Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
កម្មវិធីនេះ ត្រូវបានផ្តល់មូលនិធិដោយ សហគ្រិនខ្មែរ (Khmer Enterprise) និងសហការរៀបចំ និងគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុនអ៊ីមើជីង ម៉ាឃីត ខនសាល់ធីង (EMC)។ លោកបណ្ឌិត ឈៀង វណ្ណមុនិណ្ឌ នាយកប្រតិបត្តិ សហគ្រិនខ្មែរ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រទេសកម្ពុជាបានបន្ថយការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរ ក្នុងប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ រួមជាមួយនឹងប្រទេសដទៃទៀត នៅទូទាំងពិភពលោក។ កម្មវិធីនេះ គឺបង្កើតឡើងយ៉ាងពិសេសសម្រាប់ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដើម្បីទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត ក្នុងការអភិវឌ្ឍទីផ្សារនាំចេញថ្មី។ ការពង្រីកលទ្ធភាពទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ សម្រាប់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក្នុងស្រុក គឺជាគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយរបស់ សហគ្រិនខ្មែរ ដើម្បីស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្រស្តារសេដ្ឋកិច្ចក្រោយសម័យកាលកូវីដ-១៩ របស់ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម នៅក្នុងវគ្គទី ១ បានលើកឡើងថា៖ កម្មវិធី EMDG គឺជាឱកាសដ៏ល្អសម្រាប់ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ទាំងអស់ ក្នុងការបង្កើនសក្តានុពលនាំចេញ ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ និងអនុញ្ញាតឱ្យ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម អាចវិនិយោគក្នុងសកម្មភាព លើកកម្ពស់ការនាំចេញកាន់តែច្រើនថែមទៀត។ ជាមួយនឹងមតិកែលម្អពី សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម នៅក្នុងវគ្គទី១ កម្មវិធី EMDG វគ្គទី២ នេះ ត្រូវបានរចនាឡើង ដើម្បីផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមទៀត ដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក្នុងការអភិវឌ្ឍទីផ្សារនាំចេញរបស់ពួកគេ ជាមួយនឹងដំណើរការនៃកម្មវិធី និងការដាក់ពាក្យ ដែលកាន់តែមានភាពងាយស្រួលជាងមុន។ កម្មវិធី EMDG វគ្គទី២ នឹងផ្តល់ជាការទូទាត់ឱ្យវិញ រហូតដល់ ៥០% នៃការចំណាយសរុបទាក់ទងនឹងផែនការអភិវឌ្ឍន៍ទីផ្សារនាំចេញ។ ជាមួយនឹងវិធីសាស្រ្តទូទាត់ការចំណាយ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម អាចរៀបចំផែនការសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយនាពេលអនាគត និងកសាងទីផ្សារនាំចេញ ប្រកបដោយទំនុកចិត្ត និងភាពច្បាស់លាស់។ ការអភិវឌ្ឍទីផ្សារអន្តរជាតិ និងសកម្មភាពលើកកម្ពស់ការនាំចេញ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដើម្បីបង្កើនការនាំចេញ ប៉ុន្តែសកម្មភាពទាំងនេះ ត្រូវបានរំខានដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺ កូវីដ-១៩។ កម្មវិធី EMDG ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាពិសេសដើម្បីគាំទ្រ សហគ្រាសនាំចេញ និងសហគ្រាស ដែលមានបំណងនាំចេញ ឱ្យបោះជំហានទៅមុខ អភិវឌ្ឍ និងពង្រីកទីផ្សារនាំចេញជាសកល។ កម្មវិធីនេះ បើកទទួលពាក្យពីក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជី នៅប្រទេសកម្ពុជា។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីកម្មវិធី EMDG និងលក្ខន្តិកៈផ្សេងៗ អាចស្វែងរកបាននៅក្នុងគេហទំព័រ https://emc-consulting.asia/2022/08/02/launch-of-kes-export-market-development-grant-emdg-cohort-2/ ដាក់ពាក្យមកកាន់កម្មវិធី EMDG តាមរយៈ៖ https://bit.ly/3AQquwS ថ្ងៃផុតកំណត់៖ ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ សម្រាប់ចម្ងល់បន្ថែម សូមចុះឈ្មោះចូលវគ្គព័ត៌មានរបស់យើង តាមរយៈ៖ https://bit.ly/3Pygsoi (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	សហគ្រិនខ្មែរ (Khmer Enterprise) ដែលជាអង្គភាពក្រោមចំណុះ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការ កម្មវិធីជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ទីផ្សារនាំចេញ (EMDG) វគ្គទី២ នៅថ្ងៃនេះ។ វគ្គទី១ នៃកម្មវិធីជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ទីផ្សារនាំចេញ បានដំណើរការ ចាប់ពីខែមីនា ដល់រហូតដល់ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃវគ្គទី១ កម្មវិធីនេះ បានទទួលបានជិត ៩០ ពាក្យ ពីក្រុមហ៊ុនដែលមកពីវិស័យផ្សេងៗគ្នា ។ ក្នុងនោះពាក្យចំនួន ៥០ ទទួលបានមកពីក្រុមហ៊ុនក្នុងវិស័យកសិកម្ម ២៦ទទួលបានមកពីក្រុមហ៊ុនក្នុងវិស័យផលិតកម្ម និង៨ ទទួលបានមកពីក្រុមហ៊ុនក្នុងវិស័យសេវាកម្ម។
លោក ខន កែវមនោ ប្រធាននាយកដ្ឋានព័ត៌មាននៃគ.ជ.ប បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា អាគារថ្មីនេះ មានកម្ពស់១៥ជាន់ ដោយចំណាយទឹកប្រាក់ជាង១២លានដុល្លារ ក្នុងការសាងសង់។ លោក និយាយដូច្នេះថា៖«អគារថ្មីហ្នឹង មានបន្ទប់សម្រាប់ធ្វើការ ធ្វើសន្និសីទ ឬប្រជុំផ្សេងៗ ធំជាងមុន។ វា ងាយស្រួលសម្រាប់យើង បំពេញការងារ»។ បើតាមលោក ខន កែវមនោ នៅរសៀលថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២0១៧នេះ គ.ជ.ប នឹងរៀបចំពិធីសូត្រមន្ត ឡើងអគារថ្មី។ ប៉ុន្តែ លោកបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងពេលនេះ គ.ជ.ប មិនទាន់អាចផ្លាស់ប្តូរទៅអគារថ្មីនោះទេ ដោយសារកន្លែងសម្រាប់ចតរថយន្ត មិនទាន់ធ្វើរួចរាល់។ លោក ប្រាប់ថា គ.ជ.ប នឹងប្តូរទៅអគារថ្មី នៅពេលកន្លែងសម្រាប់ចតរថយន្ត ធ្វើរួចរាល់ ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២0១៧ ឯណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងបរិវេណនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨មក នឹងត្រូវផ្លាស់ប្តូរទៅកន្លែងថ្មី។ អគារថ្មីរបស់គ.ជ.ប ស្ថិតនៅពីមុខវិមានរដ្ឋសភានិងពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ក្នុងសង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចម្ការមន រាជធានីភ្នំពេញ។
ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឲ្យចងចាំនេះ បានធ្វើឡើងនៅសណ្ឋាគារ Dara Airport City Hotel & Spa រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៨ និងទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ និងនៅសណ្ឋាគារ Amber Angkor Hotel ខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅនេះ ដែលមានបុគ្គលិកចូលរួមសរុបជាង ៤០០នាក់ មកពីទូទាំងប្រទេស។ លោក Loke Kah Meng អគ្គនាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន សុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍ បានបង្ហាញពីសមិទ្ធផលដែលសម្រេចបានក្នុងឆ្នាំ២០២១ និងអាទិភាពការងារសំខាន់ៗសម្រាប់ឆ្នាំថ្មី២០២២។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ នាយកផ្នែកចែកចាយមកពីគ្រប់សាខាធនាគារដៃគូទាំងអស់របស់ សុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍ បានចែករំលែកយុទ្ធសាស្រ្ត និងធ្វើការប្ដេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ ដើម្បីសម្រេចឲ្យបាននូវគោលដៅឆ្នាំ២០២២។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក Loke Kah Meng បានមានប្រសាសន៍ថា ក្នុងចំណោមសមិទ្ធផលសំខាន់ៗជាច្រើន ក្នុងនោះមានសមិទ្ធផលចំនួន២ដែលលេចធ្លោរជាងគេគឺ សុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍ ទទួលបានចំណែកទីផ្សារឈានមុខគេក្នុងត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២១ និងទទួលបានប្រាក់ចំណេញលើកដំបូង ក្នុងឆ្នាំ២០២១។ សមិទ្ធផលសំខាន់ៗផ្សេងទៀតមានដូចជា ការផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តជូនអតិថិជនដែលមានបណ្ណសន្យារ៉ាប់រង ដែលគិតជាទឹកប្រាក់សរុប ១២៥លានរៀល ការផលិតវីដេអូលើកដំបូងអំពីក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត សុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍ និងការឧបត្ថម្ភសម្ភារៈគាំទ្រដល់ការចូលរួមទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ជូនរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ស្រុកខ្សាច់កណ្ដាល និងមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ ខេត្តសៀមរាប។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា យើងបានប្រគល់វិញ្ញាបនបត្រជាង ១៤០ ជូនបុគ្គលិកឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ ដើម្បីជាសក្ខីភាពនៃការខិតខំប្រឹងប្រែង និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ពួកគាត់ ដែលក្នុងនោះរួមមានទីប្រឹក្សាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត និងបុគ្គលិកផ្នែកលក់ធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត ដែលបម្រើការនៅតាមបណ្តាធនាគារដៃគូទូទាំងប្រទេសរបស់ សុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍។ អំពី សុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍ ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត សុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍ អឹសួរ៉ិនស៍ ភីអិលស៊ី គឺជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន កាណាឌីយ៉ា អ៊ិនវេសមេន ហូលឌីង ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិសរុបជាង ៧ពាន់លាន ដុល្លារអាមេរិក និងជាកេរ្ត៍ដំណែលតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩១។ ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត សុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍ ជាក្រុមហ៊ុនដែលមានមូលដ្ឋានហិរញ្ញវត្ថុរឹងមាំ និងជាទីទុកចិត្ត ព្រមទាំងទទួលបានពានរង្វាន់៤ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត ដែលរីកចម្រើនលឿនជាងគេនៅកម្ពុជា ឆ្នាំ ២០១៨ ២០១៩ ២០២០ និង ២០២១ ដែលផ្តល់ដោយ The Global Banking and Finance Review ដែលជាក្រុមហ៊ុនមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងឡុងដ៍នៃចក្រភពអង់គ្លេស និងពានរង្វាន់ជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត ដែលមានការច្នៃប្រឌិតថ្មីជាងគេនៅកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២១នេះ ដែលផ្តល់ដោយ International Business Magazine ដែលជាក្រុមហ៊ុនមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅសហព័ន្ធអារ៉ាប់រួម។ ទំនាក់ទំនងពួកយើង 1800 21 22 88 (ដោយឥតគិតថ្លៃ) [email protected] www.sovannaphumlife.com	រាជធានីភ្នំពេញ- ថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ - ក្រុមហ៊ុនសុវណ្ណាភូមិ ឡាយហ្វ៍ អឹសួរ៉ិនស៍ ភីអិលស៊ី ជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតឈានមុខគេមួយ ដែលមានមូលដ្ឋានហិរញ្ញវត្ថុរឹងមាំ និងជាទីទុកចិត្ត បានរៀបចំកម្មវិធីជួបជុំបុគ្គលិកស្វាគមន៍ឆ្នាំថ្មី២០២២ ក្រោមប្រធានបទ Mission No.1 in 2022។
សមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាផ្លូវទឹកសម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ និងជាតំបន់ជម្លោះមួយ ដែលទាមទារដោយភាគីជាច្រើនដូចជា ចិន ម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម ហ្វីលីពីន និងព្រុយណេ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ ដើម្បីរំឮកខួបលើកទី២០ នៃការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសស្តីពីការប្រតិបត្តិរបស់បណ្តាភាគីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង (DOC) លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន បានជំរុញឱ្យប្រទេសក្នុងតំបន់ដោះស្រាយជម្លោះប្រកបដោយសន្តិភាពវិធី និងប្រាប់ប្រទេសមួយចំនួននៅក្រៅតំបន់ កុំឱ្យយកដែនទឹកមួយនេះ ជាកន្លែងប្រកួតប្រជែង។ «សមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនមែនជាសួនសត្វសម្រាប់ប្រទេសក្រៅតំបន់ ឬជាកន្លែងប្រយុទ្ធនៃប្រទេសមហាអំណាចប្រកួតប្រជែងឡើយ»។ លោក វ៉ាង បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ក្នុងសន្នីសីទថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ដោយបន្ថែមថា ប្រទេសក្នុងតំបន់គួរតែគាំទ្រកិច្ចខិតខំទាំងអស់ ទាក់ទិននឹងការដោះស្រាយជម្លោះប្រកបដោយសន្តិភាព និងជំទាស់ពាក្យសម្តី ឬសកម្មភាព ដែលបង្កើតភាពតានតឹង និងការប្រឈមមុខក្នុងតំបន់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua។ បើតាមលោកវ៉ាង សមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាទ្រព្យសម្បត្តិរួមរបស់ប្រទេសក្នុងតំបន់ ហើយភាគីពាក់ព័ន្ធគួរតែបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្រ្ត ការការពារបរិស្ថាន រួមទាំងស្វែងរកការអភិវឌ្ឍរួមគ្នាលើធនធាន សម្រាប់ភាពល្អប្រសើរនៃប្រទេសក្នុងតំបន់ និងប្រជាជន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនរូបនេះ ក៏បានថ្លែងផងដែរថា ប្រទេសមួយចំនួន បានប្រើកម្លាំងនៅក្នុងតំបន់ ដើម្បីពង្រឹងអនុត្តរភាពរបស់ខ្លួន ពង្រីកដែនជម្លោះ បង្កភាពតានតឹង ដែលនេះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិស្របច្បាប់ និងផលប្រយោជន៍ភាគីនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមទាំងសណ្តាប់ធ្នាប់សមុទ្រ។ លោក វ៉ាង ទំនងសំដៅដល់អាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្ត ដែលតែងបញ្ជូននាវាចម្បាំងមកក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយផ្អែកលើច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ។ កន្លងទៅ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ធ្លាប់បានប្រកាសគាំទ្រឈរនៅខាងភាគីបណ្តាប្រទេសអាស៊ានថែមទៀត ក្នុងការប្រឆាំងចិននៅក្នុងដែនសមុទ្រដ៏ធំមួយនោះ។ ដើម្បីថែរក្សាស្ថិរភាពក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង លោកវ៉ាង ដែលជាទីប្រឹក្សារដ្ឋចិនផងនោះ បានយល់ថា ចិន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន គួរតែរក្សាឥរិយាបថស្វាគមន៍បណ្តាប្រទេសដែលចូលមកសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក្រោមហេតុផលសន្តិភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ តែបដិសេធវត្តមានរបស់ប្រទេសដែលមានបំណងធ្វើឱ្យមានការបំផ្លិចបំផ្លាញក្នុងតំបន់។ សូមបញ្ជាក់ថា សេចក្តីប្រកាសស្តីពីការប្រតិបត្តិរបស់បណ្តាភាគីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវបានដាក់ចេញនៅក្នុងឆ្នាំ២០០២ នាក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីជួយដោះស្រាយជម្លោះក្នុងដែនទឹកដ៏សំខាន់មួយនេះ។ បន្ថែមពីនេះ អាស៊ាន និងចិន ក៏កំពុងខិតខំចរចាក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង (COC) បន្ថែមទៀតដែរ៕	សមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនមែនជាសួនសត្វសម្រាប់ប្រទេសក្រៅតំបន់ ឬជាតំបន់ប្រយុទ្ធសម្រាប់មហាអំណាចក្នុងការប្រកួតប្រជែង។ ប្រមុខការទូតចិន លោក វ៉ាង យី បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ដោយបន្តអំពាវនាវឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធ ធ្វើឱ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្លាយជាសមុទ្រសន្តិភាព មិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិ។
ប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ អត្រាអតិផរណារបស់ឡាវ បើទោះបីជាបានថយបន្តិច ប៉ុន្តែនៅតែស្ថិតនៅកម្រិតខ្ពស់។ ចរន្តនេះបូកជាមួយនឹងប្រាក់ខែគោលទាប បានធ្វើឱ្យពលកររបស់ប្រទេសនេះមានទំនោរទៅក្រៅប្រទេសដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើ ជាពិសេសកម្មករវ័យក្មេង និងកម្មករជំនាញ។ យោងតាមស្ថិតិរបស់ក្រសួងការងារ និងសុខុមាលភាពសង្គមឡាវ បច្ចុប្បន្នមានប្រជាជនអាយុធ្វើការប្រហែល ២,៥លាននាក់។ តួលេខនេះមានទំហំស្មើនឹង ៣៤ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនសរុប។ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងអតិផរណានៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ បណ្តាលឱ្យកម្មករជាង ៦១ពាន់នាក់អត់ការងារធ្វើ ឬ មិនអាចស្វែងរកការងារសមរម្យបានដោយសារប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាមិនអាចឆ្លើយតបនឹងកម្រិតជីវភាពរបស់កម្មករនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ជាងនេះទៅទៀត ពលករឡាវមួយផ្នែកមានទំនោរទៅក្រៅប្រទេសដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើ ជាពិសេសកម្មករវ័យក្មេង និងជំនាញខ្ពស់ ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសនេះប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃ ការខ្វះកម្លាំងពលកម្ម។ ដើម្បីរក្សា និងជំនះភាពអត់ការងារធ្វើរបស់កម្មករ រដ្ឋាភិបាលឡាវកំពុងដោះស្រាយបញ្ហាលំបាកនានា ដូចជាការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានស្តីពីតម្រូវការពលកម្មតាមជំនាញ ដើម្បីបង្កើតការងារថ្មីសម្រាប់កម្មករដែលគ្មានការងារធ្វើ ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញសម្រាប់និយោជិត ក៏ដូចជាការបង្កើនប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាជាដើម។ នេះបើតាមលោកស្រី Anousone Khamsingsavath ប្រធាននាយកដ្ឋានការងារនៃក្រសួងការងារ និងសុខុមាលភាពសង្គមឡាវ។ លោកស្រី Anousone Khamsingsavath បានបន្តថា កង្វះកម្លាំងពលកម្ម មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងធ្វើឲ្យផលិតកម្មត្រូវជាប់គាំងផងដែរ។ ហើយរដ្ឋាភិបាលឡាវ នឹងវិនិយោគលើអភិវឌ្ឍន៍ស្មើៗគ្នានៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីបែងចែកធនធានមនុស្ស ហើយទន្ទឹមនឹងនោះបង្កើតការងារថ្មី ដើម្បីរក្សាកម្លាំងពលកម្ម និងកែលម្អអត្រាអត់ការងារធ្វើនៅក្នុងប្រទេស។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងពេលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ ដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ឡាវបានបង្កើតការងារថ្មីជាង ១៥ពាន់កន្លែង និងបានកែលម្អកម្មរជំនាញបានជាង ១៧០០កន្លែង៕	វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងអតិផរណាខ្ពស់ បានធ្វើឱ្យកម្មករជាង៦១ពាន់នាក់ នៅឡាវអត់ការងារធ្វើ ឬមិនអាចស្វែងរកការងារសមរម្យបាន ដោយសារប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាមិនសមស្របនឹងកម្រិតជីវភាពរស់នៅ។ ការណ៍នេះបានធ្វើឱ្យកម្មករមួយចំនួន មានទំនោរទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស។
លោក ប៉ែន សុវិជាតិ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅថ្ងៃទី២៨ ឧសភានេះ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់ (MoU) ជាមួយក្រុមហ៊ុន Alibaba ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ និងដាក់លក់ផលិតផលកម្ពុជា នៅលើថ្នាលពាណិជ្ជកម្មសកលតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក (eWTP)។ បច្ចុប្បន្ន មានផលិតផលខ្មែរជាង១៦០០មុខ បានដាក់លក់នៅលើ Alibaba ក្នុងនោះ មានផលិតផលកសិកម្ម,ឧស្សាហកម្ម, សិប្បកម្ម,ជលផល, វាយនភណ្ឌសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងជាដើម។ Alibaba គឺជាទីផ្សារអេឡិចត្រូនិកដ៏ធំមួយនៅលើពិភពលោក ដែលមានអ្នកទិញមានគ្រប់ជាតិសាសន៍។ តាមរយៈក្រុមហ៊ុនចិនមួយនេះ បានជំរុញការលក់ទំនិញរបស់កម្ពុជាកាន់តែជឿនលឿន ស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណដំណាក់កាលទី១ ដែលក្នុងនោះ នៅក្នុងបញ្ចកោណទី២ ស្តីពី «ការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងការបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែង និងបញ្ចកោណទី៥ ស្តីពី ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច, សង្គមឌីជីថល និងការដាក់ចេញនូវក្របខណ្ឌគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលកម្ពុជា២០២១-២០៣៥»។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ ប្រាប់ដូច្នេះថា៖« រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងអាណត្តិទី៧នេះ ចាត់ទុកដាក់ Alibaba គឺជាការបើកច្រកទីផ្សារថ្មីមួយទៀត ដើម្បីនាំផលិតផលខ្មែរទៅក្រៅប្រទេស។ នេះគឺជាឱកាសមួយផ្សារភ្ជាប់អ្នកលក់ និងអ្នកទិញនៅក្រៅប្រទេស ហើយវាក៏ជំរុញដល់ការលក់ទំនិញរបស់យើងតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក កាន់តែជឿនលឿនថែមទៀត ស្របតាមគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលឌីជីថល»។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ បើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយរដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៧ ឧសភា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនឹងសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Alibaba ក្នុងការបើកពន្លាជាតិកម្ពុជា នៅក្នុងផ្សារពាណិជ្ជកម្ម Alibaba.com នៅខែកញ្ញាខាងមុខ នៅក្នុងព្រឹត្តការណ៍អម ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ានលើកទី២១ នៅទីក្រុងណាននីង តំបន់ស្វយ័តក្វាងស៊ី ប្រទេសចិន និងចូលរួមសហការក្នុងការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលកម្ពុជាបន្ថែមទៀត នៅក្នុងព្រឹត្តការណ៍ពិព័រណ៍ផ្សេងៗទៀតផងដែរ។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ បានបន្ថែមថា ពន្លាជាតិ គឺជាបណ្ដុំនៃផលិតផលខ្មែរក្នុងថ្នាលតែមួយ។ ដូច្នេះ ការបើកពន្លាជាតិនៅក្នុងផ្សារពាណិជ្ជកម្ម Alibaba នឹងបង្កភាពងាយស្រួលដល់អ្នកចូលមើល និងអ្នកទិញ។ លោក ប្រាប់ដូច្នេះថា៖« ការបើកឱ្យមានពន្លាជាតិក្នុងAlibaba គឺដើម្បីឱ្យអ្នកទិញងាយស្រួលចូលមើល ឬបញ្ជាទិញផលិតផលខ្មែរបានលឿនជាងមុន។ លើសពីនេះ វាផ្ដល់លទ្ធភាពឱ្យអ្នកទិញ ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយអ្នកលក់បានងាយស្រួលជាងមុនផងដែរ»។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បច្ចុប្បន្នមានក្រុមហ៊ុនខ្នាតតូច និងមធ្យមជាច្រើន បានខិតខំចុះឈ្មោះ ដើម្បីភ្ជាប់ជាមួយទីផ្សារ Alibaba។ លោក យល់ថា សហគ្រាសតូច និងមធ្យម គឺជាឆ្អឹងខ្នងសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានតួនាទីផលិតទំនិញសម្រាប់ដាក់លក់នៅលើទីផ្សារ។ ហេតុនេះ អ្នកផលិតទាំងអស់ត្រូវត្រៀមខ្លួនប្រកួតប្រជែង ទាំងគុណភាព អនាម័យ ការវេចខ្ចប់ តម្លៃ និងស្ថិរភាពនៃផ្គត់ផ្គង់ជូនអតិថិជន។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ពិតណាស់! សហគ្រាសតូច និងមធ្យម គឺជាឆ្អឹងខ្នងសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានតួនាទីផលិតទំនិញសម្រាប់ដាក់លក់។ ដូច្នេះ មិនថាទីផ្សារអេឡិចត្រូនិក ឬទីផ្សារដោះដូតាមបែបប្រពៃណីនោះទេ ទំនិញទាំងអស់ចាំបាច់ត្រូវមានគុណភាព វេចខ្ចប់ និរន្តរភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្លៃសមរម្យ ទើបអាចមានភាពប្រកួតប្រជែងជាមួយគេបាន»។ ក្រៅតែពី Alibaba កម្ពុជាក៏កំពុងសម្លឹកឃើញទីផ្សារពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកធំៗមួយចំនួនទៀតដែរ ដូចជា amazon និងLazada ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាពក្នុងការនាំយកផលិតផលកម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិថែមទៀត។ ពិធីបើកសិក្ខាសាលាស្តីពី«លើសពីទីផ្សារកម្ពុជា៖ ការនាំយកផលិតផលកម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិតាមរយៈ Alibaba បើតាម លោក ប៉ែន សុវិជាតិ តាមរយៈការធ្វើពាណិជ្ជកម្មលើប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកនេះ នឹងជំរុញទំហំពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងពិភពលោកកាន់តែរីកចម្រើន ជាពិសេសចិន។ កម្ពុជា-ចិន មានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ហើយលក្ខខណ្ឌសម្របសម្រួល ភូតគាមអនាម័យ និងការអនុលោមផ្នែកបច្ចេកទេសផ្សេងត្រូវបានកំណត់រួចរាល់ ដូច្នេះ វាបានជួយដល់ការនាំចេញទំនិញរបស់កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារចិន កាន់តែងាយស្រួល។ លោក ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«កម្ពុជា-ចិន យើងមានលក្ខខណ្ឌសម្របសម្រួល ភូតគាមអនាម័យ និងការអនុលោមផ្នែកបច្ចេកទេសផ្សេងត្រូវបានកំណត់រួចរាល់ ដូច្នេះ វាបានជួយដល់ការនាំចេញទំនិញរបស់កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារចិន មានភាពងាយស្រួល។ ហេតុនេះ យើងមានក្ដីរំពឹងខ្ពស់ថា ទំហំពាណិជ្ជកម្មវាងកម្ពុជា និងចិន នឹងកាន់តែរីកចម្រើន ហើយទំហំពាណិជ្ជកម្មរបស់យើង ជាមួយពិភពដែលកំពុងរីកចម្រើន នឹងបន្តរីកចម្រើនថែមទៀត តាមរយៈការចូលរួមធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកនេះ»។ ក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលាស្តីពី«លើសពីទីផ្សារកម្ពុជា៖ ការនាំយកផលិតផលកម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិតាមរយៈ Alibaba.com» នៅថ្ងៃទី២៦ ឧសភា លោកស្រី ចម និម្មល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានលើកទឹកចិត្តដល់ក្រុមហ៊ុន ក៏ដូចជាសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមកម្ពុជា សិក្សាអំពីលទ្ធភាពក្នុងការចូលរួមជាមួយផ្សារពាណិជ្ជកម្ម Alibaba ដើម្បីដាក់លក់ និងជំរុញការនាំចេញផលិតផលខ្មែរទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិផ្សេងៗទៀត។ តាមរយៈទីផ្សារអេឡិចត្រូនិកមួយនេះ នឹងធ្វើឱ្យកិត្តិនាមផលិតផលកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានភាពប្រកួតប្រជែង និងទទួលស្គាល់ពីគុណភាព ស្តង់ដាររបស់ខ្លួនពីអ្នកប្រើប្រាស់អន្តរជាតិបាន។ ដើម្បីជំរុញការលក់ផលិតផលខ្មែរនៅលើ Alibaba.com លោកស្រី រដ្ឋមន្រ្តី បានណែនាំឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ រៀបចំគោលការណ៍ណែនាំ និងវីដេអូខ្លីៗ អំពីរបៀបប្រើប្រាស់ថ្លាល Alibaba ដើម្បីឱ្យវិស័យឯកជន ជាពិសេសសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមកម្ពុជា មានភាពងាយស្រួលយល់ និងប្រើប្រាស់។ លើសពីនេះ ត្រូវជំរុញការផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ និងជួយសម្របសម្រួលបន្ថែម ដើម្បីឱ្យវិស័យឯកជន និងធុរជនដែលមានផលិតផលសក្តានុពល អាចឆ្លើយតបទៅនឹងលក្ខខណ្ឌតម្រូវ និងអាចនាំចេញបានតាមរយៈយន្តការនេះ។ សហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Alibaba លើការតាមដាន និងវិភាគតម្រូវការទីផ្សារ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយបន្ថែមដល់វិស័យឯកជន និងធុរជនកម្ពុជា សម្រាប់ជាការត្រៀមខ្លួននិងគិតគូរក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលដែលអតិថិជនត្រូវការនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត៕	ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Alibaba ដើម្បីជំរុញការនាំចេញផលិតផលកម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ដែលផ្តល់ឱកាសឱ្យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម អាចទាញយកប្រយោជន៍ពីការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក និងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។ មកទល់ពេលនេះ មានផលិតផលខ្មែរជាង១៦០០មុខហើយ បានដាក់លក់នៅលើ Alibaba។
ទោះជាយ៉ាងណា អតិថិជនទាំងអស់ នៅតែអាចជាវរថយន្តម៉ូដែលផ្សេងៗរួមមាន Discovery, Discovery Sport, Range Rover Velar, និង Range Rover Evoque ឬ មកធ្វើការមើលផ្ទាល់នៅ Showroom របស់ Jaguar Land Rover Cambodia ឬ កក់រថយន្តតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ 095 927 373, 070 999 111 ឬ 085 999 111 ដើម្បីទទួលបានការផ្តល់ជូនដ៏ពិសេស។ សូមប្រញាប់ឡើង ព្រោះចំនួនមានកំណត់។ ក្រុមហ៊ុន Jaguar Land Rover Cambodia ស្ថិតនៅក្រោមក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា (RMA Cambodia) ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំចូល និងចែកចាយ ផ្តាច់មុខនូវរថយន្តម៉ាក Jaguar និង Land Rover ពីចក្រភពអង់គ្លេសដោយផ្ទាល់។ Jaguar Land Rover Cambodia មានទីតាំងស្ថិតនៅ តាមបណ្តោយមហាវិថី សហព័ន្ធរុស្សី សង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ។ ទាក់ទងកក់រថយន្ត៖ 095 927 373 អាសយដ្ឋាន៖ អគារតាំងលក់រថយន្ត 264A មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្សី ភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចុះឈ្មោះ បើកបរសាកល្បង ៖ គេហទំព័រ អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម	ក្រុមហ៊ុន Jaguar Land Rover Cambodia កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានបញ្ចប់ការតាំងបង្ហាញរថយន្ត Jaguar និង Land Rover នៅផ្សារទំនើប AEON 3 ដោយភាពជោគជ័យ។ ក្នុងនោះ Jaguar F-PACE ត្រូវបានលក់អស់ពីស្តុកចេញក្នុងរយៈពេល ៥ថ្ងៃ។
ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ច និងចែករំលែកបទពិសោធបាល់ទាត់នេះដែរ ក្រុមយុវជនកម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Musashi Mizushima ប្រកួតដកស្រង់បទពិសោធជាមួយកីឡាករថៃ វៀតណាម មីយ៉ាន់ម៉ា និងឡាវ ដែលភាគីជប៉ុនបានអញ្ជើញឲ្យចូលរួម។ ការប្រកួតនេះ រៀបចំនៅទីលានក្នុងខេត្តហ្វូគូស៊ីម៉ា ប្រទេសជប៉ុនចន្លោះពីថ្ងៃទី២-៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨។ តាមរយៈកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរបណ្តាញសិស្ស-និស្សិត និងយុវជនរវាងប្រទេសជប៉ុននិងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីខាងកើត(Jenesys) ភាគី ជប៉ុនបានផ្តល់ឱកាសឲ្យអ្នកតំណាងកីឡាករនៃប្រទេសទាំងនេះ ចូលរួមសន្និសីទកំពូលមេគង្គជប៉ុនលើកទី១០ទៀតផង។ កម្មវិធី Jenesys បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងជំរុញការយល់ដឹង និងសាងទំនុកចិត្តរវាងប្រជាជនជប៉ុនជាមួយបណ្តាប្រទេសចូលរួម ពិសេសដើម្បីសាង និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការណ៍និងចំណងមិត្តភាពឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធថែមទៀត។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០០៧ យុវជនកម្ពុជាជាង២ពាន់នាក់ហើយ ដែលស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា បានអញ្ជើញឲ្យចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះ។ ភាគីជប៉ុនរំពឹងថា អ្នកចូលរួមនឹងយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ពីប្រទេសជប៉ុន ហើយយកបទពិសោធទាំងនេះមកចែករំលែកដល់ប្រជាជនកម្ពុជាដទៃទៀត ឲ្យមានការយល់ដឹងដូចពួកគេដែរ៕	ក្រុមកីឡាករយុវជនជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៧ឆ្នាំរួមជាមួយមន្ត្រីសរុប២៥រូប ទៅទស្សនកិច្ច និងផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធបាល់ទាត់នៅប្រទេសជប៉ុន ពីថ្ងៃទី២-១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨។ នេះយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថាតទូតជប៉ុន នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨នេះ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញលោកអ្នកទស្សនាបទសម្ភាសរវាង លោក វេជ្ជបណ្ឌិត សោ ហុកបាន ឯកទេសជំងឺទឹកនោមផ្អែម ក្រពេញ និងអ័រម៉ូន និងកញ្ញា អ៊ុត រស្មី អ្នកសារព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ដូចតទៅ៖ វេជ្ជបណ្ឌិតនៃមជ្ឈមណ្ឌលព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមដេប៉ូ រូបនេះ បញ្ជាក់ពីមូលហេតុដែលអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ប្រឈមកើតដំបៅជើងខ្ពស់ដូច្នេះ៖ «អ្នកកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដែលកើតដំបៅជើងច្រើនជាងគេគឺ អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ ព្រោះ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២នេះ វាកើតលើមនុស្សដែលមានវ័យកណ្ដាល ហើយភាគច្រើនពួកគាត់មានមកនៅជាមួយកត្តាហានិភ័យ ជំងឺសរសៃឈាមផ្សេងៗ ទៀត»៕	ភ្នំពេញ៖ ដំបៅជើងលើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជាបញ្ហាដ៏គួរឱ្យបារម្ភ ព្រោះបើអ្នកជំងឺព្យាបាលមិនទាន់ពេល ដំបៅនោះនឹងក្លាយជារ៉ាំរ៉ៃ និងអាចគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតទៀតផង។ លោក វេជ្ជបណ្ឌិត សោ ហុកបាន ឯកទេសជំងឺទឹកនោមផ្អែម ក្រពេញ និងអ័រម៉ូន បានឱ្យដឹងថា អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមគ្រប់ប្រភេទសុទ្ធតែប្រឈមនឹងកើតដំបៅជើង ប៉ុន្តែអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ ប្រឈមនឹងកើតដំបៅជើងខ្ពស់ជាងគេ។
ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ជាង៣៦២នាក់ គិតត្រឹមព្រឹកនេះ មាន៣៥០នាក់ស្ថិតក្នុងខេត្ត Hubei រីឯក្រុងវូហាន ដែលជាទីកន្លែងផ្ទុះករណីដំបូង ឡើងដល់២៦៥នាក់។ ហ្វីលីពីនជាប្រទេសដំបូងក្រៅពីចិន ដែលមានអ្នកស្លាប់១ករណី ដោយអ្នកជំងឺជាស្ត្រីចិនម្នាក់ពីវូហាន។ ក្រុង Huanggang ដែលនៅក្បែរវូហាន មានអ្នកស្លាប់១៧នាក់ រីឯក្រុងផ្សេងទៀតដែលមានអ្នកស្លាប់ជាង១០នាក់រួមមាន Xiaogan, Jingmen, Ezhou និង Tianmen។ ខេត្ត និងក្រុងផ្សេងទៀតរបស់ចិនដែលមានករណីអ្នកស្លាប់ មានដូចជា ហេណាន, Chongqing, ស៊ីឈួន, សៀងហៃ, ប៉េកាំង, Hebei, Heilongjiang និងហៃណាន។ បច្ចុប្បន្នអ្នកជំងឺសរុបមានជាង១៧០០០នាក់ ដោយភាគច្រើនបំផុតស្ថិតក្នុងប្រទេសចិន ជាពិសេសខេត្ត Hubei។ ជប៉ុន ថៃ សិង្ហបុរី និងកូរ៉េខាងត្បូង មានអ្នកជំងឺចន្លោះពី១៥ទៅ២០នាក់។ អឺរ៉ុបមាន២៥ករណី អាមេរិកខាងជើងមាន១៣ករណី និងអូស្ត្រាលីមាន១២ករណី។ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន៦នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលមានករណីឆ្លងជំងឺនេះ។ រីឯតួលេខដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា មានការជាសះស្បើយ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យនោះ មាន៤៨៤ករណី ក្នុងនោះ៤៧៥ករណីនៅប្រទេសចិន។ ថៃបានអះអាងពីការជាសះស្បើយ៧ករណីក្នុងចំណោម១៩ករណី អូស្ត្រាលីជា២ករណី និង១ករណីនៅវៀតណាម និងស្រីលង្កា។ កម្ពុជាក៏ដូចជាប្រទេសមួយចំនួនក៏បានអះអាងពីស្ថានភាពអ្នកជំងឺធូរស្បើយផងដែរ៕	ជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី (2019-nCov) គិតត្រឹមម៉ោង៨ និង៥០នាទី ព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ នេះ បានសម្លាប់ជីវិតមនុស្ស៣៦២នាក់ ដែលក្នុងនោះ៣៦១ករណីនៅចិន និង១ករណីនៅហ្វីលីពីន។ ជាមួយគ្នានេះ គណៈកម្មាធិការសុខាភិបាលជាតិចិន បានបង្ហាញឲ្យឃើញផងដែរថា ចំនួនអ្នកជំងឺឡើងដល់ជាង១៧០០០នាក់ ក្នុងនោះជាង៤៨០នាក់ បានសះស្បើយ និងត្រូវបានអនុញ្ញាតចេញពីមន្ទីរពេទ្យ។
តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ បានចេញ«បញ្ជាបន្ទាន់»ឲ្យ អ៊ីស្រាអែល ប្រើគ្រប់មធ្យោបាយគ្រប់លទ្ធភាពទាំងឡាយដើម្បីបញ្ចៀសអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ហើយនិងត្រូវបើកផ្លូវឲ្យបញ្ជូនផ្ទេរជំនួយមនុស្សធម៌ទៅកាន់ប្រជាជននៅតំបន់ហ្កាហ្សា។ នេះគឺជាសេចក្តីសម្រេចរបស់ សាលាជម្រះក្តីថ្នាក់កំពូល នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ថ្ងៃសុក្រទី២៦មករា និងតបតាមពាក្យបណ្តឹង កាលពីចុងខែធ្នូ២០២៣ របស់ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដែលបានចោទប្រកាន់ អ៊ីស្រាអែល ពីបទរំលោភបំពានលើ អនុសញ្ញាស្តីពី អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ អនុម័ត ឆ្នាំ១៩៤៨។ ពីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហូឡង់ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដែលមានចៅក្រម១៧រូប ថែមទាំងបានប្រកាសបញ្ជាក់អំពី«ដែនយុត្ថាធិការ»ដែលថាមានសមត្ថកិច្ចជំនុំជម្រះសំណុំរឿងក្តីនេះបាន និងថា «តុលាការក៏បានទទួលដឹងឮអំពីទុក្ខវេទនា ដែលកំពុងតែកើតមានឡើងនៅក្នុងតំបន់ ហើយតុលាការស្តែងក្តីបារម្ភជាខ្លាំងចំពោះការបាត់បង់អាយុជីវិតមនុស្សអស់ជាច្រើន»។ អត្ថន័យខ្លឹមសារច្បាប់ នៅចំពោះមុខ គឺ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ បានចេញ«បញ្ជាបន្ទាន់»ឲ្យ រដ្ឋជ្វីហ្វអ៊ីស្រាអែល បញ្ចៀសអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ និងបើកផ្លូវមនុស្សធម៌ ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែ ក្នុងដំណាក់កាលនេះ គឺ ពុំមែនមានន័យថា អ៊ីស្រាអែល ប្រព្រឹត្តិអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ នោះទេ។ នីតិវិធីជំនុំជម្រះបទល្មើសឧក្រិដ្ឋនេះ អាចនឹងត្រូវស៊ីពេលច្រើនឆ្នាំតទៀត។ ទោះម្តេចក្តី ជាជំហានដំបូង ការចេញ«បញ្ជាបន្ទាន់»នេះ គឺជានីតិវិធីព្រមានមួយ ដែលទទួលបានការអបអរសាទរយ៉ាងច្រើន។ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង តួកគី និងរដ្ឋកាន់សាសនាអ៊ីស្លាមមួយចំនួន ហើយរួមទាំង ប្រទេសមួយចំនួនក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប មាន អេស្ប៉ាញ ជាអាទិ៍ផង បានស្វាគមន៍សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ។ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ជាដើមបណ្តឹង បានចាត់ទុកថា នេះជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និង បានសន្យាបន្តក្តីព្យាយាមតទៅទៀតលើវិស័យច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងកម្មវត្ថុសំដៅដើម្បីជួយការពារអាយុជីវិតពលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន នៅតំបន់ហ្កាហ្សា។ ទន្ទឹមនឹងគ្នានោះ អាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីន តាមរយៈប្រមុខការទូត Riyad al-Maliki ក៏ចាត់ទុកថា សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ គឺជាការព្រមានមួយដ៏សំខាន់ ដែលស្តែងថា «គ្មានរដ្ឋណាមួយអាចបំពានច្បាប់បានទេ»។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី អ្នកជំនាញច្បាប់អន្តរជាតិ នៃសកលវិទ្យាល័យ Brasillia លោកសាស្ត្រចារ្យ Roberto Goulart Menezes បានប្រមើលមើលថា ការសម្រេចរបស់តុលាការពេលនេះ គឺមានតម្លៃត្រឹមតែ«ផ្នែកសីលធម៌» និង«ផ្នែកនយោបាយ»តែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកផ្ទុយទៅវិញ អ៊ីស្រាអែល បានប្រតិកម្មដោយកំហឹង និងច្រានចោលជាដាច់ខាត ព្រមទាំងចាត់ទុកការសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ថាគួរឲ្យខ្មាស់ គ្មានប្រយោជន៍ គ្មានន័យខ្លឹមសារ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក បេនចាមិន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានវាយប្រហារសម្តីបកទៅវិញផងថា ការសម្រេចរបស់តុលាការ គឺជាចេតនាបដិសេធមិនឲ្យរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល ប្រើប្រាស់សិទ្ធិជាមូលដ្ឋានដើម្បីការពារខ្លួនដោយស្របច្បាប់។ គួររំឭកជូនថា សង្គ្រាមនៅតំបន់ហ្កាហ្សា ផ្ទុះឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី៧តុលាឆ្នាំមុនមក គឺភាគី អ៊ីស្រាអែល ស្លាប់មនុស្សជាង ១ ១០០នាក់ ហើយក្នុងតំបន់ហ្កាហ្សា បើតាមទិន្នន័យរបស់អាជ្ញាធរសុខាភិបាលក្រុមហាម៉ាស គឺ ប្រជាជន បាត់បង់ជីវិត ជាង ២៦ ០០០ នាក់៕	ដោយ៖ហេង ឧត្តម/RFI
ជាការកត់សម្គាល់របស់លោក នេត សាវឿន បានកោតសរសើរលោក សត ណាឌី គឺក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ខេត្តមួយនេះមានប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាលទាំង១០០ឃុំ សង្កាត់ ដែលពិសេសជាបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ។ ត្រង់នេះ លោកអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ប្រឡូយសំដីថា ចង់ឲ្យប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាលទាំង១០០នោះ មានការប្រឡងប្រណាំងការផ្តល់សេវាដល់ប្រជាពលរដ្ឋផង។ ស្នងការនគរបាលខត្តសៀមរាប លោក សត ណាឌី ត្រូវបានដាក់ឲ្យចូលនិវត្តន៍ និងជំនួសដោយលោក ហ៊ូ វ៉ាន់នី ដែលពីមុនជាស្នងការរង។ ក្នុងពិធីនោះ លោក នេត សាវឿន បានប្រាប់ដល់ស្នងការថ្មីដែលទើបឡើងកាន់តំណែង ធ្វើយ៉ាងណា ត្រូវពង្រឹងប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាលដែលនៅខ្សោយៗ ដូចជា ពង្រឹងការបណ្តុះបណ្តាលដល់មន្ត្រីនគរបាល ពិសេសផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ និងត្រូវទន់ភ្លន់ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ។ លោកថា កម្លាំងនគរបានត្រូវមានឥរិយាបថទន់ភ្លន់ តែម៉ឺងម៉ាត់៕ សូមស្តាប់សំឡេងលោក នេត សាវឿន	សៀមរាប៖ អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ លោក នេត សាវឿន ក្នុងពិធីតែងតាំង និងផ្ទេរតំណែងស្នងការខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី២៧ មេសា បានបន្តផ្តល់អនុសាសន៍ជាច្រើនដល់កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ។ លោកបានកោតសរសើរពីស្នាដៃនគរបាលខេត្តសៀមរាប ដែលកន្លងមកបានធ្វើកិច្ចការងារជាច្រើន និងទទួលបានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កា។
ជើងខ្លាំង ឡុង សុភី ត្រៀមខ្លួនយ៉ាងល្អនារយៈពេលជាង២សប្ដាហ៍មកនេះសម្រាប់ជំនួបតទល់ជាមួយ រឿង សោភ័ណ្ឌ នៅវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ ដណ្តើមខ្សែក្រវាត់ទម្ងន់៦៩គីឡូក្រាមដោយមានប្រាក់រង្វាន់ ៤០០០ដុល្លារអាមេរិក។ ការប្រកួតនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៤ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៩ ដែលផ្សាយផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍ CNC។ សុភី បញ្ជាក់ថា៖« សម្រាប់ខ្ញុំសង្ឃឹមត្រឹម៥០ភាគរយ ប៉ុន្តែរឿងជាក់ស្ដែង គឺឡើងលើសង្វៀនទើបដឹង។ យើងអាចមើលស្ថានការណ៍ និងចិត្តសាស្ត្រគូប្រកួត រឿង សោភ័ណ្ឌ សិន និងត្រូវបត់បែនតាមស្ថានការណ៍»។ យ៉ាងណាក្ដី ឡុង សុភី បានបង្ហើបរឿងសោកស្ដាយមួយកាលទៅប្រកួតសង្វៀន ONE: CHAMPIONS AND WORRORS នាឆ្នាំ ២០១៣ យ៉ាងដូច្នេះ៖«តាមពិតខ្ញុំគួរតែប្រកួតក្នុងកម្មវិធី Kickboxing ដែលស្រដៀងគុនខ្មែរដែរ ប៉ុន្តែ គេបិទកែង។ កាលនោះហ្វឹកហាត់ត្រៀមប្រកួត MMAបានតិចណាស់ ខ្ញុំស្ដាយក៏ស្ដាយ សើចក៏សើចពេលមើលវីដេអូឡើងវិញ»។ កូនសិស្សរបស់លោក ឡុង សាលវ័ន្ត បានរៀបរាប់ទៀតថា គ្រានោះរូបគេហ្វឹកហាត់ក្បាច់ឃ្លេ ក្បាច់កាច់ និង ចំបាប់បានត្រឹម ២ សប្ដាហ៍ប៉ុណ្ណោះមុនចេញទៅប្រកួតតំណាងឲ្យកម្ពុជាកាលពី ៦ ឆ្នាំមុននៅក្រុងក្រុង ហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ បើក្រឡេកមើលវីដេអូឡើងវិញ នៅទឹកទី១ ឡុង សុភីត្រូវបានកីឡាករគុនចម្រុះឥណ្ឌូណេស៊ី Max Metino រត់ចូលបោកតែម្ដងដោយសារគេមានក្បាច់បាតគុនចម្រុះស្រាប់ ខណៈដែល សុភី ជំនាញគុនខ្មែរ។ Max Metino បានចូលកៀក ដើម្បី បោក និង ចាប់ឃ្លេ ចំនួន ២ ដង ប៉ុន្តែ សុភី រើរួចឃ្លេមួយគ្រា។ យ៉ាងណាក្ដីដោយសារការហ្វឹកហាត់បានតិចតួចខាងគុន MMA សុភី មិនអាចគេចផុតពីឃ្លេម្ដងទៀតឡើយរហូតដល់ចប់ទឹកទី១។ សុភី បានព្យាយាមគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីកុំឲ្យ Max ចូលកៀក ប៉ុន្តែការរារាំងត្រូវបរាជ័យ ហើយ កីឡាករឥណ្ឌូណេស៊ី ចូលបោកបានដោយប្រើកំភួនដៃអុក សុភី ពីលើហូរហែ រហូត ហើយ ដៃ និង ជើងម្ខាងរបស់គេគាបឃ្លេទាល់តែ អាជ្ញាកណ្ដាលបញ្ឈប់ត្រឹមចុងទឹកទី២។ ទោះជាបែបណាក្ដី ប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់គ្រូបង្វឹក ឡុង សាលវ័ន្ត រូបនេះបង្ហាញក្ដីសង្ឃឹមថា ៖« បើគេផ្ដល់ឱកាសដល់ខ្ញុំម្ដងទៀត ខ្ញុំខំហ្វឹកហាត់ឲ្យខ្លាំង រួមទាំងការត្រៀមឡើងរេញរហូតមកនេះអាចល្អប្រសើរក្នុងកម្មវិធីប្រកួត Kickboxing វិញ ដែលវាខុសគ្នាបន្តិចអំពីប្រដាល់សេរី ឬ គុនខ្មែរប៉ុណ្ណោះ។ ការប្រកួតគុនខ្មែរជាជំនាញរបស់យើង។ បើឲ្យប្រកួតគុនចម្រុះ គឺ ដឹងតែចាញ់ប្រៀបគេហើយ។ ប៉ុន្តែដោយសារពីមុនគេអត់ទាន់ដាក់កម្មវិធី Kickboxing»។ គួរដឹងដែរថា ឡុង សុភី មានអាយុ ៣១ ឆ្នាំហើយនាពេលបច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែនៅតែហ្វឹកហាត់ទៀងទាត់ និងឡើងសង្វៀនប្រកួតនានាមិនដាច់សូរ។ សុភី មានស្រុកកំណើតនៅភូមិ ស្វាយកង់ ឃុំអន្លង់វិល ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ ឡុង សុភី ឡើងប្រកួតមិនក្រោម៦០០ ដង ឡើយ បើគិតការប្រកួតតាមតំបន់ តាមសង្វៀនទូរទស្សន៍ និង កម្មវិធីអន្តរជាតិនានា៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
"Because it's a suffering tape. It's a terrible tape," he said in an interview with "Fox News Sunday." "It was very violent, very vicious and terrible." Trump refrained from blaming Saudi Crown Prince Mohammed Bin Salman, even though the CIA reportedly concluded that he ordered the October 2 assassination in the Saudi consulate in Istanbul. Trump on Saturday told reporters that the US would release "a very full report" on the matter as early as Monday. He was interviewed by Fox on Friday. Asked whether the crown prince had lied to him in denying any role in the killing, Trump said: "I don't know. Who can really know? But I can say this, he's got many people... that say he had no knowledge." "He told me that he had nothing to do with it. He told me that, I would say, maybe five times at different points, as recently as a few days ago," Trump added. The president acknowledged that people close to the prince "were probably involved" but added, "I want to stick with an ally that in many ways has been very good." Asked whether he would go along with moves in the US Congress to cut off US involvement in the Saudi-led war in Yemen or halt arms sales to the kingdom, Trump equivocated. "I want to see Yemen end. It takes two to tango and Iran has to end also," he said. "I want Saudi to stop but I want Iran to stop also." The United States has called for a ceasefire and peace talks to end the three-year-old conflict amid a mounting international outcry over the massive civilian toll of air strikes. US air refueling flights in support of Saudi-led air operations in Yemen ended last week. US Defense Secretary Jim Mattis portrayed that as a Saudi decision. Saudi Arabia and its ally the United Arab Emirates intervened in the conflict against Iranian-backed Huthi rebels in 2015 in support of President Abedrabbo Mansour Hadi. - Shifting accounts - Khashoggi, a columnist for The Washington Post who was critical of the crown prince, was killed after going to the Saudi consulate in Istanbul to retrieve documents necessary to marry his Turkish fiancee. According to Turkish officials, the audio shows that Kashoggi was strangled to death and dismembered soon after entering the consulate. Saudi Arabia has offered shifting accounts of what happened, initially saying Khashoggi left the embassy after receiving his documents and later that he was killed when an argument degenerated into a fistfight. In the latest version, the Saudi prosecutor said a 15-member team went to Istanbul to bring Khashoggi back to the kingdom but killed him instead in a rogue operation. The prosecutor exonerated the crown prince, after indicting 11 Saudis and sacking five officials, including two members of Prince Mohammed's inner circle. The United States has sanctioned 17 Saudis for the crime. jm/oh © Agence France-Presse	Washington, United States \| US President Donald Trump says he has been fully briefed on an audio recording of journalist Jamal Khashoggi's murder but does not want to listen to it himself.
នាក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៣២នៅសិង្ហបុរី លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ និង លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀង សួនហ្វ៊ុក បានជួបពិភាក្សាលក្ខណៈភាគី លើប្រធានបទជាច្រើន ដែលរួមមានពាក់ព័ន្ធទាំងវិស័យការពារជាតិ និងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច-ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ឲ្យកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរទៅមុខ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Vietnam News តាមរយៈជំនួបនេះដែរ លោក ឌូទើតេ បានថ្លែងអរគុណរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ដែលបានបង្កើតលក្ខខណ្ឌល្អ សម្រាប់ពលរដ្ឋហ្វីលីពីន រស់នៅ និងប្រកបអាជីវកម្មនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ។ លោក បានប្តេជ្ញាក្នុងការធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងវៀតណាម ដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការគ្នាទៅវិញទៅមក ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ ប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីន ក៏បានឆ្លៀតឱកាសសរសើរពីគុណភាពអង្កររបស់វៀតណាមផងដែរ ហើយប្រមុខរដ្ឋរូបនេះ ក៏ថែមទាំងបានអះអាងថា លោក ចង់បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីបន្ថែម លើពាណិជ្ជកម្មអង្ករ និងចង់ឲ្យវៀតណាម ក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់អង្ករដ៏យូរអង្វែង សម្រាប់ហ្វីលីពីនទៀតផង។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែល ។ តបនឹងការសរសើរ និងលើកឡើងរបស់ប្រមុខហ្វីលីពីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ក៏បានទទួលស្គាល់ និងសរសើរប្រធានធិបតីហ្វីលីពីន ដែលបានដឹកនាំអាស៊ានកាលពីឆ្នាំ២០១៧ ប្រកបដោយជោគជ័យ និងផ្លែផ្កា។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ក៏បានស្នើឲ្យប្រទេសទាំងពីរ បន្តផ្លាស់ប្តូរកិច្ចប្រជុំមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងអនុវត្តសកម្មលើការឆ្លើយតប និងសង្គ្រោះបញ្ហាដែនសមុទ្ររួមគ្នា ក៏ដូចជារឹតបន្តឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រឆាំងភេវរកម្មផងដែរ៕	ប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ (Rodrigo Duterte) បានជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីក្រៅផ្លូវការជាមួយប្រមុខរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមលោក ង្វៀង សួនហ្វ៊ុក (Nguyn Xuân Phúc) ។ តាមរយៈជំនួបនេះ ភាគីទាំងពីរ បានជជែកគ្នាពីទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាពិសេសការផ្គត់ផ្គង់អង្ករ។
លោក លាង ដឺលុច៖ ជាបឋម ខ្ញុំចង់ដឹងថា តើហេតុអ្វីបានជាកញ្ញាអាចនិយាយភាសាខ្មែរបាន? ហើយបន្ទាប់មកហេតុអ្វីបានជាកញ្ញាច្រៀងចម្រៀងខ្មែរនាទស្សវត្សរ៍១៩៦០ និង១៩៧០? កញ្ញា សង់ឌ្រីន និងមិត្តភក្តិរបស់កញ្ញា លោក Tony Keo កញ្ញា Sandrine៖ ខ្ញុំនិយាយភាសាខ្មែរបានបន្តិចបន្តួច ពីព្រោះខ្ញុំមានមិត្តជិតស្និទ្ធម្នាក់គឺលោក តូនី កែវ ដែលបានបង្រៀនខ្ញុំ។ លោក តូនី កែវ គឺជាជនជាតិខ្មែរ ហើយបច្ចុប្បន្នគាត់រស់នៅប្រទេសកាណាដា។ គាត់បានបង្រៀនខ្ញុំច្រៀងភាសាខ្មែរ ពីព្រោះគាត់ចង់ច្រៀងចម្រៀងរួមគ្នាជាមួយខ្ញុំ។ មុនដំបូង ខ្ញុំបានហាត់ច្រៀងបទ Price Tag ដែលបានទទួលការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង។ ខ្ញុំពិតជាមានអារម្មណ៍រំភើបដែលទទួលបានការគាំទ្រពីពលរដ្ឋខ្មែរ ហើយវាបានលើកទឹកចិត្តខ្ញុំឲ្យហាត់ច្រៀងចម្រៀងខ្មែរផ្សេងទៀត។ ខ្ញុំបានជ្រើសរើសបទចម្រៀងខ្មែរក្នុងទស្សវត្សរ៍៦០ និង៧០ ពីព្រោះខ្ញុំចូលចិត្តសាច់ភ្លេងសម័យនោះ។ លោក លាង ដឺលុច៖ តើកញ្ញាបានចាប់ផ្តើមធ្វើការងារនេះតាំងពីពេលណាមក? ទាំងការហាត់រៀនច្រៀងភាសាខ្មែរ និងថតជាវីដេអូសម្តែង? កញ្ញា Sandrine៖ ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់ ខ្ញុំបានប្រឡូកក្នុងវិស័យសិល្បៈតាំងពីអាយុ៦ឆ្នាំមកម្លេះ។ ខ្ញុំធ្លាប់បានសម្តែងនៅតាមស្ថានីយទូរទស្សន៍នៅក្រុងQuébec ហើយក៏បានចូលរួមក្នុងសហគមន៍អ្នកសិល្បៈដែរ។ នៅឆ្នាំ២០១៥ ខ្ញុំបានចាប់ផ្តើមធ្វើបទចម្រៀងនៅប្រទេសកម្ពុជាជាមួយចម្រៀង Price Tag។ ខ្ញុំផលិតវីដេអូឃ្លីប និងធ្វើបទភ្លេងដោយខ្លួនឯង។ ខ្ញុំចង់ផលិតបទចម្រៀងឲ្យបានច្រើន ប៉ុន្តែថវិកាខ្ញុំមានកំណត់។ ប៉ុន្តែសំណាងល្អ ខ្ញុំបានស្គាល់ស្ត្រីជនជាតិខ្មែរម្នាក់ឈ្មោះ ចៅ សណ្តាប់ នឹងអាចជួយខ្ញុំឲ្យបានរៀបចំការសម្តែង និងអាចនាំខ្ញុំត្រឡប់មកកម្ពុជាជាថ្មី ដើម្បីអាចសម្តែង និងច្រៀងនៅចំពោះសាធារណជន។ ព្រោះតែគាត់ ខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីៗដែលខ្ញុំចង់ធ្វើ។ លោក លាង ដឺលុច៖ តើកញ្ញា Sandrine បានច្រៀងចម្រៀងអ្វីខ្លះហើយ ជាភាសាខ្មែរ ? កញ្ញា Sandrine ៖ មកដល់ពេលនេះ ខ្ញុំបានបកប្រែ និងច្រៀងចម្រៀងអាមេរិកមកជាភាសាខ្មែរចំនួន៥បទ រួមមាន Price Tag, Wrecking Ball, Stay, I am yours និង Shape of you។ ខ្ញុំមានចម្រៀង២បទ ដែលខ្ញុំតែងខ្លួនឯង និងមានបទខ្មែរចំនួន៤បទ គឺបទ ចម្ប៉ាបាត់ដំបង, ពេលរលឹម, ថើបអូនមួយខ្សឺត និង ឆ្នាំអូន១៦។ លោក លាង ដឺលុច៖ កញ្ញាបានប្រាប់ថា កញ្ញាមកដល់កម្ពុជាម្តងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ តើកញ្ញាអាចបញ្ជាក់បានទេ ថាពេលនេះកញ្ញាមកកម្ពុជាក្នុងគោលបំណងអ្វី? កញ្ញា Sandrine ៖ ខ្ញុំបានមកច្រៀងនៅលើឆាកតន្ត្រីមួយ។ ច្រៀងនៅលើឆាកតន្ត្រីនៅប្រទេសកម្ពុជា វាគឺជាក្តីសុបិនរបស់ខ្ញុំ។ ពេលនោះ ខ្ញុំក៏ឆ្លៀតពេលទស្សនា និងកម្សាន្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ។ ខ្ញុំបានរស់នៅរយៈពេល២ខែនៅស្រុកខ្មែរជាមួយប្រជាជនដែលរួសរាយ រាក់ទាក់ និងចិត្តល្អ។ ខ្ញុំបានឃើញប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទបុរាណដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនទៀត។ បើមានឱកាសលើកក្រោយទៀត ខ្ញុំចង់ទៅឃើញខេត្តផ្សេងៗទៀតនៅកម្ពុជា។ លោក លាង ដឺលុច៖ កញ្ញានិយាយថា កញ្ញាស្រឡាញ់កម្ពុជា។ តើកញ្ញាស្រឡាញ់អ្វីខ្លះ? កញ្ញា Sandrine ៖ គឺភាពរួសរាយ ចិត្តល្អ របស់ប្រជាជនខ្មែរ។ ប្រាសាទរបស់ខ្មែរគឺគួរឲ្យស្ញប់ស្ញែង។ ខ្ញុំចូលចិត្តទីកន្លែងដែលមនុស្សនិយមទៅ និងអ៊ូអរ ដូចជាផ្សារ។ ខ្ញុំចង់ឃើញគ្រឿង បន្លែ ដែលគេសម្រាប់យកទៅធ្វើម្ហូប ខ្ញុំចង់ឃើញម្ហូបដែលគេដាក់លក់តាមផ្លូវ។ ខ្ញុំចូលចិត្តអាហារដ្ឋានដែលអាហារតម្លៃថោក។ ខ្ញុំចូលចិត្តរ៉ឺម៉កកង់បី។ ខុសពីប្រទេសកាណាដា ខ្ញុំចូលចិត្តទស្សនាអគារដែលប្លែកៗពីគ្នានៅកម្ពុជា។ សំណុំខ្សែភ្លើងចរន្តអគ្គិសនីនៅតាមផ្លូវធ្វើឲ្យខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើលមែនទែន។ ខ្ញុំចូលចិត្តធ្វើតាមដំណើរតាមរ៉ឺម៉កកង់បីដើម្បីទស្សនាទេសភាពនានា ខ្ញុំពិបាកដើរឆ្លងថ្នល់។ ខ្ញុំក៏ស្រឡាញ់សាសនាព្រះពុទ្ធដែរ ខ្ញុំយល់ថាវត្តអារាមស្អាតៗណាស់។ ខ្ញុំចូលចិត្តអាកាសធាតុនៅកម្ពុជា ខ្ញុំស្អប់អាកាសធាតុត្រជាក់នៅកាណាដាណាស់។ ឆ្នេរសមុទ្រនៅក្រុងព្រះសីហនុក៏ស្អាតដែរ៕	ពលរដ្ឋខ្មែរអ្នកនិយមប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុក អាចធ្លាប់ឃើញឃ្លីបវីដេអូចម្រៀងរបស់ស្ត្រីបរទេសស្បែកស សក់ទង់ដែង ស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ ហើយច្រៀងជាភាសាខ្មែរ។ គឺកញ្ញា សង់ឌ្រីន Kanha Sandrine ដែលជាជនជាតិកាណាដា ដែលរស់នៅក្នុងខេត្តនិយាយភាសាបារាំង ម៉ុងរ៉េអាល់។ មិនត្រឹមតែច្រៀងបទចម្រៀងខ្មែរនាទស្សវត្សរ៍១៩៦០ និង៧០ទេ កញ្ញា សង់ឌ្រីន វ័យជាង២០ឆ្នាំក៏ច្រៀងបទចម្រៀងបរទេសល្បីៗ ដែលត្រូវបានបកប្រែមកជាភាសាខ្មែរដែរ។ កញ្ញា សង់ឌ្រីន កំពុងចិញ្ចឹមចិត្តមកច្រៀងបទចម្រៀងខ្មែរនៅលើឆាកតន្ត្រីនៅលើទឹកដីកម្ពុជា និងនៅចំពោះមុខសាធារណជនខ្មែរជាថ្មីម្តងទៀត។ តើកញ្ញា សង់ឌ្រីន ជាអ្នកណា? កញ្ញា សង់ឌ្រីន បានឆ្លើយសំណួរនេះទៅលោក លាង ដឺលុច អគ្គនាយកសារព័ត៌មានថ្មីៗ។
អត្ថបទទាក់ទង រឿងដី៤០ហិកតា៖ អាជ្ញាធរ បកស្រាយថា «ធ្វើឡើងស្របតាមច្បាប់ជាតិ និង ច្បាប់អន្តរជាតិ» អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បំភ្លឺរឿងផ្តល់ដី៤០ហិកតា ដល់ជនជាតិវៀតណាម សូមជម្រាបថា កាលពីថ្មីៗនេះ អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានសម្រេចបង្កើតតំបន់ថ្មីមួយ ដែលមានទំហំដីប្រមាណ៤០ហិកតា ក្នុងភូមិដំបូកកកោះ ឃុំស្វាយជ្រុំ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដើម្បីឱ្យអ្នកដែលត្រូវបម្លាស់ទីចេញពីដងទន្លេ ចូលទៅរស់នៅ។ ការបម្លាស់ទីនេះ បង្កឱ្យមានមានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងលើបណ្តាញសង្គមនានា ថា «អាជ្ញាធរខ្មែរ កាត់ដីឲ្យជនជាតិវៀតណាម ដ្បិតថា អ្នកដែលត្រូវបម្លាស់ទីចេញពីទន្លេ គឺជាជនជាតិវៀតណាម»៕	ភ្នំពេញ៖ អង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល នឹងរៀបចំសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ក្នុងទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ស្តីពី «ផែនការបម្លាស់ទីប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅលើផ្ទះបណ្តែតទឹក ឱ្យទៅរស់នៅលើដីគោកទំហំ៤០ហិកតា»។ សន្និសីទសារព័ត៌មាននេះ មានតំណាងមន្ត្រីមកពីខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ចូលរួមបកស្រាយពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការផ្តល់ដី៤០ហិកតា ដល់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងផ្ទះបណ្តែតទឹកលើដងទន្លេសាប។
លោក ស៊ី ជិនភីង និងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន ធ្វើជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកសមាជជាតិលើកទី២០ របស់បក្សនៅឯវិមានប្រជាជនចិនក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង។ លោក ស៊ី ដែលជាអគ្គលេខាធិការបក្ស បានអានរបាយការណ៍សមិទ្ធផលចាប់ពីសមាជលើកទី១៩ ដល់អង្គសមាជ។ ក្នុងរបាយការណ៍ លោក ស៊ី ថ្លែងពីតួនាទីរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិនក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ហើយនិយាយថា សមាជលើកទី២០ ធ្វើឡើងចំពេលដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រទេស។ ជុំវិញការដោះស្រាយវិបត្តិកូវីដ-១៩ លោក ស៊ី ដែលជាប្រធានាធិបតីផង នៅតែបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់នៃគោលនយោបាយគ្មានកូវីដ-១៩ ដ៏តឹងរ៉ឹង ដោយលោកអះអាងថា ដើម្បីការពារអាយុជីវិតប្រជាជនឱ្យដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុត។ ចំពោះបញ្ហាហុងកុងដែលត្រូវមើលឃើញថារងការរឹតត្បិតខ្លាំងនោះ លោក ស៊ី បញ្ជាក់ថា ហុងកុង បានផ្លាស់ប្ដូរពីចលាចលទៅកាន់អភិបាលកិច្ច ហើយស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងយ៉ាងល្អ។ ចំណែកតៃវ៉ាន់ដែលនៅតែតានតឹងខ្លាំង មេដឹកនាំចិនរូបនេះលើកឡើងថា ចិននឹងបន្តប្រឆាំងការប៉ុនប៉ងបំបែកទឹកដី និងការជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង។ «សមាជជាតិលើកទី២០ របស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន ធ្វើឡើងក្នុងពេលដ៏សំខាន់ នៅពេលដែលបក្សទាំងមូល និងប្រជាជនគ្រប់ជនជាតិ ចាប់ផ្ដើមដំណើរថ្មីក្នុងការបង្កើតប្រទេសសង្គមនិយមទំនើប និងឆ្ពោះទៅរគោលដៅ១០០ឆ្នាំទី២។» លោក ថ្លែងទៅកាន់សមាជិកបក្សបែបនេះ។ ក្រៅពីជជែកគោលដៅ៥ឆ្នាំខាងមុខ សមាជិកសមាជ នឹងបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មី។ ជាដំបូង សមាជ ជ្រើសរើសសមាជិកគណៈមជ្ឈិមបក្សថ្មីដែលមានតួនាទីដឹកនាំការងារចន្លោះសមាជនីមួយៗ។ បន្ទាប់មក គណៈមជ្ឈិមបក្ស នឹងជ្រើសរើសការិយាល័យនយោបាយដែលមានសមាជិកប្រមាណ២៥នាក់ និងគណៈអចិន្រ្តៃយ៍ការិយាល័យមជ្ឈិមថ្មី ដែលជាអង្គការមានឥទ្ធិពលបំផុត។ លោក ស៊ី ក៏រំពឹងបន្តកាន់តំណែងលេខាបក្ស៥ឆ្នាំទៀត ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាមេដឹកនាំចិនមានអំណាចបំផុតចាប់តាំងពីលោកប្រធាន ម៉ៅ សេទុង មក។ ខណៈលោក ស៊ី អាចបន្តតំណែងនោះ តំណែងសំខាន់ៗក្នុងបក្សនឹងត្រូវផ្លាស់ប្ដូរដែរ។ សមាសភាពថ្មី នឹងបញ្ចេញនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ក្រោយសមាជបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា៕	បក្សកុម្មុយនីស្តចិន បើកសមាជបក្សលើកទី២០ របស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ដោយលោក ស៊ី ជិនភីង រំពឹងបន្តកាន់តំណែងកំពូល៥ឆ្នាំទៀត។ កិច្ចប្រជុំនេះ នឹងជជែកពីគោលនយោបាយបក្ស៥ឆ្នាំខាងមុខ និងជ្រើសរើសក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំបក្សសម្រាប់អាណត្តិថ្មី។
ក្រៅពីការសិក្សានៅសាលា កុមារទាំងនេះ ចូលចិត្តទៅនេសាទត្រីដោយការដាក់មង ចងសន្ទូច តាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ពួកគេផងដែរ។ ពួកគេចេះហែលទឹក អុំ ឬចែវទូកយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។ ពួកគេអាចចេញនេសាទត្រីក្នុងទន្លេ ដូចមនុស្សពេញវ័យដែរ។ ជាប្រចាំឆ្នាំ ចាប់ពីខែតុលា ដល់ខែកុម្ភៈ ពពួកត្រីល្អិតៗ ពិសេសពពួកត្រីរៀល Gymnostomus caudimaculatus, Gymnostomus horai, ត្រីរៀលអំពិល Gymnostomus lineatus, ត្រីរៀលអង្កាម Gymnostomus lobatus, ត្រីផ្កាគ Gymnostomus ornatipinnis, ត្រីរៀលតុប Gymnostomus siamensis និងត្រីកញ្ជ្រូក (Yasuhikotakia modesta) ដើម។ ដែលជាត្រីគោលដៅសម្រាប់ការធ្វើត្រីប្រហុក ត្រីឆ្អើរ របស់ប្រជាជនខ្មែរ បានធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីចេញពីបឹងទន្លេសាប យ៉ាងច្រើនឥតគណនា។ លោក ហន សៅ ជាអ្នកនេសាទម្នាក់នៅក្នុងភូមិបាននិយាយថា «អ្នកនេសាទសប្បាយរីករាយ បើឆ្នាំណាមានទឹកធំ ទឹកជន់លិចខ្លាំង នោះត្រីក៏សម្បូរដែរ»។ ទោះយ៉ាងណា រយៈពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កម្រិតកម្ពស់ទឹកនៅក្នុងទន្លេមេគង្គ មានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង។ ឆ្នាំខ្លះ ទឹកមិនជន់លិចដល់មាត់ច្រាំងទន្លេមេគង្គផង ដែលជាកត្តាធ្វើឲ្យវិសាលភាព និងទំហំបឹងទន្លេសាបរួមតូច ព្រៃលិចទឹកដែលជាជម្រកពង-កូនរបស់ត្រី ក៏មិនត្រូវបានទឹកជន់លិច ដូច្នេះចំនួនត្រីក៏ធ្លាក់ចុះដែរ។ ទាំងអស់នេះ អាចបណ្តាលមកពីបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការនេសាទហួសកម្រិតក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាកត ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទល្មើសច្បាប់ផ្សេងៗ ជាពិសេស ឧបករណ៍ឆក់ជាដើម។ ក្នុងនោះផងដែរ ការបាត់បង់ទីជម្រក ការកាប់ការដុតបំផ្លាញព្រៃលិចទឹក ដើម្បីទន្ទ្រានយកដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធ និងគម្រោងសាងសង់ទំបន់វារិអគ្គិសនីនៅតាមដងទន្លេមេគង្គជាដើម ក៏ជាមូលហេតុដែលបណ្តាលឲ្យចំនួនមច្ឆជាតិធ្លាក់ចុះផងដែរ។	កុមារទាំងពីរនាក់នៅក្នុងរូបភាពនេះ កំពុងសារមងដែលពួកគេបានដាក់ក្នុងទន្លេសាប ស្ថិតនៅក្នុងភូមិ តាពៅ ឃុំកោះចិន ស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាល។នៅតាមដងទន្លេនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គេអាចឃើញមានកុមារ ដែលរស់នៅតាមបណ្តោយទន្លេ ហាក់មានភាពស៊ាំជាមួយទឹក និងត្រី។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញស្តាប់កិច្ចសម្ភាសរវាង កញ្ញា ខន ចំប៉ា នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងយុវតី អាង វណ្ណច័ន្ទនីដា សិស្សថ្នាក់ទី៨ នៅសាលារៀនជំនាន់ថ្មី វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ដូចតទៅ៖	យុវតី អាង វណ្ណច័ន្ទនីដា គឺជាសិស្សឆ្នើមមួយរូប ដែលទទួលបានមេដាយចំនួន១៥ ក្នុងពីកម្មវិធី World Scholars Cup 2019។ មិនត្រឹមតែជាសិស្សពូកែម្នាក់នៅក្នុងថ្នាក់ប៉ុណ្ណោះទេ វណ្ណច័ន្ទនីដា វ័យ១៣ឆ្នាំ ក៏ចេះសង្កេត និងសន្សំបទពិសោធន៍ពីអ្នកជុំវិញខ្លួន មកអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពរបស់ខ្លួនថែមទៀត។
ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រី ប្រាក់ សាវី ជាកសិកររស់នៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ដែលប្រកបរបរដាំដំណាំក្រូចវល្លិ ទុរេន និងផ្លែប៊័រ។ ដំណាំហូបផ្លែរបស់អ្នកស្រី សាវី ទទួលបានទិន្នផលល្អ កំពុងមានការគាំទ្រច្រើនលើទីផ្សារ និងអាចឲ្យអ្នកស្រីរកចំណូលបានច្រើន។ អ្នកស្រីបានប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ថា ជាមធ្យម គាត់អាចរកចំណូលបានចន្លោះពី ១ម៉ឺន ទៅ ១.៥ ម៉ឺនដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ កសិករដែលមានដើមកំណើតមកពីខេត្តព្រៃវែងរូបនេះ បានទៅរស់នៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី តាំងពីឆ្នាំ១៩៩០។ អ្នកស្រី ប្រាក់ សាវី ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ថា ដំបូងឡើយ អ្នកស្រី ដាំដំណាំជាលក្ខណៈគ្រួសារប៉ុណ្ណោះ ហើយពេលនោះក៏មិនទាន់មានទីផ្សារច្រើនដូចបច្ចុប្បន្នដែរ។ ក្រោយមក នៅដើមឆ្នាំ២០១៨ កសិករវ័យ៥៨ឆ្នាំរូបនេះ ក៏ចាប់ពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះដល់៧ហិកតា ដោយមានក្រូចវល្លិ ២ពាន់គុម្ព ប៊ឺប្រហែល ៣០០ដើម និងទុរេនបាន ៣០០ដើម ក្រោយបានចេះបច្ចេកទេសដាំ ពីមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងមើលឃើញពីតម្រូវការទីផ្សារកាន់តែច្រើននោះ។ បច្ចុប្បន្ន ដំណាំទាំងបីប្រភេទរបស់អ្នកស្រី ជាពិសេសគឺផ្លែប៊័រ ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ពីពលរដ្ឋក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី និងទីផ្សារធំ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកស្រី ប្រាក់ សាវី បញ្ជាក់ថា៖ «ជួនកាល មានគេមកទិញដល់កន្លែង ជួនកាលមានការបញ្ជាទិញពីភ្នំពេញជាដើម។ ចំណែកឯតម្លៃ គឺឡើងចុះទៅតាមទីផ្សារជាក់ស្តែង។ សព្វថ្ងៃ ខ្ញុំលក់ផាសិនតម្លៃ ៨០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ប៊ឺតម្លៃ ៧០០០-៨០០០ រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ទៅតាមផ្លែតូចធំ និងទុរេនតម្លៃ ១៨០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម»។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោក វេង សាខុន អ្នកស្រី សាវី ប្រាប់Themythmey25 ទៀតថា ជាមធ្យមគាត់អាចទទួលបានចំណូល ពី១ម៉ឺនដុល្លារ ទៅ១.៥ម៉ឺនដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ពីការលក់ផ្លែឈើទាំង៣ប្រភេទនេះ។ នៅក្នុងឱកាសចុះទស្សនកិច្ចនៅចម្ការរបស់អ្នកស្រី សាវី កាលពីថ្ងៃទី២៩ កក្កដា លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម បានកោតសរសើរចំពោះការខិតខំថែទាំដំណាំ និងទទួលបានផលយ៉ាងល្អនេះ។ សម្រាប់លោករដ្ឋមន្ត្រី នេះជាអ្វីដែលរាជរដ្ឋាភិបាលចង់ឃើញកសិករកម្ពុជា មានជោគជ័យ និងជីវភាពធូរធារ នៅក្នុងការប្រកបរបររបស់ខ្លួន ខណៈវិបត្តិកូវីដ-១៩ បានបង្អាក់សកម្មភាពនៅក្នុងវិស័យមួយចំនួននោះ។ ទន្ទឹងនឹងនោះ លោកវេង សាខុន ក៏បន្តលើកទឹកចិត្ត ឲ្យអ្នកស្រី ប្រាក់ សាវី ឲ្យប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀតដើម្បីធ្វើធានាបានទាំងបរិមាណ និងគុណភាពផលិតផលផ្លែឈើ ដែលកំពុងមានសក្តានុពលនេះ៕ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោក វេង សាខុន រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោក វេង សាខុន រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោក វេង សាខុន រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោក វេង សាខុន រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោក វេង សាខុន	ដោយ៖ ហៀត វណ្ណា
លោក ស៊ឹម សត្តា ប្រធាននាយកដ្ឋានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធនិងសិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែល បានបំភ្លឺថាករណីបទ «ថ្ងៃដែលអូនចុកឈាម» ឬបទ «នឹកភូមិភ្នំធំ» គឺស្ថិតនៅក្រោយការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួង ព្រោះលោក គង្គ ប៊ុនឈឿន មុនពេលចែកឋាន មិនទាន់បានផ្ទេរបណ្ដាំមរតកសាស្ត្រដល់គ្រួសារឬភរិយានៅឡើយ។ ដូច្នេះករណីផលិតកម្មសាន់ដេយកបទខាងលើទៅកាឡៃ ខុសសភាពដើមដោយមិនបានសុំការអនុញ្ញាតនេះ គឺក្រសួងជាអ្នកចាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់។ ប្រធាននាយកដ្ឋានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធនិងសិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែលរូបនេះ បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា បទ «ថ្ងៃដែលអូនចុកឈាម» នេះ ក៏មិនទាន់ក្លាយជាកម្មសិទ្ធរបស់គ្រួសារលោក គង្គ ប៊ុនឈឿន ដែរ ពោលគឺវាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលត្រួតពិនិត្យឯកសារ ដែលអ្នកស្រី គាត គឹមលន ត្រូវជាភរិយាកវីម្ចាស់ស្ទឹងសង្កែ បានប្រមូលឯកសារពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីសុំចុះកម្មសិទ្ធិបញ្ញាលើបទចម្រៀងជាង១០០បទបន្ថែមទៀតកន្លងមក។ លោក ស៊ឹម សត្តា បញ្ជាក់បន្ថែម ៖«ករណីបទចម្រៀងនេះ គឺស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួង។ ក្រសួងកំពុងដំណើរការនីតិវិធីកោះហៅផលិតកម្មសាមីមកដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់ហើយ។ ដ្បិតករណីនេះគ្រួសាររបស់លោក គង្គ ប៊ុនឈឿន មិនទាន់ទទួលបានកម្មសិទ្ធិបញ្ញា តែអ្នកស្រី គាត គឹមលន ដែលត្រូវជាភរិយាលោក គង្គ ប៊ុនឈឿន ធ្លាប់បានប្រមូលឯកសារពាក់ព័ន្ធដើម្បីសុំចុះកម្មសិទ្ធិលើបទចម្រៀងជាង១០០បទទៀតរួចហើយ គ្រាន់តែឯកសារមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់តែប៉ុណ្ណោះ»។ អត្ថបទទាក់ទង ភរិយាកវី គង្គ ប៊ុនឈឿន នឹងមកដោះស្រាយករណីផលិតកម្មដែលយកស្នាដៃស្វាមីទៅកាឡៃ មូលហេតុដែលគ្រួសារលោក គង្គ ប៊ុនឈឿន មិនសុខចិត្តចំពោះបទចម្រៀងដែលនាយចឺមច្រៀងនោះ ក្រោហេតុផលថា ផលិតកម្មសាន់ដេ យកបទចម្រៀង«ថ្ងៃដែលអូនចុកឈាម» ឬ «នឹកភូមិភ្នំធំ» ទៅកាឡៃ ដែលបង្ហាញពីការមិនឱ្យតម្លៃស្នាដៃដើម។ កូនស្រីកវីម្ចាស់ស្ទឹងសង្កែរូបនេះអ្នកស្រី ប៊ុនឈឿន សូរីដា ទាមទារឱ្យផលិតកម្មសាមីដកបទ «អូនជាអ្នកមាន សមនឹងអ្នកមានដូចគ្នា» ដែលច្រៀងដោយនាយចឺមចេញ ហើយត្រូវធ្វើទៅតាមនិតិវិធីច្បាប់ស្ដីពីកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ យោងតាមច្បាប់នៃសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធនិងសិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែល ស្ដីពីការរំលោភកម្មសិទ្ធិបញ្ញា រាល់បទល្មើសដែលផលិតឡើងវិញ សម្ដែងឡើងវិញ ផលិតបន្ត ឬយកទៅធ្វើអ្វីផ្សេង ដោយមិនមានការអនុញ្ញាតពីអ្នកនិពន្ធ ឬក្រសួងសាមី ត្រូវបង់ពិន័យជាប្រាក់ពី៥លានរៀល ទៅ ២៥លានរៀល ឬជាប់ពន្ធនាគារពី៦ខែ ទៅ ១២ខែ។ ក្នុងករណីមិនរាងចាលនឹងផ្ដន្ទាទោសទ្វេដង។នេះបើតាម លោក ស៊ឹម សត្តា ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ តាមរយៈនាយកដ្ឋានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធនិងសិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែលកំពុងដំណើរការនិតិវិធី កោះហៅភាគីផលិតកម្មសាន់ដេ ដែលបានយកបទ« ថ្ងៃដែលអូនចុកឈាម» ឬបទ «នឹកភូមិភ្នំធំ» យកទៅកាឡៃទំនុកភ្លេងហើយដាក់ថានិពន្ធដោយខ្លួនឯង នៃបទ«អូនជាអ្នកមាន សមនឹងអ្នកមានដូចគ្នា» ដែលច្រៀងដោយនាយចឺម ។
ភ្នំពេញ៖ ខេត្តចំនួន១៩ បានរងគ្រោះដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង ក្នុងនោះខេត្តសៀមរាប កំពង់ធំ និងបន្ទាយមានជ័យ រងប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ។ ដោយឡែកដំណាំស្រូវប្រមាណ ១០ម៉ឺនហិកតា រងផលប៉ះពាល់ និងជាង ២ម៉ឺនហិកតាបានខូចខាតទាំងស្រុង។ ចាប់ពីខែឧសភា រហូតមកដល់ខែកញ្ញានេះ ខេត្តដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀងមានចំនួន ១៩ខេត្ត ហើយខេត្តដែលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរជាងគេមានខេត្ត សៀមរាប កំពង់ធំ និងបន្ទាយមានជ័យ ខណៈឯខេត្តបាត់ដំបង អាចនឹងរងប៉ះពាល់ខ្លាំង ប្រសិនបើភ្លៀងនៅតែបន្តកើតមាន។ នេះបើតាមលោក សុទ្ធ គឹមកុលមុន្នី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ។ ចំពោះមនុស្សដែលស្លាប់ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀងមានចំនួន ១៣នាក់។ សម្រាប់សត្វពាហណៈដែលងាប់មានតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ ទន្ទឹមនេះប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ លោក គឹមកុលមុន្នី ពុំអាចបញ្ជាក់បាននោះទេ ព្រោះទិន្នន័យមានការកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយលោកពុំទាន់បានបូកសរុបជារួម។ លោក បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ព្រោះស្ថានភាពនៃជំនន់ទឹកភ្លៀងអាចនឹងមានជាបន្តបន្ទាប់ទៀត ដោយសាររងឥទិ្ធពលនៃព្យុះ ហើយបរិមាណភ្លៀងក៏នៅតែបន្តកើតមាន។ ដូច្នេះប្រជាពលរដ្ឋត្រូវគិតគូរពីអាយុជីវិតរបស់ខ្លួន កុំឱ្យលិចលង់ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង។ ម៉្យាងទៀត ការបរិភោគ និងការរស់នៅ ត្រូវមានអនាម័យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៕ អត្ថបទទាក់ទង ជំនន់ទឹកភ្លៀង៖ មនុស្ស៤នាក់ នៅបន្ទាយមានជ័យបានស្លាប់ ដោយសារខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន ខេត្ត៨ អាចនឹងមានជំនន់ទឹកភ្លៀង រយៈពេល៤ថ្ងៃ	ដោយ៖ ញឹក សំអូន
នេះជាឆ្នាំទី ៣ ហើយ ដែលខេត្តព្រៃវែង រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ «សង្ក្រាន្តព្រៃវែង»។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ ព្រឹត្តិការណ៍ «សង្ក្រាន្តព្រៃវែង» នឹងប្រារព្ធឡើងក្នុងទឹកដីនៃក្រុងព្រៃវែង រយៈពេល ៥ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី ១២ ដល់ ទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ នៅទីតាំងចំនួន ៣ រួមមាន តំបន់សួនច្បារសម្ដេចជាស៊ីម តំបន់ចុងប៉ម និងតំបន់កីឡដ្ឋានបាល់ទាត់។ ព្រឹត្តិការណ៍ «សង្ក្រាន្តព្រៃវែង» ជាការផ្តួចផ្ដើមគំនិតរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ានី និងលោក ស សុខា ដោយមានការសហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង ក្នុងការគាំទ្រព្រឹត្តិការណ៍សង្រាន្តព្រៃវែងឆ្នាំ២០១៨នេះ។ ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាខេត្តព្រៃវែង លោក ខៀវ ភារិទ្ធ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដើម្បីបង្កភាពសប្បាយរីករាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ប្រជាកសិករ និងកម្មករ កម្មការិនី បានមកកម្សាន្តក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំ ជាមួយកម្មវិធីជាច្រើនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ លោក ខៀវ ភារិទ្ធ បន្ថែមថា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងមានកម្មវិធីជាច្រើនទាក់ទងនឹងវប្បធម៌ សាសនា ការលេងល្បែងប្រជាប្រិយ រួមទាំងការប្រគំតន្ត្រីបុរាណ និងសម័យផងដែរ។ បើតាមប្រធានស.ស.យ.ក ខេត្តព្រៃវែង ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏នឹងមានកម្មវិធីប្លែកជាច្រើន ពិសេសការរំលេចចេញនូវរូបរាង រូបយក្សចំនួន ៥ នៅកណ្ដាលសួនច្បារនៃក្រុងព្រៃវែង។ ជាមួយគ្នានេះ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ មានការតាំងពិព័រណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ ប្រមាណ ៣០០ស្ដង់ រួមទាំងការប្រកួតបវរកញ្ញាឯកចាស់ៗ និងការប្រកួតចំរៀងឯក និងស្រីស្អាត ប្រុសស្អាតផងដែរ។ លោក ខៀវ ភារិទ្ធ បញ្ជាក់ថា «សង្ក្រាន្តព្រៃវែង»នេះ មានល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរច្រើនប្រភេទដូចជា ទាញព្រ័ត្រ ឡើងសសរខ្លាញ់ បោះអង្គុញ ជាពិសេសការរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ក្នុងទសវត្សទី ៨០ ដែលរំលឹកពីកុមារភាពផងដែរ។ ម្យ៉ាងវិញ ការលើកយកនូវទស្សនីយភាពល្ខោនខោល ល្ខោនបាសាក់ និងការប្រគំតន្ត្រីសម័យ ដែលមានតារាល្បីៗចូលរួមផងដែរ។ ប្រធានស.ស.យ.ក ខេត្តព្រៃវែងរូបនេះ សង្ឃឹមថា ព្រឹត្តិការណ៍លើកទី៣នេះ នឹងមានប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមពី១០ម៉ឺនទៅ១៥ម៉ឺននាក់។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០១៦ កន្លងទៅ ខេត្តព្រៃវែង បានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ នៅក្នុងស្រុកកញ្ជ្រៀច និងឆ្នាំ២០១៧ រៀបចំស្រុកបាភ្នំ ដែលមានរយៈពេល ៥ថ្ងៃ ដោយមានអ្នកចូលរួមប្រមាណជាង ៧ម៉ឺននាក់។ នេះបើតាមប្រធានស.ស.យ.ក ខេត្តព្រៃវែងខាងលើ៕ សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមឧបត្ថម៖ ១, ឥណទានគេហដ្ឋានរបស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ផ្តល់ជូនអត្រាការប្រាក់ 7.99% បន្ថែមជាមួយសេវាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតរហូតដល់ 50,000 ដុល្លារអាមេរិក ដោយឥតគិតថ្លៃ។ សូមទំនាក់ទំនង 023 988 388 ។ ២, រថយន្តប្រណីតម៉ាក Mercedes-Benz (មែសឺដេស-បិនស៍) ថ្មីៗឆ្នាំ២០១៨ កំពុងដាក់លក់នៅ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ខូអិលធីឌី ស្ថិតនៅមហាវិថីសម្តេច ហ៊ុន សែន ឬផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ភ្នំពេញ។ ទូរស័ព្ទផ្នែកលក់ 017 231 488 និងផ្នែកសេវាកម្ម ០11 726 988 ។ ៣, ស្អាតដូចតារា ស្អាតបែបស៊ូណេ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង៖ 017 800 150 / 098 5000 88 , ទីតាំងស្ថិតនៅផ្សារទំនើបសុវណ្ណា។ ៤, រីករាយឆ្នាំថ្មី! បង្កើតបរិយាកាសដ៏រីករាយនៅក្នុងឆ្នាំថ្មីជាមួយ កូកា-កូឡា រសជាតិនៃអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ។	ព្រៃវែង៖ ក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីខ្មែរខាងមុខនេះ ខេត្តព្រៃវែង នឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ «សង្ក្រាន្តព្រៃវែង» ជាលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំ នៅក្នុងក្រុងព្រៃវែង រយៈពេល ៥ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី ១២ -១៦ ខែមេសា។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ រៀបចំឡើង ដើម្បីអបអរសាទរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិខ្មែរ និងបង្កលក្ខណៈសប្បាយរីករាយដល់ពលរដ្ឋក្នុងខេត្តនេះ។ «សង្ក្រាន្តព្រៃវែង» រៀបចំដោយសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាខេត្តព្រៃវែង សហការជារដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង។
នៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ខែឧសភានេះ នៅក្នុងទីធ្លាការិយាល័យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានៃឃុំព្រះស្រែក៏អ៊ូអរ ដូចនៅតាមទីស្នាក់ការគណបក្សនយោបាយនានានៅទូទាំងប្រទេសដែរ។ សមាជិក និងសកម្មជនរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងឃុំព្រះស្រែប្រមាណ៣០០នាក់ដោយពាក់អាវយឺតពណ៌ស និងមួកពណ៌សដែលមានស្លាកសញ្ញាទេវតា បានអង្គុយជុំគ្នានៅក្រោមរោងធំមួយនៅពីមុខវេទិកាដែលមានផ្ទាំងអក្សរសរសេរថា «អបអរសាទរពិធីបើកយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៤»។ យុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតថ្នាក់មូលដ្ឋាននៅក្នុងឃុំព្រះស្រែនៃស្រុកឧដុង្គក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ត្រូវបានប្រកាសបើកដោយលោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលជាអនុប្រធានទីមួយនៃក្រុមការងារថ្នាក់កណ្តាលរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាចុះជួយខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ពិធីផ្លូវការបានចាប់ផ្តើម។ លោក នួន ផារ័ត្ន ប្រធានក្រុមការងាររបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឃុំព្រះស្រែបានអានសាររបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលផ្តោតទៅលើសមិទ្ធផលដែលរដ្ឋាភិបាលសម្រេចបានក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ការជួបជុំត្រូវបានរៀបចំនៅក្បែរផ្លូវជាតិ៤៤ ដែលមានរថយន្តតូចធំបរក្នុងល្បឿនលឿនទៅវិញទៅមក ហើយក៏មានរថយន្តឃោសនារបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលបំពងសំឡេងចម្រៀងលើកតម្កើងគណបក្សខ្លួន បរឆ្លងកាត់ការជួបជុំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានេះដែរ។ ប៉ុន្តែសមាជិក និងសកម្មជនរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានៅតែអាចឮសំឡេងរបស់លោក ផារ័ត្ន ដែលអានសារសម្តេច ហ៊ុន សែន ចេញពីមីក្រូចំនួនពីរដែលបែរទៅរកពួកគេ យ៉ាងដូច្នេះ៖«ដំណើរការកែទម្រង់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ បានធ្វើឲ្យរដ្ឋបាលឃុំសង្កាត់ កាន់តែមានលទ្ធភាពផ្តល់សេវាសាធារណៈ និងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជនបទ រាប់ពាន់គម្រោងក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដូចជា ផ្លូវ ស្ពាន ស្រះទឹក ប៉ុស្តិ៍សុខភាព និងការផ្តល់សេវាសង្គមផ្សេងៗ ដែលបានឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការចាំបាច់របស់មូលដ្ឋាន និងរួមចំណែកកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រជាបន្តបន្ទាប់»។ សមិទ្ធផលទាំងអស់នេះហើយដែលលោក ហ៊ុន ម៉ានី បានបញ្ជាក់ប្រាប់សមាជិកគណបក្សក្នុងឃុំព្រះស្រែថា វាជាសមិទ្ធផលជាក់ស្តែង ដែលលោកស្នើឲ្យសមាជិកគណបក្សរំលេចប្រាប់អ្នកបោះឆ្នោតក្នុងរយៈពេលនៃយុទ្ធនាការឃោសនានេះ។ ដោយលើកឧទាហរណ៍ផ្លូវជាតិលេខ៤៤ ដែលកាលពី៥ឆ្នាំមុននៅជាផ្លូវដីតូចនៅឡើយ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ៖«សូមពូមីងអ៊ំប្រុសអ៊ំស្រី សាខាបក្សឃុំ ប្រឹងប្រែងពន្យល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងសមាជិកបក្សយើងផងដែរអំពីកម្មវិធីនយោបាយរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាយើង សមិទ្ធផលជាក់ស្តែង ការអភិវឌ្ឍក្នុងភូមិឃុំយើង។ គណបក្សប្រជាជកម្ពុជាយើងមានទម្លាប់ដឹកនាំ ដើម្បីប្រទេសជាតិ គឺមិនមែនដើម្បីបក្សទេ»។ មិនខុសពីសាររបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឡើយ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានអធិប្បាយប្រាប់សមាជិកគណបក្សក្នុងឃុំព្រះស្រែថា ជ័យជម្នះរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មានន័យស្មើនឹងស្ថិរភាព និងសន្តិភាព តែថាជ័យជម្នះនេះនឹងបានមកពីការរួមគ្នារវាងសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទាំងមូល៕	ឧដុង្គ៖ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឃុំព្រះស្រែនៃស្រុកឧដុង្គបានបើកយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ក្រោមវត្តមានលោក ហ៊ុន ម៉ានី។ ការរំឮក និងរំលេចសមិទ្ធផល នៅតាមភូមិឃុំ ដូចជាផ្លូវ ស្ពាន សាលារៀន និងការពង្រឹងសេវាសាធារណៈ ព្រមទាំងស្ថិរភាព និងសន្តិភាព គឺជាសារឃោសនាសំខាន់ ដែលលោក ហ៊ុន ម៉ានី ចង់ឲ្យសមាជិកគណបក្សពន្យល់ពលរដ្ឋអ្នកបោះឆ្នោត។
«ពួកខ្ញុំគ្រាន់តែទៅបោះឆ្នោត ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចជាពលរដ្ឋ ហេតុអ្វីកាត់លុយបំណាច់ឆ្នាំពួកខ្ញុំ? ពួកខ្ញុំមិនសុខចិត្តទេ»។ កម្មការិនី ស ចិន្តា កំពុងបង្ហាញអារម្មណ៍មិនពេញចិត្តរបស់ខ្លួន ប្រាប់អ្នកកាសែតនៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ពីក្នុងហ្វូងនៃអ្នកតវ៉ាដែលជាកម្មករ កម្មការិនី ជាច្រើនរយនាក់ផ្សេងទៀត នៅមុខបរិវេណរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ សៅលែន ឬហៅរោងចក្រ ៦ជាន់។ រោងចក្រនេះ ស្ថិតនៅភូមិត្រពាំងថ្លឹង សង្កាត់ចោមចៅ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែមិថុនា។ ថ្ងៃទី ៧ ខែមិថុនា វាជាលើកទី៣ហើយ ដែលក្រុមកម្មករនៅរោងចក្រសៅលែន (SOUTHLAND Cambodia CO.LTD) នាំគ្នាតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការសម្រេចកាត់ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំពួកគេពីសំណាក់ថៅកែរោងចក្រ។ ចិន្តា ចាត់ទុកទង្វើរបស់ភាគីរោងចក្រថា ជាការរំលោភលើសិទ្ធិកម្មករទាំងស្រុង និងថានេះជាទង្វើដែលគ្មានការអាណិតអាសូរកម្មករ ដែលមានប្រាក់ខែតិចនោះទេ។ កម្មការិនីវ័យ ២០ ឆ្នាំមកពីខេត្តព្រៃវែងរូបនេះ រម្លឹកគុណសម្បត្តិរបស់កម្មករថា កន្លងមកនៅពេលភាគីរោងចក្រជួបបញ្ហា គ្មានការងារឲ្យកម្មករធ្វើ ក្រុមកម្មករ សុខចិត្តយកប្រាក់ខែពីថៅកែរោងចក្រ តែពាក់កណ្តាល តែដល់ពេលកម្មករមានបញ្ហារវល់ទៅបោះឆ្នោតវិញ បែរជាថៅកែរោងចក្រដាក់បន្ទុកបន្ថែម។« ខ្ញុំគិតថា រោងចក្រ គ្មានផ្តល់សិទ្ធិដល់កម្មករបន្តិចសោះ។ យើងតូចចិត្ត ដោយសារ ពេលដែលរោងចក្រអត់មានការងារឲ្យកម្មករធ្វើ រោងចក្រសុំឲ្យយើងស៊ី (ប្រាក់ខែ) ៥០ ភាគរយ យើងយល់ព្រម។ តាមពិត រោងចក្រអត់មានការងារឲ្យកម្មករធ្វើ ជាបន្ទុករោងចក្រទេ តែកម្មករយល់យើងយោគយល់។ ក៏ប៉ុន្តែដល់ពេលយើងសុំឲ្យថៅកែ កាត់លុយយើងតែ ៥០ភាគរយ នៅថ្ងៃសៅរ៍ពេលយើងធ្វើដំណើរទៅបោះឆ្នោត គេអត់ព្រមទេ»។ នេះជាការបន្ថែមរបស់ចិន្តា។ កម្មការិនី ស ចិន្តា ពាក់មួកខ្មៅ ពេលចូលរួមតវ៉ា ឥឡូវនេះ ងាកចេញពីចិន្តា បន្តិចសិន។ យើងមកតាមដានការរៀបរាប់របស់តំណាងកម្មករដែលតវ៉ា គឺលោក ហ៊ឹម ជីវ័ន្ត។ លោក ជីវ័ន្ត លើកឡើងថា ការតវ៉ារបស់កម្មករ កម្មការិនី ធ្វើឡើងតាំងពីរសៀលថ្ងៃសុក្រទី ២ខែមិថុនា មុនថ្ងៃបោះឆ្នោតមកម្លេះ នៅពេលដែលកម្មករកំពុងធ្វើការ ហើយទទួលព័ត៌មានពីថៅកែរោងចក្រថា ភាគីរោងចក្រ នឹងកាត់ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំចំនួនពីរថ្ងៃ បើកម្មករឈប់សម្រាក ថ្ងៃសៅរ និងថ្ងៃចន្ទ ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅបោះឆ្នោត និងត្រឡប់ពមកពីបោះឆ្នោតនៅឯស្រុកកំណើតវិញ។ កម្មករ មកពីខេត្តកំពង់ចាម រូបនេះ រៀបរាប់យ៉ាងនេះថា៖«យើងតវ៉ា ហើយកម្មករយើងក៏បន្ទន់ឥរិយាបថទៀតថា សុខចិត្តឲ្យថៅកែកាត់មួយថ្ងៃ ៥០ភាគរយ និងមួយថ្ងៃទៀតធ្វើសង នៅពេលថ្ងៃបុណ្យជាតិ ឲ្យតែបានទៅបោះឆ្នោត តែភាគីរោងចក្រ នៅតែមិនយល់ព្រម និងមិនអើពើ ដោយនៅតែចង់កាត់ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំដដែល ទើបយើងទុកការតវ៉ាមួយឡែក ដោយនៅថ្ងៃសៅរ៍ពួកយើងធ្វើដំណើរទៅស្រុកកំណើតដើម្បីទៅបោះឆ្នោតសិន»។ បើតាមលោក ជីវ័ន្ត ជាទូទៅប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំ ភាគីរោងចក្រគិតឲ្យកម្មករចំនួន ១៨ ថ្ងៃ ហើយការគណនារកចំនួនប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំ ១ថ្ងៃ ស្មើនឹងចំនួនប្រាក់ខែក្នុងមួយខែចែកនឹង ៣០ ថ្ងៃ។ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី ៤ មិថុនា ជាថ្ងៃបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ ហើយរោងចក្រ ឲ្យកម្មករឈប់សម្រាក ដោយមិនកាត់លុយអ្វីនោះទេ ពីព្រោះជាថ្ងៃឈប់សម្រាកស្រាប់របស់កម្មករ និងម្យ៉ាងទៀតជាថ្ងៃបោះឆ្នោតផង។ អ្នកស្រី អ៊ិន សានី កម្មការិនី ដែលបានតវ៉ានៅមុខរោងចក្រសៅលែន នៅក្បែរលោក ហ៊ឹម ជីវ័នដែរនោះ និយាយថា កម្មករ កម្មការិនី ដែលមកធ្វើការនៅភ្នំពេញ ភាគច្រើនរស់នៅតាមបណ្តាខេត្ត ដោយអ្នកខ្លះមកពីខេត្តរតនៈគិរី បាត់ដំបង កំពង់ចាម ព្រៃវែង ស្វាយរៀង ជាដើម ដែលមិនអាចឲ្យពួកគេ ធ្វើដំណើរទៅមក ដើម្បីបោះឆ្នោត ត្រឹមតែរយៈពេលមួយថ្ងៃនោះទេ។ «បោះឆ្នោតថ្ងៃអាទិត្យ ពួកយើងត្រូវទៅថ្ងៃសៅរ៍ ហើយត្រឡប់មកវិញនៅថ្ងៃចន្ទ ទើបគ្រប់គ្រាន់។ តែរោងចក្របែរជាកាត់លុយយើងទៅវិញ។ យើងមិនអាចទទួលយកបានទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់កម្មការិនីវ័យ ៣០ ឆ្នាំ មកពីខេត្តស្វាយរៀងខាងលើ។ កម្មការិនី អ៊ិន សានី ពាក់អាវក្រហម ក្រោយត្រឡប់មកពីបោះឆ្នោតវិញ នៅថ្ងៃអង្គារទី ៦ ខែមិថុនា ក្រុមកម្មករគ្រោងនឹងចូលធ្វើការធម្មតាវិញ ប្រសិនបើភាគីរោងចក្របន្ទន់ឥរិយាបថឈប់កាត់ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំពួកគេ តែផ្ទុយទៅវិញ ក្តីសង្ឃឹមរបស់កម្មករ មិនបានដូចបំណងឡើយ ដោយថៅកែរោងចក្រនៅតែរក្សាជំហរដដែល ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅថ្ងៃពុធទី ៧ ខែមិថុនា ខាងរោងចក្រថែមទាំងបញ្ឈប់កម្មករកម្មការិនី ១១ នាក់ ពីការងារទៀតផង។ ការបញ្ឈប់កម្មករ ១១ នាក់ ដោយភាគីរោងចក្រចោទកម្មករទាំងនោះថា ជាអ្នកញុះញង់កម្មករដទៃទៀតឲ្យងើបឡើងតវ៉ា។ លោក ហ៊ឹម ជីវ័ន្ត ជាកម្មករម្នាក់ក្នុងចំណោមកម្មករ ១០ នាក់ផ្សេងទៀត ដែលត្រូវរោងចក្របញ្ឈប់ពីការងារដែរនោះ បានបដិសេធការចោទប្រកាន់នេះ ហើយអះអាងយ៉ាងខ្លីថា ការតវ៉ានេះ គឺក្រុមកម្មករនាំគ្នាតវ៉ាដោយចិត្តឯង។ លោក ជីវ័ន្ត បន្តនិយាយពី ការសម្រេចរបស់ភាគីរោងចក្រ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែមិថុនាថា ខាងភាគីរោងចក្រប្តូរចិត្តឈប់កាត់ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំកម្មករ តែបញ្ឈប់ការងារកម្មករ ១១ នាក់ និងបានដាក់កំហិតឲ្យកម្មករដែលតវ៉ាប្រមាណ ៦០ ភាគរយនៃចំនួនកម្មករសរុបជាង ១ ពាន់នាក់នៅក្នុងរោងចក្រនេះ ចូលធ្វើការវិញ ហើយបើពួកគេមិនព្រម ខាងរោងចក្រ នឹងកាត់ប្រាក់រង្វាន់ទាំងអស់ដូចជា លុយព្រីម និងលុយធ្វើដំណើរជាដើម។ យ៉ាងណា នៅថ្ងៃទី ៧ មិថុនា ក្រុមកម្មករ នៅតែធ្វើកូដកម្ម មិនចូលធ្វើការដដែល ដោយសារកម្មករ ១១ នាក់ផ្សេងទៀត ត្រូវរោងចក្របញ្ឈប់ពីការងារ។ ការបន្តតវ៉ារបស់កម្មករ នៅមុខរោងចក្រ ៦ ជាន់ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែមិថុនា មិនបានធ្វើឲ្យភាគីរោងចក្រចេញមុខមកដោះស្រាយនោះឡើយ ទើបក្រុមកម្មករ គ្រោងនាំគ្នាទៅតវ៉ានៅមុខក្រសួងការងារវិញម្តង នៅថ្ងៃទី ៨ ខែមិថុនា។ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែមិថុនា សារព័ត៌មានថ្មីៗ ព្យាយាមទាក់ទងសុំការបកស្រាយពីភាគីរោងចក្រសៅលែន តាមទូរសព្ទជាច្រើនដងដែរ តែគ្មានអ្នកលើកទូរសព្ទ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃដដែលនោះ លោក ឈាន សុផាត តំណាងសហជីពខ្មែរនៅក្នុងរោងចក្រនេះ ដែលកម្មករតវ៉ាចោទថា មានទំនោរការពារក្រុមហ៊ុននោះ បាននិយាយក្រោយពី ជួបជាមួយភាគីរោងចក្រថា បញ្ហាដែលមិនអាចដោះស្រាយបានដោយសារ ក្រុមកម្មករមិនបន្ទន់ឥរិយាបថ ហើយលោកថា ការតវ៉ារបស់កម្មករ កម្មការិនី មិនមានសំណើជាលាយលក្ខណ៍អក្សរច្បាស់លាស់ទៅក្រុមហ៊ុន ដូចក៏ជាចំណុចដែលមិនអាចដោះស្រាយបាន។ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ សន្យាបញ្ជូនមន្ត្រីទៅដោះស្រាយជាមួយភាគីរោងចក្រដូចការគ្រោងទុក នៅព្រឹកថ្ងៃទី ៨ ខែ មិថុនា ក្រុមកម្មករ កម្មការិនី បាននាំតវ៉ាដាក់ញត្តិឲ្យក្រសួងការងារជួយអន្តរាគមន៍។ ខ្លឹមសារសំខាន់នៃញត្តិនោះ គឺកម្មករទាមទារ ឲ្យក្រុមហ៊ុនសៅលែនទទួលយកកម្មករ កម្មការិនីចំនួន ១១ នាក់ ដែលក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់ ឲ្យចូលធ្វើការដូចធម្មតាវិញ។ នៅក្នុងការតវ៉ានោះ ក៏មានវត្តមាន លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ប្រធានសហជីពចលនាកម្មករ ចូលរួមជាមួយក្រុមកម្មករនៅមុខក្រសួងការងារដែរ។ លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ថ្លែងថា វាជារឿងអយុត្តិធម៌ និងអសីលធម៌ណាស់ ដែលថៅរោងចក្រកាត់លុយកម្មករ គ្រាន់តែពួកគេធ្វើដំណើរទៅបោះឆ្នោត។ «កម្មករ ស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់ខ្មែរគ្រប់គ្រង មិនមែនជាទាសករទេ។ អ្នកឯងជាអ្នកវិនិយោគមកពីណាក៏ដោយ អ្នកឯងត្រូវគោរពច្បាប់ខ្មែរ។ កម្មករគ្រាន់តែងើបឡើងតវ៉ា ដើម្បីប្រើសិទ្ធិពួកគេ តែបែរជាកម្មករ ក្លាយជាជនរងគ្រោះម្តងទៀត គឺខាងថៅកែបញ្ឈប់ការងារគ្នា»។ នេះជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក ស៊ីណា នៅចំពោះមុខកម្មករ កម្មការិនី ជាមួយនឹងសំឡេងហ៊ោរពេញចិត្តរបស់កម្មករចំពោះសម្តីរបស់លោក ប៉ាវ ស៊ីណា។ នៅម៉ោងប្រមាណ ១១ ព្រឹក ថ្ងៃទី ៨ ខែមិថុនា ដដែល តំណាងក្រសួងការងារ លោក វង្ស សុវណ្ណ អគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មការដោះស្រាយបញ្ហាបាតុកម្មនៅគ្រប់មុខសញ្ញា នៃក្រសួងការងារ បានចេញមកទទួលញត្តិរបស់ក្រុមកម្មករ។ លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ដែលជាអ្នកយកញត្តិរបស់កម្មករជូនលោក វង្ស សុវណ្ណ បាននាំសម្តីលោក សុវណ្ណ ប្រាប់កម្មករថា ក្រសួងការងារ នឹងចាត់តំណាងចុះទៅដោះស្រាយបញ្ហាជូនកម្មករជាមួយភាគីរោងចក្រនៅម៉ោង ៩ ព្រឹក ថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា។ បន្ទាប់ពីបានទទួលបានព័ត៌មានពីលោក ប៉ាវ ស៊ីណា ក្រុមកម្មករ ហាក់ស្ងប់ចិត្តបន្តិច ហើយពួកគេក៏ធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅកាន់បន្ទប់ជួលនៅសង្កាត់ចោមចៅ រៀងៗខ្លួនវិញ ដោយក្រុមកម្មកររង់ចាំស្តាប់លទ្ធផលនៃជំនួបរវាងតំណាងក្រសួង ជាមួយភាគីរោងចក្រ នៅថ្ងៃព្រឹកថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា។ លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ប្រធានសហជីពពេលចូលរួមតវ៉ា នៅមុខក្រសួងការងារ លទ្ធផលអវិជ្ជមាន កម្មករភ័យខ្លាចគ្មានលុយបង់ថ្លៃបន្ទប់ជួលតាំងពីម៉ោង ៦ កន្លះព្រឹក ថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ក្រុមកម្មករ បានប្រមូលផ្តុំគ្នាពេញមុខបរិវេណរោងចក្រ ដើម្បីរង់ចាំដំណឹងរបស់មន្ត្រីក្រសួងការងារ ដែលសន្យាថា នឹងចុះមកជួបភាគីរោងចក្រពិភាក្សាររកដំណោះស្រាយជួយដល់ពួកគេនៅម៉ោង ៩ ព្រឹក។ ស្របពេលកំពុងរង់ចាំវត្តមានមន្ត្រីក្រសួងការងារ នៅម៉ោងប្រមាណ ៨ កន្លះ ដោយសារព្រះអាទិត្យឡើងកម្តៅខ្លាំង គ្មានពពកបាំង ធ្វើឲ្យកម្មករក្តៅ ហើយពួកគេបានបញ្ច្រៀតគ្នាចូលជ្រកនៅក្រោមឆត្រជួលនៅខាងមុខរោងចក្រសៅលែននោះ។ ក៏ប៉ុន្តែភាគីរោងចក្រ បានបញ្ជាឲ្យសន្តិសុខ នាំគា្នអូសឆត្រជាច្រើនដើមចូលក្នុងបរិវេណរោងចក្រ មិនឲ្យកម្មករជ្រកតវ៉ា ហើយព្រមានម្ចាស់ដាក់ឆត្រជួល លែងឲ្យបោះឆត្រជួលនៅមាត់ផ្លូវមុខបរិវេណរោងចក្រទៀតផង ប្រសិនបើនៅតែដាក់ឆត្រឲ្យកម្មករជ្រកនោះ។ បើទោះបីជាភាគីរោងចក្រធ្វើបែបនេះក្តី ក៏មិនការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងក្រុមកម្មករ និងក្រុមសន្តិសុខក្រមហ៊ុននោះដែរ ដោយកម្មករខ្លះ នៅតែបន្តឈរមុខរោងចក្រហាលក្តៅ និងខ្លះទៀត បាននាំគ្នាទៅជ្រកក្រោមឆ័ត្រអ្នកលក់ដូរដែលនៅសល់ និងទទូរក្រមាជាដើម។ កម្មការិនីយកគ្រែបាំងកម្តៅ នៅម៉ោងប្រមាណ ៩កន្លះ តំណាងក្រសួងការងារ លោក ផន ម៉ៃ មន្ត្រីអន្តរាគមន៍នៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាកូដកម្មបាតុកម្មគ្រប់មុខសញ្ញានៃក្រសួងការងារ បានអញ្ជើញមកដល់រោងចក្រសៅលែន។ លោក ម៉ៃ បានជួបជាមួយតំណាងកម្មករសួរនាំប្រមាណ ៥នាទី មុនលោកចូលទៅជួបភាគីក្រុមហ៊ុន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាក្រុមហ៊ុនកាត់លុយបំណាច់ឆ្នាំ និងបញ្ឈប់ការងារកម្មករមួយចំនួន អំឡុងពេលពួកគេទៅបោះឆ្នោត។ ក្រុមកម្មករ នៅតែជួបជុំគ្នារង់ចាំលទ្ធផលនៃជំនួបនោះ។ ក្រោយពីជួបជាមួយភាគីរោងចក្រប្រមាណ ១ ម៉ោង លោក ផន ម៉ៃ បានចេញមកវិញ ហើយប្រាប់កម្មករថា ភាគីរោងចក្រនៅតែរក្សាជំហរកាត់ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំ និងបញ្ឈប់ការងារកម្មករ កម្មការិនីចំនួន ១១ នាក់ដដែល។ លោក បញ្ជាក់យ៉ាងនេះថា៖«ខាងរោងចក្រ នៅតែនិយាយថា គេមិនមានកំហុសអ្វីនោះទេ។ ដូច្នេះបើសិនខ្ញុំនៅតែអង្គុយចរចាជាមួយគេទៀត ក៏គ្មានលទ្ធផលអ្វីដែរ បើភាគីម្ខាង នៅតែអះអាងថា គ្មានកំហុសនោះ។ ខ្ញុំនឹងទៅធ្វើលិខិត ហៅតំណាងរោងចក្រ និងតំណាងកម្មករ ទៅជួបចរចាគ្នា នៅក្រសួងការងារនៅថ្ងៃចន្ទ ទី ១២ ខែមិថុនា តែម្តង»។ បន្ទាប់ពីទទួលបានព័ត៌មានអវិជ្ជមានដូច្នេះ ក្រុមកម្មករស្រងាកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង និងរិះគន់ថៅកែរោងចក្រថា កំពុងតែមានចេតនាអាក្រក់ដោយព្យាយាមពន្យារពេល ដើម្បីឲ្យកម្មករស្បើយកម្លាំងតវ៉ា។ ក្រុមកម្មករ បានស្រែកសួរទៅលោក ផន ម៉ៃ ភ្លាមៗ អំពីការបើកប្រាក់ខែរបស់ពួកគេ។ នៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា ជាថ្ងៃកំណត់ដែលកម្មករត្រូវបើកប្រាក់ខែ។ ក្រុមកម្មករ សួរលោក ម៉ៃ ថា តើខាងរោងចក្រមានប្រាប់ថា នៅថ្ងៃទី ១០ កម្មករអាចបើកប្រាក់ខែបានទេ? មន្ត្រីតំណាងក្រសួងការងារ ដែលបានជួបជាមួយភាគីរោងចក្រ បានប្រាប់កម្មករថា លោកមិនបាននិយាយពីបញ្ហានេះ ជាមួយរោងចក្រនោះទេ តែលោកផ្តល់យោបល់ឲ្យកម្មករចូលបើកប្រាក់ខែធម្មតា តែបើរោងចក្រមិនបើកប្រាក់ខែឲ្យទេ លោកបើកផ្លូវឲ្យកម្មកររាយការណ៍ទៅក្រសួងការងារ ដើម្បីចរចានៅថ្ងៃចន្ទទី ១២ ខែមិថុនា។ លោក ផន ម៉ៃ សួរនាំកម្មករពេលទៅចរចាជាមួយភាគីរោងចក្រ បញ្ហាប្រាក់ខែនេះ ត្រូវលោក ហ៊ឹម ជីវ័ន្ត តំណាងកម្មករនិយាយថា ប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ ក្រៅពីកម្មករពិបាកចិត្តនឹងរឿងរោងចក្រកាត់លុយបំណាច់ឆ្នាំ និងបញ្ឈប់ការងារកម្មករ ១១ នាក់ ក្រុមកម្មករ ក៏បារម្ភខ្លាចរោងចក្រមិនបើកប្រាក់ខែជួនពួកគេផងដែរ។« ពួកយើងបារម្ភ ព្រោះយើងខ្លាចគ្មានលុយឲ្យថ្លៃបន្ទប់ជួល និងថ្លៃបាយគេ។ យើងឮដំណឹងចចាមអារ៉ាមថា រោងចក្រគ្រោងមិនបើកប្រាក់ខែឲ្យអ្នកតវ៉ាទេ។ តែយើងមិនសុខចិត្តដាច់ខាត បើមិនបើកឲ្យ និងមិនដោះស្រាយបញ្ហាដែលយើងទាមទារទេនោះ»។ លោក ជីវ័ន្ត និយាយដូច្នេះ ក៏ប្រាប់កម្មករឲ្យមកបើកប្រាក់ខែនៅថ្ងៃទី ១០ និងរង់ចាំលទ្ធផលនៅថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា។ នៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ដដែលនេះ បន្ទាប់ពីទាក់ទងតាមទូរសព្ទមិនបាន សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានព្យាយាមសុំសន្តិសុខរោងចក្រ ដើម្បីចូលទៅសម្ភាសន៍តំណាងរោងចក្រឲ្យឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងរបស់កម្មករ តែភាគីរោងចក្រប្រាប់តាមសន្តិសុខការពារមកវិញថា រោងចក្រមិនផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់អ្នកសារព័ត៌មានឡើយ។ ឆ្លៀតពេលនេះ មុននឹងបន្តតាមដានព្រឹត្តការណ៍នៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា ដែលជាថ្ងៃកម្មករត្រូវបើកប្រាក់ខែ និងគម្រោងចរចាគ្រប់ភាគីនៅថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានទាក់ទងទៅលោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ដើម្បីឲ្យលោកបញ្ចេញយោបល់ក្នុងនាមគ.ជ.ប ជុំវិញការតវ៉ារបស់កម្មករ។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា បានត្រឹមតែសោកស្តាយដែលហេតុការណ៍បែបនេះ កើតឡើងចំពោះកម្មករ ដោយសារតែរឿងទៅបោះឆ្នោត។ តែលោកថា ករណីនេះ វាហួសពីសមត្ថកិច្ចរបស់គ.ជ.ប។ «ជាដំណោះស្រាយមានតែក្រសួងការងារ កម្មកនិយោជិត និងនិយោជក ជជែកគ្នារកដំណោះស្រាយទេ។ យើងសោកស្តាយដែលមានករណីបែបនេះកើតឡើង។ បញ្ហានេះ វាហួសពីសមត្ថកិច្ចរបស់គ.ជ.ប។ ព្រោះយើងធ្លាប់អំពាវនាវហើយ ឲ្យម្ចាស់សហគ្រាស ឬម្ចាស់ស្ថាប័នផ្សេងៗ ត្រូវជួយបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់កម្មករនយោជិត បានទៅបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី ៤ ខែ មិថុនា។ យើងធ្វើបាន តែប៉ុណ្ណោះទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សមាជិកគ.ជ.ប ខាងលើ។ លោកស្រី យ៉ាង សោភ័ណ្ឌ ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា ដែលបានតាមដានការតវ៉ារបស់កម្មករនៅរោងចក្រសៅលែននេះដែរ បានគាំទ្រចំពោះការតវ៉ានេះ។ លោកស្រី ចាត់ទុកទង្វើរបស់ភាគីរោងចក្រដែលកាត់លុយ និងបញ្ឈប់ការងារកម្មករ ដោយគ្រាន់តែពួកគេតវ៉ាដើម្បីបានទៅបោះឆ្នោតដោយស្រួលនោះថា ជាការបំពានសិទ្ធិកម្មករធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី សោភ័ណ្ឌ មិនទម្លាក់កំហុសទៅលើភាគីរោងចក្រតែមួយនោះទ។ ប្រធានសហជីពរូបនេះ ក៏ទម្លាក់កំហុសទៅលើរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈផងដែរ។ លោកស្រី បញ្ជាក់ថា ក្រសួងការងារ ហាក់មិនបានជូនដំណឹងឲ្យច្បាស់ទៅរោងចក្រ ដើម្បីឲ្យកម្មករ បានឈប់សម្រាកថ្ងៃណាខ្លះ សម្រាប់ទៅបោះឆ្នោតទេ ដោយក្រសួងគ្រាន់តែប្រាប់ជារួមទៅភាគីរោងចក្រឲ្យសម្រួលដល់កម្មករបានទៅបោះឆ្នោតប៉ុណ្ណោះ។ លោកស្រី សោភ័ណ្ឌ រម្លឹកថា ការបោះឆ្នោតអាណត្តិតមុនៗ ជាពិសេសតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៨ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៣ ដែលលោកស្រីបានអង្កេតមក ក្រសួងការងារតែងតែចេញលិខិតទៅថៅកែរោងចក្រដើម្បីឲ្យកម្មករ បានឈប់សម្រាកសម្រាប់ធ្វើដំណើរ និងថ្ងៃត្រឡប់មកពីបោះឆ្នោតវិញ។ « តែបោះឆ្នោតនេះ យើងឃើញថា កម្មករបានឈប់នោះ គឺចំថ្ងៃអាទិត្យ ដែលជាទូទៅជាថ្ងៃឈប់សម្រាករបស់កម្មករស្រាប់ទេ។ ខ្ញុំគិតថា ក្រសួងមិនបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់បែបនេះហើយ ទើបរោងចក្រខ្លះយកលេស ហើយកាត់លុយកម្មករ និងបំពានលើសិទ្ធិរបស់កម្មករ ដូចករណីរោងចក្រសៅលែននេះជាដើម»។ នេះជាការបន្ថែមរបស់លោកស្រីប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា ជាមួយនឹងការអំពាវនាវឲ្យរោងចក្រសៅលែន បន្ទន់ឥរិយាបថដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយកម្មករ និងក្រសួងការងារ ដើម្បីឲ្យកម្មករត្រឡប់ចូលធ្វើការវិញ។ ការតវ៉ារបស់កម្មករ បានបញ្ចប់ដោយគ្រប់ភាគីព្រមព្រៀងគ្នានៅព្រឹកថ្ងៃទី ១០ ខែ មិថុនា តំណាងក្រសួងការងារ បានចុះមកជួបចរចាជាមួយភាគីរោងចក្រ និងកម្មករ នៅរោងចក្រសៅលែននេះតែម្តង ដោយមិនរង់ចាំជួបគ្នានៅថ្ងៃចន្ទទី ១២ ខែមិថុនា ដូចអ្វីដែលបានគ្រោងទុកនោះឡើយ។ ជំនួបនោះ បានទទួលលទ្ធផលជាវិជ្ជមាន ដោយភាគីរោងចក្រ បានយល់ព្រមឲ្យកម្មករ ១១ នាក់ ដែលរោងចក្របានបញ្ឈប់ បានចូលធ្វើការធម្មតាវិញ និងរក្សាប្រាក់រង្វាន់ផ្សេងៗជូនកម្មករដដែល តែរោងចក្រ កាត់ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំកម្មករចំនួន ៣ ថ្ងៃ។ ជាងនេះទៅទៀត នៅថ្ងៃទី ១០ មិថុនា ភាគីរោងចក្រក៏យល់ព្រមបើកប្រាក់ខែជូនកម្មករដែលតវ៉ា ដែរ។ លោក ហ៊ឹម ជីវ័ន្ត តំណាងកម្មករដែលតវ៉ា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្រុមកម្មករ បានព្រមទទួលយកចំពោះដំណោះស្រាយនោះ ដើម្បីបញ្ចប់ការតវ៉ា និងនាំគ្នាចូលធ្វើការដូចធម្មតាវិញ។ « ក្រុមកម្មករ សុខចិត្តឲ្យរោងចក្រ កាត់លុយបំណាច់ឆ្នាំបីថ្ងៃចុះ យើងខ្ជិលតវ៉ាទៀត ឲ្យតែកម្មករ ១១ នាក់ ដែលត្រូវថៅកែបញ្ឈប់ ក្រោមហេតុផលថា ជាអ្នកញុះញង់ឲ្យកម្មករផ្សេងទៀត តវ៉ា ដើម្បីបន្ថែមថ្ងៃឈប់សម្រាកទៅបោះឆ្នោត បានចូលធ្វើការវិញ។ ពួកយើងទាំងអស់គ្នា បានចូលធ្វើការវិញ»។ នេះជាការលើកឡើងបន្ថែមរបស់លោក ជីវ័ន្ត ក្រោយការចរចារវាងក្រសួងការងារ ជាមួយភាគីរោងចក្រ និងតំណាងកម្មករ នៅព្រឹកថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា។ លោក ហ៊ឹម ជីវ័ន្ត នៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា នោះដែរ សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅតែព្យាយាមទាក់ទងទៅភាគីរោងចក្រ ៦ ជាន់ ដើម្បីសុំការបកស្រាយផងដែរ តែមិនបានសម្រេច។ រហួតដល់ថ្ងៃទី ១៣ ខែមិថុនា សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានទាក់ទងលោកស្រី ម៉ែន ចន្ទសុផារី រដ្ឋបាលនៅក្នុងរោងចក្រនេះ បានជោគជ័យ។ លោកស្រី ចន្ទសុផារី បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ ដោយទម្លាក់កំហុសទៅលើកម្មករដែលតវ៉ាកន្លងមក។ លោកស្រី រម្លឹកថា មុនពេលបោះឆ្នោត ខាងរោងចក្រ ធ្វើតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងការងារ ដែលគ្រាន់តែឲ្យភាគីរោងចក្រជួយសម្រួលដល់កម្មករ កម្មការិនី បានទៅបោះឆ្នោត ដោយក្រសួងមិនបានបញ្ជាឲ្យមានការឈប់សម្រាកនោះទេ។ « យើងបានធ្វើតាមក្រសួងការងារ ដោយជួយសម្រួលកម្មករហើយ។ រោងចក្របានជូនដំណឹងមួយសប្តាហ៍មុនហើយ ទៅកម្មករថា បើអ្នកណានៅខេត្តឆ្ងាយត្រូវធ្វើដំណើរទៅបោះឆ្នោត មុនថ្ងៃបោះឆ្នោត សរសេរលិខិតសុំច្បាប់ឲ្យត្រឹមត្រូវមក តែពួកគាត់អត់ធ្វើទេ។ ដល់ពេលថ្ងៃទី ២ ខែមិថុនា ស្រាប់តែនាំគ្នាតវ៉ាតែម្តង នៅពេលរោងចក្រប្រាប់ថា អ្នកទៅបោះឆ្នោតថ្ងៃទី ៣ និងធ្វើដំណើរត្រឡប់មកវិញនៅថ្ងៃទី ៥ មិថុនា ត្រូវកាត់លុយបំណាច់ឆ្នាំ ២ ថ្ងៃ។ ដូច្នេះកំហុសពួកគាត់ទេ»។ ក្រោមកិច្ចសម្របសម្រួលពីតំណាងក្រសួងការងារ ខាងរោងចក្ររបស់លោកស្រី និងកម្មករតវ៉ា បានឯកភាគគ្នាបញ្ចប់រឿងហើយ នៅត្រឹមថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា។ លោកស្រី ចន្ទសុផារី បញ្ជាក់ពីចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលភាគីរោងចក្រ និងកម្មករ បានឯកភាពគ្នា។ លោកស្រី ដែលបានចូលប្រជុំជាមួយតំណាងក្រសួងការងារ និងតំណាងកម្មករនោះ បានបន្ថែមដូច្នេះថា៖« ទី១ រោងចក្រយល់ព្រមឲ្យកម្មករ ១១ នាក់ចូលធ្វើការវិញ ទី ២ កម្មករ សន្យាមិនគុំកួនជាមួយរោងចក្រ ទី៣ កម្មករយល់ព្រមសន្យាលើកក្រោយថា មានបញ្ហាអ្វីមួយ ត្រូវជូនដំណឹងមករោងចក្រ ដើម្បីឲ្យដោះស្រាយសិន មុននឹងគ្នាតវ៉ា និងចំណុចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួនទៀត»។ ទាក់ទងនឹងការអះអាងរបស់លោកស្រី ម៉ែន ចន្ទសុផារី ថា ភាគីរោងចក្រ បានជូនដំណឹងទៅកម្មករមុនមួយសប្តាហ៍ ដើម្បីឲ្យសុំច្បាប់នោះ ត្រូវលោក ហ៊ឹម ជីវ័ន្ត តំណាងកម្មករដែលតវ៉ាច្រានចោល។ លោកថា ការលើកឡើងដូច្នេះមិនមែនជាការពិតនោះទេ ដោយលោកឆ្លើយតបយ៉ាងនេះថា៖« ខាងរោងចក្រទើបតែប្រាប់កម្មករជិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោតហើយ ពោលគឺនៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ២ ខែមិថុនា។ កម្មករឮដំណឹងនេះភ្ញាក់ផ្អើល ព្រោះនរណាសុំច្បាប់ទាន់ បើថ្ងៃទី ៣ ខែមិថុនា កម្មករត្រូវធ្វើដំណើរទៅបោះឆ្នោតហើយនោះ។ យ៉ាងណាបញ្ហាបានដោះស្រាយចប់ហើយ តែពួកយើងជាកម្មករ មិនចង់ឃើញបញ្ហាបែបនេះកើតឡើងទៀត នៅពេលបោះឆ្នោតលើកក្រោយ»។ ចំណែកកម្មការិនី ស ចិន្តា ក៏មានសារអំពាវនាវទៅគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត និងរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ ចិន្តា ស្នើឲ្យគាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសគ.ជ.ប និងរដ្ឋាភិបាល ត្រូវធ្វើយ៉ាងណា សហការជាមួយភាគីរោងចក្រ ដើម្បីឲ្យកម្មករ កម្មការិនី បានទៅបោះឆ្នោតស្រួល នៅលើកក្រោយ។ ចិន្តា អំពាវនាវបែបនេះថា៖« ឆ្នាំក្រោយ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាល ឬគ.ជ.ប ត្រូវចេញបញ្ជាឲ្យច្បាស់ ឲ្យកម្មករ កម្មការិនី បានទៅបោះឆ្នោតដោយមិនមានបញ្ហា ជាពិសេសកុំឲ្យថៅកែកាត់លុយយើង។ពួកយើងប្រាក់ខែតិចផង បើកាត់ម្លឹងៗ ពួកយើងបានអ្វីហូប»។ បើតាមកម្មការិនីមកពីខេត្តព្រៃវែងរូបនេះ បើទោះបីជាការបោះឆ្នោតលើកនេះ កម្មករជួបឧបសគ្គច្រើនក្នុងពេលបោះឆ្នោតក្តី ក៏ចិន្តា មើលឃើញថា កម្មករនៅរោងចក្រ ៦ ជាន់ភាគច្រើន បានតស៊ូទៅបោះឆ្នោតដែរ។«ព្រោះយើងគិតថា ការបោះឆ្នោត ជារឿងប្រទេសជាតិរបស់យើង ដែលយើងមានសិទ្ធិបញ្ចេញនូវការគាំទ្ររបស់យើងចំពោះបក្សណាមួយ ដែលយើងស្រឡាញ់។ យើងគិតថា ការបោះឆ្នោតសំខាន់ណាស់ មួយឆ្នាំមានតែម្តង»។ បន្ថែមពីការលើកឡើងរបស់ចិន្តាដែរ លោកស្រី យ៉ាង សោភ័ណ្ឌ ដែលបានតាមដានស្ថានភាពទូទៅរបស់កម្មករ កម្មការិនី នៅក្នុងអំឡុងពេលបោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់ អាណត្តិទី ៤ ក៏សង្កេតឃើញជារួមថា ការបោះឆ្នោតលើកនេះ កម្មករស្ទើរគ្រប់រោងចក្រជួបការលំបាកច្រើនជាងការបោះឆ្នោតលើកមុនៗ។ តែលោកស្រី អះអាងថា បើទោះជាមានបញ្ហា ក៏កម្មករភាគច្រើន នៅតែជំនះទៅបោះឆ្នោតដែរ។ លោកស្រីប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាល ត្រូវគិតគូរឡើងវិញចំពោះបញ្ហារបស់កម្មករនៅពេលទៅបោះឆ្នោត។«បើតាមរបាយការណ៍ កម្មករដែលចុះបញ្ជីនៅបេឡាជាតិរបបសន្តិសង្គម មានចំនួនជិត ១ លាននាក់ ហើយបើរដ្ឋាភិបាល កាន់តែព្រងើយកន្តើយ មិនជួយឲ្យកម្មករ បានទៅបោះឆ្នោតបានស្រួលទេ បក្សដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលនឹងខាតច្រើនជាងគណបក្សផ្សេងៗ»។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត យល់ថា ការតវ៉ារបស់កម្មករនៅរោងចក្រ ៦ ជាន់នេះ ក៏ជាសារសំខាន់មួយ សម្រាប់ឲ្យគ.ជ.ប ពិចារណាដែរ។«ពេលនេះ ខ្ញុំមិនទាន់អាចនិយាយថា យើងនឹងធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីឲ្យកម្មករបានឈប់សម្រាកទៅបោះឆ្នោតលើកក្រោយគ្មានបញ្ហាកើតឡើងទៀត។ តែយ៉ាងណា ការតវ៉ារបស់កម្មករពេលនេះ វាក៏ជាសារមួយសម្រាប់ឲ្យយើងគិតថា គួរធ្វើយ៉ាងដូចម្តេចជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួលដល់កម្មករពេលបោះឆ្នោតលើកក្រោយ»។ លោក ថន ម៉ៃ មន្ត្រីអន្តរាគមន៍អគ្គលេខាធិការដ្ឋានសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាកូដកម្មបាតុកម្មគ្រប់មុខសញ្ញានៃក្រសួងការងារ ទទួលស្គាល់ថា សម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅអាណត្តិនេះ ក្រសួងមិនបានចេញលិខិតឲ្យភាគីរោងចក្រកំណត់ថ្ងៃឲ្យកម្មករឈប់សម្រាកទៅបោះឆ្នោតនោះទេ។ លោក ម៉ៃ បញ្ជាក់យ៉ាងនេះថា៖«ការទៅបោះឆ្នោតនេះ ក្រសួងបានចេញសេចក្តីប្រកាសហើយ ដោយឲ្យមានការសម្របសម្រួលដល់កម្មករ តែមិនដូចការបោះឆ្នោតលើកមុនៗ ដែលមានបញ្ជាឲ្យកម្មករឈប់សម្រាកចំនួនប៉ុន្មានថ្ងៃ ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅបោះឆ្នោត»។ លោក ផន ម៉ៃ មិនអាចនិយាយពីមូលហេតុអ្វីដែលក្រសួងមិនបានកំណត់ថ្ងៃឲ្យកម្មករឈប់សម្រាកទៅបោះឆ្នោតនោះទេ ហើយលោកក៏មិនហ៊ានប្រាប់ឲ្យដឹងដែរថា ក្រសួងនឹងធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីជួយកម្មករ ឬកុំឲ្យមានបញ្ហាតវ៉ាកើតឡើងនៅពេលបោះឆ្នោតលើកក្រោយៗទៀតដែរ។ «ចំណុចនេះ ត្រូវមានការពិភាក្សា និងសម្រេចពីថ្នាក់កំពូល យើងមិនអាចចេះនិយាយដោយគ្មានមូលដ្ឋាននោះទេ»។ លោកបន្ថែមដូច្នេះ ក៏បង្ហើបឲ្យដឹងស្រដៀងនឹងអ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតដែរថា ការតវ៉ារបស់កម្មករលើកនេះ ក៏ជាករណីសិក្សាមួយសម្រាប់ក្រសួងការងារ ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាដោះស្រាយ នៅពេលបោះឆ្នោតលើកក្រោយ៕	កម្មករ កម្មការិនី រាប់រយនាក់នៅរោងចក្រសៅលែន ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បាននាំគ្នាតវ៉ា ជាច្រើនថ្ងៃ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការសម្រេចកាត់ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំកម្មករពីសំណាក់ថៅកែរោងចក្រ ដោយសារតែពួកគេឈប់សម្រាកធ្វើដំណើរទៅបោះឆ្នោត។ ក្រុមកម្មករ នាំគ្នាតវ៉ា តាំងពីនៅមុខបរិវេណរោងចក្រ រហូតបន្តតវ៉ានៅក្រសួងការងារ តែនៅតែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយសមស្របនោះទេ។ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត សោកស្តាយដែលមានករណីបែបនេះកើតឡើង ហើយអំពាវនាវឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ជជែកគ្នារកដំណោះស្រាយ។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា ចាត់ទុក ការតវ៉ារបស់កម្មករថា ជាសារសំខាន់មួយសម្រាប់គ.ជ.ប ដើម្បីគិតបង្ការទុកកុំឲ្យកើតមានសម្រាប់ការបោះឆ្នោតលើកក្រោយ។
ផលិតផលក្នុងឧស្សាហកម្មទោចក្រយានខាងលើនេះ គឺជាប្រភេទទំនិញមួយ ក្នុងចំណោមប្រភេទទំនិញផ្សេងៗ ដែលត្រូវជួញដូរក្នុងទំនាក់ទំនងសកម្មភាពណិជ្ជកម្មទ្វេរភាគីកម្ពុជា-ឥណ្ឌូណេស៊ី។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ទំហំដោះដូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរសម្រេចបានជាង ៥៥៨ លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះ កម្ពុជានាំចូលពីឥណ្ឌូណេស៊ី ៥២៥ លានដុល្លារ កើនឡើង ៦,៧ភាគរយ និងនាំចេញវិញ ៣៣លានដុល្លារ កើនឡើង ១៥,៤ភាគរយ។ ផលិតផលដែលកម្ពុជាទិញពីឥណ្ឌូណេស៊ី រួមមាន ថ្នាំជក់ ប្រេងឥន្ធនៈ ឧស្ម័ន គ្រឿងយន្ត និងគ្រឿងម៉ាស៊ីន ឱសថ ព្រមទាំងម្ហូបអាហារ ជាដើម។ រីឯកម្ពុជាវិញលក់ទំនិញឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ី ដូចជា ផលិតផលបំពេញឲ្យការផលិតសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង ផលិតផលប្លាស្ទិកជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨កន្លងមក ឥណ្ឌូណេស៊ីបាននាំផលិតផលសម្រាប់ឧស្សាហកម្មទោចក្រយាន ទំហំ ៧,១៩ លានដុល្លារ។ នេះជាផលិតផលបំណែក និងគ្រឿងបន្លាស់ ដែលមានដូចជា លីប តួ ដៃ ចង្កៀង អំព្រីយ៉ា ជាដើម។ នេះបើតាមតួលេខដែលផ្សព្វផ្សាយលើហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នាឱកាសដែលប្រទេសទាំងពីររៀបចំពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មមិត្តភាពកម្ពុជា-ឥណ្ឌូណេស៊ីឆ្នាំ២០១៩ នៅក្រុងសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី១៩ខែកក្កដា។
ជាឱកាសអបអរដល់ទិវាសិទ្ធិកុមារ ហាងបេប៊ីអោតឡេតនឹងពាំនាំម៉ាស៊ីនវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើនប្រភេទ រួមទាំងមនុស្សយន្ត ដែលមានការសហការពីសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងពង្រីកចំណេះដឹងរបស់ប្អូនៗកុមារឲ្យបានស្គាល់ពីបច្ចេកវិទ្យានៃឧបករណ៍ដែលយើងប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃ និងគំនិតគណនាផ្សេងៗផងដែរ ដែលហៅកាត់ថា STEM (Science, technology, engineering និង mathematics ។ សូមនាំកូនៗរបស់លោកអ្នកមកចូលរួមកុំខាន ដើម្បីផ្តល់ឲ្យពួកគេ បានយល់ដឹង និងបានប៉ះពាល់ ម៉ាស៊ីនអេឡិចត្រូនិកដែលបង្ហាញពីវិទ្យាសាស្ត្រដ៏មានសារៈសំខាន់ដល់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ ខាងក្រោមនេះម៉ាស៊ីនអេឡិចត្រូនិកដែលនឹងត្រូវដំឡើងសម្រាប់ស្វាគមន៍ប្អូនៗកុមារៗសាកល្បងដោយផ្ទាល់នៅក្នុងពិព័រណ៌ វិទ្យាសាស្ត្រ បេប៊ីអោតឡេត៖ ១. Baby Shark យកដៃដាក់ចូលក្នុងមាត់ត្រីឆ្លាមតូចនេះ នៅពេលដែលមាត់ត្រីឆ្លាមភ្លឺ ត្រូវដកដៃចេញឲ្យបានឆាប់។ នេះជាការធ្វើតេស្តរយៈពេលប្រតិកម្មរបស់អ្នក។ ២. សំឡេងអាថ៌កំបាំង សំឡេងនេះ មានរំញ័រចម្លងពីកែងដៃមកបាតដៃ យើងនឹងឮសំឡេងនៅពេលយកបាតដៃមកខ្ទប់ត្រចៀក ដោយអ្នកផ្សេងមិនអាចឮបានទេ។ ៣. គន្លងលោហៈដែលពិបាកឆ្លងកាត់បំផុត នេះជាម៉ាស៊ីនសម្រាប់កម្សាន្តផង ហើយក៏មានចំណុចពិសេសសាកល្បងដៃ និងភ្នែករបស់អ្នកលេង។ ៤. គន្លងអភិនីហារ នៅពេលដែលយើងកោននៅលើគន្លងនេះ វាបែរជារមៀលឡើងលើវិញ។ ៥.លាតត្រដាងបម្រែបម្រួលចង្កូតឡាន អ្នកនឹងបានឃើញធាតុពិតជាក់ស្តែង នៃបម្រែបម្រួលរបស់ចង្កូតឡាន។ ៦. គំនូសបំភាន់ភ្នែក៦ ផ្កាយនៅក្នុងកញ្ចក់ និងផ្កាយពិតនៅខាងក្រៅ គឺជាទំនាក់ទំនងរវាងកញ្ចក់ និងរូប។ នៅពេលដែលយើងពណ៌នាសកម្មភាព ដែលខួរក្បាលបញ្ជាឱ្យដៃ នឹងបញ្ច្រាសគ្នាជាមួយរូបពិត។ ប្រសិនបើដៃ និងភ្នែកមិនបានលៃតម្រូវឱ្យស៊ីគ្នា ផ្កាយកំពូលប្រាំ ដែលគូសចេញមកនឹងមានការលំបាក ។ ៧. ស៊ុតចេះឈរ ក្រោមអំពើរបស់ដែនម៉ាញ៉េទិចវិល បង្កើតបានជាចរន្តរ៉េអាក់ស្យុង។ ចរន្តរ៉េអាក់ស្យុង បង្កើតបានជាដែនម៉ាញ៉េទិចថ្មី អំពើរវាងគ្នា រវាងដែនម៉ាញ៉េទិកទាំងពីរ ធ្វើឱ្យស៊ុតលោហៈ ចាប់ផ្ដើមបង្វិល។ ក្រោមអំពើរបស់ទម្ងន់ កម្លាំងចាកផ្ចិត និងកម្លាំងកកិតស៊ុតលោហៈបញ្ឈរឡើង។ ៨. អាថ៌កំបាំងនៃខ្សែកោងឌុប នៅពេលដែលលោហៈបង្វិល គន្លងបង្វិលអាចបង្កើតបានជាផ្ទៃខ្សែកោងពីរ នៅក្នុងលំហ។ ចង្អូរខ្សែនៅលើផ្ទៃឆ្លុះនោះ គឺជាខ្សែកោងឌុប។ វាគឺជាផ្នែកមួយនៃគន្លងបង្វិល របស់បង្គោលលោហៈ ដូចនេះហើយបង្គោលលោហៈ អាចឆ្លងកាត់ដោយសេរី។ ៩. ថ្មពិលដៃ នៅពេលដែលដៃទាំងសងខាង កាន់ដំបងលោហៈផ្សេងគ្នា ញើសមានប្រតិកម្មជាមួយដំបងលោហៈ បង្កើតបានជាថ្មពិលដៃ។ កាល់វ៉ាណូម៉ែត វាស់បានចរន្តដែលតូច និងខ្សោយ នឹងបង្ហាញតាមការងាករបស់ម្ជុល។ ១០. វត្ថុទិព្វមើលធ្លុះឃើញសរសៃដៃ ដាក់ដៃនៅក្នុងតំបន់ដែលបង្ហាញប្រាប់ ឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត នឹងបញ្ចាំងពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដពិសេសទៅលើខ្នងដៃ។ វាវិភាគស្ថានភាពរបស់ផ្នែកនៃសរពាង្គកាយផ្សេងគ្នាបន្ទាប់មកវាស្រូបយកពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ វានឹងចេញសរសៃឈាម ដែលចំណោលចេញពីខ្នងដៃ។ ក្រៅពីកម្មវិធីសាកល្បងដោយផ្ទាល់ ម៉ាស៊ីអេឡិចត្រូនិកទាំងនេះហើយ បេប៊ីអោតឡេត និងតំណាងក្រុមហ៊ុនដែលចូលរួមក្នុងពិព័រណ៍នេះ ក៏តែងតែផ្តល់ជូននូវកម្មវិធីពិសេសៗសម្រាប់អ្នកម៉ាក់លោកប៉ាដែរ។ លើសពីនេះ ក៏នឹងមានការពន្យល់ ពីពីរូបវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រដែលទាក់ទងនឹងឧបករណ៍ដែលយើងប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃ ដោយការចូលរួមរបស់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូដែលមានបទពិសោធន៍ជាច្រើនឆ្នាំផងដែរ។ ដូច្នេះអ្នកម៉ាក់លោកប៉ាទាំងអស់ សូមកុំភ្លេចនៃកូនៗជាទីស្រឡាញ់ មកសាកល្បងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកឲ្យបានច្រើនកុះករ នៅក្នុងពិព័រណ័វិទ្យាសាស្ត្របេប៊ីអោតឡេត ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី ២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅហាងបេប៊ី អោតឡេត សាខាទួលគោក៕	ពិព័រណ៌ វិទ្យាសាស្ត្រ បេប៊ីអោតឡេត នឹងប្រារព្ធឡើង នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី១ និងថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅក្នុងហាងបេប៊ីអោតឡេត សាខាទួលគោក។
បើតាមការអះអាងរបស់អគ្គស្នងការនគរនបាលជាតិនាពេលកន្លងមក កងកម្លាំងទាំងនោះ គឺមកពីកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ កងកម្លាំងនគរបាល កងរាជអាវុធហត្ថ និងមានកម្លាំងប្រជាការពារត្រៀមជួយនៅតាមឃុំ សង្កាត់ និងក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ផងដែរ។	កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធប្រមាណ៨ម៉ឺននាក់ ត្រូវបានដាក់ពង្រាយនៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីការពារសន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ ក្នុងអំឡុងនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ ដែលកំពុងប្រព្រឹត្តទៅនៅព្រឹកថ្ងៃទីអាទិត្យ ទី២៩ ខែកក្កដានេះ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ កាលពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ទីតាំងចែកចាយរថយន្ត ម៉ាក CITROËN នេះ ក៏ត្រូវបានសាងសង់ឡើងដែរ ប៉ុន្តែគឺនៅរាជធានីភ្នំពេញ ពោលគឺលើវិថីព្រះវិហារ (ផ្លូវ៨២) សង្កាត់ស្រះចក ខណ្ឌដូនពេញ រវាងវិថីនៃប្រទេសបារាំង និងវិថីស៊ីសុវត្ថិ (ផ្លូវមាត់ទន្លេ) ដ្បិតសព្វថ្ងៃនេះ គេនៅឃើញឈ្មោះ CITROËN នៅជាប់នឹងអគារនេះនៅឡើយ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាទៅជាហាងកាហ្វេ និងបន្ទប់ជួលសម្រាប់ពលរដ្ឋវិញ។ ក្រុមហ៊ុន CITROËN ក៏បានផ្ដល់ម៉ាស៊ីនសម្រាប់រថយន្ដម៉ាក ANGKOR ផលិតមុនសង្គ្រាម។ ក្រុមហ៊ុន CITROËN ត្រូវបានបង្កើតឡើងនាឆ្នាំ១៩១៩ នៅប្រទេសបារាំង ដោយលោក CITROËN André ។ សព្វថ្ងៃនេះ គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមសម្ព័ន្ធ PSA (STELLANTIS)។ សូមបញ្ជាក់ថាឆ្នាំ១៩៥៩ លោក BAUDOT Jean-Claude និងលោក SEGUELA Jacques បានចាកចេញពីប្រទេសបារាំង ជិះរថយន្ដ CITROËN 2CV ជុំវិញពិភពលោក ដោយឆ្លងកាត់តាមប្រទេសកម្ពុជា៕ អត្ថបទទាក់ទង សំណង់ព្រះរាជដំណាក់ព្រះបរមតនកោដ្ឋ នៅភ្នំគិរីរម្យ ពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក សំណង់ស្ថាបត្យកម្មដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រពេញខ្លួន	ភ្នំពេញ៖ នៅសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម កម្ពុជាមានរោងចក្រដំឡើងរថយន្ដម៉ាក CITROËN (ស៊ីត្រូអ៊ែន) នៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ រោងចក្រនេះដំឡើងរថយន្ដម៉ាក ប្រភេទ 2 Chevaux Vapeur (2CV)«ឌើសឺវោ»ពីឆ្នាំ១៩៥៨ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦២ ដោយសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនខ្មែរផលិតរថយន្ត ហៅកាត់ថា SKMA (Société Khmère de Montage Automobile) និងក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក DESRUES Georges។ ទោះយ៉ាងណា ក្រោយសង្គ្រាម រថយន្តដែលផលិតនៅកម្ពុជាទាំងនោះ ទំនងមិនមាននៅសេសសល់នោះទេ គឺនៅសល់តែអគារដែលធ្លាប់ដាក់តាំងលក់រថយន្តប៉ុណ្ណោះ។ ទោះបីជាមាន ក៏រថយន្តទាំងអស់នោះត្រូវបាននាំចូលពីបរទេសដែរ។
បឹងទន្លេសាប គឺជាបឹងដែលធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាផ្នែកមួយនៃជីវចម្រុះ ដែលមានផលិតភាពជលផលដ៏ច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ជាអកុសល ការបំពុលបរិស្ថានបឹង ចេះតែខ្លាំងកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយសារការបោះចោលមងដោយអ្នកនេសាទនៅលើច្រាំង និងក្នុងទឹកបឹងកើនឡើង។ សាច់មង ត្រូវបានផលិតចេញពីសរសៃនីឡុង (Nylon) ដែលមានប្លាស្ទិកជាវត្ថុធាតុដើម វាមិនរលួយ និងអាចស្ថិតនៅក្នុងបរិស្ថានដោយគ្មានកាលកំណត់។ មងដែលមិនអាចប្រើការបាន ត្រូវបានអ្នកនេសាទបោះបង់ចោលក្នុងបឹងទន្លេសាបជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ មងទាំងនោះ នៅតែបន្តរសាត់អណ្តែតនៅក្នុងទឹក និងបន្តចាប់ត្រី ហើយទីបំផុតបានសម្លាប់ត្រី និងសត្វដទៃទៀតផងដែរ។ ដោយសារតែមងទាំងនោះ ក្លាយជាមងគ្មានម្ចាស់ ពួកវាបានអណ្តែតដោយសេរីនៅក្នុងទឹក ប្រៀបបាននឹងខ្មោចអណ្តែតទឹក ដូច្នេះទើបត្រូវបានគេហៅថា៖ «ខ្មោចមង»។ មានបញ្ហាជាច្រើនដែលបណ្តាលឱ្យមងទាំងនោះ ក្លាយជា «ខ្មោចមង»។ វាអាចត្រូវបានអ្នកនេសាទធ្វើឱ្យបាត់ដោយចៃដន្យនៅក្នុងបឹងបន្ទាប់ពីរាយហើយ ឬក៏ត្រូវបោះបង់ចោលដោយសារវាដាច់រហែកខ្លាំង មិនអាចជួសជុលទេ។ យើងអាចឃើញខ្មោចមង នៅលើច្រាំងនៃបឹងទន្លេសាប នៅរដូវសម្រក ឬនៅលើដើមឈើតាមព្រៃលិចទឹក ឬនៅតោងជាប់កំណាត់ឈើដែលអណ្តែតនៅលើផ្ទៃទឹក។ ទោះបីមើលទៅហាក់ដូចជាខ្មោចមង ពុំមានបង្កគ្រោះថ្នាក់អ្វីធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ តែខ្មោចមងនៅតែបន្តធ្វើឱ្យត្រីងាប់ និងបានឱ្យមានមហន្តរាយដល់បឹងទន្លេសាប នាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ត្រី និងវារិសត្វដទៃទៀត អាចងាយនឹងជាប់ខ្មោចមងដែលគេបោះបង់ចោល ហើយអត់ចំណីរហូតដល់ងាប់។ ត្រីដែលជាប់ខ្មោចមងទាំងនោះ អាចក្លាយចំណីនៃពពួកមំសាសីដទៃ ដែលរួមចំណែកធ្វើឱ្យមានការថយចុះបរិមាណត្រីនៅក្នុងបឹងផង។ ម៉្យាងទៀត អ្នកនេសាទក៏តែងតែជួបប្រទះជារឿយៗ ផងដែរ នៅពេលដែលខ្មោចមងបានទាក់ស្លាបចក្រទូករបស់ពួកគេ ជាប់គាំងទៅមុខមិនរួច។ ដើម្បីកាត់បន្ថយខ្មោចមងនៅបឹងទន្លេសាប យើងសូមអំពាវនាវដល់អ្នកនេសាទ ឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ននៅពេលបោះបង់មងរបស់ពួកគេចោល៖ សូមកុំបោះវាចូលទៅក្នុងទឹក ឬតាមបណ្តោយច្រាំង ដោយជំនួសមកវិញ ពួកគេគួររកកន្លែងសមរម្យដើម្បីបោះចោលវា។ តោះចូលរួមទាំងអស់គ្នាដើម្បីសុខុមាលភាព បឹងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព៕	ខេត្តសៀមរាប៖ កាលពីថ្ងៃទី ០៣ ខែមីនាឆ្នាំ ២០២១ ក្រុមការងារគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ បានធ្វើសកម្មភាពសម្អាតសំរាម នៅតាមបណ្តោយច្រាំងស្ទឹងសៀមរាប ក្នុងពេលចុះបំពេញការងារ នៅក្នុងភូមិបណ្តែតទឹក និងសហគមន៍នេសាទចុងឃ្នៀស។ ស្ទឹងសៀមរាប បានហូរចាក់ទៅក្នុងបឹងទន្លេសាប ដែលជាបឹងសម្បូរទៅដោយជលផលទឹកសាបជាងគេបំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់។ ក្នុងចំណោមសំរាម ដែលក្រុមការងារគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គបានរកឃើញ គឺ សាច់មងដែលត្រូវបានបោះបង់ចោលដោយអ្នកនេសាទ ជាសំរាមដែលលេចធ្លោជាងគេ។
១. ជួយឱ្យឆាប់គេងលក់បានស្កប់ នេះក៏ព្រោះតែគ្រាប់ជីមានផ្ទុកអាស៊ីតអាមីណូ tryptophan ដែលជួយផលិតអ័រម៉ូនសេរ៉ូតូនីននិងមេឡានីនទទួលខុសត្រូវសម្រាប់ការគេងលក់បានស្រួលស្កប់។ ដូច្នេះនៅពេលអ្នករួមបញ្ចូលគ្រាប់ជីក្នុងរបបអាហារនោះអ្នកប្រាកដជាអាចគេងលក់បានស្កប់ជាមិនខាន។ ២. ពន្យឺតភាពចាស់តាមវ័យ គ្រាប់ជីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលជួយជួសជុលស្បែកឡើងវិញបានកាន់តែឆាប់រហ័ស ក៏ដូចជាររាំងការខូចខាតផ្សេងៗផងដែរ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតវីតាមីន E ក្នុងគ្រាប់ជីមានប្រសិទ្ធភាពជួយពន្យឺតភាពចាស់តាមវ័យនៃស្បែក។ ៣. ពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹង នោះក៏ព្រោះតែគ្រាប់ជីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិកាល់ស្យូមដែលចាំបាច់សម្រាប់សុខភាពឆ្អឹងល្អប្រសើរ។ ត្រឹម ២៥ ក្រាមនៃគ្រាប់ជីមានផ្ទុកកាល់ស្យូមដល់ទៅ ១៥៧ មីលីក្រាមដែលច្រើនជាងបរិមាណនៃកាល់ស្យូមក្នុងទឹកដោះគោស្រស់ ១០០ មីលីលីត្រទៅទៀត។ ៤. រក្សាសុខភាពធ្មេញរឹងមាំ ក្រៅពីជួយឱ្យឆ្អឹងរឹងមាំ កាល់ស្យូមក៏សំខាន់សម្រាប់សុខភាពមាត់ធ្មេញផងដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀតគ្រាប់ជីមានផ្ទុកសារធាតុ boron ដែលជួយក្នុងការរំលាយម៉ាញ៉េស្យូម កាល់ស្យូម ផូស្វ័រ និងម៉ង់កាណែសសម្រាប់ការលូតលាស់ធ្មេញរឹងមាំ។ ៥. កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម នោះក៏ព្រោះតែគ្រាប់ជីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិខ្លាញ់ល្អ Unsaturated ជាតិសសៃ និងប្រូតេអ៊ីនដែលជួយគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ៦. បន្សាបជាតិពុលពីក្នុងរាងកាយ គ្រាប់ជីល្អណាស់សម្រាប់សម្អាតពោះវៀន។ ការទទួលទានទឹកគ្រាប់ជីជួយកម្ចាត់ជាតិពុលនិងសម្រួលចលនាពោះវៀនឱ្យកាន់តែមានលក្ខណៈប្រសើរឡើង។ ក្រៅពីលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាកហើយនោះ គ្រាប់ជីមានផ្ទុកអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ ដែលល្អសម្រាប់សុខភាពបេះដូងថែមទៀតផង។ ៧. ទប់ស្កាត់បញ្ហាទល់លាមក គ្រាប់ជីជាប្រភពដ៏ល្អបំផុតមួយនៃជាតិសសៃដែលជួយសម្រួលការរំលាយអាហារទប់ស្កាត់និងដោះស្រាយបញ្ហាទល់លាមកគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ៨. ជម្រុញការដុតរំលាយអាហារក្នុងរាងកាយ គ្រាប់ជីមានផ្ទុកវីតាមីន B ខ្ពស់ដែលជួយពន្លឿនការដុតរំលាយអាហារក្នុងរាងកាយ។ លើសពីនេះទៅទៀតគ្រាប់ជីក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្កា ៦ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពជួយឱ្យស្រកទម្ងន់ដែលលើសផងដែរ។ ៩. ព្យាបាលអាការៈក្រហាយទ្រូងដោយសារច្រាលទឹកអាស៊ីតក្រពះ គ្រាប់ជីមានប្រសិទ្ធិភាពបំផុតដោះស្រាយបញ្ហាក្រហាយទ្រូងដោយវាជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃប្រូតេអ៊ីន អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ ម៉ាញ៉េស្យូម ជាតិសសៃ ជាតិដែក និងសេលេញ៉ូម។ គ្រាន់តែយកគ្រាប់ជី ១ ស្លាបព្រាបាយពេញលាយជាមួយទឹកធម្មតា ហើយទទួលទានជាការស្រេច។ ១០. សុខភាពបេះដូងកាន់តែល្អប្រសើរ អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្កា ៣ និងអូមេហ្កា ៦ ដែលគ្រាប់ជីមានផ្ទុកជួយកាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អក្នុងឈាម កាត់បន្ថយការរលាកក្នុងរាងកាយ និងបញ្ចុះសម្ពាធឈាម។ ជាលទ្ធផលអាចទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ១១. បង្កើនថាមពលរាងកាយ គ្រាប់ជីក៏មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន B ជាតិដែក ស័ង្កសី និងម៉ាញ៉េស្យូមដែលជួយបង្កើនថាមពលឆាប់រហ័ស។ គ្រាន់តែបន្ថែមគ្រាប់ពូជនេះក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃអ្នកនឹងទទួលបានថាមពលខ្លាំងក្លាពេញមួយថ្ងៃតែម្ដង។ ១២. ជួយឱ្យស្រកទម្ងន់ ជាតិសសៃខ្ពស់ក្នុងគ្រាប់ជីជួយឱ្យឆាប់ឆ្អែតនិងមានអារម្មណ៍ឆ្អែតបានយូរ។ វាជួយកាត់បន្ថយចំណង់អាហារធ្វើឱ្យស្រកទម្ងន់។ លើសពីនេះទៅទៀត គឺគ្រាន់ជីរីកមាឌនៅពេលស្រូបទឹក។ អ្នកគ្រាន់តែបន្ថែម ១ ឬ ២ ស្លាបព្រាបាយនៃគ្រាប់ជីឆៅក្នុងទឹកកូរឱ្យសព្វ ហើយទទួលទានភ្លាមជាការស្រេច។ គ្រាប់ជីក៏មានសមត្ថភាពដុតបំផ្លាញខ្លាញ់ក្បាលពោះផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	គ្រាប់ជីជាអាហារសុខភាពបំផុតមួយដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗសម្រាប់រក្សាសុខភាពរាងកាយល្អប្រសើរ។ ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែធ្លាប់ស្គាល់ ក៏ដូចជាចូលចិត្តទទួលទានគ្រាប់ជី ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនបានចាប់អារម្មណ៍អំពីអត្ថប្រយោជន៍ដ៏អស្ចារ្យ របស់វាក្នុងការទប់ស្កាត់ និងដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពផ្សេងៗ។ ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីផលវិជ្ជមាននៃការទទួលទានគ្រាប់ជី ៖
លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Pompeo បានប្រាប់បណ្តាញទូរទស្សន៍ Fox News នៅថ្ងៃអាទិត្យ ថា «យើងនឹងទទួលបានលទ្ធផលដែលបង្ខំចិនឲ្យប្រកាន់យករបៀបមួយ បើចិនចង់ក្លាយជាមហាអំណាចសាកលលោកនោះ ចិនមិនត្រូវលួចកម្មសិទ្ធបញ្ញានោះទេ»។ រដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតីត្រាំ បានជជែកឲ្យហេតុផលថា ការយកពន្ធគយលើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសចិននឹងបង្ខំឲ្យចិនធ្វើពាណិជ្ជកម្មក្នុងលក្ខខណ្ឌប្រសើរជាងមុនជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានទាមទារថា ចិនត្រូវតែការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក រួមមានការបញ្ចប់ការលួចចូលក្នុងប្រព័ន្ធកំព្យូទ័រ។ រដ្ឋបាលរបស់លោកត្រាំក៏បានអំពាវនាវដល់ប្រទេសចិនឲ្យអនុញ្ញាតក្រុមហ៊ុនសហរដ្ឋអាមេរិកចូលទីផ្សារចិនកាន់តែច្រើនឡើង ហើយនិងកាត់បន្ថយពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិនដ៏លើសលុបទៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ កាលពីសប្តាហ៍មុន សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជាឲ្យយកពន្ធគយលើទំនិញរបស់ចិនដែលមានតម្លៃ២រយពាន់លានដុល្លារដែលនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា នេះ។ ចិនបានឆ្លើយតបដោយការបន្ថែមផលិតផលសហរដ្ឋអាមេរិកមានតម្លៃ៦០ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងបញ្ជីពន្ធគយនាំចូលទំនិញរបស់ខ្លួន៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក Mike Pompeo សន្យាថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងទទួលបានជ័យជម្នះក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសចិន មួយថ្ងៃមុនការយកពន្ធគយនៅពេលថ្មីៗបំផុតនេះរបស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីត្រាំលើការនាំចូលទំនិញរបស់ចិនចូលជាធរមាន។
ចិន ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំទីពីរលើពិភពលោក ទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរហូតដល់៨,១ភាគរយកាលពី២០២១ ដែលចំនួននេះបានលើសពីចំនួនគោលដៅរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលមានត្រឹម៦ភាគរយ។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលចិន បានបន្ទាបកំណើន GDP របស់ខ្លួនទៀត។ ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំ២០២២ របស់សភាប្រជាជនចិនដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា នាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន លី ខឹឈាំង បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលចិនបានសម្រេចកាត់បន្ថយគោលដៅកំណើន GDP មកត្រឹម៥,៥ភាគរយតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក លី បន្តថា គោលដៅឱនភាពថវិកាឆ្នាំ២០២២ មានប្រហែល២,៨ភាគរយនៃ GDP ខណៈឆ្នាំ២០២១ មានប្រហែល៣,២ភាគរយ។ ចំណែកគោលដៅសន្ទស្សន៍តម្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ត្រូវបានកំណត់ប្រហែល៣ភាគរយដែលមិនផ្លាស់ប្តូរពីឆ្នាំមុននោះទេ។ ចំពោះកំណត់កូតាសម្រាប់ការចេញសញ្ញាប័ណ្ណពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់មាន ចំនួន៣,៦៥ពាន់ពាន់លានយ័ន ឬ ៥៧៨ ពាន់លានដុល្លារ ដែលមិនផ្លាស់ប្តូរពីឆ្នាំ២០២១៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ខឹឈាំង នៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា បានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលចិនបានកំណត់ គោលដៅកំណើនសេដ្ឋកិច្ចផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ឆ្នាំ២០២២ មកនៅត្រឹមតែ៥,៥ភាគរយ ដែលជាអត្រាទាបជាងឆ្នាំ២០២១។
សូមស្តាប់សំឡេង៖ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	អ្នកជំនាញវេជ្ជសាស្ត្រគឺ លោក តាំង តេកហុង វេជ្ជបណ្ឌិតខ្មែរនៅទីក្រុង Jacksonville រដ្ឋ Florida សហរដ្ឋអាមេរិកថ្លែងថា ការព្យាបាលនិងការការពារជំងឺពុកឆ្អឹង គឺអាចបន្ថយការឈឺចាប់ដែលបណ្តាលមកពីជំងឺនេះ ពន្យារពេល ឬ បញ្ឈប់ការបាត់បង់ជាលិការឆ្អឹង។ ការការពារឆ្អឹងកុំអោយបាក់ដោយប្រើឱសថបំប៉នឆ្អឹងធ្វើឲ្យឆ្អឹងរឹងមាំ កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការដួល ឬ ធ្លាក់ដែលជាមូលហេតុនាំឲ្យឆ្អឹងបាក់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងបន្តទៀតថា ការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ ការបរិភាគអាហារដែលសំបូរជាតិកាល់ស្យូម និងវីតាមីD ដូចជាបន្លែបៃតង មានដូចជា ស្ពៃខ្មៅ, ត្រីសូម៉ុង ត្រីខកំប៉ុង តៅហ៊ូ ទឹកដោះគោ និងទឹកដោះគោជូរ និងការធ្វើលំហាត់ប្រាណអោយបាន៣ទៅ៤ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ឲ្យបានប្រហែល៣០ទៅ៤០នាទីអាចជួយការពារជំងឺ និងព្យាបាលជំងឺពុកឆ្អឹងបាន។ ឱសថចំបងដែលគេប្រើក្នុងការការពារ និងព្យាបាលជំងឺពុកឆ្អឹងលើស្ត្រីក្រោយពេលអស់រដូវ គឺឱសថ Bisphosphonate។ ឱសថនេះជួយកាត់បន្ថយការរលាយជាលិការឆ្អឹង (Bone resorption) បាន៕
លីបង់នឹងត្រូវតទល់ជាមួយកូរ៉េខាងជើងក្នុងពូល E នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា វេលាម៉ោង ៨:៣០នាទីយប់ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា] ដើម្បីដណ្តើមយក៣ពិន្ទុ សម្រាប់តំណែងលេខ៣ក្នុងពូល ខណៈក្រុមទាំងពីរមិនទាន់ស្គាល់ឈ្នះដូចគ្នា។ អារ៉ាប៊ិសាអូឌីត និងកាតាដែលកក់កៅអីទៅកាន់វគ្គ១/៨ផ្តាច់ព្រ័ត្ររួចហើយនោះក៏ត្រូវប្រជែងគ្នាយកចំណាត់ថ្នាក់ទី១ពូល E នេះដែរនៅម៉ោងដំណាល់គ្នា។ ដោយឡែកក្នុងពូល F ឯណោះវិញ អូម៉ង់និងតួកមេនីស្ថានក៏ត្រៀមខ្លួនតទល់គ្នានៅវេលាម៉ោង ១១:០០នាទីយប់នេះដែរ ដើម្បីប្រជែងគ្នាយក៣ពិន្ទុសម្រាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ល្អបំផុតប្រចាំពូលនេះ។ ក្នុងពូល F ជប៉ុនត្រូវប៉ះអ៊ូសបេគីស្ថានដើម្បីយកតំណែងកំពូលតារាង ដ្បិតក្រុមទាំងពីឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិរៀងទៅហើយ។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំតំបន់អាស៊ីលើកទី១៧នេះ ចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ក្នុងពូលទាំង៦ នឹងត្រូវជ្រើសយក៤ក្រុមដែលមានពិន្ទុល្អបំផុត ដើម្បីយកទៅបំពេញបង្គ្រប់១២ក្រុមដែលយកបានចំណាត់ថ្នាក់ទី១ និងទី២តាមពូល សម្រាប់ប្រជែងគ្នានៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ បើគិតមកដល់ពេលនេះកៅអីលេខ៣ល្អបំផុតនៅសល់តែពីរទៀតប៉ុណ្ណោះ ដោយពីរកៅអីទៀតត្រូវបារ៉ែន និងកៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថានយករួចទៅហើយ។ បារ៉ែនយកបាន១កៅអី ដ្បិតពួកគេឈរលេខ៣ពូល A ទទួលបានរហូតដល់៤ពិន្ទុ ខណៈកៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថានមាន៣ពិន្ទុ ប៉ុន្តែស៊ីសងគ្រាប់បាល់ល្អជាងវៀតណាមដែលជំពាក់គ្រាប់ស៊ុតចូល១គ្រាប់។ លីបង់ កូរ៉េខាងជើង អូម៉ង់ និងតួកមេនីស្ថាន ពួកគេត្រូវធ្វើយ៉ាងណាយកឲ្យបាន៣ពិន្ទុ ហើយត្រូវមានគ្រាប់ល្អជាងវៀតណាមដែលស្ថិតនៅលេខ៣ពូល D ឬល្អជាងប៉ាឡេស្ទីនដែលមាន២ពិន្ទុ ឈរលេខ៣ពូល B និងជំពាក់គ្រាប់ស៊ុត៣គ្រាប់ ដើម្បីយក២កៅអីដែលនៅសល់ទៅកាន់វគ្គ១/៨ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ព្រឹត្តិការណ៍ Asian Cup លើកទី១៧នេះ៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិលីបង់ កូរ៉េខាងជើង អូម៉ង់ និងតួកមេនីស្ថាន ត្រូវដណ្តើមគ្នាយកចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ល្អបំផុងក្នុងជំនួបលើកទី៣តាមពូលរៀងខ្លួនដើម្បីឈានទៅកាន់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយនៃពានរង្វាន់ AFC Asian Cup 2019។
ពីអាស៊ី អឺរ៉ុប មជ្ឈិមបូព៌ារហូតដល់អាមេរិក ជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) កំពុងបង្កការឈឺក្បាល និងក្ដីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ អ្វីដែលបារម្ភក្រោយការរាតត្បាតនេះ គឺការខ្វះខាតការយកចិត្តទុកដាក់ឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់លើការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺនេះ។ ករណីឆ្លងថ្មីៗត្រូវបានរាយការណ៍នៅតាមប្រទេសជាច្រើន បន្ថែមពីលើការឆ្លងនៅប្រទេសដែលមានករណីឆ្លងស្រាប់ហើយដូចជានៅកូរ៉េខាងត្បូង អ៊ីតាលី និងអ៊ីរ៉ង់ជាដើម។ អគ្គនាយក WHO លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus ក៏បានព្រមានពីករណីប្រទេសជាច្រើនដែលមិនបង្ហាញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តនយោបាយឲ្យបានខ្លាំងស្មើនឹងការគំរាមកំហែងវីរុសនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Tedros អះអាងថា ការផ្ទុះឡើងកូរ៉ូណាវីរុស មិនមែនជាសមយុទ្ធអ្វីឡើយ តែជាវីរុសដែលបង្កការគំរាមទាំងប្រទេសអ្នកមាន និងប្រទេសអ្នកក្រ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាសាកលនេះ លោក Tedros ក៏អំពាវនាវឲ្យប្រមុខរដ្ឋាភិបាលគ្រប់ប្រទេសដឹកនាំការងារឆ្លើយតប និងសម្របសម្រួលជាមួយគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ជាជាងទុកឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីការសុខាភិបាលធ្វើកិច្ចការនេះ។ បើតាមអគ្គនាយករូបនេះ អ្វីដែលត្រូវការចាំបាច់ គឺការត្រៀមខ្លួនឲ្យបានម៉ឺងម៉ាត់បំផុត។ នៅតាមប្រទេសជាច្រើន ការងារដឹកនាំប្រតិបត្តិការប្រឆាំង COVID-19 រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ហើយគេក៏តែងឃើញរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលចេញប្រកាសព័ត៌មានផ្សេងៗ។ ចំណែកប្រទេសខ្លះវិញ ក៏មានថ្នាក់ដឹកនាំគ្រាក់ៗដឹកនាំដែរតួយ៉ាង នៅអាមេរិក អនុប្រធានាធិបតី ម៉ៃ ផេន ជាអ្នកក្ដាប់ការងារនេះ, នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ឃឹឈាំង ក៏ដឹកនាំក្រុមការងារដោះស្រាយ COVID-19 ខណៈនៅថៃ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul តែងឃើញចេញមុខនិយាយពីវីរុសនេះ។ បន្ទាប់ពីផ្ទុះឡើងនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ វីរុសដែលរាយការណ៍ពីដំបូងនៅទីក្រុងវូហាន ខេត្តហ៊ូប៉ី ពិតជាបង្កបញ្ហាច្រើនសម្រាប់ពិភពលោក។ ទីផ្សារសាកល បានឡើងចុះជាបន្តបន្ទាប់។ ខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្ម ក៏រាំងស្ទះដោយសារការខ្វះខាតរូបធាតុបណ្ដាលមកពីការរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរ ឬការដឹកជញ្ជូន។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាធំៗ និងកម្មវិធីពិព័រណ៍ជាច្រើន ក៏ត្រូវបានលុបចោល ឬពន្យារពេល ស្របពេលដែលវិស័យទេសចរណ៍ក៏ធ្លាក់ចុះខ្លាំងក្លាដែរ៕	ខណៈដែលកូរ៉ូណាវីរុស បានរាលដាលឥតឈប់ឈរនោះ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភលើការត្រៀមលក្ខណៈរបស់ជាច្រើន ដែលមិនបានបង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្តផ្នែកនយោបាយខ្លាំងក្លាដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលវីរុសនេះ។ ប្រមុខ WHO លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus នៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា បានស្នើឲ្យមេដឹកនាំប្រទេសទាំងអស់ ដឹកនាំការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងវីរុស ជាជាងផ្ទេរសិទ្ធិឲ្យមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម។
ស្រុកទឹកឈូ, ខេត្តកំពត៖ ភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវ ត្រូវបានពង្រាយតាមចំណុចមួយចំនួន នៅភូមិនានាក្នុងឃុំត្រពាំងសង្កែ នៃស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ពលរដ្ឋក្នុងការធ្វើដំណើរនាពេលយប់។ យ៉ាងណាមិញ ផ្លូវមួយចំនួនក្នុងឃុំនេះ មិនទាន់មានភ្លើងបំភ្លឺឡើយ ដោយសារឃុំមិនទាន់លទ្ធភាព។ ទន្ទឹមនេះ លោក ម៉ើត ឌលឡោះ ជំទប់ឃុំទី១ នៃឃុំត្រពាំងសង្កែ ក៏បានប្តេជ្ញាបន្ថែមភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវតាមតម្រូវការពលរដ្ឋ ដើម្បីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋធ្វើដំណើរពេលយប់។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាង ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ កន្លងមក អាជ្ញាធរឃុំត្រពាំងសង្កែ បានសហការជាមួយអង្គការ សហគមន៍ និងសប្បុរសជន ដាក់ភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវតាមចំណុចមួយចំនួន នៃភូមិកំពង់កែស ត្រពាំងសង្កែ និងត្រពាំងធំ។ សមិទ្ធផលនេះ បានទទួលការសាទរជាច្រើនពីពលរដ្ឋ ដ្បិតងាយស្រួលធ្វើដំណើរពេលយប់ដោយមានសុវត្ថិភាព។ លោក ឌលឡោះ បានឱ្យដឹងថា៖«ប្រជាជនសប្បាយរីករាយណាស់ ព្រោះផ្លូវមានភ្លើងបំភ្លឺ ផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ធ្វើដំណើររបស់ពួកគាត់យប់ព្រលប់ មានសុវត្ថិភាព គ្មានភាពភ័យខ្លាច ជាពិសេសគ្មានការព្រួយបារម្ភចំពោះកូនចៅទៅរៀនដល់យប់»។ ភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវក្នុងឃុំត្រពាំងសង្កែ។ រូបភាពដោយ៖ យុវជនឃុំត្រពាំងសង្កែ ក្រោយសម្រេចបានភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវមួយចំនួន ជំទប់ឃុំរូបនេះ ក៏បានប្តេជ្ញាបន្តដាក់ភ្លើងបំភ្លឺបន្ថែមនៅចំណុចងងឹត ដើម្បីផ្តល់ភាពកក់ក្តៅដល់ពលរដ្ឋ។ លោកបញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរ នឹងអភិវឌ្ឍតាមតម្រូវការពលរដ្ឋ ដោយគម្រោងអភិវឌ្ឍផ្លូវដាក់ភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវមានរួចរាល់អស់ហើយ និងកំពុងរងចាំការអនុវត្ត។ ទន្ទឹមនេះ អាជ្ញាធរឃុំត្រពាំងសង្កែ ក៏បានដាក់ប្រជាការពារភូមិចុះល្បាតផងដែរ ដើម្បីការពារសុខសុវត្ថិភាពជូនពលរដ្ឋភូមិឃុំទាំងអស់៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (វីដេអូនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ /ផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ យុវជនឃុំត្រពាំងសង្កែ
ក្បួនឃោសនាទ្រង់ទ្រាយធំរបស់គណបក្សសំបុកឃ្មុំដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ គ្រោងនិងធ្វើនៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ដោយមានអ្នកចូលរួមជាង១០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ បើទោះជាចំនួនអ្នកចូលរួមនេះមានតិចក្ដី តែសម្រាប់គណបក្សដែលមានលេខរៀងទី៦ ក្នុងតារាងសន្លឹកឆ្នោតរបស់ គ.ជ.បនេះ បានចាត់ទុកថាជាចំនួនច្រើនបំផុត នៃការអ្នកចូលរួមឃោសនារបស់គណបក្សខ្លួន។ លោក ឡាយ ណារិន អគ្គលេខាធិការគណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey ថា គណបក្សមិនមានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រឲ្យបានច្រើនដូចគេ។ លោក ឡាយ ណារិន បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ «ចំនួនជាង១០០នាក់នេះ គឺវាច្រើនហើយសម្រាប់គណបក្សរបស់យើង តែបើប្រៀបធៀបជាមួយបក្សដទៃ គឺតិចសម្រាប់គេទេ។ នេះក៏មកពីយើងមិនមានប្រាក់ ហើយអ្នកចូលរួមរបស់យើងក៏តិច»។ យ៉ាងណាម៉ិញ បើទោះជាមិនមានប្រាក់គ្របគ្រាន់ក្នុងការឃោសនាទ្រង់ទ្រាយធំដូចគេក្ដី តែសមាជិកសមាជិការនៃគណបក្សដែលដឹកនាំដោយលោក ម៉ម សូណង់ដូ នេះ បានចុះចែកខិត្តបណ្ណស្តីពីសារនយោបាយដល់ពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋាន ទូទាំង២៥មណ្ឌល ដែលខ្លួនបានឈរឈ្មោះ៕	ភ្នំពេញ៖ គណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ មិនមានគម្រោងហែក្បួនទ្រង់ទ្រាយធំ ដូចគណបក្សដទៃឡើយ។ កង្វះថវិកាគឺជាមូលហេតុចម្បង។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងពីលោក ឡាយ ណារិន អគ្គលេខាធិការគណបក្ស។
មហាយក្សចិននិងហ្វីលីពីន ដែលកំពុងតែមានជម្លោះដណ្តើមដែនទឹកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ទីបំផុតទៅ បានសម្រេចយល់ព្រមព្រៀងគ្នា ថាប្តេជ្ញាកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនឹងគ្នា ឲ្យបានជាអតិបរមា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសហ្វីលីពីន ក្រោយពីមានជំនួបថ្នាក់អនុរដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសទាំង២ នៅក្នុងទីក្រុងម៉ាលីន។ ការសម្រេចបន្ថយកម្តៅនៃភាពតានតឹងនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីឆ្មាំសមុទ្រប្រទេសទាំង២ បានប្រឈមមុខដាក់គ្នា និងបានប៉ះទង្គិចគ្នាជាច្រើនលើក នាប៉ុន្មានខែចុងក្រោយ។ ក្នុងខែមិថុនាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ទាហានហ្វីលីពីនម្នាក់ បានកំបុតដាច់មេដៃ១ ទៀតផង។ ប្រភពពីមន្ត្រីទូតហ្វីលីពីន បញ្ជាក់ថា រដ្ឋបាលចិនប៉េកាំងនិងរដ្ឋបាលក្រុងម៉ាលីន បានពិគ្រោះគ្នាពីជំហររៀងៗខ្លួន ជុំវិញជម្លោះប្រឈមមុខគ្នានៅប្រជុំកូនកោះ Second Thomas។ ភាគីទាំង២ ក៏បានប្តេជ្ញាចិត្តសន្យាកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ឲ្យបានជាអតិបរមា និងមិនឲ្យខូចខាតប៉ះពាល់ទៅដល់ជំហរគោលការណ៍របស់ប្រទេសនីមួយៗ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសហ្វីលីពីន ក្រោយពីមានជំនួបថ្នាក់អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស នៃប្រទេសទាំង២នេះ។ ជំនួបនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងរដ្ឋធានីម៉ានីល។ ការយល់ព្រមព្រៀងបន្ថយកម្តៅតានតឹងនេះ ដោយប្រទេសទាំង២យល់ឃើញជាក់ស្តែងពីការប៉ះទង្គិចបង្កគ្រោះថ្នាក់ រវាង ឆ្មាំសមុទ្រចិន និងយោធិនជើងទឹកហ្វីលីពីន នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង នាពេលកន្លងទៅ។ ក្រៅពីទទួលស្គាល់បញ្ហាចំពោះមុខ ភាគីទាំង២ ក៏យល់ឃើញដូចគ្នាអំពីសារៈសំខាន់នៃការស្តារជំនឿទំនុកទុកចិត្ត ហើយនិងបង្កើនលក្ខខណ្ឌល្អ សម្រាប់ចរចាជជែកពិភាក្សាគ្នា។ ទោះបីជាម្តេចក្តី មន្ត្រីទូតហ្វីលីពីន បញ្ជាក់ដែរថា ជំហរប្រទេសទាំង២ នៅតែមានភាពខុសគ្នាច្រើននៅឡើយ។ ការឈានទៅសម្រុះសម្រួលផ្លូវទូតគ្រានេះ បន្ទាប់ពីកម្តៅតានតឹងខ្លាំង នៅថ្ងៃទី១៧មិថុនា ពួកឆ្មាំសមុទ្រចិន ប្រដាប់ដោយអាវុធ កាំបិត ពូថៅ និងដុំថ្ម បានរារាំងស្ទាក់ដំណើរទូកយាមល្បាតរបស់យោធាជើងទឹកហ្វីលីពីន។ ឆ្មាំសមុទ្រចិន ថែមទាំងបានរឹបអូសយកសម្ភារៈខ្លះរបស់ហ្វីលីពីន និងបំផ្លាញសម្ភារៈមួយចំនួនទៀតផង។ ដែលទង្វើនេះ ភាគីហ្វីលីពីនចោទថាដូចជាសកម្មភាពចោរលួច។ ហើយក្នុងការប៉ះទង្គិចកន្លងទៅ យោធិនហ្វីលីពីនម្នាក់ បានកំបុតដាច់មេដៃ១ផង។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី រដ្ឋបាលចិនប៉េកាំង បានបដិសេធការចោទប្រកាន់ និងច្រានចោលការទទួលខុសត្រូវ ព្រមទាំងទម្លាក់កំហុសលើហ្វីលីពីន ថាជាអ្នកបង្កហេតុ។ ប្រជុំកូនកោះ Second Thomas ដែលប្រទេសទាំង២ឈ្លោះគ្នាដណ្តើមនោះ ឋិតនៅចម្ងាយ ២០០ គីឡូម៉ែត្រ ពីកោះប៉ាឡាវ៉ាន់ របស់ហ្វីលីពីន ហើយវាមានចម្ងាយឆ្ងាយច្រើនជាង ១ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ពីកោះហៃណាន់ របស់ចិន។ ចិន ដែលចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦មក បានបដិសេធមិនគោរពអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការសមុទ្រអន្តរជាតិ និងចេះតែបន្តទាមទារដែនទឹក បង្កឲ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសជាច្រើន ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ តាមរយៈពង្រាយទ័ពល្បាត សាងសង់ផែនិងកោះសប្បនិមិត្ត ឬក៏ នេសាទជ្រុលហួសចូលដែនទឹកប្រទេសដទៃ។ ប្រទេសបច្ចិមលោក បានទាមទារសេរីភាពនាវាចរ នៅដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលគេចាត់ទុកថា ជាសមុទ្រអន្តរជាតិ។ សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាម្ចាស់អាណានិគមលើហ្វីលីពីនពីអតីតកាល បច្ចុប្បន្នជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងគ្នា បានសន្យាជួយហ្វីលីពីន បើសិនជាមានករណីវាយប្រហារយោធាណាមួយកើតឡើងជាយថាហេតុ។ នេះដោយស្របទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ចុះតាំងពីឆ្នាំ១៩៥១។ ជាច្រើនឆ្នាំចុងក្រោយនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានបោះទីតាំងយោធានៅហ្វីលីពីន។ ខណៈជួបភាពតានតឹងជាមួយចិន, រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏បានបន្ថែមចំនួនកងទ័ពអាមេរិក នៅហ្វីលីពីន ថែមទៀត៕	ដោយ៖ ហេង ឧត្តម (RFI ខេមរភាសា)
ចាប់ដៃគ្នាចូលរោងជ័យ បន្ទាប់ពីកូនកំលោះកូនក្រមុំទាំងពីរ ជាអត្តពលិកលេចធ្លោក្នុងការដណ្តើមមេដាយ ដោយក្នុងនោះសរុបមេដាយរបស់បូរ៉ាមី និងសុខា មានចំនួនដល់ទៅ៨ មាស៦ ប្រាក់១ និងសំរឹទ្ធ១។ កីឡាករ លី បូរ៉ាមី ឈ្នះមេដាយមាស ៣ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ នៅកម្ពុជា ប្រភេទកីឡាវ៉ូវីណាម លើវិញ្ញាសា សម្ដែងឯកត្ដជនបុរស Five Gate Form, Sun-Moon Broadsword Form និងវិញ្ញាសាសម្ដែងជាក្រុម៤នាក់ Ying-Yang Sword 4x។ កីឡាការិនី ពៅ សុខា ឈ្នះមេដាយមាស៣ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ នៅកម្ពុជា ប្រភេទកីឡាវ៉ូវីណាម លើប្រភេទវិញ្ញាសា Pair Sword Form, Ying-Yang Sword Form 4x និង Basic self-defense។ កីឡាការិនីរូបនេះ ក៏ដណ្ដើមបានមេដាយប្រាក់ ១លើវិញ្ញាសា Ying-Yang Sword Form និងមេដាយសំរិទ្ធ១ វិញ្ញាសា Dual Form ផងដែរ។ តាមរយៈការទទួលបានមេដាយមាសចំនួន៣ពីព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ កីឡាករវ៉ូវីណាម លី បូរ៉ាមី ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ពីរដ្ឋាភិបាល ចំនួន ១២០លានរៀល ស្របពេល កីឡាការិនី ពៅ សុខា ទទួលបាន ១៦៦លានរៀល។ ក្រោយបញ្ចប់ស៊ីហ្គេមជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅកម្ពុជា កីឡាករ-កីឡាការិនីជម្រើសជាតិវ៉ូវីណាមទទួលបានប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តច្រើនជាងគេក្នុងចំណោមប្រភេទកីឡាករទាំងអស់របស់ម្ចាស់ផ្ទះកម្ពុជាក្នុងចំនួន១៩៦០០០ដុរល្លារ ពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈការឈ្នះមេដាយសរុប២៧ ក្នុងនោះ មាស១០ ប្រាក់៨ និងសំរឹទ្ធ៩។ ប្រាក់រង្វាន់បានប្រគល់ជូនដល់អត្តពលិកទាំងអស់រួចរាល់ហើយ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣៕	កីឡាករ លី បូរ៉ាមី ម្ចាស់មេដាយមាស៣ លើប្រភេទកីឡាវ៉ូវីណាម ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាមួយកីឡាការិនី ពៅ សុខា ម្ចាស់មេដាយមាស៣ ប្រាក់១ និងសំរិទ្ធ១ នៅថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។
រាងកាយដែលសកម្ម (ការហាត់ប្រាណ) អាចជួយពង្រឹង, បង្កើនសុខុមាលភាពខាងផ្លូវកាយ (physical wellbeing), សុខុមាលភាពខាងផ្លូវចិត្ត (mental wellbeing) និង ផ្លាស់ប្តូររូបរាងកាយរបស់អ្នកមានសោភ័ណភាពគួរអោយគយគន់ទៀតផង ។ ការហាត់ប្រាណអោយបានត្រឹមត្រូវ និង ទៀងទាត់អាចជួយការពារហេតុភេទអាក្រក់ ឬ ជំងឺមួយចំនួនដែលចង់មកយារយីលើរាងកាយរបស់អ្នក ។ តាមដែលយើងបានដឹងពីបទពិសោធន៍របស់ប្រជាជនជាច្រើន, ការហាត់ប្រាណបានទៀងទាត់អាចលើកកំពស់ស្មារតី , ជួយអោយអ្នកអាចគ្រប់គ្រង ឬ ដោះស្រាយជាមួយអារម្មណ៍អវិជ្ជមាន, មួរម៉ៅ, ខឹងក្រេវក្រោធ ព្រមទាំងជួយអោយអ្នកមានសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តល្អ (mental wellbeing) ។ បទពិសោធន៍របស់ខ្ញុំផ្ទាល់គឺ, ការជិះកង់ហាត់ប្រាណកំសាន្តលេងត្រឹមតែ ៣០ នាទីអាចជួយបំបាត់ភាពអផ្សុក និង ភាពស្រងូតស្រងាត់បានយ៉ាងល្អ ។ នេះប្រហែលជាមកពីលំហាត់ប្រាណបានហូរចាក់ជ្រាបពេញក្នុងរាងកាយរបស់ខ្ញុំ រួមជាមួយនឹងអ័រម៉ូនដែលកាត់បន្ថយកំរិតភាពតានតឹង និង អារម្មណ៍ថាស្ត្រេស ឬ អស់កំលាំង ។ អ្វីៗរឹតតែប្រសើរឡើងថែមទៀតនៅពេលដែលខ្ញុំបានសាកល្បងការហាត់ប្រាណមួយបែបទៀត គឺការហាត់ឡើងលេងលើភ្នំតូចៗ ។ ឥឡូវនេះ, វាគ្មានចម្ងល់អ្វីទាំងអស់ គឺខ្ញុំបានញៀនទៅនឹងសកម្មភាពទាំងនេះទៅហើយ ហើយខ្ញុំមិនអាចខានហាត់ប្រាណបាននោះទេ ពីព្រោះវាបានធ្វើអោយខ្ញុំមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្ត, មានអារម្មណ៍ល្អ និង ហាក់ដូចជាស្រាល ហើយស្រួលក្នុងខ្លួនជាងធម្មតា ។ ការហាត់ប្រាណបែបនេះអាចព្យាលបាល ឬ ជួយបំបាត់អាការៈរោគខុសគ្នាៗទៅតាមស្ថានភាពរបស់មនុស្ស ដូចជាអាចបំបាត់ ភាពអផ្សុក, ភាពតានតឹង, ស្ត្រេស, ការថប់អារម្មណ៍, ធ្លាក់ទឹកចិត្ត, ភាពខ្វះទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង ហើយវាគ្មានផលប៉ះពាល់អាក្រក់អ្វីទាំងអស់មកលើរាងកាយរបស់យើង (ដែលខុសគ្នាស្រលះទៅនឹងការព្យាបាលបញ្ហាខាងលើនេះដោយប្រើប្រាស់ថ្នាំពេទ្យ) ។ ការមើលឃើញចំពោះខ្លួនឯង តាមរយៈការសិក្សាជាច្រើនបានបង្ហាញថា មនុស្សនឹងមានអារម្មណ៍ប្រសើរឡើង ឬ គិតវិជ្ជមានចំពោះខ្លួនឯង នៅពេលដែលពួកគេចាប់ផ្តើមចាប់យកការហាត់ប្រាណបែបណាមួយក៏ដោយ ។ ការផ្លាស់ប្តូររូបរាងកាយ ដូចជាស្រក់ទំងន់បន្តិច, រាងស្វែលស្អាតបន្តិច, សាច់ដុំកាន់តែមាំមួន អាចធ្វើអោយពេញចិត្តទៅរូបរាងកាយរបស់ខ្លួនឯងច្រើនជាងមុនពេលទទួលការហាត់ប្រាណ (ជួយជំរុញអោយមានសុខុមាលភាពផ្នែកផ្លូវចិត្ត) ។ ការហាត់ប្រាណជួយអោយអ្នកអាចដឹងថាតើអ្នកអាចមានសមត្ថភាពធ្វើអ្វីបានខ្លះ, មានអារម្មណ៍ថាខ្លួនឯងបានសំរេចកិច្ចការអ្វីមួយបានចប់សព្វគ្រប់ ។ ការរៀនចេះដឹងនូវជំនាញថ្មីៗ, ការឈានទៅដល់គោលដៅដែលខ្លួនចង់សំរេច, ទោះបីជាការងារនោះតូចតាចក្តី ក៏អាចធ្វើអោយយើងមានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង, គោរពខ្លួនឯង, អោយតំលៃខ្លួនឯង និង ជំរុញទឹកចិត្តអោយចាប់ផ្តើមធ្វើការងារធំៗផ្សេងៗបន្តបន្ទាប់គ្នាថែមទៀត ។ ឆាកជីវិតក្នុងសង្គមជាតិ ចូលរួមក្នុងការងារក្រុមសង្គមមនុស្ស, ការចូលក្នុងក្លឹបជួបជុំគ្នាដើម្បីហាត់ប្រាណ បានបង្កើនឳកាសអោយមនុស្សអាចជជែកលេង, បង្កើនមិត្តភាព និង ភាពស្និទ្ឋស្នាល ព្រមទាំងប្រាសចាកក្នុងការយកពេលវេលាដ៏មានតំលៃទៅលេងល្បែង ឬ ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនជាដើម ។ ប្រសិនបើអ្នកមិនចង់ជួបមនុស្សច្រើន ឬ ចង់ធ្វើអ្វីតែឯង, អ្នកក៏នៅមានជំរើសជាច្រើនផ្សេងៗទៀតក្នុងការហាត់ប្រាណ ដូចជា កីឡាហែលទឹក, ដើរ, រត់ត្រឹកៗជាដើម ។ ផលប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាព មនុស្សដែលមានសកម្មភាពរាងកាយ ឬ ការហាត់ប្រាណបានសមរម្យ និង ទៀងទាត់អាចកាត់បន្ថយអត្រាប្រឈមមុខទៅនឹងជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងបានទៅដល់ជាង ៥០ ភាគរយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងអ្នកដែលមិនបានធ្វើអ្វីទាល់តែសោះក្នុងមួយថ្ងៃ ។ ការហាត់ប្រាណធ្វើអោយសុខភាពរបស់មនុស្សប្រសើរឡើង ព្រមទាំងអាចការពារពួកគេពីការប្រឈមមុខទៅនឹងគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនដូចជា សំពាធឈាមលើស, ការធាត់ដុះក្បាលពោះ (លើសទំងន់ខ្លាំង) និង កំរិតកូលេសស្តេរ៉ុលខ្ពស់ ។ ល ។ ការហាត់ប្រាណជួយធ្វើអោយសុខភាពរបស់ឆ្អឹង, សន្លាក់ និង សាច់ដុំបានរឹងមាំ ព្រមទាំងពន្យាពេល ឬ កាត់បន្ថយការកើតជំងឺពុកឆ្អឹង (osteoporosis) និង ជំងឺរលាកសន្លាក់ (arthritis) ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ, ការហាត់ប្រាណអាចជួយពង្រឹង និង ថែរក្សាកំលាំង និង ភាពបត់បែនរបស់សាច់ដុំអោយមានភាពរស់រវើក, មិនជាប់គាំង, មិនងាយនឹងទទួលរងរបួស ឬ ការឈឺចាប់ ព្រមទាំងអាចអោយអ្នកសប្បាយចិត្តនឹងរស់នៅក្នុងសុខភាពល្អបរិបូរនៅពេលអាយុកាន់តែចាស់ជរាទៅ ។ ការហាត់ប្រាណអាចជួយគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺដែលអ្នកកំពុងមានក្នុងខ្លួនដូចជា ជំងឺទឹកនោមផ្អែម, ជំងឺលើសឈាម និង កាត់បន្ថយការប្រឈមមុខទៅនឹងជំងឺមហារីក ជាពិសេសជំងឺមហារីកពោះវៀន ។ ធ្វើខ្លួនឲ្យសកម្ម ការសិក្សាចុងក្រោយទៅលើអ្នកមានអាយុច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក ដែលរស់នៅកោះអូគីណាវ៉ា ប្រទេសជប៉ុន បានបង្ហាញថា ផលប្រយោជន៍នៃសកម្មភាពរបស់រាងកាយអាចបានមកពីត្រឹមតែការងារសាមញ្ញៗ, ងាយៗ ដូចជា ការដើរ, ការដាំដំណាំ, មើលថែសួនច្បារ, ហែលទឹក, ដើរទៅរង់ចាំឡានក្រុង, ការលេងកីឡាបាល់ទាត់ ហ្កោល ប៉ុណ្ណោះ ។ នេះមានន័យថាអ្នកអាចទទួលយកការហាត់ប្រាណ ឬ សកម្មភាពណាងាយៗដែលអ្នកអាចធ្វើវាបានជាការកំសាន្តរបស់អ្នក, មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចដែលអ្នកត្រូវតែធ្វើ ឬ ត្រូវតែទៅក្លឹបដើម្បីចំណាយពេលអោយបានយ៉ាងតិច ៣០ ដើម្បីហាត់ប្រាណអោយចប់សព្វគ្រប់នោះទេ ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	បើអ្នកមិនទាន់ដែលហាត់ប្រាណទេ ចូរចាប់ផ្តើមពីពេលនេះទៅដើម្បីសុខភាពនិងរាងកាយមាំមួន។ចូរសម្លឹងមើលប្រយោជន៍លំហាត់ប្រាណដូចខាងក្រោមនេះ។
នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពី ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រគុំតន្ត្រី និងតាំងពិព័រណ៍គំនូរ នៅល្ងាចថ្ងៃទី១៦ វិច្ឆិកា លោកស្រី ស៊ូវណ្ណា ហ្គោនឡែត នាយិកាប្រតិបត្តិ អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ បានលើកឡើងថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ រៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ តាមរយៈស្នាដៃគំនូរ របស់វិចិត្រករល្បីៗ ក្នុងក្រុម Murals for Cambodia។ តំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ មិនតែជាជម្រកសត្វព្រៃដ៏មានសក្ដានុពលនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏បានចូលរួមផ្ដល់តាំងអុកស៊ីសែន ទឹក និងប្រភពថាមពលអគ្គិសនី សម្រាប់បម្រើដល់ការស់នៅរបស់ពលរដ្ឋជុំវិញ។ ទាំងនេះ គឺជាអ្វីដែលអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ និង Murals ចង់បង្ហាញទៅកាន់ទស្សនិកជន តាមរយៈគំនូរសត្វព្រៃជាច្រើនផ្ទាំង នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រគុំតន្ត្រី និងតាំងពិព័រណ៍គំនូរ រយៈពេល៣ថ្ងៃនេះ។ លោក ហ្វុងគី (Fonki) តំណាងក្រុម Mural For Cambodia បានលើកឡើងថា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោក និងក្រុមសិល្បៈករគំនូរ ៨នាក់ផ្សេងទៀត ទៅគូសគំនូរចំនួន៥ផ្ទាំងលើជញ្ជាំងសាលាជីផាត ស្ថិតក្នុងស្រុកឃុំជីផាត ស្រុកថ្មរបាំង ខេត្តកោះកុង។ គំនូរទាំងនេះមានដូចជា រូបសត្វខ្លាធំ ព្រៃឈើ និងគំនូរដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនទៀត។ លោក អះអាងថា រាល់សិល្បៈគំនូរដែលបានគូសទាំងអស់ គឺសុទ្ធសឹងបានឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីសង្គម និងបង្កប់នូវអត្ថន័យនៃការអភិរក្សសត្វព្រៃ៕	ភ្នំពេញ៖ អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ (WA) បានសហការជាមួយ Murals for Cambodia Festival បង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ប្រគុំតន្រ្តី និងពិព័រណ៍គំនូរ រយៈពេល៣ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ទី១៩ ខែវិច្ឆិកា នៅ Factory Phnom Penh។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មានការចូលរួមពី តារាចម្រៀង និងសិល្បៈករគំនូរចម្រុះជាតិសាសន៍ជាច្រើននាក់ ដែលពួកគេបានបញ្ចេញស្នាដៃគំនូរពាក់ព័ន្ធព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ ភ្ជាប់ជាមួយអត្ថន័យអភិរក្ស។
ស្ថាប័នមនុស្សធម៌អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌បានស្នើសុំទឹកប្រាក់ចំនួន២២.៥ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីជួយងាយជនរងគ្រោះបំផុតចំនួនប្រហែល៩០លាននាក់ ក្នុងចំណោមជនរងគ្រោះជុំវិញពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដែលត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថាមានដល់ទៅជិត១៣៦លាននាក់។ ជនងាយរងគ្រោះនេះមកពីប្រទេសចំនួន២៦ ហើយបានកើនឡើងចំនួនប្រាំភាគរយ ប្រៀបធៀបការប៉ាន់ស្មានឆ្នាំមុន។ ប្រធានទីភ្នាក់ងារមនុស្សធម៌អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Mark Lowcock និយាយថា មនុស្សកាន់តែច្រើនត្រូវការជំនួយ។ ភាពរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ និងគ្រោះធម្មជាតិផ្សេងទៀត ក្លាយជាកត្តានាំឲ្យចំនួនជនរងគ្រោះកើនឡើងខ្លាំង។ លោក Lowcock អះអាងថា ជម្លោះនៅប្រទេសនានាដូចជាស៊ីរី ឬយេម៉ែន ក៏ជាមូលហេតុធ្វើឲ្យតម្រូវការហិរញ្ញវត្ថុកើនឡើងខ្លាំងនៅឆ្នាំ២០១៨ ដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ ក្នុងការអំពាវនាវរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ទឹកប្រាក់ចំនួន៧.៦៦ពាន់លានដុល្លារ នឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីជួយជនរងគ្រោះនៃវិបត្តិស៊ីរី ដែលច្រើនជាងមួយភាគបីនៃថវិកាសរុបដែលស្នើសម្រាប់ការចំណាយឆ្នាំ២០១៨ ទៅហើយ។ ទឹកប្រាក់ចំនួន៣.៥ពាន់លានដុល្លារ នឹងប្រើប្រាស់ដើម្បីផ្ដល់ជំនួយសម្រាប់ជនរងគ្រោះនៅក្នុងស៊ីរីផ្ទាល់ ដែលមនុស្សជាងបីសែននាក់បាត់បង់ជីវិត និងរាប់លាននាក់បាត់បង់ផ្ទះសម្បែង។ ដោយឡែក ទឹកប្រាក់ចំនួន៤.១៥ពាន់លានដុល្លារទៀត ក៏ត្រូវការដើម្បីដោះស្រាយបន្ទុកជនភៀសខ្លួនស៊ីរីប្រមាណ៥.៣លាននាក់ ដែលកំពុងស្នាក់នៅជំរំភៀសខ្លួននៅតាមប្រទេសភូមិផងរបស់ស៊ីរី។ បន្ទាប់ពីស៊ីរី ទឹកប្រាក់មួយផ្នែកទៀត នឹងត្រូវចំណាយសម្រាប់វិបត្តិមនុស្សធម៌នៅយេម៉ែន។ ក្នុងលិខិតសុំជំនួយថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ អង្គការសហប្រជាជាតិត្រូវការទឹកប្រាក់ចំនួន២.៥ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់ជនងាយរងគ្រោះនៅក្នុងប្រទេសមួយនេះ។ ចំនួនទឹកប្រាក់ជាង១០ពាន់លានដុល្លារខាងលើ អាចជួយទ្រទ្រង់ជនរងគ្រោះចំនួនជិត១១លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ។ វិបត្តិមនុស្សធម៌រដ្ឋអាហ្វ្រិកដូចជាស៊ូដង់ សូម៉ាលី ស៊ូដង់ខាងត្បូង និងនីហ្ស៊េរីយ៉ា ក៏ត្រូវបានទឹកប្រាក់សន្ធឹកសន្ធាប់ដើម្បីជួយជនរងគ្រោះពីជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងគ្រោះធម្មជាតិនានា។ ទន្ទឹមគ្នានេះ វិបត្តិមនុស្សធម៌នៅជុំវិញពិភពលោកក៏មានសញ្ញាល្អដែរ ព្រោះតម្រូវការនៃជំនួយនៅតាមប្រទេសខ្លះដូចជាអ៊ីរ៉ាក់ អាហ្វហ្គានីស្ថាន និងអ៊ុយក្រែន បានធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់៕	អង្គការសហប្រជាជាតិបានស្នើសុំជំនួយទឹកប្រាក់ចំនួន២២.៥ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីជួយជនរងគ្រោះនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។ នេះជាទំហំទឹកប្រាក់ដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់ដែលស្នើដោយអង្គភាពមនុស្សធម៌នានា។ ទឹកប្រាក់ទាំងនេះ នឹងត្រូវបានបែងចែកសម្រាប់ជនរងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាម និងគ្រោះធម្មជាតិនៅលើពិភពលោក។
សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបោះឆ្នោតនៅការិយាល័យក្នុងសាលាគរុកោសល្យវិក្រឹត្យការ ក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្តាល មុនពេលដែលឯកឧត្តម កឹម សុខា ទៅបោះឆ្នោតនៅសាលាបឋមសិក្សាចាក់អង្រែលើ ក្នុងសង្កាត់ចាក់អង្រែលើ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ៕	សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានបោះឆ្នោតរួចរាល់ហើយនៅព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ នេះ។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់អណត្តិទី៤ បក្សធំៗទាំងពីរ បានចុះឈ្មោះប្រកួតប្រជែងនៅគ្រប់១៦៤៦ឃុំ-សង្កាត់។
ទន្ទឹមនឹងការសម្ញែងសាច់ដុំយោធាដើម្បីគំរាមបាតុករហុងកុង ទីក្រុងប៉េកាំងក៏ធ្វើយុទ្ធនាការតាមប្រព័ន្ធអនឡាញដើម្បីប្រឆាំងបាតុកម្មផងនេះ។ នេះបើតាមការរកឃើញរបស់ក្រុមហ៊ុន Facebook និង Twitter ដែលអះអាងថា កម្មវិធីរបស់ខ្លួន ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយយុទ្ធនាការមួយគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងក្នុងការបង្កាច់បង្ខូចបាតុកម្មហុងកុង។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា បណ្ដាញសង្គម Facebook ប្រកាសពីការលុបចោលគណនីចំនួនជិតមួយពាន់ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយយុទ្ធនាការរបស់ចិន ខណៈ Twitter ក៏បានបិទចោលគណនីចំនួនជាងពីរសែនផងដែរ មុននឹងគណនីទាំងនេះបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្រុមហ៊ុន Twitter អះអាងថា គណនីដែលបានបិទចោលនេះ មានបំណងសាបព្រោះនយោបាយបង្កការបែកបាក់នៅហុងកុង រាប់ទាំងការធ្វើឲ្យអន្តរាយដល់ភាពស្របច្បាប់នៃបាតុកម្មទៀតផង។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន Facebook ក៏ចេញមុខពន្យល់ទៀតថា គណនីដែលបានបិទចោល បានប្រដូចបាតុករហុងកុងទៅនឹងក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាម ជាសត្វកន្លាត និងចោទថាបាតុករប្រុងសម្លាប់មនុស្សដោយប្រើជំពាមទៀតផង។ គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គណនីខ្លះបានចោទបាតុករថា ជាអ្នកធ្វើឲ្យបាតុករម្នាក់រងរបួសភ្នែក មិនមែនទង្វើប៉ូលិសឡើយ។ តាមពិតទៅ នៅចិន គេមិនអាចប្រើប្រាស់ Facebook និង Twitter បានឡើយ ដោយរដ្ឋាភិបាលចិនបានបិទដំណើរការកម្មវិធី និងបណ្ដាញសង្គមលោកខាងលិចអស់ហើយ។ ប៉ុន្តែ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកទាំងពីរនេះ រកឃើញថា គណនីដែលមានប្រភពពីទឹកដីចិនទាំងនោះ បានប្រើប្រាស់កម្មវិធីvirtual private networks ឬ VPN ដើម្បីគេចពីការបិទដំណើរការ។ កម្មវិធី VPN នេះ ក៏អាចបន្លំទីតាំងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតផងដែរ។ «ទោះជាមនុស្សនៅពីក្រោយសកម្មភាពទាំងនោះប៉ុនប៉ងលាក់បាំងអត្តសញ្ញាណរបស់ពួកគេក្ដី ការស៊ើបអង្កេតរបស់យើងរកឃើញពីទំនាក់ទំនងរវាងពួកគេជាមួយរដ្ឋាភិបាលចិន។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់ Facebook ។ ឯរឿងថា រដ្ឋាភិបាលចិនពាក់ព័ន្ធដែរនោះ ក្រុមហ៊ុន Twitter អះអាងថា បើតាមលទ្ធផលស៊ើបអង្កេត គណនីមួយចំនួនអាចប្រើប្រាស់ Twitter ដោយមិនបានប្រើកម្មវិធី VPN ឡើយ ដែលនេះអាចមានការបើកដៃដោយអាជ្ញាធរចិន៕	នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស Facebook និង Twitter បានចោទចិនចំៗថា នៅពីក្រោយយុទ្ធនាការតាមប្រព័ន្ធអនឡាញដើម្បីបង្កាច់បង្ខូចបាតុកម្មនៅទីក្រុងហុងកុង។ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទាំងពីរ បានលុបចោលគណនី ទំព័រ និងក្រុមជាច្រើនដែលមានប្រភពពីទឹកដីចិន ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងគោលដៅមិនល្អ សាបព្រោះការបែកបាក់ក្នុងសង្គម ហើយមានទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាលប៉េកាំងដោយផ្ទាល់។
លោក Olivier Klein ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ Bred Bank បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្រោយពិធីសម្ពោធនេះថា ធនាគាររបស់លោកនឹងផ្ដល់កម្ចីដោយផ្ដោតលើអតិថិជនដែលជា ក្រុមហ៊ុនធំៗ និងជាពិសេសសហគ្រាសធនតូចនិងមធ្យម (SME) ។ លោកបញ្ជាក់ថា មុនពេលមកដល់កម្ពុជា Bred Bank បានបើកនៅប្រទេសឡាវដោយជោគជ័យ ហើយស្របពេលនោះដែរនៅកម្ពុជា Bred Bank បានវិនិយោគមួយផ្នែកនៅក្នុងធនាគារអេស៊ីលីដា ដែលធ្វើឲ្យលោកយល់ដឹងពីទីផ្សារនេះច្បាស់។ ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិរបស់ Bred Bank រូបនេះ លើកឡើងថា Bred Bank មកទីកម្ពុជា ព្រោះប្រទេសកម្ពុជាមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចល្អ ហើយលោកក៏សម្លឹងឃើញសក្ដានុពលអាស៊ានផងដែរ។ លោកបន្តយ៉ាងដូច្នេះទៀតថា៖«ទីផ្សារកម្ពុជាគួរចាប់អារម្មណ៍ និងពោពេញដោយភាពប្រកួតប្រជែងដោយមានធនាគារជាច្រើននៅទីនេះ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានធនាគារមកពីប្រទេសបារាំង ឬ សហភាពអឺរ៉ុបនោះទេ»។ លោក Olivier Klein បន្ថែមថា នៅក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំដំបូង Bred Bank នឹងពង្រីកសាខាឲ្យបាន ១៥ នៅកម្ពុជា។ លោក Perdon Guillaume ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិរបស់ Bred Bank នៅកម្ពុជា បានថ្លែងថា ចំពោះការផ្ដល់សេវា ធនាគារលោកនឹងព្យាយាមយល់ពីសកម្មភាពអាជីវកម្ម យុទ្ធសាស្ត្រ និងការគ្រប់គ្រងរបស់អតិថិជន មុននឹងគិតទៅលើវត្ថុធានា។ បើតាមលោក Perdon Guillaume ធនាគារ Bred Bank បានបោះទុន ៣០លានដុល្លារ ប៉ុន្តែលោកឲ្យដឹងថា ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានកំណត់ដើមទុនចុះបញ្ជីថ្មីដែលនឹងអនុវត្តនៅឆ្នាំ២០១៨ ហើយធនាគារលោកនឹងអនុវត្តស្របតាមការកំណត់នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារ Bred Bank ដែលមានធនាគារមេដ៏ល្បីនៅប្រទេសបារាំង Bred Banque Pupulaire បានបើកដំណើរការផ្ដល់សេវារបស់ខ្លួននៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២ខែមីនា។
ប្រាសាក់ បានបំពាក់អេធីអឹមរបស់ខ្លួន រហូតដល់ជាង 130 ទីតាំងនៅទូទាំងប្រទេស ដែលមានមុខងារជាច្រើន សម្រាប់អតិថិជនអាច ដកប្រាក់ ផ្ទេរប្រាក់ ទូទាត់វិក្កយបត្រទឹក-ភ្លើង ទិញកាតទូរស័ព្ទ ផ្ទេរប្រាក់ទៅអ្នកគ្មានគណនី ប្តូរប្រាក់ ពិនិត្យសមតុល្យគណនី និងសេវាផ្សេងៗទៀត។ អតិថិជនអាចធ្វើប្រតិបត្តិការទាំងនេះ បានគ្រប់ពេលវេលា។ លោក សាយ សូនី នាយកប្រតិបត្តិរបស់ប្រាសាក់បានបញ្ជាក់ថា៖ «ការប្រើប្រាស់អេធីអឹម បានបង្កើនភាពងាយស្រួល និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់ សម្រាប់អតិថិជន 24 ម៉ោងក្នុង 1 ថ្ងៃ និង 7 ថ្ងៃក្នុងមួយសប្ដាហ៍។ អតិថិជនអាចធ្វើប្រតិបត្តិការ ដកប្រាក់ ផ្ទេរប្រាក់ ទូទាត់វិក្កយបត្រទឹកភ្លើង ទិញកាតទូរស័ព្ទ បានដោយខ្លួនឯង ដោយងាយស្រួល លឿនរហ័ស សុវត្ថិភាពបំផុត ជាពិសេសរាល់ប្រតិបត្តិការ តាមរយៈ អេធីអឹមទាំ ងអស់មិនគិតកម្រៃសេវា»។ លោក សូនី បានបន្ថែមថាសាធារណជន គួរបើកគណនីសន្សំនៅប្រាសាក់ នៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីទទួលបានប័ណ្ណ អេធីអឹម ដ៏ស្រស់ស្អាត ទំនើបទាន់សម័យ ជាពិសេសបើកគណនីសន្សំ នៅប្រាសាក់ដើម្បីទទួលបានអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ ងាយស្រួលគ្រប់គ្រងសាច់ប្រាក់គ្រប់ពេលវេលា គ្រប់ទីកន្លែងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ប្រាសាក់ ជាគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុធំជាងគេនៅកម្ពុជា មានបម្រើសេវាហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសម្បូរបែបដែលផ្ដល់នូវភាពងាយស្រួល ចំណេញពេលវេលា លឿនរហ័ស និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ សម្រាប់អតិថិជន ដែលក្នុងនោះ សេវា អេធីអឹម បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់។
ជាអ្នកភូមិតាកុះ ឃុំព្រះដាក់ ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប បុរសវ័យជាង៥០ឆ្នាំរូបនេះ បានជ្រើសរើសរបរឡើងត្នោត ដើម្បីរ៉ាប់រងចិញ្ចឹមគ្រួសារ និងកូនប្រុសស្រី៥នាក់ ។ តែបើសួរថា របរឡើងត្នោតនេះ ពិបាកដែរទេ ? ពិតណាស់លោក ម៉ិ ឡូ ប្រាកដជាផ្ដល់ចម្លើយដោយមិនអល់អែកថា របរនេះ ជារបរដែលហត់នឿយខ្លាំង តែដោយសារលោកពុំមានជម្រើសអ្វីផ្សេង ក៏សម្រេចចិត្តយកអាជីពនេះ ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាពគ្រួសារ។ «របរឡើងត្នោតគឺនឿយច្រើនគ្នា មានគ្នាប្រាំនាក់ នឿយទាំងប្រាំនាក់។ ខ្លះលាងបំពង់ ខ្លះរកអុស ខ្លះធ្វើនេះធ្វើនោះ ទាល់តែជួយគ្នាទើបបាន។ បើយើងអត់ជួយគ្នា យ៉ាប់ហើយ! ឈ្លោះគ្នាឥឡូវហើយ អ្នកឡើងត្នោត!» នេះជាសម្ដីរបស់លោក ម៉ិ ឡូ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិចថ្មីៗ ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ លោក ម៉ិ ឡូ តែងតែជួលដើមត្នោតរបស់អ្នកភូមិ ពី២៥ ទៅ៣០ដើម ដើម្បីឡើងយកទឹកត្នោត ក្នុងមួយថ្ងៃ២ដង នៅពេលព្រឹកព្រលឹម និងរសៀល។ តម្លៃនៃការជួលដើមត្នោត ១ដើម ២០០០០រៀលក្នុងមួយឆ្នាំ។ «ជួលគេ មួយដើម២ម៉ឺនក្នុងមួយឆ្នាំ។ ឡើងត្នោតមិនកើត ក៏គេគិតលុយ។ អ្នកខ្លះ គេយកលុយ អ្នកខ្លះគេយកស្ករ។ បើគេយកស្ករ មួយដើម ៥គីឡូ»។ នេះបើតាមការប្រាប់ឲ្យដឹងពីលោក ម៉ិ ឡូ។ ជាមធ្យម ទិន្នផលស្ករត្នោតដែលលោក ទទួលបានជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចន្លោះពី១២ ទៅ១៣គីឡូក្រាម ។ សម្រាប់របរធ្វើស្ករត្នោតនេះ ត្រូវចាប់ផ្ដើមតាំងពីព្រលឹម រហូតដល់ម៉ោង៩យប់ ទើបចប់កិច្ចការសព្វគ្រប់ ។ គ្រួសារលោក ម៉ិ ឡូ ផលិតទាំងស្កររាវ (ស្ករខាប់) ស្ករផែន និងស្ករម្សៅ (ស្ករហុយ)។ តម្លៃលក់ស្ករទាំងបីប្រភេទនេះ ៥០០០រៀល(ប្រាំពាន់រៀល)ក្នុងមួយគីឡូ ឬអាចលើស ឬទាបជាងនេះ តាមតម្លៃទីផ្សារ។ តាមបទពិសោធន៍៣០ឆ្នាំមកនេះ លោក ម៉ិ ឡូ បានរៀបរាប់ថា ៖ «(របរឡើងត្នោត និងផលិតស្ករត្នោតនេះ) រស់ស្រួល! កូនបានរៀនសូត្រចប់ទាំងអស់»។ របរនេះ មានការហត់នឿយ និងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង ជាពិសេសនៅដើមរដូវវស្សាមកដល់ ដូចជា ភ្លៀង ខ្យល់កន្ត្រាក់ ផ្គររន្ទះជាដើម។ ដ្បិតប្រឈមហានិភ័យខ្លះក្តី តែលោក ម៉ិ ឡូ នៅតែអះអាងថា លោកមិនបោះបង់របរនេះចោលឡើយ រហូតដល់កម្លាំងចុងក្រោយ។ «អាជីពនេះ អត់ចង់ចោល មិនដឹងទៅរកមុខរបរអីផ្សេងផង។ ប៉ុននេះហើយ មិនលះបង់ទេ ឲ្យតែនៅកម្លាំង»។ នេះបើតាមលោក ឡូ៕	៣០ឆ្នាំហើយ ដែលលោក ម៉ិ ឡូ ប្រកបរបរឡើងត្នោត និងផលិតស្ករត្នោត។ ដ្បិតរបរឡើងត្នោតនេះ ប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់បន្តិចក្តី តែវាបានជួយលោក ម៉ិ ឡូ ដោះស្រាយបញ្ហាជីវភាពបានមួយចំណែកធំ។
២គ្រាប់នៅចុងម៉ោង ដែលកើតឡើងកីឡាករ Jakub Kiwior ធ្វើឱ្យចូលទីខ្លួនឯងនៅនាទី៨០ និងការស៊ុតរបស់ Luis Diaz នៅនាទី៩០+៥ បានជួយ Liverpool ឈ្នះ Arsenal ២-០ ក្នុងការប្រកួត FA Cup ជុំទី៣ នៅរាត្រីថ្ងៃទី៧ ខែមករា។ ទម្រង់លេងមិនល្អក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Arsenal បន្តឈានដល់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ដោយការប្រកួតក្នុងវគ្គទីមួយម្ចាស់ទីលានកីឡដ្ឋាន Emirate បានបាត់បង់ឱកាសក្នុងការស្វែងរកគ្រាប់បាល់ រហូតឈានដល់វគ្គទីពីរក្រុមភ្ញៀងហង្សក្រហមក៏អាចរកបានឱកាសជ័យជម្នះរបស់ពួកគេនៅចុងម៉ោង។ ២គ្រាប់ដ៏អស្ចារ្យក្នុងទឹកដីក្រុមកាំភ្លើង បានជួយរុញច្រាន Liverpool អង្គុយរង់ចាំការចាប់ឆ្នោតសម្រាប់ការប្រកួតនៅជុំទី៤ បន្តទៀត ចំណែក Arsenal របូតការប្រជែងពានរង្វាន់មួយបន្ថែមទៀតបន្ទាប់ពីពានរង្វាន់ EFL Cup។ ដោយឡែក Chelsea កំពុងបន្តដំណើរក្នុងពានក្រៅពីក្របខណ្ឌ Premier League ដោយយកឈ្នះក្រុមពីលីគទី៣ Preston North End ក្នុងលទ្ធផល ៤-០ នៅជុំទី៣។ ការស៊ុតពីសំណាក់កីឡាករ Armando Broja, Thiago Silva, Raheem Sterling និង Enzo Fernandez ជួយដល់តោខៀវឡើងទៅការប្រកួតជុំទី៤ បន្តទៀត។ ក្រៅពីពានរង្វាន់ Premier League ក្រុមរហស្សនាមតោខៀវហាក់ខ្លាំងក្លាក្នុងការប្រកួតប្រជែងពានផ្សេងទៀត ខណៈបច្ចុប្បន្នពួកគេកំពុងប្រជែងពានរង្វាន់ EFL Cup ឈានដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ទន្ទឹមគ្នានឹងពាន FA Cup បន្តទៅជុំទី៤។ Manchester City ក៏ធ្វើការងាររបស់ខ្លួនដ៏អស្ចារ្យ ដោយបានលុតក្រុមមកពីលីគលំដាប់ទីពីរ Huddersfield Town លទ្ធផលដល់ទៅ ៥-០ ខណៈការប្រកួតខ្សែបម្រើដ៏ខ្លាំងប្រចាំក្រុម Kevin De Bruyne បានវិលត្រឡប់មកកាន់ទីលានវិញលើកដំបូងក្រោយជាពីរបួស។ កីឡាករ Phil Foden ២គ្រាប់, Julian Alvarez, Jeremy Doku និងកីឡាករ Ben Jackson ដែលស៊ុតចូលទីខ្លួនឯង បានជួយដល់ក្រុមរហស្សនាមមេឃខៀវឱ្យឈានជើងឡើងទៅកាន់វគ្គបន្ទាប់ ក្នុងនាមជាក្រុមការពារជើងឯក។ ចំណែក Aston Villa ក្រុមលេខពីរក្របខណ្ឌ Premier League ក៏រកបានឱកាសដើម្បីទៅកាន់ជុំទី៤ ក្រោយពេលយកឈ្នះការប្រកួតលើក្រុម Middlesbrough លទ្ធផល ១-០ យ៉ាងតឹងតែង។ ក្រុមរបស់លោក Unai Emery យកឈ្នះការប្រកួតយ៉ាងលំបាកលើម្ចាស់ផ្ទះ ខណៈកីឡាកររបស់លោកទទួលបានកាតលឿងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដល់ទៅ ៥នាក់ ពីការប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយនឹងក្រុមម្ចាស់ផ្ទះដែលព្យាយាមវាយសម្រុកស្វែងរកគ្រាប់បាល់។ ជ័យជម្នះអរគុណដល់ការស៊ុតពីសំណាក់កីឡាករ Matty Cash នៅនាទី៨៧។ ទន្ទឹងនឹងនេះ Nottingham Forest ស្មើ ២-២ ជាមួយនឹងក្រុម Blackpool និង West Ham United ស្មើ ១-១ ជាមួយនឹងក្រុម Bristol City ហើយ Luton Town ស្មើ ០-០ ជាមួយក្រុម Bolton Wanderers ក្រុមដែលមកពីក្របខណ្ឌលីគកំពូលអង់គ្លេសទាំងពីរ នឹងត្រូវបន្តប្រជែងការប្រកួតជើងទីពីរបន្តទៀតដើម្បីរកបានក្រុមដែលឈ្នះការប្រកួតឡើងទៅកាន់វគ្គបន្ទាប់៕ ខាងក្រោមនេះជាការប្រកួតរបស់ក្រុមដទៃទៀត Sheffield Wednesday ឈ្នះ Cardiff City លទ្ធផល ៤-០ Swansea City ឈ្នះ Morecambe លទ្ធផល ២-០ Peterborough United ចាញ់ Leeds United ៣-០ Shrewsbury Town ចាញ់ Wrexham ១-០ West Bromwich Albion ឈ្នះ Aldershot Town ៤-១៕	Liverpool យកឈ្នះ Arsenal លទ្ធផល ២-០ បន្តដំណើរជុំទី៤ ពានរង្វាន់ FA Cup ស្របពេល Chelsea, Manchester City និង Aston Villa ដែលមកពី Premier League ក៏រកបានជ័យជម្នះរៀងខ្លួនក្នុងជំនួបជុំទី៣។
ទើបបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងប៉េកាំង រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាម៉េរិក អាន់តូនី ប្លីងខិន ធ្វើឱ្យចិនក្ដៅស្លឹកត្រចៀកជាថ្មី។ នៅពេលត្រូវបានសួរអំពីការធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំងនាពេលថ្មីៗនេះនៅក្នុងបទ សម្ភាសមួយលោក ប្លីងខិន បានអះអាងថា អាម៉េរិកនឹងបន្តធ្វើ និងនិយាយអ្វីដែលចិនមិនចូលចិត្ត។ «ចិនមិនពេញចិត្តនឹងការអត្ថាធិប្បាយរបស់ប្រមុខការទូតប្លីងខិនឡើយ»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនលោកស្រី Mao Ning បានថ្លែងបែបនេះអំឡុងសន្និសីទកាសែតប្រចាំថ្ងៃតបនឹងលោក ប្លីងខិន។ លោកស្រី Mao បន្តថា អាម៉េរិកបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយចំពោះចិនដែលមានការយល់ខុសដែលកើតចេញពីការស្វែងរកការរារាំង ទប់ស្កាត់ និងគាបសង្កត់ ហើយព្យាយាមវាយលុក និងលាបពណ៌ដើម្បីលូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ចិន។ បើតាមមន្រ្តីដដែល អ្វីដែលប្រមុខការទូតអាម៉េរិកបាននិយាយ និងធ្វើ គឺរំលោភលើបទដ្ឋានមូលដ្ឋានដែលគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ដែលចិនមានហេតុផលគ្រប់យ៉ាងដើម្បីប្រឆាំងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបញ្ជាក់ម្តងទៀតថា ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ជាគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរដែលកំពុងជួយដោះស្រាយបញ្ហាគ្នាទៅវិញទៅមក និងជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់សម្រាប់ចិន និងអាម៉េរិកក្នុងការស្វែងរកវិធីត្រឹមត្រូវក្នុងការចុះសម្រុងគ្នា។ ចិនក៏ជំរុញឱ្យអាម៉េរិកបញ្ឈប់ការបញ្ចេញមតិដែលមិនទទួលខុសត្រូវ និងគោរពការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងសកម្មភាពជាក់ស្តែងផងដែរ៕	ក្រសួងការបរទេសចិននាថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា បានបង្ហាញជំហរជំទាស់ទៅនឹងការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិក អាន់តូនី ប្លីងខិន ដែលនិយាយថា អាម៉េរិកបន្តធ្វើអ្វីដែលចិនមិនចូលចិត្ត។ ចិនចាត់ទុកការលើកឡើងបែបនេះជាការគ្មានការទទួលខុសត្រូវ និងការចាកចេញពីបទដ្ឋានជាមូលដ្ឋានដែលគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។
«ទន្ទឹមនឹងការអបអរសាទរ ខ្ញុំហាក់ដូចជាមានកង្វល់ ទៅលើបេក្ខជនបណ្ឌិតច្រើនហួស»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានស្នើឱ្យរាជបណ្ឌិត្យសភា ពង្រឹងលើការវាយតម្លៃបេក្ខជនការពារនិក្ខេបបទថ្នាក់បណ្ឌិត។ និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅរាជបណ្ឌិត្យសភា ចាប់ពីឆ្នាំ២០០១ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ នេះ មានចំនួន៤១៦នាក់ ក្នុងនោះបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ៣០៨នាក់ និងថ្នាក់បណ្ឌិត១០៨នាក់ ។ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ ក៏មាននិស្សិត៧៩៣នាក់ កំពុងសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់២៤៧នាក់ និងថ្នាក់បណ្ឌិត៥៤៦នាក់ នៅរាជបណ្ឌិត្យសភាដែរ។ សម្រាប់សម្ដេច ហ៊ុន សែន តួលេខនិស្សិតសិក្សាថ្នាក់បណ្ឌិតច្រើននេះ វាជារឿងមួយល្អហើយ ប៉ុន្តែវាក៏ជាក្តីព្រួយបារម្ភទៅលើសមត្ថភាពបណ្ឌិតរបស់ពួកគេផងដែរ។ ថ្លែងចំពោះមុខមន្ត្រីរាជបណ្ឌិត្យសភា មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងនិស្សិតនោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បាននិយាយដូច្នេះថា៖«បើសិនជាយើងមានបណ្ឌិតចំនួន(ជាង៥០០នាក់)នេះបន្ថែមទៀត បូកជាមួយបណ្ឌិតបញ្ចប់ការសិក្សារួចហើយ ធ្វើឱ្យបណ្ឌិតដែលចេញពីរាជបណ្ឌិត្យសភាឡើងជាង៦០០នាក់ ចាត់ទុកជា(កម្ពុជា)ប្រទេសដែលមានបណ្ឌិតច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។ គិតពីចំនួនប្រជាពលរដ្ឋ មានបណ្ឌិតច្រើនពេកហើយ។ អ៊ីចឹងចំណុចនេះ ក៏ជាចំណុចដែលត្រូវពិនិត្យមើលឱ្យបានច្បាស់ ដែលខ្ញុំនិយាយកាលពីពេលមុនថា តើអ្នកណែនាំនិក្ខេបបទនោះ ក្នុង១នាក់ ណែនាំសិស្ស និស្សិតប៉ុន្មាន?»។ ឆ្លើយតបនឹងក្តីព្រួយបារម្ភរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន នេះ លោក សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភា បានឡើងក្រោកឈររៀបរាប់ប្រាប់សម្ដេចវិញថា ដ្បិតមាននិស្សិត ឬបេក្ខជនបណ្ឌិតកំពុងសិក្សានៅរាជបណ្ឌិត្យសភាច្រើនមែន ប៉ុន្តែមិនប្រាកដថា ពួកគេអាចបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិតបានទាំងអស់នោះទេ។ បើតាមលោក សុខ ទូច គឺមានតែបេក្ខជនជាប់បណ្ឌិត ប្រមាណជា៣នាក់ប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយឆ្នាំ តាមរយៈការវាយតម្លៃយ៉ាងហ្មត់ចត់ពីសំណាក់ក្រុមប្រឹក្សាការពារនិក្ខេបបទថ្នាក់បណ្ឌិត។ «ចំនួនបេក្ខជនជាង៤០០នាក់ ពេលចប់មានតែ២ទៅ៣នាក់ជាប់ទេ សម្ដេច។ មានន័យថាចំនួន៤០០នាក់នេះ គឺជាចំនួនអ្នកចុះឈ្មោះចូលរៀន(ថ្នាក់បណ្ឌិត) ប៉ុន្តែមិនប្រាកដថា ចប់ទាំងអស់នោះទេ។ ឧទាហរណ៍ថា មានបេក្ខជន២០០នាក់បញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិត ប៉ុន្តែពេល(ការពារនិក្ខេបបទ)មានតែ(បេក្ខជន)២ទៅ៣នាក់ទេជាប់ សម្ដេច។ លើកនេះ(ការវាយតម្លៃលើបេក្ខជនបណ្ឌិត)តឹងរឹងណាស់សម្ដេច»។ នេះជាលើកឡើងរបស់ សុខ ទូច។ ទោះលោក សុខ ទូច អះអាងបែបនេះក្តី ប៉ុន្តែសម្ដេច ហ៊ុន សែន នៅតែបារម្ភពីលក្ខណៈសម្បត្តិនៃចំណេះដឹងបេក្ខជនបណ្ឌិត។ ដោយមិនអស់ចិត្ត លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ក៏ប្រាប់ឱ្យប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភា ពង្រឹងក្រុមប្រឹក្សាការពារនិក្ខេបបទ ដោយមិនត្រូវវាយតម្លៃដោយធូរលុង និងយោគយល់ដល់បេក្ខជនបណ្ឌិតឡើយ ដើម្បីធានាថា ពួកគេចេញទៅពោរពេញដោយសមត្ថភាពពិតប្រាកដ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលឆ្លៀតលើកពីគ្រាដែលសម្ដេចបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិត ក្រោមការការពារនិក្ខេបបទ និងវាយតម្លៃយ៉ាងតឹងរឹងនោះ បានបង្គាប់ទៅរាជបណ្ឌិត្យសភាដូច្នេះថា៖«ដើម្បីធានាឱ្យបានច្បាស់លាស់ នៅពេលការពារ(និក្ខេបបទ)។ (រាជបណ្ឌិត្យសភា)កុំធ្វេសប្រហែសឱ្យសោះ ត្រូវចាត់តាំងក្រុមប្រឹក្សាការពារ មិនមែនការពារដោយត្រឹម២ឬ៣នាក់ទេ ។ ត្រូវពង្រឹងក្រុមប្រឹក្សាការពារ ហើយត្រូវបោះឆ្នោតសម្ងាត់ ដើម្បីថា បេក្ខជនហ្នឹងជាប់ ឬមិនជាប់។ ពង្រឹងកន្លែងហ្នឹងវិញ»។ «ខ្ញុំមកកាន់នៅទីនេះ មាននិស្សិតថ្នាក់បណ្ឌិតរត់ចោល(ការការពារនិក្ខេបបទ)ច្រើនណាស់ ពីព្រោះខ្ញុំប្រកាន់នូវជំហរ(រឹតបន្តឹងការវាយតម្លៃ) ដែលសម្ដេចមានប្រសាសន៍ហ្នឹង»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក សុខ ទូច បណ្ឌិតវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយពីរុស្ស៊ី ដែលបានបន្ថែមថា មាននិស្សិតរត់ចោលថ្នាក់បណ្ឌិត២០០នាក់ហើយ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ខ្លួន ដោយអនុវត្តតាមស្ដង់ដារពិភពលោក។ បច្ចុប្បន្នក្រុមប្រឹក្សាការពារនិក្ខេបទ នៅរាជបណ្ឌិត្យសភា មានចំនួន៧នាក់ សម្រាប់ថ្នាក់បណ្ឌិត។ ហើយរាល់ពេលការពារនិក្ខេបទ ត្រូវអនុវត្ត៣ម៉ោង លើឯកទេសនីមួយៗរបស់បណ្ឌិត។ ការការពារនិក្ខេបទនេះ មានចំនួន៤ដង។ នេះបើតាមលោក សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភា៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ព្រួយបារម្ភពីគុណភាពនៃចំណេះដឹង និងសមត្ថភាពរបស់បេក្ខជនបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិតនៅកម្ពុជា។ សម្ដេចលើកឡើងបែបនេះ នៅក្នុងពិធីសម្ពោធ «អគារឥន្ទ្រទេវី» របស់រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២១ ខែវិច្ឆិកា។
ត្បូងឃ្មុំ៖ ក្រោយមានទីផ្សារធំទូលាយ ពលរដ្ឋខេត្តត្បូងឃ្មុំ ចាប់ផ្ដើមដាំដំណាំកាហ្វេឡើងវិញ ក្រោយខកខានជាង១០ឆ្នាំ។ លោកស្រី យាន នាថ កសិករដាំកាហ្វេ និងម្រេចនៅភូមិស្លា ឃុំត្រមូង ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ មើលឃើញថា សព្វថ្ងៃទីផ្សារកាហ្វេល្អប្រសើរ ខណៈនិន្នាការផឹកកាហ្វេផ្ដើមកើនឡើង។ លោកស្រី យាន នាថ មានលើផ្ទៃដីដាំកាហ្វេជាង៨ហិកតា ដោយក្នុង១ហិកតាប្រមូលផលបានពី៦តោនទៅ៨តោន។ បច្ចុប្បន្ន គ្រាប់កាហ្វេមានតម្លៃ១៤០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ លោក ហេង ពិសិទ្ធ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខប្រមាញ់ និងនេសាទខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានឱ្យដឹងថា ស្រុកមេមត់ មានប្រវត្តិដាំកាហ្វេតាំងពីជំនាន់អាណានិគមនិយមបារាំងមកម្លេះ ប៉ុន្តែ ដោយសារគ្មានទីផ្សារ ទើបអាក់ខានទៅវិញ។ ពីដំបូង លោកមិននឹកស្មានថា ស្រុកមេមត់ អាចដាំដុះកាហ្វេបាននោះទេ ប៉ុន្តែ ក្រោយស៊ើបសួរ និងពិនិត្យដល់ចម្ការ ឃើញថាភូមិសាស្រ្តមួយនេះមានដីល្អ និងអាកាសធាតុអំណាយផល ដែលអាចដាំកាហ្វេបានយ៉ាងល្អ។ បច្ចុប្បន្ន មានតែកសិករមួយគ្រួសារប៉ុណ្ណោះដែលបានដាំកាហ្វេឡើងវិញ ក្នុងផ្ទៃដីកន្លះហិកតា។ លោក ហេង ពិសិទ្ធ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើលដែរ នៅពេលឮព័ត៌មានថា ស្រុកមេមត់អាចដាំកាហ្វេបាន ហើយល្អទៀត។ មែនទែនទៅ យើងចង់បានដំណាំពិសេសៗនេះណាស់ ព្រោះកាហ្វេឥឡូវពេញនិយមណាស់»។ ដោយសារ ទិន្នផលខ្ពស់ និងតម្លៃល្អគួរសម បានធ្វើឱ្យកសិករជាច្រើនទៀតក្នុងស្រុកមេមត់ ចាប់អារម្មណ៍លើការដាំដំណាំកាហ្វេនេះ ផងដែរ។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក ហេង ពិសិទ្ធ ដោយប្រាប់បន្ថែមថា ជំហានដំបូង លោក ត្រូវរកទីផ្សារសម្រាប់កសិករសិន មុនឈានដល់ពង្រីកការដាំដុះ។ នាពេលខាងមុខ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំរូបនេះ បានដាក់គោលដៅជំរុញការដាំកាហ្វេបន្ថែម ដើម្បីបញ្ចូលដំណាំប្រភេទនេះក្នុងផលិតឈានមុខរបស់ខេត្ត។ លោក ពិសិទ្ធ បន្ថែមដូច្នេះថា៖«បើបានដំណាំកាហ្វេនេះក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំទៀត ខ្ញុំគិតថាល្អ ព្រោះថា ដំណាំនេះមិនមែនចេះតែដាំនោះទេ គឺវារើសដី និងអាកាសធាតុណាស់។ ដូចបានដឹងហើយថា តំបន់ខ្ញុំអំណាយផល ដូច្នេះ គួរតែជំរុញការដាំដុះ និងផ្សព្វផ្សាយបន្ថែម ប៉ុន្តែ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំចង់រកទីផ្សារឱ្យបានសិន»៕ អត្ថបទទាក់ទង មន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំ ចង់ជំរុញការដាំកាហ្វេឡើងវិញ ក្រោយអាក់ខានតាំងពីទស្សវត្សរ៍៦០	ដោយ៖ ជី ចំរ៉ុង
ក្រុមរហស្សនាមបិសាចក្រហមដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៧ក្នុងតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេស ក្រោយប្រកួត១៣លើកមាន២១ពិន្ទុ ក៏ចំណាយឲ្យកីឡាករឈុតធំរបស់ពួកគេច្រើនជាងក្រុម Tottenham Hotspur ដែលឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ រហូតដល់ទៅពាក់កណ្តាលផងដែរ។ ក្រុមមេឃខៀវ Man City បានលើកពាន Premier League កាលពីរដូវកាលមុន និងកំពុងនាំមុខពិន្ទុបណ្តោះអាសន្នក្នុងរដូវកាលនេះ ប៉ុន្តែពួកគេតាមពីក្រោយ Man Utd ដែលចំណាយប្រាក់ឈ្នួលដល់កីឡាករច្រើនបំផុតប្រចាំឆ្នាំ។ ក្រុមដែលដឹកនាំដោយលោក Jose Mourinho បានបង់ប្រាក់ជាមធ្យមចំនួន ៦,៥ លានផោន (៨,៣៣ លានដុល្លារ) ក្នុងមួយឆ្នាំដល់កីឡាករឈុតធំរបស់ពួកគេ។ ដោយឡែកក្រុមរបស់លោក Pep Gardiola ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ក្នុងនាមក្លិបចំណាយថ្លៃឈ្នួលច្រើនជាងគេនៅអង់គ្លេស ក្នុងចំនួនទឹកប្រាក់ ៥,៩ លានផោន (៧,៥៦លានដុល្លារ) ក្នុង១ឆ្នាំ តាមពីក្រោយដោយ Chelsea (៦,៤៣ លានដុល្លារ) Liverpool (៦,២២ លានដុល្លារ) Arsenal (៦,១៥ លានដុល្លារ) និង Tottenham (៤,៥០ លានដុល្លារ)។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញ FC Barcelona បានក្លាយជាក្រុមកីឡាដំបូងគេដែលចំណាយប្រាក់ឈ្នួលដល់កីឡាករជាមធ្យមប្រចាំឆ្នាំលើសពី ១០ លានផោន (ជិត១៣ លានដុល្លារ)។ Real Madrid, Juventus និង Manchester United រួមទាំងក្លិបកីឡាបាល់បោះ NBA ដល់ទៅ ៦ក្រុម ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមក្លិបកីឡាដែលចំណាយប្រាក់ឈ្នួលច្រើនបំផុតទាំង ១០ លើលោកផងដែរ៕	កីឡាកររបស់ក្លិប Manchester United ក្នុងម្នាក់ៗទទួលបានថ្លៃឈ្នួលជាមធ្យមកន្លះលានផោន (៦៥ម៉ឺនដុល្លារ) ក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលមានចំនួនច្រើនជាងចំណូលរបស់កីឡាករ Manchester City ដែលជួយក្រុមឈ្នះជើងឯក Premier League ទៅទៀត។ នេះបើយោងតាមការស្ទង់មើលរបស់ក្រុមហ៊ុន Global Sports Salary។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទរូបនេះ បានពន្យល់ពីមូលហេតុនៃបន្លែ ក៏ដូចផលិតផលកសិកម្មផ្សេងៗទៀតរបស់កម្ពុជា ដែលមិនអាចប្រកួតប្រជែងនឹងប្រទេសជិតខាងបាន កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី១០មករា ថា កម្ពុជាត្រូវចំណាយទាំងអស់ រាប់ទាំង ថ្លៃទឹក ភ្លើង ប្រេង ក៏ដូចថ្លៃការដឹកជញ្ជូនជាដើមនោះ ដែលថ្លៃជាងនៅប្រទេសថៃ និង វៀតណាម។ ដូច្នេះ ដំណាំរបស់កម្ពុជាមិនអាចប្រកួតប្រជែងទីផ្សារជាមួយដំណាំនៅថៃ និងវៀតណាម នោះទេ។ លោក ងិន ឆាយ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម កំពុងថ្លែងក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីការវិភាគរកសំណល់ថ្នាំពុលកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី១០មករា ឆ្នាំ២០២០។ បើតាមលោក ងិន ឆាយ កម្ពុជាដាំដំណាំកសិកម្ម លក់បានដូចប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែមិនអាចរកប្រាក់ចំណេញបាន។ លោកបានប្រៀបធៀបយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ការផលិតអង្ករ ឬការនាំចេញអង្ករ បើយើងគិតពីថ្លៃដឹកមួយតោនដូចគ្នាពីកម្ពុជា ទៅអឺរ៉ុប និងពីវៀតណាមទៅអឺរ៉ុប ខុសគ្នាពីតិចយ៉ាងពី៦០ទៅ៨០ដុល្លារ។ (យើង)បាត់ចំណេញអត់រលីង។ យើងដឹកផ្លែចេកពីកម្ពុជាទៅដល់ប្រទេសចិន ហើយនឹងដឹកផ្លែចេកពីវៀតណាម ទៅកាន់ប្រទេសចិន គឺមានតម្លៃខុសជាងគេពាក់កណ្តាល ក្នុងមួយតុងតឺន័រ ដូចគ្នា»។ លោកបាន បញ្ជាក់ថា ការដឹកជញ្ជូនចេកអំបូង ពីកម្ពុជាត្រូវចិន ត្រូវការចំណាយច្រើនណាស់ ទាំងថ្លៃវេចខ្ចប់ រក្សាគុណភាព និងរូបរាង ជាដើម ទំរាំតែកុងតឺន័យរដឹកទៅដល់ចិន យ៉ាងហោចណាស់ចំណាយពេល២សប្តាហ៍។ អត្ថបទទាក់ទង មន្ត្រីកសិកម្ម៖ យើងនាំទៅគេពិនិត្យអស់រលីង តែពេលគេនាំចូលវិញ អ្នកណាចង់នាំចូលអីចូលទៅ: ក្រៅពីបញ្ហាតម្លៃដើមថ្លៃជាងប្រទេសជិតខាងហើយនេះ កម្ពុជាក៏ជួបនឹងធំមួយទៀតដែលមិនអាចប្រកួតប្រជែងនឹងប្រទេសជិតបាននោះ ពីបញ្ហារបាំងបច្ចេកទេស(Technical barriers) នៅតាមច្រកព្រំដែន នានា។ លោក ងិន ឆាយ លើកឡើង ក្នុងសិក្ខាសិលាស្តីពីការវិភាគរកសំណល់ថ្នាំពុលកសិកម្មក្នុងផលិតផលកសិកម្ម និងអាហារតាមរយៈម៉ាស៊ីនGC និង MS ដែលរៀបចំឡើងដោយក្រុមហ៊ុនX-Lab នៅសណ្ឋាគារភ្នំពេញ ថា នៅប្រទេសថៃនិងវៀតណាម មានមន្ត្រីបច្ចេកទេសនៅគ្រប់ច្រកល្ហកទាំងអស់ សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យអស់រលីង មុននឹងឱ្យផលិតផលកសិកម្មកម្ពុជាចូលទៅ ។ ប៉ុន្តែ នៅកម្ពុជាវិញ គឺមិនមានគ្មានការត្រួតពិនិត្យបច្ចេកទេសនៅច្រកព្រំដែនសោះ ដោយបណ្តោយឱ្យគេនាំអ្វីចូល នាំទៅ។ កម្ពុជាបានចំណាយលុយមិនក្រោម២០០លានដុល្លារឡើយក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដើម្បីនាំចូលបន្លែ និង ផ្លែឈើពីប្រទេសជិតខាង ដោយនៅក្នុងនោះ កម្ពុជាបាននាំបន្លែពី២០០ទៅ៤០០តោនក្នុងមួយថ្ងៃៗ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុកសរុប១,០៦៦តោន។ ទន្ទឹមនឹងការនាំចូលពីវៀតណាមដ៏ច្រើនប្រចាំថ្ងៃបែបនេះ ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុក ក៏បានសម្តែងនូវការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងពីសំណល់ថ្នាំពុលកសិកម្មគីមី នៅក្នុងបន្លែទាំងនោះ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ ជាការឆ្លើយតបនឹងពលរដ្ឋ លោក ងិន ឆាយ បានអះអាងថា អគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម នឹងបន្តការចុះផ្សព្វផ្សាយ និងជំរុញបន្ថែមដល់កសិកម្មឱ្យផលិតបន្លែ និងដំណាំផ្សេងៗកាន់តែច្រើន ពិសេសអនុវត្តតាមគោលការណ៍កសិកម្មល្អដែលធានាសុវត្ថិភាពដល់អ្នកបរិភោគ។ បច្ចុប្បន្ន បន្លែដែលដាំំដុះនៅកម្ពុជា មាន ២០ទៅ៣០ភាគរយ ជាបន្លែសុវត្ថិភាព និងមាន១០ភាគរយ ជាសរីរាង្គ៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា អាចដាំអ្វីក៏បានដូចប្រទេសថៃ និងវៀតណាម ប៉ុន្តែលក់មិនដាច់ ព្រោះបន្លែក៏ដូចដំណាំផ្សេងៗដែលកម្ពុជាដាំមានតម្លៃថ្លែជាង ការនាំចូលពីប្រទេសជិតខាងទាំងនោះ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ លោក ងិន ឆាយ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម ដែលអះអាងថាដំណាំរបស់កម្ពុជា គឺមិនអាចប្រកួតប្រជែងតម្លៃ ជាមួយដំណាំប្រទេសជិតខាងទេ ពិសេសប្រទេសវៀតណាម ដោយសារតែកម្ពុជា មានអ្វីៗសុទ្ធតែថ្លៃជាងទាំងអស់នោះ។
អត្ថបទទាក់ទង ផ្លូវការ៖ ខណ្ឌបឹងកេងកងយកសង្កាត់៧ពីចំការមន ខណ្ឌកំបូល ក៏មាន៧សង្កាត់ ដោយទទួល៦សង្កាត់ពីខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ គឺសង្កាត់កំបូល សង្កាត់កន្ទោក សង្កាត់ឱឡោក សង្កាត់ស្នោរ សង្កាត់ភ្លើងឆេះរទេះ សង្កាត់បឹងធំ និងសង្កាត់ប្រទះឡាងពីខណ្ឌដង្កោ។ ទីតាំងសាលាខណ្ឌកំបូល ត្រូវកំណត់ដោយប្រកាសក្រសួងមហាផ្ទៃ។ តាមអនុក្រឹត្យ ស្ដីពីការកំណត់ចំនួនសមាជិកក្រុមប្រឹក្សារាជធានីភ្នំពេញ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌ សម្រាប់អាណត្តិទី៣ ខណ្ឌកំបូល និងខណ្ឌបឹងកេត នឹងមានសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាចំនួន១៧នាក់រៀងៗខ្លួន។ ការបន្ថែមពីរថ្មីទៀតនេះនាំឲ្យរាជធានីភ្នំពេញមានខណ្ឌសរុបចំនួន១៤ ក្នុងនោះមាន ខណ្ឌមានជ័យ ច្បារអំពៅ ទួលគោក ឫស្សីកែវ សែនសុខ ពោធិ៍សែនជ័យ ចំការមន ដង្កោ ដូនពេញ ៧មករា ជ្រោយចង្វារ ព្រែកព្នៅ ខណ្ឌបឹងកេងកង និងខណ្ឌកំបូល៕	ដូចជាបឹងកេងកងផងដែរ កំបូលក៏បានក្លាយខ្លួនជាខណ្ឌថ្មីមួយទៀតរបស់រាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើយោងតាមអនុក្រឹត្យដែលចុះហត្ថលេខាដោយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ ។
Insects feasted on the 18-year-old animal, whose horns had been cut off, causing a foul smell to fill the humid air. "We found one .458 casing and it seems like there is a bullet inside the carcass. There's nothing else left here," said Frik Rossouw, a senior investigator in South African National Parks (SANParks) service. "As you can see the hyenas and vultures have done their thing." Rangers found her 10-week-old calf cowering nearby and airlifted it to a nearby sanctuary. "It was so small it could fit in the back seat of the chopper," Rossouw told AFP. Rhinos have been hunted to near extinction since the early 2000s with demand for their horns fuelled by Asian consumers who believe the keratin has medicinal and aphrodisiac qualities. It fetches up to $60,000 per kilo (23,000 euros a pound) on the black market. The rhino was the fourth to be killed in recent weeks in Kruger -- the jewel in the crown of the nation's tourist appeal. Barely a mile away from the bloodied roadside scene, another rhino lay dead, leading investigators to suspect they had been killed by the same gang of poachers. "It's the first time we have had a crime in this area of the park so close to the main road," said Rossouw, a seven-year veteran of the park's detective service, as he clutched an assault rifle. "This animal was probably shot at night -- the poachers won't take the chance because there's movement all day here." - 'A game changer' - Poachers typically wait for full moons and clear skies to stage their audacious raids into the park, limiting the need for electric light that could give them away to the heavily-armed anti-poaching patrols. South Africa is home to around 20,000 rhinos, about 80 percent of the worldwide population and despite recent setbacks, the park says it is making progress in the battle against poaching. "We've reduced the number of animals that are being poached from five a day and today we can proudly say that we're standing at 1.3 a day," SANParks spokesman Isaac Phaahla said. Armed with an array of detection technologies -- some kept as closely-guarded secrets -- sniffer dogs and surveillance aircraft, Kruger's anti-poaching force is having an impact, its foot soldiers insist. The 54 dogs of the park's canine unit have been at the heart of high-profile victories over the well-funded highly-disciplined poaching gangs. Dogs are used for their acute sense of smell to locate explosives, firearms and elephant ivory -- as well as rhino horn. - 'Arrest the big guys' - "A dog handler can spot and identify human spoors (tracks)," said dog-handler Craig Williams. "But over grass is where your dog picks it up with his nose because he is following scent, not spoor. So it's a team like that," he added, describing canine support as a "game changer" for the park. Air support has also been crucial in helping tackle poaching, according to Andrew Desmet who flies Bat Hawk surveillance aircraft over the two- million hectare park. "The role of the aeroplane is to suppress, the poacher has to hide behind the trees and wait for the aircraft to leave -- it will slow them down," said Desmet. The park is now seeking to grow its arsenal by adding the more powerful Fox Bat aircraft to its fleet -- as well as growing its dog pack. Another new front in the fight has been an increase in arrests of the kingpins who fund poaching operations -- but results are slow. "To arrest the big guys becomes a three-year project," said Phaala. "We've had three high profile arrests... and that shows that at least there's collaboration with the police and it's starting to bear fruit." Phaala is now hopeful that when those cases go to court, convictions and stiff penalties will follow. In South Africa's Mpumalanga province, which takes in Kruger's southern half, 365 suspected rhino poachers were arrested in the first half of the year. For those on the frontline like Rossouw, Desmet and Williams, there is hope that the war against poaching is not being fought in vain. mgu/gw/bgs/nla/dl © Agence France-Presse	Skukuza, South Africa \| The mutilated carcass of a female white rhino, who had given birth just months ago, lay rotting on a hill beside a road that meanders through South Africa's Kruger National Park.
«យើងកំពុងបន្ថែមឈ្មោះប្រទេសមួយចំនួនទៀតក្នុងបញ្ជី។ យើងត្រូវតែមានសុវត្ថិភាព។ ប្រទេសយើងត្រូវតែសុវត្ថិភាព។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករានាវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅទីក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វ៊ីស ដោយបញ្ជីប្រទេសដែលត្រូវហាមឃាត់ ឬរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរចូលទឹកដីអាមេរិក។ បញ្ជីឈ្មោះថ្មី ត្រូវបានលោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថា នឹងចេញឆាប់ៗនេះ។ បើតាមកាសែតអាមេរិក Washington Post ផ្សាយថា រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ គ្រោងបញ្ចូលប្រទេសចំនួន៧ទៀតទៅក្នុងបញ្ជីនេះដូចជានីហ្សេរីយ៉ារបស់អាហ្វ្រិក ក៏ដូចជាប្រទេសនៅអាស៊ីផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏កំពុងពិចារណាដាក់ប្រជាជនប្រទេសផ្សេងទៀតឲ្យស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យតឹងរ៉ឹងរបស់ខ្លួនដែរ។ បេឡារុស អេរីត្រេ កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ស៊ូដង់ មីយ៉ាន់ម៉ា និងតង់សានី សុទ្ធតែស្ថិតក្រោមការគិតគូររបស់អាមេរិក។ ខុសពីប្រទេសដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីស្រាប់ ប្រទេសក្រោយៗនេះ មិនមានប្រជាជនភាគច្រើនជាជនមូស្លីមឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រជាជនរបស់ប្រទេសទាំងនេះ ប្រឈមមុខការហាមឃាត់ចូលរួមក្នុងកម្មវិធីចាប់ឆ្នោតដើម្បីបានទិដ្ឋាការទៅអាមេរិក។ លោក ត្រាំ ផ្ទាល់ ប្រឆាំងដាច់ខាតកម្មវិធីបែបនេះ ហើយលោកចង់បានគោលនយោបាយថ្មីដែលទាក់ទាញអ្នកជំនាញដូចដែលកាណាដា និងអូស្ត្រាលីកំពុងអនុវត្តសព្វថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីហាមឃាត់របស់អាមេរិកមានកូរ៉េខាងជើង ស៊ីរី អ៊ីរ៉ង់ លីប៊ី យេម៉ែន សូម៉ាលី និងមន្ត្រីមួយចំនួនរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា។ សម្រាប់ប្រទេសថ្មីដែលអាចត្រូវជាប់ឈ្មោះ ហើយមិនមានមូស្លីមភាគច្រើននេះ ត្រូវបានមន្ត្រីអាមេរិកពន្យល់ថា ដើម្បីបង្ហាញពីការមិនរើសអើងរបស់អាមេរិកក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន ដ្បិតកន្លងមក អាមេរិករងប្រតិកម្មថា បំបិទសិទ្ធិតែប្រទេសកាន់សាសនាឥស្លាម។ គោលនយោបាយហាមប្រាមការធ្វើដំណើរចូលអាមេរិកពីប្រទេសកាន់សាសនាឥស្លាមនេះ ជារឿងអាទិភាពរបស់លោក ត្រាំ ។ នៅឆ្នាំ២០១៧ លោកបានដាក់ចេញវិធានការហាមឃាត់ជាលើកដំបូង តែត្រុវតុលាការកំពូលអាមេរិកចាត់ទុកជាការបំពានផ្នែកសាសនា។ តមកលោក ត្រាំ ក៏ចេញចំណាត់ថ្មីទៀត តែក៏ត្រូវតុលាការអាមេរិកជំទាស់ទៀត។ ប៉ុន្តែ វិធានការលើកទីបី ក៏ត្រូវបានតុលាការបើកផ្លូវ ដោយអះអាងថា លោក ត្រាំ មានអំណាចកំណត់គោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍ដោយផ្អែកលើសន្តិសុខជាតិ៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា និយាយថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក កំពុងពិចារណាបញ្ចូលប្រទេសមួយចំនួនទៀតក្នុងបញ្ជីហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរ ឬរងការរឹតបន្តឹងពេលចូលទឹកដីអាមេរិក។ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានមួយ ក៏ស្ថិតក្នុងក្រោមការពិចារណានេះដែរ គឺមីយ៉ាន់ម៉ា។ បញ្ជីហាមឃាត់ ឬរឹតបន្តឹងនេះ ធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ រងការរិះគន់ខ្លាំង ព្រោះបានរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ ពិសេសក្រុមប្រទេសកាន់សាសនាឥស្លាម។
1-Do exercise properly 2-Eat well 3-Take plenty of rest What to avoid: 1-Drink alcohol 2-Smoking 3-Eat junk food (Source Australia TV)	Three thing to do:
ក្រុមប៉េតង់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់កីឡាការិនី ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម, ឃួន យ៉ារី, វង ចន្ថា និង ស៊ុន គន្ធា បានយកឈ្នះក្រុមយោធភូមិភាគពិសេសរបស់កីឡាការិនី អ៊ុន ស្រីយ៉ា, ដួង ឌីណា, ឡេង ម៉ីអើ និង ពៅ ឈូករ័ត្ន នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដើម្បីគ្រងជើងឯកលើវិញ្ញាសា៣នាក់ទល់៣នាក់ ក្នុងពានរង្វាន់សម្តេច ស ខេង ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩។ ក្រុមកីឡាការិនីទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីគ្រងជើងឯកក្នុងពានរង្វាន់សម្តេច ស ខេង លើវិញ្ញាសា៣នាក់ទល់៣នាក់ ភាពជោគជ័យនេះ ត្រូវបានកីឡាការិនី ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម ចាត់ទុកជាទុន និងជាឈ្នាន់សម្រាប់ខ្លួន ដើម្បីត្រៀមការប្រកួតអន្តរជាតិនានា ពិសេសការប្រកួតជើងឯកពិភពលោក និងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមនៅហ្វីលីពីនឆ្នាំនេះ។ ការចាត់ទុកបែបនេះ ដោយសារនាងយល់ថា ក្រុមយោធភូមិភាគពិសេសជាក្រុមមានសមត្ថភាពខ្លាំងមួយនៅកម្ពុជា។ កីឡាការិនីមកពីខេត្តតាកែវរូបនេះ រំពឹងថា ខ្លួននឹងអាចដណ្តើមបានមេដាយណាមួយពីការប្រកួតជើងឯកពិភពលោក ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះលើកដំបូង «សម្រាប់ខ្ញុំត្រូវការដកស្រង់បទពិសោធ ខិតខំប្រឹងប្រែង និងបន្ថែមពេលវេលាហ្វឹកហាត់បន្ថែមទៀត ដើម្បីត្រៀមការប្រកួតពិភពលោក និងស៊ីហ្គេមនៅហ្វីលីពីន។ សម្រាប់ការប្រកួតពិភពលោកនៅកម្ពុជា ខ្ញុំនឹងប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព និងរួបរួមសាមគ្គីក្រុម ដើម្បីប្រកួតយកមេដាយជូនជាតិមាតុភូមិ»។ ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម និយាយដូច្នេះក្នុងបទសម្ភាសជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានក្រោយការប្រកួតពានរង្វាន់សម្តេច ស ខេង កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា កន្លងទៅ។ កីឡាការិនី ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម អំឡុងពេលប្រកួតក្នុងពានរង្វាន់សម្តេច ស ខេង បទពិសោធចូលរួមប្រកួតលើឆាកអន្តរជាតិ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពកន្លងមក ក៏ជាកត្តារួមចំណែកនៃ រំពឹងរបស់កីឡាការិនី ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម ផងដែរ។ «សម្រាប់វិញ្ញាសាទាំងអស់ គីប្រហាក់ប្រហែលគ្នា តែអ្វីដែលសំខាន់គឺការតាំងចិត្តរបស់យើង កម្លាំងកាយ និងបទពិសោធប្រកួតរបស់យើងនាពេលកន្លងមក បើសិនបច្ចេកទេស កម្លាំងកាយ កម្លាំងចិត្តយើងនៅស្មើថេរ យើងនឹងអាចមានសង្ឃឹមធ្វើបានល្អ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់ សុរ៉ាឃីម។ កូនច្បងក្នុងគ្រួសារមានបងប្អូនពីរនាក់រូបនេះ បានចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡាប៉េតង់តាំងពីរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាមកម្ល៉េះ។ នាងត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាប៊ូល និងប៉េតង់កម្ពុជា ជ្រើសរើសឲ្យធ្វើជាកីឡាការិនីថ្នាលនៅឆ្នាំ២០១៤ ក្រោយដណ្តើមបានមេដាយសំរឹទ្ធក្នុងការប្រកួតជើងឯកថ្នាក់ជាតិ ដែលរៀបចំដោយសហព័ន្ធ។ សុរ៉ាឃីម ក៏ជាកីឡាការិនីឆ្នើមមួយរូបប្រចាំវិទ្យាល័យអង្គរបូរី ខេត្តតាកែវផងដែរ។ នាង ធ្លាប់ទទួលបានរង្វាន់លើកទឹកចិត្តម៉ូតូមួយគ្រឿង ក្រោយដណ្តើមបានមេដាយមាសក្នុងពានរង្វាន់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ អាន ដែលជាការប្រកួតជម្រើសថ្នាក់ខេត្ត។ រង្វាន់លើកទឹកចិត្តនេះហើយ ដែលជំរុញឲ្យ សុរ៉ាឃីម មានទឹកចិត្តខិតខំហ្វឹកហាត់ និងស្រលាញ់កីឡានេះកាន់តែខ្លាំង។ តាមរយៈកីឡានេះបានជួយនាងទទួលបានការងារក្នុងក្របខណ្ឌក្រសួងការពារជាតិ និងអាហារូបករណ៍១០០ភាគរយនៅសកលវិទ្យាល័យទៀតផង៕	កីឡាការិនី ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម មានក្តីរំពឹងខ្ពស់ក្នុងការដណ្តើមមេដាយជូនជាតិមាតុភូមិពីព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាប៉េតង់ជ្រើសរើសជើងឯកពិភពលោក ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នាអំឡុងខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ។ ការរំពឹងបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយ នាង រួមចំណែកជួយឲ្យក្រុមទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីគ្រងជើងឯកលើវិញ្ញាសា៣នាក់ទល់៣នាក់នារី នាពានរង្វាន់សម្តេច ស ខេង ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩។ តែយ៉ាងណាកីឡាការិនីរូបនេះអះអាងថា នាងត្រូវការបង្កើនការហ្វឹកហាត់បន្ថែមទៀត ដើម្បីត្រៀមការប្រកួតនេះ។
មេសហជីពទាំងនោះ រួមមាន លោក ជា មុនី ប្រធានសហជីពសេរីកម្មករកម្ពុជា, លោក អាត់ ធន់ ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា, លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ប្រធានសហភាពចលនាកម្មករកម្ពុជា, លោក រ៉ុន ឈុន ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជា, អ្នកស្រី យ៉ាង សោភ័ណ្ឌ ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពកម្មករកម្ពុជា និង អ្នកស្រី ម៉ម ញឹម ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពនៃឧស្សាហកម្មកាត់ដេរកម្ពុជា។អ្នកទាំង៦ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រព្រឹត្តហិង្សាដោយចេតនា នៅក្រោយឆ្នាំ២០១៣។ ក្រៅពីនេះ ចៅក្រម បានតម្រូវឲ្យអ្នកទាំង៦ រួមគ្នាបង់ប្រាក់៣០លានរៀល ទៅឲ្យមន្រ្តីនគរបាលពីររូប ដែលជាដើមបណ្តឹង។ លើសពីនេះ ពួកគេ ក៏ត្រូវបង់៥លានរៀលបន្ថែមទៀត ក្នុងម្នាក់ៗ ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុន ដែលជាដើមបណ្តឹងផងដែរ៕	តុលាការរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រកាសសាលក្រមលើសំណុំរឿងរបស់មេសហជីព៦រូប នារសៀលថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨នេះ ដោយកំណត់ឲ្យពួកគេ ជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលពីរឆ្នាំកន្លះ ប៉ុន្តែត្រូវបានព្យួរ ពោលគឺពួកគេ មិនត្រូវអនុវត្តទោសក្នុងពន្ធនាគារឡើយ។
ចាប់ផ្តើមកសាងនៅដំណាច់ឆ្នាំ២០១៥ គម្រោង Forest City ដែលមានតម្លៃ ១០០ពាន់លានដុល្លារ មានគោលបំណងលើកកម្ពស់ទីផ្សារអចលនទ្រព្យនៅម៉ាឡេស៊ី ។ គម្រោងនេះមានគោលបំណងផ្តល់លំនៅឋានសម្រាប់ប្រជាជនចំនួន ៧០ម៉ឺននាក់នៅឆ្នាំ២០៣៥ រួមទាំងអគារផ្ទះល្វែង សួនទឹក និងសណ្ឋាគារ។ យ៉ាងណាមិញ ដោយសារតែមានចំនួនមនុស្សរស់នៅទីនោះតិចពេក តំបន់អភិវឌ្ឍន៍នេះប្រែជាស្ងាត់ជ្រងំ និងជាបន្ទុកដ៏ធំមួយសម្រាប់ម្ចាស់គម្រោងគឺ Country Garden ដែលជាក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យដ៏ធំរបស់ចិន កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុធ្ងន់ធ្ងរ។ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៣ មានតែប្រហែល ១៥ភាគរយនៃផ្ទៃដីដែលបានគ្រោងទុកប៉ុណ្ណោះដែលបានបញ្ចប់គម្រោង ខណៈផ្ទះល្វែងដែលសាងសង់រួចរាល់ភាគច្រើនមិនមានអ្នកជួល ឬកក់ឡើយ។ ពេលនេះ ទីក្រុង Forest City កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍មកវិញ ដោយសារការផ្សព្វផ្សាយកម្មវិធីទូរទស្សន៍ និងភាពយន្តឯកសារល្បីៗមួយចំនួន។ បើសារព័ត៌មាន Business Insider ទីក្រុងស្ងាត់មួយនេះត្រូវបានថតនៅវគ្គមួយនៃកម្មវិធី« The Mole» រដូវកាលទី២ របស់ក្រុមហ៊ុន Netflix ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីសប្តាហ៍មុន។ កម្មវិធី The Mole មានលក្ខណៈជាការប្រកួតប្រជែង ដើម្បីទទួលបានប្រាក់រង្វាន់។ វគ្គទី១០ របស់កម្មវិធីរដូវកាលទី២ ត្រូវបានថតទិដ្ឋភាពទាំងស្រុងនៅម៉ាឡេស៊ី និងតំបន់ Forest City ទីក្រុងគូឡាឡាំពួ និងកោះ Tioman។ ត្រង់ចំណុចមួយនោះពិធីករ Ari Shapiro បានណែនាំថា Forest City ជាកន្លែងដ៏ល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់វិស្សមកាលចំពោះអ្នកដែលមានលទ្ធភាពចំណាយ។ បើតាម Forest City ក្រុមហ៊ុន Netflix ជាអ្នកផលិតរឿងដំបូងគេដែលជ្រើសរើសកន្លែងនេះជាទីតាំងសម្រាប់ថត។ អ្នកផលិតខ្សែភាពយន្តបានបង្ហាញនូវការពេញចិត្តចំពោះទិដ្ឋភាពនៃអគារខ្ពស់ៗដែលនៅទល់នឹងសមុទ្រ ដោយមានសណ្ឋាគារ និងទីតាំងវាយកូនហ្គោល។ កត្តាទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទីតាំងសក្តិសមសម្រាប់ការថត។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុមហ៊ុនដ៏ល្បី KBS របស់កូរ៉េខាងត្បូងក៏បានថតរឿង«Battle Trip» ដែលមានលក្ខណៈជាវីដេអូឯកសារ ខណៈទូរទស្សន៍អាល្លឺម៉ង់ ProSieben ក៏បានថតភាពយន្តឯកសារខ្លីអំពី Forest City ។ ភាពយន្តឯកសារអូទ្រីសដែលមានចំណងជើងថា «Hungry: Tipping the Scales» ក៏ត្រូវបានថតនៅទីនោះដែរ។ ការទាក់ទាញអ្នកផលិតភាពយន្តអន្តរជាតិមកកាន់ Forest City ជាសញ្ញាវិជ្ជមានដែលបង្ហាញពីសក្តានុពលនៃការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ និងការកម្សាន្តនៃតំបន់ទីក្រុងនេះ។ លោក Samuel Tan នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាអចលនទ្រព្យ KGV International Property Consultants រំពឹងថា Forest City នឹងត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយកាន់តែទូលំទូលាយដល់សាធារណៈជនអន្តរជាតិ ដោយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឱ្យមកទស្សនា និងទទួលបានបទពិសោធន៍ ដោយសារភាពយន្ត និងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ត្រូវបានថតនៅទីនេះ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ប្រសិទ្ធភាពនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយខាងលើ អាចខ្លាំងជាងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មធម្មតា»។ នេះបើតាម Business Insider ៕ អត្ថបទទាក់ទង ម៉ាឡេស៊ី៖ Forest City អភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនចិនក្លាយជាទីក្រុងខ្មោច?	តំបន់អភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យ Forest City របស់ម៉ាឡេស៊ីដែលគេប្រដូចថាជា«ទីក្រុងខ្មោច» បានទាក់ទាញអ្នកផលិតភាពយន្តអន្តរជាតិល្បីៗដូចជា Netflix , KBS ដើម្បីចូលរួមផ្សព្វផ្សាយពីសក្តានុពលទេសចរដល់ទីក្រុងនេះ។
Lerdsila កីឡាករជើងចាស់ថៃ បានយកឈ្នះដោយពិន្ទុ បន្ទាប់ពីគេបានព្យាយាមវាយលើកីឡាករខ្មែរចំនួន៣ទាំងជាប់ៗគ្នា។ មិនដូចការប្រកួតលើកមុនឡើយ Lerdsila មានការប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីមានប្រៀបលើ សុខ ធី។ ក្រោយចប់ការប្រកួត សុខ ធី និយាយថាឲ្យថា ៖ «ឡឹតសីលា វាយអស្ចារ្យណាស់ ចលនាគាត់ក៏លឿន ហើយពូកែវាយជាងមុនទៀត។ ពិតជាមានកិត្តិយសណាស់ដែលបានប្រកួតលើសង្វៀនជាមួយគាត់»។ ជំនួបរវាង សុខ ធី និង ឡឹតសីលា បានធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនារំភើបញាប់ញ័រ មិនចាញ់គូប្រកួតឆ្នើមផ្សេងៗទៀតនោះឡើយ។ បើទោះបីភាគីខ្មែរ ចាញ់ពិន្ទុក៏ដោយ ប៉ុន្តែគេទទួលបាននូវការកោតសរសើរយ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកគាំទ្រជាច្រើន រួមទាំងប្រធានប្រតិបត្តិ របស់ ONE Championship លោក Chatri Sityodtong ផងដែរ។ លោក Sityodtong មានប្រសាសន៍ថា៖ «សុខ ធី នឹងមានអនាគតល្អនាថ្ងៃខាងមុខ គេជាអ្នកប្រដាល់លំដាប់ពិភពលោក ហើយអាចនឹងក្លាយជាជើងឯកខ្សែក្រវាត់ពិភពលោកម្នាក់»។ រាប់ទាំងលើកនេះ ឡឹតសីលា មានជ័យជម្នះសរុប ១៨៨ដងរួចហើយ រីឯ សុខ ធី វិញបានបង្ហាញថាគាត់មានសមត្ថភាពខ្ពស់អាចប្រកួតជាមួយជើងឯកនានាប្រចាំ ONE Super Series ជាពិសេសបើយើងសង្កេតមើលនៅទឹកទី ២ និងទី ៣ ឃើញថា សុខ ធី បានបញ្ចេញកម្លាំងសុបៗ នឹងមានស្នៀតថ្មីៗថែមទៀត។ ធី គ្រោងនឹងសំរាកយកកម្លាំងបន្តិចមុននឹងដល់វគ្គត្រូវហ្វឹកហាត់បន្ត។ ទាំងលោក ហ៊ុន ចាន់រាជ ប្រធានក្រុម CTT និង សុខ ធី ផ្ទាល់ ចាត់ទុកការប្រកួតនេះដូចជាជ័យជម្នះមួយដែរ ពីព្រោះបើនិយាយពីបទពិសោធន៍លើសង្វៀនរវាងភាគីខ្មែរនិងកីឡាករថៃវ័យ ៣៧ឆ្នាំ ឡឹតសីលា គឺខុសគ្នាដាច់។ លោក ចាន់រាជ និយាយថា៖ «នេះជាបទពិសោធន៍ដ៏ធំមួយ មិនមែនជារឿងងាយស្រួលទេដែលអាចចូលវៃជាមួយជើងខ្លាំងក្នុងពិភពគុនបាន។ សមត្ថភាពរបស់ក្មេង២១ឆ្នាំនេះធ្វើឲ្យ ឡឹកសីលា ញញើតណាស់ដែរ»៕ អត្ថបទ៖ Matias Andres	ការប៉ះគ្នាម្តងទៀតរវាង សុខ ធី កីឡាករប្រចាំក្លឹប Cambodian Top Team និង Lerdsila របស់ក្រុមPhuket Top Team លើកនេះមិនមានការចម្រូងចម្រាសដូចលើកមុនទេ។ សុខធី បានបន្តចាញ់កីឡាករថៃ ខណៈពួកគេបានជួបគ្នាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ONE: WARRIORS DREAM កាលពីថ្ងៃសោរ៍ ទី ១៧ ធ្នូ នៅកីឡដ្ឋាន Istora ក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។
កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ជនល្មើសទាំង៦នាក់នោះ បានបើករថយន្តរត់គេចពីរាជធានីភ្នំពេញ ទៅខេត្តព្រះសីហនុ ហើយត្រូវកម្លាំងសមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុ ចាប់បាន។ សមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុ ចាប់រថយន្តពួកគេ ដោយសារពួកគេ បើកលឿនជ្រុល និងបុករបាំងត្រួតពិនិត្យលើដងផ្លូវ។ ក្នុងរថយន្តនោះ សមត្ថកិច្ច រកឃើញកាំភ្លើងហ្គាស២ដើម ខ្នោះដៃ១១គូ ដំបងឆក់២ដើម និង ពិលឆក់៣ដើម។ បន្ទាប់ពីសាកសាករួច ទើបសមត្ថកិច្ច ដឹងថា ពួកគេទាំង៦នាក់ ជាជនល្មើស ដែលធ្វើសកម្មភាពបង្ខាំងស្រ្តីជនជាតិវៀតណាម៣នាក់ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីជំរិតទារប្រាក់៣,៥ម៉ឺនដុល្លារ។ ជនល្មើសជាបុរសទាំង៥នាក់ គឺ ឈ្មោះ NguYen Cong Danh អាយុ២៦ឆ្នាំ, ឈ្មោះ Pham Van Thiy អាយុ២២ឆ្នាំ, ឈ្មោះ Ngo Tri Ha អាយុ៣១ឆ្នាំ, ឈ្មោះ Teunh Van Quy អាយុ២៩ឆ្នាំ, ឈ្មោះ Le Van Chien អាយុ២៣ឆ្នាំ, និង ជនល្មើសជាស្រ្តី គឺ ឈ្មោះ Lam Thi Da Ni អាយុ២៦ឆ្នាំ។ អគ្គស្នងការដ្ឋានគរបាលជាតិ អះអាងថា បច្ចុប្បន្ន សមត្ថកិច្ច កំពុងបន្តស្រាវជ្រាវតាមនីតិវិធីជំនាញ៕	កម្លាំងសមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុ បានចាប់ជនល្មើសជាជនជាតិវៀតណាម៦នាក់ (ស្រ្តីម្នាក់) ដែលបានបង្ខាំងស្រ្តីជនជាតិវៀតណាមដូចគ្នា៣នាក់ ជាមួយនឹងការធ្វើទារុណកម្មលើពួកគេ ដើម្បីជំរិតទារប្រាក់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ នៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។
អ៊ីស្រាលអែល និងក្រុមជីហាដឥស្លាមនៅតំបន់ហ្កាហ្សា បានឈានដល់បទឈប់បាញ់មួយនៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា។ ការបាញ់ផ្លោងទៅវិញទៅមករវាងភាគីទាំងអស់ដែលចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហាមក សម្លាប់ជនស៊ីវិលនៅហ្កាហ្សា៤៤នាក់ ដែលមានកុមារផង ហើយជាង៣០០នាក់បានរងរបួស។ នេះបើយោងតាមក្រសួងសុខាភិបាលប៉ាឡេស្ទីន។ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហា អ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារមុនលើតំបន់ហ្កាហ្សា និងបានសម្លាប់ លោក Khaled Mansour ដែលជាមេបញ្ជាការសំខាន់ម្នាក់របស់ក្រុមជីហាដឥស្លាមនៅតំបន់ហ្កាហ្សា។ ជាការឆ្លើយតប នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ក្រុមនេះ បានបាញ់រ៉ុក្កែតសំដៅក្រុងហ្សេរុយសាឡឹមវិញ ជាការសងសឹកចំពោះការសម្លាប់មេបញ្ជាការរបស់ខ្លួនដោយអ៊ីស្រាអែល។ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលប៉ាលេស្ទីនបានប្រកាសថា មានមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់៤៤នាក់បានស្លាប់ ដែលក្នុងនោះមាន ជនស៊ីវិល និងកុមារចំនួន ១៥នាក់ និងមនុស្សជាង៣០០នាក់ទៀត បានរងរបួស។ បន្ទាប់ពីបាញ់ទៅមកបីថ្ងៃ ភាគីទាំងពីរ ក៏ផ្អាកសកម្មភាព ដោយមានអេហ្ស៊ីបជាអ្នកសម្រុះសម្រួល។ បទឈប់បាញ់នេះ ក៏បានបញ្ជាក់ដោយការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Yair Lapid ផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ អ៊ីស្រាលអែល ព្រមានថា បើមានការវាយប្រហារលើខ្លួនទៀត អ៊ីស្រាអែលមិនបន្ធូរដៃឡើយ។	ដោយ៖ហ៊ួយ ស៊ីវលី
សេង សុវណ្ណារ័ត្ន តំណាងក្រុមនិស្សិត បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះថា៖«គម្រោងយើង ឈ្មោះថា ៣ស្មើ១ ។ ៣ តំណាងឲ្យជាតិ សាសនា និងព្រះមហាក្សត្រ ដែលជាបាវនាជាតិ ហើយ១ គឺព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ យើងចង់បង្ហាញពីសាមគ្គីភាព មានន័យថាទម្រង់ ទាំង៣ ទ្រកងហ្នឹង បើគ្មានទម្រង់ទាំង៣ទេ កងរង្វង់ហ្នឹងមិនអាចសំកាំងលើអាកាសបានទេ»។ តំណាងនិស្សិតដដែលបន្តថា ពួកគេបានយកគំនិតបាវចនាជាតិ មកបង្កើតសំណង់ស្ថាបត្យកម្មឡើង សម្រាប់នៅចំណុចណាមួយនៃបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ដែលអ្នកដំណើរឆ្លងកាត់ទីនេះអាចឈប់សម្រាក ឡើងលេងកម្សាន្ត អុជធូបបន់ស្រន់ និងទទួលទានអាហារបាន មុនបន្តដំណើរទៅមុខទៀត។ ជាងនេះទៅទៀត កងចក្រនេះ នឹងមានបំពាក់ឧបករណ៍បន្លឺសំឡេងបទភ្លេងគោរពទង់ជាតិស្វ័យប្រវត្តិនៅរៀងរាល់ម៉ោង៧ព្រឹក និងម៉ោង៥ល្ងាច ដើម្បីឲ្យអ្នកដំណើរ និងសាធារណជនឈប់ ដើម្បីគោរពទង់ជាតិ។ លើសពីនេះទៀតកងចក្រនេះ មានផ្លូវឡើង និងចុះ កងចក្រនេះមានច្រកតែមួយប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះក្រុមនិស្សិតដែលច្នៃបង្កើតប្លង់នេះ ចង់បង្ហាញថា ជីវិតមនុស្សកើតមកទទេ ស្លាប់ទៅវិញក៏ទទេ មិនអាចយកអ្វីទៅតាមខ្លួនបាន។ សូមបញ្ជាក់ថា គម្រោងអំពី«កងចក្រ» ដែលមានទម្រង់ដូចស្ពានឆ្លងផ្លូវនេះ ត្រូវបានដាក់បង្ហាញក្នុងពិព័រណ៍ស្ថាបត្យកម្ម និងការតុបតែងកម្ពុជា លើកទី២ ដែលបានប្រព្រឹត្តរយៈពេល៣ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទៅ១០ ខែមិថុនា នៅសាលមជ្ឈមណ្ឌលកោះពេជ្រ។ ជាបន្តសូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាសរវាង លោក សេង សុវណ្ណារ័ត្ន ជាមួយ លោក រ៉ឹម ភារី អ្នកយកព័ត៌មានរបស់គេហទំព័រថ្មីៗ ដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមនិស្សិតជំនាញស្ថាបត្យកម្ម នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ បានរួមគ្នា រចនាប្លង់កងចក្រ ដែលមានរាងដូចស្ពានឆ្លងផ្លូវ។ ប្លង់នេះមានឈ្មោះថា «៣ស្មើ១» ដែលតំណាងឲ្យ បាវនាជាតិកម្ពុជា គឺជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ។
ពេលដែលក្រុមអ្នកជំនាញរបស់ WHO កំពុងស្ថិតនៅទឹកដីចិនដើម្បីស្រាវជ្រាវពីប្រភពជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលផ្ទុះឡើងនៅចុងឆ្នាំ២០១៩ ពាក្យរិះគន់ក៏នៅតែបន្តលើបេសកកម្មអន្តរជាតិនេះ។ ការស្រាវជ្រាវនេះ ក្លាយជារឿងតានតឹងផង ដោយប្រទេសខ្លះបដិសេធមិនទទួលយករបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវ ទាំងមុនពេលក្រុមការងារមិនទាន់បញ្ចប់ការស៊ើបអង្កេត ហើយចេញជារបាយការណ៍ផង ចំណែកអ្នករិះគន់ខ្លះអះអាងថា មានព័ត៌មានផ្សេងដែលបង្ហាញពីការផ្ទុះនៃជំងឺនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រុមអ្នកជំនាញ WHO ចាប់ផ្តើមការងារដោយជួបមន្ត្រីចិន និងត្រួតពិនិត្យមន្ទីរពេទ្យនៅវូហាន: «បើអ្នកមានចម្លើយ សូមប្រាប់ឱ្យយើងដឹងផង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Michael Ryanប្រធានផ្នែកកិច្ចការបន្ទាន់របស់ WHO នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ។ ពីទីក្រុងហ្សឺណែវ មន្ត្រីរូបនេះបន្ថែមថា ក្រុមអ្នកជំនាញ WHO ត្រូវការការគាំទ្រពីសហគមន៍អន្តរជាតិ និងគួរតែអាចបញ្ចប់ការងាររបស់ខ្លួនបាន។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Ryan និយាយថា ក្រុមអ្នកជំនាញជំងឺឆ្លងនៅចិនរកឃើញព័ត៌មានជាច្រើន ហើយព័ត៌មាននោះនាំឱ្យមានសំណួរជាច្រើនបន្ថែមទៀតដើម្បីស្វែងរកការពិត។ លោក Ryan អះអាងថា ការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញមិនខុសអ្វីពីរឿងស៊ើបអង្កេតឡើយ។ ចំពោះការស្រាវជ្រាវនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក អាន់តូនី ប្ល៊ីខិន លើកឡើងថា ចិនត្រូវតែធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានតម្លាភាព ផ្តល់និងចែករំលែកព័ត៌មាន និងផ្តល់ឱកាសឱ្យក្រុមអ្នកជំនាញអាចចូលស្រាវជ្រាវតាមការចាំបាច់។ ក្រុមអ្នកជំនាញ WHO ចាប់ផ្តើមការស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ក្រុមអ្នកជំនាញបានទៅពិនិត្យផ្សារលក់សត្វព្រៃ Huanan ដែលស្ថិតក្នុងការសង្ស័យជាកន្លែងផ្ទុះជំងឺ មន្ទីរពេទ្យដែលទទួលព្យាបាលអ្នកជំងឺនៅពេលមានករណីផ្ទុះដំបូង វិទ្យាស្ថានវីរុសសាស្ត្រវូហានដែលជាកន្លែងធ្វើតេស្តមេរោគ និងមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងនៅខេត្តហ៊ូប៉ី។ អ្នកជំនាញ WHO សង្ឃឹមថាមជ្ឈមណ្ឌលនោះអាចផ្តល់ព័ត៌មានពីការចម្លងមេរោគកូវីដ-១៩ពីសត្វប្រចៀវ ទៅមនុស្ស។ ចំពោះការពិនិត្យទីតាំងជាច្រើនកន្លែងនេះ លោកស្រី Maria Van Kerkhove អ្នកបច្ចេកទេសរបស់ WHO លើជំងឺកូវីដ-១៩ យល់ថា ទស្សនកិច្ចទាំងនោះបានផ្តល់ព័ត៌មានយ៉ាងលម្អិត ហើយព័ត៌មានទាំងនោះតម្រូវឱ្យមានការវិភាគរវាងក្រុមការងារ WHO និងភាគីចិន។ ខណៈពេលដែលក្រុមការងារអន្តរជាតិកំពុងធ្វើការស្រាវជ្រាវ សារព័ត៌មានរដ្ឋចិននៅតែបន្តលើកឡើងថាជំងឺនេះមានប្រភពក្រៅពីទឹកដីខ្លួន។ ជាក់ស្តែងការអះអាងថា ជំងឺកូវីដ-១៩ មានប្រភពក្រៅពីទឹកដីចិនត្រូវបានចុះផ្សាយជាថ្មីនៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈក្នុងកាសែត Global Times របស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន។ ចិនក៏ធ្លាប់បានលើកឡើងដែរថា មេរោគជំងឺកូវីដ-១៩ មានប្រភពក្នុងអាហារវេចខ្ចប់ដែលរក្សាទុកក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់នាំចូលពីបរទេស៕	អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) នៅថ្ងៃទី១ កុម្ភៈ ប្រតិកម្មច្រានចោលការទិតៀនលើការស៊ើបអង្កេតប្រភពនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយក្រុមអ្នកជំនាញរបស់ខ្លួននៅចិន។ មន្ត្រី WHO លើកឡើងថា ប្រទេសខ្លះ មិនទទួលយកលទ្ធផលស៊ើបអង្កេតទាំងដែលមិនទាន់មានរបាយការណ៍ផង ឯប្រទេសខ្លះអះអាងថា ខ្លួនមានព័ត៌មានពីជំងឺកូវីដ-១៩ ច្រើនជាងស្ថាប័ន WHO ទៅទៀត។
BBC បានផ្សាយថា អ្នកតំណាងរបស់ Rooney បានទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីចរចាលក្ខខណ្ឌរបស់ អតីតប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេសរូបនេះជាមួយក្លិបដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដីស៊ី អំពីការចាកចេញពីទឹកដី Goodison Park។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្វីៗនៅមិនទាន់ត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅឡើយទេ ហើយភាពមិនច្បាស់លាស់អំពីតំណែងលោក Sam Allardyce នៅ Everton នៅរដូវកាលក្រោយ ប្រហែលជាអាចកែប្រែការចង់ចាកចេញរបស់ប្រធានក្រុមរូបនេះវិញ។ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ៣២ឆ្នាំ បានផ្លាស់ទៅចូលរួមជាមួយក្រុមរហស្សនាមស្កគ្រាប់វិញនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧។ ១៣រដូវកាលដែល Rooney បានចំណាយពេលជាមួយបិសាចក្រហម បន្ទាប់ពីចាកចេញពី Everton តាំងពីវ័យ១៨ឆ្នាំ ពោលគឺក្នុងឆ្នាំ២០០៤ នោះ រូបគេបានក្លាយជាកីឡាករអង់គ្លេសតែម្នាក់គត់ដែលអាចឈ្នះពាន Premier League, FA Cup, League Cup, Champions League, Europa League និង FIFA Clup World Cup៕	Wayne Rooney អតីតខ្សែប្រយុទ្ធ Manchester United បានយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាគោលការណ៍ (ផ្ទាល់មាត់) មួយដែលអាចឲ្យរូបគេចាកចេញពី Everton ទៅចូលរួមជាមក្លិប DC United នៃលីកកំពូលអាមេរិក Major League Soccer នៅរដូវកាលក្រោយ ក្នុងតម្លៃ ១២.៥លានផោន (ជិត១៧លានដុល្លារ)។
ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រថ្មីមួយនេះត្រូវបានគេធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសកោះ Vanuatu ដែលជាប្រជុំកោះដាច់ស្រយាលនៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង។ ការធ្វើដំណើរឆ្លងការនៅតាមប្រជុំកោះទាំងនោះភាគច្រើនប្រើប្រាស់រយៈពេលជាច្រើនម៉ោងក្នុងចម្ងាយប្រមាណជា៤០គីឡូមែត្រប៉ុណ្ណោះ។ នៅលើកោះ កុមារប្រមាណ២០ភាគរយមិនបានទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីការពារសុខភាពនោះឡើយ។ ហេតុដូចនេះ ការពឹងផ្អែកលើយន្តហោះដ្រូនគឺជាជម្រើសមួយយ៉ាងសំខាន់និងងាយស្រួលក្នុងការចែកចាយសម្ភារៈសុខាភិបាលទាំងនោះទៅកាន់ភូមិប្រជាជនដែលនៅឆ្ងាយពីទីប្រជុំជនដែរ។ សារព័ត៌មានអង់គ្លេស BBC កាលពីថ្ងៃទី១៩ខែធ្នូ បានដកស្រង់សម្តីរបស់លោកស្រី Henrietta Fore ដែលជាអ្នកទទួលបន្ទុកជាន់ខ្ពស់នៅអង្គការ UNICEF ថា៖«ការប្រើប្រាស់ដ្រូនសម្រាប់ចែកចាយវ៉ាក់សាំងគ្រាន់តែជាសកម្មភាពមួយតូចប៉ុណ្ណោះក្នុងពេលសព្វថ្ងៃ ប៉ុន្តែវាអាចជាសកម្មភាពមួយដ៏ចាំបាច់សម្រាប់សុខភាពកុមារក្នុងពិភពលោកនៅក្នុងពេលអនាគត»។ អ្នកស្រីក៏បានបន្តទៀតថា ដោយសារតែកត្តារបាំងភូមិសាស្ត្រទើបធ្វើឲ្យការធានាសុខភាពកុមារពីមេរោគនិងជំងឺឆ្លងមួយចំនួនមានភាពរអាក់រអួល ពេលខ្លះទៀតការប្រើប្រាស់ធនធាន និងពេលវេលាច្រើនក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ចែកចាយ។ ប្រទេសមួយចំនួនកំពុងចុះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយក្រុមហ៊ុនដ្រូនដើម្បីផលិត និងពង្រឹកសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនថ្នាំពេទ្យនិងវ៉ាក់សាំងទាំងនោះផង។ ក្នុងការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រថ្មីមួយនេះ អង្គការ UNICEF បានពឹងផ្អែកលើក្រុមហ៊ុនដ្រូននៅប៉ែកខាងកើតប្រទេសអូស្ត្រាលីដើម្បីចែកចាយវ៉ាក់សាំងទាំងនោះទៅកាន់កោះ Vanuatu ។ នៅលើដ្រូននោះ វ៉ាក់សាំងនិងថ្នាំពេទ្យត្រូវបានគេដាក់នៅក្នុងប្រអប់ស្នោពិសេស ដែលអាចរក្សាសីតុណ្ហភាពអាចការពារការបាត់បង់គុណភាពរបស់ថ្នាំបាន។ ការហោះហើររបស់ដ្រូនត្រូវការរយៈពេលតែ២៥នាទី បើប្រៀបការធ្វើដំណើរតាមទូកដែលត្រូវចំណាយពេលច្រើនម៉ោង។ នៅពេលទៅដល់កន្លែងដែលត្រូវចុះចត គ្រូពេទ្យនៅក្នុងភូមិទាំងនោះនឹងអាចប្រើប្រាស់ថ្នាំ និងវ៉ាក់សាំងក្នុងការព្យាបាលនិងមើលថែទាំកុមារដែរ។	អង្គការ UNICEF ដែលជាផ្នែកមួយនៃអង្គការសហប្រជាជាតិមានបន្ទុកខាងផ្នែកសុខភាពកុមារពិភពលោកបានប្រើប្រាស់យន្តហោះដ្រូនសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនថ្នាំវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺសម្រាប់កុមារតូចៗនៅតាមទីដាច់ស្រយាលនានានៅកោះប៉ាស៊ីហ្វិក។
ប្រទេសចិន បានចេញមុខរិះគន់ចំណាត់ការរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដែលចិនចាត់ទុកថា ជានយោបាយការពារនិយម។ សម្រាប់ភាគីចិន រូបភាពរបស់អឺរ៉ុបនៅផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក កំពុងជួបបញ្ហា ក៏ដោយសារតែនយោបាយការពារនិយមរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ ប៉េកាំងមិនសប្បាយចិត្តទាល់តែសោះនឹងវិធានការការពារនិយមរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ មួយថ្ងៃក្រោយ សហភាពអឺរ៉ុបបង្ហាញផែនការ ៥ចំណុចដើម្បីពង្រឹងយន្តការត្រួតពិនិត្យការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនបរទេស ហើយនិងការនាំចេញបច្ចេកវិទ្យារបស់ក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបទៅបរទេស ក្រសួងការបរទេសចិន តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យ លោក Wang Wenbin បានព្រមានអឺរ៉ុបថា នយោបាយការពារនិយមធ្វើឲ្យរូបភាពសេដ្ឋកិច្ច និងការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ របស់អឺរ៉ុបជួបបញ្ហា។ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែត នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនសង្កត់ធ្ងន់ថា សព្វថ្ងៃនេះ សហគមន៍អន្តរជាតិកំពុងបារម្ភពីគោលនយោបាយការពារនិយម ជាឯកតោភាគី របស់សហភាពអឺរ៉ុបនៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម។ សម្រាប់ភាគីចិន សហភាពអឺរ៉ុប គួរតែគោរពការដោះដូរដោយសេរី ការប្រកួតប្រជែងដោយសេរី ការបើកចំហរក្នុងការសហការចាប់ដៃគ្នាធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ពោលគឺមិនមែនអនុវត្តគោលនយោបាយដែលដើរផ្ទុយនឹងសកលភាវូបនីយកម្ម។ ប៉េកាំងចេញមុខប្រតិកម្ម ព្រមានសហភាពអឺរ៉ុប ក៏ព្រោះថា ចិនមានឈ្មោះជាប្រទេសឧទាហរណ៍ដែលសហភាពអឺរ៉ុបទាមទារឲ្យប្រទេសសមាជិករបស់ខ្លួនត្រូវប្រយ័ត្នប្រយែងខ្ពស់ នៅពេលនិយាយពីការបោះទុនវិនិយោគបរទេសនៅក្នុងទឹកដីអឺរ៉ុប ឬការនាំចេញបច្ចេកវិទ្យារសើប ទៅបរទេស។ នៅក្នុងសំណើច្បាប់ដែលសហភាពអឺរ៉ុបបានបង្ហាញជាសាធារណៈកាលពីថ្ងៃពុធទី ២៤មករា មាននិយាយពីសេចក្តីផ្តួចផ្តើម ៥ចំណុច ដែលមានគោលដៅ ការពារកុំឲ្យសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ចរបស់អឺរ៉ុបជួបហានិភ័យ។ ជារួម សហភាពអឺរ៉ុបចង់ជៀសវាងកុំឲ្យបច្ចេកវិទ្យា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗរបស់អឺរ៉ុប ធ្លាក់ទៅក្នុងដៃគូប្រជែងដូចជាចិនជាដើម។ សម្រាប់អ្នកទទួលខុសត្រូវផ្នែកពាណិជ្ជកម្មរបស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុប សំណើច្បាប់ថ្មីនឹងអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសសមាជិកសហការគ្នាជិតស្និទ្ធដើម្បីគ្រប់គ្រងការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនបរទេសនៅក្នុងទឹកដីអឺរ៉ុប ដែលនេះជារឿងមិនធ្លាប់មានទេ ពីមុនមក។ ទាក់ទងនឹងការបោះទុនវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបនៅទឹកដីបរទេស សេចក្តីព្រាងច្បាប់របស់សហភាពអឺរ៉ុបចង់ពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យមានការបែកលេចធ្លាយ លួចចម្លង ចំណេះដឹង នៅក្នុង វិស័យបច្ចេកវិទ្យាសំខាន់ ដែលគេអាចលួចយកទៅប្រើសម្រាប់គោលដៅយោធា និងស៊ើបការណ៍សម្ងាត់។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅខែតុលាឆ្នាំមុន សហភាពអឺរ៉ុបធ្លាប់បង្ហាញវិស័យគន្លឹះចំនួន៤ដែលគេត្រូវការពារជាអាទិភាព នោះ គឺ សឹមីកុងឌុចទ័រ កម្មវិធីបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ព័ត៌មានវិទ្យាកង់ទិក និងជីវបច្ចេកវិទ្យា។ គណៈកម្មាការអឹរ៉ុបផ្ទាល់ធ្លាប់បានស្នើឲ្យមានសហការគ្នាក្នុងផ្នែកត្រួតពិនិត្យការនាំចេញផលិតផលដែលអាចប្រើសម្រាប់ស៊ីវិលផង និងកងទ័ពផង ដូចជា ផលិតផលអេឡិចត្រូនិក បច្ចេកវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីល៕	ដោយ៖ឈាង បុប្ផា/RFI
គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា វាមានរយៈពេលលើសពី ៣ថ្ងៃហើយ ដែលក្រុមបាតុករ បានដាក់ឱសានវាទឲ្យនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោកប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា ចុះចេញពីតំណែង។ ការស្នើឲ្យលោកប្រាយុទ្ធចុះចេញពីតំណែង បានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២១ ខែតុលា។ ថ្លែងនៅក្នុងពិធីឧទ្ទិសដល់ព្រះពុទ្ធនៅវត្តChetuphon Wimon Mangkhalaram ដែលបួងសួងឲ្យភាពចុះសម្រុងជាតិថៃ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា លោកប្រាយុទ្ធ បានលើកឡើងថា រាល់បញ្ហាទាំងអស់ អាចដោះស្រាយគ្នាបាន តាមរយៈការសម្របសម្រួល។ «រដ្ឋាភិបាលថៃ មានបំណង ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ល្គិកណា វាស្ថិតនៅក្នុងបន្ទាត់នៃច្បាប់»។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ បានលើកឡើងបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា លោកមិនចុះចេញពីតំណែង តាមការទទូចរបស់ក្រុមបាតុករឡើយ។ កន្លងមក លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានប្រាប់ក្រុមបាតុករឲ្យដោះស្រាយបញ្ហានៅក្នុងសភា ដែលគ្រោងនឹងបើកកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញា នៅដើមសប្តាហ៍ក្រោយនេះ។ ទាក់ទិននឹងការមិនចុះចេញពីតំណែងរបស់លោកប្រាយុទ្ធបែបនេះ មេដឹកនាំបាតុករបានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនថៃចូលរួមធ្វើបាតុកម្ម ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើនាយករដ្ឋមន្រ្តីឲ្យចុះចេញពីតំណែង។ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមFacebook ក្រុមសកម្មជនថៃ និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សDao Din បានប្រកាសឲ្យប្រជាជនជួបគ្នានៅតំបន់ Ratchaprasong ក្នុងទីក្រុងបាងកក នាវេលាម៉ោង៤ល្ងាច នៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា និងនៅតំបន់Samyan ក្នុងទីក្រុងបាងកក នាវេលាម៉ោង៥ល្ងាច នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា និងដើរទៅស្ថានទូតអាល្លឺម៉ង់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍។ ជាមេក្រុមបាតុករថៃម្នាក់ ដែលទើបដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំ នៅពេលថ្មីៗនេះ លោក Jatupat Boonpattararaksa បានចាត់ទុកលោកប្រាយុទ្ធ គឺជាបញ្ហា និងជាឧបសគ្គដំបូងបំផុត ដែលក្រុមបាតុករត្រូវតែលុបបំបាត់ចោល។ ក្រុមបាតុករ បានចាប់ផ្តើមធ្វើបាតុកម្ម តាំងពីខែកក្កដា កន្លងមក បើទោះបីជាជាប់បម្រាមមួយចំនួនទាក់ទិននឹងCOVID-19។ បាតុកម្មនេះ គឺទាមទារឲ្យនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃចុះចេញពីតំណែង វិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ កំណែទម្រង់ស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រ ដោះលែង និងទម្លាក់បទចោទប្រកាន់ លើមេដឹកនាំក្រុមបាតុករថៃ។ សូមបញ្ជាក់ថា នាពេលថ្មីៗនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃ បានឈានជើងថយមួយជំហាន ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងនយោបាយ តាមរយៈការដកក្រឹត្យអាសន្ននៅក្នុងទីក្រុងបាងកក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមបាតុករ មិនទាន់ពេញចិត្តនឹងចំណាត់ការបែបនោះឡើយ៕	ក្រុមបាតុករថៃ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ប្រកាសធ្វើបាតុកម្មនៅក្នុងទីក្រុងបាងកកជាថ្មី នៅថ្ងៃទី២៥ និង២៦ ខែតុលា បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោកប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា បដិសេធមិនចុះចេញពីតំណែង។ បើតាមលោកប្រាយុទ្ធ ក្រុមបាតុករគួរតែដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយគ្នាតាមផ្លូវសភា ដែលគ្រោងនឹងបើកកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញនៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះ។
ពិធីដុតបំផ្លាញផលិតផលទាំងនោះ ធ្វើឡើងនៅភូមិសំរោងទាវ សង្កាត់ក្រាំងធ្នង់ ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ ក្រសួងព័ត៌មាន បានស្រង់សម្តីរបស់ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ចាន់ វ៉ាន់ធឿន ប្រធាននាយកដ្ឋាននគរបាលប្រឆាំងបទល្មើសសេដ្ឋកិច្ចនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ទៅចុះផ្សាយថា មកដល់ពេលនេះ ការដុតបំផ្លាញទំនិញក្លែងក្លាយ និងខូចគុណភាពនេះ មានចំនួន៣២លើកហើយ។ លោក បានស្នើដល់អង្គភាព និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បន្តសហការឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពបន្ថែមទៀត និងសំណូមពរប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះផលិតផលក្លែងក្លាយ និងចូលរួមសហការផ្តល់ព័ត៌មាន ដល់សមត្ថកិច្ច បើសង្ស័យថា មានទីតាំងផលិតផលខុសច្បាប់៕	សមត្ថកិច្ច បានដុតបំផ្លាញផលិតផលក្លែងក្លាយនិងខូចគុណភាពជាង១០០តោន ដូចជា សំបកកញ្ចប់បារី សំបកសុងបារីចម្រុះ បារីចម្រុះម៉ាក សរសៃថ្នាំជក់ ឧបករណ៍សម្ភារបម្រើឲ្យការផលិតបារី ផលិត ផលគ្រឿងសម្អាង ឧបករណ៍សម្ភារបម្រើឲ្យការផលិតគ្រឿងសម្អាង ធូប និង ធូបមូស ជាដើម។
ប្រកាសខាងលើនេះ កំណត់ថា សហគ្រាស-ក្រុមហ៊ុន ត្រូវប្រើប្រាស់ឈ្មោះឲ្យស្របតាមនាមករណ៍ដែលបានចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម នៅលើលិខិត ឯកសារ ស្លាកសញ្ញា សម្រាប់តាំងបង្ហាញ ឬផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាសាធារណៈ ដោយអនុលោមតាមលក្ខខណៈចំនួនពីរ។ ទី១ នាមករណ៍ជាភាសាខ្មែរ ត្រូវដាក់នៅជួរខាងលើបង្អស់ ហើយត្រូវមានទំហំធំជាងភាសាដទៃទៀតចំនួនពីរដង ទី២ ការបកប្រែន័យរបស់នាមករណ៍ពីភាសាមួយទៅភាសាមួយទៀត ត្រូវបានហាមឃាត់ដោយច្បាប់។ លក្ខខណ្ឌទី២ខាងលើនេះ ត្រូវបានអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មពន្យល់ថា ទោះជាពាក្យនោះអាចបកប្រែបាន តែគេអាចជ្រើសរើសបានតែមួយប៉ុណ្ណោះ។ ឧទាហរណ៍ MR.CHICKEN គេត្រូវសរសេរតាមសំនៀងនោះ (មីស្ទ័រ..) មិនអាចបកប្រែ «សាច់មាន់លោក» បានទេ។ ឧទារហណ៍ Development សរសេរទៅជា (ឌី) ។ តែបើប្រើ «អភិវឌ្ឍន៍» ជាខ្មែរ ហើយគេចង់ប្រើអក្សរអង់គ្លេស (ចិន ថៃ..) មួយទៀតក្នុងយីហោនោះដែរ នោះគេត្រូវសរសេរភាសាបរទេស ប្រកបតាមសំនៀងខ្មែរ ដោយមិនមែន Development នោះទេ។ អ្នកនាំពាក្យលោក ស៊ាង ថៃ បញ្ជាក់ថា រាល់ការដាក់ស្នើនាមករណ៍ នៅពេលចុះបញ្ជី ត្រូវត្រួតពិត្យដោយមន្ត្រីក្រសួង ដើម្បីប្រាកដថា ពាក្យពេចន៍ទាំងនោះត្រឹមត្រូវ និងមិនជាន់នាមករណ៍របស់អ្នកដទៃ ដែលបានចុះបញ្ជីមុន។ សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍លោក ស៊ាង ថៃ ខាងក្រោមនេះ៖	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងទេសចរណ៍ បានចេញប្រកាសអន្តរក្រសួងស្ដីពីការប្រើប្រាស់នាមករណ៍សហគ្រាស-ក្រុមហ៊ុន នៅលើលិខិត ឯកសារ ស្លាកសញ្ញា សម្រាប់តាំងបង្ហាញ ឬផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាសាធារណៈ ដែលចុះថ្ងៃទី១១ខែកញ្ញា។
ថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៥២ ជាថ្ងៃកំណើតពិតប្រាកដរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ សម្តេចកើតនៅឃុំពាមកោះស្នា ស្រុកស្ទឹងត្រង់ខេត្តកំពង់ចាម។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏ធ្លាប់បានបកស្រាយកន្លងមកផងដែរ ទាក់ទងនឹងថ្ងៃខួបកំណើតមួយទៀតដែលសម្តេចតែងទទួលបានសារជូនពរជាប្រចាំ នោះគឺថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥១។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ជាថ្ងៃដែលសម្តេចចូលបម្រើកងទ័ពតាមការអំពាវនាវរបស់សម្តេចឪ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ឆ្នាំ១៩៧០ រីឯឆ្នាំ១៩៥១ ជាកំហុសខាងអ្នកវាយអង្គុលីលេខ។ «អ្នកវាយអង្គុលីលេខវាយច្រឡំ និងយកទៅផ្សាយនៅល្ងាចថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ក្រោយខ្ញុំត្រូវបានជ្រើសតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស។ ពេលនោះខ្ញុំមិនបានកែតម្រូវទេព្រោះចង់ឲ្យខ្លួនមានអាយុច្រើនបន្តិចដោយសារកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាយុមិនទាន់គ្រប់២៧ឆ្នាំផង»។ នេះជាការបកស្រាយកន្លងមករបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ សម្តេចបានឈានដល់ការប្រារព្ធខួប៣៦ឆ្នាំនៃការចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា (១៤ មករា ១៩៨៥-១៤ មករា ២០២១)។ បច្ចុប្បន្នសម្តេចគឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំណែងយូរជាងគេលើពិភពលោក ហើយសម្តេចប្រកាសជាញឹកញាប់ថា សម្តេចនឹងបន្តឈរឈ្មោះសម្រាប់ការបោះឆ្នោតលើកក្រោយៗទៀត។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់មុនឆ្នាំ ១៩៩៣ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានទទួលដឹកនាំមុខតំណែងជាច្រើន ក្នុងរដ្ឋបាលកម្ពុជា ទាំងក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា និងក្រោយមករដ្ឋកម្ពុជា និងសម្តេចជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ ជាអនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ ១៩៨៥។ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៥ សម្តេចត្រូវតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្តពីលោក ចាន់ ស៊ី ហើយបន្តតួនាទីជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសពីឆ្នាំ១៩៨៥ ដល់ ១៩៩១ ។ ក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣ សម្តេចបន្តដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលក្នុងឋានៈជាសហនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងក្រោយមកជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីពីរ នៃរាជរដ្ឋាភិបាលចម្រុះលើកដំបូងរបស់កម្ពុជា។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានឈ្នះឆ្នោតជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនាំឲ្យសម្តេច ហ៊ុន សែន បន្តរក្សាតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ សម្តេច ហ៊ុន សែន និងសម្តេច ប៊ុន រ៉ានី ដែលជាភរិយា មានកូន៦នាក់ និងចៅសរុប២២នាក់។ កូនទាំង៦នាក់រួមមាន កូនច្បងឈ្មោះ ហ៊ុន កំសត់ កើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៧៦ បានទទួលមរណភាពតាំងពីតូច។ រីឯកូនបន្ទាប់មាន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត (២០ កក្កដា ១៩៧៧), អ្នកស្រី ហ៊ុន ម៉ាណា (១៥ កញ្ញា ១៩៨០), លោក ហ៊ុន ម៉ានិត (១៧ តុលា ១៩៨១) លោក ហ៊ុន ម៉ានី (២៧ វិច្ឆិកា ១៩៨២) និង អ្នកស្រី ហ៊ុន ម៉ាលី (៣០ ធ្នូ ១៩៨៣)៕	សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រារព្ធខួបកំណើតគម្រប់៦៩ឆ្នាំឈានចូល៧០ឆ្នាំ នាថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ នេះ។ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា សម្តេចទើបនឹងប្រារព្ធខួប៣៦ឆ្នាំ នៃការចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាផងដែរ។
បើតាមទូរទស្សន៍ Bloomberg គម្រោងនៃការដាក់ពន្ធលើអាលុយមីញ៉ូមរបស់រុស្ស៊ីនេះ ត្រូវបានគ្រោងទុកជាច្រើនខែមកហើយ ដោយហេតុផលថាទីក្រុងម៉ូស្គូបាននាំចូលអាលុយមីញ៉ូមនៅលើទីផ្សារអាម៉េរិកយ៉ាងច្រើន ដែលអាចបង្កហានិភ័យដល់ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកនៅក្នុងវិស័យនេះ។ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន មិនបានធ្វើការសម្រេចចិត្តជាផ្លូវការនោះទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញនៅខាងក្នុងរដ្ឋបាលអាម៉េរិកបារម្ភថា ការផ្លាស់ប្តូរនេះនឹងធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ឧស្សាហកម្មអាម៉េរិក រួមទាំងវិស័យអវកាស និងរថយន្ត។ រុស្ស៊ីជាប្រទេសនាំចេញអាលុយមីញ៉ូមធំជាងគេទីពីររបស់ពិភពលោកបន្ទាប់ពីប្រទេសចិន ព្រមទាំងជាប្រភពអាលុយមីញ៉ូមដ៏សំខាន់សម្រាប់ទីផ្សារអាម៉េរិក។ អាលុយមីញ៉ូរបស់រុស្ស៊ីត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាចម្បងក្នុងវត្ថុដែលមានតម្លៃនៅវិស័យសំណង់ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងរថយន្តជាដើម។ បើតាមអ្នកវិភាគ ការដាក់ពន្ធខ្ពស់បែបនេះអាចបញ្ចប់ការនាំចូលអាលុយមីញ៉ូមរបស់អាម៉េរិកពីរុស្ស៊ី។ យោងតាមទិន្នន័យពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាម៉េរិក បើទោះបីជាប្រទេសរុស្ស៊ីធ្លាប់មានចំណែកប្រហែល ១០ភាគរយនៃការនាំចូលអាលុយមីញ៉ូមទាំងអស់ទៅកាន់អាម៉េរិកក៏ដោយ ប៉ុន្តែចំណែកនេះបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹមតែជាង ៣ភាគរយប៉ុណ្ណោះនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ គម្រោងនៃការដាក់ពន្ធគយលើអាលុយមីញ៉ូមនាពេលនេះ គឺមិនសូវធ្ងន់ធ្ងរដូចប៉ុន្មានឆ្នាំមុនដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានធ្វើទៅលើទីក្រុងមូស្គូនោះទេ ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងសង្គ្រាមរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ដោយហាមឃាត់ទាំងស្រុង និងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនផលិតដែកឈានមុខគេរបស់រុស្ស៊ី United Co. Rusal International PJSC។ ប៉ុន្តែសកម្មភាពបែបនេះ ក៏អាចបណ្តាលឱ្យមានការរំខានទីផ្សារទ្រង់ទ្រាយធំ ដោយធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់អាលុយមីញ៉ូមរបស់រុស្ស៊ីពិបាកទៅដល់អតិថិជនទូទាំងពិភពលោកផងដែរ៕	អាមេរិកគ្រោងនឹងដាក់ពន្ធ២០០ភាគរយលើអាលុយមីញ៉ូមរបស់រុស្ស៊ីឱ្យបានឆាប់បំផុតក្នុងសប្តាហ៍នេះ ខណៈដែលសង្រ្គាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែននៅតែបន្ត។ មួយវិញទៀត អាម៉េរិកបារម្ភខ្លាចការនាំចូលអាលុយមីញ៉ូមដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់នេះ ប៉ះពាល់ដល់វិស័យឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួន។
សមាជិកសភាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ U Aung Kyi Nyunt នឹងដាក់សំណើបង្កើតគណៈកម្មាធិការចម្រុះសភា ទៅកាន់កិច្ចប្រជុំសភាសហភាពនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករានេះ។ គណៈកម្មាធិការថ្មីនេះ នឹងធ្វើការលើការផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋធម្មនុញ្ញមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលសរសេរដោយក្រុមយោធាកាលពីឆ្នាំ២០០៨ ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ រងការរិះគន់ខ្លាំងព្រោះផ្ដល់អំណាចយ៉ាងធំធេងឲ្យយោធាទាំងការងារសភា នយោបាយ និងសន្តិសុខជាតិ។ បើតាមសារព័ត៌មាន The Irrawaddy លោក U T Khun Myat ប្រធានសភាសហភាពបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ថា សំណើរបស់បក្សកាន់អំណាច នឹងស្នើឲ្យសភាបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយដែលមានសមាជិកសក្តិសម ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើវិសោធនកម្មឲ្យបានលឿនតាមតែធ្វើបាន។ សមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងជជែកលើសំណើនេះ មុននឹងបោះឆ្នោតយល់ព្រមតាមក្រោយ។ គេរំពឹងថា សំណើនេះនឹងឆ្លងផុតដោយងាយ ព្រោះបក្សកាន់អំណាចមានសំឡេងគ្រប់គ្រាន់។ សំណើរបស់បក្សកាន់អំណាច ជួបការប្រឆាំងខ្លាំងសមាជិកសភាដែលតែងតាំងដោយយោធា។ ឧត្តមសេនីយ៍ Maung Maung និយាយថា យើងមិនដឹងថា អ្វីនឹងត្រូវកែប្រែ ឬកែប្រែតាមផ្លូវណាមួយ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ប្រធានសភាខាងលើនិយាយថា លោកគ្រាន់តែជូនដំណឹងពីសំណើរបស់សមាជិកដទៃទៀត ហើយដែលសំណើនេះ នឹងត្រូវបើកឲ្យជជែកដេញដោលក្នុងអង្គប្រជុំសភាផងដែរ។ ចំណែកឯមាត្រាដែលត្រូវកែវិញ ក៏មិនទាន់ដឹងដែរ។ ការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ២០០៨ គឺជាបំណងរបស់បក្សកាន់អំណាចយូរមកហើយ ដ្បិតវាជារដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលគ្មានប្រជាធិបតេយ្យ។ បើតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ២៥ភាគរយនៃសមាជិកទាំងពីរជាន់ ត្រូវតែងតាំងដោយយោធា ដោយគ្មានការឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតឡើយ។ លើសពីនោះ ក្រុមយោធាក៏កាន់កាប់ផ្ដាច់មុខក្រសួងសំខាន់បីទៀត គឺកិច្ចការព្រំដែន ការពារជាតិ និងមហាផ្ទៃ។ ប៉ុន្តែការផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋធម្មនុញ្ញ ជារឿងលំបាកបំផុតសម្រាប់បក្សលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ។ ជំពូកទី១២ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលចែងពីការធ្វើវិសោធកម្មបញ្ជាក់ថា៖ ការផ្លាស់ប្ដូរណាមួយ ចាំបាច់ត្រូវលើកឡើងដោយសមាជិកសភាយ៉ាងណាតិច២០ភាគរយ។ ការបោះឆ្នោតលើវិសោធនកម្ម ត្រូវការសំឡេងគាំទ្រលើស៧៥ភាគរយ មុនពេលដាក់ឲ្យប្រជាជនសម្រេចចិត្តក្នុងប្រជាមតិ។ អ្នកបោះឆ្នោតច្រើនជាង៥០ភាគរយ ត្រូវគាំទ្រវិសោធនកម្មនេះ មុននឹងចូលជាធរមាន។» គិតតាមជំពូក១២នេះ ជំហរកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់បក្សកាន់អំណាច នឹងមិនអាចឆ្លងផុតសភាឡើយ។ ម្យ៉ាងបក្សមានសំឡេងមិនដល់៧៥ភាគរយឡើយ ខណៈយោធាមាន២៥ភាគរយក្នុងដៃទៅហើយ។ ក្រុមយោធានឹងមិនយល់ព្រមលើវិសោធនកម្មដែលប៉ះពាល់ប្រយោជន៍ខ្លួនឡើយ។ បក្សកាន់អំណាចហាក់ប្រថុយគ្រោះថ្នាក់ចំពោះបំណងកែរដ្ឋច្បាប់កំពូលនេះ ព្រោះវាអាចបញ្ឆេះទំនាស់រវាងរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល និងយោធាផងក៏បាន៕	បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) ដែលកំពុងកាន់អំណាចនៅមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងស្នើរបៀបវារៈបន្ទាន់មួយដើម្បីបង្កើតគណៈកម្មាធិការចម្រុះដែលនឹងធ្វើការលើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ប្រធានសភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា U T Khun Myat នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា។ នេះជាការព្យាយាមលើកទីមួយរបស់បក្សកាន់អំណាចក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរមាត្រាក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ចាប់តាំងពីការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលតាំងពីពីរឆ្នាំមុនមក។
ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកស្រី Michelle Bachelet ត្រូវធ្វើទស្សនកិច្ចនៅចិន ក្នុងរយៈពេល ៦ថ្ងៃ ដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភាតទៅ ស្របពេលប្រទេសមហាអំណាចមួយនេះ កំពុងរងបទចោទពីបណ្តាប្រទេសជាច្រើន ជុំវិញការបំពានសិទ្ធិជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រ និងជនជាតិផ្សេងទៀត នៅក្នុងតំបន់ស៊ីនជាំង។ ក្នុងអំឡុងទស្សនកិច្ចនោះ លោកស្រី Bachelet នៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា បានជជែកជាមួយលោកស៊ី ជិនភីង ប្រធានាធិបតីចិន តាមប្រព័ន្ធវីដេអូ នៅទីក្រុងប៉េកាំង ក្រោមហេតុផលទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលកំពុងផ្ទុះខ្លាំងនៅចិន។ ថ្លែងប្រាប់ស្នងការជាន់ខ្ពស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស លោកស៊ី បានអះអាងថា វាពិតជាសំខាន់ណាស់ ដែលត្រូវយកប្រជាជនជាធំ និងយកផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាជនជាគោលដៅមូលដ្ឋាន។ បើតាមលោកស៊ី ប្រទេសមួយគោរពសិទ្ធិមនុស្ស គឺអាស្រ័យលើការវាយតម្លៃដោយការគោរពផលប្រយោជន៍ប្រជាជន និងការទទួលបានភាពពេញចិត្ត សុភមង្គល រួមទាំងសន្តិសុខ។ «ចំណុចទាំងនេះ គឺជាលក្ខខណ្ឌដ៏សំខាន់បំផុត ក្នុងការវាយតម្លៃពីលក្ខខណ្ឌសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រទេសមួយ»។ ប្រធានាធិបតីចិន បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ លោកស៊ី បានបន្តថា ប្រទេសមួយភាពខុសគ្នាទាំងប្រវត្តិសាស្រ្ត វប្បធម៌ និងប្រព័ន្ធសង្គម។ ត្រង់ចំណុចនេះ មេដឹកនាំចិន បានកត់សម្គាល់ថា ការចម្លងយកប្រព័ន្ធមួយទាំងងងឹតងងុល ដោយមិនយល់ពីស្ថានភាពរបស់ប្រទេស មានតែបង្កឱ្យមានផលវិបាកប៉ុណ្ណោះ។ បើបញ្ហានោះកើតឡើង វាមានតែប្រជាជនប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវរងគ្រោះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកស៊ី បានបញ្ជាក់ថា ទាក់ទិននឹងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស គ្មានអ្វីល្អឥតខ្ចោះឡើយ ហើយប្រទេសមួយ មិនត្រូវបង្រៀនប្រទេសផ្សេងពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ឬអនុវត្តស្តង់ដារពីរឡើយ។ ដ្បិតមិនសំដៅប្រទេសណាមួយ ប៉ុន្តែលោកស៊ី ទំនងចង្អុលដាក់អាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្ត ដែលកន្លងមកចោទចិន បានបំពានសិទ្ធិជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រនៅក្នុងតំបន់ស៊ីនជាំង។ ក្នុងកិច្ចសន្ទនាដដែលនោះ ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ បានតបថា លោកស្រីសាទរចំពោះចិន ដែលទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចមួយនេះ បើទោះស្ថិតក្នុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ ក៏ដោយ។ នេះជាទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់ស្នងការជាន់ខ្ពស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សមកចិន ក្នុងរយៈពេល ១៧ឆ្នាំចុងក្រោយ។ លោកស្រី Bachelet បានចាត់ទុកទស្សនកិច្ចមួយនេះ នឹងជួយឱ្យលោកស្រីយល់ពីចិនបន្ថែមទៀត។ លើសពីនេះ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានសរសើកិច្ចខិតខំរបស់ចិន ក្នុងការលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រ ការការពារសិទ្ធិមនុស្ស រួមទាំងសម្រេចបានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម៕	ប្រធានាធិបតីចិន លោកស៊ី ជិនភីង នៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា បានលើកឡើងថា ផលប្រយោជន៍, ការពេញចិត្ត, សុភមង្គល, និងសន្តិសុខរបស់ប្រជាជន គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់បំផុត ក្នុងការវាយតម្លៃលើលក្ខខណ្ឌសិទ្ធិមនុស្សលើប្រទេសមួយ។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋចិន ប្រទេសមួយ មិនអាចបង្រៀនប្រទេសមួយទៀតពីមេរៀនសិទ្ធិមនុស្សបានទេ។
៦សប្ដាហ៍ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក បូរីស ចនសុន បានរងបរាជ័យដ៏អាម៉ាស់មួយ។ នាការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា សមាជិកសភា៣២៨ បានគាំទ្រសំណើជជែកពីសេចក្ដីស្នើច្បាប់មួយដែលបង្ខំរដ្ឋាភិបាលលោក ចនសុន ឲ្យអឺរ៉ុបពន្យារពេលចាកចេញរយៈពេលបីខែទៀត បើភាគីមិនអាចរកបានកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីនៅពាក់កណ្ដាលខែតុលាទេនោះ។ ការបោះឆ្នោតលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ហើយបើត្រូវអនុម័ត គម្រោងចាកចេញនៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលាដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់លោក ចនសុន នឹងត្រូវរលាយ។ ជាការពិត លោក ចនសុន ពិតជាជួបព្យុះដ៏ធំមួយ ព្រោះបក្សអភិរក្សបានបាត់បង់សំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាទៅហើយ បន្ទាប់ពីសមាជិកសភាមួយរូបបានចូលរួមជាបក្សដែលមាននិន្នាការគាំទ្រអឺរ៉ុប។ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនោះ សមាជិកសភាបក្សអភិរក្សចំនួន២១នាក់ទៀត ក៏បានចូលដៃជាមួយបក្សប្រឆាំងដើម្បីរារាំងគម្រោងរបស់ប្រធានបក្សខ្លួនទៅទៀត។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ ថ្លែងទៅកាន់កិច្ចប្រជុំសភាក្រោយរងបរាជ័យ លោក ចនសុន បានព្រមានថា លោកគ្មានជម្រើសអ្វីនៅសល់ទៀតឡើយ ក្រៅពីការប្រកាសរៀបចំការបោះឆ្នោតមុនកំណត់ប៉ុណ្ណោះ។ លោក ចាត់ទុកសេចក្ដីព្រាងរបស់ «សមាជិកសភាឧទ្ទាម» ជាការប្រគល់ដំណើរការចាកចេញទៅឲ្យអឺរ៉ុបចាត់ចែង ដែលការណ៍នេះបង្កឲ្យមានការយល់ច្រឡំកាន់តែច្រើន និងការពន្យារពេលកាន់យូរទៀត។ លោកគំរាមថា បើសភាគាំទ្រសេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ ការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិជាច្រកចេញតែមួយគត់។ យ៉ាងណាមិញ ការប្រកាសរៀបចំការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិដើម្បីរៀបចំសភាថ្មីនេះ ក៏មិនមែនជារឿងងាយស្រួលដែរ។ លោក ចនសុន ត្រូវបានសំឡេងពីរភាគបីពីសមាជិកសភាទាំងអស់។ បញ្ហានោះ គឺលោក ចនសុន គ្មានសូម្បីសំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាដើម្បីដំណើរការប្រចាំថ្ងៃផង។ បក្សពលករ ដែលជាប្រឆាំងដ៏ធំនោះ ក៏មិនគាំទ្រគម្រោងនេះ។ ប្រធានបក្សប្រឆាំង ជេរេមី ខប៊ីន និយាយថា លោកចង់បានការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែចង់អនុវត្តគម្រោងពន្យារពេលចាកចេញសិន។ ពាក់ព័ន្ធសមាជិកសភា២១នាក់ដែលធ្វើឲ្យលោក ចនសុន ក្ដៅស្លឹកត្រចៀកវិញ ពួកគេនឹងត្រូវបណ្ដេញចេញពីបក្សមិនខាន។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ ហ្វីលីព ហាម៉ុន (Philip Hammond) និងចៅប្រុសបង្កើតអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី វីនស្តុន ឆឺឈីល និងសមាជិកសភាកាន់តំណែងយូរជាងគេ ស្ថិតក្នុងចំណោមសមាជិកឧទ្ទាមទាំង២១នាក់ និងកំពុងជាមុខសញ្ញាបណ្ដេញចេញពីបក្សអភិរក្សដូចលោក ចនសុន បានព្រមានទុកតែម្ដង៕	ការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប (Brexit) បានធ្វើឲ្យអង់គ្លេសឈានទៅរកវិបត្តិនយោបាយដ៏គ្រោះថ្នាក់ ខណៈដែលស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិ និងនីតិប្រតិបត្តិខ្វែងគំនិតថា ត្រូវចាកចេញដោយរបៀបណា។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បូរីស ចនសុន នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បានលើកឡើងពីលទ្ធភាពរៀបចំការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិ បន្ទាប់ពីបរាជ័យក្នុងការទប់ស្កាត់សភាពីការជជែកលើសំណើពន្យារពេលចាកចេញជាថ្មី។ បក្សអភិរក្សកំពុងកាន់អំណាច ក៏រង្គោះរង្គើពញរោះសមាជិកបក្សខ្លះ មិនគាំទ្រជំហរលោក ចនសុន ។
លោក Klopp បានកប់ចោលបំណងរបស់ខ្លួនក្នុងការដណ្តើមពាន Bundesliga ជាមួយ Bayern Munich នៅក្រោយការចាកចេញពី Borussia Dortmund ម្ល៉េះ ។ ប៉ុន្តែរឿងរ៉ាវកប់ទុកក្នុងចិត្តនេះ បានលេចឡើងជាថ្មី នៅពេលដែលក្រុម Liverpool ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ត្រូវប្រកួតតទល់ជាមួយក្រុម Bayern Munich ក្នុងក្របខណ្ឌកំពូលអឺរ៉ុបនៅយប់នេះ។ លោកចង់ឲ្យ Liverpool បង្ហាញថា ខ្លួនជាអ្នកប្រយុទ្ធដ៏អស្ចារ្យ តាមរយៈការផ្តួលក្រុមយក្សអាល្លឺម៉ង់នេះក្នុងក្របខណ្ឌមួយនេះ។ មូលហេតុដែលលោក Klopp លើកឡើងបែបនេះ ដោយសារតែក្រុម Bayern Munich បានបន្សល់ការឈឺចាប់សម្រាប់លោក នៅគ្រាដែលលោកដឹកនាំក្រុម Borussia Dortmund។ រឿងដែលគួរឲ្យឈឺចាប់នោះ គឺ Dortmund ស្ទើតែលើកពានក្នុងស្រុកមួយនេះ៥រដូវកាលជាប់គ្នាទៅហើយ មុនអ្នកចាត់ការទូទៅសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់រូបនេះផ្លាស់ទៅដឹកនាំ Liverpool ប៉ុន្តែត្រូវ Bayern រារាំង។ Dortmund ក៏ធ្លាប់ចាញ់ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League ក្រោមថ្វីជើងរបស់គូប្រជែងចាស់ Bayern នេះម្តងដែរក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ ផងដែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះក្រុមម្ចាស់ជើងឯកលីគកំពូលអាល្លឺម៉ង២៨សម័យបានឆក់យកកីឡាករល្អៗពីលោក Klopp ម្តងមួយៗថែមទៀត ដែលរួមមាន Mario Goetze, Mats Hummels និង Robert Lewandowski ជាដើម។ «វាមិនមែនជារឿងបុគ្គលនោះទេ ហើយក៏មិនមែនជារឿងអវិជ្ជមានជាមួយ Bayern នោះដែរ ប៉ុន្តែនៅពេលយើងលេងជាមួយពួកគេ ឬនៅពេលពួកគេទិញកីឡាកររបស់យើង តើខ្ញុំអាចសប្បាយចិត្តបានកម្រិតណា»។ Klopp រៀបរាប់បែបនេះក្នុងសន្និសីតសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ហើយលោកបានជំរុញក្រុមរបស់ខ្លួនធ្វើយ៉ាងណាផ្តួលគូប្រជែងមួយនេះឲ្យបាន។ Klopp រម្លឹកទៀតថា៖«នោះមិនមែនជាការល្អសម្រាប់យើងនៅ Dortmund ទេ ប៉ុន្តែយើងមិនអាចធ្វើអ្វីបានដ្បិតវាជាផ្នែកមួយនៃអាជីវកម្មបាល់ទាត់។ ខ្ញុំមិនសប្បាយចិត្តទេនៅពេលនោះ តែវាជារឿងយូរមកហើយ»។ Bayern បានគ្រងជើងឯកពានរង្វាន់ Bundesliga រយៈពេល ៦ រដូវកាលជាប់គ្នា ក្រោយពី Dortmund ដែលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់ Klopp បានឈ្នះពានកំពូលអាល្លឺម៉ង់នេះពីររដូវកាលពោលគឺ ២០១០-២០១១ និង ២០១១-២០១២ ។ ហង្សក្រហមនឹងត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋាន Anfield ដើម្បីទទួលភ្ញៀវ Bayern Munich សម្រាប់ជំនួបជើងទី១ វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយពាន Champions League នៅរាត្រីថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ វេលាម៉ោង៣:០០នាទីទៀបភ្លឺ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។ ក្រៅពីការជួបគ្នារវាង Liverpool និង Bayern Munich ក៏មានការប្រកួតគ្នាមួយគូទៀតផងដែរគឺ Lyon នឹងទទួលក្រុម Barcelona នៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងនៅម៉ោងដំណាលគ្នា៕	លោក Jurgen Klopp ប្ដេជ្ញាដឹកនាំ Liverpool ផ្ដួល Bayern Munich ក្នុងក្របខណ្ឌ UEFA Champions League ដើម្បីសងការឈឺចាប់ខ្លួនកាលនៅ Bundesliga។ ការឈឺចាប់របស់លោក Klopp កើតមានក្នុងចិត្ត នៅពេលលោកដឹកនាំ Borussia Dortmund ដែលមានការប្រកួតប្រជែងជាមួយក្រុម Bayern Munichនេះ។
លោក អុល សំអាង ស្ថាបនិក ក្រុមល្ខោនបាសាក់ អុល សំអាង ប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញ បានអះអាងថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្រុមល្ខោនបាសាក់របស់លោក ទទួលបានការអញ្ជើញឱ្យទៅសម្ដែង ប្រមាណ១០០រោង នៅតាមបណ្ដាខេត្តនានា និងនៅរាជធានីភ្នំពេញផងដែរ។ រូបទី១) លោក អុល សំអាង ប្រធានក្រុមល្ខោនបាសាក់ អុល សំអាង រាជធានីភ្នំពេញ(ឆ្វេង) លោក សំអាង បានបញ្ជាក់ទៀតថា ក្រុមរបស់លោក តែងទទួលបានការអញ្ជើញឱ្យទៅសម្ដែងនៅកម្មវិធីជាច្រើន ហើយកម្មវិធីខ្លះជាន់ថ្ងៃគ្នាក៏មាន ទើបលោកត្រូវផ្ទេរកម្មវិធីសម្ដែងខ្លះ ឱ្យក្រុមល្ខោនផ្សេងទៀត ដែលជាដៃគូសហការគ្នាទៀតផង។ ជាទូទៅក្រុមល្ខោនលោក អុល សំអាង ទទួលបានការហៅឱ្យទៅសម្ដែង នៅតាមវត្តអារាម , កម្មវិធីបុណ្យតាមភូមិ និងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មឱ្យក្រុមហ៊ុននានា។ «ការសម្ដែងល្ខោនបាសាក់ មាននៅតាមវត្តអារាម ដូចជាក្នុងពិធីបុណ្យឆ្លងសមិទ្ធផលផ្សេងៗក្នុងវត្ត។ សម្រាប់ការសម្ដែងឱ្យ ក្រុមហ៊ុនវិញ ភាគច្រើនសម្ដែងខ្លីៗ សម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយផលិតផងអ្វីមួយ។ រីឯសម្ដែងសម្រាប់បុណ្យតាមភូមិវិញ គឺនៅក្នុងពិធិបុណ្យចម្រើនជន្មាយុ និងបុណ្យបច្ច័យបួនជាដើម។ ភាគច្រើនការសម្ដែងក្នុងវត្ត ច្រើនតែធ្វើឡើងចន្លោះពី ២ទៅ៥យប់ អាស្រ័យតាមវត្ត។ សម្រាប់សម្ដែងក្នុងពិធីបុណ្យ របស់អ្នកភូមិវិញ ភាគច្រើន១យប់។ ការសម្ដែងទាំងនោះ ភាគច្រើនសម្ដែងមួយយប់ទល់ភ្លឺ ឬសម្ដែងរហូតដល់ អ្នកមើលអស់ពេលណា ក៏ឈប់សម្ដែងពេលនោះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក អុល សំអាង។ ចំណែកលោក ម៉ី សុឃឿន អាយុ៥២ឆ្នាំ បានចូលសិល្បៈក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ហើយបានបង្កើតក្រុមល្ខោនបាសាក់ឈ្មោះ រស្មីអប្សរា តាំងពីឆ្នាំ២០០៧ ក៏អះអាងថា សម្ទុះនៃការគាំទ្រល្ខោនបាសាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ កាន់តែខ្លាំងជាងឆ្នាំមុនៗ។ រូបទី២) លោក ម៉ី សុឃឿន ម្ចាស់ក្រុមល្ខោនបាសាក់ រស្មីអប្សរា មិនខុសគ្នាពីលោក អុល សំអាង ឡើយ ក្រុមល្ខោន រស្មីអប្សរា ក៏ទទួលបានការអញ្ជើញឱ្យទៅសម្ដែងល្ខោន នៅតាមបណ្ដាខេត្តនានា ប្រមាណ១០០រោងដែរ នៅក្នុងមួយឆ្នាំៗ ។ លោក សុឃឿន ប្រធានក្រុមល្ខោនបាសាក រស្មីអប្សរា ដែលមានទីតាំង ស្រុកពពាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្រុមរបស់លោក ទទួលបានការគាំទ្រ ទាំងផ្នែកជួលឱ្យទៅសម្ដែង និងផ្នែកការចូលរួមទស្សនារបស់អ្នកភូមិ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រោយប្រទេសកម្ពុជា ធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចក្រោយសម័យកូវីដ-១៩ ការជួលក្រុមល្ខោនបាសាក់របស់លោក ក៏ធ្លាក់ចុះដែរ ពីជាង១០០រោង មកនៅជាង៧០ទៅ៨០រោង ។ បើទោះជាធ្លាក់ចុះការជួល ឱ្យទៅសម្ដែងក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែលោក សុឃឿន ថាពុំមែនជាបញ្ហាឡើយ ព្រោះការគាំរបស់អ្នកភូមិ នៅតែច្រើនកុះករដដែល។ លោកនៅតែអះអាងជាញយដងថា ល្ខោនបាសាក់នៅតែស្ថិតក្នុងបេះដូងប្រជាជនខ្មែរ បើទោះបីជាសង្គមជាតិ និងសិល្បៈសម័យថ្មី មានការរីកចម្រើនយ៉ាងណាក្ដី។ លោកហ៊ានអះអាងបែបនេះ ដោយសារសង្កេតឃើញថា ជាង២០ឆ្នាំមកនេះ ការសម្ដែងល្ខោន ក្នុងពិធីបុណ្យទាននីមួយៗ តែងមានមនុស្សទៅចូលរួមយ៉ាងច្រើនកុះករ។ រូបទី៣) សិល្បករក្នុងក្រុមល្ខោនបាសាក់ រស្មីអប្សរា លោក សុឃឿន ប្រៀបធៀបឱ្យឃើញ៖«ក្នុងកម្មវិធីបុណ្យមួយ ទោះនិមន្តសម្ដេចសង្ឃមកទេសនា ឬអញ្ជើញគណៈអធិបតីមកក្ដី សួរថាមានមនុស្សចូលរួមច្រើន ណែនណាន់តាន់តាប់ ក្នុងពិធីបុណ្យដែរឬទេ? គឺអត់? ហើយបើយើងធ្វើបុណ្យតូចមួយ ថាសង្ឃទានចុះ តែយើងដាក់ល្ខោនមួយយប់ សួរថាមានមនុស្សមកចូលរួមបុណ្យហ្នឹង ច្រើនដែរឬក៏អត់? បុណ្យសម្ភោធ៣យប់អត់មានល្ខោន បុណ្យសង្ឃទានផ្ទះតែមួយព្រឹក តែយប់ដាក់ល្ខោន តើមួយណាមនុស្សច្រើនជាង? ខ្ញុំជឿថាល្ខោនផ្អើលពេញស្រុកពេញភូមិ»។ មានបទពិសោធ និងអាយុតិចជាង ប្រធានក្រុមល្ខោនទាំងពីរនាក់ខាងលើ លោក ថោង វុទ្ធី ហៅនាយចង្រិត អាយុ២៤ឆ្នាំ ទើបតែបង្កើតក្រុមល្ខោនផ្ទាល់ខ្លួន ឈ្មោះថា ល្ខោនបាសាក់នាយចង្រិតរស្មីស្រីមុំ ប្រចាំខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានប្រមាណ១ខែប៉ុណ្ណោះ។ កន្លងមក នាយចង្រិត ក៏ធ្លាប់បានដើរសម្ដែងល្ខោនបាសាក់ ចល័តនៅតាមក្រុមល្ខោនផ្សេងៗ ដូចជាក្រុមល្ខោនប្រចាំខេត្តតាកែវ ព្រៃវែង កណ្ដាល និងកំពង់ចាមជាដើម។ ដោយសារក្ដីស្រឡាញ់ និងចង់មានក្រុមល្ខោនផ្ទាល់ខ្លួន ទើបលោកបង្កើតក្រុមល្ខោននេះឡើង។ ក្រុមដែលបង្កើតថ្មី ប្រាកដណាស់ថា ពុំអាចស៊ូនឹងក្រុមដែលមានបទពិសោធ និងមានកេរ្ដិ៍ឈ្មោះយូរអង្វែងបានឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នាយចង្រិតអះអាងថា ដ្បិតក្រុមរបស់លោកទើបបង្កើតថ្មី ប៉ុន្តែទទួលបានការគាំទ្រច្រើនដែរ ពីអ្នកទស្សនា។ រូបទី៤) លោក ថោង វុទ្ធី ហៅនាយចង្រិត ប្រធានក្រុម ល្ខោនបាសាក់នាយចង្រិតរស្មីស្រីមុំ ទើបតែកវែកកឆ្នាំង ក្រុមល្ខោនបាសាក់របស់នាយចង្រិត ត្រូវខំពុះពារខ្លាំង និងជួបស្ថានភាពខាតដើមចៀសមិនរួច។ បង្កើតក្រុមបានជាង១ខែ ក្រុមនេះបានចេញសម្ដែងបានប្រមាណ១៥រោងដែរ ប៉ុន្តែសម្ដែងនៅក្នុងកម្មវិធីប្រគំតន្ត្រី ឬកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយលក់ផលិតផលផ្សេងៗ។ ការសម្ដែងក្នុងកម្មវិធីខាងលើនេះ ទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល តែប្រមាណ៥០០ដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់ការសម្ដែងពីម៉ោង៩យប់ ដល់ម៉ោង១២យប់។ នាយចង្រិត បញ្ជាក់បន្ថែម៖«លំបាក ខែនេះភ្លៀងខ្លាំង ជួនថ្ងៃខ្លះភ្លៀងពេញ១ថ្ងៃ ក៏មិនបានសម្ដែង ហើយក៏មិនបានប្រាក់ដែរ គ្រាន់តែគេឱ្យថ្លៃសាំង២០ម៉ឺនរៀល។ បើទៅសម្ដែងក្នុងពិធីបុណ្យ ទោះមិនបានសម្ដែង ក៏គេគិតប្រាក់ឱ្យពេញដែរ។ ប៉ុន្តែសម្ដែងជាលក្ខណៈក្នុងកម្មវិធីតន្ត្រី ឬការផ្សព្វផ្សាយលក់ផលិតផលបែបនេះ គេមិនឱ្យប្រាក់ទេ បើយើងអត់បានសម្ដែង។ មិនបានប្រាក់ តួមិនតវ៉ាទេ ព្រោះបានប្រាប់តួរួចហើយ មុនពេលមកសម្ដែង»។ សម្រាប់ក្រុមល្ខោន រស្មីអប្សរា ក្នុងមួយយប់យកថ្លៃចន្លោះពី ១,៧០០-៣,០០០ដុល្លារ អាស្រ័យលើទីតាំងជិតឬឆ្ងាយ។ ក្រុមនេះចេញសម្ដែងម្ដង ត្រូវចំណាយតួសម្ដែង ពី២៨ទៅ៣០នាក់ ហើយបើបូកទាំងក្រុមការងារបច្ចេកទេសទៀត សរុបទាំងអស់មានចំនួន៤៨នាក់។ ចំពោះការចេញសម្ដែងម្ដងៗ លោក ម៉ី សុឃឿន ថាក្រុមអ្នកសិល្បៈជួបភាពកម្សត់ទៅលើការស្នាក់នៅ និងការទទួលទានអាហារ ចៀសមិនផុតឡើយ។ សម្ដែងពេលយប់ ហើយពេលថ្ងៃត្រូវចងអង្រឹង នៅក្រោមឆាក ឬក្រោមម្លប់ឈើ ឬសុំផ្ទះអ្នកស្រុកស្នាក់ ព្រោះពេលខ្លះ ការសម្ដែងធ្វើឡើងនៅកណ្ដាលស្រែ ឬនៅជិតវាលកប់សពជាដើម។ រូបទី៥) សិល្បការិនីក្នុងក្រុមល្ខោនបាសាក់ រស្មីអប្សរា ប្រចាំខេត្តត្បូងឃ្មុំ «ការដែលយើងទៅបោះទីតាំងសម្រាក យើងមិនបានវេចខ្ចប់ផ្ទះសម្បែង ទៅជាមួយទេ គឺយើងទៅក្នុងលក្ខណៈមួយខ្លួនយើង ដូច្នេះការហូបចុក ហើយនិងការដេកនៅ ត្រូវតែកម្សត់។ ជួនកាលគេឱ្យយើងបោះទីតាំងលេង នៅក្បែរផ្នូរខ្មោច។ ពេលយើងសម្ដែងយប់ចប់ ពេលថ្ងៃយើងចងអង្រឹងដេកក្រោមរោង អ្នកខ្លះរកម្លប់ឈើសម្រាកទៅ។ អ្នកខ្លះក៏សុំផ្ទះអ្នកស្រុកស្នាក់នៅ»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក សុឃឿន។ ចំពោះក្រុមល្ខោនរបស់លោក អុល សំអាង វិញ ក្នុងមួយយប់លោកយកថ្លៃចន្លោះពី ៣,៥០០ដុល្លារទៅ៤,០០០ដុល្លារ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកថាការយកតម្លៃនេះ មិនមែនជាការកំណត់ដាច់ខាតឡើយ គឺអាស្រ័យលើមនោសញ្ចេតនាដែរ។ លោកអះអាងថា ជួនកាលពេលលោកចេញទៅសម្ដែងខេត្តឆ្ងាយៗ លោកយកតម្លៃទាបជាងនៅរាជធានីភ្នំពេញក៏មានដែរ ព្រោះលោកមើលទៅលើសេដ្ឋកិច្ចរបស់អ្នកភូមិ។ លោក សំអាង អះអាង៖«អ្នកនៅតាមខេត្តគាត់ស្រឡាញ់ល្ខោនរបស់យើង ប្រសិនយើងយកថ្លៃពេក គាត់អត់មានប្រាក់ជួល។ អ្នកខ្លះគាត់រៃប្រាក់គ្នាតាមភូមិ ដើម្បីបានល្ខោនយើងទៅមើល។ ប៉ុន្តែនៅរាជធានី ភាគច្រើនគាត់មានលទ្ធភាពខ្ពស់ ដូច្នេះយើងក៏យកថ្លៃទៅតាមនោះដែរ។ កន្លែងខ្លះទៀត យើងយកតម្លៃពីគាត់តែ ៣,៥០០ទេ យើងនិយាយថ្លៃត្រូវគ្នាហើយ ប៉ុន្តែពេលទៅដល់ គាត់ឧបត្ថម្ភបាយ គាត់ឧបត្ថម្ភក្រៅផ្សេងៗទៀត ជួនដល់៥,០០០ក៏មានដែរ ដោយសារគាត់ពេញចិត្តក្រុមយើង ឬគាត់ពេញចិត្តតួឯកអីអ៊ីចឹងណា»។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មានការត្អូញត្អែរកន្លងមកថា ល្ខោនបាសាក់ពុំសូវមានការគាំទ្រ ពីសាធារណជនដែរ។ នៅអត្ថបទបន្ទាប់ សារព័ត៌មានថ្មីៗ និងបង្ហាញពីមូលហេតុ ដែលនាំឱ្យមានការមិនគាំទ្រល្ខោនបាសាក់ ផ្អែកលើចំណុចមួយចំនួន៕ រូបទី៦) ក្រុមល្ខោនលោក អុល សំអាង	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមល្ខោនបាសាក់ ប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តតាកែវ និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង សុទ្ធតែអះអាងថា សិល្បៈល្ខោនបាសាក់ នៅតែមានការគាំទ្រខ្លាំងពីមហាជន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ប្រធានក្រុមល្ខោនទាំងនោះ អះអាងដូចគ្នាថា ទទួលបានការអញ្ជើញឱ្យទៅសម្ដែង នៅតាមទីតាំងផ្សេងៗគ្នា សឹងទូទាំងប្រទេស ហើយទស្សនិកជន ក៏ទៅទស្សនាល្ខោនបាសាក់ យ៉ាងច្រើនកុះករផង។
ខ្សែប្រយុទ្ធកាមេរូន Befolo Mbarga Jean Marie Privat របស់ក្លិបបាល់ទាត់អាស៊ីអឺរ៉ុប បានឡើងទៅឈរកំពូលតារាងអ្នករកគ្រាប់បានច្រើនជាងគេជាបណ្តោះអាសន្ន ក្រោយ៩ប្រកួតរូបគេសម្រេចបាន១៣គ្រាប់។ ការឡើងឈរលើខ្សែប្រយុទ្ធរបស់បឹងកេត Oiboh Julius និង Maycon ដែលរកបានម្នាក់៨គ្រាប់នេះ បន្ទាប់ពីខ្សែប្រយុទ្ធកាមេរូនរូបនេះ រកបាន៦គ្រាប់ម្នាក់ឯងក្នុងជំនួបអាស៊ីអឺរ៉ុបយកឈ្នះវេស្ទើនភ្នំពេញ ៦-១ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨។ ជ័យជម្នះនេះ បានជួយឲ្យក្រុមអាស៊ីអឺរ៉ុបរំកិលចំណាត់ថ្នាក់ពីលេខ៩ឡើងទៅឈរលេខ៧ក្នុងសប្តាហ៍ទី៩នៃពានរង្វាន់បាល់ទាត់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេបូឌានលីគ ដោយមាន១២ពិន្ទុ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ជួយឲ្យក្រុមនេះរក្សាគម្លាតកាន់តែឆ្ងាយពីតំបត់ក្រហម ដែលត្រូវកាត់ចេញពីក្របខណ្ឌកំពូលទៀតផង។ នាការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋានអាស៊ីអឺរ៉ុប កីឡាករ Privat បានសម្រេចគ្រាប់បាល់នាំមុខ ១-០ សម្រាប់ម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីអឺរ៉ុបនៅត្រឹម១នាទីដំបូងនៃតង់ទី១។ បន្ទាប់មកខ្សែប្រយុទ្ធកាមេរូនរូបនេះ សម្រេចបាន៥គ្រាប់បន្ថែមជាបន្តបន្ទាប់នៅនាទីទី២៩, ៣៩, ៥៩, ៦៣ និង៧៣ មុនកីឡាករ សឿង បញ្ញា សម្រេចគ្រាប់បាល់តាមពីក្រោយ ៦-១ នៅនាទីទី៧៨ ហើយក៏ជាគ្រាប់បាល់ចុងក្រោយផងដែរ។ នាការប្រកួតនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ ក្រុមណាហ្គាវើលបានយកឈ្នះអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិក្នុងលទ្ធផល ៤-២ ដើម្បីបន្តឈរលេខរៀងទី២បណ្តោះអាសន្នក្នុងសប្តាហ៍ទី៩មាន២២ពិន្ទុ ដោយក្រោមក្រុមកំពូលតារាងបឹងកេត តែ១ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ។ កីឡាករ Zogbe Gbayoro Anderson សម្រេចគ្រាប់បាល់នាំមុខ ១-០ សម្រាប់ណាហ្គាវើលនៅ២០នាទីដំបូងនៃតង់ទី១ មុនកីឡាករ Bisan George បន្ថែម១គ្រាប់ទៀតនៅ៨នាទីបន្ទាប់។ បន្ទាប់មកនៅនាទីទី៤៤ កីឡាករ Rhoda Matthew Kenneth រកគ្រាប់បាល់តាមពីក្រោយ ២-១ សម្រាប់ប៉ូលិស មុន សារី ម៉ាត់ណូរ៉ូទីន សម្រេចគ្រាប់ទី៣សម្រាប់ណាហ្គាវើលនៅនាទីទី៥០។ កីឡាករ អ៊ុល រ៉ាវី បានសម្រេចគ្រាប់ទី២សម្រាប់ប៉ូលិសនៅនាទីទី៦១ ដើម្បីតាមពីក្រោយក្នុងលទ្ធផល ៣-២ តែនៅនាទីទី៧៥ ខ្សែប្រយុទ្ធ Bisan George បានសម្រេចគ្រាប់ទី៤សម្រាប់ណាហ្គាវើល ដើម្បីនាំជ័យជម្នះ ៤-២។ ដោយឡែក នៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់ ម្ចាស់ផ្ទះក្រសួងការពារជាតិបានលត់ក្រុមអគ្គិសនីកម្ពុជាក្នុងលទ្ធផល ៤-០ ដើម្បីឡើងទៅឈរលេខរៀងទី៤ ដោយមាន១៥ពិន្ទុ។ ជ័យជម្នះនេះ សម្រេចដោយកីឡាករ ភួង សុខសាណា ពីរគ្រាប់ និងរួមចំណែកម្នាក់១គ្រាប់ដោយ រ៉ឹង ប៊ុនហៀង និង Na Hyosung។ សម្រាប់សប្តាហ៍ទី៩នេះ បឹងកេតឈរកំពូលតារាងមាន២៣ពិន្ទុ, ណាហ្គាវើលឈរលេខ២មាន២២ពិន្ទុ, វិសាខាឈរលេខ៣មាន១៩ពិន្ទុ, ក្រសួងការពារជាតិឈរលេខ៤មាន១៥ពិន្ទុ, ភ្នំពេញក្រោនឈរលេខ៥មាន១៤ពិន្ទុ, ប៉ូលិសឈរលេខ៦មាន១៤ពិន្ទុ, អាស៊ីអឺរ៉ុបឈរលេខ៧មាន១២ពិន្ទុ, ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងឈរលេខ៨មាន១១ពិន្ទុ, អង្គរថាយហ្គឺរឈរលេខ៩មាន១១ពិន្ទុ, សូលទីឡូអង្គរឈរលេខ១០មាន៨ពិន្ទុ, អគ្គិសនីកម្ពុជាឈរលេខ១១មាន៤ពិន្ទុ និងវេស្ទើនភ្នំពេញឈរបាតតារាងគ្មាន១ពិន្ទុ៕	ខ្សែប្រយុទ្ធកាមេរូន Befolo Mbarga Jean Marie Privat សម្រេចបាន៦គ្រាប់ម្នាក់ឯងក្នុងជ័យជម្នះ ៦-១ របស់អាស៊ីអឺរ៉ុបលើវេស្ទើនភ្នំពេញ នាការប្រកួតពានរង្វាន់បាល់ទាត់ក្របខណ្ឌកំពូលកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨។ ៦គ្រាប់នេះជួយឲ្យ Privat ឡើងទៅឈរកំពូលតារាងអ្នករកគ្រាប់បាល់បានច្រើនជាងគេ។ សម្រាប់ការប្រកួតកាលពីថ្ងៃអាទិត្យនោះដែរ ណាហ្គាវើលបានយកឈ្នះអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ៤-២ រីឯក្រសួងការពារជាតិលត់អគ្គិសនីកម្ពុជា ៤-០។
ខណៈមានប្រជាជនប្រមាណ១,៤ពាន់លាននាក់ ចិនមានភាសាប្រមាណ៣០២ប្រភេទដែលកំពុងប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេស។ អ្នកភាសាវិទ្យាបានបែងចែកភាសាប្រើប្រាស់នៅចិនជាក្រុមភាសាសំខាន់ៗចំនួនពី ៨ទៅ១០ដោយក្រុមនីមួយៗមានភាសារងជាច្រើនប្រភេទទៀត។ បើទោះបីជាមានភាសាច្រើនប្រភេទ ភាសាដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនបំផុតគឺភាសាចិនស្ដង់ដា (Standard Chinese) ដែលផ្អែកលើភាសាកុកងឺ (Mandarin)។ ប្រមាណ៩២ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនសរុប អាចប្រើប្រាស់ភាសាចិនស្ដង់ដានេះ។ ក្រៅពីចិនកុកងឺ ប្រជាជនចិនក៏ប្រើប្រាស់ភាសាកាតាំង, ព័រទុយហ្គាល់ (នៅម៉ាកាវ), ភាសាអង់គ្លេស, ភាសាម៉ុងហ្គោលី, ភាសា Haix, ភាសា Bayingolin, ភាសា Bortala, ភាសាកូរ៉េទីបេ, ភាសាវីហ្គ័រ, ភាសា Zhuang, ភាសាកាហ្សាក់ស្ថាន, និងភាសាយី។ ភាសាចិនប្រមាណ ៣០២ ប្រភេទនេះត្រូវបានចែងចែកចេញជាក្រុមផ្សេងៗ ដូចជា កុកងឺ, វូ(WU), មីន(MIN), ស៊ាង(XIANG), ហ្កាន(GAN), ហាក់កា(HAKKA) និង YUE ខណៈភាសាមួយចំនួនទៀតនៅមិនទាន់បែងចែកបានក្តី។ ក្រុមភាសាដែលបានបែងចែកនៅចិនមាន៖ ១. ភាសាចិនកុកងឺ - ភាសាដែលនិយាយច្រើនជាងគេ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាភាសាចិននៅតំបន់ភាគខាងជើង។ ២. ភាសា Wu ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ភាគច្រើននៅសៀងហៃ។ ៣. ភាសា Yue ឬចិនកាតាំង ជាភាសាតំបន់ប្រើប្រាស់ភាគច្រើននៅតំបន់ភាគខាងត្បូងប្រទេសដូចជានៅហុងកុងជាដើម។ ៤. ភាសា Xiang៖ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ភាគច្រើននៅខេត្ត Huan ភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន។ ៥. ក្រុមភាសា Min៖ ជាភាសានិយាយភាគច្រើននៅក្នុងខេត្ត Fujian ក៏ដូចជាតៃវ៉ាន់ផងដែរ។ ៦. ក្រុមភាសា Gan៖ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ភាគច្រើននៅក្នុងខេត្តជាច្រើន រួមទាំង Jiangxi និង Fujian ។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ភាសាKan ។ ៧. ក្រុមភាសា Hakka៖ ត្រូវបានគេនិយាយជាភាគច្រើននៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល ហើយមានគ្រាមភាសាចំនួន ១៣ ផ្សេងគ្នាក្នុងក្រុមតែមួយនេះ៕	ភាសាជាប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង រួមបញ្ចូលទាំងការនិយាយ និងការសរសេរដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រាស្រ័យទាក់ទងរវាងប្រជាជននៃប្រទេសឬតំបន់ណាមួយ។ ជាទូទៅ ប្រទេសនិងតំបន់ផ្សេងៗគ្នាលើពិភពលោកតែងបានប្រើប្រាស់ភាសាខុសៗគ្នាក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង។ ខណៈភាសាអាចប្រែប្រួលទៅតាមតំបន់ ប្រទេសខ្លះមានភាសាប្រើប្រាស់ជាច្រើនប្រភេទរួមទាំងប្រទេសចិនផង។
ក្នុងពិធីបិទវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលអាជ្ញាកណ្ដាល និងមន្ដ្រីបច្ចេកទេសថ្នាក់ជាតិ ឆ្នាំ២០២៤ នាថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក លោក សរ សិទ្ធិ បាននិយាយថា រយៈពេល២ឆ្នាំ ចុងក្រោយនេះ កីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជា អភិវឌ្ឍយឺត ជាពិសេសផ្នែកកីឡាការិនី។ ដូច្នេះហើយ ប្រធានសហព័ន្ធរូបនេះ ជម្រុញឲ្យអត្ដពលិក ទាំងអស់ប្រឹងប្រែងឡើងវិញ ហើយត្រូវមានគោលដៅ និងការតាំងចិត្តច្បាស់លាស់ បើមិនប្រឹងប្រែងបន្ថែមដោយខ្លួនឯងទេ អត្ដពលិក នឹងមិនអាចខ្លាំងឡើយ ទោះជាពួកគេ ហ្វឹកហាត់ជាមួយគ្រូ ដែលល្អដាច់គេក៏ដោយ។ លោក សរ សិទ្ធិ បាននិយាយថា៖«ខ្ញុំ ឃើញថាសូហ្វតិន្នីសយើង មានការវិវឌ្ឍតិចណាស់ បើធៀបទៅនិងពេលវេលា ទាំងការវិវឌ្ឍកីឡាករយើង។ កីឡាករយើង ខ្ញុំឃើញលេងមានការស្ទុះខាងផ្នែកបុរសខ្លះ ប៉ុន្ដែខាងផ្នែកនារី ទៅមុខយឺតណាស់។ អ៊ីចឹងហើយ ទាមទារឲ្យយើង ព្យាយាមឲ្យមែនទែន។ ការហ្វឹកហាត់នេះ យើងត្រូវមានគោលដៅច្បាស់លាស់ ហើយត្រូវដើរទន្ទឹមគ្នាជាមួយចំណេះដឹងបច្ចេកទេស បូករួមជាមួយភាពក្លាហានរបស់យើង។ ទោះគ្រូធ្លាក់ពីលើមេឃទៀត ក៏រៀនមិនចេះដែរ បើមិនប្រឹងដោយខ្លួនឯង យើងបាននៅត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងទេ។»។ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីស ចាត់ទុកថាវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ មានសារសំខាន់ ដោយសារតែជាការដុសខាត និងផ្ដល់នូវចំណេះដឹង ទៅដល់មន្ដ្រីបច្ចេកទេស និងអាជ្ញាកណ្ដាល ឲ្យមានកម្រិតនិងស្ដង់ដារ សម្រាប់ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតនានា។ សហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីស តែងតែបើកវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលមន្ដ្រីបច្ចេកទេស និងអាជ្ញាកណ្ដាល ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលអាជ្ញាកណ្ដាល និងមន្ដ្រីបច្ចេកទេស ថ្នាក់ជាតិ ត្រូវបានធ្វើចាប់ពីថ្ងៃទី៣-៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅអាគារមជ្ឍមណ្ឌលកីឡា ក្នុងពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក ដោយមានសិក្ខាកាមចូលរួម ២៦នាក់ ក្នុងនោះស្ដ្រីមាន ៤នាក់៕	កីឡាករ-កីឡាការិនី នឹងមិនមានសមត្ថភាពខ្លាំងទេ បើគ្មានឆន្ទៈ វិន័យ និងស្មារតីហ្វឹកហាត់បន្ថែមដោយខ្លួនឯង ហើយបន្ទោសទៅលើគ្រូបង្វឹក និងមនុស្សជុំវិញខ្លួន នៅពេលបរាជ័យ។ លោក សរ សិទ្ធិ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជា ទូន្មានទៅកាន់អត្តពលិកដូច្នេះ ក្នុងពិធីបិទវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលអាជ្ញាកណ្ដាល និងមន្ដ្រីបច្ចេកទេសថ្នាក់ជាតិ ឆ្នាំ២០២៤ នាថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។
១. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើស្រស់លើស្បែកដែលមានបញ្ហា និងរងចាំសម្រាប់រយៈពេលប្រហែល ៣០នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកធម្មតា។ អនុវត្តឱ្យបាន ២ដងក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់រយៈពេល ២សប្តាហ៍ អ្នកនឹងសម្គាល់ឃើញនូវលទ្ធផលល្អប្រសើរ។ ២. រមៀត អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយម្សៅរមៀត ១ស្លាបព្រាបាយជាមួយទឹកម្នាស់ស្រស់បន្តិច។ កូរឱ្យសព្វ ក្លាយជាល្បាយខាប់ៗ។ លាបម៉ាស្សាល្បាយលើស្បែកមុខនិងក។ រងចាំរហូតដល់ស្ងួត សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ។ ៣. យ៉ាអួរ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបម៉ាស្សាយ៉ាអួរសុទ្ធលើស្បែក និងរងចាំសម្រាប់រយៈពេលពី ២ ទៅ ៣នាទី។ លាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ និងអនុវត្តជាប្រចាំសម្រាប់រយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍អ្នកនឹងសម្គាល់ឃើញភាពខុសប្លែក។ អ្នកក៏អាចលាយយ៉ាអួរសុទ្ធ ១ស្លាបព្រាបាយ ជាមួយទឹកឃ្មុំកន្លះស្លាបព្រាបាយឱ្យក្លាយជាល្បាយខាប់ៗ សឹមលាបម៉ាស្សាលើស្បែក និងរងចាំសម្រាប់រយៈពេលពី ១៥ ទៅ ២០ នាទីមុននឹងលាងចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ។ ៤. ក្រូច អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយទឹកក្រូចច្របាច់ស្រស់ ២ស្លាបព្រាបាយជាមួយរមៀតម៉ដ្ឋ ១ចិប។ កូរឱ្យសព្វ សឹមលាបម៉ាស្សាល្បាយលើស្បែក។ រងចាំសម្រាប់រយៈពេលពី ២០ ទៅ ៣០នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញ។ ៥. ចេកទុំ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយចេកទុំជោរជាមួយទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ឱ្យក្លាយជាល្បាយខាប់ៗ។ លាបម៉ាស្សាល្បាយលើស្បែក និងទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ១០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញ។ អនុវត្តឱ្យបាន ២ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ កំណត់សម្គាល់៖ នេះជាអត្ថបទស្រាវជ្រាវដែលមានបំណងផ្តល់ជូននូវព័ត៌មាន និងចែករំលែកចំណេះដឹង មិនមែនសម្រាប់ជំនួសឱ្យការព្យាបាលដោយគ្រូពេទ្យជំនាញតែម្ដងឡើយ។ វេបសាយសុខភាព Health.com.kh សូមមិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការព្យាបាលដោយខ្លួនឯងតាមអត្ថបទខាងលើនោះទេ។ ក្នុងករណីមានបញ្ហាសុខភាព ឬការសង្ស័យពាក់ព័ន្ធណាមួយ សូមធ្វើការណាត់ជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីទទួលការពិនិត្យនិងព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវទើបប្រសើរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	នរណាៗក៏ចង់បានស្បែករលោងស្រស់ថ្លាស្អាតដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាកត្តាមួយចំនួនដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ពុល ភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ និងរបបអាហារគ្មានសុខភាពល្អជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើសុខភាពស្បែក។ ប៉ុន្តែកុំបារម្ភ! ថ្ងៃនេះវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយៗដែលជួយបង្កើនភាពស្រស់ថ្លានៃស្បែកតាមបែបធម្មជាតិ ៖
តួកគីបានដាក់សំណើទិញយន្តហោះចម្បាំង F-16 ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ២០២១ ពីរឆ្នាំបន្ទាប់ពីអាម៉េរិកបានបណ្តេញ ប្រទេសមួយនេះចេញពីកម្មវិធីយន្តហោះចម្បាំង F-35 ជំនាន់ទី ៥ ជុំវិញការទិញប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលរុស្ស៊ី។ ក្រោយពន្យារពេលចរចាជាបន្តបន្ទាប់ រយៈពេលជិត ២ ឆ្នាំជាងមកនេះ ទីបំផុតរដ្ឋបាលអាម៉េរិកបានយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងទិញF-16 បន្ទាប់ពីការសម្រេចចិត្តរបស់តួកគីលើសមាជិកភាពរបស់ស៊ុយអែតចូលអង្គការណាតូ។ ការសម្រេចនេះត្រូវបានរំពឹងថាជាដំណាក់កាលចុងក្រោយ ដោយសភាអាម៉េរិកមិនបានរារាំង ការអនុម័តនៃការលក់ក្នុងរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃ គិតចាប់ពីដើមខែកុម្ភៈមក។ «ក្រសួងរបស់យើងបានទទួលសេចក្តីព្រាងសំណើរបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀង យកដែលផ្ញើដោយ អាម៉េរិកសម្រាប់ការលក់ Block-70 F-16 ថ្មីចំនួន ៤០ គ្រឿង គ្រឿងបរិក្ខារចំនួន៧៩ គ្រាប់កាំភ្លើង និងឧបករណ៍ផ្សេងៗ»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិតួកគី ឧត្តមនាវីទោ លោក Zeki Akturk បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះរួចបន្តថា ពួកគេបានចាប់ផ្តើមការពិនិត្យ និងវាយតម្លៃដែលចាំបាច់។ បន្ទាប់ពីការពិនិត្យឡើងវិញរបស់តួកគីលើសំណើព្រាងខាងលើ មន្ត្រីនៃប្រទេសទាំងពីររំពឹង នឹងជួបប្រជុំគ្នា ដើម្បីបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។ គួរបញ្ជាក់ថា តួកគីជាប្រតិបត្តិករដ៏ធំបំផុតមួយនៃយន្តហោះចម្បាំង F-16 ជាមួយនឹងកង នាវារបស់ខ្លួនដែលបង្កើតឡើងដោយម៉ូដែលចាស់ៗ Block 30 40 និង 50 ជាង ២០០ គ្រឿង។ បន្ទាប់ពីបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីតួគី លោក Tayyip Erdogan និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក Hakan Fidan សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាម៉េរិក លោក Chris Murphy លើកឡើងនៅសប្តាហ៍មុនថា ទំនាក់ទំនងរវាងសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូទាំងពីរ បានទទួលនូវសន្ទុះយ៉ាងសំខាន់ដែល ពួកគេអាចទទួលចាប់យកឱកាស ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍៕	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិតួកគី នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកុម្ភៈ បានលើកឡើងថា អាម៉េរិកបានផ្ញើលិខិតព្រាងសំណើបង្កើតកុងត្រា ទាក់ទងនឹងការទិញយន្តហោះចម្បាំង Block-70 F-16 និងគ្រឿងបរិក្ខារ។
នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧នេះ ឯកឧត្តម កឹម សុខា ក្នុងនាមជាប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានចេញសារលិខិតមួយ ដើម្បីចូលរួមអបអរសាទរទិវាសិទ្ធិនារីអន្តរជាតិ។ តាមរយៈសារលិខិតនោះ ឯកឧត្តម កឹម សុខា ហាក់មានមោទនភាពចំពោះគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលបានផ្តល់តួនាទីជាច្រើន និងសំខាន់ៗ ដល់ស្ត្រី។ ឯកឧត្តម កឹម សុខា បានលើកករណីរបស់លោកស្រី មូរ សុខហួរ ដែលទើបតែទទួលបានតំណែងជាអនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ មកធ្វើជាទឡ្ហីករណ៍ នៅក្នុងសារលិខិតរបស់ខ្លួន។ ប្រធានបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បានវាយតម្លៃថា សម្រាប់តួនាទីកំពូលបែបនេះ គណបក្សដទៃ កម្រនឹងផ្តល់ឲ្យស្ត្រីណាស់។ ឯកឧត្តម កឹម សុខា បានសរសេរក្នុងសារលិខិតនោះថា៖«គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានផ្តល់តួនាទីដល់ស្ត្រីក្នុងការដឹកនាំគណបក្សថ្នាក់កំពូល ជាអនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ បើប្រៀបធៀបទៅគណបក្សដទៃទៀតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កម្រមានគណបក្សណា ដែលផ្តល់តួនាទីដ៏សំខាន់នេះ ដល់ស្ត្រីដូច្នេះឡើយ»។ ក្រៅពីលើកគុណសម្បត្តិខាងលើហើយ ឯកឧត្តម កឹម សុខា ថែមទាំងបញ្ជាក់ថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏បានដាក់ស្ត្រីនិងយុវនារី ជាច្រើនរូប ទៅក្នុងបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ ផងដែរ។ ដោយឡែក លោក សម រង្ស៊ី អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងតែរស់នៅឯបរទេស បានបង្ហោះវីដេអូឃ្លីបលើទំព័រហ្វេសប៊ុក ដើម្បីអបអរសាទរទិវាសិទ្ធិនារីអន្តរជាតិ លើកទី១០៦។ តាមរយៈវីដេអូឃ្លីបនោះ លោក សម រង្ស៊ី បាននិយាយថា ដើម្បីឲ្យមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរពេញមួយជីវិត ស្រី្ត ត្រូវមានឯករាជ្យផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ លោក បន្ថែមថា ដើម្បីមានឯករាជ្យផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ស្ត្រីគ្រប់រូប ត្រូវមានការងារត្រឹមត្រូវនិងច្បាស់លាស់ ដែលអាចផ្តល់ប្រាក់ចំណូលសមរម្យដល់ពួកគេ សម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត។ លោក និយាយដូច្នេះថា៖«ដើម្បីសម្រេចគោលដៅនេះបាន ដែលអាចឲ្យស្ត្រីមានការងារត្រឹមត្រូវ ការងារសមរម្យ ការងារថ្លៃថ្នូរមួយជីវិត យើងត្រូវតែរៀបចំប្រព័ន្ធអប់រំ និងប្រព័ន្ធបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈជូនដល់យុវជនខ្មែរ ជាពិសេសស្ត្រី»។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី៨ មីនានេះ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានរៀបចំកម្មវិធីមួយ ដែលមានឈ្មោះថា «រយពាន់ពន្លឺដើម្បីស្ត្រី» ដើម្បីអបអរទិវាសិទ្ធិនារីអន្តរជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងទិវាសិទ្ធិនារីអន្តរជាតិ ឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រួមទាំងលោក សម រង្ស៊ី ដែលជាអតីតប្រធានបក្សប្រឆាំងមួយនេះ បានចេញមុខលើកតម្កើនតម្លៃស្ត្រី។ ឯកឧត្តម កឹម សុខា សរសើរគណបក្សខ្លួនថា បានផ្តល់តួនាទីសំខាន់ៗជាច្រើន ដល់ស្ត្រី។
តួកគី អង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយនៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា នាទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលដើម្បីបើកផ្លូវនាំធញ្ញជាតិចេញពីកំពង់ផែអ៊ុយក្រែនចំនួនបីឡើងវិញ បន្ទាប់ពីត្រូវបានជាប់គាំងដោយសារសង្រ្គាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន។ មជ្ឈមណ្ឌលសម្របសម្រួលរួមដែលមានតំណាងមកពីប្រទេសទាំងបីនៅទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យមើលការដឹកជញ្ជូននោះក៏ត្រូវបានសម្ពោធឡើងនៅចុងខែកក្កដា។ មកទល់ពេលនេះ នាវាជាង១៦០គ្រឿងបានដឹកធញ្ញជាតិជាង៣លានតោនបានដឹកទៅកាន់ពិភពលោកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតស្បៀងហើយ។ «ជាលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងរបស់យើងជាមួយអគ្គលេខាធិការ UN លោក អាន់តូនីញូ ហ្គូតេរ៉េស យើងបានធ្វើឱ្យប្រាកដថា ធញ្ញជាតិអ៊ុយក្រែនទៅដល់ពិភពលោកតាមរយៈសមុទ្រខ្មៅ»។ ប្រធានាធិបតីតួកគី តៃយីប អ៊ែរដូហ្កាន់ថ្លែងបែបនេះនៅមហាសន្និបាតដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះដែលសំខាន់ដើម្បីរក្សាការផ្គត់ផ្គង់ធញ្ញជាតិសកលគឺជាសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយរបស់ UN ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ។ បើតាមលោកអ៊ែរដូហ្កាន់ តួកគីនឹងបន្តកិច្ចប្រឹងប្រែងបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនជាមួយកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដោយផ្អែកលើឯករាជ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន។ មេដឹកនាំតួកគីរូបនេះក៏បានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិគាំទ្រដោយស្មោះចំពោះកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុងអង់ការ៉ាក្នុងការនាំយកសន្តិភាពយូរអង្វែងរវាងក្រុងមូស្គូ និងក្រុងកៀវផងដែរ៕	ថ្លែងនៅសម័យប្រជុំលើកទី៧៧នៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) ប្រធានាធិបតីតួកគី តៃយីប អ៊ែរដូហ្កាន់ លើកឡើងនៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញាថា កិច្ចព្រមព្រៀងនាំធញ្ញជាតិចេញពីអ៊ុយក្រែន ជាសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយរបស់UN ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ ជាភាគីមួយសម្របសម្រួលកិច្ចព្រមព្រៀងនាំធញ្ញជាតិនេះ ប្រធានាធិបតីតួកគីរូបនេះក៏បានជំរុញឱ្យពិភពលោកគាំទ្រកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់តួកគីក្នុងការស្វែងរកសន្តិភាពរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនផងដែរ។
ថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ជាថ្ងៃទីដំបូងនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅអេហ្ស៊ីប ដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ និងជាម៉ូយអាវុធដ៏ធំរបស់បារាំងផង។ លោក ម៉ាក្រុង នឹងជួបជាមួយសមភាគីអេហ្ស៊ីប អាប់ឌែល ហ្វាតា អាល់ស៊ីស៊ី នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា និងធ្វើជាសាក្សីលើចុះហត្ថលេខាកិច្ចព្រមព្រៀងប្រមាណ៣០ ដែលមានតម្លៃរាប់រយលានដុល្លារលើវិស័យថាមពល ដឹកជញ្ជូន សុខាភិបាល និងកសិកម្ម។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ម៉ាក្រុង ពេលនេះ ក៏ប្រឈមមុខការរិះគន់ចំពោះរដ្ឋាភិបាលបារាំង ដែលចុះហត្ថលេខាលើការរកស៊ីជាមួយប្រទេសដែលមានកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្សមិនល្អ។ ក្រុមប្រឆាំងបានរិះគន់លោក អាល់ស៊ីស៊ី ថាបានបង្ក្រាបរាល់សំឡេងប្រឆាំងទាំងអស់មានទាំងការចាប់សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកសារព័ត៌មានដាក់គុកផង។ ប៉ុន្តែអ្នកគាំទ្រលោក ស៊ីស៊ី វិញជឿថា ចំណាត់ការខ្លាំងបែបនេះ ជារឿងចាំបាច់ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពប្រទេសដែលងើបពីបដិវត្តន៍ពណ៌។ លោក ម៉ាក្រុង វិញក៏ចាត់ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅអេហ្ស៊ីបមានលក្ខណៈមិនល្អដែរក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ស៊ីស៊ី និងថា ស្ថានភាពសព្វថ្ងៃយ៉ាប់យ៉ឺនជាងស្ថានភាពក្រោមការដឹកនាំរបស់អតីតមេដឹកផ្ដាច់ការ ហូស្នី មូបារ៉ាក់ ទៅទៀត។ ក្នុងថ្ងៃទីមួយនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ប្រធានាធិបតីបារាំងនិយាយថា លោកនឹងជជែកពីបញ្ហាក្ដៅនេះជាមួយមេដឹកនាំអេហ្ស៊ីបដោយបើកចំហជាងមុន ព្រោះវាក៏ជាផលប្រយោជន៍របស់អេហ្ស៊ីបដែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ម៉ាក្រុង បន្តថា ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន មិនមែនមានតែគូប្រជែងនយោបាយឡើយដែលត្រូវជាប់ពន្ធនាគារនោះ សូម្បីតែសកម្មជនប្រជាធិបតេយ្យដែលមិនមែនជាការគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពប្រទេសសោះនោះ ក៏ត្រូវជាប់គុកដូចគ្នាតួយ៉ាងអ្នកកាសែត ក៏ដូចជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាផង។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក ម៉ាក្រុង ក៏ឆ្លៀតបញ្ជាក់ជំហរគោរពអធិបតេយ្យ និងស្ថិរភាពរបស់អេហ្ស៊ីបដែរ។ ទោះជាបារម្ភពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សរបស់អេហ្ស៊ីបក្ដី ក្នុងភ្នែកបារាំង អេហ្ស៊ីបដែលជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនជាងគេរបស់ពិភពអារ៉ាប់ ជាទីតាំងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ និងជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួនផង។ អេហ្ស៊ីប ជាទីផ្សារអាវុធរបស់បារាំង ដោយបានទិញយន្តហោះចម្បាំង នាវាចម្បាំង និងផ្កាយរណបយោធាតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារទៀត។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ អេហ្ស៊ីបក៏ទិញយន្តហោះចម្បាំង Rafale និងនាវាចម្បាំងពីបារាំងក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ដល់ទៅ៥,២ពាន់លានដុល្លារឯណោះ៕	ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា បានទៅដល់ទឹកដីអេហ្ស៊ីបដើម្បីធ្វើទស្សនកិច្ចបីថ្ងៃ។ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មខ្ទង់រយលានដុល្លារ នឹងត្រូវចុះហត្ថលេខាអំឡុងទស្សនកិច្ចនេះ។ ប៉ុន្តែលោក ម៉ាក្រុង ក៏ប្រឈមមុខពាក្យរិះគន់ដែរ ដ្បិតគិតគូរខ្លាំងពេកលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ហើយមិនសូវនិយាយអ្វីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សដ៏យ៉ាប់យ៉ឺនរបស់អេហ្ស៊ីប។ មេដឹកនាំបារាំងសន្យាថា នឹងនិយាយពីសិទ្ធិមនុស្សនេះដោយបើកចំហកាន់តែខ្លាំង។
«អ្វីដែលហាម បានបញ្ជាក់រួចហើយ។ ក្រៅពីនេះ មិនមានការហាមទៀតទេ»។ លោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់យ៉ាងខ្លីបែបនេះ មកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ។ ករណីនេះ មាន័យថា រោងភាពយន្ត អាជីវកម្មកម្សាន្តមួយចំនួន អាចដំណើរការឡើងវិញ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សាលារាជធានីភ្នំពេញ នៅតែបន្តរឹតត្បឹតការជួបជុំជាលក្ខណៈឯកជនដែលមានមនុស្សចូលរួមលើស៥០នាក់ ដោយលើកលែងករណីចាំបាច់មួយចំនួន។ បន្ថែមពីលើនេះ បណ្ណ ឬ លិខិតបញ្ជាក់ការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ក្លាយជាតម្រូវការដ៏ចាំបាច់ដែលត្រូវដាក់តាមខ្លួន។ ក្នុងករណីមិនអនុវត្តតាមការណែនាំ គណៈគ្រប់គ្រង ឬម្ចាស់ទីតាំងនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការដកហូតអាជ្ញាបណ្ណ ឬលិខិតអនុញ្ញាត និងអាចឈានទៅបិទទាំងស្រុង។ នេះជាការក្រើនរំលឹករបស់លោកអភិបាលរាជធានី ឃួង ស្រេង ក្នុងសេចក្តីសម្រេចរបស់ខ្លួន៕	សាលារាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា នេះ បានចេញសេចក្តីសម្រេចបន្តអនុវត្តវិធានការរដ្ឋបាលរយៈពេល១៤ថ្ងៃ ពោលគឺរហូតដល់ថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា សម្រាប់អាជីវកម្មដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ រួមមានខារ៉ាអូខេ រង្គសាល និងឌីស្កូតែក ខណៈសកម្មភាពការងារ មុខរបរ ឬអាជីវកម្មក្រៅពីនេះ មិនមានការហាមប្រាមទៀតហើយ។
ញ៉ាំយឺតនៅពេលព្រឹក មនុស្សជាច្រើនឥឡូវនេះមានទម្លាប់ទទួលទានអាហារពេលព្រឹកយឺត។ ដោយមិនគិតពីជំនាញ អ្នកគ្រប់គ្នាដឹងថាការញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកយឺតនឹងប៉ះពាល់ដល់អាហារបន្ទាប់។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើអ្នកញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកនៅម៉ោង 9-10 ដល់ម៉ោងអាហារថ្ងៃត្រង់ រាងកាយមិនបានចំណាយថាមពលទាំងអស់ដែលវាបានផ្ទុកនោះទេ។ មានមនុស្សជាច្រើនដោយសារតែពួកគេញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកយឺត និងញ៉ាំឆ្អែត ដូច្នេះហើយពួកគេតែងតែរំលងអាហារថ្ងៃត្រង់។ អាស្រ័យលើលក្ខណៈនៃការងាររបស់អ្នក អ្នកអាចញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកនៅម៉ោង 6 ព្រឹក ម៉ោង 7 ឬ 7:30 ព្រឹក ប៉ុន្តែអ្នកមិនគួរញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកក្រោយម៉ោង 8 ឡើយ។ បរិភោគក្រុមអាហារគ្មានតុល្យភាព ដោយសារតែពេលព្រឹកមានកំណត់ មនុស្សជាច្រើនតែងតែរំលងអាហារ ហើយមិនយកចិត្តទុកដាក់លើតុល្យភាពនៃក្រុមសារធាតុ។ អ្នកខ្លះមិនញ៉ាំម្សៅប្រូតេអ៊ីនទេ ប៉ុន្តែញ៉ាំតែផ្លែឈើជាអាហារពេលព្រឹក។ អ្នកខ្លះគ្រាន់តែញ៉ាំធញ្ញជាតិដើម្បីបញ្ចប់អាហារ។ អ្នកខ្លះរើសយកស៊ុត ពោត ដំឡូង។ល។ អាហារពេលព្រឹកបែបនេះបានបន្តធ្វើដូចជាទម្លាប់។ នេះជាអ្វីដែលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ នៅពេលអាហារពេលព្រឹក អ្នកគួរតែញ៉ាំក្រុមឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់នៃសារធាតុ និងអាហារជាច្រើនប្រភេទដូចជា កាបូអ៊ីដ្រាត ខ្លាញ់ ប្រូតេអ៊ីន វីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែ។ តិចតួចណាស់ដែលបរិភោគបន្លែ ថ្វីត្បិតតែពេលនេះមនុស្សជាច្រើនបានដឹង និងយល់ពីតួនាទីរបស់អាហារពេលព្រឹកក៏ដោយ ក៏មនុស្សភាគច្រើននៅតែ«ខ្ជិល»ក្នុងការទទួលទានបន្លែ។ ដូចដែលបានណែនាំ បរិមាណបន្លែបៃតង និងផ្លែឈើទុំសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យគឺប្រហែល 400g/ថ្ងៃ ហើយបែងចែកទៅតាមអាហារសំខាន់ៗប្រចាំថ្ងៃ។ ពេលព្រឹកត្រូវប្រើបន្លែ១ចានស្មើនឹងបាយ១ចានដើម្បីញ៉ាំ។ ញ៉ាំប្រៃពេក យោងតាមការស្ទង់មតិរបស់វិទ្យាស្ថានអាហារូបត្ថម្ភ បរិមាណអំបិលក្នុងចានគុយទាវ (ភាគច្រើនក្នុងទឹក) គឺជិតនឹងតម្រូវការអំបិលពេញមួយថ្ងៃ។ ដូច្នេះហើយ ប្រសិនបើអ្នកញ៉ាំគុយទាវជាអាហារពេលព្រឹកហើយអ្នកបានហុតទឹកស៊ុតទាំងអស់ក្នុងចាន បូកបន្ថែមអំបិលក្នុងអាហារផ្សេងទៀត ហានិភ័យនៃការលើស គឺខ្លាំងណាស់។ គ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗដើម្បីជួយអ្នកបង្កើតអាហារពេលព្រឹកដែលមានសុខភាពល្អ អាហារពេលព្រឹកដែលមានសុខភាពល្អត្រូវតែរួមបញ្ចូលៈ -គ្រាប់ធញ្ញជាតិដូចជា នំបុ័ង ធញ្ញជាតិត្រជាក់ ឬក្តៅ នំទឹកឃ្មុំ នំម្សៅគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។ -ប្រូតេអ៊ីន៖ ស៊ុត សាច់គ្មានខ្លាញ់ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ។ -ទឹកដោះគោ និងផលិតផលទឹកដោះគោមានជាតិខ្លាញ់ទាប៖ ឧទាហរណ៍ ទឹកដោះគោជូរមានជាតិផ្អែម ឬទឹកដោះគោជូរ ឈីសមានជាតិខ្លាញ់ទាប។ -បន្លែ និងផ្លែឈើ៖ ផ្លែឈើស្រស់ បន្លែ ទឹកផ្លែឈើសុទ្ធ 100% ទឹកផ្លែឈើ និងបន្លែក្រឡុក។ ការរួមបញ្ចូលក្រុមអាហារទាំងនេះជាមួយគ្នានឹងផ្តល់ឱ្យអ្នកនូវអាហារពេលព្រឹកដែលសម្បូរទៅដោយកាបូអ៊ីដ្រាតស្មុគស្មាញ ជាតិសរសៃ ប្រូតេអ៊ីន និងខ្លាញ់តិចតួចសម្រាប់រាងកាយ។ វាមិនត្រឹមតែបំពេញឱ្យអ្នកប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សុខភាពជាច្រើនទៀតផង។ ពីគ្រឿងផ្សំស្នូលខាងលើ អ្នកអាចជ្រើសរើសបង្កើតបញ្ជីអាហារពេលព្រឹកដែលសាកសមនឹងចំណូលចិត្តរបស់អ្នក។ ព្យាយាមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងហោចណាស់ 3 ក្រុមនៃអាហារ 4 ខាងលើសម្រាប់អាហារពេលព្រឹកដែលមានសុខភាពល្អពេញលេញ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការរំលងអាហារពេលព្រឹកគឺមិនល្អសម្រាប់សុខភាពរបស់អ្នក ប៉ុន្តែការញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកជាមួយនឹងកំហុសទាំងនេះគឺមានគ្រោះថ្នាក់ដូចគ្នា។
សូមដានស្តាប់វីដេអូសម្ភាសរវាងកញ្ញា សៅ សុខអេង អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក ភេទ ចា តំណាងក្រុមជ័យលាភីលេខ១ក្នុងការប្រកួតគំនូរអាជីវចលថ្នាក់ជាតិ២០២០ដូចតទៅ៖ មុនឈានដល់ការប្រកួតគំនូរអាជីវចលថ្នាក់អន្តរជាតិលើកទី៧បាន ប្រទេសដែលចូលរួមនឹងរើសតំណាងក្រុមនីមួយៗនៃប្រទេសរបស់ខ្លួនទៅប្រកួតបន្តជាមួយនឹងក្រុមបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀត នៅឯប្រទេសដែលជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកម្មវិធីប្រកួតគំនូរអាជីវចលអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែកម្មវិធីប្រកួតគំនូរអាជីវចលថ្នាក់អន្តរជាតិឆ្នាំនេះដែលប្រព្រឹត្តិទៅនៅចុងខែវិច្ឆិកានេះ គឺតំណាងក្រុមនីមួយៗមិនអាចទៅចូលរួមប្រកួតដោយផ្ទាល់ឡើយ គឺត្រូវរៀបចំតាមអនឡាញវិញ ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩រាតត្បាត។ លោក ភេទ ចា បានបញ្ជាក់ថា វីដេអូអប់រំបែបគំនូរអាជីវចល«ថ្ងៃនេះសម្រាប់ថ្ងៃស្អែក»ដែលក្រុមរបស់លោកទទួលបានជ័យលាភីលេខ១ ហើយនឹងយកទៅប្រកួតជាមួយនឹងក្រុមបណ្តាប្រទេសដទៃទៀត គឺបង្កប់អត្ថន័យអប់រំដែលចង់ណែនាំឲ្យពលរដ្ឋនាំគ្នាដាំដើមឈើ និងស្រឡាញ់បរិស្ថាន។ «យើងដឹងស្រាប់ហើយថាអាកាសធាតុនៅកម្ពុជាយើងគឺប្រែប្រួលខ្លាំងមែនទែន។ ទាំងនៅជុំវិញពិភពលោក។ អ៊ីចឹងហើយបានខ្ញុំបង្កើតគំនិតនេះឡើងនៅក្នុងវីដេអូរបស់យើងទៅ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ភេទ ចា ដែលបញ្ជាក់ថា កត្តាដែលនាំឲ្យក្រុមរបស់លោកទទួលបានជ័យលាភីឈានដល់ការប្រកួតគំនូរអាជីវចលថ្នាក់អន្តរជាតិទៀតនោះគឺ គំនិតច្នៃប្រឌិត រូបភាព សាច់រឿង និងមានប្រជាប្រិយភាព។ «ពេលខ្ញុំចូលរួមសិក្ខាសាលាអំពីកម្មវិធីដែលគេបានរៀបចំហ្នឹង លោកគ្រូជប៉ុនម្នាក់គាត់បាននិយាយថាពេលបង្កើតវីដេអូបែបគំនូរអាជីវចល គឺយើងត្រូវបង្កើតគំនិត ទេសភាព និងតួអង្គខ្មែរ។ អ៊ីចឹងយើងជាខ្មែរគឺត្រូវធ្វើវីដេអូទាក់ទងនឹងខ្មែរ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ភេទ ចា ដែលបញ្ជាក់ថាតាមរយៈវីដេអូអប់រំគំនូរអាជីវចល«ថ្ងៃនេះសម្រាប់ថ្ងៃស្អែក»ជិត៥នាទីនេះ លោក ភេទ ចា សង្ឃឹមថានឹងអាចយកឈ្នះលើការប្រកួតគំនូរអាជីវចលថ្នាក់អន្តរជាតិនៅចុងខែវិច្ឆិកានេះ៕ វីដេអូដែលយក 1. នាទីទី០:០៣ ទៅ ០:១១ 2. នាទីទី០:១៧ ទៅ ៤:១១ 3. នាទីទី៥:៣៧ទៅ ៨:០៤ 4. នាទីទី៤:១២ ទៅ៥:១១	ភ្នំពេញ៖ លោក ភេទ ចា ដែលមានសមាជិកក្រុមចំនួន២នាក់ទៀត បានផលិតវីដេអូអប់រំបែបគំនូរអាជីវចលដែលមានចំណងជើងថា«ថ្ងៃនេះសម្រាប់ថ្ងៃសែ្អក»ដោយទទួលជ័យលាភីលេខ១ ក្នុងចំណោមក្រុមចំនួន២៣ក្រុមទៀត នៅក្នុងកម្មវិធីប្រកួតគំនូរអាជីវចលថ្នាក់ជាតិ២០២០ ដែលរៀបចំឡើងដោយក្រសួងព័ត៌មាន កាលពីចុងខែសីហា។ ក្រោយពីទទួលបានជ័យលាភីលេខ១នេះ ក្រុមរបស់លោក ភេទ ចា នឹងបន្តប្រកួតនៅប្រទេសជប៉ុន នាចុងខែវិច្ឆិកា។
ក្រសួងសុខាភិបាលឡេសូតូ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានរៀបចំធ្វើតេស្តលើអ្នកដំណើរពីប្រទេសជិតខាងចំនួនពីរ រួមមាន ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ហើយក្នុងនោះ ម្នាក់មានលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមានសម្រាប់ COVID-19។ ចំណែកឯ លទ្ធផលតេស្តមនុស្ស៣០១នាក់ផ្សេងទៀត នៅរង់ចាំ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍កាតា Al Jazeera អគ្គនាយកនៃក្រសួងសុខាភិបាលប្រទេសនេះ វេជ្ជបណ្ឌិត Nyane Letsie អះអាងថា ៖ «ក្រសួងបានជូនដំណឹងដល់សាធារណជនថា ឥឡូវនេះ ប្រទេសពួកគេមានករណីឆ្លងCOVID-19ដំបូង។ អ្នកជំងឺរូបនេះ គឺជាពលរដ្ឋឡេសូតូ ដែលសិក្សានៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត»។ ប្រទេសអាហ្វ្រិកដែលមានប្រជាជនសរុបជាង២លាននាក់នេះ ត្រូវបានស្ថិតក្រោមបទបញ្ជាបិទប្រទេសកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ដើម្បីទប់ស្កាត់ករណីឆ្លងពីប្រទេសជិតខាងខ្លួន ជាពិសេស អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលមានជាង១ម៉ឺនករណី។ នេះជាតួលេខឆ្លងខ្ពស់បំផុតក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡូសូតូ លោក Thomas Thabane បានសម្រេចបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិត COVID-19 កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ដោយអនុញ្ញាតឲ្យសហគ្រាសនិងសេវាកម្មដែលពុំចាំបាច់ បើកដំណើរការបណ្ដោះអាសន្ន។ តំបន់អាហ្វ្រិកទាំងមូល មានករណីឆ្លងសរុប ៧ម៉ឺនករណី ក្នុងនោះ ២៤២១ស្លាប់ និង២៣ ៨៥៧នាក់ជាសះស្បើយ។ នេះបើយោងលើការតាមដានរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Rueters ផ្អែកលើទិន្នន័យផ្លូវការរដ្ឋាភិបាលនិងWHO ៕	ប្រទេស ឡេសូតូ ភាគខាងត្បូងនៃទ្វីបអាហ្វ្រិក បានរាយការណ៍ករណី COVID-19ដំបូងបង្អស់ខ្លួន ។ ក្រសួងសុខាភិបាលប្រទេសនេះ បញ្ជាក់បែបនេះ ដែលធ្វើឲ្យ ឡេសូតូ ក្លាយជាប្រជាជាតិចុងក្រោយលើទ្វីបមួយនេះដែលបញ្ជាក់ករណីឆ្លងCOVID-19 ។
ក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការថ្មី លោក Sarri បានដឹងរួចទៅហើយថាលោកអាចនឹងបាត់បង់កីឡាករល្អៗ ដូចជាខ្សែបម្រើ Eden Hazard, Willian និងអ្នកចាំទី Thibaut Courtois ដែលកំពុងមានទំនាក់ទំនងទៅការផ្ទេរចេញពីទឹកដី Stamford Bridge អំឡុងពេលទីផ្សារដោះដូរកីឡាករកំពុងមមាញឹក។ បើតាមការផ្សាយរបស់ BBC បើទោះបីទើបដឹកនាំបានប៉ុន្មានប្រកួតក្តី ប៉ុន្តែអតីតអ្នកចាត់ការ Napoli រូបនេះ មើលឃើញពីបញ្ហាប្រឈមអំពីទម្រង់លេងរបស់ Chelsea ហើយជាពិសេសគឺក្នុងការប្រកួតចុងក្រោយនៅទឹកដី Wembley ដែលបរាជ័យក្រោមថ្វីជើងរបស់ក្រុម Man City នោះ។ ក្លិប Real Madrid កំពុងព្យាយាមទាក់ទង Hazard ខណៈខ្សែបម្រើសញ្ជាតិបែលហ្ស៊ិករូបនេះមិនបានចូលរួមហ្វឹកហាត់ជាមួយក្រុមតាំងពីបញ្ចប់យុទ្ធនាការ World Cup មកម្លេះ។ ដោយឡែក Willian ក៏ត្រូវបានចាប់អារម្មណ៍ពីក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញ Barcelona ផងដែរ តែសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីវ័យ២៩ឆ្នាំរូបនេះបានបង្ហាញខ្លួនឲ្យ Chelsea ក្នុងការប្រកួតពាន Community Shield។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអ៊ីតាលី វ័យ៥៩ឆ្នាំ លើកឡើងថាប្រសិនបើកីឡាករពូកែញាក់ទាំងពីរនឹងបន្តស្នាក់នៅទឹកដីអង់គ្លេ នោះពួកគេគឺជាអ្នកនាំលេងនៅក្នុងប្រព័ន្ធ ៤-៣-៣ ដែលជាទម្រង់ល្អបំផុតក្រុម។ តែបើមិនដូច្នោះទេ ក្រុមនឹងប្រឈមមុខខ្លាំងដើម្បីប្រជែងពានដោយត្រូវរកអ្នកជំនួសឲ្យខាងតែបាននៅមុនពេលទីផ្សារបិទទ្វារ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ Sarri ក៏បានមើលឃើញកីឡាករវ័យក្មេងមួយរូបគឺ Callum Hudson-Odoi ដែលបានបង្ហាញភាពប៉ិនប្រសប់របស់គេនៅតំបន់ស្លាបឆ្វេងនាការប្រកួតឲ្យ Chelsea ប៉ុន្មានប្រកួតចុងក្រោយ។ Hudson-Odoi មានវ័យទើបតែ ១៧ឆ្នាំ ក៏ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងអាចជំនួសតំណែងរបស់ Hazard ឬក៏ Willian នាពេលអនាគត៕	ក្រុម Manchester City បានទទួលជ័យជម្នះ ២-០ លើក្រុម Chelsea ក្នុងការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់ Community Shield នៅឯកីឡដ្ឋាន Wembley នៅថ្ងៃទី ៥ ខែសីហា។ ក្រោយទទួលការបរជ័យនេះអ្នកចាត់ការទូទៅថ្មីលោក Maurizio Sarri បានមើលឃើញពីបញ្ហាធំៗមួយចំនួនរបស់ក្រុមតោខៀវដែលនឹងត្រូវប្រឈមមុខក្នុងការប្រជែងពានសម្រាប់រដូវកាលថ្មី។
ចុងខែមេសា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានទូរសព្ទទៅជជែកពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំមាត់ដាច កណ្តាប់ដៃដែកហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte និង បានអញ្ជើញលោកឲ្យមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅសេតវិមានផងដែរ។ វាខុសស្រឡះពីមេដឹកនាំថៃ និងមេដឹកនាំសិង្ហបុរីដែលទទួលយកការអញ្ជើញភ្លាមៗឥតបង្អង់យូរ មកដល់ពេលនេះបុរសខ្លាំងហ្វីលីពីនលោក Duterte មិនទាន់សម្រេចចិត្តនៅឡើយទេថាលោក គួរតែទៅទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកតាមការអញ្ជើញឬអត់នោះ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បំពានពិធីការការទូតដោយលោកមិនប្រាប់ក្រសួងការបរទេសនិងទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាមុនឡើយថាលោក អញ្ជើញមេដឹកនាំប្រទេសអាស៊ានទៅទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកនេះ។ វាបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ថា មេដឹកនាំហ្វីលីពីនបច្ចុប្បន្នហាក់មិនមានចំណាប់អារម្មណ៍លើអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្ត ដូចមេដឹកនាំហ្វីលីពីនមុនៗឡើយ ហើយអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះហ្វីលីពីនកាន់តែចូលជិតមហាយក្សចិន និងរុស្ស៊ីឯណោះវិញ។ លោកនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅចិនដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូល«ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយវិថីមួយ»នៅក្រុងប៉េកាំងពាក់កណ្តាលខែឧសភានេះ ហើយលោកនឹងបន្តទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីទៀតនៅចុងខែឧសភាទៀត។ គេមិនទាន់អាចដឹងថា លោក Duterte នឹងសម្រេចបែបណាទៀតទេចំពោះការអញ្ជើញមួយនេះ តែលោកប្រហែលជាត្រូវការពេលវេលាសមស្របមួយដែរ ដ្បិតអីឆ្នាំនេះលោកមរមាញឹកខ្លាំងមែនទែន។ ណាមួយវ័យចាស់បន្តិចផង លោកពិបាកធ្វើដំណើរទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសឆ្ងាយៗដូចជាអាមេរិកជាដើមនោះ។ ១.ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សទិតៀនលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលហ៊ានហៅ Duterte ទៅអាមេរិក ដោយឡែក ការអញ្ជើញបុរសខ្លាំងហ្វីលីពីនបានក្លាយជារឿងចម្រូងចម្រាសមួយ។ ក្រុមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សបានរិះគន់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ពេញៗមាត់ចំពោះការអញ្ជើញមេដឹកនាំហ្វីលីពីនដែលល្បីល្បាញដោយសារសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនសម្លាប់រង្គាលមនុស្សនៅហ្វីលីពីន និងបង្ក្រាបរាល់អ្នកប្រឆាំងគោលនយោបាយលោកផង។ ដោយសារអាមេរិកជាប្រទេសការពារសិទ្ធិសេរីភាព និងលើកស្ទួយប្រជាធិបតេយ្យ ដូច្នេះវាគ្មានហេតុផលអ្វីដែលត្រូវអញ្ជើញមេដឹកនាំផ្តាច់ការបែពនេះទេ។ Phelim Kine អនុប្រធានស្ថាប័នឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំតំបន់អាស៊ី (Human Rights Watch) បានបញ្ជាក់ប្រាប់ទីភ្នាកងារព័ត៌មាន AP ថា ជំនួសដោយការអញ្ជើញ Duterteមកកាន់សេតវិមាន លោក ដូណាល់ ត្រាំ គួរតែចូលរួមថ្កោលទោសសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោកវិញ។ មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀនដ៏ចម្រូងចម្រាសដែលត្រូវបានអនុវត្តចាប់តាំងពីពេលដែលលោក Duterte ឡើងកាន់អំណាចខែ មិថុនាឆ្នាំមុននោះ។ លោកស្រីបានថ្លែងដូច្នេះថា៖ «ប្រទេសដែលមានទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយហ្វីលីពីនជាពិសេសអាមេរិកមានកាតព្វកិច្ចអំពាវនាវឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះជនរងគ្រោះក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀនរបស់លោក Duterte ជាជាងដាក់កម្រាលព្រំក្រហមទទួលមេដឹកនាំដែលជាមេខ្លោងសម្លាប់មនុស្សនេះ»។ វាមិនមែនជារឿងចម្លែកឬគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលឡើយនៅពេលដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទាញទូរសព្ទតេទៅកាន់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte និងអញ្ជើញលោកមក ។ ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ធ្លាប់សរសើរ និងគាំទ្រសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក Duterte ថែមទៀតកន្លងមក។ រឹតតែគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងនេះ ដូណាល់ ត្រាំ ក៏មិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការលើកសរសើរមេដឹកនាំផ្តាច់ការផ្សេងទៀតពាសពេញពិភពលោកដូចជា សាដាម ហ៊ូសេន, វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន, និងសូម្បីតែលោក គីម ជុងអ៊ុនផងដែរ។ ហើយរឿងដែលគួរឲ្យអស់សំណើចនោះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ព្រលយថា លោកពិតជាមានកិត្តិយស បើសិនជាលោកអាចជួយលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅពេលណាមួយខាងមុខមែននោះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ វាមានការរិះគន់មេដឹកនាំទាំងពីរដោយគេប្រៀបធៀបអត្តចរិត និងសម្តីសំដៅរបស់ពួកគេដែរ។ ទាំងលោក Duterte និងលោក ដូណាល់ ត្រាំ សុទ្ធតែឧស្សាហ៍ប្រើប្រាស់ភាសាអាសគ្រាម បង្កការប៉ះពាល់ដល់ស្ត្រីភេទផងកន្លងមក។ ហើយអ្នកទាំងពីរសុទ្ធតែចូលចិត្តនិយាយប៉រប៉ាច់ប៉រប៉ោច និងមិនសូវគិតគូរមុនឲ្យបានដិតដល់មុននិយាយស្ត្រីឡើយ។ ២.សេតវិមានការពារការអញ្ជើញមេដឹកនាំផ្តាច់ការទៅអាមេរិក ដោយសារមានការរិះគន់ច្រើន សេតវិមានអាមេរិកបានចេញមុខការពារការអញ្ជើញមេដឹកនាំហ្វីលីពីនមកអាមេរិកនេះផងដែរ។ គេដឹងច្បាស់ថា ការអញ្ជើញមេដឹកនាំអាស៊ាន ជាផ្នែកមួយនយោបាយការបរទេសរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាពិសេសដើម្បីឈានទៅដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមសន្តិសុខមានទាំងនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងនិងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងផង។ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ព្យាយាមបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ខ្លួននឹងមិនបោះបង់អាស៊ី ជាពិសេអាស៊ានឡើយនៅពេលអនាគត ហើយអាមេរិកក៏ត្រូវការប្រទេសក្នុងតំបន់ដូចជាហ្វីលីពីនជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកស្រាប់ដើម្បីបន្តពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិកក្នុងតំបន់ផង។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ ប្រធានបុគ្គលិកសេតវិមាន Reince Priebus បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មាន ABC ថា ការអញ្ជើញមេដឹកនាំហ្វីលីពីននេះវាពាក់ព័ន្ធវិបត្តិឧបទ្វីបកូរ៉េ ដែលកំពុងតានតឹងរៀបនឹងក្លាយជាជម្លោះហើយនោះ។ លោកបានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖« វាគ្មានរឿងអ្វីដែលយើងនិងតំបន់កំពុងប្រឈមធ្ងន់ធ្ងរជាងបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងទេ។ វាមិនមែនមានន័យ បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សមិនមែនជាបញ្ហាទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលកើតឡើងនៅកូរ៉េខាងជើងវាអាក្រក់ខ្លាំងដែលចាំបាច់ត្រូវមានការសហការគ្នាជាមួយដៃគូក្នុងតំបន់។ ដែលនេះអាចធានាបានថា យើងអាចរៀបចំនិងដោះស្រាយបញ្ហាបាន»។ ដូណាល់ ទូរសព្ទមកកាន់បណ្តាមេដឹកនាំអាស៊ាននិងអញ្ជើញពួកគេទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិក ក្រោយពេលដែលកូរ៉េខាងជើងផ្ញើលិខិតមួយច្បាប់មកកាន់អគ្គលេខាធិការអាស៊ានដោយស្នើសុំឲ្យអាស៊ានជួយអន្តរាគមន៍និងគាំទ្រខ្លួនក្នុងពេលមានជម្លោះជាមួយអាមេរិកនោះ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញបានផ្តល់យោបល់ថា រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ គួរតែរក្សាតុល្យភាពក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសជាពិសេសរវាងប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្ត្រនិងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ អាមេរិកត្រូវតែយកឱកាសលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមសិទ្ធិមនុស្សនិងការបំពារបំពានសិទ្ធិមក្នុងតំបន់ ដើម្បីជំរុញឲ្យមានការកែលម្អ។ មិនមែនមានន័យថា ដើម្បីបានប្រយោជន៍អាមេរិកត្រូវព្រងើយកន្តើយចំពោះបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនិងប្រជាធិបតេយ្យឡើយ។	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte មិនទាន់សម្រេចចិត្តទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកតាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅឡើយទេ។ ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សបានបន្តទិតៀនលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឥតសំចៃមាត់ដែលហ៊ានអញ្ជើញមេដឹកនាំហ្វីលីពីនដែលមានរឿងអាស្រូវសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនេះ ព្រោះ ត្រាំ ជាមេដឹកនាំប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យនិងជាអ្នកការពារសិទ្ធិសេរីភាពសកលនោះ។ ប៉ុន្តែ ដូណាល់ ត្រាំ មិនខ្វល់ខ្វាយចំពោះការរិះគន់ឡើយព្រោះវាមិនមែនជារឿងថ្មីសម្រាប់លោកដែលអញ្ជើញឬនិយាយសរសើរមេដឹកនាំផ្តាច់ការទូទាំងពិភពលោកឡើយ។ សេតវិមានថា សិទ្ធិមនុស្សសំខាន់ តែវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េសំខាន់ជាង។
កុច តុលា ជាសិស្សពូកែលេខ១ទូទាំងប្រទេសលើមុខវិជ្ជារូបវិទ្យានៅឆ្នាំ២០១៩នេះ ហើយក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមបេក្ខជនជាង១១ម៉ឺននាក់ ដែលត្រូវប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) នាពេលខាងមុខផងដែរ។ យុវតីដែលរៀននៅវិទ្យាល័យមេសាង ខេត្តព្រៃវែងរូបនេះ ដឹងច្បាស់ថា ខ្លាំងតែរូបវិទ្យាមួយមុខ មិនអាចនាំឲ្យនាងសម្រេចក្តីសុបិនទទួលបាន «និទ្ទេស A» នោះឡើយ ដោយបច្ចុប្បន្ន តុលា ខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងលើមុខវិជ្ជាផ្សេងទៀត។ អត្ថបទទាក់ទង រំភើប! ស្រុកមេសាង ខេត្តព្រៃវែងមានសិស្សពូកែលេខ១រូបវិទ្យាទាំងថ្នាក់ទី៩ និងទី១២ «អ្នកចេះគឺជាប់»។ ពាក្យស្លោកដែលរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន បានលើកឡើងចាប់តាំងពីលោកផ្តួចផ្តើមកែទម្រង់ការប្រឡងពីឆ្នាំ២០១៤មកនោះ បានលើកទឹកចិត្ត កុច តុលា យ៉ាងខ្លាំង។ ខណៈសម័យប្រឡងសញ្ញាបត្របាក់ឌុប ១៩ សីហា ២០១៩ កាន់តែកៀកនោះ សិស្សពូកែរូបនេះ តាំងចិត្តយកនិទ្ទេស A ឲ្យបាន តាមរយៈការប្រឹងប្រែងលើមុខវិជ្ជាទាំងអស់។ កន្លងមក មានករណីសិស្សពូកែមុខវិជ្ជាជំនាញមួយចំនួន មិនទទួលបាននិទ្ទេសខ្ពស់នោះឡើយពីការប្រឡង។ «យើងមានមុខវិជ្ជាដល់ទៅ៧ឯណោះដែលត្រូវប្រឡង ដូច្នេះក្នុងការរៀនសូត្រ ទោះបីខ្ញុំជាសិស្សពូកែរូបវិទ្យាក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចផ្តោតតែលើមុខវិជ្ជានេះ មួយមុខនោះឡើយ។ ខ្ញុំត្រូវប្រឹងរៀនគ្រប់មុខវិជ្ជាទៅតាមកាលវិភាគដែលបានរៀបចំ»។ កញ្ញា តុលា បានឆ្លៀតបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey ទោះបីជានាងមិនសូវមានពេលទំនេរធ្វើអ្វីផ្សេង ក្រៅពីការប្រឹងរៀនសូត្រក៏ដោយ។ តុលា វ័យ១៨ឆ្នាំ ដែលជាសិស្សថ្នាក់ទី១២ C នៅវិទ្យាល័យមេសាង ខេត្តព្រៃវែង ត្រៀមខ្លួនបាន៩០ភាគរយហើយ ទាំងការសិក្សារៀនសូត្រផ្ទាល់ជាមួយគ្រូ និងស្វ័យសិក្សានៅផ្ទះ ជាពិសេសការហាត់ធ្វើកំណែវិញ្ញាសាចាស់ៗឡើងវិញ និងវិញ្ញាសាថ្មីៗជាច្រើនទៀត។ មុខវិជ្ជាដែលតុលាមានជំនឿច្បាស់លើខ្លួនឯងនោះ គឺ រូបវិទ្យា គណិតវិទ្យា គីមីវិទ្យា ជីវវិទ្យា អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ និងប្រវត្តិវិទ្យា ដែលជាមុខវិជ្ជាចាប់ឆ្នោត។ សិស្សមេដាយមាសរូបវិទ្យាទូទាំងប្រទេសរូបនេះ ទទួលស្គាល់ថា មុខវិជ្ជាភាសាអង់គ្លេសរបស់ខ្លួននៅមានកម្រិត ប៉ុន្តែនាងតែងតែរៀនធ្វើលំហាត់វេយ្យាករណ៍ រៀនអាន និងសរសេរ។ តុលា បានបញ្ជាក់ថា ការសិក្សារៀនសូត្រជាមួយគ្រូ និងស្វ័យសិក្សា សុទ្ធតែល្អទាំងអស់។ «រៀនសូត្រជាមួយគ្រូ យើងមានឱកាសសួរ និងសុំជំនួយបានភ្លាមៗ នៅពេលដែលយើងមិនសូវយល់ រីឯស្វ័យសិក្សា ត្រូវការសមត្ថភាពស្រាវជ្រាវខ្ពស់។ ទាក់ទងនឹងការធ្វើលំហាត់ខ្លួនឯង ខ្ញុំក៏បានស្រាវជ្រាវយកលំហាត់ពីសៀវភៅខាងក្រៅ និងមេរៀនផ្សេងៗ ដែលមានការចែករំលែកតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក»។ នេះជាការអះអាងរបស់តុលា។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពេលវេលារបស់តុលា ក៏មិនបានបរិច្ចាគ១០០ភាគរយទៅលើការរៀនសូត្រនោះដែរ។ តុលាយល់ដឹងច្បាស់ណាស់ថា រៀនច្រើន ចេះច្រើន ប៉ុន្តែបើរៀនរហូតដល់ភ្លេចបាយ ភ្លេចទឹក នោះ នឹងបណ្តាលឲ្យនាងមានបញ្ហាសុខភាព ហើយខ្លាចបំផុតនោះ គឺឈឺចំថ្ងៃប្រឡង។ «និទ្ទេស A» គឺជាគោលដៅដែល កុច តុលា ប្រឹងយកឲ្យបាន ដូច្នេះ សិស្សពីខេត្តព្រៃវែងរូបនេះ ត្រូវត្រៀមខ្លួនគ្រប់បែបយ៉ាង ទាំងការប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ និងការយកចិត្តទុកលើសុខភាពរបស់ខ្លួន។ បើបាននិទ្ទេស A មែននោះ តុលា នឹងបន្តចាប់យកសុបិនដ៏ធំមួយកម្រិតទៀត គឺការបន្តសិក្សាផ្នែកស្ថាបត្យកម្មនៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា (តិចណូ) និងបន្តប្រជែងយកអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុនលើមុខជំនាញនេះ៕	ដោយ៖ សុវណ្ណ ស្រីពេជ្រ
«ថ្ងៃមុនគេមកសួរជំនួយការខ្ញុំ ថា បងមាន(មនុស្ស)ម្នាក់ថតរូបជាមួយបងឯង ទៅកៀបគេនៅកំពង់សោម ហើយជាជំនួយការពិសេសបងឯង ថាបងឯងឱ្យទៅចុះចាប់យកដី»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់នាយឧត្តមសេនីយ៍ ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅក្នុងវេទិកាសាធារណៈមួយ តាមរយៈវីដេអូលើហ្វេសប៊ុកខ្លួន នាថ្ងៃទី២៧ មីនា។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តីនាពេលអនាគតរូបនេះ បានស្នើឱ្យសមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរចាប់បុគ្គល ដែលយកកិត្តិយស និងរូបថតលោក ទៅប្រើក្នុងបទល្មើសខុសច្បាប់ទាំងនោះ ដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងយោបល់ពីលោកឡើយ។ «ចាប់ទៅ! ចាប់ដោយមិនចាំបាច់សួរខ្ញុំទេ! ជំនួយការខ្ញុំក៏ដោយ ដើរជាមួយខ្ញុំក៏ដោយឱ្យតែធ្វើខុស ចាប់ទៅ។ និយាយឱ្យច្បាស់អ៊ីចឹងហ្មង»។ នេះបើតាមលោក ម៉ាណែត ដែលបានបន្ថែមថា បុគ្គលខិលខូចទាំងនោះ ប្រើពាក្យជំនួយការផ្ទាល់ ជំនួយការពិសេស និងជំនួយការជិតស្និទជាមួយលោកជាដើម។ កូនប្រុសច្បងនាយករដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ បន្ថែមថា បើពលរដ្ឋ ឬសាធារណជន លេចឮអ្នកប្រព្រឹត្តទង្វើបែបនេះ សូមប្រាប់ទៅលោក នឹងចាត់ការករណីនេះផ្ទាល់តែម្ដង តាមរយៈការប្ដឹងទៅតុលាការ៕	លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អគ្គមេបញ្ជាការរងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក ប្រាប់ឱ្យសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនបុគ្គលណា ដែលយកឈ្មោះ និងរូបថតលោក ទៅប្រព្រឹត្តរឿងខុសច្បាប់ ដោយមិនចាំបាច់សួរយោបល់ពីលោកនោះទេ។
តើលោកអ្នកឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាគេនិយាយថា OPPO A92 គឺពិសេស មហាពិសេស ដោយមានពាក្យស្លោក «លំដាប់ A គ្រប់ពេល»? ចម្លើយនោះគឺ ក៏ព្រោះតែ OPPO A92 មាន AI កាមេរ៉ា 4គ្រាប់ទំហំ 48MP លំដាប់ A កំពូលល្បឿនខ្លាំងលំដាប់ A ជាមួយនឹង RAM ធំ ROM ធំលំដាប់ A និងថាមពលថ្មខ្លាំងលំដាប់ A ។ ហើយកម្មវិធីសម្ពោធអនឡាញ ដែលមានការចូលរួមពីតារាល្បីៗ ពិធីករ ពិធីការនី ពេញនិយមដូចជា លោក ជា វណ្ណារិទ្ធ អ្នកនាង សុខ សោម៉ាវត្តី និងតារាក្រម៉ិចក្រមើម លោក ហេង វាសនា កញ្ញា សាឡាត់ ស្រីឡាង និងអ្នកថតបែបកំប្លែងម្នាក់ផងដែរ ដែលញុំាងឲ្យផ្ទាំងទស្សនីយភាពវីដេអូថតរូបបែបកំប្លែង និងការពន្យល់បង្ហាញ ដែលមានរយៈពេលជិត ១ម៉ោងនេះ រឹតតែទាក់ទាញ ជក់មើលពីដើមរហូតដល់ចប់មិនព្រិចភ្នែក។ បើតាមវីដេអូរបស់វាគ្មិន ដែលជាតំណាងឲ្យក្រុមហ៊ុន និងជា Product Manager ប្រចាំក្រុមហ៊ុន OPPO កម្ពុជា បាននិយាយថា OPPP A92 ដែលល្បីថតស្អាតមិនចាំបាច់ Edit នោះ ក៌ព្រោះតែមានកាមេរ៉ាខ្លាំងបែបអាជីព។ ចំណែក RAM, ROM ធំមិនធម្មតាមែន! រាងក៌ច្រឡឹង ពណ៌ក៌ពេញនិយម ថាមពលថ្មធំខ្លាំង ឈប់ខ្វល់ពីទូរស័ព្ទក្តៅ និងឆាប់អស់ថ្មទៀតឡើយ។ OPPO A92 មានសមត្ថភាពខ្លាំងលំដាប់ A គ្រប់ពេលបែបនេះ ទើបធ្វើឲ្យកក្រើក ល្បីរន្ទឺ ភ្លក់ទឹក ភ្លក់ដី ដោយសារតែមានកាមេរ៉ាទំហំធំ ថតស្អាត ទាក់ទាញ ថែមទាំងមានមុខងារថតរូបច្បាស់ពេលយប់ ថតស៊ែលហ្វីសាហាវ ត្រូវចិត្តមិត្តយុវវ័យ។ រីឯ កម្លាំង និងល្បឿនវិញ លឿនអស់ស្ទះ រលូនយ៉ាងពេញចិត្ត ដោយ RAM8GB + ROM 128GB ងាយស្រួលលេងហ្គេមរហូន និងបើកកម្មវិធីច្រើនដោយមិនខ្លាចគាំង ឬយឺតឡើយ។ អ្វីដែលកាន់តែពិសេសគឺ រចនាបថរូបរាងថ្មី ស្អាត ប្លែក ទាក់ភ្នែក ចែងចាំងដូចពន្លឺផ្កាយប្រដេញ ។ តោះទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ បើខកខានមិនបានមើលកាលពីយប់មិញ៖ បើនិយាយអំពីកាមេរ៉ាថតស្អាត នរណាមិនដឹង មិនល្បី កុំជោរ AI កាមេរ៉ា 4គ្រាប់ទំហំ 48MP របស់ OPPO ដែលលេននីមួយៗមានលក្ខណៈពិសេសខុសៗគ្នា។ ដោយកាមេរ៉ាមេមានទំហំ 48MP ធ្វើឲ្យគុណភាពរូបភាពច្បាស់ ទាក់ទាញ និងបង្កើនភាពស្រស់ស្អាតថែមមួយកម្រិតទៀត។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក៏អាចផ្តិតយករូបភាពនាពេលយប់បានយ៉ាងច្បាស់ជាមួយនឹងមុខងារ Ultra Night Mode 2.0 ផងដែរ។ ចំណែកឯ លេនកាមេរ៉ាពង្រីកមុំប្លង់ទូលាយទំហំ 8MP អាចធ្វើឲ្យលោកអ្នកថតរូបបានក្នុងកម្រិត 119o បានយ៉ាងទូលាយ ដែលងាយស្រួលក្នុងការថតរូបបែបក្រុមគ្រួសារ ទេសភាពទ្រវែងពេញភ្នែក ថតឃើញរាងខ្ពស់ ជើងស្រឡូន។ រីឯលេនថតរូបបែប Portrait មានទំហំ 2MP និងលេនថតរូបបែបសខ្មៅមានទំហំ 2MP។ ក្រឡេកមកវិញ បើនិយាយពីកាមេរ៉ាខាងមុខស៊ែលហ្វីវិញ មិនធម្មតាជាមួយនឹងកាមេរ៉ាទំហំ 16MP បូករួមជាមួយនឹងមុខងារ AI Beauty ធ្វើឲ្យរូបភាពស្អាត និងជំនួយសម្រស់មួយកម្រិតទៀត ដោយមិនចាំបាច់ edit ។ បើនិយាយពីថ្មវិញ គឺត្រូវចិត្ត ញញឹមខ្ជឹប មនុស្សភាគច្រើនចង់បានទូរស័ព្ទដែលមានថាមពលថ្មខ្លាំង ប្រើបានយូរ។ ពេលនេះ OPPO A92 ជូនតាមសំណូមពរ ដោយថាមពលថ្មទំហំខ្លាំង 5000mAh ជាមួយនឹងប្រសិទ្ធភាពសាកថ្មលឿននោះលឿនកម្រិត 18W ដែលធ្វើឲ្យលោកអ្នកនឹងអស់ក្តីបារម្ភជាមួយទូរស័ព្ទឆាប់អស់ថ្ម សាកថ្មយឺត លែងខ្វល់អង្គុយចាំខាតពេលវេលាទៀតឡើយ។ រឹតតែពិសេស OPPO A92 ក៏អាចសាកថ្មឲ្យទូរស័ព្ទផ្សេងតាមរយៈខ្សែ OTG ផងដែរ។ អ្វីដែលជាបំណងប្រាថ្នារបស់អតិថិជន ឬអ្នកចង់ដូរស៊េរីថ្មីៗនោះគឺ សមត្ថភាពកម្លាំង និងល្បឿនខ្លាំង ត្រូវម៉ាច់តែម្តងជាមួយនឹង OPPO A92 ស្តង់ដារលំដាប់ A ពោលគឺ RAM ក៏ធំ ROM ក៏ធំ ជាមួយនឹងបន្ទះឈីប Qualcomm Snapdragon 665 បន្ថែមបច្ចេកវិទ្យា Hyper Boost ជំនួយល្បឿនពេលប្រើនិងលេងហ្គេមផងដែរ។ OPPO A92 មានទំហំផ្ទុកទិន្នន័យ ROM 128GB និង RAM GB ជំនួយដល់ការបើកដំណើរការ និងចេញចូលកម្មវិធីច្រើន ឬបើកកម្មវិធីដំណាលគ្នា ក៏ដូចជាបើកហ្គេមផ្សេងៗទៀត ឲ្យកាន់តែមានភាពរហ័សទាន់ចិត្តតែម្តង មិនទាក់ មិនស្ទក់ មិនឧស្សាហ៍ re-start។ ការរចនា និងពណ៌លំដាប់ A ពោលគឺឌីហ្សាញរាងស្រឡូន តូចច្រឡឹង ទាក់ទាញ ងាយស្រួលប្រើដោយដៃម្ខាង ជាមួយនឹងជម្រើស 2ពណ៌គឺ Shinning White (ពណ៌ ស លាយនឹងពណ៍ ផ្ទៃមេឃ) និងពណ៌ Twilight Black (ពណ៌ ខ្មៅ បែបរលើបរលោង) ដោយផ្នែកខាងក្រោយឌីហ្សាញបែប 3D ភ្លឺចែងចាំងដូចពន្លឺផ្កាយប្រដេញ ពិសេសជាមួយនឹងការស្កេនក្រយៅដៃចំហៀង (ប៊ូតុងបិទបើក) រហ័សជាងមុន សុវត្ថិភាពជាងមុន គ្រាន់តែប៉ះ ឬចុចងាយៗ។ OPPO A92 ពិតជាមិនធម្មតាដោយកំពុងទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំងជាមួយនឹងលក្ខណៈពិសេសៗ និងលំដាប់ A គ្រប់ពេល គឺមានតម្លៃត្រឹមតែ 279ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះសម្រាប់អតិថិជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ អាចធ្វើការកក់ទុកមុនបានចាប់ពីថ្ងៃនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី 30 ខែមិថុនា ដល់ 04 ខែកក្កដា 2020 ដើម្បីក្លាយជាម្ចាស់របស់ស្មាតហ្វូនស៊េរី OPPO A92 នេះជាមួយនឹងកពា្ចប់កាដូដ៏ច្រើនលំដាប់ A ផងដែរ។ ពោលគឺ កាដូសរុបមានតម្លៃរហូតដល់ 120ដុល្លារ រួមមាន កាតាប OPPO ស្ពាយពីក្រោយបែបយុវវ័យដ៏ស្រស់ស្អាត ស៊ីមកាតស្មាតBrown លេខល្អ ជាមួយនឹងជាមួយគម្រោងអ៊ីនធើណិត Smart ធំហ្ម៎ងរយៈពេល 24សប្តាហ៍។ ឈប់! ឈប់ ! នៅមិនទាន់អស់ទេ ក្រុមហ៊ុន OPPO ក៏បានដាក់បង្ហាញផលិតផលថ្មីមួយទៀតគឺ កាសឥតខ្សែ OPPO Enco W11 ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ ដោយគ្រាន់តែប៉ះនូវប៊ូតុងបញ្ជាលើកាស ដើម្បីចាក់ ឬបង្អាក់ បន្ថែម ឬបន្ថយសម្លេង ចុចទទួល និងចុចបិទ។ ពិសេសស្តាប់តន្ត្រីពិរោះរណ្តំមធ្យម ងុំងាយស្រួលពាក់ប្រើប្រាស់និយាយទូរសព្ទ័ពេលបើកបរដោយមានតម្លៃត្រឹមតែ 49$ ប៉ុណ្ណោះ។ អ្វីដែលកាន់តែពិសេស អ្វីដែលកាន់តែអស្ចារ្យ អ្វីដែលធ្វើឲ្យអតិថិជនរង់ចាំឱកាសពិសេសនេះគឺ លោកអ្នកគ្រាន់តែធ្វើការជាវស្មាតហ្វូន OPPO A92 បូកជាមួយនឹងកាសឥតខ្សែ OPPO W11 គឺមានតម្លៃត្រឹមតែ 308$ តែប៉ុណ្ណោះ សូមប្រញាប់រួសរាន់ឡើងចាំអង្គាល់ ទាន់ស្តុកមានកំណត់។ សរុបមកជាមួយនឹង OPPO A92 គឺលំដាប់ A គ្រប់ពេល ពោលគឺលក្ខណៈពិសេស រូបរាងក៏លំដាប់ តម្លៃពេញចិត្តចាក់ចំបេះដូងអ្នកប្រើ កាដូច្រើនសម្បើម ពណ៌ទាក់ភ្នែកចែងចាំ កាមេរ៉ាលំដាប់អ្នកថតរូបអាជីព AI 4គ្រាប់ ជាមួយនឹង RAM8GB + ROM128GB ថាមពលថ្មខ្លាំងកប់ 5000mAh ប្រើចុកដៃនៅតែមិនធុញ លេងហ្គេមពេញសប្បាយម៉ាឆ្ងាញ់ដៃ បាញ់ហ្គេមមិនប្រណី រកឯណាបាន? បើចង់ដឹងអំពីលក្ខណៈពិសេសៗ ខ្លឹមៗ លំដាប់ A គ្រប់ពេល លោកអ្នកអាចមើលវីដេអូខាងក្រោមនេះទាំងអស់គ្នាដើម្បីឲ្យកាន់តែជ្រាបច្បាស់ ៖ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីយប់មិញនេះ ក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទដៃ OPPO ដ៏ល្បីល្បាញ និងឈរលំដាប់លេខ ១ នៅកម្ពុជា បានដាក់សម្ពោធតាមអនឡាញ នូវស្មាតហ្វូនម៉ូដែលថ្មីត្រកូល A គឺបងធំ OPPO A92 នៅលើផេកហ្វ៊េសប៊ុកផ្លូវការ របស់ក្រុមហ៊ុន OPPO។ បន្ថែមពីនេះ ក៏មានការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញហ្វេសប៊ុកផេក សារព័ត៌មាន និងដៃគូសហការធំៗ ក៏ដូចជាហ្វេសប៊ុកតារាល្បីៗ ដោយមានការ shares, comments ផ្អើលពេញ new feed កាលពីយប់មិញនេះ។
លោក ជា មុនី អតីតប្រធានសហព័ន្ធសហជីពសេរីកម្មករកម្ពុជា (FTUWKC) បានសរសេរក្នុងលិខិតថា៖«កម្មវិធីនយោបាយរបស់គណបក្សភ្លើងទៀន បានយកចិត្តទុកដាក់គិតគូរដល់ផលប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋ ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គោរពសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងពិតប្រាកដ ដែលធ្វើឲ្យរូបខ្ញុំ មានជំនឿទុកចិត្តដ៏កក់ក្តៅបំផុត»។ គេ មិនទាន់ដឹងថា លោក ជា មុនី នឹងទទួលបានតំណែងអ្វីក្នុងគណបក្សភ្លើងទៀនឡើយ។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ ព្យាយាមទាក់ទងទៅសួរលោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធាន និងជាអ្នកនាំពាក្យគណបក្សភ្លើងទៀន តែលោក ពុំទទួលការហៅចូល។ ក្នុងថ្ងៃតែមួយនេះ លោក ទូច សើ ប្រធានបច្ចុប្បន្ននៃសហព័ន្ធសហជីពសេរីកម្មករកម្ពុជា បានចេញលិខិតអំពាវនាវដល់កម្មករកម្មការិនី ឲ្យចូលរួមបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ នៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ មេសហជីពរូបនេះ រំលេចក្នុងលិខិតអំពាវនាវរបស់ខ្លួនថា៖«សន្លឹកឆ្នោតសម្ងាត់របស់បងប្អូន ដែលបោះឆ្នោតជ្រើសរើសត្រូវ គឺជាជោគវាសនារបស់ប្រទេសជាតិ និងជាជោគវាសនារបស់បងប្អូនផ្ទាល់ជាម្ចាស់ឆ្នោត»។ គណបក្សភ្លើងទៀន ស្ថិតក្នុងចំណោមគណបក្សទាំង១៧ ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥។ គណបក្សភ្លើងទៀន បានដាក់បេក្ខជនឈរជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់នៅតាមឃុំ-សង្កាត់ចំនួន១៦២៣ ក្នុងចំណោមឃុំ-សង្កាត់សរុប១៦៥២នៅទូទាំងប្រទេស៕	លោក ជា មុនី ប្អូនប្រុសរបស់លោក ជា វិជ្ជា មេសហជីពដ៏ល្បីល្បាញ ដែលត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់ កាលពី១៨ឆ្នាំមុន បានសរសេរលិខិតជូនទៅលោក ទាវ វណ្ណុល ប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន ដើម្បីសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សនេះដែរ។ លិខិតរបស់លោក ចុះកាលបរិច្ឆេទ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២។
ពេលអញ្ជើញទៅដល់ព្រលានយន្តហោះ Ben-Gurion ក្រុង Tel Aviv លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងស្ត្រីទីមួយ រួមជាមួយកូនស្រីលោក និងកូនប្រសារ ទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅពីសំណាក់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល បេនចាមិន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ និងភរិយា, ប្រធានាធិបតី Reuven Rivlin រួមជាមួយបណ្តាអ្នកមុខអ្នកការសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលផងដែរ។ ចុះពីយន្តហោះភ្លាម ដូណាល់ ត្រាំ បានហៅ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ «មិត្តភក្តិល្អ» ខណៈដែល ណេតាន់ យ៉ាហ៊ូ ហៅ ត្រាំ ជាមិត្តភក្តិពិតប្រាកដរបស់អ៊ីស្រាអែលផងដែរ។ លោក ត្រាំ បន្តថ្លែងដូច្នេះថា៖«ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ខ្ញុំប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ខ្ញុំឃើញមានហេតុផលថ្មីទៀតដែលអាចឲ្យយើងបន្តសង្ឃឹមបាន។ យើងឱកាសដ៏កម្រក្នុងការនាំមកនូវសន្តិសុខ សន្តិភាព និងស្ថិរភាពមកកាន់តំបន់ និងប្រជាជនទាំងអស់តាមរយៈការកម្ចាត់ភេរវកម្ម និងបង្កើតសុខដុមរមនា, វិបុលភាព និងសនិ្តភាពនាពេលអនាគត។ ប៉ុន្តែយើងត្រូវប្រឹងប្រែងធ្វើទាំងអស់គ្នា»។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ហាក់មានក្តីរំពឹងខ្ពស់ថា វត្តមានរបស់លោកនឹងផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមដល់ការដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាទាំងមូល ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេលោកចង់ឲ្យអ៊ីស្រាអែលនិងប៉ាឡេស្ទីនអាចបញ្ចប់ជម្លោះអូសបន្លាយរាប់ទសវត្សរ៍នេះដោយជោគជ័យទៀត។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្នុងតំណែងដំបូងគេដែលទៅទស្សនកិច្ចនៅជញ្ជាំងខាងលិច (Western Wall) ជាទីសក្ការៈពិសិដ្ឋរបស់ប្រជាជនជ្វីហ្វ។ គ្មានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អ៊ីស្រាអែលណាមួយស្ថិតក្នុងដំណើរជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកឡើយ ព្រោះលោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថាវាជារឿងឯកជន។ ក្រុមរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ បដិសេធសំណើរមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលដែលសុំឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី បេនចាមិន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ រួមដំណើរជាមួយថែមទៀត។ ជញ្ជាំងខាងលិច ( Western Wall) ស្ថិតនៅក្នុងក្រុងហ្ស៊េរុយសាឡិម ដែលជាទីតាំងចម្រូងចម្រាសរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងប៉ាឡេស្ទីន។ អ៊ីស្រាអែលបានដណ្តើមកាន់កាប់តំបន់ទាំងនេះនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧ក្នុងសង្គ្រាម ៦ថ្ងៃ ហើយអ៊ីស្រាអែលក៏ចាត់ទុកទីក្រុងហ្ស៊េរុយសាឡិមទាំងមូលជារដ្ឋធានីរបស់ខ្លួនទៀត។ ប៉ុន្តែសហរដ្ឋអាមេរិកមិនបានទទួលស្គាល់អធិបតេយ្យអ៊ីស្រាអែលនៅលើតំបន់ខាងលើឡើយ។ តាមពិតទៅ ដូណាល់ ត្រាំ ជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែលប្រញាប់ទៅទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីស្រាអែលលឿនជាងគេបំផុត។ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា រង់ចាំរហូតដល់អាណត្តិទី២ ទើបបានលោកអញ្ជើញទៅអ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែសម្ព័ន្ធភាពរវាងអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលក្នុងអាណត្តិលោក អូបាម៉ា ក៏ល្អក់កករខ្លាំងទៀតព្រោះតែកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ២០១៥។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេអ៊ីស្រាអែលកាន់តែខឹងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនខ្លាំងបន្ទាប់ពីមានការដាក់សម្ពាធឲ្យអ៊ីស្រាអែលបញ្ចប់គម្រោងសាងសង់លំនៅដ្ឋានលើដីប៉ាឡេស្ទីននិងអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខចេញដំណោះស្រាយថ្កោលទោសខ្លួនទៀត។ ថ្វីបើដូច្នេះក្តី ភាពស្និទ្ធស្នាលរវាង ត្រាំ និង ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ពីការប្រែប្រួលនៃទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលដែលល្អក់កករក្នុងអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ អ៊ីស្រាអែលឃើញសញ្ញាវិជ្ជមាននៅពេល ត្រាំ ឡើងកាន់តំណែង ហើយអ៊ីស្រាអែលនៅរង់ចាំមើលការសម្រេចប្តូរទីតាំងស្ថានទូតអាមេរិកពីក្រុង Tel Aviv ទៅកាន់ក្រុងហ្ស៊េរុយសាឡិមថែមទៀតផង។ ប៉ុន្តែ គេនៅតែកត់សម្គាល់ឃើញថា អ៊ីស្រាអែលហាក់មិនសូវសប្បាយប៉ុន្មានទេចាប់ពីបែកធ្លាយព័ត៌មានថា លោក ត្រាំ បានចែករម្លែកព័ត៌មានចារកម្មជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រុស្ស៊ីកន្លងមក។ ហើយរដ្ឋជីហ្វមួយនេះរឹតតែមិនសប្បាយចិត្ត នៅពេលរដ្ឋបាល ត្រាំ ព្រមលក់អាវុធដែលមានតម្លៃជិត ១១០ ពាន់លានដុល្លារឲ្យអារ៉ាប៊ី សាអូឌីត ថែមទៀតនៅចុងសប្តាហ៍មុននោះ។ ១.ដូណាល់ ត្រាំ បន្តបញ្ចេញសារប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ផ្គាប់ចិត្តអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និង អ៊ីស្រាអែល ប្រហែលរិះគន់អ៊ីរ៉ង់នៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមិនអស់ចិត្ត ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រាំ បន្តទិតៀនអ៊ីរ៉ង់បំពេញចិត្តអ៊ីស្រាអែលទៀតពេលអញ្ជើញទៅដល់អ៊ីស្រាអែល។ លោក ត្រាំ បានលើកឡើងថា រដ្ឋអារ៉ាប់និងអ៊ីស្រាអែលប្រឈមបញ្ហាសន្តិសុខរួមគ្នា ហើយលោកត្រាំ ក៏ចាត់ទុក អ៊ីរ៉ង់ជាការគំរាមកំហែងសន្តិសុខដ៏ធំមួយនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាទាំងមូលដែរ។ ត្រាំ និយាយពេញៗក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមជាមួយលោក ណេតាន់យ៉ាហូ ថា អ៊ីរ៉ង់នេះជាអ្នកគាំទ្រភេរវកម្ម និងចោទប្រកាន់ថាអ៊ីរ៉ង់ចំណាយលុយគាំទ្រ ផ្តល់ការហ្វឹកហ្វឺន និងបំពាក់អាវុធដល់ក្រុមប្រដាប់អាវុធនិងភេរវជនថែមទៀតផង។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិកនេះបានធានាប្រាប់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល អ៊ីស្រាអែលថា អ៊ីរ៉ង់គ្មានថ្ងៃផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបានឡើយ។ អ៊ីស្រាអែលនិងរដ្ឋអារ៉ាប៊ីនិកាយស៊ូនីបារម្ភខ្លាំងពេលដែលអ៊ីរ៉ង់សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លអ៊ែរជាមួយមហាអំណាចប្រាំបូកអាល្លឺម៉ង់កាលពីខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៥ ព្រោះអ៊ីរ៉ង់ត្រឹមកម្រិតកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនជាថ្នូរជាមួយការបន្ធូរបន្ថយគំនាបសេដ្ឋកិច្ច។ ប្រទេសទាំងអស់នេះដាក់មន្ទិលសង្ស័យថា ក្រោមអំណាចនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ថ្ងៃណាមួយខាងមុខ អ៊ីរ៉ង់នឹងផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាក់ជាមិនខាន។ ២.ត្រាំ ត្រៀមធ្វើជាអ្នកសង្គ្រោះសន្តិភាពមជ្ឈិមបូព៌ា បញ្ចប់ជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន គោលដៅសំខាន់របស់ប្រធានាធិបតី ត្រាំ គឺជួយសង្គ្រោះដំណើរស្វែងរកសន្តិភាពរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងប៉ាឡេស្ទីន។ ត្រាំ មិនខុសពីមេដឹកនាំអាមេរិកមុនៗទេ សុទ្ធតែមានមហិច្ឆតាធំនិងរំពឹងខ្ពស់ចំពោះការជួយបញ្ចប់ជម្លោះដ៏រ៉ាំរ៉ៃនេះ ប៉ុន្តែវាប្រហែលមិនមែនងាយស្រួលធ្វើដូចគិតឡើយ។ ក្រៅពីជួបពិភាក្សាជាមួយប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលលោក ណេតាន់ យ៉ាហ៊ូ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏ជួបជាមួយមេដឹកនាំអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីនលោក ម៉ាមូត អាបាស ជាថ្មីទៀតដែរ។ អ្នកទាំងពីរបានជួបគ្នាម្តងហើយនៅអាមេរិកកាលពីដើមខែឧសភា ហើយលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រាប់មេដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីនរូបនេះថាលោកគាំទ្រសិទ្ធិស្វ័យសម្រេច (Self-Determination) របស់ប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន និង រដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន។ លោកក៏បានសន្យាធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតកិច្ចចរចាសន្តិភាព និងជំរុញឲ្យកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពអាចចេញជារូបរាងបាននៅពេលខាងមុខដែរ។ ក្នុងជំនួបជាថ្មីនេះ លោក ត្រាំបានឆ្លៀតឱកាសកោតសរសើរអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីននិងលោក អាបាស ដែលបានប្រឹងប្រែងសហការជាមួយអ៊ីស្រាអែលក្នុងការប្រឆាំងភេរវកម្ម ប៉ុន្តែលោកបានបញ្ជាក់ប្រាប់លោក អាបាស ថា ៖«សន្តិភាពមិនអាចកើតឡើងបានឡើយ នៅពេលដែលគេនៅតែអនុញ្ញាតឲ្យអំពើហិង្សាកើតឡើងនោះ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ត្រាំ មិនទាន់បានប្រាប់គេឯងឲ្យដឹងថា គោលនយោបាយបែបណាដែលលោកនឹងប្រើប្រាស់ដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតកិច្ចចរចាសន្តិភាពដែលស្លាប់បាត់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ និង បញ្ចប់ជម្លោះអ៊ីស្រាអែលនិងប៉ាឡេស្ទីននោះឡើយ។ ដូចឃើញស្រាប់ លោកមិនទាន់ហ៊ានប្តូរទីតាំងស្ថានទូតពីក្រុង Tel Aviv ទៅក្រុងហ្ស៊េរុយសាឡិម តាមការសន្យារបស់លោកក្នុងពេលឃោសនាឡើយព្រោះវាអាចបង្កបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការចរចាសន្តិភាពឡើងវិញ៕	បន្ទាប់ ពីចាកចេញពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបន្តដំណើរដោះហើរត្រង់ពីក្រុង រីយ៉ាដ ទៅកាន់ក្រុង Tel Aviv ប្រទេស អ៊ីស្រាអែលដើម្បីពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាព និងស្វែងរកសន្តិភាពសម្រាប់តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ជាពិសេសបញ្ចប់ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃអ៊ីស្រាអែល- ប៉ាឡេស្ទីន។ ដំណើរស្វែងរកសន្តិភាពនេះ កើតឡើងក្រោយលោក ត្រាំ ថ្លែងអួតអាងថា ការដោះស្រាយជម្លោះមជ្ឈិមបូព៌ាមិនលំបាកដូចគ្រប់គ្នាគិតឡើយ ក្នុងជំនួបជាមួយមេដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីន ម៉ាមូត អាបាស (Mahmoud Abbas) ដើមខែឧសភាកន្លងទៅ។
ដោយសារតែខ្មែររងឥទ្ធិពលបារាំងអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍នោះ ដូច្នេះ ពាក្យបារាំងជាច្រើនត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយពលរដ្ឋខ្មែរវ័យចំណាស់ ហើយពាក្យទាំងនោះ ក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់បន្តដោយយុវជនជំនាន់ថ្មី។ យុវជនខ្លះ ក៏គិតថា ពាក្យបារាំងទាំងនោះជាពាក្យរបស់ខ្មែរតែម្តងទៅ៕	កាដូ មិនមែនជាពាក្យរបស់ខ្មែរទេ។ តាមពិត វាគឺជាពាក្យកម្ចីមកពីភាសាបារាំងដែលគេសរសេរថា Cadeau។ និយាយឲ្យមែនទែនទៅពាក្យ កាដូ មានន័យថា អំណោយ។ ឧទាហរណ៍ថា តើលោកមានត្រៀម កាដូ ជូនបុគ្គលិកសម្រាប់ពិធីដំណាច់ឆ្នាំ២០១៧ឬទេ?

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.