Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ននេះគម្រោងវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន មានចំនួន១៣៧គម្រោង ក្នុងទុនវិនិយោគសរុបប្រមាណ២,៥ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក ដែលក្នុងនោះគម្រោងវិនិយោគ៦៦ ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស។ ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី១៧ នៃគណៈកម្មាធិការចម្រុះកម្ពុជា-ជប៉ុន ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងកម្ពុជានិងជប៉ុន ស្តីពីសេរីភាវូបនីយកម្ម ការជំរុញនិងការការពារវិនិយោគ លោក សុខ ចិន្តាសោភា បាននិយាយប្រាប់ភាគីជប៉ុនថា រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវវិធានការដោះស្រាយបញ្ហាដល់អ្នកវិនិយោគបរទេស ដូចជា ការបញ្ចុះថ្លៃអគ្គិសនី ការរៀបចំប្រព័ន្ធអនឡាញក្នុងការបង្វិលសងអាករលើតម្លៃបន្ថែម និងការកាត់បន្ថយថ្លៃស្កែនកុងតឺន័រជាដើម ដើម្បីលើកកម្ពស់សមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា។ ដូច្នេះអគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជារូបនេះ រំពឹងថា កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការចម្រុះកម្ពុជា-ជប៉ុន នឹងអាចផ្ដល់ឱកាសឲ្យស្ថាប័នរដ្ឋកម្ពុជា និងអ្នកវិនិយោគជប៉ុន ស្វែងយល់ពីបញ្ហាប្រឈម ដើម្បីកែលម្អបរិយាកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា ឲ្យកាន់តែមានភាពអំណោយផលថែមទៀត។ ជាការឆ្លើយតបលោក ហ៊ីដេហ៊ីសា ហូរីណូអ៊ិឈិ អគ្គរដ្ឋទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា ចាត់ទុកការដាក់ចេញវិធានការជួយសម្រួលដល់ការវិនិយោគបរទេស គឺជាផ្នែកមួយល្អ ដែលនឹងផ្ដល់ផលអវិជ្ជមានដល់ការវិនិយោគជប៉ុននៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាការទាក់ទាញវិនិយោគជប៉ុនមកកម្ពុជាផង។ កម្ពុជា និងជប៉ុន នឹងរៀបចំវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជនលើកទី១៨ នៅថ្ងៃទី២៩ មីនាខាងមុខ ដើម្បីពិភាក្សាបន្ថែមទៀត លើបញ្ហាទាក់ទងនឹងកំណែទម្រង់ ដែលត្រូវប្រកាន់យក ក្នុងការជំរុញល្បឿនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន មានទុនវិនិយោគជាង២ពាន់លានដុល្លារនៅកម្ពុជា ក្នុងគម្រោងជាង១០០ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។
ដេកនៅក្រោមពន្លឺ សូម្បីតែពន្លឺតិចតួចក៏រំខានដល់ការផលិតមេឡាតូនីន និងអរម៉ូនលូតលាស់ដែរ។ អេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចដែលបញ្ចេញដោយឧបករណ៍អគ្គិសនី និងនាឡិការោទិ៍ឌីជីថលក៏ជាមូលហេតុនៃការគេងមិនលក់ផងដែរ។ នេះរួមចំណែកដល់ការរំខានដល់អរម៉ូនដែលបណ្តាលឱ្យអ្នកឡើងទម្ងន់ដោយមិនឈប់។ ដូច្នេះត្រូវដេកក្នុងបរិយាកាសងងឹត ហើយទុកឧបករណ៍អគ្គិសនីឱ្យឆ្ងាយពីគ្នាយ៉ាងតិច១ម៉ែត្រ! ផឹកទឹកច្រើនពេកមុនពេលចូលគេង ការផឹកទឹកមុនពេលចូលគេងពិតជាអាចបង្កើនតម្រូវការបត់ជើងនៅពេលយប់។ ការភ្ញាក់ពីគេងទៅបន្ទប់ទឹករំខានដល់ការគេងធម្មជាតិរបស់អ្នក។ ប្រសិនបើអ្នកបើកភ្លើងនៅពេលអ្នកទៅបន្ទប់ទឹក អ្នកនឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពនៃការទប់ស្កាត់ការផលិតមេឡាតូនីន។ ដូច្នេះកុំផឹកពីរម៉ោងមុនពេលចូលគេង! ហាត់ប្រាណខ្លាំងពេលល្ងាច លំហាត់ប្រាណទៀងទាត់ពិតជាអាចជួយឱ្យអ្នកគេងលក់ស្រួល ប៉ុន្តែអ្នកគួរតែធ្វើវាឱ្យលឿននៅពេលថ្ងៃ ព្រោះការហាត់ប្រាណនៅពេលយប់នឹងធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពរាងកាយរបស់អ្នកកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ទប់ស្កាត់ការផលិតមេឡាតូនីន ដែលរារាំងដល់សមត្ថភាពរបស់អ្នកក្នុងដំណើរការបានត្រឹមត្រូវ។ លំហាត់ប្រាណបង្កើនការបញ្ចេញអរម៉ូន noradrenaline, dopamine និង cortisol ដែលជំរុញសកម្មភាពខួរក្បាល ខណៈដែលនៅពេលនេះអ្នកគ្រាន់តែចង់ បិទខួរក្បាល ប៉ុណ្ណោះ។ ជាការពិតណាស់ ការអនុវត្តក្បាច់យូហ្គាមុនពេលចូលគេងគឺជាការចាំបាច់ ព្រោះនេះជាសកម្មភាពដ៏ទន់ភ្លន់។ ដូច្នេះ ចូរចៀសវាងការហាត់ប្រាណខ្លាំងក្នុងរយៈពេល៣ម៉ោងក្រោយចូលគេង។ ញ៉ាំលឿនពេក ប្រសិនបើរាងកាយរបស់អ្នកមានគុណវិបត្តិដ៏សំខាន់មួយ វាគឺដូចនេះ៖ វាត្រូវចំណាយពេល 20 នាទីសម្រាប់ក្រពះរបស់អ្នកដើម្បីប្រាប់ខួរក្បាលរបស់អ្នកថាវាមានគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ការសិក្សាមួយនៅក្នុង Journal of the American Dietetic Association បានរកឃើញថា អ្នកញ៉ាំយឺតបានប្រើប្រាស់កាឡូរីតិចជាង 66 ក្នុងមួយអាហារ ប៉ុន្តែបើប្រៀបធៀបជាមួយអ្នកញ៉ាំលឿន ពួកគេមានអារម្មណ៍ថាពួកគេញ៉ាំច្រើនជាង។ ការសិក្សាមួយរបស់ PLOS One បានរកឃើញថា អ្នកដែលផ្តោតលើការបរិភោគ បំណែកតូចៗ បរិភោគអាហារប្រហែល 30% តិចជាងអ្នកដែលមិនផ្តោតលើការបរិភោគ បំណែកតូចៗ ។ គេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ការសិក្សាថ្មីមួយបានសន្និដ្ឋានថា អ្នកដែលគេងទៀងទាត់ 8 ម៉ោងក្នុងមួយយប់ មានអាយុវែងជាងអ្នកដែលគេងមិនគ្រប់គ្រាន់។ អ្នកជំនាញភាគច្រើនយល់ស្របថាការគេង 7-8 ម៉ោងក្នុងមួយយប់គឺល្អបំផុត។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ មនុស្សមួយចំនួនអាចគេងច្រើន ឬតិច។ ប្រសិនបើអ្នកភ្ញាក់ពីគេងមានសុខភាពល្អ វាដោយសារតែរាងកាយរបស់អ្នកបានគេងគ្រប់គ្រាន់។ ការគេងមិនលក់ធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ឆាប់ឃ្លាន ដែលបណ្តាលឱ្យមានការកើនឡើងនៃអាំងស៊ុយលីនដែលត្រូវគ្នា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការថយចុះនៃ leptin, melatonin, អ័រម៉ូនលូតលាស់, អ័រម៉ូន testosterone និង serotonin ទាំងអស់នាំឱ្យឡើងទម្ងន់។ ដូច្នេះព្យាយាមគេងឱ្យបាន 7-8 ម៉ោងជារៀងរាល់យប់។ ញ៉ាំអាហារចានធំ ការសិក្សាមួយបានរកឃើញថានៅពេលបង្ហាញជម្រើស 98.6% នៃមនុស្សធាត់នឹងជ្រើសរើសចានធំជាង។ នេះមានន័យថា៖ អាហារកាន់តែច្រើន កាឡូរីកាន់តែច្រើន និងខ្លាញ់ក្បាលពោះច្រើន។ លេងទូរស័ព្ទ គេងបើកទូរទស្សន៍ ការសិក្សាមួយដោយមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវពន្លឺនៅវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេស Rensselaer (សហរដ្ឋអាមេរិក) បានរកឃើញថាពន្លឺដែលបញ្ចេញដោយឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាពិតជាទប់ស្កាត់ការផលិតមេឡាតូនីននៅក្នុងខួរក្បាល។ នេះគឺជាអរម៉ូននៃការគេងដ៏សំខាន់របស់រាងកាយអ្នក ដូច្នេះនៅពេលដែលអ្នកផលិតវាមិនបានគ្រប់គ្រាន់ អ្នកអាចទទួលរងនូវផលវិបាកនៃការគេង។ ជួសជុល៖ ធ្វើឱ្យបន្ទប់គេងរបស់អ្នកជាកន្លែងដែលគ្មានបច្ចេកវិទ្យា។ ជ្រើសរើសអានសៀវភៅនៅលើគ្រែប្រសិនបើអ្នកចង់សម្រាកមុនពេលចូលគេង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	តោះមកដឹងនូវទម្លាប់ដែលធ្វើឱ្យឡើងទម្ងន់ មានខ្លាញ់ក្បាលពោះ ដែលមនុស្សជាច្រើនតែងតែធ្វើ។
ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២៣ឆ្នាំកម្ពុជា ត្រូវបើកទ្វារពហុកីឡដ្ឋានជាតិស្វាគមន៍ U23 ឆាយនីសតៃប៉ិ សម្រាប់ជំនួបចុងក្រោយនៃវគ្គជម្រុះពូល H ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFC U23 Championship 2020 នៅម៉ោង៨យប់ថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩។ នេះជាការប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ចសម្រាប់ក្រុមទាំងពីរ បន្ទាប់ពីពួកគេបានរងបរាជ័យពីរប្រកួតជាប់គ្នាដូចគ្នា។ ទោះបីយ៉ាងនេះក្តី ក្រុមគោព្រៃកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំផ្ទាល់របស់លោក Keisuke Honda រំពឹងទទួលបានជ័យជម្នះលើក្រុមឆាយនីសតៃប៉ិនៅយប់នេះ ដើម្បីស្តារមុខមាត់ ក៏ដូចជាផ្គាប់ចិត្តអ្នកគាំទ្រ បន្ទាប់ពីពួកគេធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្រខកចិត្តពីរប្រកួតជាប់គ្នាកន្លងមក។ បើមើលពីស្ថិតប្រកួតក្នុងពូល H ក្រុម U23 កម្ពុជាហាក់ទទួលបានលទ្ធផលល្អប្រសើរជាងឆាយនីសតៃប៉ិ ក្នុងនោះកម្ពុជាចាញ់អូស្ត្រាលី ៦-០ និងចាញ់កូរ៉េខាងត្បូង ៦-១ ខណៈឆាយនីសតៃប៉ិចាញ់អូស្ត្រាលី ៦-០ តែចាញ់កូរ៉េខាងត្បូង ៨-០។ គ្រូបង្វឹកក្រុមកូរ៉េខាងត្បូង លោក Hag Bum kim ដែលបានដឹកនាំក្រុមប្រកួតជាមួយ U23 កម្ពុជា និងឆាយនីសតៃប៉ិ យល់ថា ការប្រកួតជាមួយក្រុមកម្ពុជាមានភាពស្វិតស្វាញ និងលំបាកជាងជួបឆាយនីសតៃប៉ិ។ នេះក៏ដោយសារតែ កីឡាករកម្ពុជាមានឆន្ទៈខ្ពស់ក្នុងការយកឈ្នះជាងកីឡាករឆាយនីសតៃប៉ិ។ «យើងយល់ថា ការប្រកួតជាមួយកម្ពុជាមានភាពលំបាកជាងឆាយនីសតៃប៉ិ ព្រោះកម្ពុជាមានឆន្ទៈចង់ឈ្នះខ្លាំងជាង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់គ្រូបង្វឹកក្រុមកូរ៉េខាងត្បូង ក្រោយជំនួបជាមួយកម្ពុជា។ មុនជំនួបបង្គ្រប់កិច្ចខាងលើ ក្រុម U23 អូស្ត្រាលីត្រូវតតាំងជាមួយ U23 កូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីដណ្តើមកៅអីឡើងទៅវគ្គបន្តនៃពានរង្វាន់ AFC U23 Championship 2020 តំណាងឲ្យពូល H នៅម៉ោង៥រសៀល នាពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ នេះជាការប្រកួតដ៏ជក់ចិត្ត និងស្វិតស្វាញបំផុត ព្រោះក្រុមទាំងពីរសុទ្ធតែត្រូវការឈ្នះរៀងៗខ្លួន ដើម្បីធានាកៅអីទៅវគ្គបន្ត៕	ទោះបីជាការប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ច តែក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២៣ឆ្នាំកម្ពុជា ត្រូវការឈ្នះក្រុមឆាយនីសតៃប៉ិនៅយប់នេះ ដើម្បីស្តារមុខមាត់ ក៏ដូចជាផ្គាប់ចិត្តអ្នកគាំទ្រ។ ខណៈក្រុម U23 អូស្ត្រាលី ត្រូវប្រជែងជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីដណ្តើមកៅអីវគ្គបន្តនៃព្រឹត្តិការណ៍ AFC U23 Championship 2020។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានលើកឡើងថា៖«ក្នុងបរិបទកម្ពុជានិងសហភាពអឺរ៉ុប ខ្ញុំសង្ឃឹមថាប្រទេសឆែកដែលជាមិត្តចាស់និងជាមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់កម្ពុជា នឹងបន្តគាំទ្រកម្ពុជា ដើម្បីធានាថា ដំណើរកម្ពុជា ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រជាធិបតេយ្យប្រកបដោយសន្តិភាពនិងកិច្ចអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងបន្តទៅមុខទៀតដោយគ្មានការរាំងស្ទះ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បន្តថា៖«ខ្ញុំ សូមអរគុណឆែក ដែលបានអះអាងជាថ្មីនូវជំហរគាំទ្រកម្ពុជាក្នុងក្របខណ្ឌសហភាពអឺរ៉ុប»។ គណៈប្រតិភូកម្ពុជា បានទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចំនួន៣ ក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប គឺ ឆែក ហុងគ្រី និង ប៊ុលហ្គារី។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា។ កាលពីអំឡុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ សហភាពអឺរ៉ុប បានចាប់ផ្តើមបើកកិច្ចប្រជុំជាផ្លូវការ ស្តីពីនីតិវិធីនៃការឈានទៅដក EBA ជាបណ្តោះអាសន្ននៅកម្ពុជា ដោយមកដល់ពេលនេះ វា មានរយៈពេលប្រមាណ៨ខែហើយ។ សហភាពអឺរ៉ុប ត្រូវការពេលវេលាសរុប១៨ខែ ដើម្បីសម្រេចថា ដក EBA ពីកម្ពុជា ឬក៏មិនដក៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន សង្ឃឹមថា បណ្តាប្រទេសនៅក្នុងសហគមន៍អឺរ៉ុប នឹងប្រព្រឹត្តដោយយុត្តិធម៌ចំពោះកម្ពុជា។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថ្លែងពីក្តីរំពឹងនេះ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតរួមគ្នាជាមួយលោក Andrej Babis នាយករដ្ឋមន្ត្រីឆែក កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩។
ស្ថិតក្នុងខណ្ឌកំបូល ស្ថានីយ៍ប្រព្រឹត្តកម្ម «សំណល់ភក់បង្គន់» ទទួលបានការគាំំទ្រពីAIMF , ពីទីភ្នាក់ងារ Agence de leau Seine-Normandie រួមទាំងសហជីពអន្តរជាតិដេប៉ាតឺម៉ង់ដើម្បីអនាម័យសាធារណៈ ប្រចាំទីក្រុងប៉ារីស (SIAAP)។ បើតាមការអះអាងរបស់ លោក សារ៉ាម ម៉ារទីន មន្ត្រីគ្រប់គ្រងគម្រោង ស្ថានីយ៍ប្រព្រឹត្តកម្មនេះ មានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ៣,៧លានដុល្លារអាមេរិក។ លោកបានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមតេលេក្រាម កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ថា គោលបំណងនៃគម្រោង សាងសង់ស្ថានីយ៍ប្រព្រឹត្តកម្ម«សំណល់ភក់បង្គន់» នេះ គឺដើម្បីធ្វើឱ្យ ប្រសើរឡើងនូវអនាម័យក្នុងរាជធានី និង សម្រប សម្រួលដល់ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងខ្សែចង្វាក់តម្លៃសំណល់ភក់បង្គន់។ លើសពីនេះ ការសាងសង់ស្ថានីយ៍ប្រព្រឹត្តកម្មនេះ ក៏សម្រាប់បង្កើតទីផ្សារសម្រាប់ផលិតផលភក់បង្គន់ និងការកសាងសមត្ថភាពដល់សាលារាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីការគ្រប់គ្រងពេញលេញលើខ្សែច្រវ៉ាក់តម្លៃភក់បង្គន់។ បើតាមលោក នួន ផារ័ត្ន អភិបាលរងរាជធានីភ្នំពេញ គម្រោងគ្រប់គ្រងសំណល់ភក់បង្គន់នៅរាជធានីភ្នំពេញ គឺជាការចាប់ផ្តើមនៃជំហានទី២ បន្ទាប់ពីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសិក្សាដែល បានចាប់ផ្តើមក្នុង ជំហានទី១កាលពីឆ្នាំ២០១៨។ លោក នួន ផារ័ត្ន បានបញ្ជាក់នៅទំព័រហ្វេសប៊ុក ផ្ទាល់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី៩កញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ ថា ការចាប់ផ្តើមសាងសង់ស្ថានីយ៍ប្រព្រឹត្តកម្មសំណល់ភក់បង្គន់នេះ ជាផ្នែកមួយនៃផែនការលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពជូនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ។ ការគ្រប់គ្រងសំណល់ភក់បង្គន់នេះ ជាការងារអាទិភាពមួយរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ព្រោះបរិមាណសំណល់ភក់បង្គន់បានកើនឡើងជាលំដាប់។ យោងតាមការសិក្សានៅឆ្នាំ២០១១ សំណល់ភក់បង្គន់របស់ពលរដ្ឋនៅភ្នំពេញ មានចំនួន ២៦ ០០០ ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយតាមការប៉ាន់ស្មាន នៅឆ្នាំ២០៣៥ ចំនួននេះ នឹងកើនដល់ ៣៣០ ០០០ ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីរៀបចំអាងប្រព្រឹត្តកម្ម ក្នុងការជួយដោះស្រាយបញ្ហាសុខុមាលភាពក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក នួន ផារ័ត្ន៕	រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ នឹងចាប់ដំណើការសាងសង់ស្ថានីយ៍ប្រព្រឹត្តកម្ម «សំណល់ភក់បង្គន់» នៅខែ មេសា ឆ្នាំ២០២២។ នេះជាគម្រោងមួយដែលស្ថិតក្រោមកិច្ច សហប្រតិបត្តិការ រវាងរដ្ឋបាល រាជធានីភ្នំពេញ និងសមាគមអន្តរជាតិនៃអភិបាលក្រុងប្រើប្រាស់ភាសាបារាំង (AIMF)។
អត្ថបទទាក់ទង អាមេរិកដកហូត «ឋានៈពិសេស» របស់ក្រុងហុងកុង «គ្មានទៀតឡើយឋានៈពិសេស គ្មានទៀតទេការអនុគ្រោះសេដ្ឋកិច្ចពិសេស ហើយក៏គ្មានការនាំចេញបច្ចេកវិទ្យារសើបៗទៀតដែរ»។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ និយាយបែបនេះ អំឡុងសន្និសីទព័ត៌មាននៅសេតវិមានអាមេរិក។ លោកបន្តថា៖«ឥឡូវនេះ ហុងកុងនឹងត្រូវចាត់ទុកដូចគ្នានឹង ចិនដីគោក»។ បច្ចេកវិទ្យារសើបៗទាំងនេះ សំដៅលើសម្ភារការពារ និងបច្ចេកវិទ្យាដែលអាចប្រើបានក្នុងការរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ដូចជាដ្រូននិងឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែកជាដើម ដែលធ្លាប់ប្រើក្នុងការបង្ក្រាបបាតុកម្មក្នុងទីក្រុងហុងកុង។ ក្រៅពីបញ្ជាប្រតិបត្តិ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះ ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើសសេចក្តីព្រាងច្បាប់មួយដែលអនុម័តដោយសភាអាមេរិក ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មលើធនាគារទាំងឡាយណាដែលធ្វើជំនួញជាមួយមន្ត្រីចិន ដែលអនុវត្តច្បាប់សន្តិសុខជាតិលើទីក្រុងហុងកុងរបស់ប៉េកាំង។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកបានប្រាប់អ្នកកាសែតថា លោកបានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់ស្វ័យភាពហុងកុង (Hong Kong Autonomy Act) ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយឯកច្ឆ័ន្ទកាលពីដើមខែកក្កដានេះ។ បើតាម Reuters លោក ត្រាំ បន្តថា ច្បាប់នេះផ្ដល់អំណាចឲ្យរដ្ឋបាលលោកដើម្បីដាក់ទោសលើបុគ្គលនិងស្ថាប័នដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការំលោភបំពានសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាជនហុងកុង។ រដ្ឋាភិបាលប៉េកាំង តាមរយៈក្រសួងការបរទេស បានប្រកាសវាយបកលើទង្វើរបស់លោកត្រាំនេះ ដោយអះអាងថា ច្បាប់ស្វ័យភាពហុងកុង (Hong Kong Autonomy Act) ប៉ះពាល់ដល់តម្លៃច្បាប់សន្តិសុខាជាតិដែលដាក់ដោយប៉េកាំងលើទីក្រុងហុងកុង។ «ចិននឹងដាក់ចេញការឆ្លើយតបចាំបាច់ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់ខ្លួន និងដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងបុគ្គលនិងស្ថាប័នអាមេរិកពាក់ព័ន្ធ»។ ក្រសួងការបរទេសចិន សរសេរក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានបែបនេះ ដែលដកស្រង់ចុះផ្សាយដោយ AFP។ រដ្ឋបាលលោកត្រាំ កាលពីចុងខែឧសភា បានប្រកាសផ្ដើមនីតិវិធីដកហូតឋានៈពិសេសរបស់ទីក្រុងរដ្ឋបាលពិសេសហុងកុងក្រោមច្បាប់អាមេរិក ដោយកាលនោះ ពួកគេបានចោទថា ប៉េកាំងថា ជាន់ឈ្លីស្វយ័តភាពរបស់ទីក្រុងនេះ ក្រោយប៉ងអនុម័តច្បាប់សន្តិសុខជាតិរបស់ហុងកុង។ ហើយនេះគឺជាបុព្វសិទ្ធិពិសេសដែលទីក្រុងនេះទទួលបានក្រោយត្រូវប្រគល់ឲ្យចិនវិញពីសំណាក់ចក្រភពអង់គ្លេស ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧។ ក្រោមគោលការណ៍ «ប្រទេសមួយ ប្រព័ន្ធពីរ» ដែលត្រូវបានព្រមព្រៀងមុនចក្រភពអង់គ្លេសប្រគល់ហុងកុងឲ្យចិនវិញ ស្វ័យភាពរបស់ទីក្រុង លើកលែងកិច្ចការការពារជាតិ និងការបរទេស ត្រូវធានាយ៉ាងចាំបាច់ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលចិន រហូតដល់ឆ្នាំ២០៤៧ មានជាអាទិ៍ប្រព័ន្ធតុលាការឯករាជ្យ និងកិច្ចការសេដ្ឋកិច្ចជាដើម។ ក្រោយអស់ឋានៈពិសេសនេះ ទីក្រុងហុងកុង នឹងបាត់បង់បុព្វសិទ្ធិពាណិជ្ជកម្មខ្លួន រួមមាន ការជាប់ពន្ធទាបជាងចិនដីគោក ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតលើពិភពលោក។ ការបាត់បង់បុព្វសិទ្ធិដែលធានាដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនេះ អាចប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរលើទីក្រុងហុងកុង ជាពិសេសក្នុងទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ចតែម្ដង។ ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មទៅមកប្រមាណ៣៨ពាន់លានដុល្លាររាល់ឆ្នាំ រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងទីក្រុងហុងកុង អាចជួបបញ្ហា។ ប្រធានសេដ្ឋវិទូប្រចាំតំបន់អាស៊ី នៃក្រុមហ៊ុន Daiwa Capital Markets ប្រាប់កាសែតអាមេរិក Washington Post ថា៖«យូរទៅ អ្នកជំនួញអាចគិតឡើងវិញ នៅពេលពួកគេចង់ធ្វើជំនួញ ក្នុងទីក្រុងហុងកុង»។ លោក Steve Tsang នាយកវិទ្យាស្ថានចិន នៃសកលវិទ្យាល័យក្រុងឡុងដ៍ អះអាងថា វានឹងក្លាយជាជម្រើសដ៏អន្តរាយមួយ ហើយជាចំណុចចាប់ផ្ដើម នៃអវសានរបស់ទីក្រុងហុងកុង៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា បាននិយាយថា លោកបានចុះហត្ថលេខាបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយបញ្ចប់ឋានៈពិសេសហុងកុង និងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្ត្រីនិងស្ថាប័នដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភបំពានសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាជនហុងកុង។ ចិនវិញក៏ប្រកាសសងសឹកដែរ។
ក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងថា ភ្លើងឆេះព្រៃ តែងតែកើតមាននៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ និងរបៀងអភិរក្សជីវៈចម្រុះប្រព័ន្ធតំបន់ការពារធម្មជាតិ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ជាពិសេសនៅរដូវប្រាំង ។ កត្តាចម្បងដែលបង្កឱ្យមានភ្លើងឆេះព្រៃញឹកញាប់ គឺដោយសារការកាប់ឆ្ការដុតរានព្រៃធ្វើជាកម្មសិទ្ធិដាំដំណាំ ការធ្វើកសិកម្មពនេចរ ការដុតព្រៃដើម្បីចាប់សត្វព្រៃ និងការធ្វេសប្រហែសរបស់មនុស្សជាដើម។ ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃនេះ ក្រសួងបរិស្ថានបានណែនាំឱ្យមន្រ្តី អង្គភាពជំនាញ រួមទាំងសហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ ត្រូវ អប់រំ ផ្សព្វផ្សាយ និងណែនាំដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ពីការប្រើប្រាស់ភ្លើងជាមធ្យោបាយ ដើម្បីចម្អិនអាហារ ការដុតស្មៅ និងព្រៃឈើ-ព្រៃលិចទឹក នៅតំបន់ការពារធម្មជាតិ និងរបៀងអភិរក្សជីវៈចម្រុះប្រព័ន្ធតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ ជាពិសេស ត្រូវរៀបចំផ្លូវភ្លើង ដើម្បីការពារការរាលដាលពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀត។ មន្ទីរបរិស្ថានរាជធានី-ខេត្ត និងអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវចូលរួមចាត់វិធានការថែរក្សាទឹកទុកឱ្យបានល្អ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ និងប្រើប្រាស់ក្នុងករណីមានភ្លើងឆេះព្រៃជាយថាហេតុ។ ក្នុងករណីមានភ្លើងឆេះព្រៃធ្ងន់ធ្ងរ សមត្ថកិច្ចត្រូវ ប្រញាប់ចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ជាបន្ទាន់ តាមរយៈការប្រកាសអាសន្ន ។ ជាមួយគ្នានេះ ចំពោះជនណាដែលបង្កឱ្យមានភ្លើងឆេះព្រៃដោយចេតនា ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៥ទៅ១០ឆ្នាំ និងផាកពិន័យជាប្រាក់ពី ១០លានរៀល ដល់ ១៥០លានរៀល៕	ភ្នំពេញ៖ នៅរដូវប្រាំង អាកាសធាតុនៅកម្ពុជា មានភាពក្ដៅហួតហែង ដែលងាយបង្កឱ្យមានបញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃ ជាពិសេសនៅតំបន់ការពារធម្មជាតិ និងរបៀងអភិរក្សជីវចម្រុះប្រព័ន្ធតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ បញ្ហានេះ បានធ្វើឱ្យបាត់បង់ធនធានធម្មជាតិ និងជីវៈចម្រុះទៀតផង។
ភ្នំពេញ៖ លោក លី សុផល ជាពលរដ្ឋម្នាក់នៅបណ្តោយលូបឹងត្របែក។ ជាអាជីវករលក់តុទូផង លោកបានកែប្រែទីធ្លាមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ទៅជាសួនបន្លែចម្រុះ ដើម្បីទុកបរិភោគ។ ទោះនៅមុខផ្ទះរបស់លោកគ្មានដីសម្រាប់ដាំក៏ដោយ លោកបានយកឡាំងស្នោរ និងសំបកកំប៉ុងផ្សេងៗមកដាក់ដីដើម្បីអាចដាំបន្លែទាំងនោះ។ បន្លែដែលលោកលី សុផល បានដាំមានដូចជាសណ្ដែកកួរ ជីនាងវង ស្ពៃខ្មៅ ស្ពៃក្រញាញ់ សាឡាត់ ជី ស្លឹកគ្រៃ ក្រសាំងទាប ម្ទេស និងបន្លែផ្សេងៗទៀត។ បើតាម លោក សុផល ការដាំបន្លែ វាមិនពិបាកពេកនោះទេ ទាំងការថែទាំ និងដាក់ជី។ លោក សុផល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោកបានដាំដុះបន្លែបង្ការនៅមុខផ្ទះ ជាង២ឆ្នាំមកហើយ ព្រោះលោកមើលឃើញថា នៅលើទីផ្សារមានបន្លែគីមីច្រើន ដែលប៉ះពាល់ដល់សុភាព។ ដូច្នេះហើយទើបលោក ដាំបន្លែច្រើនមុខ គ្រាន់បរិភោគក្នុងគ្រួសារ និងស្អាតមុខផ្ទះទៀតផង។ «បន្លែទាំងនេះ វាមិនគ្រប់មុខក៏ពិតមែន តែវាជួយមួយចំណែកធំដែរដល់យើង ដោយមិនចាំបាច់ទៅទិញនៅផ្សារ។ បន្លែខ្លះច្រើន ដល់ចែកដល់បងប្អូនអ្នកជិះខាងខ្លះទៅ»។ នេះជាការពន្យល់របស់ លោក លី សុផល។ បច្ចុប្បន្ន គេសង្កេតឃើញថា មានពលរដ្ឋនៅរាជធានីភ្នំពេញកាន់តែច្រើន បានចំណាយពេលវេលាដាំបន្លែបង្ការ សម្រាប់បរិភោគខ្លួនឯង។ ការណ៍នេះ ធ្វើឲ្យលោក សុផល ដែលជាដាំបន្លែនៅផ្ទះមួយរូបដែរ សប្បាយចិត្ត ហើយលោកក៏ស្នើទៅពលរដ្ឋដទៃទៀត ចាប់ផ្តើមដាំបន្លែនៅតាមផ្ទះឲ្យបានកាន់តែច្រើនផងដែរ។ លោក សុផល ស្នើដូច្នេះថា៖«យើងគួរតែកែច្នៃការដាំបន្លែនៅតាមផ្ទះឱ្យបានច្រើន បើទោះបន្លែមានពាសពេញផ្សារវាថោកក៏ដោយ ឬក៏ថាយើង មានជីវភាពប្រសើរយ៉ាងណាក៏ដោយ សូមគិតដល់សុខភាព ជាចម្បង»។ និន្នាការនេះ ក៏ស្របពេលដែល កម្ពុជាកំពុងប្រឈម នឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយរដ្ឋាភិបាលក៏បានលើកទឹកចិត្តបន្ថែមទៀត ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ពិសេសបងប្អូននៅរាជធានីភ្នំពេញ កែច្នៃការដាំបន្លែតាមផ្ទះ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ ក៏ដូចជាចូលរួមបង្កើនស្បៀងអាហារប្រចាំថ្ងៃ៕	ដោយ៖ ស៊ែម ម៉ូនីតា
សូមលោក-អ្នកនាង ទស្សនាវីដេអូ ដែលលោក រំដួល ចិត្រា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ (ThmeyThmey.com) សាកសួរទៅអ្នកស្រី ក្រើន ក្លើង ប្រជាពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិច រស់នៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគីរី ដូចតទៅ៖ វីដេអូទី១ បច្ចុប្បន្នអ្នកស្រី ក្លើង កំពុងបង្រៀនកុមារតូចនៅក្នុងភូមិ ពីភាសាជនជាតិព្នង ភាសាខ្មែរ និងអង់គ្លេស ដែលអ្នកស្រីធ្លាប់បានរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី១០ ។ ក្រៅពីការងារបង្រៀនកុមារនៅក្នុងភូមិនេះ អ្នកស្រី ក្លើង ក៏ជាមគ្គទេសមួយរូបប្រចាំភូមិផងដែរ។ នោះក៏ព្រោះតែអាចនិយាយភាសាអង់គ្លេសបានខ្លះៗ សម្រាប់ប្រាស័យទាក់ទងជាមួយភ្ញៀវបរទេស ដែលពួកគេមកកម្សាន្ត និងស្នាក់នៅក្នុងភូមិ។ អ្វីដែលអ្នកស្រី ក្លើង ទទួលបានពីភ្ញៀវទេសចរវិញនោះ គឺចំណូលពីការរៀបចំកន្លែងសម្រាក (Home Stay) បែបរបៀបរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិច។ វីដេអូទី២ «មានភ្ញៀវបរទេសមួយ គាត់ជាភ្ញៀវបរទេសគ្រិស្តសាសនា គាត់មកលេងនៅទីនេះ ហើយពួកគាត់ស្គាល់ផ្ទះរបស់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំដែរ ដោយសារខ្ញុំជាគ្រូបង្រៀនមតេយ្យនៅសាលាកាតូលិ ។ ហើយនៅឆ្នាំ២០១៧ ពួកគាត់ស្គាល់ខ្ញុំ ហើយនាំមិត្តភក្តិគាត់មកទីនេះ»។ នេះបើតាមអ្នកស្រី ក្លើង។ តាមពិទៅគ្រួសារអ្នកស្រី ក្លើង ទើបតែរៀបចំផ្ទះស្នាក់នៅសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរបរទេស រយៈពេល១ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧មក។ ផ្ទះដែលអ្នកស្រី រៀបចំសម្រាប់ភ្ញៀវទេសស្នាក់នៅនេះ គឺធ្វើចេញពីឈើតៀមផ្ទាល់ដី និងមានដំបូលប្រក់ស្បូវ ។ ដំបូងឡើយផ្ទះតូចនេះ គឺជាផ្ទះបាយទុកសម្រាប់ធ្វើម្ហូបអាហារប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែក្រោយពីភ្ញៀវបរទេសត្រូវការកន្លែងស្នាក់នៅ គ្រួសារអ្នកស្រី រៀបចំផ្ទះនោះ សម្រាប់ទទួលភ្ញៀវទេសចរ ដោយពួកគេត្រូវចំណាយ៥ដុល្លារក្នុងមួយយប់ ដោយបូករួមការពិសារអាហារទៀតផង។ បើតាមអ្នកស្រី ក្លើង រាល់ភ្ញៀវទេសចរបរទេស ដែលបានមកដល់ភូមិពូត្រែងរបសអ្នកស្រី ពួកគេតែងតែទាក់ទងអ្នកស្រីជាមុនសិន ដើម្បីរៀបចំកន្លែងសម្រាកបែបជនជាតិដើមភាគតិចនេះ សម្រាប់ពួកគេ៕	មណ្ឌលគីរី៖ ស្ថិតនៅក្នុងវ័យជាង៣០ឆ្នាំ អ្នកស្រី ក្រើន ក្លើង គឺជាជនជាតិដើមភាគតិចម្នាក់ ដែលកំពុងប្រកបរបរជាគ្រូបង្រៀនក្មេងតូចៗនៅក្នុងភូមិពូត្រែង ឃុំដាក់ដាំ ស្រុកអូររាំង ខេត្តមណ្ឌលគិរី។ ដ្បិតរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី១០ពិតមែន ប៉ុន្តែស្ត្រីរូបនេះ ចេះប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរច្បាស់ និងភាសាអង់គ្លេសតិចតួច ដែលអាចយកទៅបង្រៀនកុមារនៅក្នុងភូមិ។ និយាយដោយឡែកពីភាសាអង់គ្លេសវិញ ទោះជាអ្នកស្រី ក្លើង ចេះមិនច្បាស់ក្តី ប៉ុន្តែអ្នកស្រី អាចប្រើប្រាស់ភាសាអន្តរជាតិមួយនេះ រកចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារបាន តាមរយៈទំនាក់ទំនងជាមួយភ្ញៀវបរទេស ដែលចង់រកកន្លែងស្នាក់នៅក្នុងភូមិផងដែរ។
ទាក់ទងនឹងបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីនាពេលអនាគត សម្តេច ស ខេង បានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំក៏នឹងគោរពតាមការសម្រេចរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលមានសម្តេច ហ៊ុន សែន ជាប្រធាន»។ សម្តេច ស ខេង បានចេញសារនេះ បន្ទាប់ពីមានរលកនៃការគាំទ្រលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កូនច្បងសម្តេច ហ៊ុន សែន ជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីមួយរូបនាពេលអនាគត៕	ក្នុងសារតាមហ្វេសប៊ុកមួយផ្ញើជូនជនរួមជាតិ សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានរំលឹកថា សម្តេចតែងតែគោរព និងគាំទ្រសេចក្តីសម្រេចរបស់មហាសន្និបាត និងសន្និបាតរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងការជ្រើសតាំង សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សជានាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្រាប់អណត្តិនេះ និងអណត្តិបន្តបន្ទាប់ទៀត។
នៅក្នុងខ្លឹមសារនៃសេចក្តីសម្រេចជាឯកច្ឆន្ទរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ នាឆ្នាំ២០១៧ ប្រទេសទាំងអស់ ត្រូវតែបញ្ជូនពលករកូរ៉េខាងជើងទាំងអស់ត្រលប់ទៅវិញរហូតដល់ត្រឹមថ្ងៃទី ២២ ខែធ្នូ។ សេចក្តីសម្រេចនេះ ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីគេរកឃើញថាមានពលករកូរ៉េខាងជើងប្រមាណជា ១០ម៉ឺន បានធ្វើការនៅបរទេសក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ និងរកប្រាក់ចំនូលបានជាង កន្លះលានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ដោយផ្អែកទៅតាមសេចក្តីសម្រេចនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក បានដាក់ទណ្ឌកម្មបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងចរន្តប្រាក់ លើក្រុមហ៊ុននាំពលករទៅធ្វើការនៅបរទេសចំនួនពីរ ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរនោះ មានដូចជាក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងជើង Korea Namgang Trading Corporation ដែលជាក្រុមហ៊ុន នាំពលករទៅធ្វើការនៅរុស្ស៊ី នីហ្សេរីយ៉ា និងមជ្ឈិមបូព៌ា និងក្រុមហ៊ុនចិន Beijing Sukbakso ដែលទទួលបន្ទុករកកន្លែងស្នាក់នៅ និងការផ្ទេរប្រាក់ជាដើម។ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារជាតិអាមេរិក លោក Steven Mnuchin បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ៖« ការបញ្ជូនពលករកូរ៉េខាងជើងទៅធ្វើការនៅបរទេស បានផ្តល់ប្រាក់ចំនូលខុសច្បាប់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ហើយវាគឺប្រឆាំងនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ»។ ក្នុងន័យ ដោយសារតែវាខុសទៅនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ ទើបអាមេរិកសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនទាំងពីរ ដែលហ៊ានបំពាននឹងច្បាប់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ជាការពិត ពលករកូរ៉េខាងជើងភាគច្រើន ធ្វើការនៅការដ្ឋានសំណង់ច្រើនម៉ោង និងស្នាក់នៅកន្លែងដាច់ពីគេ។ ភាគច្រើនពលករទាំងនោះ ធ្វើការនៅតំបន់អ៊ឺរ៉ុបខាងកើត ចិន និងរុស្ស៊ី។ សូមបញ្ជាក់ថា នាថ្ងៃទី១៤ ខែមករាដដែលនេះ អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន មានកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីមួយនៅក្បែរទីក្រុង San Francisco។ ក្នុងជំនួបនេះ ភាគីទាំងបី បានផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីភាគី ដើម្បីធានាពីសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ ៕	ក្រុមហ៊ុនដែលនាំពលករកូរ៉េខាងជើងទៅបម្រើការនៅបរទេសចំនួន២ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិក សម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅ។ ការណ៍នេះ អាមេរិក ធ្វើឡើងដោយផ្អែកទៅតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ កាលពីឆ្នាំ ២០១៧កន្លងទៅ។
ក្នុងចំណោមអ្នកទាំង៤ មាន២នាក់ គឺអ្នកស្រី ឈិន វណ្ណា និង លោក អ៊ុក សំអូន ត្រូវសមត្ថកិច្ច ដោះលែងវិញ ក្រោយរកមិនឃើញទោសកំហុស។ ចំណែក២នាក់ទៀត គឺលោក ជុំ វុទ្ធី និង លោក ឈួ ផេង ត្រូវសមត្ថកិច្ច បញ្ជូនទៅតុលាការរាជធានីភ្នំពេញ។ លោក សំ សុគង់ មេធាវីរបស់លោក ជុំ វុទ្ធី និងលោក ឈួ ផេង ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ថា កូនក្តីទាំង២របស់លោក ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពី បទញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើបង្កឲ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម តាមមាត្រា៤៩៤ និងតាមមាត្រា៤៩៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ លោក អះអាងថា បច្ចុប្បន្ន កូនក្តីទាំង២របស់លោក កំពុងជាប់ឃុំបណ្តោះអាសន្ននៅពន្ធនាគារព្រៃស។ លោក បន្តថា សប្តាហ៍ក្រោយ លោក នឹងទៅជួបកូនក្តីរបស់លោក។ បើតាមលោក មេធាវី អ្នកទាំង២ ត្រូវចាប់ខ្លួន ពេលពួកគេ ទៅតាមមើលនិងតាមរកព្រះសង្ឃ ដែលត្រូវអាជ្ញាធរឃាត់ព្រះកាយ។ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហា មានព្រះសង្ឃ៧-៨អង្គ និមន្តពីខេត្តបាត់ដំបង ដើម្បីចូលរួមជាមួយប្រជាពលរដ្ឋនិងក្រុមយុវជន ទៅមុខតុលាការរាជធានីភ្នំពេញ ទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន។ តែពេលមកដល់ភ្នំពេញ ដោយមិនទាន់បាននិមន្តទៅមុខតុលាការផង ព្រះអង្គ ក៏ត្រូវឃាត់ព្រះកាយទុកក្នុងវត្តថាន់ មិនឲ្យនិមន្តចេញក្រៅ ហើយអាជ្ញាធរ ក៏និមន្តព្រះអង្គ ទៅវត្តបទុមវតី ដើម្បីឲ្យមន្រ្តីសង្ឃ ជួយដោះស្រាយ។ ក្រោយមក ព្រះសង្ឃទាំងនោះ ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរ និមន្តទៅខេត្តបាត់ដំបងវិញ។ ក្នុងអំឡុងពេលដែលព្រះសង្ឃ៧-៨អង្គនោះ ត្រូវឃាត់ព្រះកាយនៅវត្តថាន់ និងបញ្ជូនព្រះអង្គទៅវត្តបទុមវតី អ្នកទាំង៤នាក់ខាងលើ រួមទាំងក្រុមយុវជនមួយចំនួនទៀត បានទៅតាមដល់វត្តថាន់ និងបន្តទៅវត្តបទុមវតី ដើម្បីសុំជួបព្រះអង្គ និងទាមទារឲ្យដោះលែងព្រះអង្គវិញ។ ពួកគេ ក៏មានកាមេរ៉ានិងទូរស័ព្ទ ថតទិដ្ឋភាពក្នុងវត្ត និងថតសកម្មភាពអាជ្ញាធរដែរ ពេលពួកគេ ទៅរកព្រះសង្ឃ ដែលត្រូវឃាត់ព្រះកាយ។ លោកមេធាវី បញ្ជាក់ថា ពេលនោះហើយ ដែលអ្នកទាំង៤នាក់ ត្រូវឃាត់ខ្លួនទៅស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។ លោក និយាយ ពួកគេ មិនបានប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយក្រុមអាជ្ញាធរឡើយ។ លោកមេធាវី មានប្រសាសន៍ថា៖«ខ្ញុំ យល់ថា ការឃាត់ខ្លួនពួកគាត់ មិនត្រឹមត្រូវទេ។ ពួកគាត់ មានសិទ្ធិតាមដានមើលសកម្មភាពអាជ្ញាធរ ព្រោះពួកគាត់ ក៏ជាម្ចាស់ឆ្នោតដែរ»។ លោកមេធវី លើកឡើងថា លោក ជុំ វុទ្ធី ជាសកម្មភាពនៃអតីតគណបក្សប្រឆាំង នៅខេត្តស្វាយរៀង ហើយលោក ឈួ ផេង ជាអ្នកគាំទ្ររបស់អតីតគណបក្សប្រឆាំង ដែលរស់នៅក្នុងខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ។ បើតាមលោកមេធាវីដដែល លោក ជុំ វុទ្ធី និង អ្នកស្រី ឈិន វណ្ណា គឺជាប្តីប្រពន្ធ។ ការចាប់អ្នកទាំង៤ខាងលើ គឺធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ និងលោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ចេញសារព្រមានទន្ទឹមគ្នា នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ ព្រមានថា ការប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន គឺមិនមែនជាទង្វើត្រឹមត្រូមតាមច្បាប់ឡើយ ប៉ុន្តែ ផ្ទុយទៅវិញ វា ជាការដាក់សម្ពាធលើស្ថាប័នតុលាការ «ដែលអាចប្រឈមមុខនឹងការចោទកាន់» តាមមាត្រា៥២២នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជា។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ ចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់ក្រុមអ្នកទៅតវ៉ានៅមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ថា «ខុសច្បាប់» ហើយអំពាវនាវឲ្យពួកគេ បញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ «មុននឹងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ចាត់វិធានការ»។ ចំណែកលោក ឃួង ស្រេង ចាត់ទុកសកម្មភាពជួបជុំ ហើយទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន ថាបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ប្រក្រតីភាពសង្គម សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ការធ្វើចរាចរណ៍ និង ប្រាសចាកពីគោលការណ៍ច្បាប់ស្តីពីបាតុកម្មដោយសន្តិវិធី។ លោក បន្តថា ទន្ទឹមនឹងនេះ សកម្មភាពប្រមូលផ្តុំគ្នា ក្នុងដំណាក់កាលរីករាលដាលជាសាកលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ គឺផ្ទុយពីវិធានការរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក និងក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា។ ក្នុងសេចក្តីណែនាំរបស់ខ្លួន លោកអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ តម្រូវថា រាល់ការជួបជុំឬការប្រមូលផ្តុំទាំងអស់ ត្រូវជួនដំណឹងទៅរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ។ លោក ព្រមានថា រាល់ការជួបជុំឬការប្រមូលផ្តុំ ដែលគ្មានការជូនដំណឹង «ត្រូវចាត់ទុកជាទង្វើខុសច្បាប់ ដែលអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ត្រូវចាត់វិធានការតាមច្បាប់»។ ទោះរងការព្រមាននិងរហូតឈានដល់ការចាប់មនុស្សបែបនេះក្តី តែយុទ្ធនាការទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន មិនត្រូវបានបញ្ឈប់ឡើយ។ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ក្រុមយុវជន នៅតែរួមគ្នាធ្វើដំណើរទៅមុខតុលាការរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន។ តែពួកគេ មិនបានដល់មុខតុលាការរាជធានីភ្នំពេញដូចបំណងនោះទេ ដោយទៅដល់ម្តុំវត្តមហាមន្រ្តី អាជ្ញាធរ ក៏ទៅរារាំង ហើយការប៉ះទង្គិចគ្នា ក៏កើតឡើង។ មានយុវតី២នាក់ បានរងរបួស ក្នុងការប៉ះទង្គិចនោះ។ ក្រោយមិនអាចទៅមុខតុលាការរាជធានីភ្នំពេញ ដោយសារតែអាជ្ញាធររារាំង សាច់ញាតិ យុវជន និង ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ក៏ប្រើមធ្យោបាយផ្សែង គឺនាំគ្នាយកញត្តិទៅដាក់នៅតាមស្ថានទូតនៃប្រទេសធំៗ ដូចជា ស្ថានទូតអាមេរិក ស្ថានទូតបារាំង និង ស្ថានទូតសហភាពអឺរ៉ុប ជាដើម នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ដើម្បីសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ ឲ្យមានការដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន។ ការយកញត្តិទៅដាក់នៅតាមស្ថានទូតបរទេស មិនត្រូវបានរារាំងដោយអាជ្ញាធរឡើយ ហើយក៏មិនមានការប៉ះទង្គិចគ្នា ឬការចាប់ខ្លួនដែរ។ តែអាជ្ញាធរ តាមឃ្លាំមើលក្រុមយុវជនទាំងនោះយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ ពេលចេញពីស្ថានទូតមួយ ទៅស្ថានទូតមួយ អាជ្ញាធរ បានធ្វើដំណើរតាមពួកគេជាប់ជានិច្ច។ ម្យ៉ាងទៀត អាជ្ញាធរ មិនអនុញ្ញាតឲ្យពួកគេ ធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើងឡើយ ដោយតម្រូវឲ្យពួកគេ ជិះម៉ូតូកង់បី ហើយអាជ្ញាធរ សុខចិត្តចេញថ្លៃឲ្យ។ មិនថានៅមុខស្ថានទូតបរទេស មិនថាពេលធ្វើដំណើរតាមម៉ូតូកង់បី ពួកគេ នាំគ្នាស្រែកថា «ដោះលែង លោក រ៉ុង ឈុន...! ដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន...!»។ លោក រ៉ុង ឈុន ដែលជាតំណាងក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ជាមេសហជីព និង ជាទីប្រឹក្សាសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យកម្ពុជា ត្រូវកម្លាំងសមត្ថកិច្ច ទៅចាប់ដល់គេហដ្ឋានរបស់លោក ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីយប់ថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ដោយតុលាការ ចោទថា លោក បំភ្លៃខុសការពិតពីបញ្ហាព្រំដែន។ បច្ចុប្បន្ន លោក កំពុងជាប់ឃុំនៅពន្ធនាគារព្រៃស ក្រោមបទចោទញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើបង្កឲ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម តាមមាត្រា៤៩៤ និងតាម៤៩៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ តុលាការ ចាត់ទុកបទល្មើសរបស់លោក ថាជាបទល្មើសជាក់ស្តែង។ កាលពីថ្មីៗនេះ លោក រ៉ុង ឈុន បានចុះទៅដើរមើលតាមតំបន់មួយចំនួន តាមបណ្តោយព្រំដែន ក្នុងឃុំត្រពាំងផ្លុង ស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ និងជួបសំណេះសំណាលជាមួយតំណាងប្រជាពលរដ្ឋជាង១០០គ្រួសារ។ ក្រោយមក លោក ក៏ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក្នុងនាមជាតំណាងក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន បានបាត់បង់ដីធ្លី ដោយសារតែអាជ្ញាធរវៀតណាម រំលោភយក ហើយការបោះបង្គោលព្រំដែនខ្លះ គឺបានឈានចូលមកដីខ្មែរ។ គណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយវិញ ដោយបានច្រានចោលទាំងស្រុង ចំពោះខ្លឹមសារក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក រ៉ុង ឈុន។ គណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែន មើលឃើញថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក រ៉ុង ឈុន គឺបំភ្លៃខុសការពិត និងមានចេតនាវាយប្រហារដល់កិច្ចការផ្នែកព្រំដែនរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ទាំងអង្គការជាតិនិងអង្គការអន្តរជាតិនានា ចេញមកជាបន្តបន្ទាប់ អំពាវនាវឲ្យទម្លាក់បទចោទនិងដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន តែមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលអ្វីឡើយ។ លោក សំ សុគង់ ដែលការពារក្តីឲ្យលោក រ៉ុង ឈុន ដែរនោះ ផ្តល់ព័ត៌មានថា លោក បានដាក់សំណើទៅចៅក្រមស៊ើបសួរនៃតុលាការរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីសុំឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន ជាបណ្តោះអាសន្ន។ លោក បន្ថែមថា បើចៅក្រមស៊ើបសួរ បដិសេធនឹងសំណើនេះ លោក នឹងបន្តដាក់បណ្តឹងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ដើម្បីសុំឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន ជាបណ្តោះអាសន្ន៕	ដូចការព្រមាន អាជ្ញាធរ បានចាប់មនុស្ស៤នាក់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយុទ្ធនាការទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន។ អ្នកទាំង៤នាក់នោះ គឺអ្នកស្រី ឈិន វណ្ណា លោក ជុំ វុទ្ធី លោក ឈួ ផេង និង លោក អ៊ុក សំអូន។
អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋមន្ត្រីកីឡាម៉ាឡេស៊ី រៀបរាប់ពីសកម្មភាពហិង្សារបស់ក្រុមអ្នកគាំទ្រឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងជ័យជម្នះរបស់ក្រុមភ្ញៀវម៉ាឡេស៊ី ៣-២ លើក្រុមម្ចាស់ផ្ទះឥណ្ឌូណេស៊ី នាកីឡដ្ឋាន Gelora Bung Karno ក្នុងក្រុងហ្សាការតា កាលថ្ងៃទី៥ កញ្ញា ដែលមានអ្នកទស្សនាផ្ទាល់រហូត៨ម៉ឺននាក់នោះ ជាការប្រកួតដែលទទួលការរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសំណាក់ក្រុមអ្នកគាំទ្រម្ចាស់ផ្ទះ រហូតបង្កឲ្យមានអ្នករបួស និងបង្ខំឲ្យពន្យាពេលប្រកួតផង ដើម្បីឲ្យក្រុមសន្តិសុខ កងទ័ព និងប៉ូលសចូលទៅគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍។ ជាមួយឥរិយាបទមិនសមរម្យ តាមរយៈហិង្សារបស់អ្នកគាំទ្រឥណ្ឌូណេស៊ីនេះ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ម៉ាឡេស៊ី (FAM) ថានឹងដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) ដោយចោទសមភាគីរបស់ខ្លួននៅហ្សាការតាមិនត្រៀមលក្ខណៈឲ្យបានល្អគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ក្រុមភ្ញៀវ។ លើសពីនេះទៀត រដ្ឋមន្ត្រីយុវជន និងកីឡាម៉ាឡេស៊ី លោក Syed Saddiq ដែលស្ថិតក្នុងហេតុការណ៍ច្របូកច្របល់ដែរនោះ ក៏បានសរសេរលើបណ្តាញសង្គម Twitter ផ្ទាល់របស់លោក ថាលោកនឹងដាក់ពាក្យបណ្តឹងជាផ្លូវការដោយខ្លួនឯងទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ ក្រោយមានអ្នកគាំទ្រម៉ាឡេស៊ីម្នាក់របួសធ្ងន់ក្នុងហេតុការណ៍នោះ។ លោក John Duerden ដែលជាអ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានបាល់ទាត់អាស៊ីសម្រាប់វិទ្យុ BBC, ESPN, The Guardian, New York Times និងទស្សនាវដ្តីបាល់ទាត់ពិភពលោកផងនោះ លើកឡើងថានេះមិនមែនជាលើកទី១ឡើយសម្រាប់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ លោក Duerden មើលឃើញជារួមថា ទង្វើរបស់ក្រុមអ្នកគាំទ្របាល់ទាត់ឥណ្ឌូណេស៊ីបែបនេះ អាចនឹងនាំអន្តរាយដល់កេរ្ត៍ឈ្មោះក្នុងវិស័យបាល់ទាត់របស់ពួកគេ ស្របពេលដែលប្រទេសនេះមានភាពល្បីល្បាញនិងជាក្រុមខ្លាំងមួយ ក្នុងចំណោមក្រុមល្អៗផ្សេងទៀតនៅតំបន់អាស៊ាន។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្លាប់មានរឿងក្តីក្តាំម្តងរួចមកហើយជាមួយម៉ាឡេស៊ី និងថែមទាំងត្រូវ FIFA ដាក់ពិន័យផង។ នៅឯកីឡដ្ឋានដដែលនេះ កាលពីឆ្នាំ២០១១ មានអ្នកគាំទ្រពីរនាក់ បានស្លាប់នៅពេលក្រុមជម្រើសជាតិនៃប្រទេសទាំងពីរប៉ះគ្នានៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម (SEA Games 2011)៕	អំពើហឹង្សាបង្កដោយក្រុមអ្នកគាំទ្រក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ឥណ្ឌូណេស៊ីដែលផ្ទុះឡើងក្នុងជំនួបឥណ្ឌូណេស៊ីទល់ម៉ាឡេស៊ី ក្នុងវគ្គជម្រុះ World Cup 2020 បើកឆាកពូល G បានធ្វើឲ្យមានរូបភាពមិនល្អលើឆាកអន្តរជាតិ និងប៉ះពាល់ដល់វិស័យបាល់ទាត់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ នេះជាការមើលឃើញរបស់លោក John Duerden អ្នកវិភាគកីឡាបាល់ទាត់ដ៏ល្បីប្រចាំតំបន់អាស៊ី។
ការជិះកម្សាន្តទាំងពីរលើក នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ នេះបានធ្វើឡើង នៅរមណីយដ្ឋានធម្មជាតិមួយ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះខេត្តតាកែវ និងកំពត ហើយនឹងការជិះកម្សាន្តបែបសម្រាកលំហែរាត្រីថ្ងៃសុក្រមួយទៀត ដែលធ្វើឡើងនៅអាទិត្យមុននេះ។ ការជិះជាក្បួនទាំងពីរលើកនេះ ជាការបើកឱកាសមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកចូលរួម ក៏ដូចជាអតិថិជនផ្ទាល់ បានឃើញពីសមត្ថភាព កម្លាំងម៉ាស៊ីនរបស់ម៉ូតូ Royal Enfield នៅលើដងវិថីប្រទេសកម្ពុជា។ ជាមួយកម្លាំង Torque ដ៏អស្ចារ្យ បានធ្វើឱ្យគ្រប់ម៉ូឌែល នៃយីហោម៉ូតូមួយនេះ អាចបត់បែនបាន ទៅតាមស្ថានភាពផ្លូវ ក្នុងប្រទេស មិនថាផ្លូវរអិល ឡើងចំណោត ចុះទួល ចូលព្រៃ ជង្ហុក ដីសើម ភក់ និងជោកជាំដោយភ្លៀងយ៉ាងណានោះទេ ក៏ម៉ូតូនេះ នៅតែអាចបង្អួតរាងសង្ហារ របស់ខ្លួន និងអ្នកជាម្ចាស់ឱ្យកាន់តែលេចធ្លោ ថែមមួយកម្រិតទៀត។ អតិថិជនរបស់ Royal Enfield ជាមួយនឹងក្រសែភ្នែកមនុស្សជាច្រើន បានចោលសម្លឹងមកយីហោម៉ូតូនេះហើយស្ងប់ស្ងែង ជាមួយនឹងវត្តមាន ការរចនារបស់វា នៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា។ ដំណើរកម្សាន្តនេះ មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យអតិថិជន ទទួលបានអ្វីដែលថ្មីប៉ុណ្ណោះនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានបង្កើត នូវភាពស្អិតល្មួត រវាងអតិថិជន និងអតិថិជន ឱ្យមានពេលវេលាជជែកពិភាក្សា ផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ នៃម៉ូតូរៀងខ្លួន ក៏ដូចជាបណ្តុះនៃសហគមន៍គ្រួសារតែមួយ។ ក្រុមហ៊ុនម៉ូតូ Royal Enfield បានប្រឹងប្រែងអស់ពីកម្លាំងកាយចិត្ត ក្នុងការជះឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ទៅលើវិស័យកង់ពីរ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងខណៈពេលដែលក្រុមហ៊ុនម៉ូតូធំជាច្រើនបានដួលរលំ ហើយចាកចេញពីពិភពគុនម៉ូតូធំ តាំងពីឆ្នាំ ២០២០ មកម្ល៉េះ។ ក្រុមហ៊ុន Royal Enfield ជាមួយនឹងប្រវត្តរឿងរ៉ាវដ៏យូរអង្វែង ការរចនាកែច្នៃដ៏ឥតខ្ចោះ ម៉ូតូធំមួយនេះ ចាប់ផ្តើមក្នុងតំលៃចាប់ពី ៤០០០ ដុល្លារឡើងទៅ ជាមួយនឹងឈុតសំលៀកបំពាក់ មួកសុវត្ថិភាព និងគ្រឿងបន្លាស់ដែលមានស្រាប់ ជាពិសេសគឺមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំ និងជួសជុលម៉ូតូរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលសុទ្ធសឹងជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវ ឱ្យឃើញពីជោគជ័យ ដែលកៀកមកដល់សន្សឹមៗ ដូចដែលធ្លាប់ទទួលបាន នៅបណ្តាប្រទេសអាស៊ានដូចជា ប្រទេសថៃ វៀតណាម ឥណ្ឌូណេស៊ី សិង្ហបុរី និងប្រទេសកម្ពុជា។ អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម	ការជិះកម្សាន្តដែលផ្តល់បទពិសោធន៍តែមួយគត់ នឹងផ្តល់ដោយប្រេនយីហោម៉ូតូល្បីល្បាញមួយ គឺ Royal Enfield ។ ដោយមានការជឿរទៅលើវប្បធម៌ នៃការជិះកម្សាន្តបែប Pure Motorcycling, ក្រុមហ៊ុនម៉ូតូមួយនេះ តែងតែរៀបចំការជិះកម្សាន្តបែបជាក្បួនជារៀងរាល់ខែ ដើម្បីបង្កើតនូវទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួត រវាងក្រុមហ៊ុន និងអតិថិជនរបស់ខ្លួន។ Royal Enfield ក្រុមហ៊ុនយីហោម៉ូតូ ដែលមានអាយុកាល ១២០ ឆ្នាំមកហើយ បានរៀបចំការជិះកម្សាន្តសម្រាប់ពេលព្រឹក និងការជិះពេលយប់ ដែលចាប់ផ្តើមពីទីតាំងអគារតាំងបង្ហាញរបស់ខ្លួន នៅផ្លូវសហព័ន្ធរុស្សី។ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ នេះ គេសង្កេតឃើញថា មានតែក្រុមហ៊ុន Royal Enfield តែមួយគត់ ដែលបង្កើតនូវការជិះកម្សាន្តជាមួយអតិថិជន ហើយគោរពតាមគោលការណ៍ យ៉ាងតឹងរឹង ម៉ត់ចត់ ដោយតម្រូវឱ្យមានអ្នកចូលរួមមិនលើសពី១៥នាក់ តាមការណែនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនោះទេ។
អ្នកចាំទីសញ្ជាតិអ៊ីតាលី បានរិះគន់អាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីដែលមកពីលីកកំពូលអង់គ្លេស Oliver ថាជាមនុស្សមានបេះដូងសំរាម ដែលបានសម្លាប់ក្តីស្រមៃរបស់ Juventus ដើម្បីឈានទៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ក្រុមសេះបង្កង់អាចរកគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីរហូតដល់ទៅ ៣-០ វិញទៅហើយ ដែលធ្វើបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធ Mario Mandzukic ២គ្រាប់ និង Blaise Matuidi ១គ្រាប់ លើក្រុមម្ចាស់ផ្ទះអធិរាជសនៅទឹកដី Santiago Bernabéu សម្រាប់ការប្រកួតជើងទី២ គិតត្រឹមនាទី៩០ ដែលជាលទ្ធផលស្មើគ្នាជាមួយការប្រកួតជើងទី១។ ប៉ុន្តែដល់នាទី៩០+២ ទៅហើយ លោកអាជ្ញាកណ្តាល Michael Oliver បានផ្តល់បាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រ ក្រោយខ្សែការពារ Medhi Benatia បង្កឲ្យមានកំហុសលើកីឡាករ Lucas Vazquez ក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ខណៈ Buffon មិនពេញចិត្តនឹងការពិន័យនេះ ហើយតវ៉ាដោយទទួលបានកាតក្រហមថែមទៀត។ ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Cristiano Ronaldo ជាអ្នកស៊ុតបាល់ពិន័យបញ្ចប់ក្តីស្រមៃរបស់ Juventus ត្រឹមវគ្គនេះ ដើម្បីជួយ Real Madrid យកឈ្នះ ៤-៣ គិតទាំងពីរជើង អាចឈានទៅវគ្គ ១/២ ផ្តាច់ព្រ័ត្របន្តទៀត។ ចំណែកការប្រកួតគូទៀត Bayern Munich ក៏អាចឈានទៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រដែរដោយទទួលបានលទ្ធផលស្មើគ្នា ០-០ ជាមួយ Sevilla លើកទឹកដីខ្លួនឯងនៅជើងទី២នេះ ខណៈក្រុមជើងឯកអាល្លឺម៉ង់ បានយកឈ្នះក្រុមពីអេស្ប៉ាញ ២-១ ក្នុងប្រកួតជើងទី១៕	អ្នកចាំទី Gianluigi Buffon មានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីលោកអាជ្ញាកណ្តាល Michael Oliver ផ្តល់បាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រចុងម៉ោង ហើយព្រមទាំងផ្តល់កាតក្រហមឲ្យខ្លួនថែមទៀត នាការប្រកូតដែល Juventus យកឈ្នះ Real Madrid ៣-១ នៃពានរង្វាន់ UEFA Champions League ជើងទី២ វគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ។
ក្រុមជម្រើសជាតិនារីអាយុក្រោម ១៩ឆ្នាំថៃ បានឈ្នះជើងឯកពានរង្វាន់ AFF U-19 Womens Championship 2023 បន្ទាប់ពីឈ្នះ ក្រុមនារីវៀតណាម ក្នុងលទ្ធផល ២-១។ ២គ្រាប់ របស់ក្រុមនារីថៃ រកបានដោយ កីឡាការិនី Supaporn Intaraprarasit ប្រធានក្រុមនារីថៃ នៅនាទី៦៩ និងកីឡាការិនី Thanchanok Jansri ខ្សែប្រយុទ្ធក្រុមនារីថៃ នៅនាទី៧១។ ចំណែក ១គ្រាប់របស់វៀតណាម កីឡាការិនី Ly Linh Trang រកបាននៅនាទី៧៥។ បញ្ចប់ការប្រកួត ៩០នាទី ក្រុមនារីថៃ ឈ្នះ វៀតណាម លទ្ធផល ២-១។ នេះ គឺជាលើកទី២ ដែលក្រុមនារីអាយុក្រោម១៩ ឆ្នាំថៃ បានគ្រងតំណែងម្ចាស់ជើងឯកពានរង្វាន់ AFF U-19 Womens Championship ដោយលើកទី១ នៅឆ្នាំ២០១៤ និងលើកទី២ ឆ្នាំ២០២៣។ ក្នុងថ្ងៃជាមួយគ្នានេះដែរ ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ ឥណ្ឌូណេស៊ី បានចាញ់ មីយ៉ាន់ម៉ា ដោយបាល់កាត់សេចក្ដី ១១ម៉ែត្រ លទ្ធផល ៤-២ បន្ទាប់ពីចប់តង់ស្មើគ្នា ១-១ ក្នុងការដណ្ដើមយកជ័យលាភីលេខ ៣។ រីឯក្រុមជម្រើសជាតិនារីអាយុក្រោម ១៩ឆ្នាំ កម្ពុជា ហាលអាវត្រឹមវគ្គចែកពូល ដោយបានឈ្នះ ក្រុមនារីឡាវ លទ្ធផល២-១ និងឈ្នះទីម័រខាងកើត ១-០ ហើយបានចាញ់ ឥណ្ឌូណេស៊ី លទ្ធផល ៥-០ ក្នុងពូល A៕	ក្រុមនារីអាយុក្រោម ១៩ឆ្នាំថៃ បានយកឈ្នះលើ ក្រុមនារីវៀតណាម ក្នុងលទ្ធផល២-១ វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ នៃព្រឹត្តិការណ៍ AFF U-19 Womens Championship 2023 នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ ដោយឡែក ម្ចាស់ផ្ទះឥណ្ឌូណេស៊ី ចាញ់មីយ៉ាន់ម៉ា ដោយបាល់កាត់សេចក្ដី១១ម៉ែត្រ លទ្ធផល ៤-២ បន្ទាប់ចប់នាទី ត្រឹមលទ្ធផលស្មើ ១-១ ក្នុងការដណ្ដើមលេខ៣។
GMAC ព្រួយការនាំចេញផលិតផលកាត់ដេរនៅកម្ពុជាមានការធ្លាក់ចុះនៅឆមាសទី២ ក្នុងឆ្នាំនេះ ខណៈអ្នកបញ្ជាទិញមួយចំនួនបានស្វែងរកការប្រឹក្សាផ្នែកច្បាប់ពី GMAC ដើម្បីជួយផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់។ ជុំវិញក្ដីបារម្ភនេះ លោក កាំង មូនីកា អគ្គលេខាធិការរង GMAC បានលើកឡើងពីវិបត្តិនៅបណ្ដាប្រទេសនៃភាគខាងលិច ខណៈខ្សែបន្ទាត់នៃសេដ្ឋកិច្ចក៏ហាក់មានភាពធ្លាក់ចុះ ។ «ស្ថានភាពពិភពលោកមិនស្ថិតស្ថេរដែលបណ្តាលមកពីវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែន និងភាពតានតឹងនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ រួមទាំងលទ្ធភាពនៃការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ច មានការប្រែប្រួលច្រើននៅបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ដែលជាទីផ្សារនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា»។ លោក កាំង មូនីកា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗនៅថ្ងៃទី១១សីហា តាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាមបែបនេះ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការ ក្ដីបារម្ភពីការធ្លាក់ចុះក្នុងការនាំផលិតផលកាត់ដេរទៅអឺរ៉ុបនេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ ពុំអាចសុំឆ្លើយតបនិងបកស្រាយបន្ថែមពីខាងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាល វិជ្ជាជីវៈ បានឡើយនៅថ្ងៃនេះ។ ទាក់ទិននឹងការបារម្ភរបស់ GMAC នេះ ត្រូវបានលោក អាត់ ធន់ ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា បែរជាសង្ស័យថា អាចជាយុទ្ធសាស្រ្តរបស់និយោគជក ព្រោះពុំឃើញព័ត៌មានច្បាស់លាស់ ឬការសិក្សាឲ្យលម្អិតនោះទេ។ មេសហជីពរូបនេះ យល់ឃើញថា ដំណើរការចរចាប្រាក់ឈ្នួលកម្មករកាន់តែខិតជិតមកដល់ ទើបភាគីនិយោជកត្អូញត្អែរ ដើម្បីកុំឲ្យប្រាក់ខែកម្មករកើនខ្ពស់។ «ទូទៅវិស័យកាត់ដេរកម្ពុជានាំចេញទៅអឺរ៉ុប អង់គ្លេស អាម៉េរិកច្រើន តែទោះជាថយចុះតិចតួចក៏មិនប៉ះពាល់ការនាំចេញផ្នែកឧស្សាហកម្មកាត់ដេរដែរ។ ហើយយើងសង្ស័យទាំងនេះ ជាយុទ្ធសាស្រ្តរបស់និយោជក នៅពេលជិតដល់ការចរចាប្រាក់ខែកម្មករ ដើម្បីកុំឲ្យឡើងប្រាប់ឈ្នួលឬឡើងក្នុងកម្រិតទាបជាដើម»។ នេះជាការលើកឡើងលោក អាត់ ធន់ ។ សម្រាប់លោក អាត់ ធន់ កម្មករគួរណាស់មានប្រាក់ខែខ្ពស់ ខណៈអតិផរណាកើនឡើង គួរឲ្យកត់សម្គាល់។ មេសហជីពរូបនេះ គ្រោងលើកតួលេខចន្លោះពី២០ ទៅ៣០ ដុល្លារ ដើម្បីចរចា ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ស្ដីពីប្រាក់ខែគោលកម្មកររោងចក្រឆ្នាំ២០២៣។ កាលពីខែ ឧសភា លោក ស៊ុ សន្និសិទ្ធ ទេសាភិបាលរងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានព្យាករថា នៅឆ្នាំ២០២២នេះ អតិផរណានឹងកើនឡើងចំនួន៤ភាគរយ ដោយសារកំណើនថ្លៃម្ហូបអាហារ ប្រេងឥន្ធនៈ ដែលបណ្ដាលមកពីការរងឥទ្ធិពលពីសង្រ្គាមរុស្សី និងអ៊ុយក្រែន និងថ្លៃដឹកជញ្ជូន ខណៈខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់មានការរអាក់រអួល និងការកើនឡើងនៃតម្រូវការក្នុងស្រុក។ ទេសាភិបាលរងរូបនេះ បានបន្ថែមថា នៅឆ្នាំនេះកម្ពុជារំពឹងនឹងទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំ ក្នុងអត្រា៥,៣ភាគរយ ដែលគាំទ្រដោយកំណើនក្នុងវិស័យកម្មន្តសាល៩,៦ភាគរយ, វិស័យសំណង់១,២ភាគរយ, វិស័យកសិកម្ម១,២ភាគរយ ។ ចំណែកវិស័យទេសចរណ៍ត្រូវបានរំពឹងថានឹ ងមានកំណើនវិជ្ជមាន៦ភាគរយ។ អត្ថបទទាក់ទង មេសហជីព គ្រោងស្នើដំឡើងប្រាក់ខែកម្មករជាង២០ដុល្លារ ខណៈអតិផរណាកើនខ្ពស់ យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅត្រីមាសទី១ ក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ កម្ពុជារកចំណូលបានជាង៣១៥០លានដុល្លារ ពីវិស័យកាត់ដេរ ក្នុងនោះនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ជាង២,១០០លានដុល្លារ ហើយស្បែងជើងនិងផលិតធ្វើដំណើរមានជាង៨០០លានដុល្លារ៕	ភ្នំពេញ៖ សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា (GMAC) បារម្ភការនាំចេញផលិតផលកាត់ដេរទៅអឺរ៉ុបធ្លាក់ចុះ ដោយវិបត្តិសង្គ្រាមរ៉ូស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន និងភាពតានតឹងនៅតៃវ៉ាន់។ ប៉ុន្តែ មេសហជីព ដាក់ការសង្ស័យថា អាចជាលេសរបស់ភាគីនិយោជក ដើម្បីមិនដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល នាពេលចរចាខាងមុខ។
សេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌានឹងផ្ដល់អាហារូបករណ៍ ដល់និស្សិតកម្ពុជាដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់វគ្គសិក្សាភាសាហិណ្ឌី នៅប្រទេសឥណ្ឌា។ ក្នុងការស្នើរសុំពាក្យអាហារូបករណ៍នេះ បេក្ខជនត្រូវគោរពទៅលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ដូចជា ត្រូវមានសញ្ញាបត្រចាប់ពីកម្រិតទុតិយភូមិឡើងទៅ ត្រូវចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេស ត្រូវចេះប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រ និង ត្រូវចេះប្រើប្រាស់ Email។ សម្រាប់បេក្ខជន ដែលមានបំណងចង់ទៅសិក្សាបន្ថែមខាងផ្នែកភាសាហិណ្ឌី អាចទៅទទួលយកពាក្យស្នើសុំអាហារូបករណ៍ពីស្ថានទូតឥណ្ឌា។ អាហារូបករណ៍នេះ ដែលស្ថិតក្នុងគម្រោងការផ្សព្វផ្សាយភាសាហិណ្ឌីនេះ ក៏នឹងផ្ដល់ជូនសំបុត្រយន្ដហោះទៅវិញទៅមក និងសំបុត្ររថភ្លើង AC៣ សម្រាប់បេក្ខជនផងដែរ។ បេក្ខជនត្រូវទៅដាក់ពាក្យឲ្យបានមុនថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០នេះ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម បេក្ខជនអាចទំនាក់ទំនងតាមរយៈអ៊ីម៉ែល [email protected]៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា ជ្រើសរើសនិស្សិតកម្ពុជាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ទៅសិក្សាភាសាហិណ្ឌី នៅវិទ្យាស្ថានកណ្ដាលបណ្ដុះបណ្ដាលភាសាហិណ្ឌី Kendriya Hindi Sansthan ក្នុងទីក្រុង Agra សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២០-២០២១។
Alves ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ដើមឆ្នាំ ២០២៣ នឹងត្រូវបានដាក់ឱ្យជាប់ឃុំនៅក្នុងពន្ធនាគារមួយកន្លែងនៅខាងក្រៅទីក្រុង Barcelona។ ប្រសិនបើការស៊ើបអង្កេត រកឃើញថាអតីតកីឡាករក្រុម Barca មានកំហុស នោះគេនឹងប្រឈមការជាប់ពន្ធនាគារពី ៤ ទៅ ១៥ឆ្នាំ។ កីឡាករវ័យ ៤០ឆ្នាំ ធ្លាប់បានអះអាងថាគេ បានរួមភេទជាមួយនឹងនារីជនរងគ្រោះគឺជាការយល់ព្រមព្រៀងគ្នា។ នៅក្នុងឯកសារដែលបានចុះហត្ថលេខា ដោយចៅក្រមបីនាក់ នៅក្នុងទីក្រុង Barcelona បានឱ្យដឹងថាមានហេតុផលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់កាត់ក្តីលើ Alves ស្រមតាមសំណើររបស់រដ្ឋអាជ្ញាសាធារណៈ និងមេធាវីរបស់ស្ត្រីរងគ្រោះ។ កាលពីខែសីហា ចៅក្រមបានចោទប្រកាន់អតីតកីឡាករ PSG និង Juventus រូបនេះ ជាផ្លូវការ បន្ទាប់ពីរកឃើញភស្តុតាងនៃការប្រព្រឹតិ្តខុសលើរូបគេ។ បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់តុលាការទីក្រុង Barcelona ៖ «សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ជនរងគ្រោះដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សាក្សី និងរបាយការណ៍របស់អ្នកជំនាញដែលបង្ហាញក្នុងសំណុំរឿងត្រូវតែចាត់ទុកថាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គោលបំណងនេះ ដោយមិនមានការរើសអើងចំពោះលទ្ធផលចុងក្រោយបន្ទាប់ពីដំណាក់កាលជុំនុំជម្រះពេញអង្គរួច។»។ ធ្លាប់ស្នាក់នៅ Barcelona រយៈពេល ៩ឆ្នាំ Alves បានជួយក្រុមជើងខ្លាំងមួយនេះឈ្នះពានរង្វាន់ La Liga ចំនួន ៦លើក, ពានរង្វាន់ Spain Super Cup ចំនួន ៤លើក, Copa del Rey ៤លើក, UEFA Champions League ចំនួន ៣លើក, UEFA Super Cup ចំនួន ៣លើក និងពានរង្វាន់ FIFA Club World Cup ចំនួន ៣លើក៕	Dani Alves អតីតខ្សែការពារ Barcelona និងប្រេស៊ីល ប្រឈមមុខនឹងការកាត់ទោសនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ លើការចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភផ្លូវភេទលើនារីម្នាក់នៅក្នុងក្លិបរាត្រីក្នុងទីក្រុង Barcelona កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២។ នេះបើតាមតុលាការអេស្ប៉ាញបាននិយាយកាលពីថ្ងៃ១៤ ខែវិច្ឆិកា។
បន្ទាប់ពីឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីនៅចុងឆ្នាំ ២០២២ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានដាក់ចេញវិធានការជាច្រើន ក៏ដូចជាបានរំលាយស្ថាប័នរដ្ឋដែលជាន់ការងារគ្នាជាដើមសំដៅកាត់បន្ថយបន្ទុករដ្ឋ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលប្រកាសមិនយកប្រាក់ខែផ្ទាល់ខ្លួន និងកាត់បន្ថយប្រាក់ខែរដ្ឋមន្ត្រី បានយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើវិស័យហិរញ្ញវត្ថុជាតិ។ លោក អាន់វ៉ា ប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករាថា បំណុលជាតិហក់ខ្ពស់ខ្លាំងដល់៣៥០ពាន់លានដុល្លារ ។ បើតាមមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ី បំណុលនេះដែលសរុបទាំងកាតព្វកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ បានកើនឡើងលើសពី៨០ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) រួចហើយ ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ផ្ទាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ «បញ្ហាជាមួយនឹងបំណុលរបស់យើង វាបានឈានជិតដល់៣០០ពាន់លានដុល្លាររួចហើយ ហើយប្រសិនបើកាតព្វកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងៗត្រូវបានរួមបញ្ចូលទៀតនោះ វាបានឡើងដល់ជិត៣៥០ពាន់លានដុល្លារឯណោះ»។ លោក អាន់វ៉ា បានលើកឡើងបែបនេះក្នុងកិច្ចពិភាក្សាថវិកាឆ្នាំ២០២៣ នៅក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ។ សម្ដីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីដែលបានដកស្រង់ដោយកាសែត New Straits Times អះអាងថា តួលេខបំណុលក៏បានបង្ហាញពីឱនភាពថវិការបស់ប្រទេសដែលនឹងកើនលើសពីការប៉ាន់ស្មានពីមុន គឺមាន៥.៨ភាគរយនៃ GDP សម្រាប់ឆ្នាំ២០២២។ លោក អាន់វ៉ា ថែមទាំងចាត់ទុកថាម៉ាឡេស៊ីមានសេដ្ឋកិច្ចខ្សោយ ហើយទាក់ទងនឹងការអភិវឌ្ឍជាអន្តរជាតិដូចជាបញ្ហាសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន និងការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងពិភពលោកដែលមិនអាចឱ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសរឹងមាំឡើយ។ ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចសន្ទនាដដែល លោក អាន់វ៉ា ក៏បាននិយាយផងដែរថា ម៉ាឡេស៊ីមិនមានគម្រោងសាងសង់អគារខ្ពស់ៗដើម្បីទុកជាកេរដំណែលរបស់រដ្ឋបាលលោកនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោក អាន់វ៉ា មានគម្រោងបង្កើតគោលនយោបាយដែលនឹងជួយសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដើម្បីទប់ទល់ក្នុងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏លំបាក ពិសេសប្ដេជ្ញានាំយកការវិនិយោគបរទេសមកក្នុងប្រទេសឱ្យបានច្រើន។ គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋបាលលោក អាន់វ៉ា គ្រោងនឹងដាក់ស្នើកញ្ចប់ថវិកាជាតិដំបូងសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ទៅសភានៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈខាងមុខ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា បាននិយាយថា បំណុលជាតិរបស់ម៉ាឡេស៊ីបានកើនឡើងដល់៣៥០ពាន់លានដុល្លារហើយ ដែលលើស៨០ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ។ លោកទាមទារឱ្យចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។
បើតាមក្លិបរហស្សនាមបិសាចក្រហមបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ការដំឡើងថ្លៃសំបុត្រក៏ព្រោះការចំណាយសម្រាប់រៀបចំការប្រកួតនានាមានតម្លៃថ្លៃជាងមុន ដោយរយៈពេល ៥ឆ្នាំចុងក្រោយតម្លៃចំណាយសម្រាប់ការប្រកួតបានកើនឡើងដល់ ៤០ភាគរយ ខណៈដែលរយៈពេល ១១ខែចុងក្រោយកើនឡើងជាង ១១ភាគរយបន្ថែមទៀត។ «ការដំឡើងថ្លៃសំបុត្រតិចតួចនេះ គិតចាប់ពីរដូវកាល ២០២៣-២៤ តទៅ។ នេះជាតម្រូវការក្លិបដើម្បីឱ្យក្លិបអាចបន្តដំណើរការនៅលើមូលដ្ឋាននេះប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ យើងបានរក្សាការកើនតម្លៃយ៉ាងល្អនៅក្រោមអត្រាអតិផរណានាបច្ចុប្បន្ន [] សម្រាប់តម្លៃសំបុត្រនៅ Old Trafford ជាមួយនឹងអាហារនិងភេសជ្ជៈអំឡុងការប្រកួតនីមួយៗ នឹងបន្តស្ថិតក្រោមតម្លៃដ៏សមរម្យបំផុតមួយក្នុង Premier League។»។ នេះបើតាមការលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្លិបបិសាចក្រហម។ លើសពីនេះ Man United បានបន្ថែមថា សំបុត្រការប្រកួតពេញមួយរដូវកាលសម្រាប់អ្នកគាំទ្រអាយុក្រោម ១៦ឆ្នាំ ស្ថិតនៅតម្លៃដដែល ខណៈដែលសំបុត្រសម្រាប់មនុស្សចាស់ចាប់ពីវ័យ ៦៥ឆ្នាំឡើងទៅ ទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃ ៥០ភាគរយ។ ការដំឡើងថ្លៃសំបុត្រ ៥ភាគរយពីសំណាក់ក្រុមបិសាចក្រហមត្រូវបានមើលឃើញថា កើនឡើងប្រមាណចំនួនត្រឹមតែ ១អឺរ៉ូ (១,២ដុល្លារ) ឬ ២អឺរ៉ូ (២,៤ដុល្លារ) តែប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយសំបុត្រ។ Man United ក៏បាននិយាយត្រង់ចំណុចនេះថា ក្លិបប្រឈមតម្លៃអតិផរណា៥០ភាគរយនៃការលក់សំបុត្រផងដែរ។ បច្ចុប្បន្នក្លិបបិសាចក្រហមបន្តស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់ក្រុមគ្រួសារ Glazer នៅឡើយ ខណៈក្លិបកំពុងត្រូវស្ថិតក្រោមការដាក់ដេញថ្លៃសម្រាប់ស្វែងរកការគាំទ្រថ្មីពីសំណាក់ម្ចាស់ថ្មី។ បេក្ខភាពចំនួន ៣រូបកំពុងតែប្រដេញគ្នាដេញថ្លៃយកក្លិបបិសាចក្រហមរួមមាន មហាសេដ្ឋីអង់គ្លេសលោក Jim Ratcliffe ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន INEOS, លោក Sheikh Jassim Bin Hamad Al Thani កូនប្រុសរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាតា និងក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ Elliot របស់អាម៉េរិក៕	ក្លិប Manchester United បានដំឡើងថ្លៃសំបុត្រទស្សនាប្រកួតពេញមួយរដូវកាលសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យចំនួន ៥ភាគរាយលើសពីតម្លៃចាស់ចាប់ពីរដូវកាលក្រោយ ២០២៣-២៤ តទៅ។ នេះជាការដំឡើងថ្ងៃលក់សំបុត្រលើកដំបូង ក្រោយរក្សាតម្លៃថេរ ១១រដូវកាលរួចមក។
ជាមួយគ្នានេះដែរ CamEd បានចាប់ផ្តើមផ្តល់ការអប់រំដល់និស្សិតកម្ពុជា សម្រាប់ជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ គណនេយ្យ និងសវនកម្ម ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០០មកម្ល៉េះ។ សាស្ត្រាចារ្យរបស់ CamEd Business School នេះ សុទ្ធសឹងតែជាអ្នកជំនាញ ដែលមានសមត្ថភាព និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ។ តើអ្វីជា ACCA ? បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩០៤ The Association of Chartered Certified Accountants (ACCA) គឺជាស្ថាប័នជំនាញដ៏បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក សម្រាប់គណនេយ្យករ និងសវនករ (Auditors)។ ACCA មានទីស្នាក់ការកណ្តាល ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ នៃចក្រភពអង់គ្លេស និងផ្តល់សញ្ញាបត្រ CAT និង ACCA ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ ក្នុងបណ្តាប្រទេសជាង១៨៣ នៅពិភពលោក។ ស្ថាប័នជំនាញដ៏ធំនេះ ក៏បានធ្វើការដោយឯករាជ្យ លើការរៀបចំការប្រឡង និងកម្មវិធីសម្រាប់សញ្ញាបត្រ CAT និង ACCA។ បច្ចុប្បន្ន CamEd Business School មាននិស្សិតកម្ពុជាចំនួន១៦នាក់ និងជាប់ចំណាត់លេខពីរក្នុងពិភពលោកលើជំនាញ ACCA របស់ពួកគេ។ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ និស្សិតរបស់សាលា CamEd រកពិន្ទុបានខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ អ្វីដែលពិសេសជាងនេះទៅទៀត និស្សិតដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សា សញ្ញាបត្រគណនេយ្យករជំនាញ ACCA ក៏បានក្លាយជាចលករដ៏សំខាន់ និងបានក្លាយជាសេចក្ដីត្រូវការយ៉ាងចម្បង នៅក្នុងទីផ្សារការងារ ក្នុងផ្នែកគណនេយ្យ ហិរញ្ញវត្ថុ និងសវនកម្ម ទាំងស្ថាប័នរដ្ឋ និងស្ថាប័នឯកជន នៅក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។ ចាប់ផ្តើមបង្កើនសមត្ថភាព ជំនាញ និងចំណេះដឹងផ្នែកគណនេយ្យ ហិរញ្ញវត្ថុ សវនកម្ម និងពន្ធដារ ជាមួយសញ្ញាបត្រគណនេយ្យករជំនាញ ACCA នៅវិទ្យាស្ថាន CamEd Business School។ ចាប់ផ្តើមទទួលចុះឈ្មោះសិក្សា ពីថ្ងៃនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី ៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមចុចទីនេះ! https://cam-ed.com/brochure/acca_brochure_english_2019.pdf សូមចុះឈ្មោះតាមរយៈអនឡាញ សូមចូលទៅកាន់វេបសាយ៖ www.cam-ed.com៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	CamEd Business School គឺជាសាលាធុរកិច្ចមួយនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលគ្រប់គ្រងដោយជនជាតិអាមេរិក។ វិទ្យាស្ថាន CamEd Business School ក៏ជាវិទ្យាស្ថានមួយ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ និងជាគ្រឹះស្ថានថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាឈានមុខជាងគេ ក្នុងមុខជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ និងគណនេយ្យផងដែរ។ លើសពីនេះ CamEd គឺជាអ្នកផ្តល់ការអប់រំ The Association of Chartered Certified Accountants (ACCA) ដំបូងគេបង្អស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងជាអ្នកផ្តល់ការអប់រំ ACCA Platinum តែមួយគត់ផងដែរ។
កញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ ដែលជាអ្នករៀបចំកម្មវិធីជួបជុំគ្នានេះ បានឲ្យដឹងថា កញ្ញារៀបចំពិធីជួបជុំនេះនៅវត្តអារាម ដោយសារជាទូទៅគ្រួសារខ្មែរនៅក្នុងភូមិតែងយកទីវត្តអារាម ជាគោលនៃការជួបជុំរបស់ពួកគេ។ «វត្តអារាមជាកន្លែងមួយដែលឲ្យប្រជាជនខ្មែរបានទទួលនូវព្រលឹងរបស់ខ្លួនឯង ដែលតាមរយៈល្បែងប្រជាប្រិយ ល្បែងប្រពៃណី ល្ខោន ម្ហូបខ្មែរ និងបរិយាកាសដែលខ្មែរយើងជួបជុំគ្នា»។ លោក ចាន់ សំណព្វ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីមានប្រសាសន៍ថាបុណ្យភូមិ ត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរប្រារព្ធជាយូរយារណាស់មកហើយ។ បុណ្យនេះត្រូវបានធ្វើឡើងទៅតាមការចូលចិត្ត និងជំនឿរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិនីមួយៗ ក្រោយការប្រមូលផល និងមុនបុណ្យចូលឆ្នាំ។ លោកបានពន្យល់ពីអត្ថន័យនៃបុណ្យភូមិនេះថា៖ «បុណ្យភូមិហ្នឹង ជាទូទៅជាឱកាសកែប្រែបរិយាកាស។ ពេលហ្នឹងយើងទំនេរ ហើយដៃអីដែរ អញ្ចឹងយើង ធ្វើអាហ្នឹង ទៅត្រៀមចូលឆ្នាំផងទៅ។ ហើយចូលឆ្នាំ ហើយមនុស្សចាប់ផ្ដើមចូល វស្សា ធ្វើស្រែ ធ្វើស្រូវទៀតហើយ។ ពេលព្រះសង្ឃត្រឡប់ទៅវិញ គេយកស្រែដាក់ឡាន ប្រគេនព្រះសង្ឃ។ វាជាស្មារតីសាមគ្គីធម៌មួយ ដើម្បីរួបរួមគ្នាបានបច្ច័យតិចតួច ពិសេសស្រូវដើម្បីយកទៅផ្គត់ផ្គង់វត្តមួយ ដែលនៅក្នុងភូមិ។ គេឧទ្ទិស សូត្រមន្ត ដើម្បីឆ្នាំក្រោយទៀត ទទួលបានផលកាន់តែសំបូរហូរហៀរទៅទៀត»។ កម្មវិធីជួបជុំដែលកញ្ញា លំអរពេជ្រ ហៅថា «បុណ្យភូមិ» នេះចាប់ផ្ដើមមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងក្នុងចំណោមយុវជនដោយសារបទចម្រៀង «ឆឺតឆឺតបុណ្យភូមិ» ដែលនិពន្ធពិសេសសម្រាប់បុណ្យភូមិឆ្នាំមុន ដែលនាពេលនោះ បានទាក់ទាញយុវជនជាច្រើនពាន់នាក់ចូលរួម។ ឆ្នាំនេះ យុវជនជាច្រើនទន្ទឹងរង់ចាំចូលរួមកម្មវិធីជួបជុំ ដែលហៅថា «បុណ្យភូមិ» ម្ដងទៀត ហើយពួកគេរំពឹងខ្ពស់ពីក្រុមអ្នករៀបចំកម្មវិធី។ ពេលនេះ យុវជនស្គាល់បុណ្យភូមិច្រើនជាងមុនតាមរយៈពិធីជួបជុំគ្នាដែលកញ្ញា លំអរពេជ្រ បានផ្ដួចផ្ដើមគំនិតធ្វើឡើងអស់រយៈពេលបួនឆ្នាំមកហើយ។ កម្មវិធីនេះ មិនត្រឹមតែជាកម្មវិធីអបអរបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ តែពួកគេយល់ថា បុណ្យភូមិជាទិវាដែលពួកគេជួបជុំដើម្បី កសាងមិត្តភាព សិក្សាអំពីសិល្បៈបុរាណ និងចូលរួមលើកស្ទួយការជីកកកាយឡើងវិញនូវវប្បធម៌ និងសិល្បៈបុរាណខ្មែរ។ យុវតី ថាវ នារីនាថ វ័យ១៧ឆ្នាំ កំពុងអង្គុយសម្រាកក្រោមទីម្លប់មួយក្បែរព្រះវិហារនៃវត្តទួលក្រសាំងជាមួយមិត្តភក្តិ ក្រោយពីលេងល្បែងប្រជាប្រិយ។ នារីនាថ ប្រាប់ VOA ថា ដោយសារកាលពីឆ្នាំមុន កញ្ញាទទួលបានបទពិសោធន៍ល្អពីការចូលរួមបុណ្យភូមិ ទើបឆ្នាំនេះកញ្ញាមកចូលរួមម្ដងទៀត។ «បុណ្យភូមិហ្នឹងធ្វើជាលក្ខណៈមួយ បែបប្រពៃណីខ្មែរយើង ហើយបង្ហាញនូវវប្បធម៌ខ្មែរយើង។ ការរៀបចំ មើលទៅលក្ខណៈជាភូមិស្រុកអញ្ចឹងមើលទៅ មានប្រជាជនមកច្រើនទៅអ៊ូអរ។ រៀបចំឡើងអញ្ចឹង យើងអាចបង្កើតមិត្តភាពថ្មីៗ ពោរពេញទៅដោយក្ដីស្រលាញ់និងភាពស្និទ្ធស្នាល»។ កញ្ញាបន្តថា ៖«នៅពេលដែលប្រទេសយើងកំពុងអភិវឌ្ឍពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ បច្ចេកវិទ្យាទំនើបវារីក[ចម្រើន] អញ្ចឹងទៅ ខ្ញុំគិតថាវាអាចបាត់បង់វប្បធម៌ខ្មែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើពួកយើងចូលរួមបង្កើតនូវអ្វីដែលមានលក្ខណៈជាប្រពៃណីខ្មែរយើង ខ្ញុំគិតថាវាល្អ។ អញ្ចឹងខ្ញុំចង់មកចូលរួម»។ យុវតីរូបនេះ លើកឡើងថា បុណ្យភូមិដែលមានលក្ខណៈបែបប្រពៃណីនេះ បានផ្ដល់ឱកាសឲ្យកញ្ញា ស្គាល់អំពីល្ខោន និងរបាំប្រពៃណីខ្មែរ ដែលនាងមិនធ្លាប់បានទស្សនាដោយផ្ទាល់ពីមុន។ យុវតី ធីតា ពេជ្រសម្បត្តិ វ័យ១៦ឆ្នាំ កំពុងឈរមើលគេលេងបាញ់ធ្នូខ្មែរផង ស្រែកហ៊ោផង។ កញ្ញាចូលរួមបុណ្យភូមិជាលើកដំបូង និយាយទាំងអារម្មណ៍រំភើបរីករាយ។ «ដោយសារខ្ញុំឃើញមានលាយឡំនឹងវប្បធម៌ខ្មែរ ចង់មកមើល មានល្បែងប្រជាប្រិយ មានអ្វីៗទាក់ទងនឹងវប្បធម៌របស់ខ្មែរយើង។ យើងជាខ្មែរ យើងត្រូវដឹងពីវប្បធម៌ខ្មែរឲ្យបានទូលំទូលាយ។ ជួនកាល ល្បែងប្រជាប្រិយខ្លះ ខ្ញុំអត់ធ្លាប់លេងទេ តែដល់ពេលខ្ញុំមកហ្នឹង ខ្ញុំបានលេងល្បែងដែលខ្ញុំមិនធ្លាប់លេងពីមុន»។ យុវតីរូបនេះ រំពឹងថា កម្ពុជានឹងមានការរៀបចំកម្មវិធីដែលមានលក្ខណៈវប្បធម៌ ប្រពៃណីបែបនេះកាន់តែច្រើនថែមទៀត ដើម្បីឲ្យយុវជនកម្ពុជាជំនាន់ក្រោយស្គាល់អំពីទម្រង់វប្បធម៌បុរាណខ្មែរកាន់តែទូលំទូលាយ។ ពិធី«បុណ្យភូមិ» ដែលកញ្ញា លំអរពេជ្រ យកតាមឈ្មោះពិធីបុណ្យភូមិពីដើម ផ្ដើមចេញពីសារណាបញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រ ជំនាញគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់កញ្ញា ។ សហស្ថាបនិក៣នាក់ទៀត រួមមានមិត្តរួមថ្នាក់ ប្អួនស្រី និងមិត្តរួមការងារដែលជួយជ្រោមជ្រែង និងរៀបចំកម្មវិធីនេះទាំង៤ឆ្នាំ។ កញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រនិយាយថា៖ «អញ្ចឹងវាវិវត្តពីការនិយាយគ្នាទាំងអស់ហ្នឹង ដោយយើងមិនមែនចាប់ផ្ដើមថា ហ្អេ...តោះ នាំគ្នាធ្វើបុណ្យភូមិទេ។ វាចេញពីរឿងតូចមួយ ដែលយើងគ្រាន់តែចង់ឲ្យមនុស្សមើលល្ខោន ហើយវាចេញពីកម្មវិធីបុណ្យភូមិហ្នឹងឯង។ សិល្បៈសំខាន់ៗដែលនឹងត្រូវសម្ដែងនៅក្នុងបុណ្យភូមិ មានដូចជាការសម្ដែងយីកេ របាំបុរាណខ្មែរ និងល្ខោនខ្មែរ ដែលមានដូចជាល្ខោនស្បែកធំ និងស្បែកតូច ព្រមទាំងល្ខោនខោល។ កម្មវិធីទាំងអស់សុទ្ធតែមានការវិវត្ត និងបង្កប់នូវអត្ថន័យខុសប្លែកពីឆ្នាំមុន ។ យប់ទី១ នៃការប្រារព្ធពិធីនេះ មានសម្ដែងយីកេ រឿងកាកី ដែលខុសពីឆ្នាំមុនដែលគេយករឿងម៉ាក់ថឺងមកសម្តែង។ យប់ទី២ គេសម្ដែងរបាំបុរាណ ដកស្រង់ចេញពីឈុតរឿងរាមឥសូ មណីមេខលា។ «ព្រោះថានៅក្នុងសង្គមខ្មែរ សាច់រឿងដែលនិយាយអំពីតួស្រីជា វីរនារី វាតិច។ អញ្ចឹងមណីមេខាលា ជារឿងមួយនិយាយថា មនុស្សស្រីជាវីរនារី ពីព្រោះគាត់ឈ្នះរាមឥសូ»។ របាំនេះសម្ដែងដោយក្រុមរបស់ក្រុមអ្នកគ្រូ សាភារ៉ូ ជាម សុភិលីន (Sophiline Cheam Shapiro) ដែលជាក្រុមសិល្បៈខ្មែរល្បីល្បាញមួយនៅកម្ពុជាក្នុងការអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍសិល្បៈបុរាណខ្មែរ។ ចំណែកយប់ទី៣ ដែលជាយប់ចុងក្រោយ នឹងមានការសម្ដែងល្ខោន ស្បែកធំ ស្បែកតូច និងល្ខោនខោល ដោយសមាគមសិល្បៈសុវណ្ណភូមិ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ គេជ្រើសរើសយកឈុតឆាកចេញពីរឿងរាមកេរ្តិ៍មកសម្ដែង តែឆ្នាំនេះ ទម្រង់ល្ខោនទាំង៣ នឹងត្រូវលើកយកមកបង្ហាញបែបសហសម័យ។ ការពន្លិចនូវសិល្បៈបុរាណខ្មែរឡើងវិញ តាមរយៈការបង្ហាញ និងពន្យល់ឲ្យយុវជនខ្មែរស្គាល់អំពីអត្ថន័យឲ្យកាន់តែច្បាស់ កើតឡើងពីឆន្ទៈ និងសេចក្ដីស្រលាញ់របស់យុវជនទាំងឡាយដែលស្រលាញ់សិល្បៈ។ ចំពោះកញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ ទឹកចិត្តនេះកើតឡើងពីអនុស្សាវរីយ៍ដែលកញ្ញាមានចំពោះលោកយាយរបស់ខ្លួន។ «ខ្ញុំបានទទួលព្រលឹងទាំងអស់ហ្នឹង ដែលខ្ញុំហៅថាវាជាព្រលឹងនោះ គឺពីម៉ាក់យាយរបស់ខ្ញុំ ដោយសារតែគាត់ស្រលាញ់សិល្បៈ។ ដែលខ្ញុំចាំមែនទែននោះ គឺមានយប់មួយនោះ ដែលខ្ញុំទៅលេងគាត់នៅកំពង់ឆ្នាំង។ គាត់នាំខ្ញុំទៅមើលល្ខោន ដែលយប់នោះគេលេងល្ខោនយីកេ និងល្ខោនបាសាក់២យប់ផ្សេងគ្នា ហើយខ្ញុំអង្គុយមើល ក្រាលកន្ទេលអង្គុយមើល។ អារម្មណ៍នោះ គឺវាមានតែពេលដែលខ្ញុំជួបម៉ាក់យាយទេ ដែលខ្ញុំបានទៅមើលល្ខោន»។ លោក ឃឹម មាឃ វ័យ៣៦ឆ្នាំ កំពុងរៀបចំស្តង់តាំងពិពណ៌សិល្បៈស្បែកតូច និងស្បែកធំ។ ស្តង់នេះ មិនត្រឹមតែអាចឲ្យអ្នកចូលរួមបានទស្សនាសកម្មភាពឆ្លាក់ និងដាប់រូបផ្សេងផ្ទាល់នោះទេ តែក៏អាចសាកល្បងឆ្លាក់ និងដាប់ដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់។ «ប្រសិនជាយើងអត់មានកម្មវិធីដែលបង្កើតដោយយុវជនដែលស្រលាញ់វប្បធម៌ដោយចេញពីទឹកចិត្តយុវជន វប្បធម៌យើងពិសេសនៅលើយុវជន ក្មេងជំនាន់ក្រោយហ្នឹងហើយ ប្រសិនបើគាត់ ក្នុងកម្មវិធីធំៗមិនពាំនាំយកទម្រង់វប្បធម៌បុរាណមកទេ វាធ្វើឲ្យប្រជាជនខ្មែរយើងអត់ស្គាល់ ធ្វើឲ្យបាត់បង់បន្តិចម្តងៗ។ ហើយបើសិនជាមានទៅ គាត់ឃើញ គាត់ឆ្ងល់ គាត់សួរ អញ្ចឹងគាត់អាចប្រាប់បន្តទៅក្មេង ឬចាស់ៗ ឪពុកម្ដាយ ឬតាមសាលាអញ្ចឹង។ គាត់អាចថា ល្ខោនខ្មែរយើងល្អ»។ នាពេលថ្មីៗនេះ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បន្តស្នើសុំទៅអង្គការយូណេស្កូ ដើម្បីបញ្ចូលមរតកវប្បធម៌អរូបិយ និងសិល្បៈខ្មែរបុរាណមួយចំនួន ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ ក្នុងនោះរួមមាន ល្ខោនខោល ក្បាច់គុណល្បុក្កតោ ភ្លេងអារក្ស និងតម្បាញសូត្រខ្មែរជាដើម។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៦ អង្គការយូណេស្កូ បានដាក់បញ្ចូលទម្រង់សិល្បៈចាប៉ីដងវែងជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករួចមកហើយ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	កណ្តាល ៖ ឆ្នាំនេះ យុវជនប្រុសស្រីប្រមូលផ្ដុំគ្នាជាថ្មីម្ដងទៀត ដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យភូមិដែលចាប់ផ្ដើម នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះនៅវត្តទួលក្រសាំង ចម្ងាយប្រមាណ៥គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងតាខ្មៅនៃខេត្តកណ្ដាល។
ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់ពិភពលោក កាលពីមុនមកក៏ធ្លាប់បានហាមឃាត់លោក Rubiales រយៈពេល ៩០ថ្ងៃពីសកម្មភាពបាល់ទាត់ ក្រោយពេលដែលលោកកំពុងជាប់ស្ថិតក្នុងរឿងអាស្រូវនៃការថើបដោយបង្ខំលើកីឡាការិនី Hermoso អំឡុងកម្មវិធីប្រគល់ពានរង្វាន់ World Cup 2023 ដល់ក្រុមនារីអេស្ប៉ាញ ក្នុងទីក្រុងសីដនីកាលពីខែកញ្ញា។ ពេលនេះ FIFA បាននិយាយថាលោក Rubiales នឹងត្រូវបានរងការហាមឃាត់ពីសកម្មភាពបាល់ទាត់សម្រាប់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ។ «គណៈកម្មាធិការវិន័យរបស់ FIFA បានហាមប្រាមលោក Luis Rubiales ដែលជាអតីតប្រធានសមាគមបាល់ទាត់អេស្ប៉ាញ (RFEF) ពីរាល់សកម្មភាពដែលទាក់ទងនឹងកីឡាបាល់ទាត់ក្នុងកម្រិតជាតិ និងអន្តរជាតិរយៈពេល ៣ឆ្នាំ។»។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ស្ថាប័នស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុង Zurich ប្រទេសស្វ៊ីស។ FIFA ក៏បានអះអាងលោក Rubiales ត្រូវបានជូនដំណឹងអំពីការសម្រេចចិត្តនេះកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ហើយអតីតប្រធានសហព័ន្ធបាល់ទាត់អេស្ប៉ាញ មានពេល ១០ថ្ងៃ ដើម្បីស្នើសុំការសំរាលពីសំណាក់ FIFA ក៏ដូចជាការប្តឹងឧទ្ធរណ៍។ លើបញ្ហាការថើប កីឡាការិនី Hermoso បានបញ្ជាក់ថានោះ ឧបទ្ទវហេតុការថើបនោះបានធ្វើឱ្យនាងមានអារម្មណ៍ងាយរងគ្រោះនិងដូចជាជនរងគ្រោះនៃការវាយដំ ជាមួយនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមពណ៌នាពីរឿងរបស់នាង៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) ដាក់បម្រាមអតីតប្រធានបាល់ទាត់អេស្ប៉ាញ លោក Luis Rubiales ពីសកម្មភាពបាល់ទាត់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ជុំវិញរឿងអាស្រូវនៃការថើបដោយបង្ខំលើបបូរមាត់ កីឡាការិនី Jenni Hermoso។
មិនខុសពីសប្តាហ៍មុននាការប្រណាំងនៅ French Grand Prix ប្រទេសបារាំងឡើយ Verstappen របស់ក្រុម Red Bull នៅតែបញ្ចប់ទីមុនគេនៅ Hungarian Grand Prix និងតាមពីក្រោយដោយ Hamilton របស់ក្រុម Mercedes និងមិត្តរួមក្រុម George Russell ដែលធ្វើបានចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ដដែល។ មិនទាន់ស្គាល់ជ័យជម្នះនៅឡើយ ប៉ុន្តែការទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី២ចំនួនពីរលើកចុងក្រោយនេះ បានធ្វើឱ្យ Hamilton រីករាយ ក្រោយមិនសូវសប្បាយចិត្តនឹងបញ្ហាម៉ាស៊ីនរថយន្ត Mercedes តាំងពីដើមរដូវកាលមក។ អ្នកប្រណាំងសញ្ចាតិអង់គ្លេស វ័យ៣៧ឆ្នាំ បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មាន ក្រោយការប្រកួតថា៖«ប្រសិនបើយើងអាចរក្សាល្បឿននេះចាប់ពីពាក់កណ្តាលរដូវកាលនេះ ប្រាកដណាស់ថាយើងអាចចាប់ផ្តើមប្រយុទ្ធប្រជែងតំណែង F1 ជាមួយគូប្រជែង Verstappen យ៉ាងពេញទំហឹង»។ បើទោះជា Hamilton បង្ហាញក្តីសង្ឃឹមដូច្នេះមែន ប៉ុន្តែគម្លាតពិន្ទុរបស់គេជាមួយ Verstappen ខុសគ្នាដល់ទៅ ១១២ពិន្ទុឯណោះ ខណៈការប្រណាំងនៅសល់៩លើកទៀតប៉ុណ្ណោះ។ Verstappen អ្នកប្រណាំងសញ្ជាតិហូឡង់ និងជាម្ចាស់ការពារជើងឯក មានពិន្ទុនាំមុខកំពូលតារាង F1 ដោយកើនដល់២៥៨ពិន្ទុ បន្ទាប់ពីឈ្នះជាលើកទី៨ នៅទីលានទី១៣នេះ។ Charles Leclerc របស់ក្រុម Ferrari នៅឈរលេខ២មាន១៧៨ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយ Sergio Perez មិត្តរួមក្រុម Red Bull ដែលរកបាន១៧៣ពិន្ទុ។ Russell ឡើងទៅកាន់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៤វិញ ក្រោយបានលេខ៣នៅទីលានប្រទេសហុងគ្រីនេះ ដោយមានពិន្ទុសរុប១៥៨ពិន្ទុ នាំមុខ Carlos Sainz របស់ក្រុម Ferrari ដែលធ្លាក់ទៅលេខ៥ចំនួន២ពិន្ទុវិញ។ Hamilton នៅរក្សាចំណាត់ថ្នាក់ទី៦ដដែល ប៉ុន្តែកើនពិន្ទុទៅកៀកៗគេចំនួន១៤៦ពិន្ទុ។ ទីលានប្រណាំងបន្ទាប់ និងជាទីលានទី១៤រដូវកាលនេះ នឹងធ្វើឡើងនៅប្រទេសប៊ែលហ្ស៊ិក ក្នុងកម្មវិធីប្រណាំង Belgian Grand Prix ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា៕	Lewis Hamilton ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី២ជាលើកទីពីរ ក្នុងការប្រណាំងរថយន្ត Formula One នៅទីលានប្រទេសហុងគ្រី Hungarian Grand Prix នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា។ ម្ចាស់ជើងឯក ៧សម័យនៅតែមានសង្ឃឹមក្នុងការប្រជែងជើងឯក F1 រដូវកាល២០២២នេះ បើទោះម្ចាស់ការពារជើងឯក Max Verstappen បន្តឈ្នះជាលើកទី៨ នៅទីលានទី១៣នេះ។
ADB បានចេញរបាយការណ៍មួយ ដោយបង្ហាញថា ឧស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងទេសចរណ៍នៅកម្ពុជាជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់កំណើនការងារ ភាពប្រកួតប្រជែងអន្តរជាតិ និងបដិវត្តឧស្សាហកម្មទី៤ (៤IR) ។ បើតាមADB បដិវត្តឧស្សាហកម្មទី៤ នឹងលុបបំបាត់ការងារក្នុងវិស័យឧស្សាកម្មកាត់ដេរនិងទេសចរណ៍។ ប៉ុន្តែការបាត់បង់នេះ នឹងធ្វើឲ្យតម្រូវការផលិតភាពខ្ពស់ជាងមុន ដែលបង្កើតកំណើនការងារ៣៩ភាគរយ ក្នុងឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និង២ភាគរយ ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ សម្រាប់កម្មករជំនាញនៅកម្ពុជា ។ ទោះបីជាមានភាពវិជ្ជមាននៃកំណើរការងារវិស័យទាំងពីរនេះ ក៏ADB ព្រមានថា ការងាកទៅចាប់ជំនាញថ្មី ស្របតាមដំណើរ ៤IR នឹងមានស្ត្រីកម្មកររោងចក្រកម្ពុជា៨១ភាគរយផលប៉ះពាល់។ ADB បានលើឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ទោះបីជាលទ្ធផលនៃការបង្កើតការងារជាទូទៅវិជ្ជមាន ក្នុងវិស័យទាំងពីរក៏ដោយ ការសិក្សានេះ ព្រមានថាមិនមានការធានាថា កម្មករដែលការងារខ្លួនត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរ អាចទៅរកការងារដែលបានបង្កើតថ្មីដោយងាយនោះទេ បើគ្មានការវិនិយោគគ្រប់គ្រាន់និងទាន់ពេលវេលាក្នុងការអភិវឌ្ឍជំនាញ។ ការងារក៏ទំនងជាជះឥទ្ធិពលដល់ស្រី្ត ដែលមានប្រហែល៨១ភាគរយ ក្នុងឧស្សាហកម្មផលិតសម្លៀកបំពាក់នៅកម្ពុជា»។ លោកស្រី Sunniya Durrani-Jamal នាយិកាADBប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ស្របពេលដែល ៤IR នាំមកនូវបម្រែបម្រួលការងារនិងជំនាញនេះ កម្ពុជាគួរតែដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ដែលមានលើស្ត្រី។លោកស្រី្តសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «យើងត្រូវតែបង្កើនចំណេះដឹងអំពីបច្ចេកវិទ្យា ៤IR និងអត្ថប្រយោជន៍របស់វា ជួយសហគ្រាស រួមទាំងសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម ដើម្បីអាចទទួលយកបច្ចេកវិជ្ជាជឿនលឿននេះ និងផ្ដល់ការគាំទ្រដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាល ពង្រឹងជំនាញ និងបង្កើតជំនាញ រួមទាំងតាមរយៈការលើកទឹកចិត្ត ដោយការអនិគ្រោះពន្ធ ដើម្បីធានាថាគ្មាននរណាម្នាក់មិនត្រូវបានគិតគូរដល់»។ ជុំវិញ ការព្រមាន នៃ ផលប៉ះពាល់ នេះ លោក ហេង សួរ ថា ទាំង រដ្ឋាភិបាល និង ដៃគូ មើលឃើញ បញ្ហា នេះ ដូចគ្នា ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ៖ « ហេតុដូច្នេះ ហើយ ទើប យើង ដាក់ចេញ នូវ ផែនការមេ ក្នុងការ អភិវឌ្ឍ វិស័យ បណ្តុះបណ្តាល វិជ្ជាជីវៈ ។ យើង គ្រោង វិនិយោគ ជាង ៥០០ លាន ដុល្លារ ក្នុងការ ពង្រឹង ជំនាញ នៅ កម្ពុជា នេះ » ។ ការសិក្សារបស់ ADB បង្ហាញថា និយោជកនៅកម្ពុជាក្នុងវិស័យកាត់ដេរនិងទេសចរណ៍ គឺមានកម្រិតចំណេះដឹងតាម ៤IR ទាបជាងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម។ ការសិក្សានេះ ក៏បានអំពាវនាវឲ្យកម្ពុជា អភិវឌ្ឍកម្មវិធីអប់រំ បណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ(TVET) ដោយផ្ដោតតាម ៤IR ក្នុងវិស័យការដេរ និងទេសចរណ៍។ ជាមួយគ្នាដែរ ADB បានបញ្ជាក់ថា នៅអំឡុងពេលកូវីដ-១៩នេះ គឺកំពុងពន្លឿនការផ្លាស់ប្ដូរឌីជីថល។ ដូច្នេះ ក្រុមហ៊ុនដែលចាប់ផ្ដើមអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យា ៤IR ទំនងនឹងងើបឡើងវិញ លឿនជាងមុននៃវិបត្តិកូវីដ-១៩ និងមានភាពធន់ទៅអនាគត។ បច្ចុប្បន្នវិស័យកាត់ដេរនិងទេសចរណ៍ មិនទាន់មានភាពល្អប្រសើរនៅឡើយទេ។ បើពិនិត្យតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងការងារនិងក្រសួងទេសចរណ៍ កាលពីឆ្នាំ២០២០ មានរោងចក្របិទដំណើរការ១២៩រោងចក្រ ហើយអាជីវកម្មក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ប្រមាណ៣ពាន់កន្លែងត្រូវបានបិទនិងផ្អាក់ដំណើរ។ ចំណែកភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ២០២០ ក៏ធ្លាក់ចុះដែរគឺធ្លាក់ជិត៨០ភាគរយៈ ពោលគឺឆ្នាំ២០១៩មានជាង៥លាននាក់ ហើយឆ្នាំ២០២ត្រឹមតែជាង១លាននាក់។ ដើម្បីជំរុញការវិនិយោគ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ជាច្រើន ដូចជា ច្បាប់សហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម, ច្បាប់ស្ដីវិធានពាណិជ្ជកម្មនិងបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម និងច្បាប់ស្ដីពីការងារជាដើម ៕	ជាតិ៖ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីថា (ADB) ព្រមានថា កម្មកររោងចក្រនៅកម្ពុជា នឹងរងផលប៉ះពាល់ បើសិនជាមិនអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញឲ្យទាន់ពេល ស្របតាមដំណើការឧស្សាហកម្ម៤.០។ បើតាម ADB កត្តានេះ ទំនងជះឥទ្ធិពលដល់ស្រី្តកម្មកររោងចក្រកាត់ដេរ នៅកម្ពុជា៨១ភាគរយ។
ប្រទេសកម្ពុជា បានទទួលពានរង្វាន់«ទីតាំងថតភាពយន្តដែលលេចធ្លោប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ ឬ Emerging Film Shooting Location of the Year 2017 នៅក្នុងមហោស្រពភាពយន្តឥណ្ឌាលើកទី៣ (Indywood Film Carnival) ។ អ្នកតំណាងកម្ពុជាបានទទួលពាននេះ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែធ្នូកន្លងទៅ។ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែត អំពីពានរង្វាន់នេះ នាថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ លោក សោម សុគន្ធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានបង្ហាញក្តីរំពឹងថា ពានរង្វាន់នេះ នឹងធ្វើឲ្យផលិតករឥណ្ឌាចាប់អារម្មណ៍មកថតភាពយន្ត នៅទឹកដីកម្ពុជា។ កម្ពុជា ក៏ស្វាគមន៍រាល់ការស្នើថតភាពយន្ត ពីផលិតករភាពយន្តមកពីគ្រប់ទិសទីក្នុងពិភពលោក មិនត្រឹមតែឥណ្ឌានោះទេ។ នេះជាបន្ថែមរបស់ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធម៌ដដែល មុននឹងបន្តបញ្ជាក់ថាទីតាំងថតភាពយន្តនៅកម្ពុជា មានច្រើនសម្បូរបែប រាប់ចាប់ពីតំបន់ព្រៃភ្នំ តំបន់កោះ ឆ្នេរសមុទ្រ ទីក្រុង ប្រាសាទ ស្ទឹង បឹងបួជាដើម។ លោក ជៀប សុវិជ្ជា នាយកមជ្ឈមណ្ឌលជំនាញ និងទទួលថតភាពយន្តនៅកម្ពុជា (CFC) ដែលបានទៅទទួលពាននេះ កាលពីពេលថ្ងៃទី២ ខែធ្នូកន្លងទៅនោះ បានថ្លែងថា ពានរង្វាន់នេះ បានបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីជោគជ័យដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងវិស័យភាពយន្ត។ សម្រាប់ នាយក CFC នេះជាឱកាសដែលកម្ពុជាបានបង្ហាញខ្លួន ដល់ផលិតករភាពយន្តអាជីព ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតនៅលើពិភពលោក ឲ្យស្គាល់ពីវិស័យភាពយន្តកម្ពុជាកាន់តែខ្លាំង ហើយពានរង្វាន់ដែលយើងទទួលបាននេះ មិនត្រឹមតែមានផលប្រយោជន៍សម្រាប់វិស័យភាពយន្តប៉ុណ្ណោះទេ តែវាក៏នឹងផ្តល់ផលវិជ្ជមាន សម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។ «យើងរំពឹងទុកថា យើងនឹងទទួលបានគម្រោងភាពយន្តបូលីវូដ(Bollywood)មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាយើងពេលឆាប់ៗខាងមុខ»។ លោក សុវិជ្ជា រំពឹងដូច្នេះ ដោយសារការស្ទង់មតិមួយបង្ហាញថា នៅក្នុងទ្វីអឺរ៉ុប ភ្ញៀវទេសចរ៧នាក់ ក្នុងចំណោម១០នាក់ ធ្វើដំណើរកម្សាន្តទៅកាន់ប្រទេសណាមួយដោយសារតែពួកគេបានឃើញប្រទេសតាមរយៈខ្សែភាពយន្ត ឬកម្មវិធីទូរទស្សន៍។ បើតាមលោក ជៀប សុវិជ្ជា ក្នុងរយៈពេលឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០១៧ មានគម្រោងជាច្រើនដែលបានស្នើទីតាំងនៅកម្ពុជាដើម្បីថត ក្នុងនោះមានភាពយន្តខ្នាតធំ៣គម្រោង ភាពយន្តឯកសារចំនួន១៩ គម្រោង និងភាពយន្តទូរទស្សន៍ មានចំនួន២៥ចំណងជើង។ មហោស្រពភាពយន្តឥណ្ឌា (Indywood Film Carnival) និង International Film Ramoji Film City នៃទីក្រុង Hyderabed ប្រទេសឥណ្ឌា។ Indywood Film Carnival ជាកម្មវិធីដែលទទួលបានការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល Telagana ហើយជាមហោស្រពភាពយន្តដ៏ធំមួយក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។ កម្មវិធីនេះ ជាមហោស្រពភាពយន្ត ហើយក៏ជាវេទិវាជំនួបសម្រាប់សមិទ្ធករ ផលិតករ និងអ្នកឯកទេសភាពយន្ត ដែលមានស្នាដៃមកពីគ្រប់តំបន់ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និងជុំវិញពិភពលោក៕	ប្រទេសកម្ពុជា បានទទួលពានរង្វាន់«ទីតាំងថតភាពយន្តដែលលេចធ្លោប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ ឬ Emerging Film Shooting Location of the Year 2017 នៅក្នុងមហោស្រពភាពយន្តឥណ្ឌាលើកទី៣ (Indywood Film Carnival) ។ កម្ពុជា ចាត់ទុកពានរង្វាន់នេះ គឺជាឱកាសបង្ហាញពីវិស័យភាពយន្តកម្ពុជាផង និងជាឱកាសទាក់ទាញ ផលិតករភាពយន្តមកពីគ្រប់ទិសទី ជុំវិញពិភពលោក មកថតភាពយន្តនៅកម្ពុជាផង។ ពានរង្វាន់នេះ មិនត្រឹមតែបម្រើប្រយោជន៍សម្រាប់វិស័យភាពយន្តនោះទេ ប៉ុន្តែក៏នឹងផ្តល់ផលវិជ្ជមាន សម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង លោក កឹម សុខា មិនចូលរួមជាមួយចលនាថ្មីរបស់លោក សម រង្ស៊ី ឡើយ អតីតតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង ចង់ជួបលោក កឹម សុខា ក្រោយមានការបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិ «សម រង្ស៊ី និង កឹម សុខា គឺជាមនុស្សតែមួយ ជាដៃគូស្លាប់រស់»។ នេះគឺជាពាក្យ ដែលលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា និយមប្រើកាលពីកន្លងមក ដើម្បីទាក់ទាញទឹកចិត្តអ្នកគាំទ្រនិងប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យជឿជាក់លើកពួកគាត់ទាំងពីរ និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទាំងមូល។ ពិតណាស់ លោក សម រង្ស៊ី កំពុងនៅក្រៅប្រទេស ហើយលោក កឹម សុខា កំពុងស្ថិតនៅក្នុងពន្ធនាគារ ប៉ុន្តែស្មារតីរបស់ស្ថាបនិកបក្សប្រឆាំងទាំងពីររូប ត្រូវបានគេវាយតម្លៃថា ម្នាក់កំពុងនៅខាងឆ្វេង ម្នាក់ទៀតកំពុងនៅខាងស្តាំ។ តើជាសញ្ញានៃការចែកផ្លូវគ្នា? សាធារណជន មានមន្ទិលសង្ស័យនៅពេលលោក កឹម សុខា បានផ្តាំមេធាវីពីពន្ធនាគារមកថា លោក មិនចូលរួម ហើយក៏មិនគាំទ្រដែរចំពោះការបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិ ពីក្រៅប្រទេស កាលពីថ្ងៃ១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ដោយមានលោក សម រង្ស៊ី ជាបង្គោល។ លោក ផេង ហេង មេធាវីមួយរូបរបស់លោក កឹម សុខា បានសរសេរលើគណនេយ្យហ្វេសប៊ុកថា៖«លោក កឹម សុខា មិនចូលរួមចលនាថ្មីនោះទេ។ លោក កឹម សុខា នៅជាមួយឆន្ទៈប្រជាពលរដ្ឋជាង៣លាននាក់ ដែលបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ»។ ប៉ុន្តែ លោក សម រង្ស៊ី ដែលកំពុងនិរទេសនៅក្រៅប្រទេស បែរចេញមកបកស្រាយផ្ទុយពីការប្រកាសរបស់លោក កឹម សុខា ទៅវិញ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី លោក សម រង្ស៊ី យល់ថា ដើម្បីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន លោក កឹម សុខា ដែលកំពុងស្ថិតក្នុងពន្ធនាគារនៅកម្ពុជា ក៏បង្ហាញបំណងក្លែងក្លាយ ដោយធ្វើជាប្រកាសមិនគាំទ្រចលនាសង្គ្រោះជាតិ។ ក្រោយវិទ្យុអាស៊ីសេរីចុះផ្សាយរួចហើយ លោក សម រង្ស៊ី ក៏បានបង្ហោះសារបន្ថែមលើទំព័រហ្វេសប៊ុក ជុំវិញហេតុផល ដែលលោក កឹម សុខា មិនចូលរួមក្នុងចលនាសង្គ្រោះជាតិ។ លោក បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖«បើលោក កឹម សុខា ប្រកាសគាំទ្រចលនាសង្គ្រោះជាតិ ច្បាស់ជាលោក ហ៊ុន សែន នឹងធ្វើបាបគាត់រឹតតែខ្លាំងបន្ថែមទៀត»។ ក្នុងន័យនេះ លោក ទំនងជាចង់បញ្ជាក់ថា លោក កឹម សុខា ក៏គាំទ្រចលនាថ្មីនេះដែរ តែមិនហ៊ានប្រកាសត្រង់ៗ។ លោក សម រង្ស៊ី លើកឡើងដូច្នេះ មិនទាន់បានមួយថ្ងៃផង ស្រាប់តែសាររបស់កញ្ញា កឹម សម្មាធីតា កូនស្រីពៅរបស់លោក កឹម សុខា បានលោតបង្ហាញលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់នាង ដើម្បីជាការឆ្លើយតប។ តាមរយៈសារនោះ កញ្ញា បានសម្តែងការមិនសប្បាយចិត្ត នៅពេលដែលមានការអះអាងថាលោក កឹម សុខា មិនហ៊ានបង្ហាញពីឆន្ទៈពិតប្រាកដ ព្រោះតែបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ ថ្វីបើមិនសំដៅចំៗទៅកាន់លោក សម រង្ស៊ី ក្តី តែកញ្ញា សម្មាធីតា បកស្រាយទៅវិញថា ឪពុករបស់នាង មិនដែលសម្រេចចិត្តអ្វីមួយ ដែលផ្ទុយពីឆន្ទៈរបស់លោក ព្រោះតែខ្លាចពីសុវត្ថិភាពនោះទេ។ កញ្ញា បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖«បើលោកចេះក្បត់ឆន្ទៈខ្លួន ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពនោះ លោកក៏មិននៅតស៊ូក្នុងស្រុកទាំង ដែលដឹងថាគេមានបំណងចាប់ខ្លួនរូបលោកដែរ។ [.] នាងខ្ញុំសូមសំណូមពរឲ្យបញ្ឈប់នូវការបរិហារកេរ្តិ៍មកលើឪពុកនាងខ្ញុំ ដោយការប្រើពាក្យថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក គឺដោយសារលោកខ្លាចពីសុវត្ថិភាពរបស់ខ្លួន»។ រីឯកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា កូនស្រីច្បងរបស់លោក កឹម សុខា មិនទាន់ប្រកាសឲ្យដាច់ណាត់នោះទេថា គាំទ្រឬប្រឆាំងនឹងចលនាសង្គ្រោះជាតិ។ ប៉ុន្តែ កញ្ញា អំពាវនាវឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំនិងសកម្មជនគ្រប់រូប បន្តធ្វើសកម្មភាពក្នុងក្របខណ្ឌគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា ដែលពុះពារយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ដើម្បីស្នើដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជួយជំរុញឲ្យមានការដោះលែងឪពុករបស់នាង បានសង្កត់ធ្ងន់ៗយ៉ាងដូច្នេះថា៖«អ្វីដែលសំខាន់ចំពោះយើងខ្ញុំទាំងអស់គ្នា គឺថែរក្សាគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងណា ដាច់ខាតត្រូវតែ សមស្របជាមួយលក្ខន្តិកៈ និងគោលការណ៍របស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ...»។ ក្រៅពីមេដឹកនាំកំពូលៗ និងកូនស្រីរបស់លោក កឹម សុខា នៅមានថ្នាក់ដឹកនាំមួយចំនួនទៀត នៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏បានបង្ហាញពភាពមិនចុះសម្រុងគ្នាដែរ។ ជាក់ស្តែងលោក អ៊ុង រិទ្ធី ជាមនុស្សម្នាក់ ដែលត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធនៃចលនាសង្គ្រោះជាតិ បានប្រកាសដកខ្លួនវិញ។ លោក អ៊ុង រិទ្ធី ប្រធានសាខានៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិប្រចាំនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសតាមរយៈលិខិតរបស់លោកយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ដោយយល់ឃើញពីការមិនយល់ស្របគ្នា ក្នុងការបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិ ខ្ញុំ សូមប្រកាសលាលែង។ [....] ខ្ញុំ នឹងរក្សាស្មារតីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដើម្បីបន្តទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា...»។ លើសពីនេះ អតីតតំណាងរាស្ត្រមួយចំនួន និងប្រធានសាខានៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិប្រចាំនៅក្រៅប្រទេសនានា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដោយប្រកាសជំហរថាពួកគេ នៅតែតស៊ូ ដើម្បីទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា និងអ្នកទោសមនសិការផ្សេងទៀត ក្នុងក្របខណ្ឌគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជានិច្ច។ ពួកគេ បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះថា៖«យើងខ្ញុំ មិនចូលរួមជាមួយចលនា ឬក្រុមអ្នកនយោបាយណាមួយ ក្រៅពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិឡើយ»។ ប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកគាំទ្រ ទំនងជាកំពុងតែវក់វី ព្រោះតែការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងមេដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិហើយមើលទៅ។ ពួកគេ មិនដឹងច្បាស់ថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅតែរួបរួមគ្នា ឬក៏បែកបាក់គ្នា ចាប់តាំងពីចលនាសង្គ្រោះជាតិ កើតឡើង។ ទោះយ៉ាងណា លោក សម រង្ស៊ី ធ្លាប់ពន្យល់ហេតុផលថា សកម្មជន និងអ្នកគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កំពុងតែតែលតោល និងស្រពេចស្រពិលពីអនាគតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក្រោយរងការរំលាយចោល ហើយលោក កឹម សុខា ក៏ជាប់ពន្ធនាគារ។ លោក លើកឡើងថា ព្រឹត្តិការណ៍អវិជ្ជមានទាំងនេះ គឺជាមូលហេតុចម្បង ដែលជំរុញឲ្យលោក និងសហការី ត្រូវតែផ្តួចផ្តើមគំនិតថ្មីនៃការបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិ ដើម្បីលើកទឹកចិត្ត និងបំផុសបំផុលឡើងវិញនូវកម្លាំងស្នេហាជាតិ និងអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងគោលបំណងបង្កើនប្រសិទ្ធភាព នៃការតស៊ូក្នុងដំណាក់កាលដ៏លំបាកនេះ។ លោក សម រង្ស៊ី បន្តថា ចលនាសង្គ្រោះជាតិ ជាក្របខណ្ឌថ្មីមួយ ដែលអាចអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ រៀបចំធ្វើបាតុកម្ម និងកូដកម្ម ដើម្បីទាមទារអ្វីមួយ ហើយគ្មាននរណាអាចប៉ះពាល់ ឬរំលាយបានឡើយ។ លោក អះអាងបន្តថា ចលនាសង្គ្រោះជាតិ នឹងប្រមូលកម្លាំងអ្នកគាំទ្រឲ្យបានកាន់តែច្រើនជាងមុន ពីព្រោះរូបភាពនៃចលនានេះ អាចទទួលសមាជិកពីមជ្ឈដ្ឋានផ្សេងៗ ដូចជាសង្គមស៊ីវិលជាដើម ដែលមិនមែនជាសមាជិកគណបក្សនយោបាយ។ បើតាមលោក សម រង្ស៊ី ពេលការទាមទារខាងលើទទួលបានជោគជ័យ ចលនាសង្គ្រោះជាតិនឹងរំលាយខ្លួនឯង ហើយអ្នកតស៊ូក្នុងចលនានេះ នឹងមកចូលរួមគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិវិញទាំងអស់គ្នា ដើម្បីឲ្យគណបក្សនេះ ទទួលបានជ័យជម្នះ ក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក សម រង្ស៊ី បានបង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិនៅក្រៅប្រទេស តែលោក កឹម សុខា តាមរយៈមេធាវីរបស់ខ្លួន បានបញ្ជាក់គោលជំហរពីក្នុងពន្ធនាគារថា លោកមិនចូលរួមឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន ចលនាដែលលោក សម រង្ស៊ី អះអាងថាការរក្សាកម្លាំងនយោបាយបក្សប្រឆាំង ក្លាយជាប្រធានបទនៃការពិភាក្សាដែលមិនឯកភាពមួយ។
សៀមរាប៖ រដ្ឋបាលស្រុកបន្ទាយស្រី បានអនុវត្តយុទ្ធនាការ«ផ្ទះ១អំពូល១» ដោយបំពាក់អំពូលសូឡាជូនប្រជាពលរដ្ឋតាមមូលដ្ឋាន បានជិត២០ភូមិហើយ ខណៈជាង ១០ភូមិទៀត អាជ្ញាធរកំពុងបន្តរៀបចំ។ យុទ្ធនាការរបស់រដ្ឋបាលស្រុកបន្ទាយស្រីនេះ បានទទួលជំនួយពីសប្បុរសជនក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេស។ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ អភិបាលស្រុកបន្ទាយស្រីបានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទថា ក្រុមការងារស្រុក និងប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងមូលដ្ឋាន បានបំពាក់អំពូលភ្លើង ប្រមាណ ៦០០០អំពូលហើយ តាំងពីបើកយុទ្ធនាការ« ផ្ទះ១អំពូល១» មក ។ អភិបាលស្រុកបន្ទាយស្រីរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា៖ «អំពូលយើងកៀងគរពីសប្បុរសជនទាំងស្រុង យើងមិនប្រើប្រាស់ថវិការដ្ឋទេ។ ការងារនេះ យើងធ្វើដើម្បីជួយបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ បើថាយើងតម្រូវឱ្យបងប្អូនយើងចេញប្រាក់នោះ គឺមិនតម្រូវទេ តែបើបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋគាត់ស្មគ្រ័ចិត្តទិញដាក់ម្នាក់ៗ ដើម្បីចូលរួមជាមួយអាជ្ញាធរ នោះក៏ជារឿងដ៏ល្អ។ តែយើងឃើញថា សព្វថ្ងៃពួកគាត់បានជួយ(ថវិកា)ទៅលើដងអំពូលរួចហើយ អ្នកខ្លះគាត់ប្រើជាបង្គោលគ្រាក អ្នកខ្លះគាត់ប្រើបង្គោលដែក»។ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ បានបន្តថា អំពូលដែលបានដាក់បំពាក់នៅតាមភូមិនីមួយៗ គឺមានប្រភេទអំពូលខុសៗគ្នា ដោយនៅតាមតំបន់ទីប្រជុំជនប្រើអំពូលធំ ដែលមានតម្លៃប្រមាណ ៤០ទៅ ៥០ដុល្លារ ហើយនៅតាមតំបន់ធម្មតាប្រើអំពូលខ្នាតតូច ដែលតម្លៃអំពូលមួយប្រមាណ ៣០ដុល្លារ។ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ អភិបាលស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប ឈរសំណេះសំណាលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ កាលពីថ្ងៃទី ៣១មីនា លោក ឃឹម ហ្វីណង់ បានបង្ហោះសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកថា យុទ្ធនាការ«ផ្ទះ១អំពូល១» បានដាក់បំពាក់ទៅដល់គ្រប់ឃុំទាំងអស់ នៅក្នុងស្រុកបន្ទាយស្រី ហើយគ្រាន់តែឃុំខ្លះ បានបំពាក់អំពូលភ្លើងគ្រប់ភូមិ ហើយឃុំខ្លះទៀតមិនទាន់បានបំពាក់អំពូលគ្រប់ភូមិនៅឡើយ។ ភូមិដែលស្ថិតនៅជាប់នឹងផ្លូវជាតិ ផ្លូវកៅស៊ូ ឬផ្លូវបេតុង ដែលមានចរាចរណ៍ឆ្លងកាត់ច្រើន ត្រូវបានផ្តល់អាទិភាពមុនគេ៕	ដោយ៖ ញឹក សំអូន
Leverkusen បានឈ្នះពានរង្វាន់បន្ថែមមួយទៀត German Cup ដែលជាពានទី២ ប្រចាំរដូវកាល ក្រោយពេលបានប្រកួតឈ្នះលើក្រុម Kaiserslautern មកពីលីគលំដាប់ទី២ លទ្ធផល ១-០។ លោក Alonso បាននិយាយដូច្នេះ៖«នៅចុងបញ្ចប់ ការឈ្នះដូច្នេះ ប្រៀបបានជាអ្វីដែលយើងបានបង្ហាញនូវភាពខ្លាំងរបស់យើង យើងបានប្រយុទ្ធសម្រាប់អ្នកគាំទ្រ និងសម្រាប់ក្លិប។ វាគឺជាភាគជោគជ័យដ៏ធំ ក្នុងការឈ្នះពាន ២ ក្នុងមួយរដូវកាល។ យើងនឹងចង់ចាំរឿងនេះ រហូតដល់អនាគត។»។ ក្នុងចំណោមការប្រកួត ៥៣លើក ពេញមួយរដូវកាល Leverkusen បរាជ័យត្រឹមតែ ១លើក ប៉ុណ្ណោះ ដោយពួកគេបានប្រកួតចាញ់នៅក្នុងជំនួបពាន Europa League វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ក្រោមថ្វីជើងក្រុម Atalanta លទ្ធផល ៣-០។ ទោះបីជា Leverkusen ឈ្នះការប្រកួតលទ្ធផល ១-០ ប៉ុន្តែលទ្ធផលនេះហាក់បីជាភាពតឹងតែមួយ សម្រាប់ក្រុមម្ចាស់ពាន Bundesliga ពិបាកក្នុងការយកឈ្នះខ្លាំងទល់នឹងក្រុមមកពីលីគទី២ ខណៈខ្លួនមានកីឡាករត្រឹម ១០នាក់ក្នុងទីលាន ក្រោយពេលមានកីឡាករម្នាក់ទទួលបានកាតក្រហម។ Leverkusen ទប់រហូតឈ្នះ ហើយកីឡាករ Granit Xhaka ស៊ុតគ្រាប់ជ័យជម្នះតាំងពីនាទី១៦។ «រឿងសំខាន់បំផុត គឺជាភាពជឿជាក់ទៅលើក្រុម ពួកគេបានត្រៀមរួចរាល់សម្រាប់ជំនួបនេះ ជាមួយនឹងកីឡាករត្រឹមតែ ១០នាក់ ហើយខ្ញុំពិតជាមានមោទកភាពចំពោះរឿងនេះ។ ខ្ញុំត្រូវការពេលបន្ថែមសម្រាប់ទទួលយកអ្វីដែលបានកើតឡើង រដូវកាលនេះ។ វាប្រៀបបានជាក្តីស្រមៃ និងជាការអបអរ នៅថ្ងៃការប្រកួតចុងក្រោយបែបនេះពិតជាពិសេស។»។ លោក Alonso បានបន្ថែមបែបនេះ៕	ក្រុម Bayer Leverkusen ឈ្នះពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌលីគកំពូលអាល្លឺម៉ង់ Bundesliga និងពាន German Cup ពាន ២ក្នុងមួយរដូវកាល និងលើកដំបូងប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ក្លិប។ សមិទ្ធិផលល្អរបស់ក្លិបបែបនេះ លោក Xavi Alonso បាននិយាយថារដូវកាល ២០២៣-២០២៤ ប្រៀបបានជាក្តីសុបិន្តដ៏អស្ចារ្យ មិនងាយនឹងបំភ្លេចបាន។
ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅដំណាក់កាលទី១ ដែលរៀបចំនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ប្រជាជនបារាំងមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតចំនួន ៤៩លាននាក់ ដើម្បីរើសតំណាងរាស្រ្តចំនួន ៥៧៧អាសនៈ។ តំណាងរបស់បក្សដែលទទួលសំឡេងភាគច្រើនក្នុងមណ្ឌលនីមួយៗ នឹងឈ្នះ១អាសនៈនៅក្នុងសភា ខណៈបេក្ខជនដែលទទួលបានសំឡេងគាំទ្រយ៉ាងហោចណាស់ត្រឹម១២,៥ភាគរយ នឹងបន្តទៅជុំចុងក្រោយ ដែលរៀបចំនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា។ ការសម្រេចចិត្តរំលាយសភារបស់ប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ដែលចង់ស្ដារប្រជាប្រិយភាពឡើងវិញក្រោយបរាជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតសភាអឺរ៉ុប ទំនងមិនផ្ដល់ផលដូចចិត្តលោកចង់បានឡើយ។ ទោះសន្លឹកឆ្នោតមិនទាន់រាប់រួចក៏ដោយ ប៉ុន្តែស្ថាប័នស្រង់មតិមួយចំនួន បានរំពឹងថា បក្សស្តាំនិយមជ្រុល National Rally របស់លោកស្រី ម៉ារីន ឡឺ ប៉ែន ដែលជាដៃគូប្រជែងរបស់លោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង កំពុងមានសំឡេងនាំមុខក្នុងការបោះឆ្នោតសភាដំណាក់កាលដំបូង។ បក្ស National Rally ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រចំនួន៣៤ភាគរយ ដោយនាំមុខបក្សផ្សេងទៀត ស្របពេលបក្សឆ្វេងនិយម New Popular Front ឈរនៅលំដាប់ទី២ ពោលគឺមានការគាំទ្រ ២៩ភាគរយ។ ដោយឡែកបក្សសម្ព័ន្ធរបស់លោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង Ensemble មានការគាំទ្រ ២០,៣ភាគរយ។ នេះបើតាមការស្រង់មតិប្រជាជនចេញពីមណ្ឌលបោះឆ្នោតដោយស្ថាប័ន IFOP, Ipsos, OpinionWay និងElabe។ ការទទួលបានសំឡេងនាំមុខរបស់បក្សស្តាំនិយមជ្រុល ទំនងជាការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់បក្សនេះដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ហើយក៏បង្កើនលទ្ធភាពលោកស្រី ឡឺ ប៉ែន ក្នុងការប្រជែងកៅអីប្រធានាធិបតីដែរ។ ពីមណ្ឌល Henin-Beaumont នៅភាគខាងជើងបារាំង លោកស្រី ឡឺ ប៉ែន លើកឡើងថា ប្រជាជន មានឆន្ទៈក្នុងការប្តូរទំព័រថ្មី។ ចំណែក លោក Jordan Bardella ប្រធានបក្ស National Rally និងជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តី បានយល់ឃើញថា ការបោះឆ្នោតនៅជុំចុងក្រោយរៀបចំនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា នឹងជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់បំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត។ កន្លងមក ទាំងលោកស្រី ឡឺ ប៉ែន និងលោក Jordan Bardella បានលើកឡើងថា បក្សស្តាំនិយមជ្រុល ចង់បានសំឡេងភាគច្រើននៅក្នុងរដ្ឋសភា ពោលគឺសំឡេង ២៨៩អាសនៈ។ ប្រសិនបើបក្សស្តាំនិយមជ្រុល ទទួលបានសំឡេងភាគច្រើននៅក្នុងរដ្ឋសភា បារាំង នឹងមាននាយករដ្ឋមន្រ្តី និងប្រធានាធិបតីមកពីបក្សផ្សេងគ្នា។ បញ្ហានេះ នឹងធ្វើឱ្យលោកម៉ាក្រុង ពិបាកក្នុងការដាក់ចេញគោលនយោបាយ ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលមកពីបក្សស្តាំនិយមជ្រុល។ ខណៈចំនួនគាំទ្ររបស់ខ្លួនតាមពីក្រោយបក្សស្តាំនិយមជ្រុល លោកម៉ាក្រុង បានអំពាវនាវឱ្យមានសំឡេងគាំទ្រដ៏ច្រើននៅជុំចុងក្រោយ ដើម្បីតទល់នឹងបក្ស Nation Rally។ ចំណែកនាយករដ្ឋមន្រ្តីបារាំង លោក Gabriel Attal បានព្រមានពីការខិតទៅរកការកាន់អំណាចរបស់បក្សស្តាំនិយមជ្រុល។ ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ប្រជាជនបារាំងប្រមាណ ៦៥,៥ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត បានចេញទៅបោះឆ្នោត។ នេះជាចំនួនដ៏ខ្ពស់បំផុត បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៧។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីបារាំង នៅដើមខែមិថុនា បានប្រកាសរំលាយសភា ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីលទ្ធផលដំបូងនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាអឺរ៉ុបបានបង្ហាញថា បក្សរបស់លោកចាញ់បក្សស្ដាំនិយមជ្រុល៕	ក្នុងការបោះឆ្នោតរដ្ឋសភានៅដំណាក់កាលដំបូង បក្សមាននិន្នការស្តាំនិយមជ្រុល National Rally របស់លោកស្រី ម៉ារីន ឡឺ ប៉ែន បាននាំមុខបក្សផ្សេងទៀត ខណៈសម្ព័ន្ធភាពរបស់លោកប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ប្រធានាធិបតីបារាំង ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រលំដាប់ទី៣។ នេះបើតាមស្រង់មតិប្រជាជនចេញពីមណ្ឌលបោះឆ្នោត ដោយស្ថាប័ន IFOP, Ipsos, OpinionWay និងElabe។
កាលពីដើមឡើយ គ្រួសារខ្មែរមិនសូវហ៊ានចំណាយប្រាក់កាសដែលគេរកបានទេពីព្រោះការរកប្រាក់នាសម័យដើមមានការលំបាកខ្លាំងណាស់។ លំបាករហូតដល់ទៅរកប្រាក់បានហើយ មិនហ៊ានទាំងចាយទៅវិញផង។ អ្នកខ្លះរកបាន១០០ចាយទៅវិញតែ១០ប៉ុណ្ណោះ។ សល់ប៉ុន្មាន ពួកគេសន្សំសំចៃទាំងអស់។ ប៉ុន្តែ ឥឡូវនេះ ប្រជាជនមួយភាគធំមិនថានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឬនៅប្រទេសផ្សេងទេ និន្នាការនៃការចាយវាយមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកខ្លះរកបាន១០០ ចាយទៅវិញ២០០ក៏មានដែរ។ ការចាយវាយកាន់តែច្រើនគឺជានិន្នាការសកល ហើយក្នុងនោះក៏មានប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ និន្នាការនេះត្រូវបានគេស្តីបន្ទោសមួយផ្នែកទៅលើការរីកចម្រើក ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។ ជាក់ស្តែង កាលពី៣០ឬ៤០ឆ្នាំមុន ពេលខ្លះ ពលរដ្ឋមានប្រាក់ហើយមិនដឹងជាទៅទិញរបស់របរនៅទីណាទេ ពីព្រោះការផ្សព្វផ្សាយ មានលក្ខណៈតូចចង្អៀត។ ប៉ុន្តែដោយសារទំនើបកម្មផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា មនុស្សសម័យថ្មីធ្វើការចាយវាយច្រើនជាងមុន។ ពីព្រោះគ្រប់ផលិតផលទាំងអស់ ក្រោយពីផលិតបានភ្លាម ត្រូវបានគេបញ្ជូនដំណឹងតាមរយៈបណ្តាញព័ត៌មានទៅដល់អ្នកប្រើប្រាស់។ ដូចគ្នាដែរសម្រាប់កន្លែងកម្សាន្តនានា ទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍បង្កើនការផ្សព្វផ្សាយពីកន្លែងកម្សាន្តទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងនៅក្រៅប្រទេសទៅកាន់មហាជនទាំងឡាយ។ ដំណឹងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗបាន អង្រួននិងចាប់បង្ខំទឹកចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់អោយចំណាយទៅលើរបស់របរកាន់តែច្រើនឡើង។ អ្នកខ្លះ គ្រាន់តែចូលផ្សារមួយភ្លែត ចំណាយប្រាក់អស់ច្រើនរយដុល្លារឬច្រើនពាន់ដុល្លារមួយរំពេច។ អ្នកខ្លះទៀត បើកប្រាក់ខែទើបបានប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ចូលហាងចាយវាយហូបចុក ទិញអីវ៉ាន់អស់ទៅវិញក៏មានដែរ។ រីឯគ្រួសារអ្នកមានខ្លះបានជិះយន្តហោះទៅប្រទេសក្រៅដើម្បីគ្រាន់តែទិញរបស់ប្រើប្រាស់សម្រាប់តុបតែងខ្លួនប្រាណ និងដើរកម្សាន្តឲ្យសប្បាយអារម្មណ៍តែមួយរយៈប៉ុណ្ណោះ។ វត្តមាននៃម្ហូបអាហារបែបបរទេស ទូរសព្ទទំនើប ឡានទំនើប ផ្ទះទំនើប កុំព្យូទ័រទាន់សម័យ គ្រឿងអលង្ការ និងកន្លែងសប្បាយនានា បូកផ្សំនឹងការផ្សព្វផ្សាយ ទាក់ទាញអន្ទងចិត្តទៀតផងនោះ អ្នកប្រើប្រាស់ណាក៏មិនអាចទប់អារម្មណ៏នេះបានដែរ។ អ្នកជំនាញសង្គមសេដ្ឋកិច្ចខ្លះបានវិភាគថា ការចាយវាយរបស់ប្រជាជនក្នុងប្រទេសមួយវានឹងចូលរួមចំណែករុញច្រានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនោះ ពីព្រោះការចាយវាយកាន់តែច្រើន នាំអោយមានការផលិតកាន់តែច្រើន។ ហើយនៅពេលដែលមានការផលិតកាន់តែច្រើន ពេលនោះ ចលនាសេដ្ឋកិច្ចក៏ចេះតែកើនឡើងដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាមិនសូវចាយ ពេលនោះ សេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូលក៏មិនសូវដំណើរដែរ។ ងាកមកនិយាយពីស្ថានភាពចំណាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ បើផ្អែកលើការពិត ប្រជាជនកម្ពុជានាសម័យបច្ចុប្បន្ននេះចាយវាយច្រើនជាងមុនឆ្ងាយណាស់។ តើការចាយវាយរបស់ប្រជាជនខ្មែរមានប្រយោជន៍សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចខែ្មរដែរឬទេ? ជាការពិត ការចាយរបស់ប្រជាជនខ្មែរបានចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចខ្មែរខ្លះមែនប៉ុន្តែមិនច្រើនទេពីព្រោះថា ការចាយវាយរបស់ប្រជាជនខ្មែរបានហូរចេញទៅក្រៅប្រទេស។ ហើយនេះគឺដោយសារអ្នកប្រើប្រាស់ខ្មែរទិញផលិតផលបរទេសច្រើនជាងផលិតផលខ្មែរ។ និយាយបែបផ្សេងមានន័យថា កម្ពុជាមិនបានផលិតគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើគេពិនិត្យលើចរន្តនេះ វាពិតជាមានន័យថា ការចាយវាយច្រើនរបស់ប្រជាជនខ្មែរនាសម័យថ្មីនេះមិនសូវបានចូលរួមចំណែកលើកស្ទួយសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្មែរច្រើនទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាបានបម្រើសេដ្ឋកិច្ចបរទេសច្រើនជាងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្មែរ។ ដោយមិននិយាយពីការខាត ឬចំណេញផ្នែកម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច តែបើគេគិតជាលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារនីមួយៗវិញ តើគ្រួសារនីមួយៗ គួរបណ្តែតបណ្តោយឲ្យភាពទំនើប(ផលិតផល និងកន្លែងកម្សាន្ត)អន្ទងអារម្មណ៍ពួកគេឲ្យចំណាយប្រាក់កាន់តែច្រើនឬទេ? សម្រាប់គ្រួសារដែលមានជីវភាពធូធារ ការចំណាយលើម្ហូបអាហារ(ចំណាយសម្រាប់ក្រពះ), របស់របរប្រើប្រាស់ ទីកន្លែងកម្សាន្ត គឺជារឿងដែលត្រូវតែធ្វើ និងត្រូវបន្តធ្វើដើម្បីសេចក្តីសុខផ្លូវកាយ ផ្លូចចិត្ត ឬផ្លូវអារម្មណ៍។ តែសម្រាប់គ្រួសារដែលនៅខ្វះខាត តើពួកគេត្រូវចំណាយដូចគ្រួសារអ្នកធូធារដែរឬទេ? នេះ គឺជាសំណួរដែលអ្នកមានជីវភាពមធ្យម និងក្រោមមធ្យមត្រូវពិចារណា និងគិតគូរឲ្យបានហ្មត់ចត់មុននឹងចំណាយប្រាក់កាស។ អ្នកជំនាញសង្គមខ្លះ ផ្តល់យោបល់ថា គ្រួសារដែលមានជីវភាពមធ្យម ឬក្រោមមធ្យម គួរតែចំណាយទៅលើអ្វីដែលជាតម្រូវការក្រពះជាមុនសិនបានហើយ(ម្ហូបអាហារ)។ រីឯ ការចំណាយលើតម្រូវការផ្លូវអារម្មណ៍គួរត្រូវទុកដោយឡែកសិន។ ប្រសិនបើជីវភាពកំពុងតែយ៉ាប់យឺនហើយ គ្រួសារនៅតែប្រឹងចំណាយលើតម្រូវការផ្លូវអារម្មណ៍(កម្សាន្ត)ច្រើនហួសហេតុពេក នោះជីវភាពគ្រួសារអាចនឹងដួលរលំ។ គួរបញ្ជាក់ថា ពេលខ្លះ ចំណាយឲ្យសប្បាយចិត្តបានតែមួយភ្លែតទេ តែក្រោយមក បន្ទុកជំពាក់គេកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ សរុបសេចក្តីមក គ្រួសារនីមួយៗគួរគិតគូរឲ្យច្បាស់ថា តើពេលណាគួរចំណាយលើតម្រូវការក្រពះ(អាហារ) និងពេលណា គួរចំណាយលើតម្រូវការផ្លូវអារម្មណ៍(ការដើរកម្សាន្ត)៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គេសង្កេតឃើញថា ប្រជាជនខ្មែរចាយវាយកាន់តែច្រើនឡើងៗទៅលើសម្ភារអេឡិចត្រូនិក គ្រឿងអលង្ការ គ្រឿងតុបតែងខ្លួនសម្លៀកបំពាក់ ឡានទំនើប ផ្ទះទំនើប និងសកម្មភាពកម្សាន្តសប្បាយនានា។ តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលជំរុញអោយប្រជាជនសម័យនេះចំណាយកាន់តែច្រើន? តើការចាយវាយច្រើនរបស់ប្រជាជនខ្មែរជាការល្អឬទេ? តើពេលណាអ្នកត្រូវចំណាយសម្រាប់តម្រូវការក្រពះ និងពេលណាអ្នកត្រូវចំណាយសម្រាប់តម្រូវការផ្លូវអារម្មណ៍?
លោក ប្រាន់ ស៊ីណាល់ អ្នកគ្រប់គ្រងមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សអណ្តើក និងកន្ធាយមេគង្គ ដែលមានទីតាំងក្នុងវត្តព្រះវិហារធំសសរ១០០ ស្ថិតក្នុងភូមិសំបូរ ឃុំសំបូរ ស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ បានរៀបរាប់ពីប្រវត្តិល្មេច ឬកន្ធាយក្បាលកង្កែបមួយក្បាលនេះ ដែលត្រូវបានម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានមួយនៅក្នុងក្រុងក្រចេះ យកមកប្រគល់ឲ្យមជ្ឈមណ្ឌល កាលពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅនេះ ដើម្បីលែងចូលទៅក្នុងទន្លេវិញ។ ល្មេច ឬកន្ធាយក្បាលកង្កែប។ រូបភាព៖ ថាច់ ផាន់ណារ៉ា «ខ្ញុំបានទទួលលេ្មចមួយក្បាលនេះ ពីលោក ឡាយ ហ៊ូត ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានមួយនៅក្នុងក្រុងក្រចេះ ដែលគាត់បានទិញពីអ្នកនេសាទម្នាក់។ តាមទម្លាប់ធម្មតា អ្នកនេសាទតែងតែយកត្រីមកលក់ឲ្យគាត់ ដើម្បីធ្វើម្ហូបក្នុងភោជនីយដ្ឋាន។ តែម្តងនេះ គេយកល្មេចមួយក្បាលនេះ មកលក់ដែរ។ ដោយមានចិត្តអាណិតចំពោះសត្វដែលមានអាយុវែងនេះ គាត់ក៏សម្រេចចិត្តទិញយកក្នុងតម្លៃ ៤០,០០០ (បួនម៉ឺនរៀល) ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ដូច្នេះ កាត់ត្រូវចំណាយប្រាក់ជាងរយដុល្លាដើម្បីទិញល្មេចមួយក្បាល ដែលមានទម្ងន់សរុប ១៧ គីឡូក្រាម និងមានអាយុប្រហែលជាង ១៥ឆ្នាំ នេះ»។ «ថ្ងៃនេះ យើងមកទីនេះ ដើម្បីធ្វើពិធីលែងវាចូលទៅក្នុងទន្លេមេគង្គវិញ។ នេះក៏ដោយសារទឹកចិត្តដ៏ប្រពៃ របស់ លោក ឡាយ ហ៊ូ ចំពោះប្រភេទសត្វរងគ្រោះជិតផុតពូជមួយនេះ ដើម្បីចូលរួមអភិរក្ស។ កន្លងមក មជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សអណ្តើក និងកន្ធាយមេគង្គ តែងតែធ្វើការផ្សព្វផ្សាយដល់ប្រជាជន ឲ្យមានការចូលរួមអភិរក្ស។ ជាទម្លាប់ រាល់ពេលមានការយកសត្វអណ្តើក ឬកន្ធាយមកប្រគល់ដល់មជ្ឈមណ្ឌលពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ យើងតែងតែនិមន្តព្រះសង្ឃសូត្រមន្តប្រោះព្រំ ជូនសេចក្តីសុខដល់ពួកគាត់។ ពេលយកសត្វទាំងនោះទៅលែងក្នុងទន្លេមេគង្គវិញ យើងក៏និមន្តព្រះសង្ឃសូត្រុំមន្តប្រោះព្រំដូចគ្នាដែរ មុននឹងលែងវា ដោយមានការចូលរួមជាសាក្សីពីសំណាក់មន្ត្រីនានា ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងភូមិផងដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក ប្រាន់ ស៊ីណាល់។ លោកប្រាន់ ស៊ីណាល់ (រូបពាក់អាវខ្មៅដៃខ្លី) និងមន្ត្រីជលផល ព្រមទាំងអាជ្ញាធរដែនដី ក្នុងពិធីលែងល្មេច ឬកន្ធាយក្បាលកង្កែប។ រូបភាព៖ ថាច់ ផាន់ណារ៉ា ល្មេច ឬកន្ធាយក្បាលកង្កែប មានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ (Pelochelys cantorii) ឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស Asian Giant Softshell Turtle ដែលត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN Red List ជាប្រភេទកំពុងរងគ្រោះជិតផុតពូជ។ ល្មេច ឬកន្ធាយក្បាលកង្កែប គេឃើញវាមាននៅក្នុងប្រទេស បង់ក្លាដេស កម្ពុជា ចិន ឥណ្ឌា ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី ភូមា ហ្វីលិពិន ថៃ និងវៀតណាម និងរស់នៅតាមបណ្តោយឆ្នេរនៃអាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីភាគខាងកើត ពីភាគនិរតីនៃប្រទេសឥណ្ឌា ទៅភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសចិន និងរួមទាំងប្រទេសហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី រហូតដល់កោះស៊ូម៉ាត្រា និងកោះបរណេអូផងដែរ។ ល្មេច ឬកន្ធាយក្បាលកង្កែប គឺជាសត្វទឹកពពួកអដ្ឋិចម្មជាតិមួយប្រភេទ ដែលមានសន្ដានដូចអណ្ដើក។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅសត្វប្រភេទនេះថា ល្មិច។ ល្មេច វាមានស្នូកទន់ ជាល្មូនយក្សទឹកសាបមួយប្រភេទដែលមានទំហំធំ នៅលើពិភពលោក ហើយរស់រានមានជីវិតនៅក្នុងទន្លេ មេគង្គ។ ល្មេចអាចធំលូតលាស់ដល់ ២០០សង់ទីម៉ែត្រ និងទម្ងន់អតិបរមា ៥០គីឡូក្រាម។ វាចំណាយពេលស្ទើរ ៩៥ភាគរយ ពួននៅក្រោមខ្សាច់ក្នុងទឹក នេះបើយោងតាមការរៀបរាប់របស់លោកប្រាន់ ស៊ីណាល់។	ក្រចេះ៖ កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅនេះ នៅភូមិចុងកោះ ឃុំកោះទ្រង់ សង្កាត់កោះទ្រង់ ក្រុងក្រចេះ ខេត្តក្រចេះ មានពិធីលែងល្មេច ឬកន្ធាយក្បាលកង្កែប ចូលទៅក្នុងទន្លេមេគង្គវិញ។ ក្នុងពិធីនេះ មានការចូលរួមពីសំណាក់មន្ត្រីរដ្ឋបាលជលផលក្រចេះ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សអណ្តើក និងកន្ធាយមេគង្គ នរគបាល ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ/សង្កាត់ ព្រះសង្ឃ គណៈកម្មការវត្ត ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋ សិស្សានុសិស្សពីអនុវិទ្យាល័យកោះទ្រង់ផងដែរ។
ប្រទេសកម្ពុជា មានតំបន់ការពារច្រើនកន្លែង ហើយទីតាំងខ្លះសម្បូរសត្វស្លាប និងខ្លះទៀតមានសត្វចតុប្បាទ អាស្រ័យតាមភូមិសាស្រ្ត និងស្ថានភាពព្រៃ អាចឱ្យសត្វអាស្រ័យនៅ។ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានតំបន់ចំនួន៣ដែលត្រូវបានកត់សម្គាល់ថា ជាតំបន់ដែលសមស្រប និងអំណាយផលសម្រាប់ការរស់នៅ និងបន្តពូជរបស់សត្វស្លាប។ តំបន់ការពារធម្មជាតិ និងអភិរក្សដែលគេសង្កេតឃើញថា សម្បូរទៅដោយសត្វស្លាបរស់នៅច្រើននោះ មានដូចជាតំបន់ព្រែកទាល់ ស្ថិតក្នុងខេត្តបាត់ដំបង, តំបន់អភិរក្សសត្វស្លាបទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ក្នុងខេត្តព្រៃវែង និងតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ ក្នុងខេត្តតាកែវ។ សត្វស្លាបនៅទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ខេត្ត ព្រៃវែង រូបភាពដោយលោក នួន សារ៉េត តំបន់ព្រែកទាល់៖ តំបន់នេះ ស្ថិតក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវបានចាត់ចូលជាតំបន់ដែលសម្បូរធនធាន និងជីវៈចម្រុះប្រភេទកម្រៗ សម្រាប់ការអភិរក្ស និងទេសចរឱ្យទៅទស្សនាតំបន់នោះ។ តំបន់រ៉ាមសារព្រែកទាល់ មានទំហំ២១ ៣៤២ហិកតា បានចុះបញ្ជីលេខ២២៤៥ នៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥។ ព្រែកទាល់ ជាទីតាំងមួយដែលមានសត្វស្លាបច្រើនប្រភេទ និងបានកើនឡើង ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ លើសពីនេះ ទីនេះក៏ជាជម្រកដ៏សម្បូរបែប នៃប្រភេទសត្វដែលកំពុងរងការគំរាមកំហែងជាសាកល ដូចជាសត្វអណ្ដើកទន្លេ ក្រពើភ្នំ ត្រីគល់រាំង និងត្រីរាជផងដែរ។ ក្រៅពីសម្បូរធនធានកម្រ និងជិតផុតពូជ តំបន់នេះមានព្រៃលិចទឹក សត្វស្លាបទឹក និងភូមិអណ្ដែតទឹក ដែលអំណាយផលដល់អេកូទេសចរណ៍ធម្មជាតិ។ សត្វស្លាបនៅទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ខេត្ត ព្រៃវែង រូបភាពដោយលោក នួន សារ៉េត។ លោក តុន ណៃ ប្រធានសហគមន៍ព្រែកទាល់ បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមពីសក្តានុពលសត្វស្លាបក្នុងតំបន់ខ្លួនដូច្នេះ៖ «រ៉ាមសារព្រែកទាល់យើង ជាកន្លែងដែលមានសត្វស្លាបច្រើនប្រភេទ មកផ្ដុំគ្នាពងកូន។ ខ្ញុំមិនទាន់អាចកំណត់ថា មានប្រភេទសត្វអ្វីខ្លះទេ គ្រាន់ដឹងថា មានសត្វច្រើន តែងមកពងកូននៅទីនេះ។ ខ្ញុំធ្លាប់ទៅមើលសត្វស្លាបនៅតំបន់ផ្សេងៗ ក្រៅពីតំបន់ខ្ញុំដែរ ប៉ុន្ដែសត្វមានតិច»។ តំបន់អភិរក្សសត្វស្លាបទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍៖ តំបន់នេះ មានផ្ទៃដីទំហំ ៣ ៥៥៧ហិកតា ដែលមានសត្វស្លាបចំនួន៥៣ប្រភេទ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្ត្រក្រុងព្រៃវែង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ស្រុកពាមរក៍ និងស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង។ បច្ចុប្បន្ន ចំនួនសត្វសរុបនៅក្នុងតំបន់នេះ កើនឡើងដល់ជាង៦០ម៉ឺនក្បាល។ ភ្ញៀវដែលមានបំណងទៅទស្សនា អាចធ្វើដំណើរដល់ទីតាំងតាមរយៈរថយន្ត ឬម៉ូតូនៅរដូវប្រាំង ប៉ុន្ដែអាចនឹងធ្វើដំណើរតាមទូក នៅក្នុងរដូវវស្សា។ សត្វស្លាបនៅទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ខេត្ត ព្រៃវែង រូបភាពដោយលោក នួន សារ៉េត។ លោក នួន សារ៉េត អនុប្រធានសហគមន៍អភិរក្សសត្វស្លាបទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ពេលវេលាគយគន់សត្វស្លាបដ៏ល្អបំផុត គឺនៅពេលព្រឹកព្រលឹមស្រាងៗ និងពេលល្ងាច ដែលជា ដែលសត្វស្លាបចាកចេញប្រសាចពីទីជម្រកស្វែងរកចំណី និងត្រលប់ចូលសម្បុកវិញនៅពេលល្ងាច។ លោក នួន សារ៉េត បន្ថែមថា៖ «សត្វនៅកន្លែងយើងច្រើនណាស់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ កន្លងមកខាងមន្ទីរបរិស្ថានចុះមកគេថា តំបន់យើងមានសត្វច្រើន និងទីពីរបន្ទាប់ពីព្រែកទាល់។ ប៉ុន្ដែប្រភេទសត្វកម្រៗរួមមានក្រៀល តាដក់ ខ្សិប យើងមិនមានទេ»។ តំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ៖ មានទីតាំងស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រស្រុកកោះអណ្ដែត និងស្រុកបូរីជលសារ ខេត្តតាកែវ តំបន់ការពារទេសភាពព្រែកល្ពៅ ជាតំបន់ដែលមានសត្វស្លាបជាង ៧០ប្រភេទ និងសរុបរាប់ម៉ឺនក្បាល កំពុងរស់នៅ។ ទីតាំងបឹងព្រែកល្ពៅ ជាតំបន់ដីសើម ដែលសម្បូរដោយប្រភពចំណី ជម្រកដ៏មានសុវត្ថិភាព សម្រាប់សត្វស្លាបទឹកពងកូន និងបន្តពូជនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សត្វស្លាបនៅទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ខេត្ត ព្រៃវែង រូបភាពដោយលោក នួន សារ៉េត។ លោក លឹម វ៉ាត នាយករងតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ ឱ្យសារព័ត៌មានថ្មីៗដឹងថានៅមុនឆ្នាំ២០២០ មិនមានសកម្មភាពកត់ត្រាសម្បុកពងកូន របស់សត្វស្លាបដែលមានវត្តមានរស់នៅតំបន់នេះនោះទេ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២០ និង២០២១ កម្មវិធីរាប់ប្រភេទសត្វពងកូន ក៏ចាប់ផ្តើមមាន។ តាមរយៈកម្មវិធីនេះ គេបានកត់ត្រា វត្តមាន និងសម្បុកពងកូនសត្វ៧ប្រភេទ រួមមាន ស្មោញ, ចង្កៀលខ្យង, ក្អែកទឹក, ខ្វែក, កុកគ្រោងតូច, កុកគ្រោងធំ, ក្រសាប្រផេះ និងក្រសាធ្នុង។ នេះបើតាមលោក លឹម វ៉ាត ដែលលោកបានបន្ថែមថា នៅបឹងព្រែកល្ពៅ មានសម្បុកពងកូនរបស់ប្រភេទសត្វស្លាបទាំងនេះយ៉ាងច្រើន៕ សត្វស្លាបនៅទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ខេត្ត ព្រៃវែង រូបភាពដោយលោក នួន សារ៉េត។ សត្វស្លាបនៅទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ខេត្ត ព្រៃវែង រូបភាពដោយលោក នួន សារ៉េត។	ភ្នំពេញ៖ តំបន់ការពារធម្មជាតិ ដែលមានសត្វស្លាប និងជាសម្បុកពងកូនច្រើននៅក្នុងកម្ពុជា រួមមាន តំបន់ព្រែកទាល់នៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង, ទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ក្នុងខេត្តព្រៃវែង និងតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ ក្នុងខេត្តតាកែវ។ តំបន់ទាំងនេះ មានសត្វច្រើនប្រភេទ និងកើនជាបន្តបន្ទាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
នាការប្រកួតជិតបញ្ចប់ទឹកទី២ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ អាជ្ញាកណ្តាល បានសម្រេចឲ្យ Mourad Aliev ចាញ់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដោយសារតែគេបានប្រើក្បាលទៅបោកលើ Frazer Clarke។ «អយុត្តិធម៌ខ្លាំងណាស់ មនុស្សទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែបានមើលឃើញថា ខ្ញុំឈ្នះ»។ Aliev បានស្រែកតវ៉ាទាំងខឹងសម្បារ ហើយថែមទាំងដាល់ទៅលើកាមេរ៉ា ដែលផ្តិតយកសកម្មភាពរបស់ខ្លួនផងដែរ។ ក្រោយការប្រកាសលទ្ធផល Aliev បានបដិសេធចាកចេញពីសង្វៀន ដោយអង្គុយនៅទីនោះប្រមាណ២០នាទី បន្ទាប់មកដើរចេញក្រៅមួយសន្ទុះ មុនវិលត្រឡប់ទៅសង្វៀនវិញ។ សកម្មភាពដែលបង្ហាញពីការតវ៉ានេះ មានរយៈពេលសរុបប្រមាណ១ម៉ោង។ យោងតាមការផ្សាយរបស់ Le Figaro លោក John Dovy គ្រូបង្វឹកក្រុមប្រដាល់ជម្រើសជាតិបារាំង ក៏ខឹងសម្បារនឹងការសម្រេចចិត្តរបស់អាជ្ញាកណ្តាលផងដែរ ដោយនិយាយការពារថា Aliev មិនបានធ្វើខុសលក្ខន្តិកៈនៃការប្រកួតនោះឡើយ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ លោកស្រី Brigitte Henrique ប្រធានគណៈកម្មការអូឡាំពិកជាតិបារាំង (CNOSF) បានប្រកាសថា ក្រុមការងាររបស់លោកស្រីនឹងប្តឹងឧទ្ធរណ៍ចំពោះការសម្រេចនេះ ដើម្បីស្វែងរកភាពត្រឹមត្រូវសម្រាប់ Aliev៕	កីឡាករប្រដាល់បារាំង Mourad Aliev បានស្រែកថា អយុត្តិធម៌ និងអង្គុយតវ៉ានៅសង្វៀនប្រមាណ១ម៉ោង ក្រោយពេលដែលអាជ្ញាកណ្តាលសម្រេចឲ្យគេចាញ់កីឡាករអង់គ្លេស Frazer Clarke នៅវគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ក្នុងប្រភេទទម្ងន់លើស៩១គីឡូក្រាម នៃព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកក្រុងតូក្យូ (Tokyo 2020)។ បរាជ័យនេះ បានធ្វើ Aliev ខកឱកាសឈ្នះមេដាយសម្រាប់បារាំង។
ខ្សែប្រយុទ្ធ Julian Alvarez ស៊ុតបញ្ចូលទី១គ្រាប់ ជួយក្រុមលោក Pep Guardiola យកឈ្នះ Chelsea ក្នុងការប្រកួតសប្តាហ៍ទី៣៦ នៅរាត្រីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា។ ក្រុមមេឃខៀវកើនដល់៨៨ពិន្ទុ និងសល់ពីរប្រកួតក្នុងដៃ នាំមុខ Arsenal ដែលប្រកួត៣៧លើកចំនួន៧ពិន្ទុ។ តាមពិតទៅ បើទោះ Man City ឈ្នះ ឬចាញ់ Chelsea នៅជំនួបនេះ ក៏ពួកគេបានក្លាយជាជើងឯកលីគកំពូលអង់គ្លេសប្រចាំរដូវកាល ២០២២-២៣ រួចទៅហើយ ពោលចាប់តាំងពី Arsenal បានចាញ់ Nottingham Forest ១-០ នៅជំនួបសប្តាហ៍ទី៣៧ម្លេះ។ ក្រុមដែលដឹកនាំដោយលោក Guardiola បានយកជ័យជម្នះលើតោខៀវនៅ Etihad ដើម្បីប្រារព្ធធ្វើពីធីលើកពានរបស់ខ្លួន ខណៈនៅសល់ពីរប្រកួតក្នុងដៃទៀត។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ Man City បានឈ្នះជើងឯកលីគកំពូអង់គ្លេស៥សម័យកាល ២០១៧១៨, ២០១៨១៩, ២០២០២១, ២០២១២២ និង ២០២២២៣។ រដូវកាលនេះ ក្រៅពី Premier League លោក Guardiola នៅសល់ភារកិច្ចដឹកនាំ Man City ដណ្តើមពានពីរទៀតរួមមាន FA Cup វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រទល់ Manchester United និងជួប Inter Milan ដើម្បីដណ្តើមពានកំពូលអឺរ៉ុប UEFA Champions League នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ដោយឡែកក្រុមដែលត្រូវធ្លាក់ពីលីគកំពូលអង់គ្លេសរដូវកាលក្រោយមាន Southampton ស្របពេល Everton, Leeds United និង Leicester City ត្រូវប្រជែងគ្នាយកមួយកៅអីដើម្បីបន្តលេងនៅ Premier League រដូវកាលក្រោយ។ Everton រកបាន៣៣ពិន្ទុ ឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី១៧ ក្រោយឆ្លងកាត់៣៧ប្រកួត នាំមុខ Leeds ដែលស្ថិតនៅតំបន់ត្រូវកាត់ចោលលេខរៀងទី១៨ ចំនួន២ពិន្ទុ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួត៣៧លើក។ Leicester ដែលស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី១៩បណ្តោះអាសន្ន មាន៣០ពិន្ទុ ប៉ុន្តែទើបប្រកួត៣៦លើកប៉ុណ្ណោះ៕	Machester City បានក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯក Premier League រដូវកាល ២០២២-២៣ និង៣រដូវកាលជាប់ៗគ្នា។ ក្រុមមេឃខៀវ ដឹងថាខ្លួនជាម្ចាស់ពានតាំងពី Arsenal ចាញ់ Nottingham Forest ១-០ កាលពីចុងសប្តាហ៍ បានធ្វើពិធីលើកពានលីគកំពូលអង់គ្លេសរបស់ខ្លួននៅកីឡដ្ឋាន Etihad ក្រោយប្រកួតឈ្នះ Chelsea ១-០ នៅជំនួបទី៣៦របស់ខ្លួន។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ ឆ្នាំងអ៊ុត ត្រូវបានបង្កើតមុនគេបង្អស់នៅប្រទេសចិន កាលពីប្រហែល ២០០០ឆ្នាំមុន។ ពេលនោះគ្រាន់តែជាដែកមួយផ្ទាំង ជាមួយដងមួយដើម្បីកាន់ប៉ុណ្ណោះ។ គេប្រើវាដោយដាក់នៅក្នុងភ្លើងឱ្យវាក្តៅជាមុនសិន។ ដើមសតវត្សទី១៩ ជនជាតិអឺរ៉ុបបង្កើតឆ្នាំងអ៊ុត ដែលដាក់ធ្យូងខាងក្នុង មានដាក់តាំងនៅហាងកាហ្វេ TEMPLE ។ ឆ្នាំងអ៊ុតបែបនេះ និយមប្រើរហូតដល់ពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី២០។ បន្ទាប់មកគេបែរទៅប្រើឆ្នាំងអ៊ុតអគ្គិសនីវិញ រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ឆ្នាំងអ៊ុតអគ្គិសនី ត្រូវបានបង្កើតចុងសតវត្សទី១៩។ សម័យឥឡូវនេះ ឆ្នាំងអ៊ុតប្រើចំហាយទឹកក្ដៅ ហើយក៏មានឆ្នាំងអ៊ុតឥតខ្សែដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង អេក្រង់កុំព្យូទ័រ១៨គ្រឿងនាទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ក្លាយជាវត្ថុតាំងលម្អហាងកាហ្វេ ហាងកាហ្វេមួយ ដាក់តាំងសៀវភៅចាស់ៗប្រមាណ៤០០ក្បាល ការកែច្នៃ បង្កើនតម្លៃទ្វារ និងបង្អួចចាស់ៗ ហាងកាហ្វេ TEMPLE ចាន ឆ្នាំង ថូ ក្អម និងផ្តិលបុរាណជាង២០គ្រឿង ហាងកាហ្វេមួយកន្លែង យកម៉ាស៊ីនឈូសទឹកកកបុរាណ៦គ្រឿង មកតាំងលម្អ «TEMPLE» ត្រូវបានលម្អដោយទោចក្រយានយន្តបុរាណ ឲ្យសមនឹងឈ្មោះអាហារដ្ឋានដែលមានលក្ខណៈបុរាណ:	ភ្នំពេញ៖ ឆ្នាំងអ៊ុតបុរាណ៧គ្រឿង ត្រូវបានគេដាក់លម្អ នៅក្នុងសាខាហាងកាហ្វេ TEMPLE នៃវិថីឧកញ៉ាជ្រុនយូហាក់(ផ្លូវ២៩៤) សង្កាត់បឹងកេងកង១ ខណ្ឌបឹងកេងកង រាជធានីភ្នំពេញ។ ឆ្នាំងអ៊ុតចាស់ៗទាំងអស់នេះជាប្រភេទតែមួយ ដែលត្រូវបានផលិតនៅដើមសតវត្សទី២០។ ផ្នែកនីមួយៗដូចជា ឆ្នាំង ក្រប គន្លឹះ និងបង្កាន់ដៃត្រូវបានផលិតអំពីលោហធាតុប្រភេទខុសៗគ្នា។ បង្កាន់ដៃឆ្នាំងអ៊ុត ក៏មានស្រោបឈើពីលើ ដើម្បីកុំឱ្យរលាកដៃ។ កាលពីជាង១០០ឆ្នាំមុន គន្លឹះឆ្នាំងអ៊ុត ដែលប្រើដើម្បីបិទបើកក្របដាក់ធ្យូងនេះ និយមមានរាងជាមាន់គក។
ពាក្យដែលមាន «បុព្វ និងបុព្វេ» នៅខាងដើម ប្រែមកថា មុន, ខាងដើម, ពីមុន, ពីព្រេងនាយ។ ទោះបីពាក្យទាំងពីរនេះ មានន័យដូចគ្នាមែន តែការប្រើប្រាស់ នៅមិនទាន់ស្មើភាពគ្នានៅឡើយទេ។ ហើយពាក្យដែលភ្ជាប់ជាមួយ «បុព្វ» ច្រើនជាង«បុព្វេ»។ ពាក្យដែលមាន«បុព្វ»នៅខាងដើម មានដូចជា បុព្វកថា(ពាក្យនិយាយខាងដើម), បុព្វកម្ម(អំពើពីមុន), បុព្វចរិត(ចរិតដើម), បុព្វចរិយា(ទម្លាប់កាលពីមុន), បុព្វទេព ឬបុព្វទេវតា(ទេវតាដើម), បុព្វនិមិត្ត(គ្រឿងសម្គាល់ដែលឲ្យឃើញមុន), បុព្វបទ(និបាតសព្ទ ដែលភ្ជាប់ពីខាងដើមនៃសព្ទដទៃ),បុព្វបុរស(សាច់ញាតិដែលទៅកាន់បរលោក រាប់តាំងពីជីដូន ជីតា ទួត លួត ដូនតា), បុព្វភាគ(ចំណែកខាងដើម)។ល។ ចំពោះពាក្យដែលប្រើជាមួយពាក្យ «បុព្វេ» មានដូចជា បុព្វេសន្និវាស(គូព្រេងដែលស្រឡាញ់គ្នាតាំងពីជាតិមុន), បុព្វេនិវាសានុស្សតិញ្ញាណ(ញ្ញាណដែលនឹកឃើញកំណើតពីជាតិមុន), សំណាងពីបុព្វេ(សំណាងពីជាតិមុន),កម្មពីបុព្វេ(កម្មពីជាតិមុន)៕	ពាក្យដែលនៅបន្ទាប់ពីពាក្យ «បុព្វ និងបុព្វេ» គឺសុទ្ធតែមានន័យថា មុន,ពីដើម, ពីព្រេងនាយ។ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានកំណត់ឲ្យមហាជនប្រើជា«បុព្វ ឬបុព្វេ» ក៏បាន គឺត្រឹមត្រូវដូចគ្នា ដើម្បីភ្ជាប់ជាមួយពាក្យដទៃរឹតតែមានន័យបន្ថែមទៀត។
អគារតាំងបង្ហាញរថយន្តប្រណីតMercedes-Benz នេះគឺជាអគារដ៏ទំនើបជាងគេ ប្រចាំកម្ពុជា។ អ្វីដេលអស្ចារ្យនោះ គឺអគារនេះត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជី LEED ដោយមានការទទួលស្គាល់ពីក្រុមហ៊ុនបរិស្ថាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាសមាគមឯករាជ្យមួយ បំពេញការងារលើការវាយតម្លៃអគារបរិស្ថាននៅទូទាំងពិភពលោក។ សូមបញ្ជាក់ថា នាពេលបច្ចុប្បន្ន មានអគារតែ៥ ប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានការទទួលស្គាល់ ថាជាអគារជួយដល់បរិស្ថានបែបនេះ។ ជាមួយនឹងគោលដៅក៏ជាក់លាក់ ក្រុមហ៊ុន Star Auto Cambodia បានប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីក្លាយជាក្រុមហ៊ុននាំចុលរថយន្តទី១ នៅកម្ពុជា ដែលទទួលបានការទទួលស្គាល់លើគុណភាពអគារ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលតាំងលក់រថយន្តដ៏ល្អលើសគេ ប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ចាងគេ និងឈានមុខគេស្របទៅតាមស្តង់ដារដែលក្រុមហ៊ុនលក់រថយន្ត Mercedes-Benz គួរតែធ្វើ។ នៅទីនេះ បានប្រើប្រាស់បន្ទះស្រូបថាមពលពន្លឺព្រះអាទ្យិដែលមិនផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងមានកម្លាំង១០០គីឡូវ៉ាត ដែលអាចផលិតថាមពលបានរហូតដល់៣០ភាគរយនៃតម្រូវការសរុបរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ជាងនេះទៅទៀត វាក៏មានមុខងារជួយកាត់បន្ថយកម្តៅ ដែលជះមកពីលើផ្ទៃដំបូលអគារ ហើយក៏បានចូលរួមចំណែកក្នុងការសន្សំសំចៃការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីផងដែរ។ ចំពោះទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់មកពីលើអគារ គឺត្រូវបានត្រងយកមកប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ជាពិសេស ដើម្បីជាប្រយោជន៍ស្រោចស្រពរុក្ខជាតិនានានៅតាមសួនច្បារក្នុងបរិវេណអគារ ដើម្បី រក្សានូវបរិស្ថានបៃតងជានិច្ជ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ដើម្បីកាត់បន្ថយលើការប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនី ក្នុងអគារទាំងមូលបានប្រើប្រាស់ប្រភេទអំពូល LED ព្រមទាំងមានបំពាក់ឧបករណ៍ចាប់យកចលនា ដែលត្រូវបានដំឡើងនៅតាមបរិវេណនានា ដើម្បីអាចកំណត់បិទចរន្តអគ្គិសនីដោយស្វ័យប្រវត្តិ នៅពេលដែលគ្មាននរណាម្នាក់ធ្វើដំណើរឆ្លកាត់ ឬមិនមានវត្តមាននៅក្នុងការិយាល័យ និងបន្ទប់ផ្សេងៗទេនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន Star Auto Cambodia ត្រូវបានចំណាយទឹកប្រាក់សាងសង់ អគារតាំងលក់ និងជួសជុលរថយន្តមើកសឺដេស-បេនស៍ (Mercedes-Benz) និងបំពាក់គ្រឿងបរិក្ខាទំនើប ចំនួនជាង ៩លានដុល្លារ សាងសង់លើផ្ទៃដី ៥០០០ម៉ែត្រការ៉េ។ អគារនេះត្រូវបានដាក់សម្ពោធកាលពីចុងខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០១៧ ៕	អគារតាំងបង្ហាញរថយន្តប្រណីតMercedes-Benz នេះគឺជាអគារដ៏ទំនើបជាងគេ ប្រចាំកម្ពុជា។ អគារនេះមានចំណុចពិសេសៗយ៉ាងច្រើនដែលមនុស្សទូទៅ មិនបានដឹង ហើយចំ ណុចទាំងនោះ គឺពិតជាគួរឲ្យស្ងើចសរសើរ។ អគារតាំងបង្ហាញរថយន្តប្រណីតMercedes-Benz នេះត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជី LEED ដោយមានការទទួលស្គាល់ពីក្រុមហ៊ុនបរិស្ថាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈអគារដែលជួយដល់បរិស្ថានបែបនេះ មានតែ៥ប៉ុណ្ណោះ នៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។ នៅខាងលើដំបូង មានបន្ទះស្រូបថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដែលអាចផលិតថាមពលបានដល់៣០ភាគរយនៃតម្រូវការសរុបរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ចំណុចពិសេសមួយទៀតនោះ គឺទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់មកពីលើអគារ គឺត្រូវបានត្រងយកមកប្រើប្រាស់ឡើងវិញ។
ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រក្របខណ្ឌអឺរ៉ុបរដូវកាល ២០១៩-២០ ដែលជាពានទី៦៤ Bayern Munich បានក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯកក្រោយពីបានយកឈ្នះ Paris Saint-Germain ក្នុងលទ្ធផល ១-០។ ជ័យជម្នះនេះបាននាំក្រុមយក្សអាល្លឺម៉ង់ឡើងទៅឈរលេខ៣ក្នុងតារាង Champions League ដោយឈ្នះជើងឯកសរុប៦ដង។ ក្រៅពីទទួលបានជោគជ័យ៦លើក Bayern Munich ស្គាល់ការខកចិត្តគួរសមដែរដោយបានត្រឹមជើងឯករងដល់ទៅ៥លើក។ European Cup ដែលបានប្តូរទៅ UEFA Champions League នៅឆ្នាំ១៩៩២ បានកកើតចាប់តាំងពីរដូវកាល ១៩៥៥-៥៦ ម្លេះ។ រយៈពេល ៦៤ឆ្នាំមកនេះ Real Madrid ជាក្លិបកីឡាបាល់ទាត់ដែលជោគជ័យបំផុតសម្រាប់ពានកំពូលអឺរ៉ុបនេះដោយក្រសោបបានជើងឯកដល់ទៅ១៣សម័យកាល (១៩៥៦,១៩៥៧, ១៩៥៨, ១៩៥៩, ១៩៦០, ១៩៦៦, ១៩៩៨, ២០០០, ២០០២, ២០១៤, ២០១៦, ២០១៧ និង ២០១៨)។ ក្នុងចំណោមការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រ ១៦លើក ក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញមួយនេះបរាជ័យតែ៣លើកប៉ុណ្ណោះ។ AC Milan ជាក្រុមជោគជ័យលំដាប់ទីពីរបន្ទាប់ពី Real Madrid ដោយក្លិបនៃក្របខណ្ឌកំពូលអ៊ីតាលីមួយនេះឈ្នះជើងឯកអឺរ៉ុប៧ដង (១៩៦៣, ១៩៦៩, ១៩៨៩, ១៩៩០, ១៩៩៤, ២០០៣ និង ២០០៧)។ AC Milan ក៏រងបរាជ័យនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រមិនតិចដែរ ដោយរងជើងឯកចំនួន៤លើក។ Liverpool ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ដោយគ្រងជើងឯក៦ដងស្មើជាមួយ Bayern Munich ដែរ ដែលតាមពីក្រោយដោយ Barcelona (៥លើក), Ajax (៤លើក), Inter Milan និង Manchester United (៣លើកដូចគ្នា)។ ក្រុមរហស្សនាមហង្សក្រហមនៃក្របខណ្ឌអង់គ្លេសឈ្នះពានអឺរ៉ុបលើកចុងក្រោយនៅឆ្នាំ ២០១៩ មុនឈ្នះ៥លើករួចមកនៅឆ្នាំ ១៩៧៧, ១៩៧៨, ១៩៨១, ១៩៨៤ និង ២០០៥។ Liverpool រងជើងឯក៣លើកផងដរ។ អ្វីដែលគួរចាប់អារម្មណ៍ ក្នុងចំណោមក្លិបកំពូលៗនៅអឺរ៉ុប Juventus ជាងក្រុមរងបរាជ័យច្រើនជាងគេសម្រាប់ពាន Champions League។ ចំណោមការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ៩លើក ក្រុមរហ្សនាមសេះបង្កង់នៃលីគកំពូលអ៊ីតាលី Serie A នេះបរាជ័យដល់ទៅ៧លើកឯណោះ។ Juventus លើកពានអឺរ៉ុបតែពីរលើកគត់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៥ និង ១៩៩៦។ យ៉ាងណាក៏ដោយ Juventus ជាក្រុមជោគជ័យបំផុតសម្រាប់ពានលីគកំពូលក្នុងស្រុក ដោយគ្រងជើងឯក Serie A ដល់ទៅ៣៦លើក ដោយលើសក្រុមគូប្រជែង Inter Milan និង AC Milan ដល់ទៅពាក់កណ្តាល។ ក្រុមដែលឡើងដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ តែមិនដែលស្គាល់ជាតិពានមាន Atlético Madrid (អេស្ប៉ាញ ៣លើក), Reims (បារាំង២លើក), Valencia (អស្ប៉ាញ២លើក)។ ដោយឡែក Fiorentina (អ៊ីតាលី), Eintracht Frankfurt (អាល្លឺម៉ង់), Partizan (ស៊ែប៊ី), Panathinaikos (ក្រិក), Leeds United (អង់គ្លេស), Saint-Étienne (បារាំង), Borussia Mönchengladbach (អាល្លឺម៉ង់), Club Brugge (បែលហ្ស៊ិក), Malmö FF (ស៊ុយអែត), Roma (អ៊ីតាលី), Sampdoria (អ៊ីតាលី), Bayer Leverkusen (អាល្លឺម៉ង់), Monaco (បារាំង), Arsenal (អង់គ្លេស), Tottenham Hotspur (អង់គ្លេស) និង Paris Saint-Germain (បារាំង) ធ្លាប់បង្ហាញខ្លួនមួយលើករៀងៗខ្លួន៕	Real Madrid ជាម្ចាស់ពាន UEFA Champions League ច្រើនជាងគេរហូតដល់១៣លើក ខណៈ Bayern Munich បានឡើងទៅលេខរៀងទី៣ តាមរយៈការលើកពានទី៦របស់ខ្លួននៅរដូវកាលកាលនេះ។ Juventus ឈ្នះពានអឺរ៉ុបនេះតែ២លើកគត់ ប៉ុន្តែពួកគេក្លាយជាក្រុមរងជើងឯកច្រើនជាងគេដល់ទៅចំនួន៧លើក។
នៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា នាវាឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្ររបស់ចិនមួយគ្រឿងបានប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយនឹងទូករបស់ហ្វីលីពីនដែលផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈទៅឱ្យកងទ័ពហ្វីលីពីនដែលរស់នៅលើនាវាច្រែះចាប់ BRP Sierra Madre ដែលចតនៅកោះ Second Thomas Shoal។ ទោះឧប្បត្តិហេតុមិនបានបង្កឱ្យអ្នកណាម្នាក់រងគ្រោះថ្នាក់ ចិន និងហ្វីលីពីនដំឡើងសសៃកដាក់គ្នាជាថ្មី។ «ឧប្បត្តិហេតុបែបនេះនឹងបង្ហាញថាវាមិនមែនជាហ្វីលីពីនទេដែលជាអ្នកឈ្លានពាន ប៉ុន្តែជាភាគីម្ខាងទៀត ដែលជាចិន»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសហ្វីលីពីន លោកស្រី Teresita Daza បាននិយាយបែបនេះនៅសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Ferdinand Marcos Jr ក៏បានបើកកិច្ចប្រជុំសន្តិសុខនៅថ្ងៃដដែលដើម្បីពិភាក្សាអំពីការបំពានរបស់ចិន ហើយបានបញ្ជាឱ្យឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រហ្វីលីពីនស៊ើបអង្កេតឧប្បត្តិហេតុនេះ។ លើសពីនេះ ក្រុងម៉ានីលបានកោះហៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនជុំវិញរឿងនេះដូចគ្នា ខណៈពេលដែលស្ថានទូតចិនប្រចាំទីក្រុងម៉ានីល ក៏បានដាក់ពាក្យតវ៉ាតបវិញទៅកាន់ហ្វីលីពីនតបវិញដែរ។ នៅទិក្រុងប៉េកាំងនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលានេះដែរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី Mao Ning បានជំរុញឱ្យហ្វីលីពីនយកចិត្តទុកដាក់លើការព្រួយបារម្ភរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង ដោយបញ្ឈប់ការធ្វើសមយុទ្ធដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ ក៏ដូចជាបញ្ឈប់បង្កើតភាពតានតឹងបន្ថែមទៀតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បើតាមឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រចិន ការប៉ះទង្គិចគ្នាបន្តិចបន្តួចរវាងកប៉ាល់របស់ខ្លួន នឹងទូកហ្វីលីពីននេះ កើតឡើងខណៈពេលដែលឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រចិនកំពុងរារាំងទូកហ្វីលីពីនពីការដឹកជញ្ជូនសម្ភារសំណង់ដែលខ្លួនចាត់ទុកថាខុសច្បាប់។ ភាពតានតឹងរវាងចិន និងហ្វីលីពីនមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សំគាល់ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Marcos Jr ។ ជាញឹកញយ លោកប្រធានាធិបតីបានត្អូញត្អែរពីអាកប្បកិរិយាឈ្លានពានរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង ហើយក៏បានបង្កើនទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយអាម៉េរិកដែលសម្ព័ន្ធមិត្តប្រពៃណីរបស់ហ្វីលីពីន។ លើរឿងនេះ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏ចេញមកព្រមានដែរថា ខ្លួននឹងជួយទីក្រុងម៉ានីលក្រោមសន្ធិសញ្ញាការពារទៅវិញទៅមក។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិកដែលផ្សាយដោយស្ថានទូតអាម៉េរិកនៅម៉ានីល អាម៉េរិកប្រកាសឈរជាមួយហ្វីលីពីនប្រឈមមុខនឹងទង្វើខុសច្បាប់របស់ចិន៕	នាវាឆ្មាំសមុទ្រចិន និងកប៉ាល់ដឹកសម្ភារៈយោធាហ្វីលីពីន បានប៉ះទង្គិចគ្នាជាថ្មីនៅឯសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ហ្វីលីពីន ចង្អុលមុខចិនឱ្យទទួលខុសត្រូវចំពោះរឿងនេះ ហើយថែមទាំងហៅចិនអ្នកឈ្លានពានដែលបង្កើតភាពតានតឹងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ចិនដែលការពារសកម្មភាពនាវារបស់ខ្លួន ប្រាប់ឱ្យហ្វីលីពីនគោរពអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែរ។ អាម៉េរិកក៏នៅមិនស្ងៀម និងចេញមុខផ្ញើសារថា ខ្លួននឹងជួយហ្វីលីពីនក្នុងករណីមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។
ប្រេស៊ីលរងពិន័យជាប្រាក់ប្រមាណ ៥៩,០០០ដុល្លារ ចំពោះភាពបរាជ័យក្នុងការរក្សានូវប្រព័ន្ធច្បាប់ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងកីឡដ្ឋាន រីឯអាហ្សង់ទីនរងការពិន័យចំនួន ២៣,០០០ដុល្លារ សម្រាប់ការខ្វះសណ្តាប់ធ្នាប់ និងវិស័យជុំវិញកីឡដ្ឋាន របស់ក្រុមអ្នកគាំទ្រ។ លើសពីនេះអាហ្សង់ទីន ក៏ត្រូវបានបញ្ជាឱ្យបង់ប្រាក់ ៥៩,០០០ដុល្លារ បន្ថែមទៀត ទៅលើគម្រោងអប់រំប្រឆាំងនឹងការរើសអើង ដោយសារតែប្រព្រឹត្តខុសដោយអ្នកគាំទ្រនៅក្នុងការប្រកួតជម្រុះ World Cup 2026 ចំនួន ២លើក។ ជម្លោះរវាងក្រុមអ្នកគាំទ្រទាំងសងខាងក្នុងកីឡដ្ឋាន Maracana ក្នុងទីក្រុង Rio De Janeiro ប្រទេសប្រេស៊ីល អំឡុងពេលក្រុមកីឡាករទាំងសងខាងកំពុងច្រៀងចម្រៀងភ្លេងជាតិមុនការប្រកួត ហើយការប្រកួតត្រូវបានពន្យាពេលប្រមាណ ២៧នាទី។ កាលនោះ អាហ្សង់ទីន យកឈ្នះប្រេស៊ីល ១-០ ដែលធ្វើឱ្យក្រុមជើងឯក World Cup ៥សម័យ រងភាពអាម៉ាស់ក្នុងដីលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅវគ្គជម្រុះ World Cup។ ជុំវិញការពិន័យនេះ FIFA បានសរសេរថា ៖«ចំពោះការពិន័យទឹកប្រាក់ ៥៩,០០០ដុល្លារ គឺត្រូវបានវិនិយោគក្នុងផែនការប្រឆាំងនឹងការរើសអើង។ យ៉ាងហោចកៅអីចំនួន ៥០ភាគរយនឹងតម្រូវឱ្យអង្គុយសម្រាប់ការប្រកួតលើកក្រោយ។»។ បច្ចុប្បន្នអាហ្សង់ទីន ជាក្រុមស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់កំពូលតារាងក្នុងវគ្គជម្រុះ តំបន់អាម៉េរិកឡាទីន នៃពានបាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ ២០២៦ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការប្រកួតចំនួន ៦លើក ខណៈប្រេស៊ីលស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៦ បន្ទាប់ពីចាញ់ ៣ប្រកួត ជាប់គ្នា។ ស្រដៀងគ្នាចំពោះបញ្ហាកើតឡើងពីអ្នកអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកគាំទ្រ ជំនួបរវាងប្រទេសអេក្វាទ័រ ទល់នឹងអ៊ុយរូហ្កាយ ក៏ត្រូវបានរងពិន័យពី FIFA ដូចគ្នា។ ប្រទេសស៊ីលី និងកូឡុំប៊ី ក៏រងទណ្ឌកម្មពី FIFA សម្រាប់ទង្វើរមិនល្អរបស់ក្រុមអ្នកគាំទ្រខ្លួន ប៉ុន្តែស៊ីលីរងពិន័យធ្ងន់ត្រូវបង់ប្រាក់ប្រមាណ ៩៤,០០០ដុល្លារ លើការអប់រំប្រឆាំងនឹងការរើសអើង ហើយកូឡុំប៊ី និងអ៊ុយរូហ្កាយ រងពិន័យម្នាក់ ៣៥,០០០ដុល្លារ៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) ដាក់ពិន័យជាប្រាក់ទៅលើសហព័ន្ធបាល់ទាត់ប្រេស៊ីល (CBF) និងអាហ្សង់ទីន (AFA) ជុំវិញជម្លោះរវាងអ្នកគាំទ្រក្រុមទាំងសងខាងអំឡុងការប្រកួតជម្រុះព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ ២០២៦ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៣។
តាមការផ្សយរបស់ទូរទស្សន៍ ESPN កីឡាករមួយចំនួនបង្ហាញភាពមិនពេញចិត្តជាមួយនឹងអ្នកចាត់ការក្រុម ខណៈពួកគេបានចោទសួរពីទម្រង់លេង និងការសម្រេចចិត្តរៀបចំគ្រោងការប្រកួត។ លើសពីនេះក្រុមកីឡាករត្រូវបានរាយការណ៍ថាទទួលបានអារម្មណ៍ជួបផលលំបាកពីសំណាក់លោក Xavi ទោះជាអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ គិតថាក្រុមកីឡាករនៅតែគាំទ្រលើខ្លួន។ កីឡាករប្រមាណ ៦ ឬ ៧ នាក់ តែងតែចោទសួរបកត្រឡប់មកកាន់លោក Xavi ពេលដែលគាត់បានស្តីបន្ទោសទៅកាន់ពួកគេថាមិនព្រមចាប់យកទម្រង់លេងរបស់ក្រុម Barca ដែលបានផ្តល់ឱ្យ។ បញ្ហាមិនមែនទើបតែកើតមាននៅទេ រឿងរ៉ាវចាប់តាំងពីការប្រកួតទល់នឹងក្រុម Almeria កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២ ហើយក្លិបយកឈ្នះទាំងលទ្ធផលលំបាក ៣-២។ លោក Xavi រិះគន់កីឡាករចំៗ ដែលធ្វើមិនបានល្អនៅពាក់កណ្តាលវគ្គទីមួយនៃការប្រកួត។ ទោះចាញ់ Real Madrid ៤-១ និងមានបញ្ហានៅក្នុងក្រុម លោក Xavi នៅតែទទួលបានការគាំទ្រពីសំណាក់ប្រធានផ្នែកកីឡារបស់ក្រុមលោក Deco និងប្រធានក្លិបលោក Joan Laporta និងនៅតែជឿជាក់លើគុណភាពរបស់អតីតកីឡាករអេស្ប៉ាញរូបនេះ។ កាលពីរដូវកាលមុន Barcelona មានទម្រង់លេងល្អខ្លាំងដោយឈ្នះជើងឯក La Liga និង Spanish Super Cup។ ពីដើមរដូវកាល Xavi Hernandes បានចុះកិច្ចសន្យាថ្មីបន្ថែមទៀតក្នុងការដឹកនាំក្រុមរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៥ ដែលជាមូលហេតុពិបាកសម្រាប់ក្លិបក្នុងការបណ្តេញអ្នកចាត់ការរូបនេះមុនពេលជិតផុតកិច្ចសន្យា ខណៈក្លិប Barcelona កំពុងបន្តជួបបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ៕	Barcelona របូតពានរង្វាន់ Spanish Super Cup ក្រោយចាញ់ Real Madrid ៤-១ បានបង្កើតបញ្ហាមួយចំនួនក្នុងក្រុម។ កីឡាករក្រុមរហស្សនាមអ្នកមានបុណ្យ ប៉ះទង្គិតជាមួយអ្នកចាត់ការលោក Xavi Hernandes អំឡុងពេលសម្រាកក្នុងបន្ទប់ផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់។
ក្រសួងទេសចរណ៍ សហការជាមួយ ក្រសួងបរិស្ថាន និងក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ធ្វើយុទ្ធនាការ កម្ពុជា ជាគោលដៅទេសចរណ៍សុវត្ថិភាព និងបៃតង។ យុទ្ធនាការនេះ ជាមធ្យោបាយផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍កម្ពុជាក្រោយបរិបទកូវីដ-១៩ និង គាំទ្ររបៀងទេសចរណ៍អាស៊ាន ព្រមទាំងចលនាទេសចរណ៍ផ្ទៃក្នុងអាស៊ាន។ យុទ្ធនាការនេះ ក៏បង្ហាញពីភាពធន់នៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាដែរ។ លោក តុប សុភ័ក រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25ថា តំបន់ទេសចរណ៍ដែលអាចក្លាយ ជាគោលដៅទេសចរណ៍សុវត្ថិភាព និងបៃតង ត្រូវអនុវត្តវិធានសុវត្ថិភាពត្រឹមត្រូវ ហើយបុគ្គលិកបម្រើការក្នុងអាជីវកម្មនោះត្រូវតែជាអ្នក បានទទួលវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ពេញលេញ។ លើសពីនេះ ទីតាំងជិតរមណីយដ្ឋាន និងផ្សារ ក៏ត្រូវតែជាទីតាំងដែលបានអនុវត្តវិធានសុវត្ថិភាពខ្ជាប់ខ្ជួន ទើបតំបន់ទេសចរណ៍នោះ អាចចាត់ទុកជាគោលដៅទេសចរណ៍សុវត្ថិភាព និងបៃតងបាន។ លោក តុប សុភ័ក រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ ។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុក លោក តុប សុភ័ក បើតាមលោក តុប សុភ័ក យុទ្ធនាការ កម្ពុជា ជាគោលដៅទេសចរណ៍សុវត្ថិភាព និងបៃតង ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង កសាងទំនុកចិត្តដល់ទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ មកកម្សាន្តនៅគោលដៅទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ « ការធ្វើយុទ្ធនាការនេះ ដើម្បីស្រូបទាញទេសចរផ្ទៃក្នុង និងក្រៅប្រទេស ឱ្យមកដើរកម្សាន្តប្រកបដោយភាពកក់ក្ដៅ មានជំនឿទុកចិត្តនិងជឿជាក់តាមគោលដៅទេសចរណ៍នីមួយៗ »។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រៅពីការចូលរួមពីអន្តរក្រសួង ការអនុវត្តយុទ្ធនាការកម្ពុជា គោលដៅទេសចរណ៍សុវត្ថិភាព និងបៃតង ត្រូវការការចូលរួមពីប្រជាជនមូលដ្ឋាន និងអាជីវកម្មទេសចរណ៍នានា តាមរយៈការអនុវត្តស្តង់ដាសុវត្ថិភាពសុខាភិបាល (SOP) និងការរក្សាបរិស្ថាន៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ បានបើកយុទ្ធនាការ « កម្ពុជា គោលដៅទេសចរណ៍សុវត្ថិភាព និងបៃតង » នៅថ្ងៃទី២៧មករា។ លោក តុប សុភ័ក រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ អះអាងថា យុទ្ធនាការនេះនឹងអាចទាក់ទាញទេសចរអន្តរជាតិឱ្យមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជា ។
អត្ថបទទាក់ទង Bundesliga ហាមកីឡាករស្តោះទឹកមាត់ ឬឱបគ្នា ពេលអបអរគ្រាប់បញ្ចូលទី Bundesliga ប្រកួតវិញហើយចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ឧសភាតទៅ ទាំង៦គូ ត្រូវចាប់ផ្តើមការប្រកួត នៅថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា វេលាម៉ោង ៨:៣០នាទីយប់ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា] ដូចគ្នា ក្នុងនោះមានជំនួបគូពិសេសរវាង Borussia Dortmund ដែលត្រូវទទួលក្រុមភ្ញៀវ Schalke 04 ផងដែរ។ ៥គូផ្សេងទៀតរួមមាន Augsburg ត្រូវប៉ះ Wolfsburg, Fortuna ប៉ះ SC Paderborn 07, Hoffenheim ប៉ះ Hertha BSC, RasenBallsport Leipzig ទល់នឹង Freiburg និង Eintracht Frankfurt ប៉ះ Borussia Mönchengladbach។ លីគកំពូលអាល្លឺម៉ង់ ដែលមាន១៨ក្រុមចូលរួម បានឆ្លងកាត់ការប្រកួតចំនួន២៥លើករួចមកហើយ ពោលគឺនៅសល់៩ប្រកួតទៀតប៉ុណ្ណោះ នឹងបញ្ចប់រដូវកាល ២០១៩-២០២០នេះ។ Bayern Munich ជាក្រុមនាំមុខគេក្នុងតារាង Bundesliga ដោយរកបាន៥៥ពិន្ទុ នាំមុខគូប្រជែង Borussia Dortmund ចំនួន៤ពិន្ទុ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រកួតទាំងអស់នឹងត្រូវលេងដោយបិទទ្វារកីឡដ្ឋាន និងត្រូវគោរពតាមគោលការថ្មីមួយចំនួនរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាល្លឺម៉ង់ (DFL) ផងដែរ។ DFL ហាមការចាប់ដៃគ្នា ឬឱបគ្នាដើម្បីអបអរគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទី និងស្តោះទឹកមាត់នៅលើទីលានអំឡុងពេលប្រកួតដើម្បីបង្ការការឆ្លងជំងឺរាតត្បាតសាកល COVID-19។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ គ្មានឡើយក្មេងៗដែលត្រូវចាប់ដៃកីឡាករដើរចូលតារាងមុនពេលប្រកួត ហើយការចាប់ដៃគ្នា និងថតរូបជាក្រុមមុនការប្រកួត ក៏ត្រូវលុបចេញដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត គ្រូបង្វឹក អ្នកចាត់ការ និងកីឡាករដែលអង្គុយនៅកៅអីបម្រុងតម្រូវឲ្យពាក់ម៉ាស់ និងអង្គុយឆ្ងាយពីគ្នា។ លើសពីនោះ នៅពេលគ្រូបង្វឹកចង់ស្រែកប្រាប់ទៅកាន់កូនក្រុម ឬជំនួយការគឺអាចដកម៉ាស់ចេញពីមាត់បាន តែត្រូវរក្សាគម្លាតឲ្យបានយ៉ាងតិច ១,៥ ម៉ែត្រ។ នៅពេលមានការស៊ុតបញ្ចូលទី កីឡាទាំងអស់ត្រូវអនុញ្ញាតត្រឹមយកកែងដៃ ឬចុងជើងប៉ះគ្នាប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ការអបអរគ្រាប់បាល់។ ដោយឡែក ពេលវេលាដែលស្ថិតក្នុងបន្ទប់ផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់នឹងត្រូវកំណត់ពេលយ៉ាងយូរត្រឹម ៣០ ទៅ ៤០នាទីសម្រាប់កីឡាករ និងបុគ្គលិកដែលពាក់ព័ន្ធ។៕	ក្របខណ្ឌ Bundesliga នឹងត្រឡប់ទៅកាន់ការប្រកួតឡើងវិញហើយចុងសប្តាហ៍នេះ បន្ទាប់ពីផ្អាកជាង២ខែ ដោយសារ COVID-19។ ៦គូ នឹងបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងក្របខណ្ឌលីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលអាល្លឺម៉ង់ និងជាលីគអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលចាប់ផ្តើមលីគឡើងវិញផងដែរ។
ថៃជាប្រទេសមួយដែលប្រឈមនឹងវិបត្តិផ្សែងអ័ព្ទយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសនៅក្នុងក្រុងបាងកក និងតំបន់មួយចំនួន។ ជុំវិញបញ្ហានេះ រដ្ឋាភិបាលថៃ តែងអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនស្ថិតនៅក្នុងផ្ទះ និងមានការពាក់ម៉ាស់ពេលចេញទៅក្រៅ ដើម្បីការពារសុខភាពរបស់ខ្លួនពីភាគល្អិតមាននៅក្នុងខ្យល់PM2.5។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក កៅ គឹមហួន អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន នៅវិមានរដ្ឋាភិបាលថៃ ក្នុងថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា បញ្ហាផ្សែងអ័ព្ទឆ្លងព្រំដែន បានក្លាយជាប្រធានបទមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងជំនួបរវាងលោក និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា។ ក្នុងកិច្ចសន្ទនានោះ លោកប្រាយុទ្ធ បានអះអាងថា វិបត្តិផ្សែងអ័ព្ទឆ្លងព្រំដែន បានបង្កឱ្យមានបញ្ហាប្រឈមក្នុងតំបន់យ៉ាងខ្លាំង ដែលចាំបាច់ ត្រូវមានវិធានការដោះស្រាយបន្ទាន់ និងស្នើឱ្យមានការគាំទ្រពីអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានស្នើឱ្យប្រមុខអាស៊ាន សម្របសម្រួលកិច្ចខិតខំក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាមួយនេះ និងរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ទាប់ជាមួយសមាជិកអាស៊ាន ដើម្បីពិភាក្សាពីដំណោះស្រាយ និងវិធានការ ក្នុងការកាត់បន្ថយផ្សែងអ័ព្ទ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃ បានបង្ហាញថា បញ្ហាផ្សែងអ័ព្ទបានបង្កឱ្យមានបញ្ហាសុខភាព និងបង្អាក់វិស័យទេសចរណ៍មិនត្រឹមតែនៅថៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅប្រទេសជិតខាងថែមទៀត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍។ ជាការឆ្លើយតប អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន បានឯកភាពថាបញ្ហាផ្សែងអ័ព្ទ គួរតែត្រូវបានលើកឡើងជាបន្ទាន់ ហើយអាស៊ាន នឹងស្វះស្វែងដាក់ចេញយន្តការណ៍ក្នុងការស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីសមាជិកអាស៊ាន។ បើតាមលោក កៅ គឹមហួន អាស៊ានត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ដើម្បីផ្តល់ការគាំទ្រលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់លាក់ និងក្នុងពេលវេលាសមស្រប។ ក្រៅពីបញ្ហាផ្សែងអ័ព្ទ ប្រមុខអាស៊ាន និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃ ក៏បានពិភាក្សាលើបញ្ហាផ្សេងទៀតផងដែរ ដូចជាភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយក្នុងតំបន់, បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងសេដ្ឋកិច្ចសកលជាដើម។ គួររំឭកថា នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា តុលាការរដ្ឋបាលឈៀងមៃ បានច្រានចោលពាក្យបណ្តឹងដាក់ដោយប្រជាជនក្នុងតំបន់ ដែលចោទប្រកាន់លោកប្រាយុទ្ធបរាជ័យ ក្នុងការចាត់វិធានការដោះស្រាយភាគល្អិតមាននៅក្នុងខ្យល់ PM2.5 នៅក្នុងខេត្តឈៀងមៃ ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែកុម្ភៈ៕	អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន លោក កៅ គឹមហួន នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា បានសន្យាគាំទ្រលើកិច្ចខិតខំក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងផ្សែងអ័ព្ទឆ្លងព្រំដែន ក្នុងតំបន់។ ស្របគ្នានេះ លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូនា នាយករដ្ឋមន្រ្តី បានចាត់ទុកវិបត្តិផ្សែងអ័ព្ទឆ្លងព្រំដែន បង្កឱ្យមានបញ្ហាប្រឈម ដែលតម្រូវឱ្យមានការដោះស្រាយ។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រធាន FIFPRO ព្រមានពីការ«បែកបាក់» ជុំវិញការប្តូរកាលប្រកួត World Cup ២ឆ្នាំម្តង CONCACAF ស្នើឱ្យប្រយ័ត្នពីផែនការរៀប World Cup ពីរឆ្នាំម្តង ដែលគាំទ្រដោយអតីតគ្រូ Arsenal FIFA នឹងចាប់ផ្តើម ដំណាក់កាលពិគ្រោះយោបល់ជាថ្មី ជុំវិញការផ្លាស់ប្តូរកាលវិភាគប្រកួតកីឡាបាល់ទាតអន្តរជាតិផ្នែកស្ត្រី និងបុរស ដែលនឹងផុតកំណត់នៅចុងឆ្នាំ ២០២៣ និង ២០២៤។ ការកែទម្រង់ប្រតិទិនថ្មី គឺដើម្បីអាចប្តូររៀបចំកាលប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក ពី៤ឆ្នាំទៅ២ឆ្នាំម្តងវិញ។ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញាថា សំណើររបស់ខ្លួននេះ មានការយល់ស្របពីសមាជិកហើយ ខណៈពួកគេជឿជាក់ថា កាលវិភាគការប្រកួតអន្តរជាតិថ្មី នឹងធ្វើឱ្យបាល់ទាត់កាន់តែប្រសើរឡើង។ FIFA បញ្ជាក់ថា៖ «FIFA បានអញ្ជើញសមាគម សហព័ន្ធសមាជិករបស់ខ្លួន ចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលតាមអ៊ិនធឺណិតជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០២១។ នេះគឺជាឱកាសមួយក្នុងចំណោមឱកាសជាច្រើន ដើម្បីបង្កើតការជជែកពិភាក្សាគ្នា ក្នុងន័យស្ថាបនាវិស័យបាល់ទាត់ និងបើកចំហកម្រិតពិភពលោក និងតំបន់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែខាងមុខនេះ»។ គម្រោងផែនការផ្លាស់ប្តូរការរៀបចំការប្រកួត FIFA World Cup រៀងរាល់២ឆ្នាំម្តង ដែលគាំទ្រដោយលោក Arsene Wenger Wenger អតីតអ្នកចាត់ការទូទៅ Arsenal បច្ចុប្បន្នជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ FIFA មិនទទួលបានការគាំទ្រឡើយ ពីសំណាក់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ធំៗនាពេលកន្លងមក។ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA), អាមេរិកខាងត្បូង (CONMEBOL) និង ទ្វីបអាម៉េរិកខាងជើង អាម៉េរិកកណ្តាល និងការ៉ាអ៊ីប (CONCACAF) សុទ្ធតែបានបដិសេធ ផែនការរបស់បុរសសញ្ជាតិបារាំងរូបនេះ។ ពួកគេគោរពចំពោះការធ្វើឱ្យមានការរីកចម្រើនក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ ប៉ុន្តែប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះគម្រោងដែលនឹងធ្វើឱ្យ World Cup ដែលមានទម្លាប់ធ្វើ៤ឆ្នាំម្តងជាប្រពៃណីជិតមួយសតវត្សរ៍ហើយនោះ ប្តូរទៅធ្វើ២ឆ្នាំម្តងវិញ។ World Cup ប្តូរទៅធ្វើ២ឆ្នាំម្តង ក៏នឹងប៉ះពាល់ដល់ការប្រកួត Euro និង Copa America ផងដែរ៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) បានអញ្ជើញសមាជិកសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់របស់ខ្លួន ចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលតាមអ៊ិនធឺណិតនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា។ កិច្ចប្រជុំនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីពិភាក្សាកាលវិភាគប្រកួតអន្តរជាតិ ក្នុងការជំរុញឱ្យមានការប្រកួត World Cup ពីរឆ្នាំម្តង។
តុលាការភ្នំពេញ បានប្រកាសសាលក្រមស្តីពីការដាក់ទោសលើលោក កឹម សុខា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។ ក្រៅពីការដាក់ទោសឲ្យរស់នៅក្នុងផ្ទះរយៈពេល២៧ឆ្នាំ តុលាការ បានដកសិទ្ធិនយោបាយជាស្ថាពរពីលោក កឹម សុខា ថែមទៀត។ ការដកសិទ្ធិនយោបាយជាស្ថាពរ មានន័យថា មិនអាចធ្វើនយោបាយអស់មួយជីវិត។ លោកមេធាវី អាង ឧត្តម ប្រាប់ថា ក្រោយចប់សវនាការ លោក កឹម សុខា ក៏បានធ្វើដំណើរទៅផ្ទះវិញ។ លោកមេធាវីរូបនេះ អះអាងដូច្នេះថា៖«អត់ត្រឹមត្រូវ អត់យុត្តិធម៌ អត់ទទួលយកបានទេ»។ លោកមេធាវីដដែល បន្តថា ក្រុមមេធាវី ចង់ប្តឹងជំទាស់ទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ តែត្រូវរង់ចាំការសម្រេចពីលោក កឹម សុខា ជាកូនក្តីសិន។ សូមរម្លឹកថា លោក កឹម សុខា ត្រូវចោទប្រកាន់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧មក ពីបទសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេស ឬបទគប់គិតជាមួយបរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ តុលាការ ចំណាយពេលអស់៥ឆ្នាំកន្លះ ទម្រាំឈានដល់ការប្រកាសសាលក្រមនាពេលនេះ។ គេ ឃើញមានអ្នកនយោបាយក្រៅរដ្ឋាភិបាល មន្រ្តីសង្គមស៊ីវិល និងក្រុមអ្នកកាសែត នៅមុខតុលាការភ្នំពេញ ដើម្បីតាមដានមើលការប្រកាសសាលក្រមនេះ៕	តុលាការភ្នំពេញ ដាក់ទោសលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២៧ឆ្នាំ តែលោក មិនត្រូវបញ្ជូនទៅឲ្យរស់នៅក្នុងពន្ធនាគារឡើយ ដោយអនុញ្ញាតឲ្យរស់នៅក្នុងផ្ទះ។ នេះបើតាមលោក អាង ឧត្តម មេធាវីម្នាក់របស់លោក កឹម សុខា ដែលប្រាប់ក្រុមអ្នកកាសែត ក្រោយចេញពីសវនាការ។
សក្ដានុពលសំខាន់ៗ លើគ្រប់វិស័យធុរកិច្ចនោះ ត្រូវបានប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើកយកទៅបរិយាយនៅចំពោះមុខអ្នកវិនិយោគ និងធុរកិច្ចជនជប៉ុន ដើម្បីទាញការចាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេ ឲ្យសម្លឹងមើលការបោះទុនរកស៊ីនៅកម្ពុជា។ តាមរយៈការឆ្លើយសំនួររបស់អ្នកសម្របសម្រួលជុំវិញវឌ្ឍនភាពកម្ពុជានោះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានប្រាប់ជប៉ុនពីវិស័យឧស្សាហកម្ម សំណង់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលកំពុងរីកចម្រើន តាមរយៈការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន។ តែយ៉ាងណាសម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បង្ហាញទស្សនថា កម្ពុជាពិតជាចង់បានការវិនិយោគបន្ថែមពីជប៉ុន ដើម្បីជួយដល់ដំណើរការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងប្រទេសកម្ពុជា។ រៀបរាប់ពីគោលបំណងខ្លួនហើយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ក៏បានប្រកាសលុបចោលពន្ធកាត់ទុក ដើម្បីបើកផ្លូវ ក៏ដូចជាការទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ មកបោះទុនរកស៊ីនៅកម្ពុជាផងដែរ។«ខ្ញុំយកឱកាសនេះប្រកាសចេញពីទីក្រុងតូក្យូថា ពន្ធកាត់ទុក១ភាគរយ ត្រូវបានលុបចោលនៅថ្ងៃនេះ ព្រោះពន្ធកាត់ទុកវាជាប្រភេទបំណុល ដែលរដ្ឋទៅខ្ចីក្រុមហ៊ុនឯកជនយកទុក។ អាហ្នឹង(ពន្ធកាត់ទុក) ការពិតវាជាប្រភេទបំណុល។ អ៊ីចឹងឥឡូវរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានលទ្ធភាពហើយមិនចាំបាច់ទៅកាត់ពន្ធទុក។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលលំបាកក្រុមហ៊ុនត្រូវការបញ្ចេញទុនទៅរកស៊ីផង ហើយមួយផ្នែកទៀតយកលុយមកឲ្យរដ្ឋាភិបាល។បើសិនជាខ្ញុំជាអ្នករកស៊ីក៏ខ្ញុំតវ៉ាដែរ ព្រោះមិនទាន់បានរកស៊ីផង មិនទាន់ដឹងចំណេញឬខាតផង ត្រូវបង់ពន្ធអស់១ភាគរយបាត់»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការលុបចោលពន្ធកាត់ទុកនេះ គឺដើម្បីបញ្ចប់បំណុលរវាងរដ្ឋ និងវិស័យឯកជន ជាពិសេសបើកឱកាសឲ្យពួកគេមានទុនពង្រីកការរកស៊ីកាន់តែមានភាពជឿជាក់ ស្របតាមទិសដៅប្រកួតប្រជែង។ បើតាមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ការលុបចោលពន្ធនេះ នឹងអាចអនុវត្តនៅមុន ឬក្រោយបំណាច់ឆ្នាំ២០១៩នេះ ។ ក្រៅពីលុបចោលពន្ធកាត់ទុកនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងជប៉ុន ក៏កំពុងបង្កើតព្រមព្រៀងស្តីពីពន្ធត្រួតស៊ីគ្នា ដើម្បីកាត់បន្ថយបន្ទុកពន្ធដល់ធុរកិច្ចជប៉ុន ឲ្យពួកគេអាចមានលទ្ធភាពបោះទុនវិនិយោគនៅកម្ពុជា កាន់តែច្រើនទៀតផង៕	ភ្នំពេញ៖ ពីសិក្ខាសាលាស្តីពីការវិនិយោគកម្ពុជា នាទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ឧសភានេះ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសលុបចោលពន្ធកាត់ទុក ដើម្បីបើកផ្លូវ និងទាក់ទាញវិនិយោគិន មកបោះទុនរកស៊ីនៅកម្ពុជា។
ក្រៅពីពាក្យ«ឈុត»ជាកម្ចីពីសៀមដែលពលរដ្ឋប្រើនោះ សូម្បីពាក្យកម្ចីពីសៀមមួយចំនួនទៀតក៏ពលរដ្ឋនិយមប្រើដែរ ដោយពាក្យទាំងនោះមានដូចជា ហែហម,ឌឺ,ផាហ៊ុម,តាយហោង ឬតៃហោង,តោកយ៉ាក,ភ្លើតភ្លើន,យ៉ាប់ជាដើម៕	ពលរដ្ឋនិយមនិយាយ ឈុតទី១ ឈុតទី២ ចាន១ឈុត ពែង១ឈុត។ ពាក្យ«ឈុត»នេះមិនមែនជាពាក្យខ្មែរ វាជាពាក្យកម្ចីពីសៀម។ «ឈុត» ជាពាក្យសម្រាប់ប្រើហៅរបស់ដែលប្រមូលរួមចូលជាពួកមួយ។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃទី១១ កញ្ញា សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាឱ្យគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ ដែលសហការជាមួយកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ត្រូវនាំយកអង្ករ និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ ទៅចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់នៅគ្រប់បណ្ដាខេត្ត ទាំងអស់។ ជាពិសេសអាជ្ញាធរខេត្ត ដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងកម្រិតប្រកាសអាសន្ននៃបញ្ហាទឹកជំនន់នេះ ត្រូវបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ទប់ស្កាត់ និងដោះស្រាយបញ្ហាជូនពលរដ្ឋឱ្យល្អផងដែរ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននៃកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានស្រង់សម្តីប្រមុខរដ្ឋាភិបាល យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ក្រសួងស្ថាប័ និងរដ្ឋបាលដែនដីគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់នៃបណ្ដាខេត្តនានា ដែលស្ថិតនៅតាមដងទន្លេ ពិសេសខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ និងកំពង់ចាម ដែលកម្ពស់ទឹកកំពុងលើសកម្រិតប្រកាសអាសន្ន ព្រមទាំងទឹកជំនន់ដោយសារទឹកភ្លៀងនៅខេត្តព្រះវិហារ និងខេត្តកំពង់ធំ ត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះបញ្ហាការបាក់ច្រាំង ខ្យល់កន្ត្រាក់ និងហានិភ័យនានា ដែលអាចនឹងកើតឡើង ។ហើយត្រូវត្រៀមជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋឱ្យទាន់ពេលវេលាទៅកាន់ទីទួលមានសុវត្ថិភាព និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើបញ្ហាអនាម័យ ទឹកស្អាត និងសត្វអសិរពិស ក្នុងរដូវកាលទឹកជំនន់»។ ក្រៅពីនេះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បញ្ជាឱ្យក្រសួង និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ត្រៀមពូជស្រូវសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ ដាំដុះឡើងវិញក្រោយទឹកស្រកផងដែរ។ គិតមកដល់ពេលនេះ មានពលរដ្ឋជាង៤ម៉ឺន៥ពាន់គ្រួសារ និងដំណាំជាង១ម៉ឺន៤ពាន់ហិកតា បានរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ពីការកើនឡើងនៃកម្ពស់ទឹកទន្លេខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ កំពង់ចាម និងត្បូងឃ្មុំ ។ ក្នុងនោះពលរដ្ឋជាង៦ពាន់គ្រួសារត្រូវបានជម្លៀសទៅកាន់ទីទួលសុវត្ថិភាព។ ទន្ទឹមនេះ មានសត្វគោ ក្របី ជ្រូក និងពពែ ជាង២ម៉ឺនក្បាល ត្រូវបានជម្លៀសទៅកាន់ទីទួលសុវត្ថិភាព។ ចំណែកច្រាំងទន្លេនៅខេត្តក្រចេះ កំពង់ចាម និងត្បូងឃ្មុំ បានបាក់សរុបប្រវែងជាង១ម៉ឺនម៉ែត្រទៀតផង។ នេះបើតាមលោក កែវ វី អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ ដែលប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា គ្រោះទឹកជំនន់នេះ បានបណ្ដាលឱ្យពលរដ្ឋ៥នាក់ស្លាប់ គឺនៅខេត្តក្រចេះ ៣នាក់ ត្បូងឃ្មុំ១នាក់ និងព្រវិហារ១នាក់។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានផ្លូវ៤៦ខ្សែបានរងការខូតខាតផងដែរ។ នេះបើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងសាធារណការនិងដឹកជញ្ជូន កាលថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាល បានសម្រេចបញ្ចេញអង្ករ១,០០០ តោន និងថវិកា២០០០លានរៀល(៥០ម៉ឺនដុល្លារ) សម្រាប់ជួយដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋ ដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់។ ជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងនេះ ស្ថិតក្រោមការចាត់ចែងរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។
ហេតុដូច្នេះហើយទើបថ្ងៃនេះក្រុមហ៊ុន សាមសុង បានលើកយក បណ្តុំលក្ខណៈពិសេសទី ២ (Performance) បន្ថែមទៀតដើម្បីឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បានដឹងកាន់តែច្បាស់ និងរីករាយជាមួយនឹងបទពិសោធន៍ដែលពុំធ្លាប់មាននៃអធិរាជស្មាតហ្វូនប៊ិកដែលមានតែមួយគ្មានក្នុងលោក។ ខណៈនេះកុំឱ្យប្រិយមិត្តក៏ដូចជាអតិថិជនទាំងអស់រង់ចាំយូរសូមមកមើលនៅខាងក្រោមនេះទាំងអស់គ្នា! * POWER THAT LASTS ALL DAY: ត្រង់ចំណុចនេះក្រុមហ៊ុន សាមសុង បានធ្វើការ Upgrade នូវអនុភាពថាមពលថ្មរបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែធំ ប្រើប្រាស់បានយូរ ដែលអាចឱ្យលោកអ្នករីករាយជាមួយការកម្សាន្ត ឬបំពេញការងារផ្សេងៗរបស់លោកអ្នកបានយ៉ាងកក់ក្តៅ និងមានទំនុកចិត្តបំផុត! * SUPER FAST CHARGING: អ្វីគ្រប់យ៉ាងគឺសុទ្ធតែមានភាពអស្ចារ្យ និងដំណើរការបានលឿនបំផុត! បច្ចេកវិទ្យាមួយនេះគឺលោកអ្នកគ្រាន់តែសាកថ្មតែមួយភ្លែតប៉ុណ្ណោះតែលោកអ្នកអាចប្រើប្រាស់បានយូរផងដែរ! (បច្ចេកវិទ្យាសាកថ្មលឿនជាងមុនខ្លាំង)! * HYPER FAST PROCESSOR: ត្រង់ចំណុចនេះ សាមសុង បានផ្តល់ជូននូវ 12GB RAM ខណៈដែលទំហំមេម៉ូរីអាចផ្ទុកដល់ 512GB និងអាចបន្ថែមក្រៅ (SDCard) រហូតដល់ 1T! ត្រង់ន័យនេះហេតុអ្វីលោកអ្នកត្រូវស្ពាយកុំព្យូទ័រយូរដៃ ឬ (External storage) តាមខ្លួននោះ? ពិតណាស់ សាមសុង ពិតជាគិតគូរយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះជូនដល់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ! សូមជម្រាបថា Samsung Galaxy Note 10 និង 10+ នៅមានចំណុចដែលអស្ចារ្យជាច្រើនជាងនេះទៀត ដូច្នេះសូមអតិថិជនទាំងអស់រង់ចាំទស្សនាបន្តទៀតនៅពេលដ៏ឆាប់ខាងមុខនេះ តើមានអ្វីទៀតដែលធ្វើឲ្យស្តេចស្មាតហ្វូនប៊ិចនេះកាន់តែអស្ចារ្យ? សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមមកសាកសួរ និងទស្សនាដោយផ្ទាល់នៅតាមហាងលក់ផលិតផល សាមសុង ឬតំណាងដេប៉ូចែកចាយរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលជិតបំផុតទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ឬក៏ទំនាក់ទំនងមកកាន់លេខ 1800 203 232 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញថ្ងៃទី០៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩៖ ធុញនឹងថ្មឆាប់អស់? ធុញនឹងសាកថ្មយូរក្រពេញ? តានតឹងនឹងទូរស័ព្ទដើរយឺត? ហើយក៏ព្រួយបារម្ភខ្លាចមិនអាចផ្ទុកឯកសារ ឬ រូបភាព វីដេអូអនុស្សាវរីយ៍អស់មែនអត់? ខ្ញុំពិតជាជឿថាអ្នកប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូនទាំងអស់ប្រាកដជាធ្លាប់ឆ្លងកាត់ស្ថានភាពបទពិសោធន៍ទាំងអស់នេះ ហើយក៏មិនចង់ជួបទៀតដែរ!! ពេលនេះជាមួយនឹង អធិរាជស្មាតហ្វូនប៊ិក Samsung Galaxy Note 10 និង 10+ ដែលកំពុងតែមានវត្តមានលើទីផ្សារកម្ពុជា ជាមួយនឹងការគាំទ្រដ៏ច្រើនលើសលុបនេះលោកអ្នកឈប់បារម្ភទៀតទៅ!
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក វេង សាខុន បានចេញសេចក្ដីណែនាំមួយ ប្រាប់ទៅអង្គភាពជំនាញក្រោមឱវាទរបស់ខ្លួន នៅរាជធានី-ខេត្ត ឲ្យបង្កើនផលិតកម្មដំណាំស្វាយចន្ទីឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ដោយចាប់ផ្តើមពិនិត្យ សិក្សាអំពីសក្ដានុពលជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងកំណត់តំបន់ដាំដុះដំណាំស្វាយចន្ទី សម្រាប់ប្រជាកសិករ និងសហគមន៍កសិករខ្មែរ។ បន្ថែមពីលើនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានស្នើឲ្យមានការសម្របសម្រួល និងសហការជាមួយសមាគមស្វាយចន្ទីវៀតណាម ក្នុងការជ្រើសរើសក្រុមផលិត ការផ្ដល់បច្ចេកទេសទំនើបដល់កសិករ ឬសហគមន៍កសិករ ដោយផ្អែកតាម MOU។ លោក វេង សាខុន ក៏បានបញ្ជាក់ទៅមន្ត្រីក្រោមឱវាទខ្លួន ធ្វើការណែនាំ និងផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានទូលំទូលាយដល់ក្រុមកសិករ ឬសហគមន៍កសិកម្ម ព្រមទាំងក្រុមហ៊ុនសម្បាទានដីសេដ្ឋកិច្ច ឲ្យចូលរួមបង្កើនផលិតកម្មដំណាំស្វាយចន្ទី ជាមួយសមាគមស្វាយចន្ទីវៀតណាម ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងទីផ្សារនាំចេញ៕	សមាគមស្វាយចន្ទីវៀតណាម បានយល់ព្រមផ្ដល់ប្រភេទពូជស្វាយចន្ទី ជាមួយនឹងការគាំទ្របច្ចេកទេសដល់កម្ពុជា បន្ថែមពីលើនេះទៀត សមាគមនឹងប្រមូលទិញផលិតផលស្វាយចន្ទីពីកសិករ ឬសហគមន៍កសិករកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នារវាងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ជាមួយសមាគមស្វាយចន្ទីវៀតណាម ស្ដីពី«ជំរុញផលិតកម្មស្វាយចន្ទីកម្ពុជាសម្រាប់ការនាំចេញ» កាលពីថ្ងៃទី១៧ មករា ។
សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់សម្រាប់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ (NATO) ដែលបានបើកកិច្ចប្រជុំនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន អាម៉េរិក។ អង្គការនៅតំបន់អាត្លង់ទិកខាងជើងមួយនេះ បានឯកភាពផ្តល់ជំនួយក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជាច្រើនពាន់លានដុល្លារ យន្តហោះចម្បាំង និងប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលជាដើម។ ទោះទទួលបានជំនួយទាំងនេះ មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែនមិនទាន់អស់ចិត្តឡើយ ដោយចង់បានការវាយប្រហារទៅក្នុងដីរុស្ស៊ីកាន់តែជ្រៅ ដែលត្រូវបានអាម៉េរិកដាក់ការរឹតត្បិតប្រើប្រាស់អាវុធរបស់ខ្លួនវាយប្រហាររុស្ស៊ីចាប់តាំងពីសង្រ្គាមផ្ទុះឡើង ដើម្បីទប់ការរីកសាយ។ «បើយើងចង់ឈ្នះ បើយើងចង់ខ្លាំង បើយើងចង់ជួយសង្រ្គោះប្រទេស និងការពារ យើង(អ៊ុយក្រែន) ត្រូវការការលើកចោលរាល់ការរឹតត្បិតទាំងអស់»។ លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន បានប្រើពាក្យធ្ងន់ៗបែបនេះ នៅក្នុងសន្និសីទរួមគ្នាជាមួយប្រមុខអង្គការណាតូ លោក Jens Stoltenberg ក្នុងថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា។ ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន លោក ចូ បៃឌិន ប្រធានាធិបតី ទំនងមិនអាចលើកចោលការរឹតត្បិតការវាយប្រហាររបស់អ៊ុយក្រែនទៅក្នុងដីរុស្ស៊ីជ្រៅៗបានឡើយ ដោយបារម្ភពីការរីកធំឡើងនៃសង្រ្គាម ទោះការប្រយុទ្ធគ្នាស្ថិតនៅក្នុងឆ្នាំទី៣។ «ប្រសិនបើគាត់មានសមត្ថភាពវាយប្រហារក្រុងមូស្គូ កម្ទេចវិមានក្រេមឡាំង តើវាអាចសមហេតុផលឬទេ?» លោកបៃឌិន បានឆ្លើយតបនឹងសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះ ដែលបានចោទសួរពាក់ព័ន្ធនឹងការអំពាវនាវរបស់មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន នៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា។ បើតាមលោកបៃឌិន សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ កំពុងតែពិចារណាពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ថាតើអ៊ុយក្រែនអាចវាយប្រហារទៅក្នុងដីរុស្ស៊ី បានក្នុងកម្រិតណា។ នៅចុងខែឧសភាកន្លងមក អាម៉េរិក បានលើកចោលដោយផ្នែក ដោយអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនអាចប្រើអាវុធអាម៉េរិក ក្នុងការវាយប្រហារលើដីរុស្ស៊ី ក្នុងករណីដើម្បីការពារតំបន់ Kharkiv ប៉ុណ្ណោះ៕	ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី នៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា បានទាមទារ ឱ្យលើកចោលការរឹតត្បិតក្នុងការវាយប្រហារចូលទៅក្នុងដីរុស្ស៊ី ក្រោមហេតុផលចង់ឈ្នះសង្រ្គាម។ យ៉ាងណាមិញ មេដឹកនាំអាម៉េរិកទំនងមិនអាចលើកចោលការរឹតត្បិតនេះឡើយ ដោយបារម្ភអ៊ុយក្រែន បានកម្ទេចវិមានក្រេមឡាំងចោល។
ពោធិ៍សាត់៖ ឆ្នាំ២០២២នេះ នៅក្នុងឃុំអូរសណ្ដាន់ បានដាក់អំពូលភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវជាង ៣០បង្គោល។ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមភ្លើងបំភ្លឺដែលបានដាក់នោះ មាន៧អំពូល ត្រូវបានជនខិលខូចលួច និងវាយកម្ទេចចោល។ អាជ្ញាធរ ពុំទាន់បានរកឃើញមុខសញ្ញា ដែលបានបំផ្លាញនោះទេ។ នេះបើតាមលោក ម៉ម ធន មេឃុំអូរសណ្ដាន់។ លោក ម៉ម ធន បានលើកឡើងថា សម្រាប់ការដាក់ភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវនេះ មានសារសំខាន់ដើម្បីបំភ្លឺផ្លូវជូនប្រជាពលរដ្ឋពេលធ្វើដំណើរពេលយប់ និងចូលរួមកាត់បន្ថយការជួញដូរ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ព្រមទាំងគ្មានរឿងចោរកម្មផ្សេងៗកើតឡើងផងដែរ។ លោក ម៉ម ធន បានបន្តថា គម្រោងនៅពេលខាងមុខនេះ គឺត្រូវដាក់អំពូលឱ្យបានច្រើន។ បច្ចុប្បន្ន កំពុងស្វែងរកជំនួសបន្ថែម ដើម្បីដាក់អំពូលតាមផ្ទះឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ដែលនៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាល ហើយគ្មានអំពូលភ្លើងប្រើប្រាស់។ លោក ម៉ម ធន មេឃុំអូរសណ្ដាន់ ការដាក់អំពូលភ្លើងនេះ គឺដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពពេលយប់ តែក៏មានបញ្ហាមួយចំនួន បានកើតឡើង ទាក់ទងជាមួយសណ្ដាប់ធ្នាប់ អសន្តិសុខ បញ្ហាគ្រឿងញៀនមួយចំនួន និងហិង្សា ដែលពួកគេ បានវាយបំផ្លាញអំពូលភ្លើងទាំងនោះចោល។ លោក ធន បញ្ជក់ថា៖ «ការដាក់អំពូលភ្លើងមានប្រយោជន៍ពីរ គឺអ្នកចិត្តល្អជួយថែរក្សា តែអ្នកចិត្តអាក្រក់ជួយបំផ្លាញ។ អ៊ីចឹងយើងធ្វើម៉េចទប់ស្កាត់ កុំឱ្យមានអ្នកបំផា្លញ ទើបដាក់អំពូលទៅជោគជ័យ»។ មេឃុំរូបនេះ បន្តថា អសន្តិសុខកើតឡើងដោយសារមនុស្ស ដូច្នេះដើម្បីកុំឱ្យមានបន្តទៀត លោក ធន បានថ្លែងថា ត្រូវតាមចាប់អ្នកដែលបំផ្លាញអំពូលភ្លើងឱ្យអស់ នៅក្នុងឃុំជាមុនសិន បន្ទាប់មកនឹងដាក់អំពូលបន្ថែម ហើយត្រូវរកប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅចំណុចដាក់អំពូលភ្លើងនោះ ជួយថែរក្សា និងទទួលខុសត្រូវ។ ការទប់ស្កាត់ជនខិលខូច បង្ក្រាបគ្រឿងញៀន និងសកម្មភាព ដែលសង្គមមិនទទួលស្គាល់ គឺជាកាព្វកិច្ចរបស់កម្លាំងសមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរក្នុងមូលដ្ឋាន។ លោក ម៉ម ធន លើកឡើងបែបនេះ រួចបន្តថាសម្រាប់ការដាក់ភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវ មិនមែនចេះដាក់នោះទេ គឺត្រូវប្រជុំជាមួយតំណាងប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងឃុំអូរសណ្ដាន់ទាំងអស់ ដើម្បីពិភាគក្សាគ្នា និងរកទីតាំង និងភូមិដែលមានអាទិភាពជាងគេ ដើម្បីអនុវត្តតាមផែនការរបស់រដ្ឋបាលឃុំ។ មេឃុំរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០២២នេះ ក្នុងឃុំអូរសណ្ដាន់ បានដាក់ភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវជាង ៣០អំពូល ខណៈមានជនខិលខូចមួយចំនួនតូច និងរងគ្រោះដោយខ្យល់ព្យុះ បានបំផ្លាញអស់ ៧អំពូល។ លោក ធន បានអះអាងថា ចំពោះអ្នកដែលបានបំផ្លាញអំពូលភ្លឺនោះ លោកមេឃុំ និងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច ស្វែងរកឱ្យឃើញដើម្បី ចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ ខណៈដែលការខូចខាតដោយគ្រោះធម្មជាតិ អាជ្ញាធរនឹងជួសជុលឡើងវិញ៕ អំពូលភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ផាន់ សុខហួយ(យុវជនឃុំអន្លង់ត្នោត)
ត្រីព្រួល មានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ (Cirrhinus microlepis) និងឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស Small scale mud carp។ វាមានប្រវែងដងខ្លួនអតិបរមា ៦៥ស.ម។ ត្រីប្រភេទនេះ វារស់នៅក្នុងទន្លេសធំៗ បឹង បឹងទន្លេសាប និងតំបន់វាលទំនាបលិចទឹក។ ត្រីព្រួល ធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីចូលទៅក្នុងព្រៃលិចទឹក ទីដែលពួកវាអាចរកចំណីបានដូចជា ស្លឹករុក្ខជាតិ សត្វល្អិត និងផ្លុងតុងសត្វជាដើមជាអាហារ។ ត្រីព្រួល ជាប្រភេទត្រីដែលនិន្នាការផ្លាស់ទីខ្ពស់ និងជាប្រភេទត្រីដែលធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីចូលទៅក្នុងតំបន់ព្រៃលិចទឹកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នៅខាងក្រោមល្បាក់ខោន ពួកវាធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីចេញពីភ្នំពេញឆ្ពោះទៅល្បាក់ខោន រវាងខែវិច្ឆិកា និងខែកុម្ភៈ។ ចាប់ពីខែមេសា ដល់ខែកក្កដា ទិសដៅធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីរបស់ពួកវាគឺផ្ទុយវិញ ដោយចេញពីល្បាក់ខោន ឆ្ពោះទៅខ្សែទឹកខាងក្រោមនៃទន្លេមេគង្គ និងចូលក្នុងបឹងទន្លេសាប។ ចាប់ពីខែឧសភា ដល់ខែមិថុនា នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ត្រីព្រួលចាប់ផ្តើមទម្លាក់ពងក្នុងទន្លេមេគង្គ។ ពងរបស់វា បានហូរអណ្តែតតាមទឹក និងញ៉ាស់ជាបណ្តីរៗ ចូលទៅតាមតំបន់វាលទំនាបព្រៃលិចទឹក ជាពិសេស បឹងទន្លេសាប ដើម្បីរកចំណី និងធំធាត់នៅទីនោះ រហូតដល់ពេលទឹកស្រកទើបចេញពីតំបន់វាលទំនាប និងបឹងទន្លេសាបទៅរកកន្លែងលាក់ខ្លួននៅតាមអន្លុងជ្រៅៗ នាតំបន់មេគង្គលើដូចជានៅខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង និងរតនៈគីរី។ ត្រីក្រឡង់ ឬត្រីព្រួល ត្រូវបានគេកត់ត្រាចូលក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN Red List (Vulnerable) ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ជាប្រភេទត្រីដែលកំពុងរងគ្រោះ ដែលនឹងអាចឈានទៅការផុតពូជ។ កត្តាគំរាមកំហែងចំពោះកំណើតត្រីប្រភេទនេះមានដូចជា ការនេសាទហួសកម្រិតក្នុងអតីតកាល និងការបាត់បង់ទីជម្រកសមរម្យ ដូចជាស្ទឹង ទន្លេ បឹង និងវាលទំនាបព្រៃលិចទឹក ជាដើម ព្រមទាំងការធ្វើឲ្យរាំងស្ទះផ្លូវធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីរបស់ពួកវា ពីការសាងសង់ទំនប់វារិអគ្គិសនី ។ ថែមពីលើនេះ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ខុសច្បាប់ដោយប្រើចរន្តអគ្គិសនីឆក់ ដែលគេនិយមហៅថា ឆក់ក្តៅ ឆក់ត្រជាក់ ដែលជាឧបករណ៍នេសាទដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់មច្ឆជាតិ សុទ្ធតែជាបញ្ហាប្រឈមដល់កំណើនារបស់ពួកវា។ ទៅថ្ងៃអនាគត ប្រភេទត្រីចំនួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា អាចនឹងឈានទៅផុតពូជ បើពុំមានការចូលរួមពីមជ្ឈដ្ឋានទូទៅ ដើម្បីថែរក្សាការពារធនធានមច្ឆជាតិស្រុកយើងទាំងអស់គ្នាទេនោះ។	គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ (Wonders of the Mekong) សូមណែនាំត្រីមានស្រកាមួយប្រភេទ ដែលជាប្រភេទត្រីទឹកសាប មានរស់នៅពាសពេញក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ពិសេសក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ។
ជម្រើស U22 កម្ពុជា ដែលគ្រូបង្វឹក Felix Dalmas បានជ្រើសរើសសម្រាប់ការប្រកួតនេះរួមមាន កែវ សុខសិលា (អ្នកចាំទី), កែន ច័ន្ទសុភ័ក្ត្រ, យ៉ើ សាហ្វី, អ៊ុក សុវណ្ណ, ឆេង ម៉េង, យ៉ើ មូស្លីម, អ៊ន ចាន់ប៉ូលីន, ម៉ៅ ពិសិដ្ឋ, ស៊ិន កក្កដា, រ៉ឹង ប៊ុនហៀង, កែវ សុខផេង។ សូមទស្សនាទិដ្ឋភាពនៅមុខវត្តបទុមដូចខាងក្រោមដែលថតដោយ លោក ទូច សុវណ្ណឌី៖	ល្ងាចសៅរ៍ ទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នេះ អ្នកគាំទ្របាល់ទាត់ទាំងចាស់ទាំងក្មេងជាច្រើនរយនាក់ បាននាំគ្នាទៅមើលការចាក់បញ្ចាំងស្លាយនៃការប្រកួតបាល់ទាត់រវាង U22 កម្ពុជា និងវៀតណាម នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០។ ការប្រកួតប្រព្រឹត្តទៅកីឡដ្ឋាន Rizal Memorial ក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ខណៈសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានរៀបចំការចាក់បញ្ចាំងស្លាយនៅមុខវត្តបទុមវតី រីឯខេត្តមួយចំនួនបានរៀបចំនៅតាមទីប្រជុំជនរៀងៗដើម្បីឲ្យអ្នកគាំទ្រកម្ពុជាបានទស្សនាការប្រកួតរួមគ្នា។
សំណុំរឿងប្រើប្រាស់ថវិការដ្ឋ ១,៣៥ ពាន់លានដុល្លារនៅហ្វីលីពីនក្រោមអាណត្តិលោក អាហ្គីណូ ចាប់ផ្តើមក្លាយជារឿងចម្រូងចម្រាសជាថ្មី។ អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះត្រូវប្រឈមមុខនឹងបណ្តឹង និងអាចទទួលរងការកាត់ទោសពន្ធនាគារផងដែរ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា បណ្តឹងនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងកាលពីសប្តាហ៍មុនដោយរដ្ឋអាជ្ញាពិសេសទទួលបន្ទុកប្រឆាំងអំពើពុករលួយ Conchita Morales ។ ប៉ុន្តែបណ្តឹងនេះទើបតែត្រូវបានគេបង្ហាញជាសាធារណៈនៅថ្ងៃពុធទី ២០ មិថុនានេះប៉ុណ្ណោះ។ តាមរយៈបណ្តឹងខាងលើ រដ្ឋអាជ្ញាពិសេសបានចោទប្រកាន់ថា លោក អាហ្គីណូ បានរំលោភអំណាច បំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដោយលោកបានបញ្ជាឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកថវិកាផ្លាស់ប្តូរកញ្ចប់ថវិការដ្ឋមានទំហំ ១,៣៥ ពាន់លានដុល្លារទៅជាគំនិតផ្តួចផ្តើមពិសេសមួយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១២។ លោក អាហ្គីណូ ធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីផ្ទេរកញ្ចប់ថវិការដ្ឋដែលមិនទាន់ចំណាយទៅផ្គត់ផ្គង់គម្រោងផ្សេងទៀតរបស់រដ្ឋាភិបាល ហើយវាជាការបញ្ចៀសភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការអនុម័តថវិកាដែលត្រូវឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធដែលមានលក្ខណៈការិយាធិបតេយ្យនោះ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាត្រង់ថា អំណាចអនុម័តថវិកាសម្រាប់ការចាយវាយរបស់រដ្ឋទាំងអស់ស្ថិតលើសភាឯណោះមិនមែនរដ្ឋាភិបាលទេ។ ដូច្នេះការរំលងអំណាចសភាជារឿងខុសច្បាប់។ គម្រោងពិសេសរបស់លោក អាហ្គឺណូ ចាប់ផ្តើមឡើងនៅឆ្នាំ ២០១២ ហើយក៏ត្រូវបញ្ឈប់វិញពីរឆ្នាំក្រោយមកទៀត ដោយសារតុលាការកំពូលសម្រេចថា គម្រោងនេះបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ តាមពិតទៅ វាមិនមែនជាបណ្តឹងលើកដំបូងប្រឆាំងលោក អាហ្គីណូ ឡើយ។ បណ្តឹងលើកដំបូងពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងដដែលនេះត្រូវបានរដ្ឋអាជ្ញាពិសេសរបស់ហ្វីលីពីនខាងល់ទម្លាក់ចោលក្នុងឆ្នាំ ២០១៥។ ប៉ុន្តែលោកស្រី Conchita Morales ប្តូរការសម្រេចចិត្តវិញនៅពេលនេះ ក្រោយពេលដែលតំណាងរាស្ត្រ និងក្រុមអ្នកប្រឆាំងអំពើពុករលួយនាំគ្នាតស៊ូមតិ និងទទូចឲ្យមានការចាប់ផ្តើមបណ្តឹងនេះឡើងវិញនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក អាហ្គីណូ មិនទាន់បានទទួលបណ្តឹងផ្លូវការពាក់ព័ន្ធនឹងការបំពានអំណាចឡើយ បើតាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យរបស់លោក។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបន្ថែមថា គេកំពុងឆ្ងល់ហេតុអ្វីបណ្តឹងនេះត្រូវគេចាប់ផ្តើមឡើងវិញ ព្រោះការសម្រេចរបស់ស្ថាប័នអយ្យការមុនៗនោះមិនបានរកឃើញកំហុសណាមួយពាក់ព័ន្ធនឹងលោក អាហ្គីណូនោះឡើយ។ ដោយឡែក ក្នុងករណីដែលគេរកឃើញថា លោក អាហ្គីណូ មានកំហុសមែននោះ លោកនឹងអាចជាប់ពន្ធនាគារចំនួន ពីរឆ្នាំ បួនខែ ផងដែរ។ ហើយលោកនឹងក្លាយជាអតីតមេដឹកនាំហ្វីលីពីនទីបីហើយដែលត្រូវជាប់ពន្ធនាគារក្រោយអស់អំណាចនោះ។ អតីតប្រធានាធិបតី Joseph Estrada ដែលធ្លាប់ជាអតីតតារាភាពយន្តល្បីនោះបានឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ ហើយក៏ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅឆ្នាំ ២០០១ ក្រោយពេលដែលចលនាតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំរបស់មហាជនហ្វីលីពីន។ លោកត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឲ្យជាប់គុកមួយជីវិតដោយសារបទល្មើកេងប្រវ័ញ្ចលុយរដ្ឋក្នុងឆ្នាំ ២០០៧។ ប៉ុន្តែលោកទទួលបានការលើកលែងទោសពីប្រធានាធិបតី Gloria Arroyo ដែលជាអ្នកស្នងតំណែងលោកប៉ុន្មានសប្តាហ៍ក្រោយមកនោះ។ មួយទៀតគឺលោកស្រី Gloria Arroyo ។ លោកស្រីត្រូវបានគេចាប់ខ្លួន និងត្រូវតុលាការចោទប្រកាន់ឆ្នាំ ២០១០ ពីបទបន្លំសន្លឹកឆ្នោតព្រឹទ្ធសភាឆ្នាំ ២០០៧។ លោកស្រីធ្លាប់ប្រឈមមុខនឹងការកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារមួយជីវិតក្នុងសំណុំរឿងបោះឆ្នោតនេះ តែឆ្នាំ ២០១២ ត្រូវបានដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំសិន។ ក្នុងឆ្នាំដដែលបណ្តឹងមួយទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយត្រូវបានរៀបចំប្រឆាំងលោកស្រីទៀត ហើយក៏មានក៏ចាប់ឃុំខ្លួនអតីតមេដឹកនាំរូបនេះម្តងទៀតដែរ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ លោកស្រី ត្រូវបានគេដោះលែងឲ្យមានសេរីភាព ក្រោយពេលដែលតុលាការទម្លាក់ការចោទប្រកាន់លោកស្រី។ មុនមានការដោះលែង លោក ឌូទើតេ ដែលត្រូវប្រជាជនហ្វីលីពីនបោះឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីក្នុងឆ្នាំជាមួយគ្នានោះបានអះអាងថា លោកចង់លើកលែងទោសដល់អតីតប្រមុខរដ្ឋខាងលើ ប៉ុន្តែលោកស្រីបដិសេធ៕	អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ប៊ីនីណូ អាហ្គីណូ (Benigno Aquino) ត្រូវប្រឈមមុខនឹងបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌពាក់ព័ន្ធករណីប្រើប្រាស់លុយរដ្ឋក្នុងទំហំ ១,៣៥ ពាន់លានដុល្លារដោយគ្មានការអនុម័តយល់ព្រមពីសភាក្នុងពេលកាន់អំណាច។ បើសិនជាត្រូវតុលាការរកឃើញថាមានកំហុស លោកក្លាយជាអតីតប្រមុខរដ្ឋទីបីហើយដែលត្រូវជាប់ពន្ធនាគារក្រោយអស់អំណាច។
សិល្បករ ណូន សុខ គឺជាបេក្ខជនមកពីខេត្តសៀមរាប ដោយបកស្រាយលើប្រធានបទ គាំទ្រយុវជនថែរក្សាវប្បធម៌។ ម្ចាស់ជយលាភីលេខ២ គឺសិល្បករ សាត វណ្ណា មកពីភ្នំពេញ បកស្រាយប្រធានបទ មានសន្ដិភាព វប្បធម៌ស្ថិតស្ថេរ និងរុងរឿង។ ចំណែកបេក្ខជនជយលាភីលេខ៣ សិល្បករ សូរ សារ៉ន មកពីខេត្តស្វាយរៀន បកស្រាយប្រធានបទ ផឹកទឹកនឹកដល់ប្រភព ជ្រកម្លប់នឹកដល់អ្នកដាំ។ បេក្ខជនជយលាភីទាំងរូប ដែលជាប់ក្នុងគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រ (រូបពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ) មហោស្រពចាប៉ីដងវែងទូទាំងប្រទេស ប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល៣ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី០២ ដល់ថ្ងៃទី០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ នៅរោងមហោស្រពនាយកដ្ឋានសិល្បៈទស្សនីយភាព។ សូមបញ្ជាក់ថា គោលបំណងនៃការរៀបចំមហោស្រពចាប៉ីដងវែង ឆ្នាំ២០២៣ ក្រោមប្រធានបទ វប្បធម៌សន្តិភាព គឺដើម្បីថែរក្សា ការពារ លើកស្ទួយ និងលើកទឹកចិត្តសិល្បករចាប៉ីដងវែង តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយដល់មហាជន ជាពិសេសយុវជន យុវនារី ដែលជាទំពាំងស្នងឫស្សី នៃប្រទេសជាតិ ឱ្យបានស្គាល់ពីទម្រង់ចាប៉ីដងវែង ព្រមទាំងរួមគ្នាគាំទ្រមរតកវប្បធម៌ជាតិ។ មហោស្រពនេះរៀបចំឡើងមាន៤វគ្គ។ វគ្គទី១ បេក្ខជនដែលចូលរួមប្រកួត ត្រូវថតវីដេអូ នៃការច្រៀងចម្រៀងចាប៉ីដងវែង ដែលបង្កប់ខ្លឹមសារអប់រំ រយៈពេល១៥នាទី ផ្ញើទៅគណៈកម្មការរៀបចំមហោស្រព តាមរយៈអនឡាញ។ ក្នុងនោះមហោស្រព ទទួលបានបេក្ខជន ចូលរួមប្រកួតចំនួន១៧រូប ដែលមកពីរាជធានីភ្នំពេញ១រូប ខេត្តស្វាយរៀង២រូប ខេត្តតាកែវ១រូប កណ្ដាល២រូប ព្រៃវែង៤រូប សៀមរាប៣រូប ពោធិសាត់១រូប កំពង់ឆ្នាំង១រូប កំពង់ស្ពឺ១រូប និងមកពីខេត្តកែប១រូប។ ( គណៈមេប្រយោគទាំង៥រូប) បេក្ខជនដែលជាប់នៅវគ្គទី១ និងឆ្លងចូលទៅវគ្គទី២ ដោយត្រូវថតវីដេអូចម្រៀងចាប៉ី លើប្រធានបទ វប្បធម៌សន្តិភាព រយៈពេល១៥នាទី ដើម្បីផ្ញើទៅគណៈកម្មការមហោស្រព ដើម្បីពិនិត្យនិងជម្រុះ យកបេក្ខជនឆ្នើមចំនួន៥រូប ដើម្បីឈានចូលទៅវគ្គទី៣។ ក្នុងវគ្គទី២ គណៈកម្មការមេប្រយោគបានជម្រុះយកបេក្ខជនចំនួន១២រូប ដែលមកពីរាជធានីភ្នំពេញ១រូប ស្វាយរៀង២រូប តាកែវ១រូប កណ្ដាល២រូប ព្រៃវែង១រូប ខេត្តសៀមរាប៣រូប ពោធិសាត់១រូប និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង១រូប។ វគ្គទី៣គឺជាវគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រ បេក្ខជនឆ្នើមចំនួន៥រូប តម្រូវឱ្យឡើងមកប្រឡងច្រៀងចម្រៀងចាប៉ីដងវែង លើប្រធានបទ វប្បធម៌សន្តិភាព នៅនាយកដ្ឋានសិល្បៈទស្សនីយភាព ដើម្បីជម្រុះរកបេក្ខជនឆ្នើមចំនួន៣រូប។ វគ្គទី៤គឺជាវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ ដែលយកបេក្ខជន មានសមត្ថភាពខ្ពស់តែ៣រូបប៉ុណ្ណោះ។ (អ្នកទស្សនានាំកូនៗមកមើលការសម្ដែងសិល្បៈចាប៉ី សូមរំលឹកថា ចាប៉ីដងវែងរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូ នាអំឡុងកិច្ចប្រជុំនៅទីក្រុង Addis Ababa ប្រទេសអេត្យូពី នាថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦។ ឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយនេះ ស្ថិតក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីដែលត្រូវការសង្គ្រោះបន្ទាន់។ ជាមួយគ្នានោះ គណៈកម្មាធិការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូ បានអនុម័តលើការស្នើសុំជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ ២៣ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក របស់កម្ពុជា សម្រាប់ការអភិរក្សចាប៉ីដងវែង៕	ភ្នំពេញ៖ មហោស្រពចាប៉ីដងវែង ឆ្នាំ២០២៣ ក្រោមប្រធានបទ វប្បធម៌សន្តិភាព បានរកឃើញជយលាភីទាំង៣រូបហើយ ដោយលេខ១ បានទៅលើសិល្បករ ណូន សុខ លេខ២បានទៅលើសិល្បករ សាត វណ្ណា និងលេខ៣ បានទៅលើសិល្បករ សូរ សារ៉ន។
បើតាម Bloomberg ដែលដកស្រង់ទិន្នន័យពីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុជប៉ុន ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរបស់ជប៉ុនបានកើនឡើងដល់៣,៥ ទ្រីលានយ៉េន (២៦,១ពាន់លានដុល្លារ) កាលពីខែមករា។ កម្រិតនៃឱនភាពនេះមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាងពីមុនដែលមានប្រមាណតែ ២,៨២ទ្រីលានយ៉េន។ កំណើនការនាំចេញជប៉ុននៅខែមករាបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងមកត្រឹម៣,៥ភាគរយ ខណៈពេលដែលការនាំចូលបន្តកើនឡើងខ្ពស់១៧,៨ភាគរយបើធៀបគ្រាដូចគ្នានាឆ្នាំមុន។ ការនាំចេញទៅកាន់ចិនបានធ្លាក់ចុះ១៧,១ភាគរយ ដោយសារការពន្យារពេលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ចិន។ ការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអាម៉េរិក និងអឺរ៉ុបបានធ្លាក់ចុះ ដោយបានកត់ត្រាការកើនឡើងត្រឹមតែ ១០,២ភាគរយនិង ៩,៥ភាគរយ។ តួលេខខាងលើនេះបានជះឥទ្ធិពលមិនសូវល្អប៉ុន្មានទេទៅលើសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុនដែលកំពុងតែអាប់អួរស្រាប់ ខណៈដែលប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចធំទី៣ របស់ពិភពលោកមួយ បានរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងពីភាពមិនរឹងមាំនៃប្រាក់យ៉េន និងតម្លៃប្រេងខ្ពស់។ ការកើនឡើងអត្រាការប្រាក់សកល គឺជាហេតុផលមួយដែលតម្រូវការទំនិញរបស់ពិភពលោកដូចជារថយន្ត និងគ្រឿងចក្ររបស់ជប៉ុនធ្លាក់ចុះ ហើយបានដាក់សម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើការនាំចេញរបស់ជប៉ុន។ សេដ្ឋវិទូរបស់ Bloomberg លោក Yuki Masujima បានឱ្យដឹងថា ៖ «ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីនេះ យើងរំពឹងថាឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសជប៉ុននឹងធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងខែកុម្ភៈ ដោយសារការកើនឡើងនៃការនាំចេញ។ ឱនភាពជាមធ្យមនៃខែមករា និងកុម្ភៈ ប្រហែលជាស្មើនឹងឱនភាពនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២»។ ប្រសិនបើការនាំចូលបន្តកើនឡើងខ្លាំង តម្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសជប៉ុនអាចនឹងឡើងខ្ពស់ជាងមុន។ អតិផរណានៅក្នុងប្រទេសនេះកាលពីខែធ្នូបានឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល៤១ឆ្នាំ ដោយសារក្រុមហ៊ុននានា ជាពិសេសអាជីវកម្មម្ហូបអាហារ ជំរុញការចំណាយបន្ថែមទៅលើអ្នកប្រើប្រាស់។ ការបង្កើនល្បឿននៃអតិផរណាបានបិទបាំងអំណាចទិញរបស់អតិថិជនជប៉ុន ដែលជានិន្នាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការចំណាយក្នុងគ្រួសារធ្លាក់ចុះ នៅរយៈពេលពីរខែបន្ទាប់។ ជាមួយនឹងឱនភាពពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំ និងការធ្លាក់ចុះនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនេះ បានកំពុងបង្កបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ធនាគារកណ្តាលជប៉ុន (BOJ) ក្នុងប្រតិបត្តិការគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាវិជ្ជមានដោយផ្អែកលើតម្រូវការរបស់វិស័យឯកជន ស្របពលដែលខ្លួនបានដាក់គោលដៅរក្សាអតិផរណាមិនឱ្យឡើងខ្ពស់ជាង២ភាគរយ៕	ឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម កំណើននៃការនាំចេញទំនិញរបស់ប្រទេសជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងខែមករា ស្របពេលដែលតម្រូវការរបស់ចិនសម្រាប់រថយន្ត និងម៉ាស៊ីនផលិតបន្ទះសៀគ្វីមានអត្រាតិចជាងមុន ដែលបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីការធ្លាក់ចុះជាសកល និងបង្កើតឱនភាពពាណិជ្ជកម្មដ៏បំផុតនៅក្នុងប្រទេសនេះ។
លោក ជួន ណារិន បញ្ជាក់បែបនេះថា «បើ យើងដឹងថាពួកគេ លាក់ខ្លួនទីណា យើងទៅចាប់ហើយ»។ ចំណែក ព័ត៌មានដែលថា សមត្ថកិច្ចចិន បានឃាត់ខ្លួនបុរសចិនម្នាក់នៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយមានការអះអាងថាជាមេខ្លោងបង្ហោះវីដេអូនោះ ក៏លោកស្នងការ មិនទាន់អាចបំភ្លឺបានដែរ លោកប្រាប់ថា លោក មិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានច្បាស់នៅឡើយទេ។ ជំវិញបញ្ហានេះ ស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា បានបង្ហាញការគាំទ្រនិងជំរុញកម្លាំងសមត្ថកិច្ចកម្ពុជា ឲ្យតាមចាប់ជនជាតិចិនទាំងនោះ។ ស្ថានទូតចិន អះអាងថា ខ្លួនបានយកចិត្តទុកដាក់និងជួយសម្របសម្រួលដល់សមត្ថកិច្ចកម្ពុជា ក្នុងការស៊ើបអង្កេតលើរឿងនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង ស្ថានទូតចិន គាំទ្រឲ្យចាប់ចិនជាង១០នាក់ ដែលព្រមានបង្កអសន្តិសុខនៅព្រះសីហនុ តាមរយៈវីដេអូដែលបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម ជនជាតិចិនទាំងនោះ ប្រកាសថា ពួកគេ មកពីខេត្តឆុងឆីង ហើយពួកគេ គំរាមថា ៣ឆ្នាំក្រោយ ពួកគេ ចង់ឲ្យកំពង់សោមវឹកវរ គឺវឹកវរ ចង់ឲ្យសុវត្ថិភាព គឺសុវត្ថិភាពនោះ៕	លោក ជួន ណារិន្ទ ស្នងការខេត្តព្រះសីហនុ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទថា កម្លាំងនគរបាលរបស់លោក កំពុងខ្នះខ្នែងស្វែងរកជនជាតិជិត២០នាក់ ដែលបង្ហោះវីដេអូលើបណ្តាញសង្គម ព្រមានពីការបង្កអសន្តិសុខនៅខេត្តព្រះសីហនុ។ ប៉ុន្តែ មកដល់ពេលនេះ សមត្ថកិច្ច មិនទាន់មានតម្រុយនៅឡើយទេថា ក្រុមសង្គមងងឹតទាំងនោះ លាក់ខ្លួននៅកន្លែងណា។
ការស្រាវជ្រាវដែលធ្វើទៅលើសត្វកណ្តុរបានពិនិត្យទៅលើផ្លូវសារធាតុគីមីមួយប្រភេទក្នុងផ្នែកមួយនៃខួរក្បាលដែលស្ថិតក្នុងកន្លែងការចងចាំ។ វាបានបង្ហាញថា ការដែលគេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់ធ្វើឲ្យកើនឡើងចំនួនអង់ស៊ីម PDE4 និងបន្ថយចំនួនមូលេគុល cAMP។ អ្នកស្រាវជ្រាវអាចដោះស្រាយផ្លូវមួយនេះជាមួយថ្នាំម្យ៉ាងឈ្មោះថា Rolipram ដែលមាននាទីពង្រឹងដល់បញ្ហានៃការចងចាំមួយចំនួនចំពោះកណ្តុរដែលដេកមិនគ្រប់។ តាមរយៈការសម្គាល់ដឹងដំណើរការណ៍មូលេគុលនេះក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបើកនូវភាពទៅរួចជាច្រើននៃការបង្កើនថ្នាំ ប៉ុន្តែការអនុវត្តលើការព្យាបាលនេះមិនទាន់បានកំណត់បានត្រឹមត្រូវនៅឡើយទេ។ អ្នកជំនាញខាងការគេងបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា យើងពិតជាត្រូវតែគិតអំពីមធ្យោបាយដើម្បីទទួលបានការគេងដ៏គ្រប់គ្រាន់សិន និងមិនទាន់ដោះស្រាយទៅលើផលវិបាកទាំងឡាយទេ៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	យោងទៅតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន BBC News បានឲ្យដឹងថា ភាពភ្លេចភ្លាំងច្រើនអាចកើតឡើងដោយសារតែការគេងមិនលក់តែម្តង។
Benjamin Shobert, who specializes in China's aging, healthcare reform and pharmaceutical industry, made the remarks in a recent interview with Xinhua. His latest book "Blaming China: It Might Feel Good but It Won't Fix America's Economy" was published earlier this year. "Relative to China's reform and opening-up, I think people in the United States and in China should give themselves an enormous amount of credit for the positive changes that have happened," Shobert said. "Right now with the current administration, it's comfortable to think that there are more problems than there are solutions. But if you look back at the last 40 years, I would argue that we've actually made significant progress in that China's reforms continue to point in the general direction of a country that the United States can build sustainable relationships with," he said. Regarding the Chinese government's pledge to continue reform and opening-up, "we should have good expectations," he added. While speaking about the present China-U.S. relations, the expert said that although the world's two largest economies are going to continue a very "challenging" relationship, he, as an American, is "much more concerned with and focused on what happens here (in the United States)." "I think much of the administration's attempt to characterize America's economic problems as being entirely a byproduct of the U.S.-China relationship is a mistake," he said. "There are significant challenges relative to technology, to financial engineering that actually constitute much more significant problems for the average Americans than the U.S.-China relationship specifically, or globalization in general." "To me, if we want to get the U.S.-China relationship right for another 40 years, we have to get a lot of things in the United States right first," he said, listing investment in infrastructure, healthcare and basic science as priority. Nevertheless, despite all the challenges ahead for the evolving China-U.S. partnership, Shobert said it is very possible that the two nations could manage to compete and cooperate at the same time. "I think any of us who have siblings know what it's like to be competitive with someone that we actually like, and so the hope is that the United States and China can figure out a way to be competitors, but they can also always keep in mind that we have much more in common than what we do that makes us different," said the expert.	ATLANTA, the United States, Dec. 19 (Xinhua) -- A U.S. expert on China has said that China's reform and opening-up in the past 40 years has produced significant results that have benefited both China and the United States, which bodes well for bilateral ties.
ការសិក្សាបានពិនិត្យទៅលើកត្តាប្រឈមមុខដែលពាក់ព័ន្ធចំនួនបួន ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាហេតុនាំឲ្យកើតជំងឺបេះដូងលើមនុស្សធំ។ កត្តាទាំងនោះមានដូចជា៖ របបអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ ធាត់ជ្រុល កូឡេស្តេរ៉ុលឡើងខ្ពស់ សម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការសង្កេតទៅលើក្មេងប្រមាណ ៨៩៦១នាក់ ហើយបានរកឃើញថា ក្មេងអាយុពី ២ ទៅ១១ឆ្នាំ មិនដល់មួយភាគរយផង ដែលញ៉ាំអាហារផ្តល់សុខភាព។ ប្រហែលជាមួយភាគបីនៃក្មេងទាំងអស់ គឺធាត់ ឬធាត់ជ្រុល។ ៨០ភាគរយ នៃក្មេងទាំងអស់គ្រាន់តែអាចញ៉ាំសមាសធាតុមួយ នៃសមាសធាតុទាំងប្រាំ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយ នៃរបបអាហារផ្តល់សុខភាព៖ ញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើបួនទៅ៥ពេលក្នុងមួយថ្ងៃ ញ៉ាំត្រីពីរដង ក្នុងមួយសប្តាហ៍ របបអាហារមានជាតិប្រៃទាប ភេសជ្ជៈមានជាតិផ្អែមទាប ញ៉ាំអាហារជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិជាទៀងទាត់ ខណៈពេលដែលការខូចខាតរបស់បេះដូងនៅថ្ងៃក្រោយ មិនត្រូវបានវាយតម្លៃដោយផ្ទាល់ នៅក្នុងការសិក្សានេះទេ វាគ្រាន់តែសង្ខេបទៅលើតម្រូវការ ដើម្បីជម្រុញដល់សុខភាពនៅថ្ងៃក្រោយប៉ុណ្ណោះ។ ជំងឺបេះដូង នាពេលបច្ចុប្បន្ន មិនត្រូវបានលេចធ្លោ ខ្លាំងជាងជំងឺមហារីកឡើយ ព្រោះជំងឺមហារីក ជាដើមហេតុនាំឲ្យមនុស្សស្លាប់ច្រើនជាងគេ នៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឈន៍៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	យោងទៅតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន Mail Online ក្មេងដែលកំពុងតែខូចខាតសុខភាពបេះដូងកាន់តែឆាប់ត្រឹមអាយុ ១២ឆ្នាំ អាចដោយសារតែរបបអាហារពួកគេមិនគ្រប់គ្រាន់។ ការសិក្សារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានរកឃើញកម្រិតដ៏ខ្ពស់មួយ នៃកត្តាប្រឈមមុខជំងឺបេះដូងលើកុមារ។ ការសិក្សាមិនបានបង្ហាញនូវឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ ទៅលើកត្តាប្រឈមមុខនេះ ថាកើតឡើងលើមនុស្សអាយុបែបណាឡើយ ប៉ុន្តែវាបានបង្កើនការព្រួយបារម្ភថា វាប្រហែលជាកើតឡើងលើសុខភាពបេះដូងតាំងពីកុមារភាពមកម្ល៉េះ។
អត្ថបទទាក់ទង រង្វាន់ណូបែល៖ ពានរង្វាន់លើកទឹកចិត្តបុគ្គលសម្រាប់ការងារមនុស្សជាតិ នៅក្នុងខែមីនា កន្លងទៅ លោក Dmitry Muratov ម្ចាស់ពានណូបែលសន្តិភាពជនជាតិរុស្ស៊ីឆ្នាំ២០២១ និងជានិពន្ធនាយករបស់សារព័ត៌មាន Novaya Gazeta បានប្រកាសដាក់ដេញថ្លៃមេដាយណូបែល ដើម្បីយកលុយទៅជួយជនភៀសខ្លួនអ៊ុយក្រែន។ នៅក្នុងការដេញថ្លៃនៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា មេដាយមាសណូបែល ត្រូវបានលក់ក្នុងតម្លៃ ១០៣,៥លានដុល្លារ។ ទឹកប្រាក់នេះ នឹងបរិច្ចាគទៅអង្គការមនុស្សធម៌សម្រាប់កុមារ យូនីសេហ្វ ដែលបានរៀបចំពិធីដេញថ្លៃ។ «ខ្ញុំបានសង្ឃឹមថា វានឹងមានចំនួនដ៏ច្រើន... ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនបានរំពឹងថា វាមានចំនួនដ៏លើសលុបបែបនេះឡើយ»។ លោក Muratov និយាយបែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសមួយ បន្ទាប់ពីការដេញថ្លៃ។ សារព័ត៌មាន Novaya Gazeta និងលោក Muratov កន្លងមក តែងរិះគន់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីជុំវិញការរឹតបន្តឹងលើសិទ្ធិសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីប្រកាសបើកប្រតិបត្តិការពិសេសនៅអ៊ុយក្រែន សារព័ត៌មាន Novaya Gazeta បានប្រកាសផ្អាកប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូរឹតបន្តឹងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ពាក់ព័ន្ធនឹងសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ តាមទិន្នន័យរបស់ការិយាល័យស្នងការជាន់ខ្ពស់សិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (OHCHR) ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនបានចភៀសខ្លួនពីផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួន ប្រមាណជាង ៧,៧លាននាក់ទៅតំបន់ផ្សេងនៅអ៊ុយក្រែន និងទៅបរទេស ដោយអ្នកទាំងនោះសុទ្ធតែត្រូវការជំនួយ អាហារ កន្លែងស្នាក់នៅ និងតម្រូវការផ្សេងទៀត៕	លោក Dmitry Muratov ម្ចាស់ពានណូបែលសន្តិភាពជនជាតិរុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០២១ និងជានិពន្ធនាយករបស់សារព័ត៌មាន Novaya Gazeta បានលក់មេដាយមាសណូបែលបានក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជិត១០៤លានដុល្លារ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា។ ទឹកប្រាក់ទាំងអស់ នឹងបរិច្ចាគទៅកុមារអ៊ុយក្រែន ដែលកំពុងភៀសខ្លួន ដោយសារការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។
ដើម្បីអបអរសាទរខួប១២០ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុន ដាយ អ៊ិឈិ ឡាយហ្វ៍ នឹងចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការ "ការពារ និងបរិច្ចាគ" របស់ខ្លួនជាមួយនឹងការបញ្ចុះតម្លៃរហូតដល់ ៥០% សម្រាប់ការទិញផលិតផល ប្រាយ ឡាយហ្វ៍ ចាប់ពីថ្ងៃទី០៨ ខែសីហា រហូតដល់ថ្ងៃទី០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ បុព្វលាភធានារ៉ាប់រងដែលលក់បានក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការនេះ នឹងត្រូវបរិច្ចាគទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ ខេត្តសៀមរាប។ លោក អាឡិន ថៃ អគ្គនាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុន ដាយ អ៊ិឈិ ឡាយហ្វ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា ការជួយទៅដល់សហគមន៍ សំខាន់ណាស់សម្រាប់ពួកយើង ហើយយើងចង់ចែករំលែកមហិច្ចតានេះទៅកាន់អតិថិជនទាំងអស់។ ដើម្បីអបអរសាទរដល់ការសម្ពោធផលិតផល ប្រាយ ឡាយហ្វ៍ នេះ ចំណូលពីការបញ្ជាទិញរបស់អតិថិជន នឹងត្រូវបានបរិច្ចាគទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ។ លោក អាឡិន ថៃ បានបន្តទៀតថា៖ ឥឡូវនេះ យើងអាចផ្តល់ការការពារតាមបែបឌីជីថល ដល់ប្រជាជនដែលមានតម្រូវការសេវាកម្មធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតខ្លាំងបំផុតនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ សូមអរគុណសម្រាប់ការគាំទ្រដែលអាចឲ្យពួកយើងជួយដល់ប្រជាជនកម្ពុជា។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមចូលទៅកាន់គេហទំព័ររបស់យើង៖ https://dai-ichilife.com.kh/pages/ ឬទំនាក់ទំនងផ្នែកបម្រើអតិថិជនតាមរយៈ 1800 201 202។ អំពី ដាយ អ៊ិឈិ ឡាយហ្វ៍ ក្រុមហ៊ុន ដាយ អ៊ិឈិ ឡាយហ្វ៍ អ៊ីនសួរ៉ិនស៍ (ខេមបូឌា) ម.ក (ដាយ អ៊ិឈិ ឡាយហ្វ៍) គឺជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ ក្រុមហ៊ុន ដាយ អ៊ិឈិ ឡាយហ្វ៍ ហូលឌីង (DLHD) ដែលជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតឈានមុខគេនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន អស់រយៈពេលជិត ១២០ឆ្នាំ ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ DLHD ជាក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីនៅលើទីផ្សារភាគហ៊ុន Tokyo Stock Exchange។ ចាប់តាំងពីបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០២ មក DLHD បានបេ្តជ្ញាចិត្តឈរនៅក្បែរអតិថិជនរបស់យើង និងមនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់ពួកគេអស់មួយជីវិត និងខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាក្នុងការផ្តល់ជូននូវ ភាពស្ងប់ចិត្ត ក្រោមទស្សនៈរបស់យើង អតិថិជនជាចម្បង។ យើងចូលរួមចំណែកជាមួយសហគមន៍មូលដ្ឋានតាមរយៈការផ្តល់ជូនសេវាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត និងសេវាកម្មផ្សេងទៀត។ ** Dai-ichi Life Group មានមូលធនរឹងមាំ ជាមួយនឹងទ្រព្យសម្បត្តិសរុបចំនួន ៥៣៨ ពាន់លានដុល្លារ និងបុព្វលាភធានារ៉ាប់រងជាង៤៣ពាន់លានដុល្លារ។ (គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២) ។	ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត ដាយ អ៊ិឈិ ឡាយហ្វ៍ (ខេមបូឌា) បានប្រកាសដាក់សម្ពោធផលិតផល ប្រាយ ឡាយហ្វ៍ ដែលជាគម្រោងធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតបែបឌីជីថលដំបូងរបស់ក្រុមហ៊ុននៅក្នុងប្រទេស កម្ពុជា។ ផលិតផលនេះ មានលក្ខខណ្ឌសាមញ្ញ ជាមួយនឹងបុព្វលាភធានារ៉ាប់រងទាបត្រឹម ៨២,០០០រៀល/ឆ្នាំ។ អតិថិជន អាចទិញគម្រោងធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតនេះ តាមរយៈប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណិត និងទទួលបានការការពារយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
នៅពេលយើងអាយុកាន់តែច្រើន ស្បែកនឹងមានការផ្លាស់ប្តូរ ជាពិសេសស្រទាប់កូឡាជែនសម្រាប់ទ្រទ្រង់ដល់រចនាសម្ព័ន្ធរបស់ស្បែកទៅជារមួល ហើយក៏ជាអ្នកធ្វើឲ្យមានស្នាមជ្រីវជ្រួញដែរ។ យ៉ាងណាមិញ មានទម្លាប់អាក្រក់មួយចំនួនដែលអ្នកទំនងជាធ្វើវាជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយក៏បណ្តាលឲ្យស្បែកឆាប់ចាស់ដោយមិនដឹងខ្លួនដែរដូចជា៖ ប្រើវិធីជម្រះកោសិកាងាប់ៗលើស្បែកច្រើនជ្រុលពេក ជក់បារី ប្រើប្រាស់ផលិតផលលាងសម្អាតស្បែកដែលមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពស្បែក ចេះតែមិនប្រើក្រែមការពារកម្តៅព្រះអាទិត្យ គេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់ ហាត់ប្រាណមិនបានគ្រប់គ្រាន់ មិនចេះប្រើវិធីគ្រប់គ្រងស្ត្រេស មិនលាងសម្អាតគ្រឿងសម្អាងលើស្បែកមុខចេញ ជាពិសេសពេលគេង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ស្បែកមនុស្សយើងគឺជាសរីរាង្គដំបូងគេនៃរាងកាយដែលបង្ហាញឲ្យមនុស្សជុំវិញឃើញអំពីអាការៈនៃភាពចាស់។ ដូច្នេះ កាលណាអ្នកថែរក្សាស្បែក និងសុខភាពទាំងមូលកាន់តែច្រើន អ្នកនឹងអាចទប់ស្កាត់ភាពចាស់របស់ស្បែកបាន។
ចំពោះមូលហេតុនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១មួយវិញគឺមិនទាន់ដឹងនៅឡើយទេ ហើយក៏មិនអាចបង្ការបានដែរ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលចង់ព្យាយាមចៀសវាងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២វិញ ប្រហែលជាអាចធ្វើបានតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ ជាពិសេសហាត់ប្រាណជាទៀងទាត់តែម្តង។ យកល្អគួរតែព្យាយាមហាត់ប្រាណឲ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ៣០នាទីរយៈពេល ៥ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ប៉ុន្តែអ្នកដែលមិនធ្លាប់ហាត់ប្រាណ អាចនឹងចាប់ផ្តើមត្រឹមរយៈពេលខ្លីជាងនេះក៏បានដែរ ចាំបង្កើនរយៈពេលបន្តិចម្តងៗ។ ការហាត់ប្រាណមិនចាំបាច់តែហាត់ខ្លាំងទើបមានប្រសិទ្ធភាពទេ។ ការធ្វើសកម្មភាពរាងកាយតិចតួច ទៅមធ្យមអាចជួយអ្នកក្នុងការសម្រកទម្ងន់បានទៅហើយ។ ការហាត់ប្រាណល្អៗដែលអ្នកគួរតែធ្វើដើម្បីបង្ការជំងឺទឹកនោមផ្អែមនោះមានដូចជា៖ រាំ ជិះកង់ ហែលទឹក ហាត់ក្បាច់បែបអ៊ែរ៉ូប៊ិក ការដើរ រាល់សកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលធ្វើឲ្យបេះដូងច្របាច់ខ្លាំង នោះហើយវាវិធីក្នុងការបង្ការជំងឺទឹកនោមផ្អែមដ៏មានប្រសិទ្ធភាព៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ជំងឺទឹកនោមផ្អែមគឺជាជំងឺមួយដែលប៉ះពាល់ទៅលើសមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការផលិត និងប្រើអាំងស៊ុយលីន ព្រមទាំងជាតិស្ករក្នុងឈាមផង។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមមានបីប្រភេទគឺ ប្រភេទទី១ ទី២ និងក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះ។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ គឺជាជំងឺដែលកើតពីកំណើតដោយរាងកាយមិនអាចផលិតអាំងស៊ុយលីនបាន។ ចំពោះជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២វិញ មានន៍យថា រាងកាយអាចផលិតអាំងស៊ុយលីនបាន ប៉ុន្តែមិនអាចប្រើបានល្អ។
ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលកំពង់ធំ បានបញ្ជាក់ឱ្យអាជីវកទាំងអស់នៅផ្សារកំពង់ធំ ត្រូវពិនិត្យសំណាករកមេរោគកូវីដ-១៩ នៅសាលាបឋមសិក្សាកំពង់ធំក្រុង។ រីឯ អ្នកធ្លាប់ចេញចូលផ្សារ ត្រូវតាមដានសុខភាពរបស់ខ្លួនជាប្រចាំ បើមានរោគសញ្ញា ត្រូវប្រញប់ទាក់ទងទៅអាជ្ញាធរ ឬមណ្ឌលសុខភាពដែលនៅកៀកបំផុត ដើម្បីធ្វើតេត្តរកមេរោគកូវីដ-១៩។ តាមរបាយការណ៍ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ធំ នៅថ្ងៃទី៧ សីហា បានរកឃើញវិជ្ជមានថ្មី៥២ករណី ភាគច្រើននៅស្រុកស្ទឹងសែន និង៦ស្រុកផ្សេងទៀត។ គិតមកដល់ពេលនេះ ខេត្តកំពង់ធំ បានរកឃើញករណីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ចំនួន ២,២៨៣នាក់ ក្នុងនោះ ជាសះស្បើយ ១,៤១៣នាក់និងស្លាប់ ៦៦នាក់៕	អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ធំ សម្រេចបិទផ្សារកំពង់ធំ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិទី៥ សង្កាត់កំពង់ធំ ក្រុងស្ទឹងសែន ជាចាប់ពីថ្ងៃទី ៨ សីហា ជាបណ្ដោះអាសន្ន ក្រោយផ្ទុះការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។ នេះបើតាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ធំ។
លោក ពុយ គា ប្រធានក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា ត្រូវបានអញ្ជើញទៅប្រទេសចិន ដើម្បីជួប ពិភាក្សាការងារលើកទីមួយជាមួយ លោកស្រី អ៊ូ សៀ សមាជិកក្រុមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និង ជាលេខាធិការ នៃលេខាធិការដ្ឋានសមាគមអ្នកសារព័ត៌មានទូទាំងប្រទេសចិន ក្នុងគោល បំណង ដើម្បីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងសមាគមនៃប្រទេសទាំងពីរ។ នៅក្នុងជំនួប នៅព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា នៅទីក្រុងគុនមីង ខេត្តយូណាន នៃប្រទេសចិន លោកស្រី អ៊ូ សៀ បានថ្លែងថា សមាគមអ្នកសារព័ត៌មានទូទាំងប្រទេសចិន ធ្វើការជាមួយ អ្នកសារព័ត៌មាន ១លាន២សែននាក់ នៅប្រទេសចិន រីករាយនឹងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយ ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា ដើម្បីធ្វើការរួមគ្នាលើវិស័យសារព័ត៌មាន។ លោក ពុយ គា បានជម្រាបជូនភាគីចិនថា ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា មានបំណងធ្វើការជាមួយ អ្នកសារព័ត៌មានចិន តាមរយៈសមាគមអ្នកសារព័ត៌មានទូទាំងប្រទេសចិន ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ ព័ត៌មានល្អៗ ដែលអាចជួយជំរុញដល់កំណើនទេសចរណ៍ និងទុនវិនិយោគនៅកម្ពុជា ជួយ ទប់ស្តាត់ និងកាត់បន្ថយព័ត៌មាន ដែលនាំឱ្យមានការភាន់ច្រឡំ ក៏ដូចជាខ្សែភាពយន្ត "No More Bets" ដែលបានចាក់បញ្ចាំងកន្លងមក។ ភ្លាមៗនោះ លោកស្រី បានជម្រាប លោក ពុយ គា ថា លោកស្រីនឹងដឹកនាំប្រតិភូអ្នក សារព័ត៌មាន ទូទាំងប្រទេសចិនទៅកាន់កម្ពុជា នៅពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ដើម្បីចុះ ហត្ថលេខា ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាផ្លូវការ ជាមួយក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជាតែម្តង។ ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា មានសមាជិកជាង ៦០០នាក់ មកពីជិត ២០០ស្ថាប័ន បានក្លាយជាសមាជិកសហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ាន នៅឆ្នាំ២០១៨ ដែលជាសហព័ន្ធសារព័ត៌មាន អាស៊ានតែមួយគត់ នៅក្នុងតំបន់៕	ប្រទេសចិន៖ ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា បានចាប់ដៃជាមួយសមាគមអ្នកសារព័ត៌មាន នៃប្រទេសមហាយក្សមួយទៀតហើយ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី៧ ខែមិថុនានេះ បន្ទាប់ពីក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា បានចាប់ដៃគូជាមួយសមាគមអ្នកសារព័ត៌មានបរទេស ជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។
ស្រុកស្រែអំបិល, កោះកុង៖ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ បញ្ហាគ្រឿងញៀនក្នុងឃុំជីខក្រោម ថយចុះ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុនៗ។ លោក កែវ ប៊ុនថៃ មេប៉ុស្ដិ៍រងឃុំជីខក្រោម បានឱ្យដឹងថា មូលហេតុដែលបញ្ហាគ្រឿងញៀនថយចុះ ដោយសារពលរដ្ឋក្នុងឃុំ មានការយល់ដឹងពីបញ្ហាគ្រឿងញៀនច្រើន តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយរបស់អាជ្ញាធរ។ លោក កែវ ប៊ុនថៃ បានឱ្យដឹងថា អាជ្ញាធរ បានចុះផ្សព្វផ្សាយពីបញ្ហាគ្រឿងញៀនតាមភូមិជាប្រចាំ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋមានការយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់។ លោក កែវ ប៊ុនថៃ អះអាងដូច្នេះ៖ «នៅពេលដែលមានការប្រើប្រាស់និងជួញដូរគ្រឿងញៀន វាបានជាឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងនិង ប៉ះពាល់ច្រើនដែលអាចបង្កអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ»។ យុវជននៃអង្គការYCC និងអាជ្ញាធរប៉ុស្ដិ៍នគរបាលជីខក្រោម។ កាលពីឆ្នាំ២០២០ ក្នុងឃុំជីខក្រោម មានករណីគ្រឿងញៀន តែ១ករណីប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមមេប៉ុស្តិ៍រងរូបនេះ អាជ្ញាធរ នឹងបន្តទប់ស្កាត់បទល្មើសផ្សេងៗបន្ថែមទៀត ។ ជាពិសេស ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និងដាក់បញ្ចូលបញ្ហាគ្រឿងញៀន ក្នុងផែនការជាប្រចាំខែ។ លោក កែវ ប៊ុនថៃ បានបន្ថែមថា ស្របពេលដែលមានការប្រឹងប្រែងពីអាជ្ញាធរ ពលរដ្ឋក្នុងឃុំក៏ជាតួអង្គដ៏សំខាន់ក្នុងការរួមចំណែកលុបបំបាត់បញ្ហាគ្រឿងញៀនក្នុងឃុំ។ ក្នុងនោះ ពលរដ្ឋក្នុងឃុំ តែងរាយការណ៍មកប៉ុស្តិ៍ក្នុងករណីសង្ស័យ ឬឃើញបញ្ហាមិនប្រក្រតីក្នុងឃុំ។ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (វីដេអូនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន នឹងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុង អត្ថបទនិងវីដេអូ នេះគឺជាការទទួលខុសត្រូវ របស់ស្មេរ/ផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈ របស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ នី គឹមលីន (យុវជនឃុំជីខក្រោម)
មានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ត្រៀមកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬចង្កោមរោគសញ្ញា Metabolic ប្រើថ្នាំគ្រាប់ពន្យាកំណើត ជក់បារី មានចំនួនកូឡេស្តេរ៉ុលក្នុងឈាមខ្ពស់ Triglyceride ក្នុងឈាមខ្ពស់ ឬលើសសម្ពាធឈាម ជាមនុស្សធាត់ ឬធាត់ជ្រុល កំពុងតែរស់នៅក្នុងរបៀបរស់នៅបែបស៊ីដេកៗ ញ៉ាំអាហារមានជាតិខ្លាញ់ច្រើន កំពុងតែស្ត្រេស បាក់ទឹកចិត្ត៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ជំងឺបេះដូងគឺជាដើមហេតុចំបងមួយដែលនាំឲ្យស្ត្រីស្លាប់ច្រើនជាងគេ ជាពិសេសក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកតែម្តង។ ដូច្នេះហើយយកល្អគួរតែស្វែងយល់អំពីកត្តាប្រឈមមុខដែលធ្វើឲ្យស្ត្រីងាយនឹងកើតជំងឺបេះដូងដូចខាងក្រោមនេះ៖
លោក Edouard George ប្រធានគណៈកម្មាធិការរៀបចំកម្មវិធីរត់ប្រណាំងនេះ បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមអត្តពលិកទាំងនេះ មានពលរដ្ឋកម្ពុជា ៣៤១នាក់ ចូលរួមរត់ប្រណាំងចម្ងាយនេះ។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការរៀបចំរូបនេះ មិនបានលម្អិតពីចំនួនអ្នកចូលរួមតាមប្រទេសនីមួយៗទេ ដោយគ្រាន់តែបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីកម្ពុជា មានអ្នកចូលរួមពី បារាំង វៀតណាម កូរ៉េខាងត្បូង និងសហរដ្ឋអាមេរិក មានចំនួនច្រើន។ ក្រៅពីនេះ អ្នកចូលរួមមកពីប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជា អង់គ្លេស, ប៊ែលហ្សិក, ហូឡង់, ថៃ, ចិន, អូទ្រីស, អាល្លឺម៉ង់, រុស្ស៊ី, ព្រុយណេ, កាណាដា, អ៊ីតាលី, ជប៉ុន, ហ្វីលីពីន, ឆែក, អូស្ដ្រាលី, អៀរឡង់, សិង្ហបុរី, ហុងគ្រី, ព័រទុយហ្កាល់, រូម៉ានី, អាហ្វិកខាងត្បូង, ស៊ុយអែត, ឥណ្ឌា ។ល។ នេះបើតាមលោក Edouard George ។ ទិវារត់ចម្ងាយឆ្ងាយលើកទី៧នោះ មាន ៦វិញ្ញាសា ដូចជា៖ វិញ្ញាសា ៨គីឡូម៉ែត្រ, ១៨ គីឡូម៉ែត្រ, ៣២គីឡូម៉ែត្រ, ៤២គីឡូម៉ែត្រ, ៦៤គីឡូម៉ែត្រ និង១០០គីឡូម៉ែត្រ។ លោក ថោង ខុន ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា បាននិយាយថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងជួយផ្សព្វផ្សាយវិស័យទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបបន្ថែមទៀត។ ជាពិសេស ភ្ញៀវទេសចរណ៍ នឹងកើនឡើងដោយសារតែមានព្រលានយន្ដហោះថ្មី ដែលអាចឲ្យអ្នកទាំងនោះ ធ្វើដំណើរមកកាន់ខេត្តសៀមរាប តាមរយៈជើងហោះហើយផ្ទាល់ មិនមានការផ្ទេរជើងហោះហើរ ឬធ្វើដំណើរពីប្រទេសដទៃ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដែលជាឆ្នាំចាប់ផ្ដើមដំបូង នៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ មានអ្នកចូលរួមជាង ២៤០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ។ចំណែកការរត់ប្រណាំងចម្ងាយឆ្ងាយ លើកទី៦ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ មានអ្នកចូលរួមសរុប ៨៨១នាក់ មកពី៣៧ប្រទេស។ ដោយឡែក ឆ្នាំ២០២៤នេះ មាន១០៧៦នាក់៕	កម្មវិធីរត់ប្រណាំងចម្ងាយឆ្ងាយ Ultra-Trail Angkor អន្តរជាតិ មានអត្តពលិកចូលរួម ១០៧៦នាក់ មកពី៤៧ប្រទេស ។ កម្មវិធីរត់ប្រណាំងនេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា នៅខេត្តសៀមរាប។
បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងកីឡា លោក Phiphat Ratchakitprakarn ចំនួនភ្ញៀវទេសចចូលទៅថៃចន្លោះពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ បានថយចុះ៤៣,៤៧ភាគរយ ចំណែកឯចំនួនភ្ញៀវទេសចរចិន បានធ្លាក់ចុះ ៨៦,៥៥ភាគរយ។ លោក Phiphat បានប៉ាន់ប្រមាណថា សម្រាប់ឆមាសទី១នៃឆ្នាំ២០២០ នេះ ទេសចរណ៍នៅថៃ អាចធ្លាក់ចុះក្នុងរង្វង់៥០ភាគរយ ដោយសារការភ័យខ្លាចជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី COVID-19។ លោករដ្ឋមន្ត្រីទេសចរណ៍ថៃរូបនេះ ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា ទីផ្សារពីចិនអាចបន្តធ្លាក់ចុះ៩០ភាគរយនៅខែកុម្ភៈ ប៉ុន្តែលោករំពឹងថា ចំនួននឹងកើនឡើងវិញ នៅខែមេសា ប្រសិនបើករណីជំងឺ COVID-19 មិនការថមថយ ហើយរដ្ឋាភិបាលចិនលុបចោលការហាមប្រាមជនជាតិខ្លួនសម្រាប់ដំណើរទៅក្រៅប្រទេស។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩កន្លងមក ថៃទទួលបានទេសចរចិន១០,៩៩លាននាក់ក្នុងចំណោមទេសចរសរុប៣៩,៨លាននាក់។ ថៃជាគោលដៅដ៏ធំរបស់ទេសចរចិន ហើយការរាលដាល COVID-19 ដែលមានប្រភពចេញពីក្រុងវូហាន ខេត្ត Hubei ចាប់តាំងពីខែធ្នូមកនោះ បានធ្វើឲ្យថៃ បាត់បង់ចំណូលថវិកាជាតិពីវិស័យទេសចរណ៍ដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ផងដែរ៕	ចាប់តាំងពីដើមខែកុម្ភៈ នេះមក ទេសចរណ៍នៅប្រទេសថៃ បានធ្លាក់ចុះ៤៣ភាគរយ។ ជាមួយគ្នានោះ ភ្ញៀវចិនដែលជាទីផ្សារដ៏ធំរបស់ថៃ បានធ្លាក់ចុះរហូតដល់ទៅ៨៦ភាគរយឯណោះ។ នេះបើយោងតាមការផ្សាយរបស់ Thailande.fr ។
ភ្នំពេញ៖ នាទិវាអណ្ដើកពិភពលោក ថ្ងៃទី២៣ឧសភា ឆ្នាំ២០២១ អជ្ញាធរខេត្តក្រចេះ បានលែងកូនកន្ធាយក្បាលកង្កែបចំនួន ១០០ក្បាល ចូលក្នុងជម្រកធម្មជាតិដងទន្លេមេគង្គ ក្នុងស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ។ ការប្រលែងកូនកន្ធាយនេះ ជាកិច្ចសហការរវាង អង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃ (WCS), រដ្ឋបាលជលផល និងមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទខេត្តក្រចេះ។ មិនមែនជាលើកដំបូងឡើយ ដែលអាជ្ញាធរ បានលែងប្រភេទកន្ធាយក្បាលកង្កែបនេះ ចូលទៅក្នុងជម្រកធម្មជាតិវិញ។ យោងតាម WCS Cambodia រាប់ចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ដល់ថ្ងៃទី២១ឧសភា ឆ្នាំ២០២១ កូនកន្ធាយ មានប្រមាណ១,០៨១ក្បាល ញាស់ចេញពីសម្បុក ៤៩សម្បុក ក្នុងចំណោម ៦៦សម្បុក។ កូនកន្ធាយចំនួន ៩៦៨ក្បាល ត្រូវបានលែងចូលទៅក្នុងជម្រកធម្មជាតិ និងចំនួនដែលនៅសល់ ត្រូវបានបន្តការមើលថែ និងត្រៀមលែងឆាប់ៗខាងមុខ។ កូនកន្ធាយក្បាលកង្កែប។ រូបភាពពី ទំព័រហ្វេសប៊ុក WCS Cambodia។ តាមការសន្និដ្ឋានរបស់អង្គការ WCS Cambodia ចំនួនសម្បុក និងពងកន្ធាយក្បាលកង្កែប ដែលបានរកឃើញក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ មានច្រើនជាងឆ្នាំមុន។ ក្រុមសហគមន៍ការពារសម្បុកមេគង្គ រកឃើញសម្បុកកន្ធាយប្រភេទនេះចំនួន ៦៦សម្បុក ស្មើនឹង ២,៥២៨ពង នារដូវពងកូនឆ្នាំ២០២១ ខណៈឆ្នាំ២០២០ រកឃើញតែ ៤៩សម្បុក ស្មើនឹង ១,៧៥៦ពង ប៉ុណ្ណោះ។ សូមជម្រាបថា កន្ធាយក្បាលកង្កែប ឬល្មិច (Pelochelys cantorii) ជាប្រភេទសត្វ ស្ថិតក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់ អង្គការ IUCN និងជាប្រភេទសត្វដែលជិតផុតពូជលើពិភពលោក និងរងការគម្រាមគំហែងជាសកល៕	ដោយ៖ ស៊ុល រ៉វី
ពាក្យថា «វ៉ាកង» គឺជាពាក្យបារាំងដែលថា Vacances។ Vacances បកប្រែមកជាភាសាខ្មែរ គឺមានន័យថា វិស្សមកាល (សិស្ស ឬនិស្សិតសម្រាកពីការសិក្សា)។ ពាក្យថា «ចូលកង» គឺជាពាក្យខ្មែរមួយម៉ាត់ «ចូល» តែពាក្យ «កង» គឺជាពាក្យមួយផ្នែកតូចពីពាក្យបារាំង។ «កង» គឺមកពីពាក្យ Vacances។ ដូច្នេះ «ចូលកង» បានន័យថា ត្រឡប់ពីការសម្រាករៀនសូត្រ ហើយដល់ពេលដែលសិស្សត្រូវចូលសិក្សាវិញ។ ភាសាខ្មែរ គឺចូល ឬបើកបវេសនកាល។ សរុបសេចក្តីមក «វ៉ាកង» គឺស្មើ វិស្សមកាល រីឯ «ចូលកង» គឺចូល ឬបើកបវេសនកាល៕	តាមពិត នៅពេលដែលពលរដ្ឋខ្មែរនិយាយទំនាក់ទំនងគ្នា ពួកគេអាចយល់គ្នាបានទាំងអស់។ ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលពួកគេសួរគ្នាពីអត្ថន័យ ឬសួរគ្នាថា តើពាក្យទាំងនោះ សរសេរយ៉ាងដូចម្តេច ពួកគេបង្ហាញការលំបាក ព្រោះអក្ខរាវិរុទ្ធ គឺជារឿងស្មុគស្មាញ។
The law, which went live January 1 and has drawn criticism from the US, the EU and web freedom groups, requires internet companies to remove "toxic content" and hand over user data when requested by authorities. It also stipulates that companies should host servers in the one-party state -- including banks and e-commerce companies -- sparking fears of data and privacy breaches and cybersecurity threats. State broadcaster Vietnam Television reported Wednesday that Facebook failed to take down pages allegedly calling for anti-government activities, citing requests from the Ministry of Information and Communications. The ministry sent several letters and emails requesting the removals, according to the report. But Facebook "delayed and even failed to remove information, claiming the information did not violate community standards," VTV reported. Vietnam also accused the company of hosting advertisements for "illegal products" including counterfeit money, fake goods, weapons and firecrackers, the report added. The ministry could not be reached for comment Wednesday. The consequences for violating the law are expected to be laid out in a decree which has yet to be made public. Vietnam has said the bill is designed to improve cybersecurity in the country, but critics say the legislation -- which mirrors China's draconian internet rules -- is aimed at silencing online dissent. In a statement to AFP Wednesday, Facebook said it is "transparent about the content restrictions we make pursuant with local law in our Transparency Report". "We have a clear process for governments to report illegal content to us, and we review all these requests against our terms of service and local law," a spokeswoman told AFP. Social media is a crucial platform for activists in communist Vietnam, where all independent press and public protests are banned. Facebook is by far the most popular tool for activists, though several have complained to AFP in recent months that posts have disappeared and accounts been blocked. Unlike in China, social media and instant messaging services like WhatsApp are not banned, and analysts say the cybersecurity law is a means to control online expression without banning services -- a move that would likely cause widespread outcry. There are more than 53 million Facebook users in Vietnam -- over half of the population -- many of whom use the site as a crucial platform for business and commerce. bur-jv/joe/mtp © Agence France-Presse	Vietnam has accused Facebook of violating a new cybersecurity law by refusing to scrub anti-government content from its site, the first reprimand since the controversial bill came into effect days ago.
តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ នៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ គណបក្សភ្លើងទៀន ប្រកាសដូចមុនៗថា៖«គណបក្សភ្លើងទៀន នៅតែរក្សាគោលជំហររបស់ខ្លួន ក្នុងការធ្វើសកម្មភាពស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ជាធរមាន ជាពិសេសច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ និងរក្សាឆន្ទៈក្នុងការចូលរួមការបោះឆ្នោតទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ជាបន្តបន្ទាប់នាពលខាងមុខ»។ ព្រោះតែខ្វះឯកសារ១សន្លឹក គឺប្រកាសដើមស្តីពីការចុះបញ្ជីគណបក្សនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ទើបគណបក្សភ្លើងទៀន ត្រូវគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បដិសេធមិនឲ្យចូលរួមប្រកួត ក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ គណបក្សភ្លើងទៀន បានបាត់ប្រកាសដើមនេះ នៅឆ្នាំ២០១៧។ នៅសល់គណបក្ស១៧ ដែលនឹងចូលរួមប្រកួតជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចដ៏ខ្លាំងក្លា។ គណបក្សភ្លើងទៀត ប្រឹងតវ៉ានៅគ.ជ.បផង និងទៅដល់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញផង តែសុទ្ធតែទទួលការបរាជ័យទាំង២ដំណាក់កាល។ ការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ គឺបិទផ្លូវតវ៉ា។ សហគមន៍អន្តរជាតិ និងស្ថានទូតបរទេសខ្លះប្រចាំនៅកម្ពុជា ប្រតិកម្មនឹងគ.ជ.ប និងក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ ដែលដកគណបក្សភ្លើងទៀន ចេញពីបញ្ជីប្រកួតប្រជែង។ យ៉ាងណា ប្រតិកម្មទាំងនេះ គ្មានបានផលអ្វីឡើយ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ គណបក្សភ្លើងទៀន បានអរគុណអ្នកគាំទ្រ ដែលនៅតែបន្តគាំទ្រ បើទោះបីជាគណបក្សភ្លើងទៀន មិនបានចូលរួមប្រកួតក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិនាពេលខាងមុខក្តី៕	គណបក្សភ្លើងទៀន ដែលជាគណបក្សជំទាស់លេចធ្លោជាងគេ នៅតែនិយាយដដែលមិនព្រមឈប់អំពីក្តីប្រាថ្នារបស់ខ្លួន ដែលចង់មានឈ្មោះលើសន្លឹកឆ្នោតនឹងគេដែរ ទាំងដែលអាជ្ញាកណ្តាល ដកខ្លួនចេញបញ្ជីប្រកួតប្រជែង និងបិទផ្លូវតវ៉ាហើយក្តី។
ប្រាសាទត្រពាំងប្រាសាទខាងត្បូង ជាប្រាសាទបុរាណមួយ ក្នុងចំណោមប្រាសាទបុរាណចំនួន ២៩ផ្សេងទៀត ក្នុងបញ្ជីស្ថានីយបុរាណរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ដែលបានចេញផ្សាយឆ្នាំ២០១០។ ប្រាសាទដែលមានតួប៉ម៣នេះ មានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ និងមានភាពទ្រុឌទ្រោម ហើយថ្មបាក់ ធ្លាក់ចេញពីតួប្រាសាទ នៃតួប៉មពីរសងខាង។ ចំណែកតួប៉មនៅកណ្ដាល នៅតែរក្សារូបរាងល្អគួរជាទីចាប់អារម្មណ៍នៅឡើយ។ ប្រាសាទត្រពាំងប្រាសាទខាងត្បូង ត្រូវបានកសាងឡើងមុនសម័យអង្គរ សម្រាប់ជាទីសក្ការៈបូជា ឧទ្ទិសដល់ព្រះសិវៈ។ ប្រាសាទនេះ មានទីតាំងស្ថិតនៅ ភូមិត្រពាំងប្រាសាទ ឃុំត្រពាំងប្រាសាទ ស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ មានចម្ងាយប្រមាណ ៥០០ម៉ែត្រ ខាងជើងរង្វង់មូល ទីរួមខេត្តស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ។ ប្រាសាទនេះ មានតួប៉ម៣ សង់នៅលើខឿនតែមួយ ធ្វើពីថ្មបាយក្រៀម កសាងបែរទៅទិសខាងកើត មានប្លង់រាងបួនជ្រុងស្មើ ធ្វើពីឥដ្ឋរត់ជាជួរ ពីជើងទៅត្បូង និងមានស៊ុមទ្វារពីរ នៅផ្នែកខាងលិច នៃតួប៉មកណ្ដាលធ្វើពីថ្មភក់។ ចំណែកទ្វា៣ទៀត ជាទ្វារបញ្ឆោតធ្វើពីឥដ្ឋ។ នេះបើតាមមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ។ ក្រៅពីសំណល់ប្រាសាទបុរាណចំណាស់នេះ ក៏មានដានស្នាមកសិន(គូទឹក)បុរាណ ពទ្ធ័ជុំវិញប្រាសាទ ហើយមានត្រពាំងបុរាណមួយនៅចំកណ្ដាលពីមុខប្រាសាទ ពីកើតទៅលិច មានចម្ងាយ ២០០ម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែត្រពាំងនេះ រីកស្ងួតទឹកនៅខែប្រាំង។ នេះបើតាមមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ។ លោក ហុង យឿន ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មាន Thmey Thmey25 ថាប្រហែលប្រមាណ៣ឆ្នាំមុន ប្រាសាទបុរាណមួយនេះ បានជួបប្រទះនឹងការបាក់បែក ហើយត្រូវបានក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ជួសជុលដាក់ជើងទប់ប្រាសាទនេះជាបន្ទាន់។ តាមលោក ហុង យឿន បន្ទាប់ពីជួសជុលរួច ប្រាសាទនេះ ក៏មិនមានការបែកបាក់អ្វីទៀតដែរ ហើយដោយសារស្ថានភាពប្រាសាស្ថិតនៅដដែល ក្រសួងក៏ពុំទាន់មាន គម្រោងជួសជុលនៅឡើយ ប៉ុន្តែមានផែនការរៀបចំអភិវឌ្ឍន៍តំបន់នេះ ឲ្យក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រាសាទនេះជាតំបន់ទេសចរណ៍ លោក ផុស ជាកុសល្យ ដែលជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ខេត្តឧត្តមានជ័យបានប្រាប់ Thmeythmey25 ថា ការរៀបចំអភិវឌ្ឍន៍នេះកំពុងចាប់ផ្ដើមហើយ។ លោក ផុស ជាកុសល្យ រៀបរាប់បន្ត៖«ការរៀបចំអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ប្រាសាទជាតំបន់ទេសចរណ៍មួយនេះ គឺរៀបចំឲ្យមានកន្លែងកម្សាន្តផ្សេងៗជាច្រើន សម្រាប់ទាក់ទាញអ្នកទេសចរណ៍ដូចជា ការកសាងសួរច្បារសារធារណៈ ចំពីមុខ សួនកុមារ ផ្លូវព័ទ្ធជំវិញប្រាសាទ និងដាក់អំពូលភ្លើងជុំវិញស្រះ មុខប្រាសាទជាដើម»។ ដ្បិតការរៀបចំតំបន់ប្រាសាទនេះ ពុំទាន់រួចរាល់ជាស្ថាពរក៏ដោយ ប៉ុន្តែលោក ជាលុសល្យ បានកត់សម្គាល់ថា មានប្រជាពលរដ្ធមួយចំនួន បានទៅទស្សនា ក៏ដូចជាមកហាត់ប្រាណជាដើមនៅទីតាំងនេះទៅហើយ។ សមាជិកក្រុមបឹក្សាស្រុកត្រពាំងប្រាសាទរូបនេះ រំពឹងថា ប្រាសាទបុរាណមួយនេះ នឹងក្លាយជាទីតាំងទាក់ទាញទេសចរណ៍មួយបន្ថែមទៀតនៅក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន។ មិនខុសគ្នាដែរ អ្នកស្រី ធិននី មុន្នីរស្មី ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ ក៏រំពឹងទុកដែរថា ប្រាសាទបុរាណនេះ នឹងក្លាយជាសក្ដានុពលទេសចរណ៍មួយទៀត សម្រាប់ស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ បន្ថែមពីលើតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិផ្សេងៗទៀត ដែលមានវត្តមានក្នុងស្រុកមួយនេះ។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីប្រាសាទត្រពាំងប្រាសាទខាងត្បូង ក៏មានប្រាសាទមួយទៀតដែរ គឺប្រាសាទត្រពាំងប្រាសាទខាងជើង ដែលសង់ពីថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ និងមានចម្ងាយប្រមាណ ៣០០ម៉ែត្រ ពីប្រាសាទត្រពាំងប្រាសាទខាងត្បូង៕	ដោយ៖ស៊ុល រ៉វី
ករណីស្លាប់របស់ស្រ្តីទាំង២នាក់នេះ គឺដោយសារការវិវត្តរបស់ជំងឺកូវីដ-១៩ពីរមួយទៅមួយថ្ងៃ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ និងមានអាការៈហត់ដង្ហក់ខ្លាំង ដែលតម្រូវឱ្យក្រុមគ្រូពេទ្យសង្គ្រោះតាមបែបបច្ចេកទេសដោយម៉ាស៊ីនជំនួយដង្ហើម ប៉ុន្តែនៅតែមិនអាចជួយសង្រ្គោះជីវិតអ្នកជំងឺបានដដែល។ នេះបើតាមលើកឡើងរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដោយបញ្ជាក់ថា ស្ត្រីទាំង២នាក់ខាងលើនេះ បានបាត់បង់ជីវិតដោយសារវិបត្តិផ្លូវដង្ហើមស្រួចស្រាវធ្ងន់ធ្ងរ និងរលាកសួតទាំងសងខាង ដោយសារមេរោគកូវីដ-១៩។ ក្រសួងសុខាភិបាលបន្តរៀបរាប់ថា ក្នុងចំណោមស្ត្រីដែលបានស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩នេះ មានម្នាក់រស់នៅក្នុងសង្កាត់អូរឬស្សី៣ ខណ្ឌ៧មករា ដែលបានចូលមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀតនៅថ្ងៃទី១០មេសា ឆ្នាំ២០២១ ក្រោយតេស្តឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩។ រីឯអ្នកស្លាប់ម្នាក់ទៀតនោះ គឺមានអាសយដ្ឋាន នៅសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខណ្ឌមានជ័យ បានចូលមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀតនៅថ្ងៃទី១២មេសា ក្រោយតេស្តឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ជាមួយស្ថានភាពក្អក និងហត់ដង្ហក់ខ្លាំង។ គិតមកទល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានករណីកូវីដ-១៩ សរុប ៧៧៤៧ករណី ក្នុងនោះអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ ២០កុម្ភៈ មាន ៧២០២ករណី។ អ្នកសះស្បើយមានចំនួន ២៧៩៤ ខណៈអ្នកស្លាប់កើនដល់ ៥៦នាក់។ កម្ពុជា នៅមានអ្នកជំងឺ ៤៨៩៣នាក់ ក្នុងនោះ ២៤១៦នាក់ កំពុងរង់ចាំការបញ្ជូនទៅសម្រាកព្យាបាល ខណៈអ្នកព្យាបាលនៅផ្ទះ នៅសល់ចំនួន ១៥នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ មានស្ត្រីខ្មែរវ័យ៥៤ឆ្នាំ ចំនួន២នាក់ទៀត បានស្លាប់ដោយសារតែជំងឺកូវីដ-១៩(COVID-19) នាថ្ងៃទី២១មេសា ឆ្នាំ២០២១។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ការស្លាប់របស់ស្ត្រីទាំងពីរនេះ នាំឱ្យកម្ពុជាកើននូវចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩ រហូតដល់៥៦នាក់ហើយ។
សហព័ន្ធ DFB បានសម្រេចអនុម័តបទបញ្ញតិ្តថ្មី សម្រាប់កីឡាករដែលមិនអនុលោមតាមយែនឌ័រគោលទាំងពីរ ដែលកីឡាករកែភេទទាំងនោះ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាភេទចម្រុះ ឬមិនមានការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់មួយ។ ច្បាប់ថ្មីនេះ នឹងត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ ចាប់ពីរដូវកាលថ្មី២០២២-២៣ របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នេះទៅ។ «សម្រាប់សេចក្តីសម្រេចនេះ បានអនុលោមថាកីឡាករដែលមានស្ថានភាពផ្ទាល់ខ្លួនជាភេទ ចម្រុះ ឬគ្មានការបញ្ជាក់អន្តសញ្ញាណច្បាស់លាស់ និងអ្នកកែភេទ អាចសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនគេផ្ទាល់ ថាតើឆន្ទៈពួកចង់ចូលលេងឱ្យក្រុមបុរស ឬក្រុមនារី។ កីឡាករដែលកែភេទទាំងនោះ ក៏អាចផ្លាស់ប្តូរបានប្រសិនបើពួកគេបានសម្រេចចិត្តរួចរាល់ ឬក៏អាចបន្តលេងឱ្យក្រុមដដែល។»។ នេះបើតាមសហព័ន្ធ DFB បាននិយាយ។ យ៉ាងណាមិញច្បាប់ដែល DFB ទើបអនុម័តនឹងចាប់ផ្តើមចំពោះកីឡាករចាប់ពីកម្រិតក្របខណ្ឌវ័យក្មេង DFB Regulation Amateurs, Junior Regulation និងលីគបាល់ទាត់ Futsal។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ចាប់តាំងមានរឿងរ៉ាងហាមឃាត់លើកីឡាការិនីកែភេទ ចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាហែលទឹកពិភពលោក FINA World Aquatics Championships នៅប្រទេសហុងគ្រី ស្ថាប័នកីឡាធំៗលើពិភពលោករួមមាន FIFA, World Athletics បាននាំគ្នាត្រួតពិនិត្យនឹងកែប្រែច្បាប់ អំពីបញ្ហានេះឡើងវិញ។ សប្តាហ៍មុនទៀតសោតសហព័ន្ធហែលទឹក FINA បានរៀបចំបោះឆ្នោតដាក់កំហិតចំពោះអន្តពលិកកែភេទ ឬជាភេទមិនស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធគោលពីរយែនឌ័រ មិនឱ្យប្រកួតជាមួយអន្តពលិកនារី។ «ការសម្រេចចិត្តហាមមិនឱ្យពួកគេចូលរួមការប្រកួតរបស់យើង ព្រោះយើងចង់ឱ្យមានភាពយុត្តិធម៍និងមិនមានការកេងប្រវាញកម្លាំងលើនារី។» នេះបើតាមការបកស្រាយរបស់ FINA។ ប៉ុន្តែសហព័ន្ធកីឡាហែលទឹកមួយនេះ បានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ក្រុមមនុស្សកែភេទ និងអង្គការសិទ្ធិអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា LGBT។	កីឡាករនិងកីឡាការិនីកែភេទ ឬជាភេទមិនស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធគោលនៃភេទទាំងពីរ (ភេទប្រុស និងភេទស្រី) អាចសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង ក្នុងការជ្រើសរើសលេងឱ្យក្រុមបាល់ទាត់បុរស ឬក៏ស្រ្តីបាន។ នេះបើតាមសហព័ន្ធបាល់ទាត់អាល្លឺម៉ង់ (DFB) ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា។
នាពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបានរៀបចំកម្មវិធី Asean media bloggers tourism hunt ២០១៧ ដើម្បីលើកស្ទួយតំបន់ទេសចរណ៍របស់ខ្លួន។ អ្នកយកព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ ដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះដែរបានផ្ដិតយករូបភាពនៃតំបន់ទេសចរណ៍ខ្លះៗរបស់ប្រទេសនេះ។ សូមទស្សនារូបភាពខាងក្រោមនេះ៖ ១/ អគារកេរដំណែលតុលាការនៅ Merdeka Squre ក្នុងទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ២/ រូងភ្នំ Batu នៅជាយក្រុងកូឡាឡាំពួ ៣/ វិមានរដ្ឋាភិបាលនៅក្រុង Putrajaya ៤/ ទេសភាពធម្មជាតិតាមដងផ្លូវ ៥/ សួនកម្សាន្ត MAPS ដែលវិនិយោគទឹកប្រាក់ ១២០លានដុល្លារ ទស្សនាវីឌីអូ៖	ម៉ាឡេស៊ីជាប្រទេសលេចធ្លោមួយក្នុងតំបន់អាស៊ានលើវិស័យទេសចរណ៍។ ប្រទេសនេះបានស្រូបយកភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ២៨លាននាក់កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះអ្នកទេសចរ ៧០ភាគរយមកពីប្រទេសផ្សេងៗក្នុងតំបន់អាស៊ាន។
កម្មវិធីនេះ បានប្រព្រឹត្តឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-កូរ៉េ ដែលមានការចូលរួមពី លោកស្រី វ៉ា ពុធនាថ រដ្ផលេខាធិកាប្រសួងសុខាភិបាល, លោក ហៃ លីអ៊ាង ប្រធានមូលនិធិគីណាល់ និងជាប្រធានអគ្គនាយកសហគ្រាសផលិតឱសថ ប៉េប៉េអឹម និងក្រុមហ៊ុនខនហ្វីរេល, លោកស្រី ទេព រង្ស៊ី អតីតព្រឹទ្ធបុរសមហាវិទ្យាល័យឱសថសាស្រ្ត និងភ្ញៀវកិត្តិយស ព្រមទាំងនិស្សិតជាច្រើននាក់ទៀតផងដែរ។ ពានរង្វាន់គីណាល់ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០១៣ ក្នុងគោលបំណងជំរុញនិស្សិតសុខាភិបាលកម្ពុជា ឱ្យរៀនស្រាវជ្រាវទៅតាមបែបបត់អន្តរជាតិ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានឱកាសពង្រីកសក្តានុពលក្នុងវិស័យនេះ ត្រៀមខ្លួនប្រឡូកក្នុងវិស័យការងារ និងចូលរួមចំណែកដល់អភិវឌ្ឍវិស័យសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមនិស្សិតដែលបានចូលរួមប្រកួតចំនួន ១៥ក្រុម គណៈកម្មការជ្រើសរើស ១០ក្រុម ដើម្បីចូលរួមវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ការជ្រើសរើសនេះ ផ្តោតទៅលើការវាយតម្លៃលើស្នាដៃសរសេរគម្រោងស្រាវជ្រាវក្រោមប្រធានបទ ការឈឺចាប់ទាក់ទងនឹងភាពតានតឹង។ ក្រុមបេក្ខជនដែលត្រូវបានជ្រើសរើសជានិស្សិតផ្នែកឱសថសាស្ត្រ ទន្តសាស្ត្រ និងវេជ្ជសាស្ត្រ ដែលមកពីសាកលវិទ្យាល័យ ចំនួន ៤គឺ សាកលវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល, សាកលវិទ្យាល័យពុទ្ធិសាស្ត្រ, សាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ និងវិទ្យាស្ថាន វិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាលកងយុទ្ធពលខេមរភូមិន្ទ។ គណៈកម្មការវាយតម្លៃការប្រកួតពានរង្វាន់គីណាល់ ដឹកនាំដោយលោក ឈា ឆវ័ន្ត នាយកវិទ្យាស្ថានជាតិសុខភាពសាធារណៈ និងផ្តល់ពិន្ទុដល់ក្រុមបេក្ខជនប្រឡងទាំង១០ ក្រុមនៅពេលព្រឹក ដើម្បីចម្រាញ់យកក្រុមលេខ១ លេខ២ និងលេខ៣ ដែលជាបេក្ខជនជ័យលាភី ដែលនឹងត្រូវប្រកាស និងផ្តល់ពានរង្វាន់នាពេលរសៀលក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ។ ពានរង្វាន់គីណាល់រៀបចំឡើងដោយមូលនិធិគីណាល់ ដោយមានការឧបត្ថម្ភពីសហគ្រាសផលិតឱសថប៉េប៉េអឹម ដែលជាសហគ្រាសឈានមុខគេនៅកម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុនខនហ្វីរេល៕ ព័ត៌មានបន្ថែមៈ 089 89 57 57 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ពានរង្វាន់គីណាល់ ត្រូវបានប្រគល់ជូននិស្សិតសុខាភិបាល ដែលមានស្នាដៃស្រាវជ្រាវល្អបំផុត កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូក្នុងឱកាសនៃកម្មវិធីប្រគល់ពានរង្វាន់គីណាល់ ឆ្នាំ២០២៣។ នេះជាលើកទី១១ហើយ ដែលមូលនិធិគីណាល់ត្រូវបានរៀបចំកម្មវិធីនេះឡើង បើគិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៣ ជាលើកដំបូង និងក្រោយរៀបចំអំឡុងកូវីដ-១៩។
ក្នុងចំណោមអាសនៈទាំង១១៥ (ស្រី៤នាក់) នៅស្រុក-ក្រុងចំនួន៩នៅខេត្តរតនគិរី គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបាន១១០អាសនៈ ខណៈគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ បាន៥អាសនៈ ដែលក្នុងនោះ ២នៅក្រុងបានលុង ២នៅស្រុកកូនមុំ និង១នៅស្រុកលំផាត់។ បញ្ជីរាយនាមបេក្ខជនជាប់ឆ្នោត ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សា រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ អាណត្តិ ទី៣ ឆ្នាំ២០១៩ ប្រចាំខេត្តរតនគិរី៖ https://bit.ly/2Khe73x	លោក ណាប់ ប៊ុនហេង និងសមាជិក១៨នាក់ (ស្រី២នាក់) បានចូលកាន់តំណែងក្រុមប្រឹក្សាខេត្តរតនគិរី ក្នុងពិធីដែលរៀបចំក្រោមអធិបតីភាពលោក លី ធុជ ទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេស នាថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។ លោក ណាប់ ប៊ុនហេង និងសមាជិក១៧នាក់ទៀត មកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា រីឯលោក ស្រី សំអាត មកពីគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ។
Lampard បានធ្វើឲ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងជាមួយការដឹកនាំរបស់លោកតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរកីឡាករនៅឯកីឡដ្ឋាន Johan Cruyff Arena រហូតសម្រេចបានគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះ។ ខ្សែបម្រើ Christian Pulisic ដែលប្តូរចូលជំនួស Willian នៅនាទី៦៦ បានបង្កើតឱកាសដោយបញ្ជូនបាល់ឲ្យមិត្តរួមក្រុម Michy Batshuayi ដែលប្តូរជំនួស Tammy Abraham នៅនាទី៧១ ដើម្បីស៊ុតបញ្ចូលទី Ajax មុនបញ្ចប់ការប្រកួត៤នាទី។ ការទទួលបាន៣ពិន្ទុបន្ថែមនេះ បានធ្វើឲ្យ Chelsea រកបានពិន្ទុសរុបពីការប្រកួត៣លើក ចំនួន៦ពិន្ទុ ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ពូល H ខណៈដែល Ajax ឈរកំពូលតារាងមាន៦ពន្ទុដូចគ្នា ប៉ុន្តែស៊ីសងគ្រាប់ល្អជាង។ Valencia ដែលស្មើជាមួយ Lille ដោយលទ្ធផល ១-១ រកបាន៤ពិន្ទុ ក្នុងការប្រកួត៣លើក ឈរលេខរៀងទី៣ ពូល B។ Lille មាន១ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះនៅបាតតារាង។ Lampard វ័យ៤១ឆ្នាំ បានឡើងទៅជំនួសតំណែងលោក Maurizio Sarri ក្នុងរដូវកាលដំបូងដ៏លំបាក ដ្បិតក្រុមមានមូលដ្ឋានក្នុងក្រុងឡុងដ៍មួយនេះបានលក់កីឡាករឆ្នើមរបស់ខ្លួន Eden Hazard និងត្រូវហាមមិនឲ្យទិញកីឡាករថ្មីចូលថែមទៀត។ ប៉ុន្តែ អតីតខ្សែបម្រើក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេសនៅតែដឹកនាំបានល្អដោយជួយ Chelsea ឈ្នះ៦ប្រកួតជាប់គ្នា ចំណោមការប្រកួតទាំងអស់រដូវកាលនេះ។ អតីតគ្រូ Derby County រូបនេះ ប្រាប់ទូរទស្សន៍ BT Sport ថា៖«នេះជាជ័យជម្នះដ៏ល្អបំផុត។ ខ្ញុំពិតជារីករាយណាស់ ខ្ញុំដឹងថាការប្រកួតនេះវាលំបាកប៉ុណ្ណា។ ការលេងដើម្បីឈ្នះពួកគេ (Ajax) មានន័យថាយើងពិតជាឈរនៅកម្រិតខ្ពស់មួយ។ ខ្ញុំពិតជាមានមោទកភាពចំពោះការលេងរបស់កូនក្រុមខ្ញុំនេះណាស់»។ ខាងក្រោមជាលទ្ធផលការប្រកួតទាំង៨គូនៅ Champions Leageu នៅយប់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលាឆ្នាំ២០១៩៖	អ្នកចាត់ការក្រុម Chelsea លោក Frank Lampard បានសាទរចំពោះជ័យជម្នះ ១-០ របស់កូនក្រុមលោក លើក្រុម្ចាស់ផ្ទះ Ajax ក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Champions League នៅយប់ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា។ Lampard ក៏បានចាត់ទុកជ័យជម្នះនេះគឺក្នុងនាមលោកជាអ្នកចាត់ការឆ្នើមរបស់ក្រុមតោខៀវផងដែរ។
អង្គការវឌ្ឍនភាពសហគមន៍ (Community Advancement Organization) ជាអង្គការមួយដែលជួយកសិករចំនួនជាង ៤៥០ គ្រួសារ ឲ្យត្រៀមខ្លួនបន្ថែមក្នុងរបរកសិកម្ម នៅក្នុងស្រុករំដួល ខេត្តស្វាយរៀង នឹងបានចូលក្នុងបញ្ជីឈ្មោះស្ថាប័ន ដែលទទួលការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុពីមូលនិធិ ដើម្បីប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ របស់ក្រុមហ៊ុន Smart។ ស្ថាប័នមួយទៀតដែលទទួលបានជំនួយពីមូលនិធិនេះគឺអង្គការ ចិត្តសង្គមអន្តរវប្បធម៌ (Transcultural Psychosocial Organization) ដែលមានបំណងផ្ដល់សេវាប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់សុខភាពផ្លូវចិត្តដល់ក្រុមងាយរងគ្រោះនៅក្នុង ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ជាមួយនឹងការផ្ដល់ជំនួយមូលនិធិដល់គម្រោងថ្មីចំនួន ២ បន្ថែមទៀត នៅពេលនេះ មូលនិធិដើម្បីប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ របស់ក្រុមហ៊ុន Smart បានកំពុងជួយគាំទ្រដល់គម្រោងចំនួន ១១ ផ្សេងៗគ្នា ដែលគម្រោងទាំងនោះមានគោលដៅជួយទ្រទ្រង់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជានៅអំឡុងពេលនៃស្ថានភាពលំបាកនេះ។ លោក ឥន ផាន្នី គ្រូកសិកម្មនៃ អង្គការវឌ្ឍនភាពសហគមន៍ ដែលបណ្ដុះបណ្ដាលកសិករនៅក្នុងខេត្តស្វាយរៀង និងជួយបង្កើនជំនាញដល់កសិករទាំងនោះ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មូលនិធិទឹកប្រាក់ ១ លានដុល្លា ដើម្បីប្រឆាំងកូវីដ-១៩ របស់ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata កំពុងជួយផ្ដល់ឱកាសសេដ្ឋកិច្ចដល់ក្រុមគ្រួសារប្រជាពលរដ្ឋតាមទីជនបទ ដែលក្នុងនោះមានអ្នកខ្លះបាត់បង់ការងារ ដោយសារតែវីរុសកូវីដ-១៩។ មូលនិធិនេះមិនត្រឹមតែផ្ដល់លទ្ធភាពដល់ក្រុមគ្រួសារទាំងនោះឲ្យអាចផលិតចំណីអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជួយទ្រទ្រង់ដល់ប្រាក់ចំណូលគ្រួសាររបស់គេផងដែរ»។ អង្គការវឌ្ឍនភាពសហគមន៍ ក៏ផ្ដល់ជាពូជដំណាំ និងសត្វចិញ្ចឹមយកសាច់ ដើម្បីជួយកសិករបង្កើនទិន្នផលផលិតកម្មរបស់ខ្លួនផងដែរ។ វេជ្ជបណ្ឌិត ឈឹម សុធារ៉ា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការចិត្តសង្គមអន្តរវប្បធម៌ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជំងឺកូវីដ-១៩ គឺជាករណីដែលអាចប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ ជំងឺនេះប៉ះពាល់មកលើមនុស្សគ្រប់គ្នានៅលើភពផែនដី ដោយពុំគិតពីភេទ ជាតិសាសន៍ ឬសាសនាឡើយ។ ជំងឺរាតត្បាតនេះបានបង្កឲ្យមានការភ័យខ្លាច ភាពមិនច្បាស់លាស់ និងទុក្ខព្រួយសម្រាប់មនុស្សជាច្រើន មិនថាក្នុងលក្ខណៈណានោះទេ។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា សម្រាប់ប្រជាជនដែលងាយរងគ្រោះ ក្ដីបារម្ភ និងទុក្ខព្រួយបែបនេះអាចបង្កឲ្យមានបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរបាន»។ វេជ្ជបណ្ឌិត សុធារ៉ា បានបន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «នៅពេលយើងប្រឈមជាមួយស្ថានភាពលំបាកដូច្នេះ មិនមែនមានតែសុខភាពផ្លូវកាយតែមួយមុខទេ ដែលយើងចាំបាច់ត្រូវតែបារម្ភនោះ។ យើងក៏គួរយកចិត្តទុកដាក់ឲ្យបានខ្លាំងចំពោះស្ថានភាពផ្លូវចិត្តរបស់យើង និងសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកដែលងាយរងគ្រោះជាងគេបំផុត។ ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថា សុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកកាន់តែមានសភាពតានតឹង ហើយអ្នកលែងអាចទ្រាំទ្រនឹងស្ថានភាពបែបនោះទៀតបាន ដូច្នេះ សូមមេត្តាស្វែងរកជំនួយពីអ្នកជំនាញ។ ដោយមានការគាំទ្រពីក្រុមហ៊ុន Smart យើងរំពឹងថា នឹងអាចពង្រីកសេវាពិគ្រោះយោបល់ និងសេវាដំបូន្មានសុខភាពផ្លូវចិត្តបន្ថែមទៀតនៅតាមសហគមន៍ដែលងាយរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេបំផុត»។ នាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata លោក ថូម៉ាស ហ៊ុន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងពិតជាមានមោទនភាព ដែលមានឱកាសបានជួយគាំទ្រដល់គម្រោងសំខាន់ៗបែបនេះ។ វិស័យកសិកម្មជាឆ្អឹងខ្នងរបស់សេដ្ឋកិច្ច កម្ពុជា ដូច្នេះការផ្ដល់ជំនាញថ្មីៗដល់កសិករគឺជារឿងសំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាននៃវិស័យនេះ។ វិបត្តិសុខភាពសាធារណៈជាសកលនាពេលនេះ ដែលពុំធ្លាប់មានពីមុនមកសោះនោះ កំពុងបង្កឲ្យមានភាពតានតឹង និងក្ដីព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់មនុស្សជាច្រើន ដូច្នេះវារឹតតែសំខាន់ថែមទៀត ដែលមូលនិធិរបស់ក្រុមហ៊ុន Smart ផ្ដល់ជំនួយទៅឲ្យសេវាថែទាំសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដែលអាចត្រូវបានគេមើលរំលងថា បើគ្មានសេវានេះទេ នោះនឹងមានផលវិបាកគ្រោះថ្នាក់ពិតប្រាកដដោយសារតែវិបត្តិសកលយ៉ាងធំធេងនាពេលនេះ»។ ការផ្ដល់មូលនិធិជំនួយដល់គម្រោងថ្មីពីរនេះ ត្រូវបានអនុម័តដោយគណៈកម្មការវាយតម្លៃ ដែលមានសមាសភាពជា ភាគីពាក់ព័ន្ធចម្រុះ ក្នុងនោះរួមមានក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ក្រុមហ៊ុន Axiata Group និងតំណាងឯករាជ្យមកពីកម្ពុជា ហើយការអនុម័តនេះត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងហ្មត់ចត់ពីសំណាក់គណៈកម្មការផ្ទៃក្នុង។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពី មូលនិធិទឹកប្រាក់ ១ លានដុល្លាសម្រាប់ប្រឆាំងកូវីដ-១៩ របស់ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata សូមតាមដានលើទំព័រ Facebook របស់ក្រុមហ៊ុន Smart តាមរយៈ www.facebook.com/SmartForCambodia ឬចូលទៅកាន់គេហទំព័រ www.smart.com.kh៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ថ្ងៃទី ០៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២០ - ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានប្រកាសនៅថ្ងៃនេះថា ក្រុមហ៊ុនបានផ្ដល់ជំនួយមូលនិធិបន្ថែមទៀត ពីមូលនិធិទឹកប្រាក់ ១ លានដុល្លារ ដើម្បីប្រឆាំងកូវីដ-១៩ របស់ខ្លួន ដល់គម្រោងចំនួនពីរ ក្នុងគោលបំណងជួយប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាទប់ទល់ នឹងផលប៉ះពាល់ផ្នែកសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច ដោយសារតែជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។
លោក Chandler និយាយក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ VOA កាលពីខែមុនថា៖ «បើខ្ញុំធ្វើការបោះពុម្ពសៀវភៅថ្មីមែន ហើយខ្ញុំគិតថាខ្ញុំប្រហែលនឹងធ្វើមែន ការបោះពុម្ពលើកទី៥ នឹងមានខ្លឹមសារខុសពីការបោះពុម្ពលើកទី៤មួយចំនួន»។ លោក Chandler បន្តថា៖ «ពេលដែលខ្ញុំសរសេរចប់សម្រាប់ការបោះពុម្ពថ្មីលើកទី៥នេះ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាទំព័រចុងបញ្ចប់នៃជំពូកចុងក្រោយ ដែលនឹងនាំអ្នកទៅឆ្នាំ ២០១៨ ឬឆ្នាំ ២០១៩ នឹងមានទុទ្ទិដ្ឋិនិយមច្រើនជាងការបោះពុម្ពលើកទី៤»។ នៅមុនពេលសរសេរបញ្ចប់សៀវភៅបោះពុម្ពលើកទី៤ក្នុងឆ្នាំ២០០៧ លោក Chandler បានមើលឃើញការផ្លាស់ប្ដូរវិជ្ជមាននានា ទាក់ទងនឹងសេរីភាវូបនីយកម្មនិងប្រជាធិបតេយ្យូបនីយកម្ម ប៉ុន្តែក្នុងមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ លោក Chandler បាននិយាយថា ប្រទេសកម្ពុជាបានដើរថយក្រោយ។ លោក Chandler ពន្យល់នៅក្នុងពេលនោះថា៖ «ពេលដែលខ្ញុំសរសេរបញ្ចប់សៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសកម្ពុជាសម្រាប់បោះពុម្ពលើកទី៤ ខ្ញុំបានឃើញភាពអាចទៅរួចនៃការផ្លាស់ប្ដូរជាវិជ្ជមានខាងនយោបាយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាច្រើនជាងមុន ដូចជា ការបើកទទួលយកសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ កាលពីឆ្នាំ២០០៥។ ខ្ញុំគិតថា ទិដ្ឋភាពនយោបាយបច្ចុប្បន្នបានធ្លាក់ចុះ ហើយវាបានប្រែទៅជាមិនស្វាគមន៍ការផ្លាស់ប្ដូរវិជ្ជមាន ឬប្រជាធិបតេយ្យូបនីយកម្មនោះទេ។ លោក Chandler ក៏ចង់ពង្រីកជំពូកមួយក្នុងសៀវភៅរបស់លោក ដែលរៀបរាប់អំពីអាណាចក្រអង្គរ ក្នុងចន្លោះពីសតវត្សទី៩ដល់សតវត្សទី១៥។ នៅសម័យអង្គរ ខ្មែរជារាជាណាចក្រមួយក្នុងខេត្តសៀមរាបសព្វថ្ងៃ ដែលបានគ្រប់គ្រងលើទឹកដីដ៏ធំក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងកសាងប្រាសាទធំៗជាច្រើន។ នៅក្នុងជំពូកនេះ លោក Chandler ចង់ដាក់បន្ថែមការរកឃើញថ្មីៗផ្នែកបុរាណវិទ្យាអំពីសម័យអង្គរ ដែលការរកឃើញទាំងនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយគម្រោង Greater Angkor របស់សកលវិទ្យាល័យស៊ីដនី។ គម្រោងសិក្សាស្រាវជ្រាវ Greater Angkor នេះ បានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាយន្តហោះថងតាមរយៈកាំរស្មីឡាស៊ែរ មានឈ្មោះថា Lidar ដើម្បីពិនិត្យទួលតូចៗនិងទំនាបជុំវិញប្រាសាទនានា ដែលអនុញ្ញាតឲ្យបុរាណវិទូអាចមើលឃើញ ពីវិសាលភាពនៃការតាំងលំនៅឋានជុំវិញអង្គរ និងផ្ដល់ការយល់ដឹងថ្មីអំពីការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនអង្គរ។ លោក Chandler មានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំនឹងពង្រីកនិងសរសេរជំពូកអំពីអាណាចក្រអង្គរឲ្យស៊ីជម្រៅជាងមុន ពីព្រោះកិច្ចការងារខាងបុរាណវិទ្យាថ្មីៗនេះគឺល្អណាស់។ កិច្ចការងារខាងបុរាណវិទ្យាថ្មីក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ មានការរីកចម្រើនយ៉ាងធំធេងដោយសារបច្ចេកវិទ្យា Lidar ហើយក៏មានការរីកចម្រើនយ៉ាងធំធេងនៃចំណេះដឹងរបស់ខ្មែរអំពីសម័យអង្គរដែរ។ បច្ចុប្បន្នជាសាស្ត្រាចារ្យចូលនិវត្តន៍វ័យ៨៥ឆ្នាំ នៃសាកលវិទ្យាល័យ Monash ក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក Chandler បានមកធ្វើការជាមន្ត្រីសេវាកម្មកិច្ចការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក នៅស្ថានទូតអាមេរិកក្នុងរាជធានីភ្នំពេញក្នុងឆ្នាំ១៩៦០។ ពេលធ្វើការនៅទីនោះ លោក Chandler បានរៀនចេះនិយាយនិងចេះអានភាសាខ្មែរ និងដើរតាមព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម សីហនុ នៅទូទាំងប្រទេសដើម្បីស្ដាប់សុន្ទរកថារបស់ព្រះអង្គ។ បទពិសោធន៍ទាំងនេះបានអនុញ្ញាតឲ្យលោក Chandler យល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងថាមពលនយោបាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អាជីពនាពេលអនាគតរបស់លោក ជាប្រវត្តិវិទូម្នាក់។ សៀវភៅ«ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសកម្ពុជា» របស់លោក Chandler ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងថ្នាក់រៀនជាច្រើនទូទាំងពិភពលោក ហើយក៏ត្រូវបានគេបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ថៃ បារាំង និងចិន។ សៀវភៅនេះ រៀបរាប់ទិដ្ឋភាពយ៉ាងទូលំទូលាយនិងស៊ីជម្រៅអំពីប្រទេសកម្ពុជា ដោយពិភាក្សាលើប្រធានបទសំខាន់ៗចំនួន៤ រួមមាន ទំនាក់ទំនងលក្ខណៈភូមិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជាជាមួយប្រទេសថៃនិងប្រទេសវៀតណាម ការយល់ឃើញរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាជំនាន់ថ្មីអំពីអតីតកាលជាពិសេសអំពីអាណាចក្រអង្គរ ការអនុវត្តការតែងតាំងសមាជិកក្រុមគ្រួសារឬបក្សពួកឱ្យកាន់តំណែងក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលនិងការអនុវត្តតាមឋានានុក្រមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយនិងគំនិតដែលថាសង្គមកម្ពុជាមិនងាយទទួលយកការផ្លាស់ប្ដូរ។ កាលពីខែមុន សមាគមសម្រាប់ការសិក្សាតំបន់អាស៊ីបានប្រគល់ពានរង្វាន់ឈ្មោះ «វិភាគទានល្អដាច់មុខសម្រាប់ការសិក្សាតំបន់អាស៊ី» ទៅដល់លោក Chandlerសម្រាប់ស្នាដៃយ៉ាងទូលំទូលាយរបស់លោក អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ នយោបាយ និងវប្បធម៌ប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមស្នាដៃទាំងនោះ សៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសកម្ពុជារបស់លោក ប្រហែលជាល្បីល្បាញជាងគេ។ មិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីការបោះពុម្ពលើកទី១នៃសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសកម្ពុជានេះ ទស្សនាវដ្ដីសិក្សាស្រាវជ្រាវសម្រាប់ការសិក្សាតំបន់អាស៊ីរបស់សមាគមខាងលើ បានសរសើរសៀវភៅរបស់លោក Chandler នេះថា ជា «ការរួមចំណែកថ្មីមិនមានពីមុន ដែលល្អដាច់លើសពីស្នាដៃដែលមានផ្សេងៗទៀត»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	វ៉ាស៊ីនតោន ៖ លោក David Chandler ប្រវត្តិវិទូជនជាតិអាមេរិកាំងដែលសរសេរសៀវភៅអំពីប្រទេសកម្ពុជាដ៏ល្បីល្បាញ និយាយថា លោកកំពុងសម្លឹងមើលការបោះពុម្ពលើកទី ៥ នៃសៀវភៅ «ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសកម្ពុជា» របស់លោក ដោយសរសេរសេចក្ដីបញ្ចប់ថ្មី ដែលនឹងមានទុទ្ទិដ្ឋិនិយមជាងមុន។
អ្នកក្រីក្រ និងជនងាយរងគ្រោះ ដែលមានបណ្ណសមធម៌ (បណ្ណក្រីក្រ) ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភផ្សេងៗគ្នា ទៅតាមកម្រិត១និងកម្រិត២ និងទៅតាមតំបន់ដែលពួកគេស្ថិតនៅ។ អ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះ ត្រូវទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ២ផ្នែកធំៗពីរដ្ឋាភិបាល គឺទទួលបានជាលក្ខណៈគ្រួសារទាំងមូលផង និងជាលក្ខណៈបុគ្គលផង។ នៅរាជធានីភ្នំពេញ គិតជាគ្រួសារទាំងមូល គឺ អ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះ ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ១២ម៉ឺនរៀលដូចគ្នាទាំងអស់ ក្នុង១គ្រួសារ មិនថា ពួកគេ ជាអ្នកក្រីក្រកម្រិត១ ឬអ្នកក្រីក្រកម្រិត២នោះទេ។ ឧទាហរណ៍ថា គ្រួសារ១ មានសមាជិកតែម្នាក់ ឯគ្រួសារ១ទៀត មានសមាជិក១០នាក់ ក៏គ្រួសារទាំង២នេះ នៅតែទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ១២ម៉ឺនរៀលស្មើគ្នា។ ចំពោះបុគ្គល គឺបែងចែកជាអ្នកក្រីក្រកម្រិត១ និងអ្នកក្រីក្រកម្រិត២។ សមាជិកគ្រួសារក្រីក្រ ដែលស្ថិតក្នុងកម្រិត១ ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ៥ម៉ឺន២ពាន់រៀលក្នុងម្នាក់ៗ ឯអ្នកស្ថិតក្នុងកម្រិត២ ទទួលបាន៣ម៉ឺន៦ពាន់រៀលក្នុងម្នាក់ៗ។ លើសពីនេះ កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ ជនពិការ មនុស្សចាស់អាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើង និង អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត១ ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ៤ម៉ឺនរៀល ក្នុងម្នាក់ៗ ឯក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត២ ទទួលបាន២ម៉ឺន៨ពាន់រៀល ក្នុងម្នាក់ៗ។ ឧទាហរណ៍ថា គ្រួសារ១ ស្ថិតក្នុងកម្រិតក្រីក្រ១ នៅរាជធានីភ្នំពេញ មានសមាជិក៧នាក់ ដោយក្នុងនោះ ឪពុក មានអាយុ៥៥ឆ្នាំ ជាជនពិការជើងទាំង២ ម្តាយមានអាយុ៥០ឆ្នាំ កូនអាយុ៤ឆ្នាំម្នាក់ កូនអាយុ២ឆ្នាំម្នាក់ កូនម្នាក់ផ្ទុកមេរោគអេដស៍ យាយអាយុ៧៥ឆ្នាំ តាអាយុ៨០ឆ្នាំ។ បើគិតទៅ គ្រួសារនេះ ត្រូវទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ៥ផ្នែក។ ទី១ គ្រួសារនេះ ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ១២ម៉ឺនរៀល។ ទី២ សមាជិកទាំង៧នាក់ ទទួលបាន៥ម៉ឺន២ពាន់រៀល ក្នុងម្នាក់ៗ (សរុប៣៦ម៉ឺន៤ពាន់រៀល)។ ទី៣ កុមារទាំង២នាក់ ទទួលបាន៤ម៉ឺនរៀល ក្នុងម្នាក់ៗ (សរុប៨ម៉ឺនរៀល)។ ទី៤ យាយនិងតា ទទួលបាន៤ម៉ឺនរៀលក្នុងម្នាក់ៗ (សរុប៨ម៉ឺនរៀល)។ ទី៥ ឪពុក ជាជនពិការ ទទួលបាន៤ម៉ឺនរៀល។ ទី៥ កូនផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ទទួលបាន៤ម៉ឺនរៀល។ ដូច្នេះសរុបទាំងអស់ គ្រួសារនេះ ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ៧២ម៉ឺន៤ពាន់រៀល។ នៅទីប្រជុំជន ក្រៅពីរាជធានីភ្នំពេញ អ្នកក្រីក្រ និងជនងាយរងគ្រោះ ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ១២ម៉ឺនរៀល ក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ ដោយមិនបែងចែកកម្រិត១ ឬកម្រិត២ឡើយ។ ឯសមាជិក ក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត១ ទទួលបាន៤ម៉ឺនរៀលក្នុងម្នាក់ៗ ហើយសមាជិក ក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត២ ទទួលបាន២ម៉ឺន៨ពាន់រៀល ក្នុងម្នាក់ៗ។ កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ ជនពិការ មនុស្សចាស់អាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើង អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត១ ទទួលបាន៤ម៉ឺនរៀលក្នុងម្នាក់ ឯក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត២ ទទួលបាន២ម៉ឺន៨ពាន់រៀល។ នៅជនបទ អ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះ ដែលស្ថិតក្នុងកម្រិត១និងកម្រិត២ ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ៨ម៉ឺនរៀលដូចគ្នា ក្នុង១គ្រួសារ។ ចំពោះសមាជិក ក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត១ ទទួលបាន២ម៉ឺន៤ពាន់រៀលក្នុងម្នាក់ៗ ហើយសមាជិកក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត២ ទទួលបាន១ម៉ឺន៦ពាន់រៀលក្នុងម្នាក់ៗ។ កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ ជនពិការ មនុស្សចាស់អាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើង អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត១ ទទួលបាន២ម៉ឺន៤ពាន់រៀល ហើយក្នុងគ្រួសារក្រីក្រកម្រិត២ ទទួលបាន១ម៉ឺន៦ពាន់រៀល។ ការឧបត្ថម្ភប្រាក់ ដល់អ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះ ដែលមានបណ្ណសមធម៌ នឹងចាប់ផើ្តមអនុវត្តពីចុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ទៅ ដោយក្នុង១ខែ ឧបត្ថម្ភម្តង។ អ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះ អាចបើកប្រាក់ឧបត្ថម្ភនេះ តាមរយៈសេវាកម្មវីង។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០នេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានរៀបចំពិធីប្រកាសឲ្យអនុវត្តកម្មវិធីសាច់ប្រាក់ជូនពលរដ្ឋក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះ ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ ក្រោមអធិបតីរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ កម្មវិធីឧបត្ថម្ភប្រាក់នេះ ត្រូវបានកំណត់ក្នុងអនុក្រឹត្យមួយ ដែលចេញថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រកាសក្នុងពិធីនោះថា ការអនុវត្តកម្មវិធីឧបត្ថម្ភប្រាក់ដល់អ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះ គឺមិនអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយ ពោលគឺ កម្មវិធីនេះ អាចនឹងត្រូវលុបចោលវិញ នៅពេលណា ដែលស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជាធូរស្រាល ហើយស្ថានភាពប្រទេសជាតិ វិលមកប្រក្រតីភាពឡើងវិញ។ ក្នុងយុទ្ធនាការដើរស្រង់ស្ថិតិជុំទី១ ដែលទើបនឹងធ្វើក្នុងអំឡុងជំងឺកូវីដ-១៩នេះ រដ្ឋាភិបាល រកឃើញ អ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះជាង៦០ម៉ឺនគ្រួសារ ដែលមានបណ្ណសមធម៌។ រដ្ឋាភិបាល ប៉ាន់ប្រមាណថា ក្នុង១ខែ អាចចំណាយថវិកាប្រមាណ២៥លានដុល្លារ សម្រាប់ឧបត្ថម្ភដល់អ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះទាំង៦០ម៉ឺនគ្រួសារ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ២,៣លាននាក់ ។ រដ្ឋាភិបាល ដែលមានក្រសួងផែនការជាសេនាធិការ នឹងបន្តដើរស្រង់ស្ថិតិអ្នកក្រីក្រនិងជនងាយរងគ្រោះ ក្នុងជុំទី២បន្ថែមទៀត។ រដ្ឋាភិបាល ធ្លាប់ប្រកាសថា ភាពក្រីក្រនៅកម្ពុជា នៅសល់ក្នុងរង្វល់១០ភាគរយ។ តែ ធនាគារពិភពលោក ព្យាករថា ឥទ្ធិពលនៃការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩ អាចនឹងធ្វើឲ្យភាពក្រីក្រនៅកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២០ កើនឡើងពី ៣ ទៅ ១១ភាគរយបន្ថែមទៀត។ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាល បានបញ្ជាមន្ត្រីឲ្យដើរចែកស្បៀង ដូចជា អង្ករនិងត្រីខ ជាដើម រួមទាំងម៉ាស់និងក្រមាផងដែរ ទៅដល់គ្រួសារក្រីក្រ។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាល បានឧបត្ថម្ភថវិកា៤០ដុល្លារ ក្នុង១ខែ ដល់កម្មករ-កម្មការិនីម្នាក់ៗ ដែលត្រូវព្យួរការងារ។ ពេលជំងឺកូវីដ-១៩ ផ្ទុះឡើង រដ្ឋាភិបាល បានត្រៀមថវិកា៣ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់ដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនិងបញ្ហាផ្សេងៗ៕	រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បែងចែកអ្នកក្រីក្រ និងជនងាយរងគ្រោះ ដែលត្រូវទទួលប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ជា២កម្រិត គឺ អ្នកក្រីក្រកម្រិត១ សំដៅលើអ្នកក្រីក្រខ្លាំង និង អ្នកក្រីក្រកម្រិត២ សំដៅលើអ្នកក្រីក្រល្មម។ រដ្ឋាភិបាល ក៏បែងចែកអ្នកក្រីក្រ និងជនងាយរងគ្រោះ ជា៣តំបន់ដែរ គឺ នៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅទីប្រជុំជនក្រៅពីរាជធានីភ្នំពេញ និង នៅជនបទ។
អត្ថបទទាក់ទង លោក អង្គ វង្សវឌ្ឍានា, លោក ប៉ា សុជាតិវង្ស ឡើងជាប្រធានគណៈកម្មការជំនាញសភា ទី១ គណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្ស ទទួលពាក្យបណ្តឹង អង្កេត និងទំនាក់ទំនងរដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា លោក សរ ចំរុង ជាប្រធាន លោក សម តារា ជាអនុប្រធាន មានសមាជិក៧រូប គឺ លោក សួន រិនឌី (លេខាធិការ), លោក មុំម ស៊ីបុន, លោកស្រី នួម សុភ័ណ, លោក ម៉ូត យូសុះ, លោក សៅ សារ៉ាត់, លោក ប៊ុន ថារទ្ធិ និងលោក គិត ទ្រី។ ទី២ គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ ធនាគារ និងសវនកម្ម លោក ឈាង វុន ជាប្រធាន លោក ឡោក ហ៊ួរ ជាអនុប្រធាន មានសមាជិក៧រូប គឺ លោកស្រី លី គឹមលៀង (លេខាធិការ), លោក ឈឹម ម៉ា, លោក ងិន ឃន, លោកស្រី កុល ធារិន, លោក ស៊ូ ភិរិន្ទ, លោក ជាម ប៉េអា និងលោក អាំង សំបូរ។ ទី៣ គណៈកម្មការផែនការ វិនិយោគ កសិកម្ម អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ បរិស្ថាន និងធនធានទឹក លោក ឡូយ សុផាត ជាប្រធាន លោក ម៉ា ឈឿន ជាអនុប្រធាន មានសមាជិក៧រូបគឺ លោក លន់ លឹមថៃ (លេខាធិការ), លោក វេង សាខុន, លោក នង វាសនា, លោក វ៉ាន់ ដារ៉ា, លោក ខេង ស៊ុម, លោកស្រី ឯក សុវណ្ណភារៈ និងលោក គង់ បណ្តូល។ ទី៤ គណៈកម្មការមហាផ្ទៃ ការពារជាតិ មុខងារសាធារណៈ លោក កែប ជុតិមា ជាប្រធាន និងលោក ច័ន្ទ សុផល ជាអនុប្រធាន ដោយមានសមាជិក៧នាក់ គឺ លោកស្រី អ៊ុន សុគន្ធា (លេខាធិការ), លោក នៅ សំ, លោក ចាន់ យឿន, លោក សត្យា វុធ, លោក ឡុង ប៊ុន្នី, លោក សេរី កុសល, លោក នាង ចាន់ណាក់៊ ទី៥ គណៈកម្មការកិច្ចការបរទេស សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ឃោសនាការ និងព័ត៌មាន ដឹកនាំដោយ លោក សួស យ៉ារ៉ា ជាប្រធាន និងលោក នឹម ច័ន្ទតារា ជាអនុប្រធាន ដោយមានសមាជិក៧នាក់ គឺ លោក ទី សុគន្ធ (លេខាធិការ), លោក ដុំ យុហៀង, លោកស្រី កុប ម៉ារីយ៉ាស, លោក សុខ ប៊ន, លោក ថា យ៉ាវ, លោក សន សារ៉ាណា, លោក សុះ មុះសិន។ ទី៦ គណៈកម្មការនីតិកម្ម និងយុត្តិធម៌ លោក អង្គ វង្ស វឌ្ឍនា ជាប្រធាន លោកស្រី គ្រួច សំអាន ជាអនុប្រធាន ដោយសាមជិកទាំង៧រូប គឺ លោក កែវ ពិសិដ្ឋ (លេខាធិការ), លោក អ៊ិត សុខ, លោក អ៊ី ឡុង, លោក អ៊ូ សំអូន, លោក ម៉ៅ ប៊ុនណារិន, លោក ឡុង ឈុនឡៃ, លោក ណៅ ធួក។ ទី៧ គណៈកម្មការអប់រំ យុវជន និងកីឡា ធម្មការ កិច្ចការសាសនា វប្បធម៌ និងទេសចរណ៍ គឺ លោក ប៉ា សុជាតិវង្ស ជាប្រធាន លោកស្រី ខេង សំវ៉ាដា ជាអនុប្រធាន រីឯសមាជិក៧រូប គឺ លោកស្រី កែ ច័ន្ទមុនី (លេខាធិការ), លោក ងួន សុជាតិ, លោក គោស៊ុំ សារឿត, លោក នេន ម៉ាល័យ, លោក ម៉ាត់ សេត, លោក ម៉ៅ ភិរុណ, លោក អ៊ុក សិទ្ធិជាតិ។ ទី៨ គណៈកម្មការសុខាភិបាល សង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន យុវនីតិសម្បទា ការងារបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងកិច្ចការនារី លោកស្រី ឡោក ខេង ជាប្រធាន លោក សោម ចិន ជាអនុប្រធាន ដោយមានសមាជិក៧រូប គឺ លោក ឈុន ស៊ីរុន (លេខាធិការ), លោក ពេជ្រ ជីវ័ន, លោក ឃឹង នុភាព, លោកស្រី សាន្ត អរុណ, លោក សេង ញ៉ក់, លោក លី ស៊ុគ្រី, លោក ញឿន រ៉ាដែន។ ទី៩ គណៈកម្មការសាធារណការ ដឹកជញ្ជូន ទូរគមនាគមន៍ ប្រៃសណីយ៍ ឧស្សាហកម្ម រ៉ែ ថាមពល ពាណិជ្ជកម្ម រៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ លោកស្រី និន សាផុន ជាប្រធាន រីឯលោក លី ឆេង ជាអនុប្រធាន ដោយសមាជិកទាំង៧រូប គឺ លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ (លេខាធិការ), លោក ឃុត ចាន់ដារ៉ា, លោក តាក វណ្ណថា, លោក ខឹម ច័ន្ទគីរី, លោកស្រី នូ សុវណ្ណនី, លោក ទី ថានី, លោក រូហ្វី អូស្មាន។ ទី១០ គណៈកម្មការអង្កេត បោសសម្អាត និងប្រឆាំងអំពើពុករលួយ លោក ប៉ែន ស៊ីម៉ន ជាប្រធាន លោក កែវ វីរៈ ជាអនុប្រធាន ដោយមានសមាជិក៧រូប គឺ លោក ចែវ គឹមហេង (លេខាធិការ), លោក ភូ ពុយ, លោកស្រី គង់ សាឡន, លោក ជ័យ សុន, លោក នូ ផល្លា, លោក យិន ប៊ុនណាង, លោក អ៊ឹម ចាន់ថុល។ រដ្ឋសភានីតិកាលទី៧ ដឹកនាំដោយសម្តេច ឃួន សុដារី ដោយមានលោក ជាម យៀប ជាអនុប្រធានទី១ លោក វង សូត ជាអនុប្រធានទី២។ លោក ឡេង ប៉េងឡុង រក្សាតំណែងជាអគ្គលេខាធិការសភា រីឯអគ្គលេខាធិការរង មាន លោក មិត្ត ការ៉េន, លោក គាំម កុសល និងលីម ប៊ុនហុក៕	សម្តេច ឃួន សុដារី ប្រធានរដ្ឋសភា បានបន្តដឹកនាំសម័យប្រជុំលើកទី១ នីតិកាលទី៧ នាព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ដោយបានជ្រើសតាំងសមាជិកគណៈកម្មកានានា។ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ៤រូប គឺលោក អាំង សំបូរ, លោក គង់ បណ្តូល, លោក នាង ចាន់ណាក់ និងលោក ញឿន រ៉ាដែន ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមសមាជិកគណៈកម្មការទាំងនោះផងដែរ ខណៈព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ចក្រាវុធ ដែលជាប្រធានបក្ស មិនស្ថិតនៅក្នុងគណៈកម្មការណាមួយឡើយ។
ដោយមើលឃើញពីមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងប្រតិបត្តិការតាមផ្លូវគោក ដែលជំនួសច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកានេះ អ្នកវិភាគមួយចំនួនបានព្រមានថា គំនិតផ្តួចផ្តើមផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីរបស់ថៃ អាចបញ្ចប់ដោយការបរាជ័យ ប្រសិនបើមិនបានគ្រោងទុកដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ ប៉ុន្តែសម្រាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន គម្រោងនេះ ត្រូវបានរំពឹងថានឹងទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគអន្តរជាតិ និងប្រែក្លាយថៃ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មដ៏ធំមួយនៅក្នុងតំបន់ ។ ថ្លែងក្នុងវេទិកាវិនិយោគថៃ-ចិននៅទីក្រុងប៉េកាំងនាពេលថ្មីៗនេះ លោក សេដ្ឋា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ផែនការនេះ នឹងក្លាយជាគម្រោងដំធំជាងគេមួយ នៅលើពិភពលោក ដែលនឹងកាត់បន្ថយរយៈពេលនៃការដឹកជញ្ជូនទំនិញ តាមច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកាពី ៦ថ្ងៃទៅ ៩ថ្ងៃ ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះបញ្ជាក់ថា ថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការស្វាគមន៍អ្នកវិនិយោគចិន ដើម្បីជួយអភិវឌ្ឍប្រទេស និងបានសន្យាថា នឹងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវភាពងាយស្រួលនៃការធ្វើអាជីវកម្មនៅថៃនាពេលអនាគត។ ផ្លូវពាណិជ្ជកម្មថ្មីដែលភ្ជាប់មហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងប៉ាស៊ីហ្វិក គម្រោងផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីនេះ នឹងបង្កើតជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មថ្មីរវាងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងប៉ាស៊ីហ្វិក។ វានឹងរួមបញ្ចូលកំពង់ផែសមុទ្រទឹកជ្រៅចំនួនពីរ នៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើត និងខាងលិចរបស់ថៃ ព្រមទាំងប្រព័ន្ធផ្លូវដែក និងផ្លូវថ្នល់ ដែលតភ្ជាប់ជាមួយគ្នា។ កំពង់ផែភាគខាងកើតមានទីតាំងនៅខេត្ត Chumphon នៅលើឈូងសមុទ្រថៃ ខណៈភាគខាងលិចនៅខេត្ត Ranong នៅលើសមុទ្រ Andaman ។ បើតាមលោក សេដ្ឋា ការចំណាយត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួន ៣៥,៦ ពាន់លានដុល្លារ។ សាស្ត្រាចារ្យ Antonio L Rappa មកពីសាលាធុរកិច្ចនៅសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមសិង្ហបុរីបានលើកឡើងថា ប្រសិនបើគម្រោងនេះ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍ដោយជោគជ័យ នឹងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សិង្ហបុរីយ៉ាងហោចណាស់ ៥០ឆ្នាំ ចាប់ពីពេលនេះតទៅ។ គម្រោងផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីនេះ ក៏ត្រូវបានសិក្សាផងដែរក្នុងអំឡុងរដ្ឋាភិបាលមុនរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា ដែលមានបំណងពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនរបស់ថៃ និងប្រែក្លាយប្រទេសទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូននៃអាស៊ី។ គម្រោងផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មី និងព្រែកជីកក្រាកាលពីមុន គំនិតនៃការបង្កើតផ្លូវសមុទ្រថ្មីមួយដោយភ្ជាប់ឈូងសមុទ្រថៃជាមួយសមុទ្រ Andaman មិនមែនជារឿងថ្មីនោះទេ។ ភ័ស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញពីគំនិតនេះ មានតាំងពីសតវត្សទី ១៧ ។ ប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃជាច្រើនបានព្យាយាម និងបរាជ័យក្នុងការជីកប្រឡាយក្រា។ យោងតាមលោក Yuttaporn Issarachai អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Sukhothai Thammathirat Open គម្រោងព្រែកជីកក្រាដែលបានស្នើឡើង ត្រូវបានរារាំងដោយនយោបាយក្នុងស្រុក និងការព្រួយបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់របស់វាទៅលើបរិស្ថាន ក៏ដូចជាសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង។ ទោះបីជាគម្រោងផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីនេះ មិនពាក់ព័ន្ធនឹងព្រែកជីកពីមុនក៏ដោយ លោកថាវាជាគំនិតស្រដៀងគ្នា ហើយអាចប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជាច្រើនរួមទាំងជម្លោះភូមិសាស្ត្រនយោបាយផងដែរ។ លោក Yuttaporn បានចង្អុលបង្ហាញពីរបៀបដែលជម្លោះដែនសមុទ្រពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសមួយចំនួនដូចជាចិន វៀតណាម និងហ្វីលីពីន ហើយតាមរយៈការកសាងផ្លូវឆ្លងកាត់ដែនសមុទ្រថ្មីមួយ ដែលមានទីតាំងនៅជិតតំបន់ជម្លោះ ថៃអាចរងផលប៉ះពាល់។ «វាអាចរុញច្រានថៃទៅក្នុងជម្លោះដែនទឹកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ យើងមិនអាចភ្លេចថា ផ្លូវដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រទាក់ទងនឹងប្រាក់ចំណេញសេដ្ឋកិច្ចដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងក៏ជាស្ថិរភាពនយោបាយ ក្នុងតំបន់ផងដែរ»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Yuttaporn Issarachai ប្រាប់ទូរទស្សន៍សិសង្ហបុរី CNA ។ បញ្ហាប្រឈមនានាជុំវិញគម្រោងផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មី បើធៀបទៅនឹងការជីកព្រែកក្រា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមួយនេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយការព្រួយបារម្ភជាសាធារណៈ អំពីសកម្មភាពបំបែកខ្លួននៅភាគខាងត្បូងរបស់ថៃ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានសម្តែងការគាំទ្រចំពោះគម្រោងនេះ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា វានឹងមិនប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខផ្ទៃក្នុងទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកវិភាគចោទជាសំណួរថា តើក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូននឹងជ្រើសរើសប្រើតាមផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីនេះដែរឬអត់ ? ដោយសារតែកប៉ាល់ត្រូវចូលចតនៅកំពង់ផែ Ranong ឬ Chumphon ហើយត្រូវដឹកជញ្ជូនទំនិញនៅលើផ្លូវគោកអាចចំណាយថ្លៃជាង។ ការសិក្សាមួយរបស់សកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកនបានបង្ហាញថា ការកាត់បន្ថយពេលវេលាផ្នែកមួយដែលក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនភាគច្រើនបានពិចារណា ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់គឺថ្លៃដឹកជញ្ជូន នឹងកើនទ្វេដងក្នុងការផ្ទេរកុងតឺន័រពីកំពង់ផែមួយ ទៅកំពុងផែមួយទៀត។ គម្រោងនេះ អាចទាក់ទាញតែកប៉ាល់ដឹកទំនិញណា ដែលដាក់ទំនិញនៅតំបន់នេះតែប៉ុណ្ណោះ ខណៈកប៉ាល់ដែលធ្វើដំណើរមិនឈប់នៅចន្លោះសមុទ្រទាំងពីរនេះ មិនចាប់អារម្មណ៍ប្រើប្រាស់ចំណតផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីនេះទេ ។ បន្ថែមពីនេះ វិស័យទេសចរណ៍នៅភាគខាងត្បូងរបស់ថៃនឹងរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ដោយសារតំបន់ដែលគ្រោងស្នើចូលជាបេតិភណ្ឌពិភពលោកចំនួន២ គឺឧទ្យាន Mu Ko Ranong និង Laemson Marine ស្ថិតនៅចម្ងាយតែ ៣គីឡូម៉ែត្រពីកំពង់ផែថ្មីនេះ។ ចំណែកសំណួរថា តើរដ្ឋាភិបាលថៃនឹងមានកញ្ចប់ថវិកាគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីសម្រចលេចជារូបរាងឡើងដែរឬទេ? ត្រង់ចំណុចនេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីលោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន បានបញ្ជាក់ថា ៖« កុំបារម្ភ វាស្ថិតក្រោមទម្រង់រវាងវិស័យឯកជន និងរដ្ឋាភិបាល» ៕	ផែនការសាងសង់ថ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីជំនួសព្រែកជីកក្រា ដែលមានប្រវែង ៩០គីឡូម៉ែត្រ ឆ្លងកាត់តំបន់ភាគខាងត្បូងថៃ ត្រូវបានលោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន ប្តេជ្ញាធ្វើឲ្យលេចជារូបរាងឡើង នៅក្នុងអាណត្តិដែលលោកធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តី ។ គម្រោងផ្លូវដឹកជញ្ជូនថ្មីនេះគ្រោងចំណាយថវិកា ១ទ្រីលានបាត (២៨,២៣ពាន់លានដុល្លារ) នឹងចាប់ផ្តើមសាងសង់នៅឆ្នាំ ២០២៥ ដោយរំពឹងដាក់ឲ្យដំណើការនៅឆ្នាំ២០៣០។
លោក មាស ប្រុស ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទ នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ថា លោក ពៅ សុធារ៉ាន់ កំពុងជាប់ឃុំនៅពន្ធនាគារខេត្តមណ្ឌលគិរី ពីបទកាប់គាស់រុករានដីព្រៃ ឆ្ការដុត និង ឈូសឆាយដីព្រៃដើម្បីយកដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ [ផ្ទាល់ខ្លួន]។ ការទន្ទ្រានដីនេះ ត្រូវរកឃើញ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា នៅចំណុចភ្នំរហាំង ភូមិពូឆប ឃុំដាក់ដាំ ស្រុកអូររាំង ខេត្តមណ្ឌលគិរី ដែលជាដីក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ ប្រធានរដ្ឋបាលតុលាការខត្តមណ្ឌលគិរីរូបនេះ ថ្លែងថា ក្នុងចំណោមមនុស្ស៣នាក់ទៀត ដែលជាប់ឃុំជាមួយលោក ពៅ សុធារ៉ាន់ មានម្នាក់ជានគរបាលព្រំដែន ម្នាក់ជាមន្ត្រីសូរិយោដី និង ម្នាក់ទៀត ជាអ្នកកាសែត។ លោក បញ្ជាក់ថា៖«លោក ពៅ សុធារ៉ាន់ ត្រូវឃាត់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ [៤តុលា]...ហើយមិនមែនតែគាត់ម្នាក់ទេដែលជាប់ឃុំ។ សំណុំរឿងនេះ មាន៤នាក់ហើយ [ដែលកំពុងជាប់ឃុំ] បើគិតនឹងលោក សុធារ៉ាន់។ ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងរ៉ាវដីធ្លីនេះ នៅមានគ្នាជាង១០នាក់ទៀត កំពុងតាមចាប់ខ្លួន ដែលភាគច្រើនជាមន្រី្ត...»។ ជុំវិញរឿងដីធ្លីនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានសម្រេចបញ្ចប់តំណែងលោកអភិបាលស្រុកកោះញែក។ លើសពីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញាថា មិនមែនមានតែអភិបាលស្រុកមួយរូបនេះទេ ដែលត្រូវបញ្ចប់មុខតំណែង គឺមានមន្រី្តពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ ប៉ុន្តែត្រូវរង់ចាំអនុក្រឹត្យសម្រេច ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជាឬព្រះរាជក្រឹត្យបង្គាប់ពីព្រះមហាក្សាត្រជាមុនសិន ទើបលោកអាចផ្ដល់ព័ត៌មានលម្អិតបាន។ កន្លងមក លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ មន្ត្រីកម្មវិធីពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចសហគមន៍មូលដ្ឋាននៃសមាគមការពារ សិទ្ធិមនុស្សអាដហុក មានប្រសាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗថា នៅខេត្តមណ្ឌលគិរីមិនមែនមានតែស្រុកកោះញែកមួយទេ គឺមានស្រុកជាច្រើនទៀតដែលកំពុងមានបញ្ហាដីធ្លីនេះ។ លោក បន្តថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៥មក លោក និងពលរដ្ឋតាមមូលដ្ឋានបានដាក់បណ្ដឹងជាង១០បណ្ដឹងហើយ ពាក់ព័ន្ធនឹងការទន្ទ្រានដីខុសច្បាប់ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី។ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា សម្ដេច ស ខេង បានសម្រេចបង្កើតក្រុមការងារអន្តរក្រសួង ចុះសិក្សាលើករណីទន្ទ្រានដីព្រៃខុសច្បាប់ ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិខេត្តមណ្ឌលគិរី ដើម្បីប្រមូលឯកសារនិងភស្ភុតាងជុំវិញបញ្ហានេះ។ កន្លងមកសនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានបញ្ជាឲ្យក្រសួងកសិកម្ម ក្រសួងបរិស្ថាន និង ក្រសួងដែនដី ដោះស្រាយបញ្ហាដីជូនពលរដ្ឋ ដែលមានទីតាំងនៅលើដីព្រៃឬតំបន់ការពារ ហើយបើពលរដ្ឋណាមានទីលំនៅរយៈពេលយូរឆ្នាំ (អាចពេល១០ទៅ២០ឆ្នាំ) ត្រូវកាត់ឆ្វៀលដីនោះឲ្យពួកគាត់។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ថែមទាំងបញ្ជាឲ្យចាត់វិធានការលើមន្ត្រីនិងបុគ្គលណា ដែលរំលោភបំពានដីរដ្ឋ ឬដីរបស់ពលរដ្ឋដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង ក្រៅពីដកតំណែងអភិបាលស្រុកកោះញែក ក៏នៅមានមនុស្សផ្សេងទៀត ពាក់ព័ន្ធការទន្ទ្រានដីដែរ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ បង្កើតក្រុមការងារ ឲ្យចុះទៅស្រាវជ្រាវករណីទន្ទ្រានដីក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ នៅមណ្ឌលគិរី	ភ្នំបេញ៖ តុលាការខេត្តមណ្ឌលគិរី ចេញដីកាបង្គាប់ឲ្យឃុំឧត្តមសេនីយ៍ទោ (ផ្កាយ២) ពៅ សុធារ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋាននគរបាលការពារព្រំដែនគោក រួមទាំងមនុស្ស៣នាក់ទៀត ដោយសារទន្ទ្រានដីខុសច្បាប់ នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី។ សំណុំរឿងនេះ មានអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធជាង១០នាក់ទៀត ក្នុងនោះភាគច្រើនជាមន្រី្តរាជការ ហើយកំពុងក្នុងការតាមចាប់ពីសំណាក់កម្លាំងសមត្ថកិច្ច។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ លោក មាស ប្រុស ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលនៃសាលាដំបូងខេត្តមណ្ឌលគិរី។
ក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមរយៈទូរសព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអេស្ប៉ាញលោក Pedro Sanchez លោកស៊ី ជិនភីង ប្រធានាធិបតីចិន ក្នុងនាទីដំបូង បានសម្តែងក្តីអាណិតអាសូរចំពោះប្រជាជនអេស្ប៉ាញទាំងអស់ដែលរងគ្រោះដោយសារ COVID-19 ក្នុងនាមតំណាងឲ្យចិន និងប្រជាជនទាំងមូល។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua ។ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហានេះ លោកស៊ី បានលើកឡើងថា ចិន គាំទ្រអេស្ប៉ាញយ៉ាងពេញទំហឹង ចំពោះចំណាត់ការកន្លងមក ដែលខិតខំប្រឹងប្រែងទប់ស្កាត់ និងបង្ការ COVID-19 នៅក្នុងប្រទេស។ បើតាមលោកស៊ី រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំង បានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយ ក្នុងការផ្តល់ជំនួយដល់អេស្ប៉ាញតាមតម្រូវការ និងចែករំលែកបទពិសោធក្នុងការទប់ស្កាត់ COVID-19។ «ក្រោយភ្លៀង មេឃនឹងស្រឡះ»។ ប្រធានាធិបតីចិនបាននិយាយបែបនេះ ប្រាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអេស្ប៉ាញ។ ក្នុងន័យនេះ ប្រមុខរដ្ឋចិន ចង់សំដៅថា បន្ទាប់ពីCOVID-19បញ្ជាប់ ទំនាក់ទំនងចិន និងអេស្ប៉ាញ នឹងកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត។ ការណ៍នេះ កើតចេញពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងចិន និងអេស្ប៉ាញ ដែលរួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំង COVID-19។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងប្រធានាធិបតីចិន លោក Sanchez បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងម៉ាឌ្រីដ នឹងការពារប្រជាជនចិន ដែលរស់នៅអេស្ប៉ាញឲ្យអស់ពីលទ្ធភាព ពីCOVID-19។ ជាពិសេសលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏ជឿដែរថា ទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងអេស្ប៉ាញ នឹងកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត បន្ទាប់ពីកិច្ចការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺឆ្លងមួយនេះ។ កាលពីថ្ងៃ១៧ ខែមីនា មូលនិធិJack Ma និង Alibaba បានបរិច្ចាគម៉ាស់ចំនួន ៥០ម៉ឺនសន្លឹកទៅក្រសួងសុខាភិបាលអេស្ប៉ាញ។ បន្ថែមពីលើនេះ សមាគមន៍ចិន Zaragoza នៅអេស្ប៉ាញ ក៏បានបរិច្ចាគម៉ាស់ចំនួន ១៥១២៣សន្លឹក ស្រោមដៃជាង ៥ពាន់គូ ទឹកអាគុល ១២៥៤ដប និងទឹកលាងដៃទៅឲ្យអាជ្ញាធរអេស្ប៉ាញថ្នាក់តំបន់ដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា អេស្ប៉ាញ ក៏ជាប្រទេសមួយនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប រងគ្រោះដោយសារ COVID-19ដែរ។ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា អេស្ប៉ាញមានCOVID-19 លើសពី ១ម៉ឺនករណី អ្នកស្លាប់ ៥៣៣ករណី និងអ្នកជាសះស្បើយ ១០២៨ករណី៕	ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នាថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា បានប្រាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអេស្ប៉ាញថា ចិន នឹងជួយប្រទេសអឺរ៉ុបមួយនេះតាមលទ្ធភាព និងគាំទ្រអេស្ប៉ាញយ៉ាងពេញទំហឹងក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺរលាកសួត ដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19)។
មរណភាពរបស់លោក អាបេ ស៊ិនហ្សូ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន ជាដំណឹងតក់ស្លុតមួយ សម្រាប់កម្ពុជា និងទូទាំងពិភពលោក។ នៅកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចយកថ្ងៃទី១០កក្កដា ជាថ្ងៃកាន់ទុក្ខផ្លូវការ នៃមរណភាពរបស់ លោក អាបេ ស៊ិនហ្សូ។ ក្រៅពីការប្រកាសចូលរួមរំលែកទុក្ខក្នុងក្របខណ្ឌរាជរដ្ឋាភិបាល ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលមានសមានចិត្តស្រឡាញ់ ប្រទេស និងប្រជាជនជប៉ុន ក៏នៅមិនសុខ មិនស្ងប់ ជុំវិញដំណឹងដ៏គួរជាទីសោកសៅនេះដែរ។ ពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅ អ្នកនយោបាយ មន្ត្រីរាជការ សិល្បករ និងអ្នកដែលមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាជាច្រើនបានបង្ហាញក្តីសោកស្តាយរបស់ខ្លួនចំពោះការបាត់បង់គ្មានថ្ងៃត្រឡប់ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន អាបេ ស៊ិនហ្សូ ជូនដល់ប្រជាជនជប៉ុន និងជាពិសេសក្រុមគ្រួសារ របស់លោក អាបេ។ ការសោកស្តាយទាំងនោះ ត្រូវបានស្តែងតាមរយៈការបង្ហោះរូបលោក អាបេ ដោយភ្ជាប់ជាមួយនឹងសារសោកស្ដាយ រំលែកទុក្ខ និងខ្លះក៏មានភ្ជាប់ពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោក អាបេ ដែលបានជួយប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងពេលលោក ស្ថិតក្នុងតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា និងជាអ្នកនយោបាយមួយរូប បានបង្ហោះសារចូលរួមរំលែកទុក្ខ ចំពោះមរណភាពរបស់លោក អាបេ តាំងតែពីល្ងាចថ្ងៃទី៨កក្កដា ដោយមានភ្ជាប់រូបថតស-ខ្មៅរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ចំនួន ២សន្លឹកផង។ សម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ានី មរណភាពរបស់លោក អាបេ គឺជាបាត់បង់ដ៏ធំចំពោះប្រជាជនជប៉ុន និងក៏ជាការបាត់បង់មិត្តភក្តិដ៏ល្អមួយរូបរបស់កម្ពុជា ដែលបានរួមចំណែកដល់ការពូនជ្រំ ទំនាក់ទំនងដ៏ល្អប្រសើរ សម្រាប់ប្រទេសទាំង២។ «ខ្ញុំសូមចូលរួមរំលែកទុក្ខយ៉ាងក្រៀមក្រំជាមួយក្រុមគ្រួសារនៃសព ឯកឧត្តម ស៊ីនហ្សូ អាបេ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន»។ នេះជាការសារសំដែងមរណទុក្ខ ដែលលោក ហ៊ុន ម៉ានី បង្ហោះនៅទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន។ ដំណឹងមរណភាពរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន អាបេ ស៊ិនហ្សូ ក៏បានធ្វើឱ្យអ្នកស្រី ឱក សុគន្ធកញ្ញា តារាចម្រៀងដ៏ល្បីប្រចាំកម្ពុជា សោកស្តាយដែរ។ តារាចម្រៀងស្រីរូបនេះ បានបង្ហោះរូបថតរបស់លោក អាបេចំនួន ៥សន្លឹកដែលសុទ្ធសឹងជារូបដែលអាបេ បង្ហាញស្នាមញញឹម។ ក្នុងចំណោមរូបថតទាំងនោះ មានរូប២សន្លឹក ដែលអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនរូបនេះ ថតជាមួយកុមារតូចៗ និងសិស្សសាលា។ «ក្នុងនាមនាងខ្ញុំជាសិល្បៈករនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ខ្ញុំនឹងក្រុមគ្រួសារសូមចូលរួមរំលែកទុក្ខដ៏ក្រៀមក្រំជាមួយពលរដ្ឋជប៉ុនទាំងអស់ ក៏ដូចជាគ្រួសារសព លោក អាបេ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន»។ អ្នកស្រី ឱក សុគន្ធកញ្ញា សរសេររំលែកទុក្ខដូច្នេះ មុននឹងរម្លឹកគុណបំណាច់ ដែលលោក អាបេ ធ្លាប់បានជួយដល់ប្រទេសកម្ពុជានាពេលកន្លងមក។ ពលរដ្ឋខ្មែរផ្សេងទៀត ក៏បានបង្ហោះសាររំលែកទុក្ខចំពោះមរណភាពរបស់ លោគ អាបេ ស៊ិនហ្សូដែរ តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន។ គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Sovichea Ch បានសំដែងការសោកស្តាយ ចំពោះការស្លាប់របស់ លោក អាបេ ដោយអមជាមួយរូបថត ២សន្លឹករបស់លោក។ ចំណែកអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញហ្វេសប៊ុកមួយរូបទៀត ឈ្មោះ May Kunmakara បានបង្ហោះរូបថតរបស់លោក អាបេ ជាមួយនឹងការពិពណ៌នាពីការចូលរួមរំលែកទុក្ខ ជាមួយគ្រួសារ និងប្រជាជនជប៉ុន។ ពលរដ្ឋខ្មែរខាងលើ ក៏បានលើកឡើងដែរថា លោក អាបេ ស៊ិនហ្សូ ធ្លាប់មានគុណបំណាច់ជាមួយ ប្រជាជនកម្ពុជា និងរាជរដ្ឋាភិបាល។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកគ្រូអ្នកគ្រូ នៃវិទ្យាល័យថ្មគោល បាននាំសិស្សានុសិស្សទាំងអស់គោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក អាបេ នៅបរិវេណវិទ្យាល័យផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ ក៏សិល្បករ និងពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនទៀតបានបង្ហោះសារសោកស្ដាយចំពោះមរណទុក្ខលោក អាបេ ផងដែរ។ លោក អាបេ ជានាយករដ្ឋមន្រ្តីកាន់តំណែងយូរជាងគេរបស់ជប៉ុន។ លោកកាន់តំណែងម្ដងក្នុងឆ្នាំ២០០៦ និងម្ដងទៀតពីឆ្នាំ២០១២ ដល់ឆ្នាំ២០២០។ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន អាបេ ស៊ិនហ្សូ បានបាត់បង់ជីវិតដោយសារការបាញ់ប្រហារនៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២៕ អត្ថបទទាក់ទង ជប៉ុន៖ លោកអាបេស្លាប់ដោយបាត់បង់ឈាម ក្រោយសរសៃឈាមត្រូវបានបំផ្លាញដោយគ្រាប់កាំភ្លើង តើ អាបេ ជានរណា? មេដឹកនាំពិភពលោក បង្ហាញការសោកស្ដាយចំពោះមរណភាពលោក អាបេd	ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន រាប់ទាំងអ្នកនយោបាយ មន្ដ្រីរាជការ សិល្បករ បុគ្គលល្បីៗក្នុងសង្គម និងពលរដ្ឋទូទៅផង បានបង្ហោះសាររំលែកទុក្ខ ព្រោងព្រាតនៅលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ចំពោះមរណភាពរបស់លោក អាបេ ស៊ិនហ្សូ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន។ សារសំដែងមរណទុក្ខទាំងនេះ ត្រូវបានបង្ហោះតាំងតែល្ងាចថ្ងៃទី៨ កក្កដាមកម្ល៉េះ ពោលគឺក្រោយការប្រកាសជាផ្លូវការចំពោះការស្លាប់របស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ដ៏មានប្រជាប្រិយភាពរូបនេះ។
ប្រេស៊ីលបានបន្តភារកិច្ចប្រកួតជម្រុះពានរង្វាន់ World Cup 2022 ដោយប្រកួតត្រឹមស្មើជាមួយក្រុមអេក្វាឌ័រដោយលទ្ធផល ១-១។ នាការប្រកួតនាទី២៥ អ្នកចាំទី Alisson បានយកជើងដើម្បីទាត់បាល់ចេញពីមុខតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ប៉ុន្តែបែរជាប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយកីឡាករក្រុមអេក្វាឌ័រយ៉ាងខ្លាំង តែមិនទទួលកាតក្រហមឡើយ។ រហូតដល់នាទី៤៥ ជិតបញ្ចប់វគ្គទីមួយ អ្នកចាំទី Liverpool បានលោតក្នុងគោលបំណងយកទៅដៃទះបាល់ចេញ ហើយក៏ប៉ះទង្គិចលើកីឡាករអេក្វាឌ័រម្តងទៀត តែក៏បន្តរួចខ្លួនម្ដងទៀត។ ជុំវិញបញ្ហាទាំងពីរលើកមន្ត្រីអាជ្ញាកណ្តាលក្នុងទីលានក៏បានពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីជំនួយអាជ្ញាកណ្តាលវីដេអូ ហើយសម្រេចបដិសេធមិនផ្តល់កាតប្រហមដល់ Alisson ទាំងពីរលើក។ «ខ្ញុំគិតថានេះជាលើកទីមួយហើយដែលរឿងនេះបានកើតឡើងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របាល់ទាត់។ មិត្តរួមក្រុមទាំងមូលបានជួយនិយាយសម្របសម្រួលជាមួយអាជ្ញាកណ្តាលឱ្យពិនិត្យ VAR ដើម្បីជួយដល់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំត្រូវបានលើកលែង។ ខ្ញុំសប្បាយចិត្តជាមួយប្រព័ន្ធ VAR នេះ បើគ្មានប្រព័ន្ធនេះទេ យើងនឹងរងនូវរឿងអយុត្តិធម៌។»Alisson និយាយបែបនេះក្រោយចប់ការប្រកួត។ ប្រេស៊ីលនិងអាហ្សង់ទីន ទទួលបានកៅអីទៅកាន់ជុំផ្តាច់ព្រ័ត្រ World Cup 2022 នៅកាតាដោយស្វ័យប្រវត្តិ ខណៈក្រុមពីរផ្សេងទៀតកំពុងប្រជែងកៅអីលេខ៣ និងលេខ៤ដែលជាកៅអីស្វ័យប្រវត្តិដែរ។ អេក្វាឌ័រ ជាក្រុមដែលឈរលេខ៣ក្នុងចំណោម១០ក្រុមដែលត្រូវប្រកួតជម្រុះនៅតំបន់ទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូងមាន២៤ពិន្ទុ លើក្រុមអ៊ុយរូហ្គាយឈរលេខ៤មាន១៩ពិន្ទុ។ ក្រុមចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង៤នឹងត្រូវឡើងទៅប្រកួតជុំផ្តាច់ព្រ័ត្រ World Cup 2022 នៅកាតាដោយស្វ័យប្រវត្តិ ហើយក្រុមលេខ៥នឹងត្រូវប្រកួត Playoff ស្វែងរកកៅអីជាមួយក្រុមដែលមកពីទ្វីបផ្សេង៕	អ្នកចាំទី Alisson Becker និយាយថា ប្រព័ន្ធជំនួយការអាជ្ញាកណ្តាលវីដេអូ (VAR) បានជួយប្រេស៊ីលចេញពីរឿងអយុត្តិធម៌ដោយការពិន័យកាតក្រហម បន្ទាប់ពីមន្ត្រីអាជ្ញាកណ្តាលបដិសេធផ្តល់កាតក្រហម២លើកក្នុងការប្រកួតទល់អេក្វាឌ័រថ្ងៃទី២៨ ខែមករា។
«ការវះកាត់បកបាយភ្នែកនេះ ធ្វើឡើងដោយឥតបង់ប្រាក់ឡើង»។ នេះជាការបញ្ជាក់នៃមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តកំពង់ចាម ដោយបានបន្ថែមថា ការពិនិត្យព្យាបាលជំងឺភ្នែកផ្សេងៗក្រៅពីឡើងបាយភ្នែក ត្រូវបង់ថ្លៃសេវាធម្មតា។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអាចទំនាក់ទំនងទៅកាន់លេខទូរសព្ទ៖ ០១២ ៩២៣ ០៨៨, ០៩៣ ៥១៨ ៨៨៦, ០៨៨ ៧៩៥ ៤០៨៥៕	ក្រុមគ្រូពេទ្យចិនដែលមានជំនាញខាងជំងឺភ្នែក បានសហការជាមួយមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តកំពង់ចាម នឹងវះកាត់បកបាយភ្នែកដល់ប្រជាពលដ្ឋដែលរស់នៅខេត្តកំពង់ចាមដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា នេះ។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងនៃមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តកំពង់ចាម និងបានបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានបញ្ហាភ្នែកឡើងបាយ អញ្ជើញមកចុះឈ្មោះនៅអាគារជំងឺភ្នែក នៅមន្ទីរពេទ្យកំពង់ចាម ចាប់ពីថ្ងៃជូនដំណឹងនេះ រៀងរាល់ម៉ោងធ្វើការ។
លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន បានពន្យល់ថា ការបង្កើនគម្លាតចាក់វ៉ាក់សាំង ពីដូសទី១ និងដូសទី២ រយៈពេល១សប្ដាហ៍នេះ នឹងជួយឱ្យអង្គបដិបក្ខ(បង្កើតភាពស៊ាំនឹងមេរោគ)ក្នុងខ្លួនមនុស្ស កាន់តែប្រសើរឡើង ខណៈដែលវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងខ្លួនថ្មី កំពុងរាតត្បាតនៅជុំវិញពិភពលោក។ បើតាមលោកស្រី ការបន្ថែមពេល១អាទិត្យទៀត គឺអនុវត្តតាមក្បួនវិទ្យាសាស្ត្រដែលរកឃើញថ្មី។ ប៉ុន្តែលោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន និយាយបែបនេះ មិនមែនមានន័យថា អ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងទាំង២ដូសហើយ ជាង៣លាននាក់មកនេះ គ្មានអង្គបដិបក្ខរឹងមាំនោះទេ ។ ថ្លែងក្រោយនាំយកថវិកា និងសម្ភារៈផ្សេងទៀត ទៅប្រគល់ជូនលោកតា ណុប មាន វ័យ៧០ឆ្នាំ ដែលជាមនុស្សទី៥លាននៃការចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៤ កក្កដា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាលរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«មិនមែនជាបញ្ហាថា អូហ៍! លើកមុនចាក់ខុសហើយ។ អត់មានរឿងខុសអីទេ។ ខ្ញុំសូមអនុញ្ញាតជម្រាបថា អ្នកចាក់[វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩0 មុនក៏ត្រូវ អ្នកចាក់ក្រោយក៏ត្រូវ គឺត្រូវទាំងអស់។ អត់មានអីខុសទេ។ នេះគ្រាន់តែថា វិទ្យាសាស្ត្របានឡើងថា ប្រសិនបើយើងចំណាយពេល១អាទិត្យទៀតទៅ ដើម្បីរុញធ្វើយ៉ាងម៉េចឱ្យការបង្កើតអង្គបដិបក្ខនេះ វាកាន់តែរឹង [ហេតុផល]តែប៉ុណ្ណឹងទេ»។ តាមពិតទៅក្បួនវិទ្យាសាស្ត្រជាសកលលោកកន្លងមក ក៏តម្រូវឱ្យគម្លាតចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី១ និងទី២ ចាប់ពី១៤ថ្ងៃ ដល់២៨ថ្ងៃដែរ ដើម្បីបង្កើតអង្គបដិបក្ខនេះ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈក្រសួងសុខាភិបាល បានសម្រេចកំណត់យកត្រឹមគម្លាតចាក់វ៉ាក់សាំង ត្រឹមតែ១៤ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ មូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាល សម្រេចយកត្រឹម១៤ថ្ងៃនេះ ក្រោមហេតុផលពន្លឿនការចាក់វ៉ាក់សាំងជូនពលរដ្ឋ តាមផែនការដែលបានកំណត់ ដើម្បីការពារអាយុជីវិតពលរដ្ឋ ខណៈជំងឺកូវីដ-១៩ គំរាមកំហែងខ្លាំង នៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាពិភពលោក។ នេះបើតាមលោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន។ «ដូច្នេះទើបមានការសម្រេចចិត្តដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីប្រមុខដឹកនាំរបស់យើង [សម្ដេច ហ៊ុន សែន] នៅក្នុងការុញច្រានអនុវត្តតាមយុទ្ធសាស្ត្រផ្ការីកនេះ ដើម្បីរុញច្រានឱ្យវ៉ាក់សាំងនេះ គឺបានស្រោចឱ្យបានលឿនជាទីបំផុត។ ពីព្រោះបើយើងនៅតែរង់ចាំ [គម្លាតចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី១ និងទី២ រហូតដល់២១ថ្ងៃ ឬ២៨ថ្ងៃ] គឺពិបាកគ្រប់គ្រងសភាពការណ៍ ដូច្នេះយើងត្រូវតែរុញឱ្យបានលឿនជាទីបំផុត»។ នេះជាការពន្យល់របស់អ្នកនាំពាក្យសុខាភិបាល។ ចំពោះការប្ដូរគម្លាតចាក់វ៉ាក់សាំងនៃម្ជុលទី១ និងទី២នេះ ក៏មានការយល់ព្រមពីសម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លើរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មការប្រចាំការ នៃគណៈកម្មការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ដែរ។ គិតមកទល់ពេលនេះ មានពលរដ្ឋជាង៥,១លាននាក់ហើយបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ឬជាង៥១ភាគរយនៃផែនការចាក់លើពលរដ្ឋ១០លាននាក់។ ក្នុងនោះអ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី២ ជិត៤លាននាក់ហើយ។ ភាគច្រើននៃវ៉ាក់សាំងដែលបានចាក់ជូនពលរដ្ឋនោះ ជាប្រភេទស៊ីណូហ្វាម និងស៊ីណូវ៉ាក់ ខណៈវ៉ាក់សាំងប្រភេទ Covishield របស់ក្រុមហ៊ុន Astra Zeneca មានតែជាង៣០ម៉ឺនដូសប៉ុណ្ណោះ ។ វ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Astra Zeneca សម្រាប់ចាក់លើពលរដ្ឋដែលមានវ័យចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើងទៅ ជាង ១៥ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ គម្លាតនៃការចាក់វ៉ាក់សាំង ប្រភេទស៊ីណូវ៉ាក់(Sinovac) និងស៊ីណូហ្វាម (Sinopharm) រវាងដូសទី១ និងទី២ ត្រូវដូរពី១៤ថ្ងៃ ទៅ២១ថ្ងៃវិញ។ មូលហេតុដែលបន្ថែមគម្លាតចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី១ និងទី២ នេះ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពអង្គបដិបក្ខនៅក្នុងសរីរាង្គពលរដ្ឋ។នេះបើតាមលោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល។
ការកំណត់តម្លៃប្រេងរុស្ស៊ីដែលឯកភាពដោយបណ្តាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧(G7), អូស្រ្តាលី និងសហភាពអឺរ៉ុប(EU) ចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ។ ចំណាត់ការនេះហាមប្រាមបណ្តាប្រទេសទាំងនោះពីការទិញប្រេងរុស្ស៊ីដែលដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រមិនឱ្យលើសពីតម្លៃ៦០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។ តាមការព្រមានកន្លងមក ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ក៏បានចេញក្រឹត្យហាមលក់ផលិតផលប្រេងរបស់ខ្លួនទៅអ្នកណាដែលធ្វើតាមការកំណត់តម្លៃខាងលើ។ បើតាមក្រឹត្យរបស់ប្រធានាធិបតី ចំណាត់ការនេះនឹងមានប្រសិទ្ធភាពរយៈពេលប្រាំខែពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ខាងមុខ។ បន្ថែមពីនេះ ក្រឹត្យនេះក៏បញ្ជាក់ដែរថា លោក ពូទីន អាចផ្តល់ការអនុញ្ញាតពិសេសសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងដល់ប្រទេសដែលស្ថិតនៅក្រោមបម្រាម។ ទាក់ទងនឹងការកំណត់តម្លៃប្រេងនេះ បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចសម្រេចឡើងដើម្បីកំហិតប្រាក់ចំណូលរុស្ស៊ីកុំឱ្យយកទៅធ្វើសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ ប៉ុន្តែ រុស្ស៊ីដែលជាប្រទេសផ្គត់ផ្គង់ហ្គាសដ៏ធំជាងគេទីពីរលើពិភពលោកកន្លងមកបង្ហាញទំនុកចិត្តថា ការកំណត់តម្លៃនេះមិនប៉ះពាល់ដល់យុទ្ធនាការយោធារបស់ខ្លួននៅអ៊ុយក្រែនទេ។ តាំងពីរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនមក បើទោះតម្រូវការប្រេងរបស់លោកខាងលិចពីរុស្ស៊ីធ្លាក់ចុះ ប្រាក់ចំណូលរបស់រុស្ស៊ីនៅតែខ្ពស់ដោយសារតែតម្លៃ ហើយតម្រូវការកើនឡើងនៅប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជាចិន និងឥណ្ឌាជាដើម៕	រុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ប្រកាសហាមលក់ប្រេងទៅប្រទេស និងក្រុមហ៊ុនដែលអនុវត្តតាមការកំណត់តម្លៃរបស់លោកខាងលិចកាលពីដើមខែនេះដើម្បីបិទប្រភពចំណូលរបស់រុស្ស៊ី។
តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ រដ្ឋបាលកម្មវិធីលទ្ធកម្មការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង (DAPA) បានអះអាងថា រ៉ុក្កែត Falcon 9 នាំយកផ្កាយរណប ANASIS-II របស់កូរ៉េខាងត្បូង ទៅដាក់ក្នុងគន្លងផែនដីបានដោយជោគជ័យ។ ការបាញ់រ៉ុក្កែតនេះ ប្រព្រឹត្តទៅមជ្ឈមណ្ឌលអាវកាស Kennedy នៅក្នុងរដ្ឋ Florida។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ ក្រុមហ៊ុន SpaceX បានបញ្ជាក់ថា ផ្កាយរណបយោធាកូរ៉េខាងត្បូងមួយនេះ បានផ្ដាច់ចេញពីរ៉ុក្កែតក្នុងរយៈពេល ៣២នាទី បន្ទាប់ពីត្រូវបានបាញ់នាម៉ោង៥:៣០ ថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា (ម៉ោងនៅអាមេរិក)។ បើតាមការរំពឹងទុក ផ្កាយរណបនេះ នឹងអាចធ្វើគោចរ បានចំនួន៣៦០០០គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងរយៈពេលពីរសប្តាហ៍។ ប្រសិនបើគ្មានការប្រែប្រួលទេ យោធាកូរ៉េខាងត្បូង នឹងគ្រប់គ្រងលើផ្កាយរណបមួយនេះ នៅក្នុងខែតុលាខាងមុខ បន្ទាប់ពីធ្វើតេស្តសាកល្បងរួច។ ទាក់ទិននឹងផ្កាយរណបទំនាក់ទំនងយោធានេះ កូរ៉េខាងត្បូង បានអះអាងថា ខ្លួនគឺជាប្រទេសទី១០ ដែលជាមានផ្កាយរណបបយោធាលើអវកាស។ ផ្កាយរណបទំនាក់ទំនងយោធានេះ នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពយោធា និងសមត្ថភាពប្រតិបត្តិការយោធាកូរ៉េខាងត្បូង ជាពិសេស អាចការពារខ្លួនពីការវាយប្រហាររបស់កូរ៉េខាងជើង។ សូមបញ្ជាក់ថា ផ្កាយរណប ANASIS-II នឹងជំនួស ផ្កាយរណប ANASIS-I ចាស់របស់កូរ៉េខាងត្បូង ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ទាំងក្នុងវិស័យស៊ីវិលផង និងយោធាផង។ ផ្កាយរណប ANASIS-II នេះ នឹងប្រើប្រាស់សម្រាប់តែគោលដៅយោធាតែមួយគត់ និងគ្របដណ្តប់លើប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងយ៉ាងទូលំទូលាយ និងសុវត្ថិភាព។ ចំណែកព័ត៌មានផ្សេងទៀត ពាក់ព័ន្ធផ្កាយរណបនេះ គេមិនទាន់បានបញ្ចេញឡើយ៕	ផ្កាយរណបទំនាក់ទំនងយោធាទីមួយ របស់កូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន Space X បាញ់បង្ហោះដោយជោគជ័យនៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា។ ផ្កាយរណបនេះ នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាកូរ៉េខាងត្បូងបន្ថែមទៀត ដើម្បីការពារខ្លួនពីការវាយប្រហាររបស់កូរ៉េខាងជើង។
ភ្នំពេញ៖ ក្រោយផ្ទុះការតវ៉ាពីសំណាក់អតិថិជនមួយចំនួនរបស់ខ្លួន ដែលអះអាងថា ក្រុមហ៊ុនបុរីពិភពថ្មី មិនអនុវត្តតាមកិច្ចសន្យាទិញ-លក់ផ្ទះរបស់ខ្លួននោះ ក្រុមហ៊ុន បុរីពិភពថ្មី បានចេញមុខបកស្រាយថា ពីជំហរអនុវត្តន៍កិច្ចសន្យា ទិញ-លក់ផ្ទះរបស់ខ្លួន។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាស ចុះថ្ងៃទី២៩តុលា ក្រុមហ៊ុន សម្រេចកែប្រែលក្ខខណ្ឌចំនួន៣ ដែលក្រុមហ៊ុនអះអាងថាជាលក្ខខណ្ឌសម្រាលដល់អតិថិជន នៅក្នុងស្ថានភាពដែលសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបវិបត្តិដូចបច្ចុប្បន្ន។ លក្ខខណ្ឌដែលក្រុមហ៊ុនប្រកាសកែប្រែនោះមានទី១ សម្រាប់កិច្ចសន្យាទិញលក់ផ្ទះ មានលក្ខខណ្ឌទទួលទិញវិញ។ ចំពោះករណីនេះ ក្រុមហ៊ុនទទួលទិញវិញ៥០ភាគរយ នៃប្រាក់ដែលបានបង់ប្រចាំខែ(ប្រាក់ដើមបូកការប្រាក់) ចាប់ពីខែទី៧ឡើងទៅ បូកនឹងប្រាក់បានកក់និងប្រាក់បានសងដើម ទូទាត់កាត់កងជាក់ស្តែងជាមួយប្រាក់ដែលអតិថិជនជំពាក់ ឬខកខានបង់ប្រចាំខែ។ សម្រាប់លក្ខខណ្ឌទី២ គឺសម្រាប់កិច្ចសន្យាទិញលក់ផ្ទះគ្មានលក្ខខណ្ឌទទួលទិញ។ ចំពោះករណីនេះ ក្រុមហ៊ុនទទួលទិញវិញតែប្រាក់ដើម បូកបន្ថែមនឹងប្រាក់បានកក់ និងប្រាក់បានសងដើម ទូទាត់ឬកាត់កងជាក់ស្តែងជាមួយប្រាក់ដែលអតិថិជនជំពាក់ ឬខកខានបង់ប្រចាំខែ។ សម្រាប់លក្ខខណ្ឌទី៣ គឺសម្រាប់កិច្ចសន្យាទិញលក់ផ្ទះគ្មានលក្ខខណ្ឌទទួលទិញវិញ សម្រាប់អតិថិជនមានផ្ទះ២។ ចំពោះលក្ខខណ្ឌនេះ គឺក្រុមហ៊ុនអនុវត្តន៍តែលើកិច្ចសន្យា ទិញផ្ទះមុនថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ប៉ុណ្ណោះ ដោយក្រុមហ៊ុនទទួលទិញផ្ទះវិញ ៥០ភាគរយ នៃប្រាក់ដែលបានបង់ប្រចាំខែ(ប្រាក់ដើមបូកការប្រាក់) ចាប់ពីខែទី៧ឡើងទៅ បូកបន្ថែមប្រាក់បានកក់ និងប្រាក់បានសងដើម ហើយទូទាត់ជាក់ស្តែងជាមួយប្រាក់ដែលអតិថិជនជំពាក់បង់ប្រចាំខែ ហើយយកទៅទូទាត់ជាមួយអតិថិចននៅបង់រំលស់បន្ត។ ចំពោះប្រាក់នៅសល់ក្រោយទូទាត់ ក្រុមហ៊ុន មិនប្រគល់ជូនវិញទេ។ ក្រៅពីប្រកាសពីជំហរអនុវត្តកិច្ចសន្យាជាមួយអតិថិជន ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនបុរីពិភពថ្មី ឧកញ៉ា ហុង ពីវ នៅយប់ថ្ងៃទី៣១ តុលានេះ ក៏បញ្ចេញសារសោកស្តាយ និងបង្ហាញឈ្មោះបុគ្គលក២នាក់ ដែលក្រុមហ៊ុនអះអាងថាជាឈ្មួញកណ្តាលនោះ បានញុះញង់ឱ្យពលរដ្ឋជួបជុំតវ៉ា ដោយសារតែឈ្មួញកណ្តាលទាំង២នាក់នេះ លក់ផ្ទះដែលទិញពីក្រុមហ៊ុនមិនចេញ។ ក្រុមហ៊ុនបុរីពិភពថ្មី ក៏ប្តឹងឱ្យសមត្ថកិច្ចចាត់វិធានការតាមច្បាប់លើបុគ្គលទាំង២នាក់នោះ ដែលក្រុមហ៊ុនអះអាងថាបានបំពានគោលការណ៍ច្បាប់ រំលោភសិទ្ធិបុគ្គល ប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុន និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ពិសេសស្ថិរភាពនៃវិស័យអចលនទ្រព្យ៕	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
យ៉ាងណាមិញ យើងសង្កេតឃើញថា ការបើកបររបស់ពលរដ្ឋ ហាក់មានរបៀបរាបរយច្រើន ដោយមិនមានការជិះបញ្ច្រាស់ផ្លូវឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានក្រុមអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានចុះជួយសម្រួលចរាចរណ៍ឱ្យមានភាពល្អប្រសើរ ផងដែរ។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាង រូបភាពដូចខាងក្រោម៖	មកដល់រសៀលថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញានេះ ចរាចរណ៍នៅតែមមាញឹក ក្រោយពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌប្រពៃណីខ្មែរបានបញ្ចប់។ ត្រង់ចំណុចស្ពានអ្នកលឿង ចរាចរណ៍ បន្តកកស្ទះ ព្រោះពលរដ្ឋជាច្រើនសម្រុកចាកចេញពីស្រុកកំណើត ដើម្បីមកបំពេញការងារតាមគោលដៅរៀងខ្លួន ពិសេសនៅរាជធានីភ្នំពេញ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.