក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ ជាពិសេសតេឡេក្រាម ទិកតុក និងបណ្តាទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុក។ ក្រោយការសម្រេចឈប់ប្រើហ្វេសប៊ុក សម្តេច ហ៊ុន សែន ដឹងថា អ្នកមាននិន្នាកាប្រឆាំងកំពុងតែសប្បាយរីករាយ។ ទាក់ទងនឹងករណីនេះ សម្តេចលើកឡើងថា បើសម្តេចបញ្ជាឱ្យបិទហ្វេសប៊ុកនៅស្រុកខ្មែរ ពួកគេនឹងអស់មធ្យោបាយទាក់ទងគ្នា ប៉ុន្តែសម្តេចនឹងមិនប្រកាន់យកមធ្យោបាយបែបនេះឡើយ។ សម្តេចបានប្រកាសថា បើមានអ្នកណាបង្កើតហ្វេសប៊ុកឈ្មោះសម្តេច គឺជាគណនីក្លែងក្លាយទាំងអស់ ហើយសម្តេចបានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋឲ្យនាំគ្នាទាញយកកម្មវិធីទិកតុក និងបណ្តាញសង្គមផ្សេងទៀត ដើម្បីជៀសវាងមានការគំរាមកំហែង និងចេតនាណាមួយពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើហ្វេសប៊ុកនាថ្ងៃក្រោយ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មិនមានចំណាត់ការតបតអ្វីឡើយពាក់ព័ន្ធនឹងការសម្រេចរបស់ក្រុមហ៊ុន Meta (ហ្វេសប៊ុក) លើការព្យួរទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់សម្តេច ដោយសម្តេចបានប្រកាសឈប់ប្រើជាផ្លូវការនៅមុនការសម្រេចទៅទៀត។ សម្តេចថា សម្តេចគោរពគោលការណ៍របស់ហ្វេសប៊ុក ប៉ុន្តែសម្តេចក៏ចង់ឱ្យក្រុមហ៊ុននេះពិចារណាលើសារប្រមាថផ្សេងៗទៅលើសម្តេច និងក្រុមគ្រួសារសម្តេចផងដែរ។ សម្តេចមានមធ្យោបាយច្រើនក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ ហើយសម្តេចក៏អាចបញ្ជាឱ្យបិទហ្វេសប៊ុកក្នុងស្រុកផងដែរ ប្រសិនបើអ្នកមាននិន្នការប្រឆាំងបន្តដៀមដាម ប៉ុន្តែនេះមិនមែនជាជម្រើសរបស់សម្តេចនោះឡើយ។
នៅលីគកំពូលអង់គ្លេស កីឡាករ និងបុគ្គលិកក្លិបសរុបចំនួន ១៥៩៥ នាក់ ត្រូវទទួលការធ្វើតេស្តរក COVID-19 ចន្លោះពីថ្ងៃទី២១ ដល់ ២៧ ខែកញ្ញា។ អ្នកដែលបានធ្វើតេស្តវិជ្ជមានទាំង១០រូបនេះ មិនត្រូវបានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណនោះទេ ខណៈពួកគេត្រូវដាក់ឲ្យនៅដាច់ដោយឡែករយៈពេល ១០ ថ្ងៃ។ ជារៀងរាល់១សប្តាហ៍ម្តង កីឡាករ និងបុគ្គលិកទាំងអស់នៅ Premier League ដាច់ខាតត្រូវតែចូលរួមធ្វើតេស្ត ដើម្បីធានាហានិវ័យនៃការឆ្លងជំងឺដ៏កាចសាហាវនេះ ខណៈក្រុមទាំងអស់ត្រូវមានការប្រកួតផង។ ក្នុងក្របខណ្ឌលីគកំពូលអ៊ីតាលីឯណោះវិញ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ក្លិប Genoa បានប្រកាសពីចំនួនសមាជិកខ្លួនដល់ទៅ១៤នាក់បានឆ្លង COVID-19។ ក្នុងនោះខ្សែបម្រើអន្តរជាតិដាណឺម៉ាក Lasse Schone និងអ្នកចាំទី Mattia Perin ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងនេះដែរ។ Genoa ទើបតែចាញ់ក្រុម Napoli ក្នុងលទ្ធផល ៦-០ ក្នុងការប្រកួត Serie A សប្តាហ៍ទី២កាលពីចុងសប្តាហ៍មុន។ ពួកគេនឹងត្រូវទទួលភ្ញៀង Torino នៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា សម្រាប់ជំនួបលីគលើកទី៣រដូវកាលនេះ។ ដោយសារមានសមាជិកក្រុមឆ្លងច្រើននាក់ ហើយការប្រកួតជិតចូលមកដល់ Genoa នឹងផ្តល់ដំណឹងពីការសម្រេចចិត្តខ្លួននៅពេលក្រោយថាអាចពន្យារពេលប្រកួតឬអត់ តាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង៕	មនុស្សចំនួន១០នាក់បន្ថែមទៀតពីក្របខណ្ឌ Premier League បានរកឃើញថាឆ្លង COVID-19 ក្នុងការធ្វើតេស្តចុងក្រោយ និងជាចំនួនវិជ្ជមានច្រើនបំផុតចាប់តាំងពីធ្វើតេស្តនៅដើមរដូវកាលនេះ។ ដោយឡែកក្រុម Genoa នៃលីគ Serie A មានកីឡាករ និងបុគ្គលិកក្លិបចំនួន១៤នាក់ក៏រកឃើញថាឆ្លងជំងឺរាតត្បាតសកលនេះដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ BBC។
ក្នុងចំណោមគម្រោងវិនិយោគទាំង២២គម្រោងនេះ មាន១៤គម្រោង ស្ថិតនៅក្រៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ខណៈ៨គម្រោងទៀត មានទីតាំងនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាស ព័ត៌មានរបស់CDC នាថ្ងៃទី៧ឧសភា ដែលបានបង្ហាញថា ទីតាំងដែលទទួលបានគម្រោងវិនិយោគច្រើនជាងគេ គឺខេត្តកំពង់ស្ពឺមាន៧គម្រោង ស្វាយរៀង៦គម្រោង រាជធានីភ្នំពេញ៣គម្រោង ខេត្តកណ្តាល បាន៣គម្រោង ខេត្តព្រះសីហនុ២គម្រោង និង១គម្រោងទៀតស្ថិតនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ បើតាមCDC គម្រោងវិនិយោគទាំងនោះមាន ការផលិតស្រោមជើង, ស្រោមដៃ, កន្សែងបង់ក, មួក, និងស្បែកជើងពាក់ក្នុងផ្ទះ, ការពង្រីកផលិតកម្មផលិតសំបកកង់យានយន្ត និងម៉ាស៊ីនភ្លើងទូប៊ីនចំហាយទឹក, គម្រោងផលិតបន្ទះហ្វាំងគ្រប់ប្រភេទ និងគម្រោងវិនិយោគកែច្នៃអាលុយមីញ៉ូមជាដើម។ CDC បានបញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ការវិនិយោគមកពីប្រទេសចិនស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី១ ដោយបានរួមចំណែករហូតដល់ទៅ៩៨ភាគរយនៃទុនវិនិយោគសរុប»។ គិតត្រឹមដំណាច់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាទទួលបានគម្រោងវិនិយោគសរុប ១២៨គម្រោង ដែលមានទុនប្រមាណ ២ ៥០០លានដុល្លារ។ គម្រោងទាំងនេះ អាចបង្កើនការងារឱ្យពលរដ្ឋបានជាង ១៣ម៉ឺនកន្លែង៕	កម្ពុជា ទទួលបានការវិនិយោគថ្មីចំនួន២២គម្រោងទៀត ដែលមានទុនរហូតដល់៣០៩លានដុល្លារ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅ។ បើតាមក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDC) គម្រោងទាំងនេះអាចបង្កើតការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋបាន ២៣ ០០០កន្លែង។
ប៉េរូ ចូលរួមជាមួយប្រទេស១៥ ទៀតដែលមានអ្នកឆ្លងជាង១លានករណី។ សហរដ្ឋអាមេរិក មានជាង១៨.៦៨លានករណី និងតាមពីក្រោយដោយឥណ្ឌា (ជាង១០លាន), ប្រេស៊ីល (ជាង៧លាន) និងរុស្ស៊ី (ជិត៣លាន)។ ប្រទេសដែលមានករណីឆ្លងក្នុងរង្វង់២លានករណី មានដូចជាបារាំង ចក្រភពអង់គ្លេស និងតួកគី ខណៈអ៊ីតាលី និងអេស្ប៉ាញ ឡើងជិត២លានរៀងៗខ្លួន។ អាល្លឺម៉ង់ អាហ្សង់ទីន និងកូឡុំប៊ី មានជាង១.៥លាន ខណៈជាង១លានករណី មាននៅម៉ិកស៊ីក ប៉ូឡូញ អ៊ីរ៉ង់ និងប៉េរូ។ អ៊ុយក្រែន និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង មានជាង៩០ម៉ឹនករណីរៀងៗ រីឯហូឡង់ មានជាង៧០ម៉ឺន ឥណ្ឌូណេស៊ី សាធារណរដ្ឋឆេក និងបែលហ្ស៊ិក មានជាង៦០ម៉ឺន។ ប្រទេសផ្សេងទៀតដែលករណីឆ្លងជាង៥០ម៉ឺន រួមមាន រូម៉ានី ស៊ីលី អ៊ីរ៉ាក់ កាណាដា និងបង់ក្លាដែស។ ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ជាង១.៧២លាននាក់ សហរដ្ឋអាមេរិក មានជាង៣៣ម៉ឺននាក់ ប្រេស៊ីលជាង១៨ម៉ឺននាក់ ឥណ្ឌាជាង១៤ម៉ឺននាក់ និងម៉ិកស៊ិកជិត១២ម៉ឺននាក់។ អ៊ីតាលី និងចក្រភពអង់គ្លេស មានអ្នកស្លាប់ជិតដល់៧ម៉ឺននាក់ ខណៈអ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី មានជាង៥ម៉ឺននាក់៕	គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ នេះ ប៉េរូ មានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ លើស១លានករណី ខណៈទូទាំងពិភពលោកមានជាង៧៨.៣៦លានករណី ក្នុងនោះស្លាប់ជាង១.៧២លាននាក់ និងសះស្បើយជាង៥៥.១២លាននាក់។
ក្រុមហ៊ុន Huawei គឺជាក្រុមហ៊ុនស្មាតហ្វូនដំបូងគេបង្អស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានការចាប់រង្វាន់ធំជារថយន្តម៉ាកល្បីបែបនេះ។ ការចាប់រង្វាន់នឹងធ្វើឡើងរៀងរាល់ពីរសប្តាហ៍ម្តង។ - ការចាប់រង្វាន់លើកទីមួយ៖ ជាការចាប់រង្វាន់ម៉ូតូ Zoomer X មួយរង្វាន់ និងទូរទស្សន៍ Smart TV 43 អ៊ីញ 2 រង្វាន់ ដែលនឹងធ្វើការចាប់រង្វាន់នៅថ្ងៃ 15 កុម្ភះ ផ្សាយផ្ទាល់នៅលើ Facebook page របស់ Huawei ( Huawei Mobile) - ការចាប់រង្វាន់លើកទីពីរ៖ ជាការចាប់រង្វាន់ម៉ូតូ Zoomer X មួយរង្វាន់ និងទូរទស្សន៍ Smart TV 43 អ៊ីញ 2 រង្វាន់ ដែលនឹងធ្វើការចាប់រង្វាន់នៅថ្ងៃ 1 មីនា ផ្សាយផ្ទាល់នៅលើ Facebook page របស់ Huawei ( Huawei Mobile) - ការចាប់រង្វាន់ទីបី៖ ជាការចាប់រង្វាន់ម៉ូតូ Zoomer X មួយរង្វាន់ និងទូរទស្សន៍ Smart TV 43 អ៊ីញ 2 រង្វាន់ ដែលនឹងធ្វើការចាប់រង្វាន់នៅថ្ងៃ 15 មីនា ផ្សាយផ្ទាល់នៅលើ Facebook page របស់ Huawei ( Huawei Mobile) - ការចាប់រង្វាន់ទីបួន៖ ជាការចាប់រង្វាន់ម៉ូតូ Zoomer X មួយរង្វាន់ និងទូរទស្សន៍ Smart TV 43 អ៊ីញ 2 រង្វាន់ ដែលនឹងធ្វើការចាប់រង្វាន់នៅថ្ងៃ 29 មីនា ផ្សាយផ្ទាល់នៅលើ Facebook page របស់ Huawei ( Huawei Mobile) - ការចាប់រង្វាន់លើកចុងក្រោយ៖ ជាការចាប់រង្វាន់ធំ រថយន្ត Mazda 2 នាំចូលនិងចែកចាយផ្តាច់មុខដោយក្រុមហ៊ុន HGB Group មួយរង្វាន់ និង ទូរទស្សន៍ Smart TV 43 អ៊ីញ 4 រង្វាន់ ដែលនឹងធ្វើការផ្សាយផ្ទាល់លើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍និង Facebook page របស់ Huawei ( Huawei Mobile) លក្ខខណ្ឌនិងព័ត៌មានលំអិត អតិថិជនមានសិទ្ធក្នុងការចូលរួមការចាប់រង្វាន់សម្រាប់រាល់ការទិញស្មាតហ្វូន Huawei អេ 7 nova3Lite nova3i និង nova3 ពីតាមបណ្តាហាងទូទាំងប្រទេសដែលមានលក់ស្មាតហ្វូនដែលមានធានាជាផ្លូវការ Huawei តែប៉ុណ្ណោះ ទូរស័ព្ទត្រូវតែបើកដំណើរការ (Activate) ចាប់ពីថ្ងៃ 26 មករា ដល់ថ្ងៃ 27 មេសា ឆ្នាំ 2019 ដើម្បីមានឱកាសចូលរួមការចាប់រង្វាន់ អតិថិជនត្រូវតែបំពេញព័ត៌មានឲ្យបានត្រឹមត្រូវនិងលំអិត ដូចជាឈ្មោះ លេខទូរសព្ទ័ លើបណ្ណ័ធានាលើសន្លឹកផ្នែកអ្នកលក់ (Dealer) ហើយយកទៅបណ្តាហាងទូរស័ព្ទដែលបានទិញនិងកំណត់ លេខ IMEI ដែលមានមិនទាន់បានឈ្នះក្នុងការចាប់រង្វាន់ម្តងៗ នៅតែមានឱកាសចូលរួមសម្រាប់ការចាប់រង្វាន់បន្តបន្ទាប់រហូតដល់ការចាប់រង្វាន់លើកចុងក្រោយ លេខទូរស័ព្ទសម្រាប់ទំនាក់ទំនងទៅអ្នកឈ្នះ មានតែមួយខ្សែគត់ដែលក្រុមហ៊ុនបានកំណត់ អ្នកឈ្នះត្រូវតែមកបើករង្វាន់ដោយផ្ទាល់ តាមពេលវេលាជាក់លាក់ដែលកំណត់ដោយក្រុមហ៊ុន អ្នកឈ្នះត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ឬ ឯកសារសម្គាល់ខ្លួននានា ព្រមទាំងទូរស័ព្ទដើម្បីធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់នឹង IMEI ដែលបានឈ្នះ រង្វាន់នឹងត្រូវចាត់ទុកជាអសារបង់ ប្រសិនបើអ្នកឈ្នះខកខានមិនបានមកបើករង្វាន់តាមការកំណត់របស់ក្រុមហ៊ុន ។ រង្វាន់ទាំងអស់មិនអាចដូរជាសាច់ប្រាក់ រឺរង្វាន់ផ្សេងៗ ដែលមានតម្លៃស្មើ ឡើយ ។ ក្រុមហ៊ុនរក្សាសិទ្ធក្នុងការផ្លាស់ប្តូរលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗរឺប្តូររង្វាន់ដែលមានតម្លៃស្មើ រួមទាំងកាលបរិច្ឆេទ ទីកន្លែងចាប់រង្វាន់ ដោយមិនចាំបាច់ជូនដំណឹងជាមុន ដែលជាការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយរបស់ក្រុមហ៊ុន គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ស្មាតហ្វូន អេ 7 មានតម្លៃត្រឹមតែ $189 nova3 Lite តម្លៃ $259 nova3i តម្លៃ $299 និង nova3តម្លៃ$469។ ប្រញាប់ឡើងប្រូម៉ូសិនពិសេសមិនធ្លាប់មាននេះ ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃ 26 មករា ដល់ថ្ងៃ 27 មេសា ឆ្នាំ 2019 សម្រាប់រាល់ការជាស្មាតហ្វូនទាំងបួនម៉ូដែលនៅតាមបណ្តាហាងដៃគូរបស់ Huawei នៅទូទាំងប្រទេស។ សម្រាប់ព៌ត័មានលម្អិតបន្ថែម: Facebook: Huawei Mobile ) Website: https://consumer.huawei.com/kh/ Youtube Channel: https://bit.ly/2wTMMJL Tik Tok Official: http://vt.tiktok.com/EnMjA/ Instagram: https://www.instagram.com/huaweimobilekh/	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី 26 មករា ឆ្នាំ 2019 ៖ កាដូឆ្នាំថ្មីឡូយអស់ស្ទះពី Huawei ! ឱកាសឈ្នះរថយន្ត Mazda 2 ម៉ូតូ Zoomer X និងទូរទស្សន៍ Smart TV 43 អ៊ីញ ដោយគ្រាន់តែទិញស្មាតហ្វូន Huawei អេ 7 nova 3 Lite nova 3i និង nova3! ងាយៗ! រាល់ការទិញ ស្មាតហ្វូនម៉ូដែលណាមួយក្នុងចំណោមម៉ូដែលទាំងបួនចាប់ពីថ្ងៃ 26 មករា ដល់ ថ្ងៃ 27 មេសា ហើយគ្រាន់តែបំពេញឈ្មោះ ម៉ូដែលទូរស័ព្ទ និងលេខ IMEI យកទៅដាក់នៅតាមបណ្តាហាងទូរស័ព្ទដៃគូរបស់ Huawei ដើម្បីមានឱកាសចូលរួមការចាប់រង្វាន់។
លោក ឌិត ទីណា ដែលបានចូលរួមបើកសិក្ខាសាលា ស្តីពីការប្រកាសចាប់ផ្តើមអនុវត្តកម្មវិធី ASPIRE-AT នៅថ្ងៃទី២៣ កុម្ភៈ បានប្រាប់ឱ្យក្រុមការងារអនុវត្តគម្រោងនេះ ត្រូវពិនិត្យលទ្ធភាព និងពិចារណាលើការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធស្រោចស្រព ដែលចំណាយតិច ដូចជាប្រព័ន្ធបង្ហូរ ការប្រើប្រាស់ថាមពលព្រះអាទិត្យឬសូឡា ការប្រើប្រាស់ភ្លើងបូមទឹកពេលយប់ជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះលោក ជំរុញឱ្យមានការចងក្រងសហគមន៍កសិកម្ម និងការអនុវត្តកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា ព្រមទាំងទទួលបានកម្ចីដែលមានអត្រាការប្រាក់ទាបសម្រាប់ផលិតកម្ម ដើម្បីទទួលបានប្រាក់ចំណេញដល់គ្រប់ភាគី។ លោក ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកក្រសួងកសិកម្ម «គម្រោងត្រូវគិតគូរលើការប្រើប្រាស់នូវបច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យកសិកម្មទំនើប(Agriculture Digitalization) ដើម្បីឈានទៅរកកសិកម្មឆ្លាតវៃ(Smart Agriculture) ផ្សារភ្ជាប់នឹងទូរស័ព្ទ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបផ្សេងៗទៀតក្នុងការកាត់បន្ថយការចំណាយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម។ គម្រោង ASPIRE-ATនេះ មានរយៈពេល ៧ឆ្នាំ ដើម្បីឈានទៅធ្វើពាណិជ្ជកម្មខ្សែច្រវាក់កសិផលសំខាន់ៗ ដូចជា បន្លែ មាន់ ស្វាយចន្ទី ផ្លែឈើស្រស់ និងផលិតផលផ្លែឈើកែច្នៃ។ ថ្លែងក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលានេះ លោក ឌិត ទីណា បានអរគុណចំពោះមូលនិធិ IFAD និងដៃគូសហការ ដែលរួមចំណែកជួយរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការលើកស្ទួយជីវភាពរបស់ប្រជាកសិករចាកចេញពីភាពក្រីក្រ។ នេះបើតាមហ្វេសប៊ុកក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ ពិធីបើកសិក្ខាសាលាស្តីពីការប្រកាសចាប់ផ្តើមអនុវត្តកម្មវិធីគាំទ្រសេដ្ឋកិច្ចជនបទ និងពាណិជ្ជកម្មផលិតផលកសិកម្ម (ASPIRE-AT) ។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកក្រសួងកសិកម្ម រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម លើកឡើងថា គោលនយោបាយរបស់ក្រសួង គឺសន្តិសុខស្បៀង និងនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ចនិងបរិស្ថាន ដោយមិនត្រូវបន្តឱ្យមានការកាប់ព្រៃឈើ និងនេសាទខុសច្បាប់ទៀតឡើយ។ បើតាមលោក ឌិត ទីណា គោលនយោបាយនេះ រំពឹងថានឹងត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងសកម្មភាពគម្រោង។ គួរបញ្ជាក់ថា សិក្ខាសាលានេះ ធ្វើឡើងដើម្បីប្រកាសជាផ្លូវការអំពីការចាប់ផ្តើមអនុវត្តកម្មវិធីគាំទ្រសេដ្ឋកិច្ចជនបទ និងពាណិជ្ជកម្មផលិតផលកសិកម្ម (ASPIRE-AT) ទៅកាន់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ពិភាក្សា និងបញ្ជាក់ពីយុទ្ធសាស្ត្រ, វិធីសាស្ត្រនៃការអនុវត្តកម្មវិធី, ការរៀបចំផែនការសកម្មភាព និងថវិកាឆ្នាំ២០២៣។ ពិធីបើកសិក្ខាសាលាស្តីពីការប្រកាសចាប់ផ្តើមអនុវត្តកម្មវិធីគាំទ្រសេដ្ឋកិច្ចជនបទ និងពាណិជ្ជកម្មផលិតផលកសិកម្ម (ASPIRE-AT) ។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកក្រសួងកសិកម្ម	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ប្រាប់ឱ្យគម្រោង ASPIRE-AT គិតគូរលើការប្រើបច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យកសិកម្មទំនើប ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់កសិករ។
ខាងក្រោមនេះជាប្រសាសន៍លោក ថោង ខុន ដែលដកស្រង់ចេញពីកិច្ចសម្ភាសមួយរបស់ទូរទស្សន៍ CNC នៅថ្ងៃទី១៦ខែកញ្ញា៖ លោក ថោង ខុន ឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលគិតទៅលើពីរចំណុចមុននឹងឈានដល់ការអនុគ្រោះទិដ្ឋាការ។ ទី១ បើគ្មានការតភ្ជាប់ជើងហោះហើរជាមួយប្រទេសដែលទទួលការអនុគ្រោះទិដ្ឋាការនោះទេ ក៏មិនអាចទាក់ទាញឲ្យគេចូលមកកម្ពុជាដែរ។ ទី២ លុះត្រាតែកម្ពុជាអាចទាញយកប្រយោជន៍ច្រើនពីភ្ញៀវទេសចរ ដែលទូទាត់ទៅច្រើនជាងថ្លៃទិដ្ឋាការ។ លោកថ្លែងដូច្នេះថា៖«ឧទាហរណ៍ថាយើងលើកលែង(ទិដ្ឋាការ)ឲ្យទីផ្សារប្រទេសមួយ តើយើងមានជើងយន្តហោះប៉ុន្មានទៅយកអ្នកទាំងអស់នោះ? ហើយយើងត្រូវគិតថាខ្លួនយើងមានអ្វីខ្លះលក់ឲ្យគេ មានផលិតផលទេសចរណ៍សម្បូរបែបហើយនៅ បើមក ភ្ញៀវហ្នឹងត្រូវនៅយូរចាយច្រើន យើងចំណេញ។ ផលិតផលសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម អាចចរាចរបានល្អ ហើយចំណូលបានដល់ប្រជាជនយើង គិតគូរទូទាត់ទៅថ្លៃទិដ្ឋាការហ្នឹងតិចជាងចំណូលដែលបានមកប្រជាជន បានយើងអាចនឹងពិចារណា»៕	ភ្នំពេញ៖ ការអនុគ្រោះផ្នែកទិដ្ឋាការ (Visa) មានពីររបៀប គឺរបៀបទី១ អនុវត្តទិដ្ឋាការតែមិនយកកម្រៃ ឯរបៀបមួយទៀតគឺ លើកលែងទិដ្ឋាការតែម្ដង។ ការអនុគ្រោះទិដ្ឋាការ គឺដើម្បីស្រូបយកលំហូរភ្ញៀវបរទេសចូល ហើយប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីលំហូរទាំងនោះ។ លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានលើកឡើងថា ការអនុគ្រោះទិដ្ឋាការរបស់កម្ពុជា ដល់បណ្ដាប្រទេសផ្សេងទៀតក្រៅពីប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន គឺអាស្រ័យនឹងភាពរួចរាល់ ថាតើកម្ពុជារៀបចំខ្លួនរួចរាល់ហើយ ឬនៅចំពោះការអនុគ្រោះទិដ្ឋាការនេះ?
ក្រោយស្លាប់ភ្លាម ពិធីប្រពៃណីតាមទំនៀមទម្លាប់របស់អ្នកស្រុកនៃស្រុកលំផាត់, ខេត្តរតនគិរីត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីបញ្ចុះសពដំរី បាក់ម៉ៃ។ ព្រះសង្ឃ ជនជាតិភាគតិច ហ្មដំរី បានរៀបចំពិធីបញ្ចុះសព បាក់ ម៉ៃ កាលពីថ្ងៃទី២៣ខែឧសភាឆ្នាំ២០២០ក្នុងបរិយាកាសក្រៀមក្រំ។ តំណាងសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរ អៃរាវត្តា បានបញ្ជាក់ប្រាប់ថា គ្រោងឆ្អឹងសពដំរីទាំងមូល នឹងត្រូវផ្គុំជារូបសំណាកសម្រាប់ដាក់តាំងបង្ហាញនៅសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរ អៃរាវត្តា នៅស្រុកលំផាត់នៃខេត្តរតនគិរី។ ការបាត់បង់ជីវិតសត្វដំរី«បាក់ម៉ៃ» ត្រូវបានគេអះអាងជាផ្លូវការថា បណ្តាលមកពីជំងឺ ប៉ុន្តែគេនៅមានការសង្ស័យ។ ដូច្នេះ សមាគមបានស្នើឲ្យស្នងការនគរបាលខេត្តរតនគិរីបន្តស៊ើបអង្កេតស្វែងរកការពិតស្ថិតនៅពីក្រោយការស្លាប់នៃសត្វដំរីមួយក្បាលនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ ដំរីឈ្មោលឈ្មោះ«បាក់ម៉ៃ»ដែលបានស្លាប់កាលពីយប់ថ្ងៃទី២២ខែឧសភាឆ្នាំ២០២០កន្លងមក ត្រូវបានក្រុមការងារនៃសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរ អៃរាវត្តា រៀបចំពិធីបញ្ចុះស្របទៅតាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីរបស់អ្នកស្រុកខេត្តរតនគិរី។ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានសត្វដំរីនៅសល់ប្រមាណជាជាង៥០០ក្បាល ក្នុងនោះ ដំរីស្រុកត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា មានចំនួនជាង៧០ក្បាល។ បាក់ម៉ៃ អាយុ៣៤ឆ្នាំដែលស្លាប់កាលពីថ្ងៃទី២២ឧសភា ស្ថិតក្នុងចំណោមសត្វដំរីស្រុក៤ក្បាលនៅក្នុងខេត្តរតនគិរី។
លោក ញ៉េប ប៊ុនជិន បន្តថា បើពេទ្យអនុញ្ញាតឲ្យព្រះអង្គ ចេញពីមន្ទីរពេទ្យនៅពេលណា ព្រះអង្គ នឹងយាងមកកម្ពុជាវិញនោះទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ខ្លួនលោកផ្ទាល់ លោក មិនទាន់ចង់ឲ្យព្រះអង្គឆាប់យាងមកកម្ពុជាវិញនោះទេ ព្រោះខ្លាចព្រះពិបាកព្រះទ័យ ពេលដឹងថាអ្នកម្នាង អ៊ុក ផល្លា សោយទិវង្គត។ លោក អះអាងថា មកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានមន្ត្រីគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចណាម្នាក់ បានផ្តល់ដំណឹងដល់ព្រះអង្គនៅឡើយទេ អំពីមរណភាពរបស់អ្នកម្នាង។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំមិនដឹងថា ព័ត៌មានមួយចំនួន បានព័ត៌មានមកពីណា ដែលផ្សាយថាព្រះអង្គដឹងរឿងអ្នកម្នាង។ តាមពិត ព្រះអង្គមិនទាន់ដឹងទេ»។ ប្រមាណជា១០ថ្ងៃហើយ ដែលសម្តេចក្រុមព្រះ បានសម្រាកព្យាបាលនៅប្រទេសថៃ ក្រោយជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ បានបណ្តាលឲ្យអ្នកម្នាង អ៊ុក ផល្លា របស់ព្រះអង្គ សោយទិវង្គត។ សពអ្នកម្នាង ត្រូវបានបូជា នៅមុខវត្តបទុមវត្តី កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨៕	អ្នកនាំពាក្យគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច លោក ញ៉េប ប៊ុនជិន បានទទួលដំណឹងមកថា សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ដែលកំពុងព្យាបាលរបួសក្នុងប្រទេសថៃ បានធូរស្រាលច្រើនហើយ។ លោក បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ព្រះអង្គ បានគ្រាន់បើមែនទែនហើយ ប្រហែល៩០ភាគហើយ»។
ក្នុងជំនួបពិភាក្សាគ្នានោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម បានស្នើសុំឲ្យសម្ដេច ហ៊ុន សែន បន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀត ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានគ្នាឲ្យកាន់តែខ្លាំងក្លា ដើម្បីចៀសវាងការទទួលព័ត៌មានមិនពិត។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជន បាននិយាយថា កម្ពុជាអាចមានច្បាប់ដាក់ទោសអ្នកបង្កើនព័ត៌មានមិនពិត ដើម្បីការពារសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពប្រជាជលរដ្ឋ។ ជាពិសេសរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសជិតខាង ដូចជាវៀតណាមជាដើម។ ទស្សនរបស់លោក សុខ ឥសាន នេះ គឺផ្ដោតទៅលើកិច្ចពិភាក្សារបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសទាំងពីរ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក សុខ ឥសាន បានបង្ហើបយ៉ាងដូច្នេះថា៖«បើតាមខ្ញុំមើលទៅ ការពិភាក្សាគ្នារវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា-វៀតណាម ពីរឿងបញ្ហាព័ត៌មានមិនពិត គឺមានន័យថា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរចង់ឲ្យមានការទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ(Fake News)ហើយ។ ដូច្នេះខ្ញុំយល់ថា ឲ្យតែប្រមុខរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរលើកឡើងបែបនេះហើយ ខ្ញុំជឿថា ប្រាកដជាក្រុមប្រឹក្សាច្បាប់ នឹងសិក្សា ឬពិភាក្សាគ្នា ផ្នែកច្បាប់ ដើម្បីធ្វើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ ដាក់ទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធពិនិត្យពិភាក្សា ដើម្បីយកមកអនុវត្តហើយ»។ បើមានការដាក់កំហិតទោសមែន តើរូបភាព ឬព័ត៌មានបែបណា ដែលចាត់ទុកជាព័ត៌មានមិនពិត (Fake News) ? លោក សុខ ឥសាន មិនទាន់អាចបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីចំណុចនេះបានទេ ព្រោះវាអាស្រ័យលើក្រុមប្រឹក្សាច្បាប់។ «ខ្ញុំពិបាកឆ្លើយបន្តិចព្រោះខ្ញុំមិនដឹងថា តើច្បាប់នេះនឹងមានស្ដង់ដាបែបណាទេ ប៉ុន្តែអ្វីខ្ញុំយល់នោះ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលតាក់តែងឡើង វាគួបផ្សំតែពីស្ថានភាពបរិបទនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ»។ នេះបើតាមលោក សុខ ឥសាន ដែលបានបន្ថែមថា សេចក្តីផ្ដួចផ្ដើមរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា-វៀតណាម ពីរឿងព័ត៌មានមិនពិតនេះ គឺជាចំណុចល្អ ដើម្បីរក្សាស្ថេរភាព និងសន្ដិភាពអារម្មណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីប្រឆាំងនិងក្រុមដែលតែងតែប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ហើយបង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។ សម្រាប់លោក សន ជ័យ នាយកអង្គការសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា ហៅកាត់ថា ANSA យល់ថា ការរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ឬច្បាប់ ទាក់ទងនឹងការកំហិតទោស អ្នកបង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយនោះ វាមិនទាន់ជារឿងចាំបាច់ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជានៅឡើយទេ ខណៈដែលកម្ពុជានៅមានបញ្ញត្តិក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដែលអាចយកមកអនុវត្តបាន។ «ខ្ញុំយល់ថាព័ត៌មានក្លែងក្លាយវាឧបករណ៍បំពុលការពិត។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងព្រួយបារម្ភនោះ ថាតើការអនុវត្តច្បាប់ បើមានច្បាប់ហើយ តើវាមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ ដល់សិទ្ធិសេរីភាពសម្ដែងមតិ ខណៈពេលដែលការអនុវត្តច្បាប់ ចំណុចខ្លះត្រូវបានគេមើលឃើញថា ការអនុវត្តច្បាប់មានស្ដង់ដារពីរ។ ដូច្នេះព័ត៌មានខ្លះ វាជាព័ត៌មានពិត ក៏ប៉ុន្តែវាក៏បែជាមានការសន្និដ្ឋានណាមួយថា វាជាព័ត៌មានមិនពិតវិញ ដូច្នេះវាអាចបង្កឲ្យអ្នកចេញព័ត៌មានពិតទៅជាអ្នករងគ្រោះវិញ។ ចំណុចនេះខ្ញុំយល់ថា កម្រិតនៃក្រមសីលធម៌នៃអ្នកបញ្ចេញព័ត៌មាន ហើយនឹងការអប់រំទូន្មានកម្រិតរដ្ឋបាល វាជារឿងមួយល្អ ព្រោះយើងបារម្ភទៅសិទ្ធិ ជាពិសេសរឿងស្ដង់ដារនៃការអនុវត្តច្បាប់»។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់លោក សន ជ័យ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន បាននិយាយថា ក្រសួងមិនទាន់ទទួលព័ត៌មានជុំវិញគោលបំណងចង់បង្កើតច្បាប់ដាក់កំហិតអ្នកបញ្ចេញព័ត៌មានក្លែងក្លាយនៅឡើយទេ ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលលោក អាចបញ្ជាក់បាននោះ គឺបច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានបញ្ញត្តិមួយចំនួន ដាក់ទោសអ្នកបង្កើតព័ត៌មានប្រឌិត ឬក្លែងក្លាយ ដែលមានចែងនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌកន្លងមក។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖« ឥឡូវនេះយើងមិនទាន់មានគម្រោង ឬផែនការនៃការរៀបចំច្បាប់ទេ ប៉ុន្តែទៅទៀតអាចមានយ៉ាងណានោះ ខ្ញុំមិនទាន់ច្បាស់ដែរ។ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែថា បច្ចុប្បន្នបញ្ញត្តិច្បាប់យើង មានលក្ខណៈច្បាប់មួយចំនួនក្នុងការដាក់ទោស អ្នកដែលបង្ហោះព័ត៌មានមិនពិត (Fake News) ក្នុងចេតនាបំផ្លាញសន្តិសុខជាតិ ឬសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ឬក៏ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយបណ្ដាប្រទេសជិតខាង ។ ដូច្នេះយើងមានបញ្ញត្តិក្នុងការទប់ស្កាត់ដាក់ទោសទណ្ឌនេះហើយ ប៉ុន្តែនៅពេលខាងមុខ ក្រែងលោយើងមានចង់ច្បាប់ពិសេស ដើម្បីគ្រប់គ្រងឲ្យកាន់តែមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ជាងនេះទៀត យើងអាចពិចារណាបន្តទៀត ហើយឥឡូវខ្ញុំមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានអ្វីច្បាស់ទេ»៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា នឹងមានច្បាប់ដាក់ទោសអ្នកបង្កើតព័ត៌មានមិនពិត នាពេលខាងមុខ។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានសន្និដ្ឋានលើគោលបំណងរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រោយពីជំនួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ង្វៀន សួនហ្វ៊ុក។
ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានទុកពេលមួយសប្ដាហ៍ ឱ្យភាគីក្រុមហ៊ុន និងម្ចាស់អាជីវកម្ម រុះរើផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសា្របៀនៅតាមកន្លែងលក់ដូរ និងចិញ្ចើមផ្លូវ ក្នុងភូមិសាស្រ្តខេត្ត។ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់អនុវត្តបាន ១០០ភាគរយឡើយ។ អ្នកស្រី ឡុង បូណារេត ជាអភិបាលរងខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា អាជីវករ និងក្រុមហ៊ុន បានរុះរើផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀ តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្ត បានមួយផ្នែកធំហើយ ។ ប៉ុន្ដែក៏នៅមានខាងតំណាងក្រុមហ៊ុនស្រាបៀខ្លះ ដែលមានផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយច្រើននោះ បានសុំឲ្យអាជ្ញាធរពន្យារពេលបន្ថែមទៀត ដោយសារតែរុះរើមិនទាន់ការកំណត់ ។ « បើតាមពិតទៅ បន្ទាប់ពីមួយអាទិត្យនេះ យើងនឹងប្រើកម្លាំងសរុបរបស់ក្រុមការងារហើយ ប៉ុន្ដែដោយសារមានការចរចា អាជ្ញាធរបានសម្របសម្រួលពន្យារពេលបន្ថែមសម្រាប់ដំណើរការរុះរើ របស់ក្រុមហ៊ុន។ ការពន្យាពេលនេះ មិនបានកំណត់រយៈពេលទេ។ តែពួកយើង នឹងតាមដានបន្តរហូត»។ នេះជាការពន្យល់ពីអភិបាលរងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ដោយឡែកអាជីករមួយចំនួនតូច ដែលនៅមិនទាន់បានរុះរើផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀ តាមសេចក្តីជូនដំណឹងនោះ អាជ្ញារមូលដ្ឋាន នឹងចាត់ការតាមវិធានការរដ្ឋបាល ។នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី ឡុង បូណារេត។ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ឧសភា អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានប្រាប់ឲ្យម្ចាស់អាជីវកម្ម ភោជនីយដ្ឋាន អាហាដ្ឋាន និងក្រុមហ៊ុនចែកចាយស្រាបៀក្នុងខេត្ត ដែលបានដាក់តាំងផ្សព្វផ្សាពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀនៅខាងមុខហាង និងចិញ្ចើមផ្លូវ ត្រូវរុះរើចេញជាបន្ទាន់ ក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ គិតចាប់ពីចេញសេចក្តីជូនដំណឹង។ ក្នុងករណីមិនរុះរើក្នុងកាលបរិច្ឆេទកំណត់នេះទេ អាជ្ញាធរនឹងចុះរើដោយខ្លួនឯង ហើយម្ចាស់អាជីវកម្មនោះ ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំណាយ និងការខូចខាតនានា៕ អត្ថបទទាក់ទង អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទុកពេលមួយសប្ដាហ៍ ឲ្យម្ចាស់អាជីវកម្មរុះរើផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀចេញទាំងអស់	ដោយ៖ ប៉ូ សុភា
លោក ប្លីងខិន លើកឡើងថា អាម៉េរិក ឈរលើមូលដ្ឋាននៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដែលមានស្រាប់ ដូចជា ទីផ្សារនាំចេញ និងការផ្តល់ជំនួយដល់កម្ពុជា សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ជាដើម។ សម្តេច ហ៊ុន សែន អរគុណអាម៉េរិក ដែលជួយដល់កម្ពុជាជាដរាបមក ដោយរាប់ទាំងការផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ និងការជួយលើវិស័យផ្សេងៗទៀត។ លោក ប្លីងខិន បានអរគុណត្រឡប់ទៅវិញ ចំពោះគុណបំណាច់មួយចំនួនរបស់កម្ពុជា រួមមាន ការផ្ដល់ដីឲ្យអាម៉េរិកសង់ស្ថានទូតនៅរាជធានីភ្នំពេញ ការអនុញ្ញាតឲ្យកប៉ាល់ Westerdam ដែលផ្ទុកអ្នកដំណើរ៦០០នាក់ ចូលចតនៅកំពង់ផែព្រះសីហនុ ការបោះឆ្នោតគាំទ្រសេចក្ដីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន ការរុករកធាតុទាហានអាម៉េរិក ដែលបាត់ខ្លួនក្នុងសម័យសង្គ្រាម និងការប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជា ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍ថា ការអនុញ្ញាតឲ្យកប៉ាល់ Westerdam ចូលចត កាលពីឆ្នាំ២០២០ ជាការងារមនុស្សធម៌។ សម្តេច បន្តថា បើកម្ពុជា មិនអនុញ្ញាតឲ្យចូលចតទេនោះ អ្នកដំណើរនៅលើកប៉ាល់ ត្រូវដាច់ស្បៀង ដាច់ទឹក ហើយនឹងឈានទៅដល់មានគ្រោះមហន្តរាយដល់អាយុជីវិត ព្រោះមិនមានប្រទេសណា អនុញ្ញាតឲ្យចូលចតឡើយ ក្រៅពីកម្ពុជា។ ចំពោះករណីបោះឆ្នោតគាំទ្រសេចកីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន សម្តេច ថ្លែងថា កម្ពុជា ប្រកាន់យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវគោលការណ៍ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិនានា ពាក់ព័ន្ធនឹងការគោរពអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី និងឯករាជ្យភាពរបស់ប្រទេសសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិទាំងអស់។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ដែលកំពុងកាន់តំណែងប្រធានអាស៊ាន បន្តថា កម្ពុជា អំពាវនាវឲ្យមានបទឈប់បាញ់គ្នារវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែន ហើយចរចាដោយសន្តិវិធី និងការអត់ធ្មត់ជាទីបំផុត។ ប៉ុន្តែ មេដឹកនាំកម្ពុជា ស្នើឲ្យពិនិត្យឡើងវិញ អំពីការដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើប្រទេសរុស្ស៊ី ព្រោះមេដឹកនាំកម្ពុជា មើលឃើញថា ទណ្ឌកម្មនេះ មិនមែនប៉ះពាល់ត្រឹមតែរុស្ស៊ីនោះទេ ប៉ុន្តែប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូល ដោយរួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ឆ្លើយតបនឹងលោក ប្លីងខិន ទៀតថា កម្ពុជា បានធ្វើការជាមួយអាម៉េរិកជាច្រើនឆ្នាំមក ក្នុងការស្វែងរកធាតុទាហានអាម៉េរិក ហើយកម្ពុជា នៅតែបន្តសហការលើការងារមនុស្សធម៌នេះ។ រីឯបញ្ហានៅមីយ៉ាន់ម៉ា សម្តេច ប្រាប់លោក ប្លីងខិន ថា កម្ពុជា មានការសោកស្ដាយ និងភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះការប្រហារជីវិតសកម្មជន៤រូប នាពេលថ្មីៗនេះ នៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ទោះយ៉ាងណា ប្រធានអាស៊ាន អះអាងថា កម្ពុជា នៅតែប្ដេជ្ញាជួយឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ា វិលទៅរកភាពប្រក្រតី និងដំណើរការតាមមាគ៌ាប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា និងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនានា បានមកកម្ពុជាជាហូរហែ ដើម្បីចូលរួមប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន។ លោក ប្លីងខិន បានមកដល់កម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២៕	លោក អេនតូនី ប្លីងខិន (Antony J. Blinken) រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាម៉េរិក ជម្រាបសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ថា ទិសដៅរបស់អាម៉េរិក គឺមានទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានជាមួយកម្ពុជា។ ជំនួបរវាងមេដឹកនាំកម្ពុជា និងប្រមុខការទូតនៃមហាអំណាចអាម៉េរិក ប្រព្រឹត្តទៅ នៅវិមានសន្តិភាព នាថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។
លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី និងលោក Win Myint បានបង្ហាញមុខជាថ្មីក្នុងតុលាការនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ពីបទញុះញង់ ដែលមានចែងក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ ក្នុងសវនាការនេះ របបសឹក បានដាក់ចោទ លើលោក ស៊ូជី បន្ថែមទៀតដែលធ្វើឱ្យបទចោទប្រឆាំងលោកស្រីសរុបកើនដល់១០ ករណី។ ប្រសិនបើរកឃើញកំហុស លោកស្រីអាចប្រឈមនឹងជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៧៥ឆ្នាំឯណោះ។ «ប្រសិនបើតុលាការសម្រេចឱ្យជាប់ពន្ធនាគារលើបទល្មើសម្តងមួយៗ លោកស្រីស៊ូជីអាចប្រឈមជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៧៥ឆ្នាំសម្រាប់បទចោទទាំង១០»។ លោក Khin Maung Zaw មេធាវីរបស់លោកស្រីស៊ូជី បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា បទចោទថ្មីក្រោមច្បាប់ប្រឆាំងអំពើពុករលួយចំនួន ៤ករណី នឹងត្រូវបានតុលាការទទួលយកនៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដាខាងមុខ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Irrawaddy។ យ៉ាងណាមិញ លោកមេធាវី មិនទាន់អាចបកស្រាយបានទេ ព្រោះមិនទាន់ឃើញបទចោទច្បាស់ ដោយរងចាំដល់ថ្ងៃតុលាការទទួលបទចោទសិន។ ម្យ៉ាងលោក Khin Maung Zaw ក៏មិនទាន់បានឃើញរបាយការណ៍ និងឯកសារផ្សេងៗពីប៉ូលិសដែរ។ មកទល់ពេលនេះ លោកស្រីស៊ូជី ស្ថិតក្នុងដំណើរការក្តីចំនួន ៦ករណីរួចហើយ ដោយក្នុងនោះមានចាប់ពី ការកាន់កាប់វិទ្យុទាក់ទងខុសច្បាប់, បំពានវិធានទប់ស្កាត់កូវីដ-១៩, ញុះញង់ និងបទចោទក្រោមច្បាប់ស្តីពីការពារព័ត៌មានសម្ងាត់របស់រដ្ឋជាដើម។ គួររំលឹកថា ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ មក លោកស្រីស៊ូជី រួមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យផ្សេងទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងចោទពីបទល្មើសមួយចំនួនជាបន្តបន្ទាប់។ លើសពីនេះ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏បានបើកការស៊ើបអង្កេតលើបទល្មើសអំពើពុករលួយផ្សេងទៀតផងដែរលើថ្នាក់ដឹកនាំបក្ស និងលោកស្រីស៊ូជី៕	លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី មេដឹកនាំមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលត្រូវរបបសឹកទម្លាក់ចេញពីអំណាច អាចប្រឈមនឹងជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៧៥ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានដាក់បទចោទទាក់ទិននឹងអំពើពុករលួយថ្មីលើលោកស្រី។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.