Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
បើតាមឧត្តមស្នងការ UN ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស លោក Volker Turk ដែលលើកឡើងក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា យ៉ាងហោចណាស់សិស្សសាកលវិទ្យាល័យបុរសចំនួន៧នាក់ ត្រូវបានកាត់ទោសប្រហារជីវិតដោយតុលាការយោធាដោយសម្ងាត់។ «តាមរយៈការប្រើការកាត់ទោសប្រហារជីវិតជាឧបករណ៍នយោបាយដើម្បីកម្ទេចក្រុមប្រឆាំងយោធាបញ្ជាក់ពីការមើលងាយចំពោះកិច្ចខិតខំរបស់អាស៊ាននិងសហគមន៍អន្តរជាតិជាធំលើការបញ្ចប់អំពើហិង្សា និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌសមស្របសម្រាប់កិច្ចសន្ទនានយោបាយ សំដៅនាំមីយ៉ាន់ម៉ាចេញពីវិបត្តិដែលបង្កើតឡើងដោយរបបយោធាផ្ទាល់»។ លោក Turk លើកឡើងបែបនេះ។ ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះអះអាងទៀតថា យោធានៅតែបន្តដំណើរការនីតិវិធីនៅក្នុងតុលាការសម្ងាត់ដោយរំលោភគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋាននៃការកាត់ក្តីដោយយុត្តិធម៌ ហើយផ្ទុយនឹងការធានាផ្នែកតុលាការដែលជាស្នូលនៃឯករាជ្យភាព និងភាពមិនលំអៀង។ សវនាការសម្ងាត់ពេលខ្លះមាន រយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មាននាទីប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកដែលត្រូវបានឃុំខ្លួនជាញឹកញាប់មិនមានមេធាវី ឬក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេឱ្យជ្រោមជ្រែងនោះឡើយ។ របាយការណ៍ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកបាននិយាយដែរថា និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោនត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីខែមេសាហើយត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការបាញ់ប្រហារនៅធនាគារមួយកន្លែង។ អ្នកនាំពាក្យរបបយោធាមិនបានឆ្លើយតបពីការកាត់ទោសប្រហារជីវិតខាងលើនេះនោះឡើយ៕ យោងតាមក្រុមឃ្លាំមើលក្នុងតំបន់ ជនស៊ីវិលជិត២,២៨០នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ ឯមនុស្ស១១,៦៣៧នាក់ទៀតនៅតែត្រូវបានឃុំខ្លួនជាផ្នែកនៃយុទ្ធនាការរបស់របបយោធាដើម្បីលុបបំបាត់ចលនាប្រឆាំង៕	យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានកាត់ទោសប្រហារជីវិតយ៉ាងហោចណាស់៧នាក់នៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយការប្រហារជីវិតមានរហូតដល់១៣៩នាក់។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN)។
តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសតួលេខCOVID-19 ប្រចាំថ្ងៃរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល សិង្ហបុរី បានរកឃើញករណីឆ្លងថ្មីចំនួន ៦១៤ករណី។ ភាគច្រើននៃករណីថ្មីនេះ គឺជាកម្មករបរទេស ដែលរស់នៅក្នុងនិវេសនដ្ឋាន និង៤ករណីផ្សេងទៀត គឺជាជនជាតិសិង្ហបុរី។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នេះគ្រាន់តែជាតួលេខបឋមតែប៉ុណ្ណោះ ក្រសួង នឹងប្រកាសព័ត៌មានលំអិតនៅពេលក្រោយ។ តួលេខឆ្លងCOVID-19 សរុបរបស់សិង្ហបុរីមានចំនួន ៣០៤២៦ករណី និងអ្នកស្លាប់ចំនួន ២៣នាក់។ ចំណែកអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ១២១១៧ករណី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ Channel News Asia។ កន្លងមក ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាតត្បាត នៃជំងឺរលាកសួតប្រភេទថ្មី រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី បានចេញវិធានការរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរនៅក្នុងប្រទេស បិទសាលារៀនបណ្តោះអាសន្ន បញ្ចេញថវិកាជួយសង្គ្រោះសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងវិធានការការពារផ្សេងទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន សិង្ហបុរី គឺជាប្រទេសមានចំនួនអ្នកឆ្លង COVID-19 ច្រើនជាងគេ ខណៈពេលឡាវ មានករណី COVID-19 សរុបតិចជាងគេ ត្រឹមតែ ១៩ករណីប៉ុណ្ណោះ បើធៀបជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់៕	សិង្ហបុរី នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា បានរាយការណ៍ថា មានករណីឆ្លង COVID-19 ថ្មីចំនួន ៦១៤ករណី។ តួលេខនេះ បានធ្វើឲ្យសិង្ហបុរីមានករណីឆ្លងសរុបលើសពី ៣ម៉ឺនករណី ដែលនៅតែរក្សាតំណែងជាប្រទេសមានករណីឆ្លង COVID-19 ច្រើនជាងគេនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។
ពូជសត្វចិញ្ចឹមដែលក្រសួងបរិស្ថាន បានផ្ដល់ឱ្យកសិករចិញ្ចឹមនោះមាន ពូជក្របី២១៦ក្បាល សត្វគោខ្មែរចំនួន១៥៣ក្បាល គោពូជកាត់ចំនួន៦១ក្បាល គោបាចំនួន៦ក្បាល ចៀមចំនួន២៤៧ក្បាល ពពែចំនួន២៦៧ក្បាល និងពូជជ្រូកឦសានចំនួន៥០។ នេះបើតាមលោក នេត្រ ភក្ត្រា ដដែល។ ក្នុងនោះពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ចំនួន១២ ទទួលបានសត្វចិញ្ចឹមមាន សហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិចំនួន៣ខេត្តព្រះវិហារ,តំបន់ការពារធម្មជាតិចំនួន២មណ្ឌលគីរី,កសិដ្ឋានប្រជាពលរដ្ឋព្រះវិហារ,កសិដ្ឋានកំពង់ធំ,កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វកំពង់ស្ពឺ,កសិដ្ឋានប្រជាពលរដ្ឋចំនួន២កំពង់ចាម និងកសិដ្ឋានបាក់ខែង រាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើតាមការឱ្យដឹងពីលោក នេត្រ ភក្រ្តា។ រូបភាពផ្ដល់ដោយលោក នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន រដ្ឋលេខាធិការរូបនេះ បានលើកឡើងថា៖«ក្រសួងបរិស្ថាន បានផ្ដល់ការលើកទឹកចិត្តដល់ សហគមន៍ ប្រជាពលរដ្ឋចិញ្ចឹមសត្វនេះ រៀបចំឡើងក្រៅពីគម្រោងលើកកម្ពស់ជីវភាពសហគមន៍មូលដ្ឋាន ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលសម្រេចផ្តល់ដល់សហគមន៍តាមតំបន់ការពារធម្មជាតិ តាមរយៈវេទិកាថ្នាក់ជាតិស្តីពី«ការការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ» ចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ២០១៦»៕ លោក បញ្ជាក់បន្ថែមថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ ដល់២០២០ ក្រសួងបរិស្ថាន បានផ្តល់សត្វចិញ្ចឹមដល់សហគមន៍ចំនួន៣២ ដែលមានសមាជិកចំនួន៩៥០គ្រួសារ៕	គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០២០ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ក្រសួងបរិស្ថាន បានផ្ដល់ពូជសត្វចិញ្ចឹម មានគោ,ក្របី,ជ្រូក,ចៀម និងពពែ សរុបចំនួន១ពាន់ក្បាល ដល់ពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ចំនួន១២ ដើម្បីបង្កើនជីវភាព ចំណូលសម្រាប់គ្រួសារ។ នេះបើតាមការពីលោក នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន។
អង្គការ អេដ អេ អាកស្យុង(AEA) និងគម្រោងសហគមន៍នេសាទបង្កើតការងារជា សេដ្ឋកិច្ចវិលជុំនៅបឹងទន្លេសាបខាងលិចតំបន់១ ដែលដឹកនាំដោយអង្គការអុកហ្វាម និងអង្គការដៃគូ បានរៀបចំវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលស្ដីពីការប្រើប្រាស់សៀវភៅសិក្សាគោលមុខវិជ្ជា «អប់រំសុខភាព» ដល់គ្រូបង្រៀនថ្នាក់ទី១ និងទី៤ និងមន្ត្រីអប់រំចំនួន ៤៤៨នាក់។ ទិដ្ឋភាពគ្រូបង្រៀនចូលរួមដោយផ្ទាល់ ក្នុងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលសៀវភៅគោល «អប់រំសុខភាព» សម្រាប់ថ្នាក់ទី១ និងទី៤។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលដ៏មានសារៈសំខាន់មួយនេះ ត្រូវបានបានធ្វើឡើងរយៈពេល៥ថ្ងៃ តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងការសិក្សាដោយផ្ទាល់ ដោយចាប់ផ្ដើម កាលពីថ្ងៃទី២៦ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ និងបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី៣០ មេសា ឆ្នាំ២០២៤នេះ នៅក្នុងសាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រឹតការ ខេត្តសៀមរាប។ សៀវភៅសិក្សាគោល «អប់រំសុខភាព»ថ្នាក់ទី៤ គ្រូ និមន្ត្រីដែលបានចូលរួមក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ គឺមកពីសាលាចំនួន២២៤ ដែលស្ថិតក្នុងខេត្តគោលដៅចំនួន៧ រួមមាន ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប បន្ទាយមានជ័យ កំពត កែប កោះកុង និងខេត្ត ព្រះសីហនុ។ លោក វន់ សំភាស់ ប្រធានអង្គការ AEA បានលើកឡើងក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ AEA ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣០មេសាថា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ រៀបចំឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងទិដ្ឋភាពសំខាន់ៗ នៃការអប់រំសុខភាពតាមសាលារៀន តាមរយៈការពង្រឹងសមត្ថភាពរៀបចំផែនការបង្រៀនជាក់លាក់ ដល់គ្រូបង្រៀន និងការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សា នៅតាមបណ្ដាសាលានីមួយៗ។ លោក វន សំភាស់ ប្រធានអង្គការ អេត អេ អាក់ស្យុង។ សម្រាប់ប្រធានអង្គការ AEA គ្រូបង្រៀនកម្រិតបឋមសិក្សា អាចមានឥទ្ធិពលក្នុងការជំរុញ សិស្សានុសិស្ស ឱ្យធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តប្រកបដោយការយល់ដឹងអំពីសុខភាព និងអនាម័យរបស់ពួកគេ បណ្ដុះទម្លាប់ល្អក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ដែលនឹងផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ពួកគេពេញមួយជីវិត។ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ នឹងក្លាយជាការរួមចំណែកមួយយ៉ាងសំខាន់ ដើម្បីឱ្យលោកគ្រូ មន្ត្រីអប់រំ យល់កាន់តែច្បាស់ ដើម្បីកៀងគរ សហការគ្នាធ្វើឱ្យសេវាទឹកស្អាត និង អនាម័យ និងការអប់រំបំណិនជីវិត កាន់តែប្រសើរសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា»។ លោក វន់ សំភាស់ បញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ AEA ដែលចេញផ្សាយ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា។ ទាក់ទងនឹងការរៀបចំកាលវិភាគវិញ លោក ជា ចន្ទ័តារ៉ា ប្រធានប្រតិបត្តិការ និងធនធានមនុស្ស នៃអង្គការ AEA បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ បែងចែកជាបីវគ្គ (២ថ្ងៃ+២ថ្ងៃ+១ថ្ងៃ) សម្រាប់កម្រិតថ្នាក់ទី១ និងទី៤ ដោយអនុលោមតាមកម្មវិធី ដែលនាយកដ្ឋានជំនាញរៀបចំ។ នាថ្ងៃបិទបញ្ចប់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា នៅសាលាគរុ កោសល្យ និងវិក្រឹតការខេត្តសៀមរាប លោក ជា ចន្ទ័តារ៉ា ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗទៀតថា លោកមានជំនឿថា គ្រូ និងមន្ត្រីអប់រំ ដែលបានចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ នឹងចេះរៀបចំផែនការបង្រៀន និងរបៀបវាយតម្លៃដំណើរការសិក្សា ក៏ដូចជាការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណវុឌ្ឍិបង្រៀនរបស់ខ្លួន។ លោក ជា ចន្ទ័តារ៉ា ប្រធានប្រតិបត្តិការ និងធនធានមនុស្ស នៃអង្គការ AEA ។ លោក ជា ចន្ទ័តារ៉ា បន្ថែម៖ «យើងរំពឹងថា លោកគ្រូអ្នកគ្រូ ដែលគាត់ បានចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ គាត់ត្រឡប់ ទៅវិញគាត់អាច ទីមួយធ្វើការរៀបចំផែន ការបង្រៀនតាមសាលាគោលដៅរបស់គាត់ លើ មុខវិជ្ជាអប់រំសុខភាព។ ទីពីរ សិស្សានុ សិស្ស ទទួលបានចំណេះដឹងពីលោកគ្រូអ្នកគ្រូ គាត់ អាចយល់ដឹងពីវិធីសាសាស្ត្រ បង្ការ ការពារ ពីជំងឺផ្សេងៗ»។ កញ្ញា គង់ រឿននិមល ជាគ្រូបង្រៀនថ្នាក់ទី៤ម្នាក់ នៅសាលាបឋមសិក្សាអារញ្ញសាគរ ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប និងជាសិក្ខាកាមម្នាក់ នៅក្នុងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ។ អ្នកគ្រូ និមល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ បានជួយអ្នកគ្រូយល់ដឹងបន្ថែម ពីវិធីសាស្ត្របង្រៀនថ្មីៗ ដែលធ្វើឱ្យការបង្រៀនកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ និងធ្វើឱ្យសិស្សចាប់អារម្មណ៍លើការសិក្សាមុខវិជ្ជា «អប់រំសុខភាព»។ កញ្ញា គង់ រឿននិមល ជាគ្រូបង្រៀនថ្នាក់ទី៤ម្នាក់ ដែលចូលរួមក្នុងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ។ អ្នកគ្រូកំពុងបង្រៀននៅសាលាបឋមសិក្សាអារញ្ញសាគរ ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប៕ ក្រៅពីចេះពីការរៀបចំផែនការបង្រៀន, វិធីសាសាស្ត្របង្រៀន និងប្រើប្រាស់សៀវភៅគោល អ្នកគ្រូ កញ្ញា គង់ រឿននិមល អះអាងទៀតថា ខ្លួនក៏បានទទួលបានចំណេះដឹងបន្ថែម ពីការបង្ការ និងការពារពីជំងឺផ្សេងៗ ហើយដែលវាប្រយោជន៍ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួនផងដែរ។ លោកស្រី ឆាយគឹម សុទ្ធាវី ប្រធាននាយកដ្ឋានសុខភាពសិក្សា នៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានអំពាវនាវដល់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ថ្នាក់ដឹកនាំ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ឱ្យរៀបចំ ផែនការ និងកាលវិភាគសម្រាប់បណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញនេះបន្ត ក្នុងសាលារៀនរៀងៗខ្លួន ដោយប្រើប្រាស់ប្រធានបទជាអាទិភាពតាមតំបន់ ឬតាមសៀវភៅសិក្សាគោល ដើម្បីលើកកម្ពស់កម្មវិធីសុខភាពសិក្សា។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន របស់អង្គការ AEA ។ គ្រូបង្រៀនដែលចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលដោយផ្ទាល់ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល នៅរសៀលថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នា២០២៤នេះ៕ គួរជម្រាបផងដែរថា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ សហការរៀបចំដោយ អង្គការ អេដ អេ អាកស្យុង និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្រោមគម្រោងកម្មវិធីដៃគូរួមគ្នាផ្ដល់ឱកាសអប់រំកុមារបាត់បង់ឱកាសនៅកម្ពុជា (CCOSC) និងគម្រោងសហគមន៍នេសាទបង្កើតការងារជាសេដ្ឋកិច្ចវិលជុំនៅបឹងទន្លេសាបខាងលិចតំបន់១ ដឹកនាំដោយអង្គការអុកហ្វាម ក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយអង្គការ Education Above All, អង្គការ Educate A Child, សហភាពអឺរ៉ុប (EU), អង្គការដៃគូប្រចាំតំបន់ និងសម្របសម្រួលដោយមន្ត្រីជំនាញនៃនាយកដ្ឋានសុខភាពសិក្សា។ គិតចាប់ពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ឆ្នាំ២០២៣ កម្មវិធីដៃគូរួមគ្នាផ្ដល់ឱកាសអប់រំកុមារបាត់បង់ឱកាសនៅកម្ពុជា (CCOSC)វគ្គពីរ បានដឹកនាំសកម្មភាពបង្កើនសមត្ថភាពអប់រំដល់តួអង្គសំខាន់ៗ ដល់គ្រូបង្រៀនបឋមសិក្សាសរុប ១០ ១០៧នាក់ ក្នុងនោះស្រីចំនួន ៥ ៣១៤នាក់។ សកម្មភាពនេះ គឺដើម្បីធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវចំណេះដឹងរបស់មន្ត្រីអប់រំ លើ វិធីសាស្ត្របង្រៀនផ្ដោតលើកុមារ, វិន័យជាវិជ្ជមាន, ការគ្រប់គ្រងថ្នាក់រៀន, ការអប់រំបរិយាបន្ន, ការអប់រំពិសេសការការពារពីការរំលោភបំពានកុមារ និងជំនាញបំណិនជីវិត ជាដើម។ ការបណ្ដុះបណ្ដាលទាំងនេះ បានអនុញ្ញាតឱ្យគ្រូបង្រៀន ឆ្លុះបញ្ចាំងពីបទពិសោធន៍របស់ពួកគេក្នុងការអនុវត្តជំនាញថ្មី ក្នុងថ្នាក់បង្រៀន៕	សៀមរាប៖ គ្រូបង្រៀនកម្រិតបឋមសិក្សាថ្នាក់ទី១ និងទី៤ និងមន្ត្រីអប់រំ ចំនួន៤៤៨នាក់ ទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាល ពីវិធីសាស្ត្របង្រៀន និងការប្រើប្រាស់សៀវភៅសិក្សា គោលមុខវិជ្ជា «អប់រំសុខភាព»។ សៀវភៅសិក្សាគោលមុខវិជ្ជា «អប់រំសុខភាព» ត្រូវបានក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដាក់បញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សាគោល ដោយកំណត់ ១ម៉ោង ក្នុង១សប្តាហ៍ចាប់ពីថ្នាក់ទី១ ដល់ទី១២។ សៀវភៅ «អប់រំសុខភាព» ជាមុខវិជ្ជាមួយដែលសិស្ស នឹងសិក្សាអំពីមូលហេតុ ការបង្ការ ការថែទាំសុខភាព និងការពារពីគ្រោះមហន្តរាយផ្សេងៗ ពោលគឺផ្តោតសំខាន់ទាំងសុខភាព និងសុវត្ថិភាពផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវភេទ។
ថ្វីត្បិតតែទឹកពិតជាមានសារសំខាន់សម្រាប់មនុស្ស ប៉ុន្តែតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃរបស់លោក Marc Wubbenhorst ពិតជាច្រើនលើសលុប និងគួរឲ្យហត់នឿយបំផុត។ កាលពីក្មេងបុរសអាល្លឺម៉ង់រូបនេះ ផឹកតែប្រមាណ១.៥លីត្រប៉ុណ្ណោះជារឿងរាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នលោកត្រូវបានតម្រូវឲ្យផឹក២០លីត្រ។ ដោយសារតែកើតជំងឺទឹកនោមប្រៃ លោក Marc ត្រូវការបំពេញទឹកក្នុងខ្លួនជាប់ជានិច្ច។ លោកមិនដែលបានគេងលក់ពីរម៉ោងជាប់គ្នានោះឡើយ ដោយសារលោកត្រូវផឹកទឹកជាប្រចាំ និងធ្វើឲ្យលោកចេញចូលបន្ទប់ទឹកយ៉ាងហោចណាស់៥០លើកក្នុង១ថ្ងៃ។ ជំងឺទឹកនោមប្រៃដែលលោក Marc កើតដោយកម្រនេះ អាចលេបត្របាក់ជីវិតគាត់គ្រប់ពេល ប្រសិនបើទុកខ្លួនឲ្យខ្សោះជាតិទឹក។ យោងតាមគេហទំព័រ health.com.kh ទឹកនោមប្រៃ គឺជាជំងឺតម្រងនោម ដែលបណ្ដាលអោយរាងកាយបាត់បង់ជាតិនូវជាតិប្រូតេអ៊ីនយ៉ាងច្រើនទៅតាមទឹកនោម។ ជំងឺមានជាតិប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងទឹកនោម (ឬជំងឺទឹកនោមប្រៃនេះ) ជាធម្មតា ត្រូវបានបង្កឡើងដោយការខូចសរសៃឈាមតូចៗនៅក្នុងតម្រងនោម ដែលវាមាននាទីក្នុងការច្រោះកាកសំណល់ និងជាតិទឹកដែលលើលចេញពីរាងកាយ។ លោក Marc បានរៀបរាប់ប្រាប់ Neue Westfalische ថា លោកមិនដែលបណ្តោយឲ្យជាតិជាតិខ្សោះពីខ្លួននោះឡើយ ព្រោះលោកចង់គេចផុតពីសេចក្តីស្លាប់ ហើយលោកចង់ឲ្យមនុស្សទាំងអស់ដឹងពីផលវិបាកនៃការកើតជំងឺនេះ៕	ដោយសារតែកើតជំងឺទឹកនោមប្រៃ (Diabetes Insipidus) ដ៏កម្រ បុរសជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់ វ័យ៣៦ឆ្នាំ ត្រូវបានតម្រូវឲ្យផឹកទឹក២០លីត្រជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីអាចបន្តជីវិតរបស់ខ្លួនបាន។ លោក Marc Wubbenhorst បានរៀបរាប់ពីផលលំបាករបស់ខ្លួនក្នុងបទសម្ភាសមួយជាមួយទស្សនាវដ្តី Neue Westfalische។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា ហាងជនជាតិជប៉ុនដែលរងការខូចខាតនេះ គឺមិនស្ថិតនៅក្រោមគម្រោងឧបត្ថម្ភឡើយ ហើយរូបគាត់ក៏មិនអាចទទួលបានសំណងពីរដ្ឋាភិបាលដែរ ព្រោះគាត់គ្មានរងរបួស ឬបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងហេតុការណ៍នោះទេ។ និយាយបែបនេះហើយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បើសិនជាជនជាតិជប៉ុននោះ ចង់ទាមទារសំណងលើការខូចខាតសម្បត្តិនោះ គឺគាត់អាចដាក់ពាក្យប្ដឹងទៅតុលាការ ដើម្បីអនុវត្តតាមនីតិវធីច្បាប់។ តាមរយៈការឆ្លើយតបនឹងពលរដ្ឋប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ដែលសួរដេញដោលចង់ដឹងពីបញ្ហានេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកខ្លួនតបថា៖« បងប្អូនមួយចំនួននៅលើកឡើងច្រំដែលអំពីជនជាតិជប៉ុនដែលហាងគាត់ត្រូវបំផ្លាញដោយអគាររលំសង្កត់លើ។ខ្ញុំឆ្លើយតបច្រើនហើយ។ខ្ញុំគួរតែបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ប្រសិនបើគាត់ស្លាប់ឬរបួស គាត់នឹងទទួលបានជំនួយដូចពលរដ្ឋខ្មែរដែរ តែនេះជាការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ គឺត្រូវដោះស្រាយតាមផ្លូវតុលាការ ដែលគាត់ត្រូវដាក់ពាក្យប្តឹងដើម្បីទាមទាសំណង។សម្រាប់ការដោះស្រាយកន្លែងស្នាក់នៅលោក យន្ត មីន បានឲ្យគាត់ស្នាក់នៅស្នាក់ការកាកបាទក្រហមនិងបានឧបត្ថម្ភថវិការមួយចំនួនរួចហើយដែរ»។ បន្ថែមពីនេះសម្ដេច ហ៊ុន សែន បាននិយាយទៀតថា មិនមែនជនជាតិជប៉ុននោះទេ សូម្បីតែគ្រួសារសព និងអ្នករបួស ដែលបានទទួលជំនួយឧបត្ថម្ភពីរដ្ឋាភិបាលរួចហើយ ក៏អាចប្តឹងបន្តទៅតុលាការ ដើម្បីទាមទាសំណងពីម្ចាស់អគារផងដែរ។ ចំណែកហាងលាងឡានអរុណរះ ដែលរងការខូចខាតដែរនោះ ក៏ត្រូវប្តឹងទាមទារសំណងដូចគ្នា។ អត្ថបទទាក់ទង លោក យន្ត មីន ឡើងផ្កាយ៤ និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការពារជាតិ អាជ្ញាធរបន្តដោះស្រាយអគារដទៃដែលខូចខាត ពីការបាក់អគារ៧ជាន់នៅខេត្តព្រះសីហនុ សម្តេច ហ៊ុន សែន៖ រលំអគារនេះ ជាបទពិសោធ មិនត្រូវឲ្យកើតឡើងម្តងទៀតទេ លោក យន្ត មីន សុំលាលែង ហើយសម្តេច ដាក់លោក គួច ចំរើន ជំនួស គួរបញ្ជាក់ថា ឧប្បទ្ទេវហេតុបាក់រលំអគារ នៅក្នុងសង្កាត់លេខ៤ ក្រុងព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី២២ មិថុនា បានបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់២៨នាក់(ស្រី៤នាក់ និងរបួស២៦នាក់ (ស្រី២នាក់)។ មកដល់ពេលនេះ គ្រួសារសពម្នាក់ៗ ទទួលបានថវិកាឧបត្ថម្ភប្រមាណ៩ម៉ឺនដុល្លារ ហើយអ្នករបួស២៤នាក់ ទទួលបានជាង១ម៉ឺនដុល្លារ។ ដោយឡែក អ្នករបួស២នាក់ ដែលត្រូវបានរកឃើញក្រោយគេ ទទួលបានប្រមាណ៣ម៉ឺនដុល្លារ។ ក្នុងហេតុការណ៍នេះ តុលាការខេត្តព្រះសីហនុ បានចេញដីកាបង្គាប់ឲ្យឃុំខ្លួនជនជាតិជនជាតិចិន៤នាក់ ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីរលំអគារ៧ជាន់នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រាប់ឲ្យជនជាតិជប៉ុន ដែលរងការខូចខាតហាង ដោយសារឧប្បទ្ទេវហេតុបាក់រលំអគារ៧ជាន់ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដាក់ពាក្យប្តឹងទៅតុលាការ ដើម្បីដោះស្រាយសំណងតាមផ្លូវច្បាប់។
-កេរ្តិ៍ឈ្មោះរន្ទឺឮល្បីសុសសាយ សាយសុសផុសឆ្ងាយផុតដែនបុរី បិតាសំណង់បែបទំនើបថ្មី មានប្រជាប្រិយល្បីទាំងសកល។ -អគារ សំណង់លោកសង់បន្សល់ អ្នកឆ្លងផ្លូវថ្នល់ច្បាស់ឃើញចាំជាក់ វិមានឯករាជ្យន័យជ្រៅមិនរាក់ កីឡដ្ឋានជាក់ទាក់ភ្នែកប្រុសស្រី។ -អគារសាលាភាសាល្បាញល្បី ចតុមុខក្តីក៏ស្រស់ត្រកាល អ្នកបានឃើញហើយសុទ្ធតែដំណាល ពីភាពត្រកាលដែលលោកកែច្នៃ។ -លោកលាចាកទៅតែនៅស្នាដៃ ខ្មែរពិតគ្មានថ្ងៃបំភ្លេចលោកឡើយ វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណនៅរហូតហើយ ទៅចុះលោកអើយឲ្យដល់ឋានស្ងប់៕	បទ បថ្យាវត្ត
ក្រៅពីកត់ត្រាព័ត៌មានរបស់អ្នកទេសចរ ប៉ុន្តែក្រសួងទេសចរណ៍ ក៏ណែនាំឱ្យគោលដៅទេសចរណ៍ទាំងអស់ ត្រូវកំណត់ចំនួនភ្ញៀវទេសចរ មិនឲ្យលើសចំណុះ គ្មានស្តង់ដារគម្លាតសុវត្ថិភាព អនុវត្តន៍វិធានការការពារឲ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ តាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ជាពិសេសវិធានការ ៣កុំ ៣ការពារ។ លោក តុប សុភ័ក្ត្រ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរណ៍ បានប្រាប់សារព័ត៌មានThmeythmey25 ដូច្នេះថា៖«ការដើរលេងជាលក្ខណៈក្រុមធំៗ គឺមិនទាន់មានការអនុញ្ញាតទេ ហើយបងប្អូនអាចធ្វើដំណើរកម្សាន្តតាមរមណីយដ្ឋានទាំងអស់ ដោយអនុត្តន៍តាមវិធានការ ៣កុំ ៣ការពារ ទាំងម្ចាស់រមណីយដ្ឋាន និងភ្ញៀវទេសចរ»។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងទេសចរណ៍ក៏បានពង្រឹងគុណភាពផលិផលទេសចរណ៍ ថែរក្សាអនាម័យបរិស្ថាន និងរក្សាតម្លៃផលិតផល និងសេវាកម្មឲ្យបានសមរម្យ។ ចំពោះគោលដៅទេសចរណ៍ដែរមិនអនុវត្តតាមការណែនាំ ក្រសួងនឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យបើកដំណើរការឡើយ រួមទាំងប្រឈមនឹងវិធានច្បាប់ជាធរមាន៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ បានណែនាំឱ្យគ្រប់គោលដៅទេសចរណ៍ទាំងអស់ ត្រូវកត់ត្រាទិន្នន័យរបស់ភ្ញៀវទេសចរទាំងអស់ រួមមានអាសយដ្ឋាន លេខទូរសព្ទ និងតម្រូវឱ្យភ្ញៀវស្កេន QR Code «ទប់ស្កាត់កូវីដ ឬ Stop Covid»។ ការណែនាំរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ គឺបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានអនុញ្ញាតបើកតំបន់ទេសចរណ៍នៅទូទាំងប្រទេសឡើងវិញ។ រដ្ឋាភិបាល បានសម្រេចចិត្ត តំបន់ទេសចរណ៍ទូទាំងប្រទេស ប្រមាណជិត២០ថ្ងៃ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។
ក្នុងកិច្ចសហការនេះ គឺមានគោលបំណងផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដែលមានភាពបត់បែន ងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ និងមានតម្លៃសមរម្យដល់សហគមន៍កសិកម្ម ដើម្បីគាំទ្រដល់ការកសាងសេដ្ឋកិច្ចជនបទដែលមានភាពធន់ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន តាមរយៈការពង្រឹងតួអង្គខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម។ អនុស្សារណៈយោគយល់នេះ ក៏មានបំណងកសាងសមត្ថភាពដល់សហគមន៍កសិកម្ម (AC) ទៅលើជំនាញគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម និងលទ្ធភាពក្នុងការផ្តល់ទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុទាន់ពេល និងអាចទុកចិត្តបាន ដើម្បីធានាថាសហគមន៍កសិកម្ម អាចទទួលបានសេវាហិរញ្ញវត្ថុដែលមានក្នុងទីផ្សារ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក៏នឹងធានាថា កសិករខ្នាតតូច អាចទទួលបានការទូទាត់ប្រាក់ទាន់ពេលវេលា សម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មរបស់ពួកគេ និងធានាថាកសិករខ្នាតតូច ទទួលបានតម្លៃល្អបំផុត សម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មរបស់ពួកគេ។ លោក ហង់ សុគន្ធ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពិធីចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃនេះ គឺតំណាងឲ្យសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជា និងតំណាងឲ្យសហគមន៍កសិកម្មទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមាន ១.២០០ សហគមន៍ និង១៣សហភាពយើងបានសិក្សាជាយូរណាស់មកហើយ ឈរលើទស្សនៈការស្វែងយល់ និងបទពិសោធន៍ជាច្រើនឆ្នាំណាស់មកហើយ។ អ្វីដែលជារបត់ក្នុងបច្ចុប្បន្នភាពនេះ ខ្ញុំគិតថា ទាំងសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជា ទាំងដៃគូដែលបានចុះបានកិច្ចព្រមព្រៀងរួចកន្លងមក ហើយឥឡូវនេះមាន ចម្រើន មួយទៀត ធ្វើឲ្យសម្ព័ន្ធកសិកម្មកម្ពុជា មានភាពកក់ក្តៅ និងជឿជាក់ ហើយចូលរួមកាន់តែប្រសើរ ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហគមន៍។ លោក ហង់ សុគន្ធ មានប្រសាសន៍បន្តថា៖ បញ្ហាដែលធំបំផុតគឺទីផ្សារ ដែលជាការខំប្រឹងប្រែងរបស់សម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជា ចាប់ដៃគូចុះកិច្ចព្រៀមព្រៀង ជាមួយក្រុមហ៊ុនស្ពែស៊ាណែត ដែលក្រុមហ៊ុននេះ មានលក់ផលិតផលសហគមន៍តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដើម្បីលើកកម្ពស់កម្រិតទីផ្សារទៀត ក៏បានចាប់ដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុនយ៉ាម៉ូតុ ជួយលើបច្ចេកទេសដាំដុះបន្លែ និងជាមួយក្រសួងកសិកម្ម ក្នុងការជំរុញបច្ចេកទេសដាំដុះ ចិញ្ចឹមត្រី និងចិញ្ចឹមសត្វ និងដៃគូផ្សេងទៀត ដូចជាអង្គការ ឌីជីអរវី (DGRV) ជួយលើគណនេយ្យភាព និងក្រុមហ៊ុនបញ្ជី ដើម្បីជួយខាងគណនេយ្យភាព។ លោក យ៉ានិច មីលីវ ( Yannick Milev) ជាប្រធាននាយកប្រតិបត្តិគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ចម្រើន បានមានប្រសាសន៍ថា ពិធីចុះហត្ថលេខារវាងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ចម្រើន និងសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជា គឺជាការប្តេជ្ញាចិត្តបង្តើតប្រព័ន្ធទីផ្សារ និងតួអង្គ ដោយមានបំណងធ្វើឲ្យជីវភាពរបស់កសិករខ្នាតតូចប្រសើរឡើង។ បើតាម លោក យ៉ានិច មីលីវ កន្លងមក ចម្រើន បានប្តេជ្ញាចិត្ត ដើម្បីផ្តល់ជូននូវផលិតផលឥណទានសមស្រប សម្រាប់គ្រួសារសហគ្រិនដែលមានចំណូលទាប នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានប្រមាណជាង ៤៥.០០០គ្រួសារ។ ក្នុងចំណោមនោះជិត ៣០.០០០ គ្រួសាររស់នៅតាមជនបទ ហើយជិត ១៥.០០០ គ្រួសារប្រើប្រាស់ហិរញ្ញប្បទាននេះ សម្រាប់អាជីវកម្មកសិកម្ម។ លោក យ៉ានិច មីលីវ បន្តដូច្នេះ៖ ការផ្តល់ឥណទានដល់កសិករ ដើម្បីទិញធាតុចូលកសិកម្ម ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាពេញលេញ នៃការចូលទៅកាន់ទីផ្សាររបស់ពួកគេបានទេ។ ដំណោះស្រាយមួយក្នុងបញ្ហានេះ គឺតួនាទីសំខាន់ដែលសហគមន៍កសិកម្មអាចដើរតួក្នុងការពង្រឹងប្រព័ន្ធទីផ្សារ និងធានាឲ្យមានការចូលដំណើរការបានល្អប្រសើរ សម្រាប់កសិករខ្នាតតូច ទាំងក្នុងប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម នៅមុនពេល និងក្រោយពេលប្រមូលផល។ លោកបានបន្ថែមថា៖ មហិច្ឆតាដំបូង គឺបង្កើតបណ្តាញមួយដែលនឹងជួយយើងស្វែងរកសហគមន៍កសិកម្ម(ACs) ដែលសមស្របក្នុងការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន និងទី២ផ្តល់បន្ថែមលើសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងទៀត ដែលនឹងជួយឲ្យការត្រៀមខ្លួន នៃការវិនិយោគសម្រាប់សហគមន៍កសិកម្ម។ ការចុះហត្ថលេខា នៅថ្ងៃនេះគឺជាជំហានដំបូងនៅក្នុងដំណើរការនេះ ហើយយើងពិតជារំភើប ដែលបានចូលរួមជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិកម្ម (CACA) ក្នុងបេសកកម្មរួមនេះ ក្នុងការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីរបស់តួអង្គ ដែលមានទស្សនៈវិស័យរួម ហើយយើងជឿជាក់ថា ការអភិវឌ្ឍជនបទត្រូវបានជំរុញ តាមរយៈផ្តល់ជូនហិរញ្ញប្បទានល្អប្រសើរ និងខ្សែច្រវាក់តម្លៃដែលមានភាពធន់ និងសំខាន់សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងដោយកសិករផ្ទាល់៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១៧ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០២១៖ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ចម្រើន ម.ក និងសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈយោគយល់ ស្ដីពី«ការតភ្ជាប់គម្លាតហិរញ្ញវត្ថុ សម្រាប់សហគមន៍កសិកម្ម» នៅការិយាល័យកណ្ដាលរបស់គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ចម្រើន។
លោក សាន សុខសីហា បញ្ជាក់ថា មូលហតុដែលនាំឱ្យហាមឃាត់ ក្រុមម៉ូតូបើកផ្លូវឲ្យរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់នេះ ដោយសារមានពលរដ្ឋជាច្រើននាក់មានការមិនពេញចិត្ត និងរាយការណ៍ទៅស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។ បើតាមលោក សីហា សមត្ថកិច្ចបានការហាមឃាត់ក្រុមម៉ូតូបើកផ្លូវនេះ កាលពីថ្ងៃទី១២ កក្កដា។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃទី១៥កក្កដា អ្នកនាំពាក្យស្នងការរាជធានីភ្នំពេញរូបនេះ បាននិយាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «យើងអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់សាលារដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងស្នងការរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីបញ្ឈប់សកម្មភាព ណែនាំ និងដកហូតសម្ភារៈមួយចំនួន។ ព្រោះយើងមើលទៅឃើញពលរដ្ឋខល(ហៅទូរស័ព្ទ)មកកម្លាំងស្នងការដ្ឋានរាជធានីភ្នំពេញ រិះគន់ជុំវិញបញ្ហាក្រុមជិះម៉ូតូបើកផ្លូវហ្នឹង។ លើសពីនេះ វាបាត់បង់សណ្ដាប់ធ្នាប់ បង្កបញ្ហាដល់អ្នកដំណើរផ្សេងទៀត ក្នុងការធ្វើចរាចរណ៍»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ អះអាងថា ក្រុមអ្នកជិះម៉ូតូបំពាក់សារ៉ែនបើកផ្លូវឲ្យរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់នេះ បានធ្វើសកម្មភាពកន្លងមក ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ឬគ្មានការស្នើសុំច្បាប់ពីខាងណាឡើយ។ «ករណីនេះ បើមានការអនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវ ក្រោមការណែនាំពីរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញនិងខាងស្នងការដ្ឋាននគរបាលទើប មិនមែនជាបញ្ហាចោទ ។ហើយករណីក្រុមទាំងនេះ នៅតែបន្តសកម្មភាពសមត្ថកិច្ចនឹងចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក សាន សុខសីហា៕	ភ្នំពេញ៖ ស្នងការដ្ឋាននគរបាលធានីភ្នំពេញ បានដកហូតសម្ភារៈ និងណែនាំឲ្យក្រុមអ្នកបើកម៉ូតូបំពាក់សារ៉ែន ដែលតែងតែជិះបើកផ្លូវឲ្យរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់ បញ្ឈប់សកម្មភាពជាបន្ទាន់ ដើម្បីរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណជូនពលរដ្ឋ។ នេះបើតាមលោក សាន សុខសីហា អ្នកនាំពាក្យស្នងការរាជធានីភ្នំពេញ។
លោក អ៊ឹង ចំរើន៖ បើគិតចាប់តាំងពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ មក សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត គឺជាមេដឹកនាំកំពូលកម្ពុជាទី៣ ដែលត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតីបារាំងអញ្ជើញឲ្យទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសបារាំង។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត តើលោកអាចរៀបរាប់ប្រាប់យើងបានទេ អំពីស្ថានភាពនៃទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងបារាំង ក្នុងបរិបទនេះ? លោក Jacques Pellet ៖ ពិតណាស់ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត គឺជាឥស្សរជនកំពូលកម្ពុជាទី៣ ដែលនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅបារាំងក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ១៣ខែ បន្ទាប់ពីជំនួបរវាងលោកប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង និងសម្តេច ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ និងជាមួយព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។ នេះក៏នឹងក្លាយជាដំណើរទស្សនកិច្ចទ្វេភាគីលើកដំបូងផងដែររបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅក្រៅតំបន់អាស៊ី។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះពិតជាបានបង្ហាញនូវសញ្ញាដ៏រឹងមាំនៃទំនាក់ទំនងប្រកបដោយថាមពលរបស់យើង។ ដូចអ្វីដែលបានធ្វើកន្លងមក រួមមានដំណើរទស្សនកិច្ចទៅវិញទៅមកជាច្រើនលើករបស់រដ្ឋមន្ត្រី និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កាលពីឆ្នាំ២០២៣ មានការចាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំងរបស់ដៃគូពាក់ព័ន្ធបារាំងសម្រាប់កម្ពុជា ជាពិសេសបណ្តាក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់បារាំង ដែលមានបំណងមកដាក់ទុនវិនិយោគបន្ថែមទៀតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រួមទាំងក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផងដែរ។ ផ្លែផ្កាទាំងនេះ ផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំ៖ ប្រវត្តិសាស្ត្ររួម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏យូរអង្វែងរបស់យើងលើច្រើនវិស័យ រួមមាន កិច្ចការពារបេតិកភណ្ឌ, ការពារជាតិ, សុខាភិបាល, ឧត្តមសិក្សា, ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព, វប្បធម៌ (បារាំងជាសហប្រធានគណៈកម្មាធិការអាយស៊ីស៊ី-អង្គរជាមួយជប៉ុនតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣មក), អភិបាលកិច្ច ។ល។ ក្រុមភ្នាក់ងារសាធារណៈដ៏ជិតស្និទ្ធមួយ បានរួមគ្នាក្រោមស្លាក «Team France» ដើម្បីអនុវត្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់យើង រួមទាំងគាំទ្រតួអង្គនានា ដែលនឹងចូលរួមកសាងអនាគតកម្ពុជា។ សហគមន៍ធុរកិច្ចបារាំង អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបារាំង និងសហគមន៍បារាំង-កម្ពុជា ក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ផងដែរក្នុងទំនាក់ទំនងពិសេសរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ។ ឈរលើមូលដ្ឋាននៃទំនាក់ទំនងដ៏យូរអង្វែង និងជឿជាក់គ្នាយ៉ាងខ្លាំងនេះ បារាំងមិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការបញ្ចេញមតិដោយផ្អែកលើស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា អំពីការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួនទាក់ទងនឹងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងនយោបាយពហុភាគីនិយម ដោយចង់ឃើញមានការវិវឌ្ឍទៅមុខជាវិជ្ជមានលើបញ្ហាទាំងនេះ។ ចុងក្រោយ កម្ពុជាគឺជាបេះដូងនៃតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រមួយសម្រាប់បារាំង ដែលបាន និងកំពុងពង្រឹងវត្តមានរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ពិសេសជាមួយអាស៊ាន នារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ លោក អ៊ឹង ចំរើន៖ ក្នុងលិខិតអញ្ជើញរបស់ខ្លួន លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បង្ហាញពីបំណងធ្វើការជាមួយកម្ពុជាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសកល រួមទាំងពិនិត្យមើលមធ្យោបាយនានាដើម្បីពង្រឹងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកផ្អែកលើច្បាប់។ តើលោកអាចពន្យល់លម្អិតបានទេអំពីរឿងនេះ? លោក Jacques Pellet ៖ បញ្ហាប្រឈមសកលអាចដោះស្រាយបានតែតាមរយៈសកម្មភាពរួមប៉ុណ្ណោះ។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, ការរិចរិលនៃបរិស្ថាន, ការបាត់បង់ជីវៈចម្រុះ, សុខភាពសកល, ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពក្រីក្រ រួមទាំងសន្តិសុខអន្តរជាតិ ជាដើម.. បញ្ហាទាំងនេះទាមទារឱ្យមានកិច្ចប្រឹងប្រែងសម្របសម្រួល និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ ជាក់ស្តែង កិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីសសម្រាប់មនុស្សលោក និងភពផែនដី (Pacte de Paris pour les Peuples et pour la Planète) ដែលត្រូវបានប្រកាសនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ នៅក្រុងប៉ារីស ដោយប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋ មានគោលដៅ ៖ លុបបំបាត់ភាពក្រីក្រ ដោយត្រូវថែរក្សាការពារភពផែនដី តាមរយៈការកៀរគរគ្រប់ប្រភពហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែបានកាន់តែប្រសើរឡើង។ ការចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងសម្ព័ន្ធពហុភាគី និងអង្គភាពនានារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្តល់វេទិកាសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការចែករំលែកបទពិសោធន៍របស់ខ្លួន រៀបរាប់ពីកង្វល់របស់ខ្លួន ចូលរួមក្នុងរបៀបវារៈស្វែងរកដំណោះស្រាយ រួមទាំងបង្កើតភាពជាដៃគូដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ ប្រទេសនេះ អាចរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ការពារធនធានធម្មជាតិរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជារួមចំណែកសម្រាប់ស្ថិរភាពអន្តរជាតិ និងតំបន់ ហើយចុងក្រោយ គឺធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវសុខមាលភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ សំឡេងរបស់កម្ពុជាត្រូវបានលឺនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ជាក់ស្តែងដូចជានៅពេលដែលកម្ពុជាថ្កោលទោសសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន និងការបញ្ជាក់ពីគោលជំហរប្រកាន់ខ្ជាប់ចំពោះគោលការណ៍នានារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបានធ្វើកិច្ចការច្រើនលើសពីនោះទៀត ជាពិសេសលើផ្នែកផ្លាស់ប្តូរថាមពល, គំនិតផ្តួចផ្តើមសុខភាពតែមួយ (One Health) រួមទាំងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងនិទណ្ឌភាពជាមួយសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ឬការលុបបំបាត់ជាសកលនៃទោសប្រហារជីវិត ដែលត្រូវបានលុបចោលតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៩ ដោយកម្ពុជាមានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ជាច្រើនក្នុងការចែករំលែកជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិ។ លោក អ៊ឹង ចំរើន៖ កាលពីឆ្នាំមុន ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី មិនត្រឹមតែមានការផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចកម្រិតខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះ គឺការកើនឡើងនូវហិរញ្ញប្បទានរបស់បារាំងសម្រាប់គាំទ្រការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា។ ចុះនៅឆ្នាំ២០២៤នេះវិញ? លោក Jacques Pellet៖ បារាំងបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងផ្នែកនេះ។ សកម្មភាពទីភ្នាក់ងារបារាំងសម្រាប់ ការអភិវឌ្ឍ(AFD) នៅកម្ពុជា មានគោលបំណងគាំទ្រដល់ប្រទេសនេះ ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរកាបូនទាប, ធ្វើឱ្យទឹកដីកាន់តែមានភាពធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវសមាហរណកម្ម និងការប្រកួតប្រជែងក្នុងតំបន់, លើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចបៃតង និងការគ្រប់គ្រងទឹកប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ សកម្មភាពទាំងនេះគឺស្របតាមគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព (SDGs) និងរួមបញ្ចូលបញ្ហាឆ្លងកាត់នានាដូចជា នវានុវត្តន៍, យេនឌ័រ, ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, ប្រសិទ្ធភាពថាមពល និងវិធីសាស្ត្រ «សុខភាពតែមួយ»។ កាលពីឆ្នាំមុន AFD បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបង្កើនជំនួយទ្វេដងដល់ការផ្លាស់ប្តូរនៅកម្ពុជា តាមរយៈការសន្យាផ្តល់ហិរញ្ញវប្បទានរហូតដល់៤០០លានអឺរ៉ូសម្រាប់គម្រោងឆ្នាំ២០២៣-២០២៤ ជាមួយការផ្តល់អាទិភាពលើវិស័យទឹក និងអនាម័យ កសិកម្ម ថាមពល និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ យើងបានឈានដល់កម្រិតជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុរបស់យើងរួចហើយ ដោយ AFD បានផ្តល់ជំនួយ២១៥លានអឺរ៉ូ សម្រាប់គម្រោងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទឹកស្អាត, ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងថាមពល។ ការគាំទ្ររបស់យើងចំពោះវិស័យកសិអេកូឡូស៊ីត្រូវបានពង្រីកយ៉ាងទូលំទូលាយជាមួយនឹងគម្រោងថ្មីៗរបស់ AFD, IRD និង CIRAD ដែលតែងតែមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជា។ ចុងក្រោយ ការប្តេជាចិត្តរបស់បារាំងចំពោះការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពក៏ផ្តោតផងដែរលើការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងផ្នែកឯកជន និងសាធារណៈក្នុងវិស័យអន្តរកាលថាមពល។ ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើងចំពោះវិស័យវប្បធម៌ និងបេតិកភណ្ឌវិញ គឺជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏យូរអង្វែងមួយផ្សេងទៀតរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ ហើយក៏បន្តបោះជំហានទៅមុខផងដែរនៅឆ្នាំ២០២៤។ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣មក បារាំងបានផ្តល់ជំនួយជាង២៥លានដុល្លារអាម៉េរិកសម្រាប់ការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌កម្ពុជា រួមទាំងការផ្តល់ជំនួយសម្រាប់ការជួសជុលប្រាសាទបាពួន និងប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចនៅក្នុងតំបន់អង្គរ។ បារាំងត្រូវបានកម្ពុជាស្នើឱ្យគាំទ្រការងារជួសជុល និងពង្រីកសារមន្ទីរជាតិភ្នំពេញ ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងអំពីការគាំទ្ររបស់បារាំងលើការសិក្សាលទ្ធភាពលើការជួសជុលសារមន្ទីរនឹងត្រូវចុះហត្ថលេខានាអំឡុងនៃទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅបារាំង។ លោក អ៊ឹង ចំរើន៖ សំណួរចុងក្រោយពាក់ព័ន្ធនឹងហ្រ្វង់កូហ្វូនី ដែលព្រះករុណា សម្តេចព្រះវររាជបិតា នរោត្តម សីហនុ ជាសហស្ថាបនិកមួយអង្គ។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលចំនួន៨៨ គឺជាសមាជិកនៃអង្គការហ្រ្វង់កូហ្វូនីអន្តរជាតិ (OIF)។ តើលោកមើលឃើញបែបណាដែរអំពីតួនាទីហ្វ្រង់កូហ្វូនីនៅកម្ពុជា? លោក Jacques Pellet៖ ពិតណាស់ តួនាទីរបស់អង្គការអន្តរជាតិនៃបណ្តាប្រទេសប្រើប្រាស់ភាសាបារាំង គឺដើម្បីលើកកម្ពស់ភាសាបារាំង និងនានាភាពនៃវប្បធម៌ និងជំរុញផងដែរលើផ្នែកនយោបាយ វប្បធម៌ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចរវាងរដ្ឋជាសមាជិក។ បារាំងនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្រ្វង់កូហ្វូនីនៅថ្ងៃទី៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ នៅបុរីអន្តរជាតិនៃភាសាបារាំង ពោលគឺនៅក្រុង Villers-Cotterêts ទីកន្លែងដែលឧទ្ទិសទាំងស្រុងចំពោះភាសាបារាំង និងវប្បធម៌ «ហ្វ្រង់កូហ្វូន»។ តាមទស្សនៈរបស់យើង ហ្វ្រង់កូហ្វូនីគួរតែបម្រើប្រជាជន តាមរយៈការបើកផ្លូវនៃការជជែកវែកញែក ការបង្កើត និងការងារ។ ពិភពអ្នកនិយាយភាសាបារាំង គឺជាប្រភពនៃទេពកោសល្យ និងឱកាស ដែលយើងគួរមានមោទកភាព។ ដូច្នេះ បារាំង និង OIF បានព្រមព្រៀងថា ការច្នៃប្រឌិត នវានុវត្តន៍ និងសហគ្រិនភាពក្នុងភាពចម្រុះនៃពិភពអ្នកនិយាយភាសាបារាំង នឹងក្លាយជាចំណុចស្នូលនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា ប្រធានបទនេះត្រូវនឹងគោលដៅរបស់កម្ពុជាសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច។ ខ្ញុំរីករាយណាស់ ដែលកម្ពជាបានបង្ហាញពីបំណងរបស់ខ្លួនក្នុងការដាក់បេក្ខភាពរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី នៅឆ្នាំ២០២៦។ វានឹងបង្ហាញពីភាពរឹងមាំ និងសារសំខាន់របស់ហ្វ្រង់កូហ្វូនីនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាហ្វិក ដោយខ្ញុំជឿជាក់ថា កម្ពុជាគឺជាប្រទេសដ៏សកម្មបំផុតមួយក្នុងការលើកកម្ពស់ហ្វ្រង់កូហ្វូនី! ភាសាបារាំងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម និងការទូត។ ជាការពិត ខ្ញុំអាចនិយាយថា រៀនភាសាបារាំងនៅតែទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្ពស់ ហើយការលើកកម្ពស់ភាសាបារាំងគឺជាអាទិភាពមួយរបស់យើង។ មនុស្សជាង៤ម៉ឺននាក់កំពុងរៀនភាសាបារាំងនៅកម្ពុជា៖ នៅវិទ្យាស្ថានបារាំងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងបាត់ដំបង, នៅមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពបារាំងនៅសៀមរាប និងនៅតាមសាលាបារាំង ឬបណ្តាវិទ្យាល័យនៅកម្ពុជា តាមរយៈកម្មវិធីសិក្សាពីរភាសា។ សាលា ដេកាត របស់បារាំងនៅភ្នំពេញទទួលបានសិស្សកាន់តែច្រើនជាបន្តបន្ទាប់ (បច្ចុប្បន្ន១២៥០នាក់)។ នៅកម្រិតឧត្តមសិក្សា សាកលវិទ្យាល័យមួយចំនួន ដូចជាវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា (ITC), សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច (RULE), សាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល (UHS) ឬសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ (RUFA) មានផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់សញ្ញាបត្រពីរភាសា ហើយស្ថានទូតបានជួយឧបត្ថម្ភ និងសហឧបត្ថម្ភសម្រាប់អាហារូបករណ៍ប្រមាណ៨០កន្លែងជារៀងរាល់ឆ្នាំសម្រាប់និស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិតដើម្បីបន្តការសិក្សារបស់ពួកគេនៅប្រទេសបារាំង ដោយភាគច្រើនបំផុតគឺជានិស្សិតនិយាយភាសាបារាំង។ បច្ចុប្បន្ន និស្សិតខ្មែរជាង៨០០នាក់កំពុងសិក្សានៅប្រទេសបារាំង។ បន្ថែមពីលើនេះ ក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ស្ថានទូតកំពុងដឹកនាំគម្រោងគាំទ្រ និងពង្រឹងការបង្រៀនភាសាបារាំងនៅកម្ពុជា។ នៅឆ្នាំ២០២៣ យើងបានគាំទ្រការរៀបចំឡើងវិញនូវវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដំបូងសម្រាប់គ្រូបង្រៀនភាសាបារាំង ជាពិសេសគ្រូបង្រៀនក្នុងថ្នាក់ពីរភាសា (ខ្មែរ-បារាំង) នៅទូទាំងប្រទសកម្ពុជា។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ យើងនឹងពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការលើកកម្ពស់ភាសាបារាំងដែលជាប្រយោជន៍សម្រាប់ការសិក្សា និងការងារ។ សកម្មភាពទាំងអស់នេះនឹងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការរួមចំណែកពង្រឹងភាសាបារាំងក្នុងចក្ខុវិស័យឆ្នាំ២០២៦៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅប្រទេសបារាំងពីថ្ងៃទី១៨ ដល់ទី១៩ ខែមករា ខាងមុខ។ នេះក៏ជាដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអឺរ៉ុបលើកដំបូងផងដែររបស់សម្តេច បើគិតចាប់តាំងពីចូលកាន់តំណែងផ្លូវការក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយលោក អ៊ឹង ចំរើន នាយកប្រតិបត្តិសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ លោក Jacques Pellet ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា ពន្យល់អំពីសារសំខាន់នៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ដែលជាផ្នែកមួយនៃការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងពហុភាគី។
នាឱកាសនៃការផ្តល់សុន្ទរកថានាចុងសប្តាហ៍មុនទៅកាន់កុមារ ដែលបានបំពេញកម្មសិក្សាទៅកាន់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃដើម្បីប្រារព្ធទិវាកុមារនោះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា បានបញ្ជាក់ថា៖«ថៃ ត្រូវមានលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក៏ប៉ុន្តែ តាមបែបបទរបស់ថៃ »។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី មិនបានកំណត់និយមន័យ ប្រជាធិបតេយ្យតាមបែបផែនថៃ យ៉ាងណានោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ លោក អះអាងថា ប្រជាធិបតេយ្យរបស់ថៃ ត្រូវតែមិនមានជម្លោះនោះទេ ។ លោក ថ្លែងបែបនេះ ដោយសារ លោក យល់ឃើញថា កន្លងមក ថៃ បានជួបនូវវិបត្តិនយោបាយជាច្រើនលើកច្រើនសារមកហើយ ហើយប្រជាជនថៃ ក៏គួរតែពិចារណាផងដែរ ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាយុទ្ធ ក៏បានអះអាងពីចេតនាមួយក្នុងការផ្សព្វផ្សាយមូលដ្ឋានគ្រឺះនៃប្រជាធិបតេយ្យទៅកាន់កុមារដើម្បីធានាពីស្ថិរភាពរបស់ប្រទេសនាពេលអនាគត ។ នៅចំពោះមុខកុមារ ដែលអមដំណើរជាមួយនឹងម្តាយឳពុករបស់ពួកគេផងដែរនោះ លោក ប្រាយុទ្ធ បានសង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា ឆ្នាំ២០១៨ គឺជាឆ្នាំនៃសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់បំផុតហើយសម្រាប់ថៃ បន្ទាប់ពីមានភាពប្រសើរម្តងបន្តិចៗក្នុងរយៈពេល ៣ទៅ៤ឆ្នាំចុងក្រោយមកនេះ ។ គួរជម្រាបផងដែរថា លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បន្ទាប់ពីលោកបានដឹកនាំរដ្ឋប្រហារយោធាទម្លាក់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ យីងឡាក់ ស៊ីនណាវ៉ាត់ នៅថ្ងៃ ២២ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ធា្លប់បានពន្យល់រួចហើយថា ការណ៍ដែលលោក ត្រូវធ្វើបែបនេះ ក៏ព្រោះតែដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ប្រទេស ដែលបានជួបវិបត្តិនយោបាយបន្តបន្ទាប់នោះ ៕	ប្រមុខរបបសឹកថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា បានថ្លែងនៅចំពោះមុខកុមារជាច្រើនរូបថា លោក ពិតជាចង់ឃើញ រាជាណាចក្រថៃ មានប្រជាធិបតេយ្យមួយ ដែលមានបែបបទ និងស្តង់ដាររបស់ខ្លួនផ្ទាល់តែម្តង ។ លោក មិនចង់ឃើញ ថៃធ្លាក់ចូលក្នុងជម្លោះ ដោយសារនយោបាយទៀតឡើយ ។
អ្នកដំណើរជនជាតិថៃ ២ នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកដំណើរចំនួន ៣៥ នាក់មកពីនាវាទេសចរណ៍អាមេរិក Westerdam បានធ្វើដំណើរមកដល់ព្រលានយន្តហោះសុវណ្ណភូមិ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ១៦ ខែកុម្ភៈ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខភាពសាធារណៈថៃ Rungrueng Kitphati បញ្ជាក់ថា អ្នកដំណើរទាំង ៣៥ នាក់នេះ ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យសម្រាប់កូរ៉ូណាវីរុស ហើយលទ្ធផលបង្ហាញថា អវិជ្ជមាន។ ក្នុងចំណោមអ្នកលើនាវាទេសចរណ៍ Westerdam ទាំងជាង២ពាន់នាក់ មានជនជាតិថៃ២១នាក់ គឺជាភ្ញៀវទេសចរ ២ នាក់ និងអ្នកបម្រើលើនាវា ១៩នាក់។ បច្ចុប្បន្ន បុគ្គលិកលើនាវាជនជាតិថៃ កំពុងស្ថិតនៅលើនាវានេះនៅឡើយ។ ទោះបីជាអ្នកដំណើរជនជាតិថៃលើនាវា ត្រូវបានមន្ត្រីសុខាភិបាលថៃរកពុំឃើញឆ្លងជំងឺ COVID-19 អាជ្ញាធរសុខាភិបាលម៉ាឡេស៊ី បានបញ្ជាក់ថា ស្ត្រីអាមេរិកអាយុ ៨៣ឆ្នាំ ដែលជាអ្នកដំណើរនាវា Westerdam ដែរនោះ បានធ្វើតេស្តវិជ្ជមានជំងឺនេះ ចំនួន២លើកផ្ទួនៗគ្នា។ ក្រោយទទួលបានបញ្ជាក់ថាគ្មានជំងឺ COVID-19 ពីសំណាក់មន្ត្រីសុខាភិបាលខ្មែរ លោកស្រី បានអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីនាវា ហើយបានបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី១៤ ខែកុម្ភៈ ជាមួយស្វាមីលោកស្រីអាយុ ៨៥ឆ្នាំ។ អាជ្ញាធរសុខាភិបាល អះអាងទៀតថា ស្ថានភាពសុខភាពលោកស្រី មានភាពល្អប្រសើរ ហើយទោះបីជាស្វាមីលោកស្រី បានធ្វើតេស្តអវិជ្ជមានសម្រាប់ជំងឺ COVID-19 លោកត្រូវបានដាក់ឲ្យនៅដាច់ដោយឡែកសិន និងទទួលការឃ្លាំមើលពីពេទ្យ។ នាវាទេសចរណ៍អាមេរិក Westerdam ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលចតនៅកំពង់ផែក្រុង ព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន បន្ទាប់ពីបដិសេធពីសំណាក់ប្រទេសនិងកោះ ដូចជា ជប៉ុន ថៃ តៃវ៉ាន់ និងហ្កាម ដោយព្រួយបារម្ភថា អ្នកលើនាវាឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុស។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្តេច ហ៊ុន សែន បានទៅស្វាគមន៍អ្នកដំណើរ និងអ្នកបម្រើលើនាវានោះដោយផ្ទាល់ ហើយបានជូនផ្កា ព្រមទាំងចាប់ដៃជាមួយពួកគេថែមទៀតផង នៅពេលពួកគេចុះពីនាវា។ បច្ចុប្បន្នថៃ មានករណីឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុស ៣៤ នាក់ ហើយក្នុងនោះ អ្នកជំងឺ ១៥នាក់ បានសះស្បើយ ហើយអនុញ្ញាតឲ្យចេញមន្ទីរពេទ្យ៕	អាជ្ញាធរសុខាភិបាលថៃ បានអះអាងថា អ្នកដំណើរជនជាតិថៃ ២ នាក់ ដែលជិះលើនាវាទេសចរណ៍អាមេរិក Westerdam ពុំមានចេញរោគសញ្ញានៃជំងឺផ្លូវដង្ហើម COVID-19 ក្រោយការធ្វើតេស្ត ទោះបីជាអ្នកដំណើរអាមេរិកអាយុ៨៣ឆ្នាំម្នាក់មកពីនាវាដូចគ្នានេះ បានធ្វើតេស្តវិជ្ជមានជំងឺនេះ២ដង ដោយមន្ត្រីសុខាភិបាលម៉ាឡេស៊ី។
យោងតាមការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ CGTN ការិយាល័យអប់រំប្រចាំក្រុងវូហាន ខេត្ត Hubei មិនចង់ឲ្យសិស្សពន្យាពេលសិក្សាយូរពេក ក្រោយការប្រកាសបិទសាលា ដោយសារកូរ៉ូណាវីរុស ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបសម្រេចចិត្តបង្កើតការសិក្សាតាមអនឡាញសម្រាប់ពួកគេ។ សាលាដែលត្រូវដំណើរការវគ្គបណ្តុះបណ្តាលអនឡាញ ក៏រាប់បញ្ចូលទាំងសាលាមធ្យមសិក្សាជំនាញបច្ចេកទេស និងសាលាបណ្តុបណ្តាលជំនាញផ្សេងៗនៅក្នុងទីក្រុងផងដែរ។ កាលពីដើមសប្តាហ៍កន្លងមក រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំចិន បានស្នើឲ្យសាលាជាច្រើននៅចិនពន្យាពេលការប្រឡងឆមាស និងតម្រូវឲ្យសិស្សអវត្តមានពីសាលាជាបណ្តោះអាសន្ន ជាពិសេសសាលានៅក្រុងវូហាន ខេត្ត Hubei ដែលកូរ៉ូណាវីរុសផ្ទុះឡើងដំបូងកាលពីខែធ្នូ។ ករណីកើតជំងឺនៅចិនទាំងមូលមានដល់ទៅរង្វង់៦០០០នាក់ ដោយគិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ ហើយក្នុងនោះមានជាង១៣០នាក់ស្លាប់ ហើយភាគច្រើនបំផុតស្ថិតនៅក្រុងវូហាន ប្រទេសចិន។ តួលេខនេះ កើនលើសករណីជំងឺសារ SARS ដែលមាន៥៣២៧នាក់ កាលពីឆ្នាំ២០០៣៕	ការបង្រៀនតាមអនឡាញសម្រាប់សិស្សថ្នាក់បឋមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សា នៅក្រុងវូហាន គ្រោងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ខាងមុខនេះ ស្របពេលបច្ចុប្បន្នករណីរាលដាលជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី នៅតែបន្តកើនឡើង។
«យើងបានដាក់សិស្សប្រឡងទាំងអស់១១នាក់ ក្នុងនោះដែរសិស្សពិការមាន៩នាក់ និងសិស្សគរថ្លង់២នាក់ ហើយបានជាប់ទាំងអស់ សិស្សដែលប្រឡងជាប់មាននិទេ្ទស D និង E »។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់នាយកសាលាកុមារពិការភ្នែក និងកុមារគរថ្លង់កំពង់ចាម លោក កែវ ផល្លី ដែលបានបន្ថែមថា សិស្សពិការភ្នែក ដែលប្រឡងជាប់បាក់ឌុប នឹងបន្តទៅសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់សិស្សគរថ្លង់វិញ មិនអាចទៅបន្តនៅសាកលវិទ្យាល័យបានទេ ។ ត្រង់ចំណុចនេះលោកនាយកសាលាកុមារពិការភ្នែក និងកុមារគរថ្លង់កំពង់ចាមរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមប្រឹក្សាសាលារៀននេះ នឹងពិគ្រោះយោបល់ជាមួយបេក្ខជនពិការភាពទាំង១១នាក់នេះ។ លោក កែវ ផល្លី បានពន្យល់ដូច្នេះថា ៖« កន្លងមកប្អូនៗពិការពួកគាត់ចង់រៀនបន្តទៀត ហើយចំពោះប្អូនៗដែលគរថ្លង់មិនចង់រៀនទេ ដោយសារតែពិបាកព្រោះមិនមានអ្នកជំនាញពន្យល់អំពីភាសាគរថ្លង់នេះ ដល់ពួកគាត់នៅពេលដែលរៀន។ ហើយនៅសាលានេះ មានអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយពួកគាត់ ថាបើចង់ទៅរៀននឹងរកសាលាឲ្យរៀន ហើយបើចង់ធ្វើការនឹងរកកន្លែងធ្វើការឲ្យពួកគេ» ។ សាលាកុមារពិការភ្នែក កំពង់ចាម បានចាប់ផ្ដើមតាំងពីឆ្នាំ២០០២ ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០១៤ សាលានេះមានឈ្មោះពេញថា សាលាកុមារពិការភ្នែក និងកុមារគរថ្លងកំពង់ចាម។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ដែលក្រសួងអប់រំ បានរឹតបន្តឹងគុណភាពអប់រំនោះ សាលាពិការ គថ្លង់កំពង់ចាម នេះ បានចាប់ផ្ដើមដាក់សិស្សប្រឡងបាក់ឌុប ដោយកាលនោះមានសិស្សប្រឡងជាប់ពី ៧ទៅ១០នាក់។ គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់២០១៧នេះ មានសិស្សពិការភ្នែក និងគរថ្លង់បានប្រឡងសញ្ញាបត្របាក់ឌុបជាប់ប្រមាណ៤៥នាក់ហើយ។ នេះបើតាមលោក កែវ ផល្លី៕	សិស្សពិការភ្នែក គរថ្លង់ ១១នាក់ ដែលរៀននៅសាលាកុមារពិការភ្នែក និងគរថ្លង់កំពង់ចាម បានប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំសិក្សា២០១៦-២០១៧នេះ។
ព្រះនាងអេលីហ្សាបេត ឡើងគ្រងរាជ្យបន្តពីបិតាស្ដេចចចទី៦ ដែលបានចូលទិវង្គតនៅថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៥២ ដោយយកព្រះនាមក្នុងរាជ្យថា អេលីហ្សាបេតទី២ ។ តាមច្បាប់អង់គ្លេស ព្រះនាងអេលីហ្សាបេត ត្រូវគ្រងរាជ្យភ្លាមៗតែម្ដង ព្រោះជារជ្ជទាយាទស្រាប់។ ចំណែកពិធីសោយរាជ្យសម្បត្តិវិញ ធ្វើនៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៥២។ «ខណៈយើងប្រារព្ធពិធីនេះ វាផ្ដល់ឱ្យខ្ញុំនូវក្ដីសោមនស្សដើម្បីបញ្ជាក់ជាថ្មីការតាំងសច្ចាដែលខ្ញុំបានធ្វើក្នុងឆ្នាំ១៩៤៧ ថា ជីវិតរបស់ខ្ញុំតែងតែបូជាសម្រាប់អ្នក។» ម្ចាស់ក្សត្រិយ៍អេលីហ្សាបេតទី២ សរសេរបែបនេះក្នុងរាជសាររបស់ទ្រង់ថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ។ ជាស្ដេចអង់គ្លេស ម្ចាស់ក្សត្រិយ៍អេលីហ្សាបេតទី២ ក៏ជាប្រមុខរដ្ឋប្រទេសសមាជិកអង្គការ Commonwealth និងប្រទេសមួយចំនួនទៀតមានកាណាដា អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់ជាដើម។ មកទល់ឆ្នាំ២០២២ ព្រះអង្គមាននាយករដ្ឋមន្រ្តីដល់ទៅ១៤នាក់មកហើយដែរ។ ស្ដេចស្រីអង់គ្លេសអង្គនេះ រៀបអភិសេកជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វីលីពនៅឆ្នាំ១៩៤៧ និងមានបុត្រាបុត្រី៤អង្គ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ឆាល ដែលជាបុត្រាច្បង ជារជ្ជទាយាទផងដែរ។ ក្នុងព្រះរាជសារមុនថ្ងៃគម្រប់ខួបទី៧០ឆ្នាំ ម្ចាស់ក្សត្រិយ៍អេហ្សាបេតទី២ ក៏ប្រកាសគាំទ្រព្រះអង្គម្ចាស់ក្សតិយ៍ Camilla ដែលជាជាយាព្រះអង្គម្ចាស់ឆាល ទទួលងារជាព្រះរាជិនីផងដែរ ពេលព្រះស្វាមីឡើងគ្រងរាជ្យនោះ៕	ថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ជាខួបទី៧០ឆ្នាំនៃការឡើងគ្រងរាជ្យរបស់ម្ចាស់ក្សត្រិយ៍អង់គ្លេស អេលីហ្សាបេតទី២ ។ ទ្រង់ជាស្ដេចដែលអង្គុយលើរាជបល្ល័ង្កយូរជាងគេរបស់អង់គ្លេស ហើយជាប្រមុខរដ្ឋយូរជាងគេដែលនៅមានព្រះជន្មផងដែរ។ ក្នុងសារអបបអរ ម្ចាស់ក្សត្រិយ៍អង់គ្លេសមានបន្ទូលថា នឹងបន្តបម្រើប្រទេសដូចដែលបានសន្យាកាលពី៧០ឆ្នាំមុនដដែល។
លោក រស់ សាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានប្រាប់សាព័ត៌មានថ្មីៗថា ការប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំ២០១៨ គឺយកតែពិន្ទុសរុបបានពីការប្រឡងថ្នាក់ជាតិតែប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺពិន្ទុឆមាសដែលសិស្សមាននៅក្នុងថ្នាក់ មិនត្រូវបានបូកជាមួយការប្រឡងថ្នាក់ជាតិឡើយ។ ក្រសួងអប់រំ បានសម្រេចបែបនេះ ដើម្បីឲ្យសិស្សខិតខំរៀនសូត្រ ស្របតាមគោលនយោបាយពង្រឹងគុណភាពអប់រំ ក្រោមពាក្យស្លោកថា «អ្នកចេះ គឺជាប់»។ សូមបញ្ជាក់ថា បេក្ខជនមានឈ្មោះប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ចំណេះដឹងទូទៅ និងបំពេញវិជ្ជា មានចំនួន ១១៧ ,០៦១ នាក់ ក្នុងសម័យប្រឡង ថ្ងៃទី ២០-២១ សីហា ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ ។ មណ្ឌលប្រឡងចំនួន១៩៥ មណ្ឌល ចែកចេញជា៤,៧១៦បន្ទប់ នៅរាជធានីខេត្ត ទាំង២៥ ទូទាំងប្រទេស៕	ភ្នំពេញ៖ ដូចឆ្នាំមុនៗដែរ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានកំណត់មិនយកពិន្ទុឆមាសរបស់បេក្ខជននៅសាលា មកបូកជាមួយការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) សម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី១២ ឡើយ។ ការសម្រេចរបស់ក្រសួងអប់រំនេះ គឺជាការរឹតបន្ដឹងគុណភាពវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា។
នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សង្ក្រាន្តឆ្នាំនេះ រដ្ឋបាលខេត្តនឹងរៀបចំតាំងបង្ហាញ នូវផលិតផលតាមបណ្តាក្រុង-ស្រុកទាំង១៤ ,មុខម្ហូបអ្នកបាត់ដំបង ,ចាប៉ីដងវែង ,ទុរេនយក្ស និងណែមយក្ស។ លើសពីនេះក៏មានការផ្សព្វផ្សាយពីវប្បធម៌ ប្រពៃណីខ្មែរ តាមរយៈកម្មវិធីសិល្បៈ លេងល្បែងប្រជាប្រិយផ្សេងៗ ការប្រកួតកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ និងប្រគំតន្រ្តី ជាដើម។ បើតាមរដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង ការរៀបចំកម្មវិធីទាំងអស់នេះ មានគោលបំណងបង្កើតបរិយាកាសរីករាយក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ជាពិសេសបង្ហាញដល់ទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ ឱ្យស្គាល់ពីទំនៀមទម្លាប់នៃការរស់នៅ ក៏ដូចជាសក្តានុពលនានារបស់ខេត្តបាត់ដំបង។ ខេត្តបាត់ដំបង ជាខេត្តមួយដ៏សម្បូរបែបផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម និងជាគោលដៅសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយ ដ៏ពេញនិយមសម្រាប់សិស្សនិសិ្សត។ ខេត្តនេះ មានសំណង់ប្រាសាទបុរាណ និងវត្តអារាមចាស់ៗ រួមទាំងអគារសម័យបារាំង ដែលមានរចនាបថផ្សេងគ្នាជាច្រើនកន្លែង។ ក្រៅពីនេះ ទីតាំងប្រវត្តិសាស្រ្ត តំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ម្ហូបអាហារ ក៏ជាគោលដៅទាក់ទាញដ៏សំខាន់ សម្រាប់ខេត្តភាគពាយព្យនៃប្រទេសកម្ពុជាមនេះផងដែរ។ សូមជម្រាបថា កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុងបាត់ដំបង ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាបណ្ដាញទីក្រុងច្នៃប្រតិដ្ឋរបស់អង្គការយូណេស្កូ (UCCN) ផ្នែកម្ហូបអាហារចំណោម ៥៥ប្រទេស៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង បានសហការជាមួយសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាខេត្តបាត់ដំបង រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍«សង្ក្រាន្តបាត់ដំបង ២០២៤» ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់១៦ ខែមេសា នៅតាមបណ្តោយវិថី សម្ដេចក្រឡាហោម ស ខេង ក្នុងបរិវេណវិទ្យាល័យនេតយ៉ង់ និងបរិវេណខាងមុខសារមន្ទីរ ប្រវត្តិសាស្ត្រខេត្ត (សាលាខេត្ត) ស្ថិតនៅក្រុងបាត់ដំបង។
បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១ អាម៉េរិកបានក្លាយជាមហាអំណាចហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ប្រទេសនេះទើបតែចូលរួមសង្រ្គាមនៅឆ្នាំ១៩១៧ ប៉ុន្តែបានពង្រឹងអំណាចខ្លាំងជាងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុប។ ពេលនោះហើយដែលប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិកចាប់ផ្តើមជំនួសផោនអង់គ្លេសជារូបិយប័ណ្ណបម្រុងអន្តរជាតិ ហើយអាម៉េរិកបានទទួលការផ្លាស់ប្តូរជាមួយរូបិយប័ណ្ណរបស់ខ្លួនទៅនិងលំហូរមាសដ៏ច្រើនក្នុងសម័យសង្គ្រាម។ នៅឆ្នាំ១៩៤៤ តួនាទីរបស់ប្រាក់ដុល្លារបានពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនរហូតដល់៤៤ប្រទេស ដែលបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង Bretton Woods ដោយបង្កើតយន្តការផ្លាស់ប្តូររូបិយប័ណ្ណអន្តរជាតិមួយទៅជាប្រាក់ដុល្លារ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រាក់ដុល្លារត្រូវបានកំណត់ថ្លៃទៅតាមតម្លៃមាស ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាដូចជាស្តង់ដារមាសទូទៅ ។ បន្តមកទៀតនៅចុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ការនាំចេញរបស់អឺរ៉ុប និងជប៉ុនកាន់តែប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងការនាំចេញរបស់អាម៉េរិក។ ការផ្គត់ផ្គង់ដ៏ច្រើននៃប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិកនៅជុំវិញពិភពលោកធ្វើឱ្យមានការលំបាកបន្ថែមទៀតក្នុងការគាំទ្រប្រាក់ដុល្លារទៅជាមាស។ នៅឆ្នាំ ១៩៧១ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក រីឆាត និចសុន បានបញ្ឈប់ការប្តូរដោយផ្ទាល់ពីប្រាក់ដុល្លារទៅជាមាស ហើយបានកំណត់ចំនួនរូបិយប័ណ្ណដែលត្រូវបោះពុម្ពវិញ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក បើទោះបីជានូវបន្តជារូបិយប័ណ្ណបម្រុងអន្តរជាតិក៏ពិតមែន តែប្រាក់ដុល្លារបានបាត់បង់អំណាចទិញបន្តិចម្តងៗ។ ដោយបារម្ភពីការគ្រប់គ្រងរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកនៅក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក ប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិកឬគេអាចហៅម៉្យាងទៀតថាជា អាវុធគ្មានផ្សែងនិងគ្មានសម្លេង ប្រទេសជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមស្វែងរកមធ្យោបាយដើម្បីជំនួសរូបិយប័ណ្ណនេះ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ នៅពេលដែលអាម៉េរិក និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចបានដាក់ទណ្ឌកម្មជាបន្តបន្ទាប់លើប្រទេសរុស្ស៊ីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ទីក្រុងម៉ូស្គូ និងរដ្ឋាភិបាលចិន បានរួមដៃគ្នាដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារ ហើយបានបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានចាប់ផ្តើមនៅចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ ការជួញដូរជារូបិយប័ណ្ណរវាងប្រាក់រូប្លិ និងប្រាក់យ៉ន់បានកើនឡើង ៨០ដង។ លើសពីនេះទៀតនៅឆ្នាំ ២០២២ ធនាគារកណ្តាលរបស់រុស្ស៊ីនិងចិនបានទិញមាសក្នុងបរិមាណច្រើនបំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៧ ដើម្បីធ្វើពិពិធកម្មទុនបម្រុងរបស់ពួកគេដោយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិក។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Vedmosti រុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ក៏កំពុងសហការគ្នាក្នុងការចេញរូបិយប័ណ្ណនិម្មិតដែលគាំទ្រដោយមាសផងដែរ។ ទន្ទឹមនេះ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែថ្មីៗប្រទេសប្រេស៊ីល និងអាហ្សង់ទីនបានពិភាក្សាគ្នាអំពីការបង្កើតរូបិយប័ណ្ណរួមសម្រាប់ប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេពីររបស់អាមេរិកខាងត្បូង។ បើតាមសារព័ត៌មាន Reuters អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម (UAE) និងឥណ្ឌាបច្ចុប្បន្នកំពុងពិភាក្សាអំពីការប្រើប្រាស់ប្រាក់រូពីក្នុងពាណិជ្ជកម្មទំនិញមិនមែនប្រេង ដោយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិកផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ ជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៤៨ឆ្នាំ ដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបាននិយាយថា ខ្លួនបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មប្រេងជារូបិយប័ណ្ណផ្សេងក្រៅពីដុល្លារ។ ទោះបីជាមានការផ្លាស់ប្តូរបែបនេះពិតមែន ក៏មនុស្សជាច្រើននៅតែជឿថា ឥទ្ធិពលនៃប្រាក់ដុល្លារនឹងមិនបញ្ចប់ក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះទេ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ធនាគារកណ្តាលនៅជុំវិញពិភពលោកនៅតែរក្សាបានប្រហែល ៦០ភាគរយនៃទុនបំរុងប្តូរប្រាក់បរទេសជាប្រាក់ដុល្លារ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ទុនបំរុងប្តូរប្រាក់បរទេសរបស់ប្រទេសជារូបិយប័ណ្ណផ្សេងនៅទាបជាងប្រាក់ដុល្លារច្រើនណាស់ដែលមានរហូតដល់ ៥៩,៨ភាគរយ។ ជាក់ស្តែងទុនបំរុងជាប្រាក់អឺរ៉ូ (EUR) មានប្រហែល ១៩,៧ភាគរយ, យ៉េនជប៉ុន (JPY) ៥,៣ភាគរយ, ផោនអង់គ្លេស (GBP) ៤,៦ភាគរយ, ប្រាក់យ៉ន់ចិន (RMB) ២,៨ភាគរយ, ដុល្លារកាណាដា (CAD) ២,៥ភាគរយ, ដុល្លារអូស្ត្រាលី (AUD) ១,៩ភាគរយ និងហ្វ្រង់ស្វីស (CHF) ០,២ភាគរយ និង ៣,៣ភាគរយទៀតជារូបិយប័ណ្ណផ្សេង។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់មូលនិធិហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF)៕	អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ប្រាក់ដុល្លារបានគ្របដណ្ដប់លើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងលំហូរទុនសកល ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសជាច្រើនកំពុងស្វែងរករូបិយប័ណ្ណជំនួសសម្រាប់ប្រាក់ដុល្លារ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើអាម៉េរិក។
អង្គការសមាគមន៍ទាំង ២២ នោះរួមមាន អង្គការធម្មជាតិសង្គ្រោះកម្ពុជា អង្គការប៉ាសឺរ៉ែល នុយមេរិក កម្ពុជា អង្គការស៊ីប៉ា អង្គការមិត្តសំឡាញ់ អង្គការមូលនិធិកុមារ និងនិស្សិតកម្ពុជា អង្គការ កុមារកម្ពុជាប្រឆាំងទុរភិក្ស និងហិង្សា សមាគមន៍អភិវឌ្ឍន៍គ្រួសារពលី និងកុមារកំព្រា អង្គការក្ដីសង្ឃឹមនៃកុមារ អង្គការនាំអនាគតទៅមុខ អង្គការហ្វ្រេន្សអ៊ីនធឺណាសិនណល អង្គការបំបាត់ការឈឺចាប់គ្មានព្រំដែន មណ្ឌលកុមារដើម្បីសុភមង្គល អង្គការពន្លឺអនាគត អង្គការអិនភីអូ សុបិនស្ត្រីប្រូជីក អង្គការមូលនិធិកុមារកម្ពុជា មូលនិធិដុនបូស្កូកម្ពុជា អង្គការចិត្ដសង្គមអន្ដរវប្បធម៌ អង្គការ អ៊ី ណូដូ វិថីឆ្ពោះទៅកាន់សាលារៀន មជ្ឈមណ្ឌលអាស៊ីសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្ស នៃសកលវិឡាល័យសូហ្វីយ៉ា អង្គការបណ្តុះបណ្តាលកុមារកំព្រា យុវជនពិការ និងស្ត្រីក្រីក្រ និងមជ្ឈមណ្ឌលព្យាបាលកុមារ បេះដូងជប៉ុន។ គួររំលឹកផងដែរថា ដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់ការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺ កូវីដ-១៩ យើងបានកំណត់ និងអនុញ្ញាតឲ្យអង្គការជាតំណាងចំនួន១០ប៉ុណ្ណោះ ដែលមកទទួលអំណោយ នៅក្នុងថ្ងៃនោះ ដូចជាអង្គការ មូលនិធិកុមារ និងនិស្សិតកម្ពុជា អង្គការ កុមារកម្ពុជាប្រឆាំង ទុរភិក្ស និង ហឹង្សា អង្គការមិត្តសម្លាញ់ អង្គការសមាគមន៍អភិវឌ្ឍន៍គ្រួសារពលី និងកុមារកំព្រា អង្គការស៊ីប៉ា អង្គការ PIF អង្គការមូលនិធិ ដុនបូស្កូ កម្ពុជា អង្គការ ចិត្ដសង្គមអន្ដរវប្បធម៌ អង្គការវិថីឆ្ពោះទៅកាន់សាលារៀន និងមជ្ឈមណ្ឌលព្យាបាលកុមារ បេះដូងជប៉ុន។ អំណោយទាំងនេះ គឺបានមកពី យុទ្ធនាការវិក័យបត្រពណ៌លឿង របស់ផ្សារទំនើប អ៊ីអន ផ្ទាល់តែម្ដង។ យុទ្ធនាការវិកយបត្រពណ៌លឿង របស់ផ្សារទំនើប អ៊ីអន ត្រូវបានធ្វើទ្បើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ ទី១១ នៃខែនីមួយៗ។ អតិថិជន ដែលអញ្ជើញមកជាវទំនិញ នៅក្នុងផ្សារទំនើប អ៊ីអន នៅថ្ងៃទី១១ នឹងទទួលបានវិក័យបត្រពណ៌លឿង បន្ទាប់មកអតិថិជន អាចយកវិក័យបត្រនោះ ទៅដាក់ក្នុងប្រអប់ យុទ្ធនាការវិក័យបត្រពណ៌លឿង ដែលមានទីតាំងនៅជិតបញ្ជរសេវាអតិថិជន។ ផ្សារទំនើបអ៊ីអន នឹងឧបត្ថម្ភ ១% នៃទឹកប្រាក់សរុបដែលអតិថិជនបានជាវ ឲ្យទៅអង្គការ សមាគមន៍នៅក្នុងស្រុក។ លោក Keiji Ono នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន អ៊ីអន ខេមបូឌា ខូអិលធីឌី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យុទ្ធនាការវិកយបត្រពណ៌លឿងនេះ មានគោលបំណងបង្កើនការចូលរួមរបស់អតិថិជន ក្នុងកិច្ចការសប្បុរសធម៌។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា យុទ្ធនាការវិកយបត្រពណ៌លឿង ចាប់ផ្ដើមដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៦ ជាមួយអង្គការតែ៧ប៉ុណ្ណោះ ហើយរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន យើងបានសហការ និងផ្ដល់អំណោយ ដែលបានមកពីយុទ្ធនាការនេះ ដល់អង្គការផ្សេងៗគ្នាចំនួន ២២អង្គការ»។ សម្រាប់លោក Keiji Ono យុទ្ធនាការនេះ មានលក្ខណៈសមស្របទៅតាមគោលការណ៍របស់ អ៊ីអន ដែលមិនត្រឹមតែគិតគូរពីជំនួញរបស់ខ្លួនទេ តែថែមទាំងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ក្នុងការចូលរួម និងកាត់បន្ថយបញ្ហាសង្គមនានាផងដែរ។ លោក ក៏មានជំនឿយ៉ាងមុតមាំផងដែរថា តាមរយៈយុទ្ធនាការនេះ អ៊ីអន នឹងចូលរួមចំណែក ក្នុងកិច្ចការសង្គមកាន់តែច្រើនជាងមុន នៅពេលអនាគត ទន្ទឹមនឹងការរីកចម្រើន នៃមុខជំនួញរបស់ខ្លួន។ លោក ភួង តុលា មន្ត្រីផ្នែករដ្ឋបាល នៃអង្គការមិត្តសម្លាញ់ បានមានប្រសាសន៍ថ្លែងអំណរគុណដល់ ក្រុមហ៊ុន អ៊ីអន ដែលបានបង្កើតយុទ្ធនាការនេះទ្បើង ដើម្បីចូលរួមចំណែកជួយដល់អង្គការមិត្តសម្លាញ់ ក៏ដូចជា អង្គការសមាគមន៍នានា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ គាំទ្រយុទ្ធនាការវិក័យបត្រពណ៌លឿង របស់ផ្សារទំនើប អ៊ីអន ដើម្បីសហគមន៍របស់យើងទាំងអស់គ្នា!	កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ផ្សារទំនើបអ៊ីអន បានប្រារព្ធពិធីប្រគល់អំណោយ ដល់អង្គការសមាគមន៍ក្នុងស្រុកចំនួន ២២ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ ដែលបានមកពីយុទ្ធនាការវិកយបត្រពណ៌លឿងរបស់ខ្លួន។
អាជ្ញាធរចិន នៅតែបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយរឹតត្បិតយ៉ាងតឹងរ៉ឹងចំពោះការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយចិនក៏បានដាក់តម្រូវការឱ្យមានការធ្វើចត្តាឡីស័ក យ៉ាងហោចណាស់១៤ថ្ងៃសម្រាប់អ្នកដំណើរមកពីក្រៅប្រទេស។ វិធានការនេះ ត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងម៉ត់ចត់សឹងគ្មានករណីលើកលែង។ អាម៉េរិក ហាក់មិនសប្បាយចិត្តនឹងចំណាត់ការតឹងរ៉ឹងបែបនេះឡើយ។ អំឡុងសន្និសីទកាសែតថ្ងៃទី២៧ ខែមករា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិកលោក Ned Price បានលើកឡើងថា អាម៉េរិកបានពិភាក្សាជាមួយចិនអំពីបញ្ញត្តិចត្តាឡីស័ក និងការធ្វើតេស្តរកជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលផ្ទុយនឹងអភ័យឯកសិទ្ធិរបស់តំណាងអាម៉េរិក។ «ពួកយើងបានផ្តល់អនុសាសន៍ដែលពួកយើងគិតថា ជាជម្រើសសមហេតុផល និងត្រូវគ្នាជាមួយនឹងវិធានការបន្ធូរបន្ថយសម្រាប់ប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ព្រមទាំងស្របតាមបទដ្ឋានការទូតអន្តរជាតិផងដែរ»។ លោក Price បញ្ជាក់បែបនេះ។ បើតាមមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិកដដែលនេះ ស្ថានទូតអាម៉េរិកក្នុងទីក្រុងប៉េកាំងនៅតែមិនផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពប្រតិបត្តិការខ្លួនឡើយ ទោះបីជាមានការព្រួយបារម្ភជុំវិញផលប៉ះពាល់លើអ្នកការទូតដូចបានរៀបរាប់ខាងលើក៏ដោយ៕	ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានស្នើឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងបន្ធូរបន្ថយវិធានចត្តាឡីស័កសម្រាប់អ្នកការទូតអាម៉េរិក ដោយលើកមូលហេតុថា វិធានការរឹតត្បិតនេះប្រឆាំងនឹងអភ័យឯកសិទ្ធិការទូត។
ជាការប្រកួតបាល់ទាត់ដណ្តើមពានរង្វាន់ Soccer League ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ ក៏ពិតមែន តែសម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា វាជាវេទិកាជួបជុំដ៏ធំរវាងយុវជន ថ្នាក់ដឹកនាំមកពីតាមអង្គភាព ស្ថាប័ន គ្រឹះស្ថានសិក្សា និងសមាគមនានា។ លើសពីនេះ វាជាឱកាសបង្កើតនិងបង្កើនចំណងមិត្តភាព សាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងរង្វង់យុវជនឲ្យកាន់តែរឹងមាំ និងមានភាពស្និទ្ធស្នាលថែមទៀត។ «គោលបំណងនៃការប្រកួតនេះ គឺដើម្បីបង្កើនឱកាសសម្រាប់យុវជនកម្ពុជាក្នុងការជួបជុំគ្នា រឹតចំណងមិត្តភាព សាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតាមរយៈការប្រកួតពានរង្វាន់ Soccer League។ ឱកាសនៃការលេងកីឡា នឹងផ្តល់ឲ្យយុវជន ដែលមកពីអង្គភាពស្ថាប័នខុសៗគ្នា និងមានមុខងារវិជ្ជាជីវៈផ្សេងៗគ្នា បានបង្កើត និងបង្កើនចំណងមិត្តភាពសាមគ្គីភាពក្នុងចំណោមយុវជន ព្រមទាំងស្វែងយល់ពីគ្នា និងស្គាល់គ្នាទៅវិញទៅមក»។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី លើកឡើងបែបនេះ ក្នុងពិធីបើកការប្រកួតការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ដណ្តើមពានរង្វាន់ Soccer League ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ នៅកីឡដ្ឋានវិសាខា។ ការពង្រឹងស្មារតី និងជំរុញឲ្យយុវជនដែលមិនមែនជាកីឡាករអាជីពបានចូលរួមលេងកីឡាដើម្បីសុខភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត និងផ្តល់ឱកាសឲ្យយុវជនដែលចង់ក្លាយជាកីឡាករអាជីពបានបង្ហាញសមត្ថភាព និងទេពកោសល្យ ក៏ស្ថិតក្នុងគោលបំណងនៃពានរង្វាន់នេះដែរ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលបានបន្ថែមថា ការប្រកួតនេះ ក៏ធ្វើឡើងដើម្បីរួមចំណែកជួយអភិវឌ្ឍន៍វិស័យបាល់ទាត់ និងបង្កើតធនធានកីឡាករសម្រាប់ត្រៀមការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនៅឆ្នាំ២០២៣ផងដែរ។ ដើម្បីពង្រឹងឲ្យការប្រកួតកាន់តែមានគុណភាព និងទាក់ទាញ ប្រធានស.ស.យ.ក រូបនេះ ជំរុញឲ្យកីឡាករតាមក្លិបនីមួយៗ ខិតខំប្រឹងប្រែងប្រកួតឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព ក្រោមស្មារតីយោគយល់និងអធ្យាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមក។ ជាពិសេស ដាស់តឿនឲ្យអាជ្ញាកណ្តាលកាត់ឲ្យយុត្តិធម៌ក្រោមគោលការណ៍ Fair Play ដើម្បីលើកទឹកចិត្ត និងផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់កីឡាករ។ ព្រោះលោកយល់ថា ការកាត់ក្តីមិនត្រឹមត្រូវ មិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យមានការអន់ចិត្តពីក្រុមនីមួយៗនោះទេ ថែមទាំងធ្វើឲ្យកីឡាបាក់ទឹកចិត្តទៀតផង។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ស សុខា អនុប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ក៏បានលើកឡើងពីគោលបំណងស្រដៀងនឹងលោក ហ៊ុន ម៉ានី ផងដែរ។ លោកបានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ការប្រកួតនេះធ្វើឡើង ដើម្បីជំរុញនិងលើកកម្ពស់វិស័យកីឡាជាតិឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន និងរឹងមាំថែមទៀតក្នុងស្មារតីសាមគ្គីរវាងស្រទាប់យុវជន និងក្រុមការងារ។ ជាពិសេស ដើម្បីចូលរួមចំណែកជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ខណៈពេលវិស័យកីឡានៅកម្ពុជាកំពុងរីកចម្រើន និងមានប្រជាប្រិយខ្ពស់»។ ពានរង្វាន់ដែលបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០១២មួយនេះមិនអនុញ្ញាតិឲ្យកីឡាករបរទេស ឬកីឡាករកំពុងប្រកបអាជីពនៅលីគកំពូលចូលរួមនោះទេ។ តែអនុញ្ញាតឲ្យកីឡាករដែលឈប់លេងលីគកំពូលតាំងពីឆ្នាំ២០១៦។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ លោក ស សុខា អនុប្រធានស.ស.យ.ក ទទួលបន្ទុករៀបចំពានរង្វាន់នេះបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្រុមនីមួយៗនឹងត្រូវដកបេក្ខភាពចេញពីពានរង្វាន់នេះ បើគណៈរកឃើញរកឃើញថា បានប្រើប្រាស់កីឡាករខុសពីលក្ខខណ្ឌ និងបទបញ្ហានៃការប្រកួត។ ពានរង្វាន់ Soccer League ឆ្នាំនេះមានក្រុមចូលរួមចំនួន៧២ ដែលកើនឡើង១២ក្រុម បើធៀបនឹងឆ្នាំមុនមាន៦០ក្រុមចូលរួម។ ការប្រកួតនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ដែលធ្វើឡើងនៅទីលានរួមមានកីឡដ្ឋានវិសាខា, ពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក, ស្តាតចាស់, KMH, អគ្គិសនីកម្ពុជា និងអូបេន។ ក្រុមលេខ១ក្នុងវគ្គជម្រុះតាមពូលទាំង១៦ នឹងទទួលបានកៅអីឡើងទៅប្រកួតនៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ ក្នុងចំណោមក្រុមទាំង៧២មកពីសមាគមន៍សហភាពសហព័ន្ធកម្ពុជាចំនួន១៤ក្រុម, គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាចំនួន១ក្រុម ស្ថាប័នអង្គភាពនិងក្រុមហ៊ុននានាមានចំនួន៥៧ក្រុម។ ក្រុមជើងឯកប្រចាំពានរង្វាន់នេះ ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ចំនួន២០លានរៀល, លេខ២បាន១០លានរៀល និងលេខ៣បាន៥លានរៀល៕	លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា(ស.ស.យ.ក) ចាត់ទុកការប្រកួតបាល់ទាត់ដណ្តើមពានរង្វាន់ Soccer League ជាស្ពានរឹតចំណងមិត្តភាព សាមគ្គីភាពរវាងយុវជន ដែលមកពីអង្គភាពនិងសាប័នខុសៗគ្នា។ ពានរង្វាន់នេះក៏ជាកត្តារួមចំណែកជួយអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ និងផ្តល់ឱកាសឲ្យយុវជនបានបង្ហាញសមត្ថភាព និងទេពកោសល្យផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ជំរុញឲ្យកីឡាករ និងអាជ្ញាកណ្តាលប្រឹងប្រែងប្រកួតឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព និងកាត់ក្តីឲ្យយុត្តិធម៌។
ខេត្តកោះកុងមាន៧ក្រុង-ស្រុក ដោយសរុបអាសនៈមាន៨៧ (ស្រី១៩នាក់) ដែលជាមន្ត្រីកូតាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ខេត្តកោះកុង មានស្ត្រីដល់ទៅពីររូប ដែលទទួលបានតំណែងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ដែលក្នុងនោះ អ្នកស្រី គ្រី សោភ័ណ ប្រចាំស្រុកបុទុមសាគរ និងអ្នកស្រី សុខ វណ្ណដេត ប្រចាំស្រុកគិរីសាគរ។ បញ្ជីរាយនាមបេក្ខជនជាប់ឆ្នោត ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សា រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ អាណត្តិ ទី៣ ឆ្នាំ២០១៩ ប្រចាំខេត្តកោះកុង៖ https://www.necelect.org.kh	សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ បានធ្វើជាអធិបតីភាពក្នុងពិធីចូលកាន់មុខតំណែងក្រុមប្រឹក្សាខេត្តកោះកុង អាណត្តិទី៣ ដោយមានលោក កាយ សំរួម ដែលបន្តតួនាទីជាប្រធាន រួមជាមួយសមាជិក១៨នាក់ទៀត ដែលសុទ្ធតែបេក្ខជនជាប់ឆ្នោតគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ពិធីបានប្រព្រឹត្តទៅកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា នៅសាលាខេត្តកោះកុង។
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីផលល្អៗនៃការរួមបញ្ចូលឈើអែមក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ ៖ ១. មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មជួយការពាររាងកាយប្រឆាំងនឹងការបំផ្លាញអុកស៊ីតកម្ម។ ហើយឈើអែមជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដ៏មានឥទ្ធិពល។ ម្យ៉ាងវិញទៀតសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មទាំងនេះនៅពេលរំលាយក៏អាចជួយទប់ស្កាត់រ៉ាឌីកាល់សេរីមិនឱ្យបង្កការបំផ្លាញក្នុងរាងកាយផងដែរ។ ២. កាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ ការបន្ថែមឈើអែមក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃនឹងជួយរាងកាយក្នុងការកាត់បន្ថយកម្រិតនៃកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ។ ឈើអែមក៏មានប្រសិទ្ធភាពគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមនិងខ្លាញ់មិនល្អទ្រីគ្លីសេរីដផងដែរ។ ៣. លក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាក អត្ថប្រយោជន៍ដ៏អស្ចារ្យមួយទៀតនៃឈើអែម គឺប្រយុទ្ធប្រឆាំងការរលាកក្នុងរាងកាយ។ ដូច្នេះការទទួលទានឈើអែមជួយទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃបញ្ហាសុខភាពផ្សេងៗដែលកើតឡើងដោយសារការរលាកក្នុងរាងកាយដូចជាឈឺក្បាល និងឈឺសន្លាក់ជាដើម។ ៤. ទប់ស្កាត់ជំងឺមហារីក សមាសធាតុដែលផ្ដល់នូវរសជាតិនិងក្លិនដល់ឈើអែមមានប្រសិទ្ធភាពទប់ស្កាត់ជំងឺមហារីកគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ៥. បង្កើនការប្រតិកម្មនឹងអ័រម៉ូនអាំងស៊ុយលីន អាំងស៊ុយលីនដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងរាងកាយដែលទទួលខុសត្រូវគ្រប់គ្រងចាត់ចែងការដុតរំលាយអាហារ ក៏ដូចជាថាមពល។ វាក៏ទទួលទានខុសត្រូវក្នុងការដឹកជញ្ជូនជាតិស្ករក្នុងឈាមផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាមនុស្សមួយចំនួនដែលធន់នឹងអាំងស៊ុយលីនមិនអាចគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមបានប្រសើរឡើយ ហើយបញ្ហានេះនឹងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ទោះជាយ៉ាងណាឈើអែមមានប្រសិទ្ធភាពបង្កើនប្រតិកម្មរបស់មនុស្សម្នាក់ទៅនឹងអាំងស៊ុយលីនដែលអាចប្រាកដបានថាអ័រម៉ូនអាំងស៊ុយលីនដំណើរការបានត្រឹមត្រូវ។ ដូច្នេះកុំភ្លេចរួមបញ្ចូលឈើអែមក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ឈើអែមជាគ្រឿងទេសមួយប្រភេទដែលមានក្លិនឈ្ងុយដែលត្រូវបានប្រើបន្ថែមរសជាតិ ក៏ដូចជាក្លិនក្នុងអាហារនិងភេសជ្ជៈមួយចំនួន។ គ្រឿងទេសនេះក៏អាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍អស្ចារ្យជាច្រើនចំពោះសុខភាពផងដែរ។
លោក ជឹង សុភារៈ ជានិស្សិតកម្ពុជាមួយរូប ដែលកំពុងសិក្សាជំនាញព័ត៌មានវិទ្យា នៅវិទ្យាស្ថានSeifu IT engineering នាទីក្រុងអូសាកា ប្រទេសជប៉ុន។ សុភារៈ បានទទួលអាហារូបករណ៍ ពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុននាអំឡុងចុងឆ្នាំ២០១៦ និងបានទៅដល់ប្រទេសជប៉ុន កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីបន្តការសិជំក្សានាញព័ត៌មានវិទ្យា ដែលជាចំណូលចិត្តខ្លួនតាំងពីនៅរៀនវិទ្យាល័យនោះ។ មានមាឌល្អិតបន្តិច សម្បុរស្រអែម សុភារៈ បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ខ្ញុំចូលចិត្តកុំព្យូទ័រតាំងពីថ្នាក់ទី១២មក ហើយបន្ទាប់ពីចប់បាក់ឌុប ក៏ខ្ញុំចូលរៀនជំនាញព័ត៌មានវិទ្យានេះបានមួយរយៈ មុននឹងជាប់អាហារូបករណ៍មកសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុន។ នៅជប៉ុន ក៏ខ្ញុំដាក់ស្នើអាហារូបករណ៍ជំនាញព័ត៌មានវិទ្យាដដែល»។ ហេតុអ្វីជ្រើសរើសប្រទេសជប៉ុន? និស្សិតខ្មែរវ័យ២១ឆ្នាំ មកពីខេត្តពោធិ៍សាត់រូបនេះ ឆ្លើយដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរថា ប្រទេសជប៉ុន ជាប្រទេសមួយ ដែលមានប្រព័ន្ធអប់រំល្អ សម្បូរបែប ក៏ជាប្រទេសដែលមានការរីកចម្រើនខ្លាំងដែរ ក្នុងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ ម្យ៉ាងទៀត របៀបរបបរស់នៅ របស់ប្រជាជននៅប្រទេសអាស៊ីមួយនេះ គួរឲ្យគោរព ដែលមានការទទួលស្គាល់ទូទាំងពិភពលោក។ ដូច្នេះហើយទើបរូបគេ ចង់ទៅសិក្សានៅទីនោះ។ និស្សិត ជឹង សុភារៈ ដែលនិយាយស្តីម៉ឺងមាត់ បន្តថា ជំនាញព័ត៌មានវិទ្យា គឺមានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់ នៅក្នុងបរិបទនៃការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ដូចបច្ចុប្បន្ន និងស្របពេលដែលប្រទេសកម្ពុជា កំពុងតែឈានទៅរកការអភិវឌ្ឍន៍។ ដូច្នេះការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា គឺចាំបាច់ណាស់។ នេះជាការបន្ថែមរបស់ និស្សិត ជឹង សុភារៈ ដែលបន្តបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«បច្ចេកវិទ្យាមានគុណសម្បត្តិមានច្រើន ខណៈដែលគុណវិបត្តិក៏មានមួយចំនួនដែរ។ តែសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ពិតជាត្រូវការបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យាជាចាំបាច់»។ និយាយពីការសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុនវិញ សុភារៈ ទើបតែចូលរៀនជំនាញ មិនទាន់បានមួយខែស្រួលបួលផង ព្រោះរូបគេ ត្រូវបានតម្រូវឲ្យរៀនបំប៉នភាសាជប៉ុន រយៈពេល១ឆ្នាំសិន មុននឹងចូលរៀនជំនាញ ដែលត្រូវរៀនជាភាសាជប៉ុននោះ។ ទោះជាទើបតែចាប់ផ្តើមរៀនជំនាញព័ត៌មានវិទ្យាមែនពិត និស្សិត ជឹង សុភារៈ ប្តេជ្ញាថានឹងប្រឹងប្រែងក្រេបយកចំណេះផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា ពីប្រទេសជប៉ុននេះ ដើម្បីមកជួយកប្រទេស កម្ពុជាវិញ ដែលសុភារៈ អះអាងថាពិតជាចាំបាច់ណាស់ សម្រាប់ប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួននោះ៕	ជឹង សុភារៈ ជានិស្សិតខ្មែរ ដែលកំពុងសិក្សាជំនាញព័ត៌មានវិទ្យា នៅប្រទេសជប៉ុន។ សម្រាប់សុភារៈ ក្រៅតែស្រឡាញ់ជំនាញនេះ រូបគេយល់ថា បច្ចេកវិទ្យា គឺពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងឈានឆ្ពោះទៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នោះ។ ដ្បិតទើបចូលរៀនជំនាញព័ត៌មានវិទ្យាបានប្រមាណជិតមួយខែក្តី ប៉ុន្តែ និស្សិតជឹង សុភារៈ ថារូបគេនឹងខំរៀនសូត្រ ហើយយកជំនាញដ៏មានសារសំខាន់នេះ មករួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួនវិញ។
អត្ថបទទាក់ទង លោក ប្រាយុទ្ធ បញ្ជាឲ្យស៊ើបរឿងទម្លាក់បទចោទលើចៅប្រុសថៅកែ Red Bull លោក Vorayuth Yoodvidhya ដែលជាចៅប្រុសមហាសេដ្ឋី Chaleo Yoovidhya ដែលបានបង្កើតប្រេន ( Brand) ភេសជ្ជប៉ូវកម្លាំង Red Bull ត្រូវបានចោទប្រកាន់ក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដោយបើករថយន្ត Ferrari ពណ៌ខ្មៅបុកប៉ូលិសម្នាក់រហូតដល់ស្លាប់កាលពីឆ្នាំ២០១២ ហើយអូសសពជាច្រើនម៉ែត្រ មុនពេលបើករត់គេចពីកន្លែងកើតហេតុ។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា បទចោទប្រឆាំងលោក Vorayuth ចំនួន៣ រួមមាន បើកបរលើសល្បឿនកំណត់ បុកហើយរត់ និងបើកបរធ្វេសប្រហែសរហូតដល់មានករណីស្លាប់ ត្រូវបានរាជអាជ្ញាថៃទម្លាក់ចោល។ ចំណែកប៉ូលិសថៃ ក៏បានទទួលការសម្រេចចិត្តនេះ ដោយមិនតវ៉ា។ យ៉ាងណា លោក ប្រាយុទ្ធ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា និយាយថា ការទម្លាក់ចោលបទចោទលើបុគ្គលរូបនេះ រងការរិះគន់ជាខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាជន ហើយប៉ះពាល់ដល់ជំនឿចិត្តរបស់ពួកគេមកលើស្ថាប័នរដ្ឋ មន្ត្រី និងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ថៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត បាងកកប៉ុស្តិ៍។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរូបនេះ បន្តទៀតថា ប្រជាជនថៃមានសិទ្ធិដឹងឮការពិត និងយល់ពីទិដ្ឋភាពផ្នែកច្បាប់ ព្រមទាំងព័ត៌មានមនុស្សដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងសំណុំរឿងនេះ ដើម្បីធានាតម្លាភាព។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ប្រាយុទ្ធ សង្កត់ធ្ងន់ថា គណៈកម្មាធិការដែលទើបបង្កើតថ្មីនេះ ក៏នឹងដាក់ស្នើការធ្វើកំណែទម្រង់ចំពោះប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ថៃផងដែរ។ យោងតាមបទបញ្ជារបស់លោក ប្រាយុទ្ធ អតីតស្នងការស្ថាប័នប្រឆាំងអំពើពុករលួយថៃ លោក Vicha Mahakhun ត្រូវបានចាត់ឲ្យដឹកនាំគណៈកម្មាធិការនេះ ហើយលោកមានពេល៣០ថ្ងៃដើម្បីរាយការណ៍លទ្ធផលរកឃើញជូននាយកដ្ឋមន្ត្រី៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការស្វែងការពិត ដើម្បីស៊ើបការសម្រេចចិត្តរបស់រាជអាជ្ញាថៃ ដែលទម្លាក់បទចោទក្នុងករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បុកប៉ូលិសម្នាក់ស្លាប់បង្កដោយចៅប្រុសថៅកែភេសជ្ជៈ Red Bull ថៃ ។ គណៈកម្មាធិការនេះ មានពេល១ខែដើម្បីរាយការណ៍ការពិតជូននាយករដ្ឋមន្ត្រី។
ការអង្គុយរាងអក្សរ W ដែលអ្នកបានឃើញក្នុងរូបភាពនេះ ជាទម្លាប់មួយដែលកូនក្មេងឧស្សាហ៍អង្គុយ ពិសេស ពេលគេកំពុងលេង។ ការអង្គុយបែបនេះ ក្នុងរយៈពេលយូរម៉ោង អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កូនអ្នក ដោយមិនដឹងមូលហេតុឡើយ។ ក្រុមគ្រូពេទ្យប្រចាំ គេហទំព័រយើងខ្ញុំបានពន្យល់ប្រាប់ថា ការអង្គុយបែបនេះ អាចនឹងធ្វើឲ្យឆ្អឹងត្រគាកមានបញ្ហា ដោយសារតែការរំកិលឆ្អឹងត្រគាកខាងក្នុង និងបណ្តាលឲ្យឆ្អឹងរត់ខុសទីតាំង លូតលាស់មិនបានល្អ ហើយលទ្ធផលចុងក្រោយគឺ បញ្ហាខូចឆ្អឹងធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្រៅពីនេះ វាអាចធ្វើឲ្យសាច់ដុំទាញ ឬកន្ត្រាក់ខុសទីតាំង ដូច្នេះ ការលូតលាស់ឆ្អឹងរបស់កុមារ គឺមិនបានល្អ ដូចធម្មតាឡើយ។ ជាការពិតណាស់ គ្រូពេទ្យជំនាញឆ្អឹងភាគច្រើន មិនណែនាំឲ្យកុមារតូចៗ អង្គុយរាងអក្សរ W នេះឡើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ប្រសិនបើអ្នក ឃើញកូនអង្គុយបែបនេះ ត្រូវប្រញាប់ហៅកូនមកប្រាប់ កុំឲ្យធ្វើបែបនេះទៀត ពីព្រោះ កូនរបស់អ្នកអាចនឹងមានគ្រោះថ្នាក់ នៅក្នុងថ្ងៃណាមួយជាមិនខានឡើយ។
ឧទ្យានជាតិឥណ្ឌា Kaziranga ក្នុងរដ្ឋ Assam គឺជម្រកដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកសម្រាប់សត្វរមាសស្នែងមួយ ដែលប្រឈមមុខការផុតពូជ។ ជារឿងគួរឲ្យអកុសល រដូវភ្លៀវឆ្នាំនេះ បានធ្វើឲ្យផ្ទៃឧទ្យាននេះជិត៨៥ភាគរយស្ថិតនៅក្រោមទឹក។ ឧទ្យាន Kaziranga ដែលជាទីតាំងបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមួយរបស់អង្គការយូណេស្កូ គឺជាជម្រកសម្រាប់សត្វរមាសស្នែងមួយយ៉ាងតិច ២៤០០ក្បាល។ មន្ត្រីឧទ្យានជាតិនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកមួយនៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដាថា សត្វរមាសស្នែងមួយ ៨ ក្បាល បានលង់ទឹកងាប់ក្នុងជំនន់ទឹកភ្លៀងកាលពីថ្មីៗនេះ ខណៈប៉ុន្មានក្បាលទៀតងាប់ដោយសារកត្ដាធម្មជាតិកាលពីខែមុន។ ប្រភពដដែល បន្តថា សត្វដទៃទៀតមាន ក្ដាន់ ក្របី និងកាំប្រមាជាដើម ក៏បានងាប់ ដោយសារលង់ទឹក ហើយខ្លះងាប់ដោយសារយានយន្តបុក ខណៈពួកវាព្យាយាមរត់គេចពីទឹកជំនន់។ ក្រៅពីសត្វងាប់ ជំនន់ទឹកភ្លៀងក្នុងរដ្ឋ Assam បានពន្លិចផ្ទះប្រជាជនរាប់ពាន់ខ្នង ហើយបង្ខំឲ្យពួកគេចាកចេញពីទីលំនៅ ដើម្បីស្នាក់អាស្រ័យបណ្ដោះអាសន្ននៅទីទួលមានសុវត្ថិភាព។ របាយការណ៍ បង្ហាញថា មនុស្សយ៉ាងតិច ៧៩នាក់បានស្លាប់ក្នុងរដ្ឋ Assam ដោយសារគ្រោះធម្មជាតិនេះក្នុងប៉ុន្មានសប្តាហ៍ចុងក្រោយ។ មែនទែនទៅ គ្រោះជំនន់និងបាក់ដី គឺជាហេតុការណ៍កើតឡើងជារឿយៗ អំឡុងរដូវភ្លៀងក្នុងភាគឦសាន្ត នៃប្រទេសឥណ្ឌា។ ក៏ប៉ុន្តែគ្រោះទឹកជំនន់ក្នុងឆ្នាំនេះ កើតឡើងខណៈរដ្ឋាភិបាលកំពុងជួបការលំបាកក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺ COVID-19 ដែលជាបន្ទុកកាន់តែធ្ងន់សម្រាប់ពួកគេ៕	សត្វព្រៃជាង១០០ក្បាល ក្នុងនោះមានសត្វរមាសកម្រ៨ក្បាល បានងាប់ក្នុងគ្រោះទឹកជំនន់កាលពីថ្មីៗនេះនៅឧទ្យានជាតិមួយក្នុងរដ្ឋភាគឦសាន្តនៃប្រទេសឥណ្ឌា។
ការសិក្សាបានពិនិត្យទៅលើឥទ្ធិពលរបស់វីតាមីន D ក្នុងការបង្ការការបង្ករោគនៅផ្លូវដង្ហើមស្រួចស្រាវ ដែលក្នុងនោះមានជំងឺផ្តាសាយ ផ្តាសាយធំ រលាកទងសួត និងរលាកសួត។ ចំពោះមនុស្សដែលសិក្សាវិញមានច្រើនជាង ១០០០០នាក់ឯណោះ។ តាមការវិភាគរបស់ពួកគេបានឲ្យដឹងថា ការប្រើថ្នាំបំប៉នវីតាមីន D រាល់ថ្ងៃ ឬរាល់សប្តាហ៍មានប្រយោជន៍ក្នុងការបង្ការការបង្ករោគនៅផ្លូវដង្ហើម ហើយរឿងនេះក៏មានផលល្អចំពោះអ្នកដែលកំពុងតែកង្វះវីតាមីន D ក្នុងខ្លួន។ ប៉ុន្តែអំណះអំណាងដែលបញ្ជាក់ថា វីតាមីន D អាចបង្កាជំងឺផ្តាសាយតែម្តងនោះគឺមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ឡើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	សេចក្តីរាយការណ៍ពី The Guardian បានឲ្យដឹងថា ការបន្ថែមវីតាមីន D ទៅក្នុងអាហារទទួលទានអាចនឹងបន្ថយការស្លាប់ និងកាត់បន្ថយការចំណាយលើថ្លៃព្យាបាលជំងឺផ្តាសាយគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ រឿងនេះគឺផ្អែកទៅលើការសិក្សាឡើងវិញទៅលើទិន្នន័យដែលថា ថ្នាំបំប៉នជាប្រភេទវីតាមីន D នឹងជួយបង្ការជំងឺផ្តាសាយបានរាប់លានករណី និងអាចសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សបានច្រើនទៀតផង។
លោក Vasquez ដែលបានដឹកនាំ FESFUT ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១០ បានអះអាងថា ខ្លួនមិនមានកំហុសចំពោះការចោទប្រកាន់ ដែលរួមមានការឃុបឃិតគ្នាលួចបន្លំលុយ សំណូក និងលាងលុយកខ្វក់ឡើយ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters រដ្ឋអាជ្ញាអាមេរិកបានចោទលោក Vasquez ថាបានទទួលសំណូកពីក្រុមហ៊ុនមួយឈ្មោះ Media World ជាថ្នូរនឹងការជួយរៀបចំសិទ្ធិសារព័ត៌មាន ក្នុងការប្រកួតជម្រុះ World Cup ឆ្នាំ ២០១៤។ បុរសជនជាតិអែលសាល់វ៉ាឌ័ររូបនេះ ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងគម្រោងសូកប៉ាន់ ដើម្បីរៀបចំការប្រកួតមិត្តភាព រវាងក្រុមជម្រើសជាតិអែលសាល់វ៉ាឌ័រ ទល់នឹងក្រុមកូស្តារីកា និងក្វាតេម៉ាឡា។ លោក Vasquez ត្រូវបានចាប់ខ្លួនម្តងហើយនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥ បន្ទាប់ពីត្រូវបានចោទប្រកាន់ជាលើកដំបូង។ អតីតប្រធាន FESFUT រូបនេះ ត្រូវបាន FIFA ហាមឃាត់ពាក់ព័ន្ធក្នុងបាល់ទាត់មួយជីវិត និងពិន័យជាប្រាក់ ៥០ ម៉ឺនហ្វ្រង់ស្វ៊ីស (ជិត៥៥ម៉ឺនដុល្លារ) កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៩ បន្ទាប់ពីគណៈកម្មាធិការសីលធម៌ផ្ទៃក្នុង បានរកឃើញថា លោកចូលរួមករណីសូកប៉ាន់។ ក្រោយការស៊ើបអង្កេត និងការដាក់ទោសទាន់ជាច្រើននោះ លោក Vasquez ទំនងជានឹងចូលខ្លួនទៅសារភាពកំហុសរបស់លោកនៅឯតុលាអាមេរិកក្នុងក្រុងញ៉ូវយ៉ក។ ចាប់តាំងពីស្ថាប័នយុត្តិធម៌អាមេរិក លាតត្រដាងការស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ មក ជនជាប់ចោទជាង៤០នាក់ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋ ហើយយ៉ាងតិច៣០នាក់ បានសារភាពទោសកំហុស។ អតីតប្រធានកីឡាបាល់ទាត់ប្រេស៊ីលលោក Jose Maria Marin និងអតីតប្រធានសហព័ន្ធអាមេរិកខាងត្បូង (CONMEBOL) លោក Juan Angel Napout សញ្ជាតិប៉ារ៉ាហ្គាយត្រូវបានផ្តន្ទាទោសនៅក្នុងសវនាការកាលពីឆ្នាំ ២០១៧។ អ្នកពាក់ព័ន្ធករណីពុករលួយក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ជាច្រើនអ្នកទៀត ដែលរួមានទាំងមន្រ្តី FIFA និង ប្រធានសហព័ន្ធដទៃ កំពុងស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេត ដើម្បីយលទៅដាក់ទោស៕	អតីតប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អែលសាល់វ៉ាឌ័រ (FESFUT) លោក Reynaldo Vazquez នឹងចូលខ្លួនសារភាពទោសនៅសប្តាហ៍ក្រោយ ជុំវិញអំពើពុករលួយអំឡុងពេលលោកនៅកាន់តំណែង។ ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយក្នុងកីឡាបាល់ទាត់ មន្ត្រីរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) និងស្ថាប័នគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ផ្សេងទៀត ក៏កំពុងទទួលការស៊ើបអង្កេតផងដែរ។
អតិថិជនអាចរកជាវ Huawei WiFi WS5200 តម្លៃ $39 នៅតាម Huawei Showroom, ហាងដៃគូសហការ ឬបណ្តាហាងដែលមានបុគ្គលិកលក់ ឬភ្នាក់ងារលក់ហួវៃ ដែលស្ថិតនៅក្បែរខ្លួនជាងគេទូទាំងប្រទេស។ Huawei WiFi WS500 ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនខិតខំសម្រិតសម្រាំងយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ បំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើបឈានមុខគេ ជាមួយនឹងល្បឿនដោនឡូដ 867Mbps (5 Ghz) ហើយអាចភ្ជាប់ប្រើប្រាស់បានច្រើនគ្នា ក្នុងពេលតែមួយ រហូតដល់ទៅ 64នាក់ និងមានមុខងារគ្រប់គ្រងការលេងរបស់កូនៗ ចៀសវាងការចូលទៅកាន់គេហទំព័រមិនល្អ។ បើនិយាយពីល្បឿន Internet គឺញាក់សាច់ អ៊ីនធឺណិតខ្លាំង មិនរអាក់រអួល ផ្លាស់ប្តូរល្បឿនដោយស្វ័យប្រវត្តិ 2.4 GHz និង 5 GHz។ កាន់តែឡូយ កាន់តែងាយស្រួល រាល់កម្មវិធី អាចគ្រប់គ្រងតាមរយៈទូរស័ព្ទ។ សរុបមកជ្រើសរើស Huawei WiFi WS5200 តម្លៃល្អបំផុតត្រឹមតែ $39 សម្រាប់ទុកប្រើប្រាស់នៅតាមគេហដ្ឋាន, ការិយាល័យ, គ្រឹះស្ថានសិក្សា ឬរមណីយដ្ឋាននានាធានាថា ដឹងតែពេញចិត្តតែម្តង។ ល្បឿន Internet លឿនទាន់ចិត្ត សេវាកាត់ជញ្ជាំង អាចភ្ជាប់បានប្រើប្រាស់ច្រើនគ្នា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដោយសារមានការគាំទ្រយ៉ាងច្រើន លើផលិតផលឆ្លាតវៃ WiFi ឥឡូវនេះ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស Huawei ប្រកាសដាក់លក់ Huawei WiFi WS5200 ជាផ្លូវការ ក្នុងតម្លៃល្អ មិនគួរឲ្យជឿ គឺត្រឹមតែ $39 ប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ក្នុងឱកាសឈានជើងចូលឆ្នាំថ្មីនេះ ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនដែលមានបណ្តាញចែកចាយអាជីវកម្មដ៏ចម្រុះ។ ក្នុងរយ:ពេលពេញមួយឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមហ៊ុនបានផ្តល់ការការពារផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់អតិថិជនចំនួន ៨៤០,០០០ នាក់ ដែលចំនួននេះស្មើនឹង ៥% នៃប្រជាជនកម្ពុជាសរុប។ ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ក៏ ក្លាយក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេមួយ ដែលបានផ្តល់ការការពារអាយុជីវិត ដល់និយោជិតកម្ពុជាច្រើនជាងគេនៅទូទាំងប្រទេសផងដែរ។ សមិទ្ធផលនេះ ក៏ត្រូវបានកំណត់សម្គាល់ដោយផ្អែកលើការផ្តល់ផលសំណងជូនទៅអតិថិជនវិញជាង ១០ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាម៉េរិក ក្នុងករណីមានមរណភាព និងអត្ថប្រយោជន៍វេជ្ជសាស្រ្ត គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ មកម៉្លេះ។ លោក ព្រូ ស៊ីថន អគ្គនាយក ក្រុមហ៊ុន ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ បានសម្តែងនូវមោទនភាព ចំពោះសមិទ្ធផលទាំងនេះ ដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ "យើងចាប់ផ្តើម ឆ្នាំ២០២៤ ជាមួយនឹងការទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទីផ្សារលេខ១ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត ដែលការពារអតិថិជនបានច្រើនជាងគេបំផុតនៅកម្ពុជា។ ទិសស្លោកនៅឆ្នាំនេះ គឺ "២៥ ឆ្នាំនៃវឌ្ឍនភាព" វាបានរំលេចឱ្យឃើញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត និងភាពជោគជ័យយូរអង្វែងរបស់យើង។ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណដោយស្មោះ ចំពោះអតិថិជន និយ័តករ ដៃគូសហការ និងសម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន ហ្វតតេ គ្រុប សម្រាប់ការបន្តការជឿជាក់ និងការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹង។ ភាពជោគជ័យ និងសមិទ្ធផលសំខាន់ៗរបស់ ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ គឺជាមោទនភាព និងមិនអាចកាត់ផ្តាច់បានឡើយ ពីសហស្ថាបនិករបស់យើង មកពីប្រទេសសិង្ហបុរី និងកម្ពុជា ដែលបានសម្រេចចិត្តចាប់ផ្តើមបង្កើតក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងទូទៅ ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ បន្ទាប់មកបានពង្រីកខ្លួនទៅជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងខ្នាតតូចនៅឆ្នាំ ២០១៦ និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតនៅឆ្នាំ ២០១៩។ ផលវិជ្ជមានដែល ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ ទទួលបាន គឺលើសពីអាជីវកម្ម។ ជាក់ស្តែង នៅឆ្នាំ២០២៣ កន្លងទៅនេះ ក្រុមហ៊ុនបានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការគាំទ្រដល់ សហគមន៍ និងសង្គមជាតិ ដែលសកម្មភាពទាំងនោះរួមមាន ការឧបត្ថម្ភគាំទ្រដល់ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗមួយចំនួន ទាក់ទងនឹងសុខភាព និងការអប់រំ ព្រមទាំងការចូលរួមចំណែកដល់គម្រោងផ្គត់ផ្គង់ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ តាមសាលារៀនក្នុងខេត្តតាកែវ និងខេត្តស្វាយរៀងផងដែរ។ ក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅមុខ លោក ស៊ីថន បានបញ្ជាក់សាជាថ្មី អំពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនចំពោះគោលដៅក្នុងឆ្នាំថ្មី។ លោក ស៊ីថន បានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ចំណុចដែលយើងត្រូវផ្តោតក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ នេះ គឺនៅតែដើរស្របទៅតាមយុទ្ធសាស្រ្តជារួមរបស់យើង កាលពីឆ្នាំមុនដដែល។ យើងប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ ក្នុងការផ្តល់ដំណោះស្រាយធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតដ៏សម្បូរបែប ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត និងភាពបត់បែន ជូនទៅដល់ក្រុមគ្រួសារនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ហើយយើងមានបំណងបន្តធ្វើយ៉ាងណាជួយឱ្យវិស័យធានារ៉ាប់រងនេះកាន់តែឆ្ពោះទៅមុខ ក្រោមប្រធានបទ ២៥ឆ្នាំ នៃវឌ្ឍនភាព»។ អំពី ក្រុមហ៊ុន ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ ដែលជាបុត្រសម័្ពន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងហ្វតតេ គឺជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត ដែលកំពុងរីកលូតលាស់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ប្តេជ្ញាផ្តល់នូវការការពារអាយុជីវិត និងផលិតផលធានារ៉ាប់រងវិនិយោគដ៏សម្បូរបែប កើតចេញពីការអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់ ផ្អែកលើបទពិសោធន៍របស់ក្រុមហ៊ុនហ្វតតេ នៅលើទីផ្សារក្នុងស្រុកអស់រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំ ដែលស័ក្តិសមនិងឆ្លើយតបទៅតាមតម្រូវការ និងបំណងប្រាថ្នា របស់ប្រជាជន កម្ពុជា ក្នុងយុគសម័យទំនើប។ ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ ផ្តល់ជូននូវផលិតផលប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតតម្លៃសមរម្យ និងមិនស្មុគស្មាញ ដែលជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុត សម្រាប់លោកអ្នក និងស្ថាប័នសាជីវកម្ម រួមមាន៖ ផលិតផលអាយុជីវិតលើគម្រោងគាំពារ, ផលិតផលអាយុជីវិត សម្រាប់ការសិក្សា, ផលិតផលអាយុជីវិតមានកាលកំណត់ជាក្រុម, ផលិតផលអាយុជីវិត ការពារជាក្រុមទូលំទូលាយ និងផលិតផលបន្ថែមគ្រុបមេដប្រូ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមចូលទៅកាន់ https://www.forteinsurance.com/life ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន ហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ បានបញ្ចប់ឆ្នាំ២០២៣ ជាមួយនឹងភាពជោគជ័យដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយទទួលបានពានរង្វាន់ដ៏មានកិត្យានុភាពចំនួនពីរ ពីស្ថាប័នវាយតម្លៃពានរង្វាន់កម្រិតខ្ពស់ និងមានការទទួលស្គាល់លើឆាកអន្តរជាតិ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡុងដ៏ ចក្រភពអង់គ្លេស (International Finance Awards)។ ក្រុមហ៊ុនហ្វតតេ ឡាយហ្វ៍ ទទួលបានកិត្តិនាមជា "ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត រីកចម្រើនលឿនជាងគេ" និង "ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត ប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ជាងគេ" ដែលនេះសបញ្ជាក់ ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុន ក្នុងការច្នៃប្រឌិតអ្វីដែលថ្មី និងវឌ្ឍនភាពយ៉ាងលឿនបំផុតនៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ។
ដោយសំអាងលើគុណសម្បត្តិទាំងនេះហើយ ទើបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ានអះអាងថា គ្មានក្រុមណាមួយ មានលទ្ធផល មកផ្តួលរំលំឬទម្លាក់ខ្លួនចេញពីតំណែងនោះទេ។ មេដឹកនាំរូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ត្រូវចាំ ខ្ញុំដឹកនាំតាំងពីមានមនុស្ស៥នាក់ រហូតឥឡូវមានដល់ទៅរាប់លាននាក់។ ខ្ញុំនិងគណបក្សប្រជាជន មិនដែលទៅណាចោលប្រជាជនទេ ផ្ទុយទៅវិញខ្ញុំតែងតែនៅជាមួយប្រជាជន។ ខ្ញុំមានជម្រើសតែមួយប៉ុណ្ណោះ គឺខាំស្មៅនៅជាមួយប្រជាជន។ ដូច្នេះ តើមានក្រុមអាសិរពិសណា ដែលអាចផ្តួលរំលំហ៊ុនសែនបាន តាមមធ្យោបាយហិង្សា? មិនអាចទៅរួចទេ»។ ការថ្លែងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល គឺធ្វើឡើងក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ-កម្មការិនី ក្នុងស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល នាព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩នេះ៕	សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនិងជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជឿជាក់យ៉ាងខ្លាំងលើសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងអំណាចរបស់ខ្លួន និងមានជំនឿលើសាមគ្គីភាពក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលនិងគណបក្ស។ លើសពីនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា យល់ថា ខ្លួន មានការគាំទ្រពីប្រជាជនច្រើនលើសលប់ផងដែរ។
ត្រីដែលជានិម្មិតរូបសម្រាប់ជាតិដូចជា ត្រីគល់រាំង ត្រីរាជជាដើម ក៏ខិតកាន់តែជិតទៅរកការផុតពូជ។ ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ខុសច្បាប់ ការចាប់កូនត្រីធ្វើអាជីវកម្ម បានរួមចំណែកមួយភាពធំ ចំពោះការបាត់បង់ត្រីពីធម្មជាតិនេះ។ ព្រៃលិចទឹកដែលជាជម្រកពង-កូននៃពពួកមច្ឆជាតិមួយភាពធំ ត្រូវបានកាប់ទន្ទ្រានយកធ្វើកសិកម្ម និងជាកម្មសិទ្ធផ្ទាល់ខ្លួន។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលកសិកម្ម ការបំពុលបរិស្ថាន ភ្លើងឆេះព្រៃលិចទឹក ក៏សុទ្ធតែជាបញ្ហាប្រឈមចំពោះជីវិតមច្ឆជាតិដែរ។ (អត្ថបទ និងរូបភាពដោយ Chhut Chheana / USAID Wonders of the Mekong)	ត្រីគឺជាប្រភពប្រូតេអ៊ិនចំណីអាហារដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ។ ចំនួនដង់ស៊ីតេប្រជាជន ចេះតែកើនឡើង តម្រូវការប្រូតែអ៊ិនចំណីអាហារ ក៏ចេះតែកើនឡើងឥតឈប់ឈរដែរ ជាពិសេសពីសាច់ត្រី។ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ត្រីពីធម្មជាតិ កាន់តែបាត់បង់ហិចហោចបន្តិចម្តងៗ។
អ្នកជំនាញរបស់ទស្សនាវដ្តី Euromoney បានបង្ហាញយ៉ាងពិសេស នូវការវិវត្តរបស់ធនាគារ ABA ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរធុរកិច្ចឌីជីថល ការធ្វើទំនើបកម្មកម្មវិធី ABA Mobile របស់ខ្លួន ព្រមទាំងការពង្រីកវិសាលភាពសេវាកម្មរបស់ខ្លួន និងលទ្ធផលសម្រេចសំខាន់ៗផ្សេងទៀត ក្នុងរយៈពេល ១២ខែកន្លងទៅនេះ។ គណៈវាយតម្លៃរបស់ទស្សនាវដ្តី Eurmoney រួមមាន ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានជាន់ខ្ពស់ ដែលដឹកនាំដោយនិពន្ធនាយក របស់ទស្សនាវដ្តី Euromoney រួមជាមួយនឹងការស្រាវជ្រាវ របស់គណៈកម្មាធិការនិពន្ធនាយក អំពីទីផ្សារវិស័យធនាគារ និងទីផ្សារមូលធន។ លោក Askhat Azhikhanov នាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារ ABA មានប្រសាសន៍ ទាក់ទងនឹងពានរង្វាន់នេះថា៖«ការទទួលបានពានរង្វាន់ «ធនាគារដ៏ឆ្នើមនៅកម្ពុជា» ៧ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ពីទស្សនាវដ្តី Euromoney គឺជាលទ្ធផលសម្រេចគួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយ សម្រាប់ធនាគារ ABA។ ទស្សនាវដ្តី Euromoney បានសាទរ ចំពោះការសម្រេចបាននូវឌីជីថលូបនីយកម្ម នូវទីផ្សារក្នុងស្រុក ជាពិសេសកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់យើង អំពីផលិតផលស្នូលរបស់យើង កម្មវិធី ABA Mobile ដែលចំនួនអតិថិជនបានកើនឡើង លើសទ្វេដងកាលពីឆ្នាំមុន»។ លោក Azhikhanov បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖ «យើងខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណ ចំពោះអតិថិជនដ៏មានតម្លៃទាំងអស់របស់យើង ចំពោះការជឿជាក់មកលើយើងខ្ញុំ និងទំនុកចិត្តលើដំណោះស្រាយដែលយើងខ្ញុំ បានផ្តល់ជូន។ ការកសាងបរិស្ថានមួយ ដែលអតិថិជនមានភាពងាយស្រួលប្រើប្រាស់ហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគេ ខណៈពេលដែលទទួលបានដំណោះស្រាយឌីជីថល ផ្តោតលើអ្នកប្រើប្រាស់ នៅតែជាអាទិភាពកំពូលរបស់យើងខ្ញុំ»។ នៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន អំពីពានរង្វាន់របស់ធនាគារ ABA នៅឆ្នាំនេះ និពន្ធនាយករបស់ទស្សនាវដ្តី Euromoney លោក Clive Horwood បានមានប្រសាសន៍ថា៖« នៅក្នុងប្រទេសដែលមានអ្នកខ្ចីច្រើន ធនាគារ ABA មានជំហររឹងមាំជាងគេ។ បើធៀបនឹងគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងៗក្នុងស្រុក ធនាគារ ABA បានរកឃើញបញ្ហាឌីជីថលមុនគេ»។ លោក Horwood មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖«ធនាគារបន្តវិនិយោគលើវិសាលភាពឌីជីថល។ ក្នុងឆ្នាំ 2019 ធនាគារបានបង្កើនសមត្ថភាព សេវាទូទាត់មិនប្រើសាច់ប្រាក់ ABA PAY តាមរយៈកូដ QR បានដាក់ដំណើរការគណនីបញ្ញើតាមទូរស័ព្ទ និងគណនីបញ្ញើកាលកំណត់តាមទូរស័ព្ទ និងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់សេវាផ្ទេរប្រាក់អន្តរជាតិ SWIFT នៅក្នុងកម្មវិធី ABA Mobile របស់ខ្លួន»។ កិត្តិនាម «ធនាគារដ៏ឆ្នើមនៅកម្ពុជាឆ្នាំ 2020» ផ្ដល់ជូនដោយទស្សនាវដ្តី Euromoney ជាពានរង្វាន់ថ្មីបន្ថែមលើពានរង្វាន់ដែលធនាគារ ABA ទទួលបានកាលពីលើកមុនៗ។ ធនាគារត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមជា «ធនាគារដ៏ឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំនៅកម្ពុជា» ពីទស្សនាវដ្តី The Banker នៅឆ្នាំ 2014, 2016, និង 2019 និងទទួលបានពានរង្វាន់ «ធនាគារលេចធ្លោជាងគេនៅកម្ពុជា» ពីទស្សនាវដ្តី Global Finance នៅឆ្នាំ 2015-2020។ ពានរង្វាន់ទាំងនេះបង្ហាញពីស្ថិរភាពដ៏រឹងមាំរបស់ធនាគារ ABA នៅក្នុងទីផ្សារ និងបំណងប្រាថ្នារបស់ខ្លួន ក្នុងការក្លាយជាធនាគារដ៏ឆ្នើមបំផុតសម្រាប់អតិថិជនរបស់ខ្លួន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ធនាគារ ABA ជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ធនាគារជាតិកាណាដា ប្រកាសនៅថ្ងៃនេះថា ខ្លួនបានទទួលពាន «ធនាគារដ៏ឆ្នើមនៅកម្ពុជាឆ្នាំ 2020» ពីទស្សនាវដ្តី Euromoney ជាទស្សនាវដ្តីផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដ៏ល្បីល្បាញ និងជាទីទុកចិត្តបំផុតរបស់ពិភពលោក។
ស្ត្រីរូបនេះត្រូវបានឃាត់ខ្លួនកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ បន្ទាប់ពីបានប្រើកាំភ្លើងខ្លីបាញ់ចំនួន២គ្រាប់ នៅចំណុចកុដ្ឋិលេខ២៣ ក្នុងវត្តសារ៉ាវ័ន្ត នាសង្កាត់ជ័យជំនះ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយហេតុការណ៍នេះ មិនបានបណ្តាលឲ្យមានអ្នកណារងរបួសនោះឡើយ។ ក្រោយរឿងហេតុនេះ ជនសង្ស័យត្រូវបាននាំទៅ អធិការដ្ឋាននគរបាលខណ្ឌដូនពេញដើម្បីសាកសួរបន្ថែម និងកសាងសំណុំរឿងតាមនីតិវិធី។ បើតាមអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ស្ត្រីរូបនេះសារភាពថាមូលហេតុដែលខ្លួន ទៅបាញ់២គ្រាប់ នៅវត្តសារាវ័ន្ត ខឹងព្រះសង្ឃស្រោចទឹកលើករាសីឲ្យ តែបែរជារកស៊ីដាក់ទៅវិញ។ ចំពោះអាវុធខ្លីដែលប្រើក្នុងថ្ងៃកើតហេតុនោះ ស្ត្រីរូបនេះប្រាប់ថា បានទិញនៅប្រទេសថៃ កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សមត្ថកិច្ចអះអាងដែលផ្អែកលើផលទ្ធផលធ្វើតេស្តទឹកនោមថា ស្ត្រីរូបនេះ មិនធ្លាប់ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀននោះទេ៕	ភ្នំពេញ៖ សមត្ថកិច្ច បានឃាត់ខ្លួនស្ត្រីម្នាក់ពីបទប៉ុនប៉ងឃាតកម្ម (ដកអាវុធខ្លីបាញ់ចំនួន២គ្រាប់) និងកាន់កាប់អាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយ របស់អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ។
រាល់ពេលដែលការប្រឡងសញ្ញាបត្រទុតិយសភូមិមកដល់ សិស្សនៅតាមបណ្ដារាជធានី-ខេត្ត តែងតែនាំគ្នាសម្រុកឡើងមករៀនគួរបន្ថែម នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ទីតាំងសាលាជ័យថាវី ដែលជាកន្លែងនិយមរបស់សិស្សគ្រប់ជំនាន់នោះ គឺជាគោលដៅសំខាន់ដែលសិស្សសម្រុកមករៀនឥតស្រាកស្រាន្ត ។ ដោយសារចង់សម្រួលដល់លទ្ធភាពបេក្ខជនប្រឡង និងសិស្ស នៅតាមបណ្ដារាជធានី -ខេត្តនេះ លោក ធូ ភន ក៏បានបង្កើតកម្មវិធីបង្រៀនតាមរយៈអនឡាញមួយ ដើម្បីជួយសិស្សអាចទទួលបានចំណេះដឹង និងគន្លឹះល្អៗ ដូចសិស្សរៀននៅទីក្រុងដែរ ពោលគឺពួកគេមិនចាំបាច់ឡើងមករៀននៅភ្នំពេញដូចមុនឡើយ។ សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកជីវវិទ្យារូបនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះថា៖«សិស្សគ្រប់រូប ដែលរៀនតាមអនឡាញមិនត្រឹមតែទទួលបានចំណេះដឹងថ្មីៗនោះទេ ថែមទាំងចំណេញពេលវេលា និងថវិកាមួយចំនួនទៀតផង។ការពិតទៅ ការបង្រៀនតាមអនឡាញនេះ ប្រៀបដូចខ្ញុំ និងសិស្សកំពុងតែរៀនជាមួយគ្នាអ៊ីចឹង។ មែនទែនទៅវីឌីអូនេះ ជាឯកសារ ដើម្បីឲ្យសិស្សអាចទាញយកមើលបាននៅថ្ងៃក្រោយផងដែរ។ ចង់មើលពេលណាក៏បានដែរ។ ការរៀនតាមអនឡាញ ពិតជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់សិស្សនៅតាមខេត្តឆ្ងាយដែលមិនអាចមករៀនផ្ទាល់ជាមួយលោកគ្រូនៅឯភ្នំពេញបាន »។ ការបង្រៀនតាមអនឡាញ របស់លោក ធូ ភន ទើបតែដំណើរការបាន២ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែសន្ទុះនៃការគាំទ្រពីសិស្ស និងបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុប មានកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ នោះក៏ព្រោះការបង្រៀន តាមបែបបច្ចេកវិទ្យាមួយនេះ វាបានផ្ដល់ភាពងាយស្រួលច្រើនដល់សិស្ស។ «សិស្សគ្រាន់តែចុះឈ្មោះតាមកម្មវិធី Global Live ឬ កម្មវិធី រៀនតាមចិត្ត នោះនឹងអាចរៀនជាមួយលោកគ្រូដែលមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់។ពួកគេអាចរៀនជាមួយខ្ញុំ និងសួរខ្ញុំពីចំណុចណាដែលគេមិនទាន់យល់ តាមការបង្រៀនអនឡាញ ដោយគ្រាន់តែអង្គុយនៅផ្ទះក៏បាន។ វាចំណេញពេលវេលារបស់ពួកគេបានមួយកម្រិតទៀតផង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ធូ ភន ដែលបានបន្ថែមថា លោកតែងតែចំណាយពេល១ម៉ោង សម្រាប់ថ្ងៃសៅរិ៍ និងអាទិត្យ ដើម្បីបង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញនេះ។ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៨ នេះនឹងប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ មានបេក្ខជនប្រឡងជាង១១ម៉ឺននាក់ និងមានមណ្ឌលប្រឡង១៩៥។ ការប្រកាសលទ្ធផលប្រឡងធ្វើឡើង នៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ សម្រាប់មណ្ឌលប្រឡងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល។ ចំណែកនៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា សម្រាប់មណ្ឌលប្រឡងតាមបណ្តាខេត្ត។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងជាប់សញ្ញាបត្រទុតិយសភូមិ (បាក់ឌុប) កាលពីឆ្នាំ២០១៧ មានចំនួន ៦៣ ៦៦៨នាក់ ត្រូវជា ៦៣,៨៤ភាគរយ ក្នុងចំណោមបេក្ខជនវត្តមានប្រឡងចំនួន៩៩ ៧២៨នាក់ មានសិស្សជាប់និទ្ទេស A ចំនួន ៤២៤នាក់។ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ មានបេក្ខជនប្រឡងជាប់ ចំនួន ៥៥ ៧៥៣នាក់ ត្រូវជា ៦២,១៨% នៃបេក្ខជនវត្តមានចំនួន ៨៩ ៦៦១នាក់ ក្នុងនោះសិស្សប្រឡងជាប់និទ្ទេសAមានចំនួន៤០៥នាក់។ រីឯលទ្ធផលបាក់ឌុបឆ្នាំ ២០១៥ មានបេក្ខជនប្រឡងជាប់ ចំនួន ៤៦ ៥៦០ នាក់ស្មើនឹង ៥៥,៨៨ ភាគរយ ក្នុងចំណោមបេក្ខជនមានវត្តមានក្នុងការប្រឡងសរុប ៨៣ ៣២៥ នាក់ ក្នុងនោះ បេក្ខជនជាប់និទ្ទេស A មាន ១០៨ នាក់ ។ ចំណែកឆ្នាំ២០១៤ បេក្ខជនជាប់បាក់ឌុបទូទាំងប្រទេស មានចំនួនជាង ៣ម៉ឺននាក់ ក្នុងចំណោមបេក្ខជនប្រឡងសរុបជាង ៧ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះ បេក្ខជនជាប់និទ្ទេសមាន A ចំនួន ១១ នាក់ប៉ុណ្ណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំហើយ ដែលលោក ធូ ភន សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកជីវវិទ្យា បានបើកវគ្គបង្រៀនក្រៅម៉ោងបន្ថែម ដល់សិស្សប្រលងសញ្ញាបត្រទុតិយសភូមិ (បាក់ឌុប) នៅសាលាជ័យថាវី ។ សិស្សរាប់ម៉ឺននាក់ហើយ ដែលធ្លាប់បានរៀនជាមួយលោក ធូ ភន។ ក្រៅពីបង្រៀនគួរផ្ទាល់ លោក ធូ ភន ក៏បានរៀបចំការបង្រៀនតាមអនឡាញ ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់សិស្ស ដែលត្រៀមខ្លួនប្រឡងបាក់ឌុបផងដែរ។
សម្តេចព្រះបរមរាមា នរោត្តម យុវនាថ ប្រសូតនៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៣ នៅព្រះមហាប្រាសាទខេមរិន្ទ ជាព្រះរាជបុត្រាច្បងរបស់សម្ដេចព្រះវររាជបិតា នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សសានមុនី ដែលត្រូវជាព្រះរៀមបង្កើតមាតាទីទៃ នៃព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី។ យោងតាមព្រះជីវប្រវត្តិដែលផ្សាយដោយ Royal du Cambodge សម្តេចព្រះបរមរាមា នរោត្តម យុវនាថ បានចូលសិក្សានៅ វិទ្យាល័យ ព្រះស៊ីសុវត្ថិ។ នាពេលរដ្ឋប្រហារ ឆ្នាំ ១៩៧០ ព្រះអង្គបានភៀសព្រះកាយទៅកាន់ប្រទេសចិន ដោយគង់នៅទីនោះរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥។ ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៨០ បានភៀសព្រះកាយបន្តទៀតទៅកាន់ហុងកុង និង បានបន្តភៀសព្រះកាយទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបានចូលបម្រើការងារនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនមួយចន្លោះឆ្នាំ ១៩៨០ ដល់ ១៩៩៣។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៣ ព្រះអង្គបានមាតុភូមិនិវត្តន៍ មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ ព្រះអង្គ បានរៀបអភិសេកជាមួយ អ្នកម្នាង ភាព (ក្រោយមកលែងលះ) និងមានព្រះបុត្រា ១អង្គនាម អ្នកអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ឆវ័ន្តរង្សី ប្រសូតនៅឆ្នាំ១៩៦០ និងបានរៀបអភិសេកជាមួយ អ្នកម្នាង គឹម យិន ដោយមានព្រះបុត្រាបុត្រីចំនួន ៤អង្គ ៖ ១/ អ្នកអង្គម្ចាស់ នរោត្តម វជ្ជរ៉ាវុឌ្ឍ ប្រសូតនៅឆ្នាំ ១៩៦៦ ២/ អ្នកអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ឯកជ្ជរិន ដែលត្រូវបានសន្និដ្ឋានថាត្រូវបានខ្មែរក្រហមធ្វើគុតនៅកំឡុងឆ្នាំ ១៩៧៦ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកអង្គម្ចាស់ បានភៀសខ្លួនទៅកាន់ជំរំជនភៀសខ្លួននៅក្នុងប្រទេសថៃ រួចភៀសខ្លួនបន្តទៅរស់នៅក្នុងប្រទេសស៊ុយអែត។ អ្នកអង្គម្ចាស់ បានត្រឡប់មកកាន់កម្ពុជាវិញនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣។ ៣/ អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី នរោត្តម ភគិណា ប្រសូតនៅឆ្នាំ១៩៧០ ៤/ អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី នរោត្តម យុវទេវី ប្រសូតនៅឆ្នាំ១៩៧៤។ ព្រះអង្គទទួលបានគោរមងារពី សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ជា សម្តេចក្រុមហ្លួង នរោត្តម យុវនាថ ឆ្នាំ ១៩៩៣ ឋានៈស្មើឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហើយបន្ទាប់ទទួលបានគោរមងារ ពី សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ជា សម្តេចព្រះបរមរាមា នរោត្តម យុវនាថ ឆ្នាំ ២០០៤៕	សម្តេចព្រះបរមរាមា នរោត្តម យុវនាថ ឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់បានសុគតនាថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះក្នុងព្រះជន្ម៧៨ព្រះវស្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយព្រះជរាពាធ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទំព័រហ្វេសប៊ុក Royal du Cambodge រួមទាំងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AKP។
ក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងវិស័យឯកជន អង្គការដែលផ្តោតលើកុមារមួយនេះ បានផ្តល់ផលជាវិជ្ជមានដល់ពលរដ្ឋជាង៣,២លាននាក់ រួមទាំងកុមារ១,៥លាននាក់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីឱ្យពួកគេលទ្ធភាពទទួលបានទឹកស្អាត ការអប់រំប្រកបដោយបរិយាបន្ន សេវាថែទាំសុខភាព និងអាហារូបត្ថម្ភកាន់តែល្អប្រសើរ។ ចំពោះសមិទ្ធផលសំខាន់ៗក្នុងឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅនេះ World Vision បានជួយកុមារ៧៩ ៥០០នាក់ ទទួលបានអាហារពេលព្រឹកដែលមានជីវជាតិ តាមរយៈកម្មវិធីស្បៀងអាហារតាមសាលារៀន ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ធ្វើឱ្យអត្រាចូលរៀនកើនឡើង និងបោះបង់ការសិក្សាធ្លាក់ចុះ។ ក្នុងនោះដែរ ក៏មានប្រជាពលរដ្ឋ៧៨ ៤០០នាក់ ទទួលបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ហើយកន្លែងយកទឹកថ្មីចំនួន ៤៣កន្លែង ត្រូវបានតម្លើងនៅតាមគ្រឹះស្ថានសុខាភិបាល។ លើសពីនេះ កុមារ និងក្មេងវ័យជំទង់ចំនួន ១៣ ១៧០នាក់ បានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលលើជំនាញជីវិតទាក់ទងនឹងការការពារ និងសមាជិកសហគមន៍ចំនួន ២៩ ៥០២នាក់ បានចូលរួមក្នុងវគ្គផ្លាស់ប្តូឥរិយាបថស្តីពី ការការពារកុមារ។ ជាមួយគ្នានេះ កសិករ ៤ ០៤០នាក់ មកពី«សហគមន៍កសិកម្មវ័យឆ្លាត ធន់នឹងអកាសធាតុ និងផ្តោតលើអាហារូបត្ថម្ថ» ក៏ទទួលបានការពង្រឹងសមត្ថភាពផងដែរ។ ក្រៅពីនោះ World Vision ក៏បានជួយគាំទ្រប្រាក់កម្ចី ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៥ ២៥៨ ០៨៤ ដុល្លារ ដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមចំនួន១៨៧ផងដែរ។ ដោយឡែក គ្រួសារចំនួន ២ ១៥០ ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយគ្រោះមហន្តរាយ ក៏បានទទួលជំនួយផងដែរ។ អង្គការទស្សនៈពិភពលោកអន្តរជាតិ បានធ្វើការងារយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំជាមួយរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការរៀបចំបង្កើតប្រកាសលេខ២១៤ ស្តីពី «ក្រមសីលធម៌នៃកម្លាំងសេវាសង្គម ឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីពង្រឹងក្រមសីលធម៌ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ប្រសិទ្ធភាព និងគុណភាព នៃកម្លាំងសេវាសង្គម និងបុគ្គលិកបម្រើការសង្គម ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា» និង ប្រកាសលេខ២៣៣ ស្តីពី «ក្រមសីលធម៌សម្រាប់ការការពារកុមារ ឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីការពារលុបបំបាត់ និងឆ្លើយតបចំពោះការរំលោភបំពានលើកុមារគ្រប់ប្រភេទ និងការពារសិទ្ធិ សុវត្ថិភាព សុខុមាលភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់កុមារគ្រប់រូប»។ ការរួមចំណែកដ៏សំខាន់ទាំងនេះ គឺសម្រាប់សង្គមកម្ពុជា ចាប់ពីកម្រិតសហគមន៍ រហូតដល់ថ្នាក់ជាតិ ដែលជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រទូលំទូលាយរបស់អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះ ដែលមានគោលដៅក្នុងការសម្រេចឱ្យបាននូវសុខមាលភាពរបស់កុមារចំនួន៥ លាននាក់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ត្រឹមឆ្នាំ២០២៧ ជាមួយនឹងអាទិភាពសំខាន់មួយទៀត គឺការលើកកម្ពស់យុទ្ធសាស្រ្តបន្សាំ និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៕	នៅឆ្នាំ២០២៣ អង្គការទស្សនៈពិភពលោក (World Vision) បានជួយកុមារកម្ពុជាប្រមាណ១,៥លាននាក់ រស់នៅខេត្តចំនួន២០ និងជាយរាជធានីភ្នំពេញ ឱ្យទទួលបានទឹកស្អាត ការអប់រំ សេវាថែទាំសុខភាព និងអាហារូបត្ថម្ភកាន់តែប្រសើរឡើង។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ World Vision នៅថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា។
ក្រសួងការងារ បន្ថែមថា ម្ចាស់សហគ្រាស ឬគ្រឹះស្ថាន គួរតែអនុញ្ញាតឲ្យកម្មករនិយោជិត ទទួលប្រាក់ខែយ៉ាងតិច ៥0ភាគរយសិន បើពុំទាន់មានលទ្ធភាពបើកឲ្យគ្រប់ចំនួន ដូចការស្នើសុំខាងលើ។ ក្រសួងការងារ បញ្ជាក់ថា ការបើកប្រាក់ខែជូនកម្មករនិយោជិតឲ្យបានមុនថ្ងៃ២៧ ខែកក្កដា គឺដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ដល់ពួកគេ ក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតលើកនេះ ក្រសួងការងារ តម្រូវឲ្យកម្មករនិយោជិត ឈប់សម្រាក៣ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៨ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ ចំណែក ក្រសួងអប់រំ ក៏អនុញ្ញាតឲ្យនិស្សិតឈប់សម្រាករយៈពេល៣ថ្ងៃដែរ។ បច្ចុប្បន្ន គណបក្សទាំង២០ កំពុងធ្វើយុទ្ធនាការរកសំឡេងឆ្នោត។ ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោត មានជាង៨លាន៣សែននាក់៕	«សូមម្ចាស់សហគ្រាស និងគ្រឹះស្ថានទាំងអស់ បើកប្រាក់ខែជូនកម្មករនិយោជិត ឲ្យបានមុនថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨»។ នេះជាសំណើរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ដែលធ្វើឡើងតាមរយៈសេចក្តីជូនដំណឹង នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។
បន្ទាប់ពីដកទ័ពចេញពីតំបន់ជុំវិញក្រុងកៀវ រុស្ស៊ីបានរងការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់អ៊ុយក្រែន និងប្រទេសផ្សេងទៀត ថាបានសម្លាប់ប្រជាជនស៊ីវិលយ៉ាងរង្គាលនៅក្នុងក្រុង Bucha។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Zhao Lijian អះអាងថា ចិនមានក្តីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងជុំវិញស្ថានភាពមនុស្សធម៌នៅអ៊ុយក្រែន និងករណីនៅក្រុង Bucha ។ «បញ្ហាពាក់ព័ន្ធ និងការបង្កឧបទ្ទវហេតុ ត្រូវតែបញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ និងស៊ើបអង្កេតពេញលេញ»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា បញ្ហាមនុស្សធម៌ មិនគួរយកទៅធ្វើជានយោបាយឡើ ហើយការចោទប្រកាន់គួរតែផ្អែកលើការពិត។ ដោយមិនសំដៅទៅប្រទេសណាមួយ មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសចិនរូបនេះ បានជំរុញឱ្យភាគីទាំងអស់បញ្ចៀសការចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមក មុនពេលការពិតត្រូវបានរកឃើញ។ ទន្ទឹមនេះ លោក Zhao បានលើកឡើងថា ចិនគាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើម និងចំណាត់ការទាំងអស់ ក្នុងការកាត់បន្ថយវិបត្តិមនុស្សធម៌នៅអ៊ុយក្រែន និងត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីធ្វើការជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិ ក្នុងគោលបំណងបង្ការការប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនស៊ីវិល។ បន្ទាប់ពីមានរបាយការណ៍សម្លាប់រង្គាល់នៅក្រុង Bucha អាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តបានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមលើរុស្ស៊ី ដោយក្នុងនោះមានថ្នាក់ដឹកនាំរុស្ស៊ី និងសមាជិកគ្រួសារ រួមទាំងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុសំខាន់ៗបន្ថែមទៀត។ គួររម្លឹកថា ចាប់តាំងពីរុស្ស៊ីបើកប្រតិបត្តិការយោធានៅអ៊ុយក្រែន ចិនមិនដែលប្រើពាក្យឈ្លានពាន ឬថ្កោលទោសរុស្ស៊ីឡើយ ដោយក្រុងប៉េកាំង បានត្រឹមតែអំពាវនាវឱ្យភាគីអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី ដោះស្រាយជម្លោះប្រកបដោយសន្តិវិធីប៉ុណ្ណោះ៕	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Zhao Lijian នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា បានអំពាវនាវឱ្យស៊ើបអង្កេតពេញលេញក្នុងករណីសម្លាប់រង្គាលនៅក្រុងBucha ដែលត្រូវបានបស្ចិមប្រទេសចោទរុស្ស៊ីជាអ្នកប្រព្រឹត្ត។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បញ្ហាមនុស្សធម៌ មិនគួរយកមកធ្វើនយោបាយឡើយ ហើយការចោទប្រកាន់ត្រូវតែផ្អែកលើការពិត។
១. មិនធ្វើលំហាត់ប្រាណសោះ ការអង្គុយ ឬគេងយូរៗមិនធ្វើអ្វីសោះ គឺមិនល្អឡើយចំពោះសន្លាក់។ នេះក៏ព្រោះតែលំហូរឈាមទៅកាន់សន្លាក់ត្រូវបានកាត់បន្ថយនៅពេលអ្នកមិនធ្វើសកម្មភាពរាងកាយអ្វីសោះ។ ខណៈនេះសន្លាក់នឹងត្រូវខ្វះការផ្គត់ផ្គង់នូវអុកស៊ីសែន ព្រមទាំងសារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីរក្សាភាពរឹងមាំសុខភាពល្អ។ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណទៀងទាត់ ឬរាងកាយមានភាពសកម្មពិតជាអាចជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាសន្លាក់បានយ៉ាងប្រសើរ។ ២. ការជក់បារី បារីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុពុលច្រើនប្រភេទដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កោសិកាគ្រាប់ឈាមនិងបំផ្លាញសសៃឈាម។ ជាលទ្ធផលសន្លាក់នឹងមិនអាចទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់អុកស៊ីសែននិងសារធាតុចិញ្ចឹមដែលដឹកនាំដោយឈាមគ្រប់គ្រាន់។ លើសពីនេះទៅទៀតការជក់បារីក៏បន្ថយប្រសិទ្ធភាពនៃថ្នាំមួយចំនួនសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺរលាកសន្លាក់ផងដែរ។ ៣. ស្ត្រេស ឬតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍សឹងគ្រប់ពេល ការរលាកអាចបណ្ដាលឱ្យសន្លាក់ឈឺចាប់និងហើម ហើយស្ត្រេសគឺជាអ្វីមួយដែលបង្កការរលាកក្នុងរាងកាយ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកគួរព្យាយាមស្វែងរកវិធីដ៏មានប្រសិទ្ធភាពដើម្បីគ្រប់គ្រងភាពស្ត្រេស ប្រសិនបើចង់រក្សាបាននូវសុខភាពសន្លាក់ល្អប្រសើរមិនឈឺចាប់។ ៤. ស្ពាយកាតាប ឬកាបូបធ្ងន់ៗពេក ទម្លាប់ស្ពាយកាតាប ឬកាបូបធ្ងន់ៗពេក គឺមិនល្អសោះឡើយចំពោះសុខភាពសន្លាក់។ សូម្បីតែសន្លាក់ត្រង់-កនិងស្មា ព្រមទាំងខ្នងក៏នឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ដែរ! ៥. រំលងមិនទទួលទានអាហារដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូមនិងវីតាមីន D ទាំងកាល់ស្យូមនិងវីតាមីន D គឺសុទ្ធតែចាំបាច់សម្រាប់សុខភាពឆ្អឹងនិងសន្លាក់រឹងមាំប្រសើរ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកគួរព្យាយាមរួមបញ្ចូលអាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូមនិងវីតាមីន D ក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃដើម្បីចៀសផុតបញ្ហាសន្លាក់។ ៦. ធាត់ជ្រុល ភាពធាត់ជ្រុលមិនត្រឹមតែអាក្រក់ចំពោះសន្លាក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺសុខភាពរាងកាយទាំងមូល។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូររក្សាទម្ងន់ត្រឹមត្រូវមួយដោយជ្រើសរើសរបបអាហារមានសុខភាពល្អនិងព្យាយាមធ្វើលំហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃមួយចំនួនអាចជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យបារម្ភចំពោះសុខភាពសន្លាក់។ ថាតើទម្លាប់ទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីទម្លាប់ដែលអ្នកគួរកែប្រែដើម្បីរក្សាភាពរឹងមាំនៃសន្លាក់ ៖
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា អ្នកគូសសន្លឹកឆ្នោតចោល តាមការអំពាវនាវរបស់លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងនោះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចកំណត់មុខសញ្ញាបានអស់ហើយ។ «ឥឡូវអ្នកទាំងនោះ គឺយើងស្គាល់មុខអស់ហើយ អ្នកនៅក្នុងប្រទេស ហើយខ្ញុំសូមស្នើកុំឱ្យមានការភ័យខ្លាច។ អ្នកអាចចេញមកសារភាពជាមួយអាជ្ញាធរ ជាមួយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គជប) ព្រោះចលនាបំផ្លាញសន្លឹក គឺជាបទល្មើស ដែលត្រូវតែផ្ដន្ទាទោស។ អ្នកដឹងខ្លួន ត្រូវតែប្រញាប់ប្រញាល់ចេញមកសារភាពជាមួយអាជ្ញាធរនៅហ្នឹងកន្លែង ដែលនៅកៀកបំផុត។ បើមិនដូច្នេះទេ វិធានការផ្លូវច្បាប់ត្រូវតែប្រកាន់យក សម្រាប់អ្នកទាំងនោះ»។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក្រុមប្រឆាំងបានបង្កើតឆាណែលតេឡេក្រាមមួយ ដើម្បីឱ្យអ្នកគាំទ្រខ្លួន ធ្វើយុទ្ធនាការគូសវាស បំផ្លាញសន្លឹកឆ្នោតចោល។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានដឹងពីរឿងរ៉ាវទាំងនេះ ហើយក៏ឱ្យសមត្ថកិច្ចក្ដាប់យកព័ត៌មានទាំងនេះ។ ដូច្នេះរាល់អ្នកដែលគូសសន្លឹកឆ្នោតចោល ហើយបង្ហោះចូលតេឡេក្រាមនោះ គឺត្រូវបានកំណត់មុខសញ្ញា។ «ឆាណែលតេឡេក្រាមរបស់អ្នក មិនអាចបិទបាំងបានទេ។ ហើយឥឡូវនេះ វត្តមានអ្នកទាំងឡាយ ដែលនៅក្នុងតេឡេក្រាម ហើយចូលទៅអត្ថាធិប្បាយ(Comment) ក្នុងតេឡេក្រាមទាំងនោះ យើងបានឃើញអស់ហើយ។ ហើយអ្នកក៏អាចបានឃើញថា មានComment របស់ខ្លួនខ្ញុំ ចំនួន៤ Comment ចូលទៅក្នុងទីនោះដែរ។ ហើយអ្នកមិនអាចលាក់នូវអ្វីដែលប៉ុនប៉ងបំផ្លាញរបស់អ្នកទេ»។ នេះជាសាររបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលហាមពលរដ្ឋទាំងនោះ ចេញក្រៅស្រុក ដោយស្ម័គ្រចិត្តចេញសារភាព ដើម្បីទទួលបានការអនុគ្រោះ។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ត នីតិកាលទី៧ នេះ មានប្រជាពលរដ្ឋចេញទៅបោះឆ្នោត ៨៤,២១ភាគរយ ពោលគឺជិត ៨,២លាននាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីសរុបជាង ៩,៧លាននាក់។ នេះជាតួលេខបឋម។ សម្ដេច បានបន្ថែម៕	សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ទុកឱកាសឱ្យអ្នកគូសសន្លឹកឆ្នោតចោល ចេញទៅសារភាពចំពោះមុខសមត្ថកិច្ច មុននឹងរងវិធានការច្បាប់។ នេះបើតាមរយៈសារសំឡេងពិសេសរបស់សម្ដេច ប្រមាណ១០នាទី ក្រោយបិទបញ្ចប់ការបោះឆ្នោត នាល្ងាចថ្ងៃទី២៣ កក្កដា។
តំណាងប្រទេសអាហ្វ្រិកទាំងអស់លើកលែងតែអ៊ីស្វាទីនី នឹងទៅចូលរួមក្នុងវេទិកាកិច្ចប្រជុំកំពូលចិន អាហ្វ្រិកដែលចាប់ផ្តើមឡើងនៅដើមខែក្រោយ។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនោះ តំណាងក្រុងប៉េកាំងបានឆ្លៀតអំពាវនាវឲ្យអ៊ីស្វាទីនីពិចារណាបោះបង់តៃវ៉ានដែលជាអាណាខេត្តខ្លួន ហើយមកបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយខ្លួនវិញ។ បើតាមសារព័ត៌មាន South China Morning Post ជំនួយការរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន Chen Xiaodong និយាយថា ចិនសង្ឃឹមថាបណ្តារដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងអស់អាចចូលរួមក្នុងវេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិកនេះ។ លោក Chen និយាយដូច្នេះ« យើងរង់ចាំ និងសង្ឃឹមថា គ្មានប្រទេសណាមួយនៅអាហ្វ្រិកមិនចូលរួមក្នុងវេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ធំអាហ្រិ្វក-ចិន និងក្លាយជាក្រុមគ្រួសារតែមួយឡើយ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា វាមិនត្រឹមតែក្តីសង្ឃឹមរបស់ចិនទេ តែវាក៏ជាការចែករំលែកក្តីរំពឹងរួមរបស់បណ្តារដ្ឋអាហ្វ្រិកដែរ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា វាជាក្តីរំពឹងដែលយើងអាចសម្រេចបាន ហើយវាស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយពីអនាគតឡើយ។ តាមពិតទៅការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចិននេះធ្វើឡើងមួយថ្ងៃក្រោយសម្ព័ន្ធមិត្តតៃវ៉ាន់នៅអាមេរិកកណ្តាល អែលសាល់វ៉ាឌ័រ បានប្រកាសផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយតៃវ៉ាន់និងភ្ជាប់ចំណងការទូតជាមួយចិនវិញ។ ដូច្នេះហើយតៃវ៉ាន់នៅសល់សម្ព័ន្ធមិត្តតែ ១៧ ប៉ុណ្ណោះទូទាំងពិភពលោក ហើយនៅអាហ្វ្រិកគឺ មានតែអ៊ីស្វាទីនីមួយនេះឯង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីបានលឺសម្តីរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រុងប៉េកាំង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីស្វាទីនីលោក Mgwagwa Gamedze ដែលកំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅតៃវ៉ាន់នោះបានឆ្លើយតបវិញភ្លាម ហើយប្រកាសជំហររបស់ខ្លួនច្បាស់លាស់ក្នុងការរក្សាសម្ព័ន្ធភាពជាមួយតៃវ៉ាន់។ រដ្ឋាភិបាលរដ្ឋអាហ្វ្រិកមួយនេះប្រកាសពេញៗមាត់ប្រាប់ទៅចិនវិញថា កុំស្មានមានលុយ ធ្វើឲ្យខ្លួនឱនក្បាលទៅរកដោយក្បត់មិត្តភាពឲ្យសោះ។ ប្រមុខការទូតអ៊ីស្វាទីនី និយាយបែបនេះ៖« គេមិនត្រូវព្យាយាមធ្វើឲ្យគេឯងភាន់ច្រឡំឡើយព្រោះសម្ព័ន្ធភាពរវាងយើងជាមួយតៃវ៉ាន់មានអាយុច្រើនជាង ៥០ឆ្នាំ។ ដូច្នេះយើងនឹងមិនបោះបង់ចោលឡើយ។ យើងគ្មានចេតនាចង់ប្តូរទំនាក់ទំនងទេព្រោះតៃវ៉ាន់តែងតែជាមិត្តល្អសម្រាប់យើង»។ កន្លងមក គេវាយតម្លៃថា អ៊ីស្វាទីនីនេះនឹងរត់ទៅរកចិននៅពេលខាងមុខដែរព្រោះចិនមានលុយច្រើន។ ក្រុងតៃប៉ិធ្លាប់ចោទប្រកាន់ថា ចិនកំពុងប្រើប្រាស់គោលនយោបាយការទូតដុល្លារដើម្បីអូសទាញសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ និងធ្វើឲ្យតៃវ៉ាន់កាន់តែឯកោខ្លាំងលើឆាកអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែក្រុងប៉េកាំងតែងតែបដិសេធចំពោះការចោទប្រកាន់លើខ្លួនដូច្នេះ។ កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ លោកស្រី Tsai Ing-wen បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅស្វាស៊ីឡង់ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ព្រោះតៃវ៉ាន់ខ្លាចស្វាស៊ីឡង់ងាកទៅរកលុយចិនដូចគ្នា។ រដ្ឋាភិបាលនេះកន្លងមកក៏ចំណាយលុយច្រើនដែរដើម្បីឧបត្ថម្ភដល់ក្សត្រស្វាស៊ីឡង់ជាពិសេសផ្តល់អំណាយជារថយន្តដល់ក្សត្រប្រទេសនេះក្នុងពេលខួបកំណើតដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០១៧ ប៉ាណាម៉ាដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់តៃវ៉ាន់ បានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ហើយចុងឆ្នាំ២០១៦ រដ្ឋអាហ្វ្រិកសៅតូម៉េ និងប្រាំងស៊ីប ក៏បោះបង់តៃវ៉ាន់ និងទទួលស្គាល់ចិនដែរ៕	អ៊ីស្វាទីនី ឬស្វាស៊ីឡង់ជាសម្ព័ន្ធមិត្តតែមួយចុងក្រោយរបស់តៃវ៉ាន់នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ហើយចិនកំពុងព្យាយាមប្រើប្រាស់លុយដើម្បីចែរចូវផង។ ប៉ុន្តែរដ្ឋមួយនេះបានប្រកាសដាច់អហង្ការហើយថា ខ្លួនមិនឱនក្បាលទៅរកលុយចិន ហើយបោះបង់ចោលមិត្តតៃវ៉ាន់ឡើយ។
ជាង១០០ឆ្នាំ ក្រោយទិវានេះលេចចេញជារូបរាងមក ស្ថាប័នអន្តរជាតិមួយចំនួនចាប់ផ្តើមមានថ្នាក់ដឹកនាំជាស្ត្រីដំបូងបង្អស់។ ខាងក្រោមនេះ ជាស្រ្តីដែលកំពុងដឹកនាំ និងមានតួនាទីខ្ពស់នៅស្ថាប័នអន្តរជាតិនានា៖ អគ្គនាយិកាអង្គការពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ (WTO)លោកស្រី Ngozi Okonjo-Iweal លោកស្រី Okonjo-Iweal សញ្ជាតិនីហ្សេរីយ៉ាកាន់តំណែងជាអគ្គនាយិកាអង្គការពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។លោកស្រីគឺជាស្ត្រីដំបូង និងជាជនជាតិអាហ្វ្រិកទីមួយដែលគ្រប់គ្រងស្ថាប័នពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិមួយនេះ។ លោកស្រីចាប់ផ្តើមការងារដំបូងក្នុងរដ្ឋាភិបាលនីហ្សេរីយ៉ា រហូតកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុពីឆ្នាំ២០០៣ ដល់២០០៦ និងពីឆ្នាំ២០១១ ដល់ពី២០១៥។ ប្រធានធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប (ECB) លោកស្រី Christine Lagarde លោកស្រី Christine Lagarde សញ្ញាតិបារាំងកាន់តំណែងជាប្រធានធគារកណ្តាលអឺរ៉ុបចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ ធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុបជាស្ថាប័នមួយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប (EU)ដែលទទួលបន្ទុកលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុនៃបណ្តាប្រទេសចាយរូបិយវត្ថុរួមអឺរ៉ូ។ក្នុងឆ្នាំ២០១១ លោកស្រីត្រូវបានជាប់ឆ្នោតជាអគ្គនាយិកាមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ(IMF)ពីឆ្នាំ២០១១ ដល់២០១៩។ លោកស្រី Lagarde ជាថ្នាក់ដឹកនាំស្ត្រីដំបូងបង្អស់នៃ ECB និង IMF ។ ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (OHCHR) លោកស្រី Michelle Bachelet លោកស្រីMichelle Bachelet សញ្ញាតិអាហ្សង់ទីនទទួលតំណែងជាឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ មុនកាន់តំណែងក្នុងស្ថាប័ននេះ លោកស្រីធ្លាប់បានបម្រើការងារនៅអង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) និងអង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ(ILO)។ លោកស្រីកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាហ្សង់ទីន និងសុខាភិបាលពីឆ្នាំ២០០២ ដល់២០០៤។ លោកស្រីជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីអាហ្សង់ទីនស្ត្រីដំបូងបង្អស់ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ដល់២០១០ និងពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់២០១៨។ អគ្គនាយិកាមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ(IMF) លោកស្រី Kristalina Georgieva លោកស្រី Georgieva សញ្ជាតិប៊ុលហ្ការីគ្រប់គ្រង IMF ចាប់ពីខែតុលាឆ្នាំ២០១៩។ មុនកាន់តំណែងនេះ លោកស្រីជានាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារពិភពលោកពីឆ្នាំ២០១៧ ដល់ឆ្នាំ២០១៩។ មុនកាន់តំណែងនៅធនាគារពិភពលោក លោកស្រីGeorgeiva ជាអនុប្រធានគណៈកម្មធិការអឺរ៉ុបទទួលបន្ទុកថវិកា និងធនធានមនុស្សពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់២០១៦។ លោកស្រីចាប់ផ្តើមការងារក្នុងឆាកអន្តរជាតិចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៣មក នៅធនាគារពិភពលោកដោយមាននាទីជាអ្នកសេដ្ឋកិច្ចផ្នែកបរិស្ថាន លោកស្រីទទួលបានតំណែងជាអនុប្រធានធនាគារពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០០៨។ ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប លោកស្រី Ursula von der Leyen លោកស្រី von der Leyen សញ្ញាតិអាល្លឺម៉ង់ ទទួលតំណែងជាប្រធានគណៈកម្មធិការអឺរ៉ុបនាខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប ជាតំណែងខ្ពស់បំផុតក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប និងតំណាងស្ថាប័នមួយនេះក្នុងកិច្ចប្រជុំនានាជាមួយប្រទេសជាសមាជិក ក៏ដូចជាប្រទេសមិនមែនជាសមាជិកផងដែរ។ មុនកាន់តំណែងនេះ លោកស្រីបំពេញការងារជាតំណាងរាស្ត្រនៃបក្សកាន់អំណាចCDU និងជារដ្ឋមន្ត្រីសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់។ លោកស្រីកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងគ្រួសារ មនុស្សវ័យចំណាស់ ស្ត្រី និងយុវជនពីឆ្នាំ២០០៣ ដល់២០០៥ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងសង្គមកិច្ចពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់២០១៣ និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិពីឆ្នាំ២០១៣ ដល់២០១៩។ លោកស្រីបម្រើការងារជាវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញផ្នែកសុខភាពស្ត្រី មុនប្រឡូកចូលឆាកនយោបាយ។ លោកស្រីជាស្ត្រីដំបូងបង្អស់ដែលកាន់តំណែងកំពូលនៃសហភាពអឺរ៉ុប។ អគ្គរដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) លោកស្រី Fatou Bensouda លោកស្រី Bensouda សញ្ជាតិហ្កំប៊ីត្រូវបានរដ្ឋសមាជិកនៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិជ្រើសតាំងជាឯកច្ឆ័នឱ្យកាន់តំណែងជាអគ្គរដ្ឋាអាជ្ញានៃតុលាការនេះពីឆ្នាំ២០១២ ដល់ខែមិថុនាឆ្នាំ២០២១។ លោកស្រីកាន់តំណែងជាអគ្គរដ្ឋអាជ្ញារងពីឆ្នាំ២០០៤ ដល់២០០១២។ លោកស្រីជាបុគ្គលទីពីរដែលកាន់តំណែងអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា ក៏ដូចជាស្ត្រីដំបូងបំផុតដែលកាន់តំណែងនេះចាប់តាំងពីតុលាការចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការក្នុងឆ្នាំ២០០២មក។ មុនចូល ICC លោកស្រីជាមេធាវីនៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិរវ៉ាន់ដា។ នៅហ្គំប៊ីវិញ លោកស្រីកាន់តំណែងជាអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា និងទីប្រឹក្សាច្បាប់នៃរដ្ឋភិបាលហ្គំប៊ីនៅឆ្នាំ១៩៩៦ និងកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០០០។ បន្ថែមពីលើស្ថាប័នចំនួនខា៦ងលើ ទីភ្នាក់ងារ កម្មវិធី មូលនិធិ និងការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិចំនួន១០ ផ្សេងទៀតក៏ដឹកនាំដោយស្ត្រីផងដែរ។ ថ្នាក់ដឹកនាំស្ត្រីនៃស្ថាប័នអន្តរជាតិចម្បងៗទាំងនោះរួមមាន៖ លោកស្រីAudrey Azoulyសញ្ញាតិបារាំង អគ្គនាយិកាអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) លោកស្រីHenrietta Foreសញ្ជាតិអាមេរិក អគ្គនាយិកាអង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF) លោកស្រី Fang Liu សញ្ជាតិចិន អគ្គលខាធិការអង្គការអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលអន្តរជាតិ (ICAO) លោកស្រី Natalia Kanem សញ្ជាតិប៉ាណាម៉ា អគ្គនាយិកាមូលនិធិសហប្រជាជាតិសំរាប់ប្រជាជន (UNFPA) លោកស្រី Ghada Fathi Walyសញ្ញាតិអេហ្ស៊ីប អគ្គនាយិកាការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្ម (UNODC) លោកស្រី Grete Faremo សញ្ជាតិន័រវេស អគ្គនាយិកាការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់សេវាកម្មគម្រោង (UNOPS) លោកស្រី Isabelle Durant សញ្ជាតិបែលហ្ស៊ិក អគ្គនាយិកាស្តីទីសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍន៍(UNCTAD) លោកស្រី Maimunah Mohd Sharif សញ្ជាតិម៉ាឡេស៊ី អគ្គនាយិកាកម្មវិធីសហប្រជាជាតិផ្នែកទីជម្រក (UN-Habitat) លោកស្រី Phumzile Mlambo-Ngcukaសញ្ជាតិអាហ្វ្រិកខាងត្បូង អគ្គនាយិកាកម្មវិធីអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីស្ត្រី (UN Women) លោកស្រីលោកស្រី Inger Andersenសញ្ជាតិដាណឺម៉ាក អគ្គនាយិកាកម្មវិធីបរិស្ថានអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNEP)៕	ឆ្នាំ ១៩១០ សន្និបាតអន្តរជាតិនារីដែលមានប្រទេស ១៧ ចូលរួមបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូប៉ែនហាក រដ្ឋធានីនៃប្រទេសដាណឺម៉ាក បានសម្រេចយកថ្ងៃ ៨ មីនា ទិវានារីអន្តរជាតិ ជាថ្ងៃមហាសាមគ្គីតស៊ូរបស់នារីពលករទូទាំងសាកលលោក ដើម្បីសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាធិបតេយ្យ និងទាមទារឱ្យអនុវត្តសិទ្ធិស្មើភាពរវាងបុរស និងនារី។
លោក ម៉ៅ ច័ន្ទតារា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម បានថ្លែងក្នុងពិធីបើកសន្និបាតបូកសរុបលទ្ឋផលការងារអត្តសញ្ញាណកម្មរយៈពេល៣ឆ្នាំនេះ កាលពីថ្ងៃទី២២ខែមករាថា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃបានបង្កើតទីស្នាក់ការធ្វើលិខិតធ្វើដំណើរ និងបណ្ណការងារចំនួន៣កន្លែង សម្រាប់ពលករចេញទៅធ្វើការនៅបរទេស។ ដោយទីតាំងទាំង៣ គឺនៅផ្សារស្ទឹងមានជ័យថ្មីរាជធានីភ្នំពេញ សាខាលិខិតឆ្លងដែនខេត្តបាត់ដំបង និងសាខាលិខិតឆ្លងដែនខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះបើតាម អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម ដែលបន្តថា អគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម បានបញ្ជូនក្រុមការងារចំនួន ១៧៩នាក់ ទៅប្រចាំការនៅប្រទេសថៃ ដើម្បីធ្វើការទាក់ទងនឹងការផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ការផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ ដល់ពលករកម្ពុជានៅទីនោះ។ លោក ម៉ៅ ច័ន្ទតារា បានឲ្យដឹងទៀតថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក៏បានបើកបន្ថែមកន្លែងផ្តល់លិខិតឆ្លងដែនចំនួន ៤កន្លែងទៀត គឺនៅខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ខេត្តកោះកុង និងផ្សារអ៊ីអនទី២ ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលបន្ថែមទៀតដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងចំណោមពលករខ្មែរ ចំនួន ១,០៨២,៩១៦នាក់ ដែលទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ អ្នកដែលមានលិខិតធ្វើដំណើរ មានតែ ៣៩៧.៨៣៨នាក់ ប៉ុណ្ណោះ ឬស្មើនឹងជាង៣៦ភាគរយ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ស្តីពីលទ្ឋផលការងារអត្តសញ្ញាណកម្មឆ្នាំ២០១៤ ដល់ឆ្នាំ២០១៧ របស់អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម។
លោក ទិត ដាលីន ចៅក្រមស៊ើបសួរសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣នេះ បានចេញដីកាបង្គាប់ឲ្យនាំខ្លួនរបស់លោក ថាច់ សេដ្ឋា ឱ្យបានមុនថ្ងៃទី០៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣។ លោក ថាច់ សេដ្ឋា ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទ «មិនបំពេញកាតព្វកិច្ចចំពោះ ឧបករណ៍អាចជួញដូរបាន»។ បើតាមដីការបស់តុលាការ លោក ថាច់ សេដ្ឋា មិនព្រមចូលខ្លួនតាមដីកាបង្កាប់ឱ្យចូលខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ និងដីកាបង្គាប់ឱ្យចូលខ្លួនថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១៕	លោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទាន ត្រូវបានកម្លាំងនគរបាលនាំខ្លួនតាមដីការបស់តុលាការ ពីបទចេញសែកស្អុយ កាលពីឆ្នាំ២០១៩។
ជំនួបចរចាលើកទីមួយរវាងកូរ៉េខាងត្បូង និងកូរ៉េខាងជើង បានធ្វើឡើងដោយរលូន និងសម្រេចបានលទ្ធផលវិជ្ជមានជាច្រើន។ ប្រតិភូកូរ៉េខាងត្បូងដឹកនាំរដ្ឋមន្ត្រីបង្រួបបង្រួមកូរ៉េ Cho Myoung-gyon និងតំណាងកូរ៉េខាងជើងដឹកនាំលោក Ri Son Gwon បានផ្លាស់ប្ដូរសំណើគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងការចរចាដ៏ក្រម ដែលធ្វើឡើងនៅអាគារសន្តិភាពក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងនៅឯតំបន់ព្រំដែនខណ្ឌចែកកូរ៉េទាំងពីរ។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីបង្រួបបង្រួមកូរ៉េ លោក Chun Hae-sung បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្រោយកិច្ចប្រជុំថា កូរ៉េខាងត្បូងស្នើឲ្យអត្តពលិករបស់កូរ៉េទាំងពីរដើរក្នុងក្បួនតែមួយអំឡុងពេលកម្មវិធីបើក និងបិទព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងារឆ្នាំ២០១៨ ។ កូរ៉េខាងត្បូងក៏ស្នើឲ្យមានការចរចារវាងកាកបាទក្រហមដើម្បីពិភាក្សាពីការជួបជុំក្រុមគ្រួសារដែលបែកបាក់ដោយសារសង្គ្រាមផងដែរ និងចង់រៀបចំការជួបជុំនេះក្នុងខែក្រោយតែម្ដង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ ដោយឡែកកូរ៉េខាងជើងឯណោះ ក៏បានឆ្លើយតបវិញដែរដោយប្រកាសបញ្ជូនមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ អត្តពលិក អ្នកសារព័ត៌មាន និងក្រុមសិល្បៈមួយក្រុមឲ្យចូលរួមកីឡាអូឡាំពិកនៅទីក្រុងព្យុងឆាង ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ។ ចំពោះសំណើផ្សេងទៀត គេមិនទាន់ឃើញមានចម្លើយពីកូរ៉េខាងជើងដែរ ឯមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូងខាងលើក៏មិនទាន់បានបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើងទទួលយក ឬក៏ទាត់ចោលសំណើចរចាកាកបាទក្រហមអ្វីដែរ។ វត្តមានអត្តពលិក និងប្រតិភូរបស់កូរ៉េខាងជើងចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិក២០១៨ គឺជាអ្វីដែលរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ចង់បានបំផុត ដើម្បីធានាពីសុវត្ថិភាពសម្រាប់ដំណើការកម្មវិធីពិភពលោកនេះ។ លទ្ធផលវិជ្ជមានក្នុងការចរចាពេលនេះ អាចជាសញ្ញាល្អសម្រាប់ការចរចាលើកក្រោយ ដែលនឹងផ្ដោតលើប្រធានបទទូលាយជាងនេះ និងសំខាន់ជាងនេះដូចជាទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េជាដើម។ ក្នុងជំនួបដដែលនេះ តំណាងកូរ៉េខាងជើងក៏បានស្នើដោះស្រាយបញ្ហានៅឧបទ្វីបកូរ៉េតាមរយៈការជជែក និងការចរចាដើម្បីសន្តិភាព និងការរួបរួម។ ការបន្ទន់ជំហររបសើរបបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង ជាជំហានទៅមុខល្អមួយសម្រាប់ការកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងឈានដល់ការចរចារឿងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង ជាចំណុចស្នូលនៃជម្លោះរាប់សិបឆ្នាំមកនេះ និងការប្រឈមមុខយោធារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងផង៕	ក្រោយការចរចាជាច្រើនម៉ោងរួចមក កូរ៉េខាងជើងសម្រេចចិត្តចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងារនៅកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងខែកុម្ភៈខាងមុខ។ ក្រុងព្យុងយ៉ាង នឹងបញ្ជូនប្រតិភូជាន់ខ្ពស់មួយក្រុម និងក្រុមសម្ដែងសិល្បៈមួយក្រុមទៀតចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិដ៏ធំនេះ ដែលរៀបចំឡើងក្នុងទីក្រុងព្យុងឆាង។ ឯកូរ៉េខាងត្បូងវិញបានស្នើឲ្យអត្តពលិកកូរ៉េទាំងពីរប្រើប្រាស់ទង់រួមគ្នាតែមួយក្នុងពិធីបើក និងបិទកម្មវិធី។
Realestate.com.kh sat down will all the biggest names in Siem Reap real estate to find out more. Watch our full interviews with Charles Evans of Cambodia Property Shop, Calum Binnie of Property Finder Cambodia, Choch Cho from Siem Reap Property Services and Mario Hunter of Hunter Estate. To get even more background about the area read our guide for living in Siem Reap. Tourism taking off As the home of Angkor Wat, one of the countrys biggest tourist draws, Siem Reap relies heavily on the hospitality sector. According to Angkor Enterprise, the custodial organisation for the park, the number of visitors nearly hit 2.5 million in 2017. Indeed, numbers are set to rise, as is foreign and domestic investment. The Council for the Development of Cambodia noted that in 2016 $1.4 billion worth of investments were made in the tourism industry. But tourist demographics have been shifting rapidly over the past few years. Arrivals from China are dominating the charts, they surpassed one million last year. In fact, the number of Chinese travellers grew by over 30% from 2016 to 2017. For more in-depth data, check out our annual real estate survey. Whats more, many hospitality businesses were previously focused on Western customers. As that market shrinks, many have been left in the dust. Leaning toward luxury Phin Vanna, CEO of Camglobe Realtor in Siem Reap, noted that larger hotelsthose with more than 100 roomshave seen a massive influx of Asian tourists, especially Chinese nationals. Boutiques, guesthouses and homestays have not grown as fast as large-scale hotels, Vanna said, adding that the number of Western visitors to the area has gone down by about 50%. The number of Chinese tourists, he claimed, has doubled in recent years. He mentioned that most groups from China come as a part of packaged tours. Indeed, many say large-scale hotels are the most fertile section of the market. Phy Sophov, general manager of Ring Boutique Hotel, said that despite growing numbers, the market is in the midst of a cooling down period. Large-scale luxury hotels have the most room for growth, he claimed. The market is still relatively strong and developers can profit as long as they bring something unique for their clients, Sophov pointed out. The solution, industry figures say, is to bring more specialisation to the industry. Certainly, property developers are already bringing more condos and boreys to the residential market. This is a move to attract both expat renters, as well as middle- and upper-class Cambodians. Divide and conquer Business owners do, in fact, seem to be changing their strategies to focus in on certain market segments. Check out our in-depth article about mounting competition in the hotel market to learn more. Last year, 30 new boutique hotels were built nearby Damnak pagoda, noted Charles Evans, director of Siem Reaps Cambodia Property Shop. Boutique and eco-resorts are two fairly new types of businesses that have been expanding in recent years. On the other hand, many have called for a boost to professionalism in the industry as competition heats up. Charles Richard Evans, owner of Cambodia Property Shop (CPS), said: I have been here for the last 10 years. The market now is less vibrant than it was in 2015, 2016, even 2017 I have seen too many failures by inexperienced operators who do not follow the legal process and fail to conduct due diligence before they make a purchase or rental. Data from Realestate.com.khs annual survey back up these sentiments in the residential and commercial markets. Over a third of all respondents said they wanted to see compulsory real estate agent certification. Bullish prospects Choch Cho, the founder of Siem Reap Property Services, said that prices in the local property sector have declined over the past six months, but are now relatively stable. He predicted that they would stabilise, and could turn bullish in as little as half a year. It shouldnt be forgotten that we are currently headed into high season for tourism in the Kingdom. This comes on the heels of announcements that GDP growth is projected to hit 7% yet again for this year.	Despite the general consensus that the property market in Siem Reap has slowed down, many experts are bullish on the potential of the area. In fact, some speculate that the market is simply catching up to changing market demographics. They say the low prices wont last long.
កម្ពុជា បានបើកឆាកក្នុងពូល ជាមួយនឹងជ័យជម្នះ ១-០ លើសិង្ហបុរី ដែលសម្រេចបានដោយខ្សែបម្រើអង្គរថាយហ្គឺរ សុវណ្ណ ដូណា នៅដើមតង់ទីមួយ ខណៈម៉ាឡេស៊ីដែលជាជើងឯករងឆ្នាំ២០១៩ ទើបចាប់ផ្តើមការប្រកួតលើកដំបូងនៅក្នុងពូល B។ កម្ពុជា និងម៉ាឡេស៊ី ធ្លាប់ជួបគ្នាក្នុងពូល៥លើករួចមកហើយនាព្រឹត្តិការណ៍ AFF U19 Championship ដោយឆ្នាំខ្លះកំណត់ត្រឹម U18។ ក្នុងជំនួបទាំងនោះ កម្ពុជារកតែ១ពិន្ទុគត់ កាលពីឆ្នាំ២០១១ នៅក្រុងយ៉ាំងហ្គូន ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបានបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើ ០-០។ ជម្រើសជាតិ U-19 ម៉ាឡេស៊ី ហ្វឹកហាត់ត្រៀមប្រកួត AFF U-19 Championship រូបពី សមាគមបាល់ទាត់ម៉ាឡេស៊ី សម្រាប់ជំនួប៤លើកទៀត ម៉ាឡេស៊ី បានយកឈ្នះកម្ពុជា ៣-០ នៅឆ្នាំ២០០៣ និងឆ្នាំ២០១៩, ឈ្នះ ២-០ នៅឆ្នាំ២០១៧ និងឆ្នាំ២០១៨។ តាមលទ្ធផលនៃជំនួបទាំងនេះ មានន័យថា កម្ពុជាមានទាន់មានគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីទាល់តែសោះលើម៉ាឡេស៊ី ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF U19។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ម៉ាឡេស៊ី គឺជាជើងឯករង ក្រោយចាញ់អូស្ត្រាលី ១-០ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ រីឯកម្ពុជាបានបញ្ចប់ត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ក្នុងពូលដែលមាន៦ក្រុម។ ម៉ាឡេស៊ីធ្លាប់ឈ្នះជើងឯកកាលពីឆ្នាំ២០១៨ និងជាជើងឯករង៦សម័យកាល។ ក្នុងពូល B នាឆ្នាំ២០២២នេះ ឡាវបានបើកឆាកជាមួយនឹងជ័យជម្នះ ២-០ លើទីម័រខាងកើត។ ឡាវមិនមានការប្រកួតឡើយនៅថ្ងៃនេះ ប៉ុន្តែទីម័រខាងកើត ត្រូវតទល់ជាមួយសិង្ហបុរី នាវេលាម៉ោង៧យប់។ ងាកទៅពូល A ដែលមាន៦ក្រុមឯណោះវិញ ក្រោយប្រកួត២លើករៀងៗខ្លួន ថៃឈរលេខ១បណ្តោះអាសន្ន ដោយឈ្នះ២ប្រកួតជាប់គ្នា ឥណ្ឌូណេស៊ី និងវៀតណាម មាន៤ពិន្ទុ មីយ៉ាន់ម៉ា មាន៣ពិន្ទុ ខណៈហ្វីលីពីន និងព្រុយណេ មិនទាន់ស្គាល់ជ័យជម្នះឡើយ៕ ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ហ្វឹកហាត់ត្រៀមប្រកួត AFF U-19 Championship រូបពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា	កម្ពុជាត្រូវជួបម៉ាឡេស៊ី នាវេលាម៉ោង៣រសៀលថ្ងៃអង្គារនេះសម្រាប់ជំនួបលើកទី២ក្នុងពូល B មុនការប៉ះគ្នារវាងសិង្ហបុរី និងទីម័រខាងកើតនៅកីឡដ្ឋាន Madya Senayan ក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីដូចគ្នា។
សារព័ត៌មានចិន នៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ បានចុះផ្សាយថា លោក Qin Gang អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនៅអាម៉េរិក ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនជំនួសលោកវ៉ាង យី ដែលកាន់តំណែងដ៏សំខាន់មួយនេះ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៣។ ចំណែកលោកវ៉ាង វិញ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងកាន់តំណែងមួយ ដែលធំជាងមុន នៅក្នុងគោលនយោបាយការបរទេសចិន។ ក្នុងសមាជបក្សកុម្មុយនីស្តចិន នៅខែតុលាកន្លងមក លោកវ៉ាង ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាសមាជិកការិយាល័យនយោបាយបក្សកុម្មុយនីស្តចិន៕	លោក Qin Gang អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនៅអាម៉េរិក ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនជំនួសលោក វ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ CGTN។
នៅក្នុងសិក្ខាសាលា ជំរុញភាពជាអ្នកដឹកនាំ ឆ្ពោះទៅកាន់ភាពជោគជ័យកម្រិតកំពូល កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ លោកស្រី សុន កណ្ណិកា បានចែករំលែកចំណេះដឹង និងតិចនិកពិសេសៗ ដែលអ្នកលក់អនឡាញមិនអាចខ្វះបាន ទៅកាន់សិក្ខាកាមជាង ៥០០នាក់ ក៏ដូចជាប្រគល់ពានរង្វាន់ ដល់តំណាងចែកចាយឆ្នើម ជាង ៣០០នាក់ផងដែរ។ លោកស្រីបានថ្លែងថា៖«អាណាចក្ររបស់ SK Richest គឺខ្លាំង។ បច្ចុប្បន្នយើងមានសមាជិកជាង ៣ម៉ឺននាក់ ដែលកំពុងតែប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រលក់ ដ៏មុតស្រួចរបស់យើង ហើយពួគគាត់សុទ្ធតែទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងធំធេងបំផុត»។ អ្នកជំនួញអនឡាញវ័យក្មេងរូបនេះ បន្ថែមថា៖ «យើងមិនដែលបោះបង់សមាជិករបស់យើងចោលនោះទេ។ យើងតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ ក្នុងការបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីៗ និងរៀបចំសិក្ខាសាលាបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញ ក៏ដូចជាកម្មវិធីលើកទឹកចិត្តល្អៗ ដើម្បីជួយឲ្យពួកគាត់ មានទំនុកចិត្ត និងមានថាមពលពេញលេញ ក្នុងការលក់បន្ថែមទៀត»។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា សិក្ខាសាលារយៈពេលមួយថ្ងៃពេញនេះ បានបង្កើតស្នាមញញឹមប្រកបដោយទំនុកចិត្ត ដល់សិក្ខាកាមទាំងអស់ តាមរយៈចំណេះដឹងថ្មីៗ ដែលអាចជួយឲ្យពួកគាត់ អាចប្រែខ្លួនពីអ្នកលក់ធម្មតា អ្នកលក់គ្មានតិចនិក អ្នកលក់គ្មានគោលដៅច្បាស់លាស់ មកជាអ្នកលក់ទាន់សម័យ អ្នកលក់មានក្បួន និងតិចនិកច្បាស់លាស់ និងជាអ្នកលក់ ដែលមានអ្នកជំនាញ នៅចាំណែនាំពីក្រោយផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	បច្ចុប្បន្ននេះ បើនិយាយដល់ឈ្មោះក្រុមហ៊ុនដែលធ្វើជំនួញអនឡាញល្បីៗ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គ្រប់គ្នាប្រាកដជាមិនរំលង ពីប្រេនរបស់ក្រុមហ៊ុន SK Richest Attraction Co., Ltd ដែលដឹកនាំដោយលោកស្រី សុន កណ្ណិកា អ្នកជំនួញអនឡាញដ៏មានប្រជាប្រិយភាព និងមានការទទួលស្គាល់ច្រើន តាមរយៈសកម្មភាពបង្កើតឱកាសអាជីវកម្មដល់ស្ត្រីកម្ពុជា ជាពិសេសស្ត្រីមេផ្ទះរាប់ម៉ឺននាក់ ដើម្បីបានបង្កើនប្រាក់ចំណូលបន្ថែម ពីការលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួន។
មហោស្រពជាតិភាពយន្តខ្នាតខ្លីកម្ពុជាលើកទី៤ ឆ្នាំ២០២៤ បានជ្រើសរើសខ្លឹមសារគោល សម្រាប់ការចូលរួមប្រកួតប្រជែង ដោយផ្ដោតលើវប្បធម៌ និងការអភិវឌ្ឍសង្គម និង ភាពច្នៃប្រឌិត និងការបង្កើតថ្មី។ សម្រាប់ផ្នែកវប្បធម៌ និងការអភិវឌ្ឍសង្គម តម្រូវឱ្យខ្លឹមសារសាច់រឿង ឆ្លុះបញ្ចាំងពីទិដ្ឋភាពសង្គម និងបង្កប់ដោយអត្តសញ្ញាណជាតិ រួមមានចំណេះដឹង ជំនឿសាសនា សិល្បៈប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ ដែលទាក់ទងទៅនឹងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជន។ រីឯភាពច្នៃប្រឌិត និងការបង្កើតថ្មីវិញ ខ្លឹមសារត្រូវផ្ដោតលើភាពស្រមើស្រមៃ បំណងប្រាថ្នា អារម្មណ៍ផ្លូវចិត្ត ការស្រឡាញ់ និងទំនាក់ទំនងក្នុងសង្គម ដោយបង្កប់នូវគំនិតទស្សនៈវិជ្ជា និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ។ លក្ខខណ្ឌនៃការចូលរួមប្រកួត គឺគ្រប់ស្នាដៃភាពយន្តខ្នាតខ្លីទាំងអស់ ដែលដាក់ចូលរួមប្រកួតប្រជែង ក្នុងមហោស្រពជាតិភាពយន្តខ្នាតខ្លីកម្ពុជាលើកទី៤ ឆ្នាំ២០២៤ ត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ដូចជា ស្នាដៃភាពយន្ត ដែលផលិតដោយអ្នកនិពន្ធ និងអ្នកដឹកនាំរឿង ជាជនជាតិខ្មែរ, ស្នាដៃដែលបានផលិតក្រោយខែមករា ឆ្នាំ២០២២, ស្នាដៃដែលមានថិរវេលាបញ្ចាំង មិនលើសពី៣០នាទី(គិតបញ្ចូលទាំង Ending Credits), ស្នាដៃដែលរួមបញ្ចូល ភាពយន្ត (Fiction), ភាពយន្តឯកសារ (Documentary), គំនូរជីវចល (Animation) ដែលផលិតជាទម្រង់ឌីជីថល (១៦:៩ Full HD)។ ស្នាដៃភាពយន្តខ្នាតខ្លី ត្រូវមានចំណងជើងរង ជាភាសាអង់គ្លេស (English Subtitle), ស្នាដៃភាពយន្តខ្នាតខ្លី ដែលពុំធ្លាប់ចូលរួមប្រកួតប្រជែង ក្នុងមហោស្រពភាពយន្តជាតិខ្នាតខ្លី កន្លងមក។ ចំពោះស្នាដៃភាពយន្តខ្នាតខ្លី ដែលផលិតដោយជនបរទេស អាចដាក់ពាក្យចូលរួមបញ្ចាំងបង្ហាញ (មិនប្រកួតប្រជែង) ក្នុងមហោស្រពជាតិភាពយន្តខ្នាតខ្លីកម្ពុជា លើកទី៤ ឆ្នាំ២០២៤។ កាលបរិច្ឆេទ នៃការទទួលពាក្យចូលរួមប្រកួតប្រជែង ចាប់ពីថ្ងៃជូនដំណឹង រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ។ សម្រាប់ការប្រកួតប្រជែង តម្រូវឱ្យផលិតស្នាដៃភាពយន្តខ្លីជាទម្រង់ MP4, វីដេអូ Trailer ជាទម្រង់ MP4 រយៈពេល៣០វិនាទី, រូបភាពសកម្មភាព នៃការផលិត ចំនួន០៤សន្លឹកក្នុងទម្រង់ JPEG (High Resolution), រូបថតអ្នកដឹកនាំរឿង (Portrait) ចំនួន ០២សន្លឹកក្នុងទម្រង់ JPEG (High Resolution), រូបភាព Poster ចំនួន០១សន្លឹក ក្នុងទម្រង់ JPEG (High Resolution)។ បេក្ខជនប្រកួតប្រជែងទាំងអស់ ត្រូវភ្ជាប់ឯកសារខាងលើ ទៅនាយកដ្ឋានសិល្បៈភាពយន្ត និងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ដោយផ្ទាល់ បន្ទាប់ពីដាក់ពាក្យតាមរយៈ Google Form រួច។ កាលបរិច្ឆេទនៃការប្រកាសជ្រើសរើសស្នាដៃ ដែលបានជាប់ចូលរួមប្រកួតប្រជែង ក្នុងមហោស្រព នៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤។ គោលការណ៍វិនិច្ឆ័យជ្រើសរើស និងសិទ្ធិចាក់បញ្ចាំង ស្នាដៃភាពយន្តខ្នាតខ្លីទាំងអស់ ដែលត្រូវបានប្រកាសជ្រើសរើសបឋម និងត្រូវដាក់បញ្ចាំងជាសាធារណៈ នៅសាលសន្និសីទចតុម្មុខ និងរោងភាពយន្តនានាក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ រយៈពេល៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤។ ស្នាដៃភាពយន្តដែលបានដាក់ចូលរួមប្រកួតប្រជែង នឹងត្រូវវិនិច្ឆ័យជ្រើសរើសបឋម ដោយគណៈកម្មការមេប្រយោគវគ្គជម្រុះ ដើម្បីជ្រើសរើសយកស្នាដៃភាពយន្ត ចំនួន៥ចំណងជើង ទៅប្រកួតក្នុងវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ នៅរាត្រីថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ នៅសាលសន្និសីទចតុម្មុខ។ គណៈកម្មការរៀបចំមហោស្រព មានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ផ្នែកខ្លះនៃភាពយន្តខ្នាតខ្លី (មិនលើសពី៣០វិនាទី) និងរូបភាពសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយរបស់មហោស្រពជាតិភាពយន្តខ្នាតខ្លីលើកទី៤ និងប្រើប្រាស់ភាពយន្តខ្នាតខ្លីនេះ (Full Length) សម្រាប់ចាក់បញ្ចាំងក្នុងឱកាសមហោស្រពជាតិភាពយន្តខ្នាតខ្លីកម្ពុជា លើកទី៤ ឆ្នាំ២០២៤។ ស្នាដៃភាពយន្តដែលបានជ្រើសរើស ចូលរួមមហោស្រពនេះ គណៈកម្មការរៀបចំមហោស្រព អាចផ្សព្វផ្សាយភាពយន្ត (Full Length) តាមរយៈគេហទំព័ររបស់មហោស្រព ឬប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗ ឬបញ្ជូនទៅចូលរួមក្នុងមហោស្រពភាពយន្តថ្នាក់តំបន់ និងអន្តរជាតិ ក្រោយពីទទួលបានការយល់ព្រមពីម្ចាស់សិទ្ធិ។ ពានរង្វាន់ក្នុងមហោស្រពជាតិភាពយន្តខ្នាតខ្លីកម្ពុជា លើកទី៤មាន ពានជ័យលាភីលេខ១ (Gold Award) ទទួលបានពានមាស អមដោយថវិកា។ ពានជ័យលាភីលេខ២ (Silver Award) ទទួលបានពានប្រាក់ អមដោយថវិកា។ ពានជ័យលាភីលេខ៣ (Bronze Award) ទទួលបានពានសំរិទ្ធ អមដោយថវិកា។ ពានរង្វាន់របស់មេប្រយោគ (Special Jury Award) ទទួលបានពាន អមដោយថវិកា។ ពានរង្វាន់ទស្សនិកជន (Audience Award) ទទួលបានពាន។ លេខាធិការដ្ឋាន នៃគណៈកម្មការរៀបចំមហោស្រពជាតិភាពយន្តខ្នាតខ្លីកម្ពុជា លើកទី៤ ឆ្នាំ២០២៤ មានអាស័យដ្ឋាននៅ នាយកដ្ឋានសិល្បៈភាពយន្ត និងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ អគារលេខ៧០ ផ្លូវលេខ២០០ សង្កាត់បឹងរាំង ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ គេហទំព័រ www.Cambodiafilm.info។ ទំនាក់ទំនងព័ត៌មានបន្ថែម លោក មាន សុចិត្រា ០៩៩ ៩៥២ ០៤០, កញ្ញា តាន់ ពិសី ០៩២ ៣២១ ២១៨៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ នឹងប្រារព្ធរៀបចំមហោស្រពជាតិ ភាពយន្តខ្នាតខ្លីកម្ពុជាលើកទី៤ ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោមពាក្យស្លោក ភាពយន្តខ្នាតខ្លី ជាជំហានឆ្ពោះទៅកាន់ភាពយន្តខ្នាតវែង។ កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងនេះ ក្នុងគោលបំណងលើកទឹកចិត្ត និងអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពយុវជន តាមរយៈការបញ្ចេញគំនិតច្នៃប្រឌិត នៅក្នុងវិស័យភាពយន្ត។
ម្ចាស់ស្នាដៃសៀវភៅក្រោមចំណងជើង៖ «Base Nation: How U.S. Military Bases Overseas Harm America and the World» លោក David Vine បានគណនាថា សម្រាប់រក្សាមូលដ្ឋានទ័ព និងកងទ័ពរបស់អាមេរិកនៅបរទេស ក្រសួងការពារជាតិបានចំណាយប្រាក់ចន្លោះពី ៨៥ ទៅ ១០០ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងកញ្ចប់ថវិកាការពារជាតិឆ្នាំ២០១៤។ បើគិតសរុបបញ្ចូលជាមួយប្រាក់ចំណាយលើមូលដ្ឋានទ័ព និងកងទ័ពក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធទៀត គឺត្រូវការប្រាក់ទាំងអស់ប្រមាណពី១៦០ ទៅ ២០០ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ សៀវភៅខាងលើដែលបានចេញលក់ជាផ្លូវការកាលពីខែសីហាឆ្នាំ២០១៥ បានបង្ហាញថា លើពិភពលោកមានប្រទេសចំនួន១១ប៉ុណ្ណោះ ដែលមានមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួននៅបរទេស។ ហើយបើគិតបញ្ចូលគ្នាទៅ ប្រទេសទាំងអស់នេះ មានមូលដ្ឋានទ័ពនៅក្រៅបរទេសប្រមាណ ៧០ទីតាំងប៉ុណ្ណោះ។ តួយ៉ាង រុស្ស៊ី ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថា មានមូលដ្ឋានទ័ពពី ២៦ ទៅ ៤០ទីតាំង នៅក្នុងប្រទេសចំនួន៩ ក្នុងនោះភាគច្រើន ជាបណ្តាប្រទេសអតីតសហភាពសូវៀត និងស៊ីរីជាដើម។ រីឯ ចក្រភពអង់គ្លេស, បារាំង និងតួកគីរៀងៗខ្លួន មានមូលដ្ឋានទ័ពនៅបរទេសប្រមាណពី ៤ ទៅ ១០ ទីតាំង។ ចំណែកឯ ឥណ្ឌា ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី និងហូឡង់រៀងៗខ្លួន ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថា មានមូលដ្ឋានទ័ពនៅបរទេស ពី ១ ទៅ ៣ ទីតាំងប៉ុណ្ណោះ៕	សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាមហាអំណាចយោធាលំដាប់ទី១ ជាមួយកញ្ចប់ថវិកាយោធាប្រចាំឆ្នាំជាង៧០០ពាន់លានដុល្លារ មានមូលដ្ឋានទ័ពជាង៨០០ទីតាំង នៅក្នុងប្រទេសជាង៧០ និងដែនដីអធិបតេយ្យបរទេសផ្សេងៗទៀត។ ដើម្បីរក្សាមូលដ្ឋានទ័ព និងកងទ័ពនៅក្រៅប្រទេសបែបនេះ តើអាមេរិកចំណាយប្រាក់ចំនួនប៉ុន្មានក្នុងមួយឆ្នាំ?
សូមអញ្ជើញអានបទសម្ភាស រវាងលោក ទីន សុខលីម អ្នកកាសែតនៃសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិក thmeythmey.com និងលោក ហឿន សំនៀង ស្ថាបនិកសមាគមជីវិត និងក្តីសង្ឃឹម ដូចតទៅ៖ លោក ទីន សុខលីម៖ ខ្ញុំចង់ដឹងថាមូលហេតុអ្វីបានជាលោកបង្កើតសមាគមនេះឡើង? លោក ហឿន សំនៀង៖ ខ្ញុំបង្កើតសមាគមនេះ ទី១កត្តាខ្លួនឯង ដែលជាបទពិសោធន៍ ខ្ញុំកើតមកក្នុងជីវភាពក្រីក្រលំបាក និងឆ្លងកាត់ការបែកបាក់គ្រួសារខ្ញុំពីកុមារភាព។ នេះជាបទ ពិសោធន៍ដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន។ ខ្ញុំឃើញក្មេងរស់នៅបែកបាក់ក្រីក្រ មានវិបតិ្ត អំពើហិង្សាច្រើននៅក្នុងសង្គម ក៏ធ្វើឲ្យយើងផ្សារភ្ជាប់ខ្លួនឯង។ ពីមុនយើងធ្លាប់មានជីវិតដូចក្មេងទាំងអស់នេះ ប៉ុន្តែពេលនេះយើងស្ថានភាពផ្សេង តើយើងគួរធ្វើអ្វី ដើម្បីជួយពួកគេ? ទី២កត្តាម្តាយ នៅពេលដើរចូលក្នុងភូមិ យើងឃើញយុវជនមិនបានចូលសាលា។ ពួកគេមិនយូទេ នឹងក្លាយទៅជាម្តាយរបស់អ្នកជំនាន់ក្រោយ។ ប្រសិនបើទៅជាម្តាយគ្មានចំណេះដឹង គ្មានជំនាញ វាអាចកូនរបស់ពួកគេក្លាយជាអ្នករងគ្រោះបន្តទៀត។ កន្លែងនេះ ខ្ញុំមើលឃើញជីវិតម្តាយខ្ញុំបានឆ្លងកាត់កាលពីជាង៣០មុន។ អ៊ីចឹងស្ថានភាពស្ត្រីទាំងអស់នោះ ខ្ញុំគិតថាបើយើងមិនធ្វើអ្វីម្យ៉ាង វានឹងអាចបន្តអ្នកជំនាន់ក្រោយរងគ្រោះ ដូចពួកខ្ញុំរងគ្រោះ។ទី៣កត្តាសង្គម យើងឃើញស្ត្រី និងកុមាដែលកំពុងតែរស់នៅសហគមន៍ខ្វះខាតគ្មានលទ្ធភាពរៀនសូត្រ និងគ្រួសារក្រីក្រ។ កត្តានេះឯងជាហេតុផលសំខាន់ដើម្បីចម្លង និងបើកឱកាសប្រមូលសប្បុរសធម៌មកជួយឲ្យពួកគេបានឱកាសរៀនមានជំនាញនិងអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯង។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើមានសកម្មភាពសំខាន់អ្វីខ្លះ ដែលសមាគមជីវិត និងក្តីសង្ឃឹមបានធ្វើកន្លងមក? លោក ហឿន សំនៀង៖ សមាគមនេះធ្វើការងារច្រើនណាស់ដោយផ្តោតលើស្ត្រី និងកុមា។ យើងបានបង្កើតសាលាបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជីជីវៈកាត់ដេរ និងសាលាបង្រៀនភាសាបរទេស។ យើងជំរុញឲ្យមានសាលានៅនៅតាមភូមិឃុំតាមរយៈផ្តល់អគារដល់សាលានៅតាមជនបទដែលខ្វះអគារសិក្សានិងបំពេញចំណុចខ្វះខាតប្រព័ន្ធអប់រំតាមទីជនបទ។ មួយវិញទៀតសមាគមបាន បង្កើតអនុវិទ្យាល័យដោយខ្លួនឯងនៅស្រុកអង្គរធំ និងបានជួយជាអគារសិក្សាដល់ស្រុកដទៃទៀត។ យើងមានមណ្ឌលជួយក្មេងកំព្រា ដែលមានឈ្មោះថា«ភូមិអភិវឌ្ឍន៍»ជាកន្លែងផ្តល់ក្តីសង្ឃឹម និងក្តីស្រលាញ់ចំពោះកូនដែលគ្មានឪពុកម្តាយ។ បន្ថែមពីនោះទៀត យើងមានកម្មវិធីនិរន្ដរភាពសហគមន៍ដែលមានសកម្មភាពច្រើនដូចជាកម្មវិធីផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារកម្មវិធីផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈសិក្សាកម្មវិធីកសិកម្មខ្នាតតូចដល់ក្រុមគ្រួសារ កម្មវិធីបណ្តុះជំនាញដល់ឪពុកម្តាយគ្រួសារក្រីក្រនិងកម្មវិធីឧបត្ថម្ភផ្នែកទុន។ អ៊ីចឹងយើងផ្តល់ទុន ដើម្បីឲ្យគាត់មានលទ្ធភាពបង្តើតមុខរបរខ្លួនឯងនិងមួយទៀតកម្មវិធីព្រះពុទ្ធសាសនានិងសង្គម។ គម្រោងមួយទៀតលើកកម្ពស់ការអប់រំសិស្សស្រីដែលសមាគមមានផ្ទះនិងទីតាំង សម្រាប់កូនៗស្រីដែលមានជីវភាពលំបាកនៅស្រុកផ្សេងៗនៅខេត្តសៀមរាប។ បន្ទាប់ពីនេះពួកគេទទួលអាហារូបករណ៍ទៅសាកលវិទ្យាល័យឬបើទទួលបានអាហារូបករណ៍ពីរដ្ឋ ពួកគេនឹងទទួលបានការគាំទ្រផ្សេងៗពីសាកលវិទ្យាល័យ។ ការងារនេះបានសម្រេចដោយសារក្រុមការងារព្រះសង្ឃនៅខេត្តសៀមរាបនៅវត្តដំណាក់នេះនិងព្រះសង្ឃនៅខេត្តសៀមរាបផ្សេងទៀតដែលចូលរួមជួយ។ លោក ទីន សុខលីម៖ ការបង្កើតសមាគមឲ្យដំណើរ រហូតមកទល់នឹងពេលនេះ តើសមាគមជួបផលលំបាកអ្វីខ្លះ? លោក ហឿន សំនៀង៖ យើងមានការលំបាកខាងផ្នែកធនធានមនុស្សពីព្រោះយើងចង់ធ្វើការល្អដើម្បីសង្គមជាតិប៉ុន្តែពេលខ្លះយើងនៅខ្វះសមត្ថភាព។ សម្រាប់ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់ ខ្ញុំតែងនិយាយពីភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់ខ្លួនឯងតែម្តង។ មហិច្ឆតាយើងនិងគំនិតរបស់យើងចង់ធ្វើណាស់ប៉ុន្តែយើងមិនមានសមត្ថភាពធ្វើឲ្យដូចអ្វីដែលយើងចង់ធ្វើ។ សម្រាប់ស្ថាប័នវិញ យើងគិតថាកសាងស្ថាប័នមួយនិងរៀបចំស្ថាប័នមួយឲ្យមាននិរន្តរភាពមិនជាការងាយស្រួលទេពិសេសសមាគមដែលយើងជួយស្ត្រី និងកុមា២ឬ៣ពាន់នាក់ដែលយើងជួយឧបត្ថម្ភជ្រោមជ្រែងនេះ។ ទី២យើងលំបាកពីបរិស្ថានខាងក្រៅ អ៊ីចឹងកន្លែងនេះ យើងចង់ផ្តោតទៅលើស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធ។ យើងខ្វះការយល់គ្នាពីព្រោះព្រះសង្ឃគាត់ធ្វើការ គឺលោកមិនចង់បានអ្វីទេ។ បើយើងចូលស្គាល់ឲ្យច្បាស់ក្រុមនេះប្រឹងប្រែងធ្វើការលំបាកហត់នឿយ និងលះបង់ពីព្រោះចង់ឃើញកូនៗជោគជ័យ។ ដូច្នេះខ្ញុំគិតថាជាការលំបាកមួយដែរដែលស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគឺមិនសូវយល់ពីតម្លៃពិតនៃការងារដែលក្រុមយើងធ្វើ។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើសមាគមជីវិត និងក្តីសង្ឃឹម ទទួលបានជំនួយពីខាងណា ទើបដំណើរការមកដល់បច្ចុប្បន្ន? លោក ហឿន សំនៀង៖ សមាគមយើងទទួលបានជំនួយរឹងមាំពីអូស្រា្តលីអាល្លឺម៉ង់ពីកាណាដាពីសហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ី។ ខ្ញុំនៅតែប្រកាន់គោលការណ៍ដដែលថាបើយើងកាន់គោលការត្រឹមត្រូវឈរលើគោលការណ៍ដែលមានគុណតម្លៃគ្រប់គ្រាន់។ យើងនៅតែជាស្ថាប័នមួយដែលគេជឿជាក់កាលណាគេជឿជាក់គេទុកចិត្ត។ ស្ថាប័នយើងទទួលបាននូវការគាំទ្រផ្នែកបញ្ញា ស្មារតី និងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ លោក ទីន សុខលីម៖ រហូតមកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ន តើអ្វីគឺសមិទ្ធផល សមាគមជីវិត និងក្តីសង្ឃឹម? លោក ហឿន សំនៀង៖ ភាពជោគជ័យសាមញ្ញ កូនៗជាច្រើនពាន់នាក់ ដែលមិនទទួលការសិក្សារៀនសូត្ររស់នៅក្នុងជីវិតរងា ភ័យខ្លាច និងគ្មានភាពកក់ក្តៅខ្វះមេបា និងអ្នកថែទាំ។ ឥឡូវពួកគេបានទទួលបានការជ្រោមជ្រែងការថែទាំការយកចិត្តទុកដាក់និងបានឱកាសរៀនសូត្រ។ រយៈកាលជាង១០កន្លងមកនេះកូនៗមួយចំនួនរៀនចប់មហាវិទ្យាល័យពីក្មេងកំព្រាគ្មានម៉ែគ្មានឪ រហូតដល់មានការងារធ្វើ និងមានអ្នកខ្លះធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសទៀត។ កូនៗក្មេងកំព្រារបស់ខ្ញុំ បានក្លាយជាមនុស្សធំធាត់ និងមានមួយចំនួនទៀតស្ថិតនៅក្រោមការងារថែទាំ។ កូនៗផ្នែកខាងស្រីៗជាច្រើនពាន់នាក់បានឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជីជីវៈមានការងារធ្វើ។ ពួកគេបានមានចំណូលត្រឹមត្រូវ និងមានគ្រួសារ។ អ្នកខ្លះមិនទាន់មាន ប៉ុន្តែគេមានគ្រួសាក្តីមិនមានគ្រួសារក្តីពួកគេមានមានតម្លៃនៅក្នុងខ្លួនគេទី១ជំនាញទី២គុណតម្លៃនៅក្នុងខ្លួនមនុស្សម្នាក់គឺកត្តាដែលមិនអាចខ្វះបាន។ អ៊ីចឹងកូនៗពួកខ្ញុំទាំងអស់នេះ គេមិនត្រឹមតែក្លាយជាមានជំនាញទេ ប៉ុន្តែគេនឹងធ្វើឲ្យគ្រួសារគេជោគជ័យគេមានគ្រួសារទៅ និងអាចផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារបាន។ អ៊ីចឹងខ្ញុំបានបិទនៅវដ្តនៃភាពក្រីក្រ វិបត្តិនៃការមិនចេះអក្សរ គ្មានជំនាញគ្មានសមត្ថភាពឲ្យទៅជាមនុស្សម្នាក់ដែលមានសមត្ថភាព និងចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់។ អ៊ីចឹងនេះគឺជាសមិទ្ធផលធំណាស់ជាពិសេសមួយទៀតសមិទ្ធផលដែលសំខាន់នោះ គឺកូនៗដែលឆ្លងកាត់សមាគម គឺគេមិនត្រឹមតែបានចំណេះដឹងបានជំនាញនោះទេ ប៉ុន្តែគេបាននូវគុណតម្លៃពេញលេញ។ គេរស់នៅក្នុងគុណតម្លៃពេញលេញរបស់គេគុណតម្លៃគឺគេសំដៅទៅលើគោលការណ៍នៅក្នុងជីវិតរបស់គេថាតើគេប្រើប្រាស់ជីវិតដើម្បីអ្វី? គេដឹងថាចង់បានអ្វី? និងគេប្រើយ៉ាងម៉េចដែលជាតម្លៃមួយដែលគេប្រើយ៉ាងធំធាត់។ អ៊ីចឹងបានន័យក្នុងខ្លួនគេគឺមានតម្លៃមួយដែលជាគុណធម៌រួចមកហើយ។ ដូច្នេះខ្ញុំគិតថាវាគឺជាសមិទ្ធផលដ៏សំខាន់ណាស់សម្រាប់ព្រះសង្ឃនិងក្រុមការងាររបស់យើង។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើអ្វីគឺជាទស្សនវិស័យសមាគមជីវិត និងក្តីសង្ឃឹមទៅថ្ងៃអនាគត? លោក ហឿន សំនៀង៖ ការងារច្រើនណាស់ដែលយើងមិនទាន់បានធ្វើទោះបីយើងធ្វើ ក៏យើងធ្វើមិនអស់ដែរ។ សមាគមមានគោលដៅជំរុញឲ្យស្ថាប័នផ្សេងៗជាពិសេសជំរុញឲ្យស្ថាប័នព្រះពុទ្ធសាសនា។ យើងចង់ឲ្យឃើញវត្តអារាមនីមួយៗបញ្ចេញសកម្មភាពប្រកបដោយមេត្តាធម៌ដល់ព្រះពុទ្ធបរិស័ទ។ ក្តីស្រមៃរបស់ខ្ញុំថាប្រសិនបើនៅស្រុកយើងមានព្រះសង្ឃ ជាង៤ឬ៥ម៉ឺនអង្គនិងជាង៤ពាន់វត្ត។ ប្រសិនបើមួយវត្តថែរក្សាអ្នកក្រីក្រមើលត្រឹមតែ៥នាក់និងបណ្តុះបណ្តាលឲ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនិងបញ្ចូនក្រុមនិស្សិតដែលក្រីក្រចេញទៅរៀនសូត្រ។ បើគ្រប់វត្តធ្វើអ៊ីចឹង វានឹងជួយឲ្យសង្គមយើងនេះល្អមែនទែន និងជួយឲ្យមនុស្សនៅក្នុងសហគមន៍កាន់តែគោរពនិងស្រលាញ់វត្តអារាមនិងជួយឲ្យតម្លៃនៃព្រះពុទ្ធសាសនា បានចូលនៅក្នុងបេះដូងជីវិតរបស់មនុស្សគ្រប់ទីតាំងទាំងអស់ហើយជាពិសេសទៀតនោះជួយកាត់បន្ថយការលំបាករបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ ក្តីសុបិនរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំចង់វត្តអារាមបន្តនូវបេសកម្មដ៏មានតម្លៃមួយនេះសម្រាប់ជួយកាត់បន្ថយនូវសេចក្តីទុកលំបាករបស់សហគមន៍ឲ្យបានច្រើន។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើអ្វីគឺជាទស្សនវិស័យសមាគមជីវិត និងក្តីសង្ឃឹមទៅថ្ងៃអនាគត? លោក ហឿន សំនៀង៖ បាទសម្រាប់សមាគមជាការពិត គឺយើងនៅតែបន្តបេសកម្មដ៏មានតម្លៃមួយនេះ។ ប៉ុន្តែដូចខ្ញុំលើកខាងដើមថាសមាគមជីវិត និងក្តីសង្ឃឹម វាចេញពីកម្លាំងព្រះសង្ឃ និងយុវជនរបស់យើងមួយក្រុមតូចនៅក្នុងតំបន់មួយនៃខេត្តសៀមរាបប៉ុន្តែបញ្ហាដែលយើងនៅមានក្តីលំបាករបស់ពុទ្ធបរិស័ទរបស់ស្ត្រី និងកុមារ នៅទូទាំងប្រទេស។ អ៊ីចឹងគឺយើងចង់ឃើញវត្តអារាម គ្រប់កន្លែងទាំងអស់បង្កើនសកម្មភាពប្រកបដោយមេត្តាមួយនេះ។ យើងជឿជាក់ថាកូនៗ នឹងក្លាយជាធនធានដែលមានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សង្គមទាំងចំណេះដឹង ជំនាញ និងគុណតម្លៃ។ អ្នកខ្លះអាចធ្វើការងារនេះបាន ប៉ុន្តែទោះបីគេធ្វើកន្លែងណា ក៏ខ្ញុំនៅតែជឿជាក់ថាខ្ញុំនៅតែជាមនុស្សដែលមានតម្លៃ បម្រើឲ្យស្ថាប័នធ្វើនោះបានជោគជ័យ។ ពីព្រោះខ្ញុំតែងតែប្រាប់កូនថា ទី១មុននឹងគេចេញ ពួកគេចាំនូវគុណតម្លៃបី ទី១ធ្វើជាមនុស្សល្អ គ្រប់កន្លែង និងទីតាំងទាំងអស់។ ទី២ត្រូវប្រឹងប្រែងតស៊ូ ហើយកុំខ្លាចការលំបាកកាន់តែលំបាក កាន់តែមានន័យនិងជីវិតនេះបើមិនលំបាក ក៏មិនមានតម្លៃអ្វីដែរ។ ទី៣ ធ្វើជាមនុស្សមានប្រយោជន៍ បើប្អូនទៅណាក៏ដោយបើធ្វើគ្រូដែលមានប្រយោជន៍។ បើធ្វើមន្ត្រីត្រូវមន្ត្រីដែលមានប្រយោជន៍បើទៅធ្វើជាបុគ្គលិកត្រូវធ្វើបុគ្គលិកដែលមានប្រយោជន៍។ បើយើងមិន ធ្វើជាមនុស្សដែលមានប្រយោជន៍ទេយើងនឹងក្លាយជាមនុស្សកេងប្រយោជន៍ពីអ្នកដទៃ។ អ៊ីចឹងបានយើងត្រូវធ្វើជាមនុស្សដែលមានប្រយោជន៍។ ខ្ញុំជឿជាក់ថាកូនៗ របស់ខ្ញុំនឹងក្លាយជាមនុស្សប្រភេទនេះ។ លោក ទីន សុខលីម៖ តើអ្វីគឺសារចុងក្រោយរបស់លោក? លោក ហឿន សំនៀង៖ ខ្ញុំចង់និយាយថា យើងកុំមើលឃើញមនុស្សក្នុងឋានៈ បុណ្យសក្តិជាធំ លុយកាក់ និងទ្រព្យសម្បត្តិជាធំ។ មនុស្សកាលណាមនុស្សមើលគ្នាក្នុងឋានៈនិងបុណ្យសក្តិ ជាធំនោះ វាធ្វើឲ្យយើងបាត់បង់លទ្ធភាពនៃការមើលឃើញមនុស្សជាមនុស្ស។ អ៊ីចឹងខ្ញុំចង់ឲ្យមនុស្សគ្រប់គ្នា រៀនសម្លឹងគ្នាក្នុងក្រសែភ្នែកការគោរពក្រសែភ្នែកនៃក្តីស្រលាញ់ និងភាពឈឺចាប់របស់អ្នកដទៃផងដែរ។ ពាក្យបណ្តាំរបស់ខ្ញុំ គឺថាគ្រប់គ្នាទាល់តែរស់នៅក្នុងគោលបំណងអ្វីមួយ គស្វែងរកគោលបំណងនិងគោលដៅរបស់ខ្លួន។ តើយើងរស់ដើម្បីអ្វី? ខ្ញុំគិតថារៀនស្គាល់ពីខ្លួនឯងច្បាស់លាស់ វាអាចនឹងមានប្រយោជន៍ច្រើន សម្រាប់យើង។	លោកហឿន សំនៀង ជាស្ថាបនិកសមាគមជីវិត និងក្តីសង្ឃឹម (LHA) និងជានាយករងខុទ្ទកាល័យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។ លោកបានបួសជាព្រះសង្ឃនៅអាយុ១៧ និងសឹកជាគ្រហស្ថនៅពេលដែលលោកអាយុ៣៥ឆ្នាំ។ លោកបានផ្តើមគំនិតបង្កើតសមាគមនេះ នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៥ ដោយផ្តោតលើកុមារ និងស្រី្តនៅខេត្តសៀមរាប។ លោកសំនៀង មានក្តីសុបិនថា វត្តអារាមជួយអ្នកក្រីក្រ និងបណ្តុះបណ្តាលពួកគេឲ្យមានការរៀនសូត្រ វានឹងជួយពលរដ្ឋកាន់តែគោរព ស្រលាញ់ និងជួយឲ្យតម្លៃព្រះពុទ្ធសាសនា។ លោកហឿន សំនឿង ថ្លែងដូច្នេះថា៖«ប្រសិនបើមួយវត្តថែរក្សាអ្នកក្រីក្រមើលត្រឹមតែ៥នាក់ និងបណ្តុះបណ្តាលឲ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងបញ្ចូនក្រុមនិស្សិតដែលក្រីក្រ ចេញទៅរៀនសូត្រ។ បើគ្រប់វត្តធ្វើអ៊ីចឹង វានឹងជួយឲ្យសង្គមយើងនេះល្អមែនទែន និងជួយឲ្យមនុស្សនៅក្នុងសហគមន៍ កាន់តែគោរព និងស្រលាញ់វត្តអារាម និងជួយឲ្យតម្លៃនៃព្រះពុទ្ធសាសនា បានចូលនៅក្នុងបេះដូង ជីវិតរបស់មនុស្ស និងគ្រប់ទីតាំងទាំងអស់ ហើយជាពិសេសទៀតនោះ ជួយកាត់បន្ថយនូវការលំបាករបស់រាជរដ្ឋាភិបាល»។
ទោះបីមិនបានបង្ហាញខ្លួនពីរប្រកួតក្នុងជំនួបជាមួយទីម័រខាងកើតនិងសិង្ហបុរី តែខ្សែប្រយុទ្ធ កែវ សុខផេង បន្តស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Keisuke Honda។ បើតាមបញ្ជីឈ្មោះដែលបង្ហាញដោយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា គឺលោក Honda បានរក្សាកីឡាករនៅដដែល បើធៀបនឹងជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិពីរប្រកួតចុងក្រោយ។ ប៉ុន្តែ លោកបានបន្ថែមសមាជិកថ្មីមួយរូប គឺខ្សែប្រយុទ្ធវ័យក្មេង សៀង ចន្ធា របស់សាលាបាល់ទាត់ជាតិបាទី។ ការបង្ហាញបញ្ជីឈ្មោះលើកនេះ គឺដើម្បីត្រៀមការប្រកួតផ្លូវការក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF Suzuki Cup ចន្លោះពីថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨។ សម្រាប់ការប្រកួតនេះកម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងពូល A ជាមួយវៀតណាម មីយ៉ាន់ម៉ា ម៉ាឡេស៊ី និងឡាវ ខណៈពូល B មានថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងទីម័រខាងកើត។ កីឡាករជម្រើសជាតិទាំង២៥រូបរួមមានអ្នកចាំទី៖ កែវ សុខសិលា, អ៊ុំ វិចិត្រ និង ជា វណ្ណសាក់, ខ្សែការពារ៖ សេត រ៉ស៊ីប, ហុង ផេង, ស ពិសិដ្ឋ, នេន សុធារ័ត្ន, សឿយ វិសាល, ឆេង ម៉េង, សារ៉េត គ្រីយ៉ា, ខ្សែបម្រើ៖ ឈិន ឈឿន, គួច សុកុម្ភៈ, សុះ ស៊ូហាណា, អ៊ិន សូដាវីដ, ប្រាក់ ធីវា, ធារី ចន្ថាប៊ីន, ទិត្យ ឌីណា, គួច ដានី, អ៊ន ចាន់ប៉ូលីន និងខ្សែប្រយុទ្ធ៖ ចាន់ វឌ្ឍនាកា, រ៉ឹង ប៊ុនហៀង, កែវ សុខផេង, ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម, ស៊ិន កក្កដា និង សៀង ចន្ធា៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជានៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែតុលា បានបង្ហាញបញ្ជីឈ្មោះក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិកម្ពុជា សម្រាប់ត្រៀមប្រកួតផ្លូវការក្នុងពានរង្វាន់ AFF Suzuki Cup 2018 នាខែវិច្ឆិកា ខាងមុខនេះ។ បើធៀបនឹងជំនួបជាមួយទីម័រខាងកើត និងសិង្ហបុរី បញ្ជីឈ្មោះនេះមិនមានការដោះដូរកីឡាករនោះទេ តែបន្ថែមសមាជិកថ្មីមួយរូប។
អង្គការយូនីសេហ្វ ក្រសួងសុខាភិបាល រួមទាំងក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធចំនួន២៩ បានរួមគ្នាធ្វើបង្ហាញពីរបកគំហើញ ស្ដីពីការវាយតម្លៃសុខភាពកុមារ និងបរិស្ថាន លើកដំបូងនៅក្នុងប្រទេស។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ យូនីសេហ្វ លោក វីល ផាកស៍ នាយកយូនីសេហ្វប្រចាំកម្ពុជា បានចាត់ទុក វិបត្តិអាកាសធាតុ គឺជាវិបត្តិសិទ្ធិកុមារ។ នាយកយូនីសេហ្វប្រចាំកម្ពុជា ឃើញកុមារប្រឈមមុខនឹងមុខសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់បរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ ហើយបញ្ហានេះ នឹងបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាលើ់ដល់សិទ្ធិមូលដ្ឋានកុមារ សិទ្ធិរស់រានមានជីវិត និងលូតលាស់របស់ពួកគេផងដែរ។ កត្តាទាំងនេះ លោកបន្តថា វានឹងធ្វើឱ្យថយចុះនូវសក្តានុពលរបស់កុមារ ក្នុងការក្លាយជាអ្នកដឹកនាំ។ បច្ចុប្បន្ន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការរិចរិលបរិស្ថាន កំពុងគំរាមគំហែលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការរស់រានមានជីវិត សុខភាព ការអប់រំ កិច្ចការពារ និងសុខុមាលភាពកុមការ។ ការកើនឡើងទូទាំងសកលនៃ ជំងឺមហារីក ទឹកនោមផ្អែម វិបត្តិអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកប្រព័ន្ធប្រសាទ និងជំងឺហឺត កើតឡើងស្របពេលនឹងការកើនឡើងយ៉ាងគំហុក នៃការបំពុលខ្យល់ សំណល់អេឡិចត្រូនិក។ ជាមួយគ្នាដែរ ការប្រើប្រាស់ សាធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់ នៅក្នុងផលិតផលប្រចាំថ្ងៃនានា ដូចជាប្លាស្ទិក ម្ហូបអាហារ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ប្រដាប់ក្មេងលេង និងក្រែមលាបស្បែក ក៏រកឃើញមានសារធាតុបំពុលផងដែរ។ ទាំងនេះជាការរកឃើញរបស់ យូនីសេហ្វ។ ហេតុនេះ លោក វីល ផាកស៍ បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ៖ «កាលណាយើងយល់បីស្ថានការណ៍នេះ(សុខភាពកុមារ បរិស្ថាន និងអាកាសធាតុ) កាន់តែច្រើន យើងកាន់តែអាចស្វែងរកការគាំទ្រ និងធ្វើសកម្មភាពបន្ទាន់ដើម្បីគាំទ្រសហគមន៍ដែលងាយរងគ្រោះបំផុត»។ យូនីសេហ្វ បានប៉ាន់ប្រមាណថាកុមារ ៣០០លាននាក់ ទៅទូទាំងពិភពលោក រស់នៅក្នុងតំបន់មានកម្រិតជាតិពុលក្នុងខ្យល់ខ្ពស់ ជាងគោលការណ៍ណែនាំអន្តរជាតិដល់ទៅ៦ដង។ នៅកម្ពុជាវិញ អង្គការនេះបង្ហាញថាកុមការក្រោម៥ឆ្នាំ ១នាក់ក្នុងចំណោម៥នាក់ ស្លាប់ដោយសារការបំពុលខ្យល់។ យ៉ាងណា អង្គការសុខភាពពិភពលោកវាយតម្លៃថា មួយភាគបួន នៃករណីស្លាប់ ក្នុងចំណោមកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ អាចបង្ការបាន តាមរយៈការដោះស្រាយហានិភ័យបរិស្ថាន។ «យើងត្រូវការសកម្មភាពរួមគ្នារបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ រួមទាំងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ គ្រឹះស្ថានសិក្សា និងសង្គមស៊ីវិល ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យសុខភាពបរិស្ថាន ពិសេសចំពោះកុមារ»។ យូនីសេហ្វលើកឡើងបែបនេះ អំពាវនាវឱ្យមានការពង្រឹងនិងរឹតបន្តឹង ការអនុវត្តគោលនយោបាយនិងបទប្បញ្ញត្តិនានា ដើម្បីទប់ស្កាត់និងគ្រប់គ្រងការប៉ះពាល់នឹងសារធាតុបំពុល និងធាតុកខ្វក់។ លើសពីនេះ គឺការពង្រឹងសមត្ថភាពអ្នកផ្ដល់សេវាថែទាំសុខភាព រួមទាំងអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកត្រួតពិនិត្យបរិស្ថាន ដើម្បីចែកចាយចំណេះដឹងទាំងនោះចូលរួមក្នុងសហគមន៍។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសុខភាពកុមារ ដោយសារតែការកើនឡើងនៃហានិភ័យបរិស្ថាន និងកត្តាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនេះ លោក កុល ហេរ៉ូ ប្រធាននាយកដ្ឋានការពារសុខភាពនៃក្រសួងសុខាភិបាល ក៏បានព្រមានមិនឱ្យមើលស្រាលឬព្រងើយកន្តើយដែរ។ លោកបន្ថែមថា៖ «សកម្មភាពរួមគ្នាបន្ទាន់ និងការវិនិយោគបន្ថែមទៀត គឺជាការចាំបាច់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ និងការពារកុមាររបស់យើង»៕	ភ្នំពេញ៖ អង្គការយូនីសេហ្វ និងក្រសួងសុខាភិបាល វាយតម្លៃថា កុមារប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យសុខភាព ពីការបំពុលខ្យល់ បំពុលទឹក ចំណីអាហារ លោហធាតុពុល ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងសំណល់គ្រោះថ្នាក់ផ្សេងទៀតដើម នាពេលខាងមុខ ប្រសិនបើពុំមានការចូលរួមទប់ស្កាត់និងស្ដារបរិស្ថានឡើងវិញ។
សូមកុំឲ្យស្បែកត្រូវកម្ដៅថ្ងៃយូពេក ព្រោះវាបណ្ដាលឲ្យស្បែកយើងឡើងជាំ ឬក៏កើតជម្ងឺសើស្បែកផ្សេងៗទៀត។ (សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗទទួលបានសិទ្ធិដកស្រង់ និងផ្សព្វផ្សាយបន្តពីអង្គការស៊ីប៉ា។ អត្ថបបទខាងលើត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅដែលមានចំណងជើងថា៖ខ្លួនមនុស្សនិងសុខភាព ។ សូមចូលរួមជួយជាវសៀវភៅដែលបោះពុម្ពដោយអង្គការស៊ីប៉ា។ អង្គការស៊ីប៉ា គឺជាអង្គការជួយជំរុញការអានយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា)។	នោះគឺបណ្ដាលមកពីសារធាតុម្យ៉ាងពណ៌ត្នោតហៅថា មេឡានីន។ ស្បែកខ្មៅមានជាតិមេឡានីនច្រើនជាងស្បែកស្រអែម ឯស្បែក ស មានជាតិមេឡានីនតិចជាងគេ។ កាលណាយើងនៅហាលថ្ងៃ ស្បែកយើងផលិតជាតិមេឡានីនដើម្បីការពារខ្លួនយើង។ ដោយហេតុនោះស្បែកយើងក៏ឡើងខ្មៅជាងធម្មតា។
-អាស៊ី ៖ ចិន កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន (រួមទាំងករណីនាវា Diamond Princess) អ៊ីរ៉ង់ សិង្ហបុរី ថៃ អេមីរ៉ាតអារា់ប់រួម ម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម អូម៉ង់ ហ្វីលីពីន លីបង់ អ៊ីរ៉ាក់ កូវ៉ែត ប៉ារែន អាហ្វហ្គានីស្ថាន ឥណ្ឌា ណេប៉ាល់ កម្ពុជា ស្រីលង្កា ប៉ាគីស្ថាន កាតា ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្ស៊កដានី អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ប៊ូតង់ ម៉ាល់ឌីវ, ហ្ស៊កហ្ស៊ី, អាមេនី, អ៊ីស្រាអែល, អាស៊ែបៃហ្សង់, បង់ក្លាដែស, ប៉ាឡេស្ទីន, ព្រុយណេ, ម៉ុងហ្គោលី, កាហ្សាក់ស្ថាន, អ៊ូបេគីស្ថាន, ស៊ីប, ស៊ីបខាងជើង, កៀស៊ីហ្ស៊ីស្ថាន, ប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ, ទីម័រខាងកើត, មីយ៉ាន់ម៉ា, ឡាវ, ស៊ីរី។ -អឺរ៉ុប ៖ អ៊ីតាលី បារាំង, ចក្រភពអង់គ្លេស (អង់គ្លេស វេលស៍ ស្កុតឡេន និងអៀរឡង់ខាងជើង) អាល្លឺម៉ង់ ស៊ុយអែត រុស្ស៊ី អេស្ប៉ាញ ហ្វាំងឡង់ បែលហ្ស៊ិក អូទ្រីស ក្រូអាស៊ី ស្វីស ក្រិក រូម៉ានី ន័រវេស ម៉ាសេដ្វានខាងជើង ដាណឺម៉ាក អេស្តូនី ហូឡង់ សាំងម៉ារ៉ាំង លីទុយអានី បេឡារុស អ៊ីស្លង់ ម៉ូណាកូ អៀរឡង់ លុចសំបួ សាធារណរដ្ឋឆេក អង់ដូរ៉ា ព័រទុយហ្គាល់ ឡេតូនី អ៊ុយក្រែន លិចតិញស្តាញ ប៉ូឡូញ ស្លូវេនី ហុងគ្រី បូស្នី-ហឺហ្ស៊េហ្គោវីណា ស៊ែប៊ី ស្លូវ៉ាគី ម៉ាលត៍ ម៉ុលដូវ៉ា ប៊ុលហ្គារី, បូរីវ៉ាទីកង់, អាល់បានី, ស៊ីប, តួកគី, កូសូវូ, ម៉ុងតេណេហ្គ្រោ ។ -អាហ្វ្រិក ៖ អេហ្ស៊ីប, អាល់ហ្សេរី, នីហ្សេរីយ៉ា, ទុយនីស៊ី, សេណេហ្គាល់, ម៉ារ៉ុក, អាហ្វ្រិកខាងត្បូង, កាមេរូន, តូហ្គោ, បួគីណាហ្វាសូ, ហ្សាម៉ៃអ៊ីក, សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ, កូតឌីវ័រ, កេនយ៉ា, ហ្កាបុង, ហ្គីណេ, អេត្យូពី, ស៊ូដង់ , ហ្គាណា, សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល, កុងហ្គោ, ហ្គីណេអេក្វាទ័រ, ណាមីប៊ី, លីបេរី, Seychelles, ម៉ូរីតានី, អ៊ីស្វាទីនី, សូម៉ាលី, តង់ហ្សានី, បេណាំង, ហ្គំប៊ី, សំប៊ី, ឌីជីប៊ូទី, អង់ហ្គោឡា, ឆាត, នីហ្សេ, កាប់វែរ, ស៊ីមបាវ៉េ, អេរីត្រេ, អ៊ូហ្គង់ដា, ម៉ូសំប៊ិក, មាដាហ្គាស្កា។ -អាមេរិកខាងជើង ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក, កាណាដា ម៉ិកស៊ិក, សាធារណរដ្ឋដូមីនិក,, Antigua and Barbuda, គុយបា, ទ្រីនីដាដ និងតូបាហ្គោ, សាំង វ៉ាំងសង់ និង ហ្គ្រីណាឌី, Saint Lucia, បាហាម៉ា, ហៃទី, Grenada, ដូមីនិក។ -អាមេរិកកណ្តាល៖ ប៉ាណាម៉ា, កូស្តារីកា, ហុងឌូរ៉ាស, ហ្គាតេម៉ាឡា, អែលសាវ៉ាឌ័រ, នីការ៉ាហ្គា, បេលីស។ -អាមេរិកឡាទីន ៖ ប្រេស៊ីល, អេក្វាឌ័រ, អាហ្សង់ទីន, ស៊ីលី, ប៉េរូ, កូឡុំប៊ី ប៉ារ៉ាហ្គាយ, បូលីវី, វេណេស៊ុយអេឡា, ស៊ូរីណាម, អ៊ុយរូហ្គាយ, គុយយ៉ាន , ។ -អូសេអានី ៖ អូស្ត្រាលី, នូវែលសេឡង់, កោះហ្វីជី។ -តំបន់រដ្ឋបាល និងដែនដីស្វយ័តនៅឯនាយសមុទ្រ ៖ ចិន (ម៉ាកាវ, ហុងកុង, តៃវ៉ាន់), ចក្រភពអង់គ្លេស (ហ្ស៊ីប្រាល់តា, Cayman Islands, បាបាដូស, Montserrat, Akrotiri and Dhekelia, ប៊ែរមួយដា, Isle of Man, Turks and Caicos), ដាណឺម៉ាក (ប្រជុំកោះហ្វារ៉ូ, Greenland), បារាំង (French Guiana, Martinique, Saint Martin, Saint Barthelemy, French Polynesia, កោះ Reunion, Guadeloupe, Mayotte, នូវែលកាឡេដូនី), អាមេរិក (Virgin Islands, កោះហ្គាម, ព័រតូរីកូ), អេស្ប៉ាញ (Canary Islands), ហូឡង់ (អារុយបា, Curacao, Sint Maarten)។ -ប្រជុំកោះ Channel Islands (២)៖ Guernsey និង Jersey ៕	មកដល់ពេលនេះ ប្រទេស តំបន់រដ្ឋបាលពិសេស តំបន់ស្វយ័ត និងដែនដីនៅនាយសមុទ្រ ចំនួន១៩៧ហើយដែលមានករណីឆ្លង COVID-19។ បណ្តាប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាមេរិក សុទ្ធតែមានករណីឆ្លង។
ភ្នំពេញ៖ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា (CIFF) លើកទី១១ នឹងបើកដំណើរការឡើងវិញពីថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដាខាងមុខ ក្រោយបិទទ្វារក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា។ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា បានចាប់កំណើតឡើងកាលពី១២ឆ្នំាមុន នៅពេលដែលឧស្សាហកម្មភាពយន្តទើបនឹងចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា។ មជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា ជាអង្គការភាពយន្តតែមួយគត់នៅកម្ពុជា ដែលបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ និងទទួលថតភាពយន្តបរទេសនៅកម្ពុជា (CFC)។ លោក Cedric Eloy នាយកនៃមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា (CIFF) បានលើកឡើងថា៖ «២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជាពេលវេលាដ៏លំបាកចំពោះវិស័យទាំងឡាយ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការច្នៃប្រឌិតរបស់សិល្បករ និងស្ថាប័នវប្បធម៌។ ដូច្នេះយើងចង់ថ្លែងអំណរគុណអ្នកទាំងគ្នា និងចង់ឱ្យមានការគាំទ្រទាំងអស់គ្នា។ ថ្ងៃនេះ គឺជាក្តីសង្ឃឹមរបស់ពួកយើង និងជាក្តីសោមនស្សធំបំផុត ដែល CIFF នឹងនាំកម្លាំងនៃក្រុមច្នៃប្រឌិតទាំងអស់ឱ្យមកជួបជុំគ្នាជាថ្មី។ ឆ្នាំទី១១នេះ នឹងដើរតួរសំខាន់ ក្នុងការបញ្ឆោះម៉ាស៊ីនរបស់ឧស្សាហកម្មភាពយន្តជាថ្មី នៃការទស្សនាភាពយន្តលើផ្ទាំងសំពត់ស»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ជា សុភាព នាយកមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា ពន្យល់ថា វប្បធម៌ភាពយន្ត បានចាក់ឫសនៅកម្ពុជាតាំងពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ ហើយបានក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ នៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ និងដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០។ ទោះវិស័យភាពយន្តត្រូវកាត់ផ្តាច់ ឬបំផ្លាញក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ក៏សព្វថ្ងៃតែគេសង្កេតឃើញថា យុវជនចូលចិត្តស្វែងយល់ពីសិល្បៈភាពយន្ត និងបង្ហាញខ្លួនឯងតាមភាពយន្តផងដែរ។ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណារូបនេះ បញ្ជាក់ថា៖ «ជំងឺកូវីដ-១៩ បានប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់វិស័យភាពយន្តនៅកម្ពុជា និងទូទាំងពិភពលោក។ សកម្មភាពវប្បធម៌ និងភាពយន្តនៅកម្ពុជាត្រូវបានបិទ និងរឹតត្បិតរយៈពេលពីរឆ្នាំ។ ដូច្នេះយើងពិតជារីករាយណាស់ ដែលអាចនាំយកព្រឹត្តិការណ៍ភាពយន្តដ៏ធំបំផុតមួយ នៅកម្ពុជាដើម្បីបង្ហាញជូនទស្សនិកជនឡើងវិញ។» សម្រាប់លោក ប៉ុក បូរក្ស ប្រធាននាយកដ្ឋានសិល្បៈភាពយន្ត និងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ បានលើកឡើងថា ចាប់តាំងពីព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈមក រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីត-១៩។ តាមការសង្កេតរបស់លោក ប៉ុក បូរក្ស ការប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើវិស័យឧស្សាហកម្មភាពយន្ត រដ្ឋាភិបាលនិងក្រសួងវប្បធម៌បានខិតខំជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ដោយលើកទឹកចិត្តផលិតករ អាជីវករក្នុងវិស័យភាពយន្តផងដែរ។ លោក ប៉ុក បូរក្ស បន្ថែមថា៖ «តាងនាមឱ្យក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ នាយកដ្ឋានសិល្បៈភាពយន្ត និងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ មានភាពត្រេកត្រអាលយ៉ាងខ្លាំង ដែលក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា បានសម្រេចនាំយកមហោស្រពភាពយន្តដ៏ធំក្នុងប្រទេសកម្ពុជានេះ ត្រលប់មកវិញ ក្នុងខែមិថុនានេះ។ យើងសង្ឃឹមថា មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា នឹងជួយនាំយកមកវិញនូវស្មារតីនៃវិស័យភាពយន្តកម្ពុជា»។ គួរបញ្ជាក់ថា មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា (CIFF) លើកទី១១នេះ នឹងដាក់បង្ហាញនៅសាលសន្និសីទចតុមុខ រោងភាពយន្តMajor Cineplex រោងភាពយន្តLegend Cinema សណ្ឋាគារRosewood មជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា វិទ្យាស្ថានបារាំង Java Creative និង Factory Phnom Penh៕	ដោយ៖ ហេង ស្រីលីន
បើតាម Zing News ស្ត្រីឈ្មោះ Do Nhu Y សារភាពថា នាងពិតជាបាននាំគ្រឿងញៀត៤គីឡូក្រាមពីកម្ពុជា ចូលទៅវៀតណាមមែន ប៉ុន្តែ នាង អះអាងថា នាង មិនមែនជាអ្នកជួញដូរខ្លួនឯងទេ គឺនាង ត្រូវបានគេជួលក្នុងតម្លៃ៥០០ដុល្លារ ឲ្យនាំគ្រឿងញៀន៤គីឡូក្រាមនោះ ពីកម្ពុជា ចូលទៅវៀតណាម។ រូបភាព ដែលថតក្នុងបន្ទប់សវនាការ បង្ហាញថា នាង បានយំ ពេលចៅក្រម ប្រកាសសាលក្រមដាក់ទោសមួយជីវិត។ ប៉ូលិស បានចាប់នាង នៅច្រកព្រំដែន ក្នុងឃុំ Khanh An ស្រុក An Phu ខេត្ត An Giang កាលពីដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ ពេលនោះ នាងនិងបុរសពីរនាក់ទៀត កំពុងធ្វើដំណើរតាមព្រំដែន ចូលទៅវៀតណាម។ ប៉ូលិស ចាប់បានតែនាងប៉ុណ្ណោះ ឯបុរសពីរនាក់ទៀត ដែលសង្ស័យថាពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនដែរនោះ បានរត់គេចខ្លួន។ វៀតណាម ត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រទេសមួយ ដែលដាក់ទោសធ្ងន់ធ្ងរលើជនល្មើសគ្រឿងញៀន។ មិនត្រឹមតែដាក់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារមួយជីវិតទេ វៀតណាម មានទាំងទោសប្រហារជីវិតថែមទៀត ចំពោះជនល្មើសគ្រឿងញៀន៕	តុលាការខេត្ត An Giang ប្រទេសវៀតណាម បានប្រកាសសាលក្រម កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ដាក់ទោសពលរដ្ឋខ្លួនម្នាក់ឈ្មោះ Do Nhu Y ភេទស្រី អាយុ២៨ឆ្នាំ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ក្រោយរកឃើញថា នាង បាននាំគ្រឿង៤គីឡូក្រាមពីកម្ពុជា ចូលទៅវៀតណាម។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Zing News របស់វៀតណាម។
ការប្រកួតនៅវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រទាំងពីរគូ ត្រូវបានសម្រេចរកជើងឯក និងជើងឯករង តាមរយៈបាល់កាត់សេចក្ដី៥ម៉ែត្រ ។ ជម្រើសជាតិ ឥណ្ឌូណេស៊ី បាននាំមុខ ជម្រើសជាតិថៃ ក្នុងដើមតង់ទី១ ដោយលទ្ធផល១-០ ដោយ កីឡាករ Soumilena នៅនាទី៨ តាមរយៈការរបូតបាល់ពីខ្សែការពារជម្រើសជាតិថៃ ។ លទ្ធផលនេះ រក្សារហូតចប់តង់ទី១។ លុះចូលដល់តង់ទី២ កីឡាករ របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី Ardiansyah បានបន្ថែមមួយគ្រាប់ទៀត នៅនាទី៥ តាមរយៈការញាក់ផុតដៃអ្នកចាំទី ។ ថៃ បានដាក់សម្ពាធ យ៉ាងខ្លាំងទៅលើឥណ្ឌូណេស៊ី បើទោះជាត្រូវក្រុមភ្ញៀវនាំមុខមុនក៏ដោយ។ នៅនាទី២០ កីឡាករ Krit របស់ថៃ បានទាត់បញ្ចូលទីឥណ្ឌូណេស៊ីវិញ ដោយតាមពីក្រោយ ២-១។ កន្លងផុតបាន តែ២0វិនាទីប៉ុណ្ណោះ កីឡាករ Osamanmusa របស់ថៃ បានរកបានមួយគ្រាប់ទៀត ដែលនាំឲ្យស្មើ ២-២។ ការប្រកួតបន្ដថែមម៉ោង ៥នាទី ២ដងទៀត តែមិនមានគ្រាប់បាល់កើតឡើងទេ ដែលជាហេតុនាំឲ្យមានបាល់កាត់សេចក្ដី ៥ម៉ែត្រ។ ថៃ ស៊ុតចូលបាន៥គ្រាប់ ខណៈ ឥណ្ឌូណេស៊ី ស៊ុតចូលតែ៤គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ ។ ថ្ងៃជាមួយគ្នានេះ ជម្រើសជាតិវៀតណាម បានឈ្នះ មីយ៉ាន់ម៉ា តាមរយៈការស៊ុតបាល់កាត់សេចក្ដី ១-៤។ គូនេះ បានបញ្ចប់ការប្រកួតដោយលទ្ធផល១-១។ ប៉ុន្តែការប្រកួតរវាងក្រុមពីរនេះ មិនមានការថែមម៉ោង ៥នាទី ២ដងទេ ដោយពេលវេលាគន គ្នាជាមួយគូប្រជែងជើងឯក។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមការប្រកួត លើកទី១៧នេះ គឺថៃ បានឈ្នះជាជើងឯក១៦ដង ទាំងលើកនេះទៀត ខណៈ ឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្លាប់ឈ្នះជើងឯកមួយរដូវកាល នាឆ្នាំ២០១០។ ដោយឡែក កម្ពុជា បានឡើងទៅប្រកួត៦ដង ក្នុងនោះធ្លាប់បានចំណាត់ថ្នាក់លេង៤ ពីរដង គឺក្នុងឆ្នាំ២០០៣ និង២០០៦។ សម្រាប់ការប្រកួត AFF Futsal Championship 2022 កម្ពុជា ធ្លាក់ក្នុងវគ្គសន្សំពិន្ទុ នៃពូលA៕	ម្ចាស់ផ្ទះនៃការប្រកួត AFF Futsal Championship 2022 ជម្រើសជាតិថៃ បានឈ្នះជើងឯក ជាលើកទី១៦ បន្ទាប់ពីយកឈ្នះដោយបាល់កាត់សេចក្ដី៥ម៉ែត្រ លើក្រុមឥណ្ឌូណេស៊ី នៃការប្រកួតផ្ដាច់ព្រ័ត្រ ។ ចំណែកវៀតណាម ជាប់ជ័យលាភីលេខ៣ ដោយបាល់កាត់សេចក្ដី ជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ នៅកីឡដ្ឋាន Huamark នៃទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ។
លោក Navalny ដែលជាអ្នករិះគន់ជាយូរមកហើយទៅលើលោក Putin បានទទួលការគាំទ្រពីមនុស្សចំនួន៧៤២នាក់កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ដែលតម្រូវឲ្យទទួលបានត្រឹមតែ៥០០ប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីអាចចាប់ផ្តើមដំណើរការឈរឈ្មោះជាផ្លូវការបាន។ ក៏ប៉ុន្តែលោកNavalny ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតរបស់រុស្ស៊ីប្រកាសថា លោកមិនមានលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឈរឈ្មោះបាននោះទេ ដោយសារតែលោកពាក់ព័ន្ធនឹងការកាត់ទោសដាក់ពន្ធនាគារ។ លោក Navalny និយាយថា ការរារាំងនេះមានលក្ខណៈនយោបាយ។ លោក Navalny វ័យ៤១ឆ្នាំ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា «មិនមានការគាំទ្រទ្រង់ទ្រាយធំដល់លោក Putin និងការដឹកនាំរបស់លោកនៅក្នុងប្រទេសនេះនោះទេ»។ លោក Navalny បាននិយាយដូច្នេះ ដោយពណ៌នាខ្លួនឯងថាជា «បេក្ខជនពិតប្រាកដ»សម្រាប់ការបោះឆ្នោតនេះ ហើយលោកក៏បានគំរាមថា លោកនឹងធ្វើពហិការមិនព្រមចូលរួមបោះឆ្នោតទេ ប្រសិនបើលោកត្រូវបានគេហាមឃាត់មិនឲ្យឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតីនោះ។ អ្នកគាំទ្រលោក Navalny បានប្រមូលផ្តុំគ្នាក្នុងទីក្រុងមួយចំនួននៅទូទាំងប្រទេស ដោយរួមទាំងទីក្រុង មូស្គូ និងទីក្រុង St. Petersburg ផងដែរ។ ពួកគេបាននាំគ្នាដាក់បង្ហាញសន្លឹកឆ្នោតពណ៌ក្រហម ដើម្បីជ្រើសរើសលោក Navalny ឲ្យឈរឈ្មោះសម្រាប់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីនៅឆ្នាំក្រោយ ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ខាងមុខនេះ។ លោក Putin ត្រូវបានគេរំពឹងយ៉ាងទូលំទូលាយថា នឹងឈ្នះនៅក្នុងបោះឆ្នោតនេះ។ លោក Navalny ត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារចំនួន៣ដង កាលពីឆ្នាំមុន ចំពោះការរៀបចំការប្រជុំសាធារណៈនិងការប្រមូលផ្តុំនានា ដែលបំពាននឹងច្បាប់រុស្ស៊ីនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ក៏ប៉ុន្តែលោក Navalny និយាយថា ការចាប់ខ្លួនទាំងនេះគឺមានគោលបំណងបំបាត់មហិច្ឆតានយោបាយរបស់លោកទៅវិញទេ។ ការស្ទង់មតិបង្ហាញថា លោកប្រធានាធិបតី Putin ទទួលបានការគាំទ្រចំនួន៨០ភាគរយ។ ប៉ុន្តែការប្រមូលផ្តុំសាធារណៈកាលពីថ្ងៃអាទិត្យបង្ហាញថា ការគាំទ្រចំពោះលោក Navalny បានកើនឡើង ជាពិសេសក្រោយពីយុទ្ធនាការរយៈពេលមួយឆ្នាំនៅតាមមូលដ្ឋានក្នុងតំបន់ជនបទនៃប្រទេសរុស្ស៊ី៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	លោក Alexei Navalny ដែលជាមេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងនៅក្នុងប្រទេស រុស្ស៊ី និយាយថា លោកបានទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងវគ្គដំបូង ដែលចាំបាច់សម្រាប់ឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតី ដើម្បីប្រកួតប្រជែងនឹងលោក Vladimir Putin ដែលជាប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីនាពេលបច្ចុប្បន្ន។
នាជំនួបក្នុងរដ្ឋធានីហាណូយជាមួយនឹងរដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្មប្រេស៊ីល លោកស្រី Terresa Cristina Correa លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម Nguyn Xuân Phúc បានធ្វើសំណើត្រង់ៗទៅកាន់ប្រេស៊ីលដើម្បីជួយសម្របសម្រួលដល់ការនាំចូលផលិតផលកសិកម្ម និងផលិតផលសមុទ្រវៀតណាមទៅក្នុងទីផ្សាររបស់ប្រេស៊ីល។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Vietnam News នៅថ្ងៃ១៨ ឧសភា។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី តាមរយៈជំនួបដដែលនោះ បានថ្លែងពីការពេញចិត្តចំពោះការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងរយៈពេលបីទសវត្សរ៍មកនេះរវាងវៀតណាម និងប្រេស៊ីល និងថែមចង់ឃើញភាគីទាំងពីរបង្កើនគម្រោង និងកម្មវិធីជាក់លាក់នឹងគ្នាសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាពិសេសនោះដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកវិនិយោគកសាងភាពជាដៃគូលើវិស័យសក្តានុពល។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានអះអាងដូចគ្នាផងដែរថា ប្រេស៊ីល ពិតជាផ្តល់តម្លៃខ្ពស់លើទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងវៀតណាម។ លោកស្រី ក៏រំពឹងផងដែរថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីរវាងវៀតណាម-ប្រេស៊ីល ពិសេសនោះលើវិស័យកសិកម្មនឹងកើនឡើងថែមទៀត ខណៈតំណាងក្រុមហ៊ុនប្រេស៊ីលជាង២០ ដែលអមដំណើរជាមួយលោកស្រី ក៏បានបង្ហាញពីការចាប់អារម្មណ៍ផងនោះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ នៅចំពោះមុខប្រតិភូជាន់ខ្ពស់របស់ប្រេស៊ីល ប្រមុខដឹកនាំវៀតណាម បានសន្យាធ្វើជាស្ពានតភ្ជាប់អាស៊ាន និងក្រុមសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកខាងត្បូង Mercosur ក៏ដូចជាស្នើឲ្យប្រេស៊ីលសិក្សាលើលទ្ធភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម វៀតណាម និងក្រុមសេដ្ឋកិច្ច Mercosur នេះដែរ។ គួរជម្រាបផងដែរថា Mercosur គឺជាក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ច រួមមាន អាហ្សង់ទីន ប្រេស៊ីល ប៉ារ៉ាហ្កាយ អ៊ុយរូហ្កាយ និងវេណេស៊ុយអេឡា។ ប្រេស៊ីល គឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់វៀតណាមប្រចាំតំបន់អាមេរិកឡាទីន និងជាដៃគូធំបំផុតលំដាប់ទីពីរប្រចាំតំបន់អាមេរិក បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក៕	រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានបង្ហាញជំហរមុតមាំក្នុងការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងកសិកម្មជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីល។ វៀតណាម ក៏បានស្នើត្រង់ៗទៅកាន់ប្រេស៊ីលដើម្បីបើកចំហរទីផ្សាររបស់ខ្លួនដើម្បីវៀតណាមអាចមានលទ្ធភាពនាំចូលផលិតផលកសិកម្មទៅទីនោះកាន់តែទូលាយផងដែរ។
បើតាម Goal.com ក្លិប Chelsea និង Atletico Madrid បានព្រមព្រៀងគ្នាកាលពីសប្តាហ៍មុន ដើម្បីផ្ទេរខ្សែប្រយុទ្ធអន្តរជាតិអេស្ប៉ាញ វ័យ២៨ឆ្នាំរូបនេះ ដែលគេជឿជាក់ថាមានតម្លៃ ៥៨លានផោន ប្រហែលជាង៧៧លានដុល្លារ និងចុះកិច្ចសន្យារយៈពេល៣ឆ្នាំ នៅទឹកដី Wanda Metropolitano។ ជុំវិញការចាកចេញរបស់ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិដើមប្រេស៊ីលនេះ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអ៊ីតាលី វ័យ៤៨ឆ្នាំបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា លោកមិនមានបញ្ហា ឬទើសទាល់ពាក្យសម្តី ជាមួយអតីតកូនក្រុមម្នាក់នេះនោះទេ បើទោះជាលោកធ្លាប់បានផ្ញើសារទៅ Costa នៅមុនចូលរដូវកាលថ្មីថា មិនត្រូវការរូបគេទៀតក៏ដោយ។ «ដូចដែលខ្ញុំបាននិយាយតាំងពីមុនមក ខ្ញុំមិនមានបញ្ហាជាមួយ Costa នោះទេ។ យើងរីករាយដែលឃើញរូបគេលេងឲ្យ Atletico វិញ។ យើងចង់អរគុណគាត់សម្រាប់រដូវកាលមុនដែលបានជួយ Chelsea លើកពានកំពូលអង់គ្លេស ហើយខ្ញុំសង្ឃឹមថាគាត់នឹងក្លាយជាកីឡាករល្អម្នាក់នាពេលអនាគត។ ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ម្តងទៀតថាខ្ញុំមិនមានបញ្ហាអ្វីជាមួយគាត់ទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ Conte។ គួរបញ្ជាក់ថា Costa នៅមិនទាន់អាចចូលលេងឲ្យ At-Madrid បាននោះទេ ព្រោះក្លិបនេះនៅជាប់បម្រាមពីការផ្ទេរកីឡាករ ដែលត្រូវរង់ចាំរហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ទើប Costa អាចបង្ហាញខ្លួនជួយក្រុមបាន៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Diego Costa បានសម្រេចការផ្ទេរចាកចេញពី Chelsea ត្រឡប់ទៅទ្រនំចាស់ Atletico Madrid ជាផ្លួវការហើយ ក្រោយធ្វើតេស្តសុខភាពជោគជ័យកាលពីថ្ងៃចន្ទទី២៥ ខែកញ្ញា។ ការចាកចេញនេះ អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមរហស្សនាមតោខៀវ លោក Antonio Conte ថាមិនមានបញ្ហាទាស់ទែងគ្នាជាមួយ Costa នោះទេ។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះគឺត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ព្រមទាំងបណ្តារសាលាដៃគូនៅឯប្រទេសបារាំងផងដែរ។ អ្វីដែលពិសេសទៀតនោះគឺ លោកអ្នកនឹងទទួលបានសញ្ញាប័ត្រក្រោយបញ្ចប់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ។ បន្ទាប់ពីការបណ្តុះបណ្តាលទៅលើការអនុវត្តប្រើប្រាស់ផលិតផល Schwarzkopf Professional មួយរយពេលកន្លងមក យើងបានសង្កេតឃើញថា ការប្រើប្រាស់ផលិតផល មានកម្រិតប្រសើរជាងមុនច្រើន រីឯភ្ញៀវក៏មានការជឿជាក់លើគុណភាព និងសេវាកម្មរបស់ ជាងសក់ដែលបានឆ្លងកាត់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលកន្លងមក។ ទន្ទឹមនឹងនេះមានជាងមួយចំនួនបានស្នើសុំឲ្យមានវគ្គកាត់សក់ដែលមានលក្ខណៈស្តង់ដា Serg Comteese Salon ក៏បានសម្រេចបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលទៅលើការកាត់សក់ ដែលមានកម្មវិធីឆ្លើយតបទៅស្តង់ដាកម្រិតតំបន់ និងសាកល។ លើសពីនេះទៅទៀតសិក្ខាកាមអាចទៅចុះកម្មសិក្សានៅប្រទេសក្នុង តំបន់អាស៊ាន និង អឺរ៉ុប បន្ទាប់ពីការប្រឡងតេស្តសមត្ថភាពជាក់ស្តែង ជាមួយកម្រិតភាសាបរទេស។ កុំឲ្យវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដ៏ពិសេសមួយនេះកន្លងផុត ដូច្នេះ សូមប្រញាប់រុះរាន់ឡើង ព្រោះកន្លែងមានកំណត់។បើមានចំណាប់អារម្មណ៍អាចស្វែងរកSerge Comtesse Salon ដែលមានទីតាំងនៅ ផ្លូវលេខ២១E0, ផ្លូវលេខ១៣៦ កែងផ្លូវ៤៩, សង្កាត់ផ្សារថ្មីIII, ខណ្ឌដូនពេញ, រាជធានីភ្នំពេញ។ ព័ត៌មានលម្អិតសូមទាក់ទងទៅកាន់(៨៥៥)២៣ ៩៦៦ ២៦៣ / (៨៥៥) ២៣ ៦៣ ០០ ៧៣៣. Facebook : schwarzkopf professional cambodia (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលពិសេសកម្រនឹងមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលរៀបចំឡើងដោយ Serge Comtesse Salon បានណែនាំដោយអ្នកឯកទេសផ្នែកសក់មកពីប្រទេសបារាំង និងបង្រៀនពីបទពិសោធន៍ ព្រមទាំងបច្ចេកទេសនៃការកាត់សក់ ដែលគ្រូបង្រៀនបានឆ្លងកាត់អស់រយៈពេលជិត៤០ឆ្នាំ។
Harry Kane ខ្សែប្រយុទ្ធក្រុម Bayern Munich កន្លងមករូបគេជួបបញ្ហារបួសខ្នង នៅប៉ុន្មានខែចុងរដូវកាល ២០២៣-២៤។ អំឡុងការប្រកួតមិត្តភាពកម្តៅសាច់ដុំទល់នឹងក្រុមបូស្នី កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា កីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣០ឆ្នាំ បានប្តូរចូលលេងបានត្រឹមតែ ៣០នាទី ប៉ុណ្ណោះ ហើយរូបគេក៏រកបានគ្រាប់ទី៣ ចំណោមជ័យជម្នះលទ្ធផល ៣-០ នោះ។ យ៉ាងណា មុនឈានដល់ព្រឹត្តិការណ៍ធំ ធ្វើឡើងនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា រហូតដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា លោក Southgate បានបញ្ជាក់ចំៗថា អង់គ្លេស ត្រូវការឱ្យ Kane ជាសះស្បើយពីរបួសពេញ ១០០ភាគរយតែម្តងមុនព្រឹត្តិការណ៍មក។ លោក Southgate បាននិយាយទាក់ទងនឹង Kane ដូច្នេះថា៖«កីឡាករ Toney នឹងស្ថិតក្នុងការប្រកួតថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ប៉ុន្តែខ្ញុំត្រូវការឱ្យ Harry Kane ជាសះស្បើញធម្មតាផងដែរ។ ដូច្នេះពេលខ្លះ អាទិភាពនៃអ្វីដែលត្រូវការ និងអ្វីដែលអ្នកចង់ឃើញផងដែរ អ្នកមិនអាចសម្រេចបាននូវបំណងទាំងអស់នោះទេ សមញ្ញដូច្នេះ។»។ ការដាក់ឱ្យ Kane ស្ថិតនៅកៅអីបម្រុង នឹងព្យាយាមឱ្យកីឡាករប្រធានក្រុមជាសះស្បើយពីបញ្ហារបួសខ្នង ជាតម្រូវការចាំបាច់បំផុតសម្រាប់ក្រុមរហស្សនាមតោកំណាចអង់គ្លេស ក្នុងការរក្សាទម្រង់លេងដ៏ល្អមួយដើម្បីប្រជែងពាន Euro 2024។ លោក Southgate ដដែលបានអះអាងបន្ថែមត្រង់ចំណុចនេះថា ក្រុមអង់គ្លេស ចង់កសាងទម្រង់លេងឱ្យបានខ្លាំង ហើយភាពរឹងមាំនៃកម្លាំងកាយ គឺជារឿងសំខាន់បំផុតសម្រាប់កីឡាករគ្រប់រូប។ តោកំណាចអង់គ្លេស នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Euro 2024 នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ដោយការប្រកួតបើកឆាកពូល C ទល់នឹងក្រុម ស៊ែប៊ី មុនពេលទៅជួបក្រុមដាណឺម៉ាក់ ថ្ងៃទី២០ ហើយចុងក្រោយក្រុមស្លូវ៉េនី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា៕	ក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស ពិតជាត្រូវការ Harry Kane ជាចាំបាច់ និង រំពឹងប្រធានក្រុម ជាសះស្បើញពីបញ្ហារបួសខ្នងពេញលេញ ១០០ភាគរយ មុនការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ UEFA Euro 2024។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Gareth Southgate គ្រូបង្វឹកក្រុមអង់គ្លេស។
សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងលោក សែម វណ្ណា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក ចន ប្រធានផ្នែក អាហារូបករណ៍អូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា ដូចតទៅ៖ «ផ្នែកដែលសំខាន់នៃការផ្ដល់អាហារូបករណ៍នេះ គឺផ្ដោតទៅលើបេក្ខជនថាតើគេនឹងផ្លាស់ប្ដូរកម្ពុជាជាវិជ្ជមាន យ៉ាងដូចម្ដេចពេលគេត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Jonh WALSH ប្រធានផ្នែកអាហារូបករណ៍ អូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា។ លោក Jonh បានបន្ថែមថា អាហារូបករណ៍អូស្ត្រាលី ប្រចាំកម្ពុជា បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩៤ ហើយនិស្សិតកម្ពុជាជាង ៨៥០នាក់បានទទួលអាហារូបករណ៍នេះដើម្បីបន្តការសិក្សាថ្នាក់ក្រោយឧត្តមសិក្សា។ បើតាមប្រធានផ្នែកអាហារូបករណ៍អូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជារូបនេះ បានអះអាងដូច្នេះថា «យើងបានផ្ដល់ អាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ជំនាញស្រាវជ្រាវកាលពីឆ្នាំមុន ហើយយើងលើកទឹកចិត្ត ឲ្យនិស្សិតកម្ពុជា ដាក់ពាក្យប្រឡងជំនាញនេះ។ យើងសង្ឃឹមថានឹងមានថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ជំនាញស្រាវជ្រាវ ច្រើននៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ។» បើតាមលោក Jonh មូលហេតុដែលលោកជំរុញឲ្យបេក្ខជនកម្ពុជាជ្រើសរើសជំនាញស្រាវជ្រាវ ព្រោះជំនាញនេះ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន ហើយវាក៏ជាគោលនយោបាយមួយដែលបាន សម្រេចដោយស្ថានទូតអូស្ត្រាលី។ លោក Jonh អះអាងបន្ថែមថា យោងតាមការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា ស្ថានទូតអូស្ត្រាលី គាំទ្រដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ស្ថាប័នអភិវឌ្ឍគោលនយោបាយ និងវិទ្យាស្ថានសិក្សាស្រាវជ្រាវ នៅកម្ពុជា ដើម្បីឲ្យស្ថាប័នទាំងនោះផ្ដល់នូវការវិភាគ គោលនយោបាយ និងទស្សនៈ ដល់រដ្ឋាភិបាល អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងគ្រឹះស្ថានឯកជន។ បេក្ខជនដែលមានបំណងចង់ដាក់ពាក្យប្រឡងអាហារូបករណ៍នេះតម្រូវឲ្យមានសញ្ញាបត្រផ្លូវការពីសាកលវិទ្យាល័យ ព្រឹត្តិបត្រពិន្ទុ លិខិតបញ្ជាក់អត្តសញ្ញណជាតិ លិខិតបញ្ជាក់ការងាររយៈយ៉ាងតិច២ឆ្នាំ និងប្រវត្តិរូបសង្ខេប។ អាហារូបករណ៍អូស្ត្រាលី ផ្ដល់ជូននិស្សិតកម្ពុជាទូទៅ ជាពិសេសស្ត្រី ជនពិការ អ្នកធ្វើការ និងរស់នៅតាម បណ្ដាខេត្ត។ ល័ក្ខខណ្ឌដើម្បីដាក់ពាក្យសុំអាហារូបករណ៍អូស្រា្តលីមានដូចជា បេក្ខជនត្រូវមាន បទពិសោធន៍ការងារពេញម៉ោងយ៉ាងតិច២ឆ្នាំ, រស់នៅប្រទេសកម្ពុជាយ៉ាងហោចណាស់២ឆ្នាំ, មានពិន្ទុ IELTS យ៉ាងតិច៥.៥ សម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និង ៦.៥ សម្រាប់ថ្នាក់បណ្ឌិត៕	ភ្នំពេញ៖ អាហារូបករណ៍អូស្ត្រាលី (Australia Awards Scholarship) គឺជាគម្រោងអភិវឌ្ឍរបស់រដ្ឋាភិបាល អូស្ត្រាលី ដើម្បីគាំទ្រដល់វិស័យអប់រំ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ អាហារូបករណ៍នេះ ផ្ដល់ឳកាសដល់ យុវជន សិស្សនិស្សិត ដែលមានបំណងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសកម្ពុជា និងបង្កើតការងារដើម្បីរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍ ប្រទេសកម្ពុជានាពេលអនាគត។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី១ អាណត្តិទី៧ រដ្ឋសភា បានផ្ដល់សេចក្តីទុកចិត្តដល់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជានាយករដ្ឋមន្រ្តី។ ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសជាច្រើនអបអរសាទរនាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មី ដោយខ្លះផ្ញើសារតាំងពីមុនការតែងតាំង។ តាមរយៈសារចេញថ្ងៃទី៧ ខែសីហា លោក មីន អ៊ុងឡាំង ប្រមុខយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានអះអាងថា ក្នុងរយៈពេល ៦ទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ កម្ពុជា និងមីយ៉ាន់ម៉ា បានរក្សាទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងទំនុកចិត្តទៅវិញទៅមក ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍គោរពអធិបតេយ្យ និងមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងទៅវិញទៅមក។ ទន្ទឹមនេះ លោកមីន អ៊ុងឡាំង បានសង្ឃឹមថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រទេសទាំងពីរនឹងពង្រឹង និងពង្រីកក្នុងវិស័យជាច្រើន ដែលអាចនាំផលប្រយោជន៍ចំពោះប្រជាជាតិ និងប្រជាជនប្រទេសទាំងពីរ។ ស្របគ្នានេះ លោក Kim Tok-hun នាយករដ្ឋមន្រ្តីកូរ៉េខាងជើង បានអះអាងថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងបន្តពង្រឹង និងអភិវឌ្ឍភាពចុះសម្រុងជាមួយគ្នាល្អ ដោយផ្អែកលើសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ប្រជាជន។ កូរ៉េខាងជើង ក៏បានជូនពរឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទទួលបានជោគជ័យ ក្នុងការងារដឹកនាំប្រទេសឱ្យមានការអភិវឌ្ឍ និងវិបុលភាព។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញនៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា។ បន្ថែមពីនេះ លោក Ermenegildo Krupa Lopes អគ្គរដ្ឋទូតទីម័រខាងកើតប្រចាំនៅកម្ពុជា ក្នុងសារចេញនៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា បានរំពឹងថា លោកស្វះស្វែងរកការរក្សាទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អគ្គរដ្ឋទូតរូបនេះ បានជូនពរលោកហ៊ុន ម៉ាណែតឱ្យទទួលបានជោគជ័យក្នុងការបំពេញការងារផង។ លើសពីនេះ នៅក្នុងថ្ងៃលោកហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវបានសភាផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តី សមភាគីជប៉ុន លោក គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ បានបញ្ជាក់ថា ជប៉ុនមានបំណងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ បន្ថែមពីនេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីផុតអាណត្តិថៃ លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា កន្លងទៅ បានលើកឡើងថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងអាចដឹកនាំកម្ពុជា និងប្រជាជនកម្ពុជាទៅរកសន្តិភាព រួមទាំងវិបុលភាព។ ដោយឡែក ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី លោក លី សៀនឡុងឯណោះវិញ បានរំពឹងថា លោកនឹងស្វះស្វែងរកការធ្វើការជាមួយលោកហ៊ុន ម៉ាណែត ដើម្បីបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ទាំងទ្វេភាគី និងពហុភាគី។ លោកក៏ចង់ជួបជាមួយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដោយផ្ទាល់នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានខាងមុខផងដែរ។ ស្របគ្នានេះ សមភាគីចិន លោក ឈី ឈាំង បានបញ្ជាក់ក្នុងសារចេញថ្ងៃទី២២ ខែសីហាថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ក្នុងការបន្តមិត្តភាពបែបប្រពៃណី និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែម។ លើសពីនេះ លោកលី បានបង្ហាញជំនឿជឿជាក់ថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងជួយឱ្យប្រជាជនកម្ពុជា ជួបតែវិបុលភាព។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាម លោក ផាម មិញឈិញ នៅថ្ងៃទី២២ ខែសីហា បានប្តេជ្ញាសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលថ្មី លើការពង្រឹង និងអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋាន អ្នកជិតខាងលើ, មិត្តភាពបែបប្រពៃណី, កិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ រួមទាំងស្ថិរភាពយូរអង្វែង ដើម្បីជាប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជន និងចូលរួមចំណែកលើសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាព នៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ ជាមួយគ្នា មហាក្សត្រព្រុយណេ Sultan Haji Hassanal Bolkiah ក្នុងសារចេញនៅថ្ងៃទី២២ ខែសីហា បានស្វែងស្វែងរកការធ្វើការឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធសម្រាប់មិត្តភាពជាយូរអង្វែង និងបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដែលផ្តល់ប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជនទាំងពីរ។ ទន្ទឹមនេះ មេដឹកនាំបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជាទុយនីស៊ី, ហ្កាណា, បេឡារុស, ម៉ាល់ឌីវ និងបង់ក្លាដែសជាដើម ក៏បានផ្ញើសារអបអរសាទរ លោកហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីផង៕	ក្រោយព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាបានត្រាស់បង្គាប់ចាត់តាំងជានាយករដ្ឋមន្រ្តី និងសភាបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្ត លោកហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវបានថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសជាច្រើនអបអរសាទរ។
ក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំយោធា នឹងត្រូវផ្លាស់ប្ដូរក្នុងពេល២៤ម៉ោង ហើយរចនាសម្ព័ន្ធអង្គភាពប៉ូលិស និងកម្លាំងសន្តិសុខ នឹងត្រូវរុះរើទាំងស្រុងឲ្យស្រេចបាច់ក្នុងរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍។ នេះជាការប្រកាសរបស់ប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា Maithripala Sirisena បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារនៅតាមវិហារគ្រិស្តសាសនា និងសណ្ឋាគារល្បីឈ្មោះដែលបានសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាង៣០០រយនាក់ និងជា៥០០នាក់ទៀតរងរបួស។ ការរុះរើនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការរាយការណ៍ជាច្រើនជុំវិញអសកម្មភាពរបស់ប៉ូលិសដែលដឹងពីគម្រោងវាយប្រហារនេះ តែមិនបានធ្វើអ្វីសោះ។ ទាំងលោកប្រធានាធិបតី Sirisena ទាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក Ranil Wickremesinghe សុទ្ធតែអះអាងថា ប៉ូលិសស្រីលង្កាបានដឹងមុនពីលទ្ធភាពនៃការវាយប្រហារនៅថ្ងៃទី២១ ខែមេសា ប៉ុន្តែពួកលោកបែរជាមិនទទួលបានការជូនដំណឹងអ្វីសោះទៅវិញ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ លើសពីនោះ លោក Sirisena ក៏បង្ហើបដែរថា មន្ត្រីចារកម្មស្រីលង្កាទទួលបានព័ត៌មានពីការវាយប្រហារនេះពីដៃគូបរទេសរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែលោកមិនបញ្ចេញឈ្មោះប្រទេសណាឡើយ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ផ្សាយថា ប្រទេសដែលចែករំលែកព័ត៌មានសម្ងាតនោះ គឺឥណ្ឌាដែលជាអ្នកជិតខាងស្រីលង្កាផ្ទាល់។ បើតាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនេះ ឥណ្ឌាបានជូនដំណឹងចំនួនពីរម៉ោងមុនការវាយប្រហារកើតឡើង។ ការមិនចុះសម្រុងរវាងប្រធានាធិបតី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅស្រីលង្កា ទំនងជាមូលហេតុសំខាន់មួយដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ប្រសិទ្ធភាពនៃការឆ្លើយតបនឹងហេតុការណ៍នេះ។ ទោះដឹកនាំប្រទេសក្នុងស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិដូចគ្នាមែន លោក Sirisena និងលោក Wickremesinghe មិនស៊ីខ្សែគ្នាឡើយ ព្រោះតែមានជម្លោះនយោបាយ។ កាលខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨ លោក Sirisena បានបញ្ឈប់លោក Wickremesinghe ពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី មុនពេលប្រគល់ឲ្យវិញក្រោមសម្ពាធពីតុលាការកំពូល។ បច្ចុប្បន្ន លោក Sirisena កាន់តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ និងច្បាប់ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ដែលគ្រប់គ្រងស្ថាប័នប៉ូលិស។ ទំនងបែបនេះ ទើបប៉ូលិសមិនជូនដំណឹងព្រមានអ្វីទៅឲ្យលោក Wickremesinghe ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Sirisena បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ការស៊ើបអង្កេតកំពុងធ្វើឡើងដើម្បីរកមូលហេតុឲ្យច្បាស់៕	ប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា Maithripala Sirisena នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា បានប្រកាសផែនការរុះរើស្ថាប័នប៉ូលិស និងកម្លាំងសន្តិសុខជាតិ ដែលកំពុងរងការរិះគន់ខ្លាំងជុំវិញហេតុការណ៍វាយប្រហារដែលសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាង៣០០នាក់ទៅហើយ។ រងការរិះគន់ខ្លាំង ក៏ព្រោះតែប៉ូលិសទទួលបានការព្រមានទុកមុនពីគម្រោងវាយប្រហារដោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅថ្ងៃទី២១ ខែមេសា ប៉ុន្តែមិនមានចំណាត់ការទប់ស្កាត់អ្វីទៅវិញ។ ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម ចេញមុខទទួលខុសត្រូវការវាយប្រហារនេះ។
សហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងតែធ្វើយុទ្ធនាការផ្ដល់ភាពស្របច្បាប់ទៅឲ្យមេដឹកនាំប្រឆាំង ហ័ន ក្វៃដូ ដែលហៅខ្លួនឯងជាប្រធានាធិបតីបណ្ដោះអាសន្នរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា។ មកពេលនេះ ប្រទេសជាង៥០ហើយ បានទទួលស្គាល់លោក ក្វៃដូ ជាមេដឹកនាំតែមួយគត់របស់រដ្ឋអាមេរិកខាងត្បូងមួយនេះ ដោយទាត់ចោលអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ ដែលពួកគេអះអាងថា ជាមេដឹកនាំខុសច្បាប់។ អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន ដែលចេញមុខចេញមាត់ខ្លាំងក្នុងការទាមទារឲ្យលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ចុះចេញនោះ បានស្នើឲ្យស្ថាប័នកំពូលពិភពលោកងាកទៅទទួលស្គាល់លោក ក្វៃដូ ដែរ។ នាកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា លោក ផេន អះអាងថា ពេលវេលាដល់ហើយសម្រាប់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ទទួលស្គាល់លោក ក្វៃដូ និងឲ្យតំណាងរបស់លោកអង្គុយកៅអីរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡាវិញម្ដង។ បើតាមលោក ផេន អាមេរិកនឹងដាក់សេចក្ដីព្រាងដំណោះស្រាយមួយ សំដៅទទួលភាពស្របច្បាប់របស់មេដឹកនាំប្រឆាំងរូបនេះ ហើយបដិសេធសារតាំងរបស់បេសកជនវ៉េណេស៊ុយអេឡាបច្ចុប្បន្នដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ ក្នុងសេចក្ដីព្រាងដដែល អាមេរិកនឹងទទួលស្គាល់តំណាងថ្មីដែលតែងតាំងដោយលោក ក្វៃដូ ជំនួសវិញ។ ចំពោះមុខសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាផ្សេងទៀត លោក ផេន និយាយចំៗថា លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ត្រូវតែចាកចេញ។ តបនឹងការលើកឡើងរបស់អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ បានប្រើពាក្យពេចន៍ខ្លាំងវិញ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡារូបនេះនិយាយថា អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិកកំពុងធ្វើសកម្មភាពឆ្កួតឡប់នៅឯក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខតាមរយៈការអំពាវនាវរបស់ខ្លួន។ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ដែលរងសម្ពាធខ្លាំងពីអាមេរិកនោះ បន្តថា លោកមិនយល់ពីទង្វើក្រអឺតក្រទម និងគំនិតមានតែជនជាតិឯងរបស់លោក ផេន ឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា សព្វថ្ងៃនេះ មានប្រទេសប្រមាណ៥០ប៉ុណ្ណោះដែលចាត់ទុកលោក ក្វៃដូ ជាមេដឹកនាំពេញច្បាប់របស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា។ ប្រទេសជាច្រើនដែលជាសមាជិក UN នៅតែបន្តទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ដដែល។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក ផេន នៅតែចង់ឲ្យលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ចាកចេញ ព្រោះលោកកំពុងនាំបញ្ហាសម្រាប់ប្រជាជន ហើយបើគ្មានដំណោះស្រាយទេនោះ បញ្ហានឹងរាលដាលពេញតំបន់មិនខាន៕	អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន បានស្នើឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលស្គាល់មេដឹកនាំប្រឆាំងនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា ហ័ន ក្វៃដូ ជាប្រធានាធិបតីស្របច្បាប់ជំនួសលោក នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ អាមេរិកស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដំបូងគេដែលទទួលស្គាល់ភាពស្របច្បាប់លោក ក្វៃដូ ដែលតាំងខ្លួនជាប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡាកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា។ ជាថ្មីម្ដងទៀត លោក ផេន បានរំឭកដែរថា ជម្រើសទាំងអស់ដើម្បីបណ្ដេញលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ស្ថិតលើតុនៅឡើយ។
ក្រសួងរៀបចំដែនដី បានចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន ស្ដីពីដំណើរការបូកសរុបលទ្ធផលការងារប្រឆ្នាំ២០២១ និងទិសដៅការងារបន្តថា ក្រសួងនឹងបន្តចុះបញ្ជីដីធ្លីនៅសល់ឲ្យបាន១០០ភាគរយ នៃចំនួនក្បាលដី ប្រមាណ៧លាន នៅឆ្នាំ២០២២។ ក្រសួងបានបង្ហាញថា៖ «គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ចុះបញ្ជីដីបាន ៦ ៤១៥ ៣១១ បណ្ណ ស្មើ៩១,៦ភាគរយ លើសផែនការ១,៦ភាគរយ»។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងក៏ជំរុញការចុះបញ្ជីដីរដ្ឋ ដែលជាកម្មវត្ថុនៃសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ចចំនួន៥៧ក្រុមហ៊ុន ដែលនៅសល់ រួមមានដីរដ្ឋតំបន់៣ នៃតំបន់ព្រៃលិចទឹកជុំវិញបឹងទន្លេសាប។ លើសពីនេះ គឺបន្តការចុះបញ្ជីដីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច១០សហគមន៍ក្នុងមួយឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្ន បញ្ជីដីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច គឺចុះបាន៣៣សហគមន៍ ស្មើ៨៥៦បណ្ណ ដែលមានទំហំជាង៣.៣ពាន់ហិកតា សម្រាប់៣២៣៥គ្រួសារ។ ក្រសួង នឹងបន្តជំរុញដោះស្រាយវិវាទដីធ្លីក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ តាមគ្រប់យន្តការ ដើម្បីសុវត្ថិភាពក្នុងការកាន់កាប់ដីធ្លី។ ក្រសួងបានបង្ហាញតួលេខថា៖ «គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ទទួលបានពាក្យបណ្ដឹងសរុបចំនួន ១៣ ៩៨៤ករណី បានដោះស្រាយបញ្ចប់នីតិវីធីសរុប១០ ៨៥៥ករណី និងកំពុងដោះស្រាយ៣ ២០៣ករណី»។ ក្រសួងនឹងបន្តអនុវត្តកម្មវិធីសម្បទានដីសង្គមកិច្ច ដើម្បីចែកដីដល់ពលរដ្ឋក្រីក្រក្នុងមួយឆ្នាំ ឲ្យបាន៥០០គ្រួសារ និងបន្តចែកដីឬផ្ទះដល់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ដែលកំពុងឈរជើងនៅតាមព្រំដែន ឲ្យបាន៥០០ខ្នងក្នុងមួយឆ្នាំផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២១ ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានចុះបញ្ជីដីធ្លី ៦ ៤១៥ ៣២២បណ្ណ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងទទួលបានពាក្យបណ្ដឹងពាក់ព័ន្ធនឹងដីធ្លី១៣ ៩៨៤ករណី។
អត្ថបទទាក់ទង MTI៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហុងគ្រី ផ្ទុកCOVID-19 «ថ្ងៃនេះក្រុមគ្រូពេទ្យកម្ពុជាបានប្រញាប់ប្រញាល់ប្រមូលអ្នកមានទំនាក់ទំនងទាំងអស់ដើម្បីយកសំណាកទៅធ្វើតេស្តនៅវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ។ដោយឡែកនៅផ្ទះខ្ញុំមានរូបខ្ញុំនិងភរិយា ក្រុមអង្គរក្ស អ្នកបើកបរសរុប១៨នាក់លទ្ធផលនៃការធ្វើតេស្តបញ្ជាក់ថាអវិជ្ជមានទាំងអស់មិនមានអ្នកណាឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩នោះទេ»។ នេះជាការអះអាងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ ដើម្បីសុវត្ថិភាពទាំងអស់គ្នា គ្រូពេទ្យតម្រូវឱ្យសម្តេចរស់នៅដាច់ដោយឡែករយៈពេល១៤ថ្ងៃ សូម្បីតែភរិយា កូន និងចៅ ក៏មិនអាចជួបបានដែរ។ កត្តានេះ នឹងនាំឲ្យសម្តេចខកខានទៅដង្ហែព្រះមហាក្សត្រ និងសម្តេចព្រះមហាក្សត្រី ដែលយាងនិវត្តពីប៉េកាំង និងដង្ហែព្រះអង្គប្រារព្ធពិធីបុណ្យឯករាជ្យជាតិ៩ វិច្ឆិកា។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏នឹងខកខានទៅចែកស្រូវពូជ ជូនពលរដ្ឋដែលគ្រោងរៀបចំនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង និងបន្ទាយមានជ័យ ក៏ដូចជាទៅបើកការដ្ឋានសាងសង់ផ្លូវ៣៨ខ្សែនៅសៀមរាបផងដែរ។ «សូមអធ្យាស្រ័យពីសំណាក់ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាននិងដៃគូពាក់ពន្ធ័ទាំងអស់ដែលខ្ញុំមិនអាចចូលរួមប្រជុំបានដែលខ្ញុំនឹងចាត់តំណាងចូលរួមពីថ្ងៃ១២ដល់ថ្ងៃ១៥វិច្ឆិកា២០២០ខាងមុខនេះ»។ នេះជាការលើកឡើងបន្ថែមរបស់សម្តេច ដោយបញ្ជាក់ថា សម្តេចនៅតែបំពេញការងារពីផ្ទះនាអំឡុងចត្តាឡីស័ក៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នារាត្រីថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា នេះ បានអះអាងថា សម្តេច និងសម្តេច ប៊ុន រ៉ានី ដែលជាភរិយា រួមទាំងអង្គរក្ស និងអ្នកបើកបរ សរុប១៨នាក់ តេស្តអវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នាការធ្វើតេស្កលើកដំបូង ហើយសម្តេចបន្តដាក់ខ្លួននៅដាច់ដោយឡែករយៈពេល១៤ថ្ងៃ។ សម្តេចបានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ ក្រោយទទួលបានព័ត៌មានពីករណីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងពាណិជ្ជកម្ម ហុងគ្រី មានកូវីដ-១៩ ដែលបានតេស្តឃើញនៅប្រទេសថៃ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា។
បទ សន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស មានចែងនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌមាត្រា ៤៤៣ ដែលបទល្មើសនេះ ស្ថិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃអំពើក្បត់ជាតិ។ លោក លី សុផាណា បានប្រាប់អ្នកកាសែតតាមរយៈ Telagram យ៉ាងនេះថា៖« បន្ទាប់ពីបានពិនិត្យសំណុំរឿង រួមទាំងឆ្លងកាត់ការស្រាវជ្រាវស៊ើបអង្កេត ដោយបានពិនិត្យភស្តុតាងនិងផ្ទៀងផ្ទាត់ចម្លើយជនសង្ស័យរួចមក ព្រមទាំងយល់ឃើញថា មាន មូលដ្ឋានគ្រប់គ្រាន់ ឲ្យតំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ធ្វើការចោទប្រកាន់ដោយបើកការស៊ើបសួរលើឈ្មោះ កឹម សុខា ពីបទ សន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស តាមបញ្ញត្តិមាត្រា ៤៤៣ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ»។ បើតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌ បទសន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស គឺជាអំពើត្រូវរ៉ូវគ្នាដោយសម្ងាត់ជាមួយរដ្ឋបរទេស ឬភ្នាក់ងារបរទេស ដើម្បីបង្កើតឲ្យមានអំពើប្រទូស្តរ៉ាយ ឬឲ្យមានអំពើឈ្លានពានប្រឆាំងនឹងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ បទល្មើសនេះ ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពី ១៥ ដល់ ៣០ ឆ្នាំ។ ការសម្រេចចោទប្រកាន់របស់តុលាការនៅពេលនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីក្រុមមេធាវីរបស់ឯកឧត្តម កឹម សុខា បានដាក់សំណើទៅកាន់ព្រះរាជអាជ្ញា ដើម្បីសុំឲ្យឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បាននៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ន។ លោកមេធាវីរូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ៖«យើង សុំឲ្យគាត់នៅក្រៅឃុំ ព្រោះយើង នៅតែគិតថា គាត់ គ្មានទោស»។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ រហូតមកដល់ពេលនេះ ក្រុមមេធាវី នៅមិនទាន់ទទួលបានការឆ្លើយតបពីព្រះរាជអាជ្ញានោះទេ ចំពោះសំណើខាងលើ។ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ព្រះរាជអាជ្ញាបីរូប បានទៅដល់ពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង ដើម្បីសាកសួរឯកឧត្តម កឹម សុខា។ ការសាកសួរនោះ ក៏មានវត្តមានរបស់មេធាវីទាំង ៥ រូប របស់ឯកឧត្តម កឹម សុខា ដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ឯកឧត្តម កឹម សុខា ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួននៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ថ្ងៃទី២ ឈានចូលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២0១៧។ ក្រោយឃាត់ខ្លួន សមត្ថកិច្ច បានបញ្ជូនឯកឧត្តម កឹម សុខា ទៅឃុំបណ្តោះអាសន្ន នៅពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ៕	នៅទីបំផុតតុលាការដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេចចោទប្រកាន់ឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ពីបទសន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស។ នេះបើតាមលោក លី សុផាណា អ្នកនាំពាក្យតុលាការដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។
របាយការណ៍ចំណងជើងថា «ប្រាក់ចំណូលគោលបណ្តោះអាសន្ន៖ ការការពារប្រជាជនក្រីក្រនិងងាយរងគ្រោះក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ» ប៉ាន់ស្មានថា ដើម្បីអនុវត្តតាមគម្រោងផ្ដល់ប្រាក់ចំណូលគោលនេះ គេត្រូវការលុយចំនួន ១៩៩ ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយខែសម្រាប់ប្រជាជន ២,៧ ពាន់លាននាក់ ដែលកំពុងរស់នៅក្រោម ឬត្រឹមបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រក្នុងប្រទេសទាំង១៣២។ របាយការណ៍ដែលចុះផ្សាយលើវេបសាយផ្លូវការរបស់ UNDP បានសន្និដ្ឋានថា វិធានការនេះ គឺអាចធ្វើទៅបាន និងត្រូវការជាបន្ទាន់ ដ្បិតថា ជំងឺរាតត្បាតសកល កំពុងឆ្លងរាតត្បាតនៅល្បឿនជាង១,៥លានករណីក្នុងមួយសប្តាហ៍ ជាពិសេស ក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ទីនោះ កម្មករ៧នាក់ក្នុងចំណោម១០នាក់ ប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈទីផ្សារក្រៅផ្លូវការ ហើយពួកគេមិនអាចរកចំណូលបានឡើយ ប្រសិនបើពួកគេស្នាក់នៅផ្ទះ។ អគ្គនាយកកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNDP) លោក Achim Steiner និយាយដូច្នេះថា៖«ការដាក់ចេញប្រាក់ចំណូលគោលបណ្ដោះអាសន្នសម្រាប់ប្រជាជនក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក បានលេចឡើងជាជម្រើសមួយ»។ «ផែនការស្រោចស្រង់ និងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ពុំអាចផ្ដោតតែទៅលើទីផ្សារធំ និងអាជីវកម្មធំ ឡើយ។ កម្មវិធីប្រាក់ចំណូលគោលបណ្តោះអាសន្ន អាចអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋាភិបាលជួយប្រជាជនដែលស្ថិតក្នុងគ្រាបិទប្រទេស មានខ្នងបង្អែកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ បន្ថែមពីការលើចាក់បញ្ចូលលុយចូលទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកដើម្បីជួយរក្សាលំនឹងអាជីវកម្មខ្នាតតូច ហើយពន្យឺតការរាលដាលជំងឺ COVID-19»។ លោក សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ របាយការណ៍ UNDP ខាងលើលើកឡើងដែរថា វិធីសាស្ត្រមួយដែលបណ្ដាប្រទេសក្រីក្រអាចបង់លើកម្មវិធីប្រាក់ចំណូលគោលបណ្តោះអាសន្ន គឺការបង្វិលលុយរាប់ពាន់លានដុល្លារ ដែលត្រូវចំណាយលើបំណុលពួកគេសម្រាប់វិធានការនេះវិញ។ បណ្ដាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿលឿនទាំង២០ ក្នុងខែមេសា បានយល់ព្រមលើការផ្អាកសេវាកម្មបង់បំណុលសម្រាប់បណ្ដាប្រទេសក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក រហូតដល់ដាច់ឆ្នាំ២០២០នេះ។ យ៉ាងណាមិញ អគ្គលេខាធិការ UN លោក Antonio Guterres បានស្នើឲ្យមានអនុគ្រោះបំណុលសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនិងប្រទេសមានចំណូលមធ្យមទាំងអស់។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ២៣ ខែកក្កដា ជំងឺ COVID-19 បានចម្លងមនុស្សយ៉ាងតិច ១៤,៨លាននាក់ ហើយមនុស្សជាង៦១ម៉ឺននាក់ស្លាប់នៅទូទាំងពិភពលោក ។ នេះបើតាម Reuters។ អង្គការសហប្រជាជាតិ បានព្រមានថា ជំងឺរាតត្បាតសកលនេះ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកល អាចរុញច្រានមនុស្ស២៦៥លាននាក់ធ្លាក់ចូលក្នុងភាពអត់ឃ្លាន៕	ការផ្ដល់ប្រាក់ចំណូលគោល (basic income) បណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ប្រជាជនក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោកក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ១៣២ អាចជួយពន្យឺតការឆ្លងរាលដាលជំងឺ COVID-19 ដោយអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សជិត៣ពាន់លាននាក់ស្នាក់នៅផ្ទះ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់កម្មវិធីអភិវឌ្ឍអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNDP) ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ២៣ ខែកក្កដា។
ក្រោយប្រកាសពីការរួមបញ្ចូលបក្ស Palang Pracharath របស់លោក Prawit Wongsuwan ជាសមាជិកទី១១ នៃសម្ព័ន្ធបក្សនយោបាយ លោក Chonlanan Srikaew មេដឹកនាំបក្សភឿថៃ បានប្រកាសលាលែងពីតំណែងជាថ្មី។ មុនការបោះឆ្នោត លោក Chonlanan ក៏ធ្លាប់ប្រកាសពីការលាលែងពីតំណែងនេះផងដែរ។ ការប្តេជ្ញារបស់លោក ជាការឆ្លើយតបនឹងនឹងសេចក្តីសម្រេចដែលបក្សភឿថៃពាក់ព័ន្ធនឹងការ រួមបញ្ចូលបក្សជាតិថៃរួបរួម និងបក្ស Palang Pracharath ទៅក្នុងសម្ព័ន្ធបក្សនយោបាយរបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai Enquirer។ ទន្ទឹមនេះ អ្នកសារព័ត៌មានក៏បានសួរលោកជុំវិញការលាលែងពីតំណែងតំណាងរាស្រ្ត ឬតួនាទីរដ្ឋមន្រ្តីផង។ ជាការឆ្លើយតប ប្រមុខបក្សភឿថៃរូបនេះថា លោកសន្យាលាលែងតែតំណែងប្រមុខបក្សមួយប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ ក្រោយបក្សភឿថៃរួមគ្នាជាមួយបក្សនយោបាយគាំទ្រដោយយោធា លោក Srettha Thavisin បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីរបស់បក្សភឿថៃ និងត្រូវបានរំពឹងថាជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃថ្មី បានចេញមុខការពារការបញ្ចូលបក្ស Palang Pracharath ទៅក្នុងសម្ព័ន្ធបក្សនយោបាយផង។ បើតាមលោក Srettha បក្សភឿថៃ គ្មានចេតនាបោកប្រជាជនឡើយ ប៉ុន្តែវាជារឿងចាំបាច់។ ត្រង់ចំណុចនេះ សេដ្ឋីថៃរូបនេះ បានបកស្រាយថា មុនការបោះឆ្នោត បក្សភឿថៃរំពឹងថា នឹងទទួលបានសំឡេងភាគច្រើន ប៉ុន្តែវាមិនដូចការគិតឡើយ។ ដូចនេះ បក្សភឿថៃ ត្រូវតែដកជំហរប្រឆាំងយោធាចេញ ដើម្បីរៀបចំរដ្ឋាភិបាលឱ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីជួយប្រជាជនដែលកំពុងជួបបញ្ហាប្រឈម។ មុនការបោះឆ្នោត លោក Srettha រួមទាំងសមាជិកបក្សភឿថៃសំខាន់ៗផ្សេងទៀត បានប្តេជ្ញា មិនចង់សម្ព័ន្ធភាពជាមួយយោធា ក្នុងការរៀបចំរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ ជាការពិត ការចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយបក្សនយោបាយគាំទ្រដោយយោធា ដូចជាបក្សជាតិថៃរួបរួម និងបក្សPalang Pracharath មិនបានធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្របក្សភឿថៃសប្បាយចិត្តប៉ុន្មានឡើយ៕	មេដឹកនាំបក្សភឿថៃ លោក Chonlanan Srikaew បានប្រកាសថា លោកនឹងលាលែងពីតំណែងមេដឹកនាំបក្សភឿថៃ ក្រោយរដ្ឋាភិបាលថ្មីត្រូវបានបង្កើត។ ការលាលែងនេះ ធ្វើឡើងក្រោយបក្សភឿថៃ ចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយបក្សជាតិថៃរួបរួម និងបក្សPalang Pracharath ដែលគាំទ្រដោយយោធា។ បក្សនេះក៏ការពារខ្លួនចំពោះការទទួលបក្សស្និទ្ធយោធាដែរ។
វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ ផ្តួចផ្តើមដោយទីភ្នាក់ព័ត៌មានបារាំង CFI សហការជាមួយសារព័ត៌មាន Thmeythmey(ថ្មីៗ) ដែលបានចាប់ផ្តើមពីខែមិថុនា ដល់ខែធ្នូឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីជួយពង្រីកការយកព័ត៌មានលើបញ្ហាបរិស្ថាននៅកម្ពុជា។ កម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលនេះមានដូចជា៖ សិក្ខាសាលាពីរថ្ងៃស្ដីពីការរាយការណ៍ព័ត៌មានបរិស្ថានបែបវិទ្យាសាស្ត្រ (ពីថ្ងៃទី២២ដល់ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩) សិក្ខាសាលាពីរថ្ងៃស្ដីពីការបាត់បង់គម្របព្រៃឈើ (ពីថ្ងៃទី២៧ដល់ទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩) សិក្ខាសាលាពីរថ្ងៃស្ដីពីបញ្ហានៅទីក្រុង (ពីថ្ងៃទី១០ដល់ទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩) សិក្ខាសាលាពីរថ្ងៃស្ដីពីបញ្ហាតំបន់ឆ្នេរ (ពីថ្ងៃទី១៤ដល់ទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩)។ ការបណ្តុះបណ្តាលទាំង៨ថ្ងៃ នឹងប្រព្រឹត្តិទៅនៅ អគារតាំងបង្ហាញរថយន្តប្រណិតMercedes-Benz នៅកម្ពុជា ដែលស្ថិត នៅបណ្តោយផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ក្នុងសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ អគារ អគារតាំងបង្ហាញរថយន្តប្រណិតMercedes-Benz របស់ក្រុមហ៊ុន ស្តារអូតូ (ខេមបូឌា) ទទួលបានលេខ១ «ពានរង្វាន់មាស»ផ្នែកបរិស្ថាន(អគារបរិស្ថាន) កាលពីឆ្នាំ២០១៧។ ពានរង្វាន់នេះ ត្រូវបានផ្តល់ឲ្យ ដោយក្រុមប្រឹក្សាវាយតម្លៃអគារបរិស្ថានរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាសមាគមឯករាជ្យមួយបំពេញការងារលើការវាយតម្លៃអគារបរិស្ថាន នៅទូទាំងពិភពលោក ។ ក្រុមហ៊ុន Star Auto បានចំណាយថវិកាជាង ៩លានដុល្លារអាមេរិក សាងសង់អគារតាំងបង្ហាញរថយន្ត ប្រណិតMercedes-Benz ដោយបំពាក់គ្រឿងបរិក្ខាទំនើប ក្នុងន័យកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន៕	ក្រុមហ៊ុនស្តារអូតូ (ខេមបូឌា) ដែលជាក្រុមហ៊ុនទទួលបានសិទ្ធិផ្តាច់មុខនាំចូល និងចែកចាយលក់រថយន្ត និងគ្រឿងបន្លាស់ម៉ាក Mercedes-Benz នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានផ្តល់ទីតាំងសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្គោល នៃគម្រោងការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកព័ត៌មានតំបន់មេគង្គដោយចីរភាព (Mekong: Sustainable News)។
មកដល់ពេលនេះ តើ Yamal កីឡាករដែលមានវ័យទើបតែ ១៧ឆ្នាំ និង២ថ្ងៃ ធ្វើបានកំណត់ត្រាអ្វីខ្លះ តាំងតែ ពីវគ្គចែកពូល រហូតដល់ការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រ? តារាបាល់ទាត់វ័យក្មេង កើតចេញពីក្រុម Barcelona ក៏បានក្លាយជាកីឡាករវ័យក្មេងលេងល្អបំផុត ប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍ថែមទៀត។ មុនពេលការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រមកដល់ ១ថ្ងៃ Yamal បានអបអរខួបកំណើតរបស់គេឈានចូលវ័យ ១៧ឆ្នាំ ហើយឈានដល់ថ្ងៃប្រកួត កីឡាករវ័យក្មេងបានជាប់ឈ្មោះចាប់ផ្តើមនៅក្នុងជម្រើស ១១នាក់ដំបូងសម្រាប់អេស្ប៉ាញ ទល់នឹងអង់គ្លេស។ ក្នុងការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Yamal បានបញ្ជូនបាល់ ១គ្រាប់ ទៅកាន់ Nico Williams ស៊ុតបញ្ចូលទីគ្រាប់បើកឆាកនាំមុខក្នុងការប្រកួត។ គ្រាន់តែបង្ហាញខ្លួនក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Lamine Yamal បានបំបែកកំណត់ត្រាដ៏ពិសេសខ្លាំងមួយ ដោយរូបគេបានក្លាយជាកីឡាករវ័យក្មេងបំផុតដែលបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់អន្តរជាតិវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ កំណត់ត្រានេះ ធ្លាប់បានកាន់កាប់អស់រយៈពេល ៦៦ឆ្នាំ ដោយលោក Pele វីរបុរសបាល់ទាត់ប្រេស៊ីល ធ្វើបានកាលព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ ១៩៥៨ វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដោយកាលនោះលោក Pele មានវ័យ ១៧ឆ្នាំ និង ២៤៩ថ្ងៃ។ នេះមិនមែនជាកំណត់ត្រាតែមួយ ដែល Yamal ទើបសម្រេចបាននោះទេ ក្នុងការប្រកួត Euro 2024 ចាប់ផ្តើម។ កីឡាករក្រុម Barca រូបនេះ បានក្លាយជាកីឡាករវ័យក្មេងបំផុតបង្ហាញខ្លួនលេងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Euro នៅពេលដែលអេស្ប៉ាញ បានប្រកួតយកឈ្នះក្រូអាស៊ី លទ្ធផល ៣-០ នៅត្រឹមវ័យ ១៦ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មកនៅការប្រកួតជម្រុះវគ្គ ពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រទល់បារាំង Yamal បន្ថែមកំណត់ត្រាជាកីឡាករវ័យក្មេងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិ ត្រឹមវ័យ ១៦ឆ្នាំ និង ៣៦៣ថ្ងៃ។ កំណត់ត្រាចាស់ កាន់កាប់ដោយលោក Pele ដែល ដោយកាលនោះ នៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ ១៩៥៨ លោក Pele ស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីលើកដំបូង នៅការប្រកួតអន្តរជាតិ ក្នុងវ័យ ១៧ឆ្នាំ និង ២៣៩ថ្ងៃ។ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ បានលើលោក Manuel Rosas សញ្ជាតិម៉ិកស៊ិក ស៊ុតបាល់លើកដំបូងជំនួបអន្តរជាតិក្នុងវ័យ ១៨ឆ្នាំ និង ៩៣ថ្ងៃក្នុង World Cup ហើយ Gavi ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ ២០២២ នៅវ័យ ១៨ឆ្នាំ និង ១១០ថ្ងៃ ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤។ រួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ជួយអេស្ប៉ាញឈ្នះពាន Yamal ក៏ស្ថិតក្នុងនាមជាកីឡាករដែលបញ្ជូនបាល់ច្រើនជាងគេ ក្នុងការប្រកួត រហូតដល់ទៅ ៤គ្រាប់ ហើយក៏កាន់កាប់តំណែងជាកីឡាករវ័យក្មេង បញ្ជូនបាល់បាន ៤គ្រាប់ នៅការបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូង ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Euro។ កំណត់ត្រាបញ្ជូនទាំងនេះ ធ្លាប់បានកាន់កាប់ដោយកីឡាករ Steven Zuber ស្វ៊ីសកាលឆ្នាំ ២០២០, Aaron Ramsey វែលស៍ឆ្នាំ ២០១៦, Eden Hazard បែលហ្ស៊ិក ឆ្នាំ ២០១៦ និង Ljubinko Drulovic ឆែក ឆ្នាំ២០២០។ កីឡាករវ័យ ១៧ឆ្នាំ ក៏សម្រេចបានកំណត់ត្រាជាកីឡាករដែលបង្កើតឱកាសដល់មិត្តរួមក្រុម ស៊ុតបញ្ចូលទីច្រើន បំផុត ក្នុងការប្រកួតទាំងមូលដល់ទៅ ១៦លើក ស្មើនឹងកីឡាករ Christian Eriksen។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ កីឡាករវ័យ ១៧ឆ្នាំ ក៏នៅមានកំណត់ត្រាប្លែកជាច្រើនទៀត ក្នុងការប្រកួត ព្រឹត្តិការណ៍ Euro 2024 ដែលជាការប ង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងរបស់គេ៕	Lamine Yamal ខ្សែប្រយុទ្ធអេស្ប៉ាញ បានបង្កើតនូវរឿងរ៉ាវដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Euro 2024 ក្នុងនាម ជាកីឡាករដែលមានវ័យក្មេងជាងគេបំផុត ប្រចាំការប្រកួត។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ កំណត់ត្រាពិភពលោកជាច្រើន ដែលកីឡាករវ័យ១៧ឆ្នាំរូបនេះ បានបង្កើតជាបន្តបន្ទាប់អំឡុងបេសកកម្មជួយក្រុមឈ្នះពាន Euro 2024។
ជាទូទៅ មនុស្សវ័យចំណាស់ តែងតែមានកង្វល់ច្រើនអំពីជីវភាពរស់នៅ ក្នុងពេលចូលនិវត្តន៍ ប៉ុន្តែសម្រាប់បុរសចំណាស់ម្នាក់ ដែលជាអតីតជនភៀសខ្លួនពីភ្លើងសង្រា្គមស៊ីវិល ទៅរស់នៅក្នុងទឹកដីប្រទេសជប៉ុន នាអំឡុងឆ្នាំ១៩៨០ បែរជាខ្វល់ខ្វាយយ៉ាងខ្លាំង អំពីអនាគតរបស់កូនខ្មែរទៅវិញ។ បុរសម្នាក់នោះ គឺលោក គង់ វន ដែលបានបង្កើតមូលនិធិខ្មែរជំនួយការសិក្សា (Cambodia Education Assistant Fund_CEAF) ដើម្បីស្វែងរកថវិកាសម្រាប់ជួយទ្រទ្រង់ដល់ការសិក្សារបស់កូនខ្មែរ នៅប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួនឯង។ លោក គង់ វន កំពុងថ្លែង ទៅកាន់សិស្សនៅវិទ្យាល័យមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុន នាពេលកន្លងមក។ រូបផ្តល់ដោយ៖ លោក ខាន់ កុសល ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ លោក គង់ វន សម្រេចបង្កើតមូលនិធិខ្មែរជំនួយការសិក្សាសម្រាប់កូនខ្មែរ បន្ទាប់ពីខ្លួនរស់នៅ និងធ្វើការនៅជប៉ុន បានជាងមួយទសវត្សរ៍។ អនុវិទ្យាល័យបន្ទាយចក្រីដែលមានអគារ២ខ្នង និងមាន៩បន្ទប់ ស្ថិតនៅស្រុកព្រះស្តេច ខេត្តព្រៃវែង ជាសមិទ្ធផលដំបូងគេ ដែលបុរសចំណាស់រូបនេះ ដើរសុំថវិកាពីសប្បុរសជន និងមិត្តភក្តិជនជាតិជប៉ុនរបស់ខ្លួន ដើម្បីសាងសង់ឡើង។ អនុវិទ្យាល័យនេះ មានតម្លៃជាង៣ម៉ឺនដុល្លារ ដោយលោកចំណាយពេលប្រមាណ៣ខែ ក្នុងការខិតខំផ្សព្វផ្សាយ និងរៃអង្គាសប្រាក់ពីមនុស្សស្គាល់គ្នា នៅក្នុងទឹកដីនៃប្រទេសជប៉ុន។ លោក គង់ វន រៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ មុននឹងបញ្ជាក់ទៀតថា លោកបន្តធ្វើសកម្មភាពបែបនេះ រហូតដល់មកទល់បច្ចុប្បន្ន។ មកទល់នឹងឆ្នាំ២០២២នេះ លោក បានសាងសង់សាលារៀនបានជិត២០ខ្នង ចាប់ពីកម្រិតបឋមសិក្សាដល់ កម្រិតវិទ្យាល័យ នៅក្នុងទឹកដីខេត្តព្រៃវែងសម្រាប់កូនខ្មែរក្រីក្ររស់នៅក្នុងខេត្តព្រៃវែងផ្ទាល់ និងបណ្តាខេត្តផ្សេងៗទៀត ដូចជាខេត្តមណ្ឌលគិរី កំពង់ចាម និងខេត្តស្វាយរៀងជាដើម។ សាលារៀនមួយចំនួនដែលលោក គង់ វន ដើររ៉ៃអង្គាសប្រាក់ពីសប្បុរសជនជាតិជប៉ុន ដើម្បីសាងសង់ឡើងនៅក្នុងស្រុកព្រះស្តេច ខេត្តព្រះវែង។ រូបផ្តល់ដោយ៖ លោក ខាន់ កុសល ស្ថិតនៅក្នុងវ័យ៨៥ឆ្នាំ លោក គង់ វន បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ (ThmeyThmey) យ៉ាងក្លៀវក្លាថា៖ «កាលជំនាន់ឆ្នាំ១៩៦០ ភូមិនីមួយៗ កម្រមានអ្នកចេះភាសាអង់គ្លេសណាស់។ តែខ្ញុំមានចំណេះតិចតួចលើភាសានេះ ធ្វើឱ្យខ្ញុំមានឱកាស និងសមត្ថភាពធ្វើការងារល្អ ដោយប្រែខ្ញុំ ពីកម្មករចៀរជ័រកៅស៊ូ លីបាវស៊ីម៉ងត៍ រែកខ្សាច់ អ្នករត់ស៊ីក្លូ មកក្លាយជាអ្នកកាសែត នៅស្ថាប័នបរទេស ហើយក្លាយជាប្រធានអង្គការមួយ មកទល់បបច្ចុប្បន្ន»។ ការឆ្លងកាត់នូវទុកវេទនា រហូតដល់ជិតបាត់បង់ជីវិត ក្នុងភ្លើងសង្គ្រាមស៊ីវិល ជាពិសេសនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមនារយៈ៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃ គឺជាហេតុផលចម្បងមួយទៀត ដែលលោក គង់ វន សម្រេចពលិកម្លាំងកាយចិត្ត អស់រយៈពេល២៩ឆ្នាំមកនេះ នៅក្នុងវិស័យអប់រំ ដើម្បីអនាគតយុវជនខ្មែរ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាធ្លាក់នៅក្នុងភ្លើងសង្រ្គាមស៊ីវិលជាបន្តបន្ទាប់ ដែលចារនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកន្លងមក គឺបណ្តាលមកពីខ្វះការអប់រំ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អាក្រក់បំផុត ពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ បានជំរុញទឹកចិត្តលោក គង់ វន កាន់តែខ្លាំង ឱ្យចូលរួម អភិវឌ្ឍន៍ចំណេះដឹងកូនខ្មែរ ក្លាយជាធនធានមនុស្សដ៏មានគុណវុឌ្ឍិសម្រាប់ប្រទេសជាតិ។ «បានជាសម្រេចបង្កើតសាលារៀនឡើង គឺខ្ញុំចង់បង្រៀនកូនខ្មែរយើង ឱ្យមានកម្រិតខ្ពស់មួយ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់មានលទ្ធភាពជួយខ្លួនឯងផង និងជួយជាតិរបស់យើងផង»។ លោក គង់ វន បានថ្លែងបែបនេះជាមួយស្នាមញញឹមពីគេហដ្ឋានឈើរបស់ខ្លួន ដែលស្ថិតនៅសង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ។ បុរសចំណាស់រូបនេះ បន្តរៀបរាប់ដោយសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះ៖ «គ្មានសង្គមជាតិណាមួយរីកចម្រើនបាន ដោយគ្មានវត្តមានវិស័យអប់រំចូលរួមនោះទេ។ ជាក់ស្តែង ដូចជាប្រទេសជប៉ុនអ៊ីចឹង។ ជប៉ុន ជាប្រទេសគ្មានធនធានធម្មជាតិទេ តែសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមប្រទេសនេះរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ រហូតក្លាយជាប្រទេសមហាអំណាចពិភពលោកមួយបាន គឺដោយសារតែប្រព័ន្ធអប់រំប្រទេសនេះ គឺខ្លាំងមែនទែនតែម្តង»។ លើសពី កម្មវិធីសិក្សារបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា សាលារៀនមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុន បានផ្តល់ការអប់រំយ៉ាងល្អ ដល់សិស្សលើភាសាអង់គ្លេស ភាសាជប៉ុន និងការប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រជាដើម ពីសំណាក់លោកគ្រូ-អ្នកគ្រូ យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ ជាពិសេសទៅទៀត គឺសាលា បានផ្តល់ការរៀនបំប៉នបន្ថែម ដល់សិស្សដែលត្រៀមប្រលងយកសញ្ញាបត្របឋមសិក្សាថ្នាក់ទី៩ និងប្រលងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ រួមទាំងផ្តល់ឱកាសដល់សិស្សទៅទស្សនកិច្ចសិក្សា នៅប្រទេសជប៉ុនថែមទៀត។ សម្រាប់សិស្សក្រីក្រដែលរៀនសូត្រនៅសាលារៀននេះ ក្រៅពីទទួលប្រព័ន្ធការអប់រំដ៏ល្អប្រសើរហើយនោះ គឺទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភប្រចាំខែ រួមទាំងកន្លែងស្នាក់នៅ ក្នុងបរិវេណសាលាឥតគិតថ្លៃថែមទៀត។ សិស្សនៃវិទ្យាល័យមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុន សាលារៀនដែលកើតចេញពីសណ្តានចិត្តដ៏សប្បុរស របស់កូនអ្នកស្រែមា្នក់នេះ បានផ្តល់ការអប់រំដល់កូនខ្មែរ ពីមួយជំនាន់ ទៅមួយជំនាន់ រហូតដល់ ៦ ៥១៨នាក់ ដោយក្នុងនោះ មានសិស្សជាង ១ ៧០០នាក់ កំពុងរៀនក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០២១-២០២២។ បច្ចុប្បន្ន សិស្សដែលរៀននៅសាលាមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុននេះ ចាប់ពីថ្នាក់ទី៧ឡើង គឺមាន២៣ជំនាន់ ខណៈសិស្សដែលប្រលងចប់បាក់ឌុប គឺមាន១៧ជំនាន់។ បើតាមលោក គង់ វន សិស្សដែលអាចចូលរៀននៅសាលារៀនមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុននេះបាន ត្រូវឆ្លងការប្រលងដោយតម្លាភាព និងតឹងរឹងបំផុត ព្រោះសាលាមានលទ្ធភាពទទួលសិស្សបានត្រឹមប្រមាណ៤០០នាក់ ក្នុងមួយឆ្នាំ ខណៈមានសិស្សដាក់ពាក្យចូលរៀន មានរហូតជាង៨០០នាក់ឯណោះ។ «ខ្លឹមសារនៅក្នុងMOU [អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា] ជាមួយក្រសួងអប់រំ យើងបានបញ្ជាក់ថា សិស្សដែលអាចរៀននៅសាលាបាននេះ គឺជាសិស្សចាប់ពីថ្នាក់ទី៧ឡើង ហើយត្រូវតែធ្វើតេស្តប្រលងចូលរៀន។ បើយើងអត់តេស្តប្រលងចូលទេ តើយើងមានកន្លែងណាឱ្យសិស្សរៀន បើមួយឆ្នាំៗ មានសិស្សមិនតិចជាង៧០០ ទៅ៨០០នាក់ទេ បានដាក់ពាក្យចូលរៀនសាលាយើង»។ នេះជាការឡើងរបស់ស្ថាបនិកសាលារៀនមិត្តខ្មែរ-ជប៉ុន លោក គង់ វន។ លោក គង់ វន(ឈរនៅជួរមុខមិនពាក់ម៉ាស់) កំពុងឈរគោរពទង់ជាតិ នៅក្នុងបរិវេណវិទ្យាល័យមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុន សិស្សដែលរៀនចប់ពីសាលារៀននេះ ភាគច្រើន ទទួលបាននិទ្ទេសប្រលងបាក់ឌុបល្អប្រសើរ និងទទួលបានអាហារូបករណ៍ បន្តការសិក្សាលើជំនាញផ្សេងៗគ្នា នៅថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ អ្នកស្រី រិន សូរិយ៉ា ជាសាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យបរទេសមួយកន្លែង នៅរាជធានីភ្នំពេញ បានរំឭកថា បន្ទាប់ពីប្រលងបាក់ឌុបជាប់ អ្នកស្រី ទទួលបានអាហារូបករណ៍សិក្សាបរិញ្ញាបត្រផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកសិកម្ម នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម តាមរយៈមូលនិធិខ្មែរជំនួយការសិក្សា។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រ អ្នកស្រី ក៏ទទួលបានអាហារូបករណ៍ បន្តការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិត លើជំនាញជំងឺរុក្ខជាតិ នៅប្រទេសជប៉ុន ថែមទៀត។ «កាលនោះ បើសិនអត់មានសាលារៀនមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុនហ្នឹងទេ ខ្ញុំប្រហែលមិនអាចរៀនចប់វិទ្យាល័យ ឬបន្តសាកលវិទ្យាល័យទៀតបានទេ ព្រោះតែកម្រិតជីវភាពគ្រួសារខ្ញុំក្រីក្រ។ អាចនិយាយបានទៀតថា ការអប់រំនៅសាលារៀនផ្សេងៗ នៅមានកម្រិត ដែលធ្វើឱ្យយើងមិនមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ប្រលងបាក់ឌុបឱ្យជាប់ ឬក៏មិនមានសមត្ថភាព ក្នុងការទទួលអាហារូបករណ៍សិក្សា នៅសាកលវិទ្យាល័យ»។ អ្នកស្រី សូរិយ៉ា បានរៀបរាប់បែបនេះប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ។ សាលារៀនមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុននេះ គឺល្អមែនទែន សម្រាប់កូនខ្មែរនៅក្នុងខេត្តព្រៃវែងផ្ទាល់ ឬអ្នកនៅតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ ក្នុងការទទួលបានសិក្សាមួយដ៏ល្អប្រសើរ។ អតីតសិស្សជំនាន់ទី៥ នៃវិទ្យាល័យមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុន កាលពីឆ្នាំ២០០៩រូបនេះ បន្តថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំជឿថា ដរាបណា សាលារៀនហ្នឹងនៅតែបន្តដំណើរការ ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយដែលរស់នៅក្នុងស្រុក-ភូមិហ្នឹង គឺនឹងមានឱកាសច្រើនបន្តការសិក្សា និងមានជីវិតរស់នៅមួយដ៏ល្អប្រសើរ ដែលអាចជួយខ្លួនឯងបាន ជួយដល់ក្រុមគ្រួសារ ហើយចុងក្រោយ បន្តជួយដល់សង្គមបានថែមទៀត តាមរយៈការដោះបន្ទុករបស់សង្គមបានមួយផ្នែកផងដែរ»។ ពលិកម្មដើម្បីអនាគតយុវជនខ្មែរលើវិស័យអប់រំរបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យរូបនេះ គឺមានការទទួលស្គាល់ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដោយ សម្តេច ហ៊ុន បានផ្តល់មេដាយស្ថាបនាជាតិថ្នាក់លេខទី២ជូនលោក នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧។ មកដល់ចុងឆ្នាំ២០១៤ លោក គង់ វន ក៏ទទួលបានគ្រឿងឥស្សរិយយស គឺមេដាយប្រភេទ «The order of the Rising Sun, Gold Rays with Rosette» ពីព្រះចៅអធិរាជជប៉ុន ដែលទ្រង់ទទួលស្គាល់នូវការរួមចំណែកដ៏ធំធេងរបស់លោក គង់ វន ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ការអប់រំភាសាជប៉ុននៅកម្ពុជា និងពង្រឹងការយល់ដឹងគ្នាទៅវិញទៅមករវាងកម្ពុជានិងជប៉ុន។ ការលះបង់ និងខិតខំលើកស្ទួយវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជាមកនេះ លោក គង់ វន ក៏ទទួលបានគ្រឿងឥស្សរិយយស«មុនីសារាភ័ណ្ឌ» ថ្នាក់មហាសេរីឌ្ឍន៍ ពីព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ផងដែរ។ លោក គង់ វន មានវ័យ៨៥ឆ្នាំក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែបុរសចាស់វស្សារូបនេះ នៅតែមានកម្លាំងកាយនិងទឹកចិត្តដ៏ប្រពៃ ក្នុងការកៀរគរ រកជំនួយពីសប្បុរសជននានា បន្តកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ សម្រាប់គាំទ្រដល់ការសិក្សារបស់សិស្ស ឱ្យកាន់តែប្រសើរ។ «នៅពេលដែលខ្ញុំឃើញសិស្សចេញពីសាលាមិត្តខ្មែរ-ជប៉ុន រៀនចប់មានជំនាញច្បាស់លាស់ និងទទួលបានការកោតសរសើរពីសាលារៀនដទៃ គឺបានជំរុញទឹកចិត្តខ្ញុំឱ្យកាន់តែចង់ជួយដល់កូនខ្មែរ»។ លោក គង់ វន បន្តមានប្រសាសន៍ដោយហួសចិត្តនឹងខ្លួនឯង ក្នុងការលះបង់ជីវិតដើម្បីជាតិតាមរយៈវិស័យអប់រំយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ពេលខ្លះ ខ្ញុំកំពុងមិនស្រួលខ្លួន ឬវិលមុខជាដើម មានគេហៅទៅនិយាយ ទៅកាន់តែមនុស្ស៣០ ទៅ៤០នាក់ ក៏ខ្ញុំនៅតែមានកម្លាំងចិត្ត ក្នុងការនិយាយ ទៅកាន់អ្នកទាំងនោះដែរ។ ព្រោះខ្ញុំដាក់ចិត្តថា អ្វីដែលកំពុងនិយាយទៅកាន់អ្នកទាំងនោះ គឺដើម្បីរកលុយជួយជាតិខ្ញុំ។ អ៊ីចឹង! ទោះស្លាប់ ក៏ខ្ញុំសប្បាយចិត្ត ក្នុងការធ្វើអ្វីៗដើម្បីជាតិរបស់ខ្ញុំដែរ»។ លោក គង់ វន កំពុងពិនិត្យការងារជាមួយអតីតសិស្សនៃវិទ្យាល័យមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុន អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុន ដែលកំពុងមានវត្តមាន នៅស្រុកព្រះស្តេចនេះ គឺមានតម្លៃជាង២លានដុល្លារ ដែលកើតចេញពីការដើរផ្សព្វផ្សាយ និងរៃអង្គាសប្រាក់របស់ លោក គង់ វន ក្នុងរយៈពេលជិត៣០ឆ្នាំមកនេះ។ លើសពីកម្លាំងកាយចិត្ត លោកក៏បានចំណាយប្រាក់សន្សំផ្ទាល់ខ្លួន អស់ប្រមាណ៧ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីកសាងសាលារៀនសម្រាប់កូនខ្មែរផងដែរ។ សេចក្តីលោភលន់ក្នុងការជួយកូនខ្មែរនៅតែកើតមានក្នុងចិត្ត លោក គង់ វន ជានិច្ច ដោយលោកមានបំណងសង់បឋមសិក្សាថែមទៀត។ លោក បានរៀបរាប់ដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំចង់សង់បឋមសិក្សា សម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី៣ឡើង ដោយតម្រូវឱ្យធ្វើតេស្តចូលរៀនដែរ។ ហេតុអ្វីខ្ញុំចាស់ហើយ នៅតែខ្ញុំចង់សង់សាលានេះទៀត ក៏ព្រោះខ្ញុំចង់ធ្វើម៉េច ដើម្បីបង្កើនគុណភាពនៃការរៀនរបស់សិស្ស។ អ្វីដែលជាសារៈសំខាន់សម្រាប់ជីវិតខ្ញុំនោះ គឺខ្ញុំចង់ឱ្យសាលារៀនទាំងនោះ ក្លាយជា Supper School ដែលមានកម្រិតអប់រំខ្ពស់មែនទែន។ ខ្ញុំនៅតែមានឆន្ទៈធ្វើកិច្ចការនេះ បើទោះសព្វថ្ងៃខ្ញុំជរាក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំនៅសប្បាយចិត្ត ក្នុងការជួយដល់សង្គមជាតិខ្ញុំដែរ»។ លោក គង់ វន បន្តធ្វើកិច្ចការមួយចំនួនទៅតាមលទ្ធភាព ដើម្បីស្វែងរកជំនួយសង់បឋមសិក្សាចំនួន២ខ្នង នៅលើផ្ទៃដីទំនេររបស់ខ្លួន ដែលមានទទឹង៥០ម៉ែត្រ និងបណ្តោយប្រមាណ១៥០ម៉ែត្រទៀត នៃបរិវេណសាលាមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុន៕	៣០ឆ្នាំមកហើយ ដែលលោក គង់ វន បានដើរផ្សព្វផ្សាយ និងរៃអង្គាសថវិកាពីសប្បុរសជន ពិសេសពីមិត្តភក្តិជប៉ុន ដើម្បីបង្កើតសាលារៀន ឱ្យកូនខ្មែររាប់ពាន់នាក់ នៅខេត្តព្រៃវែង។ បច្ចុប្បន្ន ទោះបីជាលោកមានវ័យ៨៥ឆ្នាំក្តី តែលោកនៅបន្តធ្វើកិច្ចការនេះ ក្នុងឆន្ទៈចូលរួមអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា។ ការអប់រំ ជាទិសដៅស្នូលនៃជីវិតរបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យរូបនេះ ក្នុងការជួយទាញមនុស្សឱ្យចាកផុតពីភាពអវិជ្ជា ភាពក្រីក្រ ព្រមទាំងប្រែក្លាយមនុស្ស ឱ្យក្លាយធនធានដ៏ល្អប្រសើរសម្រាប់សង្គមជាតិ។
រដ្ឋសភា បានកំណត់យកថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧នេះ ជាកាលបរិច្ឆេទនៃការបើកសម័យប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋសភាលើកទី៨ នីតិកាលទី៥។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជនេះ រដ្ឋសភា បានប្រកាសទទួលលោក ជា វ៉ាត់ដេត ឲ្យធ្វើជាតំណាងរាស្ត្រជំនួស សម្តេច សុខ អាន។ សម្តេច ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា បានប្រកាសនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គថា ក្រោយរដ្ឋសភា ទទួលស្គាល់រួចហើយ លោក ជា វ៉ាន់ដេត ត្រូវទៅស្បថនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង មុននឹងក្លាយជាតំណាងរាស្ត្រជាផ្លូវការ។ ក្រោយពីសម្តេច សុខ អាន ដែលជាតំណាងរាស្ត្រប្រចាំនៅមណ្ឌលខេត្តតាកែវ ទទួលមរណភាព គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក៏បានបញ្ជូនសំណើទៅកាន់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ដើម្បីសុំដាក់លោក ជា វ៉ាន់ដេត ជំនួស។ បន្ទាប់មក គ.ជ.ប ក៏បន្តបញ្ជូនសំណើនេះ ទៅកាន់រដ្ឋសភា ដើម្បីសុំឲ្យទទួលស្គាល់ លោក ជា វ៉ាន់ដេត ជាតំណាងរាស្ត្រ ជំនួសសម្តេច សុខ អាន។ លោក ជា វ៉ាន់ដេត ទីប្រឹក្សារាជរដ្ឋាភិបាល និងជាប្រធានក្រុមការងារថ្នាក់ជាតិចុះជួយស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ គឺជាបេក្ខជនបម្រុងទីមួយរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានឈរឈ្មោះនៅមណ្ឌលខេត្តតាកែវ សម្រាប់ការអណត្តិទី៥។ ក្រៅពីការប្រកាសទទួលស្គាល់លោក ជា វ៉ាន់ដេត របៀបវារៈមួយចំនួនទៀត ក៏ត្រូវបានដាក់ជូនឲ្យកិច្ចប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋសភា អនុម័ត ផងដែរ។ របៀបវារៈទាំងនោះ មានដូចជា របាយការណ៍ ស្តីពីសកម្មភាពរបស់រដ្ឋសភាកន្លងមក និងសេចក្តីស្នើច្បាប់ស្តីពី វិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីលក្ខន្តិកៈមន្ត្រីរាជការនៃក្រុមនីតិប្បញ្ញត្តិ ជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំពេញអង្គនៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ រដ្ឋសភា ប្រកាសទទួលលោក ជា វ៉ាន់ដេត ជាបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រ ជំនួសសម្តេច សុខ អាន ដែលទើបទទួលមរណភាព។
អគ្គលេខាធិការបក្សភឿថៃ Phumtham Wechayachai នៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា បានទាមទារឲ្យគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតបញ្ចេញរូបមន្តដែលត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងការបែងចែងអាសនៈសភាចំនួន១៥០ សម្រាប់បេក្ខភាពសមាជិកសភាតាមបញ្ជីបក្ស (Party List) ។ លោក Phumtham អះអាងថា ការបញ្ចេញវិធីសាស្ត្របែងចែកនេះ នឹងជម្រះមន្ទិលសង្ស័យទាំងឡាយលើដំណើរការបោះឆ្នោតជាលើកដំបូងតាំងពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤ ។ បើតាមកាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ មន្ត្រីបក្សភឿថៃរូបនេះថែមទាំងលើកឡើងថា គណៈកម្មការខាងលើទំនងជាគ្មានរូបមន្តដើម្បីគណនាចំនួនសមាជិកសភាដែលបក្សនីមួយៗទទួលបានទៀតផង ដ្បិតក្បួនគណនាបានប្រែប្រួលភ្លាមៗរាល់ថ្ងៃទៀតផង។ លោក Phumtham បន្តថា បើគណៈកម្មការនេះ មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានទេ ការសង្ស័យជាច្រើនទៀតនឹងកើតឡើងជាមិនខាន ពិសេសក្លាយជាឧបករណ៍បក្សនយោបាយខ្លះ។ តាមពិតទៅ ក្រោយការបោះឆ្នោតបញ្ចប់ទៅនោះ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃបានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង។ ការបោះឆ្នោតលើកនេះ ត្រូវបានអង្គការតាមដានការបោះឆ្នោតមើលឃើញថា មិនត្រឹមត្រូវតាមស្តង់ដា មានករណីទិញសន្លឹកឆ្នោត និងបញ្ហាក្នុងពេលរាប់សន្លឹកឆ្នោតជាដើម។ គណៈកម្មការនេះ រងប្រតិកម្មកាន់តែខ្លាំងក្រោយពន្យារថ្ងៃប្រកាសលទ្ធផលមិនផ្លូវការជាច្រើន។ មកទល់ពេលនេះ គណៈកម្មការដដែល រងការទាមទារឲ្យចុះចេញទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា អាសនៈសភាថៃមានចំនួនសរុប៥០០ ហើយបែងចែកជាពីរផ្នែកសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែង។ អាសនៈចំនួន៣៥០ ត្រូវដាក់ឲ្យប្រជែងដោយបែងចែងទៅកាន់មណ្ឌលខេត្តនីមួយៗ ដោយខេត្តខ្លះមានអាសនៈច្រើន ឯខេត្តខ្លះទៀតមានអាសនៈតិច។ ចំណែកឯអាសនៈចំនួន១៥០ទៀត គឺត្រូវចែកតាមបញ្ជីឈ្មោះបក្ស។ បក្សដែលទទួលអាសនៈច្រើនពីការបោះឆ្នោតនៅតាមមណ្ឌល នឹងមិនអាចទទួលបានអាសនៈច្រើនពីការចែកអាសនៈតាមបញ្ជីបក្សឡើយ។ រូបមន្តខាងលើ រងការរិះគន់ថា មិនមានភាពប្រជាធិបតេយ្យ ដ្បិតធ្វើឲ្យបក្សធំៗមិនអាចទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនដូចមុនឡើយ។ វាអាចយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ក្រុមយោធាដែលចង់ទប់ស្កាត់បក្សភឿថៃពីការប្រមូលកៅអីសភាឲ្យច្រើនដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលដោយខ្លួនឯង។ ដោយសាររបៀបចែកអាសនៈថ្មីនេះហើយ បក្សភឿថៃ លែងទទួលបានអាសនៈសភាច្រើនដូចការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១១ ទៀតហើយ ហើយបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រដែលគាំទ្រលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ក៏ឈ្នះអាសនៈសភាច្រើនដែរ៕	បក្សភឿថៃស្និទ្ធអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រកូលថាក់ស៊ីន បានស្នើឲ្យគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃពន្យល់ពីរូបមន្តបែងចែងអាសនៈសភាចំនួន១៥០ ។ ក្រោមច្បាប់បោះឆ្នោតដែលសរសេរដោយរដ្ឋាភិបាលយោធា របៀបបែងចែកអាសនៈមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញខ្លាំង ដ្បិតអាសនៈសភាសរុប៥០០ ត្រូវដាក់បែងចែកតាមរបៀបពីរយ៉ាង។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សភឿថៃសង្ស័យថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតគ្មានរូបមន្តច្បាស់ទៀតផង។
អំឡុងទស្សនកិចនៅប៉េកាំង លោក Chris Hipkins នឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនភីង នាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ឈាំង និងប្រធានគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាប្រជាជនចិន ចាវ ឡឹជី។ «ខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំជួបជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំចិន តាមរយៈកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគីនានា ជុំវិញប្រធានបទដូចជា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខក្នុងតំបន់និងពិភពលោក សិទ្ធិមនុស្ស សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន នឹងត្រូវលើកយកមកពិភាក្សា»។ លោក Hipkins ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះក្រោយប្រកាសគម្រោងទៅចិន។ នូវែលសេឡង់ និងចិនមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មល្អប្រសើរជាមួយគ្នាតាមកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនូវែលសេឡង់-ចិនចូលជាធរមានតាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨។ ការនាំចេញរបស់នូវែលសេឡង់ទៅកាន់ចិនមានតម្លៃជាង១២,៨ពាន់លានដុល្លារ ឬមួយភាគបួននៃប្រាក់ចំណូលនាំចេញសរុបរបស់ប្រទេសនេះ។ មុនពេលមានជំងឺកូវីដ-១៩ ជនជាតិចិន ជាប្រភពភ្ញៀវទេសចរធំទីពីររបស់នូវែលសេឡង់ ដោយតាមពីក្រោយអូស្ត្រាលី។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ចិនបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៧វិញ ដោយសារការបិទខ្ទប់ព្រំដែនដែលបង្កដោយជំងឺកូវីដ-១៩ រវាងប្រទេសទាំងពីរ ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីនូវែលសេឡង់ Chris Hipkins នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចទៅចិនចាប់ពីថ្ងៃទី ២៥ ដល់ថ្ងៃទី ៣០ ខែមិថុនា។ លោកនឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូពាណិជ្ជកម្ម ដែលរួមមានក្រុមហ៊ុនធំៗ ហើយក៏នឹងជួបលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ផងដែរ។
លោក រ៉ាត់ រដ្ឋមុនី ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចថៃ ដោយមានកិច្ចសហការជាមួយក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា ចាប់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ នៅពេលដែលលោក និងអ្នកស្រី ឡុង គីមហ៊ាង ជាភរិយា កំពុងរៀបចំសុំទិដ្ឋាកា បន្តទៅប្រទេសទីបី (ហូឡង់)៕ អត្ថបទទាក់ទង ពលរដ្ឋខ្មែរម្នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងការផលិតវីដេអូឯកសារ«ម្តាយខ្ញុំលក់ខ្ញុំ»	ក្រោយបញ្ជូនពីថៃ មកដល់កម្ពុជា លោក រ៉ាត់ រដ្ឋមុនី អ្នកផលិតខ្សែវីដេអូ «ម្តាយខ្ញុំ លក់ខ្ញុំ» ក៏ត្រូវបានចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ សម្រេចយកទៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ន។ លោក លី សុផាណា អ្នកនាំពាក្យនៃអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានផ្តល់ព័ត៌មាននេះ ដល់អ្នកកាសែត តាមបណ្តាញទំនាក់ទំនងតេឡេក្រាម នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២0១៨។
អ្នកជំនាញពីទស្សនាវដ្តី Asiamoney កោតសរសើរយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះសមិទ្ធផលរបស់ធនាគារ ABA ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរអាជីវកម្មឌីជីថល, ការធ្វើទំនើបកម្មបណ្តាញឌីជីថលរបស់ខ្លួន, និងការអភិវឌ្ឍកម្មវិធី ABA Mobile ល្អផ្ដាច់គេដែលមានសេវាកម្ម និងមុខងារប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ ដូចជា ការដកប្រាក់ពីម៉ាស៊ីន ATM មិនចាំបាច់ប្រើកាត, ការចេញកាតនិម្មិតសម្រាប់ការទូទាត់អនឡាញ និង QR, ការជំរុញការប្រើប្រព័ន្ធទូទាត់អនឡាញ PayWay សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអេឡិកត្រូនិក, និងនវានុវត្តន៍មួយចំនួនទៀត។ «ធនាគារ ABA ចាប់យកឌីជីថលុបនីយកម្ម ច្រើនជាងធនាគារផ្សេងៗ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ធនាគារឌីជីថល គឺជាផ្នែកឈានមុខនៃធុរកិច្ចរបស់ខ្លួន ហើយវាអាស្រ័យលើ ABA Mobile។ សេវា E-Cash ដែលអាចដកប្រាក់តាមម៉ាស៊ីន ATM ដោយមិនចាំបាច់ប្រើកាត មានការប្រើប្រាស់ចំនួន 370,000 ដងក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ ភាពលេចធ្លោផ្សេងទៀតរបស់ធនាគារ រួមមាន មុខងារ ABA Pay សម្រាប់ការទូទាត់ដោយប្រើ QR និងមិនប្រើសាច់ប្រាក់ និងប្រព័ន្ធទូទាត់ពាណិជ្ជកម្មអេឡិកត្រូនិក PayWay»។ នេះបើយោងតាមនិពន្ធនាយករបស់ទស្សនាវដ្តី Asiamoney ដែលបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍ស្តីពីធនាគារ ABA ។ និពន្ធនាយករបស់ទស្សនាវដ្តី Asiamoney ក៏បានបន្ថែមទៀតថា ធនាគារ ABA នៅតែបន្តបន្ថែមមុខងារថ្មីៗជាច្រើនទៀត ដោយថ្មីៗនេះបានបន្ថែមមុខងារផ្ទេរប្រាក់អន្តរជាតិ ខណៈដែលខ្លួនកំពុងចាប់ដៃគូជាមួយប្រព័ន្ធទូទាត់អន្តរជាតិ គឺ AliPay និង UnionPay ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធទូទាត់តាម QR។ ដោយអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រ «ឌីជីថលជាអាទិភាព» ABA បានក្លាយជាធនាគារឈានមុខគេ ក្នុងវិស័យធនាគារ ដោយសារតែវិធីសាស្ត្រផ្តោតសំខាន់លើអតិថិជនរបស់ធនាគារ និងការចាប់ផ្ដើមមុនគេ សម្រាប់សេវាធនាគារតាមទូរស័ព្ទដៃ។ ធនាគារ បានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ហើយជាលទ្ធផល ធនាគារមានសមត្ថភាពលើសគេ នៅក្នុងឌីជីថលុបនីយកម្មហិរញ្ញវត្ថុ។ លោក Zokhir Rasulov នាយកផ្នែកឌីជីថលរបស់ធនាគារ ABA មានប្រសាសន៍ថា៖«យើងមានភាពរីករាយ ដែលត្រូវបានប្រសិទ្ធនាម ជាធនាគារឌីជីថលឆ្នើមជាងគេនៅកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ 2019 »។ ពានរង្វាន់នេះបង្ហាញថា យើងកំពុងដើរលើផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវ ក្នុងការអភិវឌ្ឍផលិតផលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ទំនើប ដែលផ្តោតលើអតិថិជនជាចម្បង ដើម្បីផ្ដល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជីវកម្មនានា របស់កម្ពុជា ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យា។ វាជាតថភាពមួយ ដែលថាកម្មវិធី ABA Mobile ជាជម្រើសទីមួយសម្រាប់រូបវន្តបុគ្គល និងអាជីវកម្មនានាភាគច្រើនបំផុតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែសុវត្ថិភាព, សមត្ថភាព, និងបទពិសោធក្នុងការប្រើកម្មវិធីនេះ។ តែរយៈពេលមួយឆ្នាំ ចំនួនអតិថិជនប្រើកម្មវិធីទូរស័ព្ទរបស់យើង បានកើនឡើងលើសទ្វេដង។ យើងកំពុងបន្តប្រឹងប្រែង អភិវឌ្ឍផលិតផល និងកម្មវិធីឌីជីថលដទៃទៀត ដើម្បីធ្វើឲ្យជីវិតហិរញ្ញវត្ថុរបស់អតិថិជន កាន់តែមានភាពងាយស្រួលឡើង»។ ធនាគារ ABA មានទ្រព្យសកម្មសរុប 4.35 ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក (គិតត្រឹមថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2019) និងបម្រើសេវាជូនអតិថិជនច្រើនជាង 730,000 នាក់ តាមរយៈបណ្តាញដ៏ទូលំទូលាយ ដែលមានសាខាចំនួន 77, ម៉ាស៊ីនស្វ័យសេវា ជាង 550, សេវាធនាគារអនឡាញ និងធនាគារតាមទូរស័ព្ទដ៏ទំនើប។ ជំហរនាំមុខគេរបស់ធនាគារក្នុងវិស័យធនាគារឌីជីថល និងធនាគារតាមទូរស័ព្ទដៃ ព្រមទាំងកំណើនដ៏រឹងមាំគ្រប់ផ្នែក នៃធុរកិច្ចរបស់ខ្លួន បានធ្វើឲ្យធនាគារទទួលបានការដំឡើងចំណាត់ថ្នាក់ឥណទាន ដល់ «B+» ជាមួយទស្សនវិស័យ «ស្ថិរភាព» ពីភ្នាក់ងារវាយតម្លៃឥណទាន Standard & Poors (S&P) Global Ratings ក្នុងឆ្នាំនេះ។៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ធនាគារ ABA ដែលជាបុត្រសម្ពន្ធរបស់ធនាគារជាតិកាណាដា ប្រកាសនាថ្ងៃនេះថា ខ្លួនទទួលបានពាន «ធនាគារឌីជីថលឆ្នើមជាងគេនៅកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ2019» ពីទស្សនាវដ្តី Asiamoney ដែលជាទស្សនាវដ្តីថ្នាក់តំបន់ របស់ Euromoney ដែលជាគ្រឹះស្ថានផ្សព្វផ្សាយហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ។ ពានរង្វាន់នេះ ត្រូវបានប្រគល់ជូនធនាគារ ABA សម្រាប់ឥទ្ធិពលគ្របដណ្ដប់ផ្នែកឌីជីថល នៅក្នុងវិស័យធនាគារ, ការពង្រីកបណ្ដាញសាខា, និងបង្អែកដ៏រឹងមាំពីធនាគារជាតិកាណាដា។
បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ការសាងសង់ផ្លូវ៥០Cនេះ មានប្រវែង ៥៨គីឡូម៉ែត្រ ដោយយគ្រោងចំណាយថវិកាសរុបប្រមាណ ២៥០លានដុល្លារអាម៉េរិក ។ ក្នុងប្រវែងផ្លូវ ៥៨គីឡូម៉ែត្រនោះ មានស្ពានប្រវែងប្រមាណ ៣.៣គីឡូម៉ែត្រ ឆ្លងកាត់បឹងទន្លេសាប និងដែលជាស្ពានវែងជាងគេនៅកម្ពុជាផងដែរ។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ទឹកប្រាក់ទាំងអស់ តាមតម្លៃប៉ានស្មានប្រហែលជាង ២៥០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាម៉េរិក បែងចែក (លើ)ផ្លូវ ប្រហែលជាង១៥០(លានដុល្លារ)។ ស្ពានប្រហែល ១០០(លានដុល្លារ) » ។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានបន្ថែមថា គម្រោងផ្លូវ៥០Cនេះ នឹងជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់រវាងខេត្តទាំង២ និងបណ្តាខេត្តជុំវិញ៕ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ដែលបានចុះពិនិត្យកំពង់ផែពហុបំណងនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ រូបភាព៖ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គ្រោងសាងសង់ផ្លូវ៥០C ប្រវែង៥៨គីឡូម៉ែត្រ ដែលតភ្ជាប់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងខេត្តកំពង់ធំ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានប្រកាសពីគម្រោងនេះ នៅក្នុងពេលចុះពិនិត្យទីតាំងគម្រោងសាងសង់កំពង់ផែពហុបំណង និងមណ្ឌលភស្តុភារកម្មកំពង់ឆ្នាំង ស្ថិតក្នុងស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ថ្ងៃទី៩មីនា។
មុខបរិវេណខាងក្នុងសណ្ឋាគារ ដឺ ហ្ក្រេត ឌ្យូក ភ្នំពេញ (THE GREAT DUKE PHNOM PENH) នៅថ្ងៃទី៤វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩នេះ មានការប្រមូលផ្ដុំបុគ្គលិកជាង១០០នាក់ តវ៉ាឲ្យម្ចាស់សណ្ឋាគារបើកប្រាក់ឈ្នួលខែតុលា។ ប្រសិនបើគ្មានដំណោះស្រាយទេ បុគ្គលិកនឹងចេញតវ៉ានៅតាមបណ្ដោយផ្លូវម៉ៅសេទុង និងបន្តតវ៉ាដល់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។ នេះបើតាមលោក ទូច កុសល ប្រធានសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍នៅសណ្ឋាគារ ដឺ ហ្ក្រេត ឌ្យូក ភ្នំពេញ ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី៤វិច្ឆិកានេះ លោក ទូច កុសល បាននិយាយដូច្នេះថា៖«យើងបានទាក់ទងទៅក្រសួងការងារ កាលពីថ្ងៃទី១ និងទី២វិច្ឆិកា ហើយក្រសួងថា នឹងជួយដោះស្រាយ ប៉ុន្តែដល់ថ្ងៃទី៤ វិច្ឆិកា នៅតែមិនទាន់ឃើញមានដំណោះស្រាយណាមួយឡើយ។ ដូច្នេះទើបបុគ្គលិក ប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ា»។ ជាបុគ្គលិកផ្នែកទទួលកក់បន្ទប់ម្នាក់ នៅសណ្ឋាគារ ដឺ ហ្ក្រេត ឌ្យូក ភ្នំពេញ សុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះអះអាងថា ការបើកប្រាក់ខែយឺតយ៉ាវ ធ្វើឲ្យពួកគាត់ជួបបញ្ហាជាច្រើន ដូចជា បញ្ហាបង់ថ្លៃផ្ទះ ចំណាយប្រចាំថ្ងៃទាំងខ្លួនឯងនិងកូនៗ ព្រមទាំងបញ្ហាបង់ប្រាក់ជំពាក់ទៅធនាគារមិនទាន់ពេលកំណត់។ បុគ្គលិគជាង១០ឆ្នាំ ផ្នែកទទួលកក់បន្ទប់រូបនេះថា បុគ្គលិកទាំងអស់ ស្នើដល់ក្រសួងការងារជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ បន្ទាប់ពីការតវ៉ាពេលព្រឹកនោះ នៅម៉ោង១រសៀលនេះ ក្រសួងការងារបានជួយសម្របសម្រួលជាមួយម្ចាស់សណ្ឋាគារ ដោយព្រមព្រៀមថា បើកប្រាក់ឈ្នួលបុគ្គលិក ដែលមានប្រាក់ឈ្នួលចាប់ពីជាង១០០ទៅ២០០ដុល្លារ នៅម៉ោង២រសៀលក្នុងថ្ងៃទី៤ វិច្ឆិកានេះ។ ចំណែកបុគ្គលិក ដែលមានប្រាក់ឈ្នួលចាប់ពីជាង៣០០ទៅ១០០០ដុល្លារ បើកនៅម៉ោង៤រសៀល។ នេះជាបញ្ជាក់របស់ លោក ទូច កុសល ប្រធានសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍នៅសណ្ឋាគារ ដឺ ហ្ក្រេត ឌ្យូក ភ្នំពេញ ដោយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាយឺតយ៉ាវប្រាក់ឈ្នួលនេះ ទាល់តែបុគ្គលិកធ្វើការស្នើរសុំឬតវ៉ា ទើបមានដំណោះស្រាយ ហើយម្ចាស់សណ្ឋាគារ តែងតែសន្យានឹងមាត់ អំឡុងពេលសម្របសម្រួល។ កាលពីថ្ងៃទី៣ កញ្ញាកន្លងមក ក្រសួងការងារ ក៏ធ្លាប់បានជួយសម្របសម្រួលការបើកប្រាក់ខែនេះដែរ ហើយថែមទាំងប្រាប់ដល់បុគ្គលិកថា ពេលជួបរឿងប្រាក់ឈ្នួលយឺតយ៉ាវត្រូវទាក់ទងទៅក្រសួងកាងារ ដើម្បីក្រសួងដោះស្រាយជាម្ចាស់សណ្ឋាគារ។ សណ្ឋាគារ ដឺ ហ្គ្រេតឌ្យូក ស្ថិតតាមបណ្ដោយផ្លូវមុនីរ៉េតនិងម្ខាងទៀតតាមបណ្ដោយផ្លូវម៉ៅសេទុង ក្បែរភ្លើងស្តុបផ្សារដើមគ ជាអតីតសណ្ឋាគារ Intercontinental ។ សណ្ឋាគារនេះ បានប្ដូរឈ្មោះ នៅថ្ងៃទី១ មករា ឆ្នាំ២០១៨ ក្រោយពេលបានផ្លាស់ប្ដូរថៅកែ។ ប៉ុន្តែបុគ្គលិកសណ្ឋាគារនេះភាគច្រើន មានអតីតភាពការងារយូរឆ្នាំ តាំងពីនៅជាសណ្ឋាគារ Intercontinental មកម្ល៉េះ។ នេះបើតាមលោក ទូច កុសល ដែលបានបន្ថែមថា បុគ្គលិកសណ្ឋាគារ ដឺ ហ្គ្រេតឌ្យូក មានជាង២០០នាក់ ៕	បុគ្គលិកសណ្ឋាគារ ដឺ ហ្ក្រេត ឌ្យូក ភ្នំពេញ (THE GREAT DUKE PHNOM PENH) ប្រមាណ១០០នាក់ បានតវ៉ាសុំប្រើឈ្មួលប្រចាំខែតុលា និងទាមទារឲ្យបើកប្រាក់ឈ្នួលទៀងទាត់សម្រាប់ពួកគេ។ នេះគឺជាលើកទី៤ហើយ ដែលបុគ្គលិកសណ្ឋាគារមួយនេះ នាំគ្នាតវ៉ាដោយសារបញ្ហាបើកប្រាក់ឈ្នួលមិនទៀងទាត់។ បន្ទាប់ពីតវ៉ានៅព្រឹកថ្ងៃទី៤វិច្ឆិកា ម្ចាស់សណ្ឋាគារព្រមពៀងបើកប្រាក់ឈ្នួលនៅរសៀល។
ជំនួបជើងទី២នៅកីឡដ្ឋាន Olimpico នារាត្រីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ម្ចាស់ផ្ទះ Roma អាចដណ្តើមបានជ័យជម្នះលើក្រុមភ្ញៀវក្នុងលទ្ធផល ៣-២ វិញ។ ៣គ្រាប់របស់ម្ចាស់ផ្ទះសម្រេចបានដោយ Edin Dzeko និង Bryan Cristante ខណៈ១គ្រាប់ទៀតតាមរយៈបាល់ចូលទីខ្លួនឯងរបស់ Alex Telles ខ្សែការពារ Man Utd។ Edinson Cavani ស៊ុតពីរគ្រាប់ម្នាក់ឯងសម្រាប់បិសាចក្រហម។ យ៉ាងណាក៏ដោយលទ្ធផលជើងទី២នេះ មិនអាចជួយ Roma ឈានទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រឡើយ។ កាលពីជើងទី១ Man Utd បានឈ្នះ ៦-២ ដូច្នេះសរុបលទ្ធផលទាំងពីរជើងក្រុមអង់គ្លេសឈ្នះក្រុមអ៊ីតាលី ៨-៤។ នេះជាការឈានដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Europa League ជាលើកទី២របស់ Man Utd បន្ទាប់ពីពួកគេឈ្នះជើងឯកលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៧ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Jose Mourinho។ Man Utd ដែលមានលោក Ole Gunnar Solskjaer ជាអ្នកចាត់ការទូទៅ នឹងត្រូវឡើងទៅដណ្តើមពានលំដាប់ទី២អឺរ៉ុបនេះនៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា នាទីក្រុង Gdansk ប្រទេសប៉ូឡូញជាមួយ Villarreal ដែលទម្លាក់ Arsenal នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ Villarreal ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Unai Emery ដែលមានបទពិសោធន៍ក្រាសក្រៃជាមួយពានរង្វាន់នេះ បានជួយក្រុមអេស្ប៉ាញយកឈ្នះក្រុមចាស់របស់ខ្លួន Arsenal ក្នុងលទ្ធផលសរុបទាំងពីរជើង ២-១។ សម្រាប់ជើងទី២នៅកីឡដ្ឋាន Emirate កាំភ្លើងធំ និង Villarreal បញ្ចប់ទៅដោយគ្មានគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីគ្នា៕	Manchester United ឡើងទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ UEFA Europa League បើទោះចាញ់ Roma នៅជើងទី២ វគ្គ៤ក្រុមចុងក្រោយដោយលទ្ធផល ៣-២។ Villarreal នឹងត្រូវដណ្តើមពានរង្វាន់លំដាប់ទី២អឺរ៉ុបជាមួយ Man Utd ក្រោយឈ្នះ Arsenal ក្នុងលទ្ធផលទាំងពីរជើង ២-១។
ក្រសួងមិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់នោះឡើយ ប៉ុន្តែសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងក្រោយដែលភរិយាអគ្គនាយកពន្ធនាគារ បានតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ក្រោយមកស្វាមី និងមនុស្ស៤នាក់ទៀត ក៏មានវិជ្ជមានជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា បានប្រកាសផ្អាកដំណើរការសិក្សា សាលាអន្តរទ្វីបអាមេរិកកាំងសាខាចាក់អង្រែ រយៈពេល២សប្ដាហ៍។ បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ ក្រសួងអប់រំ ដើម្បីចៀសវាងការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ចូលក្នុងសាលារៀន និងរីករាលដាលក្នុងសហគមន៍ ក្រសួងអប់រំសម្រេចផ្អាកការសិក្សាសាលាអន្តរទ្វីបអាមេរិកកាំងសាខាចាក់អង្រែ រយៈពេល២សប្ដាហ៍ ប៉ុន្តែត្រូវបន្តរៀន និងបង្រៀនតាមអនឡាញ។ លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ បានបញ្ជាក់ថា សាលាដែលបានផ្អាកដំណើរការនេះ បានប្រឡងឌីប្លូមកាលពីថ្ងៃទី៣ សីហារួចហើយ ដូចនេះ ការផ្អាកដំណើរការសិក្សានេះ មិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការប្រឡងរបស់សិស្សនោះឡើយ។ ក្រសួងអប់រំ ក៏ណែនាំឱ្យ បុគ្គលិកអប់រំ មាតាបិតា សិស្សានុសិស្សពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឹះស្ថានសិក្សានេះ ត្រូវបន្តតាមដានសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួន ហើយក្នុងករណីមានការសង្ស័យ ត្រូវទំនាក់ទំនងទៅខាងក្រសួងសុខាភិបាល៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាលបានសម្រេចយកទីតាំងបរិវេណមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត សម្រាប់ការធ្វើតេស្តវត្ថុសំណាកសិក្សានុសិស្ស និងគ្រូបង្រៀនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងករណីភរិយាអគ្គនាយកពន្ធនាគារដែលរកឃើញវិជ្ជមាន COVID-19 កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា។
ប្រធានាធិបតីចិនលោកស៊ី ជីន ពីង និងសមភាគីរុស្ស៊ីលោកវ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីនបានជួបសន្ទនាគ្នាតាមទូរស័ព្ទក្នុងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៨ កុម្ភៈ។ លទ្ធផលនៃកិច្ចសន្ទនាត្រូវបានទីប្រឹក្សាការទូតវិមានក្រេមឡាំងលោក Yuri Oushakov ប្រាប់ឲ្យដឹងថា លោកស៊ី និងលោកពូទីនបានសម្តែងជំហរច្រានចោលនយោបាយអាមេរិកដែលជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋដទៃ។ តាមលោក Yuri Oushakov មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរយល់ច្បាស់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកលើកយកទៅអនុវត្តនូវនយោបាយរារាំងដំណើរទៅមុខរបស់ចិន និងរុស្ស៊ី។ នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនារយៈពេល ១ម៉ោងក្នុងស្មារតីមិត្តភាព លោកពូទីន និងលោកស៊ីបានបញ្ជាក់ថា ក្រុងមូស្គូ និងក្រុងប៉េកាំងគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងបញ្ហាណាដែលជាគន្លឹះនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ជាតិរៀងៗខ្លួន។ ចំណែកទូរទស្សន៍រដ្ឋចិនឈ្មោះ CCTV ក៏បានផ្សាយពីកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទរវាងលោកស៊ី និងលោកពូទីនដែរ។ តាម CCTV មេដឹកនាំទាំងពីរបាននិយាយទៅកាន់គ្នាទៅវិញទៅមកដោយបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរត្រូវតែប្រឆាំងនឹងការលូកដៃជ្រៀតជ្រែកពីបរទេសដោយមិននិយាយចំឈ្មោះសហររដ្ឋអាមេរិកទេ។ គួរបញ្ជាក់ថា ចិននិងរុស្ស៊ីតែងបរិហារជារឿយៗនូវការលូកដៃជ្រៀតជ្រែកពីក្រៅដែលខ្លួនជាអ្នករងគ្រោះ ពិសេសពីពួកប្រទេសបស្ចិមលោក ទោះជារឿងកោះតៃវ៉ាន់ ឬរឿងរុស្ស៊ីវាយលុកនៅអ៊ុយក្រែន។ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន CCTV ដដែរ លោកស៊ី ជីនពីង និងលោក វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីនបានប្តេជ្ញាធ្វើការដោយសហការគ្នាយ៉ាងស្អិតរមួតតាមវិធីយុទ្ធសាស្ត្រតែម្តង។ លោកស៊ីបានគូសបញ្ជាក់ប្រាប់លោកពូទីនថា ចិន និងរុស្ស៊ីត្រូវតែការពារអធិបតេយ្យភាព សន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍នៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសរៀងៗខ្លួន និងប្រឆាំងប្តូរប្តេជ្ញទល់នឹងការជ្រៀតជ្រែកពីកម្លាំងខាងក្រៅចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ការសន្ទនាតាមទូរសព្ទរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរក៏មានការជូនពរឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំចិនដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី ១០ កុម្ភៈ។ គួរបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីដែលត្រូវបានបស្ចិមលោកកាត់ផ្តាច់ដោយសារសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែនកំពុងរំពឹងខ្លាំងលើក្រុមប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន ពិសេសចិនតែម្តង។ ចិន និងរុស្ស៊ីមានមហិច្ឆតាដូចគ្នាក្នុងការឈានទៅកាត់កាត់បន្ថយអនុត្តរភាពអាមេរិកលើកិច្ចការពិភពលោក។ ចិនបានបង្ហាញឲ្យឃើញពីការផ្គាប់ចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះរុស្ស៊ីទាក់ទងនឹងប្រតិបត្តិការវាយលុករបស់រុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែន។ ពិតណាស់នៅក្នុងសំណុំរឿងនេះ ចិនធ្លាប់បានអំពាវនាវឲ្យគោរពបូរណភាពដែនដីនៃគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ រួមទាំងប្រទេសអ៊ុយក្រែនផង។ តែចិនមិនដែលបានថ្កោលទោសរុស្ស៊ីជាសាធារណៈនៅក្នុងសង្រ្គាមរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក ស៊ីបានសង្កត់ធ្ងន់ប្រាប់លោកពូទីនថា ចិនត្រៀមធ្វើការងារជាមួយរុស្ស៊ីដើម្បីពង្រឹងការសម្របសម្រួលពហុភាគីអន្តរជាតិ អនុវត្តគោលការណ៍ពហុប៉ូលនិយម និងការពារពិភពលោកពហុប៉ូលស្មើភាពគ្នា៕	ដោយ៖កែវ ឆាយា /RFI ខេមរភាសា
ការធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺ COVID-19 អភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុន BioNTech នឹងធ្វើទៅលើមនុស្សដែលមានសុខភាពល្អចំនួន២០០នាក់ មានអាយុចាប់ពី១៨ ទៅដល់៥៥ឆ្នាំ។ ចំណែកឯ នៅដំណាក់កាលទី២ គេនឹងធ្វើតេស្តទៅលើមនុស្សបន្ថែមទៀត ក្នុងនោះក៏មានផងដែរ អ្នកដែលប្រឈមមុខខ្ពស់ទៅនឹងជំងឺ។ នេះយោងតាមវិទ្យាស្ថាន Paul-Ehrlich ដែលជានិយ័តករវ៉ាក់សាំងអាល្លឺម៉ង់។ ក្រុមហ៊ុនBioNTech កំពុងអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងមួយ ដែលមានឈ្មោះ BNT162 ជាមួយនឹងដៃគូដែលជាក្រុមហ៊ុនឱសថយក្ស Pfizer ។ វ៉ាក់សាំងប្រភេទនេះ ក៏មានគម្រោងធ្វើតេស្តនៅសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ បន្ទាប់ពីទទួលការអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើតេស្តនៅលើមនុស្ស។ ចំណែកឯវិទ្យាស្ថាន Paul-Ehrlich បាននិយាយថា ការធ្វើតេស្តនេះជា ជំហានយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើឲ្យវ៉ាក់សាំងអាចប្រើប្រាស់បានកាន់តែឆាប់តាមតែអាចធ្វើទៅបាន។ អង្គភាពគ្រប់គ្រងឱសថដដែលនេះបន្ថែមទៀតថា ការអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងលើមនុស្សនេះ ធ្វើឡើងក្រោយការពិនិត្យយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នទៅលើសក្តានុភាពចំណេញ និងគ្រោះថ្នាក់នៃប្រភេទវ៉ាក់សាំងនីមួយៗ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី វិទ្យាស្ថានខាងលើ និងអ្នកអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងមិនបានបញ្ជាក់ពីពេលវេលានៃការចាប់ផ្តើមធ្វើតេស្តឡើយ។ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុន BioNTech បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ពួកគេនឹងចាប់ផ្តើមនាពេលឆាប់ៗនេះ និងមុនការរំពឹងទុកទៅទៀត។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា អាល្លឺម៉ង់ជាប្រទេសទី៤ ហើយដែលអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងCOVID-19ទៅលើមនុស្ស។ ចំណែកឯប្រទេស៣ដំបូងមានសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងរុស្ស៉ី៕	និយ័តករវ៉ាក់សាំងអាល្លឺម៉ង់ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសា បានអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺ COVID-19 នៅលើមនុស្ស។ វ៉ាក់សាំងដែលទទួលបានការអនុញ្ញាតនោះ អភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនជីវបច្ចេកវិទ្យាអាល្លឺម៉ង់ឈ្មោះ BioNTech ។
បន្ទាប់ពីទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងកៀវ ប្រមុខការទូតអាល្លឺម៉ង់ Annalena Baerbock បានបន្តទស្សនកិច្ចនៅក្រុងមូស្គូនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ដើម្បីជួបជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ី លោក Sergey Lavrov ជុំវិញវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែន។ លោកស្រី Baerbock បានរិះគន់សកម្មភាពរុស្ស៊ីដែលធ្វើឱ្យអ៊ុយក្រែនបារម្ភ។ «ការពង្រាយទ័ពរបស់រុស្ស៊ី នៅក្បែរអ៊ុយក្រែន មិនមានហេតុផលសក្តិសមឡើយ»។ លោកស្រី Baerbock ថ្លែងបែបនេះក្រោយជំនួបជាមួយលោក Lavrov ដោយបន្ថែមថា វាពិបាកណាស់ បើមិនចាត់ទុកការប្រមូលផ្តុំទ័ពនោះ ជាការគំរាមកំហែង។ កន្លងមក រុស្ស៊ី បានការពារការប្រមូលផ្តុំទ័ពខ្លួនក្បែរព្រំដែនអ៊ុយក្រែនថា បង្ការការហានិភ័យជាច្រើនពីអ៊ុយក្រែន និងសកម្មភាពរករឿងពីសំណាក់នាវាចម្បាំងអាម៉េរិកនៅក្នុងសមុទ្រខ្មៅ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នា ប្រមុខការទូតអាល្លឺម៉ង់ បានបន្តថា សន្តិសុខនៅលើដែនដីអឺរ៉ុប នឹងមិនមានឡើយ ប្រសិនបើមិនមានវិធានការមួយចំនួន សម្រាប់ឱ្យប្រទេសនីមួយៗ គោរពតាម។ លោកស្រី Baerbock បានព្រមានថា អាល្លឺម៉ង់គ្មានជម្រើសឡើយ ក្រៅពីតាមដានស្ថានការណ៍ បើទោះត្រូវខាតបង់តម្លៃសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ក៏ដោយ។ ក្នុងន័យនេះ អាល្លឺម៉ង់ អាចនឹងដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ី ប្រសិនបើការឈ្លានពានណាមួយកើតឡើងលើអ៊ុយក្រែន។ លោកស្រី ក៏អំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចចរចាចតុភាគី Normandy ដែរ។ កិច្ចចរចាទម្រង់ Normandy បានចាប់ផ្តើមឡើង ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ នៅពេលដែលរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនលើកដំបូង។ ជាការឆ្លើយតប សមភាគីរុស្ស៊ី លោក Lavrov បានយល់ថា កិច្ចចរចា បានបង្ហាញពីភាពយឺតយ៉ាវ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីរូបនេះ ក៏បានជំរុញឱ្យអាល្លឺម៉ង់ ដាក់សម្ពាធលើអ៊ុយក្រែនផងដែរដើម្បីឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រទេសមួយនេះ គោរពតាមកិច្ចចរចាដែលមានពីមុនមក។ ស្របគ្នានឹងដំណើរទស្សនកិច្ចខាងលើ អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ លោក Olaf Scholz បានព្រមានថា អាល្លឺម៉ង់ អាចផ្អាកគម្រោង Nord Stream 2 ដែលជាគម្រោងបំពង់នាំឧស្ម័នធម្មជាតិមកលក់នៅប្រទេសអឺរ៉ុប ប្រសិនបើរុស្ស៊ី ហ៊ានឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ នេះមិនមានជាលើកទីមួយឡើយ ដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងបែរឡាំង ព្រមានលើក្រុងមូស្គូ ជុំវិញគម្រោង Nord Stream 2។ គួររំលឹកថា ក្នុងទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងកៀវ លោកស្រី Baerbock ប្រកាសថា អាល្លឺម៉ង់ នឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាងក្នុងការធានាសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន។ រាល់ការវាយប្រហារលើអ៊ុយក្រែន នឹងនាំឱ្យមានផលវិបាកធ្ងន់លើប្រទេសឈ្លានពាន៕	ការប្រមូលផ្តុំទ័ពពីសំណាក់រុស្ស៊ីជាង១០ម៉ឺននាក់ នៅក្បែរព្រំដែនអ៊ុយក្រែន មិនមានហេតុផលសមរម្យឡើយ ហើយនោះ ជាការគំរាមកំហែង។ លោកស្រី Annalena Baerbock រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់ និយាយច្បាស់ៗបែបនេះចំពោះមុខសមភាគីរុស្ស៊ី។ លោកស្រីបន្ថែមថា អឺរ៉ុប នឹងមិនមានសន្តិសុខឡើយ ប្រសិនបើគ្មានវិធានការសម្រាប់ប្រទេសនីមួយៗគោរពតាមទេនោះ។
អាស្រ័យហេតុនេះក្រុមអាជីវករដែលជាម្ចាស់តូបជាង៣០០តូប ក្នុងចំណោមតូបឆេះជាង៦០០តូប សុំឲ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីជួយថវិកាដល់ពួកគាត់ ដើម្បីមានប្រាក់រកស៊ី ចិញ្ចឹមកូនឡើងវិញ។ សូមទស្សនាការអំពាវនាវរបស់ក្រុមអាជីវករនៅផ្សារច្បារអំពៅដូចតទៅ៖	ក្រោយពីបានស្នើដល់មន្ត្រីអាជ្ញាធរខណ្ឌឲ្យជួយសាងសង់ផ្សារឡើងវិញ អាជីវករ ដែលត្រូវភ្លើងឆេះតូប និងសម្ភារទាំងស្រុងក៏បានសុំអន្តរាគមន៍ពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីសុំដើមទុនខ្លះដើម្បីបើកអាជីវកម្មបន្ត។ ក្រុមអាជីវករទាំងនោះបានអះអាងថា សម្ភារទាំងនោះត្រូវខ្ចីដើមទុនពីធនាគារ ឬយកទំនិញពីក្រុមហ៊ុនមកលក់ តែនៅពេលភ្លើងចេះបែបនេះ ពួកគាត់មិនមានប្រាក់សម្រាប់សងទៅធនាគារ ឬក្រុមហ៊ុនវិញភ្លាមៗនោះទេ ហើយថែមទាំងមិនមានប្រាក់ដើម្បីយកទំនិញមកលក់ជាថ្មីទៀតនោះដែរ។
កម្ពុជាមានអ្នកកើតជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន១២២នាក់ និងជាសះស្បើយអស់ ១២០នាក់ហើយ ឬស្មើនឹង៩៩.៣៦ភាគរយ។ អ្នកសះស្បើយទាំង១២០នាក់ រួមមាន ស្រី៣៧នាក់ និងប្រុស៨២ នាក់ ក្នុងនោះជនជាតិចិនចំនួន៣នាក់,អង់គ្លេស ៥នាក់,អាមេរិកាំង២នាក់,បែលហ្សិក១នាក់,បារាំង៤០នាក់,ម៉ាឡេស៊ី១៣នាក់,កាណាដា២នាក់,វៀតណាម៣នាក់,ឥណ្ឌូណេស៊ី២នាក់ និងជនជាតិខ្មែរ ៤៩នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី៣ ឧសភានេះ ក្រសួងសុខាភិបាល បានប្រកាសថាមិនមានរកឃើញករណីឆ្លងថ្មីនៃជំងឺកូវីដ-១៩នោះទេ។ កម្ពុជាគ្មានករណីឆ្លងថ្មីនៃ ៣សប្តាហ៍ជាប់គ្នាហើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងក៏បញ្ជាក់ថាមិនទាន់មានអ្នកសះស្បើយបន្ថែមដែរ។ អ្នកជំងឺនៅសល់២នាក់ទៀតប៉ុណ្ណោះ។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថៃ Cholnan Srikaew បាននិយាយថា ស្ថានភាពប្រជាសាស្រ្តបានឈានដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ។ ចំនួនទារកទើបកើតបានធ្លាក់ចុះពីជាង១លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំចន្លោះឆ្នាំ១៩៦៣ ដល់ឆ្នាំ ១៩៨៣ មកត្រឹមតែជាង៤៨៥ពាន់នាក់ ខណៈពេលដែលមានការស្លាប់មានចំនួន ៥៥០ ០៤២នាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ រឿងនេះបណ្តាលឱ្យមានការថយចុះចំនួនប្រជាជនសរុបចំនួន ៦៤ពាន់នាក់នៅឆ្នាំនេះ។ យោងតាមអ្នកជំនាញខាងប្រជាសាស្រ្ត Kue Wongbunsin ប្រជាជនសរុបរបស់ថៃនឹងថយចុះពី ៦៦លាននាក់ទៅ ៣៣លាននាក់នៅឆ្នាំ ២០៨៣ ។ ចំនួនមនុស្សដែលមានអាយុធ្វើការចន្លោះពី ១៥ឆ្នាំទៅ ៦៤ឆ្នាំ នឹងថយចុះពី ៤៤លាននាក់មកត្រឹមតែ ១៤លាននាក់។ កុមារពី 0ឆ្នាំ ទៅ១៤ឆ្នាំបានថយចុះពី ១០លាននាក់មកត្រឹមតែ ១លាននាក់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ចំនួនមនុស្សចាស់អាយុចាប់ពី ៦៥ឆ្នាំឡើងទៅបានកើនឡើងពី ៨លាននាក់ ដល់ ១៨លាននាក់ ដែលស្មើនឹង ៥០ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនសរុបរបស់ប្រទេស។ និន្នាការនេះគឺស្របទៅនឹងអត្រាមានកូនសរុប (TFR) របស់ថៃដែលទាបជាងប្រហែល ២,១កូនសម្រាប់ស្រ្តីម្នាក់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៣។ នៅឆ្នាំ ២០២២ TFR របស់ថៃនៅក្នុងខេត្តភាគច្រើននៅកម្រិត ១,១៦កូន។ នៅឆ្នាំ ២០២៣ ចំនួនប្រជាជនដែលមានអាយុធ្វើការអាយុ ២០ឆ្នាំ ទៅ ២៤ឆ្នាំត្រូវបានរំពឹងថានឹងមិនអាចបំពេញចន្លោះដ៏ធំដែលបន្សល់ទុកដោយអ្នកចូលនិវត្តន៍ដែលមានអាយុពី៦០ឆ្នាំទៅ៦៤ឆ្នាំនោះទេ។ ការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះធ្វើឱ្យបន្ទុកសោធននិវត្តន៍ និងថ្លៃថែទាំសុខភាពសម្រាប់មនុស្សចាស់កើនឡើងខ្ពស់។ បើតាមលោក Wongbunsin ប្រសិនបើចំនួនប្រជាជន ជាពិសេសចំនួនមនុស្សក្នុងវ័យធ្វើការនៅតែបន្តថយចុះនោះ រដ្ឋាភិបាលនឹងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាក្នុងការប្រមូលពន្ធដើម្បីទ្រទ្រង់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស។ កត្តាជាច្រើន ធ្វើឲ្យអត្រាកំណើតរបស់ថៃធ្លាក់ចុះកម្រិតទាបកាន់តែខ្លាំង ដោយសារការព្រួយបារម្ភអំពីសេដ្ឋកិច្ច សង្គម ការអប់រំ បរិស្ថាន និងសុខភាព ជាពិសេសយុវជនជាច្រើនក្នុងប្រទេសនេះមិនចង់មានកូនទេ៕	ចំនួនប្រជាជនថៃអាចថយចុះពាក់កណ្តាលក្នុងរយៈពេល៦ទសវត្សរ៍ខាងមុខ ដោយបង្កើនការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីវិបត្តិប្រជាសាស្រ្ត។ និន្នាការនេះដោយសារប្រជាជនមានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការសម្រាលកូន។
ជំនួបមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ចិនដែលធ្លាប់ធ្វើនៅទឹកដីអឺរ៉ុប ផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងមកអាស៊ីវិញម្ដង។ ប្រមុខការទូតចិន វ៉ាង យី ជួបជាមួយទីប្រឹក្សាសន្តិសុខប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក Jake Sullivan នៅបាងកក ស្របពេលមន្រ្តីទាំង២ ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅថៃដូចគ្នា។ សំណុំរឿងកោះតៃវ៉ាន់ នៅតែប្រធានបទក្ដៅក្នុងជំនួបនេះ ដោយតំណាងមហាអំណាចទាំង២ សុទ្ធតែបានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីជំហរឥតងាករេរបស់ខ្លួនលើបញ្ហាមួយនេះ។ តាមពិតទៅ ទំនាក់ទំនងរវាងទីក្រុងប៉េកាំង និងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មិនសូវល្អូកល្អឺនឡើយ ដោយប្រទេសទាំង២ ប៉ះទង្គិចគ្នាលើបញ្ហារសើបៗចាប់ពីវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងពាណិជ្ជកម្មដល់សិទ្ធិមនុស្ស ក៏ដូចជាជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ និងការប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ទំនាក់ទំនង ក៏ហាក់មានស្ថិរភាពខ្លះចាប់តាំងពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក ចូ បៃឌិន ជួបសមភាគីចិន ស៊ី ជិនភីង កាលពីខែវិច្ឆិកា។ បើតាមក្រសួងការបរទេសចិន លោក វ៉ាង និងលោក Sullivan បានប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាជាយុទ្ធសាស្ត្រ សំខាន់ និងប្រកបដោយផ្លែផ្កា លើអ្វីដែលមេដឹកនាំឯកភាពគ្នានៅ San Francisco និងលើការដោះស្រាយបញ្ហាសំខាន់ៗ និងរសើបក្នុងទំនាក់ទំនងចិន-អាមេរិកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ឯសេតវិមានវិញ អះអាងថា ភាគីទាំងពីរនឹងធ្វើការជាមួយគ្នាសម្រាប់ជំនួបតាមទូរស័ព្ទរវាងមេដឹកនាំកំពូល។ សេតវិមានបានបន្ថែមថា កិច្ចប្រជុំនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំរក្សាទំនាក់ទំនងបើកចំហ និងទទួលខុសត្រូវដើម្បីគ្រប់គ្រងការប្រកួតប្រជែងក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ លើបញ្ហាតៃវ៉ាន់ ក្រសួងការបរទេសចិនស្រង់សម្ដីលោក វ៉ាង និយាយចំៗថា រឿងតៃវ៉ាន់នេះ ជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ចិន ហើយការបោះឆ្នោតនៅតៃវ៉ាន់ មិនអាចផ្លាស់ប្តូរការពិតជាមូលដ្ឋានដែលតៃវ៉ាន់ជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសចិន។ លើសពីនេះ ហានិភ័យដ៏ធំបំផុតចំពោះសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅទូទាំងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ គឺជាចលនាឯករាជ្យភាពតៃវ៉ាន់។ ចំណែកលោក Sullivan បានគូសបញ្ជាក់អំពីសារៈសំខាន់នៃការរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅទូទាំងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់សេតវិមាន។ នាជំនួប២ថ្ងៃនេះ ភាគីទាំង២ ក៏បានលើកឡើងអំពីប្រធានបទនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បញ្ហាអ៊ុយក្រែន កូរ៉េខាងជើង សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងបញ្ហាអន្តរជាតិផ្សេងទៀត។ មហាអំណាចទាំង២ ក៏យល់ព្រមចាប់ផ្តើមក្រុមការងាររួមមួយស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ក៏ដូចជាបង្កើតការសន្ទនាអន្តររដ្ឋាភិបាលស្តីពីបញ្ញាសិប្បនិម្មិតដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ សេតវិមានក៏បន្ថែមទៀតថា មន្រ្តីទាំង២ បានទទួលស្គាល់ការរីកចម្រើននាពេលថ្មីៗនេះ ក្នុងការបន្តទំនាក់ទំនងរវាងយោធា និងយោធា និងបានកត់សម្គាល់ពីសារៈសំខាន់នៃការរក្សាបណ្តាញទាក់ទងនេះ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិចិន និងអាម៉េរិក នៅមិនទាន់ជួបគ្នានៅឡើយទេ៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន វ៉ាង យី និងទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិក Jake Sullivan បានជួបគ្នាជាថ្មីទៀតនៅរាជធានីបាងកកនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ចិន និងអាម៉េរិក សុទ្ធតែបញ្ជាក់ថា ជំនួបនេះធ្វើឡើងដោយស្មោះត្រង់ និងពិតជាសំខាន់ ដោយបញ្ហាតៃវ៉ាន់នៅតែរឿងក្ដៅជាងគេ។
អុីតាលី នឹងចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណយោគយល់ (MoU) ដើម្បីគាំទ្រគំនិតផ្ដួចផ្ដើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវរបស់ចិនជាផ្លូវការនៅចុះខែមីនានេះ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Michele Geraci មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងអភិវឌ្ឍន៍របស់អ៊ីតាលី ដែលស្រង់ផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន Financial Times ។ ខណៈការចរចាមិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយ លោក Geraci លើកឡើងថា ការចុះហត្ថលេខាអាចធ្វើនៅអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំចិន។ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅអ៊ីតាលីនៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា មុននឹងចាកចេញទៅបារាំង និងអាមេរិកជាចុងក្រោយ។ បើតាមគម្រោងនេះ អ៊ីតាលី អាចនឹងប្រកាសចូលរួមគម្រោងខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវរបស់ចិនតែម្ដង។ មន្ត្រីអ៊ីតាលីខាងលើសង្ឃឹមថា ផលិតផលអ៊ីតាលីអាចនាំចូលទីផ្សារចិនកាន់តែច្រើនឡើង ព្រោះចិនជាទីផ្សាររីកលូតលាស់ខ្លាំងបំផុតរបស់ពិភពលោក។ យ៉ាងណាមិញ គម្រោងរបស់អ៊ីតាលីក្នុងការចូលរួមជាមួយគម្រោងទឹកប្រាក់ពាន់លានដុល្លាររបស់ចិន មិនធ្វើឲ្យអាមេរិកសប្បាយចិត្តឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិរបស់អាមេរិក Garrett Marquis បានបង្ហាញការសង្ស័យថា ការគាំទ្ររបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីតាលី ទំនងមិនអាចផ្ដល់ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដល់ប្រទេសនេះវិញឡើយ ហើយវាអាចថែមទាំងបំផ្លាញមុខមាត់រដ្ឋសមាជិកក្រុមប្រទេសរីកចម្រើនទាំង៧ មួយនេះផង។ ខណៈអាមេរិកមិនពេញចិត្តនោះ ក្រុងប៉េកាំងដែលជាម្ចាស់កម្មវិធីនោះ មិនបានបដិសេធឡើយ តែក៏ឆ្លៀតរិះគន់អាមេរិកដែលមានគំនិតហាមប្រាមអ៊ីតាលី។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី៦ ខែមីនា លោក Lu Kang អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន និយាយថា អ៊ីតាលីដែលជាប្រទេសអភិវឌ្ឍមួយដែរ ពិតជាដឹងច្បាស់ពីផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន និងមានសមត្ថភាពសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង។ លោក Lu Kang អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី៦ ខែមីនា។ (រូបភាព៖ ក្រសួងការបរទេសចិន) ឆ្លើយតបនឹងសម្ដីមន្ត្រីអាមេរិកជុំវិញរឿងអវិជ្ជមានរបស់គំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់ចិន អ្នកនាំពាក្យដដែលនេះបញ្ជាក់ថា មកទល់ពេលនេះ ប្រទេសជាង១៥០ និងអង្គការអន្តរជាតិនៅជុំវិញពិភពលោក បានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងគំនិតផ្ដួចផ្ដើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ ហើយកំពុងចែករំលែកឱកាសដើម្បីការអភិវឌ្ឍរៀងៗខ្លួនផងដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត វាក៏ជាពិបាកស្រមៃដែរ ពេលប្រទេសខ្លះនិយាយថា ចូលរួមក្នុងគម្រោងរបស់មិនបាននាំរឿងល្អៗនោះ។ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ប្រកាសដាក់ចេញគំនិតផ្ដួចផ្ដើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវកាលពីឆ្នាំ២០១៣ ។ ជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ចិន ប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ី អាហ្វ្រិក និងអឺរ៉ុប បានចូលរួមជាមួយចិន ខណៈអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនមួយចំនួនទៀតបានដាក់សង្ស័យលើគំនិតរបស់ចិន និងរិះគន់ចិនទៀតផង។ ប្រទេសទាំងនោះអះអាងថា ប្រទេសជាច្រើនបែរជាត្រូវជំពាក់លុយចិន ហើយចិនក៏ប្រើគំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះដើម្បីពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន អនុវត្តនយោបាយជញ្ជក់ឈាមប្រទេសក្រីក្រ ឬការទូតអន្ទាក់បំណុលជាដើម៕	រដ្ឋសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបអុីតាលី នឹងចូលរួមជាមួយគំនិតផ្ដួចផ្ដើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវរបស់ចិនដែលមានទំហំទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ អុីតាលី នឹងក្លាយជាសមាជិកប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧ ដែលចូលរួមគម្រោងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ចិនដែលមានគោលដៅជំរុញការតភ្ជាប់ និងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែគម្រោងរបស់អ៊ីតាលី ធ្វើឲ្យអាមេរិកនៅមិនស្ងប់ចិត្តឡើយ ខណៈចិនឯណោះវិញ ស្វាគមន៍អ៊ីតាលីដៃដប់។
ក្រោយមក ពោលគឺនៅក្នុងឆ្នាំ១៩២៦ ក្រុមហ៊ុនរបស់លោក Karl Benz បានប្របាច់បញ្ចូលគ្នា ជាមួយក្រុមហ៊ុន Daimler Motoren Gesellschaft (DMG) របស់លោក Emil Jellinek ។ ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត Daimler Motoren Gesellschaft (DMG) ជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តម៉ាក Mercedes-Benz ដែលល្បីល្បាញនាពេលចប្ចុប្បន្ន។ ក្រោយការប្របាច់ចូលគ្នារវាងក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តយក្សទាំង២ ម៉ាកMercedes-Benz ក៏ចាប់ផ្តើមមានតាំងពីពេលនោះមក ហើយឈ្មោះ Mercedes នៅខាងដើម ជាឈ្មោះរបស់ កញ្ញា Mercedes Jellinek កូនស្រីរបស់ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន DMG លោក Emil និងលោក Karl Benz ផ្ទាល់តែម្តង។ សូមទស្សនារូបរាងរថយន្តដែលដំណើរការដោយម៉ាស៊ីនដំបូងគេលើពិភពលោក ខាងក្រោមនេះ៖ Mercedes-Benz គឺជាម៉ាករថយន្តដ៏ល្បីឈ្មោះ និងកំពុងពេញនិយមនៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន Star Auto Cambodia បានទទួលសិទ្ធិផ្តាច់មុខ នាំចូល និងចែកចាយរថយន្ត Mercedes-Benz ដ៏ប្រណិតនេះ។ អគារតាំងបង្ហាញរថយន្តប្រណីត Mercedes-Benz របស់ក្រុមហ៊ុន Star Auto Cambodia ស្ថិតនៅមហាវិថីសម្តេច ហ៊ុនសែន (ផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ) ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទំនាក់ទំនងមកកាន់លេខទូរសព្ទ៖០១៧ ២៣១ ៤៨៨ ឬ ០២៣ ២៣១ ៤៨៨៕	រថយន្ត Benz Patent-Motorwagen ជារថយន្ត២កៅអី ដែលដំណើរការដោយម៉ាស៊ីនដំបូងគេបំផុត លើពិភពលោក។ Benz Patent-Motorwagen ផលិតនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៨៥ និងត្រូវបានប្រកាសលក់ផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៨៨៦ ដោយលោក Karl Benz ជនជាតិអាល្លឺម្ល៉ង់ និងជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តមួយដែរ ឈ្មោះថា Benz & Cie ។
អត្ថបទទាក់ទង បីពិន្ទុសម្រាប់ណាហ្គាវើលដ៍ និងវិសាខា រីឯម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីអឺរ៉ុបតាមស្មើនគរបាលជាតិ បឹងកេត ជួប អគ្គិសនីកម្ពុជា (ម៉ោង៣ និង៣០នាទី) នៅកីឡដ្ឋានខេមបូឌា អ៊ែរវ៉េ កាលពីជើងទីមួយ អគ្គិសនីកម្ពុជា បានយកឈ្នះបឹងកេត ១-០ តាមរយៈការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីរបស់ ស៊ាន សុភត្រា នៅចុងតង់។ អង្គរថាយហ្គឺរ ជួប កំពង់ចាម (ម៉ោង៣ និង៣០នាទី) នៅកីឡដ្ឋានខេត្តសៀមរាប កាលពីជើងទីមួយ អង្គរថាយហ្គឺរឈ្នះកំពង់ចាម ១១-០ ដោយខ្សែបម្រើជប៉ុន Yudai Ogawa ដែលទើបតែចាកចេញ រកបាន៣គ្រាប់តែម្នាក់ឯង។ ភ្នំពេញក្រោន ជួប យុវជនបាទី (ម៉ោង៦ល្ងាច) នៅកីឡដ្ឋានអ អេស អិន កាលពីជើងទីមួយ ម៉ៅ ពិសិដ្ឋ និង ពៅ ប៉ុនវុទ្ធី រកបានម្នាក់១គ្រាប់នៅ១០នាទីចុងក្រោយសម្រាប់ភ្នំពេញក្រោនក្នុងជ័យជម្នះ ២-០។ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ជួប សូលទីឡូអង្គរ (ម៉ោង៦ល្ងាច) នៅកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀង កាលពីជើងទីមួយ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងបានយកឈ្នះ ១-០ ដែលសម្រេចបានដោយខ្សែបម្រើអង់គ្លេស Charlie Machell នៅ៤នាទីមុនបញ្ចប់ការប្រកួត៕	បឹងកេតប្រើប្រាស់កីឡដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួនជាលើកដំបូងសម្រាប់ការប្រកួតក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគឆ្នាំ២០១៩ ដោយត្រូវទទួលភ្ញៀវអគ្គិសនីកម្ពុជា បន្ទាប់ពីពួកគេបើកស្វាគមន៍ខេត្តសៀមរាបសម្រាប់ការប្រកួតជើងទី២វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយនៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន។ ក្រៅនេះ អង្គរថាយហ្គឺរ ស្វាគមន៍ខេត្តកំពង់ចាម មុនពេលភ្នំពេញក្រោនទទួលយុវជនបាទី ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ប៉ះសូលទីឡូអង្គរ។
ប្រមុខរដ្ឋចិនដ៏មានឥទ្ធិពលខាងលើបានប្រាប់ប្រតិភូដែលមានវត្តមានក្នុងការបើកជំនួបថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីនេះថា ជំនួយដែលចិនផ្តល់ឲ្យនោះមានគោលដៅជួយគាំទ្រប្រទេសដែលមានបញ្ហាដូចជាយេម៉ែន, ស៊ីរី, ហ្ស៊កដានី និងប៉ាឡេស្ទីនដើម្បីពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ច និងលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua លោក ស៊ី ជិនភីង បានសង្កត់ធ្ងន់ថាជំនួយ ១០៥លានដុល្លារនេះស្ថិតក្រោមគម្រោងនៃវេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ CASCF ហើយថវិកាចំនួន ៩០លានដុល្លារនឹងត្រូវផ្តល់ជូនស៊ីរី យេម៉ែន និងហ្ស៊កដានី ខណៈថវិកា ១៥លានដុល្លារផ្សេងទៀតគឺផ្តល់ជូនប៉ាឡេស្ទីន។ គេរំពឹងថា ជំនួយដែលជាសណ្តានចិត្តរបស់ចិនសម្រាប់ទ្រទ្រង់ប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីននេះនឹងរួមចំណែយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច កែលម្អជីវភាពប្រជាជន និងដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខដូចជាបញ្ហាជនភៀសខ្លួនជាដើម។ នេះក៏ដោយសារថវិកាមួយផ្នែកគឺផ្តល់ជូនទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជំនួយប៉ាឡេស្ទីនផងដែរ។ បន្ថែមពីជំនួយ លោក ស៊ី បានប្រាប់ប្រមុខការទូតបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ប្រហែល ២០ ដែលចូលរួមក្នុងវេទិកានេះថា ចិនត្រៀមរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិមួយស្តីពីបញ្ហាប៉ាឡេស្ទីនដែលមានគោលដៅគាំទ្រការប្រឹងប្រែងសម្រេចឲ្យបានដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរ (two-state solution) អនុលោមតាមគំនិតផ្តួចផ្តើមសន្តិភាពអារ៉ាប់ឆ្នាំ ២០០២។ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ រដ្ឋអារ៉ាប់ចង់ឲ្យមានការស្តារទំនននននវនាក់ទំនងជាមួយអ៊ីស្រាអែលឡើងវិញ ជាថ្នូរនឹងការបង្កើតរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនដែលស្របតាមលក្ខខណ្ឌច្បាស់លាស់មួយចំនួនផងដែរ។ ម្សិលមិញនេះដែរ លោក ស៊ីបានផ្តល់កម្ចី ២០ ពាន់លានដុល្លារដល់រដ្ឋអារ៉ាប់ដើម្បីជំរុញការកសាងឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ច និងជំរុញការលូតលាស់នៃវិស័យឧស្សាហកម្មតំបន់ក្រោម«គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ»។ ពីកម្ចីហិរញ្ញវត្ថុ ២០ពាន់លានដុល្លារនេះ លោក ស៊ី ក៏ប្រកាសដែរថារដ្ឋាភិបាលចិនត្រៀមលុយប្រហែល ១៥១ លានដុល្លារផ្សេងទៀតសម្រាប់ប្រទេសក្នុងតំបន់ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពធានាសេ្ថរភាពតំបន់ផងដែរ។ ចាប់ពីឡើងកាន់តំណែងឆ្នាំ ២០១២ លោក ស៊ី ជីនភីង ព្យាយាមពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់មហាអំណាចចិននៅលើពិភពលោកជាពិសេសអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ាផងដែរ។ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ គេឃើញរដ្ឋាភិបាលចិនជំរុញការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅទីនោះ ហើយក្រុមហ៊ុនចិនច្រើនសន្ធឹកបន្តកន្ទុយគ្នាទៅបណ្តាក់ទុនរកស៊ីនៅទីនោះដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះចិនបានសម្រេចបើកមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួនជាលើកដំបូងនៅរដ្ឋអាហ្វ្រិជីប៊ូទី ដែលជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែរកន្លងមកនោះ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា កិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីវេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន អារ៉ាប់ត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ២០០៤មកម្ល៉េះ។ វេទិកាកម្រិតខ្ពស់នេះមានគម្រោងលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជរវាងចិននិងរដ្ឋអារ៉ាប់ និងជំរុញពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឲ្យកើនពី ៣៧ ពាន់លានដុល្លារដល់ ១៩១ពាន់លានដុល្លារត្រឹមឆ្នាំ ២០១៧។ ចិនបច្ចុប្បន្ននេះបានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតលេខរៀងទីពីររបស់ប្រទេសអារ៉ាប់ផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលខ្លួនក្នុងតំបន់ មហាអំណាចចិន ប្រកាសផ្តល់កម្ចី ២០ពាន់លានដុល្លារដល់រដ្ឋអារ៉ាប់	ក្នុងវេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន អារ៉ាប់ (CASCF)លើកទីប្រាំបី នៅក្រុងប៉េកាំងនាថ្ងៃ ១០ ខែកក្កដា ប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនភីង បានប្រកាសផ្តល់ជំនួយមានទំហំ ១០៥លានដុល្លារទៅកាន់បណ្តាប្រទេសរងការញាំញីដោយជម្លោះសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ប៉ាឡេស្ទីនបានទទួលជំនួយពីចិន ១៥ លានដុល្លារដែរ។
របាយការណ៍ដែលសារព័ត៌មាន ThmeyThmey ទទួលបានពីលោក កែ មុន្ធីវុធ ប្រធាននាយកដ្ឋានការពារដំណាំ អនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ នាថ្ងៃទី១៤តុលានេះ បានបញ្ជាក់ថា ផ្លែចេកដែលកម្ពុជានាំចេញទៅទីផ្សារក្នុងប្រទេសទាំងនោះ គឺជាប្រភេទចេក «អំបូងលឿង»។ ក្នុងចំនួនសរុបនៃការនាំចេញផ្លែចេកនេះ កម្ពុជាបាននាំទៅប្រទេសវៀតណាមចំនួន៩៤,២៩២តោន ខណៈដែលប្រទេសចិនបាននាំចូលចេកពីកម្ពុជាក្នុងចំនួន៩,៨៩២តោន។ ដោយឡែកប្រទេសជប៉ុន នាំចូលផ្លែចេកពីកម្ពុជា បានត្រឹមជាង១៥តោន ប៉ុណ្ណោះ។ កាលពីថ្ងៃទី២ខែតុលានេះ កម្ពុជាបាននាំចេញផ្លែចេកអំបូងលឿងនេះ ទៅកាន់ទីផ្សារក្នុងប្រទេសខាងលើមានចំនួន២,២០២.២០តោន។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដដែល។ អត្ថបទទាក់ទង ៩ខែកន្លងមក បារាំង អង់គ្លេស ឆេក និងនូវែលសេឡង់ ជាម៉ូយបន្លែដ៏ធំរបស់កម្ពុជា កម្ពុជានាំចេញកសិផលជាង៣លានតោន ខណៈអង្ករនាំចេញក្រៅផ្លូវការជាង១,៦លានតោន សូមជម្រាបថា ក្នុងរយៈពេល៩ខែដំបូង ឆ្នាំ២០១៩នេះ កម្ពុជាបាននាំចេញកសិផល ជាង៣លានតោន រួមទាំងអង្ករនាំចេញក្រៅផ្លូវការ ជាង១,៦លានតោន។ ផលិតផលកសិកម្មទាំងនោះ ក្រៅពីចេក និង អង្ករ មានផ្លែស្វាយ, បន្លែ, គ្រាប់ស្វាយចន្ទី, គ្រាប់ពោត និងសណ្តែកសៀងជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ រយៈពេល៩ខែ ឆ្នាំ២០១៩ កម្ពុជាបាននាំចេញផ្លែ«ចេកស្រស់» ជិត១០៥ម៉ឺនតោន ទៅកាន់ទីផ្សារក្នុងប្រទេសចិន វៀតណាម និងជប៉ុន។ ក្នុងចំណោមនៃបរិមាណនាំចេញចេករបស់កម្ពុជានេះ វៀតណាម គឺប្រទេសនាំចូលច្រើនជាងគេ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍នៃការនាំចេញបរិមាណផ្លែចេកស្រស់។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.