Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
អណ្តើកហ្លួង មានម្រាមជើងមុខធំ ជាប់ស្បែកដូចជើងទា មានក្រញ៉ាំជើង៤ ខុសប្លែកពីអណ្តើកផ្សេងទៀត ដែលមានក្រញ៉ាំប្រាំ។ វាអាចរស់នៅក្នុងទឹកភ្លាវ (ទឹកសាបលាយទឹកសមុទ្រ) តាមពាម តាមព្រែក ដែលហូរចាក់ទៅក្នុងសមុទ្រ មានដើមកោងកាង ដើមចាក និងរុក្ខជាតិផ្សេងៗ ដុះតាមមាត់ច្រាំង។ អណ្តើកហ្លួង វាអាចរស់បានរហូតដល់អាយុជាង១០០ឆ្នាំឡើងទៅ។ អណ្តើកហ្លួង ជាប្រភេទសត្វកម្រដែលជិតផុតពូជ ដូចពពួកខ្លាឃ្មុំខ្មៅអាស៊ី ដំរីអាស៊ី និងប្រភេទខ្លាដំបងឥណ្ឌូចិនជាដើម។ អណ្តើកហ្លួងឈ្មោល នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សសត្វល្មូនកោះកុង រូបភាព៖ ឈុត ឈាណា / គម្រោង អច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ ឧបសម្ព័ន្ធទី៣ នៃព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស/រកត/០៣០៥/ ១៤៩ ចុះថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៥ ស្តីពីការកំណត់ប្រភេទសត្វ និងរុក្ខជាតិ ជានិមិត្តរូបនៃព្រះរាជាចក្រកម្ពុជា បានដាក់បញ្ចូលអណ្តើកហ្លួងជាសត្វនិមិត្តរូបតំណាងឱ្យជាតិកម្ពុជា។ មូលហេតុដែលនាំឱ្យទៅដល់ការដាក់ឈ្មោះអណ្តើកប្រភេទនេះ ថា «អណ្តើកហ្លួង» នោះ គឺដោយមានប្រវត្តិពីបុរាណដំណាលថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កាលពីបុរាណ អណ្តើកហ្លួង មានប្រវត្តិជាប្រភេទអណ្តើក ដែលត្រូវបានការពារដោយព្រះរាជក្រឹត្យ ដោយបានចាត់ទុកជាព្រះរាជសម្បតិ្តរបស់ព្រះរាជវង្សានុវង្ស។ អណ្តើកហ្លួងញី នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សសត្វល្មូនកោះកុង រូបភាព៖ ឈុត ឈាណា / គម្រោង អច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ កាលពីដើមឡើយ តាមរយៈនៃការចាប់ និងប្រមូលពងដោយប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីយកទៅថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ និងគ្រួសារព្រះរាជវង្ស និងដោយឃើញរូបរាងស្អាត និងការស្រឡាញ់ ព្រះមហាក្សត្រ ក៏បានដាក់ព្រះរាជបញ្ជាឱ្យមានការយាមកាម និងការពារចំពោះអណ្តើក រហូតដល់ប្រជារាស្រ្តហៅអណ្តើកប្រភេទនេះថា «អណ្តើកហ្លួងៗ» តរហូតមកដល់សត្វថ្ងៃនេះ។ ក្រោយមក ប្រជាជនខ្មែរដែលបានជួបប្រទះ ឬចាប់បានអណ្តើកហ្លួងភាគច្រើន តែងតែយកមកលាងសម្អាត លាបប្រេងម្ស៉ៅ និងនិមន្តព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ បួងសួងសុំសេចក្តីសុខ រួចលែងវាចូលទៅទីជម្រកដើមក្នុងធម្មជាតិវិញ។ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍៨០ និង៩០ គេជឿថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា អណ្តើកហ្លួងបានផុតពូជទៅហើយ។ ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ២០០០ ក្រុមអ្នកជំនាញអាម៉េរិកមួយក្រុម មកពីអង្គការ Wildlife Conservation Society (WCS) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានសហការជាមួយ រដ្ឋបាលជលផលកម្ពុជា បានរកឃើញវត្តមានសត្វអណ្តើកហ្លួងនេះឡើងវិញ នៅតាមប្រព័ន្ធព្រែកស្រែអំបិល ក្នុងខេត្តកោះកុង។ លោក សោម ស៊ីថា ប្រធានគម្រោងនៃអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ (WCS) បានឱ្យដឹងថា អណ្តើកហ្លួងជាប្រភេទសត្វស៊ីរុក្ខជាតិ និងផ្លែឈើជាអាហារ មានដូចជា ផ្លែអំពូ (រុក្ខជាតិមានដុះច្រើនតាមមាត់ព្រែក ក្នុងព្រែកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង) ត្រកួន ផ្លែឈើ សណ្តែកបណ្តុះ ផ្លែល្វា ផ្លែជម្ពូ រុក្ខជាតិក្នុងទឹកនានា ដូចជាកំប្លោក និងចកជាដើម ព្រមទាំងផ្លែឈើដែលមានផ្លែតាមរដូវកាល ដែលអាចរកបានផ្សេងៗ ទៀតផងដែរ។ ហើយម្តងម្កាល ពួកវាក៏ស៊ីចំណីជាសាច់ដូចជាបង្កង បង្គារ ជាដើមផងដែរ។ ដើម្បីបង្កើនផលស្តុកក្នុងធម្មជាតិ មជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សសត្វល្មូនកោះកុង បានបង្កាត់ និងភ្ញាស់កូនអណ្តើកហ្លួង បានចំនួនជាង ៤៥០ក្បាល ដែលបច្ចុប្បន្ន ស្ថិតក្នុងការចិញ្ចឹម និងថែបំប៉នរបស់មជ្ឈមណ្ឌល ខណៈអណ្តើកហ្លួងវ័យជំទង់ចំនួន១៤៧ក្បាល ដែលមានសុខភាពល្អ ត្រូវបានលែងឱ្យទៅរស់នៅតាមបែបធម្មជាតិវិញហើយ។ លោក ស៊ីថា បានឱ្យដឹងថា៖ «មជ្ឈមណ្ឌល នឹងបន្តបេសកកម្មរបស់ខ្លួន ក្នុងការងារបង្កាត់ ភ្ញាស់ ថែបំប៉ន និងលែងវាឱ្យចូលទៅរស់នៅក្នុងធម្មជាតិវិញ ឱ្យបានកាន់តែច្រើន តាមតែអាចធ្វើបាន»។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា មជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សសត្វល្មូនកោះកុង ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ក្រោមគម្រោងអភិរក្សអណ្តើកហ្លួង នៃអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ (WCS) សហការជាមួយរដ្ឋបាលជលផល អង្គការ Mandai Nature នៃប្រទេសសិង្ហបុរី និងក្រោមជំនួយថវិកាពីម្ចាស់ជំនួយនានា ជាច្រើនមានដូចជា សហភាពអ៊ឺរ៉ុប តាមរយៈគម្រោងដៃគូប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃ US Forest Service, Rainforest Trust, Turtle Survival Alliance និងម្ចាស់ជំនួយឯកជន នានាផ្សេងទៀត។ បច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលមានអណ្តើកហ្លួងសរុបចំនួន ១៥៤ក្បាល៕	អណ្តើកហ្លួង ឬអណ្តើកសរសៃ ជាប្រភេទឧរង្គសត្វ មានឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស Southern River Terrapin (Royal turtle) និងឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ (Batagur affinis)។ អណ្តើកហ្លួង ឬហៅថាអណ្តើកសរសៃ គឺជាប្រភេទអណ្តើកទឹកសាបដែលមានមាឌធំ។ អណ្តើកហ្លួងញី មានទំហំស្នូករហូតដល់ ៦២.៥សង់ទីម៉ែត្រ មានផ្ទៃពណ៌ប្រផេះ ឬខ្មៅទាំងអស់។ វាអាចបន្តពូជបាននៅអាយុចន្លោះ ពី១៤ឆ្នាំ ដល់២៥ឆ្នាំ ខណៈអណ្តើកហ្លួងឈ្មោល អាចមានទំហំស្នូក ៤៩សង់ទីម៉ែត្រ មានភ្នែកពណ៌លឿងថ្លា ច្រមុះបះឡើង។
លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល បានបញ្ជាក់ថា បើសិនមានករណីវីរុសCOVID-19 កើនឡើងបន្ថែមទៀតនោះ អ្នកជំងឺនឹងត្រូវបញ្ជូនទៅសម្រាកនៅសណ្ឋាគារ The Great Duke ព្រោះទីនោះអាចដាក់មនុស្សបាន១០០នាក់។ ចំណែកឯករណីតាមបណ្ដាលខេត្ត គឺមានមន្ទីរពេទ្យខេត្ត សម្រាប់រៀបចំដាក់អ្នកជំងឺCOVID-19 ឱ្យនៅសម្រាកព្យាបាលដោយឡែកហើយ។ នាព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី១៨ ខែមីនា ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចុប្បន្នភាពនៃជំងឺCOVID-19នេះ លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា ៖«មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា គឺសម្រាប់ត្រៀមដាក់ករណីកុមារ ប្រសិនបើមានករណីCOVID-19 លើកកុមារ ហើយមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ ក៏កំពុងតែត្រៀមរៀបចំដែរ»។ រដ្ឋាភិបាល បានសម្រេចយកសណ្ឋាគារ The Great Duke ដែលជាអតីតសណ្ឋាគារអាំងទ័រកុងទីណង់តាល់ ធ្វើជាមន្ទីរពេទ្យ សម្រាប់ព្យាបាលអ្នកឆ្លងCOVID-19 នៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៧ មីនា ឆ្នាំ២០២០៕	ភ្នំពេញ៖ សណ្ឋាគារ The Great Duke ត្រូវបានយកដាក់អ្នកផ្ទុកវីរុសCOVID-19 ។ សណ្ឋាគារនេះ អាចដាក់មនុស្សបានប្រមាណ១០០នាក់ សម្រាប់ការព្យាបាល។ ក្រៅពីសណ្ឋាគារនេះ គឺមានមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀតដែរ។
គម្រោងបញ្ចេញទឹកពីរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរ Fukushima Daiichi របស់ជប៉ុនចូលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក រងប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងពីមិនថាមតិក្នុងស្រុក និងនៅប្រទេស។ កូរ៉េខាងត្បូង និងចិន ដែលនៅមិនឆ្ងាយពីជប៉ុន ចេញមុខប្រតិកម្មខ្លាំងៗចំពោះគម្រោងនេះ ព្រោះបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដែលនឹងកើតមាន ។ កូរ៉េខាងត្បូង ថែមទាំងគំរាមប្ដឹងជប៉ុនទៅតុលាការសមុទ្រទៀត។ អត្ថបទទាក់ទង ជប៉ុន នឹងបញ្ចេញទឹកវិទ្យុសកម្មដែលបន្សុទ្ធរួចពីរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរ Fukushima ចូលសមុទ្រ លោក Kang Min-seok អ្នកនាំពាក្យវិមានប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង បញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ថា លោក មូន ចេអ៊ីន បានបញ្ជាឱ្យមន្រ្តីពិចារណាយកករណីនេះទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រ។ លោក មូន ក៏ប្រាប់អគ្គរដ្ឋទូតជប៉ុនប្រចាំសេអ៊ូល Koichi Aiboshi នៅថ្ងៃដដែលពីក្ដីបារម្ភរបស់កូរ៉េខាងត្បូងដែលប្រើប្រាស់សមុទ្រនេះដែរ និងស្នើឱ្យប្រេសិតរូបនេះពាំនាំការបារម្ភទៅប្រាប់មេដឹកនាំជប៉ុនផង។ ទាក់ទងរឿងនេះ លេខាធិការប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងទទួលបន្ទុកកិច្ចការច្បាប់ ក៏កំពុងពិនិត្យលើជម្រើសនានាដោយរាប់បញ្ចូលការស្នើឱ្យតុលាការអន្តរជាតិចេញបញ្ជាផ្អាកគម្រោងរបស់ជប៉ុនផងដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា លោក Zhao Lijian អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនចាត់ទុកផែនការរបស់ជប៉ុន ជាទង្វើគ្មានការទទួលខុសត្រូវ ដែលប៉ះពាល់សុខភាពមនុស្សជាតិ និងផលប្រយោជន៍មនុស្សជាច្រើនក្នុងប្រទេសជិតខាងជប៉ុន។ មន្ត្រីរូបនេះ ទទូចជប៉ុនឱ្យជជែកជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់សិន មុនបញ្ចេញទឹកពីរោងចក្រ។ លើសពីនោះ ចិនក៏រក្សាសិទ្ធិដើម្បីចាត់វិធានការផ្សេងៗផងដែរ៕ រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរ Fukishima Daiichi រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយសារគ្រោះរញ្ជូយដី និងរលកយក្សស៊ូណាមិក្នុងឆ្នាំ២០១១ ។ នេះជាមហន្តរាយដ៏ធំមិនធ្លាប់មានតាំងពីហេតុការណ៍នៅ Chernobyl ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៦ មក៕	កូរ៉េខាងត្បូង កំពុងពិចារណាដាក់ពាក់បណ្ដឹងទៅកាន់តុលាការសមុទ្រពាក់ព័ន្ធគម្រោងរបស់ជប៉ុនក្នុងការបញ្ចេញទឹកពីរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរនៅ Fukushima ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់វិមានប្រធានាធិបតី Cheong Wa Dae នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា។ ទីក្រុងតូក្យូអះអាងថា ទឹកទាំងនោះ ត្រូវបានសម្អាតមុនបង្ហូរចូលសមុទ្រ ប៉ុន្តែវាមិនអាចធ្វើឱ្យសេអ៊ូលស្ងប់ចិត្តឡើយ។ មតិប្រឆាំងលើគម្រោងនេះ ក៏មានចេញពីក្នុងស្រុកជប៉ុនដែរ ខណៈចិនដែលនៅមិនឆ្ងាយនោះ ក៏ចេញមុខជំទាស់ផងដែរ។
សូមទស្សនាទិដ្ឋភាពខាងក្រោម៖	ភ្នំពេញ៖ កងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច បន្តរឹតបន្ដឹងវិធានការបិទខ្ទប់លើបណ្ដោយផ្លូវសម្តេច ហ៊ុន សែន (៦០ម៉ែត្រ) ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការចេញចូលរបស់ប្រពលរដ្ឋ។ នៅតាមបណ្ដោយផ្លូវ អាជ្ញាធរអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋ ដែលមានលិខិតបេសកកម្ម និងអនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវធ្វើដំណើរ ។ សម្រាប់ពលរដ្ឋគ្មានភារកិច្ចចាំបាច់ និងគ្មានលិខិតអនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវនោះ គឺត្រូវបានហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរ។
លោក កើត ឆែ អភិបាលរងនៃសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានប្រាប់ដល់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា សាលារាជធានីភ្នំពេញ ដាក់ចេញវិធានការនេះ ក៏ដើម្បីកុំឲ្យបណ្តោយផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ មានការខូចខាតដោយសាររថយន្តធន់ធ្ងន់ ដឹកដី និងដឹកខ្សាច់ ។ លោក កើត ឆែ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«សាលារាជធានីភ្នំពេញ មានបំណងឲ្យក្រុមហ៊ុន រថយន្តទាំងអស់ពង្វាងទៅផ្លូវនិរោធវិញ ដើម្បីកុំឲ្យគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងដើម្បីធានាគុណភាពផ្លូវ។ រថយន្តទាំងនោះបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ធ្វើឲ្យប្រឡាក់ថ្នល់ ហើយពេលគាត់ចូលក្នុងក្រុងវាបង្កឲ្យកកស្ទះចរាចរណ៍»។ បើតាមលោក កើត ឆែ សាលារាជធានីនឹងទុកពេលឲ្យក្រុមហ៊ុនរថយន្តដែលដឹកខ្សាច់នៅផ្លូវ៦០ម៉ែត្រចំនួន២ខែ រៀបចំបូមខ្សាច់តាមបំពង់ទុយោវិញ ដើម្បីរួមចំណែកកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងរក្សាគុណភាពផ្លូវ។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេល៥ខែកន្លងទៅ មានករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅតាមបណ្តោយផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ បណ្តាលឲ្យស្លាប់មនុស្សចំនួន៥នាក់ របួសធ្ងន់៧នាក់ និងស្រាល២នាក់។ នេះបើតាមការផ្សាយព័ត៌មានរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានហាមរថយន្តធុនធ្ងន់ ចរាចរតាមដងផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ និងគ្រោះថ្នាក់។ ការអនុវត្តវិធានការនេះ ដោយសង្កេតឃើញថាផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ តែងតែមានករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើតឡើងដោយសាររថយន្តធុនធ្ងន់។
ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីរូបមន្តធម្មជាតិងាយៗ ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពបំបាត់ក្លិនក្លៀកមិនល្អឆាប់រហ័ស ៖ ១. ទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ នោះក៏ព្រោះតែក្រូចឆ្មារមានលក្ខណៈសម្បត្តិសម្លាប់មេរោគ។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបទឹកក្រូចឆ្មារក្រោមក្លៀកជាការស្រេច។ ២. ប្រេងដូង អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបប្រេងដូងត្រង់ក្លៀកឱ្យបានពី ១ ទៅ ២ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ ក្រោយពេលងូតទឹករួច។ ៣. ម្សៅ baking soda អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបម្សៅ Baking soda ក្រោមក្លៀកជាការស្រេច។ ៤. ប្រេងជីអង្កាម អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបប្រេងជីអង្កាមក្រោមក្លៀក។ ៥. ទឹកខ្ពុរមាត់ គ្រាន់តែប្រើប្រាស់បន្ទះសំឡីជ្រលក់ទឹកខ្ពុរមាត់ រួចលាបត្រង់ក្លៀកជាការស្រេច។ ទឹកខ្ពុរមាត់កម្ចាត់ពពួកបាក់តេរីដែលបង្កក្លិនក្លៀក ហើយធ្វើឱ្យអ្នកមានក្លិនស្រស់ស្រាយក្នុងរយៈពេលយូរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	បញ្ហាធុំក្លិនក្លៀកមិនពិបាកនឹងដោះស្រាយឡើយ! ថាតើរូបមន្តធម្មជាតិអ្វីខ្លះជួយបំបាត់ក្លិនក្លៀកមិនល្អ?
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ អង្គុយក្រោមផ្ទះឈើដែលមានការបោសជូតយ៉ាងស្អាត អ្នកស្រី រ៉ែន ញ៉េវ ជាជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង វ័យជាង៣០ឆ្នាំ មិនសូវមានការព្រួយបារម្ភច្រើនពីបញ្ហាសុខភាពអនាម័យរបស់កូនៗដូចមុនទៀតឡើយ។ ពីបរិវេណផ្ទះដែលពោរពេញទៅដោយសំរាម ទៅជាគ្មានសំរាម ពីការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល ទៅបន្ទោបង់ក្នុងបង្គន់ ពីផ្ទះបាយគ្មានសណ្តាប់ទៅជាផ្ទះបាយដែលមានការរៀបចំព្យួរចាន ឆ្នាំង យ៉ាងត្រឹមត្រូវនៅតាមជញ្ជាំង គ្រួសារអ្នកស្រី ទទួលបានចំណេះដឹងក្បួនអនាម័យបែបនេះ តាមរយៈទឹកស្អាត និងអនាម័យសម្រាប់កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំរបស់អង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា និងយូនីសេហ្វ។ ស្ត្រីដែលមានកូនតូចៗដល់ទៅបីនាក់រូបនេះ បានរៀបរាប់ដូច្នេះ៖«និយាយទៅ ពីមុន ពីក្រោយផ្ទះ ហើយនឹងមុខផ្ទះ ថាសុទ្ធតែស្មៅ ហើយមានលាមកសត្វ ដូចជាជ្រូក គោ និងលាមកមាន់។ កាលហ្នឹង គគ្រិចខ្លាំងមែនទែនហ្មង។ ពីមុនកូនខ្ញុំទាំង៣ គឺឧស្សាហ៍ឈឺ។ ឈឺជំងឺច្រើន រាប់មិនអស់ទេជំងឺហ្នឹង។ ពិបាក ព្រោះខ្ញុំទៅរកពេទ្យ ហើយក៏អស់ប្រាក់កាសច្រើនដែរ ព្រោះយើងឈឺ ត្រូវទៅរកពេទ្យ»។ ការធ្វើអនាម័យ បានក្លាយជាទម្លាប់ និងការងារប្រចាំថ្ងៃទៅហើយសម្រាប់អ្នកស្រី រ៉ែន ញ៉េវ ក៏ដូចជាអ្នកភូមិផ្សេងទៀត នៅឃុំចំនួន៧ក្នុងស្រុកអូរជុំ ខេត្តរតនគិរី ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិដើមភាគតិច។ ពួកគាត់ កំពុងអនុវត្តទម្លាប់ធ្វើអនាម័យផ្ទះសម្បែង បរិភោគទឹកស្អាត លាងសម្អាតដៃជាមួយសាប៊ូ ការប្រើប្រាស់បង្គន់អនាម័យ និងការបង្កើតកន្លែងលេងសុវត្ថិភាពសម្រាប់កុមារ យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ក្រោយអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជាបានចូលអនុវត្ត កម្មវិធី ទឹកស្អាត និងអនាម័យ តាំងពីដើមឆ្នាំ២០១៦មក។ អ្នកភូមិផ្សេងទៀត ក៏បានអះអាងដូចគ្នាថា ពីមុនកូនៗរបស់ខ្លួន រួមទាំងមនុស្សចាស់ផង ឧស្សាហ៍កើតរាករូស ក្អួត គ្រុនក្តៅ គ្រុនពោះវៀន និងជំងឺផ្សេងៗទៀត។ លោក ធី ភារម្យ ជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង រស់នៅឃុំអូរជុំ ដែលមានកូនតូចអាយុជិត១ឆ្នាំ និយាយថា ខ្លួនត្រូវចំណាយប្រាក់ច្រើនសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺកូន ព្រមទាំងមិនបានទៅធ្វើស្រែ ចម្ការពេញដៃពេញជើងដែរ។ តែក្រោយយល់ដឹងពីសារៈសំខាន់នៃការធ្វើអនាម័យ ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ទាំងមូល ជាពិសេសកុមារតូច ក៏លែងឈឺថ្កាត់ដូចពីមុនដែរ។ លោក ធី ភារម្យ បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ពីមុនមកយើងមិនទាន់អនាម័យ កូនងាកឈឺ ងាករាក ងាកអីអ៊ីចឹង។ ដល់ពេលយើងអនាម័យ ពេលកូនបត់ជើង យើងដាក់កន្ថោរហើយ ហើយយើងយកទៅចាក់ក្នុងបង្គន់ ហើយយើងមកលាងដៃនឹងសាប៊ូ ពេលយើងញ៉ាំចំណីអាហារ។ ហើយយើងដាំទឹកឆ្អិនហូប លែងហូបទឹកឆៅ។ ប្រដាប់ប្រដារកូនលេង យើងលាងឲ្យស្អាត ទុកដាក់ឲ្យស្អាត កុំឲ្យកូនលេងរបស់ដែលប្រឡាក់អី យើងសម្អាត។ ខ្លាចកូនហ្នឹងទៅប៉ះ លេងដី លេងអីពេលយើងរវល់។ បើកាលពីយើងមិនទាន់ធ្វើទ្រុងដាក់កូន យើងប្រលែង ក្រចកដៃ ក្រចកជើងកូនសុទ្ធតែដី យើងងូតទឹកឲ្យពីរបីដងក៏អត់ស្អាតដែរ។ ដល់ពេលយើងដាក់ក្នុងទ្រុង ដៃជើងកូនអត់មានប្រឡាក់ដី អត់មានអីទេ។ ក្មេងប៉ុណ្ណឹង វានៅបៀមដៃ ដល់ដៃប្រឡាក់ដីអ៊ីចឹង វាបៀមដៃ ខ្លាចឆ្លងមេរោគ»។ អ្នកស្រី សុង ស៊ីលី ដែលជាអ្នកលក់ដូរម្នាក់នៅក្នុងភូមិ ហើយក៏ជាសាក្សីមួយរូប ដែលបានមើលឃើញពីការធ្វើអនាម័យ និងថែទាំកូនតូចរបស់អ្នកភូមិដែរ តាមរយៈការលក់កន្ថោរទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ។ លក់ដូរកន្ថោរកាន់តែដាច់ ស្ត្រីរូបនេះយល់បានភ្លាមថា ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ខ្លួន មានការយល់ដឹងកាន់ច្រើន ពីការលើកកម្ពស់ទឹកស្អាត និងអនាម័យសម្រាប់កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ។ អ្នកស្រី សុង ស៊ីលី រៀបរាប់ថា៖«កន្ថោរហ្នឹងលក់ដាច់ គួរសមដែរ។ ប្រជាជនគេយល់ដឹងទៅ គេមកទិញគ្រាន់បើដែរ»។ ស្រីមុំ ជាម្តាយដែលមានកូនស្រីតូចម្នាក់ អាយុប្រមាណ១ឆ្នាំ បានទទួលស្គាល់ថា ការធ្វើអនាម័យ គឺពិតជាសំខាន់ ដែលមិនត្រឹមតែបង្ការកូនតូចរបស់ខ្លួនពីជំងឺរាករូស និងជំងឺផ្សេងៗនោះទេ វាក៏ជួយឲ្យគ្រួសារមានជីវភាពធូរធារដែរ។ អ្នកម្តាយវ័យ២១ឆ្នាំរូបនេះ រីករាយនឹងចែករំលែកសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន ទាក់ទងនឹងការធ្វើអនាម័យ និងការថែទាំកូន ទៅដល់ឪពុកម្តាយ ឬអាណាព្យាបាលដែលមានកូនតូច។ «បើពុកម៉ែបងប្អូនដែលមានកូនតូចៗទាំងអស់ សូមធ្វើកន្លែងលេងសុវត្ថិភាពដូចនាងខ្ញុំនេះ ដាក់កូនលេង ហើយយើងបានដាំបាយ លាងចានបានស្រួល ហើយកុំឲ្យកូនលេងដី កុំឲ្យឆ្លងមេរោគ។ ពេលកូនជុះ ត្រូវប្រើកន្ថោរ។ ជុះក្នុងកន្ថោរ ហើយយកទៅចាក់ក្នុងបង្គន់។ ពេលបញ្ចុកចំណីកូន ចាប់កាន់ចំណីអាហារផ្សេងៗ សម្ភារផ្សេងៗ ត្រូវលាងដៃនឹងសាប៊ូ។ ហើយសំរាម ត្រូវដាក់ក្នុងធុងសំរាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ពីព្រោះបើយើងមានអនាម័យល្អ នាំមកនូវសុខភាពយើងទាំងអស់គ្នា»។ នេះជាការណែនាំរបស់ ស្រីមុំ។ កម្មវិធីទឹកស្អាត និងអនាម័យសម្រាប់កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ មិនត្រឹមតែបានសាបព្រោះការយល់ដឹង ទៅដល់ម្តាយដែលមានកូនតូចនោះទេ កម្មវិធីនេះក៏បានបញ្ជ្រាបទៅដល់សាលារៀន និងសហគមន៍ទូទៅផងដែរ។ អ្នកស្រី សាបឿន ជាជាជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង និងជំនួយការភូមិម្នាក់ដ៏សកម្មក្នុងការអប់រំប្រជាពលរដ្ឋអំពីការធ្វើអនាម័យនេះ។ អ្នកស្រី យល់ច្បាស់ថា ការបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋពិតជាលំបាក និងត្រូវចំណាយពេលវេលាយូរ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកស្រី មិនចង់ឃើញអ្នកភូមិ ជាពិសេសកុមារតូច កើតជំងឺរាករូស និងជំងឺផ្សេងៗទៀតនោះទេ។ សម្រាប់ជំនួយការភូមិ ដែលជាជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹងរូបនេះ ការអនុវត្តទម្លាប់ហូបស្អាត ផឹកស្អាត និងរស់នៅស្អាតរបស់អ្នកភូមិ គឺជាសកម្មភាពដ៏សំខាន់ ដែលអាចកម្ចាត់ជំងឺរាតត្បាត និងរាករូសផ្សេងៗ ចេញពីសហគមន៍របស់ខ្លួន។ ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសកុមារតូចមានសុខភាពល្អ ឆ្លាតវៀងវៃ និងគ្មានបញ្ហា្កក្រិសក្រិន គឺជាបំណងប្រាថ្នារបស់អ្នកស្រី សាបឿន។ «ក្នុងក្រុមគ្រួសារដែលមានកូនតូចៗ ចង់ឲ្យកូនហ្នឹងមានសុខភាពល្អ កុំឲ្យមានក្រិះក្រិន ស្គមស្គាំង កុំឲ្យខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ ចង់ឲ្យកូនហ្នឹងមានសុខភាពល្អ ហើយកូនហ្នឹងឆ្លាត កុំឲ្យប្រឡាក់ដី ប្រឡាក់ឆ្លងរោគផ្សេងៗ។ ខ្ញុំចង់ឲ្យអ្នកស្រុកអ្នកភូមិមានសុខភាពល្អ ហើយអនាម័យជុំវិញផ្ទះ គ្រប់ក្រុមគ្រួសារហ្នឹងឲ្យបានស្អាត»។ ចាប់ផ្តើមអនុវត្តនៅដើមឆ្នាំ២០១៦ កម្មវិធីពីកម្មវិធីទឹកស្អាត និងអនាម័យសម្រាប់កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ បានអប់រំ និងណែនាំឪពុកម្តាយដែលមានកូនតូច ឲ្យទុកដាក់លាមកកុមារតូចឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដោយឲ្យពួកគេបន្ទោរបង់ដាក់ក្នុងកន្ថោរ រួចយកចាក់ចូលក្នុងបង្គន់, សម្អាតទីកន្លែងកូនលេង, សម្អាតផ្ទះ និងបរិស្ថានជុំវិញ, រៀបចំកន្លែងលេងដែលមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់កូនលេង ដោយមិនត្រូវឲ្យកូនតូច ប៉ះពាល់លាមកសត្វ, ត្រូវលាងដៃឲ្យបានស្អាត បន្ទាប់ពីប៉ះពាល់លាមកសត្វ និងរៀបចំក្រោលគោក្របី និងទ្រុងសត្វ និងទុកដាក់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ កម្មវិធីនេះ បានផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ស្រុកអូរជុំ ខេត្តភាគឦសានមួយនេះ ឲ្យមាន បរិស្ថានស្អាត និងដើរតួជាស្រុកគំរូ ដែលពលរដ្ឋគ្មានការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល៕	រតនគិរី៖ ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងស្រុកអូរជុំ ខេត្តរតនគិរី ដែលភាគច្រើនជនជាតិដើមភាគតិច លែងព្រួយបារម្ភចំពោះបញ្ហាជំងឺឆ្លង ដែលបណ្តាលមកពីកង្វះអនាម័យទៀតហើយ ក្រោយអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា និងយូនីសេហ្វ បានចូលអនុវត្តកម្មវិធីទឹកស្អាត និងអនាម័យសម្រាប់កុមារក្រោម៥ឆ្នាំនៅក្នុងស្រុកនេះ តាំងពីឆ្នាំ២០១៦។ បច្ចុប្បន្ន ពួកគាត់កំពុងអនុវត្តបានយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន នូវការធ្វើអនាម័យផ្ទះ និងបរិស្ថានជុំវិញ បរិភោគទឹកស្អាត ប្រើប្រាស់បង្គន់អនាម័យ លាងសម្អាតដៃជាមួយសាប៊ូ និងការបង្កើតកន្លែងលេងសុវត្ថិភាពសម្រាប់កុមារតូចជាដើម។
វិនិយោគិនពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានបោះទុននៅកម្ពុជាក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ កម្មន្តសាល អចលនទ្រព្យ សណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋាន កសិកម្ម និងសំណង់ ចំនួន១៦២គម្រោង ដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៣,២ពាន់លានដុល្លារ។ តួលេខនេះ ត្រូវបានបង្ហាញឡើងនៅក្នុងជំនួបរវាងលោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ជាមួយគណៈប្រតិភូសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមម៉ាឡេស៊ី (SMEs) ចំនួន៥៣នាក់ នាក្នុងឱកាសដំណើរបំពេញបេសកកម្មធុរកិច្ចនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៧មេសា។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស គោលដៅដែលក្រុមធុរជនម៉ាឡេស៊ីមកបំពេញបេសកកម្មនៅកម្ពុជានេះ គឺដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា-ម៉ាឡេស៊ី តាមរយៈការជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគទ្វេភាគី ដោយផ្តោតសំខាន់លើទំនុកចិត្ត និងផលប្រយោជន៍រួម។ លោកប្រាក់ សាខុន វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកំណើននៃរំហូរវិនិយោគរបស់ម៉ាឡេស៊ីមកកម្ពុជា ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ លោក បានបញ្ជាក់ថា៖ «ប្រទេសទាំងពីរប្តេជ្ញាបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ សុខាភិបាល វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា និងការទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន ក្នុងគោលដៅសម្របសម្រួល និងពន្លឿនការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញពីជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩»។ សូមជម្រាបថា កាលឆ្នាំ២០២១ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរមានគឺមានប្រមាណ៥០០ លានដុល្លារ។ ទំហំនេះ បានកើន១៣ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២០។ ដោយឡែក ក្នុងរយៈពេល៣ខែដើមឆ្នាំ២០២២ ពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរគឺមានប្រមាណ ១៤៧លានដុល្លារ ដែលកើនក្នុងរង្វង់១៥ភាគរយ បើធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាកាលឆ្នាំ២០២១។ នេះបើយោងតាមស្ថិតិជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ ម៉ាឡេស៊ី ជាប្រទេសឈរនៅលំដាប់ទីបីក្នុងតំបន់អាស៊ាន បន្ទាប់ពី វៀតណាម និងសិង្ហបុរី ដែលមានទុនវិនិយោគច្រើនជាងគេនៅកម្ពុជា។ គិតត្រឹមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាទទួលបានលំហូរទុនវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប្រមាណ ៣,២ពាន់លានអាម៉េរិក។ នេះយោងបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។
នាវគ្គជម្រុះ play-off តំបន់អឺរ៉ុបនាថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ក្រុមម៉ាសេដ្វានខាងជើងបានយកឈ្នះអ៊ីតាលីក្នុងលទ្ធផល ១-០។ តាមរយៈបរាជ័យនេះ អ៊ីតាលីត្រូវខកខានបង្ហាញខ្លួននៅ World Cup ឆ្នាំ២០២២ នៅប្រទេសកាតា ខណៈ ម៉ាសេដ្វានខាងជើងត្រូវបន្តទៅជួបព័រទុយហ្កាល់ដែលទម្លាក់តួកគីក្នុងលទ្ធផល ៣-១ នៅវគ្គ play-off ផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ក្រោយជ័យជម្នះរបស់ព័រទុយហ្កាល់ និងម៉ាសេដ្វានខាងជើងលោក Santos ចង់ឱ្យកូនក្រុមព័រទុយហ្កាល់បង្ហាញការគោរពចំពោះក្រុមម៉ាសេដ្វាន។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយការប្រកួតគ្រូសញ្ជាតិព័រទុយហ្កាល់និយាយថា៖ «យើងត្រូវបង្ហាញការគោរពដូចគ្នាចំពោះម៉ាសេដូនខាងជើង ដែលអាចទម្លាក់អ៊ីតាលី»។ ស្របពេលពិភពលោកគិតថា អ៊ីតាលីនឹងឡើងទៅវគ្គបន្ត លោក Santos បន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំបានប្រាប់ហើយថាក្រុមម៉ាសេដ្វានខាងជើងនឹងធ្វើឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើល។ មិនមែនជារឿងលេងសើចនោះទេដែលម៉ាសេដ្វានខាងជើងអាចទម្លាក់ម្ចាស់ជើងឯកអឺរ៉ុប Euro ឆ្នាំ២០២០បាន។ ម៉ាសេដ្វានខាងជើងគួរទទួលការគោរពពីក្រុមព័រទុយហ្កាល់ ហើយព័រទុយហ្កាល់ត្រូវប្រយ័ត្ធខ្ពស់បំផុតនៅជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រទល់ម៉ាសេដ្វានខាងជើង។ ជំនួបវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្ររវាងព័រទុយហ្កាល់ជាមួយម៉ាសេដ្វានខាងជើងវគ្គជម្រុះផ្តាច់ព្រ័ត្រ play-off ដើម្បីយកមួយក្រុមទៅកាតាចុងឆ្នាំនេះ នឹងធ្វើឡើងនៅរាត្រីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា។ ស៊ុយអែតដែលទម្លាក់ឆែកត្រូវបន្តទៅជួបឡែកប៉ូឡូញ ខណៈវែលស៍ដែលទម្លាក់អូទ្រីសចាំអ៊ុតការប្រកួតរវាងស្កុតឡែនជាមួយអ៊ុយក្រែនដែលពន្យារពេលដោយសារសង្គ្រាម៕	លោក Fernando Santos គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ លើកឡើងថាក្រុមម៉ាសេដ្វានខាងជើងគួរទទួលការគោរពពីក្រុមរបស់លោកដ្បិតពួកគេអាចទម្លាក់ក្រុមខ្លាំងអ៊ីតាលីនៅវគ្គជម្រុះ play-off ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA World Cup តំបន់អឺរ៉ុប។ Santos ក៏ធ្លាប់ព្រមានហើយថាម៉ាសេដ្វានខាងជើងនឹងធ្វើឱ្យអ៊ីតាលីឈឺចាប់ ហើយព័រទុយហ្កាល់ក៏ត្រូវប្រយ័ត្ធនៅជំនួបបន្ទាប់ដែរ។
«ថ្ពឹនភ្នែក» មានន័យថា បំភាន់ភ្នែក បន្លំភ្នែកដោយរហស្សកម្ម : សិល្បៈរហស្សកម្ម គ្រាន់តែជាសិល្បៈថ្ពឹនភ្នែកទស្សនិកជនតែប៉ុណ្ណោះ៕ ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមខ្មែរសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត	«ថ្ពិន» ឬ «ឆ្ពិន» ជាឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ សន្ដានត្រីគជ្រា។ មនុស្សមួយចំនួនសរសេរច្រឡំជាមួយពាក្យ «ថ្ពឹន» ដែលតាមពិតពាក្យនេះ មានន័យផ្សេង។ «ថ្ពឹន» គឺ ចងបិទបាំងភ្នែកដោយខ្ទប់នឹងសំពត់ ឬបាំងបំភាន់ភ្នែកដោយមន្តអាគម ឬដោយកលល្បិចអ្វីម្យ៉ាងៗ : ថ្ពឹនភ្នែក, ចងសំពត់ថ្ពឹនភ្នែក។
សាលារាជធានីភ្នំពេញ ប្រកាសជ្រើសរើសបុគ្គលិកផ្នែកបើកបរចំនួន១១៤នាក់ សម្រាប់បម្រើការងារនៅរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង(City Bus) ដើម្បីបំពេញតម្រូវការរថយន្តក្រុង ដែលបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ បើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញដែលបានផ្សព្វផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា បានឲ្យដឹងថា សាលារាជធានីភ្នំពេញ គ្រោងពង្រីកខ្សែរត់រថយន្តក្រុង៣ខ្សែបន្ថែមទៀត ដែលធ្វើឲ្យខ្សែរត់រថយន្តក្រុង នឹងកើនឡើងដល់៨ខ្សែ។ ការកើនឡើងនេះ ទើបសាលារាជធានីភ្នំពេញ ជ្រើសរើសអ្នកបើកបរបន្ថែមចំនួន១៤៤នាក់ ដើម្បីមកបម្រើការងារឲ្យរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង។ បើតាមសេចក្តីដំណឹងខាងលើ អ្នកដែលមានសិទ្ធិដាក់ពាក្យធ្វើការងារនេះ គឺទាល់មានអាយុ២៥ឆ្នាំដល់៥០ឆ្នាំ មានបណ្ណបើកបរប្រភេទ ឃ២ មានបទពិសោធបើកបររថយន្តក្រុងប្រភេទ ឃ២ រយៈពេល២ឆ្នាំ មានអត្តចរិតល្អ មានទំនួលខុសត្រូវចំពោះការងារ និងលក្ខណៈសម្បត្តិមួយចំនួនទៀត។ បើចាប់អារម្មណ៍សូមដាក់ពាក្យមកទីស្នាក់ការរដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង ដែលមានអាសយដ្ឋានផ្លូវជាតិលេខ៦A សង្កាត់ព្រែកលៀប ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ក្នុងបរិវេណអង្គភាពលូទឹកនៃមន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនរាជធានីភ្នំពេញ ឬ ទាក់ទងតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ ០៨៧ ៨៧៨ ៧៥៧, ០៩៣ ៧៤៧ ០៧៤៕	ភ្នំពេញ៖ សាលារាជធានីភ្នំពេញ ប្រកាសជ្រើសរើសអ្នកបើកបររថយន្តក្រុងចំនួន១១៤នាក់ ដើម្បីមកបម្រើការងារជាអ្នកបើករថយន្តក្រុងរបស់រដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង ដែលគ្រោងបង្កើនខ្សែរត់រថយន្តក្រុង៣ខ្សែបន្ថែម។
នេះជាបទពិសោធន៍ដ៏អស្ចារ្យលើកដំបូង ដែលហ្វេនៗពិតប្រាកដរបស់ស្រាបៀ សិង្ហ និងក្រុមបាល់ទាត់តោខៀវ Chelsea ទទួលបានអារម្មណ៍រីករាយ រំភើប ជក់ចិត្ត ដិតអាម្មណ៍ជាមួយការទស្សនាការប្រកួតបាល់ទាត់ដោយផ្ទាល់ និងគយគន់ទិដ្ឋភាពដ៏ស្រស់ស្អាត នៅក្នុងការកីឡដ្ឋាន Chelsea នៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស។ លោក Alvin Gunyoong ដែលជានាយកគ្រប់គ្រងផ្នែកលក់ នៅក្រុមហ៊ុនស្រាបៀ សិង្ហប្រចាំកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា៖«ស្រាបៀ សិង្ហ ជាស្រាបៀរគុណភាពល្អបំផុត លំដាប់ពិភពលោករបស់អាស៊ី ដែលមានដើមកំណើតនៅទីក្រុងបាងកក តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៣ និងត្រូបានផលិតឡើងដោយលោក Phraya Bhirom Bhakdi។ គាត់បានបន្តទៀតថា៖«យើងពិតជាមានកិត្តិយស ដែលបានសហការជាមួយក្រុមបាល់ទាត់ លំដាប់ពិភពលោក Chelsea ក្នុងការបង្កើតកម្មវិធី Roar and Win នេះឡើង ហើយផ្តល់ឱកាសឲ្យអតិថិជនរបស់យើងបានឈ្នះរង្វាន់ជាច្រើន ជាពិសេសរង្វាន់ដ៏អស្ចារ្យដំណើរកម្សាន្តទៅអង់គ្លេស»។ លោក ឆែ ពិសី មកពីខេត្ត សៀមរាប ដែលជាអ្នកឈ្នះរង្វាន់ដំណើរកម្សាន្តទៅ អង់គ្លេស មានបញ្ជាក់ថា រូបគាត់តែងពិសាស្រាបៀរ សិង្ហ ជាមួយមិត្តភក្តិ ហើយជាហ្វេនគាំទ្រក្រុមបាល់ទាត់ Chelsea។ «ខ្ញុំរំភើបមែនទែន នៅពេលកោសឃើញរង្វាន់ ទៅដើរលេងនៅអង់គ្លេស។ ចាំមើលពេលខ្ញុំទៅដល់ទីនោះ ខ្ញុំនឹងថតរូប ជាមួយការឡាយវីដេអូពីអង់គ្លេស ឲ្យផ្អើលមិត្តភក្តិក្នុងហ្វេសប៊ុកមុ្តង»។ អ្នកស្រី សាម សុភ័ក្រ អាយុ៤៧ ឆ្នាំ មានទីលំនៅក្នុងសង្កាត់ជើងឯក ខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ ជាអ្នកឈ្នះរង្វាន់ដំណើរកម្សាន្តទៅអង់គ្លេសម្នាក់ទៀត របស់ស្រាបៀ សិង្ហបង្ហាញអារម្មណ៍ភ្ញាក់ផ្អើស ដែលបានឈ្នះដំណើរកម្សាន្តនេះ។ «ខ្ញុំនឹកស្មានមិនដល់ថា ខ្ញុំឈ្នះរង្វាន់សោះ ដល់ពេលកោសត្រូវរង្វាន់ខ្លួនឯងអ៊ីចឹង ខ្ញុំជឿ 100% ហ្ម៎ង។ សូមអរគុណស្រាបៀ សិង្ហ ដែលផ្តល់រង្វាន់ពិតៗ ដំណើរកម្សាន្តដ៏អស្ចារ្យទៅអង់គ្លេសនេះ ដែលជួយបំពេញក្តីសុបិនរបស់ខ្ញុំតាំងពីតូច»។ ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀ សិង្ហ នឹងរ៉ាប់រងថ្លៃចំណាយទាំងអស់ សម្រាប់អ្នកឈ្នះរង្វាន់ទៅអង់គ្លេសទាំង ៣ រូប រួមមានសំបុត្រយន្តហោះទៅមក (ភ្នំពេញ-ទីក្រុងឡុងដ៍) ការស្នាក់នៅ ម្ហូបអាហារ និងសំបុត្រទៅទស្សនាការប្រកួតបាល់ទាត់ Chelsea។ ស្រាបៀ សិង្ហ បង្កើតឡើងតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ ជាក្រុមហ៊ុនផលិតភេសជ្ជៈតែមួយគត់ របស់ប្រទេសថៃ ដែលប្រើគ្រាប់ធញ្ញជាតិសុទ្ធ 100% និងផ្កាហប់ល្អបំផុតលំដាប់ពិភពលោក ផ្តល់នូវរសជាតិដ៏ឈ្ងុយ គួរឲ្យចង់ក្រេប។ ស្រាបៀ សិង្ហ នៅតែមានរង្វាន់ជាច្រើនទៀត សម្រាប់អតិថិជនរបស់ខ្លួន។ ជាវស្រាបៀ សិង្ហ មួយកេស នឹងទទួលបានកាតកោសបញ្ចូលលុយទូរស័ព្ទ ១ ដុល្លារ និងឱកាសឈ្នះដំណើរកម្សាន្តទៅអង់គ្លេស៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀ សិង្ហ មានកិត្តិយសបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ អបអរសាទរដល់អ្នកឈ្នះទាំង 3 រូប ដែលបានឈ្នះរង្វាន់ដំណើរកម្សាន្តដ៏អស្ចារ្យ នៅប្រទេសអង់គ្លេស ពីកម្មវិធី Roar and Win របសស្រាបៀរ សិង្ហ។
នាពេលកន្លងមក អូស្រ្តាលី បានថ្កោលទោសនាវាយកការណ៍សម្ងាត់ចិន ដែលបានធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្បែរឆ្នេរភាគខាងលិចរបស់ខ្លួន។ ឆ្នេរភាគខាងលិចអូស្រ្តាលី ជាតំបន់ប្រមូលផ្តុំដោយមូលដ្ឋានយោធា។ ស្របពេលមានការគំរាមកំហែង និងការកើនឡើងនៃអំណាចយោធាចិន អូស្រ្តាលី នឹងពន្លឿនការទិញមីនសម្រាប់ពង្រាយនៅសមុទ្រដើម្បីការពារពីសកម្មភាពឈ្លានពានណាមួយ។ «អូស្រ្តាលី កំពុងពន្លឿនការទទួលបានមីនពង្រាយសមុទ្រដែលមានភាពវៃឆ្លាត»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិអូស្រ្តាលីមួយរូប បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ចេញនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ដោយបន្តថា មីនទាំងនោះ នឹងជួយអូស្រ្តាលី ក្នុងការការពារដែនទឹករបស់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិអូស្រ្តាលី បានពន្យល់ថា មីនវៃឆ្លាតទាំងនោះ នឹងបែងចែកលក្ខណៈខុសគ្នារវាងគោលដៅយោធា និងនាវាប្រភេទផ្សេងទៀត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ បើទោះរដ្ឋាភិបាលអូស្រ្តាលីមិនបានលម្អិតពីមីនសម្រាប់ពង្រាយនៅសមុទ្រ ប៉ុន្តែកាសែត Sydney Morning Herald បានចុះផ្សាយថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងកង់បេរ៉ានឹងចំណាយរហូតដល់ ៦៩៨លានដុល្លារ ដើម្បីទិញអាវុធសម្រាប់ដាក់ពង្រាយនៅដែនសមុទ្រ។ កាសែតដដែលបានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធនឹងប្រកាសពីកុងត្រា លើការទិញមីនទាំងនោះឆាប់ៗជាមួយក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់អាវុធរបស់អឺរ៉ុប។ ជុំវិញការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារខ្លួនេះ លោក អាន់ថូនី អាល់បានីស នាយករដ្ឋមន្រ្តីអូស្រ្តាលី បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ ABC ថា អ្វីដែលអូស្រ្តាលីត្រូវការជាចាំបាច់ គឺលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការការពារខ្លួន ហើយអូស្រ្តាលី នឹងពិនិត្យលើប្រព័ន្ធការពារពីការវាយប្រហារមីស៊ីល សន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងបញ្ហាផ្សេងទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា មួយរយៈចុងក្រោយ អូស្រ្តាលី បានចំណាយថវិកាជាច្រើនលានដុល្លារលើអាវុធ ក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង។ នៅដើមខែមករា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសមួយនេះ បានប្រកាសចំណាយ៧០០លានដុល្លារ លើប្រព័ន្ធការពារ ក្នុងនោះមានប្រព័ន្ធបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតអាម៉េរិក HIMARS ហើយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ក្រុងកង់បេរ៉ា បានប្រកាសចំណាយ ប្រមាណ១,៩៦ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីទិញឧទ្ធម្ភាគចក្រអាម៉េរិក Black Hawk ចំនួន៤០គ្រឿងថែមទៀត៕	អូស្រ្តាលី នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមករា បានអះអាងថា នឹងពន្លឿនគម្រោងទិញមីនសម្រាប់ពង្រាយនៅសមុទ្រដើម្បីការពារផ្លូវសមុទ្រ និងកំពង់ផែនានា។
ទាំងនេះជាពាក្យពេចន៍ និងសញ្ញា ដែលអ្នកនយោបាយពីគណបក្ស៧ បានបង្កើតឡើង ដើម្បីប្រដូចទៅនឹងលេខរៀងគណបក្សខ្លួន៖ លោក ពេជ្រ ស្រស់ ប្រធានគណបក្សយុវជនកម្ពុជា បង្កើតពាក្យថា « ឆ្នាំអូន១៦»។ លោក លោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ អនុប្រធានគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ បកស្រាយថា លេខ៤ តំណាងព្រហ្មវិហារធម៌ទាំង៤ តំណាងព្រហ្មមុខ៤ និងតំណាងពរទាំង៤ប្រការរបស់ព្រះពុទ្ធ។ លោក ម៉ម សូណង់ដូ ប្រធានគណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ តែងលើកចង្អុល១ ដែលជាសញ្ញាតំណាងលេខរៀងទី១។ លោក គុជ លី ប្រធានគណបក្សខ្មែរតែមួយ បានលើកម្រាមដៃ២ ដែលជាសញ្ញាតំណាងលេខរៀងទី២។ លោក មាស បូពៅ ប្រធានគណបក្សកសិករ ប្រើពាក្យចួនថា លេខ៦ លើកស្ទួយជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន និងប្រជាកសិករខ្មែរ។ លោក អ៊ុន វិសិទ្ធគុន ប្រធានគណបក្សកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យ បង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម នូវរូបថត ដែលថតនៅអង្គរវត្ត ដោយក្នុងរូបថតនោះ មានជាប់ចម្លាក់រូបអប្សរានៅនឹងអង្គរវត្ត៥អង្គ។ លោក សរសេរថា លោក រំភើបណាស់ ដែលថតជាប់អប្សារាទាំង៥អង្គ ស្របពេលដែលគណបក្សរបស់លោក មានលេខរៀងទី៥។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ក៏បានបង្ហោះរូបផ្សេងទៀត ដែលលោក លើកម្រាមដៃ៥ផងដែរ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានលើកឡើងថា លេខ១៨ ជាលេខហុងស៊ុយ ដោយសម្ដេច បញ្ជាក់ថា បើបូកតាមសន្លឹកបៀ ៨បូក១ ស្មើ៩គ្រាប់ គឺជាលេខល្អ។ សម្តេច ថែមទាំងលើកឡើងទៀតថា លេខ១៨ ជាលេខដែលស្រួលរក ព្រោះនៅចុងគេលើសន្លឹកឆ្នោត។ សូមជម្រាបថា មានគណបក្ស១៨ ដែលបានចូលរួមប្រកួតក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិ នៅថ្ងៃទី២៣ ខេកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ លំដាប់លេខរៀងរបស់គណបក្សទាំង១៨ នៅលើសន្លឹកឆ្នោត គឺ៖ គណបក្សសំបុកឃ្មុំដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នៅលេខរៀងទី១ គណបក្សខ្មែរតែមួយ នៅលេខរៀងទី២ គណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា នៅលេខរៀងទី៣ គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ នៅលេខរៀងទី៤ គណបក្សកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យ នៅលេខរៀងទី៥ គណបក្សកសិករ នៅលេខរៀងទី៦ គណបក្សស្ត្រីដើម្បីស្ត្រី នៅលេខរៀងទី៧ គណបក្សខ្មែរឈប់ក្រ នៅលេខរៀងទី៨ គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ីនប៉ិច នៅលេខរៀងទី៩ គណបក្សធម្មាធិបតេយ្យ នៅលេខរៀងទី១០ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន នៅលេខរៀងទី១១ គណបក្សបំណងពលរដ្ឋ នៅលេខរៀងទី១២ គណបក្សអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច នៅលេខរៀងទី១៣ គណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរ នៅលេខរៀងទី១៤ គណបក្សខ្មែរអភិរក្ស នៅលេខរៀងទី១៥ គណបក្សយុវជនកម្ពុជា នៅលេខរៀងទី១៦ គណបក្សជនជាតិដើមប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា នៅលេខរៀងទី១៧ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅលេខរៀងទី១៨ គណបក្សទាំង១៨ខាងលើ បានចាប់ផ្តើមធ្វើយុទ្ធនាការឃោសនារកសំឡេងឆ្នោត នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ដែលជាថ្ងៃដំបូង ហើយនឹងត្រូវបញ្ចប់នៅត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ដែលថ្ងៃចុងក្រោយ៕	មន្រ្តី និងថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សនីមួយៗ បាននាំគ្នាបង្កើតពាក្យពេចន៍ រូបតំណាង និងសញ្ញាសម្គាល់ផ្សេងៗ ឲ្យស៊ីទៅនឹងលេខរៀងគណបក្សរបស់ខ្លួននៅលើសន្លឹកឆ្នោត។ អ្នកនយោបាយ ព្យាយាមស្វែងរកពាក្យពេចន៍ទាំងនោះ ក៏ព្រោះចង់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋងាយចងចាំលេខរៀងគណបក្សខ្លួន។
កញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរ ជាកម្មវិធីយុទ្ធសាស្ដ្រដ៏មុតស្រួចមួយ ដែលអាចបន្ធូរបន្ថយបញ្ហាមួយ ចំនួន ដែលសហគ្រិនកំពុងប្រឈម ហើយកម្មវិធីនេះ ត្រូវបានប្រព្រឹត្តទៅដោយជោគជ័យមួយលើករួចមកហើយ។ កាលពីវគ្គទី១កន្លងទៅ សហគ្រិនខ្មែរ បានទទួលពាក្យសរុប ចំនួន១២៨ ពីសហគ្រាស ធុនតូច និងមធ្យម និងធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី ដែលមកពី ១៤រាជធានីខេត្ត មានដូចជា ខេត្តកំពង់ចាម,សៀមរាប,បន្ទាយមានជ័យ,ឧត្ដរមានជ័យ,កណ្ដាល,កំពត,ពោធិ៍សាត់,បាត់ដំបង,កំពង់ឆ្នាំង,ព្រៃវែង,ប៉ៃលិន,កំពង់ស្ពឺ,ព្រះសីហនុ និងរាជធានីភ្នំពេញ។ កញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរ ចែកចេញជា ៤ ដំណាក់កាល ដោយដំណាក់កាលទី១ សហគ្រិនខ្មែរ បើកទទួលពាក្យតាមអ៊ីនធឺណិត ដោយមានការផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈប្រព័ន្ធបណ្ដាញសង្គម របស់ សហគ្រិនខ្មែរ ស្ថាប័នដៃគូ និងស្ថាប័នសារព័ត៌មាន។ ដំណាក់កាលទី ២ សហគ្រិនខ្មែរ នឹងដាក់ពិន្ទុទៅលើពាក្យស្នើសុំទាំងអស់ និងសម្រិតសម្រាំងយកតែធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាស ធុនតូច និងមធ្យម ដែលមានសក្ដានុពល។ ដំណាក់កាលទី ៣ សហគ្រិនខ្មែរអញ្ជើញសហគ្រិន ដែលមានសក្ដានុពលទាំងអស់នោះ មកធ្វើបទបង្ហាញអំពីគំនិត និងអាជីវកម្ម នៅចំពោះមុខគណៈកម្មការ ដែលជាអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យឯកជន និងវិនិយោគ និងវាយតម្លៃពីគម្រោងអាជីវកម្ម។ នៅដំណាក់កាលទី៤ សហគ្រិនខ្មែរ ជាការប្រកាសបេក្ខភាពធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដែលទទូលបានកញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរ ដើម្បីចូលរួមអបអរសាទរ ក៏ដូចជាជួយផ្សព្វផ្សាយពីសហគ្រាស សេវាកម្ម និងផលិតផល របស់ពួកគាត់ផងដែរ។ លោកបណ្ឌិត ឈៀង វណ្ណមុនិណ្ឌ នាយកប្រតិបត្តិសហគ្រិនខ្មែរ បានលើកឡើងថា៖«ឆ្លងកាត់លើកទី១ យើងសង្កេតឃើញថាធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ពិតជាមាន សមត្ថភាព ភាពច្នៃប្រឌិត និងចំណុចល្អខុសៗគ្នា ដែលគំនិត និងអាជីវកម្មរបស់ពួកគាត់សុទ្ធ តែមានសក្ដានុពល និងគួរតែទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ ដូចជាការផ្ដល់ជាជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ការវិនិយោគ និងការគាំទ្រនានា។ ដូចនេះ សហគ្រិនខ្មែរ សូមប្រកាសឲ្យ ធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមផ្សេងៗទៀត ដែលមានចង់ចូលរួម ហើយគិតថាខ្លួនមានសក្ដានុពល អាចទទួលបានជំនួយពីសហគ្រិនខ្មែរ មកចូលរួមដាក់ពាក្យឲ្យបានច្រើន ក្នុងជុំទី២នេះ ដើម្បីជំរុញកម្មវិធីឲ្យកាន់តែមានការប្រកួតប្រជែង»។ ធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម អាចដាក់ពាក្យមកកាន់កញ្ចប់ជំនួយ សហគ្រិនខ្មែរជុំទី ២ តាមរយៈតំណភ្ជាប់ https://forms.gle/Dn9H8gsmKGT42rza9 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដោយសម្លឹងឃើញពីផលលំបាក ដែលសហគ្រិននៅកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយ ដែលមានវិធានការសំខាន់ៗដូចជា ការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទាន សម្រាប់អាជីវកម្ម និងយន្ដការពិសេសៗជាច្រើន ដែលក្នុងនោះក៏មានកម្មវិធី «កញ្ចប់ជំនួយសហគ្រិនខ្មែរ» ឬ Khmer Enterprise Assistance Package រៀបចំដោយសហគ្រិនខ្មែរ (Khmer Enterprise) ដែលជាស្ថាប័នក្រោមចំណុះក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។
លោក Nick Beresford អ្នកតំណាង UNDP ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានមើលឃើញថា កម្ពុជាកំពុងមានការរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យ ជាពិសេសផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ដែលជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាល ត្រូវតែត្រៀមខ្លួនជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរនេះ ដើម្បីធានានូវតម្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងភាពប្រកួតប្រជែងថា្នក់តំបន់ និងពិភពលោកនាយុគសម័យឌីជីថល។ លោក Nick Beresford បន្តថា UNDP បន្តជួយគាំទ្រផ្នែកជំនាញបច្ចេកទេស និងថវិការដល់ក្រសួងនានា និងមន្ត្រីរាជការ លើការពង្រឹងចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានេះ។ អ្នកតំណាង UNDP បាននិយាយថា៖«នៅពេលដែលគំនិតថ្មីៗមានប្រភពចេញពីមន្ត្រីរាជការខ្លួនឯង ភាគច្រើន គំនិតទាំងនេះនឹងនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរពិតប្រាកដ។ ការងាររបស់យើង មិនមែននិយាយអំពីការអនុវត្តដែលល្អបំផុតនោះឡើយ ប៉ុន្តែគឺត្រូវជួយឱ្យក្រសួងនានាបើកចំហឱ្យមានឱកាសបញ្ចេញគំនិតច្នៃប្រឌិត ដើម្បីឱ្យមន្ត្រីរាជការអាចទៅកាន់តែកៀកនឹងប្រជាពលរដ្ឋ ដែលពួកគេផ្តល់សេវាឱ្យ និងយកដំណោះស្រាយដែលពួកគេគិតឃើញដោយខ្លួនឯងទៅធ្វើការពិសោធន៍សាកល្បង»។ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណដំណាក់កាលទីបួន (២០១៩-២០២៣) ទាក់ទងសារៈសំខាន់នៃគុណភាពធនធានមនុស្ស និងនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យា ដោយបានចាត់ទុកជាចំណុចគន្លឹះ ដើម្បីជួយឱ្យកម្ពុជា អាចច្បាមយកឱកាសប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអេឡេត្រូនិច ក្នុងវិស័យអភិបាលកិច្ចរបស់ខ្លួនឱ្យបានកាន់តែច្រើន។ លើសពីនេះកម្មវិធីជាតិសម្រាប់កំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានដាក់ចេញនូវចក្ខុវិស័យច្បាស់លាស់ សម្រាប់ធ្វើកំណែទម្រង់រដ្ឋបាល ពោលគឺ «ធ្វើការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋបាលសាធារណៈឲ្យក្លាយទៅជាអ្នកផ្តល់សេវាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងជាដៃគូដែលអាចជឿទុកចិត្តបាន ដើម្បីឈានទៅផ្តល់សេវាដល់ប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែប្រសើរជាងមុន» ។ ជាពិសេសជួយឲ្យកម្ពុជាអាចបន្តចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងថ្នាក់តំបន់ និងក្នុងសកលលោក ក៏ដូចជាសម្រេចគោលដៅ ដើម្បីក្លាយជាប្រទេសមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ក្នុងឆ្នាំ២០៣០ និងជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងឆ្នាំ២០៥០។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ពេជ្រ ប៊ុនធិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសារធារណៈរូបនេះបានមានប្រសាសន៍ថា «សិក្ខាសិលាក្នុងថ្ងៃនេះ គឺជាមូលដ្ឋានដល់មន្ត្រីរាជការ ក្នុងការស្វែងរកលទ្ធភាពក្នុងការទទួលយកនូវបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលមកប្រើប្រាសើក្នុងវិស័យសេវាសាធារណៈ ដើម្បីជួយឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់កម្ពុជា និងពង្រឹងការជឿទុកចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋលើប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ច និងផ្តល់សេវាសាធារណៈ ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព»។ ក្រសួងមុខងារសាធារៈ និង UNDP ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានរៀបចំសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិស្តីពីវិស័យសាធារណៈនៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថល នាព្រឹកថ្ងៃតី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩នេះ នៅសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល ដើម្បីពិភាក្សាអំពីលទ្ធភាពក្នុងការជំរុញឲ្យមាននវានុវត្តន៍ក្នុងវិស័យអភិបាលកិច្ច និងការផ្ដល់សេវាដល់ប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែល្អប្រសើរជាងមុន៕	កំណែទម្រងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋាលសាធារណៈតាមបែបបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ពិតជាចាំបាច់ណាស់សម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក ក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១នេះ។ ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាឌីជីផលក្នុងផ្នែករដ្ឋបាលសាធារណៈ ក៏ជួយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ច និងផ្ដល់សេវាសាធារណៈឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញផ្នែកឌីជីថល។
អ្នកចាត់ការទូទៅ៖ លោក Age Hareide (ន័រវែស) Hareide បានទទួលជោគជ័យបំផុតសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិដាណឺម៉ាក ក្រោយឡើងកាន់តំណែងជំនួសលោក Morten Olsen ដែលបរាជ័យដើម្បីនាំក្រុមនេះទៅ Euro 2016 នៅបារាំង។ អតីតខ្សែការពារ និងអ្នកចាត់ន័រវែស វ័យ៦៤ឆ្នាំរូបនេះ បានជួយឲ្យដាណឺម៉ាកឈានទៅ World Cup នៅរុស្ស៊ីឆ្នាំ២០១៨ តាមរយៈការប្រកួតឈ្នះក្រុមសាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ក្នុងវគ្គ Play-off។ កីឡាករឆ្នើម៖ Christian Eriksen Eriksen ជាវីរបុរសរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិដាណឺម៉ាក បន្ទាប់ពីបង្ហាញទម្រង់លេងដ៏អស្ចារ្យក្នុងយុទ្ធនាការប្រកួតតាំងពីវគ្គជម្រុះតាមពូល និងការប្រកួតវគ្គ Play-off ដើម្បីជួយក្រុមទៅរុស្សី។ ខ្សែបម្រើរបស់ក្រុម Tottenham Hotspur វ័យ២៦ឆ្នាំរូបនេះ រកបានដល់ទៅ១៦គ្រាប់ សម្រាប់ការបង្ហាញខ្លួន១២លើកឲ្យដាណឺម៉ាក ក្នុងការប្រកួតវគ្គជម្រុះ។ ប្រវត្តិក្នុង World Cup៖ នេះជាវត្តមានលើកទី ៥ របស់ជម្រើសជាតិដាណឺម៉ាក សម្រាប់ក្រុមមកពីតំបន់អឺរ៉ុបមួយនេះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក បន្ទាប់ពីចូលរួមលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៦ និងចុងក្រោយឆ្នាំ២០១០។ លទ្ធផលល្អបំផុតដែលពួកគេទទួលបាន គឺអាចឈានដល់វគ្គ ៨ក្រុមចុងក្រោយនៅឆ្នាំ ១៩៩៨។ ដាណឺម៉ាក ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី ១២ ក្នុងតារាង FIFA Ranking។ កម្មវិធីប្រកួត៖ -១៦ មិថុនា៖ ប៉េរ៉ូ Vs ដាណឺម៉ាក (ម៉ោង ១១ យប់) -២១ មិថុនា៖ ដាណឺម៉ាក Vs អូស្ត្រាលី (ម៉ោង ៧យប់) -២៦ មិថុនា៖ ដាណឺម៉ាក Vs បារាំង (ម៉ោង ៩យប់)	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិដាណឺម៉ាកដែលបានកៅអីទៅរុស្ស៊ីសម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០១៨ ស្ថិតនៅពូល C ត្រូវប៉ះជាមួយបារាំង អូស្ត្រាលី និងប៉េរូ។ នេះជាការបង្ហាញវត្តមានលើកទី៥ហើយសម្រាប់ក្រុមមកពីទ្វីបអឺរ៉ុបមួយនេះ ចាប់តាំងពីចូលរួមលើកដំបូងឆ្នាំ ១៩៨៦។
កម្ពុជាទទួលបានសិទ្ធិធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ OCA លើកទី៤១ ដែលនឹងត្រូវធ្វើចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន ប្រាប់ថាមហាសន្និបាតនេះនឹងមានការអញ្ជើញចូលរួមពី ៤៥ប្រទេសក្នុងអាស៊ី និងប្រតិភូចលនាអូឡាំពិកអន្តរជាតិមកពីគ្រប់ទ្វីបផ្សេងៗគ្នាទៀតផង។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ក្នុងពេលមហាសន្និបាតនោះកម្ពុជា នឹងបង្ហាញចេញនូវវប្បធម៌ ទេសចរណ៍ កីឡា ដល់អន្តរជាតិបានឃើញ និងបានដឹងអំពីការរីកចំរើនរបស់កម្ពុជា។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន លើកឡើងដូច្នេះក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំត្រៀមមហាសន្និបាត OCA ថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា។ ក្រៅពីនេះ អគ្គលេខាធិកា CAMSOC រូបនេះ បន្ថែមថា៖«មហាសន្និបាតនេះនឹងមានសមាជិកអូឡាំពិកជាច្រើនរូបចូលរួមដែលជាបុគ្គលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងចលនាអូឡាំពិកអន្តរជាតិ។ ដូច្នេះកម្ពុជានឹងឆ្លៀតឳកាសដ៏កម្រនេះ ស្វែងរកការគាំទ្រលើផ្នែកសម្ភារឧបករណ៍បច្ចេកទេសបន្ថែមពីអន្តរជាតិ ដើម្បីបន្តដំណើរការអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡានៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនស្របពេលកម្ពុជាសម្រួចគោលដៅឆ្ពោះទៅធ្វើម្ចាស់ផ្ទះសំខាន់ៗ២ គឺស៊ីហ្គេម-អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ និងការប្រកួតកីឡាយុវជនអាស៊ី នាឆ្នាំ២០២៩»។ គួរបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតក្រុមប្រឹក្សាកីឡាអូឡាំពិកអាស៊ី(OCA) លើកទី៤១ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនាថ្ងៃទី១ ដល់៥ ខែតុលា នៅសណ្ធាគារសុខាភ្នំពេញ ដែលមានប្រតិភូជាង ៤០ប្រទេសក្នុងរង្វង់ ៤០០នាក់ចូលរួម៕	លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ (CAMSOC) នឹងបង្ហាញភាពរីកចំរើនរបស់កម្ពុជា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (OCA)។ អគ្គលេខាធិកា CAMSOC រូបនេះ ក៏នឹងស្វែងរកការគាំទ្រផ្នែកសម្ភារ និងឧបករណ៍បច្ចេកទេសកីឡាបន្ថែមពីអន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះ ខណៈកម្ពុតជាត្រូវធ្វើម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ២០២៣។
បើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងសហគមន៍ទាំង៦០នាក់ថ្មីនោះ មានអ្នករស់នៅភ្នំពេញ ២៨នាក់ ,កណ្តាល ១៦នាក់, ព្រៃវែង ៨នាក់, កោះកុង ៨នាក់, និងខេត្តកំពង់ធំចំនួន១នាក់។ ចំណែក២ករណីទៀត ដែលមិនពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍ ២០កុម្ភៈ ជាបុរសជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី អាយុ២៤ឆ្នាំ និង២៧ឆ្នាំ មានអាសយដ្ឋាននៅខេត្តកណ្តាល និងបានធ្វើដំណើរពីប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី មកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៦ កុម្ភៈ។ ចំពោះករណីនៅភ្នំពេញ អ្នកកើតមាននៅស្ទើរគ្រប់ខណ្ឌទាំងអស់ជាពិសេសនៅខណ្ឌបឹងកេងកង ខណ្ឌសែនសុខ និងខណ្ឌមានជ័យ។ ឃុំសំពៅពូន ស្រុកកោះធំ ក្នុងខេត្តកណ្តាល ឃុំព្រែកខ្សាយ ខ ស្រុកពាមរ៍ ខេត្តព្រៃវែង ឃុំភ្ញីមាស ស្រុកគិរីសាគរខេត្តកោះកុង និងក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ ជាទីតាំងដែលមានករណីឆ្លងច្រើនសម្រាប់ការប្រកាសព័ត៌មាននៅថ្ងៃនេះ។ កោះកុងឡើងដល់១០ករណី ខណៈកំពង់ធំកើន១ករណីទៀត។ អ្នកជំងឺជាជនជាតិខ្មែរ និងចិន ហើយក៏មានកុមារតូចផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងក៏បានប្រកាសមានអ្នកសះស្បើយចំនួន ២២នាក់ដែរ ក្នុងនោះ២១នាក់ ជាអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ។ ១២នាក់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រះសីហនុ ៣នាក់ពីមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត ៣នាក់ពីមណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែ និង៣នាក់ទៀតពីមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិន។ រីឯ១នាក់ទៀតដែលមិនមែនស្ថិតក្នុងសហគមន៍ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត។ គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុប១២២៥នាក់។ ករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ មានដល់ទៅ៧១២នាក់ ដែលស្ថិតក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កណ្តាល ព្រះសីហនុ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង កោះកុង កំពង់ធំ កំពង់ចាម សៀមរាប និងបាត់ដំបង។ អ្នកជំងឺ៦០៤នាក់ទៀតកំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាល រីឯម្នាក់បានស្លាប់កាលពីថ្ងៃទី១១ខែមីនា៕	មនុស្សចំនួន៦២នាក់ទៀតវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនាព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ដែលក្នុងនោះ ៦០នាក់ ជាករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ។ គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុប១២២៥នាក់។ ករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ មានដល់ទៅ៧១២នាក់ ដែលស្ថិតក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កណ្តាល ព្រះសីហនុ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង កោះកុង កំពង់ធំ កំពង់ចាម សៀមរាប និងបាត់ដំបង។
លោក ហ៊ឹន ស៊ីណាក់ ជានិស្សិតកម្ពុជាដែលកំពុងសិក្សាជំនាញព័ត៌មានវិទ្យា នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ គាត់ទើបចាកចេញពីកម្ពុជា ប្រមាណមួយខែប៉ុណ្ណោះ ហើយគាត់និយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា គាត់ពិតជានឹករលឹកជាពន់ពេកដល់ស្រុកកំណើត ឪពុកម្តាយ បងប្អូន មិត្តភក្តិ។ ការនឹកនានេះ មិនទាន់ស្រាកស្រាន្តផងសម្រាប់និស្សិតអ្នកខេត្តកំពតរូបនេះ ហើយអ្វីដែលធ្វើឲ្យ ស៊ីណាក់ កាន់តែក្តុកក្តួលអារម្មណ៍ និងនឹកផ្ទះទ្វេដងនោះ ហើយសំឡេងគាត់ប្រែជាបង្អង់ និងអួលដើមកនោះ គឺរដូវចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលនឹកដល់ការជួបជុំក្រុមគ្រួសារ ការទៅវត្តជុំគ្នា និងការលេងល្បែងប្រជាប្រិយកម្សាន្តជាដើម។ ស៊ីណាក់ ដែលជាកូនទោលក្នុងគ្រួសារផងនោះ បញ្ជាក់ដោយសម្តីមួយៗ ខ្សោយដូច្នេះថា៖«ឆ្នាំនេះ ខ្ញុំពិតជាកំសត់ណាស់ មិនអាចជួបជុំវិញក្រុមគ្រួសារនៅឯស្រុកបានហើយ ថែមទាំងជាពេលដែលខ្ញុំមិនអាចសម្រាកបានទៀត ព្រោះចំថ្ងៃដែលខ្ញុំត្រូវប្រឡងទៀត»។ និស្សិតខ្មែរម្នាក់ទៀត ដែលកំពុងសិក្សានៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីដែរ ក៏បញ្ជាក់ពីអារម្មណ៍ស្រណោះរបស់ខ្លួន ដែលមិនបានជួបជុំសាច់ញាតិបងប្អូនប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ឆ្នាំនេះដែរ ។ និស្សិត សែម វណ្ណា រៀបរាប់ថា «៖«ឆ្នាំនេះ ខ្ញុំមិនអាចទៅស្រុកកំណើត ដូចសព្វដងឡើយ បានត្រឹមតែជួបមុខ និយាយលេង តាម Video Call តែប៉ុណ្ណោះ»។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណា វណ្ណា ក៏បានឲ្យដឹងដែរថា ក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ មានការរៀបចំពិធីបុណ្យប្រពៃណី(Water festival)របស់ជនជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលរស់នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ដូច្នេះ វណ្ណា សម្រេចថានឹងទៅចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីនេះជំនួស ដើម្បីបន្ថយក្តីនឹករលឹក ស្រុកកំណើតបានខ្លះ។ ចំណែកលោក ជឹង សុភារៈ ជានិស្សិតកម្ពុជាម្នាក់ទៀត ដែលកំពុងសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុន រៀបរាប់ថា រូបគេនឹកនាសាច់ញាតិដែលរស់នៅខេត្តពោធិ៍សាត់យ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសនាឱកាសចូលឆ្នាំថ្មី ដែលជិតនឹងឈានមកដល់នេះ។ នឹកដល់រឿងដែលគេ មិនអាចវិលត្រឡប់មកជួបជុំគ្រួសារដែលបានឃ្លាតគ្នាជាងមួយឆ្នាំមកហើយនេះ និស្សិតសុភារៈ បញ្ជាក់ថា៖«ខ្ញុំពិតជាចង់ចូលរួមប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ជាមួយគ្រួសារណាស់ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចចូលរួមបាន»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សមាគមនិស្សិតខ្មែរនៅប្រទេសជប៉ុន ក៏បានរៀបចំពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសាដែរ ដើម្បីជួបជុំសិស្ស-និស្សិត ដែលកំពុងសិក្សានៅទីនេះផង។ បើតាម សុភា ពិធីនេះ គេរៀបចំក្រោមប្រធានបទ «ឆ្នាំថ្មី ក្រមាថ្មី» ដែលមានការសម្តែងរបាំក្រមាខ្មែរពីនិស្សិតខ្មែរ ដើម្បីបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ ឲ្យប្រជាជនជប៉ុនបានស្គាល់ដែរ៕ សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមឧបត្ថម៖ ១, ឥណទានគេហដ្ឋានរបស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ផ្តល់ជូនអត្រាការប្រាក់ 7.99% បន្ថែមជាមួយសេវាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតរហូតដល់ 50,000 ដុល្លារអាមេរិក ដោយឥតគិតថ្លៃ។ សូមទំនាក់ទំនង 023 988 388 ។ ២, រថយន្តប្រណីតម៉ាក Mercedes-Benz (មែសឺដេស-បិនស៍) ថ្មីៗឆ្នាំ២០១៨ កំពុងដាក់លក់នៅ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ខូអិលធីឌី ស្ថិតនៅមហាវិថីសម្តេច ហ៊ុន សែន ឬផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ភ្នំពេញ។ ទូរស័ព្ទផ្នែកលក់ 017 231 488 និងផ្នែកសេវាកម្ម ០11 726 988 ។ ៣, ស្អាតដូចតារា ស្អាតបែបស៊ូណេ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង៖ 017 800 150 / 098 5000 88 , ទីតាំងស្ថិតនៅផ្សារទំនើបសុវណ្ណា។ ៤, រីករាយឆ្នាំថ្មី! បង្កើតបរិយាកាសដ៏រីករាយនៅក្នុងឆ្នាំថ្មីជាមួយ កូកា-កូឡា រសជាតិនៃអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ។	ភ្នំពេញ៖ និស្សិតខ្មែរមួយចំនួន ដែលកំពុងសិក្សានៅក្រៅប្រទេស បានបង្ហាញក្តីនឹករលឹកយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះក្រុមគ្រួសារ សាច់ញាតិ និងមិត្តភក្តិ ស្របពេលដែលពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ប្រពៃណីជាតិ ចូលមកដល់។ ពួកគេនឹកគិតដល់ការជួបជុំបងប្អូន ទៅវត្តជុំគ្នា និងការលេងល្បែងប្រជាប្រិយជាដើម។
គំនិតចង់បង្កើតរោងចក្រអេតាណុលនេះ ត្រូវបានលោក KOJIMA Masanobu អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនKOJIMAHOLDINGS Co.,Ltd យកទៅពិភាក្សាជាមួយ លោក ឌិត ទីណារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី ១៧ ខែមីនា នៅទីស្ដីការក្រសួងកសិកម្ម។ រដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្ម គាំទ្រឱ្យមានការវិនិយោគបង្កើតរោងចក្រផលិតសារធាតុអេតាណុល នៅកម្ពុជាដោយមើលឃើញថា វាអាចរួមចំណែកកាត់បន្ថយឧស្ម័នកាបូនិច ជួយដល់បរិស្ថាននិងលើកកម្ពស់ជីវភាពពលរដ្ឋ។ លោក ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម (ស្ដាំ) និងលោក KOJIMA Masanobu អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន KOJIMAHOLDINGS Co.,Ltd (ឆ្វេង)។ រូបភាព៖ ក្រសួងកសិកម្ម លោក ឌិត ទីណា ចង់ឱ្យគម្រោងនេះ លេចចេញជារូបរាងឡើងដោយក្រសួងនឹងជួយសម្រួលឱ្យមានការចាប់ដៃសហការក៏ដូចជារកដៃគូវិនិយោគនានាពោលគឺទាំងទិដ្ឋភាពផ្លូវច្បាប់ បច្ចេកទេស និងនយោបាយព្រមទាំងជួយជំរុញឱ្យមានការចូលរួមពីកសិករ អ្នកផលិតដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ឱ្យស្របទៅតាមតម្រូវការរបស់ជប៉ុនផងដែរ។ ក្នុងឱកាសនេះ លោកបានណែនាំឱ្យក្រុមហ៊ុនសិក្សាឱ្យបានច្បាស់លាស់ពីខ្សែច្រវាក់តម្លៃដំឡូងមីនៅកម្ពុជាថ្លៃដើមផលិត ទីតាំងរោងចក្រ និងការដឹកជញ្ជូនជាដើមដើម្បីឱ្យដំណើរការប្រព្រឹត្តទៅរលូន និងនិរន្តរភាព។ ដោយឡែក ការដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹកគឺជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុត ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមបានច្រើន។ បន្ថែមពីលើនេះចំណុចសំខាន់ក្នុងការសហការធ្វើការងារជាមួយគ្នាក្រុមហ៊ុនត្រូវគិតគូរក្នុងការអនុវត្តកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា (Contract Farming) ដើម្បីធានានូវទំនុកចិត្តការផលិត ការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្លៃ។ ក្រុមហ៊ុន មានបំណងវិនិយោគលើការផលិតសារធាតុអេតាណុល ចេញពីដំឡូងមី តាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានិងឧបករណ៍ទំនើប។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក ឌិត ទីណា។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៣កម្ពុជាបាននាំចេញដំឡូងមីស្រស់ចំនួន ១៤៨.៣១០តោន ទៅប្រទេសវៀតណាម និងថៃ។កាកសំណល់ដំឡូងមី ៣៤.៦៦៤តោន និងចំណិតដំឡូងមីក្រៀម ៧៧៨.៥២៨តោន នាំចេញទៅវៀតណាម ថៃនិងចិន និងម្សៅដំឡូងមី ១៣.៤៦៧,៣០តោន នាំចេញទៅប្រទេសចិន ជប៉ុន និងឥណ្ឌា៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុន KOJIMAHOLDINGS Co.,Ltd របស់ជប៉ុនគ្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតអេតាណុល ( Ethanol) នៅកម្ពុជាដោយប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមពីដំឡូងមី។ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទចង់ឱ្យគម្រោងមួយនេះ លេចចេញជារូបរាងក្នុងពេលឆាប់ៗដើម្បីរួមចំណែកកាត់បន្ថយឧស្ម័នកាបូនិច ជួយដល់បរិស្ថាន និងលើកកម្ពស់ជីវភាពពលរដ្ឋ។
លក្ខណៈសម្បត្តិរបស់ vivo Y91 ជំនាន់ថ្មីនេះ មិនមានអ្វីផ្លាស់ប្ដូរច្រើនពី Y91i ប៉ុន្មាននោះទេ។ vivo ម៉ូដែលY91 មានពីរពណ៌សម្រាប់ជ្រើសរើស គឺពណ៌ខ្មៅលាយស្វាយ(Starry Black) និងពណ៌ទឹកសមុទ្រខៀវ (Ocean Blue)ដែលវាសុទ្ធសឹងជាពណ៌ដែលកំពុងពេញនិយម សម្រាប់មិត្តៗយុវវ័យសម័យថ្មីផងដែរ។ vivo Y91 ត្រូវបានដាក់លក់នៅលើទីផ្សារ ក្នុងកញ្ចប់តម្លៃ $ 219 ដែលជាតម្លៃដ៏សមរម្យមួយ សម្រាប់អ្នកដែលមានកម្រិតថវិកាមធ្យម ក៏អាចជាវយកទៅប្រើប្រាស់បានដែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកអ្នកនឹងទទួលបានកាដូជាច្រើនផងដែរ ដូចជា នាឡិកាដៃ C-Sport និងកាសដ៏ស្រស់ស្អាតមួយផងដែរ។ ចំពោះលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់វាវិញមានដូចខាងក្រោម៖ - ប្រើបន្ទះឈីប MediaTek 6762R, CPU Octa-core ដំណើរការបានក្នុងល្បឿន 2 GHz។ - មានរ៉េម 3GB, អង្គផ្ទុកទិន្នន័យ 64GB និងអាចថែមក្រៅបាន 256GB។ - មានថ្មទំហំ 4030 mAh។ - ដំណើរការដោយ Android 8.1 និងស្បែក Interface ប្រភេទ Funtouch OS 4.5។ - អេក្រង់ 6.22 អ៊ីញ FullView-Display ក្នុងកម្រិតបង្ហាញរូបភាព HD+ (1520 x 720) pixels និងមាន Aspect Ratio 19:9។ - មានកាមេរ៉ាមុខទំហំ 8MP, កាមេរ៉ាក្រោយ (13MP + 2MP)។ - អាចប្រើស៊ីមកាតបានពីរ។ - មានមុខងារ Face Unlock + FingerPrint។ ដូចនេះសម្រាប់អតិថិជនរបស់ vivo ដែលចង់ក្លាយខ្លួនជាម្ចាស់ស្មាតហ្វូនជំនាន់ក្រោយ vivo Y91 នេះ អ្នកអាចរកជាវបាន នៅតាមបណ្តាហាងនានាទូទាំងប្រទេស ដែលជាតំណាងចែកចាយរបស់ vivo ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែមករានេះ តទៅ ហើយលោកអ្នកនឹងទទួលបានការធានាត្រឹមត្រូវផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន vivo នៅថ្ងៃនេះ បានប្រកាសលក់ជាផ្លូវការស្មាតហ្វូនជំនាន់ថ្មីស៊េរី Y របស់ខ្លួន គឺម៉ូឌែល vivo Y91 នៅក្នុងប្រទេសប្រទេសកម្ពុជាហើយ។ វត្តមាននៃស្មាតហ្វូនជំនាន់ថ្មីនេះ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅពេលនេះ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងច្រើនផងដែរ ខណៈដែលក្រុមហ៊ុន vivo បានប្រកាសសមាជិកថ្មី នៃត្រកូល Y គឺម៉ូដែល vivo Y91i កាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុននេះ។ ហើយប្រកាសនោះ ក៏គេសង្កេតឃើញថាអត្រានៃការជាវយកទៅប្រើប្រាស់មានសន្ទុះខាំ្លង និងការគាំទ្រច្រើនដែរ។
ថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ ជាពេលវេលាផ្លូវការដែលចក្រភពអង់គ្លេសត្រូវចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននេះ ទំនាក់ទំនងសមាជិកដ៏សំខាន់និងអង្គការតំបន់មួយនេះ មិនទាន់អាចលែងលះគ្នាឲ្យបានដាច់ស្រេចឡើយ។ នេះក៏ព្រោះតែកិព្ចព្រមព្រៀងចាកចេញដែលរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស និងអឺរ៉ុប ប្រឹងចរចាជិតពីរឆ្នាំមកនេះ ត្រូវបានរដ្ឋសភាអង់គ្លេសបដិសេធដល់ទៅពីរដងឯណោះ។ ប៉ុន្តែសភាអង់គ្លេសក៏សម្រេចដែរថា អង់គ្លេសត្រូវតែចាកចេញដោយមានកិច្ចព្រមព្រៀង។ តាមស្ថានការណ៍នេះ អង់គ្លេស និងអឺរ៉ុបអាចត្រូវបែកគ្នាដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងមិនខាន។ ក្នុងគោលដៅផ្ដល់ពេលបន្ថែមដល់ការចរចា សភាអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ក៏បោះឆ្នោតគាំទ្រផែនការរបស់លោកស្រី ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ ដែលស្នើអឺរ៉ុបលើកពេលចាកចេញចំនួនបីខែទៀត។ បានន័យថា បើនៅតែមិនអាចមានកិច្ចព្រមព្រៀងចាកចេញ អង់គ្លេសអាចពន្យារពេលចាកចេញទៅដល់ខែមិថុនាឯណោះ មិនមែនត្រឹមខែមីនានេះឡើយ។ ខណៈនៅសល់១៤ថ្ងៃទៀតដល់ពេលចាកចេញផ្លូវការនោះ រដ្ឋាភិបាលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ម៉េយ៍ ត្រូវធ្វើយ៉ាងណាបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យសភាគាំទ្រលក្ខខណ្ឌចាកចេញនេះ។ លោកស្រីគ្រោងនឹងយកកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីដាក់ឲ្យសភាបោះឆ្នោតជាលើកទីបី។ បើសភានៅតែបន្តបដិសេធ ហើយអឺរ៉ុបដែលមាន២៧ប្រទេស មិនយល់ព្រមតាមសំណើសុំលើកពេល អង់គ្លេសប្រាកដជាត្រូវបញ្ចប់សមាជិកភាពនៅសហភាពអឺរ៉ុបទាំងរញ៉េរញ៉ៃដោយចៀសមិនរួច។ លើរឿងពន្យារពេលនេះ អឺរ៉ុបទំនងជាបើកផ្លូវសម្រាប់ការចរចាបន្ថែមផងដែរ។ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ដូណាល់ ទូស និយាយថា សហភាពអឺរ៉ុបអាចផ្ដល់ភ្លើងខៀវសម្រាប់ការលើកពេលរយៈពេលវែង ប្រសិនបើអង់គ្លេសគិតគូរឲ្យច្បាស់លាស់ពីយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួន និងរកមតិរួមបាននោះ។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ សភាអង់គ្លេសក៏បិទផ្លូវការធ្វើប្រជាមតិម្ដងទៀតបើពិតជាមានការពន្យារពេលមែន។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំដដែលខាងលើ សមាជិកសភាអង់គ្លេសចំនួន៣៣៤ បានបោះឆ្នោតប្រឆាំងប្រជាមតិម្ដងទៀត ឯសំឡេងគាំទ្រមានចំនួនតែ៨៥ប៉ុណ្ណោះ។ ការធ្វើប្រជាមតិលើកទីពីរលើបញ្ហាចាកចេញឬមិនចាកចេញនេះ គឺជាជម្រើសមួយដើម្បីដោះទាល់ ខណៈលោកស្រី ម៉េយ៍ មិនអាចរកការគាំទ្រដើម្បីការចាកចេញបាននោះ៕	រដ្ឋសភាអង់គ្លេស នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា បានបោះឆ្នោតយល់ព្រមលើការពន្យារពេលចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបចំនួនបីខែ។ ការបោះឆ្នោតនេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីសមាជិកសភាអង់គ្លេសបោះឆ្នោតប្រឆាំងកិច្ចព្រមព្រៀងចាកចេញដែលស្នើដោយរដ្ឋាភិបាលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ ជាលើកទីពីររួចមក ដែលនោះធ្វើឲ្យមានការបារម្ភថា អង់គ្លេសអាចចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងតាមកាលកំណត់។
លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក សង្ឃឹងថា ម្ចាស់សហគ្រាស និងនិយោជកទាំងអស់ នឹងធ្វើតាមសេចក្តីអំពាវនាវនេះ ដើម្បីឲ្យកម្មករ-កម្មការិនី ប្រើសិទ្ធិរបស់ពួកគេ ដែលមានចែងក្នុងច្បាប់។ ការបោះឆ្នោតលើកនេះ មានគណបក្ស២០ ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែង។ ចំណែកប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោត មានជាង៨លាន ៣សែន នាក់៕	សូមម្ចាស់សហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងគ្រឹះស្ថានទាំងអស់ ជួយសម្រួលនិងបង្កលក្ខណងាយស្រួល ហើយអនុញ្ញាតឲ្យកម្មករ-កម្មការិនី ក៏ដូចជាបុគ្គលិក បានទៅចូលរួមបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ នេះ ជាសេចក្តីអំពាវនាវរបស់លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.)។
ក្រោមការរចនារបស់ស្ថាបត្យករតៃវ៉ាន់ដ៏ល្បីឈ្មោះ លោក Chu-Yuan Lee ជាអ្នករចនាអគារតៃប៉ិ១០១ នៅទីក្រុងតៃប៉ិ នៃប្រទេសតៃវ៉ាន់ដ៏ល្បី អាចធ្វើឱ្យខុនដូ ស្កាយ វីឡា (Sky Villa) បំបែកកំណត់ត្រា ជាគម្រោងរស់នៅស្ថិតចំកណ្តាល រាជធានីដែល មានភាពទូលាយជាងគេ មានទំហំលំនៅដ្ឋានចន្លោះ ពី ២៧២ ម៉ែត្រការ៉េ ទៅដល់ ៥០៩ ម៉ែត្រការ៉េ។ ស្កាយ វីឡា (Sky Villa) ជាគម្រោងខុនដូ ដែលមានអគារកម្ពស់ ៣៥ជាន់ចំនួនពីរបញ្ចូលគ្នា មានយូនីតសរុបចំនួន ២៥៦ យូនីត (អគារនីមួយៗមាន ១២៨យូនីត) និងមានចំណតរថយន្តជាន់ក្រោមដីចំនួន ៤ ជាន់។ ជាមួយនឹងសាលទទួលភ្ញៀវ Grand Lobby ដែលមានពិដានកម្ពស់រហូតដល់ ១០ ម៉ែត្រ អមជាមួយនឹងជណ្តើរភ្លោះ នាំឱ្យសាលបដិសណ្ឋារកិច្ចមួយនេះក្លាយជាតំណាង នៃភាពប្រណីតទាំងមូលនៃអគារ។ លំនៅដ្ឋាននីមួយៗ មានបំពាក់ជូននូវគ្រឿងសង្ហារិម និងអំពូលភ្លើងទំនើបៗ ព្រមទាំងអាចគយគន់ទេសភាពភ្លើងពណ៌ នៃទីក្រុងដ៏ស្រស់ត្រកាល។ ខុនដូ ស្កាយ វីឡា (Sky Villa) មានទីតាំងស្ថិតនៅចំកណ្តាល នៃតំបន់ពាណិជ្ជកម្មដែលមានចរាចរណ៍ ដ៏មមាញឹក និងស្ថិតនៅក្បែរតំបន់ទិញទំនិញបឹងកេងកង ដែលជាតំបន់អចលនទ្រព្យឈានមុខគេបំផុតនៅកម្ពុជា។ មជ្ឈមណ្ឌលលក់ទំនិញ និងកន្លែងកម្សាន្តផ្សេងៗទៀត មានដូចជា សណ្ឋាគារ និងកាស៊ីណូ NagaWorld ផ្សារទំនើបដ៏ធំ Olympia City ផ្សារធំថ្មី និងផ្សារធំៗ នៅក្នុងទីក្រុងផ្សេងៗទៀតជាច្រើន។ សាលារៀននៅក្បែរនោះរួមមាន សាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ សាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិភ្នំពេញ សាលាអន្តរជាតិហារ៉ូដ និងសាលាអន្តរជាតិ លីប៊ើធី។ អ្នកស្នាក់នៅខុនដូ ស្កាយ វីឡា (Sky Villa) នឹងមានភាពងាយស្រួល ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ផ្លូវធំៗ និងមហាវិថីនានា ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈផងដែរ។ ដើម្បីផ្តល់ជូននូវបទពិសោធន៍ដ៏ប្រណីត ខុនដូ ស្កាយ វីឡា (Sky Villa) ផ្តល់ជូននូវបុគ្គលិកផ្តល់សេវាពេញលេញ រួមទាំងសេវាគ្រប់គ្រងរបៀបរស់នៅដូចជា សេវាកក់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរ ដំណើរកម្សាន្តក្នុងទីក្រុង សេវាបោកអ៊ុតសម្លៀកបំពាក់ ថែរក្សាលំនៅដ្ឋាន អ្នករត់សំបុត្រ ការដើរទិញម្ហូបអាហារ ការរៀបចំកម្មវិធី សេវាលេខាធិការ និងសេវាច្រើនទៀត។ ដោយត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថា ជាគម្រោងបែបធម្មជាតិបៃតង នៅចំកណ្តាលក្រុង ផ្ទៃដីក្រៅពីអគារនៅជាន់ផ្ទាល់ដីរបស់ ខុនដូ ស្កាយ វីឡា (Sky Villa) ត្រូវបានរចនាជាសួនច្បារអមជាមួយដើមឈើបៃតង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅតាមយូនីតនីមួយៗ ក៏មានទីធ្លាល្មមគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើជាសួនផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ។ ជាន់លំហអាកាសពីរជាន់ មានបំពាក់សម្ភារបរិក្ខារតាមរបៀបរស់នៅទំនើប ជាកន្លែងនៃតំណភ្ជាប់អគារទាំងពីរ យ៉ាងស្រស់ស្អាត។ នៅកម្ពស់ជាន់ទី៣៤ អ្នកស្នាក់នៅអាចប្រើប្រាស់ សេវាកម្មជាច្រើនមានដូចជា កន្លែងហាត់ប្រាណ បន្ទប់ម៉ាស្សា អាងហែលទឹកលើអាកាស សាលពពក (Cloud Pavilion) និងសួនច្បារលើអាកាស ដែលមានទេសភាពស្រស់ត្រកាល ដែលបង្ហាញពីទេសភាពដ៏អស្ចារ្យ នៃទីក្រុង។ ចំណែកជាន់ទី៣៥ គឺ Sky Villa Club ដែលផ្តល់នូវកន្លែងសម្រាប់អានសៀវភៅ មាន ក្លិប និងភោជនីយដ្ឋាន ដែលមានបម្រើជូននូវអាហារ ដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ព្រមទាំងសាលកម្សាន្តដ៏សម្បូរបែប។ ក្រៅពីនេះ ខុនដូ ស្កាយ វីឡា (Sky Villa) ក៏មានសាលពិធីដ៏ធំមួយទៀតឈ្មោះថា Grand Ballroom ដែលស្ថិតនៅពីជាន់ឡៅតឿដែល លោកអ្នកអាចប្រារព្ធពិធីជួបជុំកម្សាន្ត ផ្សេងៗបានយ៉ាងសប្បាយ។ អាងហែលទឹកដ៏ធំល្វឹងល្វើយមួយនេះ មានទីតាំងស្ថិត នៅជាន់លើបង្អស់នៃស្កាយ វីឡា។ វានឹងផ្ដល់ឱ្យលោកអ្នក នូវអារម្មណ៍ទោរទន់ ជាមួយទេសភាពដ៏ស្រស់ ត្រកាលជុំវិញខ្លួន ស្របពេលលោកអ្នកសម្រាកលម្ហែ ក្បែរអាងហែលទឹកដ៏ប្រណីត មានទឹកថ្លាដូចកញ្ចក់ ដែលលោកអ្នកប្រាកដជា ទទួលបានអារម្មណ៍នៃផ្ទៃមេឃដែលជិតបង្កើយ។ ការការពារផ្នែកសន្តិសុខរបស់ ស្កាយ វីឡា ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យដោយក្រុមសន្តិសុខដែលមានបទពិសោធន៍ និងជំនាញច្បាស់លាស់ ព្រមទាំងជំនួយពីប្រព័ន្ធស៊ីស៊ីធីវី ដែលដំណើរការពេញ ២៤ម៉ោង។ គម្រោងមួយ នេះបានសាងសង់ឡើង ដោយមានចំណតរថយន្តចំនួនបួនជាន់ ដែលផ្តល់នូវការចេញចូលទៅកាន់ គេហដ្ឋានប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។ គ្រប់គេហដ្ឋាននីមួយៗ ក៏ត្រូវបានបំពាក់ជាមួយនឹងសោឌីជីថលផងដែរ ដើម្បីបង្កើនសុវត្ថិភាពនៃគេហដ្ឋាន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	គម្រោង ស្កាយ វីឡា នាំមកនូវពិភពដ៏ស្រស់បំព្រង ជាមួយនឹងទេសភាពទីក្រុងដ៏ស្រស់ត្រ កាល ពីលើលំហអាកាស។ អគារភ្លោះកម្ពស់ ៣៥ជាន់នេះ បានឈរបង្អួតរូបរាងយ៉ាងស្អាតតាមបណ្ដោយមហាវិថីសាធារណរដ្ឋប៉ូឡូញ ក្នុងសង្កាត់វាលវង់ ខណ្ឌ៧មករា ជាប់នឹងពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។
លោក ឈន់ សកល នាយកនាយកដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយ និងអភិវឌ្ឍផលិតផល នៃធនាគារ HH BANK បានឱ្យដឹងថា «ការបង្កើតកម្មវិធីធ្វើបុណ្យរួមគ្នារបស់បុគ្គលិកធនាគារ HH BANK នេះគឺ ដើម្បីឧទិ្ទសផលបុណ្យជូនដល់ញាតិការទាំង ៧ សន្តាន ដែលបានចែកឋាន និងបង្កើតកម្លាំងសាមគ្គីរវាងបុគ្គលិកក្នុងការធ្វើអំពើបុណ្យរួមគ្នាក៏ដូចជាការអភិរក្សប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ របស់ខ្មែរផងដែរ»។ លោកបានបន្ថែមថា ឆ្នាំនេះជាឆ្នាំទី២ ហើយដែលធនាគារ HH BANK បង្កើតកម្មវិធីនេះឡើង កាលពីឆ្នាំ ២០២២ កន្លងទៅ បុគ្គលិកទាំងអស់បានទៅធ្វើបុណ្យជុំគ្នានៅវត្ត សារាវ័ន្តតេជោ ដោយឡែកឆ្នាំ ២០២៣ នេះយើងជ្រើសរើសមកកាន់វត្តឧណ្ណាលោមវិញម្តង ដើម្បីឆ្លៀតឱកាសណែនាំបុគ្គលិកទាំងអស់ឱ្យស្គាល់ពី «ប្រាសាទពោធិលោម» ដែលជាចេតិយបុរាណមួយដែលមានអាយុកាលយូរជាងគេនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងមានអាយុកាលមុនវត្តភ្នំដូនពេញទៅទៀត។ គណៈកម្មាធិការចំណុះជើងវត្ត និងអ្នកកាន់វេនបិណ្ឌ ពុទ្ធបរិស័ទ ព្រមទាំងព្រះសង្ឃ មានសេចក្តីត្រេកអរជាខ្លាំងចំពោះទឹកចិត្តជ្រះថ្លារបស់បុគ្គលិកធនាគារ HH BANK ដែលបានចូលរួមកាន់បិណ្ឌ៧ នៅវត្តឧណ្ណាលោមនេះ ហើយក៏សំណូមពរឱ្យធនាគារផ្សេងទៀត ចូលរួមចែករំលែកបុណ្យកុសលរួមគ្នា ដូចធនាគារ HH BANK ផងដែរ៕ អំពីធនាគារ HH BANK ធនាគារ HH BANK ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការដោយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដែលបានចុះបញ្ជីក្រោមឈ្មោះ ធនាគារ ហេងហ៊ី(ខេមបូឌា) ខមមើសល ប៊ែង ម.ក កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។ HH BANK ផ្តោតលើសេវាកម្មអតិថិជន រួមបញ្ចូលគ្នារវាងការច្នៃប្រឌិត វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងទំនើបកម្ម ដើម្បីក្លាយជាធនាគារពាណិជ្ជមួយឈានមុខគេប្រកបដោយគុណតម្លៃនាពេលអនាគត។ ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ធនាគារ HH BANK មានទីតាំងនៅផ្ទះលេខ ៦៤ មហាវិថីព្រះនរោត្តម កែងផ្លូវ ១៧៨ សង្កាត់ជ័យជំនះ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ ដោយផ្តោតលើការបំពេញតម្រូវការរបស់អតិថិជន ស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងការច្នៃប្រឌិត យើងខិតខំផ្តល់នូវសេវាកម្មធនាគារដែលអាចទុកចិត្តបាន និងសុវត្ថិភាព ដែលរួមចំណែកដល់កំណើន និងវិបុលភាពរបស់អតិថិជនរបស់យើង។ ព័ត៌មានលម្អិតសូមចូលទៅកាន់ www.hhbank.com.kh ឬហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់យើងhttps://www.facebook.com/Henghe.Cambodia ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	បុគ្គលិកធនាគារ HH BANK ប្រមាណជាង ៥០នាក់ បាននាំគ្នាចូលរួមពិធីកាន់បិណ្ឌ ដោយបាននាំយកនូវគ្រឿងឧបភោគបរិភោគ បាយសម្ល អង្ករ បច្ច័យ និងសម្ភារផ្សេងៗ ទៅប្រគេនព្រះសង្ឃគង់នៅវត្តអារាមចំណាស់មួយស្ថិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្បែរព្រះបរមរាជវាំង គឺ វត្តឧណ្ណាលោម ដែលជាកន្លែងអាសនៈនៃគណៈមហានិកាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងជាវត្តដ៏សំខាន់បំផុតនៃរាជធានីភ្នំពេញ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃព្រះពុទ្ធសាសនាកម្ពុជា។
EFL បានអះអាងនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហាថា ការដណ្តើមដេញថ្លៃកាន់កាប់ក្លិប Bury ត្រូវផុតកំណត់នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ហើយបើមិនអាចរកម្ចាស់បានទេនោះក្លិបនេះនឹងត្រូវដកចេញពីការប្រកួត។ ក្រុមហ៊ុន C&N Sporting Risk បានដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងទិញយកក្លិប Bury កាលពីព្រឹកថ្ងៃអង្គារទី២៧ សីហា ដោយគិតថាពួកគេគ្មានលទ្ធផភាពវិនិយោគក្លិបនេះឡើងវិញបាន។ សេចក្តីប្រកាសនៅលើវេបសាយផ្លូវការរបស់ EFL សរសេរដូច្នេះថា៖«ដោយបានពិចារណាយ៉ាងហ្មត់ចត់ពីគ្រប់លក្ខខណ្ឌទាំងអស់ EFL កំណត់ជាឯកច្ឆន្ទជាមួយនឹងការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការសម្រេចដក Bury ចេញពី League One »។ Bury ជាក្រុមដំបូងបំផុត ដែល EFL ដកចេញពីការប្រកួតដោយសារគ្មានប្រាក់បើកឲ្យកីឡាករគ្រប់គ្រាន់ ចាប់តាំងពីក្រុម Maidstone ដែលមានលទ្ធផលបែបនេះនៅឆ្នាំ១៩៩២មក។ ចំណែក Bolton វិញក៏កំពុងដើរលើផ្លូវនេះដែរ ខណៈ EFL បានពន្យាពេលកំណត់រហូតដល់ថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងការរកម្ចាស់មកគ្រប់គ្រងក្លិបឲ្យស្របតាមតម្រូវការរបស់ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងលីគកីឡាបាល់ទាត់អង់គ្លេសមួយនេះ។ Bolton ជួបបញ្ហាខ្វះខាតប្រាក់ជាយូរមកហើយ ក្នុងនោះក្លិបថែមទាំងមិនអាចផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលដល់កីឡាករគ្រប់គ្រាន់ផងដែរ។ League One ដែលធ្លាប់តែមានក្រុមចូលរួមចំនួន២៤ ឥឡូវនៅសល់តែ២៣ប៉ុណ្ណោះ ក្រោយមិនអនុញ្ញាតឲ្យ Bury នៅបន្ត ហើយអាចនៅសល់តែ២២ក្រុមទៀត ប្រសិនបើ Bolton ត្រូវដកចេញនៅរដូវកាល ២០១៩-២០ នេះ៕	ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងលីគកីឡាបាល់ទាត់អង់គ្លេស (EFL) បានបណ្តេញក្រុម Bury ចេញពីការប្រកួតប្រជែងក្នុងក្របខណ្ឌ League One រដូវកាលនេះ បន្ទាប់ពីការដេញថ្លៃកាន់កាប់ក្លិបនេះពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុន C&N Sporting Risk បរាជ័យ។ Bolton Wanderers ក៏អាចមានវាសនាដូច Bury ដែរ ប៉ុន្តែត្រូវរង់ចាំលទ្ធផលនៅរយៈពេល១៤ថ្ងៃទៀត។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស លោក បូរីស ចនសុន បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅអ៊ុយក្រែន នៅថ្ងៃទី៩ ខែមេសា បន្ទាប់ពីកងកម្លាំងយោធារុស្ស៊ី បានដកចេញពីតំបន់នោះ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងទៅកៀវ ចាប់តាំងពីរុស្ស៊ីបើកប្រតិបត្តិការយោធាពិសេសនេះ លោកចនសុន បានសរសើរអ៊ុយក្រែន ក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី និងរុញច្រានឱ្យកម្លាំងយោធារុស្ស៊ីចេញពីតំបន់ជុំវិញក្រុងកៀវថែមទៀត។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាលរូបនេះ អង់គ្លេសនឹងផ្តល់ជំនួយបន្ថែមទៀតទៅអ៊ុយក្រែន។ «យើងនឹងបង្កើនជំនួយយោធា និងសេដ្ឋកិច្ច រួមទាំងជំរុញឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបញ្ចប់មហន្តរាយនេះ»។ លោក ចនសុន បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា សហគមន៍អន្តរជាតិ នឹងធានាផងដែរថា អ៊ុយក្រែននឹងមានអធិបតេយ្យភាព និងសេរីភាព។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ មេដឹកនាំអង់គ្លេសរូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា អង់គ្លេស នឹងឈរជាមួយអ៊ុយក្រែនដោយមិនរុញរា ហើយអង់គ្លេស នឹងគាំទ្រអ៊ុយក្រែន ក្នុងរយៈពេលយូរ។ ទន្ទឹមនេះ លោកចនសុន បានបន្តថា ជំនួយរបស់អង់គ្លេស គឺដើម្បីធានាថា អ៊ុយក្រែនមិនត្រូវបានប្រមាថ និងគំរាមកំហែងបែបនេះម្តងទៀត។ ស្របគ្នានឹងដំណើរទស្សនកិច្ចនឹងមេដឹកនាំរបស់ខ្លួននៅកៀវ អង់គ្លេស បានបញ្ជូនរថពាសដែកចំនួន ប្រព័ន្ធប្រឆាំងមីស៊ីលចំនួន ១២០គ្រឿង។ ប្រព័ន្ធមីស៊ីលទាំងនោះ អាចធ្វើឱ្យខូចខាតនាវាចម្បាំងរុស្ស៊ី រួមទាំងបំផ្លាញរថក្រោះផង។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោកចនសុន ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន បានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ីបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីខ្លួនបានចោទរុស្ស៊ីថា បានប្រើមីស៊ីលវាយប្រហារស្ថានីយរថភ្លើងនៅតំបន់ដូណេត្យ៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស លោក បូរីស ចនសុន នៅថ្ងៃទី៩ ខែមេសា បានសន្យាផ្តល់់ជំនួយយោធា និងសេដ្ឋកិច្ចបន្ថែមទៀតទៅអ៊ុយក្រែន ដើម្បីទប់ទល់នឹងការឈ្លានពានរុស្ស៊ី ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងកៀវ។
នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ប្រធានសភាជាន់ទាប Lindsay Hoyle និងប្រធានសភាជាន់ខ្ពស់ John McFall បានប្រកាសរារាំងអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំចក្រភពអង់គ្លេស Zheng Zeguang មិនឱ្យចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលរៀបចំដោយសភាអង់គ្លេស។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ លោក Hoyle បានលើកឡើងថា លោកតែងតែរៀបចំជំនួបជាមួយអគ្គរដ្ឋទូតមកពីប្រទេសនានាលើពិភពលោកដើម្បីបង្កើតទំនាក់ទំនងជិតដិតយូរអង្វែងរវាងប្រទេសទាំងនោះ និងសមាជិកសភាអង់គ្លេស។ ប៉ុន្តែអ្នកការទូតចិនគ្មានវត្តមានឡើយ។ «ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនមានអារម្មណ៍ថា នេះសមស្របនោះទេដែលឱ្យអគ្គរដ្ឋទូតចិនមកជួបប្រជុំនៅកន្លែងធ្វើការ របស់យើងនៅពេលប្រទេសរបស់លោកបានដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងសមាជិករបស់យើងមួយចំនួន»។ ប្រធានសភាជាន់ទាបអង់គ្លេស បន្ថែមបែបនេះ។ កាលពីខែមីនា ទីក្រុងប៉េកាំងបានដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើអ្នកនយោបាយ អ្នកច្បាប់ និងសមាជិកបណ្ឌិត្យ សភាអង់គ្លេស៩នាក់ពីបទផ្សព្វផ្សាយពត៌មានដែលចិនអះអាងថាភូតកុហកនិងមិនពិតជុំវិញការបិទសិទ្ធិជនភាគតិចវីហ្គ័រនៅតំបន់ស៊ីនជាំង។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក Hoyle អះអាងថា លោកមិនហាមឃាត់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនជាអចិន្ត្រៃយ៍នោះទេ ប៉ុន្តែការហាមឃាត់នេះនឹងមិនដកចេញវិញនោះទេ ប្រសិនបើចិននៅតែដាក់ទណ្ឌកម្មលើបុគ្គលទាំងនោះ។ ចំពោះរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតចិនបានរិះគន់សភាអង់គ្លេសដែរ និងចាត់ទុកជាជាសកម្មភាពគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម និងកំសាករបស់បុគ្គលមួយចំនួននៃសភាចក្រភពអង់គ្លេសដើម្បីរារាំងការផ្លាស់ប្តូរ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងភាគីទាំងពីរ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ អ្នកនាំពាក្យដដែលបន្តថា ពួកគេធ្វើបែបនេះដើម្បីបានផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន តែធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍របស់ប្រជា ជនទាំងសងខាងផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតចិនខាងលើបានបន្ថែមថា ការររាំងមិនឱ្យអគ្គរដ្ឋទូតចិនចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍តាមការអញ្ជើញបែបនេះជារឿងដែលខុសទាំងស្រុងចំពោះសីលធម៌នៃទំនាក់ទំនងការទូត និងកិច្ចការរដ្ឋ៕	សភាចក្រភពអង់គ្លេស នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា បានហាមឃាត់អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំទីក្រុងឡុងដ៍មិនឱ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំមួយដោយសារចិនបានដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើសមាជិកសភា និងអ្នកនយោបាយអង់គ្លេសមួយចំនួនដែលបានរិះគន់បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅតំបន់ស៊ីនជាំង។ ស្ថានទូតចិនចាត់ទុកទង្វើសភាអង់គ្លេស ជាទង្វើគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមរបស់អ្នកនយោបាយដែលអាចធ្វើឱ្យខាតបង់ប្រយោជន៍ប្រទេសទាំងពីរ។
សូមលោកអ្នកទស្សនារូបភាពខាងក្រោម៖ សកម្មភាពកាត់ត្រី នៅលើបឹងទន្លេសាប សកម្មភាពកាត់ត្រី នៅលើបឹងទន្លេសាប	បាត់ដំបង៖ ពលរដ្ឋភាគភាគច្រើនរស់នៅលើបឹងទន្លេសាបប្រកបរបរនេសាទ ប៉ុន្ដែបន្ទាប់ពីរបរនេសាទពួកគាត់មានរបរស្នូលមួយទៀតគឺចិញ្ចឹមក្រពើ។ លើសពីនេះ នៅពេលមានពេលទំនេរពីការងារ ឬការសិក្សា ពួកគាត់អាចទៅស៊ីឈ្មួលកាត់ត្រីប្រហុក ដោយទទួលបានចំណូលបន្តិចបន្តួច ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។ របរ នេះ អាចទទួលបានប្រាក់ចន្លោះពី១ ទៅ៣ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ។ សម្រាប់តម្លៃកាត់ត្រីក្នុងមួយគីឡូក្រាម ពួកគាត់ទទួលបាន២៥០រៀល។ សម្រាប់កុមារៗ ម្នាក់ៗអាចកាត់បានចន្លោះពី២៥ ទៅ៥០គីឡូក្រាម។ ចំណែកឯ មនុស្សពេញវ័យ និងចាស់ៗ អាចកាត់បានចន្លោះពី៤០ ទៅ៧០គីឡូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ៕
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ លោក អ៊ិត សំហេង បានកត់សម្គាល់ថា ការវិលត្រឡប់របស់ពលករខ្មែរ មកកម្ពុជាដោយលួចលាក់នេះ គឺខុសពីបម្រាមរបស់អាជ្ញាធរថៃ ហើយអាចប្រឈមនៃការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ថែមទៀតផង។ លោក អ៊ិត សំហេង ស្នើឱ្យពលករខ្មែរទាំងអស់ បន្តស្នាក់នៅប្រទេសថៃ ដោយមិនត្រូវចល័តទីតាំងឡើយ។ រដ្ឋមន្ត្រីការងារ និងជាប្រធានគណៈកម្មការផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ដល់ពលករកម្ពុជា ដែលកំពុងស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅប្រទេសថៃនេះ បានចេញសារអំពាវនាវ នៅថ្ងៃទី១៥ មករា ដូច្នេះ៖«ក្នុងអំឡុងពេលរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩នេះ អាជ្ញាធរថៃនឹងមិនមានវិធានការច្បាប់ប្រឆាំងនឹងនិយោជន និងពលករបរទេស ដែលបាននឹងកំពុងធ្វើការ និងស្នាក់នៅមួយកន្លែងនោះទេ ។ ផ្ទុយទៅវិញបងប្អូនពលករ ដែលចល័តពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ ឬមានបំណងវិលត្រឡប់មកស្រុកកំណើតវិញ គឺប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ពីការឃាត់ខ្លួនដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចថៃ និងប្រឈមនឹងលទ្ធភាពឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ខ្ពស់ នៅក្នុងអំឡុងពេលធ្វើដំណើរត្រឡប់មកវិញ»។ ដោយសារឃើញបញ្ហានេះ ទើបលោក អ៊ិត សំហេង ស្នើឱ្យពលករខ្មែររក្សាភាពនឹងន និងកុំទាន់ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ បើសិនជាគ្មានភាពចាំបាច់។ «សូមបងប្អូនពលករជឿទុកចិត្តលើសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពទប់ស្កាត់ និងព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ របស់អាជ្ញាធរ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការងារ។ របាយការណ៍ចុងក្រោយ របស់ក្រសួងសុខាភិបាលថៃ កាលពីថ្ងៃទី១២ មករា បង្ហាញថា ពលករខ្មែរ១៥៧នាក់ មានជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្រៅពីនោះ ក៏មានពលករមីយ៉ាន់ម៉ា ជាង១ពាន់នាក់ ឥណ្ឌាជិត១០០នាក់ ថៃជាង៨ពាន់ និងសញ្ជាតិផ្សេងទៀតជាង១ពាន់នាក់។ របាយការណ៍ក្រសួងសុខាភិបាលថៃ ក៏មិនបានបញ្ជាក់ថា ពលករខ្មែរឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ពីតំបន់ណាដែរ។ ចំពោះពលករខ្មែរ ដែលមានជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយសម្រាកព្យាបាលនៅថៃ គឺមិនអស់ថ្លៃព្យាបាលឡើយ ពោលគឺរដ្ឋាភិបាលថៃ ជាអ្នករ៉ាប់រងទាំងអស់។ នេះបើតាមលោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ហេង សួរ ៖ ពលករខ្មែរនៅថៃ ដែលឆ្លងកូវីដ-១៩ គឺមិនចំណាយថ្លៃព្យាបាលឡើយ ជិត១ខែនេះ មានពលករខ្មែរនៅថៃ សម្រុកមកវិញ ៦,៣៩៦នាក់ហើយ ក្នុងនោះស្រី ២,៦៥១នាក់ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ មករា។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានពលរដ្ឋខ្មែរលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់ទៅថៃ ហើយត្រូវទាហានថៃចាប់បញ្ជូនមកវិញ ជាង៣០០នាក់ដែរ។ នេះបើតាមលោក កែវ វណ្ណថន អគ្គនាយករង និងជាអ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ ដែលបានបន្ថែមថា ភាគីកម្ពុជា-ថៃ កំពុងពង្រឹងច្រកព្រំដែន ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងដែនខុសច្បាប់ និងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩។ គិតត្រឹមថ្ងៃនេះ ពលករខ្មែរមកថៃ ៥៦នាក់ហើយ ត្រូវបានរកឃើញថា មានជំងឺកូវីដ-១៩ ។ ពួកគេត្រូវបានដាក់ឱ្យសម្រាកព្យាបាលនៅមណ្ឌលសុខភាពក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ប៉ៃលិនជាដើម។ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន៤២៦នាក់ ដោយជាសះស្បើយ៣៨១នាក់ ខណៈថៃមានអ្នកជំងឺ ជាង១,១ម៉ឹននាក់ ជាសះស្បើយជាង៨ពាន់នាក់ និងស្លាប់៦៩នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ស្នើឱ្យពលករខ្មែរ ដែលកំពុងរស់នៅ និងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ កុំមានភាពជ្រួលច្របល់ ហើយត្រូវជឿជាក់លើអាជ្ញាធរថៃ ដើម្បីរួមគ្នាទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩។ របាយការណ៍ចុងក្រោយ របស់ក្រសួងសុខាភិបាលថៃ កាលពីថ្ងៃទី១២ មករា បង្ហាញថា ពលករខ្មែរ១៥៧នាក់ មានជំងឺកូវីដ-១៩។
ភ្នំពេញ៖ កម្មវិធី «គំនិតថ្មី» នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ តែងតែងសម្ភាសវាគ្មិនមកពីចម្រុះវិស័យ ដែលជាម្ចាស់អាជីវកម្ម ព្រមទាំងអ្នកជំនាញៗ ទាក់ទងទៅនឹងគំនិតអភិវឌ្ឍន៍អាជីវកម្មរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួន ក្នុងសម័យបច្ចេកវិទ្យានេះ។ តាមរយៈបទពិសោធន៍ សម្ភាសវាគ្មិនច្រើនរូប ថ្ងៃនេះសារព័ត៌មានថ្មីៗ សូមលើកយកនូវអាជីវកម្មថ្មី ដែលទើបតែបង្កើតឡើងនាឆ្នាំ ២០២២ របស់សហគ្រិនចំនួន១០រូប មកបង្ហាញ។ តើអាជីវកម្មទាំងនេះមានអ្វីខ្លះ ហើយផ្តល់នូវគុណតម្លៃបែបណាចំពោះសង្គមខ្មែរ? ទី១. តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសកំពង់សីលា សម្ពោធជាផ្លូវការនាចុងឆ្នាំ ២០២២នេះ នៅលើផ្ទៃដីសរុប ៨០០ហិកតា ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ តាមរយៈកម្មវិធី «គំនិតថ្មី» នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោកស្រី កែវ មុំ ប្រធានគម្រោងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសកំពង់សីលា បានឱ្យដឹងថា គម្រោងដ៏ធំមួយនេះ ត្រូវបាន ចំណាយទុនរាប់លានដុល្លារ ព្រោះចង់បំពេញតម្រូវការអ្នកវិនិយោគទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ ទន្ទឹមនេះ វាក៏អាចផ្តល់ឱកាសការងារដល់ពលរដ្ឋក្នុងស្រុកមួយចំនួនដែរ។ ស្រ្តីអ្នកជំនួញវ័យ៤៧ឆ្នាំ និងជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនផលិតនាំស្រួយលីលីរូបនេះ រៀបរាប់ដូច្នេះ៖« ចំពោះការវិនិយោគក្នុងការងារនេះ គឺពិតជាធំ ហើយក៏ពិបាកខ្លាំង។ យើងជួបឧបសគ្គ និងបញ្ហាជាច្រើនផងដែរ ប៉ុន្តែនាងខ្ញុំមិនបាក់ទឹកចិត្តក្នុងការបន្តដំណើរទៅមុខ ដោយសារតែយើងមានក្តីសង្ឃឹម នៅថ្ងៃអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ ពិភពលោកនឹងបើកទូលាយការហោះហើរដោយសេរីបាន។ អ្នកវិនិយោគជាច្រើននឹងចាប់អារម្មណ៍មកលើទឹកដីកំពង់សីលារបស់នាងខ្ញុំ ដែលជាតំបន់មានសក្តានុពលខ្លាំង ព្រោះនៅចំចំណុចកណ្តាលតែម្តង ទាំងផ្លូវគោក ផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាស»។ ទី២. សាលារៀនសហគមន៍២១ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២២ ហើយ សម្ពោធជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ដែលមាន៣សាខា គឺសាខាក្រាំងធ្នង់ សាខាព្រែកអញ្ចាញ និងសាខាគគី។ សាលារៀនឯកជនមួយនេះ មានធនធានគ្រូបង្រៀនកំពុងបម្រើការចំនួន ៣០នាក់ និងសិស្សានុសិស្សជាង ៣០០នាក់ ដែលផ្តោតលើ ចំណេះដឹងផ្នែកវិជ្ជាជីវៈ ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹងពីភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់បុគ្គលឆ្នើម។ កញ្ញា ប៉ិល មករា នាយិកាប្រតិបត្តិការ នៃសាលារៀនសហគមន៍២១ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថា សាលារៀននេះ បានចូលរួមបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា ចាប់ពីកំរិតថ្នាក់មត្តេយ្យ រហូតដល់ថ្នាក់ទី១២ ហើយក៏ជួយសម្រួលដល់សិស្ស ដែលខ្វះនូវលទ្ធភាពបង់ថ្លៃសាលាផងដែរ។ ទី៣. ប្ដីប្រពន្ធមួយគូ នៅស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានប្រមូលទិញសំរាមប្លាស្ទិក ច្នៃជាគ្រាប់ជ័រ។ អ្នកស្រី ដួង ឆេងហួ ម្ចាស់សិប្បកម្ម Collect Plastic បានឱ្យដឹងថា ក្នុងមួយសប្តាហ៍ អ្នកស្រី អាចផលិតគ្រាប់ជ័របានជិតពីរតោន និងលក់បាន ៥០០ដុល្លារក្នុងមួយតោន។ អ្នកស្រី ដួង ឆេងហួ បើកអាជីវកម្មនេះ ព្រោះចិត្តស្រឡាញ់បរិស្ថាន ជាពិសេសគិតគូរ ពីផលប៉ះពាល់សំរាមប្លាស្ទិកចំពោះបរិស្ថាន។ រយៈពេលជិត១ឆ្នាំមកនេះ ពោលគឺ នៅដើមឆ្នាំ ២០២២ អ្នកស្រី ដួង ឆេងហួ បានប្រមូលទិញសំរាមប្លាស្ទិក ជាច្រើនតោនក្នុងមួយថ្ងៃៗ ដើម្បីកែច្នៃជាគ្រាប់ជ័រ។ គ្រាប់ជ័រនេះ អាចផលិតជា កញ្រ្ចែងជ័រ ចានជ័រ ធុង និងបាល់ជ័រជាដើម។ អ្នកស្រី ដួង ឆេងហួ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖« ខ្ញុំបានប្រមូលទិញសំរាមប្លាស្ទិក ឬ ថង់ដាច់ រហែក ខូច ពីខេត្តនានា ក្នុងមួយគីឡូចាប់ពី៣០០ ទៅ៥០០ រៀល។ បន្ទាប់មក យកទៅចម្រាញ់តាមដំណាក់កាល ទម្រាំតែកើតចេញជា គ្រាប់ជ័រ»។ ទី៤. ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ យូនីកហូលីដេ បានចូលរួមជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក ក្នុងពេលដែលវិបត្តិកូវីដ មានភាពស្រាកស្រាន្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោក វណ្ណា មករា អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន យូនីកហូលីដេ បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថា ក្រុមហ៊ុនខ្លួនបានចុះបញ្ជីជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ នេះតែម្តង ដោយផ្តោតលើសេវាកម្មរៀបចំកញ្ចប់ទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក ក្រៅស្រុក និងលក់សំបុត្រយន្តហោះ ជាដើម។ តាមរយៈបេសកកម្មជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក ក្រុមហ៊ុននេះក៏បានផ្តល់នូវឱកាសការងារ និងបង្កើតដៃគូសហការតាមតំបន់ទេសចរណ៍ជាច្រើន នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លើសពីនេះ លោក វណ្ណា មករា ធ្លាប់លើកឡើងថា «បើធនធានយើងមួយចំនួនសម្រេចចិត្តចាកចេញពីវិស័យនេះក្នុងពេលដែលលំបាក តើវិស័យទេសចរណ៍រំពឹងអ្វីទៅថ្ងៃក្រោយ?»។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ លោក មករា លើកឡើងដោយជំនឿជាក់ដូច្នេះ៖ « ខ្ញុំជឿថាវិស័យនេះនឹងវិលមកភាពល្អប្រសើរវិញ ហើយសក្តានុពលទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកយើងមានច្រើនណាស់ ទាំងធម្មជាតិ និងវប្បធម៌ មិនចាញ់នៅបរទេសឡើយ។ ដូចនេះ ប្អូនៗ ដែលកំពុងបន្តរៀនក្នុងវិស័យនេះត្រូវមានក្តីសង្ឃឹម ហើយត្រូវរៀនឱ្យចប់ប្រកបដោយសមត្ថភាព និងខ្នះខ្នែងយកបទពិសោធន៍ដាក់ខ្លួន ព្រោះមានរៀមច្បងជាច្រើនចាំជួយគាំទ្រគ្នាជានិច្ច»។ ទី៥. លោក ពេជ្រ វិសាល សហស្ថាបនិក The Boxes ដែលជាអាជីវកម្មបែបសេវាកម្មផ្តោតលើការរចនាប្រអប់វេចខ្ចប់ទំនិញ បានដំណើការលើទីផ្សារនៅភ្នំពេញ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២នេះ។ បច្ចុប្បន្ន អាជីវកម្ម The Boxes បានផ្តល់សេវាកម្មជាសម្ភារៈវេចខ្ចប់ទៅកាន់ ម្ចាស់អាជីវកម្មខ្នាតតូច និង មធ្យម ក៏ដូចជាអង្គការ ជាង៥០ស្ថាប័ន និង អតិថិជនប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ជាង ១០០នាក់។ បុរសវ័យ ២៥ឆ្នាំ ខាងលើធ្លាប់បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបើកអាជីវកម្មនេះឡើង ព្រោះចង់ចូលរួមកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការរចនាសម្ភារៈវេចខ្ចប់ពីក្រដាសរឹងធម្មជាតិ។ ទី៦. ថ្មីៗនេះ អតីតកីឡាករកាយវប្បកម្មមេដាយមាសពិភពលោក លោក សំបូរ នន់ បានសម្រេចក្តីស្រមៃដំណើរការក្លិបហាត់ប្រាណមួយមានឈ្មោះថា សំបូរ នន់ ដែលជាឈ្មោះរបស់លោកផ្ទាល់តែម្តង កាលពី ថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ។ អ្នកខេត្តបាត់ដំបងរូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ទាំងអារម្មណ៍រំភើបថា ខ្លួនសម្រេចចិត្តបើកក្លិបហាត់ប្រាណឡើង ព្រោះក្តីស្រឡាញ់យ៉ាងលើសលប់ ទៅលើវិស័យកីឡាកាយវប្បកម្ម ហើយចង់ឱ្យសិស្សទាំងអស់មានសុខភាពល្អ រូបរាងរឹងមាំតាមដែលពួកគេប្រាថ្នា ជាពិសេសសមត្ថភាពចូលរួមប្រកួត លើឆាកជាតិ និងអន្តរជាតិ។ អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ លោកបានទាក់ទាញចិត្តអ្នកនៅក្នុងតំបន់ក្រាំងធ្នង់មួយចំនួន ដែលមិនសូវចាប់អារម្មណ៍រឿងហាត់ប្រាណ ឱ្យងាកមកចូលរួមហាត់ប្រាណផងដែរ ។ សម្រាប់យុវវ័យមានអាយុក្រោម ១៨ឆ្នាំវិញ ក្លិបហាត់ប្រាណ សំបូរ នន់ មានការបញ្ចុះតម្លៃរហូតដល់ ៥០% ដោយសារលោកចង់ជំរុញឱ្យពួកគេហាត់គិតគូរពីសុខភាព ជាងការបរិភោគគ្រឿងស្រវឹង ។ល។ ទី៧. សហស្ថាបនិកមន្ទីរផលិតគ្រាប់ធ្មេញសិប្បនិម្មិត ADS លោក ជា វិទូ បានឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍ជាទន្តពេទ្យជិត១០ឆ្នាំក្នុងអាជីពនេះ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត័មានថ្មីៗ តាមរយៈកម្មវិធី «គំនិតថ្មី» លោក វិទូ បង្កើតគ្រាប់ធ្មេញសិប្បនិម្មិតនេះ ជំនួសធ្មេញនាំចូលពីបរទេស ដើម្បីបំពេញតម្រូវការរវាងគ្រូពេទ្យ អ្នកបច្ចេកទេស និងពលរដ្ឋក្នុងស្រុក ។ ទន្តពេទ្យវ័យ៣១ឆ្នាំរូបនេះ បើកដំណើរការមន្ទីរផលិតគ្រាប់ធ្មេញសិប្បនិម្មិតឡើង នៅដើមឆ្នាំ ២០២២ ព្រោះមើលឃើញនូវភាពខ្វះចន្លោះ និងផលវិបាករវាងគ្រូពេទ្យ និងអ្នកបច្ចេកទេស ពីតម្រូវការធ្មេញសិប្បនិម្មិត ដែលត្រូវតាមស្តង់ដារ និងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ពួកគេ។ ម្យ៉ាងទៀតលោកមានជំនាញផ្នែកនេះស្រាប់ និងចង់បំពេញតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុក ជាជាងការនាំចូលធ្មេញតែពីបរទេស។ «ក្នុងការបើកអាជីវកម្មផលិតគ្រាប់ធ្មេញសិប្បនិម្មិតនេះ បើគិតពីផលចំណេញអាចថាដកឃ្លាតិចដែរ គ្រាន់តែថាយើងព្យាយាមគិតពីដំណោះស្រាយជូនទន្តពេទ្យនៅក្នុងស្រុកយើងហ្នឹង ក្នុងការផ្តល់ជូនគ្រាប់ធ្មេញសិប្បនិម្មិតមានគុណភាព និងសោភ័ណភាពទៅដល់អ្នកជំងឺ។ មានន័យថាជួយដល់វិស័យឡាបូទន្តសាស្រ្តប្រទេសយើងបាន»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ជា វិទូ ។ ទី៨. ក្រោយអាជីវកម្មផលិតធុងសំរាមពីកង់ឡាន របស់ខ្លួនមានស្ថិរភាព អ្នកនាង សឿង សុថារី ដែលបច្ចុប្បន្នមាន វ័យ៣៥ឆ្នាំ ក៏បានប្រឡូកចូលក្នុងវិស័យអចលទ្រព្យបន្ថែមទៀត។ ក្រៅពីស្វែងរកប្រភពចំណូលបន្ថែម ដើម្បីទ្រទ្រង់សិប្បកម្មរបស់ខ្លួន និងជាវិធានការទប់ស្កាត់បញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុទៅអនាគត សហគ្រិនរូបនេះ ក៏បានព្យាយាមបញ្ជ្រាបគំនិតថែរក្សាបរិស្ថាន ទៅក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យនេះដែរ។ ក្នុងនាមជាប្រធានអាជីវកម្ម នៃក្រុមហ៊ុនបុរី និងផ្ទះល្វែងGM ការសម្រេចចិត្តហក់ចូលក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ ព្រោះតែមានចិត្តស្រឡាញ់ ខណៈដែលអ្នកនាង ក៏ធ្លាប់ធ្វើជាអ្នកលក់អចលនទ្រព្យដ៏ឆ្នើមមួយរូមផងដែរ។ «ការពិតការងារទាំងពីរនេះ នាងខ្ញុំមានក្តីស្រឡាញ់ និងយកបេះដូងទៅធ្វើដូចគ្នា គ្រាន់តែពីមុន យើងមិនទាន់បានប្រឡូកក្នុងវិស័យដីធ្លី (អចលនទ្រព្យ) ឱ្យបានពេញដៃពេញជើងទេ។ យើងរវល់តែពង្រឹងធុងបរិស្ថានរបស់យើង។ អ៊ីចឹង ពេលនេះធុងបរិស្ថានក៏មានស្ថានភាពល្អប្រសើរខ្លះហើយ។ នាងខ្ញុំនឹងឆ្លៀតពេលដើម្បីបំពេញក្តីស្រមៃឱ្យខ្លួនមួយទៀត ដែលវិវត្តន៍ខ្លួនទៅអនាគត ឱ្យទៅជាអ្នកជំនាញ និងវិនិយោគផ្នែកអចលនទ្រព្យឱ្យបានល្អប្រសើរ»។ នេះជាការអះអាងរបស់ អ្នកនាង សឿង សុថារី។ ទី៩. ស្រយាលកាហ្វេ និងផាប់ ជាហាងកាហ្វេថ្មីមួយ ដែលទើបបើកដំណើរការ នាដើមឆ្នាំ ២០២២នេះតែម្តងនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ កញ្ញា ឈឺន ចាន់បូរិន សហស្ថាបនិកហាងកាហ្វេខាងលើ បានប្រាប់កម្មវិធី «គំនិតថ្មី»នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗថា ស្រយាលទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីអតិថិជន ព្រោះស្រយាលបានផ្តល់ជូនអតិថិជននូវបរិយាកាសធម្មជាតិ លើសពីរសជាតិកាហ្វេ ភេសជ្ជៈ និងអាហារ។ កញ្ញា ឈឺន ចាន់បូរិន សហស្ថាបនិកស្រយាលកាហ្វេ និងផាប់ បញ្ជាក់ថា ការបើកដំណើរការហាងនេះឡើង ព្រោះតែចង់ផ្តល់នូវរសជាតិភេសជ្ជៈ អាហារ និងជាពិសេសបរិយាកាសធម្មជាតិប្លែកពីហាងកាហ្វេដទៃទៀត ជូនអតិថិជន។ កញ្ញា ឈឺន ចាន់បូរិន បន្ថែម៖«ដោយសារតែសមាជិកក្នុងក្រុម គឺជាអ្នកស្រឡាញ់ធម្មជាតិ ចូលចិត្តដើរញាំចំណីអាហារ មានរសជាតិប្លែកៗ ជាមួយនឹងការសិក្សាស្រាវជ្រាវទៀតនោះ ទើបបង្កើតបានជាគំនិតថ្មីៗ សម្រាប់អភិវឌ្ឍហាងស្រយាលកាហ្វេ និងផាប់នេះ»។ ក្រៅពីលក់កាហ្វេ ភេសជ្ជៈនានា និងអាហារបែបខ្មែរ និងថៃ ម្ចាស់ហាងកាហ្វេវ័យ ២៣ឆ្នាំរូបនេះ បញ្ជាក់បន្ថែមថា ស្រយាល ក៏បានផ្តល់ជូនទឹកស្អាតពិសាដោយឥតគិតថ្លៃ សម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរ ពិសេសក្រុមទេសចរជិះកង់ ដែលឆ្លងកាត់ផងដែរ។ ទី១០. ស្រ្តីសម្បុរស្រអែម រាងខ្ពស់ស្រឡះ កញ្ញា កែ ច័ន្ទកេសី បានប្រឡូកចូលជ្រៅទៅក្នុងផ្នែក Model Fashion 11 ឆ្នាំហើយ បើគិតមកទល់សព្វថ្ងៃ។ ម្ចាស់សាលា The Walk Fit ដែលទើបបើកដំណើរការនាឆ្នាំ ២០២២ រូបនេះបានរៀបរាប់ថា ទម្រាំតែទទួលបានលទ្ធផលដូចបច្ចុប្បន្ននេះ កញ្ញាធ្លាប់មានការបាក់ទឹកចិត្តមួយរយៈដែរ ទៅលើការរើសអើងសម្បុរខ្មៅស្រអែមរបស់នាងពីមនុស្សមួយចំនួន និងបាត់បង់ឱកាសក្នុងការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលលើស្បែក ដូចជាឡេជាដើម។ ប៉ុន្តែដោយការពេញចិត្តនូវអ្វីដែលខ្លួនមាន ហើយ ហ្វឹកហាត់សមត្ថភាព ជំនាញ ដុសខាត់ទេពកោសល្យ បន្តឆន្ទៈ ទើបកញ្ញាមានឱកាសបង្ហាញខ្លួនហូរហែរនៅក្នុងអាជីពដែលខ្លួនស្រលាញ់៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
ស្ថានភាពនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា មិនទាន់មានភាពល្អប្រសើរឡើយ ខណៈការបោះឆ្នោតក្នុងប្រទេសនៅតែមិនទាន់មានភាពច្បាស់លាស់ ក្រោយយោធាបានបន្តដាក់ប្រទេស ក្នុងស្ថានភាពអាសន្នរយៈពេល ៦ខែ។ ប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួនថែមទៀត។ តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍រដ្ឋ MRTV លោក Aung Lin Dwe លេខាធិការនៃក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ បានប្រកាសប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងក្រុងចំនួន ៣៧ នៅទូទាំងតំបន់ចំនួន ៨ នៃតំបន់ចំនួន១៤ របស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ ភាគច្រើននៃតំបន់ទាំងនោះ កំពុងមានការប៉ះទង្គិចរវាងយោធា និងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់រដ្ឋាភិបាលស្រមោល។ ជាក់ស្តែង ក្រុងចំនួន៧ នៅតំបន់Sagaing និងក្រុងចំនួន៧ ក្នុងរដ្ឋ Chin ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេស ជាតំបន់ប្រយុទ្ធដ៏តានតឹងមួយរវាងយោធា និងកម្លាំងការពារប្រជាជនរបស់រដ្ឋាភិបាលបង្រួបបង្រួមជាតិ។ ចាប់តាំងពីមានរដ្ឋប្រហារនៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ មក យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា តែងតែប៉ះទង្គិចជាមួយក្រុមមួយនេះ និងក្រុមជនជាតិភាគតិចមួយចំនួន។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ លោក Aung Lin Dwe បាននិយាយការពារថា វាពិតជាសំខាន់ណាស់ ក្នុងការប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងតំបន់ទាំងនោះ ដើម្បីរក្សាសន្តិសុខ និងអនុវត្តនីតិរដ្ឋ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។ បើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះ ត្រូវបានអនុវត្ត រាល់ច្បាប់ផ្សេងទៀត នឹងត្រូវបានព្យួរ ហើយយោធានឹងមានអំណាចពេញទីលើវិស័យមួយចំនួន ដូចជារដ្ឋបាល តុលាការ និងការពង្រឹងច្បាប់។ ស្របពេលមីយ៉ាន់ម៉ា មិនទាន់មានច្រកចេញផ្នែកនយោបាយបែបនេះ ប្រេសិតពិសេសរបស់អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកស្រី Noeleen Heyzer ក្នុងថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានCNA បានអះអាងថា លោកស្រីមានគម្រោងជួបជាមួយសមាជិកអាស៊ាន និងប្រទេសជិតខាងមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីបង្កើតក្របខណ្ឌការពារតំបន់មួយ ដើម្បីជួយប្រជាជនដែលរងគ្រោះពីវិបត្តិ។ បើតាមប្រេសិតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ប្រសិនបើអាច វាគួរតែមានប្រព័ន្ធតាមដានមួយនៅក្នុងតំបន់ ដើម្បីឃ្លាំមើលពីអំពើហិង្សានៅមីយ៉ាន់ម៉ា និងកាត់បន្ថយវា។ បន្ថែមពីនេះ លោកស្រី Noeleen Heyzer ក៏បានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ និងតំបន់ រួបរួមគ្នាជុំវិញបញ្ហាមនុស្សធម៌ និងដាក់សម្ពាធលើរបបសឹកឱ្យបញ្ឈប់អំពើហិង្សា ស្តាប់មតិប្រជាជន និងត្រលប់ទៅរកប្រជាធិបតេយ្យវិញ។ សូមបញ្ជាក់ ឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ត្រូវចាប់ផ្តើមក្នុងនាមជាប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាន តាមរយៈកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស នៅលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន ក្នុងក្រុងហ្សាការតា។ តាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី លោកស្រី Retno Marsudi រដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន នឹងប្តេជ្ញាជួយមីយ៉ាន់ម៉ា តាមរយៈភាពជាប្រធានផ្លាស់វេនរបស់ខ្លួន៕	យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ បានប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងក្រុងជាច្រើន ដែលភាគច្រើនស្ថិតក្រោមការប៉ះទង្គិចជាមួយក្រុមប្រឆាំង។ ការប្រកាសប្រើច្បាប់មួយនេះ ធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ក្រោយយោធាបានបន្តដាក់ប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្ន។
លោក ពូទីន នៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ បានទទួលស្គាល់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតលូហាន និងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតដូណេត្ស ដែលជាតំបន់ផ្តាច់ខ្លួនស្ថិតនៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន ជារដ្ឋឯករាជ្យ។ ការទទួលស្គាល់របស់រុស្ស៊ីលើតំបន់ទាំងពីរជារដ្ឋឯករាជ្យ បានធ្វើឱ្យមានការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ បស្ចិមលោក និងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន បានចោទរុស្ស៊ីថាបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ និងមិនគោរពធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ អង់គ្លេសដែលស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសមិនពេញចិត្តនឹងទង្វើរបស់របស់លោកពូទីន លើកឡើងថា ខ្លួននឹងពិភាក្សាអំពីទីតាំងនៃការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League ឆ្នាំ២០២២ ដែលគ្រោងនឹងធ្វើនៅទីក្រុង Saint Petersburg របស់រុស្ស៊ី ជាមួយនឹងស្ថាប័នគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ដែលពាក់ព័ន្ធ។ នៅពេលសួរថាតើនឹងមានការជំរុញឱ្យផ្លាស់ប្តូរទីតាំងប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រក្របខណ្ឌកំពូលអឺរ៉ុប ឬយ៉ាងណានោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស ចនសុន បានប្រាប់សមាជិកសភាថាលោកមិនយល់ទាល់តែសោះដែលការប្រកួតបាល់ទាត់អន្តរជាតិសំខាន់ៗអាចកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ក្រោយប្រទេសនេះលុកលុយប្រទេសអធិបតេយ្យមួយទៀតដោយខុសច្បាប់អន្តរជាតិ។ ដោយឡែក លោក Nadine Dorries រដ្ឋមន្ត្រីកីឡាអង់គ្លេសក៏បានលើកឡើងដែលថា អង់គ្លេសនឹងលើកបញ្ហានេះជាមួយអាជ្ញាធរបាល់ទាត់ដែលរួមមានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) និងទ្វីបអឺរ៉ុប (UEFA)។ «ខ្ញុំមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដែលនឹងត្រូវធ្វើឡើងក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ដូចជាការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League ហើយខ្ញុំនឹងពិភាក្សាជាមួយស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់ដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីប្តូរទីតាំងប្រកួតវិញ»។ លោក Dorries សរសេរលើបណ្តាញសង្គម Twitter របស់ខ្លួនដូច្នេះ មុនបន្ថែមថាលោកនឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រធានាធិបតី ពូទីន កេងប្រវ័ញ្ចព្រឹត្តិការណ៍កីឡាពិភពលោក ដើម្បីធ្វើឱ្យស្របច្បាប់ជុំវិញការលុកលុយខុសច្បាប់របស់ខ្លួនទៅលើអ៊ុយក្រែននោះឡើយ។ បើតាមការគ្រោងទុក UEFA បានសម្រេច រៀបចំការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League រដូវកាល ២០២១-២២ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា នាកីឡដ្ឋាន Krestovsky ក្នុងក្រុង Saint Petersburg ប្រទេសរុស្ស៊ី៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសលោក បូរីស ចនសុន នៅថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈអះអាងថារុស្ស៊ីមិនគួរទទួលបានសិទ្ធិធ្វើម្ចាស់ផ្ទះវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ UEFA Champions League។ ការលើកឡើងរបស់លោក ចនសុន បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ទទួលស្គាល់តំបន់ដាច់ចេញពីគ្នាពីរនៅអ៊ុយក្រែនជារដ្ឋឯករាជ្យ។
សម្តេចបានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា៖ «ខ្ញុំទទួលទានពោតដុតអស់មួយជាមួយសំណើចលេងសើចរបស់មន្ត្រីកម្ពុជានិងមន្ត្រីតួកគីប្រកបដោយមិត្តភាពបន្ទាប់ពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀមចំនួន៨ដែលខ្ញុំ និងប្រធានាធិបតីយតួកគីឯកភាពគ្នា»។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានបន្ថែមថា៖ ក្នុងពេលបាយជាមួយអភិបាលក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល ខ្ញុំបានសុំពូជពោតយកទៅដាំសាកល្បងនៅកម្ពុជាព្រោះរសជាតិពោតនេះពិតជាឆ្ងាញ់និងមានផ្លែធំ»។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានសរសេរបែបកំប្លែងថា អ្នកមើលរូបថត ផ្តោតទៅលើតែពោតបានហើយ កុំមើលក្បាលពោះសម្តេច ដែលធំប្លែកខុសធម្មតា៕	ពោតដុត (közde mısır) ជាអាហារតាមផ្លូវ (Street Food) ដ៏ពេញនិយមនៅក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល ប្រទេសតួកគី។ នាអំឡុងទស្សនកិច្ចការងាររយៈពេល២ថ្ងៃនៅទីនោះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានទៅទស្សនាព្រះវិហារចំណាស់មួយដែលមានអាយុកាលជាង៤០០ឆ្នាំ ហើយនៅផ្លូវចូល សម្តេចបានសាកល្បងរសជាតិពោតដុតដែលបុរសម្នាក់លក់តាមផ្លូវ។
តាមអនុក្រឹត្យនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានតែងតាំងលោក ប៊ុន ហុន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ ធ្វើជាប្រធានក្រុមការងារ ដោយរួមមានអនុប្រធាន និងសមាជិក ១១នាក់ មកពីក្រសួងស្ថាប័នផ្សេងទៀតផង។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់នៅក្នុងអនុក្រឹត្យថា ក្រុមការងារនេះ មានភារកិច្ចសិក្សាស្រាវជ្រាវច្បាប់ លិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តនានា ដើម្បីជាធាតុចូលសម្រាប់រៀបចំការគ្រប់គ្រងឧកញ៉ា ការផ្តល់គោរមងារឧកញ៉ា និងការដកហូតគោរមងារឧកញ៉ា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ត្រូវសិក្សាអំពីសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ឧកញ៉ាក្នុងការចូលរួមកិច្ចការសង្គម រួមទាំងពិគ្រោះយោបល់ជាមួយបណ្តាក្រសួង ស្ថាប័ន អាជ្ញាធររដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងវិស័យឯកជនពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីប្រមូលព័ត៌មានបម្រើឱ្យការរៀបចំបែបបទ និងនីតិវិធី។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក្រុមការងារនេះ ក៏ត្រូវធ្វើរបាយការណ៍អំពីវឌ្ឍនភាពការងារជូន សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីពិនិត្យ សម្រេច និងផ្តល់យោបល់ដឹកនាំ ព្រមទាំងរៀបចំឯកសារពាក់ព័ន្ធជូនរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីពិនិត្យ សម្រេច។ ជាពិសេស បំពេញភារកិច្ចផ្សេងៗទៀតតាមការចាំបាច់។ «អនុប្រធាន និងសមាជិកក្រុមការងារអន្តរក្រសួងនេះ ត្រូវចូលរួមប្រជុំតាមការកោះអញ្ជើញ និងទទួលភារកិច្ចតាមការចាត់ចែង របស់ប្រធានក្រុមការងារ»។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យ ដែលបានបញ្ជាក់ថា ក្រុមការងារនេះ មានសិទ្ធិ ប្រើប្រាស់មន្ត្រីក្រោមឱវាទរបស់ខ្លួន ដើម្បីជួយការងារតាមតម្រូវការចាំបាច់ និងអាចប្រើប្រាស់ត្រារបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីចាត់ចែងការងាររបស់ខ្លួន។ គួរបញ្ជាក់ថា ការចេញអនុក្រឹត្យសម្រេចឱ្យរៀបចំច្បាប់គ្រប់គ្រង និងដកហូតគោរមងាឧកញ៉ានេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលឧកញ៉ាមួយចំនួន បានប្រើប្រាស់ទឹកលុយ និងអំណាចហួសហេតុ ជាពិសេសប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើស្ត្រីជាដើម ដែលនាំឱ្យខុសផ្នែកសីលធម៌ និងគុណធម៌ រួមបាត់បង់តម្លៃ ហើយប៉ះពាល់ដល់កត្តិយសរបស់ឧកញ៉ាដទៃទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន សម្រេចបង្កើតក្រុមការងារអន្តរក្រសួងមួយ សម្រាប់សិក្សានិងរៀបចំលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តិ សម្រាប់ការងារគ្រប់គ្រង ការផ្ដល់គោរមងារ និងដកគោរមងារឧកញ៉ា។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី៩ មេសា ហើយទើបផ្សព្វផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៧ ឧសភានេះ។
ភាពជាដៃគូសន្តិសុខចតុភាគី (QUAD) នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៅទីក្រុងMelbourne អូស្រ្តាលី ដើម្បីជជែកពីបញ្ហាបច្ចេកវិទ្យា សហប្រតិបត្តិការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ការប្រឆាំងភេរវកម្ម ជាពិសេសការកើនឡើងឥទ្ធិពលចិននៅក្នុងតំបន់។ បន្ទាប់ពីជំនួបនោះ ប្រទេសទាំង៤ ដូចជាអាម៉េរិក ជប៉ុន ឥណ្ឌា និងអូស្រ្តាលី បានសេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រឆាំងគោលនយោបាយបែបបង្ខិតបង្ខំសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ការគំរាមកំហែងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងបញ្ហាផ្សេងទៀត។ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំចតុភាគីនោះ ចិន បានបង្ហាញប្រតិកម្ម និងរិះគន់ភាពជាដៃគូសន្តិសុខ QUAD។ «យន្តការ QUAD មានចរិតធម្មជាតិ និងជាឧបករណ៍ទប់ស្កាត់ ក៏ដូចជាហ៊ុមព័ទ្ធចិនប៉ុណ្ណោះ»។ លោក Zhao Lijian អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ក្នុងថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ដោយបន្ថែមថា ភាពជាដៃគូ QUAD គ្រាន់តែការពារអនុត្តរភាពរបស់អាម៉េរិកប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានចាត់ទុកភាពជាដៃគូសន្តិសុខចតុភាគី គឺជាសកម្មភាពបង្ករឿង ដែលបំផ្លាញការបង្រួបបង្រួម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ ក្នុងន័យនេះ លោក Zhao បានព្រមានថា ការប៉ុនប៉ងបង្កើតសម្ព័ន្ធមិត្តទប់ចិន នឹងទទួលបរាជ័យ និងអំពាវនាវឱ្យបោះបង់ចោលគំនិតបែបសង្រ្គាមត្រជាក់។ សូមបញ្ជាក់ថា សមាជិកភាពជាដៃគូ QUAD សុទ្ធតែមានជម្លោះទឹកដី ពាណិជ្ជកម្ម និងការពង្រឹងឥទ្ធិពលខ្លួនជាមួយចិន។ ជាញយៗ ចិនតែរិះគន់សកម្មភាព QUAD ដែលខ្លួនចាត់ទុកថា បង្កើតឡើង ដើម្បីទប់ការកើនឡើងឥទ្ធិពលខ្លួន៕	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Zhao Lijian នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ បានចាត់ទុកភាពជាដៃគូសន្តិសុខចតុភាគី (QUAD) គឺជាឧបករណ៍ទប់ឥទ្ធិពលចិន និងការពារអនុត្តរភាពរបស់អាម៉េរិក។ ការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសម្ព័ន្ធមិត្តQUAD បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៅអូស្រ្តាលី។
ក្នុងពិធីប្រារព្ធខួបលើកទី ៧២ នៃបុណ្យឯករាជ្យឥណ្ឌាថ្ងៃ ១៥ ខែសីហា លោកស្រីឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាប្រចាំនៅកម្ពុជា Manika Jain បានថ្លែងអំណរគុណដល់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលតែងគាំទ្រឥណ្ឌារាល់វេទិកាតំបន់ជាពិសេសអាស៊ាន និងក្របខណ្ឌអន្តរជាតិផង។ ប្រធានបេសកកម្មការទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជារំពឹងថា មិត្តភាព និងការគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកនេះនឹងបន្តទៅមុខយូរអង្វែង។ លោកស្រីយកឱកាសនៃកម្មវិធីនេះប្រកាសផងដែរថា ដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពនេះបន្ថែមទៀត រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា Sushma Swaraj គ្រោងនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅកម្ពុជានៅពេលឆាប់ៗនេះ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួននឹងត្រូវចុះរួមគ្នាដែរ។ ក្នុងឱកាសដដែលនោះ លោកស្រី Manika Jain បានឆ្លៀតរៀបរាប់ពីសមិទ្ធផលនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងការវិវត្តន៍នៃចំណងមិត្តភាពនេះដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ហើយក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ នេះទំនាក់ទំនងនេះត្រូវបានពង្រីក និងពង្រឹងឲ្យកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត។ ឥណ្ឌា និងកម្ពុជាកំពុងបន្តប្រឹងប្រែងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដើម្បីលើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍, ជំរុញការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ជាពិសេសផ្សាភ្ជាប់រវាងប្រជាជនទៅប្រជាជន,ការផ្សាភ្ជាប់តាមផ្លូវអាកាស, ការផ្សាភ្ជាប់ក្នុវិស័យថីជីថល, ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យកសិកម្ម រួមទាំងកសាងសមត្ថភាពតាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាលប្រជាជនកម្ពុជាក្រោមកម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេស និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ឥណ្ឌា។ ទាក់ទិននឹងគម្រោងអភិវឌ្ឍ លោកស្រីឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌាផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍថ្មីមានទំហំ ៣៦,៩២ លានដុល្លារសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍគម្រោង «ស្ទឹងស្វាហាប» និងគម្រោងអភិវឌ្ឍធនធានទឹកជំហានទីពីរ «ស្ទឹងតាសាល» ដែលមានគោលដៅកាត់បន្ថយគ្រោះទឹកជំនន់ និងអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រសម្រាប់ការស្រោចស្រពវិស័យកសិកម្ម។ រឿងកសាងសមត្ថភាពវិញ ឥណ្ឌាបន្តជួយបំពាក់បំប៉នសមត្ថភាពប្រជាជនកម្ពុជា និងមន្ត្រីរាជការ ហើយបានបន្តផ្តល់អាហារូបករណ៍រហូតដល់ ២៥កន្លែងដល់សិស្សនិស្សិតកម្ពុជាសម្រាប់ការសិក្សាជាន់ខ្ពស់ថ្នាក់ក្រោយបរិញ្ញាបត្ររៀងរាល់ឆ្នាំ។ លើវិស័យវប្បធម៌ លោកស្រីឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាបន្ថែមថា ជាប្រទេសទីមួយដែលជួយកម្ពុជាជួសជុលប្រាសាទអង្គរវត្ត រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាប្តេជ្ញាបន្តរួមចំណែកគាំទ្រគម្រោងជួសជុល និងអភិរក្សមរតកវប្បធម៌កម្ពុជាទៅមុខទៀតដែរ។ បច្ចុប្បន្នឥណ្ឌាកំពុងអនុវត្តគម្រោងអភិរក្សនិងជួសជុលប្រាសាទតាព្រហ្ម និង មានបំណងបន្តជួយជួសជុលផ្នែកខ្លះនៃប្រាសាទព្រះវិហារថែមទៀត។ ដោយឡែកទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេស លី ធុច ដែលបានចូលរួមក្នុងពិធីខួបឯករាជ្យឥណ្ឌនោះបានអបអរសាទរប្រជាជនឥណ្ឌានិងថ្លែងអំណរគុណឥណ្ឌាដែលបន្តជួយកម្ពុជាតាំងពីក្រោយសម័យប៉ុលពតរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ តំណាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារូបនេះបានកត់សម្គាល់ពីការលូតលាស់នៃទំនាក់ទំនង និងមិត្តភាពទ្វេភាគីកម្ពុជានិងឥណ្ឌាទៅរកភាពល្អប្រសើរស្ទើរគ្រប់វិស័យកន្លងមកជាពិសេសក្រោយទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌាកាលពីខែមករាកន្លងទៅ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ឥណ្ឌា និងកម្ពុជាក៏បន្តប្តេជ្ញាចិត្តធ្វើការជាមួយគ្នាឲ្យកាន់តែជិតសិ្នទ្ធ និងគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងក្របខណ្ឌតំបន់ និងអន្តរជាតិទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា ក្នុងទស្សនកិច្ចនាខែមករា សម្តេច ហ៊ុន សែន សម្តេច និងសមភាគីឥណ្ឌាលោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ក៏បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនរួមគ្នាដែលគ្របដណ្តប់លើវិស័យកសិកម្ម សេដ្ឋកិច្ច ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។ ក្រៅពីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការ សម្តេចក៏បានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេសអាស៊ាន-ឥណ្ឌារម្លឹកទំនាក់ទំនង ២៥ឆ្នាំផងដែរ។ វាជារឿងមិនអាចប្រកែកបានទេថា ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា និងឥណ្ឌាកាន់តែលូតលាស់ខ្លាំងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ព្រោះឥណ្ឌាចាប់ផ្តើមពង្រឹងតួនាទីនិងស្វះស្វែងរកការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសអាស៊ានជាពិសេសប្រទេសតំបន់មេគង្គ។ គេមិនភ្លេចទេថា ក្រោមគោលនយោបាយការបរទេស«ធ្វើសកម្មភាពនៅទិសខាងកើត» (Act East Policy) របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាលោក នារន្ទ្រា ម៉ូឌី អាស៊ានជាតំបន់អាទិភាពសម្រាប់ឥណ្ឌាដែលកំពុងត្រដែតឡើងជាមួយឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងយោធា។ ត្រឡប់មកវិញ ចំណងមិត្តភាពរវាងឥណ្ឌា និងកម្ពុជាមានលក្ខណៈពិសេសលើសគេ និងកើតមានយូរលង់ណាស់មកហើយពោលគឺរាប់ចាប់ពីសម័យអង្គរម្ល៉េះ។ វាពិសេសត្រង់ថា ចំណងមិត្តភាពនេះផ្អែកលើការផ្សាភ្ជាប់វប្បធម៌ អរិយធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្ររួមគ្នាផង។ មកដល់សម័យកាលទំនើប ឥណ្ឌា និងកម្ពុជា សម្រេចបង្កើតចំណងការទូតផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៩៥២។ ថ្វីទំនាក់ទំនងនេះត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ក្រោយខ្មែរក្រហមកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជាចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ក្តី គេមិនគួរភ្លេចទេថា មហាអំណាចឥណ្ឌានេះបានក្លាយជាប្រទេសទីមួយសេរីដែលទទួលស្គាល់កម្ពុជាក្រោយរបបខ្មែរក្រហមដួលរលំទៅឆ្នាំ ១៩៧៩ ខណៈប្រទេសលោកខាងលិចបែរខ្នងដាក់ប្រជាជនកម្ពុជា និងដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជាដែលកំពុងរងការលំបាកថែមទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ ឥណ្ឌា និងកម្ពុជាមានចំណងមិត្តភាពពិសេសមួយដោយផ្អែកលើកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការផ្សាភ្ជាប់វប្បធម៌ និងអរិយធម៌។ មិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីគ្របដណ្តប់លើវិស័យជាច្រើននេះកំពុងបន្តរីកធំធាត់គួរឲ្យកត់សម្គាល់ថែមទៀតផង។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាប្រចាំនៅកម្ពុជា។
លោក ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកទេសវប្បធម៌ នៃក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានស្រាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ប្រជាជនទូទៅតែងតែខ្លាចបាត់ អ្វីដែលជាអត្តសញ្ញាណខ្លួន។ ប៉ុន្តែមរតកវប្បធម៌អរូបី ជាទូទៅគឺមានចរន្តឆ្លងទៅឆ្លងមក ពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយទៀត។ មានន័យថា ពេលប្រទេសមួយ បានឃើញវប្បធម៌ក្នុងប្រទេសមួយផ្សេងទៀតខ្ពង់ខ្ពស់ ប្រទេសនោះក៏យកវប្បធម៌នោះទៅធ្វើតាម។ ហើយវប្បធម៌ទាំងនោះ ត្រូវបានអ្នកភូមិថែរក្សាបានច្រើនជំនាន់ គេក៏កំណត់ថា ជាវប្បធម៌អត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិគេ។ លោកបន្ថែមទៀតថា វប្បធម៌អរូបីខ្លះ ប្រទេស(ក)ជាអ្នករកឃើញ ឬបង្កើតឡើង ហើយវាបានផ្សាយឥទ្ធិពលទៅគ្រប់ទិសទី។ ពេលខ្លះប្រទេសដែលបង្កើតវប្បធម៌នោះ ពុំអាចថែរក្សាបានគង់វង្ស ហើយក៏បាត់បង់ទៅវិញក៏មាន។ រីឯប្រទេសដែលរងឥទ្ធិពល គេប្រឹងថែរក្សាបានយូរអង្វែង គេក៏ចាត់ទុកថានោះគឺជាវប្បធម៌របស់គេ។ ចុងបំផុតទៅប្រទេសរងឥទ្ធិពល បានយកវប្បធម៌នោះ ទៅស្នើចុះបញ្ជីក្នុងអង្គការយូណេស្កូ ជាមរតកវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិក៏មានដែរ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក សុភារិទ្ធ ថាគួរតែលើកសរសើរ ចំពោះប្រទេស ដែលនៅរក្សាមរតកអរូបីនោះបាន ព្រោះមរតកអរូបីងាយនឹងបាត់បង់ណាស់។ «មែនទែនគួរសរសើរវិញទេ។ សរសើរថាសហគមន៍នោះនៅរក្សាបានគង់វង់។ សហគមន៍នោះខ្សោយ ប៉ុន្តែគាត់បានលើកតម្កើង។ យើងគួរលើកសរសើរ ព្រោះមរតកវប្បធម៌អរូបី ងាយនឹងបាត់ណាស់។ សម័យនេះមានទូរសព្ទទំនើប មានហ្វេសប៊ុកអីទៀត មនុស្សកាន់តែឈប់គិតរឿងវប្បធម៌ទៀត»។ នេះជាការមើលឃើញរបស់លោក សុភារិទ្ធ។ លោក ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ ក៏បានបញ្ជាក់ថា គោលការរបស់អង្គការយូណេស្កូ មិនលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាជន ក្នុងរដ្ឋភាគីយកវប្បធម៌អរូបី ទៅបង្កើតជាភ្លើងជម្លោះឡើយ។ ជាពិសេស បើរដ្ឋភាគីណាសរសេរបញ្ជាក់ថា Origin ប្រភពដើម ឬជាម្ចាស់ ក្នុងឯកសារ(មរតកវប្បធម៌អរូបី) ដែលស្នើសុំចុះបញ្ជីនោះ យូណេស្កូ នឹងមិនដាក់បញ្ជូលមរតកវប្បធម៌អរូបីនោះ ទៅក្នុងបញ្ជីមរតកមនុស្សជាតិតែម្ដង។ «គេមិនឱ្យប្រើពាក្យនេះ(Origin) ព្រោះធម្មតាវប្បធម៌អរូបី វាឆ្លងគ្នាទៅវិញទៅមក។ ឥឡូវយើងគិតទៅមើល បើវប្បធម៌អរូបីមិនឆ្លង ម្ដេចសង្ក្រាន្តមាននៅគ្រប់ស្រុក? ហើយមិនអាចនិយាយបានថា អានេះរបស់ខ្ញុំ ហើយអានោះរបស់គេទេ។ ដូច្នេះវាមិនគួរជារឿងទំនាស់អ្វីទេ»។ នេះជាការពន្យល់បន្ថែមរបស់លោក សុភារិទ្ធិ។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ លោក សុភារិទ្ធ ក៏បានពន្យល់ផងដែរ ពីការស្នើសុំចុះបញ្ជីក្រមាទៅក្នុងមរតកវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ នៃអង្គការយូណេស្កូ។ លោកថាក្នុងគោលការរបស់អង្គការយូណេស្កូ បើខ្មែរដាក់ក្រមា ចូលជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី នៃមនុស្សជាតិបានហើយ ខាងថៃក៏គេអាចដាក់បានដែរ ដោយគេគ្រាន់តែយកបញ្ជីចូលភ្ជាប់ទៅរឿងនោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើថៃមិនចង់ចូលរួមជាមួយកម្ពុជាទេ ថៃអាចដាក់ស្នើសុំចុះបញ្ជីតែឯងក៏បាន។ អគ្គនាយកបច្ចេកទេសវប្បធម៌ បន្ថែម៖«ចំណុចសំខាន់ខ្លាំងនោះ មរតកវប្បធម៌អរូបី មាននៅក្នុងស្រុកផ្សេងៗគ្នា មានភាពប្រហែលគ្នាខ្លះ ដូចគ្នាខ្លះ និងលក្ខណៈដោយឡែកគ្នាខ្លះ។ ដោយសារតែវាឆ្ងងទៅឆ្លងមកនោះឯង យើងអាចស្នើសុំចុះបញ្ជីដាច់ដោយឡែកក៏បាន ឬស្នើចុះចម្រុះជាតិសាស្ត្រក៏បាន។ កន្លងមកយើងធ្លាប់ស្នើសុំចុះបញ្ជីចម្រុះជាតិសាស្ត្រដែរ ដូចជាទាញ់ព្រ័ត្រ មានកម្ពុជា វៀតណាម ហ្វីលីពីន និងកូរ៉េ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកទេសវប្បធម៌ លោក ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ អំពាវនាវដល់ប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូប និងអ្នកលេងបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកជាដើម សូមមេត្តាកុំយកមរតកវប្បធម៌អរូបី ទៅធ្វើជារឿងនាំឱ្យឈ្លោះទាស់ទែងគ្នា។ បន្ថែមពីនោះលោក ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ ថា ប្រសិនបើប្រជាជនខ្មែរពិសេសយុវជន ចង់ថែរក្សាកេរដូនតា ដែលជាអត្តសញ្ញាណជាតិ ត្រូវតែខំប្រឹងលើកតម្កើង និងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយពីតម្លៃ ប៉ុន្តែមិនមែនផ្សព្វផ្សាយពីតម្លៃរបស់ខ្លួន ដើម្បីឱ្យមានការឈ្លោះគ្នារវាងជាតិសាស្ត្រផ្សេងៗទេ គឺត្រូវផ្សព្វផ្សាយពីតម្លៃ ដើម្បីឱ្យមានការរួមគ្នាថែរក្សា។ «កិច្ចការពារវប្បធម៌ គឺជាភារកិច្ចរបស់យើងគ្រប់គ្នា ដែលក្រសួងតែងតែផ្សព្វផ្សាយ។ ក្រសួងវប្បធម៌ធ្វើតែឯង ក៏មិនគ្រប់ដែរ បើអាជ្ញាធរដែនដីមិនចូលរួមសហការ។ ហើយបើមានតែអាជ្ញាធរដែនដី ក៏មិនគ្រប់ដែរ បើមិនមានអ្នកភូមិចូលរួម។ មរតកមានមួយ ប៉ុន្តែការចូលរួម ត្រូវតែទៅទាំងអស់គ្នា»។ នេះជាការសង្កត់ធ្ងន់របស់លោក ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក សុភារិទ្ធ ក៏ទទួលស្គាល់ដែរថា យុវជនខ្មែរនៅមិនទាន់បានយល់ពីតម្លៃ មរតកវប្បធម៌ ដែលជាអត្តសញ្ញាណជាតិខ្លួន បានច្បាស់លាស់នៅឡើយ។ លោកថាដើម្បីឱ្យយុវជនយល់ច្បាស់ថា មរតកវប្បធម៌ជាតិមានតម្លៃ ក្រសួងវប្បធម៌មាននយោបាយ ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងមធ្យោបាយ។ នយោបាយគឺនាំយក សិល្បៈវប្បធម៌ ទៅជូនប្រជាជន។ «បើគាត់មិនស្គាល់ខ្មុកមុខយ៉ាងម៉េចផង តើគាត់ទៅការពារយ៉ាងម៉េច។ បើគាត់មិនយល់ន័យ គាត់ថែរក្សាបានយ៉ាងម៉េច? អ្នកខ្លះទិញហូលពិដានទៅស្លៀក។ អត់យល់ន័យ។ ហូលពិដានមានន័យខ្ពង់ខ្ពស់។ នេះគឺជាបញ្ហានៃការផ្សព្វផ្សាយរបស់យើង ខ្ញុំទទួលស្គាល់។ ខ្ញុំបានឃើញអង្គការ និងក្រុមដែលបានផ្សព្វផ្សាយពីវប្បធម៌ហ្នឹងដែរ ប៉ុន្តែមិនសូវជាមានអ្នកមើលប៉ុន្មានទេ។ ឧទាហរណ៍អង្គការមួយឈ្មោះ យសោធរ ផ្សព្វផ្សាយអំពីប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ក្នុងគេហទំព័រ និងមានបោះពុម្ពជាសៀវភៅ ប៉ុន្តែសួរថាមានអ្នកមើលប៉ុន្មាន? នេះជាចំណោទបញ្ហា? យល់តម្លៃទៅបាន មិនមែនគេយកតម្លៃនោះទៅដាក់ក្នុងភ្នែក ត្រចៀក ចិត្ត ឯណាកើត។ ទាល់តែអ្នកនោះទៅខំស្វែងយល់ដែរ។ របស់មួយថ្លៃបាន ទាល់តែមានអ្នកឱ្យតម្លៃ»៕	ភ្នំពេញ៖ទោះប្រទេសដទៃ ស្នើមរតកវប្បធម៌អរូបីដែលមានភាពស្រដៀង ឬដូចមរតកវប្បធម៌ខ្មែរ ទៅអង្គការយូណេស្កូ ដើម្បីចុះក្នុងបញ្ជីមរតកវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ ក៏មិនត្រូវខឹងគេដែរ។ លោក ស៊ីយ៉ុន សុភារិទ្ធ អគ្គនាយក នៃអគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកទេសវប្បធម៌ សង្កត់ធ្ងន់ថា គោលការរបស់អង្គការយូណេស្កូ មិនលើកទឹកចិត្តឱ្យរដ្ឋភាគី យកមរតកវប្បធម៌អរូបី ទៅធ្វើជាដើមភ្លើងឈ្លោះគ្នាឡើយ។
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា លោក សម រង្ស៊ី បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ការងារទាំងអស់នេះ គឺកំពុងតែរៀបចំទិញសំបុត្រយន្តហោះ ដើម្បីទៅដល់ពេលណា អ្នកណាដល់មុន អ្នកដល់ក្រោយ ទៅជួបគ្នាយ៉ាងម៉េច នៅទីណា គឺយើងគិតគូរដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់នេះ»។ មេដឹកនាំប្រឆាំងរូបនេះ ប្រាប់ឲ្យដឹងតែសមាជិកសភាសហភាពអឺរ៉ុបប៉ុណ្ណោះ ដែលនឹងរួមដំណើរជាមួយលោក តែចំពោះសមាជិករដ្ឋសភានិងសមាជិកព្រឹទ្ធសភានៃប្រទេសដទៃទៀត លោក ពុំបានបង្ហើបឲ្យចំឈ្មោះនោះទេ។ លោក បន្តថា ក្រៅពីសមាជិករដ្ឋសភានិងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ក៏មានអ្នកសង្កេតការណ៍ អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកសារព័ត៌មានផងដែរ ដែលនឹងចូលរួមជាមួយលោក ក្នុងការវិលមកកម្ពុជាវិញ។ លោក សម រង្ស៊ី ប្រហែលជាមិនហោះត្រង់មកកម្ពុជានោះទេ។ ទោះមិនទាន់បង្ហាញឲ្យច្បាស់ក៏ដោយ ថាប្រទេសណាដែលលោក នឹងមកប្រមូលផ្តុំកម្លាំង ដើម្បីដឹកនាំចូលមកកម្ពុជា តែគោលដៅរបស់លោក ទំនងជាប្រទេសថៃ។ លោក សម រង្ស៊ី ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើពលករខ្មែរនៅប្រទេសថៃ ដោយលោក អះអាងថា នៅថៃ មានពលករខ្មែរប្រមាណជា២លាននាក់ឯណោះ ហើយក៏រំពឹងដែរថា ពលករខ្មែរនៅប្រទេសដទៃទៀត ដូចជា កូរ៉េ និង ម៉ាឡេស៊ី ជាដើម នឹងមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅប្រទេសថៃ។ លោក ថ្លែងក្នុងវិទ្យុអាស៊ីសេរីថា៖«ថាត្រឹម១០ភាគរយចុះ ១០ភាគរយនៃ២លាននាក់ គឺ២សែននាក់។ បើ២សែននាក់ យើងមកប្រមូលផ្តុំគ្នា ហើយចូលមកប្រទេសកម្ពុជា យើងមកចាប់ដៃជាមួយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុក ពេលនោះលោក ហ៊ុន សែន វង្វេងហើយ»។ លោក បង្ហើបទៀតថា លោក និង ពលករខ្មែរដែលប្រមូលផ្តុំគ្នានៅថៃ នឹងចូលមកកម្ពុជាតាមព្រំដែន ដោយថ្មើរជើង។ លោក និយាយថា៖«បើគ្នារាប់ម៉ឺនរាប់សែននាក់ ឲ្យទៅជិះយន្តហោះម៉េចកើត មានយន្តហោះណា ដឹកពួកយើង មានតែយើងធ្វើដំណើរថ្មើរជើងទាំងអស់គ្នា»។ អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំមាតុភូមិនិវត្ត ផ្តល់ព័ត៌មាននាពេលថ្មីៗនេះថា មានថ្នាក់ដឹកនាំប្រឆាំងមួយចំនួនហើយ ដែលបានចូលមកតំបន់អាស៊ី ហើយអ្នកផ្សេងទៀត នឹងចាប់ផ្តើមចូលមកជាបន្តបន្ទាប់។ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលានេះ លោក សុខ ឥសាន សមាជិកព្រឹទ្ធសភានិងជាអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានសរសេរក្នុងតេឡេក្រាមដូចលើកមុនថា ក្រុមលោក សម រង្ស៊ី មិនហ៊ានចូលស្រុកនោះទេ។ លោក ចំអកថា៖«ទណ្ឌិតរត់ចោលស្រុកថាមានប្រជាជន២លាននាក់មកពីប្រទេសថៃ នឹងមកទទួលខ្លួនដូចស៊ូណាមិ។ បើគគ្រឹកគគ្រេងដូចស៊ូណាមិ នឹងជាន់គ្នាងាប់អស់ហើយ មានន័យថាទណ្ឌិតនេះ មិនហ៊ានមកចូលស្រុកខ្មែរទេ»៕	លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំង លើកឡើងថា សមាជិករដ្ឋសភានិងសមាជិកព្រឹទ្ធសភានៃប្រទេសផ្សេងៗ មានចំនួនកាន់តែច្រើនឡើងៗ ដែលសម្រេចចិត្តមកកម្ពុជាជាមួយលោក នៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ លោក បន្តថា អ្នកនយោបាយបរទេសទាំងនោះ កំពុងរៀបចំទិញសំបុត្រយន្តហោះ។
សូមអញ្ជើញប្រិយមិត្តទស្សនាបទសម្ភាសដូចតទៅ៖ ទោះបីបច្ចុប្បន្នមានហាងកាត់សក់ទំនើបៗជាច្រើននៅរាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែក៏នៅមានតូបកាត់សក់តូចៗ តាមចិញ្ចើមផ្លូវ និងតាមរបងសាលា ឬរបងវត្ត ដែលបានបន្សល់ពីសម័យមុនដែរ។ តូបកាត់សក់តូចមួយរបស់លោក នេត វី នៅជាប់របងសាលារៀន ហ៊ុន នាង បឹងត្របែកខាងកើត ដែលស្ថិតក្នុងខណ្ឌចំការមន គ្មានស្លាកយីហោឡើយ តែមានអតិថិជនចូលជាហូរហែ។ លោក នេត វី បានឈរជើងលើអាជីពនេះប្រមាណ ៥០ឆ្នាំទៅហើយ។ «ព្រោះតែជីវភាពខ្វះខាត បានធ្វើឱ្យខ្ញុំចាកចេញពីស្រុកកំណើតមកចាប់អាជីពជាជាងកាត់សក់តាំងអាយុ១៦ឆ្នាំ។ មុខរបរនេះពិបាកបន្តិច កាលដំបូងៗក៏ចង់ប្ដូរមុខរបរដែរ ប៉ុន្តែបើយើងមិនខំប្រឹងរកចំណូលទេវានៅតែអត់។ មុខរបរកាត់សក់នេះ មិនក្លាយជាអ្នកមានបានទេ ប៉ុន្តែអាចឱ្យខ្ញុំរស់ស្រួល»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក នេត រី។ លោក នេត រី ជាជាងកាត់សក់ បុរសវ័យ៧២ឆ្នាំរូបនេះ សង្កេតឃើញថា ទោះបីបច្ចុប្បន្នអាជីពជាជាងកាត់សក់មានគេប្រកបច្រើន ប៉ុន្តែលោកនៅតែមានអ្នកមកកាត់សក់ជាហូរហែក្នុងមួយថ្ងៃប្រមាណ១០នាក់ឡើង។ អតិថិជនភាគច្រើន កាត់សក់ម៉ូតឡុងសុង ជាម៉ូតសក់ជំនាន់មុន។ ម៉ូតសក់ឡុងសុង ជាម៉ូតូវ័យចំណាស់ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែនៅតែទទួលបានការគាំទ្រពីអតិថិជន ជាពិសេសមនុស្សវ័យចំណាស់ៗ។ ក្នុងមួយថ្ងៃជាងកាត់សក់រូបនេះ អាចរកចំណូលបាន៥ម៉ឺនរៀល ដោយកាត់សក់ម្នាក់មានតម្លៃ ៥ទៅ ៦ ពាន់រៀល។ ទោះមានវ័យចំណាស់ តែអ្នកស្រុកបន្ទាយមានជ័យរូបនេះ មិនចង់បោះបង់អាជីពមួយនេះឡើយ។ លោក នេត រី សប្បាយចិត្តដែលខ្លួននៅមានកម្លាំងអាចប្រកបរបរនេះបាន ដើម្បីរកចំណូលដោយខ្លួនឯងមិនចាំបាច់ពឹងកូនៗមើលថែ និងទំនុកបម្រុងឡើយ។ ទោះបីជាមុខរបរកាត់សក់តូចតាចក្ដី ប៉ុន្តែវាពិតសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជីវិតលោក នេត រី៕	ភ្នំពេញ៖ លោក នេត រី បានចាប់ផ្តើមអាជីពជាជាងកាត់សក់តាំងពីឆ្នាំ១៩៦៨មកម្ល៉េះ។ មានវ័យ៧២ឆ្នាំទៅហើយ ប៉ុន្តែបុរសវ័យចំណាស់រូបនេះ នៅតែបន្តអាជីពកាត់សក់មិនផ្លាស់ប្តូរ ។ មានបទពិសោធន៍កាត់សក់៧សម័យកាល លោក នេត វី ចាត់ទុកថា អាជីពជាងកាត់សក់មិនអាចក្លាយជាអ្នកមានឡើយ ប៉ុន្តែអាចឱ្យជីវិតលោករស់បានស្រួលមិនពឹងផ្អែកលើកូនចិញ្ចឹម។
នៅកម្ពុជា មនុស្សតិចតួចបំផុតដែលយល់ និងមានចំណេះដឹង អំពីការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនេះត្រឹមត្រូវ។ ដូច្នេះភាគច្រើនលើសលប់នៃពលរដ្ឋខ្មែរ ពិសេសពលរដ្ឋរស់នៅតាមខេត្ត និងតំបន់ជនបទ រួមទាំងកុមារទូទៅទាំងអស់ កំពុងរងគ្រោះ និងទទួលយកបាតុភូត ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ៕	ក្រុមអ្នកប្រឆាំងនឹងបណ្តាញសង្គមបាន រិះគន់ជារឿយៗ និងបង្ហាញក្តីព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើង នៅពេលដែលបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម បានចូលមកកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ រវាងមនុស្សនិងមនុស្ស រវាងបងប្អូនញាតិសន្តាន និងមិត្តភក្តិជាដើមនោះ។ បញ្ហាដែលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅពេលនេះ គឺថាឥទ្ធិពលនេះ មិនបានថមថយឡើយ ហើយវាកាន់តែទាក់ទាញមនុស្សកាន់តែច្រើន និងពិសេសកុមារា កុមារី។ បញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរនៅពេលនេះ គឺការរីកសាយភាយដ៏ពិបាកគ្រប់គ្រងនូវព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ឬការប្រឌិតព័ត៌មាន (Fake News) នៅលើបណ្តាញសង្គមដូចជា ហ្វេសប៊ុក (Facebook) និងយូធូប (Youtube) ជាដើម។
បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអង់គ្លេស BBC កាលពីថ្ងែទី២៨ខែវិច្ឆិកា ទិន្នន័យអង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ជាក់ថា កំណើននៃបរិមាណឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់នេះកើតឡើងចំពេលដែលតម្រូវការរបស់មនុស្សក្នុងវិស័យសំណង់ យានយន្ត ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងថាមពលអគ្គីសនីផលិតមកពីផូស៊ីលឥន្ធនៈមានការកើនឡើង។ ក្នុងរយៈពេលប្រាំបួនឆ្នាំចុងក្រោយ អង្គការសហប្រជាជាតិបានចេញវិធានការក្នុងការទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃបរិមាណឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពភពផែនដី ដើម្បីធានាឲ្យមានភាពសមស្របសម្រាប់ការរស់នៅរបស់មនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ។ វិធានការនេះបានតម្រូវឲ្យប្រទេសធំៗមួយចំនួនរកវិធីសាស្ត្រក្នុងការទប់ស្កាត់ការបំភាយឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតរៀងៗខ្លួន។ បើទោះបីជាការកើនឡើងនៃឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើមានត្រឹមតែ១.២% ក៏ដោយ វាក៏នៅតែបង្ហាញពីភាពយឺតយ៉ាវរបស់ប្រទេសទាំងនោះក្នុងការអនុវត្តវិធានការទប់ស្កាត់កំណើនឧស្ម័នពុលនេះ។ យោងតាមទស្សនវិស័យដែលបានកំណត់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ គេសង្ឃឹមថាក្នុងឆ្នាំ២០៣០ បរិមាណកាបូនឌីអុកស៊ីតក្នុងបរិយាកាយទាក់ចុះរហូតដល់ ៥៥% ធៀបនឹងកម្រិតបច្ចុប្បន្ន។ លោក Gunner Luderer ដែលជាអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីវិទ្យាស្ថានបរិស្ថានទីក្រុង Potsdam ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់បាននិយាយថា៖ «វានៅតែមានគម្លាតរវាងការសន្យា និងការអនុវត្តវិធានការទប់ស្កាត់ប្រទេសនីមួយៗក្នុងការសម្រេចគោលដៅដ៏សំខាន់មួយនេះឲ្យបានទាន់ពេលវេលា»។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានសន្មត់ថា កំដៅភពផែនដីនឹងអាចកើនឡើងដល់ ៣,២ អង្សាទៀតឯណោះត្រឹមឆ្នាំ ២១០០ បើសិនជាការអនុវត្ត វិធានការដែលមានចែងទាំងអស់ជុំវិញការបន្ថយបរិមាណឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតមិនសម្រេចបានតាមការគ្រោងទុក។ ប្រទេសដែលមិនបានអនុវត្តតាមការគ្រោងទុកនោះមានដូចជាអាហ្សង់ទីន អូស្ត្រាសី កូរ៉េខាងត្បូង អាមេរិក អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅតំបន់អឺរ៉ុប។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី អង្គការសហប្រជាជាតិនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះសហគមន៍ និងទីក្រុងតូចៗ រួមទាំងវិទ្យាសា្ថនអប់រំមួយចំនួនដែលបានបន្តជួយជំរុញការទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់នេះ ដ្បិតថាស្ថាប័នទាំងនោះក៏មានតួនាទីសំខាន់៕	យុទ្ធនាការទ្រង់ទ្រាយធំទូទាំងពិភពលោកដើម្បីជំរុញការកាត់បន្ថយបរិមាណឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតមិនបានអនុវត្តទៅដោយរលូនតាមការគ្រោងទុកឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញបរិមាណឧស្ម័នពុលនេះបន្តកើនឡើងថែមទៀត។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
១. ធ្វើលំហាត់ប្រាណឱ្យទៀងទាត់ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណជួយសម្រួលចលនាពោះវៀនកម្ចាត់ជាតិពុលនិងកាកសំណល់ ហើយទប់ស្កាត់អាការៈទល់លាមកគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ក្រៅពីជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀនហើយនោះ ហានិភ័យនៃបញ្ហាសុខភាពជាច្រើនផ្សេងទៀតរួមបញ្ចូលទាំងជំងឺធាត់ជ្រុល ជំងឺពុកឆ្អឹង ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺបេះដូង និងសូម្បីតែជំងឺមហារីកក៏ត្រូវបានកាត់បន្ថយតាមរយៈការធ្វើលំហាត់ប្រាណទៀងទាត់ផងដែរ។ ២. ទទួលទានអាហារសម្បូរជាតិសសៃ របបអាហារសម្បូរទៅដោយជាតិសសៃ គឺល្អណាស់ក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន។ ជាតិសសៃជួយកម្ចាត់ជាតិពុលនិងកាកសំណល់ដែលបណ្ដាលឱ្យខ្នែងពោះវៀនស្ទះជាលទ្ធផលនៃការហើមនិងឆ្លងមេរោគ។ ការទទួលទានបន្លែផ្លែឈើស្រស់ៗជាវិធីដ៏ល្អបំផុតមួយដើម្បីបង្កើនបរិមាណជាតិសសៃ ជាតិរ៉ែ វីតាមីន និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលរាងកាយត្រូវការប្រចាំថ្ងៃ។ ៣. ទទួលទានទឹកឱ្យបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ជាប្រចាំ ក្រៅពីរួមបញ្ចូលអាហារសម្បូរជាតិសសៃក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃហើយនោះ អ្នកក៏ចាំបាច់ត្រូវទទួលទានទឹកឱ្យបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ផងដែរដើម្បីទប់ស្កាត់អាការៈទល់លាមក។ ដូច្នេះដើម្បីអាចចៀសផុតបញ្ហានៃជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន ក៏ដូចជាអាការៈខ្សោះជាតិទឹកក្នុងរាងកាយអ្នកគួរព្យាយាមទទួលទានទឹកឱ្យបានប្រមាណ ២ លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ។ ៥. ព្យាយាមគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃភាពស្ត្រេស ក៏ព្រោះតែជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀនជាទម្រង់នៃការឆ្លងមេរោគមួយ ដូច្នេះការរក្សាឱ្យបាននូវប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយដែលរឹងមាំ គឺចាំបាច់ណាស់ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺនេះ។ មួយក្នុងចំណោមមូលហេតុផ្សេងទៀតដែលអាចបណ្ដាលឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយចុះខ្សោយនោះ គឺភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ ឬកម្រិតស្ត្រេសឡើងខ្ពស់។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរព្យាយាមគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍របស់អ្នក។ ៦. ទទួលទានអាហារសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C វិធីដ៏ប្រសើរបំផុតមួយដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន គឺការរួមបញ្ចូលអាហារដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C ក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ៧. កុំរំលងខ្ទឹមស ខ្ទឹមសមានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងបាក់តេរី និងការរលាកក្នុងរាងកាយ។ លក្ខណៈសម្បត្តិទាំងនេះធ្វើឱ្យវាមានប្រសិទ្ធភាពប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន។ សម្គាល់! រួមផ្សំនឹងរបបអាហារសុខភាពល្អ ការឈប់ជក់បារី ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងក្នុងកម្រិតមធ្យម និងគេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ពី ៧ ទៅ ៩ ម៉ោងរាល់យប់នោះអ្នកនឹងមិនងាយកើតជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀនឡើយ។ ប្រយ័ត្ន! មួយក្នុងចំណោមអាការៈទូទៅនៃជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន គឺការឈឺចាប់ដែលផ្លាស់ទីពីផ្ចិតទៅផ្នែកខាងក្រោមនៃក្នុងពោះខាងស្ដាំ។ ហើយប្រសិនបើមានអមមកជាមួយនូវរោគសញ្ញាផ្សេងទៀតដូចជាចង្អោរចង់ក្អួត ឬក្អួតតែម្ដង បាត់បង់ចំណង់អាហារ ហើមពោះ និងគ្រុនក្ដៅ ចូរប្រញាប់ទៅជួបពិគ្រោះពិនិត្យជាមួយគ្រូពេទ្យ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ចង់កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀនមិនពិបាកឡើយ! គួរធ្វើបែបណាខ្លះទៅ? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន ៖
គិតចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ រមណីយដ្ឋានប្រាសាទព្រះវិហារ ទទួលបានទេសចរចំនួន ៦ ២១៤នាក់ ដោយភ្ញៀវបរទេសមានចំនួន ២៧០នាក់។ ចំណែក រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរ មានទេសចរជាតិចំនួន ៣ ៣១៧នាក់។ ចំពោះទិន្នន័យទេសចរជាង ៩ពាន់នាក់នេះ បានធ្លាក់ចុះ បើធៀបនឹងចំនួនទេសចរ ទៅទស្សនារមណីយដ្ឋានទាំងពីរនោះ នៅខែឧសភា ដែលទេសចរជាង ១ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះរមណីយដ្ឋានព្រះវិហារមានភ្ញៀវចំនួន ៦ ៩០៣នាក់ និងប្រាសាទកោះកេរ មានភ្ញៀវ ៣ ៥២៦នាក់។ រីឯ ទេសចរអន្តរជាតិចំនួន ៥៤៤នាក់ផងដែរ។ សូមជម្រាបថា បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមការងារកំពុងរៀបចំសោភ័ណភាពនៅតាមបរិវេណប្រាសាទក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋាន ប្រាសាទព្រះវិហារ ដូចជាកាត់ដើមឈើ និងកាត់ក្រីមែកឈើ មានហានិភ័យខ្ពស់ នៅទីតាំងសំខាន់ៗ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពដល់ភ្ញៀវទេសចរ និងសាធារណជន៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងខែមិថុនា ភ្ញៀវទេសចរជាង ៩ពាន់នាក់ បានចូលទស្សនាប្រាសាទព្រះវិហារ និងប្រាសាទកោះកេះ។ ក្នុងនោះ ប្រាសាទកោះកេរ មានទេសចទៅទស្សនាជាង ៣ពាន់នាក់។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ។
ដំណើរទេសចរណ៍នេះ នឹងឆ្លងកាត់ប្រទេសជាច្រើនដូចជា៖ អឺរ៉ុប, ទីក្រុងឡុងដ៍, ចក្រភពអង់គ្លេស, ឆ្លងកាត់ប្រទេសបែលហ្សិក, អាល្លឺម៉ង់, បារាំង, ប្រទេសអេស្ប៉ាញ, អ៊ីតាលី, បន្ទាប់មកបន្តទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ារួមមាន Jordan, អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Saudi Arabia និង អារ៉ាប់រួម UAE, បន្ទាប់មក នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទ្វីបអាស៊ី តាមរយៈប្រទេសឥណ្ឌា, ម៉ាឡេស៊ី, ថៃ, ហ្វីលីពីន, កម្ពុជា, វៀតណាម ហើយបន្តទៅដល់គោលដៅធំគឺទីក្រុងសៀងហៃ។ ដំណើរកម្សាន្តទេសចរណ៏ Cyberster នេះនឹងត្រូវបើកបរដោយអ្នកដំណើរផ្សងព្រេងកូនភ្លោះជនជាតិអង់គ្លេសគឺលោក Ross និង Hugo Turner។ ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រទេសទី២៤ នៅក្នុងដំណើរទេសចរណ៍អន្តរជាតិ នេះដោយបង្ហាញពីភាពខ្លាំង និងដំណើរការរបស់រថយន្តជាមួយបរិយាកាសចម្រុះតាមប្រទេសនីមួយៗ។ ការធ្វើដំណើរកម្សាន្តទេសចរណ៏អន្តរជាតិដោយឆ្លងកាត់ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុន MG ចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យរថយន្តអគ្គិសនី និងការអបអរគម្រប់ខួប១០០ឆ្នាំរបស់ខ្លួន។ ខណៈដែរ ដំណើរទេសចរណ៍ MG Cyberster ឆ្លងកាត់ប្រទេសកម្ពុជា គឺមិនត្រឹមតែបង្ហាញពីបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងភាពអស្ចារ្យនៃរថយន្តអគ្គិសនីMGប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានជួយផ្សព្វផ្សាយអំពីទេសចរណ៍ និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសកម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោកផងដែរ។ ដំណើរកម្សាន្តទេសចរណ៍របស់ MG Cyberster នៅកម្ពុជាបានចូលរួមទស្សនាទីក្រុងភ្នំពេញ និងខេត្តសៀមរាប ដែលពួកគេអាចស្វែងរក និងយល់ដឹងអំពីទីតាំងបេតិកភណ្ឌជាតិ និងប្រវត្ថិសាស្ត្រជាច្រើនដូចជា៖ ព្រះបរមរាជវាំង, វិមានឯករាជ្យ, ផ្សារធំថ្មី, ដែលទទួលបានចំណេះដឹង និងបទពិសោធជាច្រើនពីរមណីយដ្ឋានប្រវត្ថិសាស្ត្រល្បីៗតាមរយៈការទស្សនា ប្រាសាទអង្គរវត្ត, ប្រាសាទបាយ័ន, ប្រាសាទតាព្រហ្ម ជាដើម។ បន្ថែមពីលើនេះ ដំណើរកម្សាន្តទេសចរណ៍អន្តរជាតិបានរួមបញ្ចូលនូវសកម្មភាពសំខាន់ៗ ដែលរៀបចំដោយក្រុមហ៊ុន MG Cambodia មានដូចជា៖ ការទស្សនាមជ្ឈមណ្ឌលសិប្បកម្មធ្វើដោយដៃសច្ចៈ, ការជិះរទេះគោកម្សាន្តតាមភូមិ, ការជិះបាឡុងខ្យល់លើអាកាស, ការទស្សនាថ្ងៃរៈចំកំពូលប្រាសាទអង្គរវត្ត និងចូលរួមក្នុងកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ចែកសម្ភារៈសិក្សាដល់សិស្សានុសិស្សនៅសាលាបឋមសិក្សាបាគង ដើម្បីជាការគាំទ្រការសិក្សាដល់កុមារផងដែរ។ MG Cambodia ក៏សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រសួងទេសចរណ៏ អាជ្ញាធម៌អប្សារា និងក្រសួងដែលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលបានចូលរួមសហការណ៍ដើម្បីអនុញ្ញាត្តឱ្យក្រុមហ៊ុនអាចផ្តល់នូវដំណើរកម្សាន្តមួយដ៏អស្ចារ្យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងចូលរួមគាំទ្រផ្សព្វផ្សាយបន្តអំពីទេសចរណ៍នៅកម្ពុជាតាមរយៈបណ្តាញសង្គមអន្តរជាតិនៃដំណើរទេសចរណ៍នេះ។ បងប្អូនភ្លោះ Ross & Hugo Turner បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេចំពោះប្រទេសកម្ពុជាថាយើងខ្ញុំសុំសរសើរដល់ទីក្រុងភ្នំពេញសម្រាប់សោភ័ណ្ឌភាពដ៏ស្រស់ស្អាត និងលំហូរចរាចរណ៍ដ៏រលូន ហើយខេត្តសៀមរាបវិញគឺអស្ចារ្យណាស់ដោយមានទេសភាពស្អាតអមដោយ បឹងទន្លេជាច្រើន ព្រមទាំងមានបេតិកភណ្ឌជាតិប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប ជាពិសេសគឺប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ពួកគេបានបន្ថែមថា រថយន្ត Cyberster ជារថយន្តអគ្គិសនីដែលមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេអាចស្តាប់សម្លេងសត្វយំ និងសំឡេងខ្យល់ធម្មជាតិពិតៗនៅជុំវិញពួកគេដូចដែលកំពុងឆ្ពោះទៅកាន់ការសាកថាមពលទៅកាន់អនាគត។ ទីកន្លែងសំខាន់ៗជាច្រើនដែលសម្គាល់អំពីប្រទេសកម្ពុជាគឺពិតជាអស្ចារ្យ និងបង្ហាញថាកម្ពុជាអច្ឆរិយ។ ការធ្វើដំណើរកម្សាន្តទេសចរណ៍នេះ គឺមិនត្រឹមតែបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់រថយន្តអគ្គិសនី MG Cyberster បែបស្ព័រសម្រាប់ការធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ និងបើកបរតាមស្ថានភាពផ្លូវនៃប្រទេសផ្សេងៗគ្នាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីទេសចរណ៍នៅប្រទេសកម្ពុជា និងផ្តល់ការចាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំងចំពោះរថយន្ត MG ផងដែរ ព្រោះវាបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់នីមួយៗ និងបង្ហាញពីវប្បធម៌ផ្សេងៗក្នុងបណ្តាប្រទេសជាច្រើនក្នុងដំណើរកម្សាន្តទេសចរណ៍អន្តរជាតិនេះ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤, MG Cyberster បានចាប់ផ្តើមការធ្វើដំណើររយៈពេល ៧ខែ ពីទីក្រុងឡុងដ៍ ឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងសៀងហៃ ដែលមានរយៈចម្ងាយជាង 10,000 mile ទូទាំងពិភពលោក ដើម្បីជាការអបអរខួប ១០០ឆ្នាំរបស់ម៉ាកយីហោ MG នៅឆ្នាំ២០២៤ នេះ។
ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់លោកស្រី Tsai Ing-wen នឹងត្រូវចប់អាណត្តិនៅឆ្នាំ២០២៤ខាងមុខ ហើយមិនអាចឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតីម្តងទៀតបានទេ ដោយសារជាប់ឆ្នោតពីរអាណត្តិរួចមកហើយ។ កាលពីឆ្នាំ ២០២០ កន្លងទៅ លោកស្រីបានជាប់ឆ្នោតជាថ្មីដោយភ្លូកទឹកភ្លូកដី ក្រោយសន្យាដើម្បីក្រោកឈរឡើងប្រឈមមុខនឹងចិន ការពារសេរីភាព និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់តៃវ៉ាន់។ តៃវ៉ាន់នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកាខាងមុខនឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតសម្រាប់ការជ្រើសរើសអភិបាលក្រុង ចៅហ្វាយស្រុក និងក្រុមប្រឹក្សាមូលដ្ឋាន។ ក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតនេះដែរ លោកស្រី Tsai ក៏បានលើយកបញ្ហាជាមួយចិនដែលចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន និងបង្កើនសម្ពាធយោធាមកនិយាយផងដែរ។ ក្នុងសារវីដេអូមួយនៃយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតនេះ លោកស្រី Tsai លើកឡើងថា ការបោះឆ្នោតសម្រាប់បេក្ខភាពរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន (DPP) ស្មើនឹងការបោះឆ្នោតជូនលោកស្រីដែរ។ «ប្រសិនអ្នកមិនទាន់សម្រេចថាតើបេក្ខជនចៅសង្កាត់ណាដែលអ្នកត្រូវបោះឆ្នោតឱ្យទេ សូមបោះឆ្នោតឱ្យបេក្ខជនដែលខ្ញុំណែនាំ»។ លោកស្រី Tsai បានលើកឡើងបែបនេះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកស្រីក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់ពលរដ្ឋដែលបានផ្តល់ការគាំទ្រដល់លោកស្រី។ លោកស្រីក៏បានបន្ថែមថា លោកស្រីនឹងមានការខុសត្រូវខ្ពស់ចំពោះតៃវ៉ាន់ ក្នុងការឈានជើងយ៉ាងរឹងមាំលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយប្តេជ្ញារក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅទូទាំងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ យ៉ាងណាមិញ សមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃគណបក្សប្រឆាំងនៅតៃវ៉ាន់គណបក្ស Kuomintang (KMT) និងជាអតីតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់លោក Ma Ying-jeou បានលើកឡើងថាការបោះឆ្នោតឱ្យគណកប្ស DPP និងធ្វើឱ្យតៃវ៉ាន់ប្រឈមនឹងសង្រ្គាម។ ការបោះឆ្នោតនេះ កើតឡើងនៅមួយខែបន្ទាប់ពីការបញ្ចប់សមាជលើកទី២០ នៃបក្សកុម្មុយនិស្តចិនដែលលោក ស៊ី ជិនភីងទទួលបានអាណត្តិទីបីក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។ ចិនក្នុងខែសីហាកន្លងទៅ ក៏បានធ្វើសមយុទ្ធយោធាជិតកោះតៃវ៉ាន់ ដើម្បីបង្ហាញពីការខឹងសម្បាររបស់ខ្លួនក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅក្រុងតៃប៉ិរបស់ប្រធានសភាអាម៉េរិក Nancy Pelosi៕	ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់លោកស្រី Tsai Ing-wen នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែវិច្ឆិកាបានលើកឡើងថាការបោះឆ្នោតថ្នាក់ក្រោមជាតិនៅចុងសប្តាហ៍នេះ ជាប្រជាមតិលើការដឹកនាំរបស់លោកស្រីកន្លងមក ហើយការបោះឆ្នោតសម្រាប់បេក្ខភាពរបស់គណបក្សលោកស្រីនេះ ជាការបោះឆ្នោតសម្រាប់លោកស្រី។ ប៉ុន្តែបក្សប្រឆាំងព្រមានពីហានិភ័យដែលបក្សលោកស្រី Tsai ឈ្នះឆ្នោត។
កម្ពុជាបានសម្រេចយកស្តង់ដារ ISO, IEC និងស្តង់ដារ UNECE Regulation ចំនួន២០ទៀត មកអនុវត្តជាស្តង់ដារជាតិ។ ស្តង់ដារទាំងនោះ មាននៅផ្នែកស្តង់ដារសំណង់ និងសម្ភារសំណង់, ផ្នែកស្តង់ដារប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង, ផ្នែកស្តង់ដារសារធាតុ និងផលិតផលគីមី, ផ្នែកស្តង់ដារផលិតផលអគ្គិសនី និងអេឡិចត្រូនិក ព្រមទាំងផ្នែកផលិតផលស្តង់ដារកៅស៊ូ, ផ្នែកស្តង់ដារយានយន្ត ផ្នែកផលិតផលគ្រឿងសម្អាង និងផ្នែកស្តង់ដារឌីជីថល។ នេះបើយោងតាមផ្សាយរបស់ក្រសួងឧស្សាហកម្ម។ លោក ចម ប្រសិទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម បានថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៤នៃក្រុមប្រឹក្សាស្តង់ដាជាតិ នាថ្ងៃទី២៦សីហា ឆ្នាំ២០២១ ថា ការប្រែស្តង់ដារអន្តរជាតិចំនួន២០ទៀត មកធ្វើជាស្តង់ដារជាតិនេះ បាននាំឱ្យកម្ពុជា មានស្តង់ដារជាតិកើនដល់ចំនួន៩៨៨ហើយ។ លោកបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ការសម្រេចយកស្តង់ដារអន្តរជាតិមកធ្វើជាស្តង់ដារជាតិនេះ គឺមិនមែនយើងចេះតែអនុម័តហើយទុកចោលទេ»។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីឧស្សាហកម្មរូបនេះស្តង់ដារដែលបានអនុម័តទាំងនេះ គឺជាតម្រូវការពិតប្រាកដក្នុងការអនុវត្ត ដើម្បីផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម កិច្ចការពារសុវត្ថិភាព និងការទាក់ទាញការវិនិយោគដ៏សំខាន់សម្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត ដូចជា ស្តង់ដារយានយន្តប្រើថាមពលអគ្គិសនី និងស្តង់ដារឌីជីថល គឺជាតម្រូវការចាំបាច់ចាប់ពីបច្ចុប្បន្នរហូតទៅអនាគត។ លោក ចម ប្រសិទ្ធ បានបន្តរៀបរាប់ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «បើទោះជាកម្ពុជាមានច្រកទីផ្សារនាំចេញក្នុងគោលដៅច្រើនប្រទេសយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើផលិតផលរបស់កម្ពុជាគ្មានស្តង់ដាទេ នោះទំនិញរបស់កម្ពុជាក៏មិនអាចលក់ដូរ ឬនាំចេញក្នុងឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់បានដែរ»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក បានស្នើឱ្យគណៈកម្មការបច្ចេកទេសទាំងអស់បន្តខិតខំច្បិចយកស្តង់ដារអន្តរជាតិសំខាន់ៗ និងចាំបាច់ចំពោះមុខ និងអនាគត មកធ្វើជាស្តង់ដារជាតិឱ្យបានច្រើនថែមទៀត ដើម្បីជាមូលដ្ឋានបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល៕ កិច្ចប្រជុំលើកទី៤នៃក្រុមប្រឹក្សាស្តង់ដាជាតិ នាថ្ងៃទី២៦សីហា តាមប្រព័ន្ធប្រព័ន្ធអនឡាញ(Zoom)	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមប្រឹក្សាស្តង់ដារជាតិនៃក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បចេ្ចកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ បានអនុម័តស្តង់ដារអន្តរជាតិ ចំនួន២០ទៀត មកអនុវត្តជាស្តង់ដារជាតិ។ ការអនុម័តនេះ គឺបានធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៤នៃក្រុមប្រឹក្សាស្តង់ដាជាតិ នាថ្ងៃទី២៦សីហា តាមប្រព័ន្ធប្រព័ន្ធអនឡាញ(Zoom) ក្រោមវត្តមានលោក ចម ប្រសិទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម។
ការទទួលទានទឹកក្រូចឆ្មាអាចជួយបង្គ្រប់ជាតិទឹកដល់រាងកាយ និងជួយអោយទឹកនោមច្រោះបានល្អ ហេតុដូច្នេះហើយទើបវាជួយកាត់បន្ថយការប្រឈមនឹងជំងឺគ្រួសក្នុងតម្រងនោមបាន។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី ស្ថិតក្នុងករណីឈឺចាប់ និងមិនស្រួលក្នុងខ្លួនខ្លាំងក្លាដោយសារតែគ្រួសក្នុងតម្រងនោម អ្នកគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីស្វែងរកការព្យាបាលអោយបានល្អវិញ។ ការទទួលទានទឹកក្រូចឆ្មាក៏ប្រហែលជាមានប្រយោជន៍ដល់ការបំពេញមុខងារអង់ស៊ីមរំលាយអាហាររបស់ថ្លើម ហើយក៏អាចជួយដល់ការសម្របសម្រួលផ្គង់ផ្គង់អុកស៊ីសែនរបស់ឈាមដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	អត្ថប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ទឹកក្រូចឆ្មានោះគឺវាមានសមត្ថភាពក្នុងការព្យាបាល និងបង្ការជំងឺគ្រួសក្នុងតម្រងនោម។ ជាធម្មតា គ្រួសក្នុងតម្រងនោមត្រូវចេញពីក្នុងខ្លួនមនុស្សដោយគ្មានបង្ហាញពីបញ្ហាអ្វីទាំងអស់ ប៉ុន្តែពេលខ្លះវាក៏អាចធ្វើអោយស្ទះដល់លំហូរទឹកនោម និងឈឺចាប់ខ្លាំងក្លាដែរ។
១. ចេក ផ្លែឈើនេះជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីននិងជាតិរ៉ែសំខាន់ៗរួមមាន B6 អាស៊ីតហ្វូលិក និងប៉ូតាស្យូមជាដើមដែលមិនត្រឹមតែជួយផ្ដល់សារធាតុចិញ្ចឹមដល់ស្បែក ហើយរក្សាសំណើម និងភាពទន់រលោងនៃស្បែកទប់ស្កាត់ព្យាបាលស្បែកស្ងួតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើនបរិមាណនៃលំហូរឈាមក្នុងខួរក្បាលល្អសម្រាប់សុខភាពខួរក្បាលផងដែរ។ ២. ប៉េងប៉ោះ ជាប្រភពនៃសារធាតុ lycopene ដែលមានសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មជួយការពារស្បែកមិនឱ្យទទួលរងការបំផ្លាញពីសំណាក់ពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ ដើម្បីរាងកាយអាចស្រូបយកសារធាតុ lycopene បានយ៉ាងប្រសើរ ចូរទទួលទានលាយជាមួយប្រេងអូលីវ។ ៣. ដំឡូងផ្អែម ផ្ដល់ឱ្យស្បែកនូវសារធាតុ beta-carotene ការពារស្បែកពីការបំផ្លាញដោយសារកម្ដៅថ្ងៃ។ លើសពីនេះទៅទៀតដំឡូងផ្អែមអាចជួយកាត់បន្ថយបញ្ហាស្បែករោលរលាកដោយសារកម្ដៅថ្ងៃ ក៏ដូចជាស្បែកស្ងួត និងជ្រីវជ្រួញ។ ៤. សូកូឡាខ្មៅ សារធាតុ flavanol ក្នុងសូកូឡាខ្មៅអាចជួយការពារស្បែកពីការបំផ្លាញដោយសារកម្ដៅថ្ងៃ។ ការទទួលទានសូកូឡាខ្មៅក៏ជួយរក្សាសំណើមធ្វើឱ្យស្បែកទន់រលោងផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាត្រូវជ្រើសរើសសូកូឡាដែលផ្សំឡើងពីកាកាវ ៧០ភាគរយ។ ៥. ម្ទេសផ្លោកក្រហម ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មពិសេសវីតាមីន C ដែលជួយរក្សាសុខភាពសក់និងកោសិកាស្បែកធ្វើឱ្យអ្នកមើលទៅក្មេងជាងវ័យ។ ៦. ប្រេងអូលីវ មានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់សុខភាពល្អ monounsaturated ដែលអាចជួយរក្សាភាពក្មេងជាតិវ័យនៃស្បែក។ លើសពីនេះទៅទៀតសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៃប្រេងអូលីវក៏ជួយទប់ស្កាត់ការបំផ្លាញដែលបង្កឡើងដោយរ៉ាឌីកាល់សេរីផងដែរ។ ៧. ផ្លែបឺរ ផ្លែឈើនេះមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិខ្លាញ់ល្អ monounsaturated ដែលជួយរក្សាជាតិសំណើមនៃស្បែកបានយ៉ាងប្រសើរ ខណៈដែលស្នាមជ្រីវជ្រួញងាយនឹងលេចឡើងចំពោះស្បែកស្ងួត។ លើសពីនេះទៅទៀត ជាតិខ្លាញ់ monounsaturated ក៏ជួយអោយរាងកាយអាចស្រូបសារធាតុចិញ្ចឹម និងវីតាមីនផ្សេងៗដែលស្បែកត្រូវការបានពេញលេញផងដែរ។ ៨. ត្រីសម្បូរខ្លាញ់ ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ ដែលជួយកាត់បន្ថយការរលាកក្នុងរាងកាយ។ ក្រៅពីនេះត្រីសាលម៉ុនក៏មានផ្ទុក dimethylaminoethanol ខ្ពស់ដែលជួយការពារកោសិកាស្បែកឱ្យរក្សាបាននូវសុខភាពល្អជានិច្ច។ តាមរយៈការពង្រឹងភាពរឹងមាំនៃកោសិកានោះមានន័យថាអ្នកកំពុងតែទប់ស្កាត់ភាពចាស់មុនអាយុហើយ។ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលកាន់តែប្រសើរចំពោះសុខភាពនិងសម្រស់ចូរព្យាយាមទទួលទានឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ៣ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ៩. យ៉ាអួរ ក្រៅពីជួយបង្កើនបរិមាណនៃបាក់តេរីល្អក្នុងពោះវៀនហើយនោះ យ៉ាអួរក៏ប្រសើរចំពោះសុខភាពស្បែកផងដែរ។ ការទទួលទានយ៉ាអួរនឹងជួយឱ្យស្បែកតឹងណែនទប់ស្កាត់ស្នាមជ្រីវជ្រួញ។ ទោះជាយ៉ាងណាចូរជ្រើសរើសយ៉ាអួរសុទ្ធគ្មានលាយគ្រឿងផ្សំបន្ថែមរសជាតិនិងជាតិស្ករ។ ១០. បន្លែបៃតង សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលមានផ្ទុកក្នុងបន្លៃបៃតងក៏ជួយការពារកោសិកាស្បែកមិនឱ្យទទួលរងការបំផ្លាញពីសំណាក់រ៉ាឌីកាល់សេរី។ ជាតិសសៃក្នុងបន្លែបៃតងថែមទាំងជួយកម្ចាត់ជាតិពុលដែលបង្កបញ្ហាស្បែកស្រអាប់មិនស្រស់ស្អាតទៀតផង។ ១១. ខ្ទឹមស ក្រៅពីជួយបន្ថែមក្លិននិងរសជាតិដល់អាហារហើយនោះ ខ្ទឹមសក៏បង្កើនការផលិតកូឡាជែនផងដែរ។ ខ្ទឹមសមានផ្ទុកសារធាតុ sulfur ដែលអាចបញ្ឈប់ការបំបែកកូឡាជែន ១២. ផ្លែឈើប្រភេទ Citrus រួមមានក្រូច, ក្រូចឆ្មារ និងក្រូចថ្លុងជាដើមមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C ដែលសំខាន់សម្រាប់ការផលិតកូឡាជែនទប់ស្កាត់ស្បែកពីការយារធ្លាក់។ ផ្លែឈើប្រភេទ Citrus ក៏មានផ្ទុកសារធាតុ bioflavonoids ដែលជួយការពារស្បែកមិនឱ្យទទួលរងការបំផ្លាញពីកម្ដៅថ្ងៃផងដែរ។ ១៣. ទំពាំងបាយជូរ ផ្លែឈើនេះល្អចំពោះទាំងសុខភាពរាងកាយនិងសម្រស់។ ការទទួលទានផ្លែទំពាំងបាយជូរជួយសម្អាតឈាមនិងធ្វើឱ្យស្បែកមានសំណើមមិនស្រអាប់។ សារធាតុ polyphenols ក្នុងគ្រាប់ទំពាំងបាយជូរជួយការពារស្បែកមិនឱ្យទទួលរងការបំផ្លាញពីសំណាក់រ៉ាឌីកាល់សេរីនិងពន្យឺតដំណើរការនៃភាពចាស់តាមវ័យ។ ១៤. ផ្លែទទឹម ផ្លែឈើនេះជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលជួយពន្យឺតដំណើរការនៃភាពចាស់តាមវ័យរបស់ស្បែក។ លើសពីនេះទៅទៀតផ្លែទទឹមក៏មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសមាសធាតុម្យ៉ាងហៅថា phytoestrogens ដែលបង្កើនការផលិតកូឡាជែននិងអាស៊ីត hylauronic ធ្វើឱ្យស្បែកតឹងណែន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	របបអាហារត្រឹមត្រូវ គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់សុខភាពស្បែកល្អប្រសើរនិងសម្រស់ស្រស់ស្អាត។ ថាតើអាហារអ្វីខ្លះល្អចំពោះស្បែក? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអាហារដែលអ្នកគួរទទួលទានប្រសិនបើចង់បានស្បែកស្រស់ស្អាត ៖
គ្រឿងឥស្សរិយយសសម្រាប់សរទរដូវឆ្នាំ២០១៩នេះ ផ្តល់ជូនដើម្បីទទួលស្គាល់ការចូលរួមចំណែក ក្នុងកិច្ចការសាធារណៈ ឬជាតិ និងសមិទ្ធផលដ៏លេចធ្លោរបស់ពួកគាត់ ក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងសង្គម។ នេះបើតាមប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា ដែលបានបន្តទៀតថា៖ «មានបុគ្គលឆ្នើម២រូប ដែលត្រូវទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយសសម្រាប់ការចូលរួម ចំណែកក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងជប៉ុន និងកម្ពុជា»។ ប្រកាសព័ត៌មានដដែលឲ្យដឹងថា លោក សៀង ណាំ នឹងទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយស«The Order of the Rising Sun, Gold Rays with Neck Ribbon» ជាការទទួលស្គាល់ការចូលរួមវិភាគទានរបស់លោក ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងរឹតចំណងមិត្តភាពរវាងប្រទេសជប៉ុន និងកម្ពុជា។ ចំណែក លោក Teruo Jinnai នឹងទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយស«The Order of Secred Treasure, Gold and Silver Rays» ជាការទទួលស្គាល់ការចូលរួមវិភាគទានរបស់លោក ក្នុងការចូលរួមចំណែកជំរុញការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ រវាងប្រទេសជប៉ុន និងកម្ពុជា ក៏ដូចជាការលើកស្ទួយវប្បធម៌កម្ពុជា នៅលើវេទិកាអន្តរជាតិ ក្នុងនោះរួមមានអង្គការយូណេស្កូផងដែរ។ ពិធីប្រគល់គ្រឿងឥស្សរិយយស នឹងរៀបចំឡើងនៅពេលខាងមុខ។ នេះបើតាមប្រកាសព័ត៌មានដដែល៕	ភ្នំពេញ៖ ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ប្រកាសផ្តល់គ្រឿងឥស្សរិយយសសម្រាប់សរទរដូវឆ្នាំ២០១៩ ដល់លោក សៀង ណាំ សមាជិករដ្ឋសភាកម្ពុជា និងលោក Teruo Jinnai ទីប្រឹក្សារាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងជាអតីតតំណាងអង្គការយូណេស្កូប្រចាំកម្ពុជា។ ការប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។
កំពត៖ សុវត្ថិភាពពេលធ្វើដំណើរនៅពេលយប់ នៅលើផ្លូវស្ងាត់ ហើយគ្មានភ្លើងបំភ្លឺទៀតនោះ គឺជាក្ដីបារម្ភរបស់អ្នកភូមិជុំគ្រៀល ឃុំជុំគ្រៀល ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត។ អ្នកព្រួយបារម្ភជាងគេគឺស្ត្រី ពិសេសស្ត្រីវ័យក្មេង ដោយពួកគេត្រូវធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវស្ងាត់ ហើយងងឹតឈឹងនោះទាំងភិតភ័យ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ លោកទូច ប៊ុនលាង មេភូមិជុំគ្រៀល ទទួលស្គាល់ថា នៅមានផ្លូវ៣ខ្សែនៅក្នុងភូមិ ដែលនៅមិនទាន់មានភ្លើងបំភ្លឺនៅឡើយ ព្រោះភូមិមិនទាន់មានថវិកា។ ដូច្នេះដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពជូនប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននេះ លោកមេភូមិជុំគ្រៀល បានចាត់ចែងឱ្យមានកម្លាំងយាមល្បាតនៅពេលយប់ជាប្រចាំ។ ពលរដ្ឋក្នុងភូមិជុំគ្រៀល ពិសេសស្រ្តី តែងតែបារម្ភពីសុវត្ថិភាពខ្លួន រាល់ពេលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវមួយចំនួន ដែលស្ងាត់ហើយងងឹត ព្រោះពុំទាន់មានភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវនៅឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ពលរដ្ឋបានស្នើឱ្យអាជ្ញាធររៀបចំដាក់បង្គោលភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវ ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាព ជៀសវាងមានបញ្ហាណាមួយកើតឡើង។ កញ្ញា គាត គឹមយ៉ាន ដែលជាពលរដ្ឋរស់នៅភូមិជុំគ្រៀល បានលើកឡើងដូច្នេះថា រាល់ពេលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវងងឹត គ្មានភ្លើងបំភ្លឺនេះម្នាក់ឯង កញ្ញា ព្រួយបារម្ភខ្លាចមានក្មេងទំនើង ហើយមានបំណងអាក្រក់មកលើខ្លួន។ កន្លងមក កញ្ញា គឹមយ៉ាន ធ្លាប់ខូចម៉ូតូនៅត្រង់ផ្លូវងងឹតនោះដែរ ហើយយុវតីរូបនេះ ភិតភ័យណាស់។ ប៉ុន្តែសំណាងល្អ ដែលគ្រានោះអាជ្ញាធរ យាមល្បាតនៅទីតាំងនោះ ទើបនាងធូរស្បើយចិត្តឡើងវិញ។ «ពេលចេញពីធ្វើការនៅពេលយប់ម៉ោង៧ ខ្ញុំធ្វើដំណើរតាមផ្លូវងងឹតម្នាក់ឯង។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាគ្មានសុវត្ថិភាពសោះ។ ខ្ញុំធ្លាប់ជួបបញ្ហាខូចម៉ូតូ តាមផ្លូវហ្នឹង តែអត់មានបញ្ហាអី»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់កញ្ញា គាត គឹមយ៉ាន។ យុវតី ង៉ែត ស្រីកា ក៏មានក្ដីបារម្ភពីសុវត្ថិភាពខ្លួន រាល់ពេលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវងងឹត មិនខុសពី កញ្ញា គាត គឹមយ៉ានដែរ។ យុវតីវ័យ១៧ឆ្នាំរូបនេះ លើកឡើងថា៖«ពេលចេញពីរៀនគួរម៉ោង៨យប់ ខ្ញុំតែងតែឱ្យបងប្រុសមកយក ខ្លាចមានបញ្ហាអ្វីកើតឡើង ព្រោះផ្លូវងងឹត»។ យុវតីរូបនេះ ចង់ឱ្យអាជ្ញាធរយកចិត្តទុកដាក់ លើសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ពិសេសពន្លឿនការធ្វើបង្គោលភ្លើង តាមផ្លូវដើរនានា។ ដ្បិតបញ្ហា មិនទាន់កើតឡើង ប៉ុន្តែ សម្រាប់ស្រីកា ការការពារ ប្រសើរជាងព្យាបាល។ ទាក់ទងនឹងការស្នើនេះ លោក ទូច ប៊ុនលាង មេភូមិជុំគ្រៀល ក៏យល់ពីក្តីបារម្ភនៅពេលធ្វើដំណើរពេលយប់ព្រលប់របស់ប្រជាពលរដ្ឋដែរ ពិសេសស្ត្រី។ បើតាមលោក ទូច ប៊ុនលាង បានលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្នក្នុងភូមិជុំគ្រៀលទាំងមូល មានតែផ្លូវចំនួន៣ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាជ្ញាធរមិនទាន់ដាក់បង្គោលភ្លើងបំភ្លឺ ព្រោះយល់ថា ផ្លូវទាំងនេះមិនសូវមានពលរដ្ឋធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រើន។ ក្រៅពីនេះ គឺសុទ្ធតែមានភ្លើងបំភ្លឺទាំងអស់ ទាំងផ្លូវធំ និងផ្លូវលំ។ មេភូមិរូបនេះ បានអះអាងថា ទោះបីអាជ្ញាធរភូមិ-ឃុំ មិនទាន់រៀបចំបង្គោលភ្លើងគ្រប់គ្រាន់ ប៉ុន្តែលោកក៏បានចាត់ចែង ឱ្យមានក្រុមត្បាតភូមិ នៅពេលយប់ផងដែរ។ លោក បញ្ជាក់ថា ក្រុមការងារភូមិ ចាប់ផ្ដើមដើរត្បាតតាមតំបន់ ដែលគ្មានភ្លើងបំភ្លឺនោះ ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ ពីម៉ោង៨យប់ទៅ។ លោក ទូច ប៊ុនលាង បានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«កន្លងមក យើងចង់រៀបចំដាក់បង្គោលភ្លើងឱ្យគ្រប់ផ្លូវទាំងអស់ហ្នឹង ប៉ុន្តែយើងខ្វះថវិកា។ ទាំងអស់ហ្នឹង យើងត្រូវការថវិកាពីឃុំ សង្កាត់មក ហើយបើបានមកពេលណា យើងនឹងធ្វើពេលហ្នឹងហើយ»។ ដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការការពារកន្លងមកគ្មានពលរដ្ឋណាម្នាក់ រងគ្រោះថ្នាក់ ឬមានបញ្ហាអ្វីឡើយ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកមេភូមិ ប៊ុនលាង ឱ្យពលរដ្ឋធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវដែលគ្មានភ្លើងបំភ្លឺទាំងអស់ ត្រូវបន្តប្រុងប្រយ័ត្ន រក្សាសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ។ លោក ក៏ស្នើ ឱ្យពលរដ្ឋ ដែលមានលទ្ធភាព ដាក់ភ្លើងបំភ្លឺនៅខាងមុខផ្ទះរៀងៗខ្លួន ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន នឹងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុង អត្ថបទនិងវីដេអូ នេះគឺជាការទទួលខុសត្រូវ របស់ស្មេរ/ផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈ របស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ សារឿន ស៊ីណាតវត្តី
ក្រសួងសុខាភិបាល ចាប់ផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ទៅលើមនុស្សចំនួន៥៥,៧០០នាក់ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ វ៉ាក់សាំងដែលចាក់លើពលរដ្ឋអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើងទៅនេះ ជាប្រភេទ CoviShield របស់ក្រុមហ៊ុន AstraZeneca ។ ក្រសួងបានកំណត់ទីតាំងសម្រាប់ចាក់វ៉ាក់សាំង នៅខណ្ឌទាំង១៤ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ រួមមាន ខណ្ឌចំការមន(មណ្ឌលសុខភាពផ្សារដើមថ្កូវ),ខណ្ឌបឹងកេងកង និងខណ្ឌ៧មករា(មន្ទីរពេទ្យបង្អែករាជធានីភ្នំពេញ), ខណ្ឌទួលគោក(មណ្ឌលសុខភាពទួលគោក),ខណ្ឌដូនពេញ(មន្ទីរពេទ្យបង្អែកចតុមុខ),ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ(មណ្ឌលសុខភាពជ្រោយចង្វារ),ខណ្ឌឬស្សីកែវ(មណ្ឌលសុខភាពគីឡូម៉ែត្រលេខ៩ និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកសម្តេចឪសម្តេចម៉ែ),ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ(មណ្ឌលសុខភាពសាមគ្គី និងមន្ទីរបង្អែកពោធិ៍ចិនតុង)។ ខណ្ឌកំបូល(មណ្ឌលសុខាភាពបឹងធំ),ខណ្ឌច្បារអំពៅ(មណ្ឌលសុខភាពព្រែកឯង និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកច្បារអំពៅ),ខណ្ឌមានជ័យ(មណ្ឌលសុខភាពស្ទឹងមានជ័យ),ខណ្ឌសែនសុខ(មណ្ឌលសុខភាពឃ្មួញ និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជាចិនសែនសុខ),ខណ្ឌដង្កោ(មណ្ឌលសុខភាពព្រៃវែង និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកដង្កោ)និងខណ្ឌព្រែកព្នៅ(មណ្ឌលសុខភាពពញាពន់ និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកព្រែកព្នៅ)។ នេះបើតាមក្រសួងសុខាភិបាល។ ដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាព ក្រសួងសុខាភិបាលអំពាវនាវពលរដ្ឋទៅចុះឈ្មោះចាក់វ៉ាក់សាំងនៅភូមិ ឃុំ និងសង្កាត់ និងអនុវត្តតាមការណែនាំ និងការអញ្ជើញពីអាជ្ញាធរជាមុនសិន ដើម្បីកុំឲ្យមានការកកស្ទះ ដែលបណ្តាលឲ្យមានការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២២ ខែមីនានេះ កម្ពុជាមានអ្នកពលរដ្ឋជាង៣២ម៉ឺននាក់ហើយដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩។ នេះបើតាមទិន្នន័យដាច់ដោយឡែកពីគ្នា របស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងការពារជាតិ។ មកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកកើតកូវីដ-១៩ សរុប១៧៨៨នាក់ ក្នុងនោះ១២៦៦នាក់ ពាក់ព័ន្ធព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ។ អ្នកជាសះស្បើយសរុបមាន៩៩៩នាក់ និងស្លាប់មាន៥នាក់។ ករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ មាននៅរាជធានីភ្នំពេញ កណ្តាល ព្រះសីហនុ ព្រៃវែង កោះកុង កំពង់ធំ សៀមរាប កំពង់ចាម តាកែវ ស្វាយរៀង បាត់ដំបង និងកែប។ មនុស្ស៧៨៣នាក់ ទៀតកំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាល៕ រូបថតទាំងអស់៖ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាលនាថ្ងៃទី២២ ខែមីនា បានប្រកាសយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ សម្រាប់មនុស្សវ័យ៦០ឆ្នាំឡើង ទៅចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា។ ជាជំហានដំបូង ក្រសួងសុខាភិបាលផ្តល់អាទិភាពសម្រាប់ពលរដ្ឋនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលជាទីតាំងរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ខ្លាំងជាងគេ។
នេះបើតាមក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។ កុលាលភាជន៍ជាច្រើនមានពាងត្រចៀកបួន ក្រឡត្រចៀកបួន ខួច ក្អម ចាន ឆ្នាំង ជើងក្រាននិងវត្ថុផ្សេងៗជាច្រើនទៀត ត្រូវបានស្រង់ចេញពីបាតសមុទ្រនៅទីតាំងភូមិសាស្រ្តចន្លោះកោះតាគៀវ និងកោះឫស្សី ដែលជាទីតាំងសំពៅជំនួញលិចកាលពី៥០០ឆ្នាំមុន។ រូបភាពពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ តាមមន្រ្តីជំនាញរបស់ក្រសួងវប្បធម៌សន្មត់ថាកុលាលភាជន៍ភាគច្រើន ដុតក្នុងកម្ដៅខ្ពស់ មានផ្ទៃរលោង ត្រូវបានផលិតនៅតំបន់ ឡមេណាំណយនិងឡស្រីសជនាល័យ ប្រទេសសិង្ហបុរី និងសុខោទ័យ ប្រទេសថៃ។ ចំណែកឯកុលាលភាជន៍បែបប្រពៃណី គឺផលិតនៅតាមភូមិក្បែរក្រុងអយុធ្យា ប្រទេសថៃ។ បច្ចុប្បន្នកុលាលភាជន៍ទាំងនោះត្រូវបានក្រសួងវប្បធម៌យកមករក្សាទុក និងស្នើឱ្យគណៈកម្មការជាតិសន្តិសុខលំហសមុទ្រការការពារតំបន់សំពៅលិចដោយបោះផ្ទាំងសញ្ញាសម្គាល់តំបន់អភិរក្សបេតិកភណ្ឌក្រោមទឹកក្នុងភូមិសាស្ត្រសំពៅលិចនោះផងដែរ៕ រូបភាពពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ	កុលាលភាជន៍ជាច្រើនដែលបានស្រង់ចេញពីភូមិសាស្រ្តចន្លោះកោះតាគៀវ និងកោះឫស្សី ខេត្តព្រះសីហនុត្រូវបានសន្មត់ថា ចេញពីសំពៅដឹកទំនិញជំនួញ នាចន្លោះសតវត្សរ៍ទី១៥ ដល់១៧។
អនុវត្តអនាម៏យដៃជើងឲ្យបានល្អ ញ៉ាំអាហារបង្កើនប្រព័ន្ធភាពស៊ាំដូចជាបន្លែ និងផ្លែឈើស្រស់ៗ ញ៉ាំទឹកឲ្យបានច្រើនដើម្បីបង្គ្រប់ជាតិទឹកក្នុងខ្លួន ចៀសវាងការប៉ះពាល់នឹងអ្នកដែលមានជំងឺនេះព្រោះវាអាចឆ្លងដល់អ្នកយ៉ាងងាយ ចៀសវាងសារធាតុបង្កអាឡែហ្ស៊ីដូចជា ផ្សែង ស្ព្រាយ ឬផលិតផលធ្វើឲ្យបរិយាកាសក្នុងបន្ទប់ស្រស់ស្រាយជាដើម ញ៉ាំទឹកក្តៅឧណ្ហៗ អាចជាស៊ុប តែ ឬទឹកធម្មតា៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការបង្ករោគនៅបំពង់ក ជាដើមហេតុចំបងបំផុតនៃការឈឺបំពង់ក ហើយមនុស្សភាគច្រើនគឺចៀសមិនផុតឡើយពីការឈឺបំពង់ករនេះម្តងម្កាល។ ថ្វីបើការបង្ករោគនៅបំពង់កមិនអាចបង្ការបានទាំងស្រុងក៏ដោយ តែបើសិនជាអ្នកចង់កាត់បន្ថយការប្រឈមនឹងការមានជំងឺ ឬឈឺបំពង់កនោះ អ្នកគួរតែសាកល្បងនូវវិធីសាស្ត្របង្ការខាងក្រោមនេះសិន៖
ក្នុងបញ្ជីសិស្សជាប់ស្ថាពរអាហារូបករណ៍កម្រិតបរិញ្ញបត្រក្នុងគ្រឹះស្ថានសិក្សាទាំងពីរខាងលើ បានអនុម័តថា ប្រសិនបើបេក្ខជនប្រឡងជាប់អាហារូបករណ៍ទាំងនោះ មិនបានបង្ហាញខ្លួនតាមការកំណត់នៅត្រឹមថ្ងៃទី២១តុលាខាងនេះទេ គ្រឹះស្ថានសិក្សាទាំងនោះ នឹងជ្រើសរើសបេក្ខជនជាប់បម្រុងមកជំនួសវិញ។ ការជំនួសនេះ គឺស្ថិតនៅក្រោមមូលហេតុបេក្ខជនបោះបង់អាហារូបករណ៍របស់ខ្លួន ទើបមិនមកតាមការកំណត់។ ទន្ទឹមនឹងការទទួលបានអាហារូបករណ៍ពីគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានានា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានអនុញ្ញាតឱ្យបេក្ខជនម្នាក់ មានសិទ្ធិទទួលបានបានអាហារូបករណ៍ចូលរៀនតែមួយកន្លែងទេ។ ក្នុងករណីដែលក្រសួងអប់រំ រកឃើញបេក្ខជនណាម្នាក់ទទួលបានអាហារូបករណ៍២កន្លែង នោះក្រសួងលុបឈ្មោះបេក្ខជននោះ ចេញពីអាហារូបករណ៍តែម្តង។ សូមជម្រាបថា ចំនួនបេក្ខជនដែលប្រឡងជាប់ស្ថាពរអាហារូបករណ៍ខាងលើមាន ១០១នាក់ ជាប់អាហារូបករណ៍នៃជំនាញខុសៗគ្នានៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ និងបេក្ខជន៨៨នាក់ទៀត ជាប់អាហារូបករណ៍សិក្សានៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជាក្នុងនោះ មាននៅសាខាវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ខេត្តត្បូងឃ្មុំចំនួន៨នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ បេក្ខជនចំនួន១៨៩នាក់ ដែលបានប្រឡងអាហារូបករណ៍១០០ភាគរយជាប់ជាស្ថាពរ នៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសកម្ពុជា និងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ចាំបាច់ត្រូវបង្ហាញខ្លួន និងបំពេញសំណុំបែបបទចូលរៀន នៅទីកន្លែងគ្រឹះស្ថានសិក្សារៀងៗខ្លួន ចាប់ពីថ្ងៃទី៨-២១តុលា ឆ្នាំ២០១៩។ នេះបើតាមយោងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដែលបានផ្សាយបញ្ជីបេក្ខជនជាប់ស្ថាពរអាហារូបករណ៍នៅតាមគ្រឹះស្ថានសិក្សា។
លោក ពេជ្រ ស្រស់ បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា៖ «ថ្ងៃឃោសនាបោះឆ្នោតចុងក្រោយនេះ យើងបានចេញដំណើរជុំវិញខេត្តត្បូងឃ្មុំតែម្តង តូចមែន ប៉ុន្តែខ្លឹម»។ ទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងមូលដ្ឋាន គណបក្សយុវជនកម្ពុជា បានសន្យានឹងពិនិត្យមើលគ្រប់ផ្លូវលំ ក្នុងមូលដ្ឋាន ឡើងវិញ ដើម្បីអភិវឌ្ឍឲ្យទាន់ពេលវេលា នឹងឲ្យទាន់តម្រូវការរបស់ម្ចាស់ឆ្នោត។ ក្នុងករណីខ្លួនជាប់ឆ្នោត គណបក្សមួយនេះ ក៏បានធានាផងដែរ ក្នុងការពិនិត្យគ្រប់បណ្តាញផ្លូវទឹក ចូលទៅដីកសិកម្មរបស់ម្ចាស់ឆ្នោត ដើម្បីផ្តល់លទ្ឋភាពជូនម្ចាស់ឆ្នោត ធ្វើដីកសិកម្មតាមតម្រូវការរបស់ពួកគាត់៕	គណបក្សយុវជនកម្ពុជាដែលមានលោក ពេជ្រ ស្រស់ ជាប្រធាន បិទបញ្ចប់យុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ នៅជុំវិញខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដែលគណបក្សបានចុះឈ្មោះប្រកួតប្រជែងនៅ១៩ឃុំ-សង្កាត់ ដោយមានបេក្ខជនសរុប៣៣៨នាក់ (ស្ត្រី១៦១នាក់)។
បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានអ្នកកើតកូវីដ-១៩សរុប៣៨ ៤២៧នាក់ សះស្បើយ៣១ ៨៥៨នាក់ និងស្លាប់៣៣៥នាក់៕	មនុស្ស៤៦៨នាក់ទៀតមានលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ រីឯ៦៣៦នាក់បានជាសះស្បើយ និង១៥បានស្លាប់ដែលជាចំនួនខ្ពស់បំផុតប្រចាំថ្ងៃ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដែលចេញផ្សាយនាថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៣ ខែមិថុនា។
BSP គឺជាស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលមានទុនរឹងមាំ មានការគោរព និងទទួលផលចំណេញនៅក្នុងប្រទេសប៉ាពូ ញូវ ហ្គីនា និងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប្រាក់ចំណេញដុលក្រោយកាត់ពន្ធរបស់ BSP នៅឆ្នាំ ២០១៦ គឺមានចំនួន ១៧៥ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយគណនីតុល្យការរបស់ BSP គឺមានចំនួនទឹកប្រាក់ ៣៦០០ លានដុល្លារ ហើយមូលធនទីផ្សារ គឺមានចំនួន ១២៣០ លានដុល្លារ។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន BSP Finance Ltd មានប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសហ្វ៊ីជី ប៉ាពូ ញូវ ហ្គីនា កោះសូឡូម៉ុន និងប្រទេសកម្ពុជា។ លោក រ៉ូប៊ីន ហ្វ្លេមីង (Robin Fleming) អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន BSP គ្រុប បានថ្លែងថា ក្រុមហ៊ុន BSP បានបញ្ចប់ជាស្ថាពរនូវការចូលភាគហ៊ុនក្នុងក្រុមហ៊ុន RMA Financial Service (Cambodia) Plc ជាមួយនឹងដៃគូអាជីវកម្មរួមគឺ ក្រុមហ៊ុន អ អឹម អេ គ្រុប (RMA Group) កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៧ ហើយក្រុមហ៊ុននេះត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះទៅជា BSP Finance (កម្ពុជា) ម.ក វិញ។ វត្ថុបំណងរបស់ក្រុមហ៊ុនBSP និងដៃគូរបស់ គឺបង្កើន និងអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយក្នុងនោះ យើងនឹងផ្ដោតលើទិសដៅនៃភាពចំណេញ និងចំណែកទីផ្សារ។លោក រ៉ូប៊ីន ហ្វ្លេមីង បានបន្តទៀតថា៖ យើងសង្ឃឹមថា បទពិសោធន៍របស់យើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានឹងជួយឲ្យ BSP Finance (កម្ពុជា) ម.ក កាន់តែរឹងមាំ ស្របពេលដែលសំឡឹងមើលលើការធ្វើអាជីវកម្មបន្ថែមនៅក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គ ដែលជាតំបន់មានសក្ដានុពលសម្រាប់ឲ្យយើងបង្កើនវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ ដោយមិនត្រឹមតែផ្ដល់នូវហិរញ្ញប្បទានទ្រព្យសកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏អាចផ្ដល់នូវសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងទៀតផងដែរ។ក្នុងនោះដែលក្រុមប្រឹក្សាភិបាលក្រុមហ៊ុន BSP មានទំនុកចិត្តថា អតិថិជននឹងយល់ថា ក្រុមហ៊ុន BSP Finance នឹងក្លាយជាដៃគូអាជីវកម្មជំនាញមានអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់ពួកគាត់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ម្យ៉ាងវិញទៀតលោក កូស្តាស កុងស្តង់ទីនូ (Sir Kostas Constantinou)ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលក្រុមហ៊ុន បានថ្លែងអំណរគុណដល់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា និងធនាគារ ប៉ាពូ ញូវហ្គីនៀ (BPNG) ដែលបានរួមចំណែកដល់ចក្ខុវិស័យរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការបើកក្រុមហ៊ុនហិរញ្ញប្បទានទ្រព្យសកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយបានថ្លែងអំណរគុណដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុមហ៊ុន BSP Finance Ltd ក្រុមហ៊ុន អ អឹម អេ គ្រុប ដែលជាដៃគូ និងអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនគឺ លោក ខេវិន វីតក្រាហ្វ (Kevin Whitcraft) ដែលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ បានរួមចំណែកដល់ការវិនិយោគអាជីវកម្មនេះ និងចែករំលែកបទពិសោធន៍នៅក្នុងប្រទេស ក៏ដូចជា បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍អាជីវកម្មរួមគ្នាមួយនេះផងដែរ។ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងថ្នាក់គ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនរំពឹងថានឹងទទួលបានផលចំណេញសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៨ ហើយការបង្កើតក្រុមហ៊ុន BSP Finance (កម្ពុជា) នឹងផ្ដល់លទ្ធភាពឲ្យក្រុមហ៊ុន BSP អាចពង្រីកសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួនទៅក្នុងវិស័យកាន់តែច្រើនថែមទៀតនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា និងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ធនាគារ ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង (BSP) ដែលជាធនាគារឈានមុខគេក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង បានបើកសម្ពោធឲ្យដំណើរការនូវក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធថ្មីរបស់ខ្លួន គឺ BSP Finance (Cambodia) Plc កាលពីថ្មីៗនេះ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ក្រុមហ៊ុន BSP Finance (កម្ពុជា) ម.ក. នឹងផ្ដល់នូវសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ នានាដូចជា ជួលដើម្បីទិញ ភតិសន្យាដើម្បីក្លាយជាកម្មសិទ្ធិ និងភតិសន្យាហរិញ្ញវត្ថុ។
មជ្ឈមណ្ឌលសេវាធនាគារ ដែលស្ថិតនៅចំកណ្តាលទីក្រុងភ្នំពេញនេះ មានទីតាំងនៅផ្ទះលេខ៩B ផ្លូវលេខ២៧១ ភូមិបុរីកម្មករ សង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ នឹងបើកបម្រើសេវាជូនអតិថិជន រៀងរាល់ថ្ងៃចន្ទដល់ថ្ងៃសុក្រ ពីម៉ោង ៨៖០០នាទីព្រឹក រហូតដល់ ម៉ោង៤៖០០នាទីរសៀល និងថ្ងៃសោរ៍ ពីម៉ោង៨៖០០នាទីព្រឹក រហូតដល់ ម៉ោង១២៖០០នាទីថ្ងៃត្រង់។ ធនាគារ PPCBank បានលើកឡើងថា មជ្ឈមណ្ឌលនេះត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងដ៏សំខាន់ នៃមូលដ្ឋានអតិថិជន ក្នុងការរួមចំណែកលើកកម្ពស់ការផ្តល់សេវាកម្ម ដែលមានលក្ខណៈឯកជន និងសេវាកម្មផ្សេងៗ ប្រកបដោយបច្ចេកវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយ ដើម្បីធ្វើឲ្យការរស់នៅរបស់អតិថិជន កាន់តែមានភាពងាយស្រួល។ លោក LEE Jin Young នាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារ PPCBank បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ តម្រូវការហិរញ្ញវត្ថុរបស់អតិថិជនមានច្រើនប្រភេទ។ ដូច្នេះរបៀបដែលធនាគារ ឆ្លើយតបយ៉ាងឆាប់រហ័សចំពោះតម្រូវការខុសៗគ្នារបស់អតិថិជននេះ នឹងក្លាយជាកត្តាដ៏សំខាន់ សម្រាប់ការរស់រាននៅលើទីផ្សារ។ ខ្ញុំប្រាកដថា មជ្ឈមណ្ឌលថ្មីរបស់យើង នឹងក្លាយជាគំរូមួយ សម្រាប់បែបផែនថ្មី នៃសាខាធនាគារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នាពេលអនាគត។»។ មជ្ឈមណ្ឌលសេវាធនាគារ PPCBank មានអ្នកជំនាញផ្នែកផលិតផល និងបុគ្គលិកសាជីវកម្មដែលមានបទពិសោធន៍ នៅរង់ចាំបម្រើសេវាកម្ម និងការប្រឹក្សាយោបល់ សម្រាប់ដំណោះស្រាយហិរញ្ញវត្ថុដ៏ត្រឹមត្រូវ ជូនដល់អតិថិជន។ គន្លឹះនៃភាពជោគជ័យ ដែលជាការរំពឹងទុករបស់មជ្ឈមណ្ឌល គឺភាពច្បាស់លាស់ភាពត្រឹមត្រូវ និងលឿន រហ័សទាន់ចិត្ត ដើម្បីធានាបានថា អតិថិជនទាំងអស់ ទទួលបានសេវាកម្មដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ពីធនាគារ។ ធនាគារ PPCBank បានចូលរួមជាយូរមកហើយ ចំពោះដំណោះស្រាយហិរញ្ញវត្ថុ និងការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅកម្ពុជា តាមរយៈការផ្តល់ផលិតផល សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងជាពិសេសកម្ចីផ្សេងៗ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យម្ចាស់សហគ្រាស អាចពង្រីកអាជីវកម្ម និងរួមចំណែក ធ្វើឲ្យទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ច មានភាពវិជ្ជមាននៅក្នុងតំបន់។ ការពង្រីកសេវាប្រាក់កម្ចី សម្រាប់ការទិញរថយន្ត និងគេហដ្ឋាន របស់ធនាគារ PPCBank ក៏នឹងជួយឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាកាន់តែច្រើន អាចសម្រេចបាននូវក្តីសុបិនហិរញ្ញវត្ថុ របស់ខ្លួនផងដែរ។ សម្រាប់ការសួរនាំព័ត៌មានផ្សេងៗ អំពីមជ្ឈមណ្ឌលសេវាធនាគារ PPCBank សូមទាក់ទងមកផ្នែកបម្រើសេវាអតិថិជន តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ ០៩៦ ៣ ៩០៩ ៩០៩/០២៣ ៩០៩ ៩០៩ (២៤ម៉ោង/៧ថ្ងៃ)៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារ PPCBank នៅថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣នេះ បានប្រកាសបើកដំណើរការជាផ្លូវការ មជ្ឈមណ្ឌលសេវាធនាគារជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាព នៃការបំពេញតម្រូវការជូនអតិថិជនឲ្យបានកាន់តែទូលំទូលាយថែមទៀត។ មជ្ឈមណ្ឌលថ្មីនេះ ផ្តល់ជូនការប្រឹក្សាអាជីវកម្ម ផលិតផលសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) និងការប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដែលជាតម្រូវការជាក់លាក់របស់អតិថិជនឯកជនជាមួយនឹងផលិតផល និងសេវាកម្មពេញលេញរបស់ធនាគារ PPCBank រួមមានដូចជាការបើកគណនី ការដាក់ប្រាក់បញ្ញើសន្សំ ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចី ការទូទាត់តាមអនឡាញ ការទូទាត់ដោយផ្ទាល់ តាមរយៈដៃគូធនាគារ និងសេវាផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។
វគ្គបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសអាជ្ញាកណ្តាលកីឡាវាយកូនឃ្លីលើតុ កម្រិតអន្តរជាតិ មានសិក្ខាកាមចូលរួមចំនួន៩រូប ដោយប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល៥ថ្ងៃនៅទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា (NOCC)។ វគ្គនេះ មានការចែករំលែកពីសំណាក់លោកស្រី Rachel DL Ramos ជនជាតិហ្វីលីពីន ដែលជាចៅក្រមអាជ្ញាកណ្តាលអន្តរជាតិ នៃសហព័ន្ធកីឡាកីឡាវាយកូនឃ្លីលើតុអន្តរជាតិ(ITTF)។ ក្រៅពីវាយតម្លៃទាក់ទងនឹងវគ្គបណ្តុះបណ្តាល លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ បាននិយាយលើកទឹកចិត្តដល់ក្រុមកីឡាករ-កីឡាការិនីវាយកូនឃ្លីលើតុ ឲ្យបង្កើនការហ្វឹកហាត់ត្រៀមប្រកួតប្រជែងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម។ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាវាយកូនឃ្លីលើតុកម្ពុជា រូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ប្រសិនបើការខិតខំនេះ ដណ្តើមបានមេដាយជូនជាតិ គឺជាជោគជ័យមួយ។ ប្រសិនបើមិនដណ្តើមបានមេដាយទេ គឺត្រូវតែទទួលបានជោគជ័យមួយទៀត គឺការរៀបចំ ដោយសារកម្ពុជាជាម្ចាស់ផ្ទះ ដូច្នេះកុំឲ្យគេថាមិនជោគជ័យទាំងពីរ គឺយ៉ាប់មែនទែន»។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ លោកក៏បានទទួលស្គាល់ថា សមត្ថភាពកីឡាករ-កីឡាការិនីកម្ពុជានៅមានកម្រិត បើប្រៀបធៀបទៅនឹងបណ្តាប្រទេសនានាក្នុងតំបន់។ ប៉ុន្តែការរៀបចំ កុំឲ្យចាញ់គេ ដោយត្រូវតែខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើការរៀបចំឲ្យបានល្អជាងគេ។ ដូច្នេះ ជោគជ័យរបស់កីឡាវាយកូនឃ្លីលើតុ មានពីរគឺ បើមិនជោគជ័យ១ គឺត្រូវជោគជ័យ១ ដើម្បីលើកកម្ពស់កិត្តិយស កិត្យានុភាពជាតិ លើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងការរៀបចំនេះ៕	លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាវាយកូនឃ្លីលើតុកម្ពុជា បានលើកទឹកចិត្តកីឡាករ-កីឡាការិនីឲ្យបន្តប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ត្រៀមសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២។ លោកមានប្រសាសន៍បែបនេះ នាពិធីបិទវគ្គបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសអាជ្ញាកណ្តាលកីឡាវាយកូនឃ្លីលើតុកម្រិតអន្តរជាតិ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា។
តាមលិខិតដែលចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃ២៣ ខែកុម្ភៈ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានណែនាំដល់គ្រប់អង្គភាពថ្នាក់ជាតិ ថ្នាក់ក្រោមជាតិ គ្រឹះស្ថានសិក្សារដ្ឋ និងឯកជន សិស្សានុសិស្ស យុវជន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ រួមគ្នាលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់សំណេរ ទាំងក្បួនសរសេរ អក្ខរាវិរុទ្ធ វេយ្យាករណ៍ ព្រមទាំងបណ្តុះស្មារតីស្រឡាញ់ និងថែរក្សាអក្សរ និងភាសាជាតិឱ្យបានគង់វង្ស។ «ត្រូវលើកទឹកចិត្តកូនចៅ និងសិក្សានុសិស្សឱ្យប្រកាន់ទម្លាប់ប្រើប្រាស់អក្សរខ្មែរ សម្រាប់កត់ត្រា និងសរសេរភាសាខ្មែរ ដោយចៀសវាងការប្រើប្រាស់អក្សរនៃភាសាដទៃជំនួសតួអក្សរខ្មែរ»។ នេះជាការក្រើនរម្លឹករបស់លោករដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ ទៅកាន់មាតាបិតាអាណាព្យាបាល និងគ្រូបង្រៀន ខណៈទំនោរសរសេរអក្សរបរទេសជំនួសអក្សរខ្មែរក្នុងការសន្ទនាលើបណ្តាញសង្គម មានការផុសផុលយ៉ាងខ្លាំង។ Nv na? nh jg nham! នេះជាឧទាហរណ៍មួយដែលសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ប្រទះឃើញក្នុងការសន្ទនាមួយលើបណ្តាញសង្គម ដោយអ្នកបញ្ចេញមតិយោបល់ ឆ្លើយឆ្លងគ្នាទៅវិញទៅមក តាមរយៈសំណេរអក្សរឡាតាំងជំនួសអក្សរខ្មែរ។ ក្រៅពីណែនាំទៅឪពុកម្តាយ និងអាណាព្យាបាល ឱ្យបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល និងលើកទឹកចិត្តកូនចៅក្នុងការអាន សរសេរ និងស្រាវជ្រាវដោយប្រើភាសាខ្មែរ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានសំដៅជាពិសេសទៅលើសិស្សានុសិស្ស និងយុវជន ដោយផ្ទាល់ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាទាំងនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ បានណែនាំទៅយុវជន និងពលរដ្ឋទូទៅថា៖ «ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរ ទាំងការនិយាយ ការសរសេរឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមក្បួនវេយ្យាករណ៍ និងអក្ខរាវិរុទ្ធភាសាខ្មែរក្នុងគ្រប់ស្ថានភាព ទោះក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម ឬទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ ការផ្សព្វផ្សាយ ឬការចែករំលែកព័ត៌មាន និងការកម្សាន្តណាមួយក្តី»។ ចំពោះគ្រឹះស្ថានរដ្ឋ និងឯកជន លោកតម្រូវឱ្យត្រួតពិនិត្យ និងកែលម្អគ្រប់សំណេរទាំងឡាយដែលប្រើប្រាស់ ដាក់តាំង និងផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ នៅក្នុងបរិវេណសាលារបស់ខ្លួន ហើយលោកជំរុញឱ្យមានការរៀបចំការប្រឡងប្រជែងអាន និងសរសេរដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការអាន និងការសរសេរភាសាខ្មែរ។ លិខិតរដ្ឋបាល ឬលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តទាំងឡាយ ក៏ត្រូវតែច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រើប្រាស់អក្ខរាវិរុទ្ធ និងក្បួនវេយ្យាករណ៍ខ្មែរផងដែរ។ នេះជាការណែនាំរបស់លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ទៅកាន់គ្រប់អង្គភាពអប់រំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់៕	លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានរម្លឹកដល់គណៈគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាគ្រប់កម្រិត ទាំងគ្រូបង្រៀន អង្គភាពពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ឱ្យយកទុកដាក់លើការប្រើប្រាស់សំណេរ និងអក្ខរាវិរុទ្ធភាសាខ្មែរនៅលើបណ្តាញសង្គម និងនៅតាមទីសាធារណៈ។ លោកក៏ព្រួយបារម្ភផងដែរចំពោះការនិយមសរសេរ កត់ត្រាអក្សរបរទេសជំនួសអក្សរខ្មែររបស់យុវជននាពេលពេលបច្ចុប្បន្ន។
អ្នកចាត់ការទូទៅ៖ Vladimir Petkovic (បូស្ន៊ី) អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិបូស្ន៊ីរូបនេះនឹងត្រូវបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងនាមជាដឹកនាំក្រុមស្វីសដើម្បីប្រជែងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោកនៅរុស្ស៊ី បន្ទាប់ពីទទួលជ័យជម្នះលើអៀរឡង់ខាងជើងក្នុងការប្រកួត Play-off។ លោក Petkovic វ័យ៥៤ឆ្នាំ បានឡើងកាន់កាប់ក្រុមក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបមួយនេះ នៅក្រោយបញ្ចប់ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2014 ហើយអាចជួយក្រុមនេះឈានដល់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយនៅ Euro 2016 នៅបារាំងទៀតផង។ កីឡាករឆ្នើម៖ Granit Xhaka ជាកីឡាករល្អជាងគេរបស់ស្វ៊ីសប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ (player of the year for 2017)។ Xhaka គឺជាតួអង្គសំខាន់ម្នាក់សម្រាប់ក្រុមរបស់លោក Vladimir Petkovic។ ខ្សែបម្រើរបស់ក្រុមកាំភ្លើងធំ Arsenal វ័យ២៥រូបនេះ បានធ្វើឲ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលពីទម្រង់លេងរបស់គេរួចម្តងមកហើយក្នុងការប្រកួត World Cup ឆ្នាំ២០១៤ នៅប្រេស៊ីល។ ប្រវត្តិក្នុង World Cup៖ នេះជាវត្តមានលើកទី ១១ហើយ សម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិស្វីសក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាបាល់ទាត់លំដាប់ទី១ពិភពលោក បន្ទាប់ពីចូលរួមលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៤ និងចុងក្រោយ ២០១៤។ លទ្ធផលល្អបំផុតដែលពួកគេទទួលបាន គឺអាចឈានដល់វគ្គ ៨ក្រុមចុងក្រោយចំនួន៣ដង គឺនៅឆ្នាំ ១៩៣៤, ១៩៣៨ និង ១៩៥៤។ ស្វីស ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី ៨ពិភពលោក ក្នុងតារាង FIFA Ranking។ កម្មវិធីប្រកួត៖ - ១៨ មិថុនា៖ ប្រេស៊ីល Vs ស្វីស (ម៉ោង ១ អធ្រាត្រ ម៉ោងនៅកម្ពុជា) - ២៣ មិថុនា៖ ស៊ែប៊ី Vs ស្វីស (ម៉ោង ១អធ្រាត្រ) - ២៨ មិថុនា៖ ស្វីស Vs កូស្តារីកា (ម៉ោង ១អធ្រាត្រ)	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិស្វីស ដែលបានកៅអីទៅរុស្ស៊ីសម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០១៨ ស្ថិតនៅពូល E ត្រូវជួបម្ចាស់ជើងឯក៥សម័យ ប្រេស៊ីល កូស្តារីកា និងស៊ែប៊ី។
លោក Dave Leduc បានចូលនិវត្តន៍ពីអាជីពអ្នកប្រដាល់ បន្ទាប់ពីប្រកួតស្មើជាមួយ ព្រំ សំណាង កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សេនាគុនខ្មែរ។ លោក Leduc មករស់នៅកម្ពុជា រយៈពេលជិត៣ខែហើយ ដោយបានបើកអាជីវកម្មឯកជនមួយ ជាហាងកាហ្វេ និងក្លិបកីឡាអេឡិចត្រូនិច នៅសង្កាត់បឹងត្របែង ខ័ណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ។ អាជីវកម្មនោះ មិនទាន់ដំណើរការជាផ្លូវការនៅឡើយទេ ព្រោះទីតាំងអាជីវកម្មនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងការសាងសង់។ បុរសវ័យ ៣២ឆ្នាំរូបនេះ មានជម្រើសច្រើនក្នុងការទៅរស់នៅប្រទសផ្សេងទៀត ប៉ុន្ដែរូបលោក បានសម្រេចចិត្តមករស់នៅកម្ពុជា និងធ្វើជំនួញនៅទីនេះ។ លោក Dave Leduc បញ្ជាក់ថា ការជ្រើសរើសរស់នៅកម្ពុជា ព្រោះមានវប្បធម៌ក្បាច់គុន និងទំនាក់ទំនងរវាងវប្បធម៌ ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា។ ម្យ៉ាងវិញទៀត កីឡាករចូលនិវត្តន៍រូបនេះ បានសម្រេចចិត្តបើកជំនួញនៅកម្ពុជា ហើយក៏ចង់ផ្សព្វផ្សាយគុនខ្មែរ និង Lethwei ទៅកាន់អន្ដរជាតិ ផងដែរ។ បុរសសញ្ជាតិកាណាដា-មីយ៉ាន់ម៉ា រូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ រើសប្រទេសរស់នៅយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះខ្ញុំមានគ្រួសារ។ ខ្ញុំ អាចទៅរស់នៅកន្លែងផ្សេងៗ ដូចជា ម៉ាឡេស៊ី បាលី សិង្ហបុរី ឌូបៃ ប៉ុន្ដែខ្ញុំរើសយកកម្ពុជា ព្រោះតែវប្បធម៌នៃក្បាច់គុន។ នៅប្រទេសផ្សេងៗ គេមិនមានក្បាច់គុនដើមដូចជាកម្ពុជាទេ។ កម្ពុជា និងមីយ៉ាន់ម៉ា មានក្បាច់គុន ដែលប្រទេសផ្សេងទៀតមិនមាន។»។ Dave Leduc បញ្ជាក់បន្ថែមថា ការមករស់នៅកម្ពុជា គឺរូបលោក ចង់ផ្សព្វផ្សាយគុនខ្មែរ និងចង់ជោគជ័យ ក្នុងការធ្វើជំនួញរបស់ខ្លួន។ អ្នកជំនួយវ័យ ៣២ឆ្នាំរូបនេះ និយាយថា ប្រសិនជាជំនួញជោគជ័យ រូបគេអាចមានសមត្ថភាពរួមចំណែកជួយផ្ដល់ការងារដល់នយោជិតមួយចំនួនតូច។ «មិនមែនត្រឹមតែចង់ជោគជ័យ លើជំនួញរបស់ខ្លួនទេ ប៉ុន្ដែ ក៏ចង់ជួយផ្សព្វផ្សាយគុនខ្មែរ ផងដែរ។ នៅពេលខ្ញុំ កាន់តែជោគជ័យ ខ្ញុំ កាន់តែអាចជួយអ្នក។ ជំនួញរបស់ខ្ញុំ មាននយោជិត ៦-៧នាក់។ ខ្ញុំចង់ជោគជ័យជំនួញនៅកម្ពុជា។ ពេលខ្ញុំជោគជ័យជំនួញ ខ្ញុំ អាចជួលនយោជិតមកធ្វើការជាច្រើន ហើយខ្ញុំគិតថា នេះគឺជាតបស្នងទៅកាន់កម្ពុជាវិញ។»។ លោក Dave Leduc បាននិយាយដូច្នេះ៕	លោក Dave Leduc អ្នកប្រដាល់ Lethwei បានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុ នៃការជ្រើសរើសមករស់នៅកម្ពុជា ដោយសារកម្ពុជា ជាម្ចាស់ក្បាច់គុនដើម និងដើម្បីធ្វើជំនួញផ្ទាល់ខ្លួន។ កីឡាករប្រដាល់ Lethwei ដែលចូលនិវត្តន៍រូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្នុងហាងកាហ្វេរបស់ខ្លួន។
សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន thmeythmey.com ជាមួយអ្នកស្រី រចំ ឡោមធារ៉ា គ្រូបង្រៀននៅសាលាមត្តេយ្យសិក្សាសហគមន៍ភូមិណាយ ដូចតទៅ៖	រតនគិរី៖ រចំ ឡោមធារ៉ា ជាគ្រូបង្រៀនតែម្នាក់គត់នៅសាលាមត្តេយ្យសិក្សាសហគមន៍ភូមិណាយ ដែលមានក្មេងៗចន្លោះ៣ដល់៦ឆ្នាំចំនួន២៥នាក់។ ព្រោះតែចង់ឲ្យ ក្មេងៗនៅក្នុងសហគមន៍របស់ខ្លួន ឲ្យយល់ពីប្រយោជន៍នៃការអប់រំ និងបញ្ហាអនាម័យ នាងបានចំណាយពេល៣ឆ្នាំ បង្រៀនទាំងលំបាក ដោយសារតែនាង ក៏រៀនបានតិចតួចដែរ។ អ្នកគ្រូអាយុ១៩ឆ្នាំរូបនេះពន្យល់ដូច្នេះ៖«មេរៀនខ្លះលំបាកបង្រៀន និងគ្មានសម្ភារសម្រាប់ពន្យល់។ មួយទៀតខ្ញុំរៀនបានត្រឹមថ្នាក់ទី៦ ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់ឲ្យក្មេងៗក្នុងសហគមន៍រៀនបានខ្ពស់ជាងខ្ញុំ»។
រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន សម្រេចផ្តល់ជំនួយប្រមាណ៥២ម៉ឺនដុល្លារ ដល់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក្នុងការអនុវត្តគម្រោងថ្មី ដើម្បីជួសជុលប្រាសាទបាយ័ន ដែលស្ថិតនៅតំបន់រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមរបស់ស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា និង ក្រសួងវប្បធម៌ នាថ្ងៃី១៩តុលា។ ជំនួយដែលក្រសួងវប្បធម៌ ទទួលបានពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុននេះ គឺសម្រាប់គម្រោងថែទាំយានយន្ត និងម៉ាស៊ីនធុនធ្ងន់ ព្រមទាំងទិញសម្ភារសម្រាប់ការងាររក្សាលំនឹងតួប៉មកណ្តាលនៃប្រាសាទបាយ័ន ដែលទាក់ទងនឹងគម្រោង JASA។ ការអនុវត្តគម្រោងថ្មីនេះ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនសង្ឃឹមថា នឹងបានរួមចំណែកដល់ការអនុវត្តការងារអភិវរក្សនិងជួសជុលប្រាសាទបាយ័ន ដែលជាប្រាសាទដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងរមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរ។ នៅឆ្នាំ១៩៩៥ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានបង្កើតក្រុមរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនសម្រាប់ការថែរក្សាការពារប្រាសាទអង្គរ(JSA) ដែលជាគម្រោងតាមរយៈអង្គការយូណេស្កូ (Japan Fund in Trust) សម្រាប់អភិរក្សវប្បធម៌បេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើ បានបញ្ជាក់ថា JSA បានចំណាយថវិកាប្រមាណ២៧លានដុល្លារ ដើម្បីអនុវត្តសកម្មភាពអភិរក្ស និងជួសជុលប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទបាយ័ន ចាប់ពីជំហានទី១ដល់ទី៥។ ដោយឡែក ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ មកទល់បច្ចុប្បន្ន ជំហានទី៦របស់ JSA ក៏ត្រូវចាប់ផ្តើមស្រាវជ្រាវ ដោយផ្តោតលើការរក្សាលំនឹងតួប៉មកណ្តាលនៃប្រាសាទបាយ័នជាចម្បង៕	ដោយ៖ ចៀន និតា
ទន្ទឹមនឹងយុទ្ធនាការចែកជូនស្រោមអនាម័យនេះ អាជ្ញាធរក៏បានត្រៀមការធ្វើតេស្តឈាមសម្រាប់ពលរដ្ឋទូទៅ ជាពិសេសសម្រាប់កីឡាករអុំទូក ដើម្បីស្វែងរកមេរោគអេដស៍ដោយឥតគិតថ្លៃ។ ជាមួយគ្នាផងដែរ អាជ្ញាធរក៏សហការជាមួយនឹងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយសារអប់រំដល់ពលរដ្ឋ ឲ្យចេះប្រយ័ត្នប្រយែង និងយល់ពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺអេដស៍។ ក្នុងយុទ្ធនាការនោះ អាជ្ញាធរនឹងដើរចែកខិត្តប័ណ្ណដល់អ្នកដែលមកកម្សាន្តលេងនៅថ្ងៃប្រារព្ធបុណ្យអុំទូក រួមទាំងដាក់បដា និងពាក្យស្លោក ភ្ជាប់នឹងសារអប់រំពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺអេដស៍ នៅតាមដងផ្លូវផងដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន ដែលបានដកស្រង់សម្តីលោក ហ៊ោ ប៉ុនឡេង អនុប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍។ របាយការណ៍ស្តីពីការរួមចំណែកនៃវិស័យឯកជន ក្នុងបញ្ហាសុខភាព និងការឆ្លើយតបជំងឺអេដស៍ បានបង្ហាញថា គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩នេះ កម្ពុជាមានពលរដ្ឋជាង៧ម៉ឺន៣ពាន់នាក់កំពុងរស់នៅជាមួយនឹងជំងឺអេដស៍ ដែលនៅក្នុងនោះមាន១ម៉ឺននាក់មិនទាន់ទទួលបានសេវាការព្យាបាល និងថែទាំជំងឺអេដស៍នៅឡើយទេ៕	ភ្នំពេញ៖ អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍ (NAA) នឹងបង្កើតយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍ ដោយរៀបចំឲ្យក្រុមការងារខ្លួនដើរចែកស្រោមអនាម័យចំនួន៥សែន ដល់ពលរដ្ឋ នាពិធីបុណ្យអុំទូក នៅថ្ងៃទី១០-១២ ខែវិច្ឆិកា។ យុទ្ធនាការនេះធ្វើឡើងដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋចេះការពារខ្លួនកុំឲ្យឆ្លងជំងឺអេដស៍។
លោក ឌុក ដេត ជាចុងភៅនៅភោជនីយដ្ឋានសួនមេអំបៅ ខេត្តសៀមរាប បានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីសិក្ខាសាលាអាហារអាស៊ាន (ASEAN Workshop on Food Packaging, Sustainability and Trade for the Global Market) តំណាងឱ្យកម្ពុជា ក្នុងចំណោមចុងភៅល្បីៗតំណាងឱ្យប្រទេសចំនួន៨ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ លោក ឌុក ដេត បានយកនំបញ្ចុកសម្លប្រហើរខ្មែរ ដាក់បង្ហាញក្នុងកម្មវិធីសិក្ខាសាលារយៈពេល២ថ្ងៃ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយម្ហូបប្រពៃណីខ្មែរឱ្យគេបានស្គាល់កាន់តែច្រើន និងបានភ្លក្សរសជាតិម្ហូបខ្មែរផងដែរ។ រូបភាពពីលោក ឌុក ដេត ចុងភៅនៅភោជនីយដ្ឋានសួនមេអំបៅ ខេត្តសៀមរាប លោក ឌុក ដេត បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖«ការចូលរួមនេះតាមរយៈក្រសួងវប្បធម៌ ដោយសារកន្លងមកខ្ញុំធ្លាប់ទទួលបានជ័យលាភីលេខ១ លើវិញ្ញាសាធ្វើហហ្មុករបស់ក្រសួងវប្បធម៌ ទើបខាងក្រសួងអញ្ជើញឱ្យខ្ញុំទៅចូលរួមតំណាងឱ្យកម្ពុជា»។ ចំណែកឯ ចុងភៅតំណាងប្រទេសចំនួន៨ទៀត មានម៉ាឡេស៊ី,មីយ៉ាន់ម៉ា,វៀតណាម,ឡាវ,ឥណ្ឌូណេស៊ី,ព្រុយណេ,ថៃ និងហ្វីលីពីន។ ក្រៅពីបង្ហាញម្ហូបអាហារប្រពៃណី សិក្ខាសាលានេះ ក៏ផ្ដល់ឱកាសឱ្យ លោក ដេត អាចបង្ហាញពីផលិតផលអត្តសញ្ញាណ និងវប្បធម៌ខ្មែរ និងរៀនសូត្រត្រឡប់មកវិញផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ឌុក ដេត ជាចុងភៅតំណាងឱ្យកម្ពុជា ដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីសិក្ខាសាលាអាហារអាស៊ាន (ASEAN Workshop on Food Packaging, Sustainability and Trade for the Global Market) នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣-១៤ ខែមិថុនា។ ចុងភៅល្បីប្រចាំខេត្តសៀមរាបរូបនេះ បានធ្វើនំបញ្ចុកសម្លប្រហើរខ្មែរ ដាក់បង្ហាញក្នុងកម្មវិធីសិក្ខាសាលានោះ ដើម្បីឱ្យអ្នកចូលរួមបានភ្លក្ស និងស្គាល់ម្ហូបរបស់ខ្មែរកាន់តែច្រើន។
ជាការប្រកួតដណ្តើមជើងឯកពានរង្វាន់សម្តេច ស ខេង ក៏ពិតមែន តែវាជាទីលានប្រកួតដើម្បីចម្រាញ់រកធនធានថ្នាល សម្រាប់ត្រៀមការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក សុខ សប្បាយណា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាប៊ូលនិងប៉េតង់កម្ពុជា។ នាពិធីបើកពានរង្វាន់នេះនៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ តុលា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡារូបនេះបានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ការប្រកួតនេះជាឱកាស ដែលសហព័ន្ធកីឡាប៊ូល និងប៉េតង់កម្ពុជា សម្លឹងមើលកីឡាករ កីឡាការិនីថ្នាលប្រកបដោយសក្តានុពល និងឆន្ទៈ ដើម្បីចូលរួមប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ នាពេលខាងមុខ»។ ជាមួយនេះលោក ស សុខា ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប៊ូលនិងប៉េតង់កម្ពុជាបានលើកឡើងពីគោលបំណងនៃពានរង្វាន់នេះថា ជាការផ្តល់ឱកាសឲ្យយុវជនមកពីបណ្តាខេត្តនានាបានបង្ហាញសមត្ថភាព និងទេពកោសល្យ ដែលពួកបានហ្វឹកហាត់កន្លងមក។ លើសពីនេះ វាជាការវាស់ស្ទង់ និងពង្រឹងសមត្ថភាពកីឡាករ សម្រាប់ត្រៀមប្រកួតជើងឯកពិភពលោក ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ និងករប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០នៅហ្វីលីពីនឆ្នាំនេះ។ «ពានរង្វាន់សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងផ្តល់ឱកាសឲ្យអត្តពលិកទូទាំងរាជធានី-ខេត្ត បានចូលរួមគាំទ្រលើកស្ទួយវិស័យកីឡាប៊ូល និងប៉េតង់ ព្រមទាំងដុសខាត់នូវសមត្ថភាព និងបច្ចេកទេស ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រកួតជើងឯកពិភពលោកយុវជន និងស្ត្រី ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ស៊ីហ្គេមនៅហ្វីលីពីន និងការប្រកួតស៊ីហ្គេមនាឆ្នាំ២០២៣»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ស សុខា ដែលជំរុញឲ្យកីឡាករ ត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងប្រកួតឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព និងគោរពបញ្ជាការប្រកួតឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ បើតាមរបាយការណ៍ដែលអានដោយ លោក សុខ សប្បាយណា ពានរង្វាន់សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង លើកទី១៩នេះ មានកីឡាករកីឡាការិនី ប្រតិភូ គ្រូបង្វឹកចំនួន៣៩៥នាក់មកពី២៤ក្លិបសមាគមចូលរួម។ ពួកគេត្រូវប្រកួតប្រជែងលើ៦វិញ្ញាសារួមមាន វិញ្ញាសា៣នាក់ទល់៣នាក់បុរស, ៣នាក់ទល់៣នាក់នារី, ២នាក់ទល់២នាក់យុវនារី, ៣នាក់ទល់៣នាក់យុវជន, ៣នាក់ទល់៣នាក់វ័យចាស់ និង៣នាក់ទល់៣នាក់ពានសមាគម។ សហព័ន្ធកីឡាប៊ូលនិងប៉េតង់កម្ពុជាបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩២ ក្រោមការផ្តួចផ្តើមរបស់សម្តេច សុខ អាន ប្រធានសហព័ន្ធនិងសម្តេច ស ខេង ប្រធានកិត្តិយស។ ក្រោយដំណើរអស់រយៈពេល២៧ឆ្នាំ សហព័ន្ធនេះ ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ទាំងថ្នាក់តំបន់និងពិភពលោក។ ជាក់ស្តែងកាលពីពេលថ្មីកីឡាការិនី អ៊ុន ស្រីយ៉ា ទើបដណ្តើមបានមេដាយមាសពីការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់ Trophee IEquipe នៅប្រទេសបារាំង ដែលមានអត្តពលិកមកពី១១ប្រទេសចូលរួម៕	កីឡាករកីឡាការិនីមកពី៤២ក្លិប-សមាគម ត្រូវប្រកួតប្រជែងគ្នាដណ្តើមជើងឯកក្នុងពានរង្វាន់សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ ដែលបានបើកការប្រកួតនៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩។ ជាការប្រកួតដណ្តើមពានថ្នាក់ដឹកនាំក៏ពិតមែន តែវាជាការវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពកីឡាករ មុនត្រៀមប្រកួតជើងឯកពិភពលោក និងស៊ីហ្គេមនៅចុងឆ្នាំនេះ។ វាក៏ជាឱកាសសម្រាប់សហព័ន្ធកីឡាប៊ូលនិងប៉េតង់កម្ពុជា ដើម្បីស្វែងរកធនធានថ្នាលមានទេពកោសល្យផងដែរ។
ក្រសួងទេសចរណ៍ បានត្រៀមខ្លួនឡើងវិញ លើគុណភាពសេវាកម្មទទួលទេសចរណ៍ចិននាថ្ងៃទី៥ មករានេះ។ ក្នុងនោះ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ និងអាជីវកម្មសណ្ឋាគារចំនួន ១០ ត្រូវបានវាយតម្លៃ លក្ខណៈសម្បត្តិ សម្រាប់ទទួលទេសចរចិនផងដែរ។ កាលពីឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជា ក៏ទទួលបានទេសចរចិនជាង ៩ម៉ឺននាក់ រយៈពេល១១ខែ ដោយកើន ១១៣ភាគរយ។ ចិន ជាទេសចរអន្តរជាតិធំបំផុតក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក ដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយកម្ពុជា បូករួមទាំង ការសហប្រតិបត្តិការ ដែលតភ្ជាប់ជើងហោះហើរ ដឹកជញ្ចូន ព្រមទាំងយុទ្ធសាស្រ្តទីផ្សាររវាងចិន-កម្ពុជា។ លើសពីនេះ កម្ពុជា ជាប្រទេសដែលបានទទួលនូវការវាយតម្លៃពីអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រទេសឈានមុខគេក្នុងការផ្តល់វ៉ាក់សាំងជូនប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងដូសមូលដ្ឋាន និងដូសជំរុញ ច្រើនជាងគេផងដែរ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រកាសអំពីការស្វាគមន៍ទេសចរចិន អំឡុងពេលបើកការដ្ឋានសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គនៅខេត្តក្រចេះ នាព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ យ៉ាងណាមិញ កម្ពុជា បានយកចិត្តទៅលើយុទ្ធសាស្រ្ត និងផែនការសកម្មភាពជាច្រើនដើម្បីទាក់ទាញទេសចរចិន។ ដូចជា បង្កើតក្រុមការងារមជ្ឈមណ្ឌល China-Ready Center ការបណ្តុះបណ្តាលភាសា និងវប្បធម៌ចិនដល់មន្ត្រី បុគ្គលិក។ បន្ថែមទៅលើ ការពង្រឹងមគ្គុទេសក៏ទេសចរណ៍ភាសាចិន ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគចិន។ កម្ពុជា ត្រូវពង្រឹងលើផ្នែក សណ្ឋាគារ និងសេវាកម្មនៅទេសចរណ៍, ភោជនីយដ្ឋាន, ការីទេសចរណ៍ និងភ្នាក់ងារទេសចរណ៍, សេវាដឹកជញ្ចូនទេសចរណ៍, រមណីយដ្ឋាន និងសេវាកម្មកម្សាន្តផ្សេងទៀត។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏បានប្រកាសស្វាគមន៍វត្តមានទេសចរចិន មកកម្សាន្តនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ជាពិសេស កម្ពុជាគឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ប្រកបដោយភាពទាក់ទាញ មានសុវត្ថិភាព ផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅ និងមានការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចចំពោះវត្តមានភ្ញៀវទេសចរចិន។ «ឆ្នាំនេះកម្ពុជាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរ២លាន២សែននាក់ដែរ។ ហើយបើទេសចរចិនចាប់ផ្ដើមបើកជើងហោះហើរកើនឡើងក្នុងមួយថ្ងៃៗរាប់សិបជើង ពេលនោះយើងនឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរចិនបាន២លាននាក់ ស្មើនឹងមុនពេលកូវីដ១៩ នោះ។ វានឹងធ្វើឱ្យមានកំណើនទេសចរនៅកម្ពុជា»។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ថ្លែងដូច្នេះ។ គួរឱ្យដឹងដែរថា នៅឆ្នាំ២០១៩ ទេសចរចិនបានចេញក្រៅប្រទេសមានប្រមាណ ១៥៥លាននាក់ ស្មើនឹង ១០ភាគរយ បើធៀបនឹងទេសចរពិភពលោកសរុប ១៥០០លាននាក់ ដោយមានការចំណាយប្រមាណ ២៥៨ប៊ីលានដុល្លារ ស្មើនឹង ១ ភាគ ៥ នៃចំណាយទេសចរណ៍ពិភពលោក ១,៣ទ្រីលានដុល្លារ។ សម្រាប់ប្រទេសចំនួន៥នៃតំបន់អាស៊ាន ទទួលបានទេសចរចិនចំនួន ៣២,២លាននាក់ ស្មើនឹង ២២ភាគរយ នៃទេសចរអន្តរជាតិ។ ក្នុងនោះថៃទទួលបានទេសចរ ១១លាននាក់, វៀតណាមបាន ៥,៨លាននាក់, សិង្ហបុរី បាន ៣,៤ លាននាក់ ,ម៉ាឡេស៊ីទទួលបាន ៣,១លាននាក់ និងកម្ពុជាមាន ២,៣លាននាក់៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា សង្ឃឹមមានទេសចរចិនច្រើនឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០២២៣ ក្រោយរដ្ឋាភិបាលចិន បានបើកឱ្យជនជាតិចិន ធ្វើដំណើរក្រៅប្រទេសឡើងវិញ។ ជាមួយគ្នានេះ កម្ពុជា ក៏បានដកចេញវិធានការសុខាភិបាលដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ តាំងពីឆ្នាំ២០២២ មក។
ជាថ្មីម្ដងទៀត សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសហប្រជាជាតិបានបែកបាក់គ្នាលើវិបត្តិនៅស៊ីរី។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា អាមេរិក និងរុស្ស៊ី បានបដិសេធសំណើគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីបន្តអាណត្តិរបស់ក្រុមស៊ើបអង្កេតពិសេសស្ដីពីការវាយប្រហារអាវុធគីមីនៅស៊ីរី។ ជាមួយគ្នានេះ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាខ្លះបានគាំទ្រសំណើអាមេរិក ខ្លះគាំទ្ររុស្ស៊ី ឯខ្លះទៀតនាំគ្នាបោះឆ្នោតអនុប្បវាទ ដែលធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ដំណើការស៊ើបអង្កេតតែម្ដង។ ក្នុងកិច្ចការរបស់ខ្លួន ក្រុមស៊ើបអង្កេតរួមគ្នាបានរកឃើញថា រដ្ឋាភិបាលប្រធានាធបិតី បាសសា អាល់អាសាដ បានប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីហាមឃាត់ក្នុងការវាយប្រហារនៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា នៅឯ Khan Sheikhoun ដោយបានសម្លាប់មនុស្សអស់រាប់សិបនាក់។ ដោយសារទង្វើនេះ អាមេរិកក៏បាញ់មីស៊ីល Tomahwak ជាច្រើនគ្រាប់ដាក់មូលដ្ឋានទ័ពអាកាសស៊ីរីដើម្បីព្រមានវិញដែរ ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់អាមេរិក ជាការបំពានអធិបតេយ្យស៊ីរី។ រុស្ស៊ីជាអ្នកជំទាស់សំណើអាមេរិកមុន អាមេរិក និងរុស្ស៊ីបានដាក់សំណើរៀងៗខ្លួនដើម្បីបន្តអាណត្តិ និងប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមស៊ើបអង្កេតរួម (JIM) ដែលកើតចេញពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW) នៅស៊ីរី។ អាមេរិកបានចោទរដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី អាសាដ ថាស្ថិតនៅពីក្រោយការវាយប្រហារអាវុធគីមីកន្លងមក ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីទាត់ចោលការប្រកាន់នេះ ដោយអះអាងថា រង់ចាំលទ្ធផលស៊ើបអង្កេតច្បាស់លាស់សិន ដ្បិតក្រុមស៊ើបអង្កេតមិនដែលបានទៅដល់កន្លែងកើតហេតុផ្ទាល់ផង។ សំណើណាមួយដើម្បីបន្តអាណត្តិក្រុមពិសេសនេះ ត្រូវការសំឡេងយល់ព្រមយ៉ាងតិច៩ ពីសមាជិកទាំងអស់ និងគ្មានសំឡេងប្រឆាំង (វ៉េតូ) ពីសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ទាំងប្រាំ គឺអាមេរិក រុស្ស៊ី បារាំង អង់គ្លេស និងចិន។ រុស្ស៊ី បានដាក់សំណើខ្លួនមុន ប៉ុន្តែបានដកខ្លួនវិញ ដែលនាំឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខសម្រេចចិត្តលើសំណើរបស់អាមេរិកសិន។ ក្នុងដំណើរការបោះឆ្នោត សំណើរបស់អាមេរិកទទួលបានការគាំទ្រចំនួន១១ ប៉ុន្តែរុស្ស៊ី និងបូលីវី បោះឆ្នោតប្រឆាំង ខណៈចិន និងអេហ្ស៊ីបបោះឆ្នោតអនុប្បវាទ។ ក្រោយសំណើរបស់អាមេរិកមិនទទួលបានការគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ បូលីវីដែលបានបោះឆ្នោតប្រឆាំងសំណើអាមេរិកនោះ ក៏ស្នើក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបោះឆ្នោតលើសំណើចាស់របស់រុស្ស៊ីវិញម្ដង។ សំណើរបស់ក្រុងមូស្គូទទួលបានគាំទ្រតែបួនសំឡេងប៉ុណ្ណោះ ខណៈអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនមានបារាំង អង់គ្លេស អ៊ីតាលី ស៊ុយអែត អ៊ុយក្រែន និងអ៊ុយុយហ្កាយ បានបោះឆ្នោតប្រឆាំងវិញ ហើយចិនបន្តបោះឆ្នោតអនុប្បវាទជាមួយប្រទេសបួនទៀត។ តំណាងអាមេរិក និងរុស្ស៊ី ទាស់សម្ដីគ្នា នេះជាលើកទី១០ ដែលរុស្ស៊ីបោះឆ្នោតវ៉េតូលើសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខស្ដីពីបញ្ហានៅស៊ីរី។ ការណ៍នេះក៏បង្កជាសង្គ្រាមពាក្យសម្ដីរវាងតំណាងអាមេរិក និងរុស្ស៊ីនៅឯក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខផងដែរ។ ក្រោយការបោះឆ្នោត ប្រេសិតរុស្ស៊ីលោក Vassily Nebenzia បានបង្ហាញការមិនសប្បាយចិត្ត និងទម្លាក់ការចោទប្រកាន់ទាំងអស់ទៅលើប្រទេសដែលជំទាស់គំនិតរបស់រុស្ស៊ី។ លោក Nebenzia និយាយថា សំណើរបស់រុស្ស៊ីមានគោលដៅពង្រឹងគុណភាពការស៊ើបអង្កេតប៉ុណ្ណោះ។ ការបោះឆ្នោតវ៉េតូ ធ្វើឲ្យតំណាងអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ Nikki Haley ចោទរុស្ស៊ីថាបានសម្លាប់សេចក្ដីសម្រេចដែលគាំទ្រដោយសមាជិកជាច្រើន និងជាការបំពានអំណាចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខក្នុងការរារាំងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅស៊ីរីនៅថ្ងៃអនាគត។ លោកស្រី Haley បន្តថា ទង្វើរបស់រុស្ស៊ីជាការបង្អាក់ការប្រឹងប្រែងរបស់អន្តរជាតិក្នុងស្វែងរកអ្នកទទួលខុសលើការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីពិតប្រាកដ៕	អាមេរិក និងរុស្ស៊ី បានទាស់គំនិតគ្នាក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីការស៊ើបអង្កេតការវាយប្រហារអាវុធគីមីនៅស៊ីរី។ អាណត្តិនៃក្រុមស៊ើបអង្កេតរួមរវាងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ប៉ុន្តែអាមេរិក និងរុស្ស៊ី បានជំទាស់សំណើគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីបន្ដអាណត្តិរបស់ក្រុមពិសេសនេះ។ ប្រទេសទាំងពីរនេះ ក៏ចោទប្រកាន់គ្នាជុំវិញការរាំងស្ទះដំណើរការស៊ើបអង្កេតនេះដែរ។
សូមអញ្ជើញលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖	ភ្នំពេញ៖ កុមារា នៅ កោសល្យ ជ័យលាភីលេខ២ ផ្នែកស្មូតកំណាព្យ និងជាសិស្សនៃវិទ្យាល័យហ៊ុន សែន ១០០ខ្នង រាជធានីភ្នំពេញ បានស្មូតកំណាព្យ«ជូនពរឆ្នាំថ្មី» ស្មូតបែប ពុទ្ធបាទប្រាំឋាន ជូនពរដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ បទនេះ ត្រូវបាននិពន្ធដោយលោកគ្រូ គង់ ភារិន ។
បើតាមវចនានុក្រមខ្មែរសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ពាក្យ«ស្បង់ចីពរ» ឬ«ស្បង់ចីវរ» ជាគ្រឿងស្លៀកដណ្តប់សម្រាប់អ្នកបួសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៕	វចនានុក្រុមខ្មែរសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ពាក្យ«ស្បង់ចីពរ»អាចសរសេរជា «ស្បង់ចីវរ» ក៏បាន ដោយសារតែពាក្យខ្លះអាចសរសេរជាអក្សរ «ព» ក៏បាន ឬអក្សរ«វ» ក៏បាន ហើយពាក្យទាំងនោះគឺសុទ្ធតែត្រឹមត្រូវដូចគ្នា។
លោក Michael Sovann (ម៉ៃឃើល សុវណ្ណ) ប្រធានផ្នែករៀបចំកម្មវិធី និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈ របស់ស្រាបៀកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា គ្រាន់តែរយៈពេល២ថ្ងៃសោះ កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ មានអ្នកឈ្នះរង្វាន់ប្រាក់ ៤០លានរៀល រហូតដល់តែ ៣ នាក់ឯណោះ នៅតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗគ្នា ក្នុងនោះមាននៅខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប និងក្រុងតាខ្មៅ។ ដោយឡែក នាការប្រគំតន្ត្រីស្រាបៀកម្ពុជា Rock the Nation មានអ្នកឈ្នះរង្វាន់ ៤លានរៀល ២នាក់ និង អ្នកឈ្នះរង្វាន់ ៤០ម៉ឺនរៀល ២នាក់ទៀតផងដែរ។ លោក Michael បញ្ជាក់ថា៖«អ្នកដែលឈ្នះរង្វាន់នៅក្រុងតាខ្មៅ ទាំងរង្វាន់តូច និងធំ យើងបានរៀបចំប្រគល់រង្វាន់ឲ្យពួកគាត់រួចរាល់ហើយនៅលើឆាកប្រគំតន្ត្រីស្រាបៀកម្ពុជា Rock the Nation កាលពីយប់ថ្ងៃអាទិត្យ។ រីឯអ្នកនៅខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាប យើងក៏បានណាត់ជួបប្តូររង្វាន់ជូនពួកគេឲ្យរួចរាល់ក្នុងសប្តាហ៍នេះដែរ»។ លោកក៏ចូលរួមអបអរសាទរអ្នកឈ្នះរង្វាន់ទាំងអស់គ្នា និងថ្លែងអំណរគុណដល់ការគាំទ្ររបស់ពួកគេចំពោះស្រាបៀកម្ពុជាកន្លងមក ហើយក៏បានផ្តាំផ្ញើដល់អតិថិជនស្រាបៀកម្ពុជាទាំងអស់ សូមពិសាដោយការទទួលខុសត្រូវផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដើម្បីលើកស្ទួយរូបិយប័ណ្ណជាតិ ស្រាបៀកម្ពុជាបានផ្លាស់ប្តូររូបិយប័ណ្ណរង្វាន់របស់ខ្លួន ទៅជាប្រាក់រៀលវិញម្តង។ ភ្លាមៗក្រោយការផ្លាស់ប្តូរនេះ ក៏មានអ្នកឈ្នះរង្វាន់ធំ ៤០លានរៀល, ៤លានរៀល និង ៤០ម៉ឺនរៀល ពីក្រវិលកំប៉ុងស្រាបៀកម្ពុជា ជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។
ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា ស្ថានឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានជួយអន្តរាគមដោះស្រាយ និងសម្របសម្រួលពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន១២២នាក់ មាតុភូមិនិវត្តន៍មកកម្ពុជាវិញ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី០១ ខែ មករា ដល់ ថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៧ ។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ដដែល លើកឡើងថា ស្ថានទូតប្រចាំនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ជួយពលរដ្ឋខ្មែរ ជួបបញ្ហាលំបាកផ្សេងៗ ដូចជា ត្រូវបាននិយោជករំលោភបំពាន វាយធ្វើបាប មិនបើកប្រាក់ខែឲ្យ តម្រូវឲ្យធ្វើការពុំមានពេលសម្រាក ផ្តល់អាហារបរិភោគមិនគ្រប់គ្រាន់ ស្នាក់នៅនិងធ្វើការខុសច្បាប់ ឬពុំមានឯកសារជាប់ខ្លួន។ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា បញ្ជាក់ទៀតថា មានពលរដ្ឋខ្មែរជាប់ពន្ធនាគារឬត្រូវកាត់ក្តីនៅតុលាការ នៅតាមរដ្ឋឆ្ងាយៗ ហើយស្ថានទូតក៏បានចាត់មន្ត្រីទៅសួរសុខទុក្ខ និងសហការជាមួយអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយជូនពួកគេទៅតាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងផងដែរ៕	ពលរដ្ឋខ្មែរ១២២នាក់ ត្រូវបានស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំនៅប្រទេសម៉ាឡេជួយអន្តរាគមដោះស្រាយ និងសម្របសម្រួលមកកម្ពុជាវិញ ក្នុងរយៈពេល៥ខែនេះ ។
ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាង ទស្សនាបទសម្ភាសដូចខាងក្រោម៖ ពិព័រណ៍បណ្តោះអាសន្ន«ព្រះរាជទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសបារាំងរបស់ ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ» កំពុងបង្ហាញខ្លួននៅសាលពិព័រណ៍ នៃសារមន្ទីរសេដ្ឋកិច្ច និងរូបិយវត្ថុ ព្រះស្រីឦសានវរ្ម័ន (ស.ស.រ)។ ពិព័រណ៍នេះ ត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ដោយលោក ប្លែស គីលីយ៉ង់ សហប្រធាននៃសារមន្ទីរ ស.ស.រ រួមជាមួយលោកសាស្ត្រចារ្យ Olivier de Bernon។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយកញ្ញា ហុង ស្រីណា អ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 នៅសាលតាំងពិព័រណ៍ សារមន្ទីរ ស.ស.រ លោក ប្លែស គីលីយ៉ង់ បានថ្លែងថា ព្រះរាជទស្សនកិច្ចរបស់ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិយាងទៅកាន់ប្រទេសបារាំង គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រវត្តិនៃប្រទេសកម្ពុជា និងក្នុងប្រវត្តិនៃទំនាក់ទំនងរវាងបារាំងជាមួយកម្ពុជា។ លោក ប្លែស គីលីយ៉ង់ សហប្រធានសារមន្ទិរ ស.ស.រ ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ ជាជនជាតិខ្មែរដំបូង ដែលបានទៅទស្សនកិច្ចប្រទេសបារាំងនាឆ្នាំ១៩០៦ ហើយក៏ជាសកម្មភាពដំបូងរបស់ទ្រង់ ក្រោយឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ១៩០៦។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ទ្រង់ បានធ្វើឱ្យប្រជាជនបារាំងស្ងើចសរសើរចំពោះកម្ពុជាជាខ្លាំង ដ្បិតមានក្បួនរបាំព្រះរាជទ្រព្យអមដំណើរទ្រង់ រួមជាមួយមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើន។ «ពីមុនមកប្រទេសបារាំង គេបានដឹងឮអំពីប្រាសាទអង្គរតាមសំណេររបស់អ្នកនិពន្ធមួយចំនួន ប៉ុន្តែគេមិនដែលឃើញឡើយ។ នៅពេលដែលព្រះរាជាខ្មែរយាងទៅ ហើយគេឃើញមន្ត្រីអមដំណើរព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ និងរបាំព្រះរាជទ្រព្យដង្ហែទ្រង់ដែរ។ ដូច្នេះ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសខ្មែរលេចធ្លោនៅលើឆាកអន្តរជាតិទាំងនយោបាយ ការទូត និងវប្បធម៌»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប្លែស គីលីយ៉ង់ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន Thmey Thmey 25។ ទិដ្ឋភាពក្នុងសាលតាំងពិព័ណ័បណ្តោះអាសន្នអំពី« ព្រះរាជទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសបារាំង របស់ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ» ទន្ទឹមនោះ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ក៏បានបង្ហាញអំពីភាពប៉ិនប្រសព្វក្នុងវិស័យការទូត ដ្បិត អត្តចរិតនិងរបៀបទាក់ទងជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំ និងប្រជាពលរដ្ឋបារាំង បានធ្វើឱ្យលោកមានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ ការណ៍នេះ បាននាំឱ្យកាសែតបារាំងទាំងអស់បានចុះផ្សាយរាល់ថ្ងៃពីសកម្មភាពទ្រង់នៅប្រទេសបារាំង។ ទិដ្ឋភាពក្នុងសាលតាំងពិព័ណ័បណ្តោះអាសន្នអំពី« ព្រះរាជទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសបារាំង របស់ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ» សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត ព្រះរាជទស្សនកិច្ចនេះ បាននាំមកនូវសមិទ្ធិផលយ៉ាងធំធេងសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះក្រោយព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ វិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ បារាំងបានបញ្ចប់ការចរចាជាមួយសៀម ដោយកាត់ទឹកដីខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាប ឱ្យកម្ពុជា។ អត្ថបទទាក់ទង ពលរដ្ឋអាចទស្សនាឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្ត «ព្រះរាជទស្សនកិច្ចទៅកាន់បារាំងរបស់ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ នាឆ្នាំ១៩០៦» នៅសារមន្ទីស.ស.រ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ប្លែស គីលីយ៉ង់ បានលើកឡើងថា ៖«ក្រោយព្រះរាជទស្សនកិច្ច បារាំងបានបង្ហាញការចរចាជាមួយសៀម ដោយសៀមបានប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាប ឱ្យខ្មែរវិញ។ ដូច្នេះយើងយល់ឃើញថាព្រះរាជទស្សនកិច្ចនេះ បានចូលរួមចំណែកក្នុងការជំរុញ និងបង្ហាញកិច្ចការចំពោះមរណភាពទឹកដីកម្ពុជា។ ព្រះរាជទស្សនកិច្ចនេះ យើងអាចនិយាយបានថាជាការការស្វែងយល់គ្នារវាងខ្មែរ និងបារាំង»។ ទិដ្ឋភាពក្នុងសាលតាំងពិព័ណ័បណ្តោះអាសន្នអំពី« ព្រះរាជទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសបារាំង របស់ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ» គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ការតាំងពិព័រណ៍នេះ បើកទទួលឱ្យចូលទស្សនាចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ រហូតដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។ ពលរដ្ឋ អាចចូលទស្សនាដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីម៉ោង ៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៦ល្ងាច រៀងរាល់ថ្ងៃអង្គារ ដល់ថ្ងៃអាទិត្យ។ បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពី ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃរូបិយវត្ថុខ្មែរ សូមលោកអ្នកអញ្ជើញទៅទស្សនា សារមន្ទីរ ព្រះស្រីឦសានវរ្ម័ន ឬ https://www.facebook.com/sosoromuseum ៕	ភ្នំពេញ៖ ពិព័រណ៍បណ្តោះអាសន្ន«ព្រះរាជទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសបារាំងរបស់ ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ» ជាការបង្ហាញនូវព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏សំខាន់មួយនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-បារាំង។ ហេតុអ្វីពិព័រណ៍នេះសំខាន់? ព្រោះបានបង្ហាញកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយអំពីភាពខ្លាំងក្លានៃព្រះមហាក្សត្រខ្មែរមួយអង្គ ដែលបានធ្វើដំណើរដោយកប៉ាល់ទៅកាន់ប៉ែកអឺរ៉ុបលើកដំបូង ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទូតជាមួយបារាំង។
វាជារឿងដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយពេលដែល គណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ចេញមុខឆ្លើយឆ្លងគ្នាជុំវិញការអនុវត្តគោលនយោបាយដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍ជាតិ ។ ការខ្វែងគំនិតគ្នានេះ ក៏ព្រោះតែពួកគេ ខ្លាចក្រែងបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ជាតិ ទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស ។ នៅថ្ងៃ១០ មករា លោកអនុប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី Jusuf Kalla និងរដ្ឋមន្ត្រីសម្របសម្រួលកិច្ចការដែនសមុទ្រឥណ្ឌូណេស៊ី Luhut Pandjaitan បានទទូចឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីនេសាទ Susi Pudjiasti បញ្ឈប់គោលនយោបាយកម្ទេចទូកនេសាទខុសច្បាប់បរទេសនៅឆ្នាំ២០១៨នេះ ដោយពួកគេ យល់ ថាអ្វីដែលធ្វើកន្លងមក គ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ពួកគេក៏បារម្ភផងដែរថា គោលនយោយនេះ នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ចំណងការទូតជាមួយនឹងប្រទេសដៃគូ ។ សំណើនេះ មិនត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ យកទៅពិចារណាឡើយ ដោយលោកបានចេញមុខការពារចំពោះគោលនយោបាយរបស់លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីនេសាទ Susi Pudjiasti ។ កន្លងមកលោក ចូកូវី បានអះអាងផងដែរថា ការពន្លិចទូកនេសាទខុសត្រូវ គឺជាការអនុវត្តច្បាប់មួយ ដែលបានង្ហាញដែរថា ឥណ្ឌូណេស៊ី មិនអនុញ្ញាតឲ្យមានបទល្មើសនេសាទខុសច្បាប់ឡើយ ។ លោកប្រធានាធិបតី ក៏បានបន្ថែមដែរថា រាល់គោលនយោបាយដែលអនុវត្តដោយលោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីនេសាទ សុទ្ធសឹងតែដើម្បីប្រយោជន៍ប្រជាជន ។ ជាមួយនឹងការចេញមុខការពារនេះ លោកប្រធានាធិបតី ក៏បានដាស់តឿនរដ្ឋមន្ត្រីនេសាទ ឲ្យផ្តោតសំខាន់បន្ថែមទៀតលើវិស័យនេសាទនេះ ដើម្បីចូលរួមលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ច ដ្បិតការនាំចេញផលិតនេសាទ ហាក់មានការថយចុះបន្តិចនោះ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ តបជាមួយនឹងការលើកឡើងខាងលើ លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីនេសាទ ដែលមានប្រជាប្រិយភាពបំផុតក្នុងអាណត្តិលោកចូកូវី ក៏បានលើកឡើងដែរ អ្វីដែលលោកស្រី ធ្វើ គឺតាមបទបញ្ជា និងការចង្អុលបង្ហាញរបស់លោកប្រធានាធិបតីប៉ុណ្ណោះ ។ លោកស្រី បញ្ជាក់ថា៖«លោកប្រធានាធិបតី បញ្ជាយើងឲ្យដាក់ទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរលើបទល្មើសនេសាទ ដូច្នេះ យើងត្រូវតែអនុវត្តដោយយោងតាមច្បាប់ឥណ្ឌូណេស៊ីទៀតផង»។ គួរជម្រាបផងដែរថា តាមរយៈគោលនយោបាយនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី បានពន្លិច និងកម្ទេចទូនេសាទខុសច្បាប់ ដែលមកពីប្រទេសដូចជា ចិន ថៃ និងវៀតណាមផងដែរនោះ អស់ប្រមាណជាងបីរយទូកមកហើយ ។ ការកម្ទេចនេះ ដោយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី បានរកឃើញថា បទល្មើសនេសាទខុសច្បាប់ បានធ្វើឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ីបាត់បង់ប្រភពចំណូលជាតិរាប់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំៗ ៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា បានចេញមុខការពារគោលនយោបាយកម្ទេចទូកនេសាទបរទេសរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្នុងរដ្ឋបាលលោក ដោយអះអាងថា គោលនយោបាយនេះ ជាការអនុវត្តតាមច្បាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីមានសំណើពីក្រុមអ្នកជំនួញ និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សារតាដូចគ្នាផងដែរនោះ ឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពនេះព្រោះ ខ្លាចក្រែងប៉ះពាល់ប្រយោជន៍ជាតិ ។
សមាជិករដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ មិនសូវសម្បូរអ្នកជំនាញ ឬអ្នកមានបទពិសោធក្នុងវិស័យនយោបាយឡើយ តែសម្បូរទៅដោយពួកមហាសេដ្ឋីវិញ។ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនាប្រធានាធិបតីអាមេរិកមានសាវតាជាមហាសេដ្ឋីរូបនេះបាននិយាយការពារការតែងតាំងអ្នកមាននៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល និងជារដ្ឋមន្ត្រីទទួលការងារសេដ្ឋកិច្ច។ លោកនិយាយថា លោកមិនចង់បានអ្នកក្រកាន់តំណែងសេដ្ឋកិច្ចឡើយ។ ចំពោះមុខប្រជាជនអាមេរិកនៅរដ្ឋ Iowa លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ និយាយថា មានខ្លះសួរលោកហេតុអ្វីបានជាតែងតាំងអ្នកមានឲ្យកាន់ការងារសេដ្ឋកិច្ច។ លោកឆ្លើយវិញថា នេះជាការពិត ហើយជាអ្វីដែលលោកចង់បាន។ លោក ត្រាំ សង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា លោកស្រឡាញ់ចូលចិត្តមនុស្សគ្រប់គ្នា ទាំងអ្នកមាន ទាំងអ្នកក្រ ប៉ុន្តែចំពោះមុខតំណែងខ្លះវិញ លោកមិនចង់តែងតាំងអ្នកក្រីក្រឲ្យកាន់ការងារទាំងនោះទេ។ លោក ត្រាំ ដែលជាមហាសេដ្ឋីមកពីក្រុង New York បាននិយាយការពារការតែងតាំងអតីតប្រធានក្រុមហ៊ុន Goldman Sachs លោក Gary Cohn ជាប្រធានទីប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងមហាសេដ្ឋីខាងវិនិយោគ លោក Wilbur Ross ជារដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម។ បើតាមសារព័ត៌មាន Guardian លោកពន្យល់ថា លោក Cohn និងលោក Ross បានបោះបង់ប្រាក់ចំណូលរាប់លានដុល្លារ មកធ្វើជាមន្ត្រីរបស់លោកទៅវិញ ហើយទទួលចំណូលស្ដួចស្ដើងទៅទៀត។ មុនកាន់តំណែងជាទីប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ លោក Cohn ជាប្រធាន និងជានាយកប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុន Goldman Sachs ដែលរកស៊ីខាងហិរញ្ញវត្ថុ។ អតីតថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមហ៊ុន Goldman Sachs ដែលកំពុងបម្រើការក្នុងរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ មានលោក Steve Bannon ទីប្រឹក្សាសេតវិមាន និងលោក Steven Mnuchin ដែលកំពុងកាន់តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារ។ ពួកគេទាំងបីនេះសុទ្ធតែជាអ្នកជំនួញប្រាក់រាប់លានឯណោះ។ ដោយឡែក រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម Ross ក៏ជាមហាសេដ្ឋីម្នាក់ដែរ។ លោក Ross ធ្លាប់បម្រើការនៅធនាគារ Rothschild & Co. និងធ្លាប់ជួយលោក ត្រាំ ច្រើនលើកពីការដួលរលំមុខជំនួញ។ ដោយសារការតែងតាំងអ្នកជំនួញច្រើននាក់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល លោក ត្រាំ ក៏រងការរិះគន់មិនស្ទើរដែរ ព្រោះតែការបារម្ភថា ជម្លោះផលប្រយោជន៍នឹងអាចកើតឡើងមិនខានដោយសារការជំពាក់វាក់វិនជាមួយអ្នកជំនួញឯទៀត៕	ដូចបានដឹងស្រាប់ សមាជិក និងមន្ត្រីភាគច្រើនរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ គឺជាមហាសេដ្ឋីលុយវាល់លានដុល្លារ និងជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនធំៗជាដើម។ មិនថារដ្ឋមន្ត្រី ឬទីប្រឹក្សាឡើយ គឺភាគច្រើនជានាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនធំៗ ជំនាញខាងរកស៊ីទាំងអស់។ លោក ត្រាំ បានហៅការតែងតាំងអ្នកមានឲ្យកាន់តំណែងធំជាពិសេសតំណែងរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម ជារឿងត្រឹមត្រូវ ព្រោះនេះជាអ្វីដែលលោកចង់បាន។
លោក គឹម សុធិន អគ្គនាយករងអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា រួមទាំងមន្ត្រីជំនាញ និងប្រធានសាលាបារាំងចុងបូព៌ា បានចុះរៀបចំ បោសសម្អាត រៀបចំថ្មឱ្យមានរបៀបរៀបរយ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ដើម្បីត្រៀមជួសជុលអតីតទីស្នាក់ការសាលាបារាំងចុងបូព៌ា ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងលិចប្រាសាទបាយ័ន្ត។ អាជ្ញាធរអប្សរា បានបញ្ជាក់ថា ការជួសជុលអគារសាលាបារាំងចុងបូព៌ានេះ នឹងអនុវត្តនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ ក្នុងគោលបំណងសម្រាប់ធ្វើជាកន្លែងរក្សាទុកនូវបុរាណវត្ថុផ្សេងៗ ។ បើតាមអាជ្ញាធរអប្សរា អគាបារាំងនេះ ក៏ជាទីតាំងរក្សាទុក និងជួសជុលបុរាណវត្ថុពីសម័យបារាំងមកដែរ ដែលគិតមកដល់ពេលនេះ មានអាយុកាលជាង១០០ឆ្នាំមកហើយ៕	ភ្នំពេញ៖ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កំពុងដំណើរការរៀបចំជួសជុលអតីតអាគារសាលាបារាំងចុងបូព៌ានៅខាងលិចប្រាសាទបាយ័ន ដើម្បីរក្សាទុកនូវបុរាណវត្ថុផ្សេងៗ។ នេះបើតាមអាជ្ញាធរអប្សរា។
RISK OF PROTECTIONISM The global economy has shown a broad-based upswing while the World Trade Organization (WTO) forecast that global trade is expected to rebound this year. The International Monetary Fund (IMF) said in its 2017 World Economic Outlook that global economic recovery is continuing at a faster pace. It revised up its global growth projections to 3.6 percent for this year and 3.7 percent for 2018. However, economic policy-makers in the Asia Pacific are still facing a complex situation as they need to cope with various pressing global challenges in efforts to sustain the region's exuberant momentum. One major task among others is to renew the spirit of free trade with the emergence of anti-globalization and anti-trade sentiments. According to the Pacific Economic Cooperation Council (PECC) annual survey, rising protectionism is seen as the "top risk to growth of the Asia-Pacific region." "Against the backdrop of concerns over rising protectionism, arguments for regional economic integration efforts and emphasis on pathways to achieving the Free Trade Area of the Asia-Pacific (FTAAP) and support for the multilateral trading system become even more pertinent," PECC Co-chair Don Campbell said on the sidelines of the Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) summit in Vietnam's central port city of Da Nang last month. APEC can address the doubts about the benefits of globalization by complementing its work on trade with an equally robust work on social policies, such as education, social safety nets and labor market policies. "They provide stability, certainty and a sense of forward momentum," said Campbell. FTAAP TO BOOST REGIONAL INTEGRATION Promoting inclusive growth in the Asia-Pacific remains as a top priority for APEC members, and the FTAAP notion has been increasingly accepted as an ideal model for boosting global trade and regional integration. In fact, the FTAAP is not a new idea. It was first proposed in 2004 and written into the declaration of the APEC leaders' meeting in 2006. During the 2014 APEC meeting in Beijing, APEC member economies pushed forward the FTAAP process and sketched a roadmap for it. By encompassing all 21 APEC economies through trade and investment liberalization, the FTAAP, once established, will become the world's largest free trade zone, covering 40 percent of world's population, half of global trade and 60 percent of world trade. Experts believe that the FTAAP is an effective way to reduce the "spaghetti bowl effect" of overlapping regional trade arrangements and lower fragmentation risks. Alan Bollard, executive director of the APEC Secretariat based in Singapore, said APEC would like to see "some improved recipes for cooking the noodles," and APEC members were testing the kitchen for trying things out. "The FTAAP is a strategic choice for long-term prosperity of the Asia-Pacific region. It will provide institutional guarantee for our region's open economy," said Tang Guoqiang, co-chair of PECC. Compared with other plans for a regional free trade regime, the FTAAP stresses inclusiveness, seeks greater regional integration and could unleash enormous potential for fast economic growth and balanced wealth distribution. In his keynote address at the APEC CEO summit in Vietnam's Da Nang in November, Chinese President Xi Jinping said the building of the FTAAP has been "the long-cherished dream of the business community in our region". "We should get into action, fully implement the Beijing Roadmap, move toward the FTAAP and provide an institutional underpinning for growing an open economy in the Asia-Pacific," the Chinese leader said. ASEAN, DIALOGUE PARTNERS TO FACT-TRACK RCEP TALKS In view of the large potential of the Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) to promote global trade and growth, the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) and its trading partners have stressed the need to fast-track their negotiations on a "modern , comprehensive, high-quality and mutually-beneficial" RCEP agreement. Ten ASEAN leaders and their six trading partners -- China, Japan, South Korea, Australia, New Zealand and India -- have reaffirmed their commitment to wrap up the 16-nation regional trade pact by next year. At the first RCEP summit on the sidelines of an ASEAN summit in Manila in November, the 16 RCEP leaders discussed the way forward for an earnest conclusion of RCEP talks. "We hereby instruct our ministers and negotiators to intensify efforts in 2018 to bring the RCEP negotiations to conclusion, and resolve to ensure they have the necessary support to achieve this outcome," the RCEP leaders said in a joint statement. Duterte, who chaired the RCEP summit, said RCEP is "not simply another trade agreement but a trade deal that could provide the size and scale to unleash new potentials and write new rules of the game of the international trade order." "Changing global economic landscape requires us to urgently bring the negotiations to a close and to create deeper trade linkages that would demonstrate our commitment to free and open markets," Duterte said. The 16 participating countries account for almost half of the world population, 31.6 percent of global output, 28.5 percent of global trade and a fifth of the global foreign direct investment inflows in 2016, according to ASEAN data. The 10-member ASEAN groups Brunei, Cambodia, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar, the Philippines, Singapore, Thailand, and Vietnam. RCEP, launched in November 2012, "is focusing on harmonizing rules and regulations throughout the region. Such regulatory convergence will significantly reduce the cost of doing business in the region," said Jayant Menon, lead economist of the Asian Development Bank (ADB). Once RCEP is established, he said the next step would be to broaden it toward greater regional economic integration through the FTAAP that includes all 21 APEC economies. "FTAAP is the only proposal so far that includes both the United States and China," Menon said.	HONG KONG: Despite a lackluster global economic recovery, the Asia-Pacific region has remained as the world's most economically dynamic region and the main engine of global growth, almost a decade after the 2008 global financial crisis.
«ខ្លៅ» គ្មានចំណេះដោយគ្មានការសិក្សារៀនសូត្រ។ មនុស្សខ្លៅ មនុស្សដែលមិនបានសិក្សា។ «ឆោត» ដែលងាយនឹងបញ្ឆោត។ ឆោតឆៅ ដែលឆោតខ្លៅឆៅគំនិត។ ចំណែក «ល្ងង់» ដែលមិនចេះ, ដែលមិនងាយយល់។ ល្ងង់ខ្មៅ ល្ងង់ព្រោះឥតបានរៀនសោះ, ងងឹតល្ងង់ ល្ងង់ឈឹងសូន្យដូចនៅក្នុងទីងងឹត, ល្ងេល្ងង់ ល្ងង់ល្ងេល្ងើគ្មានដឹងខុសត្រូវ៕	ពាក្យថា «ខ្លៅ ឆោត និងល្ងង់» តែងបង្ហាញថា ជាមនុស្សដែលមានភាពអន់ថយនឹងការយល់ដឹងទូទៅ។
បើតាមលោក ថន ថារិទ្ធិ ឈ្មោះដើមរបស់ម្ដាយលោកគឺ សោម វ័ណស៊ុក។ ពេលចូលសិល្បៈឈ្មោះ សោម វ័ណស៊ុកដានី ប៉ុន្តែសាធារណជននិយមហៅថា សោម វណ្ណសូដានី។ ចំណែកឈ្មោះឪពុករបស់លោក សរសេរថា ជា យុធថន ហើយមហាជន និយមសរសេរថា ជា យុទ្ធថន។ លោក ថន ថារិទ្ធិ បានផ្ដល់បទសម្ភាសដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោកសុំឱ្យក្រុមព្រះសុរិយា កែតម្រូវខ្លឹមសារ ដែលក្រុមនេះបានផ្សាយពីមរណភាពម្ដាយរបស់ខ្លួន ដោយលោកថា វាមានភាពមិនពិត ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសសព ហើយវាហាក់ដូចជាសម្លាប់លោកទាំងរស់។ កាលពីពេលកន្លងទៅ ក្រុមព្រះសុរិយា បានចេញផ្សាយពីមរណភាពរបស់អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី នៅលើយូធូប(YouTube) ដោយបង្ហាញថា អ្នកស្រីត្រូវបានយកទៅសម្លាប់ ក្រោយពេលខ្មែរក្រហម៧រូប ដែលភាគច្រើនមានអាយុ១៣ឬ១៤ឆ្នាំចាប់រំលោភរួច។ លោក ថន ថារិទ្ធិ ការចេញផ្សាយលើបណ្ដាញសង្គម YouTube កន្លងទៅ ក្រុមព្រះសុរិយា បានយោងសម្ដីរបស់លោក យូ ផល្លី ដែលបុរសរូបនោះ អះអាងថា ខ្លួនជាអតីតប្រជាជនរស់នៅក្នុងមូលដ្ឋានជាមួយអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ថែមទាំងបានប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយអ្នកស្រី យ៉ាងជិតស្និទ្ធ មុនពេលអ្នកស្រីត្រូវបានគេចាប់ទៅដាក់ក្នុងមន្ទីរកែប្រែ។ តាមការអត្ថាធិប្បាយរបស់ក្រុមព្រះសុរិយា យប់មួយលោក យូ ផល្លី បានឃើញគេយកអ្នកស្រី សោម វ័ណស៊ុកដានី ទៅសម្លាប់ចោល តាមរយៈកូនម្នាក់របស់មេកង បានប្រាប់ឱ្យដឹង។ ការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមថា បុរសឈ្មោះ យូ ផល្លី បញ្ជាក់ថា នាម៉ោងប្រហែល១២យប់ ខ្មែរក្រហមចំនួន៧នាក់ បានយកអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ទៅដាក់នៅក្រោមផ្ទះក្បឿងមួយខ្នង ទល់មុខវិហារវត្តប្រឡាយ។ ខ្មែរក្រហមទាំងនោះ មានអាយុប្រមាណ១៣ឬ១៤ឆ្នាំ និងមានម្នាក់អាយុ២៥ឆ្នាំ។ មុនពេលយកអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ទៅសម្លាប់ ពួកគេបានចាប់រំលោភអ្នកស្រីម្នាក់ម្ដងៗ រួចទើបយកទៅសម្លាប់ចោល ដោយពុះយកថ្លើមនិងប្រមាត់របស់អ្នកស្រី យកទៅឆាទទួលទានក្លែមស្រាផង។ ព័ត៌មានខាងលើ ត្រូវបានស្រង់ចេញពីការផ្សាយរបស់ក្រុមព្រះសុរិយា លើបណ្ដាញសង្គមយូធូប (YouTube) កាលពីពេលកន្លងទៅ។ ត្រង់ចំណុចរំលោភមុនសម្លាប់នេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យលោក ថន ថារិទ្ធិ ដែលបានអះអាងថា ត្រូវជាកូនប្រុសតែម្នាក់របស់អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ឈ្មោះដើម សោម វ័ណស៊ុក ជាមួយលោក ជា យុធថន មានការមិនពេញចិត្ត។ លោក ថន ថារិទ្ធិ អះអាងថា ប្រពន្ធដើមឪពុករបស់លោក គឺអ្នកស្រី អោម ភូមី បានប្រាប់ថា ម្ដាយរបស់លោក គឺអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ស្លាប់ដោយសារទាស់ត្រកួនកន្ទែក។ លោកបន្ថែមថា លោកយាយមួយរូបទៀតឈ្មោះ តូច ទូច ដែលរស់នៅក្បែរអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី កាលក្នុងជំនាន់ប៉ុលពត ក៏និយាយដូចគ្នាចំពោះមរណភាពនេះដែរ។ លោក ថន ថារិទ្ធិ ពាក់អាវក្រហម ហើយស្ត្រីចំណាស់សក់សកាត់ខ្លី គឺអ្នកស្រី អោម ភូមី ប្រពន្ធដើមលោក ជា យុធថន(រូបផ្ដល់ឱ្យ) លោក ថន ថារិទ្ធ បញ្ជាក់បន្ថែម៖«ប្រពន្ធដើមឪពុកខ្ញុំ(អោម ភូមី) គាត់មកពីអាមេរិក គាត់មានប្រសាសន៍ថា អ្នកម្ដាយរបស់ខ្ញុំ ច្រឡំយកត្រកួនកន្ទែក មកលាយជាមួយបបរ គាត់ហូបទៅក៏រាក ហើយគាត់ក៏ស្លាប់។ លោកយាយ ទូច តា អ៊ុក ក៏គាត់មានប្រសាសន៍ដូចគ្នាអ៊ីចឹងដែរ។ តើកាលសម័យប៉ុលពត លោកយាយ ទូច នៅក្បែរអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានីទេ? គាត់នៅជាមួយតែម្ដង។ ប្រពន្ធដើមឪពុកខ្ញុំ គាត់ថាផ្ទះគេនៅក្បែរៗគ្នា ធ្វើពីឫស្សី។ តើលោកបានឮផ្ទាល់ពីលោកយាយ ឬឮតពីគេ? ខ្ញុំបានឮផ្ទាល់ពីលោកយាយ»។ សូមស្ដាប់សំឡេងរបស់លោក ថន ថារិទ្ធ បន្ថែម៖ លោក ថន ថារិទ្ធ ថែមទាំងបញ្ជាក់ទៀតថា រឿងរ៉ាវម្ដាយរបស់លោកត្រូវបានជម្លៀសចេញទៅផ្លូវជាតិលេខ៣ គឺជាការពិត។ ប៉ុន្តែក្រោយមកឪពុករបស់លោក គឺលោក ជា យុទ្ធថន បានពឹងប្អូនប្រុសធម៌ ដែលធ្វើជាមេកងខ្មែរក្រហមឱ្យស៊ើបសួរដំណឹង អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី។ ក្រោយរកឃើញ មេកងនោះ បាននាំអ្នកស្រី សោម វ័ណស៊ុក មករស់នៅជិតលោក ជា យុទ្ធថន វិញ គឺនៅខេត្តបាត់ដំបងក្នុងស្រុកមោងឫស្សី។ លោក ថន ថារិទ្ធ ថារឿងរ៉ាវទាំងអស់នេះ គឺអ្នកស្រី អោម ភូមី ត្រូវជាប្រពន្ធដើមរបស់លោក ជា យុទ្ធថន ប្រាប់លោកដោយផ្ទាល់។ «ប្រពន្ធដើមឪពុកខ្ញុំឈ្មោះ អោម ភូមី គាត់មកលេងស្រុកខ្មែរក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ ហើយ អ៊ំ យ៉ាន(ឈ្មោះ យ៉ាន ត្រូវជាប្អូនអ្នកស្រី អោម ភូមី) គាត់ប្រាប់បងស្រីគាត់ថា មានកូន វ័ណស៊ុក មួយនៅរស់។ ប្រពន្ធដើមរបស់ឪពុកខ្ញុំថា បើកូន វ័ណស៊ុក គឺកូនប្ដីគាត់ ហៅវាមកជួបមក។ ពេលខ្ញុំមកជួប គាត់ក៏ប្រាប់ពីប្រវត្តិតាំងពីដើមទីទាំងអស់។ គាត់បានប្រាប់ថា ម៉ាក់ខ្ញុំពីដើមចេញទៅផ្លូវជាតិលេខ៣ ទាំងក្រុមគ្រួសារខាងម្ដាយខ្ញុំ មានប៉ាអ៊ំ ម៉ាក់ខ្ញុំ ពូខ្ញុំ និងសាច់ថ្លៃទាំងអស់ ព្រមទាំងលោកយាយខ្ញុំ ព្រាប ម៉ុច និងលោកតាខ្ញុំ សោម ផន ទាំងម្ដាយមីងខ្ញុំឈ្មោះ អ៊ំ បុប្ផា សព្វថ្ងៃគាត់រស់នៅប្រទេសកាណាដា។ ប្រពន្ធដើមឪពុកខ្ញុំថា គ្រួសារខាងម្ដាយខ្ញុំចេញទៅដល់ខេត្តកំពត។ ម្ដាយខ្ញុំ(ប្រពន្ធដើមឪពុក) អះអាងថា នៅពេលគាត់ទៅដល់មោងឫស្សី ឪពុកខ្ញុំគាត់ខំស្រាវជ្រាវរកម្ដាយខ្ញុំ។ ឪពុកខ្ញុំគាត់ហ៊ានស្រាវជ្រាវ ដោយសារគាត់មានកូនចិញ្ចឹមមួយឈ្មោះ ផាត ជាមេខ្មែរក្រហម កាលពីជំនាន់នោះ។ ម៉ាក់ ភូមី បន្តថា ពេលបានដឹងដំណឹង បងផាតក៏បានទៅយកម្ដាយខ្ញុំពីភូមិកូនសត្វហ្នឹងមក ហើយមិនមែនយកមកតែគាត់ទេ គឺយកគ្រួសារនិងសាច់ញាតិគាត់មកទាំងអស់។ ប៉ុន្តែបង ផាត ថាមិនអាចដាក់ក្នុងសហករណ៍តែមួយជាមួយគ្នាទេ ឱ្យនៅម្ខាងស្ទឹងម្នាក់អាចឆ្លងមកមើលគ្នាបាន»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក ថន ថារិទ្ធិ»។ សូមស្ដាប់សំឡេងរបស់លោក ថន ថារិទ្ធិ បន្ថែម៖ ចំណែកលោក តូច ច័ន្ទថន ដែលបានអះអាងថា លោកត្រូវជាប្អូនជីដូនមួយខាងម្ដាយ ជាមួយលោក ជា យុទ្ធថន ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថាអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ពិតជាបានទៅរស់នៅក្បែរលោក ជា យុធថន និងប្រពន្ធដើម នៅខេត្តបាត់ដំបងប្រាកដមែន។ លោក តូច ច័ន្ទថន (ស្ដាំដៃ)ពាក់អាវពេទ្យពណ៌សដៃវែង ដែលអះអាងថាជាប្អូនជីដូនមួយខាងម្ដាយ ជាមួយលោក ជា យុធថន(រូបផ្ដល់ឱ្យ) «គេដាក់នៅរ៉ាជិតមោង ហួសមោងបន្តិចគេមានដាក់រ៉ាកោះចា រ៉ាគោកត្រំ ហើយគេដេញឱ្យទៅនៅតាមដំបូក។ ក្រោយមកបងប្រុសនិងបងស្រីខ្ញុំគាត់ទៅកាប់អុស គាត់ថាម៉ាក់ៗ ខ្ញុំឃើញបងថន ហើយប្រពន្ធដើមគាត់ កូនគាត់មកដែរ ប៉ុន្តែឃើញបង សោម វណ្ណសូដានី នៅផ្សេង ដូចជាគាត់ត្រូវគ្នាទាំងអស់វិញហើយ ទាំងប្រពន្ធដើមគាត់ ដូចមិនឃើញឈ្លោះគ្នា។ ម៉ាក់ថាកុំមាត់ បើជួបវា ប្រាប់វាឱ្យដាក់ប្រវត្តិរូបកុំថាតួកុន ដាក់ថាអាពុកធាក់ស៊ីក្លូ ម្ដាយមេផ្ទះ ហើយវាសាច់ដុំធំៗអ៊ីចឹង ថាវាស៊ីឈ្នួលពុះអុសលក់»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក តូច ច័ន្ទថន។ សូមស្ដាប់សំឡេងរបស់លោក តូច ច័ន្ទថន បន្ថែម៖ ឆ្លើយតបទៅលោក ថន ថារិទ្ធិ វិញ ប្រធានក្រុមព្រះសុរិយាលោក យាង វណ្ឌី ថាប្រសិនបើលោក ថន ថារិទ្ធិ មានភស្តុតាងត្រឹមត្រូវ នោះក្រុមព្រះសុរិយានឹងកែតម្រូវតាម ប៉ុន្តែប្រសិនបើលោក ថន ថារិទ្ធិ គ្រាន់តែនិយាយ ដោយមិនមានភស្ដុតាងច្បាស់លាស់ទេ នោះការកែប្រែមិនអាចទៅរួចឡើយ។ លោក យាង វណ្ឌី បានបញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ៖«ក្នុងករណីហ្នឹងពួកយើងមិនអាចកែតម្រូវបានទេ ដោយសារតែពួកយើងធ្វើការងារតាមវិជ្ជាជីវៈ បានន័យថាពួកយើងជាអ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ យើងធ្វើការងារដូចជាអ្នកស៊ើបអង្កេតអ៊ីចឹង គឺពួកយើងធ្វើការងារផ្អែកលើភស្តុតាង។ កន្លងមកយើងមានច្រើន តាមរយៈសាក្សីរស់ តាមរយៈទស្សនាវដ្ដីដែលគេបានចុះកាលពីឆ្នាំ៩០ជាង សំខាន់មែនទែនគឺសាក្សីរស់ ដែលពួកគាត់នៅសេសសល់ ហើយគាត់ផ្ដល់ភស្ដុតាងឱ្យពួកយើងថា លោក ស្រី សោម វណ្ឌសូដានី គាត់មានកូនប៉ុន្មាននាក់ កូនគាត់នៅទីណាខ្លះ ហើយគាត់នៅរស់របៀបម៉េចគឺយើងមានទាំងអស់។ យើងមិនអាចកែតម្រូវទៅតាមបុគ្គលណាម្នាក់ ប្រសិនបើគាត់មានភស្ដុតាគ្រប់គ្រាន់ គាត់ផ្ដល់ឱ្យក្រុមព្រះសុរិយា យើងនឹងកែតម្រូវតាម។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីដែលគាត់និយាយតែមាត់ គាត់មិនមានភស្ដុតាងទេ យើងមិនអាចកែតម្រូវ»។ សូមស្ដាប់សំឡេងលោក យាង វណ្ឌីបន្ថែម៖ ទោះជាយ៉ាងណា ក្រុមព្រះសុរិយា ក៏បានចេញផ្សាយព័ត៌មានមួយទៀត លើបណ្ដាញសង្គមយូធូប ដោយបានបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី និងលោក ជា យុទ្ធថន ពិតជាមានស្នេហាជាមួយគ្នាក្រៅភាពយន្តពិតមែន ប៉ុន្តែតារាសម្ដែងពោរពេញដោយទេពកោសល្យទាំងពីររូបនេះ មិនមានកូនជាមួយគ្នាឡើយ។ ក្រុមព្រះសុរិយា បានអះអាងថា ខ្លួនបានរកឃើញសម្ដីរបស់អ្នកស្រី ភួង ភូមី ភរិយា ដើមរបស់លោក ជា យុទ្ធថន បានទទួលស្គាល់ពីទំនាក់ទំនងស្នេហារបស់អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ជាមួយប្ដីរបស់អ្នកស្រីមែន ប៉ុន្តែអ្នកស្រី បញ្ជាក់ថា អ្នកទាំងពីរមិនមានកូនជាមួយគ្នាឡើយ។ នេះគឺជាការស្រង់ខ្លឹមសារខ្លះៗ ចេញពីការផ្សាយរបស់ក្រុមព្រះសុរិយាលើបណ្ដាញយូធូប។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក ថន ថារិទ្ធិ ដែលបានអះអាងថា ខ្លួនជាកូនប្រុសតែម្នាក់របស់អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី បញ្ជាក់ថាប្រពន្ធដើមឪពុករបស់ខ្លួន មានឈ្មោះ អោម ភូមី(អោម វ័ណភូមី)។ ប៉ុន្តែក្រុមព្រះសុរិយា បានផ្សាយថា ប្រពន្ធដើមរបស់លោក ជា យុទ្ធថន ឈ្មោះ ភួង ភូមី។ លោក ជា យុធថន តារាភាពយន្តទសវត្សរ៍៦០ ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងកូនប្រុសអ្នកស្រី សោម វ័ណស៊ុក ឬ សោម វណ្ណសូដានីនេះ លោក តូច ចាន់ថន ដែលមានស្រុកកំណើតនៅរាជធានីភ្នំពេញ ហើយបច្ចុប្បន្នលោកទៅរស់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោក ថន ថារិទ្ធ ពិតជាកូនប្រុសអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ជាមួយលោក ជា យុទ្ធថន ប្រាកដមែន។ លោក តូច ច័ន្ទថន បញ្ជាក់ថា ដ្បិតតែពេលនោះលោកនៅមានអាយុតិចក្ដី ប៉ុន្តែលោកនៅចាំរឿងរ៉ាវទាំងអស់ ពាក់ព័ន្ធនឹងទំនាក់ទំនងស្នេហ៍របស់តារាសម្ដែងទាំងពីរនាក់នេះ។ លោក តូច ច័ន្ទថន ថាអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី និងលោក ជា យុទ្ធថន តែងចេញចូលផ្ទះប៉ារបស់លោក ដែលមានសក្ដិ៥ (ឋានន្តរសក្ដិក្នុងមន្ត្រីរាជការសម័យ លន់ នល់) ជាញឹកញាប់ ហើយទំនាក់ទំនងស្នេហ៍នេះ សាច់ញាតិរបស់លោកទាំងអស់បានដឹងគ្រប់គ្នា។ ក្រោយពីដឹងថា អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី មានផ្ទៃពោះជាមួយលោក ជា យុទ្ធថន ប្រពន្ធដើមគឺអ្នកស្រី អោម ភូមី ក៏បានទៅរករឿងអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី និងលោក ជា យុទ្ធថន ដល់ផ្ទះរបស់ប៉ាលោក តូច ច័ន្ទថន។ លោក តូច ច័ន្ទថន បញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ៖«ថាមានទម្ងន់ ខ្ញុំកើយភ្លៅម៉ាក់របស់ខ្ញុំណា ម៉ាក់ខ្ញុំថា បើមានទម្ងន់ហើយធ្វើយ៉ាងម៉េចទុកកូនទៅ កុំយកវាចេញវាជាដំណក់ឈាម។ តើខាងប្រពន្ធដើមគាត់មានការខឹង ឬជំទាស់ទេ? ខឹងតើ ពេលបង ជា យុទ្ធថន មកផ្ទះខ្ញុំគាត់ឱ្យគេស៊ើបដឹង ក៏គាត់មករករឿង។ ម៉ាក់ខ្ញុំគាត់មានទូរសព្ទរវៃដៃ គាត់តេទៅប៉ាថា ប៉ាអើយប្រពន្ធដើមអាថន គេនាំគ្នាមករករឿងផ្ទះយើងហើយ ប៉ាឯងឱ្យអ្នកណាមកពន្យល់វាបន្តិចមក។ ម៉ាក់ខ្ញុំថា ឪឡូវស្ងាត់បន្តិចទៅ រម្ងាប់អារម្មណ៍បន្តិចទៅ។ ប្រពន្ធដើមគាត់ កាលនោះចិត្តដាច់ណាស់ មិនសូវមកលេងផ្ទះខ្ញុំទេ គាត់ថាម៉ាក់ប៉ារបស់ខ្ញុំកាន់ជើង អ៊ីចឹងណា»។ សូមស្ដាប់សំឡេងរបស់លោក តូច ច័ន្ទថន បន្ថែម៖ អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី និងលោក ជា យុធថន តារាភាពយន្តទសវត្សរ៍៦០ លោក តូច ច័ន្ទថន បានឆ្លើយតបសំណួររបស់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖«ដោយសារតែឆ្លងកាត់សម័យសង្គ្រាម ពេលដែលចូលដល់សម័យសង្គ្រាមហើយ អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ក៏មិនទាន់សម្រាលកូនដែរ ដូច្នេះវត្តមានលោក ថន ថារិទ្ធិ ដែលថាត្រូវជាកូនរបស់គាត់ទាំងពី(លោក ជា យុទ្ធថន និងអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី) ហេតុដូចម្ដេចបានជាលោកជឿថាគាត់ជាកូន? លោកមិនខ្លាចគេបន្លំទេ? អត់ទេ ដូចមិនបន្លំទេ។ ម៉ាក់ធំខ្ញុំថា ជា យុទ្ធថន ហ្នឹងវាមានកូនជាមួយ សោម វណ្ណសូដានីមួយ ឥឡូវបានជួបវាហើយឱ្យវានៅជាមួយ តែវាថាវាចង់នៅវត្ត ដើម្បីធ្វើបុណ្យសន្សំកុសលឱ្យម៉ាក់ប៉ាវា។ ខ្ញុំឮម៉ាក់ធំប្រាប់អ៊ីចឹង»។ សូមស្ដាប់សំឡេងលោក តូច ច័ន្ទថន៖ ចំណែកលោក ថន ថារិទ្ធ ក៏បានអះអាងដែរថា ប្រពន្ធដើមប៉ារបស់លោកគឺអ្នកស្រី អោម ភូមី បានប្រាប់លោកដោយផ្ទាល់ ថាលោកនេះហើយគឺជាកូនប្រុសតែម្នាក់របស់អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ជាមួយលោក ជា យុធថន។ លោក ថារិទ្ធ ថែមទាំងបន្ថែមទៀតថា ដោយក្ដីអាណិតស្រឡាញ់ កាលពីឆ្នាំ១៩៩៧ អ្នកស្រី អោម ភូមី បានសុំឱ្យលោកទៅរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកជាមួយអ្នកស្រី ប៉ុន្តែលោកមិនអាចទៅបាន ព្រោះជាប់នៅមើលថែក្មេងកំព្រា។ បុរសដែលកើតក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥រូបនេះ បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើក្រុមព្រះសុរិយា មិនជឿជាក់លើលោកដែលជាកូន គួរណាស់ក្រុមនេះទៅសួរនាំសាច់ញាតិទាំងខាងម្ដាយនិងខាងឪពុករបស់លោក ព្រោះសាច់ញាតិទាំងនោះនៅមានជីវិតច្រើន។ លោក ថន ថារិទ្ធិ ដែលអះអាងថាជាកូនរបស់អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី និងលោក ជា យុទ្ធថន(រូបផ្ដល់ឱ្យ) លោក ថារិទ្ធិ បន្ថែម៖«បើគាត់(ក្រុមព្រះសុរិយា) មិនទុកចិត្តថាខ្ញុំជាកូនរបស់លោកទាំងពីរ គួរណាស់គាត់ស៊ើបសួរប្រវត្តិឪពុកម្ដាយរបស់ខ្ញុំ ពីសាច់ញាតិទាំងសងខាង។ សាច់ញាតិខាងឪពុកខ្ញុំមានច្រើនណាស់ ហើយខាងម្ដាយខ្ញុំក៏មានដែរ។ ត្រកូលខាងលោកយាយខ្ញុំ គឺលោកយាយ ជុំ គាត់នៅខាងដំដែកទាំងអស់។ បើខាងម្ដាយខ្ញុំវិញ នៅខាងឧដុង្គវាំងចាស់ គឺសុទ្ធតែសែស្រឡាយខាងម្ដាយខ្ញុំទាំងអស់ មានទាំងពូ ហ៊ុន មុនីវណ្ណ ពូរដ្ឋ លោកយាយម៉ុច លោកយាយរឹម គាត់នៅថ្មគោល។ គាត់(ក្រុមព្រះសុរិយា) ផ្សាយថាម្ដាយខ្ញុំត្រូវបានក្មេងៗអាយុ១៣ឬ១៤ឆ្នាំ រំលោភហើយយកទៅសម្លាប់ ហាក់ដូចជាសម្លាប់ខ្ញុំទាំងរស់។ គាត់ផ្សាយមិនមានការពិត។ ខ្ញុំសុំឱ្យកូនក្រុមព្រះសុរិយា កែតម្រូវមរណភាពម្ដាយរបស់ខ្ញុំវិញ»។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខាងលើ លោក យាង វណ្ឌី បានបញ្ជាក់ថា លោកបានស្រាវជ្រាវឃើញថា អ្នកស្រី សោម វណ្ឌសូដានី និងលោក ជា យុទ្ធថន មិនមានកូនជាមួយគ្នាឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក វណ្ឌី ក៏បានអះអាងដែរថា លោកមានឯកសារជាសំឡេងរបស់សាច់ញាតិអ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ផងដែរ។ «បើតាមតែខ្ញុំដឹង សោម វណ្ណសូដានី មិនអាចមានកូនជាមួយនឹងលោក ជា យុទ្ធថន បានទេ ព្រោះយើងស៊ើបតាមរយៈមហាជន និងតាមរយៈតារាភាពយន្តមួយចំនួនដែលនៅរស់។ អានេះយើងមិនអាចសន្និដ្ឋានបានទេ នេះជារឿងរបស់គាត់ ប៉ុន្តែយើងធ្វើការទៅតាមវិជ្ជាជីវរបស់យើង យើងមិនអាចទៅលូកលាន់អ្វីច្រើនជាងនេះទេ។ ករណីនេះយើងមិនចង់ធ្វើអ្វីច្រើន ឱ្យមានបញ្ហាអ្វីតទៅទៀតទេ។ ប្រសិនបើក្នុងករណីមួយ ដែលគាត់នៅតែទាមទារឱ្យយើងបកស្រាយ ឬឱ្យយើងធ្វើការងារអ្វីមួយទៀត យើងនឹងបញ្ចេញភស្តុតាងមួយទៀត ទៅឱ្យគាត់បានដឹង។ ការពិតមិនមែនយើងមិនមានទំនាក់ទំនង ជាមួយសាច់ញាតិរបស់លោកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ទេ យើងមាន។ ហើយយើងក៏មានសំឡេងដែរ ប៉ុន្តែយើងមិនទាន់បញ្ចេញទេ ហើយក្នុងករណីនេះ ប្រសិនបើគាត់នៅតែទាមទារ យើងក៏បញ្ចេញដូចគ្នា»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក យាង វណ្ឌី។ សូមស្ដាប់សំឡេងរបស់លោក យាង វណ្ឌី បន្ថែម៖ បើតាមលោក ថន ថារិទ្ធិ លោកបានទៅលេងអ្នកស្រី អោម ភូមី នៅសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីអ្នកស្រី អោម ភូមី នៅមានអាយុដែរ៕ លោក យាង វណ្ឌី ប្រធានក្រុមព្រះសុរិយា លោក សោម វ័ណសាយ ប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី (រូបផ្ដល់ឱ្យ)	ភ្នំពេញ៖ លោក ថន ថារិទ្ធិ ដែលបានអះអាងថាខ្លួនគឺជាកូនប្រុសរបស់អ្នកស្រី សោម វណ្ណសូដានី ជាមួយលោក ជា យុទ្ធថន តារាសម្ដែងដ៏ល្បី ក្នុងទសវត្សរ៍ទី៦០ បានស្នើឱ្យក្រុមព្រះសុរិយា កែតម្រូវរឿងរ៉ាវមរណភាពម្ដាយរបស់ខ្លួនឡើងវិញ ដោយបញ្ជាក់ថា គាត់ស្លាប់ដោយសារពុល ឬទាស់ត្រកួនកន្ទែក មិនមែនត្រូវបានសម្លាប់ ក្រោយទាហានខ្មែរក្រហមអាយុ១៣ ឬ១៤ឆ្នាំ និង២៥ឆ្នាំ រំលោភនោះឡើយ។ ប្រធានក្រុមព្រះសូរិយា បានអះអាងពីការងារប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈរបស់ក្រុមការងារខ្លួន ហើយលោកស្វាគមន៍បើលោក ថារិទ្ធិ មានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។
ការជ្រើសរើសជ័យលាភីទាំង១០០នាក់ គណៈកម្មការពិនិត្យទៅលើលក្ខខណ្ឌតិកៈផ្សេងៗដូចជា កម្រិតភាសាអង់គ្លេស ប្រវត្តិនៃការសិក្សា សិស្សមកពីបណ្តាខេត្ត និងយេនដ័រ។ ក្នុងចំណោមជ័យលាភីទាំង១០០នាក់ ដែលទទួលបានអាហារូបករណ៏នេះ មានមកពីរាជធានី ខេត្តក្រុងចំនួន១៨ មានស្រី ៤៩នាក់ និងប្រុស ៥១នាក់។ អាហារូបករណ៏សម្រាប់រៀនភាសាអង់គ្លេសក្រៅម៉ោងនៅសាលា ACE គឺដើម្បីបំប៉នភាសាអង់គ្លេស និងបង្កើនឱកាសក្នុងការទទួលបានអាហារូបករណ៏ទៅសិក្សានៅបរទេស។ គួររំលឹកផងដែរថា អាហារូបករណ៏ ACE Inspiring Excellence Scholarships នឹងត្រូវបានផ្តល់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ សាកល្បង (២០១៨ និង ២០១៩) ក្រោយពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងស្ថាប័ន IDP Education បានចុះអនុសារណៈយោគយល់គ្នាកាលពីខែតុលាកន្លងទៅនេះ សម្រាប់រៀនភាសាអង់គ្លេសក្រៅម៉ោងនៅសាលា ACE។ អ្នកដែលទទួលបានអាហារូបករណ៍នេះទាំង១០០នាក់ នឹងចាប់ផ្តើមឲ្យចូលរៀនវគ្គភាសាអង់គ្លេសក្រៅម៉ោងនៅសាលា ACE នៅដើមខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ព្រមទាំងទទួលបានឱកាសចូលរួមនៅក្នុងសកម្មភាពផ្សេងៗរបស់សាលាក្រៅពីការសិក្សាផងដែរ។ សម្រាប់បញ្ជីឈ្មោះជ័យលាភីអាហារូបករណ៏ សូមចូលទៅកាន់គេហទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ ក្រសួង៖ https://www.facebook.com/moeys.gov.kh ឬសាលា ACE៖ https://www.facebook.com/acecambodia ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និង ស្ថាប័ន IDP Education សូមជម្រាបជូនដំណឹងពីលទ្ធផលជ័យលាភីអាហារូបករណ៏ ACE Inspiring Excellence Scholarships ចំនួន ១០០កន្លែងទៅដល់សិស្សានុសិស្សដែលទើបប្រលងជាប់ថ្នាក់មធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅនេះ និងទទួលបាននិទ្ទេស A ឬ B ដើម្បីសិក្សាភាសាអង់គ្លេសរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញនៅ មជ្ឈមណ្ឌលអូស្ត្រាលីសំរាប់ការបណ្តុះបណ្តាល (សាលា ACE)។
សាខាដំបូងបង្អស់ ដែលនឹងបើកនៅទីក្រុងភ្នំពេញ គឺនៅសង្កាត់ទួលទំពូង ដែលជាសង្កាត់ពេញនិយមរបស់ជនបរទេស ក៏ដូចជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មដ៏មមាញឹកផងដែរ ខណៈដែលសាខា២ទៀត គ្រោងបើកនៅខែក្រោយ។ ក្រុមហ៊ុន United Food Group ទទួលបានសិទ្ធិអាជីវកម្មផ្តាច់មុខ មានផែនការពង្រីកសាខាចំនួន ៣០ហាង ក្នុងរយៈពេល២ ទៅ៣ឆ្នាំខាងមុខ។ United Food Group ជាក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុ កដែលមានបុត្រសម្ព័ន្ធភោជនីយដ្ឋាន Park Café ដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាមួយប្រតិបត្តិការចំនួន ២០សាខា នៅទូទាំងប្រទេស។ លោក Unnat Varma, អគ្គនាយកភីហ្សាហាត់ ប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក មានប្រសាសន៍ថា ៖«ក្រុមហ៊ុនភីហ្សាហាត់លំដាប់អន្តរជាតិ ពិតជាមានមោទកភាព នឹងសេចក្តីសោមនស្សរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ដែលបានចាប់ដៃគូពាណិជ្ជកម្មជាមួយ ក្រុមហ៊ុន យូណាតធីត ហ្វូតគ្រុប សម្រាប់ការបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូង របស់ភីហ្សាហាត់នៅទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា»។ លោក Unnat Varma បន្តថាលោកមានក្តីរំភើបយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការឈានចូលទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាទឹកដីដ៏សម្បូរបែបនៃវប្បធម៌ និងកេរដំណែលបេតិកភណ្ឌ។ ភីហ្សាហាត់ថ្មីដំបូង នឹងផ្តល់ជូនបទពិសោធន៍ដែលមានលក្ខណៈ ទំនើប ទាន់សម័យ និងបទពិសោធន៍ទទួលទាន អាហារភីហ្សាដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់បំផុត តាមគ្រប់សេវាកម្មទាំងអស់រួមមាន៖ ការញ៉ាំនៅក្នុងហាង សេវាកម្មវេចខ្ចប់ និងសេវាកម្មដឹកជញ្ជួនដោយឥតគិតថ្លៃដល់កន្លែង ជាមួយបច្ចកវិទ្យាឌីជីថលចុងក្រោយបង្អស់ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលបំផុត ជូនដល់អតិថិជននៅកម្ពុជា ក្នុងការទទួលបានបទពិសោធន៍ នៃរសជាតិភីហ្សាឆ្ងាញ់បំផុតនៅលើពិភពលោក។ «យើងជឿជាក់ថា ភីហ្សាហាត់ដែលជាម៉ាកល្បីល្បាញពីសហរដ្ឋអាមេរិក លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក គឺជាជម្រើសថ្មីមួយទៀតរបស់ប្រជានកម្ពុជា។ ហើយពួកយើង មានគោលបំណងលើកកម្ពស់បទពិសោធន៍ទំនើប នៃអាហារភីហ្សាតាមការផ្តល់ជូនរសជាតិលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ជូនដល់អតិថជនជាមួយនឹងតម្លៃ ដ៏សមរម្យបំផុត»។ នេះជាប្រសាសន៍របស់លោក ហេង សេងលី អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនយូណាយ ធីតហ្វូតគ្រុប ដោយលោកបានបន្តថា ស្របពេលដែលកម្រិតនៃប្រាក់ចំណូលរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា មានការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សដែលធ្វើឲ្យពួកគាត់ មានលទ្ធភាពចំណាយទៅលើផលិតផលរបស់ម៉ាកល្បីៗ ដើម្បីបង្កើនភាពស៊ីវីល័យ នៃការរស់នៅរបស់ពួកគាត់។ លោក ហេង សេងលី បន្តទៀតថា៖«ស្របពេលដែលប្រជាជនកម្ពុជា កាន់តែមមាញឹកជាមួយការប្រកបការងារ និងអាជីវកម្ម ហើយពួកគេមានលទ្ធភាពចំណាយ ទៅលើការកម្សាន្ត និងអាហារលក្ខណៈប្រណិត។ ទាំងនេះសបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ការចម្អិនអាហារ និងទទួលទានអាហារនៅផ្ទះ មានការធ្លាក់ចុះ ដូច្នេះហើយពួកយើងចង់ចូលរួម ក្នុងវិស័យនេះដើម្បីបង្កើនភាពងាយស្រួល ជូនអតិថិជន កម្ពុជាក្នុងការទទួលបានរសជាតិដ៏ឆ្ងាញ់ លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោកពីភីហ្សាហាត់។ អំពីក្រុមហ៊ុនយូណាយធីតហ្វូតគ្រុប ក្រុមហ៊ុនយូណាយធីតហ្វូតគ្រុប(UFG) គឺជាក្រុមហ៊ុនម្ហូបអាហារដែលគ្រប់គ្រងដោយ V Trust Group វិនិយោគជាមួយ EMIA កម្ពុជា ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសសិង្ហបុរី។ ក្រុមហ៊ុន UFG ត្រូវបានបង្កើតឡើង នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ជាមួយចក្ខុវិស័យ ក្នុងការផ្តល់ជូនម្ហូបអាហារ ដែលមានរសជាតិឆ្ងាញ់ សុវត្ថិភាព និងបទពិសោធន៍ដ៏រំភើប ជាមួយស្តង់ដារលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ជូនប្រជាជនកម្ពុជា។ UFG ជាក្រុមហ៊ុនភោជនីយដ្ឋានផាក កាហ្វេ ដែលបង្កើតឡើង តាំងពីឆ្នាំ ២០០៤។ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២០ ភោជនីយដ្ឋានផាក កាហ្វេមានសាខាទាំងអស់២០ សាខា ទូទាំងរាជធានីភ្នំពេញ កំពង់ចាម និងក្រុងព្រះសីហនុ។ អំពីភីហ្សាហាត់ ភីហ្សាហាត់ជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ Yum! Brands, Inc. (NYSE: YUM) ដែលមានហាងភីហ្សាច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។ បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៨ នៅ Witachi រដ្ឋ Kansas ភីហ្សាហាត់ មានប្រតិបិត្តិការណ៍ជាង ១៨.០០០ហាង នៅជាង ១០០ប្រទេសលើពិភពលោក។ ភីហ្សាហាត់ បានប្តេជ្ញាផ្តល់ជូននូវភាពងាយស្រួល ការកុម៉្មង់រហូតដល់ការដឹកជញ្ជូនដល់ទីកន្លែង។ ឥឡូវនេះ លើសពីពេលណាៗទាំងអស់ ក្នុងនាមជាម៉ាកភីហ្សាដែលធំជាងគេ ក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ភីហ្សាហាត់ បានប្តេចជ្ញាចូលរួមចំណែក ដើម្បីដើរតួនាទីក្នុងការបម្រើជូន អាហារសុវត្ថិភាព ដល់ក្រុមគ្រួសារអតិថិជនទាំងអស់។ ដើម្បីធានាបានសុវត្ថិភាព ជូនដល់អតិថិជនពួកគាត់ អាចបញ្ជាទិញភីហ្សាដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់របស់ពួកគាត់ មិនប៉ះពាល់ផ្ទាល់បានតាមរយៈការកម្ម៉ង់ពីក្នុងឡាន សេវាវេចខ្ចប់ និងសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនដល់កន្លែង ដែលមិនប៉ះពាល់ផ្ទាល់៕ (អត្ថបពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ សីហា ២០២១៖ ភីហ្សាហាត់ ដែលជាម៉ាកខ្នាតយក្សរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅខែសីហានេះ ដែលនាំមកនូវរសជាតិ និងបទពិសោធន៍នៃប្រណិតភាពទីកន្លែង បទពិសោធន៍នៃការទទួលទានភីហ្សា ជាមួយភាពទាន់សម័យបែបលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក។
តាមរយៈការស៊ើបអង្កេតរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ លោក ច័ន្ទថារិទ្ធ ដាក់ការសន្និដ្ឋានថា មូលហេតុដែលមានករណីចាប់ក្មេងនេះ ដោយសារតែមានមនុស្សមួយក្រុមបង្កើតបញ្ហាឡើង ក្នុងគោលបំណងកេងចំណេញអ្វីមួយ។ បើតាមស្នងការរងនគរបាលជាតិរូបនេះ សមត្ថកិច្ចកំពុងស្រាវជ្រាវរកអ្នកផ្ដើមគំនិតបង្កើតព័ត៌មានមិនពិត ចំពោះការចាប់ក្មេងនេះ ដើម្បីចាត់វិធានការទៅតាមផ្លូវច្បាប់។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន ក្រោយសន្និសីទស្តីពីការចាប់ក្មេង នៅថ្ងៃទី៣១ កក្កដា ២០១៧នេះ លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«អ្នកដែលបង្កើតព័ត៌មានមិនពិតនេះសមត្ថកិច្ចមានត្រុយខ្លះហើយតែមិនអាចប្រាប់ថាជានរណាបានទេ»។ សូមស្ដាប់សំឡេង៖	ស្នងការរងនគរបាលជាតិ លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ បានបដិសេធថា គ្មានករណីចាប់ក្មេងតាមសាលា និងសាធារណៈ ដូចនឹងការផ្សព្វផ្សាយរបស់បណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកឡើយ។ លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ ចាត់ទុកការបង្ហោះព័ត៌មានតាមបណ្ដាញសង្គមបែបនេះ ជាការបំពុលបរិយាកាសសន្តិសុខជាតិប៉ុណ្ណោះ។
អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេមួយនៅកម្ពុជា និង EMQ ដែលជាក្រុមហ៊ុនបណ្តាញទូទាត់ហិរញ្ញវត្ថុសកលផ្តល់សេវាផ្ទេរប្រាក់ឆ្លងប្រទេស បានចាប់ដៃគូសហការគ្នា ដើម្បីជួយសម្រួល ដល់ការផ្ទេរប្រាក់ឆ្លងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ភាពជាដៃគូនេះ នឹងជួយឱ្យ អេ អឹម ខេ កាន់តែមានសមត្ថភាពបន្ថែមទៀត ក្នុងការផ្តល់សេវាផ្ទេរប្រាក់ក្រៅប្រទេស ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ប្រសិទ្ធភាព ថ្លៃសេវាសមរម្យ តាមរយៈបណ្តាញទូទាត់ EMQ ជាពិសេសេ នឹងជួយលើកម្ពស់វិស័យហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងតំបន់ថែមទៀតផង។ លោក Max Liu ដែលជាស្ថាបនិក និងជាអគ្គនាយករបស់ EMQ បានមានប្រសាសន៍ថា៖«សេវាផ្ទេរប្រាក់ក្រៅប្រទេស ផ្តល់ដំណោះស្រាយដល់ប្រជាជនរាប់លាននាក់ ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ជាពិសេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាទីកន្លែងដែល EMQ បានផ្តល់សេវាផ្ទេរប្រាក់ឆ្លងប្រទេសដែលមានតម្លៃសមរម្យ មានសុវត្ថិភាព និងទុកចិត្តខ្ពស់ ដល់ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់»។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា៖«ដោយសហការផ្ទាល់ជាមួយ អេ អឹម ខេ មានន័យថា យើងកំពុងផ្តល់ជូនអតិថិជន នូវជម្រើសល្អបំផុត និងភាពបទបែនល្អ ក្នុងការផ្តល់សេវាផ្ទេរប្រាក់ក្រៅប្រទេសយ៉ាងស្រួល ចំណាយពេលត្រឹមតែប៉ុន្មាននាទីប៉ុណ្ណោះ។ យើងពិតជារីករាយណាស់ ក្នុងការធ្វើជាដៃគូ ជាមួយ អេ អឹម ខេ ដើម្បីលើកកម្ពសេវាហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា ជាពិសេសសេវាផ្ទេរប្រាក់ក្រៅប្រទេស»។ ការសហការគ្នា រវាង EMQ និង អេ អឹម ខេ ធ្វើឲ្យអតិថិជននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា អាចផ្ទេរប្រាក់បានភ្លាមៗ និងរីករាយ ជាមួយនឹងជម្រើសនៃការទូទាត់ រួមមានការដកប្រាក់ភ្លាមៗ អាចធ្វើប្រតិបត្តិការប្រាក់បញ្ញើនៅធនាគារដែលជាដៃគូ និងដាក់ប្រាក់ក្នុងកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ ឬការផ្ទេរជាសាច់ប្រាក់សម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់គ្រួសាររបស់ពួកគេ នៅទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កិច្ចសហការនេះ នឹងជួយលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ច ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានប្រជាជនត្រឹមតែ ២៧%ប៉ុណ្ណោះ ដែលប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ។ លោក គា បូរាណ ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ អេ អឹម ខេ បានមានប្រសាសន៍៖« នៅ អេ អឹម ខេ យើងប្តេជ្ញាផ្តល់ជូនអតិថិជន គ្រប់រូបនូវសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុប្រកប ដោយសុវត្ថិភាព រហ័ស និងងាយស្រួល នៅទូទាំងទ្វីបអាស៊ី ដែលជាកន្លែង EMQ មានជំហររឹងមាំ មួយនឹងការទូទាត់ដែលមានច្រើនជម្រើស«។ តាមលោក គា បូរាណ ភាពជាដៃគូរបស់យើង ជាមួយ EMQ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់ ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍមួយជំហានទៀត ក្នុងពេលដែល អេ អឹម ខេ កំពុងតែធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពសេវាហិរញញវត្ថុរបស់យើង ដើម្បីដើរឲ្យទាន់បច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយ និងដើម្បីផ្តល់ជូនអតិថិជនរបស់យើង មានភាពងាយស្រួល និងទំនុកចិត្តខ្ពស់។ ជាមួយនឹងរបាយការណ៍ឧត្តមភាពប្រតិបត្ដិការ និងការរីកចម្រើនរបស់ពិភពលោក ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់ រស់នៅជិតគ្នា EMQ បានបង្កើនការពង្រីកបណ្តាញរបស់ខ្លួន នៅទូទាំងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក អាហ្វ្រិក និងអាមេរិកខាងជើង ដោយអាចចូលទៅកាន់ទីផ្សារសំខាន់ៗ ចំនួន ៨០ នៅលើពិភពលោក។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុននេះ ត្រូវទទួលបានអាជ្ញាប័ណ្ណនៅ ហុងកុង សិង្ហបុរី ឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយបានចុះបញ្ជីជាអាជីវកម្មសេវាកម្មប្រាក់ នៅកាណាដាផងដែរ។ EMQ ក៏ត្រូវទទួលស្គាល់ដោយច្បាប់ របស់តៃវ៉ាន់ ដោយគណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យហិរញ្ញវត្ថុ នៅតៃវ៉ាន់ផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០៖ តាមរយៈការចាប់ដៃគូជាមួយ EMQ ដែលជាក្រុមហ៊ុនបណ្តាញទូទាត់ហិរញ្ញវត្ថុសកល ផ្តល់សេវាផ្ទេរប្រាក់ឆ្លងប្រទេស នឹងធ្វើឲ្យ អេ អឹម ខេ កាន់តែមានសមត្ថភាពមួយកម្រិតទៀត ក្នុងការផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជូនអតិថិជន ជាពិសេសសេវាផ្ទេរប្រាក់ក្រៅប្រទេស។
«ឥណ្ឌូណេស៊ី គាំទ្រប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលបានដេញថ្លៃធ្វើម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup នៅក្នុងឆ្នាំ ២០៣៤។ ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីក៏នឹងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការដេញថ្លៃរៀប World Cup បន្ទាប់ពីឆ្នាំ ២០៣៤ ទៅ។»។ លោក Erick Thohir ប្រធានសហព័ន្ធបាល់ទាត់ឥណ្ឌូណេស៊ី បាននិយាយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍បែបនេះ។ កាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុន FIFA ក៏បានប្រកាសអញ្ជើញប្រទេសមកពីទ្វីបអាស៊ី និងអូសេអានី ដាក់ការចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ការរៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួត World Cup នៅក្នុងឆ្នាំ ២០៣៤ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា។ លោក Thohir បានលើកឡើងថា លោកនឹងពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីជាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់អូស្ត្រាលី អំពីជម្រើសក្នុងការដាក់ដេញថ្លៃ ដែលអាចរួមបញ្ចូលប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរី ផងដែរ។ ប្រទេសអូស្ត្រាលី ក៏ធ្លាប់បានប្រកាសរួចហើយថាខ្លួន ក៏បានសម្លឹងរកមើលដៃគូសហការ ក្នុងការដេញថ្លៃធ្វើជាសហម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ World Cup បុរសផងដែរ ក្រោយរៀប World Cup នារីជាមួយនូវែលសេឡង់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ បានជោគជ័យ។ ស្ថាប័នបាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA កាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុន ក៏បានប្រកាសដោយភាពភ្ញាក់ផ្អើល ដោយប្រទេសម៉ារ៉ុក, អេស្ប៉ាញ និង ព័រទុយហ្កាល់ នឹងធ្វើជាសហម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួត World Cup 2030។ ប្រទេសប៉ារ៉ាហ្កាយ, អ៊ុយរូហ្កាយ និងអាហ្សង់ទីន នឹងត្រូវរៀបចំធ្វើម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតបើកឆាក ៣លើកដំបូង ដើម្បីគម្រប់ខួប ១០០ឆ្នាំ នៃកំណើតបាល់ទាត់ពិភពលោក៕	សហព័ន្ធបាល់ទាត់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី (PSSI) គាំទ្រដល់ការដេញថ្លៃធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរបស់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត សម្រាប់ការរៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០៣៤។ ការប្រកាសគាំទ្រនេះកើតឡើងក្រោយរយៈពេល ១សប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីស្ថាប័ន PSSI ប្រកាសថានឹងជជែងជាមួយអូស្ត្រាលី ក្នុងការរួមគ្នាដេញថ្លៃសធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ World Cup 2034 ដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ចូលរួមពីសំណាក់ម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរី។
Regis ធ្លាប់បង្ហាញខ្លួនឲ្យក្រុមរហស្សនាម Baggies ចំនួន ២៩៧ប្រកួត ស៊ុតបញ្ចូលទី ១១២គ្រាប់ មុនផ្លាស់ទៅចូលរួមជាមួយ Coventry City នៅឆ្នាំ ១៩៨៤ ក្នុងតម្លៃ ២៥ម៉ឺនផោន ប្រមាណ ៣៤ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ លោក ក៏ធ្លាប់លេងឲ្យជម្រើសជាតិអង់គ្លេសបាន ២៧៤ប្រកួតដែរ និងរកគ្រាប់បាល់បាន ៦២គ្រាប់ មុនពេលចូលនិវត្តន៍ ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៦។ ក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ Regis គឺជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់កីឡាករបាល់ទាត់ស្បែកខ្មៅ។ កាលពីលោកលេងជាមួយ Laurie Cunningham និង Brendon Batson នៅកីឡដ្ឋាន The Hawthorns របស់ West Brom។ អ្នកទាំង៣ (Regis, Cunningham និង Batson) ត្រូវបានគេឲ្យរហស្សនាមថា The Trio នាអំឡុងពេលនោះ ប៉ុន្តេក៏ត្រូវបានអ្នកគាំទ្ររើសអើងជាតិសាសន៍នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ដែរ៕	Cyrille Regis អតីតខ្សែប្រយុទ្ធ West Bromwich Albion និងក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអង់គ្លេសបានស្លាប់នៅអាយុ ៥៩ ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ BBC។
ខ្សែប្រយុទ្ធអន្តរជាតិអ៊ុយរូហ្គាយវ័យ ៣៣ឆ្នាំរូបនេះ បានបង្ហាញការមិនចង់រួមរស់បន្តជាមួយ Barca តទៅទៀត ខណៈក្លិបរហស្សនាមអ្នកមានបុណ្យក៏យល់ព្រមឲ្យរូបគេចាកចេញដោយគ្មានតម្លៃខ្លួន ប៉ុន្តែមិនឲ្យទៅចូលរួមជាមួយក្លិបកំពូលផ្សេងទៀយក្នុងលីគជាមួយគ្នានោះទេ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ Suarez នៅតែត្រូវទៅចូលរួមជាមួយ At-Madrid ដដែល ពីព្រោះការផ្លាស់ទៅលេងនៅ Juventus នៃលីគកំពូល Serie A ត្រូវបរាជ័យដោយសារបញ្ហាលិខិតឆ្លងដែនក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី។ មួយវិញទៀត អតីតខ្សែប្រយុទ្ធ Liverpool រូបនេះ ក៏បានរីករាយលើលក្ខខណ្ឌក្នុងការកាត់បន្ថយប្រាក់បៀវត្សរបស់ខ្លួនជាមួយក្រុមថ្មីនេះទៀតផង។ ជាមួយក្លិបដែលស្ថិតក្នុងក្រុងម៉ាឌ្រីដ Suarez នឹងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលត្រឹមជាង១៧លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ខណៈនៅ Barca រូបគេរកបានដល់ទៅ ៣៥លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំឯណោះ។ Suarez បានផ្លាស់ពី Liverpool ទៅចូលរួមជាមួយ Barca ក្នុងតម្លៃ ៧៤ លានផោន (ជិត១០០លានដុល្លារ) កាលពីឆ្នាំ ២០១៤ ដោយជួយក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញមួយនេះឈ្នះពាន La Liga ចំនួន ៤លើក Copa del Reys ៤លើក ព្រមទាំង Champions League និង Club World Cup នៅឆ្នាំ ២០១៥។ រយៈពេល ៦ ឆ្នាំរបស់ Suarez រកបាន១៩៨គ្រាប់ ក្នុងការបង្ហាញខ្លួនឲ្យ Barca ចំនួន ២៨៣ប្រកួត និងថែមទាំងបង្កើតភាពអស្ចារ្យដែលមានឈ្មោះថា MSN នៅតំបន់ប្រយុទ្ធដ៏ខ្លាំងក្លា ជាមួយ Lionel Messi និង Neymar (កាលមិនទាន់ចាកចេញទៅ PSG)។ ដោយឡែក Barca ក៏បានអនុញ្ញាតឲ្យ Arturo Vidal ទៅចូលរួមជាមួយ Inter Milan ផងដែរក្នុងតម្លៃផ្ទេរតែ ១,១៧លានដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ។ ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិស៊ីលីវ័យ៣៣ឆ្នាំ បានផ្លាស់ពី Bayern Munich ទៅកាន់ទឹកដីអេស្ប៉ាញកាលពីឆ្នាំ២០១៨ ដោយបង្ហាញខ្លួនសរុបបាន៩៦ប្រកួត និងស៊ុតបញ្ចូលទី១១គ្រាប់៕	Barcelona យល់ព្រមអនុញ្ញាតឲ្យខ្សែប្រយុទ្ធ Luis Suarez ចាកចេញទៅចូលរួមជាមួយគូប្រជែង Atletico Madrid នៃក្របខណ្ឌ La Liga។ បើតាមការផ្សាយរបស់ BBC នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា Suarez នឹងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលពីក្រុមថ្មីតែពាក់កណ្តាលនៃក្រុមចាស់ប៉ុណ្ណោះ។
ភ្នំពេញ៖ សិស្សានុសិស្សដែលបានប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិដោយស្វ័យប្រវត្តិ ឆ្នាំសិក្សា២០១៩-២០២០ ហាក់បង្ហាញក្ដីបារម្ភ និងទុក្ខកង្វល់ ចំពោះការសិក្សារបស់ពួកគេនៅសាកលវិទ្យាល័យ ជាពិសេសបាត់បង់ឱកាសផ្សេងៗ ដោយសារការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ នៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០ កុម្ភៈ។ និស្សិត សុខា រីននី ដែលជាអតីតសិស្សនៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ បានជ្រើសរើសមុខជំនាញទេសចរណ៍នៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង។ ផលលំបាកដែល រិននី ជួបប្រទះពេលបន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ ក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ នេះ គឺការដាក់ពាក្យចូលរៀនតាមអនឡាញ ឬការសិក្សាតាមអនឡាញជាដើម។ នោះក៏ព្រោះតែ រិននី មិនសូវយល់ពីដំណើរការដាក់ពាក្យ ក៏ដូចជាបច្ចេកទេសរៀនអនឡាន ដោយសារតម្រូវឱ្យមានការប្រើប្រាស់កម្មវិធីច្រើន និងស្មុគស្មាញសម្រាប់សិស្ស។ និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រងរូបនេះ ថ្លែងថា៖ «ពេលរៀនអនឡាញគេត្រូវបង្កើតកម្មវិធីច្រើន ត្រូវមាន Classroom, Email, Google slide អីចឹង។ ពួកគាត់ខ្លះទើបឡើងមកពីខេត្តចឹងអត់សូវជំនាញខាងហ្នឹងទេគឺពួកគាត់ពិបាកមែនទែនក្នុងការចុច។ [] ជួនកាលអ្នកខ្លះមួយអាទិត្យពេញអត់ទាន់ធ្វើចេញ»។ មិនត្រឹមតែមានផលលំបាកក្នុងការសិក្សាទេ រីននី ក៏បាត់បង់ឱកាសកសាងសមិទ្ធផល ដែលខ្លួនចង់បាននិទ្ទេសល្អ ក្នុងការប្រឡងបាក់ឌុបដែរ។ រីននី ចង់ដឹងពីសមត្ថភាព និងបញ្ចេញឱ្យអស់លទ្ធភាពខ្លួន នៅពេលប្រឡង ប៉ុន្តែដោយសារកូវីដ-១៩ រាតត្បាតខ្លាំងពេក រីននី ក៏ដូចជាសិស្សទូទាំងប្រទេស ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាល សម្រេចឱ្យជាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ជាអតីតសិស្សនៅវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនជម្ពូវ័ន យុវតី ស៊ន សូហ្វៀ បានប្រលងជាប់ចូលរៀនបរិញ្ញាបត្រភាសាកូរ៉េ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដោយត្រៀមខ្លួនចូលរៀនដំបូង នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ប៉ុន្តែការសិក្សានេះ ត្រូវបានពន្យារពេលទៅវិញ ដោយសារស្ថានភាពកូវីដ-១៩ មិនទាន់ធូរស្រាល។ អាក់ខានការសិក្សាជារឿងមួយហើយ ប៉ុន្តែយុវតីរូបនេះ បាត់បង់ឱកាសធំមួយទៀត គឺការងារជាគ្រូបង្រៀនថ្នាក់មត្តេយ្យ ។ «ខ្ញុំបាត់បង់ការងារ ដោយសារខ្ញុំបានចូលបង្រៀននៅក្នុងសាលាមួយ ដល់ពេលទៅ(បង្រៀន)សាលាហ្នឹងក៏បិទ អ៊ីចឹងខ្ញុំអត់បានបង្រៀន។ ដោយសារកូវីដ ខ្ញុំអត់បានរៀន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ ស៊ន សូហ្វៀ។ អតីតសិស្សនៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមសាមគ្គីម្នាក់ទៀត ក៏បានអាក់ខានសិក្សាមុខវិជ្ជាស្ថាបត្យកម្ម ដោយសារការផ្ទុះឡើងវិញនូវជំងឺកូវីដ-១៩។ ថ្លែងក្នុងលក្ខខណ្ឌសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ យុវតីរូបនេះ ពុំទាន់ទទួលបានព៌ត័មានទាក់ទងនឹងការសិក្សា តាមប្រព័ន្ធអនឡាញពីសាលារបស់នាងឡើយ ។ សម្រាប់យុវតីរូបនេះ ការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យរូបនាងបាត់បង់ឱកាសជាច្រើន ដូចជា ការទទួលបានបទពិសោធន៍ពេញលេញក្នុងនាមជានិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ និងការកសាងនូវបណ្ដាញទំនាក់ទំនងថ្មីៗ ជាមួយបុគ្គលផ្សេងៗនៅក្នុងសង្គម។ យុវតីរូបនេះ ថ្លែងបែបនេះ៖ «ខ្ញុំសោកស្ដាយមែនទែនដែលយើងមានកូវីដកើតឡើង ដោយសារតែវាប៉ះពាល់ខ្លាំងមែនទែន ទីមួយ រឿងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសធ្លាក់ចុះដោយសារកូវីដ។ ហើយទីពីរ គឺខាងគ្រួសារមួយៗក៏មានការធ្លាក់ចុះនូវរឿងសេដ្ឋកិច្ចហ្នឹងដែរ។ ទីបី គឺវាប៉ះពាល់ដល់ការរៀនសូត្រខ្លាំងមែនទែន ដោយសារតែវា ធ្វើឱ្យយើងផ្អាក(ការសិក្សា) ជាពិសេសគឺថ្នាក់ទី១២។ [] វាប៉ះពាល់ទាំងផ្លូវអារម្មណ៍យើងទៀត សតិរបស់យើងរបៀបថាយើងខ្លាចពីវា»។ ជាគ្រូបង្រៀនរូបវិទ្យានៅវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនជម្ពូវ័ន លោកគ្រូ វង អរុណ បានថ្លែងថា បញ្ហាកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យសិស្សបាត់បង់នូវឱកាលប្រកួតប្រជែងនានា ជាពិសេសឱកាសទទួលបានអាហារូបករណ៍សិក្សាក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេស។ គ្រូបង្រៀនរូបនេះ បានផ្ដាំផ្ញើទៅសិស្សានុសិស្សគ្រប់រូប ត្រូវយល់ឱ្យច្បាស់ពីស្ថានភាពសព្វថ្ងៃនេះ និងត្រូវសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិបទកូវីដ-១៩នេះ ដោយខិតខំសិក្សារៀនសូត្រ រក្សាអនាម័យ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺមួយនេះ។ ដ្បិតជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ ជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ការសិក្សា ប៉ុន្តែសិស្សទាំងអស់មិនត្រូវបោះបង់ឡើយ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ សុខា រីននី និង ស៊ន សូហ្វៀ សិស្សជាប់បាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ២០២០ ដែលផ្ដាំផ្ញើទៅសិស្សថ្នាក់ទី១២ នៃឆ្នាំសិក្សា២០២១ ទាំងអស់ ត្រូវប្រឹងប្រែងសិក្សាតាមអនឡាញ ទោះជាមិនយល់ក៏ត្រូវខិតខំស្វ័យសិក្សា។ ជាពិសេសកុំបាក់ទឹកចិត្ត និងធ្វេសប្រហែស សូម្បីតែ១វិនាទី ហើយកុំគិតថាអាចនឹងជាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិទៀត ព្រោះសំណាង មិនមែនចេះតែកើតឡើងរហូតនោះទេ។ សិស្សជាប់បាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ២០២០រូបនេះ ក៏លោកគ្រូ -អ្នកគ្រូ ជួយពន្យឺតការបង្រៀនដល់សិស្ស ដើម្បីឱ្យពួកគេងាយស្រួលយល់មេរៀន ។ ជាពិសេសយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសិស្សគ្រប់ៗរូប ឱ្យដូចបង្រៀនផ្ទាល់ផងដែរ៕	ដោយសារព័ត៌មានពលរដ្ឋ តេង យ៉ាលីរ៉ូហ្ស៊ី
ជាមួយនឹងការលក់ដាច់បំផុត នូវប្រភេទទូរស័ព្ទ Nokia 105 អស់ជាង 200 លានគ្រឿងនៅទូទាំងពិភពលោក ទូរស័ព្ទដែលទើបតែទទួលបានពានរង្វាន់នេះ ឥឡូវបានរចនារូបរាងថ្មី និងទំនើបជាងមុន កាន់ថ្មបានយូរ និងមុខងារប្រើប្រាស់កាន់តែប្រសើរដោយមានទំហំអេក្រង់ធំជាងមុន និងប៊ូតុងចុចថ្មីទំនើប។ កំណែលម្អទាំងនេះ ធ្វើឲ្យវាមានតម្លៃទាបជាងមុន ដែលធ្វើឱ្យការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង មានតម្លៃសមរម្យជាងពេលណាៗទាំងអស់។ Nokia 105 ផ្តល់នូវទំនុកចិត្ត និងគុណតម្លៃដល់អ្នកប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទជាង 1,3 ពាន់លាននាក់នៅជុំវិញពិភពលោក ដែលភាគច្រើននៅអាស៊ី និងអាហ្វ្រិក ដើម្បីធានាថាមនុស្សនៅជុំវិញពិភពលោក អាចភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នាបានកាន់តែប្រសើរ។ Nokia 105 រចនាឡើងដើម្បីជីវិតប្រចាំថ្ងៃស្របតាមកេរ្តិ៍ដំណែលនៃការរចនាទូរស័ព្ទ Nokia រចនាបថថ្មីនៃ Nokia 105 បានធ្វើឱ្យវាកាន់តែលេចធ្លោរពេលស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់អ្នក ជាមួយនឹង រូបរាងដ៏ស័ក្តិសមស្រស់ស្អាតបែបធម្មជាតិនិយម។ Nokia 105 ត្រូវបានរចនាឡើង ដោយភ្ជាប់មកជាមួយនូវពណ៌ដើមរបស់ខ្លួនលើសម្បកប៉ូលីកាបូណាត ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយស្នាមកកិត និងឆ្កូតដើម្បីសម្រួលដល់ការប្រើប្រាស់ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ផ្តល់ជូនអ្នកនូវគុណភាព ទំនុកចិត្តខ្ពស់ និងប្រើធន់បានយូរ ដែលអ្នកតែងតែទទួលបានពីទូរស័ព្ទម៉ាក Nokia ។ ប៊ូតុងចុចថ្មី រចនាដាច់ពីគ្នាងាយចុច ស្រួលប្រើ ហើយអេក្រង់ទំហំ 1,8 អ៊ីញធំជាងមុន ផ្តល់ជូននូវបទពិសោធន៍ថ្មីមួយទៀតកាន់តែប្រសើរ ពេលទស្សនារូបភាពលើអេក្រង់ និងជាពិសេសពេលលេងហ្គេមពស់ដ៏ពេញនិយម។ តាមរយៈការរចនាអេក្រង់ធំជាងមុននេះ Nokia 105 ក៏បានសាកល្បងដាក់បញ្ចូលនូវហ្គេមចំនួនពីរ ដែលខ្លួនបានទិញ និងដាក់បញ្ចូលគឺ Doodle Jump និង Crossy Road ។ ដំណើរការល្អឥតខ្ចោះ ជាមួយនឹងការនិយាយបានរហូតដល់ទៅ 15,7ម៉ោង និងកាន់ថ្ម បាន រហូតដល់1ខែ Nokia 105 អនុញ្ញាតឱ្យលោកអ្នកនិយាយទូរស័ព្ទតាំងពីពេលថ្ងៃរះ រហូតដល់ថ្ងៃលិច ដោយគ្រាន់តែសាកថ្មម្តងតែប៉ុណ្ណោះ។ ម្យ៉ាងទៀត តាមរយៈទំហំផ្ទុកបានរហូតដល់500សារ និងលេខទំនាក់ទំនងរហូតដល់ 2000 នាក់ អ្នកនឹងអាចរក្សាទុកអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាងនៅក្នុងទូរស័ព្ទតែមួយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ Nokia 105 ក៏មានភ្លើងពិល LED ដ៏មានប្រជាប្រិយភាពផងដែរ ដោយគ្រាន់តែចុចប៊ូតុងខាងលើពីរដង ដើម្បីបើក និងបិទភ្លើងពិល។ លោក Juho Sarvikas ប្រធានផ្នែកផលិតផលនៃក្រុមហ៊ុន HMD Global បានថ្លែងថា៖ «យើងដឹងថា អតិថិជនដែលកំពុងស្វែងរកទូរស័ព្ទដែលមានលក្ខណៈពិសេសៗ គឺអាស្រ័យលើតម្រូវការផ្សេងៗគ្នា។ ប៉ុន្តែតម្រូវការនៃលក្ខណៈពិសេសរបស់ទូរស័ព្ទ គឺដូចៗគ្នាដូចជា៖កាន់ថ្មបានយូរ ប្រើធន់ជាប់ល្អ និងសំឡេងឮច្បាស់។ បន្ថែមលើលក្ខណៈពិសេសទាំងនេះ Nokia 105 គឺជាទូរស័ព្ទដ៏សាមញ្ញ តែលេចធ្លោបំផុត។ ជាមួយគ្នានេះលោក Sandeep Gupta អ្នកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់នៅប្រទេសថៃ និងអាស៊ី នៃក្រុមហ៊ុន HMD Global ក៏បានមានប្រសាសន៍ផងដែរថា៖ «មានមនុស្សជាង 4ពាន់លាននាក់ នៅក្រៅបណ្ដាញប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងមិនអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច តាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតបាន ដូច្នេះការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងតាមរយៈសំឡេង និងសារជាអក្សរនៅតែជាជំហានដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់មនុស្សជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក។ ទូរស័ព្ទស៊េរីទាបជាង 400 លានគ្រឿង ត្រូវបានលក់អស់ នៅទូទាំងពិភពលោកកាលពីឆ្នាំ2016។ យើងមិនអាចមើលស្រាលលើតម្រូវការ និងអត្ថប្រយោជន៍នៃ ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងនេះបានទេ ហើយយើងព្យាយាមគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីផលិតទូរស័ព្ទដែលអាចឱ្យមនុស្សជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក ពង្រីកវិសាលភាព ក្នុងការទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួន។» សូមបញ្ជាក់ថា Nokia 105 មានស៊ីមពីរ ភ្ជាប់មកជាមួយនូវវិទ្យុ FM Radio និងមានរន្ធសាកបញ្ចូលថ្ម Micro USB (USB 2.0) ថែមទៀតផង។ តម្លៃលក់រាយនៅប្រទេសកម្ពុជា គឺ 17.50 ដុល្លារ សម្រាប់ស៊ីមពីរ និងត្រឹមតែ 16.50 ដុល្លារ ប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់ស៊ីមមួយ និងមាន៣ពណ៌គឺ ខៀវ ស និងខ្មៅ។ ទូរស័ព្ទ Nokia 105 ជំនាន់ថ្មី មានអេក្រង់ធំជាងមុន ប៊ូតុងចុចមានលក្ខណៈពិសេស និង តម្លៃសមរម្យ សម្រាប់ព័តមានបន្ថែមសូមទាក់ទង៖ ការិយាល័យព័ត៌មាន HMD: [email protected] (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី០4 ខែសីហា ឆ្នាំ2017 នេះ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា HMD Global ដែលទទួលបានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ស្លាកយីហោ Nokia ថ្ងៃនេះ បានដាក់បង្ហាញនូវទូរស័ព្ទម៉ាក Nokia 105 ជំនាន់ទីបីដ៏ថ្មីសន្លាង នៅលើទីផ្សារកម្ពុជា ដោយលក់ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ 17,50 ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។
នៅប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ នាវាចម្បាំងអាម៉េរិកជាញឹកញយបើកឆ្លងកាត់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីជាសញ្ញាបង្ហាញថា អំណះអំណាងដែលចិនប្រើដើម្បីទាមទារផ្នែកស្ទើរតែទាំងអស់នៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងមិនស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ទីបញ្ជាការយោធាភូមិភាគខាងត្បូងរបស់ចិននៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា នាវានាំផ្លូវបំពាក់មីស៊ីលរបស់អាម៉េរិក USS Chancellorsville បើកចូលតំបន់ទឹកក្បែរកោះ Spratly ដោយខុសច្បាប់។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល ទង្វើនេះសបញ្ជាក់ថាអាម៉េរិកជាប្រទេសបង្កហានិភ័យសន្តិសុខនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយជាព័ស្តុតាងពីអនុត្តរភាពក្នុងនាវាចរណ៍ និងយោធារបស់អាម៉េរិកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ «សកម្មភាពរបស់យោធាអាម៉េរិកបំពានយ៉ាងខ្លាំងលើសន្តិសុខ និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ចិន»។ លោក Tian Junli អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការយោធាភូមិភាគខាងត្បូងរបស់ចិនបញ្ជាក់បែបនេះ។ យ៉ាងណាមិញ កងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិកឆ្លើយតបថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ចិនជារឿងមិនពិត ហើយអះអាងថានេះជាទង្វើចុងក្រោយបំផុតរបស់ចិនដើម្បីបំភាន់ប្រតិបត្តិការតាមដែនសមុទ្រដ៏ស្របច្បាប់របស់អាម៉េរិក។ «នាវា USS Chancellorsville បានធ្វើប្រតិបត្តិការក្រោមសេរីភាពនាវាចរណ៍(FONOP) ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយក៏បន្តធ្វើប្រតិបត្តិការធម្មតាដែលអនុវត្តតាមសេរីភាពចរាចរលើផ្ទៃសមុទ្រ»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិកបញ្ជាក់បែបនេះ ហើយបន្ថែមថា អាម៉េរិកកំពុងការពារសិទ្ធិរបស់ប្រទេសទាំងអស់ក្នុងការហោះហើរ ធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រ និងធ្វើប្រតិបត្តិកានៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលច្បាប់អន្តរជាតិអនុញ្ញាត៕	យោធាចិននៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា អះអាងថាបានបណ្តេញនាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវរបស់អាម៉េរិកមួយគ្រឿងដែលបើកឈ្លានពានខុសច្បាប់ចូលតំបន់ទឹកក្បែរកោះ Spratly នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ប៉ុន្តែ ទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិកឆ្លើយតបថា នេះជារឿងមិនពិត ហើយនាវារបស់ខ្លួនធ្វើប្រតិបត្តិការស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិប៉ុណ្ណោះ។
លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានមានប្រសាសន៍ថា ផ្លូវជាតិលេខ៤១នេះ សាងសង់ឆ្លងកាត់ខេត្តកណ្តាល កំពង់ស្ពឺ តាកែវ និងកំពត ដែលមានប្រវែង ៩៥,២៧គីឡូម៉ែត្រ ហើយគ្រោងចំណាយថវិកា ៦៧លានដុល្លារអាមេរិក។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។ រូបភាព៖ ក្រសួងសារធាណការ ការស្ថាបនាផ្លូវជាតិលេខ៤១នេះ ចាប់ពីថ្នល់ទទឹង ត្រង់ចំណុចប្រសព្វផ្លូវជាតិលេខ៤ ក្នុងខេត្តកណ្ដាល រហូតដល់ស្រុកជុំគិរី ត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃផ្លូវជាតិលេខ៣ ខេត្តកំពត ។ ផ្លូវនេះ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញ ជាប្រភេទផ្លូវក្រាលបេតុងកៅស៊ូ AC កម្រាស់ ៥សង់ទីម៉ែត្រ និងពង្រីកទទឹងផ្លូវរហូតដល់ ១២ម៉ែត្រ។ នេះបើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានថ្លែងនៅក្នុងពិធីប្រកាសបើកការដ្ឋានស្ដារ និងលើកកម្រិតគុណភាពផ្លូវលេខ៤១ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសារធាការរូបនេះ បានបន្តថា ក្រៅពីនេះ ក៏មានការសាងសង់សំណង់សិល្បការ្យផ្សេងៗបន្ថែមទៀត រួមមាន ពង្រីកស្ពានចាស់ ១កន្លែង ប្រវែង ២០០ម៉ែត្រ ,ដាក់លូគ្រប់ប្រភេទចំនួន ៣១៥កន្លែង, បំពាក់កាមេរ៉ាត្រួតពិនិត្យល្បឿនចំនួន ៨កន្លែង រួមទាំងបំពាក់ផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ គំនូសសញ្ញាចរាចរណ៍ បង្គោលគីឡូម៉ែត្រ និងបង្គោលសុវត្ថិភាពផងដែរ។ «ផ្លូវជាតិលេខ៤១ ជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏មានសារៈសំខាន់ ក្នុងការតភ្ជាប់ទៅកាន់កំពង់ផែអន្តរជាតិសំខាន់ៗ»។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានបញ្ជាក់បែបនេះ ។ ពិធីប្រកាសបើកការដ្ឋានស្ដារ និងលើកកម្រិតគុណភាពផ្លូវលេខ៤១ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ រូបភាព៖ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ចូន បើតាមលោក ចាន់ថុល ផ្លូវនេះ បានតភ្ជាប់ទៅកំពង់ផែពហុបំណងខេត្តកំពត និងមជ្ឈមណ្ឌលភស្តុភារកម្មដែលកំពុងសាងសង់, កំពង់ផែទេសចរណ៍ខេត្តកំពត និងកំពង់ផែទេសចរណ៍ខេត្តកែប-កោះទន្សាយ ដែលទើបសាងសង់រួច ព្រមទាំងតភ្ជាប់ទៅតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ដែលនៅតាមបណ្តាខេត្តព្រះសីហនុ កែប និងខេត្តកំពត តាមរយៈខ្សែផ្លូវជាតិលេខ៣ លេខ៤ លេខ៣១ និងលេខ៣៣។ សូមជម្រាបថា គម្រោងនេះ នឹងត្រូវអនុវត្តការសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មស្ពាន និងថ្នល់ចិន(CRBC) និងត្រួតពិនិត្យបច្ចេកទេសដោយក្រុមហ៊ុនទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេសក្វាងចូវវ៉ានអាន ដែលនឹងបញ្ចប់ការសាងសង់នៅឆ្នាំ២០២៦ ៕ ផ្លូវជាតិលេខ៤១	ភ្នំពេញ៖ ផ្លូវជាតិលេខ៤១ ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងវិញ ក្រោមទំហំទឹកប្រាក់៦៧លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ថវិកាធ្វើផ្លូវនេះ គឺជាឥណទានសម្បទានពីរដ្ឋាភិបាលចិន និងថវិកាបដិភាគរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។
ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ដែលចុះផ្សាយដោយទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ក្រសួងសុខាភិបាលសិង្ហបុរី គូសបញ្ជាក់ថា ការធ្វើតេស្តបង្ការទុកជាមុនមួយ ត្រូវបានរៀបចំឡើង ក្រោយក្រសួងបានរកឃើញថា មនុស្ស៣នាក់ដែលឆ្លងជំងឺ COVID-19 បានចូលទៅក្នុងទីតាំង KTV មួយកន្លែងអំឡុងការបើកសាកល្បងកាលពីថ្ងៃទី១ និងទី២ ខែសីហាកន្លងទៅ ។ ក្រោយទទួលដំណឹងនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលសិង្ហបុរី បានទាក់ទងមនុស្ស៣២១នាក់ដែលបានចូលកម្សាន្តទីតាំងច្រៀងការ៉ាអូខេនេះ អំឡុងថ្ងៃខាងលើ ហើយឲ្យពួកគេធ្វើតេស្ត COVID-19។ ក្នុងចំណោមមនុស្សដែលបានធ្វើតេស្តរួចរាល់ លទ្ធផលដំបូងសម្រាប់១៩៣នាក់ គឺអវិជ្ជមាន។ យ៉ាងណាមិញ សម្រាប់លទ្ធផលតេស្ត១០០នាក់ផ្សេងទៀត ក្រសួងសិង្ហបុរីពុំទាន់បញ្ចេញលទ្ធផលនោះឡើយ ខណៈអ្នកសេសសល់២៨នាក់ ក្រសួងកំពុងរៀបចំធ្វើតេស្តពួកគេ។ តាមទូរទស្សន៍ Channel News Asia ក្រសួងសុខាភិបាលសិង្ហបុរី កាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែសីហា បានអះអាងថា អ្នកទាំងនោះ ត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យចូលទស្សនា KTV ដែលត្រៀមបើកដំណើរការឡើងវិញ តែពួកគេភាគច្រើនគឺនៅទីនោះក្នុងរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ក្រសួងសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្មានសកម្មភាពច្រៀងរាំ បានកើតឡើងអំឡុងពេលបើកសាកល្បងនេះឡើយ ។ ករណីឆ្លង COVID-19 ទាំងបីដែលបានចូល KTV នៅថ្ងៃទី ១ និងទី ២ ខែសីហា គឺរួមមាន ស្ត្រីសិង្ហបុរីអាយុ ៥៧ឆ្នាំ ដែលរកឃើញឆ្លងនៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា, បុរសអាយុ ៥៨ឆ្នាំ ដែលប៉ះពាល់ជាមួយស្ត្រីអាយុ៥៧ឆ្នាំនៅកន្លែងធ្វើចត្តាឡីស័ក ហើយតេស្តឃើញ COVID-19 នៅថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា, ហើយករណីទី៣ គឺស្ត្រីសិង្ហបុរីអាយុ ៣៩ឆ្នាំ ដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីអ្នកប៉ះពាល់ជាមួយករណីទាំងពីរនេះ និងបានរកឃើញថាឆ្លងនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែសីហា។ រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី ធ្លាប់បានអះអាងថា ទីតាំងកម្សាន្តដូចជា ទីតាំងច្រៀងការ៉ាអូខេ (KTV) ជាដើម មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យបើកដំណើរការឡើង អំឡុងការបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិត COVID-19 ដំណាក់ទី ២ ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា សិង្ហបុរី មានករណីឆ្លងសរុប ៥៦ ០៣១ ករណីហើយ ក្នុងនោះអ្នកជាសះស្បើយមាន ៥២ ៨១០នាក់ ខណៈអ្នកស្លាប់មាន២៧នាក់៕	ក្រសួងសុខាភិបាលសិង្ហបុរី បញ្ជាក់់នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែសីហាថា មនុស្សសរុប ២៩៣នាក់ ត្រូវបានធ្វើតេស្តសម្រាប់ជំងឺ COVID-19 ក្រោយពួកគេបានចូលទៅក្នុង KTV មួយកន្លែងចំថ្ងៃតែមួយនឹងមនុស្ស៣នាក់ដែលក្រោយមក ត្រូវបានរកឃើញថាមាន COVID-19 ។
ភ្លើងឆេះព្រៃ ដែលចាប់ផ្តើមចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៨ ខែសីហា បានបំផ្លិចបំផ្លាញក្រុងLahaina ដែលស្ថិតនៅភាគខាងលិចនៃតំបន់ Maui នៃកោះហាវៃយ៉ាងខ្លាំង។ ករណីឆេះព្រៃនេះ មានទំហំដ៏ធំបំផុត និងមានមនុស្សស្លាប់ច្រើនបំផុត នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់កោះហាវៃ។ តាមទិន្នន័យចុងក្រោយ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៥៣នាក់ បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ខណៈអគារច្រើនជាង ១០០០ខ្នង ត្រូវបានបំផ្លាញ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន CNN។ អភិបាលរដ្ឋហាវៃ លោក Josh Green បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ៗថា មនុស្សជាច្រើនពាន់នាក់ ត្រូវការជាចាំបាច់នូវផ្ទះសម្បែង ក្រោយភ្លើងឆេះព្រៃរាលដាលដល់ក្នុងក្រុង Lahaina។ តាមការបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា អភិបាលរដ្ឋរូបនេះ បានបន្តថា មន្រ្តីរបស់ខ្លួន បន្តស្វែងរកជនរងគ្រោះ និងអ្នកដែលបាត់បង់ជីវិតបន្ថែម រួមទាំងស្រាវជ្រាវរកចំនួន អគារ ដែលត្រូវបានបំផ្លាញ។ ដើម្បីជួយសង្រ្គោះនៅក្នុងក្រុង Lahaina ក៏ដូចជាករណីភ្លើងឆេះព្រៃ លោក អភិបាលកោះហាវៃ បានចេញសេចក្តីប្រកាសស្ថានភាពអាសន្នរហូតដល់ ៤លើក ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការឆ្លើយតប ការស្តារ និងការកសាងអគារឡើងវិញ នៅតំបន់ Maui។ កោះហាវៃ ជារដ្ឋមួយរបស់អាម៉េរិក ដែលស្ថិតនៅក្រៅដែនដីអាម៉េរិក ហើយស្ថិតនៅក្នុងសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក៕	ករណីភ្លើងឆេះព្រៃ ដោយរួមផ្សំជាមួយអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់ បានបំផ្លាញក្រុង Lahaina យ៉ាងខ្លាំង នៅក្នុងតំបន់Maui នៃកោះហាវៃ។ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៥៣នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត ខណៈអគារច្រើនជាង ១ពាន់ខ្នង ត្រូវបានបំផ្លាញ នៅក្នុងគ្រោះមហន្តរាយនេះ។
(អត្ថបទ និងរូបភាពដោយ Suthep Kritsanavarin / USAID Wonders of the Mekong). Phat Sanday village - Kampong Thom Province. A family is preparing to lift their house for floating. In dry season their house sit on the land but the house will float in the flooding time. The process and material is simple and its local wisdom that transfer for many generations. They will prepare several jars like in the middle. Then turn the jar upside down. Next is putting these jars under the house and pump the air to chase the water out. The air will trap inside the jar until the dry season. (Suthep Kritsanavarin / USAID Wonders of the Mekong).	គ្រួសារមួយក្នុងភូមិផាត់សណ្តាយ ខេត្តកំពង់ធំ កំពុងរៀបចំលើកផ្ទះរបស់ពួកគេឲ្យអណ្តែតឡើងទៅតាមកម្ពស់ទឹកជំនន់។ ក្នុងរដូវប្រាំង ជាទូទៅ ផ្ទះរបស់ពួកគេ គឺស្ថិតនៅផ្ទាល់នឹងដី ប៉ុន្តែពេលមានទឹកជំនន់ចូលមកដល់ ផ្ទះរបស់ពួកគេនឹងអណ្តែតឡើងទៅតាមកម្ពស់ទឹកជំនន់ដែរ។ ពួកគេប្រើប្រាស់សម្ភារៈ និងវិធីសាមញ្ញដើម្បីធ្វើឲ្យផ្ទះរបស់ពួកគេអណ្តែតឡើងលើផ្ទៃទឹក ដែលជាចំណេះដឹងតៗគ្នាពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ទៀត។ ពួកគេរៀបដាក់ពាងមួយចំនួនដាក់តំរៀបគ្នា បន្ទាប់មក ចាប់បង្វិលមាត់ពាងផ្កាប់ចុះក្រោម រួចរំកិលពាងទាំងនោះចូលក្រោមផ្ទះ។ ពេលដែលពួកគេរំកិលពាងចូលអស់ហើយ ក៏បាញ់ខ្យល់បញ្ចូលទៅក្នុងពាងដើម្បីរុញទឹកចេញមកក្រៅ ពាងក៏អណ្តែតដោលផ្ទះឡើងលើផ្ទៃទឹក។ ពាងនឹងរក្សាខ្យល់នោះទុក រហូតដល់រដូវប្រាំងទឹកស្រកអស់។
ក្នុងដំណាក់កាលសាកល្បងនេះ ក្រសួងដាក់ឲ្យដំណើរការកាណូតចំនួន៣គ្រឿងសិន ដែល១គ្រឿងផ្ទុកមនុស្សបានប្រមាណ ៦០នាក់។ ហើយកាណូតដែលបំពាក់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងពោងសុវត្ថិភាពនេះ ចាប់ផ្ដើមផ្ដល់សេវាពីម៉ោង ៥និង៣០នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង ៥និង៣០នាទីល្ងាច។ ដោយឡែកចាប់ពីខែសីហាតទៅ ការធ្វើដំណើរតាមកាណូតទាំងនេះ ត្រូវបង់ប្រាក់ ១គីឡូម៉ែត្រថ្លៃ ៣២០រៀល។ បើគេធ្វើដំណើរពីឫស្សីកែវ ដល់ក្រុងតាខ្មៅ ដែលមានចម្ងាយជិត ២០គីឡូម៉ែត្រ ត្រូវចំណាយ ៥៩០០រៀល និងប្រើពេលប្រហែល ៤៥នាទី។ តម្លៃនេះថោកជាងការជិះតាក់ស៊ី ម៉ូតូកង់បី និងម៉ូតូឌុប ប៉ុន្តែថ្លៃជាងរថយន្តក្រុងសាធារណៈ ដែលគេចំណាយត្រឹម៣០០០រៀល (២ដំណាក់កាល)។ តែកាណូតនេះ លឿនជាងរថយន្តក្រុង ដោយការជិះកាណូតមិនជួបបញ្ហាស្ទះចរាចរណ៍ ហើយបើកក្នុងល្បឿន ៤០គីឡូម៉ែត្រក្នុង១ម៉ោង។ មានចំណតចំនួន៦ទីតាំងសម្រាប់ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកនេះ។ ចំណតទាំងនោះរួមមាន ព្រែកព្នៅ ឫស្សីកែវ ផ្សារចាស់ ចតុមុខ ច្បារអំពៅ និងក្រុងតាខ្មៅ។ តែបច្ចុប្បន្នចំណតព្រែកព្នៅ និងច្បារអំពៅ មិនទាន់សាងសង់រួចរាល់នៅឡើយ។ កាណូត ត្រូវឈប់ដាក់អ្នកដំណើរសម្រាប់ចំណតនីមួយៗមិនលើសពី១០នាទីនោះទេ៕	ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នៅថ្ងៃទី៦ខែមេសានេះ បានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់បណ្ដោះអាសន្ននូវកាណូតចំនួន៣គ្រឿង សម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរតាមផ្លូវទឹក ព្រែកព្នៅ-ភ្នំពេញ-តាខ្មៅ។ ហើយការធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាយនេះ រហូតដល់ដំណាច់ខែកក្កដា មិនមានការបង់កម្រៃសំបុត្រឡើយ។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រៅពីការផ្តល់ជូនដ៏ពិសេសនេះ អិលអូអិលស៊ី ក៏មានដាក់តាំងបង្ហាញនូវស្តង់ផលិតផល ជាមួយនឹងការលេងហ្គេមយករង្វាន់ជាច្រើនជាដូចជា កូនកង្ហារ អាហារ Burger មួយឈុត កែវដ៏ស្រស់ស្អាត និងរង្វាន់ជាច្រើនផ្សេងទៀត។ លក្ខខណ្ឌក្នុងការចូលរួមដើម្បីទិញសំបុត្របានក្នុងតម្លៃត្រឹម ៥ដុល្លារ៖ ស្គែនទូទាត់ថ្លៃសំបុត្រជាមួយ អិលអូអិលស៊ី KHQR តាមរយៈ iPay Cambodia ឬពីគ្រប់ធនាគារ មនុស្សម្នាក់ទូទាត់បានតែម្តងគត់ ការផ្តល់ជូននេះមានសុពលភាពសម្រាប់តែថ្ងៃទី ១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ តែប៉ុណ្ណោះ៕	នៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខនេះ អិលអូអិលស៊ី នឹងផ្តល់ជូននូវការបញ្ចុះតម្លៃយ៉ាងពិសេស ទៅលើថ្លៃសំបុត្រចូលទស្សនាកម្សាន្ត ភ្នំពេញសាហ្វារី ដោយបញ្ចុះសល់ត្រឹម ៥ដុល្លារ តែប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយសំបុត្រ។ ការផ្តល់ជូនពិសេសនេះមានចំនួនត្រឹមតែ ១០០០ សំបុត្រតែប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃ លោកអ្នកគ្រាន់តែប្រើប្រាស់សេវាធនាគារណាមួយ រួចស្គែនទូទាត់ជាមួយ អិលអូអិលស៊ី KHQR ដែលមានស្រាប់នៅបញ្ជរលក់សំបុត្រ។
បើតាមការអះអាងរបស់អាជ្ញាធរសុខាភិបាល ម៉ាឡេស៊ី បានរកឃើញពីរករណីបន្ថែមទៀត នៅក្នុងប្រទេស។ ក្នុងចំណោមពីរករណីនេះ មានករណីមួយ ដែលពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ី ដែលបានឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី។ បើតាមទូរទស្សន៍ Channel NewsAsia ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីវ័យ ៤១ឆ្នាំ បានទៅចូលរួម ក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយនៅសិង្ហបុរីជាមួយមិត្តរួមការងាររបស់ខ្លួនមកពីក្រុងវូហាន។ បន្ទាប់ពីត្រលប់មកវិញបានជិតមួយសប្តាហ៍ បុរសរូបនេះ បានចេញរោគសញ្ញាកូរ៉ូណាវីរុស និងត្រូវបានគេពិនិត្យឃើញថា មានផ្ទុកវីរុសនេះមែន។ ពេលនេះ អ្នកជំងឺរូបនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អ និងទទួលការព្យាបាលយ៉ាងដិតដល់នៅក្នុងមន្ទីពេទ្យSungai Buloh។ ចំណែកក្រុមគ្រួសាររបស់ជនជាតិម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរឲ្យស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះរយៈពេល ១៤ថ្ងៃសិន ដើម្បីតាមដានជំងឺ ថាតើអ្នកទាំងនោះមានឆ្លងវីរុសឬក៏អត់។ សម្រាប់ជនជាតិចិន ដែលរួមដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាមួយជនជាតិម៉ាឡេស៊ី ក៏ត្រូវបានគេរកឃើញថា មានផ្ទុកកូរ៉ូណាវីរុសផងដែរ។ ពេលនេះ អ្នកជំងឺ ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អ និងសម្រាកព្យាបាលនៅក្នុងមន្ទីពេទ្យ Kuala Lumpur។ តាមការបញ្ជាក់របស់អាជ្ញាធរ ជនជាតិចិនវ័យ ៦៣ឆ្នាំរូបនេះ បានចូលមកម៉ាឡេស៊ីតាំងពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា មកម្លេះ តាមអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិគូឡាឡាំពួ។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រៅពី១០ករណីខាងលើ ម៉ាឡេស៊ី នៅមានជនសង្ស័យថាមានផ្ទុកកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី២០នាក់បន្ថែមទៀត ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្រោមការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។	ម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ បានអះអាងថា ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនម្នាក់ បានឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី (2019-nCoV) ដែលនេះគឺជាករណីដំបូងបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ រូបគេបានឆ្លងវីរុសនេះក្រោយត្រឡប់មកពីប្រជុំនៅសិង្ហបុរី។ ចំណែកជនជាតិចិន ដែលរួមដំណើរជាមួយបុរសរូបនេះ ក៏ត្រូវបានគេរកឃើញថាមានផ្ទុកកូរ៉ូណាវីរុសផងដែរ។ ដោយបន្ថែមពីរករណីនេះ ម៉ាឡេស៊ី បានកើនដល់ ១០ករណី។
ក្រសួងលើកកម្ពស់គុណធម៌សង្គរបស់ក្រុមតាលីបង់ បានប្រកាសពីសេចក្តីណែនាំថ្មី ហាមប្រាមស្រ្តីធ្វើដំណើរដោយគ្មានសាច់ញាតិជាបុរសជិតដិតទៅជាមួយ។ ក្នុងសេចក្តីណែនាំនេះ ក្រសួងក៏បានអំពាវនាវដល់ម្ចាស់យានជំនិះទាំងអស់ឱ្យដឹកតែស្ត្រីដែលពាក់ hijab ប៉ុណ្ណោះ។ «ស្ត្រីដែលធ្វើដំណើរលើសពី ៤៥ ម៉ាយ (៧២ គីឡូម៉ែត្រ) មិនគួរត្រូវបានផ្តល់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរឡើយ ប្រសិនបើពួកគេមិនមានសមាជិកគ្រួសារជិតស្និទ្ធធ្វើដំណើរជាមួយ»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងលោក Sadeq Akif Muhajir បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា សមាជិកគ្រួសារជិតស្និទ្ធនេះ ត្រូវតែជាមនុស្សប្រុសទៀតផង។ ការណែនាំថ្មីនេះ បានធ្វើឡើងនៅប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីក្រសួងបានស្នើឱ្យប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍នៅអាហ្វហ្គានីស្ថានបញ្ឈប់ការចាក់បញ្ជាំងការសំដែងរឿងភាគ និងរឿងល្ខោនដែលមានតួសម្តែងជាស្ត្រី។ លើសពីនេះដែរ ក្រសួងខាងលើនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ក៏បានប្រាប់ឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានជាស្រ្តី hijab ពេលបង្ហាញខ្លួនតាមប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ផងដេរ។ ក្រៅតែពីការរឹតត្បិតទាំងនេះ ក្រុមតាលីបង់ដែលប្រតិបត្តិយ៉ាងតឹងរ៉ឹងតាមច្បាប់សាសនាឥស្លាម ក៏បានឱ្យប្រជាពលរដ្ឋឈប់ស្តាប់តន្ត្រីនៅក្នុងយានជំនិះពេលធ្វើដំណើរផងដែរ។ ចាប់តាំងពីឡើងកាន់អំណាចក្នុងខែសីហាមក ក្រុមតាលីបង់បានដាក់ការរឹតបន្តឹងផ្សេងៗលើស្ត្រី និងក្មេងស្រី បើទោះបីជាបានសន្យាថានឹងពង្រឹងច្បាប់លើស្ត្រីឱ្យប្រសើរជាងការកាន់អំណាចលើកដំបូងក៏ ដោយ។ នៅក្នុងខេត្តមួយចំនួន អាជ្ញាធរតាលីបង់ក្នុងតំបន់សម្រេចបើកសាលារៀនឡើងវិញ ប៉ុន្តែក្មេងស្រីជាច្រើននៅតែមិនទទួលបានការអប់រំកម្រិតមធ្យមសិក្សានៅឡើយ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ យ៉ាងណាមិញ នៅដើមខែនេះ តាលីបង់ ប្រកាសថានឹងអនុវត្តការគោរពសិទ្ធិស្ត្រីយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ប៉ុន្តែមិនបានលើកឡើងពីសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំរបស់កុមារីឡើយ។ ការគោរពសិទ្ធិស្ត្រី ជាបញ្ហាមួយដែលប្រទេសផ្សេងៗជាពិសេសប្រទេសលោកខាងលិចបានដាក់សម្ពាធលើក្រុមតាលីបង់។ ដើម្បីទទួលបានការទទួលស្គាល់ពីពិភពលោក និងទទួលបានជំនួយឡើងវីញ ក្រុមតាលីបង់ត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន រួមនឹងការគោរពសិទ្ធិស្រ្តី និងកុមារីផងដែរ។ កន្លងទៅ ស្ត្រីនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានត្រូវបានបំពានសិទ្ធិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពេលដែលក្រុមតាលីបង់កាន់អំណាចពីជាងពីរទសវត្សរ៍មុន។ ស្រ្តីតម្រូវឱ្យពាក់ខោអាវគ្របដណ្តប់ជិតខ្លួន អនុញ្ញាតឱ្យចាកចេញពីផ្ទះតែនៅពេលមានបុរសទៅជាមួយ និងហាមប្រាមមិនឱ្យបំពេញការងារ និងទទួលបានការអប់រំឡើយ៕	មន្រ្តីតាលីបង់នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូបានប្រកាសការណែនាំថ្មីដែលហាមការផ្តល់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរដល់ស្រ្តីដែលធ្វើដំណើរឆ្ងាយ លុះត្រាតែពួកគេមានសាច់ញាតិបុរសជិតស្និទ្ធរួមដំណើរជាមួយ។ សេចក្តីណែនាំមួយចំនួនទៀត ដែលប៉ះពាល់ដល់ស្រ្តីនិងកុមារី ក៏ត្រូវបានក្រុមតាលីបង់ប្រកាសផងដែរ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.