Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ក្រោយឃើញរូបភាពទាំងនេះ តើបងប្អូននឹកឃើញអនុស្សាវរីយអ្វីជាងគេនៅបឋមសិក្សា?	កំពត៖ បឋមសិក្សា គឺជាការចាប់ផ្តើមទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាល និងការអប់រំដំបូង សម្រាប់កុមារ ហើយវាក៏ជាអនុស្សាវរី៍យល្អៗសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យផងដែរ។ ល្បែងប្រជាប្រិយ ការធ្វើពលកម្ម អ្នកលក់នំចំណីក្រោយសាលា និងឧបករណ៍មួយចំនួនក្នុងសាលា បានបន្សល់ទុកនូវការចងចាំជាច្រើនសម្រាប់អ្នកឆ្លងកាត់បឋមវ័យ។ ខាងក្រោមនេះ ជាសកម្មភាពសិស្សានុសិស្សសាលាបឋមសិក្សាក្បាលរមាស ក្នុងឃុំត្រពាំងសង្កែ ខេត្តកំពត នាម៉ោងចេញលេង។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា (Kang Kyung-wha) បានឆ្លៀតជួបជាមួយសមភាគីជប៉ុន តារ៉ូ កូណូ (Taro Kono) នៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន និងដៃគូនៅទីក្រុងបាងកក ដើម្បីដោះស្រាយទំនាស់ការទូត និងពាណិជ្ជកម្ម។ ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាចអាស៊ីសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរ ផ្ដើមចេញពីការរឹតត្បិតរបស់ជប៉ុនលើការនាំចេញសារធាតុគីមីដែលចាំបាច់ក្នុងការផលិតបន្ទះឈីប និងទូរសព្ទឆ្លាតវៃទៅឲ្យកូរ៉េខាងត្បូង។ ឯមូលហេតុដែលនាំឲ្យជប៉ុនចេញវិធានការបែបនេះ គឺបណ្ដាលមកពីការសម្រេចរបស់តុលាការកូរ៉េខាងត្បូងដែលបញ្ជាឲ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុនសងថ្លៃជំងឺចិត្តដល់កម្មករកូរ៉េខាងត្បូងដែលរងការបង្ខំឲ្យធ្វើការធ្ងន់កាលពីសម័យសង្គ្រាម។ ទំនាស់ប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ក៏ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកជិតខាងទាំងពីរនេះ កាន់តែល្អក់កករខ្លាំងដល់សព្វថ្ងៃ ហើយផលប៉ះពាល់ក៏ស្ដែងចេញជាបណ្ដើរៗផងដែរ ពិសេសក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូងតែម្ដង។ ចុងក្រោយនេះ ជប៉ុន ក៏ឈានមួយជំហានក្នុងការដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងត្បូង។ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនអះអាងថា ខ្លួននឹងកូរ៉េខាងត្បូងចេញពី «បញ្ជីស» ដែលសម្គាល់ដៃគូពាណិជ្ជកម្មគួរឲ្យទុកចិត្តបាន។ ការសម្រេចចិត្តនេះ នឹងកើតឡើងនៅថ្ងៃទី២ ខែសីហា។ បើសិនជាតូក្យូធ្វើបែបនោះមែន ស្ថានការណ៍នឹងកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនខ្លាំងថែមទៀត ខណៈក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូងជាច្រើននឹងរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងមួយកម្រិតទៀតបន្ថែមពីលើការរឹតត្បិតលើកមុន។ លោកស្រី កាង ប្រាប់លោក កូណូ ថា ជប៉ុន ត្រូវតែដើរថយក្រោយវិញ។ នាជំនួប៤៥នាទីជាមួយលោក កូណូ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងត្បូង បានស្នើត្រង់ៗឲ្យជប៉ុនរក្សាកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងបញ្ជីអនុគ្រោះរបស់ខ្លួនដដែល ព្រោះមានក្រុងតូក្យូពិតជាដើរទៅមុខមួយជំហានទៀតនោះ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនឹងរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង។ លោកស្រី កាង ព្រមានចំពោះមុខលោក កូណូ ថា សេអ៊ូលនឹងពិនិត្យឡើងវិញកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខទ្វេភាគីដូចគ្នាដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង ចង់និយាយសំដៅកិច្ចព្រមព្រៀងចែករំលែកព័ត៌មានចារកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ កន្លងមក សេអ៊ូល ក៏ធ្លាប់គំរាមតូក្យូរឿងពិនិត្យឡើងវិញកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដែរ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ិនហ្សូ អាបេ ហាក់មិនអើពើឡើយ។ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងចែករំលែកនេះ បើមានភាគីណាមួយដកខ្លួន នោះកិច្ចព្រមព្រៀងមិនអាចបន្តសុពលភាពបានទៀតឡើយ។ តែបើមិនមានភាគីណាមួយជំទាស់ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងបន្តដោយស្វ័យប្រវត្តិ៕	ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងកំពុងឡើងកម្ដៅខ្លាំងឡើង ខណៈជប៉ុនប្រុងដកកូរ៉េខាងត្បូងចេញពីបញ្ជីអនុគ្រោះផ្នែកពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន។ នៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា បានព្រមានសមភាគីជប៉ុន តារ៉ូ កូណូ ចំៗពីផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ បើតូក្យូហ៊ានសម្រេចចិត្តបែបនេះមែន។ ការលុបឈ្មោះកូរ៉េខាងត្បូងពេលនេះ នឹងធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍កាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនបន្ថែមពីលើសភាពការណ៍សព្វថ្ងៃមិនសូវស្រួលផងនោះ។
យ៉ាងណា ការស្ថាបនានេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ហាក់មានភាពយឺតយ៉ាវនៅខ្សែផ្លូវខ្លះ ដែលខ្លះទើបកាយដាក់ប្រព័ន្ធលូ ខ្លះទៀតមិនទាន់ត្រួសត្រាយគន្លងផ្លូវថ្មីផង ដូចជាខ្សែផ្លូវនៅផ្សារក្រោមជាដើម។ កន្លងមក អាជ្ញាធរខេត្ត បានទទួលស្គាល់ថា ខ្សែផ្លូវខ្លះមានការរំខានទាន់ទងនឹងផលប៉ះពាល់សំណង់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ កត្តាអាកាសធាតុ និងជំងឺកូវីដរាតត្បាតជាដើម។ល។ ដែលជាឱ្យការដ្ឋានខ្លះ ត្រូវផ្អាកការងារមួយរយៈ។ ផ្ទុយពីនេះ ក្រសួងសាធារណការ ដែលជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការអន្តរក្រសួងការស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែ នៅតែអះអាងថា គម្រោងស្ថាបនានេះ នឹងបញ្ចប់ទាំងស្រុងនៅចុងខែ ធ្នូ ឆ្នាំ២០២១នេះ ដោយបញ្ជាក់ការ ការងាររៀងយូរតែលើការរៀបចំគ្រឹះ និងប្រព័ន្ធលូប៉ុណ្ណោះ ចំពោះការចាក់កៅស៊ូ នឹងអនុវត្តន៍ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកនជញ្ជូន អមដំណើរដោយក្រុមការងារ និងអាជ្ញាធរខេត្ត បានចុះពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារផ្លូវ នៅរសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែ តុលា។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានចុះត្រួតពិនិត្យផ្លូវដែលបានចាក់កៅស៊ូរួច រួមមាន ម្ដុំផ្លូវហ្សាលដឺហ្គូល ផ្លូវ៣០ជាដើម។ នៅទីនោះ ក្រុមការងារសាងសង់ បានបង្ហាញពីឧបករណ៍តេស្តគុណភាពផ្លូវ និងមានការជជែកគ្នាជុំវិញលទ្ធផលដែលទទួលបាន។ គួររំលឹកថា គម្រោងកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប មានប្រវែងសរុប ១០៦,៤២៤គីឡូម៉ែត្រ ដោយប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិសរុបប្រមាណ ១៥០លានដុល្លារអាមេរិក។ ក្នុងចំណោមថវិកាទាំងនោះ ៩លានដុល្លារចំណាយលើការងារចាំបាច់ក្នុងការរៀបចំប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកភ្លៀង និងទឹកកខ្វក់ ដែលស្ថិតនៅក្រៅកម្រោងផ្លូវ ៣៨ខ្សែ។ គម្រោងទាំងមូល ចំណាយពេលស្ថាបនា១៣ខែ ដែលចាប់ផ្តើមអនុវត្តន៍ពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ មក៕ ការងារស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប ថតនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១។៖	សៀមរាប៖ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា គម្រោងស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែ ក្នុងក្រុងសៀមរាប សម្រេចបានប្រមាណជិត៨៤ភាគរយហើយ។ ក្រសួងថា ការស្ថាបនានេះគ្រោងនឹងបញ្ចប់ឱ្យទាន់ពេលវេលា គឺនៅចុងខែធ្នូ ឆ្នាំនេះ។ តាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន គម្រោងកែលម្អ និងស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែ ក្នុងក្រុងសៀមរាប ប្រព្រឹត្តិទៅដោយរលូនតាមផែនការ ទោះមានការអាក់ខានតិចតួចដោយសារបញ្ហាជំងឺកូវីដ១៩ក្ដី។ តាមក្រសួង ត្រឹមពាក់កណ្ដាលខែ តុលា គម្រោងស្ថាបនានេះសម្រេចបាន ៨៣,៨៧ភាគរយ គឺលឿនជាងផែនការ ២ភាគរយ។
លោក សំ ចំរើន មេធាវីម្នាក់របស់កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោក មានការសោកស្តាយ ដែលសាលាឧទ្ធរណ៍ មិនអនុញ្ញាតឲ្យកញ្ញានៅក្រៅឃុំ។ លោក មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖«ហេតុផលរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ គឺដើម្បីរក្សាទុកកញ្ញាឲ្យតុលាការចាត់ការតាមនីតិវិធី»។ លោក ផ្តល់ព័ត៌មានថា ក្រុមេធាវីមានពេល១៥ថ្ងៃ ក្នុងការរៀបចំបណ្តឹងសាទុក្ខដាក់ទៅតុលាការកំពូល ហើយក្រុមេធាវី នឹងពិភាក្សាជាមួយកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ជាកូនក្តី ដើម្បីសម្រេចដាក់បណ្តឹងនេះទៅតុលាការកំពូល ឬយ៉ាងណា។ រថយន្តដឹកកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ចេញពីសាលាឧទ្ធរណ៍ ទៅកាន់ពន្ធនាគារព្រៃស បន្ទាប់ពីសាលាឧទ្ធរណ៍ ប្រកាសសាលដីកាចប់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ រូបពីវីដេអូលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សមាគមអាដហុក កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនសាជាថ្មី នៅព្រលានយន្តហោះភ្នំពេញ កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ពេលកញ្ញា វិលមកពីចូលរួមសន្និសីទអន្តរជាតិមួយនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី។ តុលាការភ្នំពេញ ចេញសេចក្តីបំភ្លឺថា ការចេញទៅក្រៅប្រទេសដោយគ្មានការអនុញ្ញាត គឺជាការបំពាននឹងបម្រាមរបស់តុលាការ ដែលបានកំណត់ក្នុងដីកា ដូច្នេះហើយ ទើបសមត្ថកិច្ច ចាប់កញ្ញាបញ្ជូនទៅឃុំឡើងវិញ។ មជ្ឈដ្ឋាននានាទាំងក្នុងស្រុក ទាំងបរទេស បានស្នើឲ្យតុលាការ ដោះលែងកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ វិញ តែមិនទទួលបានផលអ្វីឡើយ។ កញ្ញា ត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនលើកដំបូង កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២២ តែត្រូវបានដោះលែងវិញ ដោយជាប់នឹងកាតព្វកិច្ចមួយចំនួន ដែលត្រូវអនុវត្ត ដូចជា មិនអាចចេញទៅក្រៅប្រទេសដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីតុលាការ ជាដើម។ មេសហជីពរូបនេះ បានចូលរួមដឹកនាំអតីតបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ ធ្វើកូដកម្មទាមទារឲ្យក្រុមហ៊ុននេះ ទទួលយកបុគ្គលិកមួយចំនួន ដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញ ឲ្យចូលបម្រើការងារវិញ។ ពួកគេ តវ៉ាតាំងចុងឆ្នាំ២០២១មកម្ល៉េះ តែរហូតមកដល់ចុងឆ្នាំ២០២២នេះ ក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ នៅតែមិនយល់ព្រមតាមការទាមទាររបស់ពួកគេ៕	សាលាឧទ្ធរណ៍ បានបដិសេធសំណើរបស់កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មេសហជីពម្នាក់របស់អតីតបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនកាស៊ីណូណាហ្កាវើលដ៍ ដែលស្នើសុំនៅក្រៅឃុំ។ សាលាឧទ្ធរណ៍ បានប្រកាសសាលដីកាអំពីការបដិសេធនេះ ក្នុងសវនាការនាព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ដោយមានវត្តមានកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ និងក្រុមមេធាវីរបស់កញ្ញាផងដែរ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាង តាមដានកិច្ចសម្ភាសរវាង កញ្ញា ប៉ូ សាគុន អ្នកសារព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងលោក សេង វិសុទ្ធ អ្នករចនាក្រាហ្វិក និងវិចិត្រករគូររូបសម្រាប់សៀវភៅកុមារ ដូចតទៅ៖ បើតាម លោក សេង វិសុទ្ធ កុមារមានការសម្គាល់របស់ខ្លួន ពេលដែលពួកគេមើលរូបភាព បន្ទាប់មកគេចាប់ផ្ដើមឆ្ងល់ ហើយចង់ដឹងថា អត្ថបទនៅខាងក្នុងនោះសរសេរយ៉ាងណា ទើបបានជារូបភាពទាំងនោះ ធ្វើសកម្មភាពបែបនោះ។ សៀវភៅមួយក្បាល ដែលអាចទាក់ទាញចិត្តកុមារបាន ទាល់តែសៀវភៅនោះមានរូបភាពល្អ ដែលមើលទៅឃើញច្បាស់ ហើយកុមារអាចមើលយល់។ «ដូចជាសៀវភៅ សោភា សាលារៀន និងសួនកុមារ រឿងនេះអ្នកនិពន្ធមិនបានសរសេរថា មានកណ្ដុរទេ។ នៅពេលខ្ញុំអានរឿងនេះទៅ វាដូចសាមញ្ញពេក ដូច្នេះខ្ញុំបង្កើតឱ្យមានកណ្ដុរ២ មាននៅគ្រប់ទំព័រចាំមើលសកម្មភាពរបស់ក្មេងនោះ។ តាមពិតក្មេងពេលមើលអ្វីមួយ គាត់មានការសម្គាល់របស់គាត់។ ដូច្នេះយើងបង្កើតអ្វីមួយឱ្យគាត់ចាប់អារម្មណ៍»។ នេះជាការពន្យល់របស់លោក សេង វិសុទ្ធ។ លោក សេង វិសុទ្ធ ត្រូវការពេលគូររូប និងរចនាក្រាហ្វិច ចន្លោះពី៣សប្ដាហ៍ទៅមួយខែ សម្រាប់សៀវភៅកុមារមួយក្បាល។ ប៉ុន្តែប្រសិនកុមារនោះ មានអាយុចាប់ពី៦ឆ្នាំឡើង រហូតដល់១២ឆ្នាំ លោកត្រូវការពេលលើសនោះ ដោយសារតែគំនូរទាំងនោះ ត្រូវគូរលម្អិតជាងកុមារអាយុចាប់ពី០ឆ្នាំ ដល់៦ឆ្នាំ។ បន្ថែមពីនោះ បុរសសម្បុរស្រអែមមុខមូលរូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា ដើម្បីគូរគំនូរឱ្យមានភាពទាក់ទាញ ដល់អ្នកអាន ពិសេសកុមារ វិចិត្រករត្រូវតែមានគំនិតច្នៃប្រឌិតដោយខ្លួនឯង ដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងទូទៅ ដែលខ្លួនបានជួបប្រចាំថ្ងៃ៕	ភ្នំពេញ៖ គំនូរគឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយ ទាក់ទាញកុមារនិងយុវជន ឱ្យចង់ចាប់កាន់សៀវភៅ មុនពេលពួកគេបន្តចង់ដឹងសាច់រឿងបន្ថែម នៅក្នុងសៀវភៅនោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការគូរគំនូរក្នុងសៀវភៅកុមារ ត្រូវបានបែងចែកតាមកម្រិតអាយុកុមារ ក៏ដូចជាប្រភេទគំនូរផងដែរ។ លោក សេង វិសុទ្ធ អ្នករចនាក្រាហ្វិក និងជាវិចិត្រករ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា មុនពេលដែលកុមារចាប់អារម្មណ៍លើអត្ថបទ កុមារមើលនិងចាប់អារម្មណ៍លើរូបភាពមុន។ ដូច្នេះសម្រាប់វិចិត្រកររូបនេះ តែងតែព្យាយាមរិះរកគំនិតច្នៃប្រឌិតសម្រាប់របស់ខ្លួន និងបញ្ចូលសកម្មភាពដែលបង្កប់នូវសំណើចក្នុងគំនូរនោះផង ដើម្បីទាក់ទាញចិត្តកុមារ ឱ្យចូលចិត្ត ឬស្និទ្ធស្នាលនឹងសៀវភៅ។
នេះជាលើកទី២ហើយ ដែលតុលាការម៉ាឡាវី បានចេញសេចក្ដីសម្រេចផ្ដន្ទាទោសប្រហារជីវិត សម្រាប់ការសម្លាប់មនុស្សភឿក ដោយរំពឹងថា ការធ្វើដូច្នេះ នឹងរារាំងមិនឲ្យមានការវាយប្រហារបែបនេះនាពេលអនាគត។ ប៉ុន្តែ មិនមែនមនុស្សគ្រប់គ្នាគិតថា នេះជាវិធីដែលមានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ។ តុលាការនៅប្រទេសម៉ាឡាវីត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ជាយូរមកហើយថា បានផ្ដន្ទាទោសដោយការអត់ឱនដល់ អ្នកដែលបានវាយប្រហារលើមនុស្សភឿក ដែលគេជឿថាជាការណ៍មួយចូលរួមចំណែកដល់ការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់ទៅលើមនុស្សភឿក។ នៅក្នុងរបាយការណ៍មួយដែលចេញផ្សាយកាលពីខែឧសភា អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ Amnesty International បានឲ្យដឹងថា មនុស្សភឿកចំនួន២២នាក់ត្រូវបានធ្វើឃាត (សម្លាប់) នៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡាវី គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤មក។ បាតុករដើរកាត់ភ្លៀងដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយក្នុងការបញ្ចប់ការវាយប្រហារលើមនុស្សភឿកនៅប្រទេសម៉ាឡាវី។ លោកចៅក្រម Esmey Chombo ដែលជាអ្នកចេញសាលក្រមប្រហារជីវិតកាលពីថ្ងៃអង្គារ បានថ្លែងថា ការដាក់ពិន័យបែបនេះនឹងដើរតួជាគ្រឿងបន្លាចយ៉ាងខ្លាំងមួយដល់មនុស្សផ្សេងទៀត និងជួយបញ្ឈប់ការវាយប្រហារនេះ។ លោក Mark Botoman អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល បានថ្លែងប្រាប់ VOA ថា រដ្ឋាភិបាលពេញចិត្តនឹងសាលក្រមរបស់តុលាការ។ លោក Botoman ថ្លែងថា៖ «យើងរីករាយដែលតុលាការសម្រេចដូច្នេះ ហើយយើងសូមអរគុណដល់តុលាការ ហើយយើងកំពុងដើរឆ្ពោះទៅកាន់ទិសដៅនេះ។ យើងសង្ឃឹមថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មដោយតុលាការបែបនេះ នឹងរារាំងបន្លាចអ្នកទាំងឡាយណាដែលមានបំណងអាក្រក់ មិនឲ្យមានការវាយប្រហារ ចាប់ពង្រត់ និងសម្លាប់មនុស្សភឿក តទៅទៀត»។ ទោះយ៉ាងណា លោក Edge Kanyongolo មេធាវីរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅមហាវិទ្យាល័យ Chancellor College of the University of Malawi ជឿជាក់ថា ការផ្ដន្ទាទោសប្រហារជីវិតមិនអាចបញ្ឈប់ការវាយប្រហារបានទេ ប្រសិនបើរឿងក្តីទាំងនេះត្រូវការពេលវេលាដើម្បីបញ្ចប់នោះ។ លោកបានកត់សម្គាល់ឃើញថា រឿងក្តីដែលបានបញ្ចប់កាលពីថ្ងៃទី១៣ សីហា បានចំណាយពេលប្រហែល៥ឆ្នាំ។ លោក Kanyongolo និយាយថា៖ «បើសិនជាវាមិនលឿន បើមនុស្សដឹងថា នៅក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់នេះ បើយើងប្តឹងទៅតុលាការថ្ងៃនេះ ហើយត្រូវការពេល១០ឆ្នាំដើម្បីទទួលបានសាលក្រមពីតុលាការនោះ ការផ្ដន្ទាទោសប្រហារជីវិតមិនមែនជាគ្រឿងបន្លាចនោះទេ»។ ប្រទេសម៉ាឡាវីមានទោសប្រហារជីវិតនៅក្នុងក្រមច្បាប់របស់ខ្លួន ប៉ុន្តែមិនដែលមានការអនុវត្តនោះទេ ចាប់តាំងពីប្រទេសនេះបានប្ដូរទៅជារដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យកាលពីឆ្នាំ១៩៩៤។ ផ្ទុយទៅវិញ ឃាតកដែលត្រូវបានកាត់ទោសស្ថិតនៅក្នុងពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត។ អ្នកស្រី Rose Msope គឺជាមន្ត្រីគម្រោងនៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សសម្រាប់ក្មេងស្រី និងស្ត្រីដែលមានពិការភាព។ អ្នកស្រីនិយាយថា បើមិនមានការអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតនេះទេ វាគ្មានប្រយោជន៍នោះទេ ហើយមិនអាចរារាំងបន្លាចមិនឲ្យមានការវាយប្រហារលើមនុស្សភឿកនោះទេ។ អ្នកស្រី Msope និយាយថា៖ «មានពេលជាច្រើនដែលប្រធានាធិបតីលើកលែងទោសដល់អ្នកទោសខ្លះ។ ដូច្នេះ បើមានការលើកលែងទោសសម្រាប់អ្នកដែលសម្លាប់មនុស្សភឿក នោះមានន័យថា សុវត្ថិភាពរបស់យើងនឹងនៅតែមានបញ្ហា»។ មនុស្សភឿកដែលខ្វះជាតិមេឡានីននៅលើស្បែក មានភាពលេចធ្លោនៅអាហ្វ្រិក និងជាគោលដៅរបស់អាបធ្មប់ដែលប្រើប្រាស់បំណែកខ្លួនប្រាណមនុស្សភឿកនៅក្នុងពិធី និងឱសថទឹក ដែលពួកគេជឿថានាំមកនូវសំណាងល្អ។ រដ្ឋាភិបាលបានព្យាយាមបង្ហាញថា ការយល់ឃើញបែបនេះជារឿងខុសឆ្គង ហើយកាលពីខែមិថុនា ចៅក្រមមួយរូបបានចេញបម្រាមមិនឲ្យមានអ្វីដែលគេហៅថា អាបធ្មប់ ការព្យាបាលតាមក្បួនបុរាណ គ្រូស្នេហ៍ គ្រូទាយ និងគ្រូមន្តអាគមអូមអាម» និងហាមមិនឲ្យមានការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសេវារបស់ពួកគេ។ សមាគមមនុស្សភឿកនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡាវី បានកោតសរសើដល់ការសម្រេចរបស់តុលាការ ប៉ុន្តែក្រុមគ្រូព្យាបាលតាបបែបបុរាណនិយាយថា ពួកគេនឹងប្រឆាំងនឹងសេចក្ដីសម្រេចនេះ ដោយពួកគេនិយាយថា ពួកគេមិនពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាគមអូមអាម ឬឃាតកម្មទេ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	BLANTYRE ៖ ការផ្តន្ទាទោសនេះកើតមានបន្ទាប់ពីតុលាការបានរកឃើញថា ពួកគេបានប្រព្រឹត្តឃាតកម្មដ៏ឃោរឃៅមួយ ដោយបានកាត់អវៈយវៈរបស់ជនរងគ្រោះ ដើម្បីយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងអ្វីដែលគេហៅថា ក្បួនមន្តអាគមអូមអាម។
បើតាមសាររបស់លោក ផៃ ស៊ីផាន គោលបំណងរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងការចុះទៅតាមរោងចក្រ គឺដើម្បីឈ្វេងយល់បន្ថែមពីស្ថានការណ៍និងជីវភាពរបស់កម្មករ-កម្មការិនី។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ការចុះជួបនេះ គឺអាចធ្វើទៅតាមលទ្ធភាពនៅរៀងរាល់ថ្ងៃអាទិត្យ ដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ការពង្រឹងភាពជិតស្និទ្ធរវាងសម្ដេច និងកម្មករ បង្ហាញនូវការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់របស់សម្ដេចបន្ថែមលើវិធានការ និងគោលនយោបាយគាំទ្រ និងសុវត្ថិភាពរបស់កម្មករ»។ នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានដឹកនាំប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លើរបៀបវារៈមួយចំនួន ដូចជា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពី «វិសោធនកម្មនៃច្បាប់ស្តីពីប្រកាសនីយបត្រកម្ម វិញ្ញាបនបត្រ ដែលមានប្រយោជន៍និងគំនូរឧស្សាហកម្ម» និងសេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យស្តីពី «លក្ខខណ្ឌ បែបបទ និងនីតិវិធីនៃការផ្តល់តាវកាលិក ផ្នែកហានិភ័យការងារសម្រាប់មន្ត្រីសាធារណៈ និងផ្នែកថែទាំសុខភាពសម្រាប់មន្ត្រីសាធារណៈ អតីតមន្ត្រីរាជការ និងអតីតយុទ្ធជន» ជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា មានគម្រោងជាផ្លូវការ ដើម្បីចុះទៅជួបកម្មករ-កម្មការិនី នៅតាមបណ្តារោងចក្រនានា។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានបង្ហោះព័ត៌មាននេះ លើគណនីហ្វេសប៊ុក នៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២0១៧។
ព័ត៌មានពិស្ដារ សូមស្ដាប់បទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ គឺអ្នកនាង អ៊ីសា រ៉ហានី ជាមួយលោក ផល ភារម្យ ដូចតទៅ៖ គួរបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមានផ្ទៃដីដាំស្វាយចន្ទីរសរុបជាង៤៧ម៉ឺនហិកតា ដែលក្នុងនោះខេត្តដែល ដាំច្រើនជាងគេមាន ខេត្តកំពង់ធំ ក្រចេះ រតនគិរី ស្ទឹងត្រែង កំពង់ចាម ហើយខេត្តសៀមរាបជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ លេខ៦៕ លោក ផល ភារម្យ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសហព័ន្ធស្វាយចន្ទីកម្ពុជា។	សៀមរាប៖ កម្ពុជាបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃសន្និសីទស្វាយចន្ទីពិភពលោកលើកទី១០ នាខេត្តសៀមរាប ពីថ្ងៃទី១ដល់ថ្ងៃទី៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ លោក ផល ភារម្យ អ្នករៀបចំសន្និសីទ និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល នៃសហព័ន្ធស្វាយចន្ទីកម្ពុជា យល់ថា នេះជាឱកាស សំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ ទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ និងអ្នករកស៊ីពីតំបន់ ផ្សេងៗឱ្យស្គាល់ចន្ទីខ្មែរ ដែលអាចរកទីផ្សារថ្មីៗទៅកាន់អឺរ៉ុប ក្រៅពីពឹងផ្អែកលើទីផ្សារ វៀតណាមទាំងស្រុង។ សម្រាប់លោក ភារម្យ ចន្ទីខ្មែរមានគុណភាពល្អ តែកខ្វះទីផ្សារជំរុញ ឱ្យចន្ទីខ្មែរមិនសូវលក់បានថ្លៃ ហើយការកែច្នៃក៏មិនសូវមានច្រើន។ គួរបញ្ជាក់ថា សន្និសីទ ស្វាយចន្ទីពិភពលោកលើកទី១០ មានប្រទេសមកពីតំបន់សំខាន់ៗជាច្រើន សរុប៥០០នាក់ ដែលក្នុងនោះរួមមាន ឥណ្ឌា អាហ្វ្រិក អឺរ៉ុប អាម៉េរិក និងវៀតណាម។ល។
ទៀប ជាប្រភេទរុក្ខជាតិដាំយកផ្លែ មានកម្ពស់ជាមធ្យម ២ម៉ែត្រ ទៅ ៥ម៉ែត្រ ដែលដាំដុះល្អនៅប្រភេទដីចម្ការ។ តាមសៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជា ស្លឹក សំបកដើម និងគ្រាប់ទៀប ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាឱសថ ក្នុងការព្យាបាលជំងឺផងដែរ។ សៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា គេប្រើស្លឹកទៀប ដោយបុកលាបលើរមាស់សើស្បែក និងកក់សក់ បំបាត់អង្គែ និងផ្សិត។ ចំណែកឯសំបកដើម គេប្រើព្យាបាលរាក ដោយយកសំបកមកបុក ហើយត្រាំស្រាផឹក។ រីឯគ្រាប់ទៀប គេយកបុកឲ្យទៅជាម្សៅ ហើយដាំទឹកយកមកកក់សក់បំបាត់ចៃ ឬលាងភួយ កន្ទេល បំបាត់សង្កើច។ សៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជា ក៏បញ្ជាក់ដែរថា ដោយសារគ្រាប់ទៀបមានជាតិពុល ត្រូវប្រយត្ន័ពេលផ្សំ ឬពេលប្រើប្រាស់កក់កម្ចាត់ចៃ គឺចៀសវាងកុំឲ្យចូលភ្នែក ព្រោះវាបណ្ដាលឲ្យឡើងបាយភ្នែក។ (សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជា របស់ក្រសួងសុខាភិបាល)។ ទំព័រ ៥៩	ដោយ៖ ស៊ុល រ៉វី
កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមករា កន្លងទៅនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសស្លូវេនី លោក Jansa បានប្រាប់បណ្តាញព័ត៌មានឥណ្ឌានៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍មួយថា លោកសង្ឃឹមថា តៃវ៉ាន់ និងប្រទេសស្លូវេនី អាចបើកការិយាល័យតំណាងមួយនៅក្នុងប្រទេសរៀងៗខ្លួន។ លោក ក៏បានកោតសរសើរដល់កោះតៃវ៉ាន់ផងដែរ នៅក្នុងការទប់ទល់នឹងជំងឺកូវីដ១៩ ហើយថា តៃវ៉ាន់គួរសម្រេចចិត្តខ្លួនឯងនូវទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយចិនដីគោក។ ការរិះគន់ភ្លាមៗប្រឆាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្លូវេនី ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលចិន ដោយហៅការថ្លែងរបស់លោកក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍នោះថា មានលក្ខណៈគ្រោះថ្នាក់។ ចិន តែងតែបានចាត់ទុកកោះតៃវ៉ាន់ថា ជាខេត្តមួយរបស់ខ្លួន ហើយចាត់ទុកការពិភាក្សាណាមួយជុំវិញបញ្ហានយោបាយជាមួយកោះតៃវ៉ាន់ ថាជារឿងដ៏រស៊ើបមួយ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយកិច្ចសម្ភាសន៍របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្លូវេនីរួចមក ក្រុមប្រឹក្សាជំនួញចិននិងស្លូវេនីបាននិយាយថា ដៃគូចិនរបស់ខ្លួនបានលុបចោលកិច្ចសន្យានិងចាកចេញពីការវិនិយោគដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងពេលកន្លងទៅ។ នេះ បើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានស្លូវេនី។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ ក៏បានធ្វើឲ្យមានការរិះគន់ពីក្រុមប្រឆាំង និងពាណិជ្ជករស្លូវេនីដែលមានចំណងទាក់ទងជាមួយចិនដែរ។ នៅក្នុងការឆ្លើយតបតាមសារអ៊ីមែលមួយមកកាន់វីអូអេ លោក Sasa Istenic នាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលការសិក្សាកោះតៃវ៉ាន់នៅឯសាកលវិទ្យាល័យ Ljubljana បាននិយាយថា កំណត់សម្គាល់របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី «ជាជំហរផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក មិនមានការទាក់ទិនជាមួយសភាជាតិ ហើយអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសស្លូវេនីជាមួយចិន»៕	ទីក្រុងតៃប៉ិ កោះតៃវ៉ាន់-អ្នកជំនួញរបស់ប្រទេសស្លូវេនីមួយក្រុម បាននិយាយថា សមាជិករបស់ខ្លួនកំពុងប្រឈមការរិះគន់ជាខ្លាំងពីប្រទេសចិន ប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសស្លូវេនីលោក Janez Jansa បានពិភាក្សាពីក្តីសង្ឃឹមរបស់លោក នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍មួយអំពីទំនាក់ទំនងកាន់តែជិតស្និទថែមទៀតជាមួយកោះតៃវ៉ាន់។ នេះ ជាករណីថ្មីៗបំផុតមួយរបស់ចិនក្នុងការបន្តបដិសេធ និងមិនអត់ឱនដល់បញ្ហាស្វ័យភាពរបស់ដែនកោះតៃវ៉ាន់។
ដោយប្រែសម្រួលចេញពីគេហទំព័រ History.com កោះហាវ៉ៃ ដែលមានទីតាំងនៅកណ្តាលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកមួយនេះ ត្រូវបានគេសិក្សាឃើញថា មានមនុស្សធ្វើដំណើរទៅរស់នៅតាំងពីសតវត្សរ៍ទី៨មកម្ល៉េះ ដោយជនជាតិ ប៉ូលីនេស៊ី (Polynesia) ដែលភាគច្រើនប្រកបជីវភាពរស់នៅតាមដែនកោះនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកមួយនេះ។ នៅក្នុងអំឡុងដើមសតវត្សរ៍ទី១៨ ជនជាតិអាមេរិកបានធ្វើដំណើរតាមសំពៅធំៗ ក្នុងការធ្វើជំនួញលើរុក្ខជាតិឈើមានតម្លៃម្យ៉ាងហៅថា Sandalwood ដែលគេយកទៅប្រើប្រាស់ជាគ្រឿងក្រអូប និងប្រេងធម្មជាតិ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៣០ សហរដ្ឋអាមេរិកបាននាំមកនូវកសិកម្មអំពៅមកលើទឹកដីនៃកោះហាវ៉ៃមួយនេះ ហើយនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ១៩០០ កសិកម្មអំពៅបានក្លាយជាជំនួញមួយដែលរកប្រាក់ចំណូលបានល្អគួរសម។ ជនជាតិអាមេរិកដែលបានមករស់នៅទីនេះ បានផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅនៃកោះនេះយ៉ាងច្រើន ដូចជាសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៍ នយោបាយ និងជំនឿសាសនាជាដើម។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៤០ របបប្រជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបានបង្កើតឡើង ក្នុងការកាត់បន្ថយអំណាចទៅលើក្រុមមហាក្សត្រដែលជាជនជាតិដើមនៃកោះហាវ៉ៃរស់នៅទីនោះ។ ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៣ ប្រជាជនអាមេរិករស់នៅលើកោះហាវ៉ៃបានទម្លាក់មហាក្សត្រីហាវ៉ៃ Liliuokalani ចេញពីការគ្រប់គ្រង។ មួយឆ្នាំក្រោយមក កោះហាវ៉ៃបានក្លាយទៅជាសាធារណៈរដ្ឋ គ្រប់គ្រងដោយលោកប្រធានាធិបតី Stanford B. Dole ដែលជាជនជាតិអាមេរិកកើតនៅលើកោះហាវ៉ៃមួយនេះ។ ដំបូងឡើយរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកមិនទាន់ចង់ទាញយកកោះហាវ៉ៃទៅជាទឹកដីរបស់ខ្លួនជាផ្លូវការប៉ុន្មាននោះទេ តែនៅក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមរវាងប្រទេសអេស្បាញ និងសហរដ្ឋអាមេរិក កោះហាវ៉ៃបានក្លាយទៅជាទីតាំងមួយសំខាន់ខ្លាំងក្នុងការពង្រីកវិសាលភាពរបស់អាមេរិក ជាពិសេសជាមួយនឹងកំពង់ផែ Pearl Harbor ។ នៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ហាវ៉ៃបានក្លាយទៅជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ថែមទៀត នៅពេលដែលទ័ពរបស់ប្រទេសជប៉ុនបានមកប្រយុទ្ធមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក Pearl Harbor ដដែលនេះនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤១៕	លោកអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក Dwight D. Eisenhower បានប្រកាស និងចាត់ទឹកដីនៃកោះហាវ៉ៃទៅជារដ្ឋទី៥០នៃសហរដ្ឋអាមេរិក រួចទង់ជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានទទួលរូបផ្កាយតំណាងចំនួន៥០ផ្កាយនៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦០។
គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងថា គណៈកម្មការរាជធានី ខេត្ត រៀបចំការបោះឆ្នោត ប្រកាសជ្រើសរើសមន្ត្រីប្រមាណជាង ១.៣ សែននាក់ ដើម្បីបម្រើការងារនៅតាមការិយាល័យបោះឆ្នោត នៅទូទាំងប្រទេស។ យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងខាងលើ ការិយាល័យបោះឆ្នោតនីមួយៗ តម្រូវឲ្យមានមន្ត្រីចំនួន៦រូប ដោយក្នុងនោះរួមមាន ប្រធាន១រូប អនុប្រធាន១រូប លេខាធិការ១រូប និងសមាជិក៣រូប។ ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលចង់ចូលបម្រើការងារនៅតាមការិយាល័យបោះឆ្នោត អាចទៅសុំ «ពាក្យចូលបម្រើការងារ ដោយឥតគិតថ្លៃ» នៅតាមគណៈកម្មការឃុំ សង្កាត់ រៀបចំការបោះឆ្នោត។ ការចែកពាក្យសុំចូលបម្រើការងារនេះ នឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី២០ ដល់ ថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់គ.ជ.ប ដដែល។ ការិយាល័យបោះឆ្នោត នៅទូទាំងប្រទេស មានជាង២ម៉ឺន។ គណបក្សនយោបាយចំនួន១២ បានចូលរួមប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ សង្កាត់ នាអាណត្តិទី៤នេះ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧។ រហូតមកដល់ពេលនេះ អ្នកសង្កេតការបោះឆ្នោត ប្រមាណជា ២ម៉ឺននាក់ហើយ ដែលមកពីបណ្តាអង្គការជាតិចំនួន៨ និង អង្គការអន្តរជាតិចំនួន៤ បានដាក់សំណើទៅកាន់គ.ជ.ប ដើម្បីចូលរួមឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត៕	ភ្នំពេញ៖ គ.ជ.ប នឹងរៀបចំមន្ត្រីប្រមាណជាង ១.៣ សែននាក់ នៅតាមការិយាល័យបោះឆ្នោត ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ ការិយាល័យបោះឆ្នោតនីមួយៗ នឹងមានមន្ត្រីគ.ជ.ប ចំនួន៦រូប។
អ្នកគ្រូ ជា ចាន់ណា ដែលបង្រៀនគណិតវិទ្យានៅវិទ្យាល័យអារញ្ញសាគរ CSC ខេត្តសៀមរាប ដល់សិស្សថ្នាក់ទី១០ បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមសិស្សចំនួនជិត១០០នាក់ ដែលអ្នកគ្រូបង្រៀនតាមអនឡាញ គឺមានតែសិស្សចំនួន៥០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅរៀនទៀងទាត់ រីឯពាក់កណ្តាលទៀត អ្នកខ្លះក៏អវត្តមានដោយគ្មានច្បាប់ ហើយខ្លះទៀតផ្អាកការសិក្សាបណ្តោះអាសន្ន។ អ្នកគ្រូ បានឲ្យដឹងថាសិស្សដែលមិនបានចូលរៀនទៀងទាត់ ដោយសារពួកគេត្រូវជួយរកចំណូលសម្រាប់ឪពុកម្តាយដែលខ្វះខាតក្នុងអំឡុងវិបត្តិកូវីដ-១៩ដោយភាគច្រើនជាសិស្សស្រី។ ចំណែកសិស្សមួយចំនួនដែលតែងមានវត្តមាននៅម៉ោងរៀនជាមួយអ្នកគ្រូ ភាគច្រើនជាសិស្សដែលខិតខំរៀន មានទូរសព្ទ និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សិក្សាអនឡាញ។ សកម្មភាពការសិក្សារបស់កុមារនៅតាម ផ្ទះ ដែលបង្រៀនដោយលោកគ្រូ យ៉េង វាសនា រូបភាពពីលោកគ្រូ យ៉េង វាសនា «សិស្សខ្លះគាត់អត់មានទូរសព្ទប្រើ សិស្សខ្លះក៏ខ្ជិល សិស្សខ្លះគាត់រៀនពូកែ តែគាត់អត់ចូលរៀន។ សិស្សខ្លះគាត់រវល់ជួយការងារឪពុកម្តាយរបស់ពួកគាត់។ ពួកគាត់ខ្លះអត់មានលុយបញ្ចូលសម្រាប់រៀន។ ណាមួយសិស្សដែលអត់ចូលរៀន គឺសិស្សដែលរៀនអត់សូវពូកែ។ មួយវិញទៀត គាត់គិតថាមុខវិជ្ជារបស់ខ្ញុំវាលំបាករៀន ទើបគាត់អត់ចូលរៀន»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកគ្រូ ជា ចាន់ណា។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកគ្រូឯកទេសគណិតវិទ្យារូបនេះ តែងតែប្រាប់ទៅសិស្ស ឬអាណាព្យាបាលសិស្សតាមទូរសព្ទ ឬផ្ញើសារនៅក្នុងក្រុមតេឡេក្រាមរវាងសិស្ស និងអាណាព្យាបាលសិស្ស។ អ្នកគ្រូបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«សិស្សខ្លះយើងបានហៅគាត់មករៀនវិញ។ ជួនកាលយើងបានអញ្ជើញមាតាបិតាគាត់មកជួប ដើម្បីសួរនាំពីគាត់ថាហេតុអ្វីបានជាគាត់អវត្តមានច្រើន»។ ចំពោះការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសថ្នាក់ទី១២ តាមអនឡាញរបស់អ្នកគ្រូ អ៊ូ សុផុន ក៏ទទួលបានសិស្សត្រឹមតែ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះក្នុងចំណោមសិស្សជិត៥០នាក់។ អ្នកគ្រូ បញ្ជាក់ថា សិស្សប្រមាណ៨០ភាគរយគឺមិនបានចូលរៀនតាមអនឡាញជាមួយអ្នកគ្រូទេ ដោយសារតែសិស្សខ្លះគ្មានលទ្ធភាពរៀន និងសិស្សខ្លះទៀតរៀនមិនទាន់ ទើបពួកគេសម្រេចបោះបង់ការសិក្សាលើមុខវិជ្ជារបស់អ្នកគ្រូ។ គ្រូបង្រៀននៅវិទ្យាល័យតេជោហ៊ុន សែន បឹងកក់ ខេត្តកំពង់ចាមរូបនេះ បង្ហាញការព្រួយបារម្ភទៅលើសិស្សដែលឈប់រៀនមុខវិជ្ជារបស់អ្នកគ្រូដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំបារម្ភពីពួកគាត់ដែរ។ ទោះបីមុខវិជ្ជានេះ រៀនគ្រាន់តែយកពិន្ទុ។ តែពេលគាត់ផុតទី១២ ទៅនោះ គឺពួកគេត្រូវការមុខវិជ្ជាភាសាអង់គ្លេសខ្លាំង ព្រោះ ពេលគាត់ត្រូវចូលរៀននៅតាមសកលវិទ្យាល័យ ឬតាមមុខជំនាញរបស់គាត់ ឬធ្វើការងារផ្សេងៗ។ ពួកគាត់អត់ទាន់យល់នៅត្រង់ចំណុចហ្នឹងទេ»។ ក្នុងរយៈពេលនៃការបិទសាលាកន្លងមក មានក្មេងស្រីមួយចំនួន មិនបានសិក្សាទៀងទាត់ ដោយពួកគេយកពេលវេលា ទៅជួយធ្វើការងារផ្ទះវិញ។ ក្មេងស្រីដែលងាកទៅធ្វើការងារផ្សេងៗ ក៏ជាហេតុនាំឲ្យពួកគេប្រឈមនឹងគ្រួសារបង្ខំឲ្យរៀបការ មានផ្ទៃពោះទាំងវ័យក្មេង រងអំពើហិង្សានៅក្នុងគ្រួសារ និង អំពើហិង្សាផ្លូវភេទ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដែលបង្ហាញដោយអង្គការ៦ដែលធ្វើការផ្តោតសំខាន់លើផ្នែកអប់រំកុមារ និងសិទ្ធិកុមារនៅកម្ពុជា រួមមាន Save the Children, Child World, Plan international Cambodia, Terre des Hommes, អង្គការភូមិកុមារ (SOS) និងអង្គការទស្សនៈពិភពលោកអន្តរជាតិ។ សកម្មភាពកុមារកំពុងរៀនតាមអនឡាញ រូបភាពពីលោក លាង វណ្ណធី ដែលបានផ្តល់ឲ្យសារព័ត៌មានថ្មីៗ ទាក់ទងនឹងអវត្តមានសិស្សនៅពេលបង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញ លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងណែនាំឲ្យគ្រូបន្តតាមដានការសិក្សារបស់សិស្ស និងចុះទៅសម្របសម្រួលពីការរៀនរបស់សិស្សទៅតាមបណ្តុំតូចៗ តាមភូមិ និងតាមផ្ទះនីមួយៗ ដើម្បីបែងចែក និងប្រមូលសន្លឹកកិច្ចការឲ្យសិស្ស និងជំរុញឲ្យសិស្សខិតខំស្វ័យសិក្សានៅផ្ទះ។ ជាពិសេសណែនាំទៅអាណាព្យាបាលសិស្សឲ្យជួយពន្យល់ ដាស់តឿន និងបង្រៀនកូនបន្ថែមនៅផ្ទះ ដើម្បីកុំឲ្យកុមារបោះបង់ការសិក្សា។ ការរៀន និងការបង្រៀនតាមអនឡាញនៅតែបន្តអនុវត្តរហូតដល់ពេលដែលក្រសួងអប់រំប្រកាសពីការបើកសាលាឡើងវិញ។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ បានបញ្ជាក់ថា សិស្សដែលគ្មានលទ្ធភាពរៀនតាមអនឡាញ ក្រសួងអប់រំបានឲ្យគ្រប់គណៈគ្រប់គ្រងសាលានីមួយៗរៀបចំ និងបែងចែកគ្រូបង្រៀនតាមមុខវិជ្ជានីមួយៗ ចុះទៅបង្រៀន និងពន្យល់មេរៀនដល់សិស្សផ្ទាល់តាមមូលដ្ឋាន។ «ចំពោះសិស្សដែលនៅដាច់ស្រយាលដែលគ្មានលទ្ធភាពទទួលបានអ៊ីនធឺណិតប្រើប្រាស់សម្រាប់រៀនតាមអនឡាញ។ គឺយើងនឹងប្រើវិធីសាស្ត្របុរាណ គឺការប្រមូលផ្តុំគ្នាតូចៗ ធ្វើស្វ័យសិក្សា ក៏ដូចជាដឹកនាំដោយគ្រូប្រចាំថ្នាក់ ឲ្យគាត់ជួយបន្តពន្យល់ និងបង្រៀនសិស្ស»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ក្នុងកម្មវិធីបើកការដ្ឋានជួសជុលអគារមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការអប់រំឌីជីថល និង ការអប់រំពីចម្ងាយនៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ។ សកម្មភាពការសិក្សារបស់កុមារនៅតាម ផ្ទះ ដែលបង្រៀនដោយលោកគ្រូ យ៉េង វាសនា រូបភាពពីលោកគ្រូ យ៉េង វាសនា លោក យ៉េង វាសនា គ្រូបង្រៀនថ្នាក់មេត្តយ្យ នៅខេត្តកំពង់ចាម ដែលចុះទៅបង្រៀនកុមារផ្ទាល់ នៅតាមផ្ទះដែលដាច់ស្រយាល ត្រឹម៥នាក់ក្នុងរយៈពេល១ខែកន្លងទៅនេះ លោកសង្កេតឃើញថា ចាប់តាំងពីលោកចុះទៅបង្រៀនផ្ទាល់ជាមួយកុមារក្នុងភូមិមក គឺកុមារទទួលបានចំណេះដឹងបានច្រើនជាងពួកគេរៀនតាមអនឡាញ។ លោកគ្រូ វាសនា ដែលមានបទពិសោធបង្រៀនថ្នាក់មត្តេយ្យរយៈពេល៥ឆ្នាំ បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយនៅពេលដែលលោកគ្រូបានចុះទៅបង្រៀនផ្ទាល់ជាមួយកុមារតាមផ្ទះក្នុងរយៈពេល៥ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ដូច្នេះថា៖«សិស្សភាគច្រើនគឺសុទ្ធតែខំរៀន ហើយឪពុកម្តាយសិស្សគឺសុទ្ធតែលើកទឹកចិត្តឲ្យកូនរៀនដែរ។ ពេលគាត់រៀនតាមអនឡាញ ពួកគេមិនដឹងថាត្រូវសួរពីណាគេទេ។ ពេលយើងចុះទៅបង្រៀនផ្ទាល់ គឺយើងដឹងថាគាត់ចេះបានកម្រិតណា»។ សម្រាប់អ្នកគ្រូ ឈិម វណ្ណារី ជានាយិកានៅបឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន ត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ បានបញ្ជាក់ថា សាលាបានបែងចែកឲ្យគ្រូបន្ទុកថ្នាក់មួយចំនួន ចុះទៅបង្រៀនផ្ទាល់ជាមួយសិស្សក្នុងបរិមាណត្រឹមតែ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះនៅតាមសហគមន៍ ឬតាមផ្ទះគ្រូ។ បើតាមអ្នកគ្រូ ឈិម វណ្ណារី សិស្សអាចជួបគ្រូម្តងបានតែ៣ម៉ោងប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយសប្តាហ៍។ តែយ៉ាងណា អ្នកគ្រូ វណ្ណារី នៅតែយល់ថាការបើកឱកាសឲ្យគ្រូចុះបង្រៀនសិស្សផ្ទាល់នេះ អាចឲ្យសិស្សសួរចំណុចមេរៀនដែលសិស្សមិនទាន់យល់។ អ្នកគ្រូរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ដោយសារតែសិស្សច្រើន ដូច្នេះសិស្សអាចជួបគ្រូបានតែមួយសប្តាហ៍ម្តងទេ។ យើងចែកសន្លឹកកិច្ចការឲ្យគាត់។ ដូច្នេះពេលហ្នឹងគាត់ក៏អាចសួរយើងត្រង់ចំណុចដែលគាត់ឆ្ងល់ពេលដែលយើងចុះទៅបង្រៀនគាត់»៕ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកនាំពាក្យ៖ សប្តាហ៍ក្រោយ ក្រសួងអប់រំ នឹងជូនដំណឹងពីការបើកសាលាឡើងវិញ ក្នុងដំណាក់កាលទី១ ការស្ទង់មតិ៖ សិស្សដល់ទៅ៧៨ភាគរយ បន្តរៀនតាមផ្ទះ តែមិនសូវដិតដល់ ការបង្រៀនតាមអនឡាញ ជំរុញឲ្យគ្រូចេះជំនាញបច្ចេកវិទ្យាទំនើប	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ ការបង្រៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ បានក្លាយជានិន្នាការទូទៅនៅលើសកលលោក រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។ ប៉ុន្តែគ្រូមួយចំនួនដែលបង្រៀនតាមអនឡាញ បានត្អូញត្អែរករណីសិស្សដែលចូលរៀនមិនបានគ្រប់ចំនួន ខណៈគ្រូដែលចុះបង្រៀនសិស្សដល់ផ្ទះ មិនសូវបារម្ភនោះឡើយ។
សូមលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ ប្រធានមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡា ខេត្តសៀមរាប លោក លី ប៊ុនណា មានប្រសាសន៍ថា សិស្សខ្លះនៅអវិជ្ជមាននៅឡើយសម្រាប់ការចូលរៀនសប្ដាហ៍ទី១នេះ ហើយខាងសាលាកំពុងទាក់ទងទៅកូនសិស្សទាំងនោះជាបន្តបន្ទាប់។ លោកប្រធានមន្ទីរមិនច្បាស់ចំពោះការបញ្ជាក់ថា កូនសិស្សទាំងនោះឈប់រៀនឬយ៉ាងណាទេ ដែលតាមការយល់ឃើញ ប្រហែលការបើកដំណើរថ្នាក់រៀនឡើងវិញភ្លាមៗនេះ សិស្សខ្លះមិនទាន់ត្រៀមរួចរាល់ក៏ថាបាន។ លោក លី ប៊ុនណា បន្ថែមថា៖« ដោយសារទើបបើកសាលារៀន ហើយកន្លែងខ្លះ លទ្ធភាពក្នុងការរៀបចំជាវេន ចឹងមិនទាន់ជាក់លាក់នៅឡើយ ជាទូទៅ កន្លែងខ្លះបើកគ្រប់កម្រិត កន្លែងខ្លះ យកថ្នាក់ទី៩ ទៅ១២ ជាសំខាន់ ព្រោះមិនអាចរៀចចំគ្រប់ថ្នាក់បាន ហើយករណីខ្លះ សិស្សមិនទាន់វិលត្រឡប់ពីស្រុកកំណើត ព្រោះខ្លះទៀតគាត់ចំណាកស្រុកដែរ»។ បន្ថែមពីនេះ លោក លី ប៊ុនណា បានមើលឃើញសញ្ញាវិជ្ជមានជាច្រើនក្នុងការការបើកសាលារៀនឡើងនៅវិញនេះ ដោយលោករំពឹងថា វាអាចឈានទៅរកប្រក្រតីជាបណ្ដើរៗហើយ និងពុំមានបញ្ហាចោទធំដុំនោទេ។ លោកប្រធានមន្ទីរអប់រំ បញ្ជាក់ថា បុគ្គលិក និងសិស្សខ្លះបានរកឃើញវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ១៩ តាមរយៈការធ្វើតេស្ដរហ័ស ហើយថ្នាក់ដឹកនាំសាលាបានចាត់វិធានការភ្លាមៗ ដោយឱ្យព្យាបាល និងធ្វើចត្តាឡីស័ក ចំណែកអ្នកមិនពាក់ព័ន្ធ គឺចូលរៀនធម្មតា។ នាយកវិទ្យាល័យ ១០ មករា ១៩៧៩ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា សាលារបស់លោកចូលរៀនវិញសម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី៩ និងទី១២ប៉ុណ្ណោះ ដោយចែកជាពីរវេន ពេលព្រឹកសម្រាប់ថ្នាក់ទី១២ និងរសៀលសម្រាប់ថ្នាក់ទី៩។ លោក គឹម ឡេង ប្រាប់ថា សិស្សខ្លះមិនទាន់ចូលរៀនវិញទេ តែចំនួននេះមានតិចតួចប៉ុណ្ណោះ៕	សៀមរាប៖ សាលារៀនគ្រប់កម្រិតទាំងអស់ក្នុងខេត្តសៀមរាប បានបើកទ្វារដំណើរការឡើងវិញទាំងស្រុងពីថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា មក។ យ៉ាងណាក្ដី សាលាខ្លះមិនទាន់រៀបចំរួចរាល់នៅឡើយ ដោយចូលរៀនតែថ្នាក់សម្រាប់ប្រឡងប៉ុណ្ណោះ ចំណែកសិស្សក៏មិនទាន់ចូលរៀនគ្រប់គ្នាដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង រថភ្លើងបុករថយន្តបណ្តាលឲ្យរបួស៦នាក់នៅកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៣ កាលពីព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី២១ ខែមេសា រថយន្តមួយគ្រឿងបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់លើផ្លូវរថភ្លើងនៅចំណុចភូមិបាលិលេយ្យ២ ក្រុងប៉ោយប៉ែត ហើយពេលធ្វើដំណើរបានពាក់កណ្តាលផ្លូវ រថភ្លើងមកដល់ និងបុករថយន្តនោះប៉ើងខ្ទាត។ ករណីស្រដៀងគ្នា បានកើតឡើងផងដែរនៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី២៣ ខែមេសា នៅចំណុចភូមិនិមិត្ត១ ក្រុងប៉ោយប៉ែតដដែល។ ករណីទាំងពីរមិនបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់ ប៉ុន្តែអ្នកបើកបររងរបួសធ្ងន់ ខណៈរថយន្ត និងរថភ្លើងរងការខូចខាត។ យោងតាមការផ្សាយរបស់គេហទំព័រផ្សព្វផ្សាយអប់រំនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ភាគីរថយន្តជាអ្នកដែលត្រូវសងការខូចខាត និងការជួសជុលរថភ្លើង។ វាប្រហែលជាមិនអាចទៅរួចឡើយ សម្រាប់ភាគីរថយន្តក្នុងការទាមទារសំណងផ្លូវច្បាប់ពីខាងរថភ្លើង ដោយសារតែពួកគាត់បានបើករំលោភលើផ្លូវអាទិភាពរបស់រថភ្លើង។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរដែនដី និងស្ថាប័ន ជំនាញទទួលរងនូវការស្តីបន្ទោសថា មិនបានដាក់ផ្លាកសញ្ញាឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែករណីមួយចំនួនអ្នកបើកបររថយន្តខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្នដោយមិនខ្វល់ពីផ្លាកសញ្ញាណែនាំ៕	ថ្ងៃសៅរ៍មួយករណី ហើយថ្ងៃចន្ទមួយករណីទៀត! គ្រោះថ្នាក់រថភ្លើងបុករថយន្តនៅតំបន់ក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងទីកន្លែងផ្សេងទៀត បានក្លាយជារឿងដ៏គួរឲ្យព្រួយបារម្ភ ដោយសារតែវាបានកើតឡើងជាញឹកញាប់។
ជំនួបរវាងក្រុមទាំង២ បានឈានមកដល់ជើងទី៣ នៃការប្រកួតលីគកំពូលកម្ពុជា។ ដោយឡែក សម្រាប់ ២លើកមុន ភ្នំពេញក្រោន បានចាញ់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ២-១ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ និងជើងទី២ ស្មើ ០-០ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។ នាដើមរដូវកាលភ្នំពេញក្រោន ធ្វើមិនសូវបានល្អ ខណៈព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ឈ្នះជាបន្ដបន្ទាប់។ លុះចូលមកពាក់កណ្ដាលជុំទី២ និងឈានមកដល់ជុំទី៣ នៃការប្រកួតលីគកំពូល ភ្នំពេញក្រោន ធ្វើបានល្អខ្លាំង ព្រោះរកបានពិន្ទុ រហូតស្ទើរតែជិតទាន់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង។ ដោយឡែកក្រុមទាំង២ គឺជាក្រុមមានពិន្ទុច្រើនជាង៨ក្រុមផ្សេងទៀតក្នុងលីគ ដែលបង្ហាញពីភាគរយច្រើន ក្នុងការយក៤ក្រុមកំពូល (Top 4) ដើម្បីទាត់ខ្វែងគ្នា រកម្ចាស់ជើងឯកលីគកំពូលកម្ពុជា។ តើជំនួបលើកទី៣ នៃរដូវកាលនេះ ភ្នំពេញក្រោន អាចយកឈ្នះ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ដែរឬទេ ខណៈការប្រកួត ធ្វើនៅទឹកដីខេត្តស្វាយរៀង? ក្នុងថ្ងៃជាមួយគ្នានេះ គិរីវង់សុខសែនជ័យ ត្រូវប៉ះជាមួយ កងយោពលខេមរភូមិន្ទ នៅកីឡដ្ឋានគិរីវង់ វេលាម៉ោង៣:៤៥ រសៀល ចំណែក បឹងកេត ជួបជាមួយ អង្គរថាយហ្គឺរ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក វេលាម៉ោង ៦:០០ យប់។ រីឯលទ្ធផលប្រកួតសប្ដាហ៍ទី២០ នាថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ណាហ្គាវើលដ៍ យកឈ្នះក្រុមវិសាខា នៅកីឡដ្ឋានខេត្តកំពង់ស្ពឺ លទ្ធផល ៣-១ ខណៈ អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ បានត្រឹមស្មើជាមួយ ព្រៃវែង ក្នុងលទ្ធផល ១-១៕	ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង កំពុងឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ១(បណ្ដោះអាសន្ន)មាន៤៧ពិន្ទុ តាមពីក្រោយ ដោយភ្នំពេញក្រោន មាន៤៥ពិន្ទុ។ ក្នុងសប្ដាហ៍ទី២០ នៃCambodian Premier League 2023-2024 នាថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមមានទីតាំងនៅខេត្តស្វាយរៀងនេះ ត្រូវស្វាគមន៍ ភ្នំពេញក្រោន នៅកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀង នាម៉ោង ៦:០០ល្ងាច។ ដោយឡែក នេះ គឺជាជើងទី៣ ក្នុងជំនួបរវាងក្រុមទាំងក្នុងលីគកំពូលកម្ពុជា នារដូវកាលនេះ។
ក្រុមកីឡាវាយកូនបាល់ជម្រើសជាតិចំនួន១១ប្រទេស នឹងបង្ហាញវត្តមាននាការប្រកួតវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ Davis Cup សម្រាប់តំបន់អាស៊ី/អូសេអានី Group IV។ ការចាប់ឆ្នោតដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២ ខែមេសា នឹងបែងចែកជា២ពូល។ បន្ទាប់យេម៉ែន បានដកខ្លួនចេញ ក្រុមដែលត្រូវប្រជែងក្នុង Group IV នេះ មានតែ១១ប្រទេសប៉ុណ្ណោះ គឺម្ចាស់ផ្ទះបារ៉ែន បង់ក្លាដែស អ៊ឺរ៉ាក់ កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ម៉ុងហ្គោលី មីយ៉ាន់ម៉ា អូម៉ង់ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត សិង្ហបុរី តាហ្ស៊ីគីស្ថាន និងកម្ពុជា។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅទីស្នាក់ការសហព័ន្ធកីឡាវាយកូនបាល់កម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា លោក ទេព រិទ្ធីវិត អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធ និងជាប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា មានជំនឿថា កីឡាករកម្ពុជានឹងស្តារមុខមាត់ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីធ្លាក់ចេញពី Group III កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ កម្ពុជាបានប្រកួតនៅក្នុង Group III ដែលរៀបចំនៅក្រុងតេហេរ៉ង់ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ កម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងពូល B ដោយចាញ់លីបង់ ស៊ីរី និងកាតា ក្នុងលទ្ធផល ០-៣ ដូចគ្នា ហើយបានឈ្នះសិង្ហបុរី ២-១ ។ នៅវគ្គ Play-Offs កម្ពុជា បានចាញ់តួកមេនីស្ថាន ១-២ ហើយបានធ្លាក់មកលេង Group IV នៅឆ្នាំ២០១៧ នេះវិញ។ លោក រិទ្ធីវិត បានអះអាងថា បរាជ័យរបស់កម្ពុជា កាលពីឆ្នាំមុន ដោយសារតែកីឡាករឆ្នើម ប៊ុន កេន្នី ជួបបញ្ហារបួស។ សម្រាប់ឱកាសនៅឆ្នាំនេះ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាវាយកូនបាល់កម្ពុជា មើលឃើញថា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត សិង្ហបុរី និងម្ចាស់ផ្ទះបារ៉ែន នឹងផ្តល់នូវការប្រកួតដ៏តឹងតែង តែលោកមិនបានដឹងច្បាស់ពីសមាសភាពក្រុមផ្សេងទៀតនោះឡើយ។ លោកថា សិង្ហបុរី មានលក្ខណៈប្រដំប្រសងជាមួយកម្ពុជា ដោយកាលពីឆ្នាំមុន កម្ពុជាបានឈ្នះ ២-១ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបានចាញ់វិញក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មួយផ្សេងទៀត។ ក្នុងចំណោមកីឡាករទាំង៤រូបរបស់កម្ពុជា ប៊ុន កេន្នី កូនកាត់ខ្មែរ-បារាំង ដែលជាប់ជម្រើសជាតិអស់រយៈពេល៧ឆ្នាំ និងកីឡាករខ្មែរ-អាមេរិក ម៉ម ផល្គុណ ដែលមានបទពិសោធន៍៤ឆ្នាំក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ នឹងលេងជាគូ ប៉ុន្តែអាចប្រែប្រួលទៅតាមកាលៈទេសៈ ខណៈ ឡុង សំនៀង (ជាប់ជម្រើស៣ឆ្នាំ) និង អួរ សារិទ្ធ ដែឡជាចំណូលថ្មី នឹងលេងក្នុងវិញ្ញាសាទោល។ សូមស្តាប់ប្រសាសន៍លោក ទេព រិទ្ធីវិត ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា៖	ក្រុមកីឡាវាយកូនបាល់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា កំពុងរង់ចាំមើលគូប្រជែងរបស់ខ្លួន ដែលប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍វគ្គប្រចាំជម្រុះតំបន់អាស៊ី/អូសេអានី Group IV នៃពានរង្វាន់កីឡាវាយកូនបាល់ជ្រើសរើសជើងឯកពិភពលោក Davis Cup។ ការចាប់ឆ្នោតនឹងដំណើរនៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខនេះ ខណៈការប្រកួតនឹងប្រព្រឹត្តពីថ្ងៃទី៣ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែមេសា នៅទីក្រុង Isa Town ប្រទេសបារ៉ែន។
នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ជប៉ុន បានដកកូរ៉េខាងត្បូងចេញពីបញ្ជីនៃដៃគូពាណិជ្ជកម្មគួរឲ្យទុកចិត្តជាផ្លូវការហើយ។ ការបោះជំហានរបស់ជប៉ុន នឹងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីទាំងពីរកាន់តែចម្រូងចម្រាសថែមទៀត។ ២៦ថ្ងៃក្រោយការសម្រេចចិត្តរបស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ការដកកូរ៉េខាងត្បូងចេញពី «បញ្ជីស» នៃដៃគូពាណិជ្ជកម្ម ចូលជាធរមានហើយ ទោះមានការអំពាវនាវពីរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូលក្ដី។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ កូរ៉េខាងត្បូងមើលឃើញសកម្មភាពនេះថា ជាការសងសឹកនយោបាយសម្រាប់សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូលរបស់ខ្លួនកាលពីឆ្នាំមុន ប្រឆាំងនឹងក្រុមហ៊ុនជប៉ុនលើការបង្ខំឲ្យប្រជាជនកូរ៉េធ្វើការនៅសម័យអាណានិគម។ គេរំពឹងថាក្រុងសេអ៊ូលនឹងធ្វើការតវ៉ាជាផ្លូវការជុំវិញការដកកូរ៉េខាងត្បូងចេញពីបញ្ជីនេះ ដែលខ្លួនអះអាងថានឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់គោលការណ៍ពាណិជ្ជកម្មសេរីរំខានដល់សង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់អន្តរជាតិនិងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ កូរ៉េខាងត្បូងស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង ២៧ ដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីសរបស់ជប៉ុន ដែលមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យដ៏តឹងរ៉ឹងក្នុងការនាំចេញមុខទំនិញយុទ្ធសាស្ត្រជាង ១១០០ ។ ការដកហូតនេះ ជាវិធានការបន្ថែមរបស់ក្រុងតូក្យូលើចំណាត់ការនៅក្នុងខែកក្កដាដែលការរឹតបន្តឹងកាន់តែតឹងរឹងលើការនាំចេញទៅប្រទេសកូរ៉េនូវវត្ថុធាតុដើមបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ចំនួន ៣ ដែលចាំបាច់ក្នុងការផលិតអេឡិចត្រូនិចនិងអេក្រង់។ ទីក្រុងតូក្យូបកស្រាយថា វិធានការរឹតត្បិតពាណិជ្ជកម្មនេះ ជាផ្នែកមួយនៃការគ្រប់គ្រងរបបនាំចេញស្របច្បាប់របស់ខ្លួន និងបានបដិសេធការអះអាងរបស់ក្រុងសេអ៊ូលថា ជាការសងសឹកនយោបាយ។ ឯរឿងការបង្ខំជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងវិញ ជប៉ុននិយាយម្ដងហើយម្ដងទៀតថា ត្រូវបានដោះស្រាយក្រោមសន្ធិសញ្ញារដ្ឋមួយឆ្នាំ ១៩៦៥រួចមកហើយ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ទីក្រុងសេអ៊ូលបានប្រកាសការសម្រេចរបស់ខ្លួនដើម្បីបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងដែលហៅថាកិច្ចព្រមព្រៀងចែករំលែកព័ត៌មានយោធា (GSOMIA) ដែលជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខរក៏កម្រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ការភាពល្អក់កកររវាងទីក្រុងសេអ៊ូល និងតូក្យូ បានធ្វើឱ្យទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាកមួយ។ សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងព្យាយាមពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាពក្នុងតំបន់ដើម្បីទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំងឡើងរបស់ចិននិងពីយោធារបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង៕	ដោយ៖ ងួន សុភាវត្តី
សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាង ទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាង អ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី និងលោក យូ ខេមរៈ ដូចតទៅ៖ ការជួសជុលសេវាមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ពីទេសចរខ្មែរ មាននិន្នាការកើនឡើង ចាប់តាំងពីកំឡុងពេលវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩។ កំណើននេះ បានជួយសម្រាលជីវភាពមគ្គុទ្ទេសក៍មួយផ្នែក ជំនួសឱ្យការបាត់បង់ទេសចរអន្តរជាតិនាគ្រានោះ។ មូលហេតុមួយទៀត ពេលដែលមានមគ្គុទ្ទេសក៍ពន្យល់ ធ្វើឱ្យទេសចរខ្មែរអាចដឹងរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្រ្ត លើចម្លាក់ជញ្ជាំង ប្រាសាទ ឬដែលគេតែងនិយមនិយាយលេចថា អាចឱ្យថ្មនិយាយបាន។ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ នៅតំបន់ប្រាសាទមានច្រើនភាសា ខ្លះបានចងក្រងបង្កើតជា សមាគម តាមភាសារៀងៗខ្លួន។ ដើម្បីទាក់ទាញអតិថិជនមគ្គុទ្ទេសក៍ខ្លះ បានប្រើជំនាញ ផ្ទាល់ខ្លួនដែលមាន និយាយបែកកំប្លែង កាយវិការប្លែកៗ។ល។ យ៉ាងណា មគ្គុទ្ទេសក៍ខ្លះ យល់ថា ការធ្វើដូច្នោះមិនសមរម្យទេ ហើយការនិយាយប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់មគ្គុទ្ទេសក៍ខ្លះ ក៏មិនត្រឹមត្រូវផងដែរ។ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ចាស់វស្សាមួយរូប លោក យូ ខេមរៈ បានកត់សម្គាល់ឃើញថា មគ្គុទ្ទេសក៍ខ្លះបានឆ្លៀតធ្វើឱ្យខ្លួនល្បីល្បាញក្នុងបណ្ដាញសង្គម មានអ្នកគាំទ្រច្រើន ទាំងដែលខ្លួនកំពុងធ្វើខុស។ ធ្វើខុសត្រង់ថា គេកំពុងនិយាយប្រវត្តិសាស្រ្តខុសប្រាប់ ដល់ភ្ញៀវនៅតាមប្រាសាទ ឬអ្នកទស្សនារាប់ពាន់នាក់លើបណ្ដាញសង្គម។ មគ្គុទ្ទេសក៍ ភាសាបារាំងរូបនេះពន្យល់ថា មគ្គុទ្ទេសក៍ត្រូវបានគេចាត់ទុកដូចជាអង្គទូតមួយរូប ដែលនិយាយរៀបរាប់រឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្រ្តប្រាប់ភ្ញៀវ ដូច្នេះការនិយាយមិនត្រឹមត្រូវ នាំឱ្យមានការភាន់ច្រឡំខ្លាំង។ លោក ខេមរៈ ស្នើឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់ កុំជួលសេវាមគ្គុទ្ទេសក៍ណាដែលគ្រាន់តែល្បីតាមគ្នា តែគួរជ្រើសរើសមគ្គុទ្ទេសក៍ដែលមានចំណេះដឹងច្បាស់លាស់ មានវិជ្ជាជីវៈ ស្របច្បាប់ និងស្ដង់ដាត្រឹមត្រូវ។ លោកបន្ថែមថា៖« ពីព្រោះគេស្មានថា សកម្មភាពគាត់មានការទទួលស្គាល់ ពេញនិយម ពលរដ្ឋដែលខ្វះខាតចំណេះដឹងលើវប្បធម៌ ហើយក្មេងជំនាន់ក្រោយដែលឃើញគាត់ល្បី ថាអាហ្នឹងត្រឹមត្រូវទើបល្បី ហើយនាំគ្នាធ្វើតាម ដែលជារឿងគ្រោះថ្នាក់មួយសម្រាប់សង្គម ប្រវត្តិសាស្រ្ត»។ ទីប្រឹក្សាសមាគមមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ខ្មែរអង្គររូបនេះ ស្នើឱ្យក្រសួងទេសចរណ៍គួរមានវិធានការបន្ទាន់ ដើម្បីចាត់ការលើមគ្គុទ្ទេសក៍ដែលធ្វើខុសវិជ្ជាជីវៈ និងនិយាយខុសប្រវត្តិសាស្រ្ត ដ្បិតវាប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងវប្បធម៌ទាំងមូល។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរណ៍លោក តុប សុភ័ក្រ្ត បានឱ្យដឹងថា កន្លងមកក្រសួងតែងមានវគ្គវិក្រឹត្យការដើម្បីបណ្ដុះបណ្ដាល និងពង្រឹងជំនាញវិជ្ជាជីវៈដល់មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍នៅតាមតំបន់ ដោយធ្វើយ៉ាងណាឱ្យពួកគេមានសីលធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈក្នុងការ បំពេញតួនាទី។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្នុងករណីដែលមគ្គុទ្ទេសក៍រូបនេះមិនបានគោរពតាមការណែនាំរបស់មន្ទីរ នោះក្រសួងមានសិទ្ធិដកអាជ្ញាបណ្ណបានគ្រប់ពេល។ លោក តុប សុភ័ក្រ្ត បន្ថែមថា៖« មគ្គុទ្ទេសក៍ជាអ្នកនាំសារ នាំព័ត៌មានដល់ទេសចរបានដឹង យើងត្រូវមានភាពច្បាស់លាស់ក្នុងការរ៉ាយរ៉ាប់ប្រាប់ទេសចរ ហើយការនិយាយខុសប្រាស់ចាកការពិត ពិសេសប្រវត្តិសាស្រ្តគឺគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់»៕	សៀមរាប៖ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ ប្រៀបបានទៅនឹងទូតសុឆន្ទៈផ្សព្វផ្សាយ វប្បធម៌ អរិយធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងប្រពៃណីខ្មែរ ដល់ភ្ញៀវទេសចរបរទេស និងទៅកាន់ពិភពលោក។ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ ក៏ជាតួអង្គសំខាន់ ក្នុងការបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ សិល្បៈ ទៅកាន់ភ្ញៀវទេសជាតិដែរ។ ការជួលសេវាមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍នៅតំបន់អង្គររបស់ទេសចរជាតិ នៅតំបន់អង្គរ នារយៈពេលចុងក្រោយនេះ ហាក់មានការកើនឡើង ហើយនិន្នាការនេះ ពិតជាបានរួមចំណែកបង្កើនជីវភាពរបស់ មគ្គុទ្ទេសក៍ ដែលបានតស៊ូយ៉ាងត្រដាបត្រដួសតាំងពីវិបត្តិកូវីដ-១៩មកនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក យូ ខេមរៈ ជាមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ចាស់វស្សាមួយរូបនៅតំបន់អង្គរ កត់សម្គាល់ឃើញថា មានមគ្គុទ្ទេសក៍ខ្លះដែលមានឈ្មោះបោះសំឡេង តាមបណ្តាញសង្គម កំពុង ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានប្រវត្តិសាស្ត្រខុសទៅកាន់អ្នកគាំទ្រខ្លួន។ លោក យូ ខេមរៈ ចាត់ទុកថានេះគឺរឿងគ្រោះថ្នាក់ និងបង្កឱ្យមានការភាន់ច្រឡំប្រវត្តិសាស្ត្រ។ លោក ស្នើឱ្យក្រសួងវប្បធម៌ អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ករណីនេះ និងស្នើឱ្យទេសចរជាតិ ជួលសេវាមគ្គុទ្ទេសក៍ដែលមានចំណេះច្បាស់លាស់ពីតំបន់អង្គរ ជាជាងជួលមគ្គុទ្ទេសក៍ដែលពូកែកំប្លែង និងល្បីល្បាញតាមបណ្តាញសង្គម។
របាយការណ៍សិក្សាបានរកឃើញថា ការចាប់ផ្ដើមអភិវឌ្ឍវិស័យដំឡូងមីក្នុងពេលនេះ នឹងអាចផ្ដល់ប្រយោជន៍គុណនឹងបី ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំខាងមុខ ដែលជួយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកើនតាមរយៈ ការកើនឡើងនៃការងារ និងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ជាពិសេសកសិករ ដែលមិនសូវមានជំនាញ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកតំណាង UNDP ប្រចាំកម្ពុជា លោក Nick Beresford នៅក្នុងកម្មវិធីប្រកាសផ្សព្វផ្សាយ របាយការណ៍ស្ដីពីការរៀបចំករណីវិនិយោគសម្រាប់ដំឡូងមី នៅថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិកម្ម លោក ម៉ៅ ថូរ៉ា បានលើកឡើងថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កំពុងសិក្សាលើការរៀបចំគោលនយោបាយជាតិដំឡូងមី ដោយទទួលបានឯកភាព លើខ្លឹមសារពីទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្រី្តហើយ។ ចំណែក ប្រធានគម្រោង UNDP លោក លាង រ័ត្នម៉ាណា បានបញ្ជាក់ថា តម្រូវការដំឡូងមីនៅលើពិភពលោក កំពុងតែកើនឡើងរួមទាំងតម្លៃ ហើយចិនជាទីផ្សារទទួលទិញធំជាងគេ។ ប៉ុន្តែនៅកម្ពុជា ការកើនឡើងនៃដំឡូងមី ធ្វើឲ្យដំណើរការផលិកម្មនេះ ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពព្រួយបារម្ភ ហើយស្ថានភាពឧស្សាហកម្មក៏ធ្លាក់ចុះ។ រីឯ ប្រទេសថៃនិងវៀតណាម ជាប្រទេសដែលទទួលបានការចំណេញពីវិស័យដំឡូងមី ហើយមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាគួរតែចាប់ផ្ដើមអភិវឌ្ឍវិញម្ដង។ «ការបោះទុនវិនិយោគលើវិស័យដំឡូងមីចំនួន ២៩៤លានដុល្លារ វិស័យដំឡូងមីនឹងរីកចម្រើនជាងវិស័យចិញ្ចឹមសត្វ ស្បៀងអាហារ និងទេសចរណ៍។ ចំពោះលទ្ធផល គឺទទួលបានដូចការវិនិយោគលើស្រូវអង្គរដែរ ហើយផលចំណេញទទួលបានទៅដល់បីដង ដូច្នេះផលចំណេញសេដ្ឋកិច្ចគឺមិនតិចជាង៩៤០លានដុល្លារនោះទេក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំ»។ នេះជាការលើកឡើងបន្ថែមរបស់ លោក លាង រ័ត្នម៉ាណា។ របាយការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្មនៅថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ បង្ហាញថា នៅរយៈពេល១០ខែក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ កម្ពុជាបាននាំចេញ ដំឡូងមីក្រៀម និង ដំឡូងមីស្រស់ ជាង២លានតោន ដែលក្នុងនោះថៃនិងវៀតណាម ជាទីផ្សារធំជាងគេរបស់កម្ពុជា៕	របាយការណ៍ UNDP បង្ហាញថា កម្ពុជាអាចទទួលចំណូលពន្ធរហូតដល់ ១៣០លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំ ពីដំឡូងមី និងផលប្រយោជន៍គុណនឹងបី ប្រសិនបើមានការគាំទ្រនិងវិនិយោគពីសាធារណៈឲ្យកាន់តែច្រើន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងរៀបចំគោលនយោគបាយជាតិលើវិស័យដំឡូងមី ដោយរំពឹងថានឹងទទួលបានផលចំណេញ។
ដីដែលជារបស់អ្នកដទៃ ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ ដល់ដីរបស់ជនជាតិណាមួយទៀត។ https://salatraju.com/lexique/	Servient land
ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ ពិតជាសំខាន់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូបក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត ការសន្សំលុយ រឹតតែមានសារសំខាន់មនុស្ស ដើម្បីមានថវិកាត្រៀមសម្រាប់ប្រើប្រាស់ពេលមានតម្រូវការចាំបាច់។ វិលត្រឡប់ទៅក្រោយកាលពីប៉ុន្មានទសវត្សរ៍មុន ការសន្សំលុយហាក់ខុសប្លែកពីយុវជនសម័យបច្ចុប្បន្ន ដោយការសន្សំលុយភាគច្រើន គឺសន្សំក្នុងកូនជ្រូកដី ក្នុងសៀវភៅ ក្រោមខ្នើយ ឬការយកលុយទៅ វិនិយោគលើការចិញ្ចឹមសត្វជាដើម។ លោក អ៊ិន ចាន់នី សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល នៃសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា (ABC) និងជាអតីតប្រធាន ដែលទើបផុតអាណត្តិ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ កន្លងមកថា បច្ចុប្បន្នមិនសូវមានការសន្សំលុយបែប បុរាណឡើយ ដោយសារការប្រើប្រាស់គណនីធនាគារដើម្បីសន្សំលុយ និងសម្រាប់ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃ មានកាន់តែច្រើន។ «ចំនួនគណនីនៅក្នុងធនាគារកាលពីឆ្នាំ២០១២មានចំនួន ១លាន៤សែននាក់ ហើយមកដល់ឆ្នាំ ២០២០ មានចំនួន ៦លាន២សែននាក់។ ចំពោះយុវជន នៅឆ្នាំ២០១៧មានចំនួន ២៥ម៉ឺននាក់ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២២ កើន ឡើងដល់ ២លាន៣សែននាក់»។ នេះជាការកត់សម្គាល់របស់លោក អ៊ិន ចាន់នី ដែលជានាយកប្រតិបត្តិធនាគារ អេស៊ីលីដា ផងដែរ។ ការប្រើប្រាស់គណនីធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីចំណាយ រួមទាំងសន្សំ គឺជាបរិបទថ្មីនៅកម្ពុជា ខណៈ យុវជន សម័យមុនមិនសូវទទួលបានចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថល ទូលំទូលាយឡើយ។ អ្នក ស្រី ប៉ែន បុប្ផា នាយិកាក្រុមហ៊ុនឫទ្ធិពល បានលើកឡើងថា៖« កាលពី១០ឆ្នាំមុន អ្នកខ្លះចាយក៏ចាយទៅ អ្នកខ្លះ ចាយហើយកត់ គិតក្បិតក្បៀត។ អ្នកខ្លះគាត់មានស្រោមសំបុត្រក៏ដាក់ជាកញ្ចប់លុយសម្រាប់រៀន សម្រាប់ទិញ ខោអាវ និងសម្រាប់ជួបជុំមិត្តអ៊ីចឹងទៅ។ បើឱ្យពួកគាត់មានការកត់ត្រា ស្រួលបួលដូចមិនទាន់មានទេ ហើយ កាលនោះក៏យើងមិនទាន់ប្រើទូរសព្ទសម្បូរបែបដែរ»។ ធ្លាប់ឆ្លងកាត់ជីវិតជាយុវជន អ្នកស្រី បុប្ផា បានរំលឹកថា កាលណោះ មិនសូវអ្នកគិតគូរបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុអ្វីឡើយ លើក លែងតែគ្រួសារខ្លះ ជាអ្នករកស៊ីដែលតែងតែអប់រំបង្រៀនកូនឱ្យយកចិត្តទុកដាក់រឿងលុយកាក់ឱ្យចេះសន្សំសំចៃ។ គ្រួសារខ្លះទិញមាស ខ្លះទិញគោ ជ្រូក ខ្លះទិញទ្រព្យសម្បត្តិដើម្បីតម្កល់ទុក ហើយទាំងនេះ ជាចំណេះផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដែលគាត់បានបង្រៀនទៅកូនតាមបែបប្រពៃណី។ អ្នក ស្រី ប៉ែន បុប្ផា នាយិកាក្រុមហ៊ុនឫទ្ធិពល នាពេលបច្ចុប្បន្ន នាយិកាក្រុមហ៊ុនឫទ្ធិពលរូបនេះ បានសង្កេតឃើញថា យុវជនភាគច្រើនសន្សំក្នុងគណនីធនាគារ ឬមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ព្រោះវាមានភាពងាយស្រួល និងទំនើប។ ភាពជឿនលឿននៃបច្ចេកវិទ្យា បានធ្វើឱ្យយុវជនសម័យថ្មី មានជម្រើសច្រើនក្នុងការចាយវាយ ដែលជាផលអវិជ្ជមានសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថរបស់ពួកគេ។ អ្នកស្រី ប៉ែន បុប្ផា បានលើកឡើងថា៖« ពីមុនមិនសូវមានជម្រើសចាយវាយច្រើនឡើយ ហើយមធ្យោបាយចាយលុយក៏មិនទាន់ សម្បូរបែបប៉ុន្មាន។ ឥឡូវស្រួលណាស់តាមទូរសព្ទ ដើរតែចុចក៏ចាយបាន មានតែកាតមួយក៏ឆូតបាន។ ជម្រើស ទាំងនេះមិនមែនអាក្រក់ទេ តែយុវជនត្រូវចេះគ្រប់គ្រងខ្លួន កុំតាមភាពទំនើប មិនមើលស្ថានភាពខ្លួន»។ អ្នកស្រីយល់ឃើញថា យុវជនគួរស្វែងយល់ពីចំណូលចំណាយរបស់ខ្លួនឱ្យច្បាស់ ជាពិសេសត្រូវដឹងពីចំណាយ ចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃ បើមិនដូច្នេះទេ យុវជនអាចចាយតាមចំណង់ ទិញសម្ភារនិយម ឬទិញនេះទិញនោះ មិនបានគិតគូរ ជាមុនសិន។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា យុវជនគួរតែរៀបចំផែនការលុយកាក់ ដែលហៅថាផែនការហិរញ្ញវត្ថុ។ ហេតុនេះ យុវជនគួរតែមានគោលដៅជីវិតខ្លួនឯង គួរចាប់ផ្តើមគិតថាតើចង់ឃើញខ្លួនយ៉ាងណានៅថ្ងៃមុខ ហើយត្រូវគិតថាខ្លួនឯងគួររៀនអ្វីបន្ថែម ដើម្បីអាចរកចំណូលបានច្រើនជាងមុន។ ក្រៅពីនេះ យុវជនក៏គួរមានវិន័យសម្រាប់ខ្លួន ដើម្បីជៀសវាងការបំពាន់លើផែនការហិរញ្ញវត្ថុ។ បច្ចុប្បន្ន វិស័យដឹកជញ្ជូនដឹកជញ្ជូននៅកម្ពុជាមានតម្រូវការខ្ពស់ ដោយពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើនបង្កើតចំណូល ពីការនាំទំនិញពីស្រុកក្រៅមកប្រកបរបររកស៊ី។ ហេតុនេះហើយ ការចាយវាយតាមរយៈគណនី ធនាគារបែបឌីជីថលបានជួយអាជីវករ ងាយស្រួលក្នុងការទូទាត់ចំណូលចំណាយ។ ជាមួយគ្នានោះ យើងសង្កេតឃើញថា យុវជនមួយចំនួនបានចំណាយច្រើនលើការទិញទំនិញតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងការបរិភោគអាហារថ្មីៗជាដើម។ លោក ពេជ្រ ពង្សបុញ្ញប្ញទ្ធិ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅនៃក្រុមហ៊ុន Twd. ហើយលោកបានបង្កើតទំព័រហ្វេសប៊ុក «កាក់សេន» ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយអំពីចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុ និងរបៀបគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ។ លោកបានលើកឡើងថា របៀបចាយវាយ និងរបៀបសន្សំ របស់យុវជនបច្ចុប្បន្ន គឺខុសគ្នាច្រើនពីយុវជនកាលពីមុន។ យុវជនសម័យបច្ចុប្បន្ន ប្រើប្រាស់ឌីជីថលច្រើនជាងយុវជនកាលពី១០ឆ្នាំមុន ដែលពួកគេមិនសូវខ្វាយខ្វល់ និងមានចំណេះដឹងរឿងបច្ចេកវិទ្យាឡើយ។ លោក ពេជ្រ ពង្សបុញ្ញប្ញទ្ធិ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅនៃក្រុមហ៊ុន Twd. ក្រៅពីនេះ លោកសង្កេតឃើញថា ជម្រើសនៃការចាយវាយរបស់យុវជនក្នុងយុគសម័យឌីជីថល គឺមានភាពសម្បូរបែប ជាពិសេសទៅលើតម្រូវការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ តួយ៉ាង នៅពេល«កាក់សេន» បង្កើតមាតិកាទាក់ទងទៅនឹងការទិញអីវ៉ាន់អនឡាញ ប្រិយមិត្តរបស់កាក់សេនភាគច្រើនចែករំលែកបន្ត និងបញ្ចេញមតិដែលទាក់ទងនឹងរឿងរបស់ខ្លួន។ លោក ពង្សបុញ្ញប្ញទ្ធិ បានបន្ថែមថា៖« បើប្រៀបធៀបជាមួយ១០ឆ្នាំមុន ខ្ញុំគិតថាវាខុសគ្នាច្រើន ដោយសារវាពាក់ព័ន្ធនឹងសកលភាវូបនីយកម្មផង និងជីវិតក្នុងសម័យឌីជីថលផង មានន័យថា ការប្រើប្រាស់ការចាយវាយហ្នឹង វាស្រួលចាយជាងមុន។ ទី១ ដោយសារផលិតផល និងតម្រូវការ វាកើតមានច្រើនជាងមុន ហើយទី២ ពាក់ព័ន្ធនឹងឱកាសនៃចាយវាយរបស់គាត់។ មនុស្សពីមុនមិនមានការកម្មង់ទិញអីវ៉ាន់ពីស្រុកក្រៅអីទេ ដូច្នេះវាមិនមានតម្រូវការអ្វីឡើយ អ៊ីចឹងការចាយវាយអាចតិច»។ នៅកម្ពុជា យុវជនដែលរស់នៅជាមួយអាណាព្យាបាល ទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ច្រើន និងមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រង់ហិរញ្ញវត្ថុប្រសើរជាង យុវជន ដែលរស់នៅពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង។ ជាក់ស្តែង សិស្សនិស្សិត ដែលមករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្រោយបញ្ចប់ថ្នាក់វិទ្យាល័យ ត្រូវចំណាយច្រើនលើការស្នាក់នៅ និងបរិភោគ។ យុវជន ង៉ែត មិនា ជានិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង និងជាបុគ្គលិកក្នុងហាងកាហ្វេមួយកន្លែង ហើយបានមករស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ រយៈពេល៤ឆ្នាំហើយ។ មិនា បានប្រាប់ ThmeyThmey25 ថា ប្រាក់ខែដែលទទួលបានជាង១លានរៀល ត្រូវចំណាយទៅលើថ្លៃផ្ទះជួល ទឹកភ្លើង និងសន្សំសម្រាប់បង់ថ្លៃសាលា រួមជាមួយការចាយវាយប្រចាំថ្ងៃផងដែរ។ យុវជន ង៉ែត មិនា ជានិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង និងជាបុគ្គលិកក្នុងហាងកាហ្វេមួយកន្លែង យុវជនវ័យ ២២ឆ្នាំរូបនេះបានលើកឡើងថា៖« ពេលខ្លះខ្ញុំចាយមិនដល់ខែទេ ព្រោះតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃច្រើន ជាពិសេសនៅពេលដល់ថ្ងៃបង់សាលា ខ្ញុំចំណាយច្រើនជាងខែធម្មតា។ ម្យ៉ាង ខ្ញុំចំណាយខ្លះទៅលើសម្ភារៈប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ សំលៀកបំពាក់ និងថ្លៃសាំងផង»។ យុវជន មិនា បានជ្រើសរើសការសន្សំតាមគណនីធនាគារមួយ ព្រោះយល់ថាងាយស្រួល រហ័ស និងមិនពិបាក។ យុវជនរូបនេះប្រើប្រាស់ការទូទាត់បែបឌីជីថលច្រើន ព្រោះបច្ចុប្បន្នមិនពិបាកចាយវាយឡើយ ហើយតាមស្ថានីយ ប្រេងឥន្ធនៈមួយចំនួនក៏មានទទួលលុយតាមប្រព័ន្ធឌីជីថលដែរ។ មិនខុសគ្នាប៉ុន្មានពីយុវជនខាងលើ កញ្ញា តាន់ ចាន់សុវណ្ណមុន្នីនាថ ជាបុគ្គលិកហាងកាហ្វេម្នាក់ដែរ ក៏បាន ជ្រើសរើសការសន្សំលុយតាមគណនីធនាគារមួយ។ កញ្ញាបានឱ្យដឹងថា ការចំណាយប្រចាំរបស់ខ្លួនមិនមានច្រើន ដោយសារកញ្ញារស់នៅជាមួយឪពុកម្តាយ។ កញ្ញា តាន់ ចាន់សុវណ្ណមុន្នីនាថ ជាបុគ្គលិកហាងកាហ្វេមួយកន្លែងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ «ខ្ញុំធ្វើការនៅហាងកាហ្វេតាំងពីចប់វិទ្យាល័យ មិនទាន់ចូលរៀនសាកលទេ ព្រោះមិនទាន់ដឹងថាខ្លួនស្រលាញ់អ្វី។ ខ្ញុំបានប្រាក់ខែ១៨៥ដុល្លារ ខ្ញុំឱ្យទៅអ្នកផ្ទះ និងសន្សំខ្លះក្នុងគណនីធនាគារ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់កញ្ញា ចាន់សុវណ្ណមុន្នីនាថ ដោយបន្ថែមថា ការចាយវាយភាគច្រើន គឺទៅលើអាហារដែលកញ្ញាចូលចិត្ត។ មួយចំណែកទៀត គឺកញ្ញាចំណាយទៅលើមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ ព្រោះកញ្ញាជិះតុតុទៅធ្វើការជាប្រចាំ។ ទន្ទឹមនឹងការកើនឡើងនៃចំនួនយុវជនដែលប្រើប្រាស់គណនីធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថ លោក អ៊ិន ចាន់នី ជឿជាក់ថា ទៅថ្ងៃមុខចំនួននៃអ្នកប្រើប្រាស់គណនេយ្យសន្សំនឹងកើនឡើងច្រើនទៀត។ លោកបានបញ្ជាក់ថា រៀងរាល់ឆ្នាំ គណនីសន្សំក្នុងធនាគារកើនឡើង២០ភាគរយ ដូច្នេះរយៈពេល១០ឆ្នាំទៅមុខនឹងកើនកាន់តែច្រើន៕	ភ្នំពេញ៖ ពីការសន្សំដាក់កូនជ្រូកដី ដាក់បំពង់ឫស្សី រហូតមកដល់ការទុកដាក់លុយនៅធនាគារ ឬគ្រឹះស្ថានមី ក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ នេះជាការវិវត្តប្រែប្រួលរបៀបរស់នៅរបស់មនុស្សទាក់ទងនឹងការទុកដាក់លុយ។ បើតាមលោក អ៊ិន ចាន់នី សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល នៃសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា (ABC) យុវជនដែល ប្រើប្រាស់គណនីធនាគារ (កុងធនាគារតាមភាសានិយាយ) នៅឆ្នាំ២០២២ មានជាង២លាននាក់។ ការសន្សំលុយ ក្នុងសម័យឌីជីថល ពិតជាមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់ យុវជន ប៉ុន្តែផលអវិជ្ជមានក្នុងការចាយវាយក៏មានផងដែរ។
ភ្នំពេញ៖ ខ្លាឃ្មុំធំ ប្រភេទសត្វកម្រជិតផុតពូជនៅកម្ពុជា និងជាសត្វងាយរងគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងពិភពលោក ត្រូវបានឃើញនៅតំបន់ការពារធម្មជាតិកម្ពុជា។ នេះបើតាមក្រសួងបរិស្ថាន នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា។ ខ្លាឃ្មុំធំជាភាសាបច្ចេកទេស Asiatic black bear (Ursus thibetanus) ស្ថិតក្នុងប្រភេទសត្វកម្រ និងជិតផុតពូជ (តាមច្បាប់ស្តីពីព្រៃឈើ របស់កម្ពុជា) និងត្រូវបានចាត់ជាប្រភេទងាយរងគ្រោះ (VU) នៅក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN ហើយត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ក្នុងឧបសម្ព័ន្ធ I នៃអនុសញ្ញា CITES។ ក្រសួងបរិស្ថាន បានបញ្ជាក់ថា វត្តមានខ្លាឃ្មុំធំប្រភេទនេះ ត្រូវថតបានដោយម៉ាស៊ីនថតស្វ័យប្រវត្តិ ដាក់នៅក្នុងព្រៃមន្ត្រីជំនាញនៃក្រសួងបរិស្ថាន ដោយដាក់ចន្លោះពីខែមីនា ដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅ។ អ្នកជំនាញ មិនទាន់មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់ថា មានសត្វខ្លាឃ្មុំធំប៉ុន្មានក្បាលនៅកម្ពុជាឡើយ។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានបង្ហាញថា វត្តមានខ្លាឃ្មុំធំថតបាននៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃកម្ពុជា ជាព័ត៌មានដ៏គួរឱ្យរីករាយ ព្រោះវាជាប្រភេទសត្វកម្រៗ ដែលពិភពលោកជិតបាត់បង់ ប៉ុន្ដែកម្ពុជានៅមាន។ លោកនាំពាក្យរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា៖ « សត្វខ្លាឃ្មុំទទួលរងការគំរាមកំហែងពីកត្តាជាច្រើនរួមមាន ការបាត់បង់ទីជម្រក ការបរបាញ់និងជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ ដើម្បីយកស្បែក ក្រចកជើង ប្រម៉ាត់ និងការចាប់មកចិញ្ចឹម»។ ខ្លាឃ្មុំធំ រស់នៅក្នុងប្រភេទព្រៃជាច្រើនប្រភេទរួមមាន ព្រៃស្រោង ព្រៃពាក់កណ្តាលស្រោង ព្រៃរបោះ និងព្រៃចម្រុះ។ ចំណែកនៅកម្ពុជា សត្វប្រភេទនេះ មានវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដូចជានៅភូមិភាគឦសាន ភូមិភាគខាងកើត ភូមិភាគខាងជើង និងភូមិភាគនិរតីនៃប្រទេសកម្ពុជា។ កន្លងមកក្រសួងបរិស្ថាន បានប្រកាសពីវត្តមានសត្វកម្រ ៤ប្រភេទ ដែលទទួលរូបពីម៉ាស៊ីនថតស្វ័យប្រវត្តិរួមមាន ឈ្លូសយក្ស ឆ្កែព្រៃ ខ្លាលឿងមាស ខ្លាពពក ។ ពួកវាភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ការពារទេសភាពភាគខាងកើត ប្រទេសកម្ពុជា។ វត្តមានសត្វកម្រដែលថតបានកន្លងមក អាចជាក្ដីសង្ឃឹមសម្រាប់អ្នកអភិរក្ស និងអ្នកបរិស្ថាននិយម ដើម្បីអាចបង្កជាភាពងាយស្រួលសម្រាប់បែងចែកតំបន់ការពារ និងការអភិរក្ស៕	ដោយ៖ ប៉ូ សុភា
សម្ដេច ស ខេង បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រាល់សកម្មភាពដែលបង្ហាញពីបំណងគាំទ្រ ចលនាលោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំអតីតបក្សប្រឆាំងនោះ វាត្រូវបានគេចាត់ទុកជាសកម្មភាពខុសច្បាប់ ដែលសមត្ថកិច្ចត្រូវចាត់វិធានការភ្លាមៗ។ ឆ្លើយតបនឹងសំនួរអ្នកសារព័ត៌មាន ជុំវិញការរិះគន់លើវិធានការច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាល លើសកម្មជននយោបាយនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបកស្រាយដូច្នេះថា៖«អ្នកលើកឡើងមតិខុសគ្នា។ ប៉ុន្ដែត្រង់ថាបើគាត់ធ្វើសកម្មភាពគាំទ្រអ្វីដែល សម រង្ស៉ី បានសម្រេចចិត្ត បានប្រកូកប្រកាស នេះជាការខុសច្បាប់ ។អាហ្នឹងដើរហួស ដូច្នេះវាមិនមែនជាការគំរាមកំហែងទៅលើសិទ្ធិបញ្ចេញមតិនោះទេ បានន័យពួកគាត់ធ្វើបំពានច្បាប់ ការប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ ឬក៏គាត់ចង់ធ្វើរដ្ឋប្រហារ តាមរយៈបដិវត្តពណ៌ ការប្រមូលកម្លាំងមហាជនផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល អាហ្នឹងវាហួសក្របខ័ណ្ឌ ហើយការចាប់ខ្លូន នឹងមើលតាមជាក់ស្ដែង»។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ សកម្មជនអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនតិចជាង២០នាក់ទេ ដែលត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន តាមអំណាចដីកាតុលាការ។ អ្នកទាំងនោះ ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទ«ញុះញុងឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍» «បទរួមគំនិតក្បត់» និង«ឧបឃាត»ជាដើម ស្របពេលដែលលោក សម រង្ស៊ី ប្រកាសចូលស្រុកវិញ។ ទាក់ទងបញ្ហានេះមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក ចាត់ទុកការចាប់ខ្លួននេះ វាមិនមែនជាការរឹតបន្ដឹង និងអនុវត្តច្បាប់ទេ ប៉ុន្តែវាពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងជម្លោះផ្ទាល់ខ្លួន របស់អ្នកនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់លោក សឹង សែនករុណា ការចាប់ខ្លួនពលរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់នេះ វាបង្ហាញពីរូបភាពនៃការរឹតដ្បិតសិទ្ធិសេរីភាពពលរដ្ឋទៅវិញទេ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អង្គការអាដហុករូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«បើយើងពិនិត្យមើលអំពើប្រព្រឹត្តរបស់អ្នក(សកម្មជន) ទាំងអស់ហ្នឹង គឺជាសកម្មភាពនៃការសម្ដែងមតិនៃផ្នែកនយោបាយរបស់ពួកគាត់ ដែលគាត់ធ្វើឡើងវាស្របជាមួយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសយើង ដែលប្រកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស អាស្រ័យលើការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន»។ អត្ថបទទាក់ទង នាយករដ្ឋមន្ត្រី ព្រមានចំពោះអ្នកដែលចូលរួមយុទ្ធនាការ«ម្រាមដៃ៩» ជាមួយលោក សម រង្ស៊ី សកម្មជនខាងប្រឆាំង៧នាក់ រងបទចោទ «រួមគំនិតក្បត់ជាតិ» ក្រសួងយុត្តិធម៌ ព្រមានថា «រាជការ ត្រូវជាប់ទោសមួយជីវិត» បើចូលរួមធ្វើរដ្ឋប្រហារ កាលពីថ្ងៃទី២ តុលា សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសថា ពលរដ្ឋណា ដែលចូលរួមសកម្មភាពនៃយុទ្ធនាការ«ម្រាមដៃ៩» តាមការអំពាវនាវរបស់លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងត្រូវប្រឈមមុខផ្លូវច្បាប់។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានចាត់ទុកយុទ្ធនាការ«ម្រាមដៃ៩» របស់លោក សម រង្ស៊ី នេះ គឺជាការផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ដែលមិនអាចលើកលែងបាន។ សម្រាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី យុទ្ធនាការនេះ មិនមែនជាសិទ្ធិបញ្ចេញមតិទេ ប៉ុន្តែវាជារដ្ឋប្រហារទៅវិញ។ មេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី ប្រកាសចូលស្រុកវិញ នៅថ្ងៃទី៩ វិច្ចិកាខាងមុខ។ មុនចូលស្រុកនេះ លោក សម រង្ស៊ី បានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋគាំទ្រខ្លួន និងកងទ័ពធ្វើចលនាទម្លាក់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ ដោយសារពាក្យសម្តីរបស់មេដឹកនាំរូបនេះ ទើបតុលាការចេញដីកាចាប់ខ្លួនលោក សម រង្ស៉ី និងមនុស្ស៨ទៀត រួមមានលោក អេង ឆៃអ៊ាង,លោកស្រី មូរ សុខហួរ, លោក អ៊ូ ច័ន្ទឬទ្ធិ, លោក ហូរ វ៉ាន់, លោក ឡុង រឺ, លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ, លោក នុត រំដួល និងភរិយាលោក សម រង្ស៊ី គឺលោកស្រី ជូឡុង សូមួរ៉ា ព្រមទាំងគូកន ក្រោមបទចោទឧបឃាត ដោយយោងតាមមាត្រា៤៥១ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលអាចមានទោសពី ១៥ឆ្នាំ ទៅ៣០ឆ្នាំ៕	ភ្នំពេញ៖ ការចាប់ខ្លួនសកម្មជនអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលគាំទ្រចលនាលោក សម រង្ស៊ី គឺមិនមែនជាការរឹតដ្បិតសិទ្ធិសេរីភាពទេ ។ នេះជាការអះអាងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ នៅចំពោះមុខអ្នកកាសែត ក្រោយបញ្ចប់មហាសន្និបាតអាណត្តិទី២ របស់សមាគមជាតិប្រឹក្សារាជធានី-ខេត្ត នៅព្រឹកថ្ងៃទី០៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។
តាមរយៈកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលើកទី៤៧ របស់អង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម នាពេលថ្មីៗនេះ តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍បង់ក្លាដែសប្រចាំអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម លោក Mohammad Javed Patwary បានអះអាងថា បង់ក្លាដែស បានបរិច្ចាគថវិការួចរាល់ហើយដើម្បីគាំទ្រហ្គំប៊ីក្នុងសមរភូមិផ្នែកច្បាប់សម្រាប់ជនរងគ្រោះជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Anadolu Agency។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល ហ្គំប៊ី ធ្លាប់បានអះអាងថា ក្នុងដំណើរក្តីក្តាំនេះ ហ្គំប៊ី ត្រូវការចំណាយប្រមាណ ៥ លានដុល្លារ ហើយក៏បានទទូចឲ្យរដ្ឋសមាជិករបស់អង្គការរដ្ឋឥស្លាមចូលរួមបរិច្ចាគដោយស្ម័គ្រចិត្ត។ កន្លងមក តួកគី នីហ្សេរីយ៉ា និងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនផ្សេងទៀត ក៏បានផ្តល់ជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីជ្រោមជ្រែងហ្គំប៊ី ក្នុងពេលដំណើរការសវនាសំណុំរឿងរ៉ូហ៊ីងយ៉ាប្រឆាំងមីយ៉ាន់ម៉ាកាលពីឆ្នាំមុន។ គួររម្លឹកបន្តិចថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧មក មានជនជាតិភាគតិចឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ារាប់សិបម៉ឺននាក់ បានភៀសខ្លួនចេញពីមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់បង់ក្លាដែស ដោយបង្ខំ។ ពួកគេ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា រងការគំរាមកំហែង និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីសំណាក់អាជ្ញាធរ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ និងក្នុងរូបភាពយ៉ាងយង់ឃ្នង។ មកទល់ពេលនេះ ពួកគេ នៅតែបន្តរស់នៅក្នុងជំរំបណ្តោះអាសន្នក្នុងទឹកដីបង់ក្លាដែស។ ដោយមើលឃើញពីភាពអយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះ ហ្គំប៊ី ដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីប្រទេសរដ្ឋឥស្លាម នៅឆ្នាំ២០១៩ បានដាក់បណ្តឹងប្រឆាំងនឹងមីយ៉ាន់ម៉ានៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាមួយបទចោទមីយ៉ាន់ម៉ាប្រព្រឹត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍លើជនជាតិភាគតិចឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ជាលទ្ធផលតុលការ នៅដើមឆ្នាំ២០២០ តុលាការ បានចេញសេចក្តីបង្គាប់បញ្ជាមួយតាមបណ្តឹងរបស់ប្រទេសហ្គំប៊ីដោយបានឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាបញ្ឈប់សកម្មភាពពាក់ព័ន្ធការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រឆាំងនឹងជនជាតភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា និងរក្សាវត្ថុតាងផ្សេងៗនៅក្នុងកន្លែងកើតហេតុកុំឲ្យបាត់បង់ ក៏ដូចជាធ្វើរបាយការណ៍វិវត្តន៍នៅក្នុងតំបន់មានបញ្ហាជាប្រចាំទៅកាន់តុលាការពិភពលោកមួយនេះផង៕	ប្រទេសបង់ក្លាដែស បានបរិច្ចាគមូលនិធិប្រមាណ ៥០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ទៅឲ្យហ្គំប៊ី ដើម្បីជាផ្នែកមួយក្នុងការគាំទ្រហ្គំប៊ី ក្នុងកិច្ចដំណើរការស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនជនជាតិភាគតិចឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
របាយការណ៍នេះបានចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋាភិបាលចិន បានបង្ខំជាតិសាសន៍ភាគតិចអ៊ុយហ្គ័រ (Uyghur) និងពលរដ្ឋកាហ្សាក់ស្ថានឲ្យធ្វើការនៅក្នុងរោងចក្រដែលផលិតបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យ និងផលិតផលផ្សេងៗទៀត។ ដោយយោងលើស្ថិតិរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន អ្នកស្រាវជ្រាវបាននិយាយថា មនុស្សប្រហែល ២លាន ៦សែននាក់ ត្រូវបានដាក់ឲ្យធ្វើការនៅទូទាំងតំបន់ Xinjiang ក្នុងគម្រោងមួយដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងហៅថា គម្រោងផ្តួចផ្តើម «ពលកម្មលើសតម្រូវការ»។ របាយការណ៍របស់ចក្រភពអង់គ្លេសនេះ បានបញ្ជាក់ថា៖ «តម្រូវការរបស់ពិភពលោកនូវបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យ បានជំរុញក្រុមហ៊ុនចិនឲ្យប្រឹងប្រែងធ្វើឲ្យមានការចំណាយទាបតាមដែលអាចធ្វើទៅបានសម្រាប់ការទទួលខុសត្រូវរបស់យើងលើបញ្ហាអាកាសធាតុ។ ប៉ុន្តែ ការប្រឹងប្រែងរបស់ចិននេះ បានបណ្ដាលឲ្យមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងក្លាចំពោះកម្មករដែលធ្វើការក្នុងរោងចក្រ ដែលជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់នេះ»។ អ្នកស្រាវជ្រាវបាននិយាយថា សូម្បីតែក្រុមហ៊ុនដែលព្យាយាមចៀសឲ្យផុតពីការប្រើប្រាស់សម្ភារៈដែលផលិតដោយពលកម្មដោយបង្ខំក៏ដោយ ក៏ពួកគេពិបាកនឹងចៀសឲ្យផុតដែរ។ អ្នកស្រាវជ្រាវនៅមជ្ឈមណ្ឌល Helena Kennedy សម្រាប់យុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (Helena Kennedy Center for International Justice) នៃសាកលវិទ្យាល័យ Sheffield Hallam បានសរសេរថា៖ «ដោយសារមានការពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងកិច្ចប្រឹងប្រែងដែលជាអាទិភាពសំខាន់ៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុននានានិងកម្មករដែលបង្ខំឲ្យធ្វើការជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនទាំងនោះស្ទើរតែពិបាកនឹងចៀសឲ្យផុតណាស់»។ ប្រទេសចិនអះអាងថា កម្មករនៅក្នុងកម្មវិធីនេះ គឺធ្វើការដោយស្ម័គ្រចិត្ត។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានបដិសេធចំពោះការចោទប្រកាន់ដែលថា ពលកម្មដោយបង្ខំត្រូវបានប្រើនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់បន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យ ដោយបានហៅការចោទប្រកាន់នោះថា ជាការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះដែលប្រព្រឹត្តិឡើងដោយអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលចិន។ ប៉ុន្តែ គេឃើញមានការតាមដានពិនិត្យពីខាងក្រៅលើឧស្សាហកម្មបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យរបស់ប្រទេសចិនអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៤ អង្គការសម្ព័ន្ធភាពសម្រាប់ផលិតកម្មអាមេរិក (Alliance for American Manufacturing (AAM)) បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ចំនួន ៤ភាគ ដែលថា បន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យដែលមានតម្លៃទាបនិងផលិតនៅប្រទេសចិន «មិនផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ ឬបរិស្ថាននោះទេ។ ការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មបែបជញ្ជាក់ឈាមរបស់ចិន រួមជាមួយនឹងស្តង់ដារបរិស្ថានដែលមិនមានការយកចិត្តទុកដាក់ និងលក្ខខណ្ឌធ្វើការដ៏អាក្រក់ មានន័យថា បន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យនេះ បង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់ច្រើនជាងផលប្រយោជន៍»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី Elizabeth Brotherton-Bunch ដែលជាអ្នកសរសេរប្លុករបស់អង្គការ AAM។ បន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យរបស់ចិន និងទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក ការប្រើប្រាស់ពលកម្មដោយបង្ខំនៅក្នុងឧស្សាហកម្មបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យរបស់ចិន បង្កឲ្យមានបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយហេតុថា រដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Joe Biden កំពុងដឹកនាំកិច្ចប្រឹងប្រែងដើម្បីលើកទឹកចិត្តឲ្យមានការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញឲ្យបានច្រើន ក្នុងគោលបំណងសម្រេចឲ្យបាននូវថាមពលអគ្គិសនីដែលមិនមានកាបូនឲ្យបាន ១០០% នៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៣៥។ កាលពីខែមីនា មេដឹកនាំនៃអង្គការ AFL-CIO ដែលជាសហព័ន្ធការងារដ៏ធំបំផុតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Biden និងសភាសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យបញ្ឈប់ការនាំចូលផលិតផលបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យពីតំបន់ Xinjiang ប្រទេសចិន ដោយសារមានក្តីបារម្ភលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ លោក William Reinsch អ្នកជំនាញផ្នែកពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រនិងកិច្ចការអន្តរជាតិ (CSIS) បានថ្លែងថា៖ «លោកប្រធានាធិបតី Biden បារម្ភអំពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ ខ្ញុំគិតថា គោលជំហររបស់លោកនឹងមិនផ្លាស់ប្តូរនោះទេ ប៉ុន្តែករណីនេះ អាចនឹងប៉ះពាល់ដល់ឧស្សាហកម្មបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យ»។ លោក Reinsch បានប្រាប់ VOA ដូច្នេះថា៖ «ផលិតផលបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យនេះនឹងកាន់តែថ្លៃ ហើយវាក៏នឹងធ្វើឲ្យយឺតដល់ដំណើរការដំឡើងបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។ ចំណុចនេះ គឺផ្ទុយពីគោលនយោបាយរបស់លោក Biden នៅក្នុងការគាំទ្រដល់ថាមពលកកើតឡើងវិញ»។ អ្នកស្រី Suzanne Leta គឺជាប្រធានផ្នែកគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រនៃក្រុមហ៊ុន SunPower Corporation ដែលជាក្រុមហ៊ុនបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យ និងបច្ចេកវិទ្យាស្តុកថាមពល។ អ្នកស្រីបានប្រាប់ VOA ថា ទោះបីជាការហាមឃាត់ការនាំចូលផលិតផលបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យពីតំបន់ Xinjiang នឹងធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជាបណ្តោះអាសន្ននៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ក៏ដោយ ក៏បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សគួរតែជាចំណុចសំខាន់បំផុតដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ។ អ្នកស្រីថ្លែងដូច្នេះថា៖ «នេះមិនមែនធ្វើឡើងដោយសំដៅលើប្រទេសចិននោះទេ ប៉ុន្តែសំដៅលើតំបន់ជាក់លាក់មួយនៅក្នុងប្រទេសចិន ពោល គឺតំបន់ Xinjiang ដែលជាកន្លែងដែលបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្សកំពុងកើតឡើង។ មិនថាខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់មានប្រភពមកពីណានោះទេ យើងមិនអាចអនុញ្ញាតឲ្យមានពលកម្មដោយបង្ខំនោះឡើយ»។ កាលពីពាក់កណ្តាលខែមេសា សហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រទេសចិន បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយដោយបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរនឹង «ប្តេជ្ញាធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមក» ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិអាកាសធាតុរួមគ្នា។ ជាងនេះទៀត ទោះបីជាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅតំបន់ Xinjiang ជាឧបសគ្គដែលទំនងជាមិនអាចចៀសបានរវាងប្រទេសទាំងពីរក៏ដោយ ក៏យ៉ាងហោចណាស់ មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកមួយរូបជឿលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រាប់ VOA កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភាថា៖ «នៅពេលនិយាយអំពីពាណិជ្ជកម្ម យើងចង់ធ្វើឲ្យប្រាកដថា គ្រប់ភាគីទាំងអស់អនុវត្តតាមក្បួនច្បាប់ ហើយនេះ រួមបញ្ចូលទាំងប្រទេសចិនផងដែរ។ នៅពេលគេមិនអនុវត្តតាមច្បាប់ យើងនឹងធ្វើការជាមួយគ្នាតាមរយៈយន្តការច្បាប់ដែលយើងមាន តាមរយៈវិធាននានាដែលយើងបានយល់ស្របជាមួយគ្នា និងតាមរយៈអង្គការដែលជួយអនុវត្តវិធានទាំងនេះ ដើម្បីធ្វើឲ្យច្បាស់ថា ប្រទេសចិនគោរពតាមវិធានទាំងនេះ»។ លោក Reinsch ជឿថា ដរាបណាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅបន្តរិះគន់ប្រទេសចិនលើបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា បញ្ហានៅទីក្រុងហុងកុង កោះតៃវ៉ាន់ តំបន់ Xinjiang និងតំបន់ទីបេជាដើម កិច្ចសហប្រតិបត្តិការដោយផ្ទាល់រវាងប្រទេសទាំងពីរទំនងជានឹងមិនអាចកើតមានឡើងនោះទេ។ លោក Reinsch ថ្លែងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំគិតថា ចំពោះបញ្ហាអាកាសធាតុ ពួកគេនឹងបន្តដំណើរតាមទិសដៅរបស់ពួកគេ។ យើងនឹងបន្តដំណើរតាមទិសដៅរបស់យើង។ ប៉ុន្តែទិសដៅរបស់យើងនិងទិសដៅរបស់ពួកគេ គឺដូចគ្នា។ ខ្ញុំមិនច្បាស់ទេថាតើយើងអាចសហការគ្នាបានឬក៏អត់ ប៉ុន្តែយើងមានទិសដៅស្របគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វានៅតែផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់គោលដៅអាកាសធាតុរបស់យើងដដែល»៕	របាយការណ៍ថ្មីមួយអំពីឧស្សាហកម្មថាមពលព្រះអាទិត្យរបស់ប្រទេសចិន ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែឧសភាកន្លងទៅនេះ បានចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងកំពុងប្រើប្រាស់ពលកម្មដោយបង្ខំនៅក្នុងរោងចក្រដែលនាំចេញបន្ទះថាមពលព្រះអាទិត្យទៅកាន់ពិភពលោក។
ដើម្បីជាការអបអរក៏ដូចជាតបស្នងដល់ការកសាងកេរិ៍ឈ្មោះជូនមាតុភូមិ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសតំឡើងឋានន្តរស័ក្តិជូនវរកីឡាការិនី អ៊ុក ស្រីមុំ ម្ចាស់មេដាយមាសពិភពលោកដែលដណ្តើមបានពីទីក្រុង Ghent ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ពីអនុសេនីយឯកទៅជាវរសេនីយត្រី។ ជាមួយគ្នានេះ កីឡាករ ញ៉ែម បូរ៉ា ម្ចាស់មេដាយប្រាក់ពិភពលោកក៏ត្រូវបានតំឡើងឋានន្តរស័ក្តិពីអនុសេនីយឯកទៅជាវរសេនីយត្រីផងដែរ។ ចំណែកកីឡាការិនី ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម ម្ចាស់មេដាយប្រាក់ទទួលបានអាហារូបករណ៍រៀនសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ីអឺរ៉ុបរហូតចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ។ ក្រៅពីការតំឡើងឋានន្តរស័ក្តិម្ចាស់មេដាយមាសពិភពលោក អ៊ុក ស្រីមុំ តាមអនុក្រិត្យរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្ត១២០លានរៀល បន្ថែមលើនោះសម្តេច ហ៊ុន សែន បានឧបត្ថម្ភប្រាក់ផ្ទាល់ខ្លួនចំនួន១ម៉ឺនដុលា្លរបន្ថែម។ រីឯលោក សុខ ម៉ុង ដែលជាគ្រូបង្វឹកកីឡាការិនី អ៊ុក ស្រីមុំ តាមអនុក្រិត្យទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្ត១២០លានរៀល ហើយសម្តេច ហ៊ុន សែន បានឧបត្ថម្ភបន្ថែមចំនួន៣ពាន់ដុល្លារ។ ចំណែកម្ចាស់មេដាយប្រាក់ ញ៉ែម បូរ៉ា និង ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម តាមអនុក្រឹត្យ ទទួលបាន៨០លានរៀល និងប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តពីសម្តេច ហ៊ុន សែន ម្នាក់២ពាន់ដុលា្លរ។ ចំណែក លោក អ៊ឹម ផាត ដែលជាគ្រូបង្វឹកកីឡាករ ញ៉ែម បូរ៉ា ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឺកចិត្ត៨០លានរៀល និងប្រាក់រង្វាន់ពីសម្តេច ហ៊ុន សែន ចំនួន២ពាន់ដុលា្លរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក សូម៉ៃ សុខគា អគ្គលេខាធិការរងសហព័ន្ធកីឡាប៊ូល និងប៉េតង់កម្ពុជា និងជាប្រធានប្រតិភូដឹកនាំកីឡាករឲ្យចូលរួមប្រកួតជើងឯកពិភពលោកនៅបែលហ្ស៊ិកទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តពីសម្តេច ហ៊ុន សែន ចំនួន២ពាន់ដុល្លារ ខណៈលោក ហ៊ុន សាមុត អនុប្រតិភូ និងកីឡាករ សុខ ចាន់មាន ដែលមិនបានមេដាយពីព្រឹត្តិការណ៍នេះទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តពីសម្តេច ហ៊ុន សែន ម្នាក់១ពាន់ដុល្លារ៕	វរកីឡាការិនី អ៊ុក ស្រីមុំ ម្ចាស់មេដាយមាស និងកីឡាករ ញ៉ែម បូរ៉ា ម្ចាស់មេដាយប្រាក់ពិភពលោកដែលដណ្តើមបានពីប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ត្រូវបានសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសតំឡើងឋានន្តរស័ក្តិពីអនុវរសេនីយឯកមកបវរសេនីយត្រី។ ការប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងនាពិធីជួបជុំអបអរម្ចាស់មេដាយមាសពិភពលោក អ៊ុក ស្រីមុំ នៅវិមានសន្តិភាពនៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា។
ដោយឡែក ការចិញ្ចឹមអន្ទង់ក្នុងប្លាស្ទិកមានលក្ខណៈពិសេសខុសពីការចិញ្ចឹមអន្ទង់ក្នុងស្រះ ដោយយើងមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់ភក់។ ប៉ុន្តែយើងត្រូវការ សម្រាស់ កំប្លោក ដំបូល ឬសំណាញ់គ្របពីលើអាងដើម្បីកាត់បន្ថយពន្លឺ ដ្បិតថា អន្ទង់មិនសូវត្រូវការពន្លឺនោះទេ។ ពូជអន្ទង់ដែលគួរយកមកចិញ្ចឹមគឺកូនអន្ទង់ដែលចាប់ពីធម្មជាតិ ដូចជាតាមបឹង ស្រែ ជាដើម។សម្រាប់ចំណីដែលអាចដាក់ឲ្យអន្ទង់មានដូចជា កូនត្រី ខ្យង ក្ដាម គ្រុំ ដែលត្រូវចម្អិនឆ្អិនមុននឹងដាក់ជាចំណីអន្ទង់។ ដើម្បីអាចធ្វើអាងប្លាស្ទិកសម្រាប់ចិញ្ចឹមអន្ទង់ កសិករត្រូវមាន ឈើ ឫស្សី ប្លាស្ទិក ខ្សែ ឬលួសសម្រាប់ចង ស្បៃមុង និងបំពង់ទុយោសម្រាប់បង្ហូរទឹកចេញពីអាង។ -ការសាងសង់អាងប្លាស្ទិក ដំបូង ម្ចាស់កសិដ្ឋាន ត្រូវវាស់បាតអាងតាមទំហំដែលលោកអ្នកចង់បាន។ បន្ទាប់មក ជីករណ្ដៅ និងដាំសរសរតាមជ្រុងនីមួយៗ យកឬស្សីរៀបជាជញ្ជាំង បន្ទាប់មកយកសំបកការ៉ុង ឬបន្ទះបាវបាំងពីក្នុងជញ្ជាំងណ និងក្រាលបាត។ បាំងស្បៃនីឡុងនៅមាត់អាងកម្ពស់ ៧តឹកពីមាត់ព្រួល បាតអាងត្រូវឲ្យខ្ពស់ពីដី ១តឹកដើម្បីងាយស្រួលបង្ហូរទឹកចេញ។ និងដំបូលអាងធ្វើពីស្បៃកាត់បន្ថយកំដៅថ្ងៃ ត្រូវសង់កំពស់ប្រហែល ២ម៉ែត្រ។ -របៀបរៀបចំជម្រកអន្ទង់ ការរៀបចំអាងចិញ្ចឹម សម្ភារសម្រាប់ធ្វើអាង សម្រាស់ និងរុក្ខជាតិដាក់ក្នុងអាង ត្រូវរៀបសម្រាស់ (មែកឈើ) កម្រាស់ពី ៣០ ទៅ ៤០ សង់ទីម៉ែត្រ។ ការបញ្ចូលទឹកត្រូវឲ្យខ្ពស់ពីសម្រាស់ ១០ សង់ទីម៉ែត្រ និងដាក់បណ្ដែតរុក្ខជាតិដូចជា កំប្លោក ចកជាដើម។ ការដាក់ចិញ្ចឹមអន្ទង់គឺអាស្រ័យទៅលើការរៀបចំជម្រក ហើយការដាក់ចិញ្ចឹមកូនអន្ទង់បានសមស្របពី ១៥០ក្បាល ទៅ ២០០ក្បាលក្នុង ១ម៉ែត្រការ៉េពីផ្ទៃអាង។ -របៀបផ្ដល់ចំណីអន្ទង់ ចំណីត្រូវដាក់កញ្ច្រែងប៉ប្រះផ្ទៃទឹក មិនត្រូវបោះចំណីផ្ទាល់ក្នុងអាងនោះទេ (ខាតចំណី និងឆាប់ស្អុយទឹក)។ ចំណីជាសត្វគួរចម្អិនសិនមុននឹងឲ្យអន្ទង់ស៊ី។ -ការប្រមូលផល ការប្រមូលផលគួរធ្វើចាប់ពីចន្លោះខែមេសា ដល់ខែកក្កដា ព្រោះមានតម្លៃខ្ពស់។ មុនប្រមូលផលកន្លះខែ ឬ១ខែ គួរឧស្សាហ៍ផ្លាស់ប្ដូរទឹក ដើម្បីកុំឲ្យសាច់អន្ទង់មានក្លិន។ ហើយការប្រមូលផលអន្ទង់ធ្វើឡើងក្រោយពេលដាក់ចិញ្ចឹមរយៈពេល ៦ខែ ទៅ ១២ខែ។ សាច់អន្ទង់មានកម្រិតប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ ជាទីពេញនិយមសម្រាប់់ប្រជាជនកម្ពុជាផងដែរ ក្នុងនោះគេអាចច្នៃធ្វើជាម្ហូបបានច្រើនមុខដូចជា ស៊ុបអន្ទង់ ឆាក្ដៅអន្ទង់ ស្ងោណាំង៉ូវអន្ទង់ និងអាចច្នៃជាម្ហូបបានច្រើនផ្សេងទៀត៕ (សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅបច្ចេកទេសកសិកម្ម ដែលគាំទ្រដោយក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី និងរដ្ឋបាលភិបាលប្រទេសហ្វាំងឡងដ៏)	ជាសត្វចូលចិត្តត្បុលភក់ និងលាក់ខ្លួននៅកន្លែងស្ដុក និងងងឹត អន្ទងរសនិយមសម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា។
តាមរយៈសេចក្តីជូនដំណឹងលើកទី២ ដែលចេញនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ដដែល លោក ម៉ក់ ស៊ីដេត ប្រកាសថា សេចក្តីជូនដំណឹងលើក១របស់លោក ត្រូវនិរាករណ៍ចោល (ទុកជាអត់បានការ)។ សេចក្តីជូនដំណឹងលើកទី១ ដែលចេញនៅមុននេះបន្តិច លោក ម៉ក់ ស៊ីដេត សរសេរថា កម្ពុជា សម្រេចផ្អាកនាវា ចូលមកកម្ពុជាជាបណ្តោះអាសន្ន ដែលធ្វើឲ្យសាធារណជន យល់ថា កម្ពុជា ផ្អាកនាវា មិនឲ្យចូលមកកម្ពុជា តាមច្រកទាំងអស់។ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជា ហាមគ្រប់នាវាទេសចរណ៍ ចូលចតមួយរយៈ ដោយខ្លាចការរាលដាលនៃកូវីដ-១៩ ការផ្អាកនាវាមិនឲ្យចូលចតមួយរយៈនេះ គឺដើម្បីការពារកុំឲ្យមានការរាលដាលនៃវីរុសកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជា។ វិធានការផ្អាកនាវានេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីកម្ពុជា រកឃើញអ្នកដំណើរជាជនជាតិអង់គ្លេស៣នាក់ លើនាវាទេសចរណ៍ Viking Cruise Journey ដែលចេញពីហូជីមិញចូលមកភ្នំពេញ មានកូវីដ-១៩។ ចំណែកអ្នកដំណើរនិងអ្នកបម្រើសរុបប្រមាណ៦០នាក់ លើនាវានោះ ក៏ត្រូវបានធ្វើតេស្តដែរ តែមិនមានវីរុសកូវីដ-១៩ឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន នាវានោះ កំពុងចតនៅមាត់ទន្លេខេត្តកំពង់ចាម ហើយអ្នកដំណើរនិងអ្នកបម្រើទាំងអស់ ត្រូវយកទៅទុកនៅសណ្ឋាគារមួយ រយៈពេល១៤ថ្ងៃ ដើម្បីបន្តតាមដានសុខភាព។ កាលពីដើមខែកម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ មាននាវាទេសចរណ៍ខ្នាតធំមួយរបស់អាមេរិក ឈ្មោះ Westerdam បានចូលចតនៅកំពង់ផែព្រះសីហនុ។ អ្នកដំណើរនិងអ្នកបម្រើលើនាវានោះ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា មិនបានឆ្លងវីរុសកូវីដ-១៩ឡើយ។ យ៉ាងណា មានស្ត្រីជនជាតិអាមេរិកវ័យ៨៣ឆ្នាំម្នាក់ ត្រូវបានមាឡេស៊ី អះអាងថា មានកូវីដ-១៩ ក្រោយពីគាត់និងស្វាមីចេញពីកម្ពុជាទៅដល់ម៉ាឡេស៊ី។ តែប្រហែល១សប្តាហ៍ក្រោយមក ម៉ាឡេស៊ី ក៏ប្រកាសថា គាត់បានជាសះស្បើយវិញ។ មកដល់ពេលនេះ កម្ពុជា រកឃើញ៥ករណីហើយ នៃការឆ្លងវីរុសកូវីដ-១៩។ មនុស្ស២នាក់ទៀត ដែលឆ្លងកូវីដ-១៩ គឺមានបុរសជនជាតិខ្មែរម្នាក់ និង បុរសជនជាតិចិនម្នាក់។ បុរសជនជាតិចិននោះ បានជាសះស្បើយនិងត្រឡប់ទៅចិនវិញហើយ។ រីឯបុរសខ្មែរ និង ជនជាតិអង់គ្លេសទាំង៣នាក់ (ស្រី២នាក់) កំពុងស្ថិងក្នុងការព្យាបាល៕	កម្ពុជា សម្រេចឡើងវិញថា ផ្អាកនាវាទេសចរណ៍ ចូលមកកម្ពុជា តែតាមច្រកផ្លូវទឹកអន្តរជាតិក្អមសំណមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលជាច្រកព្រំដែនទឹករវាងកម្ពុជា-វៀតណាម ចំណែក នាវាទេសចរណ៍ ដែលចូលមកកម្ពុជា តាមច្រកផ្លូវទឹកផ្សេងទៀត មិនត្រូវបានផ្អាកឡើយ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងលើកទី២របស់លោក ម៉ក់ ស៊ីដេត អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹក ផ្លូវសមុទ្រ និង កំពង់ផែ នៃក្រសួងសាធារណការ។
តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួន ប្រជាពលរដ្ឋបង្ហាញសេចក្តីនឹករលឹករបស់ខ្លួនចំពោះព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ទោះពេលវេលាកាន់តែបន្តទៅមុខក៏ដោយ។ សារព័ត៌មានថ្មីៗសូមដកចង់ស្រង់ខ្លឹមសារមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖ -ដា ណារិន៖ ទួលបង្គំស្រឡាញ់ និងនឹកដល់ព្រះអង្គខ្លាំងណាស់ -រិទ្ធ មាស៖ នៅតែចាំ នៅតែនឹក នៅតែអាល័យ នៅតែគោរពស្រឡាញ់ នៅតែកោតសសើរនូវព្រះរាជហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គចំពោះជាតិមាតិភូមិ និងរាស្រ្តជារៀងដរាបពេញមួយព្រះជន្ម។ -ហ៊ិន សារុន៖ សូមព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធ សម្តេចឪយ៉ាងទៅប្រកបដោយបរមសុខ ទូលបង្គំជាខ្ញុំនៅចងចាំមិនភ្លេចទេ ព្រះរាជគុណដ៏ធំបំផុតនោះ គឺជាម្លប់ដ៏ត្រជាក់។ -រស្មី ខេមរី៖ ខ្ញុំម្ចាស់នឹកទ្រង់ ហើយក៏គ្មានថ្ងៃភ្លេចដែរ -សេង រ៉ូហ្សិន៖ ខ្ញុំម្ចាស់នឹកទ្រង់ណាស់ សូមព្រះអង្គសម្លឹងព្រះប្រទានពរថែរក្សាប្រទេសកម្ពុជាអោយរួចពីទុក្ខភ័យ -លុយ សមសក្តិ៖ សូមបួងសួងថ្វាយព្រះមហាព្រះរាជកុសលជូនចំពោះព្រះបរមវិញាណក្ខន្ធរបស់ព្រះបរមរដ្ឋនកោដ្ឋ សូមព្រះបរមវិញ្ញាណខន្ធព្រះអង្គតាមថែរក្សាកូនចៅព្រះអង្គនិងប្រទេសនេះឲ្យមានសេចក្តីសុខផង៕	១៥ តុលា ឆ្នាំ២០១២ ជាថ្ងៃដ៏សោកសង្រែងរបស់រាស្ត្រខ្មែរ ក្រោយដំណឹងនៃការសោយព្រះទិវង្គត ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពដែនដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ក្នុងព្រះជន្ម៨៩ព្រះវស្សា។ ៨ឆ្នាំទៅហើយ តែស្នាព្រះហស្ត ព្រះរាជបណ្តាំ និងព្រះទ័យយកចិត្តទុករបស់ព្រះអង្គ ធ្វើឲ្យប្រជារាស្ត្រនៅតែចងចាំ និងនឹកដល់ព្រះវររាជបិតាជានិច្ច។
ចាប់ពីវេលាម៉ោងប្រមាណ៤ និង៣០រសៀល ដល់យប់ នាថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា ភ្នំពេញ មានភ្លៀងស្រោចស្រពពីកម្រិតមធ្យមទៅច្រើន ដែលបានបណ្តាលឱ្យលិចលង់នៅតំបន់មួយចំនួននៅខណ្ឌចំនួន៥នៅតំបន់កណ្តាលរាជធានី រួមមានខណ្ឌសែនសុខ មានជ័យ ច្បារអំពៅ និងពោធិ៍សែនជ័យ ។ មន្ទីរសាធារណការរាជធានី បានបញ្ជាក់ថា ទឹកបានស្រកលឿន ដោយសារតែប្រសិទ្ធភាពនៃកំណើន៣ដងលើការបូមទឹកថ្មីនៅស្ថានីយ៍បូមទឹកទាំង ១៤កន្លែង តាមរយៈការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់បុគ្គលិក កម្មករនៃមន្ទីរសាធារណការ សហការជាមួយអាជ្ញាធរខណ្ឌទាំង ១៤។ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា នេះ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងដោយបញ្ជាក់ថា សប្តាហ៍ដំបូងនៃខែកក្កដា កម្ពុជាទទួលឥទ្ធិពលពីប្រព័ន្ធសម្ពាធទាបគួបផ្សំ និងខ្យល់មូសុងនិរតីក្នុងកម្រិតខ្សោយ។ លក្ខណៈនេះ នឹងធ្វើឱ្យតំបន់ទំនាបកណ្តាល ខ្ពស់រាប និងមាត់សមុទ្រ អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ លាយឡំដោយផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់៕	ភ្លៀងធ្លាក់ដ៏ជោគជាំនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា មានកម្ពស់ទឹកភ្លៀងឡើងដល់ទី១៥៣មីល្លីម៉ែត្រ។ បើតាមមន្ទីរសារធារណការ និងដឹកជញ្ជូនរាជធានីភ្នំពេញ លទ្ធផលដែលវាស់នៅស្ថានីយ៍បឹងត្របែកនេះ បង្ហាញថា ជាកម្ពស់ទឹកភ្លៀងធ្លាក់ដ៏ខ្លាំងមិនធ្លាប់មាននារយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយ។
កម្មវិធី The New Range Rover 2022 នេះធ្វើឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Jaguar Land Rover Cambodia ក្នុងគោលបំណងដាក់សម្ពោធជាផ្លូវការនូវកំពូលរថយន្តសេរីថ្មី The New Range Rover ដល់ភ្ញៀវកិត្តិយស និងអ្នកចូលរួម ព្រមទាំផ្តល់នូវទស្សនីយភាពជាផ្លូវការ នៃរថយន្តសេរីថ្មីជំនាន់ទី៥នេះ ដល់ភ្ញៀវកិត្តិយស និងអ្នកចូលរួមផងដែរ។ អតិថិជនអាចកក់ទុក រថយន្តក្នុងក្តីស្រមៃរបស់លោកអ្នកដោយផ្ទាល់តាមរយៈភ្នាក់ងារលក់របស់ Jaguar Land Rover Cambodia ឬតាមលេខ 070 999 111 ឬ 085 999 111 ។ ក្រៅពីនេះ ភ្ញៀវកិត្តិយស ដែលចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនឹងត្រូវបានផ្តល់ជូននូវអាហារពេលល្ងាចដ៏ទំនើបបែប Premium រួមមានម្ហូបបែបអឺរ៉ុបជាច្រើនមុខ អមជាមួយនឹងសំឡេងតន្ត្រីដ៏រណ្តំ ដែលសម្តែងដោយក្រុមសិល្បករផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ កម្មវិធីក៏មានការចាក់បង្ហាញនូវវីដេអូ «Toward Non-phew film» រួមជាមួយនឹងការសម្តែងរបាំបាឡេ និង ការប្រគុំតន្ត្រី ដោយក្រុមសិល្បករ។ រថយន្ត The New Rang Rover ជំនាន់ទី៥នេះ ត្រូវបានគេឱ្យឈ្មោះថា ជាកំពូលរថយន្តនៃប្រណិតភាព ទាន់សម័យ និងថ្លៃថ្នូរ ផ្តល់នូវផាសុភាពលំដាប់ First-Class ជូនអ្នកប្រើប្រាស់គ្រប់វ័យ។ គួបញ្ជាក់ថា Jaguar Land Rover Cambodia ស្ថិតនៅក្រោមក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា (RMA Cambodia) ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំចូល និងចែកចាយ ផ្តាច់មុខនូវរថយន្តម៉ាក Jaguar និង Land Rover ពីចក្រភពអង់គ្លេសដោយផ្ទាល់។ Jaguar Land Rover Cambodia មានទីតាំងស្ថិតនៅ តាមបណ្តោយមហាវិថី សហព័ន្ធរុស្សី សង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ។ ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីរថយន្ត៖https://www.landrovercambodia.com/vehicles/new-range-rover/overview	កំពូលរថយន្តសេរីថ្មី The New Range Rover នឹងដាក់សម្ពោធជាផ្លូវការនៅក្នុងកម្មវិធី The New Range Rover 2022 ដែលនឹងប្រព្រឹត្តឡើង នៅថ្ងៃទី៣០កញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ នៅ The Premier Center Sen Sok អគារ H និងI ចាប់ពីម៉ោង ៥ រសៀលតទៅ។
ក្នុងសុន្ទរកថាបើកកម្មវិធី Realestate.com.kh Expo 2019 កាលពីថ្ងៃទី ៤ ខែតុលានៅណាហ្គាវើល លោក សៀ ឬទ្ធី ដែលជាប្រធានក្រុមហ៊ុន WorldBridge Group ដែលមានអាជីវកម្មស្នូលលើវិស័យអចលនទ្រព្យ និងការដឹកជញ្ជូន បាននិយាយថា ឃ្លាំងដែលមានស្រាប់នៅកម្ពុជាភាគច្រើន ត្រូវបានវិនិយោគដោយជនបរទេស។ ស្របពេលតម្រូវការឃ្លាំងកើនឡើងជាប្រចាំឆ្នាំ លោក រិទ្ធី បញ្ជាក់ថាគិតមកទល់ពេលនេះ កម្រឃើញមានជនជាតិខ្មែរ វិនិយោគលើអាជីវកម្មនេះនៅឡើយ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«ខ្ញុំអាចធានាបានថា ប្រសិនបើយើងមានដើមទុន និងធនធាន ដើម្បីសាងសង់ឃ្លាំងនៅជាយក្រុង យើងនឹងទទួលបានប្រាក់ចំណូលល្អ។ ប្រសិនបើយើងសាងសង់ឃ្លាំងសម្រាប់ជួល យើងអាចទទួលបានប្រាក់ចំណេញយ៉ាងហោចណាស់ ៨ ទៅ ១០ ភាគរយ ខណៈដែលការជួលខុនដូ អាចបង្កើតចំណូលឲ្យយើងបានពី ៥ ទៅ ៨ ភាគរយតែប៉ុណ្ណោះ»។ តម្រូវការឃ្លាំងត្រូវបានជំរុញមួយផ្នែក ដោយសារការកើនឡើងនៃចំនួនរោងចក្រ និងសកម្មភាពឧស្សាហកម្ម។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ VTrust Appraisal ចំនួនសហគ្រាសឧស្សាហកម្មនៅភ្នំពេញមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ពីមូលដ្ឋានតូចមួយនៃទំហំផ្ទៃក្រលាសរុបត្រឹមតែ ៣១,០០០ ម៉ែត្រក្រឡាកាលពីឆ្នាំ ១៩៩៨ ដល់ប្រហែល ១,៥៨ លានម៉ែត្រការ៉េក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។ លោក ហ៊ឹម សីហា នាយកផ្នែកស្រាវជ្រាវ VTrust Appraisal បានព្យាករថា ទំហំផ្ទៃដីសរុបសម្រាប់ឧស្សាហកម្មនៅភ្នំពេញ នឹងឈានដល់ជិត ២ លានម៉ែត្រក្រឡា នៅឆ្នាំ២០៣០ ពោលគឺស្ទើរតែទ្វេដង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៨។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖«វិស័យកាត់ដេរ ដែលរួមមានសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើងបាននាំមុខគេ ក្នុងការប្រើផ្ទៃក្រលាច្រើនជាងគេ នៅក្នុងឧស្សាហកម្មនៅភ្នំពេញ»។ លោកបានបន្ថែមថា វិស័យកាត់ដេរបានស្រូបយកប្រមាណ ៧០ ភាគរយ នៃផ្ទៃក្រលាសរុបប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម បន្ទាប់មកការកែច្នៃម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈការវេចខ្ចប់ និងវិស័យបោះពុម្ព។ លោកបន្តថា៖«ជាមួយនឹងកំណើននៃវិស័យឧស្សាហកម្មមានឱកាសធ្វើជំនួញជាច្រើន ដែលរួមមានការវិនិយោគក្នុងការសាងសង់ឃ្លាំងផងដែរ»។ លោក លឹម ហេង អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បានប្រាប់គេហទំព័រ realestate.com.kh ថា ការហូរចូលយ៉ាងលឿននៃលំហូរវិនិយោគបរទេស ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បានជំរុញឱ្យមានតម្រូវការឃ្លាំង ហើយវិនិយោគិនមួយចំនួន ក៏កំពុងប្រឈមនឹងការលំបាក ក្នុងការស្វែងរកទីតាំងឃ្លាំងនេះផងដែរ។ លោកបន្តថា៖«បច្ចុប្បន្នទីតាំងឃ្លាំងទំនេរ នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស លែងមានហើយ។ នេះគឺដោយសារតែក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនធំ បានប្រើទំហំដែលមានស្រាប់រួចហើយ»។ របាយការណ៍ថ្មីមួយ ដែលចេញដោយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) នៅដើមខែនេះ បានបង្ហាញថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា នៅតែស្ថិតក្នុងដំណើររីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង នៅឆ្នាំ២០១៩។ ADB នៅតែរក្សាការព្យាករណ៍របស់ខ្លួន ចំពោះកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ៧ ភាគរយ នៅឆ្នាំនេះ និង ៦,៨ ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២០។ របាយការណ៍បានកត់សម្គាល់ថា កំណើនឧស្សាហកម្មមានភាពខ្លាំងក្លា ដោយសារកំណើននៃការផលិតសម្លៀកបំពាក់ស្បែកជើង និងការផលិតទំនិញទាក់ទងនឹងការធ្វើដំណើរ។ លោក ចេង ខេង ប្រធាន និងជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន CPL បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រជាជនកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន កាន់តែមានការចាប់អារម្មណ៍ ក្នុងការដាក់ប្រាក់របស់ពួកគេនៅក្នុងអាជីវកម្មឃ្លាំង។ ខណៈទំហំទឹកប្រាក់ក្នុងការវិនិយោគលើអាជីវកម្មឃ្លាំង មានភាពខុសប្លែកគ្នាអាស្រ័យលើទំហំឃ្លាំង លោក ខេង បាននិយាយថា អ្នកវិនិយោគជាមធ្យមអាចចំណាយចាប់ពី ៨០ ដុល្លារ ទៅ ១២០ ដុល្លារក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ ដើម្បីសាងសង់ឃ្លាំងនេះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖«តម្រូវការកន្លែងសម្រាប់រោងចក្រកំពុងកើនឡើង ដោយសារតែការកើនឡើង នៃការផ្តូរទីតាំងរោងចក្រពីប្រទេសចិនមកប្រទេសកម្ពុជា។ បន្ថែមលើនេះ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលតម្រូវឲ្យមានការផ្លាស់ទីរោងចក្រ ពីខាងក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ទៅជាយក្រុង និងព័ទ្ធជុំវិញផ្លូវក្រវ៉ាត់ក្រុង។ ដូច្នេះតម្រូវការកន្លែងស្តុកទុក នឹងកាន់តែធំ ហើយការវិនិយោគក្នុង អាជីវកម្មឃ្លាំង គឺជាជម្រើសដ៏ល្អមួយ»៕ (ប្រភព៖ https://www.realestate.com.kh/km/news/real-estate-experts-encourages-warehouse-investments/) (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	វិនិយោគិនកម្ពុជា ដែលមានបំណងវិនិយោគក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ គួរដាក់ទុនវិនិយោគលើការសាងសង់ឃ្លាំងសម្រាប់ជួល ដោយសារតម្រូវការទីតាំងស្តុកទំនិញកំពុងកើនឡើង ស្របពេលវិស័យឧស្សាហកម្មមានសកម្មភាពកាន់តែខ្លាំង។ នេះបើយោងតាមលោក សៀ ឬទ្ធី វិនិយោគិនផ្នែកអចលនទ្រព្យដ៏ជោគជ័យម្នាក់នៅកម្ពុជា។
លោក Thach Quanh Tha នាយករដ្ឋបាលក្រុមហ៊ុន Hoan Anh Group បានឲ្យដឹងថា ស្រកានាគ ជាផ្លែកឈើទី២ហើយ បន្ទាប់ពីផ្លែចេក ដែលក្រុមហ៊ុននឹងនាំផ្លែនេះចំនួន ១០០តោនទៅប្រទេសចិន នៅសប្ដាហ៍ក្រោយ។ លោក Thach Quanh Tha ត្រូវបានដកស្រង់សំដីដោយកាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ នៅថ្ងៃទី១៧ខែវិច្ឆិកាថា ផ្លែស្រកានាគទាំងនោះនឹងត្រូវនាំទៅចិនតាមប្រទេសវៀតណាម។ បើតាមប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តរតនគិរីលោក សយ សូណា ក្រុមហ៊ុននេះ មានផ្ទៃដីដាំដុះស្រកានាគទំហំ ៣៨០ហិកតា ហើយការនាំចេញលើកដំបូងនេះ បានឆ្លងកាត់ការបញ្ជាក់ពីអនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យ (SPS) រួចរាល់ហើយ ដោយមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម។ កម្ពុជាព្យាយាមជំរុញកានាំចេញផលិតផលកសិកម្ម ឲ្យបានច្រើនមុខទៅទីផ្សារក្រៅប្រទេស តែព្រមជាមួយគ្នានេះបញ្ហាដ៏សំខាន់ គឺប្រព័ន្ធអនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យ កំពុងជាការប្រឈមរបស់វិស័យឯកជន៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម Hoang Anh Gia Lai (HAGL) នឹងនាំចេញជាលើកដំបូង ផ្លែស្រកានាគ ដែលដាំនៅខេត្តរតនគិរី ទៅទីផ្សារចិននៅសប្ដាហ៍ក្រោយ។ កន្លងមក ក្រុមហ៊ុនមួយនេះ ក៏បាននាំចេញផ្លែចេក ទៅប្រទេសចិនផងដែរ។
Vivo v25e & V25 5G នឹងបើកលក់ជាផ្លូវការ ចាប់ពីថ្ងៃទី០៩ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០២២នេះតទៅ តោះតាមដានទាំងអស់គ្នាថា vivo v 25 series មានចំណុចល្អយ៉ាងណាទៅ? Vivo v25 series បង្ហាញនូវអារម្មណ៍ដ៏ជ្រាលជ្រៅជាមួយបច្ចេកវិទ្យាកាមេរ៉ាជំនាន់ក្រោយ បំភ្លឺរូប ពេលយប់ជាមួយបច្ចេកវិជ្ជារូបភាពដែល បំពាក់ដោយកាមេរ៉ាខាងក្រោយទំហំ 64MP OIS ultra-sensing ដែលមានសមត្ថភាព OIS និង EIS ដែលត្រូវបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង និងកាមេរ៉ា Wide-Angle 8MP V25 និង V25 Pro ផ្តល់នូវបទពិសោធន៍នៃការថតរូបដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ចាប់យករូបភាពដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងធំទូលាយយ៉ាងងាយស្រួល។ V25 Pro កំពុងកំណត់ស្តង់ដារថ្មីក្នុងការថតរូបពេលយប់ជាមួយនឹងមុខងារ Super Night Mode ដែលបានអាប់ដេត ដែលជួយស្ដារពណ៌ និងពន្លឺនៃរូបភាពដែលមានភាពច្បាស់ខ្លាំងនៅពេលយប់យ៉ាងស្រស់ស្អាត គួបផ្សំជាមួយនឹងមុខងារ Real-Time Extreme Night Vision ថ្មី អ្នកប្រើប្រាស់អាចកែសម្រួលកម្រិតពន្លឺដោយដៃ នៅពេលដែលពួកគេមើលរូបភាព ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវពន្លឺ ការគ្រប់គ្រងសំឡេង និងព័ត៌មានលម្អិតនៃរូបថតក្នុងពេលជាក់ស្តែង សូម្បីតែនៅក្នុងបរិយាកាសដែលមានពន្លឺតិចក៏ដោយ។ វាផ្តល់ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់នូវសេរីភាពក្នុងការលេងជាមួយនឹងមុខងារបញ្ឈររបស់កាមេរ៉ាខាងក្រោយនៅពេលយប់។ ការថតរូប Selfie ច្បាស់ល្អ ដំណើរការដោយសមត្ថភាពផ្តោតដោយស្វ័យប្រវត្តិ និង algorithms AI ឈានមុខគេភាពច្បាស់លាស់គឺជាកត្តាដ៏សំខាន់ និងស័ក្តិសម តម្រូវការរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ដែលកំពុងកើនឡើងនៅពេលនិយាយអំពីការថតរូប និងវីដេអូដ៏អស្ចារ្យ។ ដូច្នេះហើយ V25 និង V25 Pro មានកាមេរ៉ាខាងមុខទំហំ 50MP និង 32MP HD ជាមួយនឹងសមត្ថភាព autofocus និង eye focus ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចថតរូបនិងវីដេអូបានច្បាស់ពេលថ្ងៃឬពេលយប់។ លើសពីនេះ កាមេរ៉ាខាងមុខត្រូវបានបំពាក់ដោយ AI HD algorithms ដែលបង្កើនប្រសិទ្ធភាពភាពច្បាស់។ លើសពីនេះទៅទៀត algorithms AI Skin Retouching ឈានមុខគេក្នុងឧស្សាហកម្មរបស់ V25 Pro ផ្តល់ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់នូវរូបរាងតាមតត្រូវការ។ ដំណើរការដោយបន្ទះឈីបដែលមានប្រសិទ្ធភាពថាមពល និងដំណើរការខ្ពស់។ ស៊េរី V25 ថ្មីផ្តល់នូវដំណើរការដ៏រឹងមាំ និងប្រសិទ្ធភាពថាមពលខ្ពស់ ដើម្បីគាំទ្រការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃផ្សេងៗរបស់អ្នកប្រើប្រាស់របស់វា។ V25 Pro ត្រូវបានបំពាក់ដោយ CPU octa-core quasi-flagship, MediaTek Dimensity 1300 ដែលផ្តល់ថាមពល 5G ពិសេស 6 និងផ្តល់នូវសមត្ថភាពរូបភាព AI កាន់តែច្រើន ដើម្បីផលិតវីដេអូ 4K ដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល និងធានាបាននូវបទពិសោធន៍លេងហ្គេមយ៉ាងរលូន។ ការអនុវត្ត និងបទពិសោធន៍អ្នកប្រើប្រាស់របស់វាត្រូវបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង ដោយសារប្រព័ន្ធត្រជាក់ Bionic ឈានមុខគេក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ។ លើសពីនេះ បំពាក់នូវសមត្ថភាព 66W FlashCharge និងថាមពលថ្មធំ 4830mAh វាអាចបញ្ចូលថាមពលថ្មទំហំធំ និងដង់ស៊ីតេខ្ពស់ពី 0% ទៅ 71% ក្នុងរយៈពេល 30 នាទី 7។ V25 បំពាក់នូវបន្ទះឈីប MediaTek Dimensity 900 ដែលមានកម្លាំងប្រតិបត្តិការខ្លាំ ងនិងស៊ីថាមពលថ្មតិច RAM 8GB + RAM 8GB ដែលអាចឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចលេងហ្គេមតាមតម្រូវការ និងកិច្ចការច្រើនយ៉ាងរលូននៅលើកម្មវិធីផ្សេងៗ។ V25 គាំទ្រ 44W Flash Charge ដែលអាចបញ្ចូលថ្ម 4500mAh ពី 0% ទៅ 61% ក្នុងរយៈពេល 30 នាទី 8 ។ ថ្ងៃទី ០៩ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០២២ នឹងចេញលក់ជាផ្លូវការហើយ អតិថិជន អាចរកទិញបាននៅបណ្តាលហាងនានា ក្នុងតម្លៃដ៏សមរម្យនិងការដូជាទីគាប់ចិត្ត ។ V25e ៖ តម្លៃ 329$ ទទួលបាន កាបូបធំតម្លៃ $29 V25 5G ៖ តម្លៃ 389$ ទទួលបាន កាបូបធំតម្លៃ $29 V25 Pro ៖ តម្លៃ 599$ (បើកទទួលការកក់)៕	កាលពីថ្ងៃទី១កន្លងផុតទៅនៃកម្មពិធី សម្ពោធ V25 series ក្រុមហ៊ុន vivo បានបង្ហាញអំពីភាពស្រស់បំព្រងនៃរូបរៀងក៏ដូចជាលក្ខណ: សម្បត្តិរបស់ម៉ូឌែលនីមួយៗ សូម្បីតែលោកវណ្ណដា និង កញ្ញាតន់ច័ន្ទសីម៉ា ក៏បានបញ្ចេញនៅអារម្មណ៍ពិតក្នុងការប្រើប្រាស់ vivo v 25 series ផងដែរថា vivo v25 series នេះ គឺល្អប្រើ ហើយនឹងមានទំនុកចិត្តខ្ពស់ទៅលើផលិតផលក៏ដូចជាគុណភាព។
ក្រុងព្យុងយ៉ាងបានព្រមានប្រើប្រាស់កម្លាំងវាយប្រហារលើទ័ពអាមេរិកនិងកូរ៉េខាងត្បូងដោយមិនប្រណីឡើយ បើសិនជាកងទ័ពដែលកំពុងធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នានេះហ៊ានរំលោភអធិបតេយ្យនិងធ្វើសកម្មភាពណាមួយដែលប៉ះពាល់ដល់ខ្លួននោះ។ កូរ៉េខាងជើងសំដៅដល់ នាវាដឹកយន្តហោះអាមេរិក Carl Vinson បច្ចុប្បន្នកំពុងដឹកនាំនាវានិងកងទ័ពអាមេរិកនិងកូរ៉េខាងត្បូងដើម្បីបន្តធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA ដែលត្រូវបានស្រង់សម្តីដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ក្រុងព្យុងយ៉ាងបានព្រមានដូច្នេះ៖« ប្រសិនបើពួកគេរំលោភអធិបតេយ្យឬប៉ះពាល់ដល់កូរ៉េខាងជើងតែបន្តិចនោះ ទាហានកូរ៉េខាងជើងនឹងវាយប្រហារវិញពីលើអាកាស, លើដី, លើទឹក និងពីក្រោមទឹកផងដោយមិនអន់ឱនឲ្យឡើយ»។ ទីភ្នាក់ងារដដែលនោះបានបន្តថា៖«កាលពីថ្ងៃ១១ មីនាតែមួយថ្ងៃ នាវាដឹកយន្តសត្រូវច្រើនគ្រឿងធ្វើដំណើរក្បែកដែនទឹករបស់កូរ៉េខាងជើងដើម្បីធ្វើសមយុទ្ធយោធាដោយមានការទម្លាក់គ្រាប់និងបំពេញប្រតិបត្តិការវាយឆ្មក់លើសត្រូវជាដើម»។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក នាវាដឹកយន្តហោះ Carl Vinson កំពុងស្ថិតក្នុងប្រតិបត្តិការប្រចាំឆ្នាំដោយមកកាន់តំបន់ដើម្បីចូលរួមលំហាត់យោធាជាមួយកងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តកូរ៉េខាងត្បូង។ កូរ៉េខាងជើងព្រមានអាមេរិកនិងកូរ៉េខាងត្បូងជាថ្មី ក្រោយរបបនេះបានបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចំនួន ៤គ្រាប់កាលពីដើមខែមីនាកន្លងទៅ។ ការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលនេះជាការគំរាមនិងឆ្លើយតបចំពោះសកម្មភាពសមយុទ្ធយោធារបស់កូរ៉េខាងត្បូងនិងអាមេរិកផងដែរ ហើយរបបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាងក៏មើលឃើញថា វាជាការត្រៀមលក្ខណៈធ្វើសង្គ្រាម។ កាលពីខែមុន លោក ដូណាល់ ត្រាំ ព្រមានចាត់វិធានការប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងផងដែរដើម្បីកុំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបន្តបង្ករឿងនិងក្អេងក្អាង។ កាលពីសប្តាហ៍មុនដែរ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិបានថ្លែងបញ្ជាក់ផងដែរថាសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងវាយតម្លៃជាថ្មីចំពោះវិធានការដែលត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីដោះស្រាយជាមួយកូរ៉េខាងជើង ហើយរាល់វិធានការទាំងអស់ក្តៅឬត្រជាក់ស្ថិតក្នុងជម្រើសដូចគ្នា។ ក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលនេះ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសម្រេចបញ្ជូនខែលការពារមីស៊ីល THAAD ទៅកាន់កូរ៉េខាងត្បូង ហើយលោកក៏បញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-52 ទៅសម្ញែងកម្លាំងទ័ពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េទៀត។ មហាយក្សចិនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តកូរ៉េខាងជើងនោះខឹងសម្បារជាខ្លាំងពេលដែលខែលការពារមីស៊ីលអាមេរិកត្រូវបានដំឡើងនៅកូរ៉េខាងត្បូងដែលស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយពីព្រំដែនរបស់ខ្លួននោះ។ ខណៈដែលភាពតានតឹងបន្តកើនឡើង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Rex Tillerson ត្រៀមមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន និងចិនចាប់ពីថ្ងៃសុក្រខាងមុខនេះ ហើយគេរំពឹងថាបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនឹងស្ថិតនៅក្នុងរបៀបវារៈនៃកិច្ចពិភាក្សាថែមទៀតផង។	កូរ៉េខាងជើងព្រមានវាយប្រហារវិញបើសិនជាកងទ័ពអាមេរិកនិងកូរ៉េខាងត្បូងដែលកំពុងធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នានោះហ៊ានបំពានអធិបតេយ្យឬប៉ះពាល់ដល់ខ្លួននោះ។ ក្រោយភាពតានតឹងកើនឡើង អាមេរិកបានដំឡើងខែលការពារមីស៊ីលនៅកូរ៉េខាងត្បូងនិងបញ្ជូនសព្វាវុធរបស់ខ្លួនដូចជាយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកនិងយន្តហោះគ្មានអ្នកបើកទៅឧបទ្វីបកូរ៉េដូចគ្នា។
ក្រោយខកខានចូលរួមដណ្តើមពានរង្វាន់កំពូលនៅតំបន់អឺរ៉ុបកាលពីឆ្នាំមុន ក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United បានបើយុទ្ធនាការរបស់ខ្លួនសារជាថ្មីដោយយកឈ្នះក្រុមមកពីលីកកំពូលស្វីស FC Basel ក្នុងលទ្ធផល ៣-០ នៃការប្រកួតដំបូងក្នុងពូល A។ គ្រាប់បាល់ដំបូងធ្វើបានដោយ Marouane Fellaini នៅនាទី ៣៥ ក្រោយប្តូរចូលជំនួស Paul Pogba ដែលរបួសមិនអាចបន្តការប្រកួតបាន។ គ្រាប់បាល់ទី២ធ្វើបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធចំណូលថ្មី Romelu Lukaku នៅនាទី ៥៣ មុនពេល Marcus Rashford បន្ថែមមួយគ្រាប់ទៀតមុនចប់ការប្រកួត ដោយលទ្ធផលចុងក្រោយ Manchester United ឈ្នះ Basel ៣-០។ Lionel Messi បានជួយក្រុម Barcelona អាចសងសឹក Juventus វិញបានក្រោយស៊ុតបញ្ចូលទីបាន២គ្រាប់ម្នាក់ឯង ក្នុងជ័យជម្នះ ៣-០ ក្នុងទឹកដី Camp Nou នៃវគ្គជម្រុះក្នុងពូល D។ ២គ្រាប់របស់ Messi ធ្វើបាននៅនាទី ៤៥ និង ៦៩ ចំណែក១គ្រាប់ទៀតធ្វើបានដោយខ្សែបម្រើ Ivan Rakitic នាទី ៥៦។ សម្រាប់ក្រុមដែលស្ថិតនៅពូល B ពីរក្រុមរួម Bayern Munich និង Paris Saint German សុទ្ធតែអាចទទួលបានជោគជ័យនៅថ្ងៃបើកឆាកដូចគ្នា។ ក្រុមម្ចាស់ជើងឯកអាល្លឺម៉ងអាចរក៣ពិន្ទុបានពីក្រុម Anderlecht ក្នុងលទ្ធផល ៣-០ លើទឹកដីខ្លួន។ ៣គ្រាប់របស់ Bayern Munich រកបានដោយ Robert Lewandowski, Thiago Alcantara និង Joshua Kimmich។ រីឯក្រុមជើងឯករងរបស់ Ligue1 បារាំងរដូវកាលមុន អាចរកបានដល់ទៅ ៥គ្រាប់ឯណោះលើកក្រុម Celtic។ គ្រាប់ដំបូងធ្វើរបស់ PSG រកបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធដែលតម្លៃថ្លៃជាងលើលោក Neymar ហើយគ្រាប់បាល់ទី២ រកបានដោយកីឡាករថ្លៃទី២លោក Kylian Mbappe និង២គ្រាប់ធ្វើបានដោយ Edinson Cavani និងគ្រាប់បាល់ចូលទីខ្លួនឯងរបស់ Celtic។ ក្រុមមកពីអង់គ្លេសមួយទៀត និងជាម្ចាស់ពាន Premier League រដូវកាលមុន Chelsea អាចរកបានដល់ទៅ ៦គ្រាប់សម្រាប់ប្រកួតដំបូងលើក្រុម Qarabag FK ដែលស្ថិតនៅពូល C។ ៦គ្រាប់របស់ក្រុមរហស្សនាមតោខៀវធ្វើបានដោយ Pedro Rodriguez, Davide Zappacosta, Cesar Azpilicueta, Tiemoue Bakayoko, Michy Batshuayi និងគ្រាប់បាល់ចូលទីខ្លួនឯងរបស់កីឡាករ Maksim Medvedev៕ ខាងក្រោមនេះជាលទ្ធផលប្រកួតថ្ងៃដំបូងចាប់ពីពូល A ដល់ D នៃក្របខណ្ឌ UEFA Champion League៖ ពូល A៖ Benfica ២-៣ CSKA Moscow, Manchester United ៣-០ FC Basel ពូល B៖ Bayern Munich ៣-០ Anderlecht, Celtic ០-៥ Paris St-Germain ពូល C៖ Chelsea ៦-០ Qarabag, Roma ០-០ Atletico Madrid ពូល D៖ Barcelona ៣-០ Juventus , Olympiakos ២-៣ Sporting	ក្រុម Manchester United, Chelsea Bayern Munich, Paris Saint German និង Barcelona សុទ្ធតែអាចរក ៣ពិន្ទុបាននៅថ្ងៃបើកឆាកការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Champion League ក្នុងវគ្គជម្រុះតាមពូលនារាត្រីថ្ងៃទី១២ រំលងអាធ្រាតុ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។
នាពិធីហែនៅសិង្ហបុរី នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា នៅតំបន់សហគមន៍ our tampines hub មានអ្នកចូលរួមពីបណ្តាទូត មន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ មន្ត្រីកីឡា រួមជាមួយអត្តពលិកសិង្ហបុរីប្រមាណ៥០០នាក់ ក្រោយពិធីដង្ហែនៅសឹង្ហបុរីបញ្ចប់ភ្លាម នៅល្ងាចថ្ងៃទី១៥ ខែមេសាដដែលនោះ លោក ហោ សារុន បេសកជនពិសេស តំណាងគណកម្មាធិការជាតិ CAMSOC បានដឹកនាំប្រតិភូចាកចេញពីសិង្ហបុរី ទៅកាន់ប្រទេសថៃ ដើម្បីត្រៀមរៀបចំពិធីដង្ហែភ្លើងគប់កីឡានៅក្នុងបាងកកបន្តទៀត។ អគ្គិជ័យកីឡា និងភ្លើងគប់ត្រូវបានរក្សាទុកនៅស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ ដោយមានការទទួលស្វាគមន៍ពីលោក ហ៊ុន សារឿន កអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ ព្រមទាំងលោក Charoen Wattanasin និងលោក Varin Tansuphasiri អនុប្រធានគណកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកថៃផងដែរ។ បើគ្មានអ្វីប្រែប្រួលទេ ពិធីដង្ហែភ្លើងគប់នឹងធ្វើក្នុងក្រុងបាងកក នាថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា។ ថៃ ជាប្រទេសទី៧ បន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម ឥណ្ឌូណេស៊ី និងទីម័រខាងកើត ដែលត្រូវរ៉ាប់រងពិធីហែភ្លើងគប់ស៊ីហ្គេម ក្នុងចំណោមប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំង១១ មុនបន្តទៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងចុងក្រោយទៅកាន់ប្រទេសឡាវ។ ភ្លើងកប់ នឹងត្រឡប់មកកាន់ទឹកដីកម្ពុជាវិញ តាមច្រកព្រំដែនខេត្តស្ទឹងត្រែង មុនបន្តដង្ហែឆ្លងកាត់ខេត្តជាប់បឹងទន្លេសាប ហើយត្រឡប់ទៅកាន់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតដតេជោ នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ដែលជាថ្ងៃបើកកម្មវិធីប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ផ្លូវការ៕	ភ្លើងគប់កីឡាស៊ីហ្គេម-អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ ទៅដល់ក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ក្រោយចាកចេញពីសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា។ បើគ្មានអ្វីប្រែប្រួលទេ ពិធីដង្ហែភ្លើងគប់ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសាក្នុងក្រុងបាងកក។
ការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិក គឺជាកត្តាស្នូលក្នុងការកំណត់ជោគវាសនានៃការធ្វើអាជីវកម្ម។ ដូច្នេះអ្នកគ្រប់គ្រងទាំងអស់ ត្រូវតែមានជំនាញ និងផែនការច្បាស់លាស់ ពិសេសគឺការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្សឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីធានាថា បុគ្គលិកគ្រប់ផ្នែកអាចសម្រេចបាននៅគោលដៅរបស់ក្រុមហ៊ុន។ គួរបញ្ចាក់ថា ការបណ្ដុះបណ្ដាលពី«ជំនាញគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំមនុស្ស People Management Skills» រយៈពេលមួយថ្ងៃពេញនេះ នឹងផ្តល់ឱកាសឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រងទាំងអស់ ជួបពិភាក្សា និងដកស្រង់បទពិសោធន៍ និងចំណេះដឹងថ្មីៗ ពីវាគ្មិនដែលមានបទពិសោធន៍ និងជំនាញច្បាស់លាស់។ ក្រោយចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ អ្នកចូលរួមនឹងទទួលបានចំណេះដឹងសំខាន់ៗដូចជា៖ ១. អាចកំណត់បាននូវគុណសម្បត្ដិ និងជំនាញផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកគ្រប់គ្រង ក៏ដូចជាកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ២. ស្គាល់ច្បាស់ពីសារៈសំខាន់ នៃការកំណត់គោលបំណង និងការណែនាំច្បាស់លាស់ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ដំណើរការអាជីវកម្ម។ ៣. ស្វែងយល់ និងអនុវត្តគោលការណ៍របស់ MBWA (ការគ្រប់គ្រងដោយដើរជុំវិញ) ដើម្បីពិនិត្យមើលពីការអនុវត្ត និងការរក្សានូវស្តង់ដារការងារ តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ៤. កំណត់វិធីសាស្ត្រ សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តរបស់បុគ្គលិក ទាំងបរិមាណ និងអាកប្បកិរិយា។ ៥. ស្វែងយល់ពីសារៈសំខាន់ នៃការផ្តល់យោបល់ស្ថាបនា ក្នុងការថែរក្សាស្តង់ដារការអនុវត្ត។ សម្រាប់តម្លៃវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះគឺ ១២០ដុល្លារ រួមជាមួយនូវការផ្តល់ជូនសម្ភារបណ្តុះបណ្តាល, អាហារថ្ងៃត្រង់ , អាហារសម្រន់ និងវិញ្ញាបនបត្រ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទំនាក់ទំនងតាមរយៈ លេខទូរស័ព្ទ 093/061 900 893 ឬតាមរយៈ អ៊ីម៉ែល ដែលមានអាសយដ្ឋាន: [email protected] ឬចូលទៅគេហទំព័រ www.cam-asean-training.com ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដើម្បីរួមចំណែក និងផ្តល់គន្លឹះសំខាន់ៗក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្ស វិទ្យាស្ថានអន្តរជាតិកម្ពុជា អាស៊ាន (CAM-ASEAN) បានបង្កើតកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលមួយឈ្មោះថា «ជំនាញគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំមនុស្ស People Management Skills»។ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៩ ចាប់ពីម៉ោង ៨ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង ៥លា្ងច នៅឯសណ្ឋាគារ Sunway។
ការឈ្នះជាលើកទី៦ របស់កីឡាករសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន វ័យ៣២ឆ្នាំរូបនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីរូបគេរកគ្រាប់បាល់បានដល់ទៅ ៥៤គ្រាប់សម្រាប់ក្លិប និងក្រុមជម្រើសជាតិក្នុងរដូវកាល ២០១៨-១៩ និងជួយ Barca ឈ្នះពាន La Liga ផង។ ពាន Ballon dOr ដែល Messi ឈ្នះចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៩, ២០១០, ២០១១, ២០១២, ២០១៥ និង ២០១៩នេះ។ ខ្សែការពារ Liverpool និងជម្រើសជាតិហូឡង់ Virgil van Dijk ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ សម្រាប់ការប្រជែងពាននេះ ខណៈមិត្តរួមក្រុមរបស់គេ Sadio Mane ឈរលេខ៤។ ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Juventus និងជម្រើសជាតិព័រទុហ្គាល់ Ronaldo ដែលឈ្នះ៥លើករួចមកហើយបានត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ សម្រាប់ការបោះឆ្នោត។ ដោយឡែក Ballon d'Or សម្រាប់អ្នកចាំទីល្អបំផុតលើលោក (Best Goalkeeper) បានទៅ Alisson កីឡាករប្រេស៊ីល និងក្លិប Liverpool។ សម្រាប់ផ្នែកស្ត្រីវិញ កីឡាការិនី Megan Rapinoe របស់ជម្រើសជាតិអាមេរិក និងក្លិប Reign FC ជាអ្នកលើកពាន Ballon d'Or ឆ្នាំ២០១៩ ដោយប្រជែងឈ្នះកីឡាករអង់គ្លេស Lucy Bronze និង Alex Morgan របស់អាមេរិក៕	Lionel Messi ខ្សែប្រយុទ្ធ Barcelona បានក្លាយជាម្ចាស់ពានរង្វាន់កីឡាករឆ្នើម Ballon dOr ឆ្នាំ២០១៩ និងជាការឈ្នះលើកទី៦ជាកំណត់ត្រាពិភពលោកលើសគូប្រជែង Cristiano Ronaldo ដែលឈ្នះ៥លើក សម្រាប់ពានដែលរៀបចំដោយទស្សនាវដ្តីបារាំង France Magazine នេះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ Luka Modric ខ្សែបម្រើអន្តរជាតិក្រូអាស៊ី និងក្លិប Real Madrid ជាអ្នកឈ្នះពាននេះ។
នៅក្នុងជំនួបតាមប្រព័ន្ធវីដេអូជាមួយ លោក Saysomphone Phomvihane ប្រធានសភាតំណាងរាស្រ្តឡាវនៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា លោកLi Zhanshu ប្រធានគណៈអចិន្រ្តៃយ៍នៃសភាប្រជាជនចិន បានលើកឡើងថា ចិន គាំទ្រឡាវ ក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយកូវីដ-១៩ ដែលកំពុងអុកឡុកនៅឡាវ។ បើតាមប្រធានគណៈអចិន្រ្តៃយ៍នៃសភាប្រជាជនចិន ក្រុងប៉េកាំងនឹងផ្តល់វ៉ាក់សាំងចំនួន ៥០ម៉ឺនដូសបន្ថែមទៀត មកក្រុងវៀងចន្ទន៍។ «រដ្ឋាភិបាលចិន គាំទ្រប្រជាជនឡាវ ក្នុងការទទួលបានការបណ្តុះប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ តាមរយៈការផ្តល់វ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Sinopharm ចំនួន ៥០ម៉ឺនដូស»។ លោក Li Zhanshu ប្រកាសបែបនេះទៅប្រធានសភាសភាឡាវ។ មកទល់ពេលនេះ ឡាវ បានទទួលវ៉ាក់សាំង Sinopharm ចំនួន៤លើករួចមកហើយ។ លើកទីមួយ ឡាវទទួលបាន ២ពាន់ដូស, លើកទីពីរចំនួន ៣០ម៉ឺនដូស លើកទី៣ ៨០ម៉ឺនដូស និងលើកទី៤ ៣០ម៉ឺនដូស។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចិន ក៏បានបញ្ជូនអ្នកជំនាញវេជ្ជសាស្រ្តមកឡាវចំនួន ២៥នាក់ និងផ្តល់សម្ភារវេជ្ជាសាស្រ្ត ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១,៥លានដុល្លារផងដែរ សម្រាប់ឱ្យឡាវប្រយុទ្ធជាមួយកូវីដ-១៩ ។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងវៀងចន្ទន៍ ក៏ត្រៀមទទួលវ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ របស់ក្រុមហ៊ុន Pfizer ចំនួនជាង ១០ម៉ឺនដូសផងដែរ តាមរយៈកម្មវិធី COVAX។ វ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Pfizer ឡាវនឹងចាក់ឱ្យមនុស្សចំនួន ៣ក្រុមដូចជា គ្រូពេទ្យ, មនុស្សចាស់ និងអ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយជាដើម។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Laotian Times។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ឡាវចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ-១៩ បានចំនួនជាង ៨៨ម៉ឺនដូស។ វ៉ាក់សាំង ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅឡាវ មានដូចជា វ៉ាក់សាំង Sputnik V, វ៉ាកសាំងក្រុមហ៊ុន Sinopharm និងវ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន AstraZeneca៕	ចិន បានសន្យាផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ របស់ក្រុមហ៊ុន Sinopharm ចំនួន ៥០ម៉ឺនដូសដល់ឡាវ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Li Zhanshu ប្រធានគណៈអចិន្រ្តៃយ៍សភាប្រជាជនចិន។ ការផ្ដល់ឱ្យនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ កំពុងទប់ស្កាត់ការផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩ ។
ការប្រើថ្នាំជាច្រើនអាចជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន ប៉ុន្តែវាក៏មានផលរំខានដែលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពដែរ។ បើសិនជាអ្នកកំពុងតែស្វែងរកវិធីធម្មជាតិដើម្បីគ្រប់គ្រងជំងឺនេះ យកល្អគួរតែធ្វើដូចខាងក្រោម៖ សម្រកទម្ងន់ ការដែលធាត់ពេកអាចធ្វើឲ្យសន្លាក់ដែលទ្រទម្ងន់នោះប្រឈមខ្ពស់នឹងការរលាកឆ្អឹងខ្ចីក្នុងសន្លាក់បាន។ ភាគច្រើនសន្លាក់ដែលរងគ្រោះបញ្ហានេះគឺ ជង្គង់ កែងជើង និងសន្លាក់ត្រគាក។ ការសម្រកទម្ងន់តិចតួចក៏អាចបន្ថយសម្ពាធលើសន្លាក់បានដែរ។ បើសិនជាអ្នកមានជំងឺរលាកសន្លាក់ហើយ ការសម្រកទម្ងន់អាចបន្ថយការឈឺចាប់បាន។ លើសពីនេះទៅទៀត របបអាហារកួរតែសម្បូរគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ផ្លែឈើ និងបន្លែ ព្រមទាំងបន្ថយកូឡេស្តេរ៉ុល។ អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គាបី តាមការពិសោធន៍បានឲ្យដឹងថា អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គាបីអាចជួយបន្ថយអាការៈជំងឺរលាកឆ្អឹងខ្ចីក្នុងសន្លាក់បាន។ ការសិក្សាមួយផ្សេងទៀតបានបញ្ជាក់ថា ការប្រើប្រាស់អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គាបីក្នុងកម្រិតខ្ពស់អាចបន្ថយតម្រូវការប្រើថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ NSAIDs បាន។ អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គាបីក៏មានប្រយោជន៍ចំពោះបេះដូង ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ និងបង្កើនកូឡេស្តេរ៉ុលល្អក្នុងឈាមបានដែរ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រើខ្លាញ់ប្រភេទនេះកម្រិតខ្ពស់អាចបណ្តាលឲ្យហូរឈាមបាន ដូច្នេះចូរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យសិនមុននឹងទទួលទានខ្លាញ់នេះ។ ហាត់ប្រាណ ការហាត់ប្រាណប្រហែលជាមានប្រយោជន៍បំផុតសម្រាប់ការព្យាបាលការរលាកសន្លាក់ ប៉ុន្តែវាពិបាកនឹងចាប់ផ្តើមតែម្តង។ ការហាត់ប្រាណត្រឹមកម្រិតមធ្យមអាចជួយបំបាត់ការឈឺចាប់បាន។ ក្រៅពីនេះ វានឹងជួយគ្រប់គ្រងទម្ងន់ ពង្រឹងដល់ការគេង និងបង្កើនថាមពលរាងកាយ។ អ្នកគ្រាន់តែហាត់ប្រាណត្រឹម ២០ ទៅ៣០នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ និងបីដងក្នុងមួយសប្តាហ៍គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ តាមរយៈការដើរ រាំ ឬហាត់ក្បាច់យូហ្គាជាដើម។ ចាក់ម្ជុលវិទ្យាសាស្ត្រ ការចាក់ម្ជុលវិទ្យាសាស្ត្រត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាវិធីព្យាបាលបុរាណរបស់ប្រជាជនចិនរយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ វាប្រហែលជាឧបករណ៍ដែលអាចបំបាត់ការឈឺចាប់លើជំងឺរលាកឆ្អឹងខ្ចីក្នុងសន្លាក់បាន។ យ៉ាងណាមិញ ការសិក្សាថ្មីៗនេះបានឲ្យដឹងថា ការចាក់ម្ជុលវិទ្យាសាស្ត្រនឹងជំរុញដល់ការបញ្ចេញអ័រម៉ូន Endorphin ដើម្បីបន្ថយការឈឺចាប់។ ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពរបស់វានឹងថយចុះបន្តិចម្តងៗវិញ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការឈឺចាប់ និងគាំងសន្លាក់ ដោយសារតែការរលាកសន្លាក់អាចធ្វើឲ្យជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃមានការលំបាកបាន។ ទោះបីជាងើបចេញពីកៅអីក៏ប្រហែលជាមានការឈឺចាប់ខ្លាំងដែរ។ ពេលខ្លះ ការគាំងសន្លាក់ធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺមិនអាចហាត់ប្រាណបានផង។
ចិន កំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់ការវិវត្តនៅជប៉ុន។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Geng Shuang អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិននៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ពាក់ព័ន្ធស្ថានការណ៍ជំងឺរលាកសួតធ្ងន់ធ្ងរបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី (COVID-19) ។ នៅជប៉ុនផ្ទាល់ ករណីឆ្លងវីរុសប្រភេទថ្មីមានចំនួន៦០ ដែលក្នុងនោះមានករណីស្លាប់មួយ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលធ្ងន់ធ្ងរនោះ គឺករណីឆ្លងលើនាវាកម្សាន្ត Diamond Princess ដែលមកទល់ពេលនេះមានចំនួន៤៥៤ករណីទៅហើយ ហើយគេរំពឹងថា ករណីឆ្លងអាចបន្តកើនឡើងទៀត។ អ្នកជំនាញមួយក្រុមបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាព COVID-19 នៅជប៉ុន នៅតែស្ថិតនៅដំណាក់កាលដំបូងនៅឡើយ ដែលវាធ្វើឲ្យមានបញ្ហាក្នុងការគ្រប់គ្រងការរាលដាលរបស់វីរុស។ ទាក់ទងបញ្ហានេះ លោក Geng Shuang អះអាងថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ពិសេសរវាងប្រទេសជិតខាង គឺសំខាន់ណាស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ ហើយចិន នឹងបង្កើនការសហការជាមួយជប៉ុនដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាល។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏បង្ហាញការដឹងគុណរបស់ចិនទៅនឹងការលើកទឹកចិត្ត និងជំនួយរបស់ជប៉ុនដែលផ្ដល់ឲ្យចិននាពេលកន្លងមក ហើយចិនមិនភ្លេចគុណនេះឡើយ។ «ស្ថានការណ៍នៅចិន នៅតែធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងការព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាខ្លួនឯង ចិនត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីចែករំលែកព័ត៌មាន និងបទពិសោធជាមួយជប៉ុន និងជួយជប៉ុនឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពតាមតែជប៉ុនត្រូវការ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Geng Shuang ដែលបានបន្តថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពិសេសមួយរវាងក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងតូក្យូលើជំងឺ COVID-19 នេះ កំពុងតែត្រូវបានរៀបចំហើយដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ចិននឹងបន្តទំនាក់ទំនង និងការសម្របសម្រួលជាមួយជប៉ុនទៀតលើការងារគ្រប់គ្រងការរាលដាលដើម្បីការពារសុខភាព និងសុវត្ថិភាពប្រជាជន ក៏ដូចជាលើកកម្ពស់សន្តិសុខផ្នែកសុខាភិបាលតំបន់ និងសាកលលោកផងដែរ។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យដដែល៕	នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ក្រសួងការបរទេសចិន ប្រកាសថា ចិនត្រៀមខ្លួនជួយជប៉ុនទៅតាមតម្រូវការក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី (COVID-19) ដែលបច្ចុប្បន្ននេះ កំពុងមានករណីឆ្លងយ៉ាងច្រើននៅលើនាវាមួយនៅកំពង់ផែយូកូហាម៉ា។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើយក្រោយអ្នកជំនាញអះអាងថា ស្ថានភាពវីរុសនេះនៅជប៉ុន ស្ថិតនៅដំណាក់កាលដំបូងនៃការរាតត្បាត ដែលការណ៍នេះនឹងឲ្យពិបាកដល់ការគ្រប់គ្រង។
Pique ដែលបានផ្លាស់ទៅចូលរួមជាមួយ Barcelona នៅឆ្នាំ២០០៨ ក្រោយរួមរស់ជាមួយ Manchester United ៤រដូវកាល បានប្រកាសពីការបញ្ចប់អាជីពកីឡាករបាល់ទាត់របស់ខ្លួននៅក្នុងវីដេអូមួយដែលបានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម។ នៅក្នុងវីដេអូនោះខ្សែការពារសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ រៀបរាប់ថា៖«ខ្ញុំធ្លាប់បាននិយាយហើយថា នឹងមិនទៅចូលរួមជាមួយក្រុមណាផ្សេងទៀតឡើយ បន្ទាប់ពី Barca»។ រយៈពេល ១៤ឆ្នាំ Pique បង្ហាញខ្លួនឱ្យ Barcelona លើសពី ៦០០ ប្រកួត និងឈ្នះពានរង្វាន់ចំនួន៣០ ក្នុងនោះមាន La Liga ៥លើក Champions League ៣លើក Copa del Rey ៥សម័យ និងពានផ្សេងៗទៀត។ សម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញ Pique បង្ហាញខ្លួនបាន១០២ប្រកួត ដោយជួយក្រុមឈ្នះ World Cup ឆ្នាំ២០១០ និងជើងឯកអឺរ៉ុប European ឆ្នាំ២០១២។ «កីឡាបាល់ទាត់បានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំនូវអ្វីគ្រប់យ៉ាង។ Barca បានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំគ្រប់យ៉ាងដូចគ្នា ហើយជាពិសេសអ្នកគាំទ្របានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំគ្រប់យ៉ាងផងដែរ»។ នេះជាការបន្ថែមរបស់ Pique ក្រោយប្រកបអាជីពកីឡាដ៏មានប្រជាប្រិយមួយនេះអស់រយៈពេល១៨ឆ្នាំ៕	Gerard Pique ខ្សែការពារក្រុម Barcelona ប្រកាសចូលនិវត្តន៍ពីអាជីពកីឡាករបាល់ទាត់ត្រឹមវ័យ៣៥ឆ្នាំ។ ខ្សែការពារអេស្ប៉ាញរូបនេះ នឹងព្យួរស្បែកជើងតែម្តង បន្ទាប់ពីការប្រកួតចុងក្រោយនៅទឹកដី Nou Camp ក្នុងជំនួប Barca ទល់ Almeria ក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga នៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ចុងសប្តាហ៍នេះ។
ស្រុកក្រគរ, ពោធិ៍សាត់ ៖ ករណីចោរកម្មនៅក្នុងឃុំអន្សាចំបក់ ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់បានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ដោយសារការធ្វេសប្រហែលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ចំពោះមុខសញ្ញាដែលធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់នេះ ត្រូវបាននាយប៉ុស្តិ៍នគរបាលអន្សាចំបក់អះអាងថា ជាក្រុមមនុស្សមកពីតំបន់ផ្សេង ហើយអាជ្ញាធរ ពិបាកក្នុងការកំណត់មុខសញ្ញានិងបង្ក្រាប។ លោក ថេត សុវត្ថធី ប្រាប់ដូច្នេះថា៖« យើងមើលឃើញថា សកម្មភាពចោរកម្ម ដែលកើតឡើង វាស្ដែងចេញពីការធ្វេសប្រហែស របស់ម្ចាស់ទ្រព្យ សឹងតែ ៩៥ភាគរយ។ អ្នកខ្លះទុកម៉ូតចោល។ ហើយខ្លះ អូសចូលបន្ទប់ដែរ តែអត់ចាក់សោ។ អ៊ីចឹង វាធ្វើឱ្យចោរហ្នឹង ងាយស្រួលលួច។ ម្យ៉ាងទៀត ក្រុមអ្នកប្រព្រឹត្ត សុទ្ធតែមកពីខាងក្រៅទាំងអស់។ អ៊ីចឹង ធ្វើឱ្យសមត្ថកិច្ចវាយតម្លៃមុខសញ្ញានៃការបង្រ្កាបយឺតយ៉ាវ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ដដែល អាជ្ញាធរឃុំអន្សាចំបក់ ក៏បានបង្រ្កាបបទល្មើសចោរកម្ម បានចំនួន៦ករណីដែរ។ សម្រាប់ នាយប៉ុស្តិ៍នគរបាលអន្សាចំបក់ បញ្ហាចោរកម្មនេះ បានគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងដល់ការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋក្នុងឃុំរបស់ខ្លួន។ នៅចំពោះមុខបញ្ហានេះ ប៉ុស្តិ៍នគរបាលអន្សាចំបក់ បានពង្រឹងការផ្សព្វផ្សាយដល់ពលរដ្ឋឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងទុកដាក់របស់ ទ្រព្យសម្បត្តិ ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ជៀសវាងការធ្វេសប្រហែស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំអន្សាចំបក់ ក៏នឹងបង្កើនការយាមល្បាត នៅពេលយប់បន្ថែមដែរ ដើម្បីបាននូវសុវត្ថិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ជូនពលរដ្ឋ បើទោះជាប៉ុស្តិ៍នៅមានកង្វះខាតកម្លាំងមន្ត្រីក៏ដោយ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្មសេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនិងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតតាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ឡំ សេងហុង (យុវជនអន្សាចំបក់)
កម្មវិធីសប្បុរសធម៌នេះ ជាផ្នែកមួយនៃការអភិវឌ្ឍន៍ និងការទទួលខុសត្រូវសង្គម ដែលមានបំណងជួយដល់កុមារដែលខ្វះខាត នៅតាមជនបទដាច់ស្រយ៉ាល ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ឲ្យមានជីវិតកាន់តែប្រសើរឡើង។ លោក ភីសានុ មីលីនតានុស អគ្គនាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកលក់ និងសេវាកម្ម នៃទីស្នាក់ការធំក្រុមហ៊ុន ស្យ៉ាម គូបូតា ខបភឺរេសិន បានមានប្រសាសន៍ថា៖«គោលនយោបាយរបស់ក្រុមហ៊ុន ស្យ៉ាមគូបូតា គឺមិនត្រឹមតែសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍បចេ្ចកវិទ្យាគ្រឿងយន្តកសិកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងសន្យាបន្តកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ ដើម្បីជួយដល់សង្គមផងដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយ បានជាគូបូតា បានបង្កើតកម្មវិធី«Kubota Sharing The Future» នេះអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ក្នុងការជួយដល់វិស័យអប់រំ និងយុវជន។ ជាក់ស្តែង គឺការបរិច្ចាគកាបូប និងសម្ភារសិក្សា ដល់កុមារកម្ពុជាដែលខ្វះខាត ជាច្រើនម៉ឺននាក់»។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្មវិធីសប្បុរសធម៌មួយនេះ ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងធំធេង ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដែលសម្ភារសិក្សា ត្រូវបានផ្តល់ទៅដល់កុមារកម្ពុជាជាច្រើនម៉ឺននាក់ ដែលជាផ្នែកមួយជួយជ្រោមជ្រែងការសិក្សារបស់ពួកគេ បានយ៉ាងច្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅមានតំបន់ជាច្រើនទៀតដែលនៅខ្វះខាត ដូច្នេះហើយបានជា គូបូតា បន្តធ្វើកម្មវិធីនេះ ក្នុងឆ្នាំនេះបន្តទៀត។ កាបូប និងសម្ភារសិក្សាសិស្សចំនួន២ម៉ឺនឈុត ត្រូវបានបរិច្ចាគ ដែលផ្តល់ជូនមន្ទីរអប់រំខេត្តបាត់ដំបងចំនួន ៥០០០ឈុត និង១៥០០០ឈុតទៀត ផ្តល់ជូនភ្នាក់ងារចែកចាយគូបូតា ដើម្បីបរិច្ចាគដល់កុមារខ្វះខាតជាច្រើនខេត្តទូទាំងប្រទេស។ លោក ភីសានុ មីលីនតានុស បានបន្ថែមទៀតថា៖ «ក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ កម្មវិធី«Kubota Sharing The Future» មានទិសដៅបរិច្ចាគកាបូប និងសម្ភារសិក្សា ចំនួន៤៩០០០ឈុត ដែលផ្តល់ដល់កម្ពុជាចំនួន ២០០០០ឈុត ភូមាចំនួន១៦០០០ឈុត និងឡាវចំនួន ១៣០០០ឈុត។ ការផ្តល់ជូននេះ តាមរយៈភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល និងភ្នាក់ងារចែកចាយគូបូតា ក្នុងប្រទេសនីមួយៗ ដើម្បីបរិច្ចាគទៅដល់កុមារ និងយុវជន ដែលកំពុងខ្វះខាត»។ ចាប់តាំងពីក្រុមហ៊ុនគូបូតាកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតមក គូបូតា មិនត្រឹមតែរៀបចំកម្មវិធី «Kubota Sharing The Future» នោះទេ តែក៏បានបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំបចេ្ចកទេសគូបូតា (KUBOTA Technical Education Center (KTEC) ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាមួយវិទ្យាស្ថានបចេ្ចកវិទ្យាបាត់ដំបង និង សាកលវិទ្យាល័យមានជ័យ ដែលនឹងអាចឲ្យសិស្ស-និស្សិត សិក្សាពីគ្រឿងយន្តកសិកម្ម ដើម្បីក្លាយជាអ្នកជំនាញ ក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅពេលអនាគត៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ឆ្នាំនេះគឺជាឆ្នាំទី៤ ដែលក្រុមហ៊ុនគូបូតាកម្ពុជា បានប្រារព្ធកម្មវិធីសប្បុរសធម៌របស់ខ្លួន ឈ្មោះថា«Kubota Sharing The Future»។ សម្រាប់ឆ្នាំទី៤នេ គូបូតាបានបរិច្ចាគកាបូប និងសម្ភារសិក្សាសិស្ស ចំនួន ២០,០០០ឈុត មានតម្លៃជាង៩ម៉ឺនដុល្លារ។ កម្មវិធីសប្បុរសធម៌លើកទី៤នេះ បានប្រព្រឹត្តទៅ នៅមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡាខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមអធិបតីភាពលោក ស៊ូ អារ៉ាហ្វាត់ អភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបង។
លើសពីឥរិយាបថដ៏ទន់ភ្លន់ដែលលោក ជេក ម៉ា ទៅសុំគេសហការធ្វើជំនួញដំបូង លោក WU Szhe បុគ្គលិកនៃក្រុមហ៊ុន Alibaba ដែលដឹកនាំគណៈប្រតិភូកម្ពុជាទៅទស្សនកិច្ចក្រុមហ៊ុននេះ បានបញ្ជាក់ថា៖«រូបសំណាកនេះ មានន័យថា មុនចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្ម លោក ជេក ម៉ា បានស្លៀកសម្លៀកបំពាក់បែបនេះ ដោយដៃម្ខាងកាន់កាបូប ហើយដើរឱនមុខ ទៅសុំការសហការពីក្រុមហ៊ុនដទៃ។ ប៉ុន្តែ ការធ្វើបែបនេះ ត្រូវបានគេថាលោក ជេក ម៉ា ជាមនុស្សបោកប្រាស់។ ដូច្នេះ ទើបនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន Alibaba សាងសង់រូបនេះ ដើម្បីបង្ហាញពីស្មារតីគោរពចំពោះភ្ញៀវនិងអតិថិជន»។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖ រូបសំណាកមហាសេដ្ឋីចិនលោក ជេក ម៉ា ឈរឱនមុខដោយដៃស្តាំកាន់កាបូបយួរ និងពាក់មួកលើក្បាល នៅច្រកចូលក្រុមហ៊ុន Alibaba នេះ ក៏បង្ហាញពីការដាស់តឿនស្មារតីបុគ្គលិករបស់លោកជិត៨ម៉ឺននាក់ ដែលដើរឆ្លងកាត់ទីតាំងនេះ ឲ្យមានស្មារតីគោរពចំពោះអតិថិជននិងភ្ញៀវ ជាពិសេសបង្ហាញពីការចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្មដំបូងដែលអ្នកខ្លះត្រូវបានគេមើលងាយនិងមិនឲ្យតម្លៃ៕	ក្រុងហាងចូវ៖ ខុសពីបុគ្គលមួយចំនួន នៅពេលដែលពួកគេទៅសុំការងារគេធ្វើ ឬចង់សហការបើកជំនួញជាមួយគ្នា គឺបង្ហាញឥរិយាបថបែបអំនួតដោយសំអាងលើចំណេះដឹង ទ្រព្យសម្បត្តិ និងអ្វីផ្សេងៗ លោក ជេក ម៉ា បានបង្ហាញកាយវិការដ៏ទន់ភ្លន់ ដោយដៃស្តាំកាន់កាបូប និងដើរឱនមុខឆ្ពោះទៅសុំសហការពីក្រុមហ៊ុនដទៃ ដើម្បីធ្វើអាជីវកម្មរួមគ្នា។ រូបសំណាកតំណាងឲ្យលោក ជេក ម៉ា បង្ហាញពីចរិតដ៏ទន់ភ្លន់របស់លោក ត្រូវបានសាងសង់នៅចំពីមុខច្រកចូលក្នុងក្រុមហ៊ុន Alibaba ដែលមានអាគារចំនួន៩ និងកម្ពស់៦ជាន់ លម្អដោយបរិស្ថានស្រស់ស្អាតក្នុងបរិវេណដ៏ធំទូលាយនេះ ស្ថិតទីក្រុងហាងចូវ ខេត្តជឺជាំង ប្រទេសចិន។
កម្ពុជាទទួលបានចំណូល ១២៣លានដុល្លា ពីការនាំចេញអង្ករ សរុប ១៦៦ ៤៥១តោន ក្នុងរយៈពេល៣ខែដំបូង ឆ្នាំ២០២៤។ នេះបើតាមទិន្នន័យ របស់សហព័ន្ធស្រូវអង្កកម្ពុជា ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា។ គោលដៅសំខាន់នៃការនាំចេញអង្កររបស់កម្ពុជាទៅកាន់៥៦ប្រទេស ក្នុងនោះ ២២ប្រទេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប ទទួលទិញ ៧៨ ៦៧៥តោន គិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន ៦០.៤១លានដុល្លារ, ចិន និងតំបន់ស្វយ័តបញ្ជាទិញ ៤៣ ០៣៩តោន គិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន ២៨.១០លានដុល្លារ, ៦ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានមានចំនួន ២៩ ៧១៩តោន គិតជាទឹកប្រាក់ ២២.០១លានដុល្លារ និង២២ប្រទេសមកពីអាហ្វ្រិក មជ្ឈិមបូព៌ាមានចំនួន ១៥ ០១៨តោន គិតជាទឹកប្រាក់ ១២.៦៩លានដុល្លារ។ អង្ករក្រអូបគ្រប់ប្រភេទ គ្រប់ដណ្ដប់ការនាំចេញសរុបរហូតដល់៨១ភាគរយ។ ក្រៅពីនោះ ក៏មានអង្ករសធម្មតា, អង្ករចំហ៊ុយ និងអង្ករសរីរាង្គ ផងដែរ។ ក្នុងរយៈពេលដដែលនេះ កម្ពុជាបាននាំចេញស្រូវទៅកាន់ប្រទេសជិតខាង ២ ២២០ ៧២៩ តោន គិតជាទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៦០០លានដុល្លារ ក្នុងនោះ ៧២ភាគរយ បានឆ្លងកាត់ការស្នើសុំការបញ្ជាក់ឯកសារនាំចេញពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច។ សូមបញ្ជាក់ថា ពេញមួយឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជាទទួលបានចំណូលជាង ១ ៧០០លានដុល្លារ ពីការនាំចេញស្រូវ-អង្ករ៕ អត្ថបទទាក់ទង ទំហំនាំចេញស្រូវ-អង្ករកម្ពុជា មានជាង ១ ៧០០លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៣,	នៅត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤នេះ កម្ពុជានាំចេញអង្គរបានចំនួន ១៦៦ ៤៥១តោន ទៅទីផ្សារអន្តរជាតិ ដែលគិតជាទឹកប្រាក់ប្រមាណ១២៣លានដុល្លារ។ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានេះ កម្ពុជា ក៏បាននាំចេញស្រូវទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងក្នុងបរិមាណ ២ ២២០ ៧២៩ តោន ដែរ ដោយគិតជាទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៦០០លានដុល្លារ។ សរុបទឹកប្រាក់ដែលកម្ពុជាទទួល បានពីការនាំចេញស្រូវនិងអង្គរនេះ មានព្រមាណ ៧២៣លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់សហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា។
ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទនៅព្រឹកនេះ លោក ហង្ស ពុទ្ធា បានឲ្យដឹងថា សភាពការនៃដំណើរការបោះឆ្នោតមួយព្រឹកនេះ មានភាពល្អប្រសើរ គឺពលរដ្ឋធ្វើដំណើរទៅបោះឆ្នោតដោយទឹកមុខរីករាយ។ ប៉ុន្តែលោកក៏បានកត់សម្គាល់ឃើញ ការិយាល័យបោះឆ្នោតមួយចំនួនមានភាពចង្អៀតណែនផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ភាពមិនប្រក្រតី គ.ជ.ប មិនទាន់ទទួលបានបណ្ដឹងទេ! គ្រាន់តែមានការិយាល័យមួយចំនួនចង្អៀត គឺវត្តមានរបស់ភ្នាក់ងារ ឬអាជ្ញាធរ ហាក់ដូចនៅកៀកពេក បាទ! តែក៏មិនកៀកពេក រហូតដល់ប៉ះពាល់សេចក្ដីសម្រេចចិត្តពលរដ្ឋនោះទេ ពលរដ្ឋនៅតែមានភាពច្បាស់ ហើយកត្តាដែលនាំឲ្យកៀកពេកនេះ ក៏ព្រោះតែកត្តាភូមសាស្ត្រ»។ សូមជម្រាបថា ដំណើរការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសឃុំ-សង្កាត់ អាណត្តិទី៥នេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅដល់ម៉ោង៣រសៀល។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥នេះ អ្នកមានឈ្មោះបោះឆ្នោត មានចំនួនជាង ៩,២លាននាក់ ដោយមានការិយាល័យចំនួន ២៣ ៦០២។ ១៧គណបក្ស បានចូលរួមប្រកួតប្រជែង ដោយមានឃុំសង្កាត់សរុបចំនួន ១ ៦៥២ និងអាសនៈសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសរុប ១១ ៦២២។ នាការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ អត្រានៃអ្នកបានទៅបោះឆ្នោត មាន៩០,៣៧ភាគរយ។ នាពេលនោះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបាន ៦ ៥០៣ អាសនៈ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បាន ៥ ០០៧ អាសនៈ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច បាន២៨អាសនៈ គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ បាន២៤អាសនៈ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន បាន ៥អាសនៈ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បាន៤អាសនៈ និងគណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ បាន១អាសនៈ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានអះអាងថា គិតត្រឹមម៉ោង១១និង៣០នាទីព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី៥ ខែមិថុនានេះ ពលរដ្ឋទៅបោះឆ្នោតមានចំនួន៥១៧០៤៦៦នាក់ ស្មើនឹង៥៦.១៧ភាគរយ នៃពលរដ្ឋដែលមានឈ្មោះបញ្ជីបោះឆ្នោត ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ អាណត្តិទី៥។
មន្ទីរពេទ្យស្រ្តី នគរទេព ក្លាយជាទីតាំងសម្រាប់ព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយសណ្ឋាគារ ឡាក់គី ស្តារ នឹងក្លាយជាមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក។ ទីតាំងព្យាបាល និងមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក ថ្មីនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើង តាមបញ្ហារបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកាលពីពេលកន្លងទៅ។ លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ នៅថ្ងៃទី១៤ មីនានេះថា៖«ការត្រៀមទីតាំងខាងលើនេះ ដោយមានការបញ្ជារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល បន្ទាប់ពីចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ កើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ យើងសម្រេចយកមន្ទីរពេទ្យស្រ្តី នគរទេព សម្រាប់ដាក់ព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ និងសណ្ឋាគារឡាក់គី ស្តារ ត្រៀមសម្រាប់អ្នកត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័ក»។ ក្រៅពីមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋមួយចំនួន រដ្ឋាភិបាលក៏បានយកសណ្ឋាគារ (Great DUKE) អតីតសណ្ឋាគារអាំងទែកុងទីណង់តាល់ ធ្វើជាកន្លែងព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ដែរ។ ហើយរដ្ឋាភិបាល ក៏ធ្លាប់កំណត់យក សណ្ឋាគារឯកជនមួយចំនួន ធ្វើជាមណ្ឌលចត្តាឡីស័កសម្រាប់ពលរដ្ឋដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុប១ ៣០៥នាក់។ ករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ មានដល់ទៅ៧៩២ នាក់ ដែលស្ថិតក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កណ្តាល ព្រះសីហនុ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង កោះកុង កំពង់ធំ កំពង់ចាម សៀមរាប និងបាត់ដំបង។ អ្នកជំងឺចំនួន ៦៤៧នាក់ បានសះស្បើយ ខណៈអ្នកចំនួន ៦៥៦ នាក់ទៀត កំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាល៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ សម្រេចយកមន្ទីរពេទ្យស្រ្តី នគរទេព និងសណ្ឋាគារ ឡាក់គី ស្តារ សម្រាប់ធ្វើជាមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក និងព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩។ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលក៏បានយកសណ្ឋាគារ (Great DUKE) ធ្វើជាកន្លែងព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ដែរ ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ ២០ កុម្ភៈរាលដាលកាន់តែខ្លាំង។
ប្រទេសកាតាដែលនឹងរៀបចំ World Cup 2022 នាខែវិច្ឆិកា បានយកឈ្នះលើប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងឥណ្ឌូណេស៊ីក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួត AFC Asian Cup 2023 ក្រោយការដាក់ដេញថ្លៃរយៈពេលជាង ៣ខែមកនេះ។ «គណៈកម្មាធិការនៃសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់តំបន់អាស៊ី AFC ថ្ងៃនេះសូមប្រកាសថាសហព័ន្ធកឡាបាល់ទាត់ប្រទេសកាតា នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតពានរង្វាន់ AFC Asian Cup 2023។»។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ AFC ដែលមានស្នាក់ការកណ្តាលក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ យ៉ាងណាមិញ កាតាទទួលបានសិទ្ធិធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនេះក៏ព្រោះតែប្រទេសចិនដែលឈ្នះការដេញថ្លៃកាលពីឆ្នាំ ២០១៩ សម្រាប់រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានប្រកាសដកខ្លួនដេញកាលពីខែឧសភា ដោយសារតែគោលនយោបាយ សូន្យកូវីដ-១៩ ដែលដាក់ចេញដោយរដ្ឋាភិបាលប្រទេសចិន។ ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងប្រទេសចិននៅតែបន្ត ធ្វើឱ្យសហព័ន្ធសម្រេចដកខ្លួន AFC បានស្វែងរកប្រទេសថ្មីមកជំនួសការធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនេះ។ បើតាមកាលវិភាគដែលនឹងត្រូវរៀបចំការប្រកួតនេះ ទីក្រុងចំនួន ១០ក្នុងប្រទេសចិននឹងត្រូវរៀបចំការប្រកួត AFC Asian Cup ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំក្រោយនេះ។ យ៉ាងណា កាលវិភាគការប្រកួតដែលនឹងត្រូវធ្វើឡើងក្នុងប្រទេសកាតាមិនទាន់កំណត់ច្បាស់លាស់នូវឡើយ ខណៈកាតាកំពុងមមាញឹកក្នុងការរៀបចំ World Cup 2022 ខិតជិតមកដល់។ សូមជម្រាបដែរថាព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 នៅប្រទេសកាតាកំពុងតែខិតកាន់តែកៀកថ្ងៃនៃការប្រកួត ដោយធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២០ វិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១៨ ធ្នូ។ កាតានឹងប្រកួតបើកឆាកដំបូងគេបង្អស់ទល់ក្រុម អេក្វាទ័រសម្រាប់ការប្រកួតនាថ្ងៃទី២០ វិច្ឆិកា ក្រោយកម្មវិធីបើកជាផ្លូវការរៀបចំរួចរាល់៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កាតា (QFA) ទទួលបានសិទ្ធិរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់ទ្វីបអាស៊ី AFC Asian Cup នៅឆ្នាំ ២០២៣ ជំនួសចិន ពោលក្រោយដឹកនាំធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០២២។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាស៊ី (AFC) ថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា។
ក្នុងនោះដែរក៏មានសិស្សានុសិស្ស និងអ្នកគាំទ្រជាង ៣ពាន់នាក់ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងចូលរួមជាមួយក្រុមហ៊ុន Cellcard និងតំណាងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ទាំងអស់ ដែលចង់ឃើញក្រុមចុងក្រោយដែលមកពីខេត្តកណ្តាល និងកំពង់ឆ្នាំង មកប្រកួតគ្នា ដើម្បីជ័យលាភីធំ។ លោក សៅ សុខា ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា បានដឹកនាំពិធីបិទកម្មវិធីនេះ។ ក្រុមហ៊ុនCellcard គឺបានជួយជាផ្នែកមួយ ក្នុងការជំរុញឱ្យមានកម្មវិធីសម្រាប់រយៈពេល២ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ដែលគាំទ្រការបង្កើតការប្រកួត ផ្តល់នូវឧបករណ៍កីឡា និងរង្វាន់ និងជាពិសេសរៀបចំកម្មវិធីកម្សាន្ត ដើម្បីឱ្យសិស្សចូលរួម និងរីករាយ។ ភាពជាដៃគូរវាងសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុន Cellcard ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាកាលពីខែឧសភាឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ ក្នុងបំណងលើកកម្ពស់កីឡា ការផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលការចូលរួមជាមួយសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងការជួយជំរុញឲ្យយុវជន មិនឱ្យទទួលរងឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាន ដូចជាគ្រឿងញៀន ស្រា និងឧក្រិដ្ឋកម្មជាដើម។ Cellcard បានប្រើប្រាស់កម្មវិធីនេះ ដើម្បីបន្ថែមគំនិតផ្តួចផ្តើម ក្នុងកិច្ចទំនួលខុសត្រូវសង្គមរបស់ក្រុមហ៊ុន(CSR) តាមរយៈការបរិច្ចាគទៅមជ្ឈមណ្ឌលកុមារកំព្រា និងសាលារៀននៅក្នុងខេត្តដែលពួកគេធ្វើដំណើរទៅកាន់ការប្រកួត។ ជាសរុបរួម សាលាតម្រង់ទិសបាល់ទាត់ សម្រេចបានចំនួនសិស្សដែលចូលរួមជាង ២ នាក់ទូទាំងប្រទេស ដែលក្នុងនោះដែរ យុវជនអាយុក្រោម ១៥ ឆ្នាំ មានចំនួន ២៥ ក្រុម និងយុវជនអាយុក្រោម ១៧ឆ្នាំ មានចំនួន ២៦ ក្រុម។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការប្រកួតចុងក្រោយ និងពិធីប្រគល់ពានរង្វាន់ Cellcard នឹងរៀបចំការប្រគំតន្ត្រីសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស ដែលមានការចូលរួមពី ទូតសុឆន្ទៈរបស់ Cellcard គឺ កញ្ញា រ៉េត ស៊ូហ្សាណា និងកញ្ញា តី៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	Cellcard និងសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) សូមចូលរួមអបអរសាទរ ចំពោះភាពជោគជ័យដ៏ធំធេង នៃកម្មវិធីសិក្សាកីឡាបាល់ទាត់ដែលមានឈ្មោះថា សាលាតម្រង់ទិសបាល់ទាត់។ កម្មវិធីបិទនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ៣១ ខែមីនា ចាប់ពីម៉ោង ១ រសៀល រហូតដល់ម៉ោង ៤ រសៀលនៅវិទ្យាល័យហ៊ុនសែន ខ្លាកូន ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាសិស្សបឋមសិក្សាថ្នាក់ជាតិ ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោមប្រធានបទ «កុមារជាថ្នាលអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡា» ប្រព្រឹតចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែមេសា។ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានដាក់១២ប្រភេទកីឡា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដែល មានដូចជាបាល់ទាត់, បាល់ទះ, បាល់បោះ, អត្ដពលកម្ម, វាយកូនឃ្លីលើតុ, វាយសី, តេក្វាន់ដូ WT, តេក្វាន់ដូ ITF, ប៊ូល និងប៉េតង់, ល្បុក្កតោ, ហែលទឹក និង គុនដាវ។ ចំណែកប្រតិភូ អ្នកចូលរួម មានចំនួនសរុប ២ ៩៦០នាក់ មកពី២៥រាជធានីខេត្ត។ ក្នុងពិធីបើកការប្រកួត នាថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា លោក វ៉ាត់ ចំរើន បានលើកទឹកចិត្តកុមារដែលជាអត្ដពលិក ឱ្យគោរពវិន័យ និងប្រកួតស្មារតីជាកីឡា ដើម្បីបង្កើតមិត្តភាព និងសាមគ្គីភាព។ លោក ហួត សេងទ្រី ប្រធាននាយកដ្ឋានរៀបចំ និងគ្រប់គ្រងព្រឹត្តិការណ៍កីឡា បាន ឱ្យដឹងថា គោលដៅក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ គឺដើម្បីបំផុសសកម្មភាពអប់រំកាយ និងកីឡា នៅក្នុងគ្រឹះស្ថានសិក្សា និងជួយឲ្យសិស្សានុសិស្សមានសុខភាពល្អ កាយសម្បទាមាំមួន ឆន្ទៈមោះមុត អំណត់ព្យាយាម វិន័យ ស្មារតីក្រុម គំនិតឆ្នៃប្រឌិត និងការតស៊ូ។ បើតាមលោក ហួត សេងទ្រី ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏ជាការលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកលេងកីឡា និងអ្នកមានឧបនិស្ស័យ ដើម្បីជ្រើសរើសជាកីឡាករ-កីឡាការិនីថ្នាលល្អៗ ចូលក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏ជាឱកាសឲ្យសិស្សជួបជុំគ្នា ចងមិត្តភាព និងសាមគ្គីភាពផងដែរ៕	ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាសិស្សបឋមសិក្សាថ្នាក់ជាតិ ឆ្នាំ២០២៤ បានបើកជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។ ប្រតិភូកីឡា ២ ៩៦០នាក់ មកពី២៥រាជធានី-ខេត្ត ចូលរួមប្រកួតលើ១២ ប្រភេទកីឡា។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ណែនាំកុមារដែលជាអត្ដពលិក ត្រូវគោរពវិន័យ នៃការប្រកួត ហើយត្រូវមានស្មារតីប្រកួតដើម្បីមិត្តភាព និងសាមគ្គីភាព។
ពិតណាស់ថា គោលការណ៍នេះមិនបានឱ្យពលរដ្ឋដែលមិនយល់ពីបញ្ហាបេតិកភណ្ឌ សប្បាយចិត្តឡើយ។ ហើយទីកន្លែងមួយចំនួន ត្រូវបានទន្ទាញលួចចូលរស់នៅដោយខុសច្បាប់ តួយ៉ាងនៅលើទួល ស្រះ និងប្រឡាយបុរាណមួយចំនួន។ ប៉ុន្តែនៅលើទួលខ្លះ ត្រឹមជាទួលបុរាណធម្មតា ដែលគួររៀបចំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអាស្រ័យបានដែរ។ អភិបាលខេត្តសៀមរាប លោក ឃឹម ប៊ុនសុង បានលើកទឹកចិត្តឱ្យអាជ្ញាធរធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណជាង១០០គ្រួសារ ដែលកំពុងរស់នៅលើទីទួលបុរាណមួយកន្លែងក្នុងសង្កាត់គោកចក។ ការលើកឡើងនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងពិធីចែកវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់កម្មសិទ្ធិដីធ្លីជូនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសង្កាត់គោកចក ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៣ កក្កដា នៅបរិវេណប្រាសាទវត្តគោកចក។ ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅលើទួលបុរាណនោះសរុបមានចំនួន ១៦០គ្រួសារ ដែលមានសិទ្ធិអាស្រ័យផលធម្មតា តែមិនអាចអភិវឌ្ឍន៍អ្វីបានឡើយ។ លោក ឃឹម ប៊ុនសុង ចង់ឱ្យអាជ្ញាធរពន្លឿន និងចុះមើលជាក់ស្ដែងដល់កន្លែងទួលបុរាណនោះ តើថាវាមានលទ្ធភាពផ្តល់ជូនពលរដ្ឋប៉ុន្មានគ្រួសារអាចកាន់កាប់ និងទទួលបានបណ្ណសម្គាល់ដីពីសូរិយោដី។ យ៉ាងណា លោកអភិបាលបានប្រាប់ពលរដ្ឋថា ត្រូវស្គាល់កន្លែងបុរាណដ្ឋាន ដោយមិនត្រូវចេះតែរំលោភចូលទៅនៅទេ ព្រោះអាចបាត់បង់ប្រយោជន៍ធំបាន ព្រោះទីទាំងនោះត្រូវបានការពារដោយស្ថាប័នជាតិ និងអន្ដរជាតិ។ អ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តសៀមរាប លោក លី សំរិទ្ធ បានឱ្យដឹងថា កន្លងមកអាជ្ញាធរធ្លាប់បានធ្វើការជាច្រើនជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងបានបង្រួមទួលបុរាណដែលមិនមានសារប្រយោជន៍ខ្លះ សម្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋអាស្រ័យផល។ លោកបន្ថែមថា៖«...កុំទុក (ទួល ឬត្រពាំង) ធំពេក។ អភិរក្សកុំប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ពលរដ្ឋ បើជាទួលធម្មតា ទួលអ្នកតាយូរហើយ ឬត្រពាំងដែលអស់ប្រយោជន៍ គោកអស់ហើយ គួរតែចែកឱ្យពលរដ្ឋប្រើប្រាស់កាន់កាប់»។ ទាក់ទងនឹងពលរដ្ឋនៅសង្កាត់គោកចក លោក លី សំរិទ្ធ ថ្លែងថានឹងពិភាក្សាជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដើម្បីពិនិត្យលើទួលបុរាណមួយចំនួន ប៉ុន្តែលោកមិនគាំទ្រដល់ពលរដ្ឋខ្លះ ដែលចូលចាក់ដី និងកាន់កាប់ក្នុងត្រពាំងបុរាណ ដែលជាប្រព័ន្ធរំដោះទឹកក្នុងក្រុងអង្គរ និងក្រុងសៀមរាបឡើយ។ លោក លី សំរិទ្ធ បន្តថា អាជ្ញាធរមិនបណ្ដោយឱ្យការរស់នៅពលរដ្ឋ ប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍក្រុង ឬធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ប្រយោជន៍ជាតិជាដាច់ខាត ពួកគេគួរមើលឃើញពីគុណវិបត្តិទៅថ្ងៃក្រោយ។ គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋជាង ២ពាន់គ្រួសារ បានទទួលវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ដីធ្លីពីសាលាខេត្តសៀមរាប ក្នុងនោះមានភូមិ ត្រពាំងសេះ ភូមិកស្សិណខាងត្បូង និងភូមិវាល សង្កាត់គោកចក ដែលជាព្រំប្រទល់ក្នុងតំបន់២នៃរមណីយដ្ឋានអង្គរ។ ពលរដ្ឋដែលទទួលបានបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីបានសម្ដែងអារម្មណ៍រីករាយ ខណៈពលរដ្ឋផ្សេងទៀត ដែលមានព្រំដីក្នុងតំបន់អង្គរ មិនសប្បាយចិត្តត្បិតពួកគេមិនអាចអភិវឌ្ឍន៍អ្វីផ្សេងលើសំណង់ផ្ទះដែលពួកគេរស់នៅ។ យ៉ាងណា លោកអភិបានខេត្តបានអះអាងថា នឹងបន្តដោះស្រាយបញ្ហានេះជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាជាបន្តទៀត៕	សៀមរាប៖ រមណីយដ្ឋានអង្គរ ត្រូវបានចុះបញ្ជីក្នុងសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ នៅឆ្នាំ១៩៩២។ ដើម្បីគោរពទៅតាមគោលការណ៍នានានៃច្បាប់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាដែលមានតួនាទីគ្រប់គ្រងរមណីយដ្ឋាន ត្រូវប្រាកដថាថែរក្សាទេសភាពវប្បធម៌នានាឱ្យនៅនិរន្ដរភាព តួយ៉ាងមិនត្រូវឱ្យមានសំណង់កើនឡើងក្នុងតំបន់នេះឡើយ។ ចំណុចនេះហើយដែលការសាងសង់ផ្សេងៗ ត្រូវបានរិតត្បិតជាខ្លាំង។
រដ្ឋាភិបាលថៃ បានការពារសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនដែលមិនចូលរួមក្នុងយន្តការ COVAX ។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល បញ្ជាក់មូលហេតុថា ម្យ៉ាងការចូលរួមក្នុងយន្តការ COVAX អាចបណ្តាលឱ្យថៃចំណាយលុយច្រើនក្នុងការទិញវ៉ាក់សាំង ហើយម្យ៉ាងមិនច្បាស់ថា វ៉ាក់សាំងនឹងទៅដល់ថៃនៅពេលណាដែរ។ ថៃ មិនមែនជាសមាជិកយន្តការ COVAX របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកដែលបង្កើតឡើងដើម្បីចែកវ៉ាក់សាំងដោយស្មើភាពឡើយ។ ទាក់ទងរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ Anucha Buraphachaisri ពន្យល់ថា ដោយសារថៃជាប្រទេសមានចំណូលមធ្យម ទើបមិនអាចចូលរួមក្នុងការយន្តការអន្តរជាតិដែលចែកវ៉ាក់សាំងឥតគិតថ្លៃ ឬតម្លៃថោកនេះបាន។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Anucha លើកឡើងថា ការទិញវ៉ាក់សាំងពីក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ ជាជម្រើសសមរម្យបំផុត ហើយថៃអាចបត់បែនងាយស្រួលទៅតាមស្ថានការណ៍ជាងការចូលរួមជាមួយ COVAX ។ លើសពីនោះ មន្ត្រីនាំពាក្យរូបនេះ ក៏អះអាងថា បើចូលក្នុង COVAX ថៃត្រូវបង់លុយយ៉ាងច្រើនដើម្បីធានាវ៉ាក់សាំងដូចជាការបង់លុយមុនជាដើម ស្របពេលដែលការដឹកជញ្ជូនទៀតសោត ក៏ស្រពេចស្រពិលដែរ។ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលថៃរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់បក្សប្រឆាំងពាក់ព័ន្ធការខ្វះតម្លាភាព និងភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការផ្តល់វ៉ាក់សាំងដល់ប្រជាជន ស្របពេលរលកទីពីរនៃការរីករាលដាលកូវីដ-១៩ មកដល់ជាថ្មី។ មកទល់ពេលនេះ ថៃ មិនទាន់មានវ៉ាក់សាំងក្នុងដៃឡើយ ខណៈអ្នកជិតខាងដូចជាឡាវ កម្ពុជា និងមីយ៉ាន់ម៉ា សុទ្ធតែចាប់ផ្ដើមកម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងទៅហើយ។ តាមពិតទៅ ថៃ ក៏ត្រៀមទទួលវ៉ាក់សាំងពីរលានដូសពីក្រុមហ៊ុនចិន Sinovac ដើម្បីចាក់ឱ្យក្រុមគ្រូពេទ្យជួរមុខរបស់ខ្លួននៅចុងខែកុម្ភៈនេះ។ ដោយឡែក យុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងទ្រង់ទ្រាយធំសម្រាប់ប្រជាជនទូទៅនៅមិនទាន់ចាប់ផ្តើមនៅឡើយទេ រហូតទាល់តែវ៉ាក់សាំង AstraZeneca ផលិតក្នុងស្រុក ត្រូវផលិតរួចរាល់នាខែមិថុនាខាងមុខ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រទេសប្រមាណ១៩០បានចូលរួមជាមួយយន្តការ COVAX ក្នុងគោលបំណង ធានាឱ្យបាននូវវ៉ាក់សាំងស្មើគ្នាក្នុងពេលមានការរីករាលដាលកូវីដ-១៩ នេះ។ តាមរយៈ COVAX ប្រទេសក្រីក្រីចំនួន៩២ នឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំងឥតគិតថ្លៃ ខណៈប្រទេសធូរធារមួយចំនួនក៏ចូលរួមក្នុងយន្តការនេះ ដើម្បីអាចទិញវ៉ាក់សាំងផងដែរ៕	ដោយ ឈួន ឈីវអ៊ីង
ការវិលមកជួបគ្នារវាងក្រុម K Cement Cambodia All Star ជាមួយក្រុម SCG Muangthang United ត្រូវបានខ្សែបម្រើកូនកាត់ស្វីស Charyl Chappuis របស់ថៃចាត់ទុកជាពេលវេលាដែលរូបគេបានទន្ទឹងរង់ចាំជាយូរណាស់មកហើយ។ ការលើកឡើងបែបនេះ បន្ទាប់ពីមិត្តរួមក្រុមបានប្រាប់ពីបរាជ័យរបស់ Muangthang ក្រោមថ្វីជើង Cambodia All Star កាលពីកន្លងទៅដល់រូបគេ។ អតីតកីឡាករជម្រើសអាយុក្រោម២០ឆ្នាំស្វីសរូបនេះបានបង្ហាញពីមោទកភាពថា រូបគេមានអារម្មណ៍រំភើបសប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំងដែលបានមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយ រូបគេ បានចាត់ទុកការបង្ហាញវត្តមានជាលើកដំបូងនៅលើទឹកដីកម្ពុជាជាឱកាសដកស្រង់បទពិសោធន៍ដ៏ល្អសម្រាប់ខ្លួន។ ខ្សែបម្រើវ័យ២៥ឆ្នាំរូបនេះ ប្តេជ្ញាថា នឹងខិតខំប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពក្នុងការស្វែងរកជ័យជម្នះលើក្រុម K Cement Cambodia All Star ដើម្បីជម្រះបញ្ជីចាស់។ ជាមួយគ្នានេះ កីឡាករ ស៊ូ យ៉ាទី បានបញ្ជាក់ថា៖«ខ្ញុំមានអារម្មណ៍រំភើបណាសដែលបានចូលរួមក្នុងក្រុម K Cement Cambodia All Star ជាលើកទី២ ពួកយើងនឹងខិតខំប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពក្នុងការប្រកួត ទោះបីក្រុម SCG Muangthang United ជាជើងឯកនៅថៃក៏ដោយ។ កម្ពុជាយើងក៏ប្រមូលផ្តុំទៅដោយកីឡាករល្អៗមិនចាញ់ក្រុមនេះនោះទេ»។ ទាំងគ្រូបង្វឹកក្រុម K Cement Cambodia All Star លោក Leonardo Vitorino និងគ្រូបង្វឹកថៃ លោក Totchtawan Sripan សុទ្ធតែបានអះអាងថា នឹងដាក់កីឡាករជើងខ្លាំង និងកំពុងល្បីល្បាញក្នុងជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិរវាងក្រុម K Cement Cambodia All Star ជាមួយក្រុម SCG Muangthang United នាវេលាម៉ោង៦ល្ងាចថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ម៉ៃ តុលា អគ្គលេខាធិការស្តីទីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា ថវិកាដែលបានមកពីការលក់សំបុត្រនាជំនួបរវាងក្រុម K Cement Cambodia All Star ជាមួយ SCG Muangthang United នៅថ្ងៃនោះ នឹងយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍បាល់ទាត់ទូទាំង២៥ខេត្ត-ក្រុងរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា៕	ខ្សែបម្រើក្រុម SCG Muangthang United របស់ថៃកីឡាករ Charyl Chappuis បានទាត់ទុកការប៉ះជាមួយក្រុម K Cement Cambodia All Star ក្នុងជំនួបមិត្តភាពនាល្ងាចថ្ងៃទី១៦ កក្កដា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិជាឱកាសដែលខ្លួនទន្ទឹងរង់ចាំ។ លើសពីនេះ រូបគេបានចាត់ទុកការបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងនៅកម្ពុជាជាបទពិសោធមួយដ៏ល្អសម្រាប់គេផងដែរ។
ផ្អែកលើរបាយការណ៍ បច្ចុប្បន្ន មានប្រជាពលរដ្ឋជាង៨សែននាក់ហើយ ដែលអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណរបស់ពួកគេផុតសុពលភាព។ លោក កង សាខន អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្មនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ជម្រាបអង្គប្រជុំថា ជាមធ្យម អាជ្ញាធរ បានផ្ដល់អត្តសញ្ញាប័ណ្ណ ជូនប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ៣ពាន់នាក់ក្នុង១ថ្ងៃ។ លោកអគ្គនាយក អះអាងថា វិធានការដោះស្រាយចំពោះមុខនេះ គឺជំរុញការផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណត្រូវផុតសុពលភាព ចូលរួមបំពេញនីតិវិធីធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសាជាថ្មីឡើងវិញ។ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ អគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម បានប្រកាសព័ត៌មានថា អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណគំរូថ្មី ដែលត្រូវបានផ្តល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ ចាប់តាំងពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២ បានអស់សុពលភាពបណ្តើរហើយ ចាប់ពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២នេះទៅ។ អត្តសញ្ញាប័ណ្ណគំរូថ្មីនេះ មានសុពលភាព១០ឆ្នាំ។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន អគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម អំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណផុតសុពលភាព ឬជិតផុតសុពលភាព ទៅបំពេញបែបបទ ដើម្បីប្តូរយកអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ញជាតិខ្មែរថ្មី។ អគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម លើកឡើងថា ការប្តូរយកអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរសាជាថ្មី ដើម្បីធានាសិទ្ធិក្នុងការទទួលបានសេវាផ្សេងៗ ជាពិសេសសិទ្ធិនយោបាយ ដែលត្រូវប្រើប្រាស់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជាតិ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ អគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម ណែនាំថា ទីតាំង ដែលប្រជាពលរដ្ឋ អាចទៅប្តូរអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ រួមមាន ប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់, អធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ, ច្រកចេញចូលតែមួយតាមក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ, ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានី-ខេត្ត, នាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរនៅសង្កាត់និរោធ ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ, និងទីស្នាក់ការផ្តល់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរប្រចាំនៅផ្សារទំនើបអ៊ីអន២ ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ៕	អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែររបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាង១លាននាក់ នឹងត្រូវផុតសុពលភាព នៅត្រឹមខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ តួលេខនេះ ត្រូវបានបង្ហាញក្នុងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ក្រោមអធិបតីភាពសម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលចេញនៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ធនាគារ AIIB បានអះអាងថា ដើម្បីផលប្រយោជន៍ល្អបំផុតជារួម ថ្នាក់គ្រប់គ្រងសម្រេចផ្អាកសកម្មភាពទាំងអស់ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយរុស្ស៊ីនិងបេឡារុស ហើយដាក់ប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសទាំងពីរក្រោមការត្រួតពិនិត្យ។ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ពហុភាគីដែលមានសមាជិក១០៥ប្រទេសនេះបានបន្ថែមទៀតថា ខ្លួនកំពុងតាមដានយ៉ាងសកម្មជុំវិញស្ថានភាពនៅអ៊ុយក្រែន ហើយថ្នាក់ដឹកនាំធនាគារនឹងខិតខំឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីការពារបូរណភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ AIIB។ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុពហុភាគីនេះ ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមគំនិតឡើងដោយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ហើយបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយធនាគារពិភពលោក និងមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិដែលគ្រប់គ្រងដោយលោកខាងលិច។ ក្នុងស្ថាប័ននេះ រុស្ស៊ីក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមសមាជិកស្ថាបនិកមួយដោយមាន ដែលចំណែក៦ភាគរយក្នុងប្រតិបត្តិការរបស់ AIIB ហើយប្រទេសមហាអំណាចនេះ ក៏មានកៅអីនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់ធនាគារដែរ។ លើសពីនេះ រុស្ស៊ីជាអ្នករួមចំណែកភាគហ៊ុនធំជាងគេទី៣បន្ទាប់ពីចិននិងឥណ្ឌាដោយកាន់កាប់អំណាចលើការបោះឆ្នោតជិត២៧ភាគរយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយពីទីភ្នាក់ងារ AFP ។ បើតាមការប្រកាសលើគេហទំព័ររបស់ខ្លួន AIIB បានអនុម័តគម្រោងរបស់រុស្ស៊ីចំនួនពីរជាមួយហិរញ្ញប្បទាន៨០០លានដុល្លារ ខណៈ៣០០លានដុល្លារផ្សេងទៀតកំពុងការត្រួតពិនិត្យមុនអនុម័ត។ធនាគារខាងលើបានបញ្ជាក់ទៀតថា ខ្លួនបានត្រៀមជាស្រេចលើការពង្រីកការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានយ៉ាងរហ័ស និងគាំទ្រដល់ប្រទេសជាសមាជិកដែលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសង្រ្គាម។ ខណៈបណ្តាប្រទេសជាច្រើនបានប្រួតដៃគ្នាដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ីជុំវិញវិបត្តិអ៊ុយក្រែន ក្រុងប៉េកាំងឯណោះដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវិមានក្រេមឡាំង។ ចិន បានជ្រើសរើសជំហរមួយដោយមិនថ្កោលទោស ឬបញ្ចេញសំឡេងគាំទ្ររុស្ស៊ីនោះទេ។ សូមបញ្ជាក់ថា ស្របពេលជម្លោះរវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនកាន់តែក្តៅគគុក ហើយទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ីកាន់តែបន្ថែមជាហូរហែ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងវិស័យជំនួញជុំវិញពិភពលោក កំពុងព្យាយាមរក្សាគម្លាតពីប្រទេសរុស្ស៊ីនិងបេឡារុស។ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ដែលមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងសៀងហៃមួយនេះ ក៏បាននិយាយថា ខ្លួនបានបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការថ្មីក្នុងរុស្ស៊ីដែរ៕	ធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB) ដែលគាំទ្រដោយចិន បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងផ្អាករាល់សកម្មភាពអាជីវកម្មនានាដែលទាក់ទងជាមួយរុស្ស៊ីនិងបេឡារុស។ ប្រទេសពីរនេះកំពុងរងការដាក់ទណ្ឌកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសហគមន៍អន្តរជាតិជុំវិញសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន។
លោក សម រង្ស៊ី ចោទសម្តេច ហ៊ុន សែន ថា នៅពីក្រោយនៃការដាក់គ្រាប់បែកបំផ្ទុះឧទ្ធម្ភាគចក្រ របស់លោក ហុក ឡុងឌី កាលពីឆ្នាំ២០០៨ នៅខេត្តស្វាយរៀង។ លោក ចោទថា លោក ឌី វិជ្ជា មានគម្រោងសងសឹកឲ្យលោក ហុក ឡុងឌី ជាឪពុក ដោយមានការគាំទ្រពីសម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ និង ជាអនុប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ការចោទប្រកាន់នេះហើយ ជាអង្គហេតុ ដែលសម្តេច ហ៊ុន សែន និង ឌី វិជ្ជា ដាក់ពាក្យប្តឹងលោក សម រង្ស៊ី ពីបទ «បរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ»។ លោក Brosselet និង លោក Doyez មេធាវីរបស់លោក ឌី វិជ្ជា បានសរសេរក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដូច្នេះថា៖«ឯកឧត្តម ឌី វិជ្ជា មិនអាចទទួលយកការទម្លាក់កំហុសបែបបរិហារកេរ្តិ៍នេះបានទេ។ ...ការនិយាយចោទប្រកាន់ដោយបុគ្គល សម រង្ស៊ី បានប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតចំពោះកិត្តិយស និងកិត្តិសព្ទរបស់ឯកឧត្តម ឌី វិជ្ជា ដែលតម្រូវឲ្យឯកឧត្តម ដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅតុលាការ»។ លោក Brosselet និង លោក Doyez ក៏ធ្វើជាមេធាវីឲ្យសម្តេច ហ៊ុន សែន ដែរ។ តែ សម្តេច ហ៊ុន សែន នៅមានមេធាវីម្នាក់ទៀត គឺលោក Leick។ ក្រុមមេធាវី បានសរសេរក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានអំពីបណ្តឹងរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ថា៖«តាមមនសិការ និងបុគ្គលិកលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួន និងនយោបាយរបស់សម្តេចតេជោ សម្តេច តែងអត់ឱននិងអនុគ្រោះ សន្តោសប្រណីចំពោះជនរួមជាតិបស់សម្តេច។ សម្តេច មិនចង់ប្តឹងបុគ្គល សម រង្ស៊ី នោះទេ ប៉ុន្តែ ការចោទប្រកាន់ខាងលើនេះ គឺមិនអាចអត់ឱនឲ្យបានជាដាច់ខាត និង ជាមូលហេតុ ដែលនាំឲ្យសម្តេច សម្រេចចិត្តប្តឹងបុគ្គលម្នាក់ ដែលជាជនរួមជាតិរបស់សម្តេច។ តុលាការបារាំង នឹងវិនិច្ឆ័យថា ករណីនេះ គឺជាការរំលោភបំពានលើដែនសេរីភាពបញ្ចេញមតិ»៕	ដូចការប្រកាសកន្លងមក សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន និង កូនប្រសា គឺ លោក ឌី វិជ្ជា អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិ បានដាក់បណ្តឹងពីរផ្សេងគ្នា ក្នុងពេលតែមួយ ទៅកាន់តុលាការបារាំង ដើម្បីប្តឹងលោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំង។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់មេធាវី ការពារក្តីឲ្យសម្តេច ហ៊ុន សែន និង លោក ឌី វិជ្ជា ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។
លោក សុខ លូ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមខ្សែទូរស័ព្ទនៅរសៀលថ្ងៃ១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១នេះ ដូច្នេះថា៖ «មិនទាន់មានអ្វីធ្ងន់ធ្ងរទេ ដោយសារទឹកពីខាងលើខ្លាំង ធ្វើឱ្យជំនន់ទឹកភ្លៀង ហើយឥឡូវវាចូលផ្នែកខ្លះ នៃក្រុង ដែលទំនាបខ្លាំង។ បើតាមព័ត៌មានទឹកនៅខាងលើវាស្រកហើយ ប៉ុន្តែវាអាចឡើង តែវាក៏នឹងមិនឡើងខ្ពស់ប៉ុន្មានដែរ»។ ដ្បិតជំនន់ទឹកភ្លៀងមិនបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធរក៏ដោយ តែអភិបាលខេត្តបាត់ដំបងរូបនេះ អំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋនៅតំបន់ទំនាប តាមបណ្ដោយស្ទឹងសង្កែ ត្រូវត្រៀមខ្លួន និងបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នជាស្រេចផងដែរ៕	រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង ជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្ដោយស្ទឹងសង្កែមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនៅប៉ែកខាងលើស្រុកសំឡូត និងហូរមកចូលស្ទឹងសង្កែ បណ្ដាលឱ្យទឹកឡើងខ្ពស់។ លោក សុខ លូ អភិបាលខេត្តបាត់ដំបង បញ្ជាក់ ថាស្ថានភាពទឹកនៅពេលនេះ មិនបង្កហនិភ័យធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយនោះទេ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។
អត្ថប្រយោជន៍ដ៏អស្ចារ្យមួយទៀត នោះគឺការបរិភោគបន្លែឆៅ អាចកាត់បន្ថយហានិភ័យ នៃការមានបញ្ហាបេះដូង និងជំងឺមហារីកផងដែរ។ ប៉ុន្តែបញ្ហានៅត្រង់ថា តើអ្នកប្រាកដទេថា តើបន្លែឆៅដែលអ្នកនឹងបរិភោគនោះ មានសុវត្ថិភាព មានផ្ទុកសារធាតុបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ដូចជាសារធាតុគីមី ឬមេរោគដែរទេ? អ្នកត្រូវដឹងថា បន្លែ ផ្លែឈើ ដែលដាំដុះ និងលូតលាស់តាមធម្មជាតិ រាប់ទាំងបន្លែសរីរាង្គផង ដ្បិតតែវាគ្មានជាតិគីមី ប៉ុន្តែវាអាចមានមេរោគដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ ផ្ទុយទៅវិញ បន្លែ ផ្លែឈើ នឹងមានផ្ទុកសារធាតុគីមីដែលគ្រោះថ្នាក់សុខភាព បើប្រជាកសិករបានប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមីដូចជាថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅ ឬថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត បាញ់ទៅលើបន្លែ ផ្លែឈើនោះ។ មេរោគត្រូវបានសម្លាប់បើបន្លែនោះឆ្អិន តែបើបរិភោគឆៅ នឹងមានបញ្ហាសុខភាព។ ខុសពីគីមី ដែលមិនអាចកម្ចាត់បាន ទោះជាបន្លែនោះឆ្អិនក្ដី។ ដូច្នេះប្រសិនបើលោកអ្នក ចង់ទទួលទានបន្លែឆៅ ឬឆ្អិនក៏ដោយ ចាំបាច់ណាស់ គឺត្រូវកម្ចាត់ទាំងសារធាតុគីមី និងពពួកមេរោគ។ ទឹកលាងបន្លែ ផ្លែឈើ អាកតាបាយអូ (Acta Bio) គឺជាដំណោះស្រាយតែមួយគត់ សម្រាប់លោកអ្នកនៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ Acta Bio មានសមត្ថភាពក្នុងការសម្អាតសារធាតុគីមី នៅលើបន្លែ ផ្លែឈើ និងសម្លាប់មេរោគ ដូចជាពពួកពងព្រូន មេរោគរាក គ្រុនពោះវៀន រលាកក្រពះ និងក្រុមមេរោគផ្សិត ដែលមាននៅលើបន្លែផ្លែឈើ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ Acta Bio ក៏ជួយរក្សាសោភណភាព និងវីតាមីនរបស់បន្លែផ្លែឈើឲ្យនៅដូចដើមផងដែរ។ ទឹកលាងបន្លែ ផ្លែឈើ អាកតាបាយអូ ត្រូវបានផលិតឡើងស្របតាមស្តង់ដារប្រទេសជប៉ុន និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្មកម្ពុជាផងដែរ។ ព័ត៌មានលម្អិត សូមទាក់ទងតាមលេខទូរស័ព្ទ 092 531 000/ 086 760 127។ លោកអាចស្វែងរកព័ត៌មានបន្ថែមបាន តាមរយៈគេហទំព័រ www.actabio.com ឬទំព័រហ្វេសប៊ុក Acta Bio៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ការបរិភោគបន្លែឆៅ ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនសម្រាប់សុខភាព។ បន្លែឆៅ គឺសម្បូរទៅដោយវីតាមីន,ប្រូតេអ៊ីន ដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់សុខភាព ខុសពីបន្លែឆ្អិន ដែលវីតាមីន និងប្រូតេអ៊ីន ត្រូវបានបាត់បង់ភាគច្រើន។ ការទទួលទានបន្លែឆៅ ក៏ជួយបំបាត់អាការ ឆ្អល់ចុងដង្ហើម, ជួយរំលាយអាហារ និងកាត់បន្ថយការទល់លាមកបានដែរ។
ក្រសួងទេសចរណ៍បានឲ្យដឹងថា ចំនួនភ្ញៀវទេសចរដែលមកចូលរួមកម្សាន្តក្នុងពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៦ច្រើនកុះករ ក្នុងនោះមានទាំងភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិផងដែរ។ ក្នុងនោះចំនួនភ្ញៀវទេសចរដែលមកចូលរួមសរុបមានប្រមាណ៣ម៉ឺននាក់ ដោយមានប្រមាណ៣០០នាក់ជាភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ ហើយភាគច្រើនជាជនជាតិបារាំង។ បើតាម លោក តុប សុភ័ក ជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរណ៍ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរដែលមកចូលរួមនឹងមានការកើនឡើងបន្ថែម ហើយគម្រោងរយៈពេល៣ថ្ងៃ ភ្ញៀវទេសចរអាចមាន៥០ ទៅ៦០ម៉ឺននាក់»។ ពិធីបុណ្យទន្លេនេះ ប្រារព្ធធ្វើឡើងយ៉ាងអធិកអធម ដោយបានរក្សានូវសុខសុវត្ថិភាពរបស់អ្នកមកចូលរួម សម្រួលចរាចរណ៍ រក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងមានក្រុមគ្រូពេទ្យ ក៏ដូចជារថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់ប្រចាំការផងដែរ។ ក្នុងនោះមានការតាំងពិព័រណ៍សមិទ្ធផលផលិតផលក្នុងស្រុក មហោស្របម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈ ជាង៣០០ស្តង់, ស្តង់ក្រសួង-ស្ថាប័នរដ្ឋមាន៣០ស្តង់, ផលិតផលនាំចេញ និងវិស័យទេសចរណ៍មាន២០ស្តង់, ផលិតផលក្នុងស្រុកមាន ៥០ស្តង់, ផលិតផលទូទៅមាន១៥០ស្តង់ និងស្ដង់វិថីម្ហូបអាហារមាន៥០ស្ដង់ ពិសេសម្ហូបអាហារប្រចាំតំបន់ក្នុងក្រុងបាត់ដំបងផងដែរ។ បញ្ជាក់ផងដែរថា ពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៦ប្រារព្ធធ្វើឡើង ក្រៅតែពីផ្ដល់ការកម្សាន្តជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិហើយនោះ ក៏បានបំផុសស្មារតីស្រឡាញ់ជាតិ និងកេរដំណែលដូនតា ហើយបានរួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយពីគោលដៅទេសចរណ៍នៅខេត្តបាត់ដំបងផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ដែលជាថ្ងៃទីនៃការប្រារព្វពិធី សម្ដេចហ៊ុន សែន និងសម្ដេច ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន នឹងអញ្ជើញចូលរួមផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃដំបូងនៃពិធីបុណ្យទន្លេក្នុងខេត្តបាត់ដំបង មានចូលរួមប្រមាណ៣ម៉ឺននាក់ក្នុងនោះមានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ៣០០នាក់ ហើយភាគច្រើនជាជនជាតិបារាំង។ មន្ត្រីអះអាងថា ភ្ញៀវទស្សនាកម្សាន្តក្នុងពិធីបុណ្យទន្លេនៅតែមានចំនួនច្រើន បើទោះបីជាបច្ចុប្បន្នកំពុងមានបញ្ហានៃការរីករាលដាល COVID-19 ក៏ដោយ។
កម្មសិទ្ធិអចលនទ្រព្យបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានធានាសុវត្ថិភាពដោយប័ណ្ណមួយ ក្នុងចំណោម ៤ ទម្រង់ នៃប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានដូចជា៖ប្លង់រឹង ប្លង់ទន់ ប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ និងប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួមឯកជន ក្នុងអគារសហកម្មសិទ្ធិ ឬត្រូវបានគេស្គាល់ថាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួម។ យើងនឹងផ្តល់ជូនលោកអ្នក នូវចំណុចសំខាន់ៗដែលត្រូវស្វែងយល់ដូចខាងក្រោម៖ ប្រភេទផ្សេងៗគ្នានៃប្លង់កម្មសិទ្ធិអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា ១) ប្លង់រឹង៖ ប្លង់រឹង មានភាពរឹងមាំខ្លាំងបំផុត លើការកាន់កាប់អចលនទ្រព្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយគឺជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដែលល្អបំផុត ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងករណីដែលមានជម្លោះ រវាងអ្នកដែលកាន់កាប់ប្លង់រឹង និងអ្នកកាន់ប្លង់ទន់ នោះម្ចាស់ដែលមានប្លង់រឹង នឹងឈ្នះនៅលើវិវាទនេះ។ ប្លង់រឹង គឺជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ដែលផ្ដល់ដោយក្រសួងរៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្ម។ វាមានព័ត៌មានលម្អិត ដែលបានទទួលស្គាល់ និងបញ្ជាក់យ៉ាងត្រឹមត្រូវថ្នាក់ជាតិ ជាមួយនឹងការិយាល័យសុរិយោដី។ ពន្ធលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ត្រូវបានកាត់ចំនួន៤% នៃតម្លៃអចលនទ្រព្យសរុប នៅពេលដែលមានការផ្ទេរណាមួយធ្វើឡើង ហើយការផ្ទេរប្លង់រឹង ជាទូទៅធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេល១២ សប្តាហ៍។ គួរជ្រាបថា ជនបរទេស មិនអនុញ្ញាតឱ្យកាន់កាប់ប្លង់រឹងឡើយ។ ស្វែងយល់លម្អិតពីប្លង់រឹងនៅកម្ពុជា ចុចទីនេះ! ២) ប្លង់ទន់៖ ប្លង់ទន់ គឺជាទម្រង់ទូទៅមួយ នៃប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ហើយជាទូទៅប្លង់នេះ ត្រូវបានចេញជូននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះការកាត់ប្លង់មានងាយស្រួល និងឆាប់រហ័ស ចំណាយតិច។ វាគឺជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ដែលទទួលស្គាល់ដោយអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ [ខណ្ឌ និងសង្កាត់]។ ប្លង់ទន់ ត្រូវបានផ្ដល់ដោយការិយាល័យសង្កាត់ ឬខណ្ឌ ហើយមិនទាន់បានចុះឈ្មោះជាលក្ខណៈជាតិឡើយ ប៉ុន្តែវានៅតែត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់។ ប្លង់ទន់ជាទូទៅ មិនអនុញ្ញាតឱ្យកាន់កាប់ដោយជនបរទេសឡើយ។ ៣) ប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ (LMAP) ប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ ឬហៅថា ប្លង់ LMAP (ដែលពីអង់គ្លេសថា Land Management and Administration Project មានន័យថាគម្រោងគ្រប់គ្រង និងរដ្ឋបាលដីធ្លី) គឺជាវិញ្ញាបនបត្រនៃប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី។ នេះជាគម្រោងមួយ ដែលបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាលើកដំបូងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០០២ ដោយធនាគារពិភពលោក បន្ទាប់ពីទទួលបានការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាល ហើយគម្រោងនេះ បង្កើតឡើងក្នុងបំណងលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាព លើកម្មសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លី តាមរយៈការចុះបញ្ជី និងការចេញប្លង់ កម្មសិទ្ធិដល់ម្ចាស់អចលនទ្រព្យជាពិសេសសម្រាប់ម្ចាស់អចលនទ្រព្យងាយរងគ្រោះ។ ក្រសួងរៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ គឺជាភ្នាក់ងារដែលទទួលខុសត្រូវអនុវត្តន៍ សម្រាប់ដំណើរការនេះ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ គឺជាប្រភេទប័ណ្ណកម្មសិទ្ធដីធ្លី ដែលរឹងមាំបំផុត និងមានសុវត្ថិភាពជាងគេបំផុត ដោយសារគេបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ GPS ដែលដៅកូអរដោនេច្បាស់លាស់សម្រាប់ក្បាលព្រំដីនីមួយៗ នៅក្នុងដំណើរការចុះបញ្ជីក្បាល់ដីទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេស។ ជាទូទៅ ការចេញប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដោយម្ចាស់ដីមិនចំណាយថ្លៃសេវាសម្រាប់ ប្រតិបត្តិការចេញប្លង់រឹង ប្រព័ន្ធនេះនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើអ្នក ដាក់ពាក្យសុំប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ ឬផ្ទេរទៅប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ អ្នកនឹងត្រូវបង់ថ្លៃសេវាកម្ម ៤% ដូចគ្នាទៅនឹងការផ្ទេរប្លង់កម្មសិទ្ធិទូទៅដែរ។ ប្រសិនបើអចលនទ្រព្យ ដែលត្រូវធ្វើប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ ឬត្រូវផ្ទេរប្លង់នោះ មិនទាន់បង់ពន្ធប្រចាំឆ្នាំ ឬពន្ធផ្សេងៗទៀត (ពន្ធទាំងនេះ អាស្រ័យលើតំបន់ដែលដីរបស់អ្នកស្ថិតនៅ) អ្នកត្រូវបង់ពន្ធទាំងអស់នោះជាមុនសិន មុនពេលអាចចេញប្លង់ឲ្យបាន។ ប្រសិនបើក្រសួងដែនដី កំពុងធ្វើការធ្វើប្លង់រឹងប្រព័ន្ធដល់តំបន់វិនិច្ឆ័យ ដែលតំបន់នោះជាភូមិ ឬតំបន់ដែលអ្នករស់ ឬដីរបស់អ្នកទៅទីនោះ នោះមានន័យថាអ្នកគ្រាន់តែត្រូវធ្វើតាមអ្វី ដែលអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានប្រាប់អ្នកជូនដំណឹង។ ប្រសិនបើដំណើរចេញប្លង់រឹងប្រព័ន្ធបានបញ្ចប់រួចរាល់ នៅក្នុងតំបន់របស់អ្នក ឬតំបន់ដែលមានដីរបស់អ្នកមិនទាន់បានធ្វើប្លង់នេះ អ្នកអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំធ្វើប្លង់នៅពេលក្រោយបាន ដែលប្លង់នេះហៅថា «ប្លង់រឹង ប្រព័ន្ធបំពេញបន្ថែម»។ ប្រសិនបើតំបន់របស់អ្នក មិនទាន់ជាតំបន់វិនិច្ឆ័យសម្រាប់ការចេញប្លង់រឹងប្រព័ន្ធដោយរដ្ឋាភិបាលទេ អ្នកមិនអាចដាក់ពាក្យសុំ ធ្វើប្លង់រឹងប្រព័ន្ធបានទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកអាចដាក់ពាក្យសុំធ្វើប្លង់រឹងបាន។ សម្រាប់នីតិវិធីស្នើសុំប្លង់រឹងប្រព័ន្ធ ត្រូវឆ្លងកាត់ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ និងមន្ត្រីសូរិយោដី។ ដំណើរចេញប្លង់កម្មសិទ្ធិនេះ ត្រូវចំណាយពេល ១២ សប្តាហ៍ ដើម្បីបញ្ចប់ការកំណត់ដីនៅលើប្លង់ដី។ ឯកសារចាំបាច់ទាំងនេះរួមមានវិក័យបត្រ ឬចុងសន្លឹកបញ្ជាក់ពីកម្មសិទ្ធិ សម្រាប់ដីដែលមិនទាន់កម្មសិទ្ធ ប្លង់កម្មសិទ្ធិ(ប្លង់រឹង ឬប្លង់ទន់ និងកិច្ចសន្យាទិញលក់ដីសម្រាប់ដីទិញលក់ ដែលមានកម្មសិទ្ធរួចហើយ។ ឯកសារបន្ថែមមានដូចជា៖ អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ សៀវភៅគ្រួសារ អត្រានុកូលដ្ឋាន និងលិខិតអាពាហ៌ពិពាហ៌។ ៤) ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួម ប័ណ្ណនេះប្រើសម្រាប់ការកាន់កាប់ជាឯកជន ក្នុងអគារសហកម្មសិទ្ធិ(ត្រូវបានគេស្គាល់ថាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួម) គឺជាទម្រង់ថ្មីមួយនៃកម្មសិទ្ធិ ដែលអាចអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសកាន់កាប់អចលនទ្រព្យដោយស្របច្បាប់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបាន។ ជនបរទេស អាចក្លាយជាកម្មសិទ្ធិករស្របច្បាប់ នៃយូនីតនៃអគារសហកម្មសិទ្ធិ ប៉ុន្តែជនបរទេសអាចទិញចាប់ពីជាន់ទី១ ឡើងទៅ។ មានន័យពួកគេមិនអាចទិញជាន់ផ្ទាល់ដី (ជាន់ទី១) បានទេ។ មួយវិញទៀត ជនបរទេស អាចកាន់កាប់ត្រឹមត្រែ ៧០% នៃចំណែកឯកជនទាំងអស់ នៃអគារសហកម្មសិទ្ធិ។ ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួមមាន អនុភាពតិចជាងប្លង់កម្មសិទ្ធិរឹង ក៏ប៉ុន្តែប្លង់កម្មសិទ្ធិរួមនេះ កំពុងតែមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង នាពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ថ្មី ជាច្រើនផ្ដល់នូវប្រភេទនៃប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិរួមនេះ។ ច្បាប់នៃ «ច្បាប់នៃការកាន់កាប់របស់ជនបរទេស» ត្រូវបានប្រកាស់ឱ្យប្រើប្រាស់ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១០។ ច្បាប់នេះ កំណត់ឱ្យជនបរទេសកាន់កាប់ ត្រឹមតែ ក្នុងអគារសហកម្មសិទ្ធិប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺជនបរទេសមិនអាចកាន់កាប់ដី ក្នុងប្រទេស កម្ពុជាបានឡើយ ព្រោះវាផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ អគារសហកម្មសិទ្ធិ ត្រូវបានគេកំណត់ជាអគារ ឬសំណង់ដែលមានម្ចាស់ចាប់ពី ២ នាក់ឡើងទៅ រស់នៅក្នុងអគារតែមួយ (ឧទាហរណ៍អគារខុនដូអភិវឌ្ឍន៍ចម្រុះ ឬអគារការិយាល័យ) ដែលផ្នែកមួយចំនួន ត្រូវបានកាន់កាប់ជាយូនីតឯកជន ហើយផ្នែកមួយចំនួនទៀត ជាតំបន់ប្រើប្រាស់រួម (common areas)។ ប័ណ្កកម្មសិទ្ធិរួម ត្រូវបានចេញដោយក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដែលមានន័យថាប្លង់នេះ ត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅថ្នាក់ជាតិ។ ពន្ធលើការផ្ទេរចំនួន ៤% នឹងត្រូវបង់ដោយផ្អែកលើតម្លៃអចលនទ្រព្យសរុប នៅពេលមានការផ្ទេរប្លង់។ ការផ្ទេរប្លង់កម្មសិទ្ធិនៅកម្ពុជា នៅពេលអ្នកទិញអចលនទ្រព្យ ឬដីធ្លី វាចាំបាច់ណាស់ក្នុងការទទួលបានកម្មសិទ្ធិពេញលេញ ដើម្បីប្រាកដថាអ្នកមានសុវត្ថិភាព ចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នក។ កាផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ត្រូវឆ្លងកាត់ដំណើរការជាជំហានជាក់លាក់ ដែលត្រូវអនុវត្តតាម អមដោយឯកសារដែលចាំបាច់ ត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយ ក៏ដូចជាការពិគ្រោះយោបល់ចាំបាច់ ជាមួយភ្នាក់ងារពាក់ព័ន្ធ។ ជំហានទី១៖ ផ្ទៀងផ្ទាត់ប្លង់ដីជាមួយការិយាល័យដីធ្លីពាក់ព័ន្ធ ដំបូង អ្នកទិញចាំបាច់ត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ប័ណ្ណសម្គាល់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី ជាមួយការិយាល័យដីធ្លី នៅក្រសួងរៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដើម្បីពិនិត្យមើលបំណុល ឬការជាប់ពាក់ព័ន្ធនានា ចំពោះអចលនទ្រព្យនោះ។ ដំណើរការនេះមានដូចជា៖ អ្នកទិញត្រូវតែទទួលបានប័ណ្ណសម្គាល់ដើម(ប្លង់ដើម) ពីអ្នកលក់ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពជាម្ចាស់ពិតប្រាកដរបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់មក អ្នកទិញត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់វិញ្ញាបនប័ត្រប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ជាមួយការិយាល័យដីធ្លីនៅក្រសួងដែនដី។ ការិយាល័យដីធ្លី នឹងជូនដំណឹងដល់អ្នកទិញ ប្រសិនដីជាប់បំណុល ជាប់ដាក់ជាទ្រព្យបញ្ចាំ ប្រាក់កម្ចីហ៊ីប៉ូតែក ឬបណ្តឹងផ្សេងទៀតដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធ។ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធ៖ ការិយាល័យដីធ្លីនៅក្រសួងដែនដី រយៈពេលត្រូវចំណាយក្នុងជំហានទី១៖ ត្រូវការពេលវេលាប្រហែល ១០ ថ្ងៃ (ដែលត្រូវធ្វើក្នុងពេលដំណាលគ្នានឹងជំហានទី២ និងទី៣ ដែរ)។ ជំហានទី២៖ ស្វែងរកព័ត៌មានអំពីអចលនទ្រព្យ បន្ទាប់មក អ្នកទិញត្រូវតែទទួលបានព័ត៌មានអំពីសំខាន់ៗ អំពីអចលនទ្រព្យ ពីមន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ដែលពាក់ព័ន្ធ។ ត្រង់ចំណុចនេះ វាបានទាមទារអ្នកទិញខ្លួនឯង ត្រូវទាក់ទងទៅមេភូមិ មេឃុំ ឬមន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាឃុំ ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានអំពីស្ថានភាពដី។ បន្ថែមលើចំណុចនេះ ការស្រាវជ្រាវជាផ្លូវការ អំពីប្រភេទប្លង់កម្មសិទ្ធិ គួរតែត្រូវបានធ្វើឡើងនៅការិយាល័យដែនដីថ្នាក់ខណ្ឌ/ស្រុកផងដែរ។ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធ៖ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ (ការិយាល័យពាក់ព័ន្ធថ្នាក់ស្រុក/ខណ្ឌ ក្នុងតំបន់ ដែលអចលនទ្រព្យតាំងនៅ) រយៈពេលត្រូវចំណាយក្នុងជំហានទី២៖ ត្រូវការពេលវេលាប្រហែល ១០ ថ្ងៃ (ដំណាក់កាលនេះអាចធ្វើឡើងដំណាលគ្នានឹងជំហានទី ១ និងទី ៣) ជំហានទី ៣៖ ទទួលបានឯកសារ និងលិខិតផ្លូវការពីអ្នកលក់ ប្រសិនបើម្ចាស់ដី ជានីតិបុគ្គល អ្នកទិញត្រូវតែទទួលបាន៖ អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណថតចម្លងរបស់ម្ចាស់ភាគហ៊ុន ឬអ្នកដែលធ្វើមានសិទ្ធិសម្រេច ក្នុងនាមក្រុមហ៊ុន។ វិញ្ញាបនប័ត្រថតចម្លង នៃអាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុនពីអ្នកលក់ ដែលបានចេញដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ ឯកសារផ្លូវការផ្សេងទៀតពីអ្នកលក់ ទាក់ទងនឹងក្រុមហ៊ុន និងប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុន។ រាល់ឯកសារទាំងអស់នេះ គឺត្រូវការជាចាំបាច់ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវ និងអត្តសញ្ញាណក្រុមហ៊ុន ដែលលេចចេញលើវិញ្ញាបនប័ត្រសម្គាល់កម្មសទ្ធិ។ ចំណែកឯកសារបន្ថែមដែលត្រូវការ គឺដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពស្របច្បាប់របស់អ្នកលក់ ដើម្បីអាចផ្ទេរប្លង់ទៅឱ្យអ្នកទិញបានមានដូចជា៖ សិទ្ធិពិសេសរបស់មេធាវី លិខិតដែលបានចុះហត្ថលេខា ដោយក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ពីក្រុមហ៊ុនដែលអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលដែលមានឈ្មោះ (អ្នកលក់) ត្រូវធ្វើជាតំណាងក្រុមហ៊ុន នៅឯការិយាល័យដីធ្លីនៅក្រសួងដែនដី។ ស្ធិទ្ធិរបស់មេធាវី បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា អ្នកលក់អាចផ្តល់ជូនជាធរមាន នូវលិខិតផ្លូវការ ដើម្បីផ្ទេរប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លីដល់អ្នកទិញ។ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម រយៈពេលត្រូវចំណាយក្នុងជំហានទី៣៖ ត្រូវការពេលវេលាប្រហែល ១០ ថ្ងៃ (ដំណាក់កាលនេះអាចធ្វើឡើងដំណាលគ្នានឹងជំហានទី ១ និងទី ២) ជំហានទី៤៖ ដាក់ពាក្យសុំចុះឈ្មោះនៅការិយាល័យដីធ្លីស្រុក/ខណ្ឌ នៃក្រសួងដែនដី នៅពេលអ្នកទិញ និងអ្នកលក់ មិនថាពួកគេជានីតិបុគ្គល ឬក្រុមហ៊ុន មានបំណងបញ្ចប់ប្រតិបត្តិការទិញលក់អចលនទ្រព្យ ភាគីទាំងពី ពួកគេត្រូវទៅការិយាល័យដែនដីស្រុក/ខណ្ឌ នៅឯក្រសួងដែនដី ដើម្បីរៀបចំ និងចុះហត្ថលេខា លើឯកសារពាក់ព័ន្ធ។ ឯកសារដែលត្រូវការសម្រាប់ជំហាននេះមានដូចជា៖ លក្ខន្តិកៈក្រុមហ៊ុន អាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុន (ទទួលបានក្នុងជំហានទី៣) លិខិតសិទ្ធិពិសេសពីមេធាវីទាំងពីរ (ទទួលបានក្នុងជំហានទី៣) ។ ប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិ (ប្លង់) ដើមរបស់អ្នកលក់ ត្រូវប្រគល់ជូនការិយាល័យដីធ្លីស្រុក នៅពេលចុះហត្ថលេខាលើប្លង់ ដើម្បីឱ្យឈ្មោះម្ចាស់ថ្មី ត្រូវបានបញ្ចូលជាផ្លូវការលើឯកសារ។ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធ៖ ការិយាល័យដីធ្លីស្រុក/ខណ្ឌនៃក្រសួងដែនដី រយៈពេលត្រូវចំណាយក្នុងជំហានទី៤៖ ត្រូវការពេលវេលាប្រហែល ២០ ទៅ ៣០ ថ្ងៃ។ ជំហានទី៥៖ បង់ពន្ធប្រថាប់ត្រា ពន្ធផ្ទេរអចលនទ្រព្យប្រមាណ ៤ ភាគរយ នៃតម្លៃអចលនទ្រព្យសរុប ត្រូវបង់ជូនក្រសួង សេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ នៅអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារស្រុក ដែលអចលនទ្រព្យតាំងនៅ។ បង្កាន់ដៃបង់ពន្ធ នឹងត្រូវបានចេញជូន ដើម្បីបង្ហាញថា ការបង់ពន្ធលើការផ្ទេរអចលនទ្រព្យ ត្រូវបានបង់រួចរាល់។ ទោះយ៉ាងណានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ពន្ធនេះ មិនត្រូវបានវាយតម្លៃដោយផ្អែកលើតម្លៃទិញលក់ពិតប្រាកដនៃអចលនទ្រព្យនោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវផ្អែកលើតារាងវាយតម្លៃអចលនទ្រព្យ ដែលកំណត់ដោយសាលាក្រុងភ្នំពេញ។ ការវាយតម្លៃនេះ គឺផ្អែកលើកត្តាសំខាន់ៗដូចជា៖ទំហំ [គិតជាម៉ែត្រការ៉េ] ទីតាំងដី ការប្រើប្រាស់ សក្តានុពល និងអថេរផ្សេងទៀត។ បើនិយាយឱ្យសាមញ្ញទៅ ពន្ធផ្ទេរអលនទ្រព្យ មិនផ្អែកលើតម្លៃដីជាក់ស្តែង ដែលបានលក់ដែលជាទូទៅទេ គឺផ្អែកលើតម្លៃ ដែលបានវាយតម្លៃដោយការិយាល័យរាជធានីភ្នំពេញ ដែលអាចមានអត្រាពន្ធខ្ពស់ ជាងពន្ធនៅតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ។ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធ៖ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ រយៈពេលត្រូវចំណាយក្នុងជំហានទី៥៖ ដំណើរការនេះគួរចំណាយពេលប្រហែល ១ ថ្ងៃ ជំហានទី៦៖ ត្រឡប់ទៅការិយាល័យសុរិយោដី ដើម្បីបញ្ចប់ដំណើរការចុះឈ្មោះ បន្ទាប់ពីបានបង់ពន្ធ ដែលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់រួចរាល់ ភាគីអាចវិលត្រឡប់ទៅការិយាល័យ សុរិយោដីស្រុក នៃក្រសួងរៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដើម្បីចុះហត្ថលេខា ឬ ផ្តិតមេដៃលើទម្រង់បែបបទរបស់ក្រសួង សម្រាប់ទិញ-លក់អចលនទ្រព្យ ដូចដែលបានបំពេញ ដោយមន្ត្រីរបស់ក្រសួង។ ការចុះហត្ថលេខា និងផ្តិតមេដៃត្រូវតែមានសាក្សី ដែលអាចជាអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដូចជាមេឃុំ ជាដើម។ នីតិវិធីទាំងនេះ ផ្អែកលើច្បាប់ភូមិតាមមាត្រា៦៥ ២៤៤ និងមាត្រា២៤៥។ ច្បាប់ភូមិបាលមាត្រា ៦៩ រារាំងការផ្ទេរអចលនទ្រព្យ លើកលែងតែពន្ធចាំបាច់ទាំងអស់ ត្រូវបានបង់រួចរាល់។ ឯកសារដែលត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយរួមមាន៖បង្កាន់ដៃបង់ពន្ធផ្ទេរ ដែលទទួលបានក្នុងជំហានទី ៥។ ជំហានទី៧៖ ទទួលប្លង់កម្មសិទ្ធិពីការិយាល័យដីថ្នាក់ក្រុង ការិយាល័យដីធ្លីស្រុក/ខណ្ឌ បញ្ជូនរាល់ឯកសារផ្ទេរសិទ្ធិ ទៅការិយាល័យដីថ្នាក់ក្រុង ដើម្បីចេញវិញ្ញាបនបត្រប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិចុងក្រោយ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ឈ្មោះម្ចាស់ថ្មី។ ប្លង់កម្មសិទ្ធិបានចុះបញ្ជីរួចរាល់ ហើយដំណើរការទាំងមូលបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ ហើយម្ចាស់ដីអាចមកទទួលយកប្លង់កម្មសិទ្ធិ។ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធ៖ ការិយាល័យដីថ្នាក់ក្រុង រយៈពេលត្រូវចំណាយក្នុងជំហានទី៧៖ ដំណើរការនេះ គួរចំណាយពេលប្រហែល ១ ទៅ ២ សប្តាហ៍។ សូមចំណាំថា សម្រាប់ការអនុវត្តជាក់ស្តែង នៃនីតិវិធីចុងក្រោយ វាអាចចំណាយពេលច្រើនសប្តាហ៍ អាស្រ័យលើការធ្វើការងាររបស់មន្ត្រីដីធ្លី៕ (ប្រភព៖ https://www.realestate.com.kh/km/news/what-kind-of-land-titles-are-available-in-cambodia/) (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	មុនពេលយើងចាប់ផ្តើម យើងត្រូវស្វែងយល់ពីគោលការណ៍គ្រឹះមួយ នៅពេលនិយាយអំពីអចលនទ្រព្យ និងកម្មសិទ្ធិដីធ្លីនៅកម្ពុជា។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសកម្ពុជា មានតែជនជាតិកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចកាន់កាប់ដី និងផ្ទះជាប់ដី នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ជនបរទេសនៅតែអាចកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ ក្នុងកម្រិតណាមួយ ប្រសិនបើពួកគេបានបំពេញទៅតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវ។
១. ការជក់បារី ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែដឹងហើយថាការជក់បារី គឺមិនល្អសោះឡើយចំពោះសុខភាពសួត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថាការជក់បារីក៏បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សសៃឈាមដែរ រួមបញ្ចូលទាំងបេះដូង។ ការជក់បារីក៏ផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការកើនឡើងនូវកូឡេស្តេរ៉ូលនិងសម្ពាធឈាមដែលសុទ្ធែមិនល្អសម្រាប់សសៃឈាម។ ២. ការទទួលទានអាហារផ្អែមច្រើន ការទទួលទានអាហារមានផ្ទុកជាតិស្ករខ្ពស់មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យធាត់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏អាចបង្កបញ្ហាស្ទះសសៃឈាមផងដែរ។ ការទទួលទានអាហារផ្អែមច្រើនអាចបង្កើនកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមដែលជាអ្វីមួយអាចបណ្ដាលឱ្យបញ្ហាស្ទះសសៃឈាមកើនមានឡើង។ ៣. ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងច្រើន ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងក្នុងកម្រិតមធ្យម ១ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់នារីនិង ២ កែវសម្រាប់បុរស គឺអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាព។ ប៉ុន្តែការទទួលទានច្រើនពេកអាចជះផលប៉ះពាល់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភវិញ។ ហើយមួយក្នុងចំណោមនោះ គឺបញ្ហាកកជាតិខ្លាញ់តាមសរសៃឈាមបេះដូង។ ៤. មិនធ្វើលំហាត់ប្រាណសោះ ការមិនធ្វើលំហាត់ប្រាណក៏អាចជះផលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភចំពោះសសៃឈាមផងដែរដោយវាបង្កើនកម្រិតនៃកូឡេស្តេរ៉ូល សម្ពាធឈាម និងហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ៥. ភាពធាត់ជ្រុល ភាពធាត់ជ្រុលបង្កើនកម្រិតនៃជាតិខ្លាញ់ច្រើនហួសក្នុងរាងកាយដែលមិនល្អចំពោះសុខភាពសសៃឈាមឡើយ។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកមិនចង់ឱ្យជាតិខ្លាញ់ប្រមូលផ្ដុំកកជាប់ជញ្ជាំងនៃសសៃឈាម។ ៦. ទម្លាប់នៃការទទួលទានមិនល្អ របបអាហារជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើសសៃឈាម។ ប្រសិនបើអ្នកចូលចិត្តទទួលទានតែអាហារមានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ឆ្អែត ខ្លាញ់មិនល្អ trans fat និងកូឡេស្តេរ៉ូលខ្ពស់។ ចូរព្យាយាមទទួលទានបន្លែផ្លែឈើឱ្យបានច្រើនជំនួសវិញទើបប្រសើរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	សសៃឈាម គឺចាំបាច់ណាស់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនឈាមដែលមានអុកស៊ីសែនពីបេះដូងទៅកាន់ផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ រួមទាំងបញ្ចូលទាំងសាច់ដុំបេះដូងខ្លួនឯងផង។ដូច្នេះការរក្សាឱ្យបាននូវសុខភាពសសៃឈាមល្អប្រសើរ គឺពិតជាសំខាន់។ ថ្ងៃនេះវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីទម្លាប់ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សសៃឈាម ៖
លទ្ធផលនេះបានបញ្ជាក់អំពីទំនាក់ទំនងមួយចំនួន ជាពិសេសលើករណីរពិសខ្លាំងឬមិនស្តាប់បង្គាប់។ យ៉ាងណាមិញ ការសម្គាល់ខុសគ្នាជាទូទៅមានចំនួនតិចទេ ហើយក៏មិនមែនតែងតែមានការសម្គាល់អ្វីក្រោយពីសិក្សា និងវិភាគរួចដែរ។ ទំនាក់ទំនងនេះក៏មិនមែនតែងតែរកឃើញទាំងលើក្មេងប្រុស និងស្រី ឬមានការវាយតម្លៃពីឪពុកម្តាយគេដែរ។ សម្រាប់ការណែនាំផ្លូវកាយមានរួចទៅហើយសម្រាប់ស្ត្រីដែលត្រូវចៀសវាងការញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងគ្រប់ប្រភេទនៅពេលមានផ្ទៃពោះ។ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះគួរតែចៀសវាងគ្រឿងស្រវឹងក្នុងរយៈពេលបីខែដំបូងជាពិសេសតែម្តង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	យោងទៅតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន Mail Online បានឲ្យដឹងថា ការញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងតែម្តងក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះអាចបំផ្លាញដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់កូន និងក្នុងសាលារៀនបាន។ រឿងនេះធ្វើឡើងក្រោយពីការតាមដានទៅលើការវិភាគមួយនៃលទ្ធផលរបស់ការសិក្សាមួយដែលមានស្ត្រី និងកូនរបស់ពួកគេរាប់ពាន់នាក់។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា កូនរបស់ស្ត្រីដែលញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងយ៉ាងហោចណាស់ម្តងក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះ តែមិនញ៉ាំរាល់ថ្ងៃ ឃើញថាមានការកើនឡើងនៃបញ្ហារពឹសជ្រុល និងមិនស្តាប់បង្គាប់ច្រើនជាងគេបន្តិច។
ការជេរប្រមាថមកកាន់ Rashford បែបនេះ គឺកើតឡើងក្រោយពេលក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United បានចាញ់ក្រោមថ្វីជើងក្រុម Villareal ដោយបាល់កាត់សេចក្តី ១១ម៉ែត្រ បន្ទាប់ពីក្រុមទាំងពីរបញ្ចប់ការប្រកួត១២០នាទី ទាំងម៉ោងបន្ថែម ដោយលទ្ធផល ១-១។ ក្រុម Villareal យកឈ្នះ ១១-១០ លើMan Utd កាលពីថ្ងៃពុធ ទី២៦ ខែឧសភា។ ខ្សែប្រយុទ្ធ Marcos Rashford បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter របស់រូបគេថា៖«យ៉ាងហោចណាស់មានពាក្យជេប្រមាថនិងរើសអើងពូជសាសន៍៧០ដង នៅលើគណនីសង្គមរបស់ខ្ញុំបើរាប់មកដល់ពេលនេះ។ សម្រាប់អ្នកដែលតែងតែធ្វើឲ្យខ្ញុំមានអារម្មណ៍អាក្រក់ជាងអ្វីដែលខ្ញុំបានធ្វើនោះ សូមជូនពរឲ្យអ្នកសំណាងល្អនិងបន្តទៀតចុះ»។ រយៈពេលក្រោយបន្តិច Rashford បានបន្តទៀតថា៖ «ខ្ញុំពិតជាមានការខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំងជាងនេះទៅទៀត នៅពេលដែលមានអ្នករំលោភបំពានពូជសាសន៍ ដោយបានបន្សល់ទុកនៅការឌឺដងមកលើរូបខ្ញុំ ដែលរូបគេអាចនិយាយបានដោយបើកជំហរ គេបានជះឥទ្ចិពលដល់អ្នកផ្សេងឲ្យមានការរើសអើង ហើយរូបគេអាចរំលោភបំពានពូជសាសន៍ដោយសេរីនិងមិនមានផលវិបាក។» គួររំលឹកដែរថា កីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធ Marcos Rashford កាលពីដើមខែមករាឆ្នាំ ២០២១ ក្រោយការប្រកួតជាមួយនិងក្រុម Arsenal ត្រូវបានបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផល ០-០ នោះ រូបគេក៏ត្រូវបានរងការប្រមាថដូចគ្នានេះដែរ ដោយ Rashford បាននិយាយថា មនុស្សជាតិនិងបណ្តាញសង្គមស្ថិតក្នុងភាពអាក្រក់។ Rashford ក៏បាននិយាយនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter កាលនោះដែរថា៖«ខ្ញុំគឺជាបុរសស្បែកខ្មៅ ហើយរាល់ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំសប្បាយចិត្តនឹងអ្វីដែលជារបស់ខ្ញុំ»។ រយៈពេលថ្មីៗនេះកីឡាករមួយចំនួន ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស រួមទាំងមិត្តរួមក្រុមរបស់ Rashford ដែលនោះក៏ស្ថិតក្រោមគោលដៅក្នុងការរើសអើងពូជសាសន៍ និងការជេប្រមាថ នៅលើបណ្តាញសង្គមអ៊ីនធឺណិតផងដែរ៕	ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យក្មេង Marcos Rashford របស់ក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United បានរៀបរាប់យ៉ាងលម្អិតអំពីការរើសអើងមកលើរូបគេផ្ទាល់ នៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter ។ Rashford រងពាក្យជេរប្រមាថពូជសាសន៍ជាង៧០ដងមកលើរូបខ្លួន។ ក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United ក៏បានឆ្លើយតបនៅលើបណ្តាញសង្គមដែរថា កីឡាកររបស់ពួកគេ បានរងការរំលោភបំពានប្រកាន់ពូជសាសន៍។
មន្ត្រីគយម៉ាឡេស៊ី បាននិយាយនៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ថា កុយរមាសទម្ងន់ច្រើនជាង៥១គីឡូក្រាម ត្រូវបានចាប់ទុកនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិកូឡាឡាំពួរ។ កុយរមាសចំនួន១៨ ត្រូវបានឃាត់ទុកនៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ដោយដាក់បង្កប់ក្នុងឡាំងឈើក្នុងឃ្លាំងដាក់អីវ៉ាន់។ កុយរមាសតម្លៃជាង៣លានដុល្លារនេះ ត្រូវបានបញ្ជូនពីម៉ូសំប៊ិក ឆ្លងកាត់កាតា តាមជើងហោះហើរ Qatar Airway ។ កុយរមាសទាំងនេះ ត្រូវបានក្លែងជាវត្ថុសិល្បះដើម្បីរួចផុតពីភ្នែកគយ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ប្រធានផ្នែកគយព្រលានយន្តហោះ លោក Hamzah Sundang និយាយថា អ្នកទទួលបញ្ញើកុយរមាស និងទីភ្នាក់ងារទទួល សុទ្ធតែក្លែងបន្លំ ហើយឯកសារទាំងអស់សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនកុយរមាសក៏ក្លែងក្លាយដែរ។ មកទល់ពេលនេះ អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ី មិនទាន់ចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យណាម្នាក់ឡើយ ហើយការស៊ើបអង្កេតកំពុងធ្វើឡើងដោយប៉ូលិសដើម្បីស្វែងរកការពិតបន្ថែមទៀត។ ម៉ាឡេស៊ី បានក្លាយជាគោលដៅក្នុងការដឹកជញ្ជូនកុយរមាសពីតំបន់អាហ្វ្រិក។ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ី ក៏លើកឡើងដែរថា ពេលខ្លះ ម៉ាឡេស៊ី ក៏ជាគោលដៅចុងក្រោយនៃការដឹកជញ្ជូនកុយរមាសដ៏មានតម្លៃនេះដែរ។ កុយរមាស កំពុងត្រូវប៉ាន់ខ្លាំងនៅតំបន់អាស៊ី ជាពិសេសចិន ដែលកំពុងមានតម្រូវការកុយរមាស និងភ្លុកដំរីច្រើន ក្នុងការធ្វើជាឱសថ។ នេះក៏ព្រោះតែ ជាញឹកញាប់ កុយរមាសភាគច្រើនដែលត្រូវចាប់បានមានគោលដៅទៅចិនតែម្ដង។ ជំនួញកុយរមាស ត្រូវបានហាមឃាត់ដោយអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីការសត្វដ៏កម្រមួយនេះ។ ចំនួនរមាសនៅជុំវិញពិភពលោក បានធ្លាក់ចុះគួរឲ្យព្រួយបារម្ភពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដោយសារការប្រមាញ់ខុសច្បាប់ ជាពិសេសរមាសតំបន់អាហ្វ្រិកតែម្ដង។ បើទោះជាមានការការពារក្ដី រមាសជាច្រើនរយក្បាល ត្រូវបានសម្លាប់យកកុយ ដើម្បីធ្វើជាឱសថច្រើនព្យាបាលជំងឺរាប់មុខពីជំងឺធម្មតា ដល់ជំងឺមហារីក។ ចិន ដែលជាទីផ្សារកុយរមាសដ៏ធំ បានប្រកាសបិទការនាំចូលកុយរមាស ដើម្បីជាផ្នែកនៃយុទ្ធនាការសង្គ្រោះសត្វព្រៃមួយនេះ។ ប៉ុន្តែគេនៅតែសង្កេតឃើញមានការរត់ពន្ធកុយរមាសដដែល ហើយភាគច្រើននៅតែដឹកជញ្ជូនទៅចិនដដែល ជាពិសេសផ្លូវអាកាសតែម្ដង។ ប្រទេសផ្សេងទៀតនៅអាស៊ានដូចជាថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម ក៏ជាគោលដៅឆ្លងកាត់នៃពាណិជ្ជកម្មកុយរមាសដែរ៕	កុយរមាសតម្លៃ៣.១លានដុល្លារ ត្រូវបានអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីចាប់បាននៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិក្រុងកូឡាឡាំពួរ។ អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីនិយាយថា កុយរមាសកម្រទាំងនេះ ត្រូវបាននាំចូលពីម៉ូសំប៊ិក ដោយឆ្លងកាត់ប្រទេសកាតានៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ម៉ាឡេស៊ី គឺជាគោលដៅឆ្លងកាត់ដ៏ញឹកញាប់បំផុតនៃការរត់ពន្ធកុយរមាសពីតំបន់អាហ្វ្រិក មុននឹងបន្តទៅកាន់ទីផ្សារចិន ដែលកំពុងមានតម្រូវការខ្ពស់កុយរមាសសម្រាប់ធ្វើឱសថ។
ភាពស៊ីវិល័យ និងភាពទំនើបនៃទីក្រុងឆ្នេរក្រុងព្រះសីហនុ ដែលទទួលបានពីកំណើនវិនិយោគនៃសហគមន៍ជនជាតិចិនក្នុងរយៈពេលជាង១ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ពិតជាបានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋមួយចំនួនសប្បាយចិត្តមែន។ ប៉ុន្តែ ពលរដ្ឋដទៃទៀត សម្តែងក្តីបារម្ភជាពន់ពេក។ តើមូលហេតុអ្វីបានជាមានអ្នកសប្បាយចិត្ត និងអ្នកមិនសប្បាយចិត្ត? ជាការពិត ទុនវិនិយោគដ៏គំហុករបស់សហគមន៍ចិននៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ជាពិសេស ក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ ពិតជាបានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ក្រុងព្រះសីហនុមែនសម្រាប់ពលរដ្ឋក្នុងខេត្ត និងសម្រាប់ពលរដ្ឋពីខាងក្រៅ។ គ្រាន់តែក្នុងរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ អគារខុនដូ សណ្ឋាគារ ផ្ទះសំណាក់ ហាងតូចធំ។ល។ បានរីកដុះដាលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល និងពេលខ្លះ គេមើលក្រុងឆ្នេរតូចច្រឡឹងមួយនេះស្ទើរលែងស្គាល់។ ចំណុចពិសេសដែលជំរុញឲ្យពលរដ្ឋមួយចំនួនពេញចិត្តនោះ គឺការវិនិយោគរបស់សហគមន៍ចិនបានបើកឱកាសឲ្យពលរដ្ឋមួយចំនួនមានឱកាសបង្កើតជំនួញច្រើនជាងមុន។ ពលរដ្ឋមួយចំនួនទទួលបានផលពីការជួលសណ្ឋាគារ ជួលហាង ផ្ទះសំណាក់ អគារខុនដូរ។ តម្លៃឈ្នួលបានកើនឡើងច្រើនរយភាគរយ ពោលគឺពីតម្លៃដើមធ្លាប់ជួលបាន៧០០ដុល្លារ បច្ចុប្បន្ននេះ តម្លៃអាចកើនឡើងដល់៣០០០ ឬ៤០០០ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយខែ។ អគារខ្លះជួលបានដល់ទៅ២ ឬ៣ម៉ឺនដុល្លារក្នុងមួយខែ។ អចលនទ្រព្យដីធ្លីឡើងថ្លៃបានបើកឱកាសឲ្យពលរដ្ឋមួយចំនួនបាន និងកំពុងទាញប្រយោជន៍ពីការឡើងថ្លៃនេះយ៉ាងច្រើន។ ដីធ្លីនៅក្រុងព្រះសីហនុកំពុងត្រូវបានគេសំឡឹងមើលគ្រប់គ្នា។ អ្នកទិញអាចជាជនជាតិចិន, ខ្មែរនៅក្នុងព្រះសីហនុ, ខែ្មរពីក្រុងភ្នំពេញ និងខ្មែរអ្នកមានពីតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ។ អ្នកខ្លះទិញលក់ភ្លាមៗយកចំណេញភ្លាមៗ, អ្នកខ្លះទិញហើយស្តុកទុកមួយរយៈ និងអ្នកខ្លះទៀតកំពុងហក់ចូលទីផ្សារអចលនទ្រព្យនេះដែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ហាងឆេងដីធ្លីនៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុកំពុងហក់ឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយគេមិនដឹងថា តើវានឹងបន្តកើនឡើងទៀត ឬក៏អាចធ្លាក់ចុះវិញ។ នេះ គឺជាសំណួរដែលពលរដ្ឋពាក់ព័ន្ធកំពុងចោទសួរ។ ចម្លើយជារួម ពួកគេឆ្លើយថា អ្វីៗវាអាស្រ័យទៅលើវត្តមាននៃសហគមន៍ចិន និងចម្លើយដោយឡែក គឺថា ការទិញនេះធ្វើឡើងដោយហេងស៊យតាមគេតាមឯង។ និយាយជារួម អ្នកមានអចលនទ្រព្យជួល, អ្នកបើកហាង អ្នករកស៊ីដីធ្លី សប្បាយចិត្តនឹងកំណើនវិនិយោគនៃសហគមន៍ចិន ព្រោះ ពួកគេទទួលបានផលច្រើនពីចលនាអភិវឌ្ឍមួយនេះ។ តែទន្ទឹមនឹងការអភិវឌ្ឍនេះ អ្នករកស៊ីមួយចំនួនផ្សេងទៀតក៏ត្អូញត្អែរមិនតិចដែរ។ អ្នកជំនួញបរទេសមកពីអឺរ៉ុប និងបស្ចឹមប្រទេសមួយចំនួនបានដកថយពីការរកស៊ីនៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ ព្រោះតម្លៃឈ្នួលជួលហាងឡើងថ្លៃខ្លាំងពេក និងម្យ៉ាងទៀត ជនជាតិចិនត្រូវបានពួកអឺរ៉ុបវាយតម្លៃថា រកស៊ីដោយមិនសូវគិតពីការថែរក្សា និងគាំពារបរិស្ថាន។ អ្នករកស៊ីខ្មែរតូចតាចធ្លាប់ជួលផ្ទះក្នុងតម្លៃថោក ឬមធ្យម មិនអាចជួលបន្តបានទៀតឡើយ ព្រោះ អគារឬផ្ទះទាំងនោះត្រូវបានម្ចាស់ផ្ទះឈ្នួលឲ្យទៅជនជាតិចិនអស់ហើយ។ «ចិនដេញខ្មែរ ខ្មែរដីខ្មោច»។ នេះ គឺជាពាក្យពេញនិយមត្រូវបានគេប្រើប្រាស់នៅក្រុងព្រះសីហនុនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ជនជាតិអឺរ៉ុបត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា ឈប់រកស៊ី ឬឈប់បើកហាងនៅក្នុងព្រះសីហនុដោយសារតែវត្តមានដ៏ច្រើនលើសលប់នៃអ្នកជំនួញជនជាតិចិន។ ស្របពេលជាមួយគ្នា អ្នកជំនួញបស្ចឹមប្រទេសក៏ថយចុះដែរនៅតំបន់ឆ្នេរដោយសារតែឥទ្ធិពលនៃវត្តមានជនជាតិចិន។ ជាការកត់សម្គាល់ជាក់ស្តែង តម្លៃផ្ទះសំណាក់ សណ្ឋាគារ ត្រូវបានគេតំឡើងថ្លៃយ៉ាងខ្លាំងនៅក្រុងព្រះសីហនុ ហើយជារួម ភ្ញៀវខ្មែរជាពិសេស ចាប់ផ្តើមពិបាករកកន្លែងស្នាក់នៅហើយ។ ប្រសិនបើគេរកបាន ក៏អ្នកកាន់កាប់ភាគច្រើនជាជនជាតិចិនដែរ។ ជនជាតិខ្មែរបានជួលអគារឲ្យទៅជនជាតិចិនកាន់កាប់អស់ហើយ។ ពលរដ្ឋខ្លះផ្សេងទៀត សម្តែងក្តីបារម្ភថា ក្រុងព្រះសីហនុ នឹងក្លាយទៅជាទីក្រុងចិន(China Town) នាពេលខាងមុននេះ។ ក្រៅពីមកដណ្តើមការងារ ជំនួញនៅក្រុងព្រះសីហនុ ចំណុចដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភមួយទៀត គឺថា ជនជាតិចិនមួយចំនួននៅក្នុងព្រះសីហនុចាប់ផ្តើមបង្កបញ្ហាសង្គមជាច្រើនដល់ខេត្តដ៏តូចមួយនេះ ដូចជា ការបើកបរមិនគោរពច្បាប់ ការពិសាគ្រឿងស្រវឹងហួសការកំណត់ ការប្រើប្រាស់អាវុធខុសច្បាប់។ល។ លើសពីនេះទៅទៀត វត្តមានកាស៊ីណូល្បែងច្រើនពេកបង្កឲ្យមានក្តីបារម្ភសម្រាប់អនាគតកូនចៅជំនាន់ក្រោយនៃប្រជាពលរដ្ឋអ្នកខេត្តព្រះសីហនុ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ចំណុចសំខាន់ចុងក្រោយដែលពលរដ្ឋ និងអ្នកជំនាញមួយចំនួនព្រួយបារម្ភខ្លាំងបំផុតនោះ គឺការអភិវឌ្ឍដែលខ្វះប្លង់មេត្រឹមត្រូវដែលការអភិវឌ្ឍនេះអាចនឹងប៉ះពាល់សម្រស់បៃតង និងឆ្នេរខ្សាច់ដ៏ល្អរបស់ខេត្តព្រះសីហនុ។ «បើភ្នំលែងបៃតង ឆ្នេរកាន់តែអាក្រក់ តើឲ្យអ្នកទេសចរទៅទស្សនាក្រុងព្រះស៊ីហនុដូម្តេចទៅ?»។ នេះ គឺជាសំណួរ និងកង្វល់របស់អ្នករិះគន់មួយចំនួន។ សរុបសេចក្តីមក ការអភិវឌ្ឍ គឺរឿងចាំបាច់។ ការអភិវឌ្ឍត្រូវធ្វើឡើងសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា ពោល គឺមិនសម្រាប់តែក្រុមណានោះទេ។ មិនមែនការអភិវឌ្ឍក្រុងព្រះសីហនុសម្រាប់តែជនជាតិចិន រីឯជនជាតិខ្មែរ ជនជាតិអឺរ៉ុប ឬបស្ចឹមប្រទេសដកខ្លួនថយឈប់ទៅទស្សនាក្រុងដ៏តូចច្រឡឹងនោះទេ៕	ក្រុងព្រះសីហនុ៖ ក្រុងព្រះសីហនុបច្ចុប្បន្នខុសពីក្រុងព្រះសីហនុកាលពី៥ ឬ១០ ឬ២០ឆ្នាំមុន។ បច្ចុប្បន្ននេះ អគារធំៗបានដុះឡើងនៅមាត់សមុទ្រ និងនៅកណ្តាលទីក្រុងព្រះសីហនុតែម្តង។ សកម្មភាពជំនួញដីធ្លី ជំនួញពាណិជ្ជកម្ម ជំនួញអាជីវកម្មផ្សេងៗកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងទំហំនៃការវិនិយោគរបស់ជនជាតិ គឺជាហេតុផលចម្បងដែលទាញក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចក្រុងព្រះសីហនុឲ្យងើបឡើងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលជាង១ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ តើការរីកចម្រើននេះធ្វើឲ្យពលរដ្ឋក្រុងព្រះសីហនុ និងពលរដ្ឋខ្មែរដទៃទៀតសប្បាយចិត្ត ឬក៏ផ្ទុយទៅវិញ ពលរដ្ឋខ្លះបែរជាបង្ហាញក្តីបារម្ភទៅវិញ?
Neymar បាននិយាយថា ការបង្ហាញខ្លួនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup 2022 អាចជាលើកចុងក្រោយរបស់ខ្លួន សម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីល។ នេះ គឺជាលើកទី៣ហើយ ដែលខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣០ ឆ្នាំរូបនេះ បានលេងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ FIFA ដែលធ្វើរៀងរាល់ ៤ឆ្នាំម្ដង។ FIFA World Cup លើកក្រោយ នឹងចាប់ផ្ដើមឆ្នាំ២០២៦ ហើយក៏ជាពេល ដែលខ្សែប្រយុទ្ធរូបនេះ ឈានដល់វ័យ៣៤ឆ្នាំដែរ។ Neymar សង្ឃឹមថា អាចសាងស្នាដៃដ៏ល្អ ជាលើកចុងក្រោយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នៅកាតានេះ។ «ខ្ញុំ នឹងលេងសម្រាប់ប្រកួតនីមួយៗ ឲ្យដូចជាវាជាលើកចុងក្រោយ ព្រោះអ្នកមិនដឹងថានឹងមានអ្វីកើតឡើងនៅថ្ងៃស្អែក។ ខ្ញុំមិនអាចធានាបានទេថាខ្ញុំ នឹងលេង World Cup មួយផ្សេងទៀត។ អាច នឹងមានការផ្លាស់ប្តូរគ្រូបង្វឹក នៅពេលដែល លោក Tite លាឈប់ក្រោយការប្រកួត World Cup ហើយខ្ញុំមិនដឹងថាតើគ្រូបង្វឹកនោះ នឹងចូលចិត្តខ្ញុំ ឬអត់។ ខ្ញុំបានសាងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរ នៅក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិរួចហើយ ហើយប្រាកដណាស់ ខ្ញុំចង់បញ្ចប់វាឲ្យបានល្អ។»។ Neymar បាននិយាយដូច្នេះ បើយោងតាមការផ្សាយរបស់ Livescore។ Neymar Jr ក្នុងពេលហ្វឹកហាត់នៅក្លិប PSG រូបពីក្លិបបាល់ទាត់ Paris Saint Germain កីឡាករប្រេស៊ីលរូបនេះ បន្ថែមថាជាមួយការចូលចិត្តលេងបាល់ រូបគេ ក៏តែងតែដាក់គោលដៅខ្ពស់ ដើម្បីសាងប្រវត្តិសាស្ដ្រល្អរបស់ខ្លួន ដើម្បឲ្យពិភពលោក ក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ទទួលស្គាល់ នូវសមិទ្ធផលរបស់គេ។ «ខ្ញុំ ចូលចិត្តលេងបាល់ទាត់។ ខ្ញុំចូលចិត្តធ្វើបានល្អជាងខ្ញុំរាល់ថ្ងៃ។ ខ្ញុំចូលចិត្តជួយមិត្តរួមក្រុមរបស់ខ្ញុំ ដែលជារឿងសំខាន់។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ឈ្មោះរបស់ខ្ញុំ ត្រូវបានឆ្លាក់នៅក្នុងបាល់ទាត់។ ប្រវត្តិសាស្រ្ត។»។ Neymar Jr បានបង្ហាញខ្លួនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup លើកដំបូងកាលពីឆ្នាំ២០១៤ ដោយរកបាន៦គ្រាប់ និងការបញ្ចូនបាល់ឲ្យមិត្តរួមក្រុមសម្រេចទី បាន២គ្រាប់។ ដោយឡែក Neymar បានបង្ហាញខ្លួនឲ្យក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីល មកទល់ពេលនេះ បាន១២១លើក ហើយបានស៊ុតបញ្ចូលទី ៧៥លើក។ គួរបញ្ជាក់ថា ការបង្ហាញខ្លួនរបស់ Neymar JR សម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីល ត្រូវជួបជាមួយ ប្រទេសស៊ែប៊ី ស្វីស និងកាមេរូន ដែលនៅក្នុងពូល G ជាមួយគ្នា៕	ប្រទេសប្រេស៊ីល បានបង្ហាញនូវសមាសភាពកីឡាករជម្រើសជាតិ ចំនួន២៦រូប សម្រាប់ប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup 2022 នៅប្រទេសកាតា ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ Neymar Jr ខ្សែប្រយុទ្ធ Paris Saint-Germain (PSG) ដែលជាម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះ បាននិយាយថា ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍នៅកាតានេះ ប្រហែលជារូបគេ នឹងមិនអាចចូលរួមនៅព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup លើកក្រោយនៅទ្វីបអាម៉េរិកទេ។
ផ្ទៃក្រឡាតូចៗឆ្នាស់គ្នាដោយពណ៌ក្រហម ខៀវ ស្វាយ ជាសម្រស់នៃកន្ទេលរំចេក ដែលអ្នកស្រី ស្រ៊ិល ឡាន ក្រាលនៅលើគ្រែ ដើម្បីបង្ហាញពីរូបរាងនៃកន្ទេលដល់អ្នកសារព័ត៌មាន ដែលអ្នកស្រីទើបនឹងត្បាញរួចថ្មីៗ។ និយាយសំនៀងបែបអ្នកភូមិអង្គរ ឬសំនៀងអ្នកសៀមរាប អ្នកស្រី ឡាន វ័យ៥៨ឆ្នាំ រៀបរាប់ថា អ្នកស្រីចាប់ផ្តើមត្បាញកន្ទេលរំចេកលក់រយៈពេលជាង៥ឆ្នាំមកហើយ ដើម្បីរកចំណូលបន្ថែមសម្រាប់គ្រួសារ។ អ្នកស្រីចេញទៅកាប់រំចេកនៅតំបន់ខ្នងបារាយណ៍ ដែលមានចំងាយប្រហែល២គីឡូម៉ែត្រពីផ្ទះ។ រំចេកដែលកាប់រួច ត្រូវយកមកកាត់ច្រៀកយកផ្នែកកណ្ដាល ហាល កូតឱ្យទន់ ទើបយកទៅហាលម្ដងទៀត មុននឹងចាប់ជ្រលក់ពណ៌។ ពណ៌ដែលគេនិយមប្រើសម្រាប់កន្ទេកប្រភេទនេះ មានពណ៌ក្រហម ខៀវ និងពណ៌ស្វាយ។ សម្រាប់កន្ទេលមួយ អ្នកស្រី ឡាន ប្រើពេលពី៥ទៅ៦ថ្ងៃ មុននឹងលក់ឱ្យអ្នកភូមិដែលនិយមក្រាលគេង ព្រោះវាត្រជាក់ ហើយធុននឹងអាកាសធាតុ អាចប្រើបានយូរ។ កន្ទេលមួយ អ្នកស្រី ឡាន អាចលក់បានចាប់ពី៦ម៉ឺនរៀលឡើង ដែលមានទំហំប្រមាណ២ម៉ែត្រគុណនិង៣ម៉ែត្រ។ យ៉ាងណាអ្នកស្រីថា តម្លៃនេះគិតទៅតាមទំហំតូចធំនៃកន្ទេលដែរ។ ចំណែកអ្នកស្រី យ៉ិន រុំ ក៏ឆ្លៀតពីការងារដាំដុះជុំវិញផ្ទះ មកត្បាញកន្ទេលរំចេកផងដែរ។ អ្នកស្រីតែងចេញទៅកាប់រំចេកជាមួយអ្នកស្រី ឡាន និងត្បាញទាល់តែអស់ទើបចេញទៅកាប់ម្ដងទៀត។ របរមួយនេះ អាចផ្គត់ផ្គង់ការចំណាយរាល់ថ្ងៃក្នុងគ្រួសារ សម្រាប់ស្រ្ដីមេម៉ាយរូបនេះ។ អ្នកស្រី យ៉ិន រុំ ប្រាប់ថា របរនេះជាទំនៀមរបស់អ្នកភូមិដែលចាស់ទុំចេះត្បាញតដល់កូនចៅ តែអ្នកស្រីមិនរំពឹងខ្លាំងប៉ុន្មានទេថាក្មេងៗក្រោយទៀត អាចនៅបន្តចាប់ជំនាញនេះដែរឬយ៉ាងណា ព្រោះរបរនេះត្រូវការពេលយូរ ណាមួយបច្ចុប្បន្នអ្នកភូមិជាច្រើនបានចេញទៅធ្វើការសំណង់ទីក្រុងសៀមរាប៕	សៀមរាប៖ នៅតាមផ្ទះរបស់អ្នកភូមិពាម ឃុំដូនកែវ ស្រុកពួក ស្រ្តីចំណាស់ៗជាច្រើនមានទម្លាប់ត្បាញកន្ទេលដែលធ្វើពីរំចេក។ រំចេក ជាប្រភេទប្រទាលដែលមានស្លឹកវែងៗដែលដុះខួបនៅជុំវិញភូមិ ដែលអនុផលរបស់វាអំណោយផលសម្រាប់ពលរដ្ឋនៅជនបទ យកត្បាញជាកន្ទេលសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ និងលក់។
១) ការគោរពច្បាប់ ជាបញ្ញត្តិធំបង្អស់សម្រាប់អ្នកដឹកនាំប្រទេស ២) និយមសន្តិភាព ជៀសវាងមិនបង្កបង្កើតសង្គ្រាមក្នុងស្រុក ៣) ការពារជាតិមាតុភូមិ ក្នុងគ្រាអាសន្នដែលសត្រូវបរទេសចូលឈ្លានពាន ៤) ដើម្បីឡើងកាន់អំណាច ត្រូវចេះលាក់ខ្លួន អត់ធ្មត់ និងរង់ចាំពេលវេលា ៥) ដើម្បីយកជ័យជំនះលើសត្រូវ ដែលមានកម្លាំងខ្លាំងជាងខ្លួន គេត្រូវប្រើវិធីសាស្ត្រវាយឆ្មក់ ឬទុកឲ្យសត្រូវវាយប្រយុទ្ធនឹងសត្រូវមួយទៀត ទើបចាត់ការតាមក្រោយ។ ៦) យកបញ្ហាអាយុជីវិត អនាគតរាស្ត្រជាធំ មុនអំណាច និងប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ ៧) ការដណ្តើមអំណាចជារឿងមួយ ការរំដោះជាតិជារឿងមួយ ហើយការកសាងជាតិឲ្យរុងរឿងជារឿងមួយទៀត។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះអង្គ អាណាចក្រខ្មែរ មានទឹកដីធំទូលាយ(៥៤ខេត្ត) និងមានការអភិវឌ្ឍខ្លាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ ស្ថាបត្យកម្ម និងយោធា៕ ប្រភព៖ «វិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ» រៀបរៀងដោយ សាស្ត្រាចារ្យ នួន សុធិមន្ត	ភ្នំពេញ៖ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ គឺជាមេដឹកនាំ ដែលធ្វើឲ្យអាណាចក្រខ្មែរ ក្លាយជាមហាអំណាចមួយក្នុង តំបន់នាសតវត្សទី១២និង១៣។ តើព្រះអង្គមានមានទស្សនវិជ្ជានយោបាយពិសេសៗអ្វីខ្លះ?
ត្រីក្បក មានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ (Tenualosa thibaudeaui) និងឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស Laotian shad ត្រីក្បក មានស្តង់ដាប្រវែងដងខ្លួនអតិបរមា ៣០ ស.ម និងមានទម្ងន់អតិបរមា ១គីឡូក្រាម។ ជាប្រភេទធ្វើចរាចរ ត្រីក្បកគេសន្មតថា បានធ្វើចរាចរជាង ២០០០ គីឡូម៉ែត្រពីសមុទ្រ ចូលមករស់នៅតាមដងទន្លេធំៗ តំបន់ទំនាបតាមដៃទន្លេ និងទំនាបលិចទឹក នៃទន្លេមេគង្គលើ។ ត្រីក្បកស៊ីតែចំណីតូចល្អិតៗ ដែលយើងមិនអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេបាន ដូចជាផ្លុងតុងរុក្ខជាតិ ផ្លុងតុងសត្វ និងបាក់តេរី និងប្រភេទសត្វតូចល្អិតផ្សេងៗទៀត ដែលរស់ក្នុងទឹក។ ត្រីក្បក ត្រូវបានក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកត់ត្រាចូលក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN Red List Vulnerable (VU) ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ជាប្រភេទត្រីដែលកំពុងរងគ្រោះ ដែលអាចឈានទៅផុតពូជ។ លក្ខណៈសម្គាល់៖ ដងខ្លួនស្តើង ពោះរាងស្រួច។ ស្រកាទ្រនុងពោះស្រួចមានចំនួន ២០-៣០ ស្រកា។ ក្បាលធំ។ មាត់ធម្មតា។ មានស្នាមអុចមួយជូរចំនួនរហូតដល់ ១០ នៅពីលើខ្សែឆ្នូតចំហៀងខ្លួន។ បញ្ហាប្រឈមចំពោះត្រីប្រភេទនេះ មានដូចជា៖ ការនេសាទហួសកម្រិត និងការបាត់បង់ទីជម្រកដោយសារការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ជាពិសេស ការកសាងទំនប់វារិអគ្គិសនី ដែលរារាំងផ្លូវធ្វើចរាចររបស់ពួកវា ជាពិសេស ទំនប់វារិអគ្គិសនី ដុន សាហុង នៅល្បាក់ខោនក្នុងប្រទេសឡាវ។	គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ (Wonders of the Mekong) សូមដកស្រង់ត្រីមានស្រកាមួយប្រភេទចេញពីប្រភព៖ មគ្គុទ្ទេសក៍ ស្តីពីប្រភេទត្រីរស់នៅក្នុងដែនទឹកសាប នៃប្រទេសកម្ពុជា, fishbase.org និង iucnredlist.org ដែលមានរស់នៅក្នុងទឹកភ្លាវ និងទឹកសាបនៃប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គក្នុងតំបន់អាស៊ី។
បន្ទាប់ពីមើលឃើញករណីឆ្លងនៅចិនបានធ្លាក់ចុះបណ្តើរៗ អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មការសុខាភិបាលជាតិចិន លោក Mi Feng បានលើកឡើងថា ចំនួនអ្នកឆ្លង COVID-19 នៅប្រទេសចិន កំពុងតែធ្លាក់ចុះ និងស្ថានភាពឆ្លងនៅក្នុងប្រទេសក៏មានកម្រិតទាបដែរ។ ក្នុងន័យនេះ លោកMi បានបញ្ជាក់ថាចំណុចកំពូលនៃ COVID-19 នៅក្នុងប្រទេសចិន គឺដល់ទីបញ្ចប់ហើយ។ បើតាមលោក Mi ពេលនេះចំនួនតួលេខនៃអ្នកឆ្លងCOVID-19 គឺធ្លាក់ចុះតិចបំផុត។ សម្រាប់ករណីនៅក្នុងក្រុងវូហាន ខេត្តហ៊ូប៉ី គឺមានករណីឆ្លងត្រឹមតែ ៨ករណីប៉ុណ្ណោះនាថ្ងៃទី១១ ខែមីនា។ បន្ថែមពីលើនេះ COVID-19ចំនួន ៧ករណី គឺកើតនៅក្រៅខេត្តហ៊ូប៉ី និង ៦ករណីផ្សេងទៀត គឺជាករណីឆ្លងមកពីបរទេស។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ចិនបានរកឃើញករណីCOVID-19 សរុបជាង ៨ម៉ឺនករណី។ ក្នុងចំណោម ៨ម៉ឺនករណីនេះ មានអ្នកស្លាប់ប្រមាណ ៣១០០ករណី និងអ្នកជាសះស្បើយរហូតដល់ទៅជាង ៦២០០០ករណី។ សូមបញ្ជាក់ថា ការធ្លាក់ចុះនៃករណីឆ្លងនៅចិនបែបនេះ ដោយសារវិធានការរឹតត្បឹតយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំង។ ចំណាត់ការទាំងនោះមានដូចជា ការបិទក្រុង ការបង្កើតមន្ទីរពេទ្យបន្ថែម ការរឹតត្បិតលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងការបិទសាលារៀនជាដើម៕	អ្នកនាំពាក្យសុខាភិបាលចិន នាថ្ងៃទី១២ ខែមីនា បានលើកឡើងថា ចំណុចកំពូលនៃការរីកសាយភាយជំងឺរលាកសួត ដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) បានដល់ទីបញ្ចប់ហើយ។ ការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតួលេខឆ្លងថ្មីនៅចិន គឺមានការធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ពីប្រភេទត្រីនានាក្នុងឧទ្យានកម្សាន្ត Angkor Aquarium and wildlife សូមប្រិយមិត្តទស្សនាវីដេអូដូចខាងក្រោម៖	សៀមរាប៖ ក្រៅពីត្រីទឹកសាបនៅកម្ពុជានោះ ឧទ្យានកម្សាន្ត Angkor Aquarium and wildlife ខេត្តសៀមរាប ក៏បានដាក់បង្ហាញពីវត្តមានត្រីទឹកសាបមួយចំនួន នៅតំបន់អាម៉ាហ្សូន សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរផងដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង កីឡាការិនីពីប្រទេសហ្សាម៉ៃអ៊ីកឈ្នះមេដាយទាំងអស់លើវិញ្ញាសារត់ល្បឿន១០០ម៉ែត្រ Elaine បានបង្កើតកំណត់ត្រាពិភពលោក ដោយប្រើថេរវេលា ១០.៦១វិនាទី ដើម្បីឈ្នះមេដាយមាសកីឡារត់ល្បឿន១០០ម៉ែត្រ និងមេដាយមាសលើវិញ្ញាសារត់ប្រណាំង២០០ម៉ែត្រនៅតូក្យូឆ្នាំ២០២០។ នាងបានចែករំលែកវីដេអូពីការប្រណាំងទាំងពីប្រភេទវិញ្ញាសានេះនៅលើគណនី Instagram ផ្ទាល់ ដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់អ្នកគាំទ្រ និងជនរួមជាតិខ្លួនបានឃើញ។ ក្រោយការចែករំលែករបស់ Elaine តែប៉ុន្មានម៉ោង Instagram បានប្លុកគណនីរបស់នាង។ អត្តពលិកហ្សាម៉ាអ៊ីក វ័យ២៩ឆ្នាំរូបនេះ បានសរសេរនៅលើ Twitter ថានាងត្រូវបានរារាំងមិនឱ្យចូលប្រើគណនី Instagram របស់ខ្លួន ដោយសារតែបានបង្ហោះវីដេអូនោះ។ ជុំវិញករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុនហ្វេសប៊ុកដែលគ្រប់គ្រងលើ Instagram បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា នេះក៏ដោយសារការម្ចាស់គណនីបង្ហោះវីដេអូ ខុសគោលការណ៍កម្មសិទិ្ធបញ្ញា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រាល់អត្តពលិកអាចចែករំលែកវីដេអូបាន ខណៈហ្វេសប៊ុកក៏បានអះអាងដែរថា ខ្លួនបានប្លុកខុសគណនី ហើយ៣ថ្ងៃក្រោយមក Elaine អាចប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម Instagram វិញបានធម្មតា។ គោលការណ៍ណែនាំរបស់គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) អត្តពលិកមិនត្រូវបង្ហោះខ្លឹមសារអូឡាំពិកជាសំឡេង និងវីដេអូរបស់អូឡាំពិក ឬពិធីបំពាក់មេដាយលើគណនីរបស់ខខ្លួនដោយផ្ទាល់ឡើយ។ នេះដោយសារតែម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនផ្សព្វផ្សាយមានសិទ្ធិផ្តាច់មុខក្នុងការផ្សាយកម្មវិធីកីឡានេះតាមរយៈកិច្ចសន្យាក្នុងចំនួនទឹកប្រាក់ដ៏ច្រើន។ សិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់ពួកគេ រួមមានទាំងការចែកចាយនៅលើបណ្តាញសង្គមផង។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អត្តពលិក IOC អនុញ្ញាតឱ្យចែករំលែកបន្ត នៅលើគណនីរបស់ពួកគេ៕	កីឡាការិនីហ្សាម៉ាអ៊ីក Thomson-Herah Elaine ត្រូវបាន Instagram ប្លុក បន្ទាប់ពីនាងចែករំលែកវីដេអូអំពីការឈ្នះមេដាយមាសចំនួនពីរ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូ លើបណ្តាញសង្គមដ៏ល្បីមួយនេះ។
លោក ហែម សុជាតិ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា ក្រុមមេធាវីរបស់លោក កឹម សុខា ក៏កំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់ពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុងដែរ ដើម្បីចូលរួមស្តាប់ការសួរចម្លើយនេះ។ លោក និយាយដូច្នេះថា៖«ចៅក្រមស៊ើបសួរ មិនសួរអ្វីក្រៅពីចោទកាលពីកន្លងមកនោះទេ។ ប៉ុន្តែពេលខ្លះ ចៅក្រមស៊ើបសួរ អាចសួរលើពីបទចោទហ្នឹងក៏មាន»។ កាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុន ចៅក្រមស៊ើបសួរ គី ឫទ្ធី បានទៅសួរលោក កឹម សុខា ដល់ពន្ធនាគារម្តងរួចទៅហើយ។ បើតាមមេធាវីខាងលើ ការសួរជាលើកទីពីរនេះ គឺចៅក្រមស៊ើបសួរ ចង់បានចម្លើយបន្ថែមពីលោក កឹម សុខា។ ព្រោះតែសង្ស័យថា លោក កឹម សុខា ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើក្បត់ជាតិ ទើបបានជាតុលាការ ដឹកនាំកម្លាំងសមត្ថកិច្ចចុះទៅចាប់ខ្លួនដល់គេហដ្ឋាន កាលពីយប់ថ្ងៃទី២ ឈានចូលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២0១៧។ តុលាការ យកវីដេអូឃ្លីបមួយ ដែលឯកឧត្តម កឹម សុខា បាននិយាយតាំងប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ទៅធ្វើជាអង្គហេតុក្នុងការចាប់ខ្លួន និងដាក់ឯកឧត្តម កឹម សុខា ឲ្យស្ថិតនៅក្រោមការសង្ស័យថា បានឃុបឃិតជាមួយបរទេសជាសម្ងាត់ ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ក្នុងវីដេអូឃ្លីបនោះ ឯកឧត្តម កឹម សុខា បាននិយាយទៅកាន់អ្នកគាំទ្រថា ខ្លួនមានអ្នកជំនាញជាជនបរទេសនៅពីក្រោយ ដើម្បីជួយជ្រោមជ្រែង ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំកនៅកម្ពុជា។ ក្តីសង្ស័យលើឯកឧត្តម កឹម សុខា ជុំវិញអំពើក្បត់ជាតិ ត្រូវបានក្រសួងមហាផ្ទៃ យកទៅផ្សារភ្ជាប់ជាមួយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទាំងមូល។ ក្រសួងមហាផ្ទៃ យល់ថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏អាចជាប់ទាក់ទងនឹងអំពើក្បត់ជាតិ ដូចឯកឧត្តម កឹម សុខា ដែរ ទើបដាក់បណ្តឹងទៅកាន់តុលាការកំពូល ដើម្បីសុំឲ្យរំលាយចោល។ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២0១៧នេះ តុលាការកំពូល នឹងបើកសវនាការលើបណ្តឹងសុំឲ្យរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូនេះ លោក គី ឫទ្ធី ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង ក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដើម្បីសាកសួរលោកកឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងជាប់ឃុំនៅទីនោះ អស់រយៈពេលជាង២ខែមកហើយ ក្រោមការសង្ស័យពីអំពើក្បត់ជាតិ។ នេះបើតាមលោក ហែម សុជាតិ មេធាវីមួយរូប ក្នុងចំណោមមេធាវីទាំងប្រាំរូបរបស់លោក កឹម សុខា។
នាការប្រកួតកីឡាអត្តពលកម្មជនពិការកម្ពុជាលើកទី២ ដែលមានការសម្រិតសម្រាំងកីឡាករចូលរួម គណៈកម្មាធិការជាតិប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា បានសម្លឹងឃើញយុវជនមានទេពកោសល្យចំនួន១២រូប ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ត្រៀមចូលក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ សម្រាប់ត្រៀមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិនានា។ ការប្រកួតកីឡាអត្តពលកម្មជនពិការកម្ពុជាឆ្នាំនេះ មានកីឡាករ៣៦រូបចូលរួម។ «តាមរយៈការប្រកួតនេះយើងអាចរកបានអត្តពលិកឆ្នើមចូលជាជម្រើសជាតិ ព្រោះពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំកីឡាករថ្មីចេះតែមានការកើនឡើង។ ជាក់ស្តែងក្នុងចំណោមកីឡាករ៣៦នាក់ចូលរួមឆ្នាំនេះ គឺមានកីឡាករថ្មីជាយុវជន១២នាក់ ដែលយើងត្រូវកសាងត្រៀមទុកចូលជម្រើសជាតិ និងទៅចូលរួមប្រកួតខ្នាតអន្តរជាតិផ្សេងៗ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក យី វាសនា។ លោកបានបន្ថែមថា៖«យើងកំពុងជំរុញឲ្យក្រុមជម្រើសជាតិរបស់យើងស្របតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ។ ដូច្នេះ កីឡាករត្រូវតែខិតខំហ្វឹកហាត់ ដើម្បីបានគុណភាពខ្ពស់ សម្រាប់ឆ្ពោះទៅកាន់ការប្រកួតអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ»។ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួតពីរថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី១០-១១ ខែមីនា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ ជាលទ្ធផលកីឡាករ កីឡាការិនីស្ទើរតែអស់សុទ្ធតែទទួលបានមេដាយមាស ប្រាក់ និងសំរឹទ្ធពីការប្រកួតនេះទុកជាអនុស្សាវរីយ៍។ តែពួកគេមិនទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តនោះទេ ពោលគឺបានត្រឹមប្រាក់ថ្លៃធ្វើដំណើរ និងការហូបចុករយៈពេលពីរថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ។ ការប្រកួតនេះរៀបចំដោយគណៈកម្មាការធិការជាតិប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជាក្រោមការសហការរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងអង្គការជប៉ុន Heart of Gold។ នៅក្នុងពិធិបិទការប្រកួតនេះមានការចូលរួមពីសំណាក់លោក ស៊ាន បូរ៉ាត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា៕	គណៈកម្មាធិការជាតិប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា(NPCC) បានប្រើការប្រកួតកីឡាអត្តពលកម្មជនពិការកម្ពុជាប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ ដើម្បីមើលធនធានកីឡាករជម្រើសជាតិ ត្រៀមសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមនាឆ្នាំ២០២៣។ ជាក់ស្តែង ក្នុងចំណោមកីឡាករ៣៦រូប ដែលចូលរួមឆ្នាំនេះ NPCC សម្លឺងឃើញកីឡាករចំនួន១២រូប ដែលពួកគេសុទ្ធសឹងជាកីឡាករចំណូលថ្មី។
Nwaneri ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអង់គ្លេស កើតនៅឆ្នាំ២០០៧ បានប្តូរជំនួស Fabio Vieira ដែលរកបានគ្រាប់ទី៣សម្រាប់កាំភ្លើងធំ Arsenal នៅនាទី៩០។ ក្នុងវ័យ១៥ឆ្នាំ និង១៨១ថ្ងៃ Nwaneri បានបំបែកកំណត់ត្រាកីឡាករ Harvey Elliott របស់ Liverpool ដែលបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងនៅអាយុក្មេងជាងគេត្រឹម១៦ឆ្នាំ និង៣០ថ្ងៃ នៅពេលកីឡាករន័រវេសលេងឱ្យ Fulham ឆ្នាំ២០១៩។ ក្រោយដាក់ Nwaneri ដែលជាកីឡាករក្រោមអាយុ១៦ឆ្នាំដំបូងគេបំផុតនៅ EPL ដើម្បីចូលក្នុងក្រុមឈុតធំ អ្នកចាត់ការទូទៅ Arsenal លោក Mikel Arteta លើកឡើងថាខ្លួនចង់ផ្តល់ឱកាសសម្រាប់កីឡាករក្មេងៗដែលមានទេពកោសល្យដើម្បីពួកគេបានបង្ហាញសមត្ថភាព។ មុនពេលចូលលេងឱ្យក្រុមឈុតធំ ខ្សែប្រយុទ្ធ Nwaneri បង្ហាញខ្លួនច្រើនលើកមកហើយសម្រាប់ក្រុម Arsenal អាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ និងលេងឱ្យ U16 អង់គ្លេស តាំងពីអាយុ១៤ឆ្នាំម្លេះ។ ជ័យជម្នះរបស់ Arsenal លើ Brentford ក្នុងលទ្ធផល ៣-០ បានជួយពួកគេឡើងទៅឈរកំពូលតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេសវិញ ដោយនាំមុខក្រុមគូប្រជែង Manchester City និង Tottenham Hotspur ចំនួន១ពិន្ទុ។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួត៧លើកដូចគ្នា កាំភ្លើងធំរកបាន១៨ពិន្ទុ ក្រោយឈ្នះ៦ និងចាញ់១៕	Ethan Nwaneri វ័យ១៥ឆ្នាំ បានបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងក្នុងជ័យជម្នះរបស់ Arsenal លើក្រុម Brentford ក្នុងលទ្ធផល ៣-០ ក្នុងការប្រកួត Premier League សប្តាហ៍ទី៧ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា។ ចូលលេងនៅចុងម៉ោងនាទី៩០ Nwaneri បានក្លាយជាកីឡាករក្មេងជាងគេបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រលីគកំពូលអង់គ្លេស។
កិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយលើបញ្ហាប្រឈមរួមនៃការអភិវឌ្ឍ ហើដែលជំរុញឲ្យមាន កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេស និងសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែជិតស្និទ្ធរវាងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ និងផ្សាភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ច។ https://salatraju.com/lexique/	South- South Cooperation (SSC)
ថ្វីបើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រឹងប្រែងបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញៀនយ៉ាងខ្លាំងក្លាក្តី តែបទល្មើសគ្រឿនញៀន ពុំបានថយចុះឡើយ គឺមានតែកើនឡើងថែម។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ គ្រឿងញៀន ដែលសមត្ថកិច្ចរឹបអូសបាន មានចំនួនច្រើនជាង២០២១ ដល់ជាង២ដងឯណោះ។ លោកនាយឧត្តមសេនីយ៍ មាស វីរិទ្ធ អគ្គលេខាធិការអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា នៅរសៀលថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ថា ពេញ១ឆ្នាំនៃឆ្នាំ២០២២ សមត្ថកិច្ច ចាប់បានគ្រឿងញៀន១៤តោននិង៥២គីឡូក្រាម ខណៈជនសង្ស័យជាង១៤,៧ម៉ឺននាក់ ត្រូវចាប់ខ្លួន ដោយក្នុងនោះ ជនបរទេសមានជាង២៥០នាក់។ យោងតាមរបាយការណ៍ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ សមត្ថកិច្ចកម្ពុជា ចាប់បានគ្រឿងញៀនតែជាង៤,៥តោនប៉ុណ្ណោះ។ លោក មាស វីរិទ្ធ លើកឡើងថា ក្នុងចំណោមគ្រឿងញៀនជាង១៤តោន ដែលសមត្ថកិច្ចចាប់បាននៅឆ្នាំ២០២២ មានទាំងផលិតសម្រេចផង និងផលិតផលពាក់កណ្តាលសម្រេចផង។ លោក បន្តថា ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន មានទិសដៅនាំគ្រឿងញៀនទាំងនេះ ចេញពីកម្ពុជា ទៅកាន់ប្រទេសទី៣។ លោក អះអាងថា គ្រឿងញៀនទាំងនេះ ភាគច្រើនជាប្រភេទកេតាមីន ដែលមិនត្រូវនឹងទីផ្សារនៅកម្ពុជាឡើយ ហើយក៏គ្មានការប្រើប្រាស់នៅកម្ពុជាដែរ។ លោកអគ្គលេខាធិការរូបនេះ មើលឃើញថា មិនមែនតែកម្ពុជានោះទេ ប្រទេសជិតខាង ក៏មានការកើនឡើងនូវបទល្មើសគ្រឿងញៀនដែរ។ លោក មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖«ការកើនឡើងហ្នឹង គឺក្រុមឧក្រិដ្ឋជន វាលួចដឹកជញ្ជូនមក ហើយត្រូវបានសមត្ថកិច្ចរកឃើញ និងបង្ក្រាប»៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
ការសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងតាមការបញ្ជាផ្ទាល់ របស់ សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី មកលោកម៉ម ប៊ុនហេង ពេលកំពុងធ្វើសន្និសីទកាសែត។ បើតាមលោក ម៉ម ប៊ុនហេង សាលារៀនទាំងនោះ នឹងបិទរយៈពេល១៤ថ្ងៃ ខណៈរដ្ឋាភិបាលកំពុងខ្នះខ្នែងទប់ស្កាត់ការរាលដាល COVID-19។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានបន្ថែមពីលើការសម្រេចមុននេះ៕	រដ្ឋាភិបាល បានសម្រេចបិទសាលារៀនពីថ្នាក់មតេយ្យដល់ឧត្តមសិក្សាទាំងរដ្ឋ និងឯកជន នៅក្នុងក្រុងសៀមរាបបណ្តោះអាសន្ន ក្រោយបុរសខ្មែរអាយ៣៨ឆ្នាំម្នាក់មានផ្ទុក COVID-19។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅល្ងាចថ្ងៃទី៧ មីនានេះ។
អាម៉េរិកដែលបានចាក់ស្រោចជំនួយយោធាជាហូរហែទៅឱ្យអ៊ុយក្រែន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ បានប្រកាសពីការអនុម័តបញ្ជូនជំនួយថ្មីជារថក្រោះប្រយុទ្ធ M1 Abrams ៣១គ្រឿងទៅឱ្យអ៊ុយក្រែន។ ជាការឆ្លើយតប ប្អូនស្រីដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុនអ៊ុន គឺលោកស្រី គីម យ៉ូចុង នៅថ្ងៃទី២៨មករា បានចោទទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថា ឆ្លងកាត់ខ្សែបន្ទាត់ក្រហមកាន់តែខ្លាំងដោយប្រើប្រាស់អ៊ុយក្រែនធ្វើសង្រ្គាមជាមួយរុស្ស៊ី។ ស្របគ្នានេះ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់មន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាម៉េរិកនៃក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើង លោក Kwon Chung-keun បានរិះគន់ការសម្រេចចិត្តបញ្ជូនរថក្រោះរបស់អាម៉េរិក ថាជាឧក្រិដ្ឋកម្មអសីលធម៌ថែមទៀត។ នេះបើការចុះផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានរដ្ឋ KCNA។ «អាម៉េរិកកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីផ្គត់ផ្គង់អាវុធដូចជា រថក្រោះប្រយុទ្ធ ដល់អ៊ុយក្រែនដោយមិនយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការព្រួយបារម្ភ និងការរិះគន់របស់សហគមន៍អន្តរជាតិ។ នេះជាឧក្រិដ្ឋកម្មអសីលធម៌ដែលមានបំណងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍អន្តរជាតិមិនស្ថិតស្ថេរ»។ លោក Kwon លើកឡើងបែបនេះក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែល។ ប្រធានមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាម៉េរិកនៃក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ ក៏បានឆ្លើយតបការចោទរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលថាកូរ៉េខាងជើងបានផ្តល់អាវុធឱ្យរុស្ស៊ី ថាជាជាពាក្យចចាមអារ៉ាមគ្មានមូលដ្ឋាន ដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃសកម្មភាពផ្ដល់ជំនួយយោធារបស់ខ្លួនដល់អ៊ុយក្រែន ប៉ុណ្ណោះ។ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ សេតវិមានបានអះអាងថា កូរ៉េខាងជើងបានបញ្ជូនអាវុធលើកដំបូងបង្អស់ទៅរុស្ស៊ីរួចហើយ ដែលជាគ្រាប់កាំភ្លើងធំ និងគ្រាប់រំសេវជាច្រើនប្រភេទតាមក្រុមហ៊ុនយោធាឯកជនរបស់រុស្ស៊ី Wagner Group ដើម្បីគាំទ្រកងទ័ពធ្វើសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។ នេះមិនមែនជាលើកដំបូងឡើយដែលទីក្រុងព្យុងយ៉ាង និងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនរិះគន់គ្នាទៅវិញទៅមកចំពោះជុំវិញបញ្ហាសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។ គួរបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើងដែលប្ដេជ្ញាឈរលើជំហរដូចគ្នាជាមួយរុស្ស៊ីប្រឆាំងនឹងអាម៉េរិកបានសម្ញែងឥទ្ធិពលយោធាយ៉ាងខ្លាំងកាលពីឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ។ ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបាញ់មីស៊ីលសាកល្បងជាច្រើនគ្រាប់ក្នុងចំនួនមិនធ្លាប់មាន រួមទាំងសាកល្បងបាញ់មីស៊ីលអន្តរទ្វីប (ICBMs) ដែលមានសមត្ថភាពអាចបាញ់ដល់ដីគោកអាម៉េរិកទៀតផង។ អាម៉េរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងក៏បារម្ភផងដែរ ជុំវិញការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៧ របស់កូរ៉េខាងជើងដែលអាចនឹងរៀបចំជាថ្មីនាពេលណាមួយ ខណៈប្រទេសកុម្មុនីស្តមួយនេះមិនបានធ្វើតាំងពីឆ្នាំ ២០១៧មក៕	កូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា បានរិះគន់ជាលើកទី២ ក្រោយអាម៉េរិកប្រកាសផ្ដល់ជំនួយរថក្រោះទៅឱ្យអ៊ុយក្រែន មិនទាន់បានមួយសប្ដាហ៍ផង។ រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងព្យុងយ៉ាង បានថ្កោលទោសចំពោះការសម្រេចចិត្តបែបនេះរបស់អាម៉េរិក ហើយបានហៅថាជាឧក្រិដ្ឋកម្មអសីលធម៌ ក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យកើនឡើងអស្ថេរភាពក្នុងពិភពលោក។
ពីកុមារក្រីក្រដែលដើលេងបាល់ទាត់នៅលើដងផ្លូវ បានក្លាយទៅអ្នកចាត់ការក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់ និងជាឪពុកគេនោះ Guardiola តែងតែគេចចេញពីពិភពខាងក្រៅ ហើយសំងំនៅក្នុងផ្ទះដើម្បីស្តាប់តន្ត្រីដែលលោកចូលចិត្ត។ នៅក្នុងបទសម្ភាស អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ វ័យ៤៧ឆ្នាំរូបនេះ និយាយយ៉ាងយូរអំពីការចិញ្ចឹមបីបាច់គ្រួសារ និងទំនាក់ទំនងពិសេសរបស់គាត់ជាមួយប្រជាជនក្នុងក្រុង Manchester ប្រទេសអង់គ្លេស ខណៈដែលលោកជញ្ជឹងគិតពីអ្វីដែលនឹងកើតឡើងនាពេលអនាគត។ Guardiola ក៏បានរៀបរាប់ពីរាត្រីមួយដែលភរិយានិង កូនស្រីពីរនាក់របស់លោកស្ថិតក្នុងការវាយប្រហារដោយបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនាការប្រគុំតន្ត្រីមួយនៅកីឡដ្ឋាន Manchester Arena ផងដែរ ដែលហេតុការណ៍នោះបានធ្វើឲ្យមនុស្សស្លាប់ជាង២០នាក់ និងរបួសជាច្រើននាក់។ អត្ថបទទាក់ទង ជំនួប Man Utd-Man City នៅទឹកដីអាមេរិក នឹងត្រូវពាក់អាវមានរូបឃ្មុំ អតីតអ្នកចាត់ការ Barcelona ដែលចូលចិត្តស្តាប់ចម្រៀង និងតែងតែទៅចូលរួមការប្រគុំតន្ត្រីបានប្រាប់ពីចំណងជើងបទចម្រៀងចំនួន៦បទដែលបានជួយកំណត់ជីវិត ស្នេហា និងអាជីពអ្នកជាគ្រូបង្វឹកកីឡាបាល់ទាត់ឲ្យបានជោគជ័យមកទល់នឹងសព្វថ្ងៃនេះ។ ចម្រៀងទាំង ៦បទនោះមានចំណងជើងថា ១- Don't Look Back in Anger ច្រៀងដោយលោក Oasis ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ ២- The Healing Day ដោយ Bill Fay ឆ្នាំ ២០១២ ៣- Fiesta, ដោយ Joan Manuel Serrat ឆ្នាំ ១៩៧០ ៤- Amor Particular, ដោយ Lluis Llach ឆ្នាំ ១៩៨៤ ៥- New York, New York, ដោយ Frank Sinatra ឆ្នាំ ១៩៨០ ៦- Your Song, ដោយ Elton John ឆ្នាំ១៩៧០	លោក Pep Guardiola អ្នកចាត់ការទូទៅ Manchester City បានប្រាប់ពីចំណងជើងបទចម្រៀងចំនួន ៦បទ ដែលជួយកំណត់ពេលវេលាដ៏សំខាន់សម្រាប់ជីវិត និងអាជីពរបស់លោកនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ផ្តាច់មុខជាមួយ BBC Radio 5 live នៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា។
រោគសញ្ញាចម្បងនៃជំងឺរលាកសន្លាក់ហ្កោត រួមមានការឈឺចុកចាប់ ការតឹងណែន ការឡើងក្តៅ និងក្រហមនៅសន្លាក់ដែលមានបញ្ហា។ ក្នុងករណីភាគច្រើន វាច្រើនកើតនៅលើមេជើង ហើយការឈឺចាប់ខ្លាំងក្លា រហូតពេលខ្លះ ទ្រាំមិនចង់បាន។ ម្នាស់ រមៀត និងខ្ញី អាចជួយគ្រប់គ្រង និងព្យាបាលជំងឺរលាកសន្លាក់ហ្កោត #១ ម្នាស់ មានផ្ទុកសារធាតុ bromelain ដែលជាអង់ស៊ីមពិសេស ដែលអាចកាត់បន្ថយការរលាក។ #២ រមៀត អាចជួយបំបាត់ការឈឺចាប់ # ខ្ញី ជួយបញ្ឈប់សញ្ញា ដែលទៅបញ្ជាខួរក្បាលឲ្យវាយប្រហារលើសន្លាក់ ព្រមទាំងជួយកាត់បន្ថយការរលាក។ ចូរញ៉ាំអាហារទាំងបីនេះឲ្យបានញឹកញាប់ ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងការពារជំងឺមួយនេះ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ជំងឺរលាកសន្លាក់ហ្កោត គឺជាជំងឺដ៏កាចសាហាវ ហើយកំពុងរាតត្បាតច្រើន ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋខ្មែរ។ ជំងឺរលាកសន្លាក់ហ្កោត បង្កការឈឺចុកចាប់ និងផលវិបាកជាច្រើន ចំពោះជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ជំងឺរលាកសន្លាក់ហ្កោត បង្កឡើងដោយសារការកកើតជាតិអាស៊ីត នៅក្នុងឈាមច្រើនពេក។
គណបក្ស ដែលចាប់ផ្តើមដាក់បណ្តឹងមុនគេ គឺគណបក្សយុវជនកម្ពុជារបស់លោក ពេជ្រ ស្រស់។ លោក ពេជ្រ ស្រស់ បានយកបណ្តឹងទៅដាក់នៅគ.ជ.ប នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ នេះម្តង។ ប្រធានគណបក្សរូបនេះ បានសរសេរលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកថា មូលហេតុដែលលោក ដាក់បណ្តឹង គឺដោយសារតែលទ្ធផលបណ្ណោះអាសន្ន ដែលគ.ជ.ប ទើបនឹងប្រកាស ហាក់ដូចជាមិនទាន់មានលក្ខណត្រឹមត្រូវនៅឡើយ។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប ប្រាប់សារព័ត៌មានមានថ្មីៗថា ក្រៅពីគណបក្សយុជនកម្ពុជា គ.ជ.ប ពុំទាន់ឃើញមានគណបក្សណាផ្សេង ដាក់បណ្តឹងនោះទេ។ លោក បន្តថា គ.ជ.ប ត្រូវពិនិត្យជាមុនសិន ហើយបន្ទាប់មកទើបសម្រេចថា ត្រូវរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ តាមបណ្តឹងរបស់គណបក្សយុវជនកម្ពុជា ឬមិនរាប់។ លោក បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងពិនិត្យមើលសិន មិនមែនចេះតែធ្វើតាមការស្នើសុំនោះទេ»។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា បន្ថែមថា ប្រសិនបើ គ.ជ.ប សម្រេចដោះស្រាយបណ្តឹងរបស់គណបក្សយុវជនកម្ពុជា ដោយត្រូវចំណាយពេលច្រើនថ្ងៃ ដូច្នេះ ការប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោត អាចនឹងផ្អាក។ ប៉ុន្តែ លោក បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើបណ្តឹងរបស់គណបក្សយុវជនកម្ពុជា ត្រូវបានច្រានចោល ឬក៏ដោះស្រាយបានមុនថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា នោះកាលបរិច្ឆេទនៃការប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការ នឹងមិនផ្លាស់ប្តូរអ្វីឡើយ។ លោក បកស្រាយបែបនេះថា៖«ឥឡូវយើង មិនទាន់អាចនិយាយថា ការប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការ នឹងត្រូវពន្យារ ឬមិនពន្យារទេ ព្រោះយើង មិនទាន់បានសម្រេចលើបណ្តឹងរបស់គណបក្សយុវជនកម្ពុជា»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ជានីតិវិធី ការដោះស្រាយបណ្តឹងនេះ មិនអាចឲ្យលើសពី១០ថ្ងៃនោះទេ។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប ដដែល។ លោក បានអះអាងទៀតថា ក្រោយដោះស្រាយបណ្តឹងរបស់គណបក្សរួចហើយ ទើបគ.ជ.ប អាចប្រកាសលទ្ធផលផ្លូរការនៃការបោះឆ្នោត។ លោក សង្កត់យ៉ាងដូច្នេះ៖«យ៉ាងយូរ រយៈពេល១០ថ្ងៃ គ.ជ.ប ត្រូវតែមានដំណោះស្រាយលើបណ្តឹងរបស់គណបក្ស»។ ការប្រកាសលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោត មានបីដំណាក់កាល គឺលទ្ធផលបឋម លទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន និងលទ្ធផលផ្លូវការ។ លទ្ធផលបឋម និងលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន ត្រូវបាន ប្រកាសរួចរាល់អស់ហើយ។ តួលេខនៃលទ្ធផលបឋម និងលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន ខុសគ្នាតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ លទ្ធផលទាំងពីរលើកនេះ បង្ហាញថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបានសន្លឹកឆ្នោតជាង ៤,៨លាននាក់ឯណោះ ដែលស្មើជាង៧៦ភាគរយ។ គេ សន្និដ្ឋានជាមុនថា ក្នុងចំណោមគណបក្សទាំង២០ ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ ប្រហែលជាមានតែគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទេ ដែលមានលទ្ធភាពទទួលបានអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភា។ រដ្ឋសភានីតិកាលទី៦ នឹងត្រូវប្រជុំលើកដំបូងនៅព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ ហើយមួយថ្ងៃបន្ទាប់មក នឹងត្រូវបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប្រចាំផ្ទះនាពេលកន្លងមក៕	តាមកាលបរិច្ឆេទ ដែលត្រូវបានគ្រោងទុក គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) នឹងប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨។ ប៉ុន្តែ កាលបរិច្ឆេទនៃការប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការនេះ អាចនឹងប្រែប្រួល ដោយសារតែមានគណបក្ស ដាក់បណ្តឹងទៅកាន់គ.ជ.ប ដើម្បីទាមទារឲ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ។
ខណៈពេលនេះ ស្ងាត់អ្នកបញ្ជាទិញ។ លោក ចាប សីមា បានដាក់លក់ផលិតផលខ្លួន លើបណ្ដាញសង្គម តែផលិតផលរបស់កសិកររូបនេះ ហាក់លក់មិនដាច់ព្រោះថា អ្នកខ្លះជួយទិញក្នុងបរិមាណតិច ។ រីឯ ខ្លះ ឱ្យតម្លៃថោក ដែលធ្វើឱ្យ លោក ពិបាកលក់។ ក្នុងបទសម្ភាស ជាមួយសារព័ត៌មាន ThmeyThmey 25 តាមទូរសព្ទ លោក ចាប សីមា បានឱ្យដឹងថា ក្នុងរដូវប្រមូលផលឆ្នាំនេះ ខ្ទឹមក្រហមរបស់លោក ពុំសូវមានទីផ្សារនោះទេ។ ជាក់ស្ដែង មកទល់ពេលនេះ នៅសល់ប្រហែល ១តោនទៀត លក់មិនចេញ។ បើតាមកសិករនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យរូបនេះ មូលហេតុដែលនាំទីផ្សារខ្ទឹមក្រហមខ្មែរលោក ចង្អៀត ដោយសារតែ លំហូរចូលពីបរទេសមានតម្លៃទាប ជាងខ្ទឹមក្រហមក្នុងស្រុក។ ខ្ទឹមក្រហមរបស់លោក សីមា លក់ក្នុងតម្លៃ ៦ពាន់រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ខណៈខ្ទឹមក្រហមនាំចូលមានតម្លៃប្រហែល ៤ ទៅ៥ពាន់រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាមប៉ុណ្ណោះ។ «ឱ្យតែដាំច្រើន ដឹងតែលក់មិនចេញ។ បើគេទិញខ្ទឹមនាំចូលវាថោកជាង មួយថ្ងៃចូលរាប់រយតោន។ ខ្ទឹមនាំចូល គឺថា របស់របរកសិកម្មគេវាថោក ហើយជីគេក៏ថោក។ ដល់ពេលរបស់យើងនៅនេះ(កម្ពុជា) ស្អីក៏ថ្លៃ ថ្លៃទាំងអស់ តាំងពីគ្រាប់ពូជ ថ្លៃជី សាំង មាស៊ូត ថ្លៃទាំងអស់។ អ៊ីចឹង! បើឱ្យលក់តម្លៃដូចគេ យើងលក់អត់កើត វាខាត»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក ចាប សីមា ដែលបន្ថែមថា សព្វថ្ងៃនេះ លោក ពិបាកប្រកួតប្រជែងជាមួយទីផ្សារបរទេស។ លោក ចាប សីមា ដាំខ្ទឹមក្រហម រយៈពេល២ឆ្នាំហើយ លើផ្ទៃដី១ រ៉ៃ ឬ ១៦០០ម៉ែត្រការ៉េនៅភូមិពង្រ ឃុំកំពង់ស្វាយ ស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ក្នុងមួយឆ្នាំ លោក ដាំខ្ទឹមក្រហម តែម្ដងប៉ុណ្ណោះ និងក្រៅពីនោះ លោកទុកដីដាំបន្លែផ្សេងៗ ដូចជា តាសក់ និងបន្ថែមវិលជុំជាដើម។ កសិកររូបនេះ ត្រូវពឹងផ្អែកទីផ្សារលើឈ្មួញនៅភ្នំពេញនិងសៀមរាប ដែលរយៈពេល១ ឬ២សប្ដាហ៍ ឈ្មួញទទួលទិញតែ៥០ ទៅ១០០ គីឡូក្រាមប៉ុណ្ណោះ។ លោកចាប សីមា ប្រាប់ដូច្នេះថា៖« ទីផ្សារមានតិចតួចដែរ តែមួយអាទិត្យគេយក១០០គីឡូ ៥០គីឡូ។អ៊ីចឹង! វាយឺតខ្ញុំចង់ដាក់លក់ឱ្យលឿនៗ។ ខ្ញុំបង្ហោះទៅហ្នឹង អត់មានអ្នកទិញច្រើនទេព្រោះអីអ្នកខ្លះទិញ ១ ឬ២ គីឡូក្រាមអី ខ្ញុំផ្ញើទៅម៉េចកើត។ អ៊ីចឹង បើបានត្រឹម១០គីឡូឡើង ខ្ញុំលក់ឱ្យបាន»។ ថ្វីដ្បិត ដំណាំខ្ទឹមក្រហម អាចទុកលក់បានយូររហូត៦ខែ តែលោក សីមា ចង់លក់ឱ្យអស់ក្នុងពេលឆាប់ៗ ដើម្បីបានដើមទុនយកដាំដំណាំផ្សេងទៀត។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ លោក ប៉ាង វណ្ណាសេដ្ឋ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មបន្ទាយមានជ័យ ប្រាប់សារព័ត៌មាន Thmey Thmey 25 តាមទូរសព្ទខ្លីថា នៅពេលទំនិញច្រើន តែងនាំឱ្យការកកស្ទះខ្លះហើយ គ្រាន់តែកសិករខ្លះត្អូញត្អែរ និងខ្លះមិនសូវបញ្ចេញ។ បើតាមប្រធានមន្ទីរកសិកម្មរូបនេះ ករណី លោកកសិករត្អូញត្អែរនេះ ទំនងជាការធ្វើទីផ្សាររបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ដោយខ្ទឹមក្រហម នៅក្នុងស្រុកសិរីសោភ័ណ លក់ដាច់តាំងពីដើមមកម្លេះ មិនមានបញ្ហាប្រឈមធំដុំនោះទេ។ លោក ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ធម្មតាទំនិញច្រើន វាមានលក់ចេញ និងអត់ចេញខ្លះ អ៊ីចឹងហើយ។ ហើយចេះតែរកទីផ្សារឱ្យមានគ្រប់តែសព្វហ្នឹងឯង»៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ចាប សីមា កំពុងស្វែងរកទីផ្សារលក់ចេញខ្ទឹមក្រហមរបស់ខ្លួនដែលសល់ប្រហែល ១តោន លក់មិនចេញ។ កសិករ លោក សីមា ត្រូវការបង្វែរដើមទុនយកដាំបន្លែឡើងវិញ
Olympic Day គឺជាទិវា ដែលបណ្ដាប្រទេសជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្ដរជាតិ (IOC) តែងធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ទិវានេះ ត្រូវបានធ្វើឡើង ដើម្បីរំលឹកពីគុណតម្លៃកីឡាអូឡាំពិក។ កម្មវិធីនេះ នឹងមានការចូលរួមពីអត្ដពលិក ១០០នាក់ និងសិស្សានុសិស្ស ២០០នាក់។ លោក យឺន ពន្លឺ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានព័ត៌មាន របស់ NOCC បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមតេលេក្រាមថា ក្នុងកម្មវិធីទិវាអូឡាំពិក គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិក មានរៀបចំការរត់ ៣គីឡូម៉ែត្រ និងបទបង្ហាញនានាពីអត្ដពលិកជម្រើសជាតិ។ «យើង មានការរៀបចំរត់ ៣គីឡូម៉ែត្រ បន្ទាប់មកទៀត យើង ធ្វើបទបង្ហាញពីកីឡាអូឡាំពិក និងចលនាអូឡាំពិក ទៅកាន់សិស្សានុសិស្ស។ យើង បង្ហាញពីសារមន្ទីររបស់អូឡាំពិក ដែលមានតាំងពីរូបភាព និងរបស់ផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធជាមួយស៊ីហ្គេម ដូចជាមេដាយ ភ្លើងគប់ ជាដើម។»។ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានព័ត៌មានរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ៕	គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា (NOCC) នឹងរៀបចំទីវាអូឡាំពិក (Olympic Day) នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ វេលាម៉ោង៧ព្រឹក។ នេះ បើយោងតាមការផ្សាយរបស់ NOCC ដោយកម្មវិធីនេះ នឹងរៀបចំការរត់៣គីឡូម៉ែត្រ ការធ្វើបទបង្ហាញពីកីឡាអូឡាំពិក និងការទស្សនាសារមន្ទីកីឡា នៅបរិវេណពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោផង។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ដែលចេញដោយអ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ឱ វណ្ណឌីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល បានឲ្យដឹងថា ក្រសួងសុខាភិបាល សម្រេចផ្តល់ជូនវ៉ាក់សាំងកូវីសែល (Covishield) ចំនួន១ម៉ឺនដូស សម្រាប់មនុស្ស៥ពាន់នាក់ (ចាប់ពីអាយុ៦០ឆ្នាំឡើងទៅ) ដែលជាបុគ្គលិកស្ថានទូតចំនួន១៨ និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន៤៤។ ក្រៅពីក្រុមមនុស្សវ័យ៦០ឆ្នាំឡើងទៅ បុគ្គលិកអង្គការអន្តជាតិចំនួន ១៦៧១នាក់ ដែលស្ថិតក្រោមឆ័ត្ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត។ បន្ទាប់ពីនេះ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ក៏ត្រៀមរៀបចំការចាក់វ៉ាក់សាំងជូនបុគ្គលិកអង្គការអន្តរជាតិពហុភាគី និងទ្វេភាគីមួយចំនួន ៤៤៣នាក់ទៀត នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនាផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា បុគ្គលិកចំនួន ៧៤១នាក់ នៅតាមស្ថានទូតទាំង១៨ បានចាក់វ៉ាក់សាំងរួចរាល់ហើយ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាល សម្រេចផ្តល់ការចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់មន្រ្តីតាមស្ថានទូតបរទេសចំនួន១៨ និងស្ថាប័នអង្គការអន្តរជាតិចំនួន៤៤ នៅកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ នៅមន្ទីរពេទកាល់ម៉ែត។
សាលារៀនខ្លះ នឹងត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យបើកទ្វារវិញ នាថ្ងៃទី៧ កញ្ញានេះ។ ដូច្នេះក្រសួងអប់រំ ណែនាំឲ្យមាតាបិតា ឬអាណាព្យាបាលសិស្ស ត្រូវរៀបចំចំណីអាហារ ទឹក និងភេសជ្ជៈផ្សេងៗ ដែលប្រកបដោយសុវត្ថិភាពខ្ពស់សម្រាប់ទុកឲ្យកូនបរិភោគនៅសាលា ដើម្បីជៀសវាងបរិភោគអាហាររួមដែលជាប្រភពចម្លងមេរោគលឿន។ ចំពោះគ្រូ និងបុគ្គលិកសាលាទាំងអស់ក៏ត្រូវរៀបចំម្ហូបអាហារដោយវេចខ្ចប់ពីផ្ទះយកមកបរិភោគនៅសាលាផងដែរ ។ នោះក៏ព្រោះតែក្រសួងអប់រំហាមអាជីវករលក់ចំណីអាហារនៅបរិវេណសាលារៀន ដើម្បីបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩។ លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖«អំឡុងសាលារៀននីមួយៗបើកដំណើរការវិញ គឺមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការលក់ដូរចំណីអាហារនៅតាមសាលារៀនឡើយ»។ បើតាមក្រសួងអប់រំ សាលារៀនដែលតែងមានកម្មវិធីផ្តល់ស្បៀងអាហារសម្រាប់សិស្សដោយប្រើប្រាស់កសិផលក្នុងសហគមន៍ ក៏ត្រូវផ្អាកមួយរយៈផងដែរ។ ដើម្បីធានាដល់សុវត្ថិភាពសិស្សានុសិស្ស ក្រសួងអប់រំបានណែនាំឲ្យគណៈគ្រប់គ្រងសាលា អាណាព្យាបាលរួមគ្នាអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ បើតាមក្រសួងអប់រំ មាតាបិតាសិស្សគឺសុទ្ធតែឯកភាពបញ្ជូនកូនមករៀននៅសាលា ហើយក៏ទទួលខុសត្រូវលើហានិភ័យផ្សេងៗដែលកើតឡើងនៅសាលាទៀតផង។ ក្រសួងអប់រំបញ្ជាក់ថា ក្នុងករណីដែលសិស្សសាលាសង្ស័យថាមានជំងឺកូវីដ-១៩ ខាងសាលារៀន អាណាព្យាបាលសិស្ស និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតនឹងចេញថ្លៃធ្វើតេស្តរកជំងឺកូវីដ-១៩។ បើលទ្ធផលមានជំងឺកូវីដ-១៩មែន ភាគីខាងលើនឹងចេញថ្លៃព្យាបាល។ ប៉ុន្តែបើមានការផ្ទុះឡើង នូវជំងឺកូវីដ-១៩ នៅក្នុងសាលាណាមួយ សាលានោះគឺត្រូវដោះស្រាយ និងទទួលខុសត្រូវ។ ក្រសួងអប់រំផ្តល់សិទ្ធិឲ្យសិស្សណាដែលមិនចង់ត្រឡប់មកសាលាវិញ អាចបន្តការរៀនតាមអនឡាញបាន ហើយក្រសួងក៏អនុញ្ញាតឲ្យអ្នកសិក្សាអាចព្យូរការសិក្សាមួយរយៈបានទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រសួងអប់រំអនុញ្ញាតឲ្យសិស្សអាចត្រឡប់ទៅរៀន នៅតាមសាលាវិញគឺត្រឹមតែ២ ទៅ៣ថ្ងៃ ក្នុងមួយសប្តាហ៍ ហើយសល់ប៉ុន្មានទៀតគឺត្រូវបន្តរៀនតាមអនឡាញវិញ៕ អត្ថបទទាក់ទង ឌីប្លូមប្រឡងថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា រីឯបាក់ឌុបនៅថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ៖ ការបើកសាលារៀនឡើងវិញ មិនមែនបើកទាំងប្រថុយប្រថានឡើយ ដំណើរការសាលាឡើងវិញ ប៉ុន្តែបន្តរៀនអនឡាញ៣ថ្ងៃ និងការគោរពលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗ	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងអប់រំ ហាមមិនឲ្យអាជីវករលក់ចំណីអាហារ នៅខាងក្នុង និងក្រៅសាលារៀន ដែលនឹងបើកទ្វារឲ្យសិស្សចូលរៀនវិញ ក្នុងដំណាក់កាលទី២នេះឡើយ ដើម្បីបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩។ នេះបើយោងតាមគោលការណ៍ស្តង់ដាសុវត្ថិភាព(SOP)ក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។
សូមលោក-អ្នកនាង ទស្សនាវីដេអូសម្ភាសខ្លីរវាងលោក សែម វណ្ណា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ និងលោក ឆន រ័ត្នថា ដូចតទៅ៖ លោក ឆន រ័ត្នថា ប្រាប់ពីមូលហេតុដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាសប្បាយចិត្តខ្លាំង ព្រោះបានឃើញទេសភាពស្អាត។ ពេលខ្ញុំក្រោកឡើងឃើញពពកហូរកាន់តែស្អាត គឺហូរដូចទឹកអ៊ីចឹង។ ទិដ្ឋភាពទីនេះ ពិតជាស្រស់ស្អាត មិនធ្លាប់ឃើញ»។ លោកឆន រ័ត្នថា និងសមាជិករបស់លោក បានសម្រាកដោយតង់បោះនៅលើភ្នំម្រេចកង្កែបមួយយប់ ពីសេវាកម្មរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចជងនៅក្នុងឃុំជំនាប់ ស្រុកថ្មបាំង។ ភ្ញៀវទេសចរ ភាគចូលចិត្តឡើងភ្នំម្រេចកង្កែបជាក្រុម និងសម្រាកលើភ្នំម្រេចកង្កែប ដោយបោះតង់ តាមរយៈសេវាកម្មរបស់សហគមន៍ទេសចរណ៍ជនជាតិដើមភាគតិចជង ដែលមានមគ្គុទេសក៏ទេសចរណ៍សម្រាប់នាំផ្លូវ ព្រមទាំងមានអាហារពេលព្រឹក និងកាហ្វេ សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ។ តំបន់ភ្នំម្រេចកង្កែបស្ថិតនៅជ្រលងអារ៉ែង ក្នុងឃុំជំនាប់ ស្រុកថ្មបាំង ខេត្តកោះកុង។ ភ្ញៀវទេសចរ អាចធ្វើដំណើដោយមធ្យោបាយ ម៉ូតូ ដោយត្រូវចំណាយពេលប្រហែល៥០នាទី និងឡើងភ្នំដោយថ្មើរជើង ត្រូវចំណាយពេលប្រមាណ ២ម៉ោង ដើម្បីឡើងដល់កំពូលភ្នំម្រេចកង្កែប។ ភ្នំម្រេចកង្កែប មានចម្ងាយជិតស្នាក់ការសហគមន៍ជាងគេប្រមាណ១០ គីឡូម៉ែត្រពីស្នាក់ការសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍តំបន់ស្ទឹងអារ៉ែង៕	កោះកុង៖ «ម្រេចកង្កែប» ជាតំបន់ទេសចរណ៍ផ្សងព្រេងដ៏ល្បីល្បាញមួយក្នុងរយៈពេលថ្មីៗនេះ ដោយសារមានភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ ជាច្រើនបានទៅទស្សនាសម្រស់ដ៏ស្រស់ត្រកាល និងបានផ្សិតយករូបភាពទេសភាពពពកកកពាសពេញខាងដើមឈើ ប្រៀបបាននឹងគំនូធម្មជាតិរស់រវើក ដែលភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើនប្រៀបនឹងឋានសួគ៌តំបន់អារ៉ែង។ លោក ឆន រ័ត្នថា ភ្ញៀវទេសចរមកពីខេត្តព្រៃវែង បានជិះម៉ូតូជាមួយសមាជិកក្មេងៗ ៣នាក់ទៀត ដើម្បីមើលសម្រេស់ ម្រេចកង្កែប ដោយផ្ទាល់ ត្បិតថា រ័ត្នថា ធ្លាប់ឃើញតែរូបភាពតាមបណ្ដាញសង្គម។
រតនគិរី៖ លេក ការី ជាយុវតីជនជាតិដើមភាគតិចព្រៅម្នាក់ ដែលជម្នះផ្នត់គំនិតបុរាណរបស់ឪពុកម្តាយ និង គំនាបប្រពៃណីក្នុងការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ទាំងវ័យក្មេង។ ជាង២ឆ្នាំមកហើយដែលក្មេងស្រីវ័យ១៩រូបនេះ ចូលប្រឡូកកិច្ចការងារសង្គម ជាពិសេសផ្តោតសំខាន់លើការលើកកម្ពស់ការសិក្សា និងបញ្ហាការរៀបការទាំងវ័យក្មេង ដល់យុវជន ក្នុងសហគមន៍ជនជាតិភាគតិចព្រៅតែម្តង។ ស្ថិតនៅក្នុងសហគមន៍មួយកន្លែង មានយុវតីម្នាក់គ្រងឈុតពណ៌ក្រហមដោយមានឆ្នូតកាត់ទទឹង នៃសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស និងខ្មៅ ដែលបង្ហាញអំពីឯកសណ្ឋានប្រពៃណីរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចព្រៅ កំពុងអង្គុយបត់ជើងនៅលើគ្រែ ដើម្បីចែករំលែកអំពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការសិក្សាដល់កុមារ និងយុវជនមួយក្រុម នៅក្រោមម្លប់ឈើដ៏ត្រឈឹងត្រឈៃមួយដើម ក្នុងឃុំតាវែងក្រោម ស្រុកតាវែង ខេត្តរតនគិរី។ យុវតីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនោះ គឺជា លេក ការី។ នាង តែងតែឆ្លៀតពេលទំនេរពីសិក្សា ឬ យកពេលថ្ងៃសៅរ៍-អាទិត្យ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីតម្លៃនៃការរៀនសូត្រ, បញ្ហាសុខភាពបន្តពូជដែលបណ្តាលមកពីការរៀបការទាំងវ័យក្មេង និងធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្តនានានៅសហគមន៍របស់ខ្លួន ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ៥៧គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងបាលុង។ ការី កំពុងឡើងធ្វើបទបង្ហាញក្នុងកម្មវិធីអ្វីមួយ។ រូបថត៖ ហ្វេសប៊ុក Lek Karry «ខ្ញុំរៀននៅសាលារដ្ឋ គឺមានពេញម៉ោង និងពេញសប្តាហ៍តែម្តង។ មានពេលតែសៅរ៍-អាទិត្យ ដែលខ្ញុំអាចឆ្លៀតទៅធ្វើកិច្ចការសហគមន៍ ហើយការងារសហគមន៍ វាមិនត្រឹមតែមានមួយមុខ សម្រាប់យើងធ្វើ គឺវាច្រើនមែនទែន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ការី។ សិស្សថ្នាក់ទី១១នៅវិទ្យាល័យតាវែងរូបនេះ បន្តរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ៖ « យើងរៀនផង! ធ្វើការផង! ពេលខ្លះវាហត់ក៏ពិតមែន! ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថាវាមិនមែនជាបញ្ហានោះទេ ព្រោះគ្មានអ្វីបានមកដោយស្រួលនោះទេ។ បើយើងចង់បានជីវិតមួយដ៏ល្អប្រសើរ អ៊ីចឹងវាត្រូវតែយើងត្រូវលះបង់ពេលវេលា និងកម្លាំងកាយ និងទឹកចិត្ត»។ សកម្មភាពការងារសង្គមដែល ការី ប្រឹងប្រែងធ្វើក្នុងរយៈពេលជាង២ឆ្នាំមកនេះ មិនសូវទទួលបានការគាំទ្រពីប្រជាសហគមន៍ទេ ជាពិសេសពីសំណាក់ឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួនតែម្តង ខណៈនាងត្រូវបានអាជ្ញាធរជាតិ និងក្រោមជាតិ អង្គការអភិវឌ្ឍនានា រួមទាំងតំណាងស្ថានទូតប្រចាំកម្ពុជាមួយចំនួន ចាត់ទុកជាក្មេងស្រីជនជាតិដើមភាគតិចដ៏គំរូម្នាក់ ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរភាពអវិជ្ជមានរបស់ប្រពៃណី ដើម្បីអភិវឌ្ឍសហគមន៍។ រងសម្ពាធពីឪពុកម្តាយព្រោះតែខ្លួនជាកូនស្រី ការី ជាកូនច្បងក្នុងគ្រួសារដែលមានប្អូនប្រុសពីរនាក់។ នាង សម្រេចចូលប្រឡូកកិច្ចការងារស្ម័គ្រចិត្ត ចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០១៩មក ដើម្បីអភិវឌ្ឍចំណេះជំនាញខ្លួន និងសហគមន៍។ មកទល់បច្ចុប្បន្ន ដ្បិតថា សកម្មភាពការងាររបស់តរុណវ័យរូបនេះ បានជះផលវិជ្ជមាន និងគំរូភាពល្អដល់កុមារនិងយុវជន នៅក្នុងសហគមន៍ជនជាតិភាគតិចលើផ្នែកអប់រំ និងបញ្ហានៃការរៀបការទាំងវ័យក្មេងក្តី តែឪពុកម្តាយការី ហាក់មិនមានមោទកភាពចំពោះកូនស្រីម្នាក់នេះឡើយ។ «គ្រួសារខ្ញុំ អត់សូវគាំទ្រខ្ញុំឱ្យការងារសហគមន៍ទាំងអស់ហ្នឹងទេ ព្រោះពួកគាត់ខ្លាចខ្ញុំរៀនច្រើន»។ ការី លើកឡើងបែបនេះប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ(ThmeyThmey) ដោយបន្តរៀបរាប់ទាំងសំឡេងអួលដើមកយ៉ាងដូច្នេះ ៖ «ឪពុកម្តាយខ្ញុំនៅតែមានផ្នត់គំនិតថា ខ្ញុំជាកូនស្រីដែលមិនអាចទៅណាមកណាបានឆ្ងាយពីផ្ទះ និងមិនអាចធ្វើការងារធំដុំបាន!។ គាត់មិនសប្បាយចិត្តឱ្យខ្ញុំធ្វើការងារទាំងអស់ហ្នឹងទេ! ហើយពួកគាត់ក៏មិនគាំទ្រឱ្យខ្ញុំទៅប្រជុំនៅខេត្ត ឬ ឡើងទៅភ្នំពេញ ដើម្បីចូលរួមកម្មវិធីអប់រំ និងកម្មវិធីផ្សេងៗឡើយ។ សូម្បីតែកម្មវិធីដែលខ្ញុំត្រូវបានជ្រើសតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាប្រចាំនៅកម្ពុជាពេញមួយថ្ងៃ កាលនៅថ្ងៃទី៣០មីនា [ឆ្នាំ២០២២] ក៏គាត់មិនគាំទ្រ និងមិនចូលរួម ដែរ»។ កញ្ញា ការី កំពុងអង្គុយ ជាមួយ លោកស្រី Devyani Khobragade ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា។ រូបថត៖ ហ្វេសប៊ុកផេក អង្គការភ្លែនកម្ពុជា ទោះបីមិនទទួលបានកម្លាំងចិត្តនិងការទំនុកបម្រុងពីឪពុកម្តាយក្តី ប៉ុន្តែ ការី នៅតែឆ្ពោះទៅមុខជានិច្ច ដើម្បីបង្ហាញឱ្យគ្រួសារ និង ប្រជាសហគមន៍របស់ខ្លួន ឃើញថា ក្មេងស្រីគឺត្រូវតែមានឯករាជ្យក្នុងការរៀនសូត្រ និងមានសមត្ថភាពរកចំណូលសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរស់នៅដោយខ្លួនឯង ដោយពុំចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើបុរស។ បើតាមយុវតីវ័យ១៩ឆ្នាំរូបនេះ នៅពេលក្មេងស្រីជនជាតិដើមភាគតិចទទួលបានការអប់រំពេញលេញ នោះអត្រាភាពក្រីក្រ និងរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ទាំងវ័យក្មេង នៅក្នុងសហគមន៍ ក៏ធា្លក់ចុះទៅតាមហ្នឹង ផងដែរ។ ការី បន្តនិយាយដោយភាពជឿជាក់ពោរពេញជាមួយនឹងស្នាមញញឹមយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំចង់លើកទឹកចិត្តដល់ក្មេងស្រីជនជាតិដើមភាគតិច និងក្មេងស្រីដទៃទៀតក្នុងខេត្តរតនគិរី ឱ្យមានក្តីសុបិនធំ និងចក្ខុវិស័យទាក់ទងនឹងការដឹកនាំ នៅក្នុងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចរបស់ពួកគេ ហើយខ្ញុំចង់ជំរុញកុមារី ឱ្យក្លាយជាអ្នកដឹកនាំ នាពេលអនាគត»។ ក្មេងស្រីក្នុងស្រុកតាវែងចាប់ផ្តើមផ្តោតលើការសិក្សាជាងការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ការី ជាក្មេងស្រីគំរូដ៏មានសក្កានុពលម្នាក់សម្រាប់ក្មេងស្រីនៅក្នុងស្រុកតាវែង ដែលមានភាពក្លាហាន និងសកម្មទាំងការងារសង្គម រួមទាំងការសិក្សា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី កាពីង ពេជ្រ អភិបាលរងនៃស្រុកតាវែង ខេត្តរតនគិរី ដោយកត់សម្គាល់ ថា រាល់សកម្មភាពការងាររបស់ការី គឺបានជំរុញក្មេងស្រីឯទៀតឱ្យបោះបង់គំនិតរៀបការវ័យក្មេង ហើយប្រឹងស្រវាចាប់យកឱកាសរៀនសូត្រវិញ។ ត្បិតថា នាអំឡុងឆ្នាំ២០២០ និង២០២១ ចំនួនក្មេងស្រីដែលរៀបការក្នុងវ័យ១៦-១៧ឆ្នាំ មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែចរន្តនៃការចូលរៀនរបស់ក្មេងស្រីក៏មានសន្ទុះកើនខ្លាំង ផងដែរ។ អ្នកស្រី កាពីង ពេជ្រ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ៖ «បច្ចុប្បន្ន ការសិក្សារបស់ក្មេងស្រីនៅស្រុកតាវែង គឺមានកើនឡើងបើធៀបនឹងឆ្នាំមុនមានកូវីដ-១៩ ហើយការរៀនសូត្ររបស់ពួកគេក៏ពូកែ ផងដែរ។ អ្នកខ្លះរៀនពូកែជាងបុរសទៅទៀត»។ បើតាមអ្នកស្រី កាពីង ពេជ្រ កំណើននៃការចូលរៀនរបស់ក្មេងស្រីជនជាតិដើមភាគតិចនៅក្នុងស្រុកតាវែងនេះ បានមកពីការផ្សព្វផ្សាយរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងអង្គការដៃគូអភិវឌ្ឍនានា, គំរូភាពរបស់កញ្ញា លេក ការី ដល់យុវតីដទៃទៀតក្នុងសហគមន៍ ខណៈឪពុកម្តាយ ឬ អាណាព្យាបាលរបស់ក្មេងស្រីមួយចំនួន មានការយល់ដឹងច្រើនលើការសិក្សារៀនសូត្រ។ ជុំវិញកំណើននៃការសិក្សារបស់ក្មេងស្រីនេះ ក៏មានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មភាពពីអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិប្រចាំកម្ពុជា ផងដែរ។ លោក យី គឹមថាន នាយកស្តីទីអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិប្រចាំកម្ពុជា បានលើកឡើងថា នារយៈពេលប្រមាណ៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អង្គការភ្លែនកម្ពុជា បានធ្វើការងារច្រើននៅក្នុងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចខេត្តរតនគិរី ដែលផ្តោតទៅលើការកាត់បន្ថយការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍វ័យក្មេង និងមានការផ្ទៃពោះក្នុងវ័យជំទង់។ «អង្គការភ្លែនកម្ពុជាយើង គឺធ្វើការងារទាក់ទងនឹងការពង្រឹងគុណភាពអប់រំនៅថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ ដោយធ្វើយ៉ាងម៉េចផ្តល់ជាអាហារូបកណ៍ដល់សិស្ស ហើយយើងរៀបចំសាលាឬថ្នាក់រៀនសម្រាប់កុមារនិងក្មេងស្រី»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក យី គឹមថាន ដោយបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖« នៅក្នុងនោះយើងក៏បូកបញ្ជូលនឹងការបង្រៀនដល់ក្មេងស្រីពីសុខភាពផ្លូវភេទ និងការបន្តពូជ ទៅតាមថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ ដែរ»។ ក្រៅពីនេះអង្គការភ្លែន ក៏ផ្តោតលើការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈដល់ក្មេងស្រី ដែលបោះបង់សិក្សា ដើម្បីឱ្យក្មេងស្រីទាំងនោះមានជំនាញមួយច្បាស់លាស់ដែលអាចប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតខ្លួនឯងបាន ដោយពុំចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើសេដ្ឋកិច្ចពីបុរស។ នាយកស្តីទីអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិប្រចាំកម្ពុជារូបនេះ បន្តរៀបរាប់ដូច្នេះ៖ «ជាមួយគ្នានេះ យើងក៏នៅបន្តផ្តោតលើការផ្សព្វផ្សាយនូវសិទ្ធិទទួលរបស់ក្មេងស្រីឬស្រី្តក្នុងការសិក្សា ក៏ដូចជាឱ្យពួកគាត់យល់អំពីផលវិបាកនៃការរៀបការវ័យក្មេង ហើយបូកជាមួយកម្មវិធីយុវជនអប់រំយុវជនទៅវិញមក ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហារបស់យុវជនដែលរៀបការទាំងវ័យក្មេង»។ បើតាមលោក យី គឹមថាន សកម្មភាពការងារទាំងនេះ មានការចូលរួមច្រើន ពីសំណាក់យុវជនដែលជាជនជាតិដើមភាគតិច។ ក្នុងនោះ វត្តមានរបស់យុវតី លេក ការី គឺជាតួអង្គយ៉ាងសកម្មក្នុងការជួយជំរុញកុមារនិងយុវជនឱ្យទទួលបានការសិក្សា។ លោកបន្តនិយាយដូច្នេះ៖ «លើសពីតួអង្គផ្សព្វផ្សាយពីបញ្ហារៀបការវ័យក្មេងក្នុងសហគមន៍, អ្វីដែលខ្ញុំមើលឃើញនោះ ការី បានកៀរគរថវិកាពីសមាជិកក្រុមរបស់ខ្លួន ទិញកង់ឱ្យក្មេងស្រីនៅក្នុងគ្រួសារក្រីក្រមួយ ដើម្បីឱ្យក្មេងស្រីនោះអាចទៅសាលារៀនបាន»។ ២ឆ្នាំមកនេះ ពោលគឺចាប់ពីឆ្នាំ២០២០ ដល់២០២១ ចរន្តនៃការចូលរៀនរបស់ក្មេងស្រី មានសន្ទុះកើនខ្លាំងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ។ នោះក៏ដោយសារការចូលរួមដ៏ធំ ពីយុវតី លេក ការី ដែលជាក្មេងស្រីជនជាតិដើមភាគតិចម្នាក់ មានសមត្ថភាពកៀរគរធនធានសម្រាប់ជួយយុវជន ក្នុងសហគមន៍របស់ខ្លួន ដើម្បីទទួលបានការរៀនសូត្រ៕	ដោយ៖ ហេង ស្រីលីន
ទីភ្នាក់ងារសេវាសង្គម បានចាត់ទុកជនជាតិអេស្ប៉ាញជាងមួយលាននាក់ថា ជាក្រុមមនុស្សត្រូវការជំនួយម្ហូបអាហារ និងសេវាថែទាំសុខភាព នៅក្នុងប្រទេសដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃទ្វីបអឺរ៉ុបមួយនេះ។ មនុស្សខ្លះ ក្នុងបណ្តាក្រុមជនទាំងនេះ ស្ថិតនៅតែក្នុងផ្ទះ ហើយមិនអាចចេញទៅចាក់វ៉ាក់សាំងបាន តាមការអំពាវនាវរបស់អាជ្ញាធរ។ ដូច្នេះនៅលើកោះ Mallorca បុគ្គលិកសុខាភិបាល បានទៅចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យពួកគេនៅតាមផ្ទះតែម្តង។ អ្នកស្រី Pilar Rodriguez ជាគិលានុបដ្ឋាយិកាម្នាក់ក្នុងចំណោមគិលានុបដ្ឋាកបីនាក់ក្នុងក្រុង Sa Pobla ស្ថិតនៅលើដែនកោះនេះ ជាអ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដនៅក្នុងភូមិជិតក្រុងនេះ។ ពេលដើរចូលទៅក្នុងភូមិ អ្នកស្រី Rodriguez និងសហសេវិករបស់អ្នកស្រី ត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយក្រុមនុស្សវ័យចំណាស់ ដែលពួកគេភាគច្រើនមិនអាចងើបពីកៅអី ឬគ្រែរបស់ពួកគេ។ អ្នកស្រី Rodriguez បាននិយាយថា អ្នកស្រីនិងសហសេវិកបានចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យមនុស្ស៧០នាក់នៅក្នុងផ្ទះពួកគេក្នុងតំបន់ជនបទនោះ។ ពួកគេបានទទួលវ៉ាក់សាំង Pfizer-BioNTech ដែលជាវ៉ាក់សាំងនាំមុខគេក្នុងយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ អ្នកស្រី Rodriguez និងសហសេវិកអ្នកស្រីកាន់ធុងទឹកកកដាក់វ៉ាក់សាំង ដើរទៅកាន់ផ្ទះទីមួយ ដែលនៅទីនោះពួកគេរៀបចំចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ។ ចេញពីផ្ទះទីមួយ ពួកគេដើរទៅកាន់ផ្ទះឯទៀតៗដោយមិនជិះក្នុងរថយន្តដែលរលាក់អាចធ្វើឲ្យវ៉ាក់សាំងខូចគុណភាព។ អ្នកស្រី Rodriguez បាននិយាយថា «មិនថាមានភ្លៀងឬខ្យល់ព្យុះអ្វីក៏ដោយ ក៏ក្រុមការងារអ្នកស្រីនៅតែទៅចាក់វ៉ាក់សាំងឲ្យមនុស្សចាស់ៗនៅតាមផ្ទះ»។ អាជ្ញាធរអេស្ប៉ាញ បានកំណត់ទីដៅចាក់វ៉ាក់សាំងនេះឱ្យដល់៧០%នៃប្រជារាស្ត្រពេញវ័យរបស់ផងខ្លួន គឺមនុស្សប្រមាណ៣៣លាននាក់មិនឱ្យហួសពីដំណាច់ខែសីហា។ បន្ទាប់ពីការយឺតយ៉ាវដោយសារមានការពន្យាពេលដឹកជញ្ជូនវ៉ាក់សាំងដោយក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ បានបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងចាក់វ៉ាក់សាំង ហើយនៅពេលនេះ មានមនុស្សជិត១៣លាននាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងនេះយ៉ាងហោចណាស់មួយដូសដែរ។ អាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺចាក់វ៉ាក់សាំងឲ្យក្រុមមនុស្សវ័យចំណាស់ និងក្រុមជនងាយរងគ្រោះបំផុត។ រដ្ឋាភិបាលអេស្ប៉ាញ បានចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យប្រជារាស្ត្រ៩៥%ដែលមានអាយុច្រើនជាង៨០ឆ្នាំរួចរាល់ហើយ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ខណៈមនុស្សរាប់ពាន់នាក់សម្រុកទៅចាក់វ៉ាក់សាំងនៅតាមគ្លីនិកសុខភាព និងនៅតាមកន្លែងចាក់វ៉ាក់សាំងនានាដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅទូទាំងប្រទេសអេស៉្បាញ បុគ្គលិកសុខាភិបាល ក៏បានចេញទៅចាក់វ៉ាក់សាំងដល់មនុស្សមួយចំនួន ដែលជាក្រុមជនងាយរងគ្រោះបំផុតដោយសារវីរុសកូរ៉ូណាផងដែរ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខ្លីស្តីពីទស្សនកិច្ចនៃអ្នកវិនិយោគជនជាតិបារាំងនៅក្នុងហាងបេប៊ីអោតឡេត (Baby Outlet) នៅក្បែរវិមានឯករាជ្យដូចតទៅ៖ សូមបញ្ជាក់ថា ហាងលក់ទំនិញកុមារ បេប៊ីអោតឡេត មានបីសាខា៖ សាខាទី១, សាខាទួលគោក មានទីតាំងស្ថិតនៅទល់មុខសាលាបឋមសិក្សាទួលគោក។ ទំនាក់ទំនង៖ ០១៧ ២២២ ៩៧៨ ។ សាខាទី២, សាខាកម្ពុជាក្រោម មានទីតាំងស្ថិននៅក្រោយទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី តាមបណ្តោយមហាវិថីកម្ពុជាក្រោម។ ទំនាក់ទំនង៖ ០១៧ ៨៨៦ ៦៨៥ និងសាខាទី៣, សាខាងវិមានឯករាជ្យ មានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយមហាវិថី ព្រះនរោត្តម ខាងត្បូងវិមានឯរាជ្យ។ ទំនាក់ទំនង៖ ០១៧ ៨៨៨ ២៩២ ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ បេប៊ីអោតឡេត (Baby Outlet) គឺជាហាងលក់ផលិតផលសម្រាប់កុមារ ទារក និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះដ៏ធំជាគេបង្អស់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានលក់ទំនិញជាង១ម៉ឺនមុខ។ ទំនិញទាំងអស់នេះ នាំចូលមកពីជាង៤០ប្រទេសជាមួយតម្លៃសមរម្យ។ មិនត្រឹមតែមានគុណភាពប៉ុណ្ណោះទេ តែទំនិញទាំងអស់ត្រូវបានទុកដាក់ត្រឹមត្រូវតាមស្តង់ដាអន្តរជាតិ។
Seoul said Tuesday it planned to take the issue to the World Trade Organization while Beijing expressed "strong dissatisfaction". "Together with other WTO members, China will resolutely defend its legitimate interests," its commerce ministry warned, without indicating any specific counteraction. At home in the US, the move was decried by the solar industry, which said the tariffs would create a "crisis" and cost thousands of US jobs and billions in investment without helping domestic suppliers meet rising demand. US Trade Representative Robert Lighthizer said the tariffs were imposed after an "exhaustive" review by USTR and the independent US International Trade Commission, which determined that US producers were "seriously injured by imports." The administration imposed tariffs of up to 50 percent on imports of large washing machines over three years, and up to 30 percent on solar panels over four years. South Korea, which has signed a free trade deal with the US and is a crucial ally in Washington's confrontation with North Korea, said it would a file a petition at the WTO. Its Trade Minister Kim Hyun-Chong said the tariffs were "excessive" and may constitute a "violation of WTO provisions." Samsung, South Korea's biggest firm, said the tariffs were "a tax on every consumer who wants to buy a washing machine." "Millions of Americans love their LG washers," said another South Korean company, LG Electronics, taking umbrage at the decision. "Consumers should be the ones to decide what washers they want." - Friction with China - Last year Trump launched dozens of trade cases, taking what his commerce department called "unprecedented" action on trade. Many have targeted China, the United States' biggest trade partner, which last year ran a record surplus with the US, inciting new ire from Trump. Targeting Chinese imports can cut both ways for the US. Imports of cheap Chinese panels helped triple US annual solar electricity generation between 2012 and 2016. But they also drove prices down by 60 percent, causing most US producers to stop production or declare bankruptcy, the USTR said. The rising imports were spurred by China's use of state incentives, subsidies and tariffs, and manufacturers have evaded compensatory US tariffs by repeatedly shifting production to new countries, USTR said. Chinese-made washing machine imports led to a "substantial" decline in market share for US producers, according to USTR. The director of the Chinese commerce ministry's trade and remedy investigation bureau said in a statement the US tariffs "not only aroused the concern of many trading partners but were also strongly opposed by many local governments and downstream enterprises in the US". - 'Disappointment' among solar industry - The US investigation into solar imports was launched following complaints from US companies Suniva, a bankrupt Chinese-owned firm, and SolarWorld, owned by a German concern that declared insolvency in May. The Solar Energy Industries Association (SEIA) said its members expressed "disappointment" at the decision. The new tariffs will cause the loss of about 23,000 American jobs and the cancelation or delay of billions of dollars in solar investment, the group said in a statement. The tariffs will not help meet US demand but "will create a crisis in a part of our economy that has been thriving, which will ultimately cost tens of thousands of hard-working, blue-collar Americans their jobs," said SEIA president Abigail Ross Hopper.	President Donald Trump has approved steep tariffs on imports of solar panels and washing machines to protect US producers, triggering an outcry in China and South Korea and even protests at home.
ភ្នំពេញ៖ លោក ពួច វ៉ា ជាអ្នកកាប់ឈើក្នុងព្រៃ បានងាកមកដាំតាសក់ជាលក្ខណៈគ្រួសារ ព្រោះយល់ពីការបំផ្លាញព្រៃឈើ និងចង់អភិរក្សព្រៃឈើ។ លោក ពួច វ៉ា សម្រេចចិត្ត ដាំតាសក់ដោយសារតែដាំណាំនេះ ឆាប់បានប្រមូលផល។ ជាពិសេស ដំណាំសុវត្ថិភាពដែលដំាជាលក្ខណៈគ្រួសារ តាសក់ដែលប្រមូលផលបានពី ២០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ លោក ពួច វ៉ា បានសម្រេចចិត្តចំណាយប្រាក់ ៤លានរៀល លើដាំតាសក់ ព្រោះមិនចង់បន្តកាប់ឈើក្នុងព្រៃទៀត។ កសិករដែលរស់នៅស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់រូបនេះ បានដាំតាសក់នៅលើផ្ទៃដីប្រមាណ ១ហិកតា អាចប្រមូលផលក្នុង១ថ្ងៃ ១០០គីឡូ និងអាចរកចំណូលបានជាង ២០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ នៅពេលវេលាប្រមូលផលដំណាំតាសក់នេះ។ លោក ពួច វ៉ា កសិករគំរូដាំណាំតាសក់ ក្នុងស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់។ សព្វថ្ងៃរូបលោក គឺជាកសិករដាំតាសក់គំរូមួយរូប ដែលដាំដុះ និងការប្រើប្រាស់ជី-ថ្នាំសុវត្ថិភាពពីធម្មជាតិ។ លោកបានបន្តបន្ថែមទៀតថា៖« មុនពេលដែលរូបខ្ញុំដាំតាសក់នេះ ខ្ញុំហាក់បីដូចជាមិនសូវហុចផល ដោយសារយើងកង្វះបច្ចេកទេសដាំ និងថែរក្សា»។ ដំណាំតាសក់ មានទីផ្សារណាស់ ហើយសឹងតែផ្គត់ផ្គង់មិនទាន់តម្រូវការផង។ លោក ពួច វ៉ា ក៏បានបន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ជំហានដំបូង យើងបានទទួលជោគជ័យ តែយើងមិនអាចផ្គង់ផ្គង់ទីផ្សារគ្រប់គ្រាន់នោះទេ»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ពួច វ៉ា លើកទឹកចិត្តដល់កសិករដទៃទៀត ដាំដុះតាសក់ ក៏ដូចជាបន្លែផ្សេងទៀត ដើម្បីទទួលបានប្រាក់ចំណូលបន្ថែម ទទួលបានបន្លែសុវត្ថិភាពបរិភោគ និងអាចកាត់បន្ថយចំណាកស្រុក និងកាប់ព្រៃឈើផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន ទីផ្សារលក់តាសក់ល្អ ក៏ដូចជាបន្លែដទៃផ្សេងទៀតផងដែរ ធ្វើឱ្យកសិករមានទឹកចិត្តដាំដុះបន្តទៀត។ បន្ថែមពីនេះ កសិករ វ័យ៥៣ឆ្នាំរូបនេះ បញ្ជាក់ដែរថា រយៈពេលដែលទទួលផលនៃដាំតាសក់នេះ ១ខែ ៥ថ្ងៃ។ តាំងពីដាំតាសក់នេះមក យើងពិតជាសប្បាយចិត្តណាស់ ព្រោះទទួលបានចំណូលរាល់ថ្ងៃ និងបាននៅក្បែរផ្ទះ ងាយស្រួលជុំគ្រួសារ។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក ពួច វ៉ា កសិករដាំតាសក់នៅខេត្តពោធិ៍សាត់។ ក្រៅពីការតាសក់ លោក ពួច វ៉ា ក៏បានដាំដុះសណ្តែកទ្រើង និងម្ទេសដែរ។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា ដាំណាំសណ្តែកទ្រើង ក្នុងមួយគីឡូ លោក ពួច វ៉ា អាចលក់បានក្នុងមួយគីឡូក្រាម តម្លៃ៤ ៥០០រៀល ទៅទីផ្សារ លោក ពួច វ៉ា កសិករគំរូដាំណាំតាសក់	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
ពេលដល់កំពូលភ្នំ កញ្ញាបានជួបនឹងសត្វព្រៃតូចៗ, ដើមឈើប្លែកៗ និងទទួលអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយជាមួយខ្យល់ធម្មជាតិ ដ៏ត្រជាក់ ដែលធ្វើឱ្យ ស៊ីង៉ា ភ្លេចអស់នូវភាពនឿយហត់។ ដោយទឹកចិត្តស្រឡាញ់ធម្មជាតិ និងចូលចិត្តការឡើងភ្នំ កញ្ញា ហ៊ុន ស៊ីង៉ា នៅមានក្ដីស្រម៉ៃមួយទៀត គឺប៉ងឡើងទៅលើភ្នំ Everest នៅថ្ងៃណាមួយឲ្យបានក្នុងមួយជីវិតរបស់កញ្ញា៕ ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មានលម្អិត សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសនេះ ដូចតទៅ៖ សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមឧបត្ថមនៅក្នុងកម្មវិធី «Mercedes-Benz និងកំណប់អាថ៌កំបាំង» ១, ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ខូ អិលធីឌី ទទួលសិទ្ធិផ្តាច់មុខពីក្រុមហ៊ុន ឌែមលើ អេជី ក្នុងការនាំចូល ចែកចាយ និងដាក់លក់នូវគ្រប់ប្រភេទរថយន្ត Mercedes ប្រចាំនៅកម្ពុជា។ ទីតាំងស្ថិតនៅ មហាវិថី សម្តេច ហ៊ុន សែន កែង មហាវិថី ឧកញ៉ា ហ៊ុន នាង ភូមិទួលរកា សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងផ្នែកទូទៅ 023 231 488 , ផ្នែកលក់ 017 231 488 និងផ្នែកសេវាកម្ម ០11 726 988 ។ ២, ហាងលក់ទំនិញ Baby outlet ជាហាងទំនិញដ៏ធំសម្រាប់កុមារតូចៗ ទារក និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។ Baby Outlet មាន ៣សាខា។ សាខាទី១ នៅទួលគោក ទល់មុខសាលាបឋមសិក្សាទួលគោក, សាខាទី២ នៅតាមបណ្ដាយផ្លូវកម្ពុជាក្រោម ខាងក្រោយទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងសាខាទី៣ នៅខាងត្បូងវិមានឯករាជ្យ ជាប់នឹងសកលវិទ្យាល័យបញ្ហាសាស្ត្រកម្ពុជា។ ទាក់ទងតាមលេខទូរស័ព្ទ 017 222 978 ។ ៣, ក្រុមហ៊ុន Serge Comtesse (ស៊ែក កុងតេស) ជាក្រុមហ៊ុនតែមួយគត់ ដែលនាំចូលផ្តាច់មុខពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នូវផលិតផល Schwarzkopf (ស្វកខប) Professional គឺប្រភេទផលិតផលការពារ និងថែរក្សាសរសៃសក់បានយ៉ាងល្អ។ ក្រុមហ៊ុន ស៊ែក កុងតេស មានទីតាំងនៅ ផ្លូវលេខ២១E0, ផ្លូវលេខ១៣៦ កែងផ្លូវ៤៩, សង្កាត់ផ្សារថ្មីIII, ខណ្ឌដូនពេញ, រាជធានីភ្នំពេញ។ ព័ត៌មានលម្អិតសូមទាក់ទងទៅកាន់ 023 966 263 / 023 63 00 733 ។ ៤, ក្រុមហ៊ុនកូកាកូឡា ដែលបានឧបត្ថម្ភភេសជ្ជៈ និងទិកពិសា Dasani ។ ទាក់ទងតាមលេខទូរស័ព្ទ 023 428 995 / 428 996 ៕	ភ្នំពេញ៖ ដោយសារតែធ្លាប់អានសៀវភៅថ្នាក់បឋមសិក្សា ដែលនិយាអំពីភ្នំឱរ៉ាល់ និងការទទួលបានព័ត៌មានជាបន្តបន្ទាប់ បានធ្វើឲ្យកញ្ញា ហ៊ុន់ ស៊ីង៉ា ស្រមៃដល់ភ្នំ និងទិដ្ឋភាពដ៏អស្ចារ្យ នៃភ្នំដែលខ្ពស់ជាងគេនៅកម្ពុជាមួយនេះ។ នៅទីបំផុតកញ្ញាវ័យ ២៥ឆ្នាំរូបនេះ បានសម្រេចក្ដីស្រម៉ៃរបស់ខ្លួន ដែលបានឡើងភ្នំឱរ៉ាល់ដ៏ខ្ពស់មួយនេះ កាលពីថ្ងៃឆ្លងឆ្នាំ២០១៨ ជាមួយមិត្តភក្តិចំនួន៨នាក់ផ្សេងទៀត ដែលក្នុងនោះមានស្ត្រីរហូតដល់ទៅ៧នាក់។
ទោះជាយ៉ាងណាកុំបារម្ភ! ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយៗដោះស្រាយបញ្ហារន្ធញើសធំ ៖ ១. ស៊ុត អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយផ្នែកពណ៌សនៃស៊ុត ១ គ្រាប់ជាមួយទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ ១ ស្លាបព្រា។ កូរឱ្យសព្វសឹមលាបលើផ្ទៃមុខ ហើយទុកចោលរហូតដល់ស្ងួតសឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ។ អនុវត្តឱ្យបាន ២ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ២. លាងសម្អាតមុខ វិធីដ៏ងាយមួយទៀតដើម្បីបង្រួមរន្ធញើសលើផ្ទៃមុខ គឺការលាងសម្អាតផ្ទៃមុខឱ្យបាន ២ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ (ពេលព្រឹកនិងយប់)។ ៣. ទឹកប៉េងប៉ោះស្រស់ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបទឹកប៉េងប៉ោះស្រស់លើស្បែកនិងទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ២០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ។ ៤. យ៉ាអួរ លាបយ៉ាអួរសុទ្ធលើមុខ រួចទុកចោលសម្រាប់រយៈពេលប្រហែល ២៥ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ។ អនុវត្តឱ្យបាន ២ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ៥. ស្ករសនិងប្រេងអូលីវ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយស្ករស ២ ស្លាបព្រាបាយជាមួយប្រេងអូលីវ ១ ស្លាបព្រាបាយ រួចកូរឲ្យសព្វសឹមលាងម៉ាស្សាល្បាយថ្នមៗលើផ្ទៃមុខកន្លែងដែលមានរន្ធញើសធំ។ លាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗជាការស្រេច។ អនុវត្តអោយបានពី ២ ទៅ ៣ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ជាញឹកញយអ្នកដែលមានស្បែកខ្លាញ់ គឺងាយនឹងជួបប្រទះបញ្ហារន្ធញើសធំជាងធម្មតាណាស់។
អេ អឹម ខេ វិវត្តន៍មកពីកម្មវិធីឥណទានខ្នាតតូច របស់អង្គការ Concern Worldwide នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០។ ដោយសារប្រតិបតិ្តការមានការរីកចម្រើន ក្នុងឆ្នាំ២០០២ អង្គការ Concern បានបង្កើតក្រុមហ៊ុនមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដាច់ដោយឡែកមួយ គឺ អេ អឹម ខេ។ នៅឆ្នាំ ២០០៣ អេ អឹម ខេ បានធ្វើប្រតិបតិ្តការដោយឯករាជ្យ ពីអង្គការ Concern ហើយ បន្ទាប់មកទទួលបានអាជា្ញប័ណ្ណ ពីធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជានៅឆ្នាំ ២០០៤។ បច្ចុប្បន្ន អេ អឹម ខេ បានក្លាយជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលឈានមុខគេមួយ ក្នុងចំណោមគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុធំៗ នៅប្រទេសកម្ពុជា។ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ អេ អឹម ខេ តែងតែអភិវឌ្ឍខ្លួនឥតឈប់ឈរ ដោយកែលម្អផលិតផល និងសេវាហិរញ្ញវត្ថុ និងវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ជាប្រចាំដែលមានលក្ខណៈបត់បែន និងសម្បូរបែប ដើម្បីបំពេញតម្រូវការអតិថិជនរបស់យើង ជាពិសេសដើម្បីដើរឱ្យទាន់ ការរីកចម្រើននៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយរបស់សកលលោក។ ថ្លែងនៅក្នុងពិធីអបអរសាទរ និងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់គ្រប់គ្រង លោក គា បូរាណ ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ អេ អឹម ខេ បានមានប្រសាសន៍ថា រយៈពេល១៥ឆ្នាំនេះ អេ អឹម ខេ មានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ លោក គា បូរាណរៀបរាប់ដូច្នេះ៖«នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ អេ អឹម ខេ យើង បានទទួលអជ្ញាបណ្ណប្រាក់សន្សំ ពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ ក្នុងឆ្នាំ២០១១ អេ អឹម ខេ ដាក់ដំណើរការ សេវាផ្ទេរប្រាក់ទូទាំងប្រទេស និងឆ្នាំ២០១៣ យើងដាក់ឱ្យដំណើរការម៉ាស៊ីនដកប្រាក់ និងដាក់ប្រាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ (ATM/CDM)។ អ្វីដែលសំខាន់ទៀតនោះ យើងទើបតែផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធធនាគារស្នូល T24 បានជោគជ័យ ដោយប្រព័ន្ធថ្មីនេះ ធ្វើឱ្យការងាររបស់យើងកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន»។ បើតាមនាយកប្រតិបត្តិ អេ អឹម ខេ គិតត្រឹមខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨នេះ អេ អឹម ខេ សម្រេចបានលទ្ធផលគួរ ឱ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងនោះអតិថិជនចំនួនជាង ៨៤ ម៉ឺននាក់ ជាមួយនឹងផលប័ត្រប្រាក់កម្ចីជាង ២៤៧លានដុល្លារអាមេរិក និងប្រាក់បញ្ញើជាង ១៤៦លានដុល្លារអាមេរិក មានការិយាល័យប្រតិបត្តិការចំនួន ១៥០ កន្លែង និងមានភ្នាក់ងារជាង ៣.៥០០ កន្លែងនៅទូទាំងប្រទេស។ ចំណែកឯចំនួនបុគ្គលិកវិញ គឺកើនឡើងដល់ជាង ២,៧០០នាក់។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក បូរាណ មុននឹងបន្តទៀតដូច្នេះ៖«លទ្ធផលទាំងនេះ នឹងមិនអាចកើតមានទេ ប្រសិនបើមិនមានការចូលរួមពីបុគ្គលិក អេ អឹម ខេ គ្រប់ជាន់ថ្នាក់។ ការរីកចម្រើននេះ គឺដោយសារតែបុគ្គលិក អេ អឹម ខេ មានការតាំងចិត្តខ្ពស់ និងបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មគ្រប់សកម្មភាព។ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះបុគ្គលិកទាំងអស់ ដែលបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនបានយ៉ាងល្អ ដោយមិនគិតពីពេលវេលា និងកម្លាំងកាយចិត្ត ក្នុង រយៈពេលពេញ១៥ឆ្នាំមកនេះ និងបានជួយឱ្យ អេ អឹម ខេ ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់គួជាទីគាប់ចិត្ត»។ គួបញ្ជាក់ថា អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថានដែលឈានមុខគេ លើវិសាលភាពប្រតិបត្តិការ និងចំនួនអតិថិជនប្រាក់កម្ចី។ អេ អឹម ខេ មានផលិតផល និងសេវាកម្មជាច្រើន កំពុងផ្តល់ជូនអតិថិជនដូចជា សេវាប្រាក់កម្ចី ប្រាក់សន្សំ ផ្ទេរប្រាក់ក្នុង និងក្រៅប្រទេស សេវាទូទាត់វិក្កយបត្រ ធានារ៉ាប់រងខ្នាតតូច ធនាគារចល័ត សេវាបើកប្រាក់បៀវត្សរ៍ ម៉ាស៊ីនដក និងដាក់ប្រាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ (ATMs/CDMs)៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	សៀមរាប៖ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ បានអបអរសាទរខួប១៥ឆ្នាំ នៃវឌ្ឍនភាពរបស់ខ្លួននៅលើទឹកដីអង្គរដ៏អច្ឆរិយ នាខេត្តសៀមរាប។ ក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំមកនេះ អេ អឹម ខេ បានសម្រេចលទ្ធផលគួរជាទីមោទក តាមរយៈការផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុសមស្រប និងឋិតថេរ ទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នករស់នៅតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាល។ ពិធីអបអរសាទរនេះ ត្រូវបានប្រារពធ្វើឡើងជាមួយគ្នា នឹងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់គ្រប់គ្រងប្រចាំឆ្នាំ នៅសណ្ឋាគារសុខា ខេត្តសៀមរាប។
ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ KCNA ចុះផ្សាយថា ជំនួបរយៈពេលពីរថ្ងៃដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៦ និងបញ្ចប់វិញនៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា បានពិភាក្សាបញ្ហាចម្បងស្តីពីការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចដែលអាចរស់ដោយខ្លួនឯង (self-sufficient economy) និងលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅប្រជាជនកូរ៉េខាងជើង។ ជំនួបការិយាល័យនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលនៃបក្សកម្មុយនីស្តនេះ កើតឡើងចំពេលភាពមិនច្បាស់លាស់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងបរិយាកាសជំងឺរាតត្បាតសកល COVID-19 ដែលដាក់គំនាបបន្ថែមលើសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើង។ សេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើង ក៏កំពុងរងគ្រោះស្រាប់ហើយពីទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិជុំវិញរឿងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ប្រភពព័ត៌មានដដែល បញ្ជាក់ទៀតថា ជំនួបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ម្ដងទៀតថា ឧស្សាហកម្មគីមី គឺជាស្នូលដ៏សំខាន់ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ប្រមុខដឹកនាំវ័យក្មេងកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន សង្កត់ធ្ងន់ពីតម្រូវក្នុងការផ្ដល់អាទិភាពខ្ពស់ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពផលិតថ្នាំជីកសិកម្ម (fertilizer) ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត លោក គីម ក៏បានលើកឡើងពីការសាងសង់លំនៅដ្ឋានប្រជាជន ដែលលោកចាត់ទុកជាវិធីសាស្ត្រមួយក្នុងលើកស្ទួយជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកូរ៉េខាងជើង។ «លើកឡើងលម្អិតជុំវិញបញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយបន្ទាន់ដើម្បីធានាលក្ខខណ្ឌរស់នៅរបស់ប្រជាជនក្នុងទីក្រុង មេដឹកនាំកំពូល បានសង្កត់ធ្ងន់ឲ្យដាក់ចេញវិធានការរដ្ឋចាំាបាច់ដើម្បីជំរុញជីវភាពពលរដ្ឋ រួមមាន ការសាងសង់ផ្ទះសម្បែងជាដើម»។ KCNA រាយការណ៍បែបនេះ។ សូមរំឭកដែរថា ជាច្រើនសប្តាហ៍ក្រោយលេចធ្លាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសុខភាពរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ KCNA បានរាយការណ៍ថា មេដឹកនាំរូបនេះបានមានវត្តមាននៅពិធីសម្ពាធរោងចក្រផលិតជីកសិកម្មមួយកន្លែង កាលពីថ្ងៃទី១ ឧសភា៕	មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំការិយាល័យនយោបាយគណៈមជ្ឈិមបក្សពលករ ដែលបានលើកយកផែនការសេដ្ឋកិច្ចមកពិភាក្សា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ KCNA នៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា។ ប្រធានបទពីរសំខាន់មានការពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចដោយផ្តោតលើពង្រីករោងចក្រផលិតជីកសិកម្មរបស់ប្រទេស និងការលើកស្ទួយជីវភាពពលរដ្ឋ។
តាមរយៈហ្វេសប៊ុកលោក អ៊ុំ សំអាន តំណាងអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលទើបចេញពីពន្ធនាគារ បានបញ្ជាក់ថា លោក គឹម សុខ និងកូនស្រី បានសិទ្ធិនយោបាយ សម្រាប់ជ្រកកោននៅហ្វាំងឡង់នេះ។ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន សែន ប្រាប់មេធាវីឲ្យតាមទារលុយសំណង៨០០លានរៀលពីលោក គឹម សុខ? លោក គឹម សុខ ត្រូវបានដោះលែងហើយ លោក គឹម សុខ អ្នកវិភាគនយោបាយ ទើបចេញពីពន្ធនាគារ កាលពីខែសីហាកន្លងមក ក្រោយពីលោកបានអនុវត្តទោសតាមកំណត់។ បន្ទាប់ពីចេញពន្ធនាគារភ្លាម អ្នកវិភាគរូបនេះ នៅតែនិយាយរិះគន់រដ្ឋាភិបាលដោយឥតសំចៃមាត់ រហូតដល់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសទាមទារសំណងជំងឺចិត្ត៨០០លានរៀល ដោយអមនឹងការព្រមានចាប់ដាក់ពន្ធនាគារវិញផងដែរ បើសិនជាគ្មានថវិកាសង។ ដោយសារការព្រមានពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីនេះហើយ ទើបធ្វើឲ្យលោក គឹម សុខ គេចខ្លួនពីប្រទេសកម្ពុជានេះ ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រោយពីរត់គេចខ្លួនពីប្រទេសកម្ពុជាមួយរយៈពេលខ្លីមកនេះ លោក គឹម សុខ អ្នកវិភាគនយោបាយ បានទៅរស់នៅប្រទេសហ្វាំងឡង់ហើយ បន្ទាប់ពីទទួលបានសិទ្ធិជ្រកកោននៅទីនោះ ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.