Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
មន្រ្តីឧទ្យានុរក្សជាច្រើន បានបង្ហោះសារអបអរសាទរទិវាឧទ្យានុរក្ស លើគណនីយហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន អមជាមួយរូបភាព និងវីដេអូ អំឡុងពេលចុះល្បាត។ ជាមួយគ្នានោះ គណនីយហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ San Savrith បានបង្ហោះរូបភាពជាច្រើនសន្លឹក ដែលមានរូបលោក ជាមួយឧទ្យានុរក្សជាច្រើន ក្នុងឯកសណ្ឋានមន្រ្តីឧទ្យានុរក្ស ដោយអមជាមួយខ្លឹមសារ«អបអរសាទរទិវាឧទ្យានុរក្សពិភពលោក ៣១ កក្កដា ទិវាឧទ្យានុរក្សពិភពលោក បានប្រារព្ធឡើង ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃ៣១ កក្កដា ដើម្បីអបអរសាទរការងារមន្រ្តីឧទ្យានុរក្សដែលបានលះបង់កម្លាំងកាយកម្លាំងចិត្ត បំពេញការងារដើម្បីការពារបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិនិងវប្បធម៌របស់ពិភពលោក»។ ក្នុងនោះក៏មានអ្នកស្រី អៀវ ច្រឹប ម្នាក់ដែរ ដែលបានចូលរួមបង្ហោះសារនោះដែរ។ អ្នកស្រីបានបង្ហោះរូបភាពដើរល្បាតព្រៃ និងសកម្មភាពចុះអប់រំពលរដ្ឋតាមសហគមន៍អំពីសារៈសំខាន់នៃជីវចម្រុះ និងព្រៃឈើ អមជាមួយខ្លឹមសារ«អបអរសាទរទិវាឧទ្យានុរក្សពិភពលោក ៣១ កក្កដា»។ អ្នកស្រី អៀវ ច្រឹប រួមជាមួយឧទ្យានុរក្សជាច្រើនរូបទៀត។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកអ្នកស្រី អៀវ ច្រឹប ទោះកំពុងរវល់កាតព្វកិច្ចក្នុងតំបន់ការពារ ដែលមិនសូវមានសេវាទូរសព្ទ ឧទ្យានុរក្សនារី រូបនេះ នៅតែខ្មីឃ្មាតឆ្លើយតបមកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ពីភាពរីករាយរបស់ខ្លួនចំពោះការងារតាមទូរសព្ទថា៖« ក្នុងនាមជាឧទ្យានុរក្សម្នាក់ ខ្ញុំពិតជាសប្បាយចិត្ត រីករាយ និងមានមោទនភាពខ្លាំងណាស់ ដែលបានរួមចំណែកថែរក្សា ការពារ អភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងជីវចម្រុះ ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃ មិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។ សម្រាប់ជាឧត្តមប្រយោជន៍ប្រទេសកម្ពុជា និងពិភពលោក»។ ឧទ្យានុរក្សវ័យ២៩ឆ្នាំ ដែលមានភូមិសាស្រ្តក្នុងសង្កាត់អូរតាវ៉ៅ ក្រុងប៉ៃលិន ខេត្តប៉ៃលិន រូបនេះ បានប្តេជ្ញាបន្តកិច្ចការងារ ការពារអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងជីវចម្រុះ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានកិច្ចសហការជាមួយអាជ្ញាធរ រួមទាំងអ្នកពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីចុះអប់រំផ្សព្វផ្សាយដល់សាធារណជនអំពីសារសំខាន់នៃព្រៃឈើ ការអភិរក្ស និងប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តភាព។ ជាការពិតណាស់ ការលះបង់ទាំងកម្លាំងកាយ និងកម្លាំងចិត្ត របស់ឧទ្យានុរក្សគ្រប់រូបពិតជាមានតម្លៃឥតកាត់ថ្លៃបានឡើយ ក្នុងឆន្ទៈការពារព្រៃឈើក៏មានសារៈសំខាន់នៃកម្ពុជា។ មន្រ្តីឧទ្យានុរក្សទាំងបុរស និងស្រ្តី ពួតដៃគ្នាធ្វើការដោយស្វាហាប់ ក្នុងការដើរល្បាតព្រៃទាំងថ្ងៃទាំងយប់។ ឧទ្យានុរក្សគ្រប់រូប ត្រូវឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្រួសារជាទីស្រលាញ់ មកស្នាក់នៅក្នុងព្រៃជាច្រើនថ្ងៃ។ មន្រ្តីឧទ្យានុរក្ស អៀវ ច្រឹប ចុះអប់រំពលរដ្ឋអំពីសារៈសំខាន់នៃព្រៃឈើ និងជីវចម្រុះ។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកអ្នកស្រី អៀវ ច្រឹប ទន្ទឹមនឹងការឃ្លាតឆ្ងាយពីសាច់ញាតិ មន្ត្រីឧទ្យានុរក្សទាំងអស់ ក៏ប្រថុយជីវិតក្នុងដំណើររាប់សិបគីឡូរម៉ែត្រ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យតំបន់ ដែលខ្លួនការពារ។ ការពុះពារដោយឥតខ្លាចហានិភ័យរបស់ឧទ្យានុរក្សទាំងអស់ ក្នុងបុព្វហេតុឃាត់ខាំងអំពើខុសច្បាប់នានា គឺជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយរៀនសូត្រតាម។ ការមើលថែធម្មជាតិ និងជីវចម្រុះទាំងអស់របស់មន្រ្តីឧទ្យានុរក្សគ្រប់រូប ប្រៀបដូចជាឪពុកម្តាយ ដែលតាមឃ្លាំមើលកូន មិនឱ្យជនខិលខូចមកប៉ះពាល់ ដោយហ៊ានបូជាទាំងជីវិត។ ជាការពិតណាស់ បើគិតត្រឹមឆ្នាំ២០២១ មានមន្រ្តីឧទ្យានុរក្ស២នាក់ បានស្លាប់ ក្នុងពេលបំពេញបេសកកម្ម។ ដោយសង្កេតឃើញពីសារៈសំខាន់ និងការលះបង់ដ៏មានតម្លៃរបស់មន្រ្តីឧទ្យានុរក្សគ្រប់រូប ក្រសួងបរិស្ថាន បានចាប់ផ្តើមប្រារព្ធទិវាឧទ្យានុរក្ស លើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៧។ ក្រសួងបរិស្ថាន បានប្រារព្ធទិវា ដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងជាសាធារណៈអំពីតួនាទីរបស់ឧទ្យានុរក្សនៅកម្ពុជា និងជំរុញឱ្យសាធារណជនចូលរួមជាមួយឧទ្យានុរក្សក្នុងការការពារ គ្រប់គ្រង អភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងបរិស្ថានប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ លើសពីនេះ ក៏ដើម្បីជាដឹងគុណ និងលើកទឹកចិត្តដល់មន្រ្តីឧទ្យានុរក្ស ដែលបានតស៊ូលះបង់ និងបូជាជីវិតដើម្បីបុព្វហេតុបរិស្ថាននិងធនធានធម្មជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងបរិស្ថានបានកំណត់យកថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា រៀងរាល់ឆ្នាំ ជាទិវាឧទ្យានុរក្ស ដើម្បីជាការដឹងគុណដល់ភាពក្លាហាន និងការលះបង់របស់ឧទ្យានុរក្សគ្រប់រូប។ ឆ្នាំ២០២២ ជាទិវាឧទ្យានុរក្សលើកទី៦ហើយ ដោយការប្រារព្ធទិវានេះលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៧។ ឧទ្យានុរក្សជាច្រើន បានបង្ហោះសារអបអរសាទរទិវាឧទ្យានុរក្ស នៅគណនីយហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ហើយជាមួយគ្នានោះ គេហទំព័រហ្វេសប៊ុក ក្រសួងបរិស្ថាន ក៏បានបង្ហោះវីដេអូអបអរសាទរផងដែរ។
អ្នកស្រី សុម៉ាលី ជាស្ត្រីមួយរូបដែលមានបទពិសោធន៍ជាច្រើនក្នុងកិច្ចការសង្គម តាមរយៈការងារស្ម័គ្រចិត្តជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិលនានា។ ក្នុងរយៈពេលប្រឡូកកិច្ចការសង្គមជាមួយអង្គការនានា អ្នកស្រី មើលឃើញបញ្ហាជាច្រើននៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម ជាពិសេសគឺបញ្ហាលើផលដំណាំរបស់កសិករគ្មានទីផ្សារ ដែលនាំឱ្យកសិករសម្រេចចិត្តលក់ដីស្រែ-ចម្ការចោល ទៅចំណាកស្រុកធ្វើជាកម្មករគេនៅភ្នំពេញ ឬជាពលករនៅប្រទេសថៃ និងប្រទេសផ្សេងៗជាដើម។ «ការចំណាកស្រុករបស់ពលរដ្ឋក្រីក្រ មានចរន្តកើនខ្លាំង! ពលរដ្ឋគ្រប់ភូមិ គ្រប់ស្រុក ភាគច្រើនលក់ដីស្រែ ដីចម្ការ អស់ ហើយនាំគ្នារត់មកទីក្រុងវិញ។ នេះគឺជាហានិភ័យសម្រាប់វិស័យកសិកម្មកម្ពុជា។ យើងគិតថា ប្រទេសយើងវិស័យកសិកម្មគួរនាំមុខគេ តែបែរជាដើរថយក្រោយទៅវិញ! រាល់ថ្ងៃនេះ ការប្រើប្រាស់ផលិតផលកសិផលនៅក្នុងប្រទេសយើង គឺនាំចូលពីបរទេសវិញ ដែលជាចំនួនច្រើនមែនទែន»។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់អ្នកស្រី សុម៉ាលី បន្តរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជា នាំចូលកសិផលពីបរទេស ពិសេសពីវៀតណាម រាប់ចាប់តាំងពីការនាំចូលគល់ស្លឹកគ្រៃ ក្រូចឆ្មា ជាដើម។ បញ្ហាខាងលើនេះ ជាមូលហេតុចម្បងដែលជំរុញចិត្តគំនិតរបស់អ្នកស្រី សុម៉ាលី ក្នុងការបង្កើត និងដំណើរផ្សារសហគមន៍ខ្មែរឡើង ដើម្បីចងក្រងជាសហគមន៍ដាំបន្លែ-ផ្លែឈើ ដែលផ្តល់ភាពជាគំរូដល់កសិករដទៃឱ្យងាកពីការចំណាកស្រុក មកក្នុងការដាំដុះវិញ។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ផ្សារសហគមន៍ខ្មែរដែលមានទីតាំងតែមួយគត់នៅភ្នំពេញ បានដំណើរការអស់រយៈពេលជិត៧ឆ្នាំហើយ។ ស្ថិតនៅក្នុងសម្លៀកបំពាក់ជារ៉ូបពណ៌ក្រហមលាយពណ៌ខ្មៅប្រវែងត្រឹមជង្គង់នោះ អ្នកស្រី សុម៉ាលី បន្តរៀបរាប់ដោយស្នាមញញឹមអមដោយសំដីទន់ភ្លន់ យ៉ាងដូច្នេះ «អ្វីដែលខ្ញុំដាក់ចិត្តធ្វើរាល់ថ្ងៃនេះ មិនមែនជាអាជីវកម្មសុទ្ធនោះទេ។ យើងធ្វើនេះ អាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់ប្រជាសហគមន៍រស់នៅតំបន់ផ្សេងៗគ្នា។ លើសពីនេះ យើងក៏បានជួយទ្រទ្រង់ដល់យុវជនក្រីក្រ ពិសេសស្ត្រី ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល និងសហគមន៍ ឱ្យបានសិក្សារៀនសូត្រនៅក្នុងកម្រិតថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាទៅតាមមុខជំនាញ ក្នុងវិស័យកសិកម្មនិងវិស័យផ្សេងៗ»។ ក្រោយផ្សារសហគមន៍ខ្មែរដំណើរការបាន២ឆ្នាំ អ្នកស្រី សយ សុម៉ាលី បានបែងចែកប្រាក់ចំណេញមួយផ្នែកដែលទទួលបានពីអាជីវកម្មនេះ សម្រាប់ទ្រទ្រង់ដល់ការសិក្សា ស្នាក់នៅ និង អាហារ របស់និស្សិតក្រីក្រនៅខេត្តនានា ដែលមកបន្តចំណេះជំនាញ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ បើតាមស្ត្រី ដែលមានសម្បុរស្រអែម រាងក្រអាញ សក់ក្រងពណ៌ខ្មៅរលោងត្រឹមស្មារូបនេះ បច្ចុប្បន្នផ្សារសហគមន៍ខ្មែរ បានគាំទ្រ និងទ្រទ្រង់ជីវភាពដល់និស្សិតចំនួន៥០នាក់ហើយ ឱ្យបញ្ចប់ការសិក្សាលើជំនាញរៀងៗខ្លួន។ និស្សិតក្រីក្រមកពីតំបន់ដាច់ស្រយាល ឬសហគមន៍ដែលបានបញ្ចប់កម្រិតថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា ដោយទទួលបានការគាំទ្រពីអ្នកស្រី សុម៉ាលី គឺសុទ្ធសឹងជាស្ត្រី ដែលមាននិស្សិតផ្នែកកសិកម្ម ផ្នែកកែច្នៃ ផ្នែកគីមីចំណីអាហារ ផ្នែកគ្រូបង្រៀន ផ្នែកគណនេយ្យជាដើម...។ «យើងទទួលយកនិស្សិតក្រីក្រគ្រប់ជំនាញទាំងអស់ ពីព្រោះយើងគិតថា ពេលដែលនិស្សិតទាំងនោះ រៀនចេះឬរៀនចប់ទៅ នឹងអាចយកជំនាញនានា ដែល បានពីសិក្សាពីសាសារៀន ទៅអភិវឌ្ឍនៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគាត់រៀងៗខ្លួនវិញ»។ អ្នកស្រី សុម៉ាលី បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះ ដោយអះអាងថា សកម្មភាពទ្រទ្រង់ដល់ជីវភាពរស់នៅចំពោះស្ត្រីជានិស្សិតក្រីក្រ នៅតែមានជានិរន្តន៍ ក្នុងការគាំទ្រដល់ការអភវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា។ ប្រាក់ចំណេញសរុបប្រមាណ៥០ភាគរយ ដែលអ្នកស្រី សុម៉ាលី ទទួលបានពីមុខជំនួញកសិកម្ម បានយកទៅគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍធនធាន និងសហគមន៍ក្នុងវិស័យកសិកម្មវិញ។ ស្ត្រីវ័យ៣៩ឆ្នាំរូបនេះ និយាយដូច្នេះ៖« វិស័យកសិកម្មយើង នូវមានភាពទន់ខ្សោយខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះយើងមើលឃើញថា ការដាំដុះដំណាំនានារបស់កសិករនាបច្ចុប្បន្ន គឺនៅតែធ្វើតាមគ្នា ដោយឃើញកសិករម្នាក់ដាំអ្វីបានល្អ គឺគ្នាដាំតាមដែរហើយ ដោយមិនគិតអ្វីជាតម្រូវការជាក់ស្តែងនៅលើទីផ្សារ ដោយសារតែខ្វះនូវចំណេះដឹង»។ ដើម្បីកែប្រែនូវទម្លាប់បែបនេះ នៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម កម្ពុជា បានខ្លះ គឺទាមទារចាំបាច់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ដោយសង្ឃឹមថា សិស្ស-និស្សិត ដែលបញ្ចប់ការសិក្សាលើជំនាញផ្សេងៗ អាចយកជំនាញទាំងនោះមកក្នុងស្រុកកំណើតរៀងៗខ្លួនឱ្យបានល្អប្រសើរ៕	អ្នកស្រី សយ សុម៉ាលី ជាអាជីវករប្រមូលទិញបន្លែ-ផ្លែឈើសុវត្ថិភាព និងសរីរាង្គគ្រប់ប្រភេទពីប្រជាកសិករឬប្រជាសហគមន៍នៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាល ដើម្បីយកមកលក់នៅក្នុងផ្សារសហគមន៍ខ្មែរ ដែលមានទីតាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ វត្តមាននៃផ្សារសហគមន៍ខ្មែរនេះ បង្កើតឡើងក្នុងឆន្ទៈលើកជួយស្ទួយវិស័យកសិកម្មខ្មែរ និងជួយអភិវឌ្ឍសហគមន៍ឱ្យមាននិរន្តភាព ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាកស្រុកនិងភាពក្រីក្ររបស់ពលរដ្ឋ តាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាលនូវធនធានមនុស្ស ជាពិសេសដល់យុវជនដែលជាស្ត្រី។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាឱ្យអនុវត្តវិធានការតឹងរឹងលើមេខ្លោងនាំមនុស្សឆ្លងដែនខុសច្បាប់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ និងការជួញដូរមនុស្ស។ សម្ដេច ក៏បញ្ជាឱ្យសមត្ថកិច្ចអនុវត្តច្បាប់ចំពោះមេខ្លោង ដែលត្រូវចាប់បានផងដែរ ដោយគ្មានការលើកលែងឡើយ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏បានព្រមានដកស័ក្តិ និងបណ្ដេញមន្ត្រីណា ដែលហ៊ានរត់ការដោះលែងមេខ្លោង នាំមនុស្សឆ្លងកាត់ផ្លូវរបៀងខុសច្បាប់។ តាមរយៈសារសំឡេងជិត៣០នាទី នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ទាក់ទិននឹងការចាប់បានពួកធ្វើសកម្មភាព , ចាប់បានពួកអ្នកនាំផ្លូវហើយ បែរជាដោះលែងទៅវិញ ដែលអាចនាំទៅដល់ការដកឋានន្តរស័ក្តិ ឬបណ្ដេញចេញពីជួរតែម្ដង នូវមន្ត្រីនគរបាលណា ដែលអនុវត្តខុសឆ្គងទៅនឹងវិធានការទាំងឡាយនៃការរត់ពន្ធមនុស្ស»។ មូលហេតុដែលនាំឱ្យសម្ដេច ហ៊ុន សែន ព្រមានមន្ត្រីនគរបាលនេះ ដោយសារសម្ដេច ទទួលបានព័ត៌មានថា មានមន្ត្រីនៅច្រកព្រំដែន នៅខេត្តបាត់ដំបង បានដោះលែងក្រុមមេខ្លោងនាំពលករឆ្លងដែនគេចវេះ ពីការធ្វើចត្តាឡីស័កនេះ។ «ក្រៅពីនោះខ្ញុំសូមចេញបទបញ្ជាឱ្យមន្ត្រីអនុវត្តន៍ច្បាប់ទាំងអស់អនុវត្តន៍ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះពួកមេខ្លោងដែលបាននាំមនុស្សឆ្លងកាត់ព្រំដែនដោយគេចផុតពីការធ្វើចត្តាឡីស័ក»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរជាប់ព្រំដែនថៃ វៀតណាម និងឡាវ សហការគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ ដោយទប់ស្កាត់ការឆ្លងដែនខុសច្បាប់ តាមច្រករបៀង ដែលនាំគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុផ្សេងៗ។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន ពលករខ្មែរម្នាក់មកពីថៃ បានជាន់មីនដាច់ជើង ដោយសារធ្វើដំណើរក្នុងព្រៃតាមច្រករបៀង ដើម្បីគេចវេះពីការធ្វើចត្តាឡីស័ក។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ មានពលករឆ្លងពីថៃ ហើយធ្វើចត្តាឡីស័កចំនួន ៣៥,៦៦៥នាក់។ ក្នុងនោះអ្នកកំពុងធ្វើចត្តាឡីស័កនៅតាមខេត្តជាប់ព្រំដែនទាំង៧ មានចំនួន ១១,៨៥៧នាក់។ចំពោះពលករមកថៃនេះ ត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាល រកឃើញមានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ សរុប ៨៩នាក់។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ កុម្ភៈ កម្ពុជារកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន៤៧៩នាក់។ ក្នុងនោះមាន៤៦៩នាក់ និង១០នាក់ទៀត កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យនានា៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ព្រមានដកស័ក្តិ និងបណ្ដេញមន្ត្រីណា ដែលដោះលែងមេខ្លោង នាំមនុស្សឆ្លងកាត់ផ្លូវរបៀងខុសច្បាប់។ សម្ដេច ព្រមានបែបនេះ ក្រោយពីមានពលរដ្ឋនាំគ្នា គេចវេះពីការធ្វើចត្តាឡីស័ក ដោយនាំគ្នាសម្រុកធ្វើដំណើរតាមច្រករបៀងតាមព្រំដែន។
តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ប្រសិនបើពលរដ្ឋខកខាន ការចាក់វ៉ាក់សាំង នៅអំឡុងយុទ្ធនាការនេះ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ មិនទទួលខុសត្រូវក្នុងការចាក់វ៉ាក់សាំង នៅពេលក្រោយនោះទេ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការខកខានចាក់វ៉ាក់សាំងនេះដែរ សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី កាលពីនៅថ្ងៃទី១ កក្កដា ក៏បានក្រើនរំឭកដែរ ឱ្យពលរដ្ឋនៅរាជធានីភ្នំពេញប្រញាប់ទៅចាក់វ៉ាក់សាំង បង្ការឱ្យទាន់ពេល បើពុំដូច្នេះនីតិវិធីទទួលបានវ៉ាក់សាំងនៅពេលក្រោយ នឹងកាន់តែស្មុគស្មាញ។ សូមជម្រាបថា រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានរៀបចំទីតាំងចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ សរុប១៤ កន្លែង នៅក្នុងខណ្ឌទាំង១៤ ដោយចាប់ផ្តើមពីម៉ោង ៨ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៥ល្ងាច។ ក្នុងចំណោមខណ្ឌទាំង ១៤នោះ យុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាងកូវីដ-១៩ នៅក្នុងខណ្ឌមានជ័យ បានបិទបញ្ចប់ហើយ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៥កក្កដា មានពលរដ្ឋជិត ៤,៦លាននាក់ហើយ បានចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ឬស្មើនឹងជិត៤៦ភាគរយ នៃផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងដល់ពលរដ្ឋសរុប ១០លាននាក់។ ក្នុងចំណោមអ្នកបានចាក់វ៉ាក់សាំងទាំងអស់ មានជាង ៣.៣លាននាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងគ្រប់ទាំង ២ដូស។ បើតាមគម្រោងរដ្ឋាភិបាល ផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងពលរដ្ឋ១០លាននាក់នេះ គ្រោងសម្រេចបាន១០០ភាគរយ នៅក្នុងវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៦ ខែកក្កដានេះ កម្ពុជាមានវ៉ាក់សាំងជាង១២លានដូស សម្រាប់ចាក់ជូនពលរដ្ឋ ក្នុងនោះរួមមានវ៉ាក់សាំងស៊ីណូវ៉ាក់ ៧,៥លានដូស, ស៊ីណូហ្វាម ៤,២លានដូស និង វ៉ាក់សាំង Covishield ចំនួន៣២៤,០០០ដូស។ តាមការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល កាលពីសប្ដាហ៍មុន កម្ពុជា នឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំង៤លានដូសទៀត នៅថ្ងៃទី១០ កក្កដា ។ វ៉ាក់សាំងទាំង៤លានដូសនោះ គឺមានស៊ីណូវ៉ាក់សាំង៣លានដូស និងស៊ីណូហ្វាម ១លានដូស៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានក្រើនរំឭកជាថ្មី ដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យរួសរាន់ទៅចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ទាំងដូសទី១ និងទី២ យ៉ាងយូរត្រឹមម៉ោង ៥ល្ងាច ថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ដែលជាកាលបរិច្ឆេទបិទបញ្ចប់យុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំង នៅភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញ។
ក្ដីស្រឡាញ់ចំពោះអាជីពសារព័ត៌មាន បានជំរុញចិត្ត កញ្ញា ឃុន សម្ផស្ស ឲ្យខំប្រឹងប្រែងរហូតជាប់អាហារូបករណ៍សិក្សានៅ ប៉ាតឺម៉ងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ (DMC) រយៈពេល៤ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្ន យុវតី ឃុន សម្ផស្ស ជានិស្សិតឆ្នាំទី២ នៃដេប៉ាតឺម៉ងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍។ បន្ទាប់ពីសិក្សាផ្នែកសារព័ត៌មានបាន២ឆ្នាំមក សម្ផស្ស នៅតែស្រឡាញ់ផ្នែកនេះ ដូចអ្វីដែលនាងប៉ងកាលពីក្មេង។ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey ជាមួយកញ្ញា ឃុន សម្ផស្ស សិស្សនិទ្ទេស A ឆ្នាំ២០១៦ ដូចតទៅ៖ ឆ្លើយតបជាមួយទឹកមុខញញឹមតិចៗ យុវតី សម្ផស្ស បញ្ជាក់ថា៖ « ក្នុងជំនាញជាអ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់ គឺមានតួនាទីសំខាន់ណាស់ ព្រោះអ្នកសារព័ត៌មានបានចែករំលែកព័ត៌មាន និងជាអ្នកនាំសារឲ្យពលរដ្ឋទទួលបានព័ត៌មានពិត និងច្បាស់លាស់»។ កញ្ញា សម្ផស្ស មានគំនិតសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះការងារជាអ្នកសារព័ត៌មាន ដោយនាងយល់ឃើញថា អ្នកសារព័ត៌មាន បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់បម្រើផលប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជន និងសង្គមជាតិទាំងមូល។ បើទោះបីជាការរៀនផ្នែកនេះ មានផលលំបាកក៏ដោយ ក៏សិស្សនិទ្ទេស A រូបនេះ បន្តប្តេជ្ញាចិត្តខំប្រឹងរៀនឲ្យបានចប់ និងបំពេញការងារជាអ្នកសារព័ត៌មានផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ សិស្សនិទ្ទេស A ដែលមកពីរាជធានីភ្នំពេញរូបនេះ បានលើកទឹកចិត្ត និងជំរុញដល់សិស្សនិស្សិតដែលចង់សិក្សាផ្នែកសារព័ត៌មានទាំងអស់ ត្រូវហ៊ានស្វះស្វែងសម្រេចនូវក្តីស្រម៉ៃរបស់ខ្លួន និងជ្រើសរើសជំនាញដែលខ្លួនស្រឡាញ់៕	ភ្នំពេញ៖ យុវតី ឃុន សម្ផស្ស ជាសិស្សនិទ្ទេសA ឆ្នាំ២០១៦។ ក្រោយជាប់និទ្ទេស A យុវតី សម្ផស្ស បានបោះបង់អាហារូបករណ៍មួយចំនួន ដែលនាងទទួលបាន ហើយសម្រេចចិត្តប្រឡងចូលសិក្សានៅដេប៉ាតឺម៉ងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ (DMC)វិញ។ យុវតីវ័យ ២០ឆ្នាំរូបនេះ បានជ្រើសរើសជំនាញសារព័ត៌មានសម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ជាអាជីពដែលនាងស្រឡាញ់ និងចូលចិត្តតាំងពីកុមារភាព។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ យុវតី ឃុន សម្ផស្ស លើកឡើងថា៖ «សម្រាប់ការសិក្សាផ្នែកសារព័ត៌មាននេះ ក្រុមគ្រួសារខ្ញុំ ក៏មានការព្រួយបារម្ភចំពោះរឿងនេះដែរ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំព្យាយាមប្រាប់ពួកគាត់ថា កុំបារម្ភអី ខ្ញុំចេះការពារ និងថែរក្សាខ្លួនឯងបាន»។
ដកដង្ហើមជ្រៅៗ ការដកដង្ហើមចូលយឺតៗ និងជ្រៅៗអាចជាវិធីសាស្ត្រមួយសម្រួលដល់ការរំលាយអាហារបាន ជាពិសេសជួយជំរុញខ្យល់ចូលទៅក្នុងពោះវិញ។ ការដែលមានខ្យល់ក្នុងទ្រូងជាប់ វានឹងងាយធ្វើឲ្យរីកក្បាលពោះបាន។ ប៉ុន្តែការដកដង្ហើមចូលជ្រៅៗនឹងភ្ញោចដល់ការដាក់សម្ពាធទៅលើក្រពះ និងពោះវៀន ហើយក៏ជំរុញដល់ការធ្វើចលនាអាហារក្នុងពោះវៀនកាន់តែល្អដែរ។ រឿងនេះក៏បង្កើនការបញ្ចេញទឹកមាត់ និងអង់ហ្ស៊ីមរំលាយអាហារធ្វើការកាន់តែល្អថែមទៀត។ ញ៉ាំផ្លែល្ហុងឲ្យច្រើន នៅពេលនិយាយដល់ការរំលាយអាហារ ផ្លែល្ហុងគឺជាអាហារដែលជួយដល់បញ្ហានេះបាន។ វាផ្ទុកទៅដោយអង់ហ្ស៊ីម Papain ដែលអាចជួយរំលាយជាតិប្រូតេអ៊ីន និងជួយដល់ការហើមពោះ និងក្រហាយដើមទ្រូងបាន។ វាក៏សម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃដែលល្អសម្រាប់សម្រួលដល់ការរំលាយអាហារក្នុងក្រពះពោះវៀន។ ក្នុងពេលដែលរាងកាយកំពុងតែយកឈ្នះការបង្ករោគ ចូរព្យាយាមញ៉ាំផ្លែល្ហុងដោយសារតែវាសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C ដែលអាចពង្រឹងដល់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំបានយ៉ាងអស្ចារ្យ។ ញ៉ាំទឹកក្តៅ នៅពេលនិយាយដល់ការរំលាយអាហារចុះខ្សោយ មានន័យថាអាហារដែលមិនបានកិនល្អនឹងប្រមូលផ្តុំក្នុងពោះវៀន ហើយបង្កជាការហើមពោះបាន។ បើសិនជារឿងនេះមិនបានដោះស្រាយទេ វាអាចនឹងជ្រៀតចូលក្នុងចរន្តឈាម ហើយបង្ករោគដល់ផ្នែកផ្សេងៗទៀតនៃរាងកាយ រហូតដល់បង្កជាជំងឺបាន។ នៅពេលញ៉ាំទឹកក្តៅឧណ្ហៗ វានឹងជួយសម្អាតក្រពះពោះវៀន ហើយរំលាយរបស់ដែលធ្វើឲ្យហើមពោះបាន។ រឿងនេះមិនត្រឹមតែពង្រឹងដល់ការរំលាយអាហារទេ តែក៏អាចជួយបញ្ចេញជាតិពុលពីក្នុងពោះវៀនបានដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	បើសិនជាអ្នកមានអារម្មណ៍ថាហើមពោះ ទល់លាមក ឬច្រាលអាស៊ីតក្រពះ នោះវាមិនមែនមានតែអ្នកម្នាក់ឯងដែលកើតបញ្ហានេះទេ។ យ៉ាងណាមិញ បើសិនជាអ្នកកំពុងតែជួបបញ្ហានេះមែន អ្នកអាចប្រើវិធីសាស្ត្រព្យាបាលដូចខាងក្រោមនេះបាន ព្រោះវានឹងជួយសម្រួលដល់ការរំលាយអាហារកាន់តែល្អជាងមុន៖
វិស័យប្រេង ដែលនៅក្រៅទណ្ឌកម្មរបស់អាម៉េរិកលើរុស្ស៊ីយូរមកហើយ ត្រូវបានប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន ប្រកាសបិទដូចគ្នា។ នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា លោក បៃឌិន ប្រកាសហាមនាំចូលប្រេងឆៅពីរុស្ស៊ី ដែលជាផ្នែកមួយនៃទណ្ឌកម្មប្រឆាំងវិស័យថាមពលរបស់រុស្ស៊ី ដែលជាប្រភពចំណូលដ៏ធំមួយសម្រាប់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន ។ ថ្លែងពីសេតវិមាន លោក បៃឌិន អះអាងថា ប្រេងរបស់រុស្ស៊ី នឹងមិនត្រូវទទួលបាននៅកំពង់ផែអាម៉េរិកទៀតឡើយ ហើយប្រជាជនអាម៉េរិកនឹងបង្អាក់ម៉ាស៊ីនសង្រ្គាមរបស់លោក ពូទីន ។ ប្រមុខរដ្ឋអាម៉េរិកបញ្ជាក់ ការសម្រេចចិត្តនេះ ធ្វើឡើងក្រោយការជជែកជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត។ តាមពិតទៅ ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើវិស័យប្រេងនេះ ស្ថិតក្នុងការពិចារណរបស់អាម៉េរិកតាំងពីដំបូង ប៉ុន្តែសម្ព័ន្ធមិត្តអាម៉េរិកនៅអឺរ៉ុប មិនទាន់ចុះសម្រុងគ្នា ព្រោះសុទ្ធតែពឹងពាក់ថាមពលនាំចូលពីអឺរ៉ុបទាំងប្រេង ទាំងហ្គាស។ ជាមួយការដាក់ទណ្ឌកម្មតែឯងពេលនេះ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ទំនងជាចង់ផ្ដល់មេរៀនខ្លាំងថែមទៀតដល់ទីក្រុងមូស្គូ តែរក្សាសន្តិសុខថាមពលឱ្យអឺរ៉ុបបន្តទៀត។ អាម៉េរិក មិនពឹងផ្អែកខ្លាំងលើប្រេងរុស្ស៊ីឡើយ ហើយក៏មានប្រភពផ្គត់ផ្គង់ទូលាយជាមួយអឺរ៉ុបដែរ។ មុនប្រកាសហាមឃាត់នេះ អាម៉េរិក ក៏ងាករកប្រទេសផលិតប្រេងធំៗមានអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជាដើមដើម្បីបង្កើនការផ្គង់ផ្គង់។ អាម៉េរិកក៏បោះដៃទៅរកវ៉េណេស៊ុយអេឡាដែលរងទណ្ឌកម្មងើបមុខមិនចង់រួចថែមទៀត សំដៅរកប្រភពប្រេងជំនួសប្រេងរុស្ស៊ី៕	ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ប្រកាសបិទការនាំចូលប្រេងពីរុស្ស៊ី ដើម្បីជាការដាក់សម្ពាធមួយទៀតលើរុស្ស៊ីចំពោះការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ លោក បៃឌិន ចាត់ទុកវិធានការនេះជាការចាក់ចំបេះដូងរបស់រុស្ស៊ីតែម្ដង។ ប៉ុន្តែចំណាត់ការនេះ ត្រូវមើលឃើញថា ជាការដើរតែម្នាក់ឯងពីសំណាក់អាម៉េរិក ខណៈដែលសម្ព័ន្ធមិត្តសហភាពអឺរ៉ុបហាក់ស្ទាក់ស្ទើរ ព្រោះតែការពឹងពាក់រុស្ស៊ីខ្លាំងជាប្រភពផ្គង់ផ្គង់ថាមពលរបស់ខ្លួន។
ការប្រកួតដាក់បាតដៃលើរថយន្ត គឺជាការប្រកួតដ៏លំបាក និងទាមទារអោយមានភាពអំណត់អត់ធ្មត់ដែលបេក្ខជនទាំងអស់តម្រូវអោយដាក់បាតដៃស្តាំ លើរូបបាតដៃដែលបិទរួចជាស្រេចនៅលើរថយន្ត។ បេក្ខជនដែលឈរបានយូរជាងគេទាំង១០រូប នឹងធ្វើដំណើរទៅប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅប្រទេសសឹង្ហបុរីខែ តុលា នាពេលខាងមុខនេះ។ ហើយបេក្ខជនរូបណាដែលឈរដាក់បាតដៃបានយូរជាងគេ នឹងមានឱកាសទទួលយករង្វាន់ធំគឺរថយន្ត Subaru XV ដ៏ថ្មីស្រឡាងមួយគ្រឿង។ ការប្រកួតឆ្នាំនេះក៏មានលក្ខណៈស្វិតស្វែងមិនចាញ់ពីឆ្នាំមុនដែរ រួមទាំងលក្ខខណ្ឌ និងបទបញ្ញាតិផ្សេងៗ ដែលប្រើក្នុងការប្រកួតនេះគឺដូចនឹងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅឯប្រទេសសឹង្ហបុរី។ បេក្ខជនដែលចូលរួមប្រកួតគឺត្រូវតែឈរដាក់ដៃស្តាំរបស់ខ្លួន នៅលើរថយន្តដែលបានកំនត់។ បេក្ខជននឹងត្រូវអនុញ្ញាតអោយសំរាក ១០នាទីរាល់រយៈពេល ៦ម៉ោងម្តង ដើម្បីញុំាទឹក និងចូលបន្ទប់ទឹក ទន្ទឹមនឹងនោះនៅក្នុងពេលប្រកួតយើងអាចមានជាហ្គេមផ្សេងៗ សំរាប់លេងកំសាន្តផងដែរ។ បេក្ខជននឹងត្រូវចាកចេញពីការប្រកួតភ្លាមៗ ប្រសិនបើមានការធ្វើខុសលក្ខខណ្ឌណាមួយ។ ការប្រកួតនេះនឹងបញ្ចប់បន្ទាប់ពីយើងអាចស្វែងរកបេក្ខជន១០រូបចុងក្រោយដែលឈរបានយួរជាងគេ។ មានបេក្ខជនប្រមាណជិត១០០នាក់ បានមកចុះឈ្មោះចូលរួមប្រកួតក្នុងឆ្នាំនេះ ហើយបេក្ខជនដែលមានសម្ថតភាពចំនួន១០រូប នឹងត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសសង្ហឹបុរី ជាកន្លែងដែលពួកគេត្រូវប្រកួតជាមួយ និងបេក្ខជនដែលឈ្នះមកពីបណ្តាប្រទេស០៩ផ្សេងៗក្នុងអាស៊ាន ដើម្បីប្រកួតយករង្វាន់ធំ ហើយក្រុមហ៊ុននឹងទទួលខុសត្រូវរាល់ការធ្វើដំណើរ និងការស្នាក់នៅ នៅប្រទេសសឹង្ហបុរី។ នៅឯប្រទេសសង្ហឹបុរី, បេក្ខជនដែលចូលរួមប្រកួតអាចមានឱកាសឈ្នះរង្វាន់ជាសាច់ប្រាក់ច្រើនផ្សេងទៀត ដូចជា រង្វាន់ប្រចាំប្រទេស (សំរាប់បេក្ខជនណាដែលឈរបានយូរជាងគេ ប្រចាំប្រទេសរបស់ខ្លួន), រង្វាន់ប្រចាំអាស៊ាន (បេក្ខជនដែលឈរបានយូរជាងគេ ប្រចាំតំបន់ដោយមិនរាប់បញ្ចូលប្រទេសសង្ហឹបុរី) និងរង្វាន់ជាក្រុមសំរាប់ប្រទេស ណាដែលឈរបានយូរជាងគេ (យកពេលវេលាដែលបេក្ខជនម្នាក់ៗឈរបូកបញ្ចូលគ្នា ដើម្បីបានពេលវេលាជាក្រុម)។	រាជធានីភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុន ម៉ូធ័រ អ៊ីមេជ ខេមបូឌា ដែលជាតំណាងចែកចាយផ្តាច់មុខនៃ រថយន្ត ស៊ូបារុ តែមួយគត់ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានរៀបចំកម្មវិធីការប្រកួតដាក់បាតដៃលើរថយន្តស៊ូបារុ ជាលើកទី៧ នៅរាជធានីភ្នំពេញកាលពីពេលថ្មីៗនេះ នៅមុខផ្សារទំនើបសុវណ្ណា។
បច្ចុប្បន្ន តម្លៃជ្រូករស់ ដែលចិញ្ចឹមក្នុងស្រុក មានតម្លៃ ១៣០០០រៀល ទៅ ១៣៥០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ តម្លៃជ្រូករស់ កាលពីមិនទាន់មានបញ្ហាកូវីដ-១៩ មានតម្លៃប្រហែល ៨០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ វិបត្តិកូវីដ-១៩ បានធ្វើឲ្យចំនួនជ្រូកចិញ្ចឹមក្នុងស្រុកកើនឡើង ហើយចំនួននៃការនាំចូលជ្រូកពីខាងក្រៅបានធ្លាក់ចុះ។ ការនាំជ្រូកចូលមកកម្ពុជា ត្រូវបានកាត់បន្ថយ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលមានវិធានការរឹតបន្តឹង ក្នុងអំឡុងវិបត្តិកូវីដ-១៩។ លោក ស្រ៊ុន ពៅ ប្រធានសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា បានបង្ហាញអារម្មណ៍សប្បាយចិត្ត ព្រោះវិស័យចិញ្ចឹមជ្រូកក្នុងស្រុកងើបឡើងវិញ។ បើតាមលោក ស៊្រុន ពៅ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា បាននាំចូលជ្រូកត្រឹម ១០០០ក្បាល ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងមួយថ្ងៃ ខណៈកាលពីមុនកម្ពុជា បាននាំចូលជ្រូកមួយថ្ងៃ ចំនួន ៤០០០ក្បាល ទៅ ៥០០០ក្បាល។ សព្វថ្ងៃសកម្មភាពនាំចូលជ្រូកខុសច្បាប់មកកម្ពុជា នៅតែមាន ពិសេសជ្រូកដែលមានផ្ទុកជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្រ្វិក ដែលសមត្ថកិច្ចចាប់បាន និងដុតបំផ្លាញជាបន្តបន្ទាប់។ ការនាំចូលជ្រូកខុសច្បាប់ កត្តាថ្លៃដើមខ្ពស់ និងកត្តាជំងឺ ជាបញ្ហាដែលអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូក ព្រួយបារម្ភ និងស្នើឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាលជួយរកដំណោះស្រាយ។ លោក ស៊្រុន ពៅ បានរៀបរាប់ដូច្នេះ៖«យ៉ាងណាការនាំចូលជ្រូកខុសច្បាប់នៅតែមាន។ ខ្ញុំស្នើឲ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធបន្ថែមការរឹតត្បិត ចៀសវាងប៉ះពាល់ដល់អ្នកចិញ្ចឹមក្នុងស្រុក និងសុខភាពសាធារណៈ»។ តម្លៃជ្រូករស់កើន ក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ ធ្វើឲ្យក្រុមអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូក ក្នុងស្រុកបង្ហាញការសាទរ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពលរដ្ឋបែរជារអ៊ូរទាំ ពីតម្លៃបន្លែ ត្រី សាច់ លើទីផ្សារឡើងថ្លៃ។ ជានិច្ចកាល អ្នកលេងបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក បានបង្ហោះសារថា តម្លៃសាច់ជ្រូក ឡើងថ្លៃ ខណៈពលរដ្ឋមិនសូវមានចំណូល។ ពួកគេ បានស្នើឲ្យលោករដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្ម ជួយដោះស្រាយរឿងតម្លៃជ្រូកក្នុងស្រុក ថ្លៃជាងជ្រូកនាំចូលពីខាងក្រៅ។ ក្នុងខំមិនមានការចោទសួរទៅលោករដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្ម ដូច្នេះ៖«តម្លៃជ្រូករស់ក្នុងស្រុកឡើងថ្លៃខ្លាំងណាស់។ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសជិតខាង គឺតម្លៃជ្រូកគេទាបជាងខ្លាំង។ បើការចិញ្ចឹមក្នុងស្រុកគ្រប់គ្រាន់ គួរណាស់តម្លៃទាបជាងការនាំចូល»។ ឆ្លើយតបខំមិននេះ លោករដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម បានជំរុញឲ្យមានការចិញ្ចឹមជ្រូកបន្ថែម ដើម្បីបំពេញតម្រូវការ ក្នុងស្រុកនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ លោក វេង សាខុន ឆ្លើយយ៉ាងខ្លីបែបនេះ៖«លោកគួរជួយចិញ្ចឹមក្នុងស្រុកឲ្យបានច្រើន ហើយជួយលក់ឲ្យបានតម្លៃថោកជូនប្រជាជន»។ ជុំវិញបញ្ហានេះលោក ស្រ៊ុន ពៅ ប្រធានសមាគមចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា បានលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ន ការចិញ្ចឹមជ្រូកលក្ខណៈក្រុមហ៊ុន មានចំនួនច្រើនជាង ជ្រូករបស់កសិករ ហើយតម្លៃដែលសមាគមលក់លើទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន អ្នកចញ្ចឹមបានចំណេញតិចតួចនៅឡើយ។ លោកបានពន្យល់បែបនេះ៖«សាច់ជ្រូកលើទីផ្សារថ្លៃ គឺមកពីឈ្មួញ។ សម្រាប់តម្លៃជ្រូករស់ ១៣០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ក៏មិនចំណេញច្រើនដែរ ព្រោះសព្វចំណីជ្រូកថ្លៃ។ តម្លៃជ្រូករស់ប៉ុណ្ណឹង វាមិនថ្លៃហួសនោះទេ ព្រោះសុវត្ថិភាព ជាងជ្រូកនាំចូល។ ឥឡូងកំពុងផ្ទុះជំងឺប៉េស្តជ្រូកផង បើទិញចំជ្រូកមានជំងឺ នឹងប៉ះពាល់ដល់សុខភាព»។ បច្ចុប្បន្ន សមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា មានជ្រូកចំនួន ១២ម៉ឺនក្បាល។ ដោយឡែកនៅឆ្នាំ២០២០ សមាគមមានជ្រូកចំនួន ១០ម៉ឺនក្បាល។ សមាគមមានលទ្ធភាពផ្គត់ផ្គង់សាច់ជ្រូក ៧០០តោន ក្នុងមួយថ្ងៃ ខណៈកម្ពុជាមានតម្រូវការសាច់ជ្រូក ៨០០តោន ក្នុងមួយថ្ងៃ៕	អ្នកចិញ្ចឹមជ្រូក សប្បាយចិត្ត ក្រោយតម្លៃជ្រូកឡើងថ្លៃបន្តិចក្នុងអំឡុងបរិបទកូវីដ-១៩នេះ។ ប៉ុន្តែតម្លៃនេះ ត្រូវបានពលរដ្ឋយល់ថា ជាតម្លៃដែលខ្ពស់ និងស្នើឲ្យក្រសួងកសិកម្ម ជួយដោះស្រាយបញ្ហាថ្លៃសាច់ជ្រូកនៅលើទីផ្សារ។
អត្ថបទទាក់ទង អាមេរិក យល់ព្រមលក់កញ្ចប់គ្រឿងបង្គុំខែលការពារមីស៊ីលឲ្យតៃវ៉ាន់តម្លៃ ៦២០លានដុល្លារ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Zhao Lijian បានទាមទារឲ្យអាមេរិក បញ្ឈប់ការលក់អាវុធដល់តៃវ៉ាន់ ដើម្បីបញ្ចៀសភាពតានតឹងរវាងទីក្រុងប៉េកាំង និងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជាពិសេស គឺដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព និងសន្តិភាពនៅតាមច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ ការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរទេសចិនបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាមេរិក បានផ្តល់ភ្លើងបៃតងលក់គ្រឿងបង្គុំនៃខែលការពារមីស៊ីល Patriot ឲ្យតៃវ៉ាន់។ ក្រុមហ៊ុនផលិតអាវុធ Lockheed Martin ជាភាគីផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបង្គុំរបស់ខែលការពារមីស៊ីលឲ្យតៃវ៉ាន់ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជា៦២០លានដុល្លារ។ ទន្ទឹមនេះ លោក Zhao បានបន្តថា ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេស ចិនសម្រេចចាត់វិធានការមួយចំនួន និងដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ មិនបានលំអិតពីទណ្ឌកម្ម និងវិធានការរបស់ចិន ដែលត្រូវដាក់លើក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin នោះទេ។ កន្លងមក ចិនក៏ធ្លាប់ប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនផលិតអាវុធអាមេរិកក្នុងទម្រង់បែបនេះដែរ ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ជាក់ទេ ថាតើជាទណ្ឌកម្មបែបណា។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទស្សនាវដ្ដី Time ចិនធ្លាប់ព្រមានដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនផលិតអាវុធអាមេរិក General Dynamics Corp និង Honeywell International Inc បន្ទាប់ពីលក់អាវុធឲ្យតៃវ៉ាន។ សូមបញ្ជាក់ថា Lockheed Martin គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតអាវុធដ៏ល្បីមួយរបស់អាមេរិក ដែលផ្គត់ផ្គង់អាវុធជាច្រើនប្រភេទ ទៅឲ្យបណ្តាលប្រទេសមួយចំនួន។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ក្រុមហ៊ុនមួយនេះ អាចរកប្រាក់ចំនូលបានរហូតដល់ទៅ ៥៩,៨ពាន់លានដុល្លារ៕	ទីក្រុងប៉េកាំង នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនផលិតអាវុធដ៏ល្បីរបស់អាមេរិក Lockheed Martin។ ការប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាមេរិក បានយល់ព្រមលក់ជាកញ្ចប់នៃគ្រឿងបង្គុំខែលការពារមីស៊ីលPatriot មកឲ្យតៃវ៉ាន់ ហើយក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin គឺជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបង្គុំខែលការពារមីស៊ីលនេះផ្ទាល់។
ក្នុងរយៈពេលចាប់តាំងពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច នៅចន្លោះឆ្នាំ២០០៨ ឆ្លងដល់២០០៩ មក រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានខិតខំអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសឲ្យបានល្អប្រសើរឡើងវិញ បន្តិចម្តងៗ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាអាចរក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច នៅកម្រិត ៧.០% ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា។ ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានពិភពលោកឲ្យតម្លៃថា នឹងអាចក្លាយទៅជាកូននាគសេដ្ឋកិច្ចមួយ នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំខាងមុខ។ វិស័យទាំងបួន នៅតែដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជាមាន៖វិស័យកសិកម្ម វិស័យវាយនភណ្ឌ(រោងចក្រកាត់ដេរ) វិស័យទេសចរណ៍ និងវិស័យសំណង់(អចលនទ្រព្យ)។ កាវវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស យោងតាមរបាយការណ៍ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា នៅឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០១៩ កម្ពុជាអនុញ្ញាត ឲ្យបង្កើតតគម្រោងវិនិយោគថ្មីចំនួន ១៥៣ គម្រោង ដែលប្រើទុនវិនិយោគជាង ៥ ពាន់លានដុល្លារ ហើយគម្រោងនេះ បានបង្កើតការងារចំនួន ១៦៧,៣៣០ កន្លែង។ បើប្រៀបធៀបរយៈពេលដូចគ្នា ឆ្នាំ២០១៨ មាន១០៥ គម្រោង ដែលមានទឹកប្រាក់វិនិយោគសរុបជាង ៣.៥ លានដុល្លារ។ ក្រឡេកមកមើលវិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យវិញ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ សកម្មភាពនៃការសាងសង់ និងការអភិវឌ្ឍក្នុងវិស័យនេះ បាននិងកំពុងមានភាពទាក់ទាញយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអ្នកវិនិយោគទាំងក្នុងស្រុក និងពីបរទេស។ លំហូរអ្នកវិនិយោគទុនពីបរទេស យ៉ាងច្រើនមកបណ្តាក់ទុន និងវិនិយោគនៅកម្ពុជា ខណៈប្រទេសមួយនេះ កំពុងផ្តល់សញ្ញាវិជ្ជមានច្រើនលើសលប់ក្នុងការវិនិយោគ។ ជាពិសេសក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គេឃើញសន្ទុះលំហូអ្នកវិនិយោគចិនយ៉ាងច្រើន ចូលមកកម្ពុជា ដើម្បីវិនិយោគលើវិស័យចម្បងៗ មានដូចជា គម្រោងខុនដូ សណ្ឋាគារ ផ្ទះសំណាក់ អគារពាណិជ្ជកម្ម ផ្សារទំនើប រោងចក្រ និងកាស៊ីណូ ជាដើម ដែលរាប់ថាមានទឹកប្រាក់វិនិយោគខ្ទង់លានដុល្លារក្នុងមួយគម្រោងៗ។ វិស័យសំណង់វិញ តាមរយៈក្រសួងដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់បានបញ្ចេញរបាយការណ៍សំណង់ដូចខាងក្រោម៖ ទិន្នន័យសំណង់ទូទាំងប្រទេសក្នុងឆ្នាំ២០១៨ មានចំនួន ៣,២៩០ គម្រោង មានផ្ទៃក្រឡាចំនួន ១២,៣៧៨,១១៩ ម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានតម្លៃប៉ាន់ស្មានទុនវិនិយោគ ប្រមាណ ៥,៧៥៥,០៧០,១២០ ដុល្លារ។ បើធៀបរយៈពេលដូចគ្នា ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ មានចំនួន ៣,៤១៨ គម្រោង ផ្ទៃក្រឡាចំនួន ១១,៣៨១,៨៨៣ ម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានតម្លៃប៉ាន់ស្មានទុនវិនិយោគប្រមាណ ៦,៧៩៨,៦៦៣,១២៥ ដុល្លារ។ មានន័យថា មានការថយចុះចំនួន ១៥.៣៥%។ អ្នកវិភាគមើលឃើញថា ថ្វីដ្បិតតែគម្រោងវិនិយោគ ហាក់មានការធ្លាក់ចុះបន្តិច សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៨ ប៉ុន្តែពួកគាត់មើលថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ទុនវិនិយោគក្នុងវិស័យសំណង់អចលនទ្រព្យនេះ នឹងកើនឡើងវិញ ដោយសារតែកំណើនវិនិយោគិនចិន ទាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងព្រះសីហនុ។ កត្តាដែលអ្នកជំនាញមើលឃើញថាឆ្នាំ២០១៩ នេះនឹងមានកំណើនទុនវិនិយោគឡើងវិញ ដោយសារតែបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសជាតិមានស្ថានភាពនយោបាយល្អ ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅរក្សាបានកម្រិត ៧.០% សកម្មភាពសាងសង់ និងអភិវឌ្ឍយ៉ាងមមាញឹក លំហូរអ្នកវិនិយោគចូលមកវិនិយោគច្រើន ដែលកត្តានេះ ធ្វើឲ្យមានសញ្ញាណនៃវិស័យអចលនទ្រព្យ និងសំណង់កើនឡើង ហើយតម្លៃដីធ្លី ក៏នៅតែបន្តកើនឡើងពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ដូចបានសង្កេតឃើញហើយថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គេកត់សម្គាល់ឃើញលំហូរនៃវិនិយោគិនចិន បានចូលមកបណ្តាក់ទុន និងរកស៊ីនៅប្រទេសកម្ពុជាយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ជាពិសេសនៅក្រុងព្រះសីហនុ ដែលគេរំពឹងថា សកម្មភាពសាងសង់ និងការអភិវឌ្ឍក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ មានសន្ទុះខ្លាំងក្លាគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ដូច្នេះហើយ ទើបអ្នកជំនាញបានរំពឹងទុកថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ នេះ ទុនវិនិយោគក្នុងវិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យពិតជាកើនឡើងយ៉ាងពិតប្រាកដ។ លំហូរអ្នកវិនិយោគទុនចិន និងកូរ៉េ កំពុងតែចូលច្រើន ពិសេសអ្នកវិនិយោគចិន ក្នុងរយៈពេលជាង ៣ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដែលបានផ្តោតលើការវិនិយោគប្រភេទខុនដូ កាស៊ីណូ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស រោងចក្រ សិប្បកម្ម សណ្ឋាគារ និងផ្ទះសំណាក់។ល។ កំណើនតម្រូវការ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រសើរឡើង គេបានកត់សម្គាល់ឃើញថា តម្លៃដីធ្លីពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ នៅតែបន្តកើនឡើងឥតឈប់ឈរ ដោយសារតែកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសឥតឈប់ឈរ និងប្រភពធនធានធម្មជាតិសម្បូរបែប ឱកាសវិនិយោគមានច្រើន សកម្មភាពនៃការសាងសង់គម្រោងនានា កំពុងកើតឡើងព្រោងព្រាត។ រីឯកត្តាប្រជាសាស្ត្រ (កំណើនប្រជាជន ១៦.៤៩ លាននាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩) តម្រូវការនៅមានច្រើន ការផ្គត់ផ្គង់នៅមានកម្រិត ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធល្អប្រសើរ (ផ្លូវខ្វាត់ខ្វែង ផ្លូវទឹក ផ្លូវគោក និងផ្លូវអាកាស) ជួយបម្រើដល់ការដឹកជញ្ជូនគ្រប់ប្រភេទ ពិសេសបណ្តាញផ្លូវជាតិលេខ ៤ ដែលតភ្ជាប់ពីភ្នំពេញ ទៅកំពង់ផែអន្តរជាតិក្រុងព្រះសីហនុ។ អ្វីដែលពិសេសជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺគម្រោងសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿន ដែលតភ្ជាប់ពីភ្នំពេញ ទៅក្រុងព្រះសីហនុ និងមួយខ្សែទៀត តភ្ជាប់ពីភ្នំពេញ ទៅក្រុងបាវិត ដែលជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ សម្រួលដល់សកម្មភាពនៃការដឹកជញ្ជូន និងការចរាចរគ្រប់ប្រភេទ។ ស្ថិរភាពនយោបាយ ស្ថានភាពនយោបាយល្អ មិនបង្កភាពភ័យខ្លាចដល់អ្នកវិនិយោគទាំងក្នុង និងក្រៅស្រុក។ ម្យ៉ាងទៀត តម្លៃដីនៅប្រទេសកម្ពុជា ហាក់មានកម្រិតទាបនៅឡើយ ប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសផ្សេងៗក្នុងតំបន់អាស៊ាន ចិន ថៃ កូរ៉េ តៃវ៉ាន់ ហ្វីលីពីន ហុងកុង វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ីជាដើម។ អ្នកជំនាញវិនិយោគចិនបានបង្ហើបឲ្យដឹងថា កម្ពុជានៅមានរយៈពេល ៣០ឆ្នាំទៀត ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឲ្យក្លាយទៅជាហុងកុង ឬសិង្ហបុរីនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ដូច្នេះមានន័យថា ឱកាសវិនិយោគនៅមាន ៣០ ឆ្នាំទៀត សម្រាប់អ្នកវិនិយោគក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក។ ចំណែកតម្លៃដីធ្លី ក៏នៅតែបន្តកើនឡើងតាមល្បឿនសេដ្ឋកិច្ច និងដំណើរនៃការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិផងដែរ។ ការបង្ហាញជូនខាងលើ គឺកត្តាសត្យានុម័ត ដែលបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីអំណះអំណាង នៃតម្លៃ អចលនទ្រព្យ(ដី) នៅតែអាចបន្តកើនឡើង នៅគ្រប់ទីកន្លែងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ជាពិសេស តំបន់ដែលមានការអភិវឌ្ឍ ទីប្រជុំជន តំបន់ឧស្សាហកម្ម ពិសេសតម្លៃដីនៅទីក្រុងភ្នំពេញ នេះតែម្តង ដែលនៅបន្តមានសញ្ញាវិជ្ជមាន រយៈពេលវែងថែមទៀត។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា តម្លៃដីនៅប្រទេសកម្ពុជា មានកំណើនមិនដូចគ្នាទេ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដោយតំបន់ខ្លះឡើងចន្លោះពី ៥% ទៅ ១៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ។ រីឯតំបន់ខ្លះ ឡើងពីឡើងពី ១៥% ទៅ៥០%ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ ហើយតំបន់ខ្លះទៀត ក៏ឡើងដល់ ១០០% ឬ ២០០% ក្នុងមួយឆ្នាំ អាស្រ័យទៅដោយស្ថានភាពវិនិយោគ គម្រោងអភិវឌ្ឍ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ នៃការអភិវឌ្ឍតំបន់នោះជាដើម៕ (ប្រភព៖ https://www.realestate.com.kh/km/news/why-land-prices-continue-to-rise/) អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម	ដូចលោក-អ្នកបានជ្រាបខ្លះៗហើយថា កម្ពុជាជាប្រទេសមួយ ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសក្នុងអាស៊ាន ដែលកំពុងទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចល្អប្រសើរមួយ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ប្រទេសកម្ពុជា(GDP)មានប្រមាណ ៧.០% សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ និងប្រហែល ៦.៨% ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍអាស៊ី (ADB)។
ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមផ្ទុះឡើង ក្រុមហ៊ុនបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច និងអាស៊ីមួយចំនួនបានសម្រេចដកខ្លួនឈប់រកស៊ីនៅរុស្ស៊ី ដោយសារតែទណ្ឌកម្មដ៏ច្រើនសន្ធឹក ក៏ដូចជាដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ីឱ្យបញ្ចប់សង្រ្គាមផង។ មិនខុសពីក្រុមហ៊ុនផ្សេងឡើយ ក្រុមហ៊ុនរថយន្តដ៏ល្បីរបស់ជប៉ុន Nissan ក៏សម្រេចឈប់រកស៊ីនៅរុស្ស៊ី និងផ្ទេរ ភាគហ៊ុនឱ្យក្រុមហ៊ុនរដ្ឋរុស្ស៊ីNAMI ដែរ។ តាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មរុស្ស៊ី កិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើ បានអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុនមានសិទ្ធិទិញជំនួញរបស់ខ្លួនត្រលប់មកវិញ ក្នុងរយៈពេល ៦ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ក្នុងការលក់ឱ្យក្រុមហ៊ុនរដ្ឋរុស្ស៊ីនោះ វាមានបញ្ចូលផលិតកម្ម និងមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមហ៊ុន Nissan ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រុង St Petersburg រួមទាំងមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ធ្វើទីផ្សារ និងលក់នៅក្រុងមូស្គូផង។ ការលក់មួយនេះ ធ្វើឡើងក្នុងតម្លៃ ១អឺរ៉ុប ឬ០,៩៧ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណ ក្រុមហ៊ុនរថយន្តជប៉ុនរំពឹងថា ខ្លួនអាចខាតបង់ប្រមាណ ៦៨៧លានដុល្លារ។ ចាប់តាំងពីខែមីនាមក ក្រុមហ៊ុន Nissan បានផ្អាកផលិតកម្មនៅក្នុងក្រុង St Petersburg រួចហើយ ដោយសារការបង្អាក់ច្រវាក់ផលិតកម្ម។ ដោយមើលឃើញសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនមិនមានការប្រែប្រួល ទើបក្រុមហ៊ុនល្បីឈ្មោះជប៉ុនមួយនេះសម្រេចឈប់រកស៊ីនៅរុស្ស៊ី។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Nikkei Asia ក្រុមហ៊ុនរថយន្ត Mitsubishi ក៏កំពុងពិចារណាចង់ដើរចេញពីរុស្ស៊ីផងដែរ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុនថា គ្មានអ្វីមួយត្រូវបានសម្រេចឡើយ៕	ក្រុមហ៊ុនរថយន្ត Nissan នឹងប្រគល់ជំនួញរបស់ខ្លួនឱ្យក្រុមហ៊ុនរដ្ឋរុស្ស៊ី ក្នុងតម្លៃ១ អឺរ៉ូ ឬ ០,៩៧ដុល្លារ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រុមហ៊ុនរថយន្តជប៉ុនមួយនេះ នៅថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ដោយខ្លួនរំពឹងថា នឹងខាតបង់ប្រមាណ ៦៨៧លានដុល្លារ មុនចាកចេញពីរុស្ស៊ី ដែលបានឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈកន្លងមក។
តាមប្រធានសហគមន៍ព្រៃធំអន្លង់ធំ លោក ផាន់ ផុន បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗនៅរសៀលថ្ងៃទី៨ ខែតុលាថា ដីដែលត្រូវទឹកហូរច្រោះនៅទំនប់មានប្រវែងប្រហែល ៨ម៉ែត្រ។ យ៉ាងណា លោក ផុន អះអាងថា បញ្ហានេះមិនទាន់ធ្វើឱ្យទំនប់បាក់ឡើយ ដោយគ្រាន់តែទឹកហូរច្រោះដីថ្មី ដែលទើបជួសជុលនៅចុងឆ្នាំ២០១៦តែប៉ុណ្ណោះ។ លោក ផុន បន្ថែមថា៖« ដោយសារភ្លៀងច្រើន ធ្វើឱ្យដីជ្រាយ។ ឥឡូវនេះ ខាងសហគមន៍កំពុងកាប់ឈើ ដើម្បីទប់កន្លែងដែលច្រោះ ហើយអ្នកជំនាញអាជ្ញាធរអប្សរា ក៏កំពុងធ្វើការនេះដែរ»។ គួររម្លឹកថា ទំនប់ថ្នល់បាក់ គឺជាទំនប់បុរាណ ដែលសង់ឡើងនៅមុនសម័យអង្គរ ដើម្បីទាញទឹកប្រើប្រាស់។ ទំបន់នេះ មានប្រវែង៣០ម៉ែត្រ កម្ពស់៩ម៉ែត្រ បាតក្រោម៣៦ម៉ែត្រ និងផ្ទៃខាងលើប្រវែង២ម៉ែត្រកន្លះ។ អំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ ទំនប់នេះបានបាក់ខូចលែងប្រើប្រាស់កើត ទើបនៅចុងឆ្នាំ២០១៥ សហគមន៍ប្រជាពលរដ្ឋបានស្នើមកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដើម្បីធ្វើការជួសជុល។ ទំនប់នេះ ជួសជុលរួចរាល់នៅអំឡុងខែ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៦ ដោយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដោយមានការចូលរួមពីគម្រោ ងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច សហគមន៍ និងបេតិកភណ្ឌអង្គររបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ហៅកាត់ថា ACHA និងមូលនិធិបុរាណវិទ្យាសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ហៅកាត់ ADF របស់បារាំង៕	សៀមរាប៖ ទំនប់ថ្នល់ដាច់ គឺជាទំនប់បុរាណមួយនៅលើភ្នំគូលែន។ ទំនប់នេះសង់ឡើងនៅមុនសម័យអង្គរ ដើម្បីទប់ទឹកប្រើប្រាស់ ដូចទៅនឹងបារាយណ៍ទឹកថ្លាដូច្នោះដែរ។ ដោយសារមានភ្លៀងធ្លាក់ជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ធ្វើឲ្យទំនប់បុរាណនេះរងការខូចខាត ដោយទឹកហូរច្រោះដីជាច្រើនមែន។
អត្ថបទទាក់ទង អ្នកចាំទី Adrian ជាវីរបុរស ជួយ Liverpool ឈ្នះ Chelsea លើកពាន Super Cup អ្នកស្រី Frappart៖ Super Cup យប់នេះ មិនមែនជាជំនួបដ៏ធំក្រោមការកាត់ក្តីរបស់ខ្ញុំឡើយ អ្នកស្រី Stephanie Frappart បានក្លាយជាអាជ្ញាកណ្តាលស្ត្រីដំបូងបង្អស់ដែលបង្ហាញខ្លួនកាត់ក្តីសម្រាប់ការប្រកួតបុរសក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដ៏ធំនៃជំនួបម្ចាស់ជើងេកអ៊ឺរ៉ុប Champions League និង Europa League។ ក្រៅពីនោះ មានអាជ្ញាកណ្តាលខ្សែបន្ទាត់ជាស្ត្រីពីររូបទៀត រួមមាននាង Manuela Nicolosi សញ្ជាតិអ៊ីតាលី និង Michelle O'Neill របស់សារធារណរដ្ឋអៀរឡង់។ ជំនួបនេះ ហង្សក្រហមបានយកឈ្នះតោខៀវដោយការកាត់សេចក្តីទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី ៥-៤ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការប្រកួតទាំងម៉ោងផ្លូវការ និងថែម១៥នាទីពីរដងក្នុងលទ្ធផល ២-២។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការផ្តល់បាល់ពិន័យប៉េណាល់ទីទៅឲ្យ Chelsea សម្រាប់គ្រាប់បាល់តាមស្មើរបស់អាជ្ញាកណ្តាលសញ្ជាតិបារាំង Frappart ដ៏ចម្រូងចម្រាស ក្រោយខ្សែប្រយុទ Tammy Abraham ដួលក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់របស់ Liverpool បានធ្វើឲ្យលោក Klopp មិនស្បាយចិត្តនោះឡើយ។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់ បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានក្រោយបញ្ចប់ការប្រកួតថា៖«ខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់ក្រុមអាជ្ញាកណ្តាលបន្ទាប់ពីការប្រកួតហើយថា ប្រសិនបើយើងទទួលបានការពិន័យដូចគ្នាអ៊ីចឹងពីអាជ្ញាកណ្តាលនោះយើងនឹងឈ្នះដល់ទៅ ៦-០ ឯណោះ។ កូនក្រុមខ្ញុំពិតជាលេងបានល្អណាស់ ប៉ុន្តែខ្ញុំនៅតែមិនសប្បាយចិត្ត នឹងការផ្តល់បាល់ពិន័យប៉េណាល់ទីនោះទេ»។ បើទោះបីយ៉ានេះក្តី លោក Klopp នៅតែសាទរចំពោះវត្តមានអាជ្ញាកណ្តាលស្ត្រីនៅក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ផ្នែកបុរសនេះដដែល៕	លោក Jurgen Klopp បានសាទរចំពោះមន្ត្រីអាជ្ញាកណ្តាលស្ត្រីដែលបង្ហាញខ្លួនជាប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងការកាត់ក្តីនាការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់ UEFA Super Cup រវាង Liverpool និង Cheslea។ យ៉ាងណាលោក Klopp ជឿថាហង្សក្រហមនឹងឈ្នះ ៦-០ ប្រសិនបើពួកគេធ្វើការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាងនេះ។
បុណ្យកឋិន គឺជាបុណ្យមួយរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលមានរយៈពេល២៩ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃ១រោច ខែអស្សុជ ដល់ថ្ងៃ១៥កើត ខែកក្តិក។ អាចនិយាយបានថា ពុទ្ធបរិស័ទ ចាប់ផ្តើមធ្វើបុណ្យកឋិន នៅក្រោយថ្ងៃចេញព្រះវស្សា។ ការចូលព្រះវស្សារបស់ព្រះសង្ឃ មានរយៈពេល៣ខែ។ កឋិនកាល គឺជារដូវដែលប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ នាំយកសំពត់ជាគ្រឿងស្លៀកដណ្តប់របស់ព្រះសង្ឃ មានចីពរជាដើម ទៅប្រគេនព្រះសង្ឃ។ បច្ចុប្បន្ន គេ ឃើញពុទ្ធបរិស័ទ មិនត្រឹមតែប្រគេនចីវរទេ នៅប្រគេនទេយ្យទានផ្សេងៗទៀត ដូចជា គ្រឿងបរិភោគ និង ថ្នាំសង្កូវ ជាដើម រួមទាំងបច្ច័យផងដែរ (ថវិកា)។ បើតាមព្រះវិន័យ វត្តមួយ អាចប្រារព្ធពិធីបុណ្យកឋិនបានតែមួយថ្ងៃគត់ ក្នុងរយៈពេល២៩ថ្ងៃនេះ ដោយប្រារព្ធនៅថ្ងៃណាក៏បានដែរ តាមការរៀបចំរបស់គណៈកម្មការវត្ត និងតាមការស្នើសុំរបស់ម្ចាស់កឋិន។ បុណ្យនេះ មិនត្រឹមតែជាបុណ្យបែបព្រះវិន័យទេ តែថែមទាំងក្លាយជាបុណ្យប្រពៃណីខ្មែរផងដែរ។ ថ្វីដ្បិតតែវត្តមួយ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើបុណ្យកឋិនលើសពីមួយថ្ងៃក៏ពិតមែន តែវត្តមួយអាចទទួលបានកឋិនច្រើនលើសពីមួយបាន។ វត្តខ្លះ អាចមានកឋិនច្រើនហែចូល ដោយមានម្ចាស់ផ្សេងៗគ្នា តែពិធីនេះដាច់ខាត ត្រូវរៀបចំយ៉ាងណាឲ្យចំថ្ងៃជាមួយគ្នា ដោយមិនអាចខុសថ្ងៃគ្នាបានឡើយ។ និយាយឲ្យស្រួលស្តាប់ គឺ ក្នុងមួយវត្តអាចមានកឋិនប៉ុន្មានក៏បានដែរ តែត្រូវប្រារព្ធឡើងជាមួយគ្នាក្នុងថ្ងៃតែមួយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ គឺថា បុណ្យកឋិន មិនត្រឹមតែទាយក ទាយិកានោះទេ ដែលអាចធ្វើបាន សូម្បីតែព្រះសង្ឃខ្លួនឯងផ្ទាល់ ក៏អាចផ្តួចផ្តើមធ្វើជាម្ចាស់បុណ្យកឋិនបានដែរ៕	ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ១៥កើត ខែអស្សុជ ឆ្នាំឆ្លូវ ត្រីស័ក ព.ស. ២៥៦៥ ត្រូវនឹងថ្ងៃហស្បតិ៍ ទី២១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ (ម្សិលមិញ) គឺជាថ្ងៃចេញព្រះវស្សា ហើយថ្ងៃសុក្រ ១រោច ខែអស្សុជ ឆ្នាំឆ្លូវ ត្រីស័ក ព.ស. ២៥៦៥ ត្រូវនឹងថ្ងៃសុក្រ ទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ (ថ្ងៃនេះ) គឺជាថ្ងៃដំបូងនៃកឋិនកាល។
លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ដែលទើបចូលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីថ្មីៗនេះ បានរិះគន់ការដកខ្លួនរបស់អាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០១៥ ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងដែលជាកេរដំណែលរបស់អតីតប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដែលខំចរចាយ៉ាងងលំបាក ទម្រាំអ៊ីរ៉ង់សុខចិត្តបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ វិញយល់ថា ជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏អាក្រក់បំផុត។ សម្រាប់លោក ពូទីន ការណ៍ដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិកមួយមិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់អតីតមេដឹកនាំមួយទៀត មិនមែនជារឿងល្អទេ។ ថ្លែងក្នុងវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចមួយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា លោក ពូទីន និយាយថា ការផ្លាស់ប្ដូរសន្ធិសញ្ញទៅតាមវដ្តនៃការផ្លាស់ប្ដូរប្រធានាធិបតីអាមេរិកនឹងនាំទៅរកការមិនទុកចិត្តគ្នា និងការបែកបាក់បទដ្ឋានអន្តរជាតិផង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន RT ។ «រៀងរាល់បួនឆ្នាំ ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីតែងរៀបចំនៅអាមេរិក ដូច្នេះបើសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិត្រូវចុះហត្ថលេខារៀងរាល់បីឬបួនឆ្នាំដែរនោះ ពួកគេនឹងគិតសារថ្មីមិនខាន។ ដូចនេះតើការកំណត់ផែនការត្រូវធ្វើក្នុងរយៈពេលណា បើត្រូវដើរតាមប្រព័ន្ធបែបនេះនោះ?» នេះជាសម្ដីរបស់លោក ពូទីន ក្នុងវេទិកាដែលមានមេដឹកនាំពិភពលោកជាច្រើនចូលរួមដែរ។ លោកយល់ថា ការអនុញ្ញាតឲ្យវដ្ដនយោបាយបែបនេះលូកលាន់សន្ធិសញ្ញាធំៗ នឹងបង្កើតឲ្យមានការមិនជឿជាក់គ្នាមិនខាន។ ជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ មូលហេតុមួយដែលជំរុញឲ្យលោក ត្រាំ ដកអាមេរិកចេញ ព្រោះអ៊ីរ៉ង់មិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រឹមត្រូវ និងលួចអភិវឌ្ឍមីស៊ីលបាលីស្ទិកទៅទៀត។ ប៉ុន្តែលោក ពូទីន បានរំឭកការអះអាងរបស់ប្រមុខទីភ្នាក់ងារឋាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិថា អ៊ីរ៉ង់គោរពពេញលេញនូវកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០១៥ ។ ប្រមុខដឹកនាំរុស្ស៊ីក៏បានព្រមានពីផលវិបាកដ៏ធំ បើកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិមួយនេះដួលរលំ។ ខណៈដែលគេឯងជឿថា អ៊ីរ៉ង់អនុវត្តពេញទំហឹងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ លោក ពូទីន ឆ្ងល់ថា ហេតុអ្វីត្រូវដាក់ពិន័យលើអ៊ីរ៉ង់នោះ ខណៈសន្តិសុខតំបន់ និងអន្តរជាតិនឹងរងគ្រោះដោយមិនអាចប្រកែកបាន។ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីរូបនេះក៏ឆ្លៀតរិះគន់អ៊ីស្រាអែលគាំទ្រអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់នោះ ដោយបានលើកជាសំណួរថា តើអ៊ីស្រាអែលនឹងស្រួលចិត្តឬ ពេលអ៊ីរ៉ង់ដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងមួយនេះ?	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា បានរិះគន់ទម្លាប់របស់អាមេរិកដែលតែងពិនិត្យឡើងវិញរាល់កិច្ចព្រមព្រៀង ឬសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ នៅពេលមានការផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំម្ដងៗ។ លោក ពូទីន និយាយថា អាមេរិកគួរគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិដែលខ្លួនជាហត្ថលេខី ទោះជានរណាជាអ្នកដឹកនាំសេតវិមានក៏ដោយ។ ការផ្លាស់ប្ដូរកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិតាមអាមេរិក នឹងនាំឲ្យមានបញ្ហាក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិមិនខាន។
តំណែងចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ជាតំណែងខ្ពស់បំផុតមួយដែលអង់គ្លេសធ្លាប់សម្រេចបានក្នុងតារាងចំណាត់ថ្នាក់ FIFA កាលពីមុនមក។ បន្ទាប់ពីបានវិលត្រឡប់ក្នុងតារាងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលឡើងវិញ លោក Gareth Southgate គ្រូបង្វឹកក្រុមអង់គ្លេសថាលោកនឹងធ្វើឱ្យក្រុមឈានដល់កម្រិតកំពូលក្នុងតារាងចំណាត់ថ្នាក់ FIFA។ «យើងនៅមាន ២កម្រិតទៀតដែលជាទីកន្លែងដែលយើងត្រូវធ្វើឱ្យបាន។ តើខ្ញុំត្រូវជំរុញក្រុមឱ្យខ្លាំងបន្ថែមទៀតដើម្បីចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១? ពិតប្រាកដណាស់ ព្រោះនៅទីខ្ពស់បំផុតអ្នកនឹងសម្រេចវាបានតាមរយៈទម្លាប់នៃការឈ្នះដ៏ជាប់លាប់។»។ លោក Southgate បាននិយាយប្រាប់អ្នកកាសែតបែបនេះ។ បច្ចុប្បន្នក្រុមម្ចាស់ World Cup 2022 អាហ្សង់ទីនបន្តរក្សាចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ចំណែកបារាំងនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ដដែល ហើយក្រុមបែលហ្ស៊ិកនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤។ ក្រុមប្រេស៊ីលដែលរងបរាជ័យ ៣លើកចុងក្រោយជាប់ៗគ្នា ដោយចាញ់ក្រោមថ្វីជើងកូឡុំប៊ី អាហ្សង់ទីន និងអ៊ុយរូហ្កាយ បានធ្លាក់ទៅកាន់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៥។ ក្រុមដែលធ្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់ខ្លាំងជាងគេបំផុតគឺជាស្វ៊ីសដែលបានធ្លាក់ពីចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១៤ ទៅកាន់លេខ ១៨ ខណៈដែលក្រុមដែលត្រូវបានគេឃើញកើនឡើងចំណាត់ថ្នាក់ខ្លាំងបំផុតនោះគឺកោះកូម៉ូរ៉ូស ដែលកើនឡើង ៩ ចំណាត់ថ្នាក់ ពី ១២៨ មកកាន់លេខ ១១៩ ក្រោយពួកគេបានប្រកួតយកឈ្នះលើក្រុមសាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល និងហ្គាណា៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអង់គ្លេស វិលត្រឡប់ទៅកាន់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ពិភពកលោក នៅក្នុងតារាង FIFA Rankings បន្ទាប់ពីពួកគេបានឆ្លងកាត់ការប្រកួតប្រជែងនៅវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ក្រុមកំពូលអឺរ៉ុប Euro 2024 បានយ៉ាងល្អ ហើយបានរុញក្រុមប្រេស៊ីលដែលកំពុងមានបញ្ហាទម្រង់លេងធ្លាក់ចេញពីចំណាត់ក្រុមកំពូលទាំង ៤។
អង្គភាព ដែលត្រូវកំណត់ចំនួនតួនាទីរងទាំងនោះ រួមមានទី១ អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន មានអគ្គលេខាធិការរង ចំនួន០៨រូប ។ ទី២ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ មានអគ្គស្នងការរង ចំនួន១៦រូប ។ ទី៣ អគ្គាធិការដ្ឋាន មានអគ្គាធិការរង ចំនួន០៨រូប ។ ទី៤ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ មានអគ្គនាយករង ចំនួន០៨រូប។ ទី៥ អគ្គនាយកដ្ឋានអន្ដោប្រវេសន៍ មានអគ្គនាយករង ចំនួន១០រូប ។ ទី៦ អគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម មានអគ្គនាយករង ចំនួន០៩រូប។ ទី៧ អគ្គនាយកដ្ឋានភស្ដុភារ និងហិរញ្ញវត្ថុ មានអគ្គនាយករង ចំនួន១១រូប។ ទី៨ បណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា មានអនុប្រធាន ចំនួន១០រូប ។ទី៩ អគ្គនាយកដ្ឋានសវនកម្មផ្ទៃក្នុង មានអគ្គនាយករង ចំនួន០៦រូប និងទី១០ ក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម មានអនុប្រធាន ចំនួន០៧រូប។ ចំពោះមុខតំណែងអនុប្រធានសេនាធិការដ្ឋាន អនុប្រធាននាយកដ្ឋានកណ្ដាល ចំណុះអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ត្រូវបានកំណត់ចំនួនអតិបរមា ៥រូប។ ចំណែកមុខតំណែងអនុប្រធាននាយកដ្ឋាន ឬថ្នាក់ប្រហាក់ប្រហែលនានា ក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធនគរបាលជាតិកម្ពុជា និងក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ត្រូវបានកំណត់ចំនួន ស្មើនឹងចំនួនការិយាល័យចំណុះនាយកដ្ឋាន អង្គភាពនីមួយៗនេះ។ លិខិតក្រសួងមហាផ្ទៃដដែល បន្តកំណត់មុខតំណែងនាយរងការិយាល័យចំណុះនាយកដ្ឋាន អង្គភាព ឬប្រហាក់ប្រហែលនានា ក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធនគរបាលជាតិ និងក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ឲ្យមានតែ៤រូបប៉ុណ្ណោះ។ តែយ៉ាងណាមុខតំណែងខាងលើ ដែលធ្លាប់មានចំនួនលើសកន្លងមក ត្រូវរក្សាទុកដដែល ពោលគឺមិនត្រូវដកចេញវិញតាមការកំណត់នេះឡើយ។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីមុខតំណែងទាំងនេះ នៅសល់ទំនេរដោយមូលហេតុផ្សេងៗនោះ គឺមិនត្រូវបំពេញ ឬជំនួសឡើយ ដោយរក្សាទុករហូតដល់មានចំនួន តាមការកំណត់របស់សេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ លិខិតក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយ សម្ដេច ស ខេង បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ក្នុងករណីចាំបាច់ ការតែងតាំងមុខតំណែងបន្ថែមលើសពីការកំណត់ ដូចមានចែងក្នុងប្រការ៣ ប្រការ៤ នៃប្រកាសនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ត្រូវលើកសំណើសុំការសម្រេចពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ក្នុងករណីចាំបាច់តែងតាំងបន្ថែមលើសពីការកំណត់ដូចមានចែងក្នុងប្រការ៥ និងប្រការ៦ នៃប្រការនេះ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ អគ្គនាយកដ្ឋានសាមី ឬថ្នាក់ប្រហាក់ប្រហែល ត្រូវលើកសំណើសុំការសម្រេចពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ដូចមានចែងក្នុងប្រការ៥ (ប្រកាសលេខ៤៧៧៣ប្រ.ក) ចុះថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៥ ស្តីពីការប្រគល់សិទ្ធិការងារតែងតាំងមុខតំណែង ដំឡើងឋានន្តរសក្តិ ផ្ទេរភារកិច្ចមន្ត្រីនគរបាលជាតិ និងរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធ»។ ចំពោះតែងតាំងមុខតណែងក្នុងករណីចាំបាច់ខាងលើនេះ ត្រូវផ្អែកលើលក្ខណសម្បត្តិ ដែលកំណត់ដោយលក្ខខណ្ឌរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសខាងលើ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្ដេច ស ខេង បានប្រកាសកំណត់មុខតំណែងអគ្គស្នងការរង អគ្គនាយករង អនុប្រធាននាយកដ្ឋាន និងថ្នាក់ប្រហាក់ប្រហែល នៃក្របខ័ណ្ឌមន្ដ្រីនគរបាលជាតិ និងពន្ធនាគាររបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។
«ការបញ្ឈប់ការជួញដូរសត្វព្រៃ» ជាសកម្មភាពទី២ បន្ទាប់ពី «ការបញ្ឈប់ការដាក់អន្ទាក់ និងការបរបាញ់សត្វព្រៃខុសច្បាប់» ដែលស្ថិតក្នុងយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងអង្គការដៃគូ (WWF)។ យុទ្ធនាការនេះ អនុវត្តនៅខេត្តគោលដៅចំនួន៦ មានខេត្តស្ទឹងត្រែង ព្រះវិហារ ក្រចេះ កំពង់ធំ រតនគិរី និងមណ្ឌលគិរី។ លោក អ៊ុម សាម៉ន និងភរិយា ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន រ៉ាម៉នផាប់។ រូបភាពដោយកញ្ញា ហេង ម៉ាលីន។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៃយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ បញ្ឈប់ការជួញដូរសត្វព្រៃ នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែតុលា លោក នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន បញ្ជាក់ថា យុទ្ធនាការនេះធ្វើឡើងដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរផ្នត់គំនិត និងអាកប្បកិរិយាពលរដ្ឋដែលនិយមបរិភោគសាច់សត្វព្រៃ ហើយងាកមកចូលរួមអភិរក្ស។ យុទ្ធនាការនេះបានសហការជាមួយភោជនីយដ្ឋានចំនួន៣២កន្លែងក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ឱ្យចូលរួមបញ្ឈប់ការលក់ម្ហូបអាហារធ្វើពីសាច់សត្វព្រៃ និងផ្សព្វផ្សាយបន្តទៅអតិថិជនឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។ លោក នេត្រ ភក្រ្តា សោកស្ដាយចំពោះពលរដ្ឋមួយចំនួន ដែលគិតថាសាច់សត្វព្រៃអាចជួយបំប៉នសុខភាព ព្យាបាលជំងឺ និងប៉ូវកម្លាំង ដ្បិតវាជាការគិតខុសទាំងស្រុង។ «ការបរិភោគសាច់សត្វព្រៃ មិនត្រឹមតែបង្កហានិភ័យដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគខ្លួនឯងនោះទេ ប៉ុន្តែជាអកុសល វាក៏លើកទឹកចិត្តឱ្យមានការបរបាញ់ ការដាក់អន្ទាក់ និងការជួញដូរសត្វព្រៃដែលមានតម្លៃជាសកល»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក នេត្រ ភក្រ្តា។ ខៀវ ឧត្តម ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន មណ្ឌលគិរី ភីហ្សា បឹងហ្គាឡូ។ រូបភាពដោយកញ្ញា ហេង ម៉ាលីន។ លោក អ៊ុម សាម៉ន ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន រ៉ាម៉នផាប់ ស្ថិតក្នុងភូមិកណ្ដាល ក្រុងសែនមនោរម្យ បានគាំទ្រចំពោះយុទ្ធនាការរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន។ លោកប្ដេជ្ញាចិត្តមិនជួញដូរសត្វព្រៃក្នុងភោជនីយដ្ឋានខ្លួនឡើយ។ លោក សាម៉ន យល់ថា សត្វព្រៃជាសត្វអភិរក្ស មិនមែនសម្រាប់ធ្វើជាម្ហូបអាហារសម្រាប់បរិភោគឡើយ ម្យ៉ាងលោក ក៏មិនចង់មានបញ្ហា ទោសទណ្ឌពាក់ព័ន្ធនឹងការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ឡើយ។ អាជីវកររូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«ភោជនីយដ្ឋានរបស់ខ្ញុំ មិនលក់សត្វព្រៃដាច់ខាត គឺខ្ញុំប្ដេជ្ញាចិត្តខ្លួនឯង។ ពីមុនមកក៏ខ្ញុំមិនដែលលក់ដែរ»។ លោក សាម៉ន ដឹងច្បាស់ថាសត្វព្រៃអាចច្នៃជាម្ហូបលក់បានតម្លៃថ្លៃជាងសត្វស្រុក ឬសត្វចិញ្ចឹម ប៉ុន្តែលោក មិនលក់ឡើយព្រោះយល់ថាវាមិនគប្បី។ នៅខាងមុខ ភោជនីយដ្ឋាន រ៉ាម៉នផាប់ របស់លោក សាម៉ន បិទស្លាកបង្ហាញអតិថិជនថា ភោជនីយដ្ឋាននេះ គ្មានលក់សាច់សត្វព្រៃឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក៏នៅតែមានអតិថិជនមកសួររកសាច់សត្វព្រៃនៅភោជនីយដ្ឋានរបស់លោក សាម៉ន ជារឿយៗផងដែរ។ «នៅតែមានគេសួររកមួយៗដែរ ខ្ញុំក៏អត់យល់ដែរ។ ហើយពេលយើងប្រាប់ពួកគាត់ថាអត់មានលក់ហើយ អ្នកខ្លះក៏មិនអី ខ្លះទៀតក៏ខឹង ចាកចេញពីហាងទៅ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សាម៉ន។ ងាកមកម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន យឿន សក្ខិណា ដែលស្ថិតក្នុងក្រុងសែនមនោរម្យដូចគ្នានោះ ក៏មិនទទួលទិញ លក់ម្ហូបធ្វើពីសាច់សត្វព្រៃដែរ។ លោក យាន យឿន ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន យឿន សក្ខិណា អះអាងថា ភោជនីយដ្ឋានលោក មិនធ្លាប់លក់សាច់សត្វព្រៃឡើយ ក្នុងរយៈពេល៧ឆ្នាំមកនេះ។ កន្លងមក ភោជនីយដ្ឋានរបស់លោក យាន យឿន ក៏ធ្លាប់មានឈ្មួញយកសាច់សត្វព្រៃមកលក់ឱ្យ ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេដមិនទទួលទិញឡើយ។ លោក យាន យឿន អះអាងដូច្នេះ៖«មានគេធ្លាប់សាច់មកលក់ឱ្យ តែខ្ញុំអត់លក់ផង អ៊ីចឹងអត់ទិញទេ។ ហើយក៏ធ្លាប់មានអតិថិជនមកសួររកមួយៗដែរ»។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក យាន យឿន ក៏អំពាវនាវដល់អតិថិជន និងអាជីវករទាំងអស់ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ឱ្យបញ្ឈប់ការជួញដូរសាច់សត្វព្រៃ និងការបរបាញ់សត្វព្រៃ ព្រោះវាជាទង្វើខុសច្បាប់ ប្រឈមនឹងទោសទណ្ឌ។ លោក យឿន សប្បាយចិត្តដែលក្រសួងបរិស្ថានរៀបចំយុទ្ធនាការនេះឡើង ដើម្បីទប់ស្កាត់ការជួញដូរសត្វព្រៃ និងការបរបាញ់សត្វព្រៃក្នុងតំបន់អភិរក្ស ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី។ ចំណែកឯលោក ខៀវ ឧត្តម ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន មណ្ឌលគិរី ភីហ្សា បឹងហ្គាឡូ ក្នុងសង្កាត់ស្ពានមានជ័យ ក្រុងសែនមនោរម្យ ក៏បង្ហាញការប្ដេជ្ញាមិនជួញដូរសាច់សត្វព្រៃដូចអាជីករទាំង២ខាងលើផងដែរ។ លោកថា បើសិនជាលោក ទទួលទិញសាច់សត្វព្រៃមកច្នៃជាម្ហូបលក់នៅកន្លែងនោះ ប្រៀបដូចជាលោកគាំទ្រសកម្មភាពបរបាញ់សត្វព្រៃដូច្នោះដែរ។ លោក យឿន សក្ខិណា ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន យឿន សក្ខិណា។ រូបភាពដោយកញ្ញា ហេង ម៉ាលីន។ ភោជនីយដ្ឋាន មណ្ឌលគិរី ភីហ្សា បឹងហ្គាឡូ របស់លោក ខៀវ ឧត្តម ដំណើរការបានរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំហើយ។ លោកមិនធ្លាប់លក់សាច់សត្វព្រៃឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ក៏អំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋក្នុងខេត្ត ភ្ញៀវទេសចរ និងអាជីវករទាំងអស់ ឱ្យចូលរួមបញ្ឈប់ការជួញដូរសត្វព្រៃ និងបរបាញ់សត្វ។ លោកយល់ថា បើសិនជាទប់ស្កាត់បានទាំងស្រុងការជួញដូរ និងបរបាញ់សត្វព្រៃ នឹងជួយជំរុញសក្ដានុពលទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី តាមរយៈសត្វព្រៃក្នុងតំបន់អភិរក្សផងដែរ។ តាមរបាយការណ៍ពីក្រសួងបរិស្ថាន រយៈពេល១៨ខែ ចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី បង្រា្កបបានសាច់សត្វព្រៃចំនួន១៣៥៣គីឡូក្រាម។ ត្រឹម៦ខែ ឆ្នាំ២០២២ ខេត្តបង្រ្កាបបានសាច់សត្វព្រៃចំនួន ២៣៥គីឡូក្រាម៕	មណ្ឌលគិរី៖ ក្រសួងបរិស្ថាន និងអង្គការដៃគូ បានបន្តអនុវត្តយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ បញ្ឈប់ការជួញដូរសត្វព្រៃ នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី។ អន្ទាក់សូន្យ ជាយុទ្ធនាការ លុបបំបាត់អន្ទាក់ ការបរបាញ់ ក៏ដូចជាការជួញដូរសត្វព្រៃក្នុងតំបន់អភិរក្ស។ យុទ្ធនាការនេះ អនុវត្តរយៈពេល៦សប្ដាហ៍ ចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ដោយផ្សព្វផ្សាយដល់ពលរដ្ឋ ពិសេសអាជីវករតាមភោជនីយដ្ឋាននានា ហាមលក់ម្ហូបអាហារពីសាច់សត្វព្រៃ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានមួយចំនួន បានប្ដេជ្ញាចូលរួមយុទ្ធនាការជាមួយក្រសួង ដោយមិនធ្វើអាជីវកម្មសត្វព្រៃឡើយ។
ថ្លែងក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ អគារសិក្សាសាលាបឋមសិក្សាប្រស្រែ សាលាបឋមសិក្សាស្នែរាន និងសាលាបឋមសិក្សាដីថុយ សម្ដេច ស ខេង បានបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ចាក់សំឡេងអំពាវនាវ តាមឧគ្ឃោសនាសព្ទឱ្យបានញឹកញាប់ ដើម្បីឱ្យប្រជាជនឈប់ជឿសម្ដីរបស់លោក ខឹម វាសនា តទៅទៀត។ មិនឱ្យជឿ ក៏ព្រោះសម្ដេចបានមើលឃើញថា នោះគឺជាជំនឿខុស ដែលអាចនាំឱ្យអ្នកដើរតាមអន្តរាយបាន។ សម្ដេច ស ខេង បន្ថែមថាមានប្រជាជនមួយចំនួន បានលក់មាន់ ទា ជ្រូក ម៉ូតូ ខ្លះលក់ដល់ទាំងឡាន ដើម្បីយកប្រាក់ទៅចម្ការរបស់លោក ខឹម វាសនា នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ សម្ដេច បញ្ជាក់៖«ខ្ញុំឱ្យចាក់សារសំឡេងអំពាវនាង តាមឧគ្ឃោសនាសព្ទឱ្យបានញឹកញាប់ ឱ្យពលរដ្ឋយល់ថាលោក ខឹម វាសនា នាំឱ្យអន្តរាយ នាំឱ្យប្រជាជនដើរលើផ្លូវខុស វាមិនចំណេញទេ សម្រាប់អនាគតពួកគាត់។ យើងទាញគាត់កុំឱ្យលង់តទៅទៀត។ អ្នកខ្លះទៅទាំងប្ដីប្រពន្ធកូន ចោលផ្ទះចោលសម្ដែង លក់ទា មាន ជ្រូក ខ្លះលក់ឡានទៀត។ ខ្លះម៉ូតូថ្មីតម្លៃ២ពាន់ គាត់លក់តែ១ពាន់ ឱ្យតែបានលុយទៅ។ ត្រូវតែព្យាយាមទាញប្រជាជន ឱ្យមកគិតផ្លូវត្រូវវិញ»។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្ដេច បានឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន កោះហៅលោក ខឹម វាសនា ទៅជួបជាថ្មីដើម្បីកំណត់ថ្ងៃឱ្យច្បាស់ ថាតើថ្ងៃណាក្រុមរបស់លោក ខឹម វាសនា រំសាយ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី សម្ដេច ស ខេង ពុំបានបញ្ជាក់ច្បាស់ឡើយ ថាជំនួបនោះបានផ្លែផ្កាយ៉ាងណា។ «កាលមុនគេថាជួបត្រឹមថ្ងៃ៣០។ ខ្ញុំបានប្រាប់ទៅខេត្តសៀមរាប និងសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ ថាមិនអីទេបើថ្ងៃ៣០ប្រាកដមែន។ ដល់ថ្ងៃទី៣០ហើយ គាត់ថាសុំដល់ដាច់ខែ៩។ តែក្រោមមកទៀត បើមិនច្រឡំ គេសុំត្រឹមថ្ងៃទី៥។ ខ្ញុំថាបើដល់ថ្ងៃ៥មិនរំសាយធ្វើម៉េច? យើងអត់ធ្វើអីគាត់ទេ(ប្រជាជន) គាត់កំពុងតែចាញ់បោកគេផង ហើយយើងយកកម្លាំងទៅធ្វើនេះធ្វើនោះ ប៉ះទង្គិតគ្នាទៅល្អមើលណាស់ឬយ៉ាងម៉េច? ខ្ញុំបានសុំយោបល់ពីសម្ដេចព្រោះនេះជាសន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់។ បើទោះបីជា សម្ដេច ស ខេង ថាប្រជាជនជឿលើជំនឿខុស ហើយនឹងធ្វើឱ្យពួកគេខាតប្រយោជន៍នានាក្ដី ក៏សម្ដេច នៅតែអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលមិនបោះបង់ពួកគេចោលដែរ។ មិនបោះបង់ ដ្បិតអីរដ្ឋាភិបាល មានកាតព្វកិច្ចទទួលខុសត្រូវ លើប្រជាជនគ្រប់រូប៕ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូ៖	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ស ខេង បានអំពាវនាងដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានជឿលើការឃោសនារបស់លោក ខឹម វាសនា ឱ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ និងឈប់ជឿសម្ដីទាំងនោះ។ សម្ដេចបានសង្កត់ធ្ងន់ថាជំនឿរបស់ លោក ខឹម វាសនា បានកំពុងនាំប្រជាជនឱ្យអន្តរាយ និងដើរផ្លូវខុស។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បើសិនជាអ្នកកំពុងតែជ្រើសរើសវិធីសម្រកទម្ងន់មែន យកល្អគួរតែបញ្ចូលផ្លែឈើទាំងនេះទៅក្នុងរបបអាហារអ្នកផង ព្រោះវានឹងជួយឲ្យការសម្រកទម្ងន់កាន់តែឆាប់បានសម្រេចចិត្ត៖ ផ្លែប៉ោម ផ្លែប័រ ផ្លែចេក ផ្លែត្របែក ផ្លែគីវី ផ្លែឪឡឹក ផ្លែស្ត្របឺរី ផ្លែក្រូច៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ផ្លែឈើពេលខ្លះត្រូវបានគេយល់ថាជារបស់អាក្រក់មួយនៅពេលនិយាយដល់ការសម្រកទម្ងន់ ព្រោះតែវាមានជាតិស្ករ។ ប៉ុន្តែផ្លែឈើ ផ្ទុកទៅដោយជីវជាតិជាច្រើនដែលល្អចំពោះសុខភាព ហើយក៏អាចជួយឲ្យអ្នកញ៉ាំឆាប់ឆ្អែតផងដែរ។
ការចាប់ខ្លួនលោកស្រីChung Kyung-shim ដែលជាសាស្ត្រាចារ្យនៅមហាវិទ្យាល័យ និងជាភរិយារបស់អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ Cho Kuk គឺផ្នែកមួយនៃការស៊ើបអង្កេតរបស់ព្រះរាជអាជ្ញាទៅក្នុងការវិនិយោគហិរញ្ញវត្ថុរបស់គ្រួសារ Cho និងការអនុញ្ញាតឲ្យកូនរបស់គាត់ចូលរៀននៅក្នុងមហាវិទ្យាល័យល្បីឈ្មោះ។ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហានេះ តុលាការតំបន់សេអ៊ូលកណ្ដាល បានចេញដីកាភ្លាមៗនៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ។ នេះបើតាមការអះអាងតាមរយៈទូរសព្ទរបស់មន្ត្រីតុលាការប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ ដីការបស់តុលាការ បានចោទប្រកាន់លោកស្រី ពីបទក្លែងបន្លំឯកសារ និងការវិនិយោគហិរញ្ញវត្ថុមិនស្របច្បាប់។ ជាការឆ្លើយតប មេធាវីរបស់លោកស្រី Chung បានលើកឡើងថា ដីកាចោទប្រកាន់ គឺគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់។ បន្ថែមពីនេះ លោកស្រីChung នឹងត្រូវផ្តល់សក្ខីកម្ម ដោយគ្មានការឃុំឃាំងឡើយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង។ ជាការពិត សំណុំរឿងមួយនេះ ត្រូវបានគណបក្សប្រឆាំងសាទរជាខ្លាំងចំពោះចំណាត់ការមួយនេះ។ ជាពិសេស គណបក្សដដែល អំពាវនាវឲ្យស៊ើបអង្កេតលើអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌បន្ថែមទៀត។ ដោយឡែក ការិយាល័យប្រធានាធិបតី មកទល់ពេលនេះ មិនទាន់មានប្រតិកម្មណាមួយពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការចាប់ខ្លួនភរិយារបស់លោក Choឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក Cho គឺជាអ្នកច្បាប់មួយរូប ដែលល្បីល្បាញជាខ្លាំង និងត្រូវបានប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង តែងតាំងឲ្យដឹកនាំការងារកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធច្បាប់នៅក្នុងកូរ៉េខាងត្បូង។ បន្ថែមពីលើតួនាទីនេះ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌រូបនេះ ក៏ធ្លាប់ជាប្រធានអ្នកប្រឹក្សាច្បាប់របស់លោកម៉ូន ចេអ៊ីនផងដែរ។ លោក Cho បានធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ត្រឹមតែ១ ខែប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីគាត់ចុះចេញពីតំណែង។ ទាក់ទិននឹងការចុះចេញពីតំណែងនេះ គឺដោយសារមានផ្ទុះការតវ៉ានៅតាមដងវិថី ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំមកនេះពាក់ព័ន្ធរឿងអាស្រូវភរិយា និងកូនរបស់លោកតែម្ដង៕	អាជ្ញាធរកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៤ តុលា បានចាប់ខ្លួនភរិយាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងរឿងអាសូវពុករលួយ។ ការចាប់ខ្លួននេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីព្រះរាជអាជ្ញា បានចេញដីកាឲ្យចាប់ខ្លួននៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ។
តាមពិតទៅ ព្រុយណេ មានឈ្មោះពេញថា Brunei Darussalam ឬ Negara Brunei Darussalam ជាភាសាម៉ាឡេ ដែលមានន័យថា «ជាតិព្រុយណេ ឋានសន្តិភាព»។ ប៉ុន្តែជាទូទៅ គេនិយាយហៅដោយខ្លីថា «ព្រុយណេ» ប៉ុណ្ណោះ»។ សូម្បីប្រទេសដទៃទៀតក៏នៅមានពលរដ្ឋប្រើខុសពីការអនុម័តរបស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរដែរ ដោយពាក្យប្រទេសទាំងនោះមានដូចជាប្រទេស អាមេរិក,អាមេរិច ពាក្យដែលត្រូវគឺ អាម៉េរិក, ប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ពាក្យដែលត្រូវគឺ ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់, ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ពាក្យត្រូវគឺ ឥណ្ឌូណេស៊ី, ប្រទេសសឹង្ហបុរី ពាក្យដែលត្រូវគឺ ប្រទេសសិង្ហបុរី,ប្រទេសពីលីពីន ពាក្យដែលត្រូវគឺ ហ្វីលីពីន,ប្រទេសអូសស្រា្តលី ពាក្យដែលត្រូវគឺ ប្រទេសអូស្ត្រាលី ជាដើម៕	ពាក្យ «ប្រទេសប្រ៊ុយណេ» ជាពាក្យដែលមហាជនឧស្សាហ៍ប្រើនៅក្នុងសំណេរទូទៅ។ ពិតប្រាកដណាស់ពាក្យនេះត្រូវបានមហាជនគ្រប់រូបសុទ្ធសឹងតែចាត់ទុកពាក្យនេះត្រឹមត្រូវទៅហើយ។ បើតាមការអនុម័តរបស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរដែលចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ២០១៣មក ពាក្យ «ប្រទេសព្រុយណេ» ទើបជាពាក្យត្រឹមត្រូវ។ «ប្រទេសព្រុយណេ» មានរាជធានីឈ្មោះជាផ្លូវការថា «បានដាស៊េរីបេហ្កាវ៉ាន់» (Bandar Seri Begawan)។
ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា បានព្រលយពាក្យមួយឃ្លាលើបណ្ដាញសង្គម Twitter ជុំវិញវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ លោក ត្រាំ បានអះអាងថា សម្រាប់បញ្ហាកូរ៉េខាងជើងមានច្រកចេញតែមួយគត់ ព្រោះការព្យាយាមរបស់អតីតប្រធានាធិបតីមុនៗមិនបានសម្រេចអ្វីជាដុំកំភួនឡើយ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ បានលាក់បាំងដំណោះស្រាយតែមួយគត់ដែលលោកបានបង្ហើបនោះ។ «ប្រធានាធិបតីមុន និងរដ្ឋបាលពួកគេបានជជែកជាមួយកូរ៉េខាងជើងអស់ពេល២៥ឆ្នាំ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនលេចជារូបរាង និងលុយជាច្រើនត្រូវបានចំណាយ។ ប៉ុន្តែគ្មានបានផលទេ ឯកិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវបានបំពានមុនពេលទឹកខ្មៅស្ងួតទៅទៀត ធ្វើឲ្យអ្នកចរចាអាមេរិកភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង។ សុំទោស! មានផ្លូវតែមួយគត់ដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហាបាន»។ នេះជាសារប្រធានាធិបតីអាមេរិកបង្ហោះលើ Twitter របស់ខ្លួន។ ទោះជាលោក ត្រាំ មិនពន្យល់ឲ្យច្បាស់លាស់ពីច្រកចេញក្ដី គេអាចយល់ថាបាន លោកចង់សំដៅដល់ការប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហារ៉ាំរ៉ៃនេះ។ តាំងពីដើមមកនោះ លោក ត្រាំ តែងគំរាមប្រើធម៌ក្ដៅដាក់កូរ៉េខាងជើង បើរដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះនៅតែបន្តកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីគំរាមអាមេរិកនោះ។ កាលពីក្នុងកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក ត្រាំ ថែមទាំងគំរាមកម្ទេចកូរ៉េខាងជើងជាចំហទៀតផង។ នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា លោក ត្រាំ ក៏បានកោះហៅបណ្ដាមេទ័ពកំពូលមកជួបនៅសេតវិមានដើម្បីពិភាក្សា រឿងកូរ៉េខាងជើងនេះ។ លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកចាត់ទុកជំនួបនេះជា «ភាពស្ងប់ស្ងាត់មុនព្យុះមកដល់» ដែលអាចជាជំនួបស្វែងរកច្រកចេញក្នុងវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ ឆ្លៀតឱកាសនោះ លោក ត្រាំ ក៏ប្រាប់ឲ្យមន្ត្រីយោធាទាំងអស់ផ្ដល់ជម្រើសផ្នែកយោធាឲ្យទាន់ពេល ក្នុងករណីលោកត្រូវការផងដែរ។ កន្លងមក លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ធ្លាប់លើកឡើងថា យោធាមិនមែនជាជម្រើសអាទិភាពទីមួយសម្រាប់លោកឡើយ គឺជាជម្រើសទីពីរប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែជម្រើសនេះបានត្រៀមរួចស្រេចអស់ហើយ។ ចំពោះលោក ត្រាំ ការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច នៅតែជាការងារចម្បងរបស់រដ្ឋបាលលោក ទោះជាលោកធ្លាប់សារភាពថា គ្មានប្រសិទ្ធភាពក៏ដោយចុះ។ លោក ត្រាំ ក៏បានគំរាមទុកហើយថា ក្នុងករណីលោកប្រើប្រាស់យោធា កូរ៉េខាងជើងនឹងវិនាសមិនខាន៕	ពីរថ្ងៃក្រោយជួបជាមួយមេទ័ពកំពូលៗ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយថា ការដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង គឺមានផ្លូវតែមួយគត់។ យ៉ាងណាក្ដី លោក ត្រាំ មិនបានបង្ហើបពីមធ្យោបាយតែមួយគត់នោះឡើយ តែលោកបានបញ្ជាក់ថា ការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកមុនៗក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរនេះ មិនទទួលបានផ្លែផ្កាអ្វីទេ ខណៈកូរ៉េខាងជើងចេះតែបំពានម្ដងហើយម្ដងទៀត។
សុខា ម៉ៃគែល ចូមុន (Sokha Michael Chaumond) ដើមកំណើតបារាំង បានទៅដល់ទីបន្ទាប់ពីគូប្រជែងវៀតណាម Tien San Pham ខណៈកីឡាករពីឥណ្ឌូណេស៊ី Sedilta Pilon Nubatonis បានមេដាយសំរឹទ្ធ។ វិញ្ញាសាឌូអាត្លុង មានការរត់លើកទី១ (៥គីឡូម៉ែត្រ) ជិះកង់២០គីឡូម៉ែត្រ និងរត់លើកទី២ (២,៥គីឡូម៉ែត្រ)៕ រាយការណ៍ដោយ ជា យូគៀង	កែប៖ កីឡាករ សុខា ម៉ៃគែល ចូមុន បានឈ្នះមេដាយប្រាក់លើវិញ្ញាសាឌូអាត្លុងនៃប្រភេទកីឡាទ្រីយ៉ាត្លុងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ដែលរៀបចំនៅខេត្តកែប នាព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា នេះ។
Benzema ចុះកិច្ចសន្យាលេងឱ្យក្លិប Al Ittihad នេះ រយៈពេល៣ឆ្នាំ ជាមួយប្រាក់បៀវត្ស ដែលត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថា នឹងទទួលបានជាង១០០លានដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ Channel News Asia។ សម្រាប់ការលេងឱ្យក្លិប Al Ittihad នេះ Benzema ចាត់ទុកថា ជាបទពិសោធន៍ថ្មីមួយទៀត របស់ខ្លួន។ «ខ្ញុំពិតជាចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ចំពោះបទពិសោធន៍ថ្មី នៅក្នុងលីគបាល់ទាត់នៃប្រទេសផ្សេងគ្នានេះ។ ខ្ញុំពិតជាមានសំណាងណាស់ ដែលអាចសម្រេចក្ដីស្រមៃនៅក្នុងអាជីពរបស់ខ្ញុំ និងអាចសម្រេចគ្រប់យ៉ាង ដែលខ្ញុំបានធ្វើវា នៅក្នុងលីគអេស្ប៉ាញ និងអឺរ៉ុបកន្លងមក»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិបារាំង វ័យ៣៥ឆ្នាំ។ Benzema ជឿជាក់ថា រូបគេ នឹងអាចជួយក្រុម Al Ittihad និងលីគអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ឈានទៅដល់កម្រិតខ្ពស់មួយទៀត។ អតីតខ្សែប្រយុទ្ធ Real Madrid និង Lyon រូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ឥឡូវខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា វាជាពេលវេលាដ៏ត្រឹមត្រូវ ក្នុងការចូលរួមគម្រោង និងការប្រកួតប្រជែងថ្មីមួយនេះ។ ខ្ញុំកំពុងតែទន្ទឹងរង់ចាំការចូលរួមសហការជាមួយមិត្តរួមក្រុមថ្មី ដែលយើងត្រូវធ្វើការរួមគ្នា ក្នុងការជួយក្លិប សម្រាប់ការប្រកួតនានា ដើម្បីឱ្យលីគនៅក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនេះ ឈានទៅកម្រិតថ្មីមួយទៀត»។ ក្លិប Al Ittihad ចាត់ទុកវត្តមានរបស់ Benzema ជាកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្រ្តមួយ របស់ក្លិប។«វាបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា គម្រោងដ៏ធំសម្បើម នៅក្នុងលីគអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនេះ កំពុងធ្វើដំណើរប្រែក្លាយជោគវាសនាទៅជាលីគបាល់ទាត់ដ៏ល្អបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ចាប់ពីរដូវកាលក្រោយៗទៅ»។ នេះបើតាមក្លិប Al Ittihad ។ Benzema បានចាកចេញពី Real Madrid ក្រោយរួបរស់អស់រយៈពេល១៤ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីផ្ទេរពីក្លិប Lyon កាលពីឆ្នាំ២០០៩។ ក្នុងវ័យ៣៥ឆ្នាំ Benzema បានទទួលពានរង្វាន់ Ballon dOr ផងដែរ កាលពីឆ្នាំ២០២២ ។ Benzema ធ្លាប់ជួយ Real ឈ្នះពានរង្វាន់ Lali ga ៤លើក និង Champion League ៥លើក៕	ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិបារាំង Karim Benzema ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលេងឱ្យក្លិប Al Ittihad ក្របខណ្ឌ Pro League ក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក្រោយចាកចេញពីក្លិបអធិរាជ ស Real Madrid ។
ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអាម៉េរិក ប៊ុលហ្ការី បានបញ្ជាទិញយន្តហោះចម្បាំង F-16 C Block 70 ចំនួន ៤គ្រឿង, យន្តហោះ F-16 D Block 70 ចំនួន៤គ្រឿង រួមទាំងម៉ាស៊ីន F100-GE-129D ចំនួន១១គ្រឿង និងសម្ភារយោធាផ្សេងទៀត។ តាមការបញ្ជាក់របស់មន្ទីរបញ្ចកោណ ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សម្ភារយោធានោះ គឺក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin។ «ការលក់យន្តហោះចម្បាំងនេះ នឹងកែលម្អសមត្ថភាពប៊ុលហ្ការី ក្នុងការប្រឈមការគំរាមកំហែងនៅពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត»។ ទីភ្នាក់ងារកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខការពារជាតិ (DSCA) បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងសូហ្វ៊ីយ៉ា បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញា ក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ។ ការអនុម័តលក់យន្តហោះចម្បាំងនេះ ត្រូវបានមន្រ្តីអាម៉េរិកនិយាយការពារថា មិនមែនដោយសារសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនឡើយ ប៉ុន្តែវាជាបំណងរបស់ប៊ុលហ្ការី ក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មយោធារបស់ខ្លួន។ កន្លងមក អ៊ុយក្រែន បានស្នើសុំយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ MiG ពីប្រទេសផ្សេងក្នុងនោះមានប៊ុលហ្ការីផង ដើម្បីទប់នឹងការវាយប្រហាររបស់រុស្ស៊ី។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិអាម៉េរិក លោក John Kirby នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ការលក់យន្តហោះចម្បាំងខាងលើ មិនមែនជាការផ្លាស់ប្ដូរ ដើម្បីជួយឱ្យអ៊ុយក្រែនទទួលបានយន្តហោះចម្បាំង MiG ឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Kirby មិនបានពន្យល់ឱ្យបានលម្អិតជុំវិញបញ្ហានោះឡើយ។ បន្ទាប់ពីទទួលភ្លើងបៃតងពីក្រសួងការបរទេស គម្រោងលក់នេះ ត្រូវការការយល់ព្រមពីសភាអាម៉េរិកមួយដំណាក់កាលទៀត។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ការបញ្ជាទិញយន្តហោះចម្បាំង F-16 គឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំរបស់ប៊ុលហ្ការីក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មយោធា និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពកម្លាំងទ័ពអាកាសរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាជំរុញប្រតិបត្តិការរួមជាមួយសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ។ F-16 ជាយន្តហោះចម្បាំងជំនាន់ទី៤ និងមានសមត្ថភាពប្រយុទ្ធលើអាកាសយ៉ាងល្អ។ យន្តហោះចម្បាំងមួយនេះ អាចហោះបានល្បឿនជាង២៤០០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង និងហោះបានកម្ពស់១៥គីឡូម៉ែត្រ៕	ក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក បានឯកភាពលក់យន្តហោះចម្បាំង F-16 រហូតដល់៨គ្រឿង រួមទាំងសម្ភារយោធាផ្សេងទៀតទៅប៊ុលហ្ការី ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១,៦ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមការជូនដំណឺងរបស់ក្រសួងការពារជាតិអាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា។
ការអានជាផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹង អាចធ្វើឱ្យអ្នកអាចស្វែងរកអ្វីដែលថ្មីចេញពីការតែងនិពន្ធរបស់ម្ចាស់ស្នាដៃ។ ជាមួយគ្នានេះ ការអានក៏ជាឃ្លាំងនៃភាពស្រមើលស្រមៃ ចម្ងល់ ចម្លើយ និងគំនិតថ្មីផុសចេញជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ កញ្ញា ខន រក្សា ជាយុវតីម្នាក់បានចាប់ផ្ដើមចូលរួមសកម្មភាពបរិច្ចាគសៀវភៅ និងថវិកាផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីជាការចែករំលែកចំណេះដឹងរបស់ខ្លួនតាមរយៈសៀវភៅទៅកាន់មជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៨មក។ យុវតីរូបនេះ ចូលចិត្តអានសៀវភៅតាំងពីកុមារភាពមកម៉្លេះ។ ចំណូលចិត្តមួយនេះក៏ដោយសារនាងយល់ថាអានកាន់តែច្រើន ជាប្រភពក្តីសុខផ្លូវចិត្ត និងជំរុញឱ្យខ្លួនមានក្តីស្រមៃគ្មានព្រំដែន។ សកម្មភាពបរិច្ចាគរបស់កូនអ្នកបាត់ដំបងរូបនេះ កើតឡើងក្រោយមានសំណួរមួយឃ្លាដែលលេចឡើង ឯងៗ«ការអានសៀវភៅជាក្តីសុខរបស់ខ្ញុំ តើហេតុអ្វីខ្ញុំមិនចែករំលែកក្តីសុខនោះទៅអ្នកផ្សេងផង»? ចាប់តាំងពីនោះមកយុវតីរូបនេះចាប់ផ្ដើមចូលរួមបរិច្ចាគសៀវភៅរបស់ខ្លួនទៅឱ្យកុមារតាមខេត្តមួយចំនួនដូចជា បាត់ដំបង ឧត្តរមានជ័យ ប៉ៃលិន សៀមរាប និងខេត្តមួយចំនួនទៀតជាហូរហែ។ លើសពីនេះ រក្សា ក៏បានយកសៀវភៅទៅដាក់ឱ្យសាធារណជន អាននៅតាមសួនក្នុងខេត្តសៀមរាប ដើម្បីឱ្យសិស្សានុសិស្ស ឬអ្នកស្រឡាញ់សៀវភៅ អាចទៅអានបានតាមទីសាធាណៈដោយរីករាយ។ កញ្ញា លើកឡើងថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំការបរិច្ចាគសៀវភៅពិតជារឿងសំខាន់ណាស់ ព្រោះនេះអាចជាផ្នែកមួយ ដែលអាចបង្កើតនូវធនធាន ដែលសង្គមត្រូវការ។ ខ្ញុំបានបរិច្ចាគសៀវភៅជាង៧០០ក្បាលសម្រាប់ខេត្តសៀមរាប ក្រៅពីនេះខេត្តខ្លះខ្ញុំបរិច្ចាគថវិកា និងសៀវភៅតាមលទ្ធភាព។ បើយើងឱ្យសង្គមមានភាពរីកចម្រើន នោះពិតណាស់ដែលធនធានមនុស្សជាតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការជំរុញលើការចូលរួមអភិវឌ្ឍប្រទេស»។ ទន្ទឹមនេះយុវតីខាងលើ ពិតជាចង់ឱ្យគ្រប់ខេត្ត គ្រប់វត្ត គ្រប់ភូមិ និងគ្រប់សួនច្បារមានបណ្ណាល័យដើម្បីជំរុញការអាន ឱ្យកាន់មានភាពប្រសើរ និងទូលាយជាងមុន។ ជាមួយគ្នានេះ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ យុវតីរូបនេះបានផ្ដួចផ្ដើមគម្រោងរៃអង្គាសថវិកាពីសាធារណជន ដើម្បីសាងសង់បណ្ណាល័យមួយសម្រាប់ដាក់ក្នុងភូមិជ្រុង ឃុំកក់ ស្រុកបរកែវ ខេត្តរតនគិរី។ បច្ចុប្បន្នថវិកាដែលទទួលបានពីម្ចាស់ជំនួយប្រហែល២០ទៅ៤០ភាគរយ សម្រាប់ការចំណាយខ្ទង់៣ពាន់ដុលា្លរអាម៉េរិក។ «គម្រោងធ្វើជាបណ្ណាល័យនេះ ខ្ញុំធ្វើជាលើកទីមួយ បន្ទាប់ពីសកម្មភាពបរិច្ចាគ និងបង្កើតឱ្យមានយុទ្ធនាការអានតាមសួននៅសៀមរាប។ បើតាមការចំណាយអស់ប្រមាណ ៣ពាន់ ក្នុងនោះគ្រោងធ្វើជាបណ្ណាល័យ រួមជាមួយបន្ទប់ទឹក ដូច្នេះយើងត្រូវការការចូលរួមពីសាធារណជន ដើម្បីអាចឈានដល់ការសាងសង់។ យើងបើកសេរីសម្រាប់ការចូលរួមមិនថាជាថវិកា សម្ភារសិក្សា ឬជាសៀវភៅថ្មីឬចាស់នោះឡើយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់កញ្ញា រក្សា។ ទោះបីជាសកម្មភាពធ្វើបណ្ណាល័យនេះ មិនទាន់គ្រប់ថវិកាក្នុងការសាងសង់ក្តី ក៏រូបនាងមានបំណងបង្កើតបណ្ណាល័យនៅភូមិដាច់ស្រយាលនៅក្នុងភូមិផ្សេងក្នុងខេត្តរតនគិរីបន្តទៀតដែរ។ រក្សា បន្តដូច្នេះ៖«សម្រាប់ខ្ញុំពិតជាចង់ឱ្យគ្រប់ខេត្ត គ្រប់វត្ត គ្រប់ស្រុក និងភូមិ រួមជាមួយគ្រប់សួនច្បារ អាចមានសៀវភៅសម្រាប់ផ្ដល់ឱ្យអ្នកស្រឡាញ់ការអានមានឱកាស ចំណាយពេលគ្រប់ទីកន្លែង ដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹង និងក្តីសុខ ក្នុងការបង្កើតក្តីសមៃសម្រាប់ខ្លួនឯង និងពិភពលោក»៕	ភ្នំពេញ៖ មានវ័យ ២២ឆ្នាំ កញ្ញា ខន រក្សា មានបំណងចង់ឱ្យកុមារនៅទីជនបទទទួលបានឱកាសច្រើនពីការអានសៀវភៅ ដើម្បីទទួលចំណេះដឹង និងបង្កើតក្តីស្រមៃទូលាយជាងមុន។ បច្ចុប្បន្ន រក្សា កំពុងផ្ដួចផ្ដើមរៃអង្គាសថវិកាដើម្បីសាងសង់បណ្ណាល័យនៅភូមិជ្រុង សម្រាប់ឱ្យកុមារជនជាតិដើមភាគតិចក្នុងខេត្តរតនគិរី មានឱកាសបន្ថែមចំណេះដឹងតាមរយៈការចូលបណ្ណាល័យ។
ភ្នំពេញ មានពលរដ្ឋជាង២,២៨លាននាក់ ដែលស្មើនឹង១៤,៧ភាគរយនៃចំនួនសរុប, ខេត្តកណ្តាល មានជាង១,២លាននាក់ (ស្មើ៧,៧ភាគរយ), ព្រៃវែង ១,០៥លាននាក់ (៦,៨ភាគរយ), សៀមរាប ១,០១លាននាក់ (៦,៥ភាគរយ), បាត់ដំបង ជិត១លាននាក់ (៦,៤ភាគរយ), តាកែវ ជាង៩០ម៉ឺននាក់ (៥,៨ភាគរយ) និងកំពង់ចាម ជិត៩០ម៉ឺននាក់ (៥,៨ភាគរយ)។ លទ្ធផលជារួម ដែលគិតទាំងទីប្រជុំជន ជនបទ ទំនាបកណ្តាល ទន្លេសាប ឆ្នេរ និងសមុទ្រ ខ្ពង់រាប និងភ្នំ សុទ្ធតែមានចំនួនមនុស្សស្រីច្រើនជាងមនុស្សប្រុស ដោយលើកលែងតែ ខេត្តកោះកុង មណ្ឌលគិរី ព្រះវិហារ រតនគិរី ព្រះសីហនុ ស្ទឹងត្រែង និងឧត្តរមានជ័យ ប៉ុណ្ណោះដែលមនុស្សប្រុសមានចំនួនច្រើនជាងមនុស្សស្រី ប៉ុន្តែគម្លាតពីគ្នាតិចតួចបំផុត៕	កម្ពុជាមានពលរដ្ឋជាង១៥.៥៥លាននាក់ ក្នុងនោះបុរសមានជាង៧.៥៧លាននាក់ និងស្ត្រីជិត៨លាននាក់។ នេះបើតាមលទ្ធផលជំរឿនទូទៅប្រជាជននៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩ ដោយស្ត្រីមានចំនួនច្រើនជាងបុរសស្ទើរគ្រប់ខេត្ត លើកលែងតែ៨ខេត្តប៉ុណ្ណោះ។
ទស្សនកូនស្រីមិនអាចហាត់ក្បាច់គុន ធ្វើឲ្យកីឡាការិនី យស់ សញ្ចនា រងការរិះគន់ពីមនុស្សមួយចំនួនតូច ដែលគិតពីប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ជាធំ ពេលនាងចូលហ្វឹកហាត់គុនល្បុក្កតោ។ ការរិះគន់នេះ ធ្វើឲ្យកីឡាការិនីវ័យ១៩ឆ្នាំរូបនេះ រងសម្ពាធផ្លូវចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ស្ទើរតែបោះបង់ការខិតខំ និងតស៊ូពាក់កណ្តាលផ្លូវម្តងៗ។ ប៉ុន្តែការដាក់សម្ពាធផ្លូវចិត្តនេះ មិនបានបន្ទច់បង្អាក់ សញ្ចនា ឲ្យឈប់ដើរលើវិថីក្បាច់គុន ដែលជាកេរដំណែលរបស់បុព្វបុរសខ្មែរមួយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញរឹតតែធ្វើឲ្យ នាង មានការខិតខំប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់កាន់តែខ្លាំងថែមទៀត ព្រោះចង់បង្ហាញឲ្យអ្នករិះគន់ទាំងនោះឲ្យឃើញថា ស្ត្រីក៏អាចហាត់ក្បាច់គុនដូចបុរសដែរ។ ជាពិសេសចង់ឆ្លើយតបនឹងទស្សនដែលលើកឡើងថា ស្ត្រីមិនអាចហាត់ក្បាច់គុនបាន។ «ខ្មែរយើងមានទស្សនវិស័យថា កូនស្រីអត់អាចហាត់ក្បាច់គុនបានទេ ហើយតែងយកទំនៀមទម្លាប់ជ្រុលនិយមគិតលើកូនស្រីថា ការហាត់ក្បាច់គុនមានការប៉ះដៃប៉ះជើង ប៉ុន្តែជាក់ស្តែងមិនមែនក្នុងន័យនេះទេ យើងហាត់ក្បាច់គុន គឺដើម្បីសុខភាព និងការប្រកួតប្រជែង។ សម្រាប់ការទិតៀនពីបរិស្ថានខាងក្រៅ និងមនុស្សមួយចំនួនតែងតែមាន គឺគេនិយាយថា អ្ហែងទៅហាត់អ៊ីចឹងធ្វើអីបានអីមកវិញ ហើយអ្ហែងជាស្រីទៅហាត់ក្បាច់គុនម៉េចសម។ ប៉ុន្តែខ្ញុំអត់ខ្វល់ ខ្ញុំនៅតែធ្វើអ្វីដែលជាក្តីស្រមៃរបស់ខ្ញុំ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់កីឡាការិនី យស់ សញ្ចនា។ កត្តាដែលធ្វើឲ្យកីឡាការិនីមកពីស្រុកស្អាងខេត្តកណ្តាលរូបនេះអាចជម្នះនូវការរិះគន់ខាងលើបាន គឺដោយសារមានការលើកទឹកចិត្តពីសំណាក់មិត្តរួមអាជីព គ្រូបង្វឹក ជាពិសេសឪពុកម្តាយ ដែលនាងចាត់ទុកជាកម្លាំងចិត្ត និងជាចលករជួយជំរុញទឹកចិត្តនាងឲ្យបន្តប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡាមួយនេះ។ សញ្ចនា ចូលហ្វឹកហាត់កីឡាគុនល្បុក្កតោ គឺដោយសារមានការជំរុញនិងលើកទឺកចិត្តពីឪពុក ដែលចង់ឲ្យមានសុខភាពល្អ និងក្លាយជាមនុស្សដ៏រឹងមាំ។ តែយ៉ាងណា កូនច្បងក្នុងគ្រួសារមានបងប្អូនពីរនាក់រូបនេះបានបង្ហើបថា នាងក៏ធ្លាប់បាក់ចិត្ត និងអន់ចិត្តចំពោះការរិះគន់នេះផងដែរ។ នាងបានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំធ្លាប់មានការថ្នក់ចិត្តតិចតួចដែរ គឺយើងខំប្រឹងហ្វឹកហាត់ហត់ហើយ មកហត់ជាមួយពាក្យគេនិយាយទៀត។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលជួយជំរុញទឹកចិត្តខ្ញុំខ្លាំងជាងគេ គឺប៉ារបស់ខ្ញុំ ដោយសារគាត់ចង់ឲ្យខ្ញុំក្លាយជាមនុស្សស្រីរឹងមាំ មានទំនួលខុសត្រូវលើខ្លួនឯង បន្ទាប់មកគ្រូបង្វឹក ជាពិសេសបងប្អូនល្បុក្កតោ ដែលតែងតែនិយាយលើកទឹកចិត្តខ្ញុំ»។ ក្នុងនាមជាស្រីការហ្វឹកហាត់ក្បាច់គុនអាចមានការលំបាកជាងបុរស ព្រោះស្ត្រីមានរាងកាយមិនសូវរឹងមាំដូចបុរស ហើយការហ្វឹកហាត់ទៀតសោត គឺទាមទារឲ្យមានការលោតផ្លោះក្នុងវិញ្ញាសាមួយចំនួនជាដើម។ ប៉ុន្តែកត្តានេះមិនមែនជាឧបសគ្គសម្រាប់ សញ្ចនា នោះទេ ដ្បិតនាងចាត់ទុកការគ្រេចថ្លោះ និងរបួសក្នុងអំឡុងពេលហ្វឹកហាត់ជារឿងធម្មតា។ «ការហាត់ក្បាច់គុនសម្រាប់យើងជាមនុស្សស្រីមានការលំបាកជាងមនុស្សប្រុស ដោយសារយើងមានរាងកាយទន់។ តែទាមទារឲ្យយើងមានការហ្វឹកហាត់ឲ្យដូចមនុស្សប្រុស។ អ៊ីចឹងពេលខ្លះវាតែងតែមានការគ្រេចថ្លោះ របួសជារឿងធម្មតា។ ពេលជួបបញ្ហាលំបាកពេលខ្លះគិតចង់បោះបង់ដែរ ប៉ុន្តែអារម្មណ៍មួយទៀតគិតពីក្តីស្រលាញ់ និងការតស៊ូអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំជាមួយក្បាច់គុនមួយនឹង ដែលជាកត្តាជួយជំរុញទឹកចិត្តខ្ញុំឲ្យនៅតែបន្តជាមួយក្បាច់គុនល្បុក្កតោ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ សញ្ចនា។ និស្សិតឆ្នាំទីពីរលើជំនាញសវនកម្មនៅវិទ្យាស្ថាន CamEd Business School រូបនេះ ចូលហ្វឹកហាត់គុនល្បុក្កតោនៅឆ្នាំ២០១៤។ នាង បានចូលរួមប្រកួតជើងឯកថ្នាក់ជាតិលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៧ ដោយដណ្តើមបានមេដាយមាស៣។ ជ័យជម្នះនេះជួយឲ្យនាងទទួលបានឱកាសប្រមូលហ្វឹកហាត់ក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិនៅឆ្នាំ២០១៨។ សញ្ចនា ត្រូវបានសហព័ន្ធបញ្ជូនទៅចូលរួមប្រកួតនៅលើឆាកអន្តរជាតិជាបន្តបន្ទាប់ និងបានសាងស្នាដៃជូនជាតិផងដែរ។ ជាក់ស្តែងក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០នៅហ្វីលីពីនកីឡាការិនីរូបនេះ ដណ្តើមបានមេដាយសំរឹទ្ធចំនួនពីរលើវិញ្ញាសាដំបងខ្លី Arnis ដែលជាកីឡាប្រពៃណីរបស់ម្ចាស់ផ្ទះហ្វីលីពីន៕	កីឡាការិនី យស់ សញ្ចនា ចូលហ្វឹកហាត់កីឡាគុនល្បុក្កតោនៅឆ្នាំ២០១៤។ នាងត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោជ្រើសរើសឲ្យចូលហ្វឹកហាត់ក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ ក្រោយដណ្តើមបានមេដាយមាស៣ក្នុងការប្រកួតជើងឯកថ្នាក់ជាតិនៅឆ្នាំ២០១៧។ កត្តាទំនៀមទម្លាប់ ដែលលើកឡើងថា កូនស្រីមិនអាចហាត់ក្បាច់គុនបាន ធ្វើឲ្យ សញ្ចនា រងនូវការរិះគន់ពីសំណាក់មនុស្សមួយក្តាប់តូច។ តែយ៉ាងណាកីឡាការិនីវ័យ១៩ឆ្នាំរូបនេះ មិនខ្វល់នឹងពាក្យរិះគន់ទាំងនោះឡើយ ហើយ នាង ប្តេជ្ញាបន្តដើរលើវិថីមួយនេះ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅ ដែលចង់ដណ្តើមមេដាយជូនជាតិក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅឆ្នាំ២០២៣។
បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ DailyMail ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមរបស់ Real Madrid រូបនេះទទួលបានថ្លៃពលកម្មរហូតដល់៩២ម៉ឺនផោន ប្រមាណជិត១លាន២សែនដុល្លារ ពីការថតផ្សាយពាណិជ្ជកម្មកន្លះថ្ងៃឲ្យក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍មួយរបស់ប្រទេសអារ៉ាបីសាអូឌីត។ ក្នុងតម្លៃជាង១លានដុល្លារនេះ Ronaldo គ្រាន់តែចុះកិច្ចសន្យាដើម្បីឲ្យក្រុមហ៊ុនខាងលើ អាចមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ ស្ពតវីដេអូ រូបភាព ហត្ថលេខាលើអាវចំនួន៥ និង Mention ឈ្មោះក្រុមហ៊ុននេះទៅក្នុងគណនីបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួន២ដងប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌក្នុងការប្រើប្រាស់រូបភាពរបស់ប្រធានក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិព័រទុយហ្គាល់ វ័យ៣២ឆ្នាំ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម CR7 អនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុននេះប្រើតែក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងអាហ្វ្រិកខាងជើងប៉ុណ្ណោះ មិនអាចប្រើនៅជុំវិញពិភពលោកបានទេ។ បើតាមការវាយតម្លៃរបស់ Gestitfute ជាក្រុមហ៊ុនរបស់ភ្នាក់ងារលោក Jorge Mendes បានគណនាប្រាក់ចំណូលដែល Ronaldo មានសព្វថ្ងៃមានសរុប ១៩០លានផោន ប្រហែលជា២៤៥លានដុល្លារអាមេរិក៕	ក្រៅពីទទួលបានតម្លៃខ្លួនថ្លៃកប់ពពកពីវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ Cristiano Ronaldo អាចរកប្រាក់បានច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទៀតពីការថតផ្សាយពាណិជ្ជកម្មឲ្យក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗ។
អ្នកសារព័ត៌មានជនជាតិខ្មែរ ដែលមានស្ថាប័នពិតប្រាកដ ឬធ្វើការងារដោយឯករាជ្យ (Freelance Journalists) ទាំងផ្នែកបោះពុម្ពផ្សាយ វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ សារព័ត៌មានអនឡាញ និងអ្នកសារព័ត៌មានតាមបណ្តាញសង្គមប្លុក (Blogger) មានឱកាសប្រកួតប្រជែងយកពានរង្វាន់អ្នកសារព័ត៌មានឆ្នើម ដែលមានទឹកប្រាក់១០០០ដុល្លារអាមេរិក លើប្រធានបទ «គ្រួសារ សុខភាព និងកីឡា»។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា លោក ប៉ែន បូណា ប្រធានក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងនេះ បង្កើតឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់តម្លៃវិជ្ជាជីវៈអ្នកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា។ លោកបានអះអាងបន្ថែមថា នេះជាការប្រកួតដ៏ធំសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧។ អត្ថបទដែលអាចទទួលជ័យលាភី គឺត្រូវគោរពតាមវិជ្ជាជីវៈ មានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ មានទិន្នន័យ មានអំណះអំណាងពេញលេញ មានខ្លឹមសារគ្រប់គ្រាន់ ហើយអក្ខរាវិរុទ្ធ និងវេយ្យាករណ៍ ក៏ស្ថិតក្នុងចំណែកនៃការជ្រើសរើសនេះផងដែរ។ ជ័យលាភីលេខ១ នឹងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់១០០០ដុល្លារអាមេរិក លេខ២ បាន៧០០ដុល្លារ លេខ៣ បាន៥០០ដុល្លារ លេខ៤ និងលេខ៥ ក៏ទទួលបាន១០០ដុល្លារអាមេរិកផងដែរ។ បន្ថែមពីលើនេះ ម្ចាស់ជ័យលាភីទាំង៥នាក់ នឹងទទួលបាននូវការរៀបចំដំណើរកម្សាន្តទៅកាន់ខេត្តសៀមរាបដើម្បីចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងអន្តរជាតិពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុននៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ ។ ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា ទទួលយកស្នាដៃប្រកួតប្រជែងជាអត្ថបទ ឬជាបទយកការណ៍ជាសំឡេង ឬវីដេអូ របស់បេក្ខជន ចាប់ផ្តើមទទួលពីពេលនេះទៅ រហូតដល់ថ្ងៃទី ១២ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខនេះ។ បេក្ខជនអាចទាញយកពាក្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងពីគេហទំព័រ www.ccj.com.kh/applicationform ឬចូលទៅកាន់ទំព័រហ្វេសប៊ុក www.facebook.com/CCJCambodia/ ឬក៏អាចកាន់ការិយាល័យ ក.អ.ក ផ្ទះលេខ១២ ផ្លូវលេខ ០៥ (ក្នុងបុរីប៉េងហួតទល់មុខផ្សារប៉េសេ) សង្កាត់ចាក់អង្រែលើ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត មេនូឡាយហ្វ៍ បានរៀបចំឲ្យមានការប្រកួតប្រជែងពានរង្វាន់អ្នកសារព័ត៌មានឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ លើប្រធានបទ «គ្រួសារ សុខភាព និងកីឡា»។ កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងស្នាដៃនេះមានគោលបំណង ជំរុញនិងលើកទឹកចិត្តអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជាឲ្យចូលរួមសរសេរអត្ថបទដែលទាក់ទងនឹងសុខុមាលភាពគ្រួសារ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងទូទៅសម្រាប់សាធារណជនពីវិស័យកីឡានៅកម្ពុជាឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយបន្ថែមទៀត។
ការព្រួយបារម្ភរបស់ GMAC នេះ បានកើតឡើង ក្រោយពីសហភាពអឺរ៉ុប(EU) បានប្រកាសថា ដំណើរការនីតិវិធីរបស់ខ្លួន លើការដក ឬបន្តប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ (Everything But Arms) លើទំនិញគ្រប់មុខរបស់កម្ពុជា លើកលែងតែគ្រឿងសព្វាវុធ ។ សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា(GMAC) ដែលតំណាងឲ្យរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងនាំចេញ ទាំងអស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានស្នើលោកស្រី Cecilia Malmstrom យកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់បំផុត ក្នុងការសម្រេចចិត្តដោយពិចារណា ចំពោះប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធពាណិជ្ជកម្ម (Everything But Arms- EBA) លើកម្ពុជា ពោលគឺចៀសវាងសំអាងលើហេតុផលមួយចំនួន ដែលមានកើតឡើងកន្លងមក។ លិខិតរបស់GMAC ដែលស្នើទៅលោកស្រី Cecilia បានសរសេរដូច្នេះថា៖«យើងប្ដេជ្ញាចិតចំពោះដំណើរការកែលម្អជាប់ជានិច្ច សម្រាប់វិស័យរបស់យើង និងសម្រាប់កម្មកររបស់យើង។ យើងត្រូវការគាំទ្រពីដៃគូទាំងអស់របស់យើង រួមទាំងសហភាពអឺរ៉ុបដើម្បីធ្ចើវាឲ្យកើតឡើង។ ការព្យួរបណ្ដោះអាសន្ននៃគម្រោង EBA ឬទណ្ឌកម្មឯកតោភាគី រយៈពេលខ្លីណាមួយ អាចមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន រយៈពេលវែងដល់ជីវិតរបស់កម្មករយើង និងគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ ភាពរីកចម្រើនទាំងអស់ ដែលកម្ពុជសម្រេចបាន ក្នុងរយៈកាល២ទស្សវត្សរ៍កន្លងមកនេះ តាមរយៈកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងពីភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់រួមទាំងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជា សហភាពអឺរ៉ុប អាចបំផ្លាញយ៉ាងលឿន»។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន សែន៖ បើសហភាពអឺរ៉ុប ដកអនុគ្រោះពន្ធ គឺដូចជាបោះបង់អ្វីៗ ដែលខំជួយកម្ពុជាកន្លងមក កម្ពុជា ចាត់ទុកការសម្រេចរបស់EU គឺជាទង្វើអយុត្តិធម៌ដល់កម្ពុជា នីតិវិធីនៃការដក ឬ មិនដកការអនុគ្រោះពន្ធរបស់ EU មានរយៈពេល១២ខែ អមជាមួយក្តីព្រួយបារម្ភនេះ GMAC បាននិយាយថា សហភាពអឺរ៉ុបជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជា។ ពិសេសសម្រាប់វិស័យសម្លៀកបំពាក់និងស្បែកជើង។ ក្នុងនោះទំនិញជាង៤៦ភាគរយ នៃសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែងជើងសរុបរបស់ GMAC បាននាំចេញទៅសហភាពអឺរ៉ុប។ ហើយ GMAC ទន្ទឹងរង់ចាំបង្កើនចំនួននេះបន្ថែមទៀត នាឆ្នាំខាងមុខ។ «ទោះយ៉ាងណាក្តី យើងនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា វិស័យរបស់យើង នឹងមិនស្ថិតនៅក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មណាមួយ និងមិនស្ថិតនៅក្នុងគោលដៅដាក់ទណ្ឌកម្មឡើយ។ កំណត់ត្រារបស់យើង ក្នុងការលើកកម្ពស់អនុសញ្ញាចំនួន១៥ពាក់ព័ន្ធ នឹងសិទ្ធិមនុស្ស និងការងារស្នូល ព្រមទាំងអនុសញ្ញាចំនួន១២ ពាក់ព័ន្ធនឹងបរិស្ថាន អភិបាលកិច្ចល្អ »។ នេះបើតាមលិខិតរបស់ GMAC។ យោងតាមប្រភពដដែល វិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែងជើងនៅកម្ពុជា បានផ្តល់ការងារដោយផ្ទាល់ដល់ ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ៧០ម៉ឺននាក់។ ក្នុងនោះ មានជាង៨៥ភាគរយ ជាស្ត្រីមកពីបណ្ដាខេត្តជនបទ។ រៀងរាល់ខែប្រាក់ជាង១៥០លានដុល្លារអាមេរិក ត្រូវបានចំណាយទៅលើកម្មករទាំងនោះ។ ដោយឡែក ពលរដ្ឋ២លាននាក់ ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋសរុប១៦លាននាក់ នៅកម្ពុជាពឹងផ្អែកលើវិស័យនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ បើសហភាពអឺរ៉ុប ព្យួរ ឬដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធពាណិជ្ជកម្ម(EBA) ពីកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេលខ្លីណាមួយ វាអាចមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានរយៈពេលវែង ដល់ជីវិតរបស់កម្មករប្រមាណ៧០ម៉ឺននាក់ ក្នុងវិស័យកាត់ដេរ នៅកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមលិខិតរបស់សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា(GMAC) ផ្ញើជូនលោកស្រី Cecilia Malmstrom ស្នងការពាណិជ្ជកម្មគណៈកម្មការអឺរ៉ុប កាលពីថ្ងៃទី២០តុលា ឆ្នាំ២០១៨។
ជីររណារជាដំណាំស្លឹកសម្រាប់ប្រើជារបោយម្ហូបអាហារដ៏ពេញនិយមហើយក៏មានប្រយោជន៍ច្រើនសម្រាប់សុខភាព ដោយជួយព្យាបាលជំងឺក្រពះ ពោះវៀន ផ្ដាសាយហៀរសំបោរ ជួយរំលាយអាហារ និងបំបាត់ក្លិនមាត់ជាដើម។ លោក ហេង ពិសិដ្ឋប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានលើកឡើងថាបច្ចុប្បន្នពលរដ្ឋក្នុងភូមិទួលតាហោ ឃុំគង់ជ័យ ស្រុកអូររាំងឪ ជាង២០គ្រួសារបាននាំគ្នាដាំជីររណារ ព្រោះមិនពិបាករកទីផ្សារដូចបន្លែ ឬដំណាំដទៃនោះ។ លោក ហេង ពិសិដ្ឋ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំ អ្នកភូមិទួលតាហោ បានចាត់ទុកការដាំជីររណារ ជារបរកសិកម្មចម្បងសម្រាប់ពួកគេព្រោះវាមានទីផ្សារល្អជាងដំណាំស្ពៃ តាសក់ និងត្រប់ ដែលពួកគេធ្លាប់ដាំកន្លងមក។ «មុនពេលដាំជីររណារ ពួកគាត់ធ្វើស្រែដាំស្ពៃ តាសក់ និងត្រប់ជាដើម។ តែវាអត់ទីផ្សារ ហើយលក់បានតម្លៃទាប ២០០-៣០០រៀល ក្នុង១គីឡូក្រាមថ្លៃបំផុតហើយបានជាង១ពាន់រៀលហ្នឹង។ ក្រោយមកពួកគាត់ ងាកមកដាំជីររណារនេះវិញវាគ្រាន់បើជាង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហេង ពិសិដ្ឋដោយបន្តថា ជីររណារនេះ ទោះលក់មិនបានតម្លៃថ្លៃខ្លាំងប៉ុន្តែក៏មិនដែលធ្លាក់មកក្រោម១ពាន់រៀល ក្នុង១គីឡូក្រាម។ យ៉ាងហោចណាស់បាន១៣០០រៀល ទៅ១៥០០រៀលក្នុង១គីឡូក្រាម។ កសិករដាំជីររណារក្នុងភូមិទួលតាហោអាចប្រមូលផលជីរលក់ចេញឱ្យឈ្មួញរាល់ថ្ងៃ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ហេង ពិសិដ្ឋដោយបន្ថែមថា ឈ្មួញទាំងនោះនាំជីររណារទៅលក់តាមបណ្ដាខេត្តនានា និងរាជធានីភ្នំពេញ។ បច្ចុប្បន្ន ជីររណារមិនទាន់មានការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេសឡើយដ្បិតផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុកមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់។ លោក គង់ សុធី កសិករដាំដុះជីររណារក្នុងភូមិទួលតាហោ បានលើកឡើងថា ជីររណារមានទីផ្សារល្អប៉ុន្តែតម្លៃបានធ្លាក់ចុះបន្តិច រយៈពេលចុងក្រោយនេះ ដោយសារកូវីដ-១៩រាលដាលខ្លាំង។ «តែជីររណារនេះទោះធ្លាក់ថ្លៃយ៉ាងណាក៏មិនដូចដំណាំផ្សេងៗ បាន២០០-៣០០រៀល ហើយពេលខ្លះ គ្មានអ្នកសោះតែម្ដង»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក គង់ សុធី។ លោក គង់ សុធី កំពុងអង្គុយលាងជីររណា ជាមួយកូនស្រី កសិករវ័យ៦១ឆ្នាំរូបនេះអាចលក់ចេញជីររណារ បានប្រមាណ៥០គីឡូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្នជីររណាររបស់លោកលក់បានតម្លៃចន្លោះពី១៥០០រៀល ទៅ១៨០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដោយអាចរកចំណូលបានជាង១០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ។ មានបទពិសោធន៍ដាំជីររណារបាន២ឆ្នាំ លោក សុធីយល់ថាជីររណារជាប្រភេទដំណាំមានទីផ្សារ មិនពិបាកថែទាំខ្លាំងដូចដំណាំដទៃមួយចំនួនពិសេសអាចប្រមូលផលបានរយៈពេលយូរ។ កន្លងមកមុនពេលមានជំងឺកូវីដ-១៩ពុំទាន់មានកសិករនាំគ្នាដើមច្រើន ជីររណាររបស់អ្នកភូមិទួលតាហោមានតម្លៃខ្ពស់ដល់ទៅ៧ពាន់រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ឬជាង៣ពាន់រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ នេះបើតាម លោក គង់ សុធី ដោយបន្តថា បច្ចុប្បន្នមានកសិករដាំដុះច្រើនឡើងដល់ជាង២០គ្រួសារ ខណៈភោជនីយដ្ឋានក៏បិទច្រើន ដោយសារកូវីដ-១៩។ លោក គង់ សុធីបានរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ដូច្នេះថា នៅពេលយើងចាប់ផ្ដើមដាំជីររណារដំបូងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់បន្តិចលើការដាក់ជី ស្រោចទឹកព្រឹកល្ងាច និងចាប់សត្វល្អិតជាដើម។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីវាលូតលាស់បានរយៈពេល៣ខែ កសិករអាចប្រមូលផលបានហើយ។ លោក បន្តថាដល់រដូវភ្លៀងកាន់តែផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់កសិករ ព្រោះមិនចាំបាច់ត្រូវស្រោចទឹក។បន្ទាប់ពីលូតលាស់បាន៣ខែ កសិករនឹងអាចប្រមូលផលបន្តបន្ទាប់បានរយៈពេល១ឆ្នាំពេញ៕	កសិករក្នុងភូមិទួលតាហោខេត្តត្បូងឃ្មុំ និយមដាំជីររណារ ព្រោះវាងាយស្រួលដាំដុះ មិនចំណាយទុនច្រើននិងអាចប្រមូលផលបានរយៈពេលវែង។ បើតាមលោក ហេង ពិសិដ្ឋ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តត្បូងឃ្មុំរយៈពេល២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជីររណារមានទីផ្សារល្អ កសិករអាចលក់ចេញរាល់ថ្ងៃដ្បិតតម្លៃមិនខ្ពស់ថេរក៏ដោយ។
(បទសម្ភាសន៍ទាំងស្រុងដកស្រង់ចេញពីវិទ្យាស្ថានសិល្បៈ និងវប្បធម៌ REYUM) រៃយំ៖ លោកតា គំនិតសាងសង់បែបនេះលោកតាបានគិតមុនគេឬ? វ.ម៖ អត់ទេក្មួយ! ទ្រឹស្តី និងគំនិតប្រើខ្យល់ធម្មជាតិ ពន្លឺអីហ្នឹងជាគំនិត (model) ដែលគេធ្លាប់ប្រើនៅស្រុកគេដទៃទៀតរួចមកហើយ។ រៃយំ៖ កាលហ្នឹង ដើម្បីសាងសង់គម្រោង Le Front du Bassac បានថវិកាមកពីណា? វ.ម៖ គំនិតរបស់រដ្ឋ គឺថាចង់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានលទ្ធភាពរស់នៅក្នុងផ្ទះណាមួយដោយខ្លួនឯងជាម្ចាស់ ទោះបីជាអ្នកក្រីក្រក៏ដោយ។ ម្ល៉ោះហើយរដ្ឋមិនចង់សង់ផ្ទះច្រើនដោយខ្លួនឯង ហើយជួលឲ្យគេនៅរហូត។ បើធ្វើដូចអញ្ចឹង រដ្ឋជាម្ចាស់ផ្ទះ អ្នកជួលគេមិនរវល់ គេអត់ថែទាំផ្ទះ វាឆាប់ខូចនិងហិនហោច។ ដូច្នោះពេលនោះរដ្ឋយើងមានគំនិតសាងសង់ផ្ទះមួយចំនួនសម្រាប់អ្នកក្រល្មមៗអាចជួលក្នុងម្លៃថោកល្មម តែនៅពេលគេរស់នៅនិងបង់ថ្លៃផ្ទះនោះយូរៗទៅ ឧទាហរណ៍ ក្នុងរយៈពេលម្ភៃឆ្នាំ ផ្ទះនោះនឹងក្លាយទៅជារបស់អ្នកជួលនោះតែម្តង មានន័យថាគេក្លាយទៅជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ដល់អញ្ចឹងគេមានចិត្តចង់ថែទាំ និងកែច្នៃរៀបចំផ្ទះឲ្យបានល្អ។ ម្ល៉ោះហើយ សម័យនោះមានលុយកាក់មួយប្រភេទដែលគេហៅថា caisse de pension de retraite មានន័យថាលុយសន្សំសម្រាប់ពេលរ៉ឺត្រែត (retraite) ។ លុយនេះតម្កល់នៅក្នុងធនាគារជាតិ ហើយមានប្រាក់ការ។ ដូច្នោះរដ្ឋបានខ្ចីប្រាក់ការលុយប៉ង់ស្យុង (pension) នោះមកសាងសង់ ហើយថ្លៃឈ្នូលផ្ទះនោះសងបណ្តើរៗទៅឲ្យគេវិញ។ នៅសម័យនោះមានស្រុកដូចជាសឹង្ហបុរី ដែលគេធ្វើអញ្ចឹងដែរ សព្វថ្ងៃនេះបានជោគជ័យល្អណាស់។ អត្ថបទទាក់ទង លោកតា វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ និយាយរម្លឹកពីការកសាងរាជធានីភ្នំពេញពីអតីតកាល (ភាគទី១) ព្រឹទ្ធាចារ្យ វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ បានទទួលមរណភាព រៃយំ៖ លោកតា! មុនដំបូងផ្ទះនោះអ្នកណាមកនៅ ? វ.ម៖ មុនដំបូងគឺសង់សម្រាប់កីឡាករដែលមកចូលរួមក្នុងហ្កាណេហ្វូ ហើយក្រោយមកមានគ្រូបង្រៀន និងមន្ត្រីរាជការខ្មែរបានចាប់ផ្តើមទិញផ្ទះនោះជាល្វែង (appartement) មួយៗ ហើយល្វែងដែលនៅសល់គឺរដ្ឋយកមកប្រើ ដើម្បីទទួលអ្នកឯកទេសអន្តរជាតិដែលមកធ្វើការនៅស្រុកខ្មែរ ដូចជាអ្នកស្រីម៉ាឌឺលែន ស៊ីតូ (Maddeleine Giteau) ជាដើម។ និយាយបញ្ជាក់ម្តងទៀតថា គំនិតនេះក្នុងរយៈពេលយូរអង្វែង បន្តិចម្តងៗខ្មែរនឹងកាន់តែមានលទ្ធភាពមកនៅទីនោះបានកាន់តែច្រើនឡើងៗ។ រៃយំ៖ មុនប៊ូលឌិញ នៅស្រុកខ្មែរគ្មានសំណង់ច្រើនជាន់អញ្ចឹងទេ ? វ.ម៖ ធ្លាប់មានផ្ទះច្រើនជាន់និងជាប់គ្នាហើយ គេហៅ កំប៉ាត់ទីម៉ង់ ស៊ីន័រ (compartiment chinois) គឺសព្វថ្ងៃគេហៅផ្ទះល្វែងរបៀបចិន ទទឹង៤ម៉ែត្រត្រួតៗលើគ្នា ដូចនេះផ្ទះនីមួយៗច្រើនតែមានពីរជាន់ ឬមានឡៅតឿ នៅក្រោមផ្ទះខាងមុខគេលក់ឥវ៉ាន់ ខាងក្រោមមានផ្ទះបាយ មានកន្លែងធ្វើការ បង្កបង្កើនឥវ៉ាន់ដើម្បីលក់ ហើយគេនៅខាងលើ ឬនៅលើឡៅតឿ។ ផ្ទះរបៀបនេះហប់ខ្យល់បន្តិច តែកូនចៅចិនគេធ្លាប់នៅ គេអាចនៅបាន។ រៃយំ៖ លោកតា មកដល់ពេលនេះ បាននិយាយខ្លះៗអំពីការរៀបចំក្រុង ឥឡូវសុំនិយាយអំពីស្នាដៃលោកតាខ្លះៗ។ វ.ម៖ បាទ! រៃយំ៖ គេច្រើននិយាយថា លោកតាជាស្ថាបត្យករខ្មែរទំនើបមួយដោយសារបានយកលក្ខណៈស្ថាបត្យកម្មខែ្មរបុរាណមកច្នៃប្រឌិតឲ្យក្លាយទៅជាស្ថាបត្យកម្មខ្មែរថ្មី លោកតាពន្យល់បញ្ហាបានទេ ? វ.ម៖ តាមពិតទៅពិបាកឆ្លើយណាស់ក្មួយ បញ្ហាស្ថាបត្យកម្មមានបែបបទច្រើន មានបញ្ហារូបរាង (forme) មានបញ្ហាសោភ័ណភាព (esthétique) មានបញ្ហាហ្វុងសូណាស់លីតេ (fonctionnalité) ។ល។ មានកត្តាច្រើនណាស់ ត្រូវការពេលវេលាច្រើនដើម្បីវែកញែកឲ្យច្បាស់។ តែបើនិយាយសរុបឲ្យខ្លី ពិតមែន ក្នុងការសាងសង់នីមួយៗរបស់ខ្ញុំ គឺខ្ញុំតែងតែដកស្រង់គំនិតពីស្ថាបត្យកម្មខ្មែរប្រពៃណី។ ឧទាហរណ៍ក្នុងសំណង់១០០ខ្នង ខ្ញុំដកស្រង់គំនិតពីផ្ទះខ្មែរ តែខ្ញុំយកមកធ្វើដោយមានការពិចារណា កែច្នៃចំណុចខ្លះឲ្យវាប្រសើរឡើង ដូចជាបង្អួចផ្ទះខ្មែរមានរាងតូចបន្តិច ដូច្នេះពេលខ្ញុំធ្វើបង្អួចផ្ទះ១០០ខ្នង ខ្ញុំបានពង្រឹកឲ្យវែង ដើម្បីខ្យល់ចេញចូលកាន់តែល្អឡើង ម្យ៉ាងទៀតសសរផ្ទះខ្មែរច្រើនតែធ្វើអំពីឈើ វាឆាប់ពុក ម្ល៉ោះហើយខ្ញុំបានយកស៊ីម៉ង់ត៍មកប្រើ ដើម្បីឲ្យមាំបានយូរ ដូច្នេះមិនមែនចម្លងទាំងស្រុងទេ គឺដកស្រង់គំនិតល្អៗយកមកប្រើ។ ម្យ៉ាងទៀតតួនាទីនៃសំណង់ដែលយើងសាងសង់ត្រូវមានឲ្យច្បាស់លាស់ គឺឲ្យវាដំណើរការស្រួលទៅតាមបែបបទទំនៀមទម្លាប់វប្បធម៌។ បើសង់សម្រាប់ខ្មែរ យើងត្រូវយល់ថា ខ្មែរគេរស់នៅយ៉ាងម៉េច ភូមិសាស្ត្រមានពន្លឺ មានខ្យល់ឬអត់។ ស្ថាបត្យករត្រូវយល់ច្បាស់អំពីភារកិច្ចរបស់ខ្លួន គឺមិនមែនសង់សម្រាប់ខ្លួនឯងទេ គឺធ្វើសម្រាប់អ្នកដទៃដែលគេរស់នៅ។ ម្ល៉ោះហើយត្រូវយល់ឲ្យច្បាស់ ស្តាប់គេ មើលគេមុននឹងសង់។ និយាយឲ្យខ្លីទៅ គឺគិតឲ្យច្បាស់លាស់ទើបសង់។ រៃយំ៖ ពេលលោកតារៀននៅស្រុកបារាំង លោកតាបានឃើញសំណង់ស្ថាបត្យកម្មរបស់បារាំង តើគំនិតសំខាន់ៗមួយណាដែលលោកតាយកមកប្រើក្នុងស្រុកខ្មែរ។ វ.ម៖ អ្នកដែលជំនាញធំជាងគេបង្អស់ដែលបង្រៀនខ្ញុំគឺលោក Le Corbusier ដែលខ្ញុំទទួលរហូតមកដល់ឥឡូវ គឺខ្ញុំធ្វើតាមការបង្រៀនរបស់គាត់។ កូនសិស្សរបស់គាត់ គេមើលទៅដឹងភ្លាម មិនថាជប៉ុន បារាំង អាមេរិកកាំង ខ្មែរដូចខ្ញុំ។ គាត់សង់ផ្ទះសម្បែងដូចធ្វើចម្លាក់ គឺមានជម្រៅ មានកន្លែងពន្លឺ មានកន្លែងស្រមោល ផ្ទះនីមួយៗឲ្យដូចជារូបចម្លាក់មួយ។ រៃយំ៖ និយាយពីស្ទីល គេថាស្ទីលសំណង់លោកតាគឺមានលក្ខណៈខ្មែរ ទោះបីវាជាសំណង់ទំនើបក៏ដោយ ? វ.ម៖ បើនិយាយពីសោភ័ណភាពហ្នឹង គឺថាមិនមែនគ្រាន់តែយកក្បាច់ខ្មែរមកបំពាក់ពេញលើសំណាង់នោះ ហើយហៅថាខ្មែរទេ។ សព្វថ្ងៃគេធ្វើអញ្ចឹងខ្ញុំមិនយល់សោះ គឺយើងត្រូវគិតន័យទូលំទូលាយជាងហ្នឹង។ ឧបមាថាសំណង់ម្តុំតំបន់បាសាក់ យើងត្រូវគិតពីបរិយាកាសជុំវិញ គឺថាឲ្យវាមានរូបរាងស្អាតផ្ទាល់ខ្លួនវាផង និងឲ្យវាស៊ីគ្នាជាមួយទេសភាពទូទៅផង។ ដូចសាលចតុមុខ បើក្មួយឯងមើលឲ្យច្បាស់ គឺថាបែរមុខទៅទន្លេផង និងបែរមុខមកខាងក្រុងផង គឺមានមុខទាំងសងខាងគ្មានមុខគ្មានក្រោយទេ។ ធ្វើដូច្នេះវាសមភ្នែក មើលពីខាងទន្លេទៅក៏បាន មើលពីខាងក្រុងទៅក៏បាន។ បើនិយាយពីប៊ូលឌិញវិញ បើមើលឲ្យច្បាស់គឺដូចម្រាមដៃអញ្ចឹង វាមានខ្ពស់មានទាប មិនមែនដូចប្រអប់ទ្រវែងដូចគេយកមកកែសព្វថ្ងៃនេះទេ។ ខ្ញុំមិនពេញចិត្តសោះដែលគេយកប៊ូលឌិញហ្នឹងមកកែអញ្ចឹង។ កាលខ្ញុំគិតសាងសង់គឺដូចនៅក្រុងញូយ៉ក គេធ្វើមានខ្ពស់ មានទាបអញ្ចឹង។ រៃយ៖ លោកតា! ពេលរៀនស្ថាបត្យកម្មនោះបានគំនិតមកពីណា ? វ.ម៖ ពិបាកឆ្លើយ ព្រោះអីនៅស្រុកខ្មែរជំនាន់នោះគ្មានអ្នកណាដឹងថា «អាស៊ីតិច» (ស្ថាបត្យករ) ហ្នឹងស្អីទេ គេមិនស្គាល់ទេ គេហៅពួកអាស៊ីតិចថាជាជាងគំនូរ។ រៃយ៖ ដោយសារគេយល់ថាជាអ្នកគូរប្លង់តែប៉ុណ្ណោះ មែនទេ ? វ.ម៖ ហ្នឹងហើយ! ខ្ញុំមកមុនដំបូងគ្មានអ្នកណាស្គាល់ទេ។ ជាប់ឌីប្លូមពីស្រុកបារាំងគ្មានអ្នកណាហៅធ្វើអីទេ គេមិនដឹងថាអាស៊ីតិចហ្នឹងស្អី។ គេស្រឡាញ់ គេនិយម គេគោរពតែជាងសំណង់ គឺថាអាំងស៊ីញ័រ (ingénieur) ។ ពេលរកប្រពន្ធ អាស៊ីតិចត្រូវរកប្រពន្ធខ្លួនឯង ព្រោះគេមិនឲ្យកូនគេទេ គេឲ្យទៅពួកអាំងស៊ីញ័រ (ingénieur) ។ រៃយំ៖ មុនលោកតាទៅរៀននៅបារាំង មានអាស៊ីតិចនៅស្រុកខ្មែរ ? វ.ម៖ នៅស្រុកខ្មែរមិនស្គាល់ទេ អញ្ចឹងបានខ្ញុំចង់បង្ហាញគេឲ្យឃើញថាមិនត្រឹមតែចេះគូរទេ គឺចេះសង់ដែរ។ រៃយំ៖ និយាយពីវិមានឯករាជ្យ ជាសំណង់ដែលលោកតាសង់មុនប៊ូលឌិញ និងសាលចតុមុខមែនទេ ? វ.ម៖ ហ្នឹងហើយ ប្រហែលជាបានចាប់ផ្តើមសាងសង់ប្រហែលឆ្នាំ១៩៥៧។ នេះជាគំនិតរបស់ព្រះករុណា លោកចង់ឲ្យមានវិមានមួយសម្រាប់ធ្វើពិធីបុណ្យឯករាជ្យ ហើយវិមានហ្នឹងលោកចង់ឲ្យធ្វើយ៉ាងម៉េចមានលក្ខណៈដូចបន្ទាយស្រី។ ទើបបានខ្ញុំនាំគ្នាទៅមើលអង្គរ ហើយបានគូរក្បាច់ក្បូរដើម្បីយកមកសាងសង់។ នៅពេលសាងសង់យើងបានដេញថ្លៃរកជាងមកធ្វើ។ ដល់អញ្ចឹងបានមានសហគ្រាសខ្មែរមួយមកជីកដីខាងក្រោមកន្លែងនោះ ដើម្បីរៀបចំសាងសង់ ជីកទៅក៏ឃើញមានស្ពានមួយ ខ្មែរហៅស្ពានកូនកាត់។ ដូច្នោះត្រូវវាយស្ពាននោះចោល។ រៃយ៖ នៅក្រោមវិមានឯករាជ្យមានស្ពានមួយ ? វ.ម៖ ត្រូវហើយ នៅខាងក្រោមវិមានឯករាជ្យមានស្ពានមួយ។ លុះវាយស្ពាននោះមិនកើត គេចាក់គ្រឹះក្រោមស្ពាននោះ ប៉ុន្តែធ្វើអញ្ចឹងវាប្រហោងទទេ មិនមាំ។ ដូច្នេះសហគ្រាសទី១គាត់ធ្វើមិនកើត ខ្ញុំក៏ដេញចោលទៅ។ ខ្ញុំបានដេញថ្លៃម្តងទៀត រៀបចំធ្វើសាថ្មី។ ដីខាងក្រោមនោះ គឺវាមិនអាចមានកម្លាំងទ្រទម្ងន់ធ្ងន់បាន។ ដូច្នោះបានចាប់ផ្តើមវាយគ្រឹះខ្លីៗ គ្រឹះហ្នឹងរាក់ៗទេ ប្រហែល៨ម៉ែត្រប៉ុណ្ណឹង។ រៃយំ៖ ធ្វើពីស៊ីម៉ង់ត៍ឬ ? វ.ម៖ ធ្វើពីស៊ីម៉ង់ត៍ វាយគ្រឹះខាងក្រោមនឹងឲ្យមាំទៅ ហើយបានរៀបចំផ្លាតូ (plateau) គឺខឿន រួចបានឡើងលើផ្លាតូនេះ ចាប់សង់វិមានឯករាជ្យតែម្តង។ រៃយំ៖ ទីតាំងសង់វិមានហ្នឹង គឺគំនិតអ្នកណា ? វ.ម៖ គេប្រាប់ឲ្យដាក់ត្រង់នេះចំវត្តភ្នំម្តង ដូច្នេះម្តុំហ្នឹងពេលនោះមានតែវិមានហ្នឹងទេខ្ពស់ជាងគេបង្អស់។ មកពីវត្តភ្នំមក គឺមានផ្លូវនរោត្តមហ្នឹង ហើយគេហែក្បួនតាមផ្លូវហ្នឹង។ រៃយំ៖ មានសួនច្បារហើយ ឬនៅ ? វ.ម៖ ឥឡូវនេះឃើញដីគោកពេញ កាលពីមុនសុទ្ទតែបឹងនិងព្រែក។ រៃយំ៖ នៅពេលគេធ្វើក្បាច់ គេប្រើពុម្ពឬ ? វ.ម៖ សុទ្ធតែពុម្ព ។ រៃយំ៖ តើលោកតាជាអ្នកសម្រេចដាក់ក្បាច់នេះ ដាក់ក្បាចនោះ ដោយខ្លួនឯងមែនទេ ? វ.ម៖ អត់ទេ នាំជាងគំនូរទៅដល់កន្លែងប្រាសាទបន្ទាយស្រីឲ្យមើលក្បាច់សិន ឲ្យឃើញថានេះយកក្បាច់ចាន់ ក្បាច់អង្គរ ។ល។ រួចហើយបានដេញថ្លៃ និងកំណត់កន្លែងនេះត្រូវដាក់ក្បាច់ផ្កាចាន់ កន្លែងនោះត្រូវដាក់ស្អីតាមរបស់យើង។ ដូច្នោះឲ្យក្រុមចម្លាក់នីមួយៗធ្វើទៅតាមកន្លែងរបស់ខ្លួន។ អ្នកឆ្លាក់ប្រហែលជា២០នាក់ អ្នកលេខ១ពូកែជាងគេបំផុត ឲ្យគាត់ធ្វើក្បាលនាគ អ្នកដែលមិនសូវពួកែ ឲ្យគេធ្វើកន្លែងផ្សេងៗ។ កាលនោះសប្បាយចិត្ត ជំនាន់សង្គមគេយល់គ្នាណាស់។ រៃយំ៖ អញ្ចឹងរឿងតុបតែងក្បាច់ គឺលោកតាអ្នកសម្រេចតាមគំនូរប្លង់ ហើយទើបឲ្យគេឆ្លាក់ មិនមែនប្រគល់ឲ្យអ្នកធ្លាប់ធ្វើស្រេចចិត្តទេ ? វ.ម៖ អត់ទេ ធ្វើអញ្ចឹងមិនបានទេ យើងត្រូវមានផែនការច្បាស់លាស់ទើបអ្នកឆ្លាក់ហ្នឹងគេចេះធ្វើ នៅពេលខ្ញុំសាងសង់ចេតិយព្រះបាទសុរាម្រឹតក៏អញ្ចឹងដែរ។ រៃយំ៖ គេចាក់ពុម្ពដែរឬ ? វ.ម៖ ចាក់ពុម្ពដែរ តែជួនកាលត្រូវឆ្កឹះបន្ថែមឲ្យក្បាច់នោះជ្រោះ ហើយលេចចេញ។ រៃយំ៖ ត្រង់ហ្នឹងដែលខ្ញុំសំណាង ខ្ញុំបានទៅរៀននៅសាលាស្រុកបារាំង។ នៅសាលានោះមានពីរពាន់នាក់ អ្នកដែលខិលខូចជាងគេបង្អស់ គឺពួកអាស៊ីតិចហ្នឹង។ តែនៅសាលានោះគឺសិស្សគំនូរ សិស្សអាស៊ីតិចអីៗរស់នៅជាមួយគ្នា ដើរលេងជាមួយគ្នា ម្ល៉ោះហើយពួកម៉ាកខ្ញុំទាំងអស់ស្រឡាញ់វប្បធម៌ ហើយនិយាយជជែកគ្នាពីរឿងសិល្បៈទៅមើលពិព័រណ៍អីអញ្ចឹង ដល់អញ្ចឹងទៅគឺថាម្នាក់ៗស្គាល់សិល្បៈណាស់ទោះបីមិនរៀនក៏ដោយ។ ដល់ពេលខ្ញុំបង្កើតសាកលវិទ្យាល័យ ខ្ញុំមិនចង់ឲ្យសាលារចនាហ្នឹងបែកបាក់គ្នាទេ គឺថាទុកផ្នែកទាំងអស់ឲ្យនៅជាមួយគ្នា ដើម្បីឲ្យគេចេះស្រឡាញ់គ្នា សហការគ្នា តែសព្វថ្ងៃនេះមិនដឹងយ៉ាងម៉េចទេ។ រៃយំ៖ លោកតា! ទៅពេលគូរប្លង់ហើយ ទៅជួបព្រះករុណា លោកដែលឲ្យយោបល់ ឬផ្លាស់ប្តូរប្លង់ដែរទេ ? វ.ម៖ មិនដែលទេ លោកមិនមែនអញ្ចឹងនោះទេ។ លោកជាមួយនឹងខ្ញុំគឺថាធ្វើម៉េចធ្វើទៅ។ ពេលលោកហៅខ្ញុំធ្វើស្អីមួយ គឺថាកាន់ក្រដាសមួយសន្លឹកមកគូរបង្ហាញថា៖ សហជីវិន! ទីនេះដាក់សាឡុង (salon) ត្រង់នេះដាក់ផ្ទះបាយ នៅទីនេះដាក់កន្លែងទទួលភ្ញៀវ គឺស្រណុកណាស់ជាមួយលោក គ្មានចាំបាច់ធ្វើប្លង់ présenter អីទេ។ រៃយំ៖ លើកទី១ដែលលោកតាបានជួបព្រះករុណាគឺពេលណា ? វ.ម៖ ខ្ញុំចាំច្បាស់ណាស់ កាលនោះគឺពេលសង់វិមានឯករាជ្យហ្នឹង គឺថាពេលត្រូវរកថ្មកែវមកក្រាល ដែលបានទិញមកពីស្រុកចិន។ ខ្ញុំក៏យកថ្មចូលទៅក្នុងវាំងដើម្បីថ្វាយលោកទត ហើយនឹងរើសពណ៌ ទៅចាំក្រោមដើមពោធិនៅក្នុងវាំង។ ចាំមួយស្របក់ទៅឃើញសម្តេចប៉ែន នុត មកហើយសម្តេចក៏យាងមកដែរ។ សម្តេចប៉ែន នុត ណែនាំខ្ញុំឲ្យស្គាល់ព្រះករុណា។ ខ្ញុំភ័យផង អរផងចេះតែធ្វើតាមគាត់ទៅ សម្តេចប៉ែន នុត និយាយថាលោកសព្វព្រះរាជហប្ញទ័យ ពណ៌នេះៗអីទៅ ខ្ញុំអត់ហ៊ាននិយាយអីសោះ រួចហើយព្រះករុណាលោកបំពាក់មេដាយឲ្យខ្ញុំក្រោមដើមពោធិហ្នឹងទៅ៕	ភ្នំពេញ៖ លោកស្ថាបត្យករ វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ កើតនៅឆ្នាំ១៩២៦ នៅក្នុងខេត្តកំពត ហើយនៅឆ្នាំ២០១៥នេះ លោកមានអាយុ៨៩ឆ្នាំ។ លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ គឺជាសិស្សទី១ដែលបានប្រឡងជាប់បាក់ឌុបនៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិនៅឆ្នាំ១៩៤៤ ។ នៅឆ្នាំ១៩៤៧-១៩៥៦ លោកបានទៅសិក្សាផ្នែកស្ថាបត្យកម្មនៅទីក្រុងបារីស ប្រទេសបារាំង។ នៅជំនាន់នោះ កម្ពុជាគ្មានស្ថាបត្យករច្រើនទេ ហើយប្រជាជនទូទៅក៏មិនសូវស្គាល់អាជីពនេះដែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ កាលពីជំនាន់នោះ ស្ថាបត្យករ ពិបាករកប្រពន្ធជាងវិស្វករសំណង់។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាបទសម្ភាសន៍ដែលលោកតា វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ បានធ្វើឡើងជាមួយវិទ្យាស្ថានសិល្បៈ និងវប្បធម៌រៃយំកាលពីឆ្នាំ២០០១ ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសនេះ លោកតា វណ្ណ លើកឡើងពីប្រវត្តិនៃការកសាងទីក្រុងភ្នំពេញ និងស្នាដៃរបស់លោកកាលពីជំនាន់មុន៕ -
យោងតាមការផ្សាយរបស់ Fox News ស្វាមី-ភរិយាពាក់ព័ន្ធនោះ ធ្វើដំណើរពីអាកាសយានដ្ឋាន Miami International Airport ទៅកាន់ Los Angeles។ តាមសំដីក្នុងវីដេអូ ដែលថតបាននោះ បង្ហាញថា ស្ត្រីជាភរិយាខឹងស្វាមីខ្លួន មើលស្រីដទៃ ហើយបានប្រើប្រាស់ភាសាអសុរសជាច្រើន។ បុគ្គលបម្រើការយន្តហោះព្យាយាមទប់កំហឹងស្ត្រីនោះ ដោយនិយាយថា មានក្មេងនៅក្នុងយន្តហោះផងដែរ ប៉ុន្តែគាត់មិនស្តាប់ឡើយ ហើយថែមទាំងបន្តជេរស្វាមីខ្លួនដោយសំឡេងខ្លាំងៗផ្អើលអ្នកដំណើរផ្សេងទៀត។ ក្រោយមក បុគ្គលិកបម្រើការលើយន្តហោះ បានបំបែកស្វាមីឲ្យទៅអង្គុយខាងមុខ។ បុរសនោះធ្វើតាមសំណូមពរ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគាត់ដើរចេញ ភរិយាបានយក Laptop ទៅគប់ដាក់ក្បាលតែម្តង។ បុរសជាស្វាមីត្រូវបាននាំចេញពីយន្តហោះ ខណៈភរិយារបស់ខ្លួនត្រឡប់ទៅយកកាបូបរបស់ខ្លួន។ មន្ត្រីនៅលើយន្តហោះបានព្រមានថា គាត់ប្រឈមការចោទប្រកាន់ពីបទប្រើហិង្សា ប៉ុន្តែស្ត្រីរូបនោះ ថា មិនខ្វល់នោះឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យ American Airlines បានអះអាងប្រាប់ Fox News ថា ជាគោលការណ៍បុគ្គលទាំងពីរត្រូវនាំចេញពីយន្តហោះដើម្បីកុំឲ្យរំខានដល់អ្នកដទៃ។ ប៉ូលិសក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា បុគ្គលិកយន្តហោះម្នាក់ និងអ្នកដំណើរម្នាក់ទៀត ក៏ត្រូវ Laptop ខ្ទាតចំផងដែរ ប៉ុន្តែមិនមានអ្នកណាដាក់ពាក្យប្តឹងនោះឡើយ។ អ្នកបម្រើលើយន្ត និងអ្នកដំណើរម្នាក់ដែលរងការប៉ះទង្គិចនោះ អាចឡើងយន្តហោះវិញ ទាន់ពេលវេលា ខណៈបុរសដែលជាស្វាមី ត្រូវឡើងយន្តហោះវ៉ុលបន្ទាប់ទៀត។ ក្រោយចេញពីយន្តហោះ ស្ត្រីបង្ករហេតុបានដើរចេញទៅកន្លែងផ្សេងដោយគ្មានអ្នកដឹង ហើយ American Airlines ក៏មិនបានបញ្ជាក់ថា គាត់បានកក់សំបុត្រឡើងវិញ ឬយ៉ាងណានោះឡើយ៕	ស្ត្រីម្នាក់ខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីឃើញស្វាមីខ្លួន សម្លឹងនារីម្នាក់ផ្សេងទៀតដោយមិនដាក់ភ្នែកក្នុងដំណើរលើយន្តហោះ American Airlines កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ ទិដ្ឋភាពជម្លោះនោះ ត្រូវអ្នកដំណើរផ្សេងទៀតលួចថត ហើយបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម។
ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តម ហេង វណ្ណនី អភិបាលរង នៃគណៈអភិបាលខេត្តកំពង់ចាម បានមានប្រសាស៍ថា ក្នុងគោលដៅរក្សារការពារព្រៃឈើ និងបរិស្ថានរុក្ខទិវា ត្រូវបានកំណត់ដោយព្រះរាជក្រឹត្យ លេខ ៧៣៨ សន ថ្ងៃទី៨ ខែសីហា នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥២ ក្រោមព្រះរាជកិច្ចដឹកនាំរបស់ព្រះបរមរតនកោដ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ក្នុងគោលបំណង បំផុសចលនាដាំដើមឈើឡើងវិញ។ ជាមួយគ្នានោះ អង្គការសហប្រជាជាតិបានបង្កើតទិវាបរិស្ថានពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ១៩៧២ ក្នុងការបំផុលគំនិតប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យស្រលាញ់ បរិស្ថានរបស់យើង។ នាពេលបច្ចុប្បន្នដែរ ក្រោមការដឹកនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលមានសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា ក៏បានកំនត់យកថ្ងៃ ៥ ខែមិថុនា ដើម្បីប្រារព្ធទិវាបរិស្ថានជាតិ និង បរិស្ថានពិភពលោក ដើម្បីបន្តការថែរក្សាព្រៃឈើ ដែលជាប្រយោជន៍សង្គមដ៏សំខាន់។ នេះបើតាម ឯកឧត្តម ហេង វណ្ណនី ដែលបានមានបន្តថ្លែងអំណរគុណ ដល់ក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប ដែលតែងតែចូលរួមរក្សាបរិស្ថាន និងតែងតែចូលរួមសកម្មភាពសង្គម ដូចជាការសាងសង់ផ្លូវ ព្រះវិហារ និងសាលារៀន នាស្រុកស្រីសន្ធរ ខេត្តកំពង់ចាមនេះ តែម្តង។ អភិរងខេត្តកំពង់ចាម ក៏បានថ្លែងសរសើរដល់បុគ្គលិករបស់ក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប ដែលបានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងកម្មវិធីដាំដើមឈើនេះ។ លោក អ៊ុក វីឡា នាយកផ្នែកធនធានមនុស្ស តំណាងឲ្យក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប បានមានប្រសាស៍ថា ក្នុងពិធីនោះថា ក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប មានសេចក្ដីសោមនស្សរីករាយយ៉ាងក្រៃលែង ក្នុងការចូលរួមកម្មវិធីដាំដើមឈើ ក្នុងឱកាសទិវាបរិស្ថានជាតិ និងបរិស្ថានពិភពលោក ៥មិថុនា នៅស្រុកស្រីសន្ធរ ខេត្តកំពង់ចាមនេះ។ លោក អ៊ុក វីឡា បានថ្លែងបន្តទៀតថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ប្រទេសនានាជាង១៤០ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក នាំគ្នាប្រារព្ធទិវាបរិស្ថានពិភពលោក។ ទិវានេះ បានជំរុញឲ្យមានការយល់ដឹងពីបញ្ហាបរិស្ថាននានា ដូចជាបញ្ហាបំពុលក្នុងសមុទ្រ បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ការថយចុះនៃព្រៃឈើ និងបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍ឲ្យយើងគ្រប់គ្នា ចូលរួមសកម្មភាពថែរក្សា និងការពារបរិស្ថាន ឲ្យមាននិរន្តរភាព សម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា និងកូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ ស្របជាមួយការផ្ដួចផ្តើមនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្របរិស្ថាន ដើម្បីធានាឲ្យបាន នូវការអភិវឌ្ឍមួយដែលប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ក្នុងនោះក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការថែរក្សាការពារបរិស្ថាន ជាពិសេសបរិស្ថានក្នុងគម្រោងបុរី ដោយបានដាំដើមឈើជាច្រើនប្រភេទ និងមានសួន ព្រមទាំងលំហបៃតងធំៗ ជាច្រើនដែលផ្ដល់ភាពស្រស់ស្រាយ និងបរិយាកាសរស់នៅល្អ ដល់ប្រជាជនក្នុងគម្រោង និង បានចូលរួមលើកកំពស់ទីក្រុងស្អាត។ «ផឹកទឹកនឹកដល់ប្រភព បើបានជ្រកម្លប់សូមនឹកដល់អ្នកដាំ»។ នេះជាប្រសាស៍ផ្ទាល់របស់ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប ដែលបានលើកឡើងដោយ លោក អ៊ុក វីឡា នាថ្ងៃនោះបានសរបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប បានរីកចម្រើនរហូតដល់សព្វថ្ងែនេះ ក្រុមហ៊ុនតែងជានិច្ចកាលចែករំលែក និងចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គម តាមរយៈសកម្មភាពមនុស្សធម៌ផ្សេងៗដូចជា ការកសាងព្រះវិហារ និងផ្លូវថ្នល់ កាលពីពេលថ្មីៗនេះផងដែរ។ ក្នុងនោះ ក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប ក៏បានឧបត្ថម្ភជាសម្ភារសិក្សា ដល់សាលាចំនួន៤ ក្នុងស្រុកស្រីសន្ធរ ព្រមទាំងសម្ភារប្រើប្រាស់ផ្សេងៗទៀត ជូនដល់សាលាស្រុក។ លោក អ៊ុក វីឡា បានមានប្រសាស៍ថ្លែងអំណរគុណដល់ ឯកឧត្តម ហេង វណ្ណនី អភិបាលរងនៃគណៈអភិបាលខេត្តកំពង់ចាម, លោក ស៊ីម គង់អភិបាលនៃគណៈអភិបាលស្រុក, លោកគ្រូអ្នកគ្រូ ក្មួយៗសិស្សសាលា និងបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងសង្ឃឹមថា បងប្អូននឹងជួយថែរក្សា និងបន្តដាំដើមឈើ លំអតាមដងផ្លូវនេះ ដើម្បីបានជាសោភ័ណភាព និងជាម្លប់ដល់អ្នកធ្វើដំណើរទាំងឡាយ។ ជាចុងក្រោយសូម ជូនពរអ្នកទាំងអស់គ្នា ឲ្យទទួលបានពុទ្ធពរទាំង៤ប្រការគឺ អាយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ កុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នាព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវាបរិស្ថានជាតិ និងបរិស្ថានពិភពលោក ថ្នាក់ដឹកនាំ និងបុគ្គលិកគ្រប់ជាន់ថ្នាក់របស់ក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប ជាង២០០នាក់ បានរួមគ្នាដាំដើមឈើប្រមាណ១៤០០ដើម អមសងខាងផ្លូវបេតុង៧០B ប្រវែង៧០០០ម៉ែត្រ ក្នុងខេត្តកំពង់ចាម។ ផ្លូវនេះមានប្រវែងសរុប១៦គីឡូម៉ែត្រ ជាអំណោយរបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្រោមការឧបត្ថម្ភរបស់ក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប។
ទន្ទឹមនឹងបញ្ជាឱ្យអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់សកម្មភាពនៅ Rafah តុលាការអន្តរជាតិក៏បានទាមទារឱ្យមានការដោះលែងជាបន្ទាន់ចំណាប់ខ្មាំងទាំងអស់ដែលស្ថិតក្រោមការឃុំខ្លួនរបស់សកម្មជនប្រយុទ្ធប៉ាឡេស្ទីន បន្ទាប់ពីយោធាអ៊ីស្រាអែលរកឃើញសាកសពចំណាប់ខ្មាំងបីនាក់ទៀតពីភាគខាងជើងកាហ្សា។ លើសពីនេះ តុលាការដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡាអេ ក៏បានបញ្ជាឱ្យអ៊ីស្រាអែលបន្តបើកច្រក Rafah រវាងអេហ្ស៊ីប និងទឹកដីកាហ្សា ដែលបានបិទកាលពីដើមខែនេះ នៅពេលប្រតិបត្តិការយោធាចាប់ផ្តើម។ «អ៊ីស្រាអែលត្រូវតែបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវការវាយលុកយោធារបស់ខ្លួន និងសកម្មភាពផ្សេងទៀតនៅក្នុង Rafah ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ជីវិតក្រុមប៉ាឡេស្ទីននៅក្នុងតំបន់កាហ្សា...។» តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិបញ្ជាបែបនេះ។ សេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលារ មានចំណងផ្លូវច្បាប់ដែលត្រូវអនុវត្ត ប៉ុន្តែតុលាការមិនមានអ្វីចាប់បង្ខំឱ្យអ៊ីស្រាអែលធ្វើតាមឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ មន្រ្តីអ៊ីស្រាអែលនិយាយថា ប្រតិបត្តិការយោធានៅ Rafah នឹងមិនប៉ះពាល់ប្រជាជនឡើយ។ ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអ៊ីស្រាអែលលោក Tzachi Hanegbi បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយថា អ៊ីស្រាអែលមិនមាន ហើយនឹងមិនធ្វើប្រតិបត្តិការយោធានៅក្នុងតំបន់ Rafah ដែលបង្កើតលក្ខខណ្ឌរស់នៅមិនល្អចំពោះប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនឡើយ។ បន្ថែមពីលើនោះ អ៊ីស្រាអែលនឹងបន្តអនុញ្ញាតឱ្យច្រក Rafah នៅបើកចំហសម្រាប់លំហូរជំនួយមនុស្សធម៌ពីផ្នែកព្រំដែនអេហ្ស៊ីប តែមិនអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមភេរវករគ្រប់គ្រងច្រកឡើយ។ សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីសង្រ្គាមអ៊ីស្រាអែល លោក Benny Gantz បាននិយាយថា អ៊ីស្រាអែលនៅតែប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការប្រយុទ្ធដើម្បីចំណាប់ខ្មាំងរបស់ខ្លួន និងធានាសុវត្ថិភាពរបស់ពលរដ្ឋគ្រប់ពេលវេលា និងគ្រប់ទីកន្លែង រាប់ទាំងនៅទីក្រុង Rafah ដែរ។ ឯអ្នកនាំពាក្យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានស្រង់សម្ដីលោកអគ្គលេខាធិការ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់តុលាការជាកាតព្វកិច្ច និង ភាគីនានានឹងគោរពតាមដីការបស់តុលាការ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតប៉ាឡេស្ទីនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Riyad Mansour ក៏បានអំពាវនាវឱ្យអ៊ីស្រាអែលគោរពតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការជាបន្ទាន់ ស្របពេលក្រុមហាម៉ាស់វិញក៏ស្វាគមន៍ដូចគ្នា តែសោកស្ដាយដែលការសម្រេចចិត្តផ្ដោតលើ Rafah តែមួយ៕	តុលាការយបស់យុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) បានបង្គាប់ឱ្យអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការយោធានៅទីក្រុង Rafah ទីដែលជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីនរាប់សែននាក់ស្នាក់នៅ។ នេះជាសេចក្តីសម្រេចដ៏សំខាន់មួយដែលទំនងជាបង្កើនសម្ពាធអន្តរជាតិលើអ៊ីស្រាអែល។ ប៉ុន្តែមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែលហាក់ធ្វើមិនដឹងមិនឮចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ចៅក្រម ICJ ។
ក្នុងកម្មវិធី «the Global Launch of 5G-A Pioneers Program» រៀបចំដោយក្រុមហ៊ុន Huawei នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ក្នុងក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន លោក លោក David Wang ប្រធានប្រតិបត្តិក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាគ្រប់គ្រងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងទំនាក់ទំនង (ICT) បានយល់ឃើញថា បច្ចេកវិទ្យា 5.5G ឬ 5G-A (5G Advanced) កំពុងតែវិវឌ្ឍទៅមុខ និងបង្កើតឱកាសជាច្រើនសម្រាប់ការរកស៊ី។ «វា (5G-A) នឹងជួយការពារការវិនិយោគ ខណៈបង្កើតឱកាសសម្រាប់ធុរកិច្ចថ្មី តាមរយៈការពង្រីកព្រំដែននៃការរកស៊ី»។ លោក David Wang បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅចំពោះមុខអ្នកវិនិយោគ មន្រ្តីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងអ្នកចូលរួមផ្សេងទៀត ក្រោមប្រធានបទ «5G-A: Paving the Way for Shared Success»។ បច្ចេកវិទ្យា 5G-A ជាបច្ចេកវិទ្យាជំនាន់ថ្មីមួយ ដែលវាមានល្បឿងទាញយកទិន្នន័យលឿនជាង 5G ចំនួន ១០ដង, កែលម្អបទពិសោធន៍ក្នុងការលេងហ្គេម ការលក់អនឡាញ និងទស្សនាវីដេអូ រួមទាំងកាត់បន្ថយភាពលឿនយឺតរបស់អ៊ីនធឺណិតថែមទៀត។ បច្ចេកវិទ្យា 5G-A នឹងចូលរួមចំណែកដ៏សំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀត ពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកវិទ្យា និងការស្រាវជ្រាវ។ ពីវេទិកាក្នុងក្រុងសៀងហៃ ប្រធានប្រតិបត្តិក្រុមប្រឹក្សាភិបាល បានសន្យាធ្វើការជាមួយឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀត ដើម្បីកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃបច្ចេកវិទ្យា 5G-A ឱ្យមានស្ថានភាពល្អ, បន្តអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា 5G-A ឱ្យកាន់តែមានស្តង់ដា និងចែករំលែកផលប្រយោជន៍ក្នុងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា 5G-A។ មន្រ្តីក្រុមហ៊ុន Huawei រូបនេះ បានសន្យាបង្កើតពិភពលោកបែបបច្ចេកវិទ្យាក្នុងក្តីស្រមៃឱ្យក្លាយជាការពិតផងដែរ។ នៅក្នុងវេទិកា «the Global Launch of 5G-A Pioneers Program» ក្រុមហ៊ុន Huawei និងក្រុមហ៊ុនដៃគូផ្សេងទៀត បានប្រកាសរួមគ្នាលើកម្មវិធី 5G-A Pioneers Program និងកិច្ចព្រមព្រៀងជាក់លាក់ចំនួន ៦ក្នុងនោះមានដូចជា ការពង្រីកសមត្ថភាពបច្ចេកវិទ្យា 5G-A, ការលើកតម្កើងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា 5G-A, គុណភាពសេវាអ៊ីនធឺណិត និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីជាដើម៕	បច្ចេកវិទ្យា 5G-A ឬ5.5G នឹងបង្កើតឱកាសរកស៊ីថ្មី តាមរយៈការពង្រីកទំហំដែនធុរកិច្ច។ ប្រធានប្រតិបត្តិនៃក្រុមប្រឹក្សាភិបាលក្រុមហ៊ុន Huawei លោក David Wang បានលើកឡើងបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ក្នុងអំឡុងវេទិកា Mobile World Congress Shanghai 2024។
យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករុស្ស៊ីមានលទ្ធភាពដឹកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរចំនួនពីរគ្រឿងត្រូវបានយន្តហោះចម្បាំងអាមេរិកស្ទាក់នៅក្បែរទឹកដីអាឡាស្កានៅយប់ថ្ងៃចន្ទកន្លងទៅនេះ។ វាជាពេលដែលយន្តហោះរុស្ស៊ីហើរទៅក្បែរទឹកដីអាមេរិកលើកដំបូង ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៥ មក។ យោងតាមសារព័ត៌មាន THE HILL យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករុស្ស៊ីទាំងពីរគ្រឿងនេះមានម៉ាក TU-95 ហើយវាហោះហើយនៅចម្ងាយប្រហែល ៤៥០គីឡូម៉ែត្រពីមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសអាមេរិក ELMENDORF តែស្ថិតក្នុងដែនកំណត់អត្តសញ្ញាណតំបន់ការពារអាកាសរបស់អាមេរិក។ ទ័ពអាកាសអាមេរិកបានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-22 ពីរគ្រឿងនិងយន្តហោះ E-3 ផ្តល់សញ្ញាព្រមានទៅចាំស្ទាក់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់របស់រុស្ស៊ីទាំងពីរគ្រឿងនេះ។ បើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Fox News យន្តហោះអាមេរិកបានហោះទន្ទឹមជាមួយយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់រុស្ស៊ីប្រហែល ១២នាទី ទើបយន្តហោះទាំងពីរគ្រឿងនោះប្តូរទិសដៅហើយត្រឡប់ទៅកាន់មូលដ្ឋាននៅភាគខាងកើតរុស្ស៊ីវិញ។ ជារួមយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់រុស្ស៊ី TU-95 មានសមត្ថភាពដឹកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ប៉ុន្តែពេលដែលពើបប្រទះជាមួយយន្តហោះចម្បាំងអាមេរិកនោះ យន្តហោះទាំងនមិនមានបំពាក់អាវុធឡើយ។ ម្យ៉ាងការស្ទាក់យន្តហោះបរទេសនេះធ្វើឡើងដោយសុវត្ថិភាពនិងតាមបច្ចេកទេស ហើយម្យ៉ាងយន្តហោះរុស្ស៊ីក៏មិនរំលោភដែនអាកាសអាមេរិកឬរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិអ្វីដែរ។ យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់របស់រុស្ស៊ីហោះហើរទៅក្បែរដែនអាកាសអាមេរិក កើតឡើងស្របពេលដែលទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីធ្លាក់ចុះ និងតានតឹង។ តានតឹងខ្លាំងនេះ ក៏ដោយសារប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានបញ្ជាឲ្យគេបាញ់មីស៊ីលស្រោចមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសស៊ីរីនៅក្រុង HOMS ដោយមិនខ្វល់ការលទ្ធភាពនៃការប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយកងទ័ពរុស្ស៊ីនៅទីនោះឡើយ។ តាមពិតទៅ វត្តមានយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់រុស្ស៊ីនៅក្បែរដែនអាកាសអាមេរិកក៏កើតឡើងជាលើកដំបូងបំផុតក្រោយពេលដែលលោកដូណាល់ ត្រាំ ស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី។ យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់រុស្ស៊ីហោះទៅក្បែរ សហរដ្ឋអាមេរិកអាមេរិកចុងក្រោយបំផុតនៅខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៥ ហើយកាលនោះវាហោះទៅក្បែររដ្ឋកាលីហ្វ័រនីញ៉ា។ ប៉ុន្តែកាលនោះ ក្រោយមានការស្ទាក់យន្តហោះរុស្ស៊ី ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក៏បានផ្ញើសារជូនពរទៅលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដើម្បីអបអរទិវាឯករាជ្យអាមេរិកថែមទៀតផង។	យន្តហោះចម្បាំងអាមេរិកបានតាមស្ទាក់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករុស្ស៊ីពីរគ្រឿងនៅក្បែរទឹកដីអាឡាស្កានៅដើមសប្តាហ៍នេះ។ វាជាការបញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករុស្ស៊ីលើកដំបូងបំផុតទៅក្បែរទឹកដីអាមេរិក ចាប់តាំងពី ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ឡើងកាន់តំណែងនិងស្របពេលដែលភាពតានតឹងរវាងអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីកើនឡើងផង។
សាររំលែកទុក្ខរបស់លោក កឹម សុខា ទៅកាន់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី៖«ខ្ញុំ និងភរិយា មានសេចក្តីសោកស្តាយក្រៃលែង ដោយបានទទួលដំណឹងថា ឯកឧត្តម ហ៊ុន ណេង ជាបងប្រុសរបស់សម្តេចតេជោ បានទទួលមរណភាពដោយជំងឺគាំងបេះដូង []»។ ក្នុងឱកាសដ៏ក្រៀមក្រំបំផុតនេះ ខ្ញុំ និងភរិយា សូមចូលរួមរំលែកមរណទុក្ខដ៏ធំធេងជាមួយសម្តេចតេជោនិងក្រុមគ្រួសារ និងសូមឧទ្ទិសបួងសួងសូមឲ្យដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធឯកឧត្តម ហ៊ុន ណេង បានទៅកាន់សុគតិភពកុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ។ សូមសម្តេចតេជោ ទទួលនូវការគោរពរាប់អានពីខ្ញុំនិងភរិយា»។ សាររបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន តបទៅលោក កឹម សុខា៖«តាងនាមឲ្យក្រុមគ្រួសារទាំងមូល ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅបំផុតចំពោះសាររំលែកទុក្ខដែលឯកឧត្តម និងលោកជំទាវ ផ្ញើរមកខ្ញុំនិងក្រុមគ្រួសារ ក្នុងឱកាសនៃការបាត់បង់ដ៏ធំធេងសម្រាប់ខ្ញុំនិងគ្រួសារ។ សូមឯកឧត្តមនិងលោកជំទាវទទួលនូវការស្រឡាញ់រាប់អានពីខ្ញុំនិងក្រុមគ្រួសារ»។ ក្រៅផ្ញើសារតបលោក កឹម សុខា ហើយ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានបង្ហាញអារម្មណ៍ក្ដុកក្ដួល នៃការបាត់បង់បងប្រុសខ្លួន នៅលើហ្វេសប៊ុក នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ ឧសភា ដូច្នេះថា៖«បងប្អូនយើងបែកគ្នាដោយពុំបានលាគ្នា និងនិយាយជាមួយគ្នាសូម្បីមួយម៉ាត់។ បែកគ្នាលើកនេះបែកជារៀងរហូតហើយ មិនអាចជួបគ្នាវិញបានទេ»។ លោក កឹម សុខា ត្រូវបានមើលឃើញថា ជាអ្ននយោបាយ មិនប្រកាន់ជំហររឹងត្អឹង។ កាលពីមហាឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី ម្តាយបង្កើតរបស់សម្តេច ប៊ុន រ៉ានី និងជាម្តាយក្មេករបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ទទួលមរណភាព កាលពីអំឡុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ក៏លោក កឹម សុខា ផ្ញើសាររំលែកទុក្ខជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន និងក្រុមគ្រួសាររបស់សម្តេចដែរ។ មិនត្រឹមតែផ្ញើសាររំលែកទុក្ខទេ លោក បានទៅគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធមហាឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី ទៀតផង និងបានអង្គុយនិយាយគ្នាជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងរោងបុណ្យនាពេលនោះ។ សពរបស់លោក ហ៊ុន ណេង តម្កល់ធ្វើបុណ្យនៅគេហដ្ឋានក្នុងសង្កាត់កំពង់ចាម ក្រុងកំពង់ចាម ខេត្តកំពង់ចាម ហើយនឹងត្រូវដង្ហែទៅបញ្ចុះនៅវត្តសុវណ្ណគិរីរតនៈ ភ្នំប្រុស ភូមិត្រពាំងចារ ឃុំក្រឡា ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម នាថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា។ លោក ហ៊ុន ណេង មានឈ្មោះដើម ហ៊ុន ឡុងសេង កើតនៅថ្ងៃទី ២៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥០ នៅភូមិពាមក្រៅ ឃុំពាមកោះស្នា ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម នៅក្នុងគ្រួសារកសិករ ដែលមានឪពុកឈ្មោះ ហ៊ុន នាង និងម្ដាយឈ្មោះ ឌី ប៉ុក ។ លោក ហ៊ុន ណេង ជាកូនទី២ ក្នុងចំណោមបងប្អូន៦នាក់ ក្នុងនោះស្រី ៣នាក់។ លោក បានរៀបការជាមួយលោកស្រី លាង វួចឆេង នៅឆ្នាំ១៩៧១ និងមានកូន៦នាក់ ក្នុងនោះស្រី៣នាក់។ នៅមុនឆ្នាំ១៩៧០ យុវជន ហ៊ុន ណេង បានប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រនៅសាលាបឋមសិក្សាពាមកោះស្នា និងបន្តនៅអនុវិទ្យាល័យស្ទឹងត្រង់ ហើយឈានទៅបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច និងរដ្ឋបាល នៅឆ្នាំ១៩៩៧។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកក៏បានទទួលសញ្ញាបត្របណ្ឌិតកិត្តិយសពីស្ថាប័នសាកលវិទ្យាល័យជាតិ និងអន្តរជាតិមួយចំនួនទៀតផង។ ស្ថិតនៅក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧០ ដល់ ១៩៧៥ លោកបានទៅរស់នៅក្នុងតំបន់រំដោះស្រុកកំណើត និងក្រោយពេលប្រទេសជាតិធ្លាក់ក្នុងរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត នោះ លោកបានចូលបម្រើក្នុងកងទ័ពនៃរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា។ ក្រោយប្រទេសជាតិរួចផុតពីរបបខ្មៅងងឹតមក លោក ហ៊ុន ណេង បានទទួលតួនាទីក្នុងមុខតំណែងផ្សេងៗជាបន្តបន្ទាប់ រួមមាន៖ ជាប្រធានមន្ទីរខេត្តកំពង់ចាម នៅឆ្នាំ១៩៧៩, ជាប្រធានមន្ទីរផែនការខេត្តកំពង់ចាម ឆ្នាំ១៩៨១ ,ជាអភិបាលស្រុកក្រូចឆ្មារ ឆ្នាំ១៩៨២ ,ជាអភិបាលខេត្តកំពង់ចាម ឆ្នាំ១៩៨៤ ,ជាអភិបាលខេត្តស្វាយរៀង ឆ្នាំ១៩៩៩ និងវិលត្រឡប់មកធ្វើជាអភិបាលខេត្តកំពង់ចាមវិញ នៅឆ្នាំ២០០៥ មុននឹងត្រូវចូលនិវត្ត នៅឆ្នាំ២០១៣។ បន្ទាប់ចូលនិវត្តហើយនោះ លោក ហ៊ុន ណេង ក៏បានឈរឈ្មោះ និងជាប់ជាអ្នកតំណាងរាស្រ្តមណ្ឌលកំពង់ចាម របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងត្រូវជ្រើសតាំងជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍រដ្ឋសភា និងជាប្រធានគណៈកម្មការមហាផ្ទៃ ការពារជាតិ និងមុខងារសាធារណៈ នៃរដ្ឋសភាជាតិ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន មុនពេលមរណភាពនេះ។ តាមរយៈសកម្មភាពការងារក្នុងជីវិតនេះ លោក ហ៊ុន ណេង ក៏បានទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយសជាច្រើនពីព្រះមហាក្សត្រ ផងដែរ។ ក្នុងនោះ ក៏មានគ្រឿងឥស្សរិយយសខ្ពស់បំផុតរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺថ្នាក់តូបការ ទៀតផង៕	លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានសរសេរសារទៅកាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន តាមបណ្តាញសង្គម ដើម្បីបង្ហាញសមានចិត្តរបស់លោក ក្នុងការចូលរួមរំលែកទុក្ខជាមួយសម្តេច និងក្រុមគ្រួសារ ដែលទើបនឹងបាត់បង់បងប្រុសបង្កើត គឺលោក ហ៊ុន ណេង។ លោក ហ៊ុន ណេង សមាជិករដ្ឋសភា និងជាអតីតអភិបាលខេត្តកំពង់ចាម ទទួលមរណភាព ក្នុងវ័យ៧២ឆ្នាំ ដោយជំងឺគាំងបេះដូង កាលពីព្រលប់ម៉ោង៦:២៥នាទី នាថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២។ ប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយមក លោក កឹម សុខា ក៏បានសរសេរសាររំលែកទុក្ខជូនទៅសម្តេច ហ៊ុន សែន។
តទៅនេះសូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខ្លី ពីសកម្មភាពច្រូតស្រូវរបស់គ្រួសារអ្នកស្រី ហង្ស យ៉េង ដូចតទៅ៖	កំពង់ធំ៖ ទិដ្ឋភាពគ្រួសារអ្នកស្រី ហង្ស យ៉េង កំពុងច្រូតស្រូវនៅវាលស្រែ កាលពីខែកក្តិក នាឃុំក្ដីដូង ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ។ សកម្មភាពច្រូតស្រូវនេះ នាពេលអនាគតប្រហែលជា នឹងលែងបានឃើញ ឬកម្របានឃើញ ដោយសារតែគេប្រើគ្រឿងយន្តជំនួស។ សកម្មភាពច្រូតស្រូវនេះ ក៏ប្រហែលជាធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមួយចំនួន ដែលមកធ្វើការ និងបន្តការសិក្សា នៅរាជធានីភ្នំពេញ នឹកឃើញទៅដល់អនុស្សាវរីយ៍របស់ពួកគេ ដែលធ្លាប់ធ្វើការងារទាំងនោះ ហើយក៏នឹកទៅដល់ពេលវេលាដែលធ្វើស្រែជាមួយឪពុកម្តាយនៅឯស្រុកកំណើតដែរ។
«លោកពុក ផ្លុង មឿក បានទទួលមរណភាពហើយ គាត់លាពីពួកយើងរហូតហើយ បងប្អូនដ៏សែនកំសត់ទាំងអស់គ្នាអើយ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់លោក ផ្លុង រស្មី ដែលជាកូនប្រុស នៅលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន។ បើតាមក្រុមគ្រួសារ សពនឹងតម្កល់ធ្វើបុណ្យនៅវត្តស្វាយពពែរ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ផ្លុង មឿក មានកំណើតស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល។ លោកធ្លាប់បានបួសរៀនតាំងពីក្មេង ហើយធ្លាប់ឆ្លងកាត់អាជីពជាជាងកាត់សក់ ជាងមាស និងមុខរបរផ្សេងៗ។ លោកមាននិស្ស័យផ្នែកសិល្បៈតាំងពីក្មេងផងដែរ ដោយមានសមត្ថភាពច្រៀងអាយ៉ៃ បទសម័យ ប្រពៃណី សំដែងល្ខោន បាសាក់ យីកេ កំប្លែង និងចេះប្រើឧបករណ៍តន្ត្រីមួយចំនួន។	លោក ផ្លុង មឿក អ្នកចម្រៀងអាយ៉ៃជើងចាស់ បានទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ៨៦ឆ្នាំ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ នៅពេទ្យព្រះកេតុមាលា បន្ទាប់ពីធ្លាក់ខ្លួនឈឺអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។
ក្រុមអ្នកគាំទ្រក្រុម Shanghai SIPG និង Tianjin Teda បានរៀបចំសណ្ឋាគារកីឡាអន្តរជាតិមួយក្នុងក្រុង Kunshan ដើម្បីទស្សនារវាងក្រុមទាំងពីរ ដែលជំនួបនោះ Shanghai បានយកឈ្នះ ៣-១។ សណ្ឋាគារដែលពួកគេជួលនោះគឺនៅជាប់នឹងកីឡដ្ឋាន Kunshan តែម្តង។ កីឡដ្ឋាននេះ ស្ថិតក្នុងខេត្តជាំងស៊ូ ដែលត្រូវកីឡដ្ឋានអព្យាក្រឹតសម្រាប់ប្រើសប្រាស់ក្នុងការប្រកួតលីគ CSL រដូវកាលនេះ ដើម្បីការពារពីការឆ្លងជំងឺរាតត្បាត COVID-19។ CSL បានចាប់ផ្តើមដំណើរការលីគរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បន្ទាប់ពីពន្យាពេលបើករដូវកាលថ្មីអស់រយៈពេលជាង ៥ ខែ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បើទោះជាបើកឲ្យមានការប្រកួតអំឡុងមាន COVID-19 នៅឡើយ តែត្រូវធ្វើឡើងដោយបិទទ្វារកីឡដ្ឋាន។ លោក Sam Wang ដែលជាអ្នកគាំទ្រក្រុម Teda ដ៏ងប់ងុលម្នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកគាំទ្រផ្សេងទៀត រួមជាមួយអ្នកគាំទ្រក្រុម SIPG ប្រមាណ ១០០ នាក់ បានអបអរក្រុមរបស់ពួកគេនៅតាមបង្អួចសណ្ឋាគាររៀងៗខ្លួន។ Wang អះអាងថា នេះជាវិធីដ៏ល្អបំផុតក្នុងការបានគាំទ្រក្រុមខ្លួន ជាមួយនឹងទេសភាពដ៏ស្រស់ស្អាតផង។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP យុវជនជនជាតិចិន វ័យ ២៥ ឆ្នាំរូបនេះបន្តថា ដំបូងឡើយមានក្រុមមន្ត្រីបានព្យាយាមបិទបាំងបង្អួចមិនឲ្យទស្សនាឡើយ ប៉ុន្តែក្រោយមកពួកគេបានអនុញ្ញាតវិញ ហើយអ្នកគាំទ្រអាចមើលការប្រកួតនោះយ៉ាងសប្បាយរីករាយ។ Wang ថែមទាំងអះអាងទៀតថា បន្ទប់សណ្ឋាគារនោះបានដំឡើងថ្លៃដល់ទៅជាងពាក់កណ្តាលសម្រាប់ថ្ងៃដែលមានការប្រកួតពី ៤៥០យ័ន (៦៥ ដុល្លារអាមេរិក) ទៅដល់ ៨០០យ័ន (១១៤ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងមួយយប់។ បើទោះជាមានការដំឡើងថ្លៃក្តី ប៉ុន្តែបន្ទប់សណ្ឋាគារនោះតែងតែត្រូវបានភ្ញៀវកក់អស់ៗ នៅពេលមានក្រុមខ្លាំងៗដែលមានវត្តមានកីឡាករល្បីៗដូចជា Hulk និង Osca លេង៕	ក្រុមអ្នកគាំទ្រកីឡាបាល់ទាត់នៃលីគកំពូលចិន (CSL) សុខចិត្តចំណាយលុយជួលបន្ទប់សណ្ឋាគារដែលនៅក្បែរកីឡដ្ឋាន ដើម្បីមើលការប្រកួតដោយផ្ទាល់ ខណៈការប្រកួត មិនទាន់អនុញ្ញាតឲ្យអ្នកគាំទ្រចូលទស្សនានៅឡើយ។
នារយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ចិនមានកំណើនបន្តិចបន្តួច ដោយអ្នកជំងឺស្ថិតក្នុងរង្វង់ជាង៨ម៉ឺននាក់។ អ៊ីតាលី ដែលមានអ្នកជំងឺតិចជាងចិនពាក់កណ្តាល បែរជាហក់លោតខ្ពស់នូវចំនួនអ្នកស្លាប់ ពោលគឺដល់ជាងទៅ៣៤០០នាក់ ខណៈចិនមានជាង៣២០០នាក់។ អ៊ីរ៉ង់ដែលមានអ្នកជំងឺជាង១៨០០០នាក់ ប្រហាក់ប្រហែលអេស្ប៉ាញនោះ មានអ្នកស្លាប់ឡើងដល់ជិត១៣០០នាក់ ខណៈអេស្ប៉ាញមាន៨៣១នាក់។ អាល្លឺម៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិក មានអ្នកជំងឺប្រមាណ១៥ ០០០នាក់រៀងៗខ្លួន ខណៈបារាំងមានជាង១ម៉ឺននាក់។ ប្រទេសដែលមានអ្នកជំងឺចូលខ្ទង់ពាន់ករណី មានដួចជា កូរ៉េខាងត្បូង ស្វីស ចក្រភពអង់គ្លេស ហូឡង់ អូទ្រីស បែលហ្ស៊ិក ន័រវេស ស៊ុយអែត និងដាណឺម៉ាក។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ម៉ាឡេស៊ីមានដល់ទៅ៩០០ករណី ខណៈឥណ្ឌូណេស៊ី មានអ្នកស្លាប់ដល់ទៅ២៥នាក់ ដែលខ្ពស់ជាងគេក្នុងតំបន់។ កន្លងមក ចំនួនប្រទេស តំបន់រដ្ឋបាលពិសេស តំបន់ស្វយ័ត និងដែនដីនៅនាយសមុទ្រ ទាំង១២៥ដែលមានករណីឆ្លង COVID-19 រួមមាន៖ -អាស៊ី ៖ ចិន កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន (រួមទាំងករណីនាវា Diamond Princess) អ៊ីរ៉ង់ សិង្ហបុរី ថៃ អេមីរ៉ាតអារា់ប់រួម ម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម អូម៉ង់ ហ្វីលីពីន លីបង់ អ៊ីរ៉ាក់ កូវ៉ែត ប៉ារែន អាហ្វហ្គានីស្ថាន ឥណ្ឌា ណេប៉ាល់ កម្ពុជា ស្រីលង្កា ប៉ាគីស្ថាន កាតា ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្ស៊កដានី អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ប៊ូតង់ ម៉ាល់ឌីវ, ហ្ស៊កហ្ស៊ី, អាមេនី, អ៊ីស្រាអែល, អាស៊ែបៃហ្សង់, បង់ក្លាដែស, ប៉ាឡេស្ទីន, ព្រុយណេ, ម៉ុងហ្គោលី, កាហ្សាក់ស្ថាន, អ៊ូបេគីស្ថាន, ស៊ីប, ស៊ីបខាងជើង, កៀស៊ីហ្ស៊ីស្ថាន។ -អឺរ៉ុប ៖ អ៊ីតាលី បារាំង, ចក្រភពអង់គ្លេស (អង់គ្លេស វេលស៍ ស្កុតឡេន និងអៀរឡង់ខាងជើង) អាល្លឺម៉ង់ ស៊ុយអែត រុស្ស៊ី អេស្ប៉ាញ ហ្វាំងឡង់ បែលហ្ស៊ិក អូទ្រីស ក្រូអាស៊ី ស្វីស ក្រិក រូម៉ានី ន័រវេស ម៉ាសេដ្វានខាងជើង ដាណឺម៉ាក អេស្តូនី ហូឡង់ សាំងម៉ារ៉ាំង លីទុយអានី បេឡារុស អ៊ីស្លង់ ម៉ូណាកូ អៀរឡង់ លុចសំបួ សាធារណរដ្ឋឆេក អង់ដូរ៉ា ព័រទុយហ្គាល់ ឡេតូនី អ៊ុយក្រែន លិចតិញស្តាញ ប៉ូឡូញ ស្លូវេនី ហុងគ្រី បូស្នី-ហឺហ្ស៊េហ្គោវីណា ស៊ែប៊ី ស្លូវ៉ាគី ម៉ាលត៍ ម៉ុលដូវ៉ា ប៊ុលហ្គារី, បូរីវ៉ាទីកង់, អាល់បានី, ស៊ីប, តួកគី, កូសូវូ, ម៉ុងតេណេហ្គ្រោ ។ -អាហ្វ្រិក ៖ អេហ្ស៊ីប, អាល់ហ្សេរី, នីហ្សេរីយ៉ា, ទុយនីស៊ី, សេណេហ្គាល់, ម៉ារ៉ុក, អាហ្វ្រិកខាងត្បូង, កាមេរូន, តូហ្គោ, បួគីណាហ្វាសូ, ហ្សាម៉ៃអ៊ីក, សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ, កូតឌីវ័រ, កេនយ៉ា, ហ្កាបុង, ហ្គីណេ, អេត្យូពី, ស៊ូដង់ , ហ្គាណា, សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល, កុងហ្គោ, ហ្គីណេអេក្វាទ័រ, ណាមីប៊ី, លីបេរី, Seychelles, ម៉ូរីតានី, អ៊ីស្វាទីនី, សូម៉ាលី, តង់ហ្សានី, បេណាំង, ហ្គំប៊ី, សំប៊ី, ឌីជីប៊ូទី, អង់ហ្គោឡា, ឆាត, នីហ្សេ, កាប់វែរ។ -អាមេរិកខាងជើង ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក, កាណាដា ម៉ិកស៊ិក, សាធារណរដ្ឋដូមីនិក,, Antigua and Barbuda, គុយបា, ទ្រីនីដាដ និងតូបាហ្គោ, សាំង វ៉ាំងសង់ និង ហ្គ្រីណាឌី, Saint Lucia, បាហាម៉ា, ហៃទី។ -អាមេរិកកណ្តាល៖ ប៉ាណាម៉ា, កូស្តារីកា, ហុងឌូរ៉ាស, ហ្គាតេម៉ាឡា, អែលសាវ៉ាឌ័រ, នីការ៉ាហ្គា ។ -អាមេរិកឡាទីន ៖ ប្រេស៊ីល, អេក្វាឌ័រ, អាហ្សង់ទីន, ស៊ីលី, ប៉េរូ, កូឡុំប៊ី ប៉ារ៉ាហ្គាយ, បូលីវី, វេណេស៊ុយអេឡា, ស៊ូរីណាម, អ៊ុយរូហ្គាយ, គុយយ៉ាន , ។ -អូសេអានី ៖ អូស្ត្រាលី, នូវែលសេឡង់, កោះហ្វីជី។ -តំបន់រដ្ឋបាល និងដែនដីស្វយ័តនៅឯនាយសមុទ្រ ៖ ចិន (ម៉ាកាវ, ហុងកុង, តៃវ៉ាន់), ចក្រភពអង់គ្លេស (ហ្ស៊ីប្រាល់តា, Cayman Islands, បាបាដូស, Montserrat, Akrotiri and Dhekelia, ប៊ែរមួយដា, Isle of Man), ដាណឺម៉ាក (ប្រជុំកោះហ្វារ៉ូ, Greenland), បារាំង (French Guiana, Martinique, Saint Martin, Saint Barthelemy, French Polynesia, កោះ Reunion, Guadeloupe, Mayotte, នូវែលកាឡេដូនី), អាមេរិក (Virgin Islands, កោះហ្គាម, ព័រតូរីកូ), អេស្ប៉ាញ (Canary Islands), ហូឡង់ (អារុយបា, Curacao, Sint Maarten)។ -ប្រជុំកោះ Channel Islands (២)៖ Guernsey និង Jersey ៕	គិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃទី២០ ខែមីនា នេះ ជំងឺរលាកសួតដែលបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី (COVID-19) រាលដាលដល់១៨២ប្រទេស/ដែនដីហើយ ដោយអ្នកជំងឺមានជិតដល់២៥ម៉ឺននាក់ អ្នកស្លាប់មានជាង១ម៉ឺននាក់ និងសះស្បើយជាង៨៨០០០នាក់។
នៅខាងមុខប្រាសាទភាគច្រើន អគាររាងបួនជ្រុង អាចស្ថិតនៅសងខាង ផ្នែកមុខនៃប្រាសាទ។ អគារនេះ មានការយល់ឃើញខុសៗគ្នាច្រើន។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមទស្សនាបទសម្ភាសរវាងលោក សែម វណ្ណា អ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងលោក ខៀវ ច័ន្ទ មន្រ្តី នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដូចខាងក្រោម៖	ស្រុកបាគង, សៀមរាប៖ ប្រាសាទព្រះគោ ជាសំណង់ឥដ្ឋដ៏ប្រណិតនាដើមសម័យអង្គរ។ ប្រាសាទព្រះគោ ត្រូវបានកសាងនាចុងសតវត្សរ៍ទី៩ ក្នុងឆ្នាំ៨៧៩។ ប្រាសាទឥដ្ឋនេះ មានលក្ខណៈពិសេសល្អឯក ពីបុរាណស្ថានដទៃ។ ចម្លាក់ទាំងប៉ុន្មាននាសតទី៩ និងនៅប្រាសាទព្រះគោ ជាតឹកតាងឱ្យឃើញនូវទឹកដៃដ៏ប្រណិតនៃក្រុមជាង។ ចម្លាក់នៅសតទី៩ មានសិល្បៈកម្រិតខ្ពស់ ដែលគួរឱ្យស្ងប់ស្ងែងក្រៃលែង។
កងទ័ពសកម្ម ត្រូវបានសម្គាល់ថាជាបុគ្គលិកយោធាជាប់កាតព្វកិច្ចសកម្ម ធ្វើការពេញម៉ោង និងស្នាក់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅក្នុងមូលដ្ឋានទ័ព។ ទ័ពសកម្មអាចចេញប្រតិបត្តិការគ្រប់ពេលដែលប្រទេសជាតិត្រូវការ។ កងទ័ពសកម្ម មិនដូចកងទ័ពបម្រុងយោធាឡើយ ខណៈអ្នកទាំងនោះជាបុគ្គលដែលមានតួនាទីយោធាផង និងមានអាជីពស៊ីវិលផង។ តាមទិន្នន័យរបស់វេបសាយ World Population Review ចិនជាប្រទេសមានកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធសកម្មដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក ដោយមានប្រហែល២លាននាក់ ក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ ប្រទេសទាំង ១០ ដែលមានកងទ័ពសកម្មច្រើនបំផុតក្នុងឆ្នាំ ២០២២ រួមមានដូចជា៖ ១. ចិនមាន២ ១៨៥ ០០០នាក់ ២. ឥណ្ឌាមាន១ ៤៥៥ ៥៥០នាក់ ៣. អាម៉េរិកមាន១ ៣៨៨ ១០០នាក់ ៤. កូរ៉េខាងជើងមាន១ ២៨០ ០០០នាក់ ៥. រុស្ស៊ី មាន១ ០១៤ ០០០នាក់ ៦. ប៉ាគីស្ថានមាន៦៥៤ ០០០នាក់ ៧. អ៊ឺរ៉ង់មាន៦១០ ០០០នាក់ ៨. កូរ៉េខាងត្បូងមាន៥៩៩ ០០០នាក់ ៩. វៀតណាមមាន៤៨២ ០០០នាក់ ១០. អេហ្សីបមាន៤៣៨ ៥០០នាក់។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសមានកងទ័ពច្រើនបំផុតក្នុងពិភពលោក មិនមានន័យថាជាប្រទេសមានកម្លាំងយោធារឹងមាំជាងគេឡើង។ ភាពខ្លាំងនៃយោធារបស់ប្រទេសមួយត្រូវអាស្រ័យលើចំនួនទ័ព ចំនួនសព្វាវុធដែលមាន និងគុណភាពសព្វាវុធផងដែរ។ វាក៏អាស្រ័យលើទំហំទឹកប្រាក់ដែលប្រទេសនីមួយៗចំណាយលើការអភិវឌ្ឍវិស័យយោធាក្នុងប្រទេសទៀតផង។ ជាក់ស្ដែង អាម៉េរិកជាប្រទេសមានកងទ័ពរឹងមាំជាងគេ និងបានចំណាយលុយច្រើនជាងគេលើវិស័យយោធារហូតដល់៨០១ពាន់លានដុល្លារ។	តាមទិន្នន័យចុះផ្សាយលើវេបសាយ World Population Review ប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទាំងបីនៅលើពិភពលោកក៏មានកងទ័ពសកម្មច្រើនជាងគេរាប់តាមលំដាប់ដូចគ្នាដែរ។ ចិនជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនជាងគេក្នុងពិភពលោក និងមានកងកម្លាំងយោធាសកម្មធំជាងគេ បន្ទាប់ពីឥណ្ឌា និងអាម៉េរិក។
ពាក្យថា«បង់រំលស់»ឬ«បង់រម្លស់» មានន័យថាការបង់ថ្លៃអ្វីមួយដោយបន្តិចម្តងៗ ដល់ឲ្យអស់តម្លៃនៃទំនិញអ្វីមួយ។ ឧទាហរណ៍៖ ទិញឡាន,ទិញផ្ទះ ដោយបង់រម្លស់។ ដោយឡែកពាក្យ «រំលេះ»គ្រាន់តែជាពាក្យជេរដែលភាគច្រើនហៅថា រំលេះយក៏ ឬរំបល់យក៏៕	នៅក្នុងវចនាក្រុមខ្មែររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត គឺសុទ្ធតែមានពាក្យ«រំលស់»,«រម្លស់» និង«រំលេះ» ហើយជាពាក្យត្រឹមត្រូវដូចគ្នាទៀត គ្រាន់តែមានពាក្យពីរប៉ុណ្ណោះដែលអាចប្រើជាមួយពាក្យ «បង់»បាន ដូចជា «បង់រំលស់» ឬ«បង់រម្លស់» គឺអាចប្រើមួយណាក៏បាន។ នេះបើផ្អែកតាមសៀវភៅវចនានុក្រមខ្មែរ។
បើយោងតាមការសិក្សារបស់ក្រុមហ៊ុនវាយតម្លៃអាមេរិក GumGum Sports និងក្រុមអ្នកជំនាញចោរកម្មឌីជីថល MUSO ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រុងឡុងដ៍ បង្ហាញថាការ Live ខុសច្បាប់បានធ្វើឲ្យក្លិបកីឡាបាល់ទាត់នៃលីគកំពូលអង់គ្លេស ខាតប្រាក់ប្រមាណជា ១លានផោន (១,២៥លានដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងមួយប្រកួត។ តាមការវាយតម្លៃពីការ Live ខុសច្បាប់ចំនួន៨ប្រកួតចុងក្រោយនៅ Premier League រដូវកាលពីមុន ក្រុមហ៊ុនខាងលើបានបង្ហាញទៀតថា ក្នុងមួយប្រកួតអាចទាក់ទាញអ្នកទស្សនាជាមធ្យមរហូតដល់ ៧,១ លាននាក់ឯណោះ។ ចិនក៏មានចំនួនអ្នកមើលខុសច្បាប់ខ្ពស់បំផុតរហូត១លាននាក់ផងដែរ ខណៈនីហ្សេរីយ៉ា ឥណ្ឌា និងវៀតណាមក៏ស្ថិតក្នុងបញ្ជីនោះដូចគ្នា។ ចំណែកចក្រភពអង់គ្លេសឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី១១ ក្នុងបញ្ជីនៃបទល្មើស បទល្មើសឌីជីថលនេះ។ លោក Jeff Katz អនុប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនង និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ GumGum Sports បានចេញមកអះអាងថា៖«ក្លិប និងអ្នកឧបត្ថម្ភមិនធ្លាប់បានកំណត់ចំនួនការ Live តាមប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណិតដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនៅរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះទេ សម្របពេលពួកគេខាតបង់អស់រាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក»។ មានតែក្រុមហ៊ុនទូរទស្សន៍ Sky Sports, BT Sport និង Amazon ប៉ុណ្ណោះដែលបានទិញសិទ្ធិផ្សាយការប្រកួតនៅ Premier League ស្របច្បាប់នៅចក្រភពអង់គ្លេស។ បទល្មើសឌីជីថល (Digital piracy) បានគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះក្របខណ្ឌលីគកំពូលអង់គ្លេស ខណៈដែលលីគកីឡាបាល់ទាត់លំដាប់ទី១ពិភពលោកមួយនេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើចំណូលពីកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ក្រុមហ៊ុនទូរទស្សន៍ដែលទិញសិទ្ធិផ្សាយបន្តផ្ទាល់៕	ចិនត្រូវចាត់ចូលក្នុងបញ្ជីខ្មៅក្នុងចំណោមប្រទេសច្រើនទៀតដែលមានអ្នកទស្សនាការប្រកួតក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League តាមរយៈការ Live ខុសច្បាប់លើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតច្រើនជាងគេ ដែលបង្កឲ្យក្លិប និងអ្នកឧបត្ថម្ភខាតបង់ប្រាក់ចំណូលរាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ កេនយ៉ា នីហ្សេរីយ៉ា ឥណ្ឌា និងវៀតណាម ក៏ស្ថិតក្នុងបញ្ជីនោះដែរ។
ទីភ្នាក់ងារនេះបាននិយាយថា ពួកជនខ្ចាត់ព្រាត់ពីលំនៅដ្ឋានទាំងនេះមកពីក្រុង Ras al-Ayn និងក្រុង Tal Abyad។ កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរីដឹកនាំដោយពួកជនអំបូរ Kurde បានបដិសេធដំណឹងថា កងកម្លាំងតួកគី មិនបានវាយយកបានក្រុងព្រំដែន Ras al-Ayn ដូចដែល តួកគី បានអះអាងនោះទេ។ អង្គការ Syrian Observatory for Human Rights និយាយថាចំនួនជនស៊ីវិលស្លាប់ដោយសារការវាយលុករបស់តួកគី បានកើនឡើងដល់៣០នាក់ហើយ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងអង់ការ៉ា បានបើកធ្វើប្រតិបត្តិការឆ្លងកាត់ព្រំដែនកាលពីថ្ងៃពុធដោយនិយាយថា ខ្លួនចង់បណ្តេញកងកម្លាំង Kurde ស៊ីរីចេញពីតំបន់ទ្រនាប់មួយក្នុងប៉ែកខាងជើងនៃប្រទេសស៊ីរី។ រដ្ឋាភិបាលនេះចាត់ទុកកងកម្លាំងនេះថាជាពួកភេរវជនជាសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយពួក kurde ទាមទារបំបែករដ្ឋក្នុងប្រទេស តួកគី។ ពួកមន្ត្រីស.រ.អា.និយាយថាប៉ុស្តិ៍ ជួរមុខមួយរបស់កងយោធាងាមេរិកាំងនៅ Kobane ក្នុងប៉ែកឦសាននៃប្រទេសស៊ីរីបានត្រូវជម្លៀសនៅក្រោយគ្រាប់កាំភ្លើងធំតួកគី បានធ្លាក់នៅជិតទីនោះ។ មូលដ្ឋានធំរបស់ស.រ.អា.នៅ Kabane គ្មានផលប៉ះពាល់អ្វីទេហើយពួកមន្ត្រីបាននិយាយថា ការជម្លៀសប៉ុស្តិ៍ ជួរមុខនេះគ្រាន់តែជាវិធានការបណ្តោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ។ អង្គការអូតង់បានសុំដល់តួកគី ដែលជាសមាជិកមួយនៃសម្ព័ន្ធភាពនេះដែរ ឱ្យមានការទប់ចិត្ត៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	អង្គការកម្មវិធីម្ហូបអាហារពិភពលោកហៅកាត់ថា WFP និយាយថា រហូតមកដល់ពេលនេះមនុស្សជាង១សែននាក់បានខ្ចាត់ព្រាត់ពីផ្ទះសម្បែងពួកគេដោយសារមានការវាយលុកដោយកងកម្លាំងតួកគី នៅក្នុងផ្នែកខាងជើងនៃប្រទេសស៊ីរី។
មួយរយៈចុងក្រោយនេះ ថៃនៅតែបន្តរកឃើញករណីឆ្លងនៅក្នុងប្រទស។ នាថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ថៃបានរកឃើញករណីឆ្លង COVID-19 ចំនួន ៦ករណីបន្ថែមទៀត។ អ្នកជំងឺទាំង ៦ករណីនេះ មានអាយុចាប់ពី២១ឆ្នាំ ដល់ ៤០ឆ្នាំ។ ក្នុងចំណោម ៦ករណីនេះ មាន៤ករណីជាជនជាតិថៃ (២ករណីជាមន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ធ្វើការនៅអាកាសយានដ្ឋាន Suvarnabhumi ពីជនបរទេស) ១ករណីជាស្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង និង១ករណីទៀត គឺជាជនជាតិសិង្ហបុរី។ បន្ទាប់ពីរកឃើញ៦ករណីនេះ ថៃមានCOVID-19 សរុប ៥៩ករណី។ ក្នុងតួលេខ ៥៩ករណីនេះ មាន១ករណីស្លាប់ និង ៣៤ករណីជាសះស្បើយ។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ នៅវៀតណាមឯណោះវិញ ក៏បានរកឃើញ COVID-19 ១ករណីផងដែរ។ ១ករណីនេះ បានឆ្លង ជនជាតិអង់គ្លេស ពីររូប ដែលមានផ្ទុក COVID-19។ ករណីសរុបនៅក្នុងវៀតណាម បានកើនឡើងដល់ ៣៥ករណី ខណៈអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ១៦ករណី។ ខុសពីវៀតណាម និងថៃដែលរកឃើញករណីឆ្លង ឥណ្ឌូណេស៊ី បានរកឃើញអ្នកស្លាប់ដោយសារ COVID-19 ១ករណី។ ករណីស្លាប់ នេះគឺជាស្ត្រីបរទេសវ័យ ៥៣ឆ្នាំ ដែលមានជំងឺរាំរ៉ៃជាប់ខ្លួនដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម លើសឈាម និងជំងឺផ្សេងៗទៀត។ តួលេខសរុបCOVID-19 នៅឥណ្ឌូណេស៊ី មានចំនួនសរុប ២៧ករណី ស្លាប់ ១ករណី និងជាសះស្បើយ ២ករណី៕	នាថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ថៃ និងវៀតណាម បន្តរកឃើញករណីCOVID-19 ជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈពេលឥណ្ឌូណេស៊ីរកឃើញករណីស្លាប់លើកដំបូង។ បើតាមសារព័ត៌មាន BNO Tracking Coronavirus ថៃបានរកឃើញករណីCOVID-19 ថ្មី ចំនួន ៦ករណី វៀតណាម ១ករណី ខណៈពេលឥណ្ឌូណេស៊ីរកឃើញ ១ករណីស្លាប់ជាលើកដំបូង។
នូវែលកាឡេដូនី ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងតាំងតែពីឆ្នាំ១៨៥៣មក បានច្រានចោលជាលើកទី២ សំណើប្រកាសឯករាជ្យ។ លទ្ធផលប្រជាមតិនៅថ្ងៃទី៤ ខែតុលា បង្ហាញថា ប្រជាជនដែលចូលរួមធ្វើប្រជាមតិចំនួន៥៣ភាគរយ មិនគាំទ្រការប្រកាសឯករាជ្យ និងមានតែ៤៧ភាគរយប៉ុណ្ណោះគាំទ្រ។ ប្រជាមតិលើកទី២នេះ មានអ្នកចូលរួមដល់ទៅ៨៥,៦ភាគរយនៃអ្នកមានសិទ្ធិ ដែលច្រើនជាងប្រជាមតិលើកទី១ ដែលមានត្រឹមតែជាង៨១ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ប្រជាមតិលើកទី២នេះបង្ហាញថា ចំនួនអ្នកគាំទ្រឲ្យប្រកាសឯករាជ្យមានការកើនឡើង៣ភាគរយ។ ជាក់ស្តែងការធ្វើប្រជាមតិក្នុងឆ្នាំ២០១៨ អ្នកមិនគាំទ្រឯករាជ្យមាន៥៦ភាគរយ និងគាំទ្រឯករាជ្យមានតែ៤៤ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយចេញលទ្ធផលប្រជាមតិ ប្រធានាធិបតីបារាំងលោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ថ្លែងសុន្ទរកថាតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ថា៖«អ្នកបោះឆ្នោត បានបង្ហាញបំណងរួចហើយ។ ពួកគាត់បង្ហាញបំណងក្នុងការឲ្យនូវែលកាឡេដូនី បន្តនៅជាផ្នែកមួយរបស់បារាំង។ ខ្ញុំ គោរពចំពោះការផ្តល់ទំនុកចិត្តមកលើសាធារណរដ្ឋ ជាមួយនឹងការដឹងគុណដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត»។ ចំណែកសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលបារាំង បានអះអាងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីដែនដីនាយសមុទ្រ នឹងបន្តដើរតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងការប្រមែរប្រមូលតួអង្គនយោបាយទាំងអស់មកធ្វើការជាមួយគ្នា ដើម្បីបន្តការសន្ទនា និងរក្សាសន្តិភាពដែលសម្រេចបានអស់រយៈពេលជា៣០ឆ្នាំ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា រដ្ឋាភិបាលបារាំងនឹងរក្សាពាក្យសន្យា គោរពការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រជាជននូវែលកាឡេដូនី បើសិនជាចង់មានប្រជាមតិលើកទី៣។ បើទោះបីជាប្រជាមតិលើកទី២នេះ អ្នកបោះឆ្នោតទាត់ចោលសំណើបង្កើតជារដ្ឋឯករាជ្យក្តី ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀង Noumea ឆ្នាំ១៩៩៨ ប្រជាមតិលើកទី៣ អាចនឹងធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០២២ ក្នុងករណីដែលសភាតំបន់នូវែលកាឡេដូនីយល់ព្រម។ បើសិនជានូវែលកាឡេដូនី ក្លាយជាប្រទេសឯករាជ្យ រដ្ឋថ្មីនេះនឹងមានផលិតផលសរុបក្នុងស្រុកសម្រាប់ប្រជាជនម្នាក់ៗលំដាប់ទី៣០ លើពិភពលោក។ នូវែលកាឡេដូនី ជាប្រទេសដែលមានរ៉ែនីកែល ប្រមាណ១ភាគ៤ នៃចំនួនដែលដែលរកឃើញនៅជុំវិញពិភពលោក។ រ៉ែនីកែល និងទេសចរណ៍ គឺជាចំណូលដ៏ចម្បងរបស់កោះនេះ ។ ចំពោះបារាំង បើសិននូវែលកាឡេដូនី លែងបន្តជាដែនដីរបស់ខ្លួន បារាំងនឹងបាត់បង់ដែនដីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង ស្របពេលដែលចិនកំពុងពង្រីកឥទ្ធិពលក្នុងតំបន់នេះ៕ អត្ថបទទាក់ទង កោះនូវែលកាឡេដូនី ត្រៀមធ្វើប្រជាមតិផ្ដាច់ខ្លួនពីបារាំងជាថ្មី កោះប៉ាស៊ីហ្វិក New Caledonia បោះឆ្នោតជ្រើសរើសការបន្តរស់ក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់បារាំង	នូវែលកាឡេដូនី ដែលជាដែនកោះបារាំង ស្ថិតនៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក នៅថ្ងៃទី៤ ខែតុលា បានបោះឆ្នោតប្រជាមតិប្រកាសឯករាជ្យលើកទី២។ មិនខុសអ្វីពីលទ្ធផលប្រជាមតិលើកទី១ ប្រជាជនកោះនេះ ទាត់ចោលការប្រកាសឯករាជ្យ ហើយបន្តរួមរស់ជាមួយបារាំងទៀត។
ចិន បានបន្តឈ្នះមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងលទ្ធផល ៤-០ ក្នុងការប្រកួតវគ្គសន្សំពិន្ទុលើកទី២ ក្នុងពូល A។ មាន៦ពិន្ទុពេញពីការប្រកួត២លើក ម្ចាស់ផ្ទះចិនបានកៅអីទៅវគ្គ១៦ក្រុមដោយស្វ័យប្រវត្តិ ទោះនៅសល់១ប្រកួតទៀត។ ក្នុងពូល A នេះដែរ ឥណ្ឌាបានយកឈ្នះបង់ក្លាដែស ១-០ សម្រាប់ជំនួបទី២របស់ពួកគេ។ ជ័យជម្នះបានជួយឥណ្ឌា មានឱកាសប្រជែងយកលេខ២ក្នុងពូល នៅពេលប៉ះមីយ៉ាន់ម៉ានៅជំនួបចុងក្រោយ ស្របពេលបង់ក្លាដែសពិបាកនឹងរកឱកាសទទួលបានលេខ៣ល្អបំផុតដើម្បីទៅវគ្គបន្ត។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួត២លើក ចិនឈរកំពូលតារាងមាន៦ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយឥណ្ឌា និងមីយ៉ាន់ម៉ាដែលមាន៣ពិន្ទុដូចគ្នា ខណៈបង់ក្លាដែសនៅបាតតារាងគ្មានពិន្ទុរាប់។ ជំនួបចុងក្រោយ ឥណ្ឌាជួបមីយ៉ាន់ម៉ា ឯម្ចាស់ផ្ទះចិន ប៉ះបង់ក្លាដែស។ ម្ចាស់ការពារជើងឯកកូរ៉េខាងត្បូង បានកៅអីទៅវគ្គ១៦ក្រុម ក្រោយឈ្នះថៃ ៤-០ នៅជំនួបទី២ពូល E ស្របពេលកូវ៉ែត ស្មើបារ៉ែន ១-១។ ឆ្លងកាត់ប្រកួត២លើក កូរ៉េខាងត្បូងមាន៦ពិន្ទុពេញ បារ៉ែននៅលេខ២មាន២ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយថៃ និងកូវ៉ែតដែលមាន១ពិន្ទុដូចគ្នា។ ជំនួបចុងក្រោយ កូរ៉េខាងត្បូងជួបបារ៉ែន ឯថៃកូវ៉ែត។ បារ៉ែន ថៃ និង កូវ៉ែត ត្រូវប្រជែងគ្នាយកលេខ២ និងលេខ៣ល្អក្នុងពូល ដើម្បីបានទៅវគ្គបន្ត។ ពូល B អ៊ីរង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត កក់កៅអីទៅវគ្គ១៦ក្រុម ស្របពេលវៀតណាមមានឱកាសចុងក្រោយដើម្បីដណ្តើមលេខ៣ល្អ។ អ៊ីរ៉ង ឈ្នះវៀតណាម ៤-០ ស្របពេលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតឈ្នះម៉ុងហ្គោលី ៣-០ ក្រោយឆ្លងកាត់ប្រកួតទី២ក្នុងពូល។ អ៊ីរង់ដែលឈរលេខ១បណ្តោះអាសន្ន មាន៤ពិន្ទុស្មើក្រុមលេខ២អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ស្របពេលវៀតណាមនៅលេខ៣មាន៣ពិន្ទុ និងម៉ុងហ្គោលីគ្មានពិន្ទុរាប់។ ជំនួបចុងក្រោយ វៀតណាម ជួបអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ស្របពេលអ៊ីរ៉ង់ប៉ះម៉ុងហ្គោលី។ កូរ៉េខាងជើង ដែលយកឈ្នះ កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ១-០ នៅជំនួបទី២ពូល F ក៏ត្រូវបន្តទៅវគ្គ១៦ក្រុមដែរ ដ្បិតរកបាន៦ពិន្ទុពេញពីការប្រកួត២លើក។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ចាញ់ ឆាយន្នីសតាយប៉ិ ១-០ ដែលធ្វើឱ្យក្រុមទាំងពីរនេះដែលមាន៣ពិន្ទុដូចគ្នា ប្រទាញប្រទង់គ្នាដើម្បីដណ្តើមលេ២ ឬលេខ៣ល្អបំផុត នៅជំនួបចុងក្រោយ។ ការប្រកួតកាត់ក្តីចុងក្រោយ កូរ៉េខាងត្បូងជួបឥណ្ឌូណេស៊ី ឯឆាយន្នីសតាយប៉ិ ប៉ះ កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ដែលមានទាន់មានពិន្ទុរាប់។ ហុងកុង និង អ៊ូសបេគីស្ថាន ក្នុងពូល C ត្រូវប្រកួតគ្នាដើម្បីដណ្តើមយកលេខ១ ឬលេខ២ប៉ុណ្ណោះ ដ្បិតក្រុមទាំងពីរឡើងទៅវគ្គ១៦ក្រុមដោយស្វ័យប្រវត្តិ ក្រោយ ស៊ីរី និង អាហ្វហ្កានីស្ថាន បានដកខ្លួន។ ចំណោមក្រុមបាល់ទាត់អាយុក្រោម២៣ឆ្នាំ ទាំង២១ក្រុមដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីលើកទី១៩នៅចិននេះ មានក្រុម៥ប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ស្របពេល១៦ក្រុមត្រូវបន្តប្រកួតនៅវគ្គខ្វែង។	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ម្ចាស់ផ្ទះចិន និងក្រុមការពារតំណែងជើងឯក កូរ៉េខាងត្បូង រួមជាមួយ៥ក្រុមទៀត កក់កៅអីទៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ី Asian Games លើកទី១៩ នៅចិន បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការប្រកួត២លើកក្នុងវគ្គចែកពូល។ ចំណោម៧ក្រុមទៅវគ្គបន្ត ហុងកុង និង អ៊ូសបេគីស្ថាន ក្នុងពូល C បានកៅអីទៅវគ្គបន្ទាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដ្បិតក្រុមក្នុងពូលចំនួនពីរ ស៊ីរី និង អាហ្វហ្កានីស្ថាន បានដកខ្លួន។
ការប្រកួតបាល់ទាត់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគ ត្រូវបន្តការប្រកួតសប្តាហ៍ទី៦នៅថ្ងៃសៅរ៍នេះ ក្រោយផ្អាកដំណើរការអស់រយៈពេលជិត៤ខែ ដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ការអនុញ្ញាតឲ្យរៀបចំការប្រកួតឡើងវិញនេះ ដោយសារស្ថានភាពនៃការឆ្លងរីករាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជាហាក់មានភាពធូរស្រាល។ ប៉ុន្តែការរៀបចំស្ថិតក្រោមការរឹតត្បិតលើផ្នែកសុវត្ថិភាព ពោលគឺពុំអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកគាំទ្រចូលទស្សនាផ្ទាល់ឡើយ ហើយការប្រកួតអនុញ្ញាតឲ្យមានមនុស្សក្រោម១០០នាក់។ មួយវិញទៀតក្រសួងតម្រូវឲ្យក្លិបជាម្ចាស់ផ្ទះនីមួយៗរៀបចំទឹក សាប៊ូ អាល់កុល និងជែលសម្រាប់លាងដៃ និងពិនិត្យកម្តៅមុនអនុញ្ញាតឲ្យកីឡាករ គ្រូបង្វឹក និងមន្ត្រីចូលបរិវេណទីលាន។ ក្នុងករណីមានកីឡាករ គ្រូបង្វឹក ឬមន្ត្រីរូបណាមានអាការៈគួរឲ្យសង្ស័យ ក្លិបទាំងនោះត្រូវរាយការណ៍មកកាន់ស្ថាប័នជំនាញ ដើម្បីធ្វើតេស្តស្វែងរកជំងឺកូវីដ-១៩។ សម្រាប់ការរៀបចំការប្រកួតឡើងវិញនេះ គណៈកម្មាធិការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា បានកែប្រែរូបមន្តប្រកួតមួយចំនួន ដោយធ្វើឡើងតែមួយជើងប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមមានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេចំនួន៦ក្រុមក្នុងជើងទី១នឹងឡើងទៅប្រកួតវគ្គបន្តដើម្បីប្រជែងដណ្តើមជើងឯកតែម្តង។ សម្រាប់ការប្រកួតបើកឆាកនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០នេះ មានការប្រកួតចំនួន៣គូក្នុងនោះ ក្រុមបឹងកេតត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋានខ្លួនទទួលក្រុមមកពីខេត្តសៀមរាបសូលទីឡូអង្គរ ស្របពេលយុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំបាទីតទល់ជាមួយព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងនៅកីឡដ្ឋានសាលាបាល់ទាត់ជាតិបាទី ខណៈអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិប៉ះគីរីវង់សុខសែនជ័យនៅកីឡដ្ឋានគីរីវង់។ ការប្រកួតទាំង៣ធ្វើឡើងនៅវេលាម៉ោង៣និង៣០នាទីរសៀលដូចគ្នា៕	ក្រោយផ្អាកអស់រយៈពេលជាច្រើនខែដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ការប្រកួតបាល់ទាត់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគបានត្រឡប់មកវិញហើយ ដោយនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ មានការប្រកួតចំនួន៣គូ ដែលរៀបចំនៅទីលានផ្សេងៗគ្នា។ ទោះបីក្រសួងសុខាភិបាលអនុញ្ញាតឲ្យបើកការប្រកួតវិញ តែពុំអនុញ្ញាតឲ្យមានអ្នកគាំទ្រចូលទស្សនាផ្ទាល់នោះទេ។
តាមសៀវភៅបច្ចេកទេសចិញ្ចឹមសត្វនេះ ជម្រក ឬទ្រុង ជាផ្នែកមួយសំខាន់ អាចជួយការពារទាកាប៉ា ពីអាកាសធាតុមិនល្អ ជៀសផុតពីសត្វឆ្កែ កណ្ដុរ ពស់ និងឆ្មារ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វានឹងជួយឃាំងទា មិនឲ្យចេញក្រៅបំផ្លាញបន្លែបង្ការ និងកាត់បន្ថយការឆ្លងជំងឺពីខាងក្រៅផងដែរ។ ចំពោះទីតាំងសង់ទ្រុង គួរតែជាកន្លែងទីទួល ទីតាំងទូលាយ ដីមិនស្អិត មិនឆ្ងាយពីផ្ទះងាយមើលថែ និងមានប្រភពទឹកគ្រប់គ្រាន់។ នេះដោយឡែកសម្ភារសាងសង់ទ្រុង គួរប្រើប្រាស់របស់ដែលងាយស្រួលរកដូចជា ដើមឫស្សី។ បន្ទាប់ជ្រើសរើសទីតាំង និងមានសម្ភារគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីសាងសង់ទ្រុងទាហើយ ត្រូវកំណត់ទំហំទ្រុង ទៅតាមទំហំដី និងស្ថានភាពដី។ បើសិនអ្នកចិញ្ចឹមទាពី ៥ក្បាលទៅ ៩ក្បាល ទ្រុងត្រូវមានបណ្ដោយ ៥ម៉ែត្រ ទទឹង ២,៥ម៉ែត្រ មេដំបូល ត្រូវមានកម្ពស់ពីដី ៣ម៉ែត្រ (គួររៀបចំទ្រុងឲ្យទូលាយបើសិនមានដីទំនេរ)។ ជាទូទៅ ទាកាប៉ា ចូលចិត្តដេកទាំងនៅលើធ្នើរ និងផ្ទាល់ដី ដូច្នេះគួររៀបចំធ្នើរសម្រាប់ទាកាប៉ាទាបៗពីដី។ ក្នុងលក្ខណ្ឌទីតាំងចិញ្ចឹមមិនមានស្រះ ឬត្រពាំង គួរធ្វើអាងសិប្បនិមិត្ត សម្រាប់សត្វទាហែលលេង ព្រោះទាជាប្រភេទសត្វដែលចូលចិត្តទឹក។ គួរចំណាំ៖ ត្រូវឧស្សាហ៍ប្ដូរទឹកឲ្យទា ហើយសម្រាប់កូនទាតូចៗ អាយុក្រោម ៨ ថ្ងៃមិនគួរឲ្យលេងទឹកអាងនោះទេ។ ការជ្រើសរើសពូជ៖ ត្រូវជើសរើសទាកាប៉ាសម្រាប់ធ្វើពូជនៅពេលអាយុបាន ៦ ទៅ ៧ អាទិត្យ។ គួរជ្រើសរើសពូជទាដែលមាន មាឌនិងទំហំរបស់ទាធំ ស្វាហាប់ មានរោមភ្លឺរលោងល្អ ចូលចិត្តស៊ីចំណី និងផឹកទឹក ផលិតស៊ុតបានច្រើន។ សម្រាប់ពូជទាកាប៉ាឈ្មោល មានទម្ងន់ ៥-៧គីឡូ និងទាកាប៉ាញី មានទម្ងន់ ២-៥គីឡូ។ ដោយឡែកការជ្រើសរើសកូនទាទុកធ្វើពូជ ត្រូវមើលលើកូនទាដែលរឹងមាំ ស្វាហាប់ មានសុខភាពល្អ ដែលញាស់ពីមេបា មានសុខភាពល្អ ត្រូវជ្រើសរើសកូនទា ២ ទៅ៣ ក្នុងមួយសំបុកបានហើយ។ មេទាកាប៉ាចាប់ផ្ដើមផ្ដល់ពងចាប់ពីអាយុ ៧ខែ ហើយដើម្បីឲ្យការបង្កកំណើតកូនក្នុងស៊ុតទាកាប៉ាបានល្អគេត្រូវដាក់បង្កាត់មេពី ៥ ទៅ ៦ ក្បាលក្នុងទាកាប៉ាឈ្មោល ១ ក្បាល។ ជាទូទៅទាកាប៉ាក្រាបភ្ញាស់កូនដោយខ្លួនឯង ដូច្នេះសំបុកត្រូវរៀបចំឲ្យបានល្អ ចំពោះមេទាកាប៉ា ១ ក្បាលអាចភ្ញាស់កូនបាន ១២ ទៅ ១៥ គ្រាប់ក្នុង ១ លើក។ អំឡុងពេលមេទាកំពុងក្រាបពងត្រូវដាក់ចំណីឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់។ សម្រាប់វិធីសាស្ត្រថែទាំកូនទាកាប៉ាត្រូវថែទាំឲ្យបានត្រឹមត្រូវ កូនទាដែលទើបនឹងញាស់ត្រូវការផ្ដល់កំដៅបន្ថែម ទឹក ចំណី និងមានខ្យល់អាកាសចេញចូលល្អ។ កូនទាមានអាយុរហូត ២ អាទិត្យត្រូវថែរក្សាឲ្យមានសុវត្ថិភាព ដាក់ក្នុងកន្លែងដែលកក់ក្ដៅ និងរៀបចំទ្រុងសម្រាប់ដាក់កូនទាតូចៗ។ ការផ្ដល់ចំណីដល់កូនទាកាប៉ាតូចៗ ត្រូវធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី ១២ ម៉ោងនៃការញាស់។ ចំណីដែលកូនទាកាប៉ាចូលចិត្តមាន ចុងអង្ករ កន្ទក់និងចំណីក្រុមហ៊ុន (ត្រូវផ្ដល់ ៤ ទៅ ៥ ដងក្នុង ១ថ្ងៃ) ដែលមានប្រូតេអ៊ីនពី ២០ ភាគរយ។ ក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលមានអាកាសធាតុត្រជាក់ត្រូវបន្ថែមកំដៅដល់កូនទាដូចជា អំពូលភ្លើង ឬក្អមកំដៅ។ មិនត្រូវឲ្យកូនទាកាប៉ានៅក្រោមទឹកភ្លៀងទេ ព្រោះកូនទាមានអាយុចាប់ពី ៣ ទៅ ៤ខែឡើងទៅទើបអាចទប់ទល់អាកាសធាតុបាន។ គ្រាប់ធញ្ញជាតិកសិកម្ម និងប្រភេទសត្វល្អិតជាប្រភេទចំណីពេញនិយមរបស់ទាកាប៉ាពេញវ័យដូចជា៖ កូនត្រី កង្កែប ខ្ចង កំពឹស ចុងអង្ករ ជាដើម។ ជាទូទៅអ្នកចិញ្ចឹមទាកាប៉ាអាចទទួលបានផលយ៉ាងច្រើនពីការចិញ្ចឹម បើសិនការចិញ្ចឹមរបស់ពួកគាត់ទៅតាមបច្ចេកទេស និងមានការកើនឡើងនូវប្រាក់ចំណូលផងដែរបើសិនពង្រីកការចិញ្ចឹម។ ដោយឡែកសម្រាប់រយៈពេលនៃការប្រមូលផលទាកាប៉ាគឺអាស្រ័យទៅលើការថែទាំ និងការផ្ដល់ចំណីបើថែទាំបានល្អ និងផ្ដល់ចំណីគ្រប់គ្រាន់ទិន្នផលក៏ទៅតាមហ្នឹងដែរ៕	ដើម្បីចិញ្ចឹមទាកាប៉ាតាមបច្ចេកទេសសមស្រប អនុវត្តទទួលបានជោគជ័យ និងទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ ទាមទារឲ្យកសិករត្រូវគិតគូរពីការធ្វើទ្រុង ការជ្រើសរើសពូជ ការបង្កាត់ពូជ របៀបថែទាំ និងការផ្ដល់ចំណី។ នេះបើតាមសៀវភៅបច្ចេកទេសចិញ្ចឹមសត្វរបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់និងនេសាទ។
សម្រាប់ឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំថោះនេះ មគ្គនាយិកា គឺព្រះនាង កិមិរាទេវី រាជបុត្រីទី៦ នៃកបិលមហាព្រហ្ម ដែលត្រូវមកគ្រប់គ្រងផែនដី ជម្ពូទ្វីប។ តាមក្បួនតម្រា ព្រះនាងទ្រង់អម្ពរពណ៌សេត (ស) លម្អនៅព្រះកាណ៌ដោយសៀតផ្កាចង្កុលណី ព្រះហស្តស្តាំទ្រង់ព្រះខ័ន្ធ ព្រះហស្តឆ្វេងទ្រង់ពិណ ដោយគង់លើអង្គុតពាក់ឆៀងបើព្រះនេត្រនៅលើខ្នងមហឹង្សា (ក្របី) ដែលជាយានពាហនៈ។ ព្រះនាង កិមិរាទេវី ទទួលតំណែងបន្តព្រះនាង កិរិណីទេវី។ បើតាមក្បួនហោរារបស់លោក អ៊ឹម បុរិន្ទ ទេវតាឆ្នាំនេះ សោយ ចេកណាំវ៉ា ដែលជាភក្សាហារ ត្រូវបានកំណត់តាំងពីបុរាណរៀងមក។ ថ្ងៃចូលឆ្នាំ ជាថ្ងៃវារៈមហាសង្រ្កាន្ត បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃសៅរ៍ ១០រោច ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៥ មេសា ជាវារៈវ័នបត ខណៈថ្ងៃអាទិត្យ១១រោច នាវេលាយប់ម៉ោង៨ ២នាទី និង២៤វិនាទី ជាវារៈឡើងស័ក គម្រប់ជាសង្ក្រាន្ត៣ថ្ងៃស្រេចបរិបូរណ៍ ដោយចូលជាសកលឆ្នាំថោះ បញ្ចស័ក មហាសករាជ១៩៤៥ ចុល្លសករាជ ១៣៨៥តទៅ។ លោក អ៊ឹម បុរិន្ទ ដែលសរសេរសៀវភៅក្បួនហោរាសាស្ត្រ មហាសង្ក្រាន្ត តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៤ មក បានណែនាំដល់ពលរដ្ឋប្រុសស្រី រៀបចំគ្រឿងសក្ការបូជា អុជប្រទីបជា្វលា ថ្វាយព្រះរតនត្រ័យ លះបង់ចិត្តអាក្រក់ គំនុំគំកួន ព្យាបាទ ឈ្នានីស ហើយតាំងចិត្តប្រព្រឹត្តល្អប្រកបដោយករុណា មុទិតា ឧបេក្ខា និងបញ្ញា៕	វេលាម៉ោង៤ ថ្ងៃសុក្រ ៩រោច ខែចេត្រ ពុទ្ធសករាជ២៥៦៦ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ នេះ ជាថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ឆ្នាំថោះ បញ្ចស័ក។ នេះបើតាមសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ត ដែលរៀបរៀងដោយ លោក អ៊ឹម បុរិន្ទ អ្នកស្រាវជ្រាវវិជ្ជាហោរាសាស្ត្រខ្មែរ ចិន សកល និងជានាយកនៃគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវវិជ្ជាហោរាសាស្ត្រ និងប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។
នេះជាឆ្នាំទីពីរហើយ ដែលលោក អឿ សំណាង កសិករនៅភូមិតាជេត ឃុំសំរោងយា ស្រុកពួក ដាំម្ទេសហាវៃ។ ម្ទេសនេះបានហុចផលល្អដូចការរំពឹងទុក និងមានទីផ្សារល្អនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ កសិករ អឿ សំណាង ប្រាប់ថា បានប្រមូលផលម្ទេសហាវៃដែលលោកដាំក្នុងរោងគ្របស្បៃក្រោយផ្ទះ ពីដើមខែ កុម្ភៈ មក បន្ទាប់ពីចាប់ផ្តើមដាំនៅចុងខែ វិច្ឆិកា កន្លងទៅឆ្នាំ។ មន្រ្តីរបស់អង្គការ iDE បានណែនាំឱ្យលោក សំណាង សាកល្បងដាំម្ទេសមួយប្រភេទនេះ ដោយសារវាជាដំណាំថ្មី និងមានទីផ្សារល្អ។ ដំបូងលោក សំណាង សាកល្បងដាំក្នុងរោងផ្ទះសំណាញ់បាន ៦រោង ដោយទទួលបានផលល្អ ដែលពេលនោះលោកបេះម្ទេសលក់បានប្រមាណ ៧០០គីឡូក្រាម ដែលមួយគីឡូក្រាមតម្លៃ ៥ ០០០រៀល ទៅ៦០០០រៀល។ ក្រោយបានពិសោធន៍ពីឆ្នាំទៅមិញ គ្រួសារលោក សំណាង ក៏សម្រេចដាំម្ទេសហាវៃនៅក្នុងរោងគ្របស្បៃ ខាងក្រៅម្ដងដោយរៀបជាបង្គោល និងគ្របស្បៃខៀវការពារកំដៅថ្ងៃពីលើ។ លោកថា ការដាំខាងក្រៅដូច្នេះពិបាកបន្ដិច ដោយសារប្រឈមនឹងសត្វល្អិតច្រើន។ ម្ទេសហាវៃ ត្រូវការថែទាំដិតដល់ ហើយក៏ប្រឈមនឹងជំងឺ និងការវាយប្រហារពីសត្វល្អិតច្រើនដែរ។ ចម្ការម្ទេសហាវៃរបស់កសិករ អឿ សំណាង ចំពោះការដាំដុះវិញ កសិករ សំណាង មានវ័យជាង៦០ឆ្នាំ រៀបរាប់ថា ដំណាំនេះ មិនត្រូវការដាំរង្វើលពេកទេ គឺប្រវែង៤តឹក ចន្លោះគុម្ពមួយទៅគុម្ពមួយ។ ក្នុងមួយរោង លោក សំណាង ដាំម្ទេសជាពីរជួរ។ ឆ្នាំនេះ កសិករនៅស្រុកពួករូបនេះ ដាំម្ទេសហាវៃបាន១១រោង។ ជាមួយនឹងការរៀបចំ ប្រព័ន្ធដំណក់ទឹកបង្គប់ក្នុងទឹក វាបានជួយកាត់បន្ថយកម្លាំងពលកម្ម និងការចំណាយមួយផ្នែកដល់ កសិករ សំណាង ផងដែរ។ សព្វថ្ងៃកសិករ សំណាង ចាប់ផ្តើមបេះម្ទេសហាវៃ បោះទៅឈ្មួញកណ្ដាលក្នុងតម្លៃ ៥ពាន់រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដែលអាចប្រមូលផលក្នុងរយៈពេល៥ខែទៅមុខ។ សម្រាប់លោក សំណាង ទោះឆ្នាំនេះ រៀងធ្លាក់ថ្លៃបន្ដិចក្ដី (ឆ្នាំទៅលក់បាន៥ពាន់ទៅ៦ពាន់រៀល) តែលោកយល់ថា ស្ថិតក្នុងតម្លៃសមរម្យ អាចទទួលយកបាន។ លោក ទួត សេងហង អ្នកគ្រប់គ្រងផលិតកម្មសាកវប្បកម្មធន់នឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៃអង្គការ អាយឌីអ៊ី (iDE) ប្រាប់ថា ជាបេសកកម្មមួយក្នុងចំណោមបេសកកម្មរបស់គម្រោង ដែលតែងណែនាំឱ្យ កសិករសាកល្បងដាំដំណាំថ្មីៗ ដែលកសិករក្នុងស្រុកមិនសូវដាំច្រើន និងមានទីផ្សារល្អ។ ជាក់ស្ដែងដំណាំ ម្ទេសហាវៃនេះ នៅក្នុងស្រុកក៏អាចដាំបាន ហើយទីផ្សារមានតម្លៃសមរម្យ ពិសេសកាត់បន្ថយការនាំចូលពីក្រៅផង។ មន្រ្តីអង្គការកសិករ iDE ពន្យល់ថា៖« គម្រោងយើងមានគោលដៅ៣ ទី១ ផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេស វិធីសាស្រ្ដដាំបានទិន្នផលខ្ពស់ និងជាដំណាំមានតម្លៃថ្លៃ ទី២ ជួយប្រឹក្សាណែនាំស្ដីពីសុវត្ថិភាពលើការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី គឺសុវត្ថិភាពទាំងអ្នកដាំ អ្នកទិញ និងបរិស្ថាន ទី៣ សម្របសម្រួលភ្ជាប់ទីផ្សារផលិតផល ទៅនឹងអ្នកប្រមូលទិញនៅតាមភូមិ។ល»៕	សៀមរាប៖ ម្ទេសហាវៃជាដំណាំមួយប្រភេទដែលមិនសូវមានកសិករខ្មែរដាំច្រើនទេ។ ភាគច្រើន វាត្រូវបាននាំចូលពីប្រទេសជិតខាង។ ក្រោយជោគជ័យដាំលើកដំបូង កសិករនៅស្រុកពួក លោក អឿ សំណាង បានបន្តដាំម្ទេសហាវៃ ដោយទទួលបានទិន្នផលច្រើន និងមានតម្លៃសមរម្យ។
ក្នុងថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា មេដឹកនាំក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំង៧ និងសហភាពអឺរ៉ុប និងមេដឹកនាំ៥ ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូណេស៊ី អាហ្សង់ទីន សេណេហ្កាល់ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដែលជាប្រទេសដៃគូរបស់ G7 បានជួបប្រជុំនៅវិមាន Schloss Elmau ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងអាល្លឺម៉ង់។ មេដឹកនាំប្រទេសទាំងនោះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយអះអាងថា ការការពារប្រជាធិតេយ្យ សិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ បានធ្លាក់ចុះនៅជុំវិញពិភពលោក។ «យើង...បញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាដើម្បីពង្រឹងការស្តារប្រជាធិបតេយ្យ»។ ក្រុមប្រទេស G7 សហភាពអឺរ៉ុប និងដៃគូទាំង៥ បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្តថា ខ្លួននឹងបន្តធ្វើការជាមួយគ្នាដើម្បីសមធម៌, បរិយាបន្ន និងការស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយចីរភាព លើបញ្ហាប្រឈមសកល រួមទាំងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល ក្រុមប្រទេស ដែលប្រកាន់ប្រជាធិបតេយ្យទាំងអស់នេះ បានសន្យាការពារសន្តិភាព សិទ្ធិមនុស្ស នីតិរដ្ឋ សន្តិសុខសម្រាប់ប្រជាជន សមភាពយេនឌ័រ និងទទួលស្គាល់ច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រទេសខាងលើ មិនបង្ហាញប្រទេសមួយណា ដែលបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សកល។ បើតាមក្រុមប្រទេសអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យខាងលើ ខ្លួននឹងស្វះស្វែងរកការការពារសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ គោរពអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពរបស់ប្រទេសដទៃ, គាំទ្រការដោះស្រាយប្រកបដោយសន្តិភាព និងជំទាស់រាល់ការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ដែលខុសនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។ បន្ថែមពីនេះ ប្រទេសទាំងនោះ បានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការការពារសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងតាមការបោះពុម្ភ រួមទាំងធានាចំពោះប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដែលប្រកាន់ឯកភាព និងសេរីភាពផង៕	ក្រុមប្រទេសអ្នកមានទាំង៧ (G7) សហភាពអឺរ៉ុប រួមជាមួយប្រទេស៥ទៀត បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ជុំវិញការការពារប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិបញ្ចេញមតិ និងសមភាពយេនឌ័រ។ បើតាមមេដឹកនាំប្រទេសទាំងនោះ ប្រជាធិបតេយ្យនៅជុំវិញពិភពលោក បានរងការគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំង។
ប្រធានបក្សកុម្មុយនីស្តខេត្ត Shanxi លោកLuo Huining បានសរសេរអត្ថបទចុះផ្សាយក្នុងសារពត៌មាននាំមុខរបស់ចិន Peoples Daily ថា ខេត្ត Shanxi ដែលសម្បូរធ្យូងថ្មស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសចិនហ៊ុមព័ទ្ធដោយរឿងអាស្រូវពុករលួយនោះ បានផ្លាស់ប្ដូរកេរិ៍្តឈ្មោះរបស់ខ្លួនហើយ។ លោក Luo បានសរសេរដូច្នេះថា៖«ប្រជាជនក្នុងតំបន់ជឿជាក់ថា ជាមួយនឹងការខិតខំប្រឹងប្រែងអស់ពីចិត្តក្នុងការអនុវត្តនយោបាយកណ្តាប់ដៃដែករបស់បក្សក្រោមការបញ្ជារបស់ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង អំពើពុករលួយក្នុងតំបន់ត្រូវបានលុបបំបាត់។ Shanxi ប្រែក្លាយខ្លួនពីជនរងគ្រោះដោយសារបញ្ហាពុករលួយរហូតក្លាយជាអ្នកទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីការអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់បក្សផង»។ តាមពិតទៅ ខេត្ត Shanxi ជាខេត្តដែលមានរឿងអាស្រូវពុករលួយខ្លាំងជាងគេ ហើយក៏ត្រូវបានឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនលោក Ma Kai ដាក់ឈ្មោះថាជាខេត្តមានអំពើពុករលួយរាលដាលរហ័សដូចជំងឺមហារីកដែរកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ កន្លងមក។ ដូចឃើញស្រាប់កាលពីឆ្នាំ២០១៥ ដោយសារការអនុវត្តគោលនយោបាយកណ្តាប់ដៃដែកបោសសម្អាតមន្ត្រីពុករលួយនេះបានធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលប្រឈមបញ្ហា ព្រោះគេត្រូវស្វែងរកមន្ត្រីជាង ៣០០នាក់មកជំនួសមន្ត្រីពុករលួយដែលត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មនោះ។ ដោយឡែក លោក Luo បានបន្ថែមទៀតថា ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តរបស់លោកបានប្ដេជ្ញាសម្រេចចិត្តឆាប់ៗ ស្របពេលដែលស្ថានភាពតម្រូវឲ្យដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ។ ប៉ុន្តែលោកសារភាពថា បញ្ហាខ្លះនៅតែមាន ជាពិសេសបញ្ហាកើតឡើងនៅមូលដ្ឋានមិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយចប់មួយរយភាគរយឡើយ ហើយបញ្ហាថ្មីៗទៀតក៏ចេះតែកើតមានឡើងទៀតដែរ។ តាមពិតទៅ Shanxi ក្លាយជាខេត្តដែលប្រឈមអំពើពុករលួយខ្លាំងជាងគេក៏ដោយសារវាស្ថិតក្នុងចំណោមខេត្ត ដែលផលិតធ្យូងថ្មច្រើនជាងគេនៅចិន។ សេដ្ឋកិច្ចខេត្ត Shanxi រីកចម្រើនខ្លាំងបំផុតដោយសារតែការកើនឡើងនៃតម្រូវការថាមពលក្នុងរយៈពេលពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍មុន៕	ប្រធានបក្សខេត្ត Shanxi បានអះអាងថា ខេត្ត Shanxi ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាខេត្តដែលរួបរឹតដោយអំពើពុករលួយនោះ បានផ្លាស់ប្ដូរកេរ្តិ៍ឈ្មោះថ្មីហើយ។ បញ្ហាមេរោគពុករលួយដ៏ចម្រូងចម្រាសនោះត្រូវបានអាជ្ញាធរបោសសម្អាតអស់ហើយ ក្រោមការអនុវត្តបទបញ្ជាកណ្តាប់ដៃដែករបស់ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង។
«ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី ប្រកាសថា ព្រឹត្តិការណ៍ Asian Games លើកទី១៩ នាទីក្រុងហាងចូវ ប្រទេសចិនចាប់ពីថ្ងៃទី១០ រហូតដល់ ២៥ ខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានផ្អាក។» នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលបានផ្សាយលើគេហទំព័រផ្លូវការ Asian Games។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អ្នករៀបចំកម្មវិធី បានបន្ថែមថា ការកំណត់ពេលវេលាថ្មីនៃការប្រកួតនឹងប្រកាសនៅពេលក្រោយ។ ទីក្រុងហាងចូវ ដែលនៅក្បែនឹងទីក្រុងសៀងហៃ ស្ថិតក្រោមការបិទខ្ទប់រយៈពេលជាងមួយសប្តាហ៍រួចមកហើយ។ កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ អ្នកទទួលបន្ទុករៀបចំកម្មវិធី បញ្ជាក់ថា ទីក្រុងដែលមានប្រជាជនប្រមានជាង ១២លាននាក់នៅភាគខាងកើតប្រទេសចិន បានបញ្ចប់ការសាងសង់ទីកន្លែងប្រកួតដល់ទៅ ៥៦ សម្រាប់ Asian Games និង Asian Para Games៕	ព្រឹត្តិការណ៍ Asian Games 2022 ដែលត្រូវធ្វើឡើងនៅទីក្រុងហាងចូវ នាខែកញ្ញា ត្រូវបានពន្យារពេលដោយគ្មាពេលកំណត់ច្បាស់លាស់។ អ្នករៀបចំកម្មវិធីបញ្ជាក់បែបនេះនាថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ដោយលើកហេតុផលការផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩។
ព្រឹត្តិការណ៍ Women Euro 2022 ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា រហូតដល់ ថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួតរយៈពេលជាង ១០ថ្ងៃមកតាំងពីវគ្គចែកពូល រហូតរកឃើញ២ក្រុមចុងក្រោយសម្រាប់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំប្រទេសអង់គ្លេសមួយនេះ រកបានគ្រាប់បាល់រហូតដល់ទៅ ៩២ ពី ៣០ប្រកួត។ ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះតោកំណាចនារីអង់គ្លេស ត្រូវជួបតទល់ជាមួយក្រុមឥន្រ្ទីដែកនារីអាល្លឺម៉ង់ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនាកីឡដ្ឋាន Wembley នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ហើយក្រុមទាំងពីរមានកំណត់ត្រាឈ្នះការប្រកួតទាំងអស់ និងរបូតគ្រាប់បាល់ត្រឹមតែ ១គ្រាប់ដូចគ្នា។ តោកំណាចអង់គ្លេសកំពុងសម្លឹងជ័យជម្នះពានរង្វាន់ប្រចាំទ្វីបអឺរ៉ុបលើកដំបូង ខណៈដែលខ្លួនត្រូវប្រជែងជាមួយក្រុមម្ចាស់ជើងឯក ៨សម័យ ឥន្រ្ទីដែកអាល្លឺម៉ង់។ គ្រូបង្វឹកក្រុមហង្សក្រហមបានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលលើគុណភាពខ្លាំងរបស់ក្រុមនារី ហើយសរសើរថាក្រុមទាំងអស់ មានទម្រង់លេងល្អរៀងៗខ្លួន។ «ខ្ញុំអាចនិយាយបានថា ខ្ញុំស្រលាញ់បាល់ទាត់ស្រ្តី ពិតជាពិសេសខ្លាំង ហើយគុណភាពនៃការប្រកួតមានភាពខ្លាំងក្លានិងអស្ចារ្យ។ អង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ ពិតជាធ្វើបានល្អនាប៉ុន្មានប្រកួតចុងក្រោយ ហើយនេះជាករប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រដ៏អស្ចារ្យ ក្រុមខ្លាំងពីរជួបតទល់គ្នាទៅវិញទៅមក ហើយក្រុមបាល់ទាត់ទាំងអស់ស៊ុតតែមានចំណុចល្អរៀងខ្លួន រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ពួកគេបានបង្ហាញនូវភាពអស្ចារ្យមួយទៅកាន់អ្នកគាំទ្រ។»។លោក Klopp និយាយបែបនេះក្នុងសន្និសីទកាសែតមុនការប្រកួតទល់ក្រុម Manchester City។ ដោយឡែកលោក Klopp នឹងដឹកនាំក្រុមហង្សក្រហម Liverpool ប្រកួតតទល់ជាមួយក្រុមមេឃខៀវ Manchester United ដើម្បីប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់មុនបើករដូវកាល Community Shield នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា នាកីឡដ្ឋាន King Power Stadium របស់ក្លិប Leicester City៕	លោក Jurgen Klopp គ្រូបង្វឹកក្រុម Liverpool ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា បាននិយាយថា ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ស្រ្តី Women Euro 2022 ធ្វើឱ្យលោកភ្ញាក់ផ្អើលអំពីគុណភាពនៃការប្រកួតរបស់ក្រុមនារីទាំងអស់។ លោកថែមទាំងសរសើរថា ពួកគេពិតជាមានភាពខ្លាំង និងទម្រង់លេងល្អៗ។
ក្រុងព្យុងយ៉ាងបានចេញមុខទទួលស្គាល់មីស៊ីលដែលធ្លាក់ក្នុងដែនទឹកជប៉ុននៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយមីស៊ីលមួយគ្រាប់ត្រូវបានបាញ់ចេញកូរ៉េខាងជើង ហើយហោះចូលតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខរបស់ជប៉ុន និងកៀកដែនគោកជប៉ុនជាមីស៊ីលបាញ់រាល់ដងទៅទៀត។ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងអះអាងថា មីស៊ីលនេះជាមីស៊ីលបាលីស្ទិក តែមិនដឹងពីប្រភេទច្បាស់លាស់ឡើយ។ មីស៊ីលដែលបាញ់លើកនេះ គឺជាមីស៊ីលប្រភេទថ្មី Hwasong-15 ដែលបានមកពីការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយឆ្ងាយមួយទៀត គឺ Hwasong-14 ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA ប្រកាសថា មីស៊ីលនេះរត់បានចម្ងាយ៩៥០គីឡូម៉ែត្រ និងហោះបានកម្ពស់៤៤៧៥គីឡូម៉ែត្រ។ មីស៊ីលថ្មីនេះអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់ធំមហិមាបាន ហើយអាចវាយប្រហារគ្រប់ទីតាំងទាំងអស់របស់អាមេរិក។ អ្នកជំនាញអះអាងថា ប្រសិនហោះក្នុងគន្លងស្តង់ដា មីស៊ីល Hwasong-15 នេះអាចបាញ់ដល់គោលដៅទាំងឡាយក្នុងរង្វង់ច្រើនជាង១៣,០០០គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។ នេះមានន័យថា ឆ្នេរភាគខាងកើតរបស់អាមេរិកកំពុងស្ថិតក្នុងការគំរាមកំហែង ហើយរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនក៏ស្ថិតក្នុងគោលដៅរបស់មីស៊ីលនេះដែរ។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន តាមរយៈទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA បានប្រកាសដោយមោទកភាពថា កូរ៉េខាងជើងសម្រេចបានគោលដៅក្នុងការក្លាយជារដ្ឋនុយក្លេអ៊ែរ និងការកសាងកម្លាំងរ៉ុក្កែតហើយ។ យ៉ាងណាក្ដី កូរ៉េខាងជើងក៏ប្រកាសដែរថា ខ្លួនគឺជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរដែលមានការទទួលខុសត្រូវ ព្រោះអាវុធរបស់ខ្លួន គឺទុកសម្រាប់ការពារខ្លួនឯងពីនយោបាយបង្ករឿង និងការគំរាមកំហែងរបស់ចក្រពត្តិអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ។ ទោះមានមីស៊ីលបាញ់ដល់អាមេរិកមែន តែមិនមានន័យថា កូរ៉េខាងជើងអាចបាញ់មីស៊ីលដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនដល់ទឹកដីអាមេរិកដែរ។ នោះ គឺកូរ៉េខាងជើងមានត្រឹមមីស៊ីល តែមិនទាន់មានសមត្ថភាពអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរនៅឡើយទេ ដែលបច្ចេកវិទ្យាកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍនៅឡើយ។ ឯបច្ចេកវិទ្យាចាំបាច់ក្នុងការទាញមីស៊ីលចូលបរិយាកាសឡើងវិញបន្ទាប់ពីបាញ់នោះ ក៏កូរ៉េខាងជើងនៅខ្សោយដូចគ្នា។ យ៉ាងណាមិញ ការសម្រេចបានមីស៊ីលដ៏មានអានុភាពនេះ ជាសញ្ញាបង្ហាញពីការឈានទៅមុខនៃសមត្ថភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង ហើយមិនយូរទៀតទេ កូរ៉េខាងជើងអាចអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាទាំងឡាយដែលអាចនាំមីស៊ីលបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរទៅកាន់គោលដៅទាំងអស់បានមិនខាន។ ការជឿនលឿនរបស់កូរ៉េខាងជើង ត្រូវបានរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស ចាត់ទុកជាការគំរាមកំហែងសម្រាប់ពិភពលោកទាំងមូល៕	កូរ៉េខាងជើង នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសពីជោគជ័យក្នុងការសាកល្បងមីស៊ីលប្រភេទថ្មី Hwasong-15 ។ កូរ៉េខាងជើងអះអាងថា មីស៊ីលនេះមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងមីស៊ីលអន្តរទ្វីប Hwasong-14 ទៅទៀត ហើយអាចវាយប្រហារគោលដៅទាំងអស់នៅលើទឹកដីអាមេរិក។ ភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ទំនងជាកើនឡើងខ្លាំងដោយសារការបាញ់នេះ ខណៈអាមេរិក ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង ព្រមានចាត់វិធានការគ្រប់យ៉ាងដើម្បីរាំងខ្ទប់កូរ៉េខាងជើង។
យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរួមគ្នារបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ចុះថ្ងៃទី១១ខែមេសា បើប្រតិបត្តិករមិនធ្វើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងនេះទេ នោះនឹងត្រូវប្រឈមវិធានការតឹងរ៉ឹងជាពុំខាន។ ទី១ ក្រសួងនឹងផ្សព្វផ្សាយឲ្យស្គាល់ជាសាធារណចំពោះក្រុមហ៊ុន ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន និងទឹកប្រាក់ដែលជំពាក់។ ទី២ ក្រសួងនឹងចាត់វិធានតាមផ្លូវច្បាប់ដូចជា បង្កកសំណើសុំអនុញ្ញាតនានា បង្កកគណនី បិទហ្វ្រេកង់ស៍ ហាមឃាត់នាំចេញចូល ព្យួរ ឬដកហូតអាជ្ញាបណ្ណ និងចុងក្រោយបង្កសំណុំរឿងទៅតុលាការ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាល ដាក់កំហិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ខែឧសាឆ្នាំនេះ ឲ្យក្រុមហ៊ុនប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ចាត់ចែងទូទាត់ចំណែកនៃផលចំណូល (Revenue Share) និងបំណុលទាំងអស់ដែលជំពាក់រដ្ឋជូនក្រសួងប្រៃសណីយ៍។
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៤ ធ្នូ អង្គការអ្នកកាសែតគ្មានព្រំដែនហៅកាត់ជាភាសាបារាំង RSF បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំស្តីពីស្ថានភាពអ្នកកាសែតក្នុងលោក។ តាមរបាយការណ៍ មានអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន ៤៥នាក់បានស្លាប់ បាត់បង់ជីវិត នៅក្នុងពេលបំពេញការងារយកព័ត៌មានគិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ធ្នូ។ តាមRSF អ្នកកាសែតស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ មានចំនួនតិចជាងឆ្នាំ ២០២២ ដែលមានចំនួនរហូតដល់ទៅ ៦១នាក់។ គួររម្លឹកថា កាលពីជាង ២០ឆ្នាំមុន ពោលគឺក្នុងឆ្នាំ២០០២ ចំនួនអ្នកកាសែតដែលបាត់បង់ជីវិតក្នុងពេលចុះបំពេញបេសកកម្មមានតែ ៣៣នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ថ្លែងប្រាប់ AFP អគ្គលេខាធិការ RSF លោក Christophe Deloire បានកត់សម្គាល់ឃើញពីការថយចុះជាបន្តបន្ទាប់ចំនួនអ្នកកាសែតស្លាប់ក្នុងពេលបំពេញការងារ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១២ មានស្លាប់អ្នកកាសែតដល់ទៅ ១៤០នាក់ ពិសេសក្នុងអំឡុងសង្រ្គាមនៅស៊ីរី និងបន្ទាប់មកក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ នៅក្នុងសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ាក់។ តាមអង្គការអ្នកកាសែតគ្មានព្រំដែន ចំនួនអ្នកកាសែតស្លាប់សរុបក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ មិនបានរាប់បញ្ចូលចំនួនអ្នកស្លាប់នៅក្រៅពេលបំពេញបេសកកម្មទេ។ ដោយឡែក RSF បានស្រង់ចំនួនអ្នកកាសែតស្លាប់សរុប ៦៣នាក់នៅដើមបូព៌ា គិតចាប់តាំងពីពេលផ្ទុះសង្រ្គាមរវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស នៅថ្ងៃទី០៧តុលា។ RSF បានលំអិតថា មានស្លាប់អ្នកសារព័ត៌មាន ចំនួន ១៣នាក់នៅក្រោមគ្រាប់កាំភ្លើងអ៊ីស្រាអែលក្នុងតំបន់ហ្កាហ្សា។ បន្ទាប់មក សង្រ្គាមរវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស ក៏បានបណ្តាលឲ្យស្លាប់អ្នកកាសែត ៣នាក់ដែលកំពុងបំពេញការងារនៅក្នុងប្រទេសលីបង់ និងស្លាប់អ្នកកាសែតម្នាក់ទៀតនៅអ៊ីស្រាអែលដោយពួកហាម៉ាស។ ដោយឡែក សង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនបានសម្លាប់អ្នកកាសែតសរុបចំនួន ១១នាក់គិតតាំងពីខែកុម្ភៈ២០២២ ក្នុងនោះមាន ៣នាក់បានស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។ តាម RSF ដដែល ចំនួនអ្នកកាសែតស្លាប់នៅអាមេរិកឡាទីន បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដែលមានតែ ៦នាក់ ពោលតិចជាងឆ្ងាយក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដែលមានដល់ទៅ ២៦នាក់។ នៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក អ្នកសារព័ត៌មានចំនួន ៤នាក់ បានស្លាប់ ពោលគឺតិចជាងឆ្នាំ ២០២២ ដែលមានស្លាប់ ១១នាក់។ ក្រៅពីការបាត់បង់ជីវិត RSF ក៏បានលើកឡើងពីចំនួនអ្នកកាសែតបាត់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដែលមានចំនួនសរុប ៨៤នាក់។ បន្ទាប់មក RSF បានបញ្ជាក់ពីចំនួនអ្នកកាសែតជាប់ឃុំក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដែលមានចំនួនសរុប ៥២១នាក់ ពោលគឺតិចជាងឆ្នាំ ២០២២ ដែលមាន ចំនួន ៥៦៩នាក់។ បេឡារុសជាប្រទេសស្ថិតលេខរៀងទី៣ ដែលចាប់អ្នកកាសែតដាក់គុកច្រើនជាងគេ បន្ទាប់ពីប្រទេសចិន និងភូមា នេះបើតាម RSF៕	ដោយ៖ទុយ ដានែល/RFI
ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ សាលារាជធានីភ្នំពេញ នឹងបង្កើនខ្សែរត់រថយន្តក្រុងថ្មីចំនួន ៣ខ្សែបន្ថែមទៀត លើខ្សែរត់ចាស់មានចំនួន ៣ខ្សែ។ ចំពោះការបង្កើនខ្សែរត់ថ្មីនីមួយៗនេះ សាលារាជធានីភ្នំពេញ កំពុងសិក្សាពីការរៀបចំចំណតរថយន្តក្រុងជាមុនសិន។ លោក ម៉េត មាសភក្ដី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា៖ «សាលារាជធានីភ្នំពេញ មានគម្រោងបង្កើនរហូតដល់ ១០ខ្សែ បន្ថែមទៀត ។ ប៉ុន្តែក្នុងដំណាក់កាលដំបូង គឺចាប់ផ្ដើមបង្កើនចំនួន ៣ខ្សែ សិន»។ លោក មាសភក្ដី បញ្ជាក់ថា ការបង្កើនខ្សែរត់ថ្មីនេះ គឺដើម្បីពង្រីកសេវាដល់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានទូលំទូលាយ។ ម្យ៉ាងទៀត ខ្សែរត់ថ្មីនេះ អាចចូលរួមកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញផងដែរ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ សេវារថយន្តក្រុងសាធារណៈរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានដាក់ឲ្យដំណើការកន្លងមក មានប្រជាពលរដ្ឋចន្លោះពី ៧ពាន់ ទៅ ៨ពាន់នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ មកទទួលសេវាធ្វើដំណើរនេះ។ សម្រាប់ខ្សែរត់ថ្មីចំនួន ៣ខ្សែ ដែលកំពុងរៀបចំនេះ លោក មាសភក្ដី រំពឹងថា នឹងមានប្រជាពលរដ្ឋគាំទ្រកាន់តែច្រើនទៀត។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសចិន បានផ្តល់រថយន្តក្រុងថ្មីចំនួន ១០០គ្រឿង មកឲ្យកម្ពុជា ដើម្បីដាក់ដំណើរការនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញសម្រាប់បម្រើសេវាដឹកជញ្ជូនសារធាណៈ។ បច្ចុប្បន្ន សេវារថយន្តក្រុងសាធារណៈរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ មានចំនួន ៣ខ្សែ។ ខ្សែរត់ទាំង ៣ខ្សែនោះ រួមមាន ខ្សែទី១ ចេញពីគីឡូម៉ែត្រលេខ ៩ ឆ្ពោះទៅក្ដីតាកុយ ខ្សែទី២ ពីផ្សាររាត្រី ឆ្ពោះទៅក្រុងតាខ្មៅ និងខ្សែទី៣ ពីផ្សាររាត្រី ឆ្ពោះទៅតំបន់ចោមចៅ៕	ភ្នំពេញ៖ សាលារាជធានីភ្នំពេញ គ្រោងបង្កើនខ្សែរថយន្តក្រុងចំនួន ៣ខ្សែ បន្ថែមទៀត ដើម្បីពង្រីកសេវាដឹកជញ្ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងទិសដៅកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍។ ខ្សែរថយន្តក្រុងចាស់ទាំង ៣ខ្សែនេះ បានប្រើប្រាស់រថយន្តក្រុង ចំនួន ៥៧គ្រឿងជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង ៥:៣០ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៨:៣០យប់។
ការផ្ទុះឡើងករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ យ៉ាងគំហុក បង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនដាក់ខេត្ត១១ ក្រោមភាពអាសន្នកាលពីខែមករាកន្លងទៅ។ ប្រជាជនត្រូវបានស្នើឱ្យកាត់បន្ថយការដើរហើរ ឯអាជីវកម្មជាច្រើន ត្រូវកាត់បន្ថយម៉ោងរកស៊ីរបស់ពួកគេ។ នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ប្រធានលេខាធិការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Katsunobu Kato និយាយថា ការដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្នអាចនឹងត្រូវបានបញ្ចប់ឆាប់ៗនេះ ហើយត្រូវធ្វើជាដំណាក់កាលៗ។ តាមផែនការ ភាពអាសន្ននៅខេត្តទាំង១១ អាចត្រូវបានលើកវិញនៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាលខេត្តចំនួន៦ នៅភាគខាងលិច កណ្ដាល និងខាងត្បូង បានស្នើទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលកណ្ដាលឱ្យបញ្ចប់ភាពអាសន្នមុនការកំណត់។ នេះបើតាមលោក Yasutoshi Nishimura រដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន។ ដោយឡែក ទីក្រុងតូក្យូ និងខេត្តជិតខាងនោះនឹងនៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអាសន្នដដែល។ បើតាមទីភ្នាក់ងារពត៌មាន Reuters លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ូហ្កា យូស៊ីហ៊ីដេ Yoshihide Suga នឹងជួបជាមួយបណ្ដាលនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការបញ្ចប់ស្ថានភាពអាសន្ននៅក្នុងខេត្តទាំង៦ ។ ការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ អាចប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ។ សូមបញ្ជាក់ថា ជប៉ុនក៏បានចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់ខ្លួនហើយតាំងពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈមក។ ប្រទេសនេះ បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទិញវ៉ាក់សាំងសរុបចំនួន៣១៤លានដូសពីក្រុមហ៊ុន Pfizer, AstraZeneca និង Moderna ដែលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រជាជនទាំងអស់៕	រដ្ឋាភិបាលថ្នាក់តំបន់របស់ជប៉ុន បានស្នើឱ្យបញ្ចប់ការប្រកាសភាពអាសន្នដែលត្រូវបានចំពោះមុខការរីលរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីខែមករា។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុននៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ។ ការស្នើនេះ ធ្វើឡើងក្រោយករណីឆ្លងថ្មី ចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះ។
កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៦មិថុនា ឆ្នាំ២០២១ មានបុរសម្នាក់ ដែលគេស្គាល់ឈ្មោះថា ហាក់ ប៊ុនលី ជាកម្មករសំណង់មួយកន្លែង ក្នុងសង្កាត់បឹងសាឡាង ខណ្ឌទួលគោក បានស្លាប់នៅត្រង់ចំណតរថយន្តក្រុង តាមបណ្តោយមហាវិថីសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ក្នុងសង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ បន្ទាប់ស្វែងរកការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យ នៅតាមមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋមួយចំនួន នៅរាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែគ្មានមន្ទីរពេទ្យណា ទទួលយកមកព្យាបាល។ បើតាមការចែករំលែកតៗគ្នា នៅលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុក មុននឹងស្លាប់បុរសម្នាក់នេះ មានអាការមិនសូវស្រួលខ្លួនខ្លាំង ហើយក៏ត្រូវបានគេដឹកទៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត។ ប៉ុន្តែក្រុមគ្រូពេទ្យនៅទីនោះ មិនទទួលព្យាបាល បន្ទាប់មកទៀតបុរសដែលជាអ្នកជំងឺដដែលនោះ ក៏ត្រូវម៉ូតូកង់បី ដឹកទៅមន្ទីរពេទ្យព្រះកុសុមៈទៀត ដោយមន្ទីរពេទ្យនេះ ក៏មិនទទួលយកបុរសមកព្យាបាលដែរ។ ធ្វើដំណើរតាមម៉ូតូកង់បី ចេញពីមន្ទីរពេទ្យមួយ ទៅមន្ទីរពេទ្យមួយទៀត ដោយគ្មានគ្រូពេទ្យទទួលយកមកព្យាបាល អ្នកជំងឺម្នាក់នោះ ក៏បានស្លាប់ នៅលើម៉ូតូកង់បី ហើយម្ចាស់ម៉ូតូកង់បីនោះ ក៏បានទុកសពបុរសនោះ នៅត្រង់ចំណតរថយន្តក្រុង ក្បែរមន្ទីពេទ្យរ៉ូយាល់រតនៈ តាមបណ្តោយមហាវិថីសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។ លោក ង៉ូវ កាង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល ក៏ទទួលបានដឹណឹងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋមួយចំនួន មិនព្រមទទួលយកជំងឺខាងលើ មកព្យាបាលរហូត ទុកឱ្យបានបុរសម្នាក់នេះបាត់បង់ជីវិតនៅតាមផ្លូវនេះដែរ។ លោកមានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖ «ករណីហ្នឹង ខ្ញុំទទួលបានព័ត៌មាន ដែរ។ ពេលនេះខ្ញុំកំពុងតែសួរ ទៅតាមទីតាំងមន្ទីរពេទ្យនីមួយៗ ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីហ្នឹង! តើវាពិត ដូចអ្វីដែលគេបានលើកឡើងមែនឬទេ? យើងនឹងសួរឱ្យបានច្បាស់សិន ពីមូលហេតុអ្វី បានមិនទទួលអ្នកជំងឺនោះមកព្យាបាល? ឬក៏អ្នកជំងឺនោះ មិនបានចូលទៅដល់កន្លែងពិគ្រោះជំងឺ ដើម្បីបានការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យ ឬណាម៉េច យើងសួរនាំឱ្យច្បាស់សិន»។ បើតាមលោក វេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ូវ កាង ជាធម្មតា បើមានអ្នកជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋនីមួយៗ គ្រូពេទ្យ តែងតែសួរនាំស្ថានភាពជំងឺ និងត្រូវទទួលអ្នកជំងឺមកព្យាបាល។ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីខាងលើនេះ សារព័ត៌មាន ThmeyThmey មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ងី ម៉េង ប្រធានមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត និងលោកវេជ្ជបណ្ឌិត តាំង សុគុន ប្រធានមន្ទីរពេទ្យព្រះកុសុមៈ បានឡើយ ដោយទូរសព្ទហៅចូល ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកទទួល៕	ក្រសួងសុខាភិបាល កំពុងតាមដានលើករណីស្លាប់របស់បុរសវ័យប្រមាណ៦០ឆ្នាំម្នាក់ ដែលមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋមួយចំនួននៅរាជធានីភ្នំពេញ មិនព្រមទទួលមកព្យាបាល។ នេះជាការលើកឡើង របស់លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ូវ កាង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល។ លោក បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey តាមទូរសព្ទ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៨មិថុនានេះថា ក្រសួងសុខាភិបាល កំពុងសួរនាំទៅតាមទីតាំងមន្ទីរពេទ្យនីមួយៗ ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីស្លាប់របស់បុរសម្នាក់នោះ។
ការប្រទាំងប្រទើសផ្នែកការទូត រវាងកាណាដា និងចិន នៅមិនទាន់ចប់នៅឡើយ។ បន្ទាប់ពីមានការចាប់ខ្លួននាយកហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុន Huawei ពីសំណាក់ប៉ូលិសកាណាដាតាមសំណើអាមេរិក គេក៏ឃើញមានការចាប់ខ្លួនជនជាតិកាណាដាបីនាក់នៅចិន ដែលម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះ ត្រូវបញ្ចូនទៅស្រុកកំណើតវិញហើយពីរនាក់ស្ថិតក្នុងការឃុំខ្លួននៅឡើយ។ អាជ្ញាធរចិន បានចោទជនជាតិកាណាដាទាំងពីរ ដែលម្នាក់ជាអតីតមន្ត្រីការទូតប្រចាំចិនដែរនោះ ថាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់សន្តិសុខជាតិ។ កាណាដា និងសម្ព័ន្ធមិត្តដទៃទៀតមានអាមេរិក អង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ជាដើម បានទាមទារឲ្យចិនដោះលែងជនជាតិកាណាដាទាំងពីរនាក់ ហើយជឿថា ពួកគេត្រូវចាប់ខ្លួន ព្រោះចិនចង់សងសឹងកាណាដា ដែលឃាត់ខ្លួនជនជាតិចិនប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសាររឿងនេះ ក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងអូតាវ៉ា បានទាស់សម្ដីគ្នាមួយប្រាវហើយ។ មិនទាន់ចប់ឡើយ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមករា ភាគីទាំងពីរក៏បានឆ្លើយឆ្លងដាក់គ្នាទៀត។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា ចាស្ទីន ទ្រូដូ បានរិះគន់ដោយចំហ ទៅនឹងការចាប់ខ្លួនជនជាតិកាណាដាទាំងពីរ ដោយលោកចាត់ទុកថា វាជារឿងអកុសល ដែលចិនចាប់ខ្លួនពួកគេដោយបង្ខំ និងមិនយុត្តិ ធម៌។ លោកទ្រូដូ ក៏ប្រតិកម្មតបទៅនឹងអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកាណាដា Lu Shaye ដែលលើកឡើងថា ការទាមទាររបស់កាណាដា ឲ្យមានការដោះលែងជនសង្ស័យទាំងពីរ បង្ហាញពីការអនុវត្តស្តង់ដាពីរជាន់របស់លោកខាងលិច និងគំនិតជនស្បែកសលើសគេផងដែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក ទ្រូដូ និយាយថា កាណាដា គ្រាន់តែអនុវត្តតាមនីតិរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ ហើយកាណាដា មានប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ដែលគ្មានការលូកលាន់ពីផ្នែកនយោបាយ។ នៅឯក្រុងប៉េកាំងវិញ លោក Lu Kang អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន នៅតែលើកឡើងថា កាណាដាចាប់ជនជាតិចិនដោយខុសច្បាប់ ទាំងមិនមានកំហុស ហើយបែរជាចោទចិនទៅវិញ ទោះជាចិនបញ្ជាក់ហើយថា ចំណាត់ការរបស់ខ្លួនគឺធ្វើតាមច្បាប់ក្ដី។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃទី១១ ខែមករា អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានសួរទៅកាណាដាថា៖ តើពិតទេថា ក្នុងភ្នែកកាណាដា ច្បាប់ប្រទេសផ្សេង មិនសមនឹងឲ្យគោរពទេឬ? លោក Lu ក៏ចោទកាណាដាទៀត ការអនុវត្តស្តង់ដានីតិរដ្ឋពីរជាន់ ស្មើនឹងការមិនគោរពនីតិរដ្ឋទៅហើយ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា ចាស្ទីន ទ្រូដូ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមករា បានរិះគន់ចិនចំពោះការចាប់ខ្លួនជនជាតិកាណាដាពីរនាក់ ដែលមកទល់ពេលនេះ ស្ថិតក្នុងការឃុំខ្លួនក្រោមបទចោទថា ធ្វើសកម្មភាពប៉ះពាល់សន្តិសុខជាតិរបស់ចិន។ លោក ទ្រូដូ ក៏បានការពារចំណាត់ការរបស់កាណាដាក្នុងឃាត់ខ្លួនមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រុមហ៊ុន Huawei ដែលធ្វើតាមសំណើអាមេរិក។ ទាំងចិន ទាំងកាណាដា សុទ្ធតែបានអះអាងថា ខ្លួនអនុវត្តតាមនីតិរដ្ឋ។
នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩នេះ អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ ដែលមានការិយាល័យនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានចេញរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ ស្តីពីការវាយតម្លៃអំពើពុករលួយនៃប្រទេស១៨០។ អង្គការតម្លាកម្ពុជា (TI) ដែលមានលោក ព្រាប កុល ជានាយកប្រតិបត្តិ បានរៀបចំសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅសណ្ឋាគារ Raffle Le Royal ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ និងបកស្រាយពីអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា បានបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជា ទទួលបានពិន្ទុ២០ ក្នុងចំណោមពិន្ទុ១០០ ក្នុងការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ។ មាត្រាដ្ឋានពិន្ទុ គឺគិតពី ០ ទៅ ១០០ ដោយ ០ពិន្ទុ មានន័យថា ពុករលួយខ្លាំង ហើយ១០០ពិន្ទុ មានន័យថាស្អាតស្អំខ្លាំង។ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ កម្ពុជា ទទួលបាន២១ពិន្ទុ។ ដូច្នេះ នៅឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជា បានធ្លាក់១ពិន្ទុ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ។ ប៉ុន្តែ ចំណាត់ថ្នាក់ កម្ពុជា ពុំបានធ្លាក់ទេ ពោលគឺ ឆ្នាំ២០១៧ និង ឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជា នៅរក្សាចំណាត់ថ្នាក់ទី១៦១ដដែល ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង១៨០។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ទោះបីកម្ពុជា សម្រេចបានលទ្ធផលជាក់លាក់មួយចំនួនពីកិច្ចប្រឹងប្រែងលើកំណែទម្រង់ ដូចជា វិស័យអប់រំ ការចុះបញ្ជីសាជីវកម្ម ការប្រមូលចំណូលថវិកាជាតិ និង ការផ្តល់សេវាសាធារណៈមូលដ្ឋានក្តី តែកិច្ចប្រឹងប្រែងទាំងនោះ មិនទាន់អាចផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញរបស់អ្នកជំនាញ និងសហគមន៍អាជីវកម្ម នៅឡើយទេ ជាពិសេសនៅពេលអំពើពុករលួយទ្រង់ទ្រាយធំ និង អំពើពុករលួយផ្នែកនយោបាយ នៅតែមានទំហំដដែល ឬ អាចកើនឡើងនៅក្នុងទិដ្ឋភាពមួយចំនួន។ អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា សង្កត់ធ្ងន់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍យ៉ាងដូច្នេះថា៖«កំណែទម្រង់ជារចនាសម្ព័ន្ធ និងជាប្រព័ន្ធសំខាន់ៗ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងនីតិរដ្ឋ មានភាពប្រសើរឡើងតិចតួច ឬមិនប្រសើរឡើងនោះទេ»។ «ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គេកត់សម្គាល់ឃើញថា បរិយាកាសនយោបាយ មិនអំណោយផល ដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងស្ថាប័នប្រជាធិបតេយ្យមួយចំនួន អាចបំពេញតួនាទីបានតិចតួចបំផុត ក្នុងការត្រួតពិនិត្យនិងធានាតុល្យភាពអំណាច ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ ខណៈយន្តការធានាគណនេយ្យភាពផ្នែកនយោបាយ ត្រូវបានធ្វើឲ្យធ្លាក់ចុះទន់ខ្សោយ ក្រោយរំលាយគណបក្សប្រឆាំង»។ នេះជាការអះអាងរបស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល។ លោក ព្រាប កុល បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានបែបនេះថា៖«អំពើពុករលួយ កាន់តែរីកលូតលាស់ កាលណាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃប្រជាធិបតេយ្យ និង ប្រព័ន្ធសុចរិតភាពមានភាពទន់ខ្សោយ»។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល បានឆ្លើយតបថា ក្រៅតែពីអង្គការសហប្រជាជាតិ កម្ពុជា មិនទទួលយករបាយការណ៍ពីអង្គការណាទាំងអស់ ដែលមកវាយតម្លៃនិងធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ពីអំពើពុករលួយនេះ។ លោក ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទយ៉ាងដូច្នេះថា៖«របាយការណ៍នេះ យើងមិនឲ្យតម្លៃទេ»។ លោក បន្តថា រដ្ឋាភិបាល ខិតខំធ្វើកំណែទម្រង់ផ្សេងៗ ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រទេស មានសុខសន្តិភាព និងការរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដែលនាំមកនូវភាពក្សេមក្សាន្តសម្រាប់ប្រជាជន។ លោក បន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាល មិនធ្វើអ្វី ដើម្បីឲ្យអង្គការណា យកទៅវាយតម្លៃឬដាក់ចំណាត់ថ្នាក់ឲ្យនោះទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា បន្តផ្តល់អនុសាសន៍ខ្លះ ដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីឲ្យការកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយ កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ អនុសាសន៍ទាំងនោះ មានដូចជា ការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ជាពិសេសការប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិ, ការអនុម័តឲ្យទាន់ពេលនូវបទបញ្ញត្តិ ដែលលើកកម្ពស់សិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការទទួលបានព័ត៌មានសាធារណៈ និងការពារបុគ្គលរាយការណ៍, ការពង្រឹងស្ថាប័ន ដែលទទួលខុសត្រូវ ក្នុងការលើកកម្ពស់នីតិរដ្ឋ, ការបង្កបរិយាកាសឲ្យមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីអង្គការ-សង្គមស៊ីវិល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ក្នុងការប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ, ការបង្កើតយន្តការគណនេយ្យភាព ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យ និងធានាតុល្យភាពអំណាចទាំងថ្នាក់ជាតិនិងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ជាដើម៕	ឆ្នាំ២០១៧ កម្ពុជា ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១៦១ ក្នុងចំណោមប្រទេស១៨០ ហើយឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជា នៅជាប់ចំណាត់ថ្នាក់នេះដដែល ដែលបង្ហាញថា កម្ពុជា មានភាពទន់ខ្សោយក្នុងការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល មិនទទួលស្គាល់របាយការណ៍ឬការដាក់ចំណាក់ថ្នាក់នេះ ឲ្យកម្ពុជាឡើយ។
អត្ថបទទាក់ទង មណ្ឌលគិរី មានករណីកូវីដ-១៩លើកដំបូង លើស្ដ្រីម្នាក់វ័យ៥១ឆ្នាំ លោក ស្វាយ សំអ៊ាង បានបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ទាំង២នាក់ខាងលើ គឺម្នាក់ភេទប្រុស អាយុ៧៧ឆ្នាំ និងម្នាក់ទៀតភេទស្រី អាយុ៣៩ឆ្នាំ ដោយមានពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ជាមួយអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ម្នាក់ ដែលបានរកឃើញមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីថ្ងៃទី២៣មេសា ឆ្នាំ២០២១។ កន្លងមកអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ទាំងនេះ ធ្លាប់ទៅព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីពេទ្យព្រះកុសមៈ ក្រោយត្រឡប់មកវិញ ត្រូវបានក្រុមការងារនៃរដ្ឋបាលខេត្ត រួមជាមួយនឹងមន្ត្រីជំនាញរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល តម្រូវឱ្យធ្វើចត្តាឡីស័ក និងធ្វើតេស្តរកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកជំងឺកំពុងព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តមណ្ឌលគិរី។ អភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី បានអំពាវនាវដល់សាធារណជន ពិសេសប្រជាពលរដ្ឋក្នុងក្រុងសែនមនោរម្យទាំងអស់ ដែលបានពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ ជាមួយអ្នកជំងឺខាងលើ ឲ្យរួសរាន់មកជួបជាមួយក្រុមគ្រូពេទ្យ ដើម្បីយកសំណាកធ្វើតេស្តរកមេរោគកូវីដ-១៩ និង ត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័ក៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ស្វាយ សំអ៊ាង រដ្ឋបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី ប្រកាសរកឃើញវិជ្ជមាននៃជំងឺកូវីដ-១៩(COVID-19)ចំនួន២ករណីទៀត។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់លោកអភិបាលខេត្តរូបនេះ នាព្រឹកថ្ងៃទិ២៥មេសា ឆ្នាំ២០២១ មនុស្ស២នាក់ទៀតដែលឆ្លងកូវីដ-១៩នោះ គឺមានអាសយដ្ឋាននៅភូមិអូរស្ពាន សង្កាត់ស្ពានមានជ័យ ក្រុងសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី ។
ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Man City បានវាយបកយកឈ្នះលើក្រុមភ្ញៀវ Spurs ដែលបាននាំមុខពួកគេមុនដល់ទៅ ២គ្រាប់ក្នុងជំនួបលីគកំពូលអង់គ្លេសសប្តាហ៍ទី១៩។ ជ័យជម្នះនេះបានជួយ Man City កើនឱកាសប្រដេញពិន្ទុជាមួយក្រុមកំពូលតារាង Arsenal ឡើងវិញ។ នាសន្និសីទកាសែតក្រោយតែពីបញ្ចប់ការប្រកួតលោក Antonio Conte បានបង្ហាញក្តីសោកស្តាយដែលកូនក្រុមខកខានបាន ៣ពិន្ទុក្រៅទឹកដីដ៏ពិសេសមួយនេះរហូតភ្លាត់ស្នៀតចាញ់ទៅវិញ។ លោក Conte ថាកូនក្រុមខ្វះបទពិសោធន៍ក្នុងការប្រកួតដើម្បីយកឈ្នះ។ «អ្នកនឹងមិនដែលចាញ់ការប្រកួតបែបនេះនោះទេ ខណៈស្ថិតក្នុងការប្រកួតជាមួយនឹងបទពិសោធន៍ដ៏ច្រើននោះ។ អ្នកមិនអាចទិញបទពិសោធន៍បាននោះទេត្រឹមរយៈពេលខ្លី កីឡាករអាចចាត់ទុកថានេះជាបទពិសោធន៍ ប៉ុន្តែយើងត្រូវការទិញបទពិសោធន៍ថ្មីផ្សេងទៀតជាដំណាក់កាលៗ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ យើងធ្វើឱ្យរបូតគ្រាប់បាល់ច្រើនណាស់ វាមិនមែនជារឿងល្អទេដែលត្រឹម ១វគ្គរបូតបាល់ដល់ទៅ ៤គ្រាប់។ នេះជាលើកដំបូងដែលក្រុមខ្ញុំដឹកនាំរបូតគ្រាប់បាល់ច្រើនយ៉ាងនេះ យើងត្រូវការបង្ហាញ និងពង្រឹងបន្ថែម យើងគួរតែទទួលបានលទ្ធផលល្អជាងនេះ។»។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Conte។ កាលពីរដូវកាលមុនលោក Conte បានជួយមាន់ខ្នាយមាស Spurs ដែលបានស្ថិតក្រោមសម្ពាធនៃការដឹកនាំរបស់លោក Nuno Esprito Santo ឱ្យមកឈរនៅតំណែងក្រុមកំពូលទាំង ៤ វិញដែលរហូតក្រុមអាចលេងក្នុងពានរង្វាន់ UEFA Champions League ប៉ុន្តែនៅក្នុងការដឹកនាំរដូវកាលពេញរបស់លោកបែរជាជួបបញ្ហារអាក់រអួលទៅវិញ។ Spurs ចាញ់ការប្រកួត ៦លើកក្នុងចំណោម ១០ប្រកួតចុងក្រោយនៃក្របខណ្ឌ Premier League។ សូមជម្រាបថាការប្រកួតបន្ទាប់របស់ Spurs នឹងត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ទឹកដីរបស់ក្រុម Fulham ដើម្បីបន្តជួបប្រកួតក្នុងជំនួប Premier League បន្តទៀត ហើយដែលអាចក្លាយជាការប្រកួតដ៏តានតឹងសម្រាប់ Spurs ព្រោះថា Fulham ជាក្រុមស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ក្រោមពួកគេហើយមានពិន្ទុពីក្រោមពួកគេត្រឹមតែ ២ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ។ Spurs ឈរលេខ៥ មាន ៣៣ពិន្ទុ និង Fulham ឈរលេខ៦ មាន ៣១ពិន្ទុ៕	ក្រុម Tottenham Hotspur ប្រកួតចាញ់ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯក Manchester City ក្នុងលទ្ធផល ៤-២ បើទោះនាំ២គ្រាប់មុនក្តី ក្នុងជំនួប Premier League នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា។ ក្រោយកូនក្រុមប្រកួតចាញ់លោក Antonio Conte ដែលជាអ្នកចាត់ការទូទៅនិយាយថាកូនក្រុមលោកនៅខ្វះបទពិសោធន៍ក្នុងការប្រកួតទល់ក្រុមធំៗ ប៉ុន្តែអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអ៊ីតាលីរូបនេះថាចង់នៅបន្តដឹកនាំ និងជួយក្លិបមួយនេះទៅមុខទៀត។
អត្ថបទទាក់ទង វីរកីឡាការិនី កែ ឡេង ជឿជាក់ថា ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម អាចស្នងតំណែងខ្លួន ស្ថិតក្នុងវ័យ២១ឆ្នាំកីឡាការិនី ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម ហាក់ទទួលបានជោគជ័យខ្លាំងក្នុងវិស័យកីឡាប៉េតង់។ ក្រោយចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡានេះជាង៦ឆ្នាំ រូបគេ បានសាងស្នាដៃជាច្រើនទាំងលើថ្នាក់ជាតិនិងអន្តរជាតិ។ នាងដណ្តើមបានមេដាយប្រាក់ និងសំរឹទ្ធពិភពលោកនៅប្រទេសបែលហ្ស៊ិកឆ្នាំ២០១៧, មេដាយមាស Asian Beach Games ឆ្នាំ២០១៦ នៅវៀតណាម និងមេដាយមាសកីឡាស៊ីហ្គេមនៅប្រទេសហ្វីលីពីនកាលពីឆ្នាំ២០១៩ រួមជាមួយស្នាដៃជាច្រើនទៀត។ តាមរយៈសមិទ្ធផលទាំងនេះ មិនត្រឹមតែជួយឲ្យកីឡាការិនីមកពីស្រុកអង្គរបូរីខេត្តតាកែវរូបនេះ មានឈ្មោះបោះសម្លេងលើឆាកជាតិ និងអន្តរជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយឲ្យរូបគេទទួលអាហារូបករណ៍សិក្សាថ្នាក់សាកលវិទ្យាល័យ១០០ភាគរយ និងបានក្របខណ្ឌការងារនៅក្រសួងការពារជាតិទៀតផង។ បច្ចុប្បន្ន សុរ៉ាឃីម មានឋានជាអនុនាវីត្រី(ស័ក្តិ១)។ ទោះបីយ៉ាងនេះក្តី កូនច្បងក្នុងគ្រសារមានបងប្អូនពីរនាក់រូបនេះ មិនហ៊ានស្រមៃថា ខ្លួនអាចមានសមត្ថភាព និងសាងភាពល្បីល្បាញដូចរៀមច្បងវីរកីឡាការិនី កែ ឡេង ម្ចាស់មេដាយមាសពិភពលោក៤ជំនាន់ និងកីឡាការិនី អ៊ុក ស្រីមុំ ម្ចាស់មេដាយមាសពិភពលោកនៅបែលហ្ស៊ិកកាលពីឆ្នាំ២០១៧។ ប៉ុន្តែកីឡាការិនីរូបនេះ ហាក់មានការតាំងចិត្តខ្ពស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាព និងសាងស្នាដៃជូនជាតិបន្តនៅឆាកអន្តរជាតិ។ នៅពេលសួរថា តើទៅថ្ងៃអនាគត សុរ៉ាឃីម រំពឺងទទួលបានជោគជ័យដូចវីរកីឡាការិនី កែ ឡេង និង អ៊ុក ស្រីមុំ រីយ៉ាងណា? រូបគេបានឆ្លើយដូច្នេះថា៖«សម្រាប់ខ្ញុំមិនទាន់ដឹងនោះទេ តែនៅក្នុងចិត្តនៅតែតាំងចិត្តខិតខំប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ឲ្យបានល្អ ឲ្យបានខ្លាំង ដើម្បីយកស្នាដៃ ទោះបីមិនបាន១០០ភាគរយដូចគាត់ តែសុំតែ១ភាគពីពួកគាត់ក៏បាន»។ ទោះបី មិនទាន់ដឹងច្បាស់សម្រាប់វត្តមានក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក៏ដោយ សុរ៉ាឃីម ប្តេជ្ញាថា រូបគេ នឹងខិតខំប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់អភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពឲ្យកាន់តែប្រសើរ ដើម្បីត្រៀមប្រជែងដណ្តើមមេដាយពីព្រឹត្តិការណ៍មួយនេះ។ ប៉េតង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាប្រភេទកីឡាសក្តានុពលក្នុងចំណោមកីឡា១៧ប្រភេទ ដែលរំពឹងដណ្តើមបានមេដាយពីការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣៕	កីឡាការិនីប៉េតង់ជម្រើសជាតិ ស្រ៊ាង សុរ៉ាឃីម មិនរំពឹងថា ខ្លួនអាចសាងភាពល្បីល្បាញឲ្យដូចវីរកីឡាការិនី កែ ឡេង ម្ចាស់មេដាយមាសពិភពលោក៤ជំនាន់នោះទេ។ តែយ៉ាងណា កីឡាការិនីមកពីខេត្តតាកែវរូបនេះ ហាក់មានការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាព និងស្វែងរកជ័យជម្នះលើឆាកអន្តរជាតិជូនជាតិមាតុភូមិ។
ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានប្តូរចិត្តភ្លាមៗក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងរៀបចំជំនួបប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧ ដែលអាមេរិកត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះឆ្នាំ២០២០ ។ តាមរយៈ Twitter លោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តមិនយកទីលានកូនគោល Trump National Doral រដ្ឋផ្លរីដា ជាកន្លែងរៀបចំជំនួបឡើយ ខណៈប្រឈមមុខនឹងប្រតិកម្មជុំទិស។ ត្រឹម៤៨ម៉ោង ក្រោយការប្រកាសយកទីលានកូនគោល Trump National Doral នៃរដ្ឋផ្លរីដាជាទីតាំងធ្វើម្ចាស់ផ្ទះជំនួបប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំង៧ លើលោក (G7) លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្ដូរគម្រោងវិញ។ ការប្រកាសយកទីកម្សាន្តរបស់ខ្លួនដើម្បីទទួលភ្ញៀវរដ្ឋបែបនេះ ធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ រងការរិះគន់ខ្លាំងៗថា បានប្រើប្រាស់មុខតំណែងរបស់ខ្លួនដើម្បីកេងចំណេញពីរដ្ឋ។ លោកប្រធានាធិបតីបានសរសេរការផ្លាស់ប្តូរដ៏បន្ទាន់តាមបណ្ដាញសង្គម Twitter ថា៖ «យើងនឹងលែងពិចារណា Trump National Doral ជាម្ចាស់ផ្ទះសម្រាប់ G7 នៅឆ្នាំ ២០២០ ហើយ។ យើងនឹងចាប់ផ្តើមស្វែងរកកន្លែងផ្សេងទៀត ដែលអាចជា Camp David បើមានការបន្ទាន់»។ Camp David ជានិវេសនដ្ឋានរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ហើយដែលធ្លាប់ទទួលរៀបចំជំនួបធំៗ និងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើននាពេលកន្លងមក។ សេតវិមាន បានការពារការសម្រេចចិត្តខ្លួនដែលប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក ត្រាំ ផ្ទាល់ធ្វើជាទីតាំងសម្រាប់កិច្ចប្រជុំកំពូលG7 បើទោះបីជាមានការប្រឆាំងនិងមិនពេញចិត្តក្តី។ បើតាមទូរទស្សន៍ CNN អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន លោកស្រី Stephanie Grisham អះអាងថា Doral គឺជាទីតាំងដែលនឹងចំណាយអស់ទឹកប្រាក់តិចជាងកន្លែងដទៃ។ ការធ្វើកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅទីតាំងដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក Trump បានបន្ថែមនូវការប្រេះស្រាំយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងទំនាក់ទំនងរបស់ប្រធានាធិបតីជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តមួយចំនួននៅក្នុងសភា ខណៈពួកគេបានខកចិត្តរួចទៅហើយជាមួយនឹងការសម្រេចចិត្តរបស់លោកក្នុងការទាញកងទ័ពចេញពីប្រទេសស៊ីរី។ ការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រធានាធិបតី ត្រាំ ត្រូវបានគេគិតថាជាអំពើពុករលួយនិងការរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភានៃរដ្ឋម៉ាសាជូសេត បានសរសេរនៅយប់ថ្ងៃសៅរ៍ថា G7 ប្រហែលជាលែងធ្វើនៅ Trump National Doral ទៀតហើយ ប៉ុន្តែវានៅតែមិនអាចបញ្ឈប់ប្រជាជាតិបរទេសពីការបោះលុយចូលហោប៉ៅរបស់លោកត្រាំ ពីការចំណាយនៅសណ្ឋាគាររបស់គាត់នោះទេ។	ដោយ៖ ឈួន ឈីវអ៊ីង
សែម វណ្ណា ជានិស្សិតមិនត្រឹមតែទទួលបានអាហារូបករណ៍សិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ហើយថែមទាំងបានទទួលបានអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីរយៈពេល៤ខែ ទៀតផង។ ក្រោយពីត្រឡប់មកវិញ វណ្ណា ក៏បានចែករំលែកពីភាពជោគជ័យ និងប្រាប់ពីវប្បធម៌របស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ សូមតាមដានកិច្ចសម្ភាសន៍រវាងកញ្ញា សៅ សុខអេង អ្នកយកព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោក សែម វណ្ណា និស្សិតកម្ពុជា ជុំវិញការចែករំលែកអំពីប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី៖ កញ្ញា សៅ សុខអេង៖ ហេតុអ្វីបានជាលោក សែម វណ្ណា សម្រេចចិត្តទៅសិក្សានៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី? លោក សែម វណ្ណា៖ មូលហេតុដែលជំរុញឲ្យខ្ញុំជ្រើសរើសប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយសារខ្ញុំស្គាល់មិត្តភក្តិដែលជាជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីច្រើន ហើយពួកគេក៏ធ្លាប់មកសិក្សានៅប្រទេសខ្មែរផងដែរ។ ពួកយើងហាក់បីមានទំនាក់ទំនងល្អនឹងគ្នា ទាំងវប្បធម៌ និងការនិយាយស្តី ពិតជាស៊ីចង្វាក់នឹងគ្នាមែន។ ហើយអ្វីដែលជាផ្លូវត្រួសត្រាយឲ្យខ្ញុំបានទៅសិក្សានៅទីនោះ គឺកម្មវិធី EU-Share ដែលផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់និស្សិតបានទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេសជាច្រើន។ ទើបខ្ញុំសម្រេចចិត្តថាដាក់ពាក្យទៅសិក្សានៅប្រទេសនោះ ដើម្បីទទួលបានមេរៀនថ្មីក្នុងជីវិត។ ទោះបីដឹងថាមិនមានលទ្ធផលមិនល្អ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំនៅតែព្យាយាមដែរ។ កញ្ញា សៅ សុខអេង៖ តើលោកបានត្រៀមខ្លួនអ្វីខ្លះដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលទៅសិក្សានៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី? លោក សែម វណ្ណា៖ ជាដំបូងខ្ញុំបានសាកសួរពីបទពិសោធន៍របស់មិត្តភក្តិដែលធ្លាប់បានសិក្សានៅក្រៅប្រទេសជាមុនសិន ហើយចាប់ផ្តើមស្វែងរកឱកាសល្អ ដើម្បីអាចដាក់ពាក្យទៅតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានា ដែលមាននៅក្នុងគេហទំព័រហ្វេកប៊ុកនៃកម្មវិធីផ្តល់អាហារូបករណ៍របស់ EU-Share Scholarship និងបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានផ្សេងទៀត។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះគឺ ការពង្រឹងសមត្ថភាពភាសាអង់គ្លេសឲ្យបានល្អ និងខិតខំសិក្សាឲ្យបាន GPA ខ្ពស់ ចាប់ពី៣ចុចឡើងទៅ ទើបអាចមានលទ្ធភាពជាប់ទៅសិក្សានៅបណ្តាប្រទេសនានា។ លើសពីនេះទៀត ភាពអត់ធ្មត់ ស៊ូទ្រាំ និងការតាំងចិត្ត ពិតជាមានសារសំខាន់ដែលជាគោលដៅនាំឲ្យយើងជោគជ័យផងដែរ។ កញ្ញា សៅ សុខអេង៖ តើលោកអាចប្រាប់ឲ្យលម្អិតពីប្រព័ន្ធអប់រំនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីឲ្យច្បាស់បន្តិចបានទេ? លោក សែម វណ្ណា៖ ឆ្លងកាត់រយៈពេលជិត៤ខែកន្លងនេះ ខ្ញុំបានដឹងពីមូលដ្ឋាននៃការអប់រំរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីយ៉ាងច្បាស់ មិនថាការសិក្សា និងការអនុវត្ត គឺពិតជាបានផ្សារភ្ជាប់គា្នមែនទែន។ ក្នុងនោះ ការសិក្សារបស់គេពិតជាធ្វើឲ្យខ្ញុំភ្លឺភ្នែកថា គេផ្តោតលើការអនុវត្ត ៧០ភាគរយ ឯទ្រឹស្តីតែ៣០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ គេរៀនទ្រឹស្តីតិច តែអនុវត្តច្រើន សាស្ត្រាចារ្យរបស់ពួកគេមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈខ្ពស់ ហើយនិងបានផ្តល់ពេលឲ្យយើងចុះទៅអនុវត្តផ្ទាល់តែម្តង ដូចជាការធ្វើបទសម្ភាស និងការផលិតជាវីឌីអូ ជាដើម។ ចំពោះនិស្សិតដែលសិក្សានៅទីនោះ ខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ យកចិត្តទុកដាក់ទាំងយប់ ទាំងថ្ងៃ ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីឲ្យទទួលបានលទ្ធផលល្អ។ ក្រៅពីបញ្ចប់វគ្គសិក្សារួចមក សាកលវិទ្យាល័យ ក៏មានកម្មវិធីដំណើរកម្សាន្តដោយឥតគិតថ្លៃ ទៅរមណីយដ្ឋាននានាដែលជាកន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីផងដែរ។ កញ្ញា សៅ សុខអេង៖ តើលោកយល់យ៉ាងដូចម្តេច ចំពោះកម្រិតវប្បធម៌របស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី? លោក សែម វណ្ណា៖ ចំណុចដែលខុសប្លែកគ្នានោះគឺសាសនា និងភាសា។ ពួកគេ សុទ្ធតែជាជនជាតិអ៊ិស្លាម សូម្បីការស្លៀកពាក់ក៏ខុសប្លែកពីជនជាតិខ្មែរដែរ។ គេតែងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវប្រពៃណីរបស់គេជានិច្ច។ ការប្រកាន់សាសនាខុសគ្នាមិនមែនជាឧបសគ្គប៉ុន្មានទេសម្រាប់ខ្ញុំ តែអ្វីជាផលលំបាកនោះគឺ ភាសា តែម្តង ដោយសារតែជនជាតិគេ មិនសូវប្រើភាសាអង់គ្លេសទេ ច្រើនតែប្រើភាសារបស់គេផ្ទាល់ច្រើនជាង តែយ៉ាងណាខ្ញុំក៏មានមិត្តភក្តិជួយបកប្រែជាភាសាអង់គ្លេសដើម្បីងាយស្រួលយល់ដែរ។ ទំនេរពីការសិក្សា ពួកគេចូលចិត្តអានសៀវភៅ ដើរលេង និងចែករំលែកចំណេះដឹង និងវប្បធម៌គ្នាទៅវិញទៅមកផងដែរ។ កញ្ញា សៅ សុខអេង៖ តើលោកមានផលលំបាកអ្វីខ្លះ ហើយលោកមានកត្តាអ្វីខ្លះ ដើម្បីជម្នះភាពលំបាកទាំងនោះ? លោក សែម វណ្ណា៖ ពេលទៅដល់ទីនោះដំបូង ខ្ញុំមិនស្គាល់ពីស្ថានភាពរស់នៅទីនោះឡើយ។ ពេលទៅដល់ទីនោះភ្លាម មិត្តភក្តិដែលជាជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីជាច្រើននាក់ បានមកស្វាគមន៍ខ្ញុំ និងណែនាំខ្ញុំអំពីការរស់នៅ ការហូបចុក និងការស្លៀកពាក់។ ដំបូងឡើយខ្ញុំហាក់បីដូចជាភ័យខ្លាចបន្តិច ដោយសារតែខ្ញុំមិនទាន់បន្សាំជាមួយនឹងអាកាសធាតុ និងរបបអាហារ ព្រោះអាហារនៅទីនោះខុសប្លែកពីអាហារខ្មែរទាំងស្រុង ដូច្នេះខ្ញុំទម្រាំតែថ្នឹកជាមួយម្ហូបរបស់គេនោះ គឺត្រូវចំណាយពេលជាច្រើនសប្តាហ៍ឯណោះ។ ចំណែកការសិក្សាវិញ ខ្ញុំពិតជាពេញចិត្តនឹងមុខវិជ្ជាទាំងនោះណាស់ ដោយសារមុខវិជ្ជានីមួយៗ មានសាស្ត្រាចារ្យបង្រៀនជាភាសាអង់គ្លេស។ តែអ្វីដែលលំបាកនោះគឺនិស្សិតមិនបានប្រើ ភាសាក្នុងការទំនាក់ទំនងទាំងអស់នោះទេ ច្រើនតែប្រើភាសារបស់ពួកគេជាង។ ដូច្នេះធ្វើឲ្យខ្ញុំពិបាកស្តាប់ថាគេចង់និយាយពីអ្វីណាស់។ ប៉ុន្តែបទពិសោធន៍ទាំងអស់នោះហើយ ដែលជាមេរៀនថ្មីធ្វើឲ្យខ្ញុំស្គាល់ថាតើខ្ញុំជាអ្នកណា ហើយថាតើទ្រាំលំបាកបានកម្រិតណាដែរ។ កញ្ញា សៅ សុខអេង៖ តើអ្វីទៅដែលលោកទទួលបានបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សានៅទីនោះ? លោក សែម វណ្ណា៖ ទោះបីរយៈពេលត្រឹមតែ៤ខែមែន តែជារយៈពេលដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ខ្ញុំ ដែលបានស្គាល់មិត្តភក្តិ ជាជនជាតិខុសគ្នា តែពួកគេមានចិត្តស្រឡាញ់ការសិក្សាដូចគ្នា។ ពួកគេមានស្មារតីសាមគ្គីគ្នា ចេះស្រឡាញ់គ្នាចាត់ទុកដូចជាបងប្អូនអ៊ីចឹង និងចេះចែករំលែកចំណេះដឹង វប្បធម៌ គ្នាទៅវិញទៅមកទៀតផង។ ឆ្លងកាត់ភាពតស៊ូកន្លងមកខ្ញុំ ពិតជាបានកែប្រែទម្លាប់ការអានសៀវភៅច្រើនជាងមុន។ ទន្ទឹមនឹងនេះខ្ញុំនឹងយកបទពិសោធន៍ទាំងប៉ុន្មានរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីអភិវឌ្ឍខ្លួនឯង និងផ្ទេរចំណេះដឹងទៅនិស្សិតផ្សេងៗទៀតដែលមានបំណងចង់ទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេស។ កញ្ញា សៅ សុខអេង៖ តើលោកមានអនុសាសន៍អ្វីខ្លះ ដើម្បីដាស់តឿនទៅនិស្សិត ឲ្យមានបំណងដាក់ពាក្យទៅសិក្សានៅបរទេសដូចរូបលោកដែរ? លោក សែម វណ្ណា៖ រាល់និស្សិតទាំងអស់ សុទ្ធតែមានឱកាសក្នុងការទទួលបានអាហារូបករណ៍ ទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេសដូចៗគ្នា គ្រាន់តែពួកគេមានសមត្ថភាពខុសគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ តែអ្វីដែលសំខាន់ពួកគេត្រូវតែពង្រឹងការនិយាយ ការសរសេរជាភាសាអង់គ្លេសឲ្យបានល្អ ទើបងាយស្រួលឲ្យពួកគេអាចជាប់អាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេសបានយ៉ាងងាយស្រួល៕	ភ្នំពេញ៖ និស្សិត សែម វណ្ណា ទើបតែបញ្ចប់ការសិក្សាអាហារូបករណ៍ត្រឹមតែ៤ខែនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលបានសិក្សាជំនាញសិល្បៈ និងការសិក្សាអំពីព័ត៌មាន តាមរយៈកម្មវិធី EU-Share Scholarship។ ទោះបីការសិក្សានៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី មានរយៈពេលខ្លីពិតមែន តែនិស្សិត សែម វណ្ណា បានឈ្វេងយល់ពីប្រព័ន្ធអប់រំថ្មី និងជំនាញដែលខ្លួនចូលចិត្តផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក សែម វណ្ណា ជឿជាក់ថា ការសិក្សាទាល់តែគួបផ្សំនឹងទ្រឹស្តី ៣០ភាគរយ និងការអនុវត្ត៧០ភាគរយ ទើបធ្វើឲ្យរូបលោកជោគជ័យក្នុងការសិក្សា និងជាបទពិសោធន៍ក្នុងការអនុវត្តការងារនៅពេលខាងមុខផងដែរ។
ក្នុងខណៈពេលដែលរថយន្តរបស់លោកអ្នកកំពុងទទួលបានការពិនិត្យ និងលាងសម្អាតនោះ លោកអ្នកអាចទស្សនាក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ ខេមបូឌា ដើម្បីយល់ដឹងបន្ថែមអំពីក្រុមហ៊ុនយើងខ្ញុំ។ ទស្សនាកន្លែងតាំងបង្ហាញរថយន្ត ទស្សនារថយន្តទំនើប Mercedes-Benz និងមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំជួសជុលរថយន្ត កន្លែងប្តូរគ្រឿងបន្លាស់ តោន និងបាញ់ថ្នាំ ប្រកបដោយការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅបំផុត។ លោកអ្នកអាចអញ្ជើញមកជាលក្ខណៈគ្រួសារក៏បាន ផ្ទាល់ខ្លួនក៏បាន ឬអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកតៃកុងឡានមកជំនួសក៏បាន ដើម្បីបានពិនិត្យរថយន្តដោយឥតគិតថ្លៃ ជជែកកម្សាន្តជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់រថយន្ត មើស៊ីឌីស-បិនស៍ ដទៃផ្សេងទៀត សម្រាកលេងនៅក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ បន្ទប់ម៉ាស្សា ស្រស់ស្រូបអាហារ ភេសជ្ជៈ និងប្រើប្រាស់ Wifi ដោយក្តីរីករាយ។ ក្រុមហ៊ុន ក៏ផ្តល់ជូនតម្លៃពិសេសរហូតដល់៣០% ទៅលើរថយន្តថ្មី និងរថយន្តបើកបរសាកល្បងរួច។ កម្មវិធីនេះមានសម្រាប់តែ៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨នេះ មួយថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ! ចំណេញពេល ចំណេញប្រាក់ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់! រយៈពេលមានកំណត់! ចាំអង្កាល់ ចំនួនមានកំណត់!!! កុំភ្លេចទិញយក S-Class មុនគេ! ទំនាក់ទំនងផ្នែកសេវាកម្មជួសជុលៈ ០១១-៧២៦-៩៨៨ ផ្នែកលក់ៈ ០១៧-២៣១-៤៨៨	លោកអ្នក នឹងអាចឈ្នះរង្វាន់រថយន្តគំរូប្រភេទស្ព័រ ម៉ូឌែលAMG-GTS ភ្លាមៗ រួមនឹងរង្វាន់ជាច្រើនទៀត ដោយលោកអ្នក គ្រាន់តែយករថយន្តមកពិនិត្យទូទៅ នៅក្រុមហ៊ុនស្តារ អូតូ ខេមបូឌា(Star Auto Cambodia) ដែលជាក្រុមហ៊ុនតែមួយគត់ទទួលសិទ្ធិនាំចូល និងចែកចាយប្រភេទរថយន្តប្រណីតMercedes-Benz ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា។ ការផ្ដល់ជូនរង្វាន់ដ៏ពិសេសនេះ សម្រាប់តែ១ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ គឺថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨នេះ។
ជាក់ស្តែងក្នុងឆ្នាំ ២០១៨នេះ ក្រុមហ៊ុនសែលកាត បានទទួលពាន់រង្វាន់៤ប្រភេទ ដែលមានជ័យជម្នះលើផ្នែក៖ ១. ល្បឿន 4G សម្រាប់ដោនឡូត ២. ល្បឿន 3G សម្រាប់ដោនឡូត ៣. ទំហំសេវា 3G ធំទូលាយ ៤. ល្បឿនបណ្តាញសេវាទូទៅរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ នេះបើតាមរបាយការណ៍ State of Mobile Networks: Cambodia Report (ស្ថានភាពបណ្តាញទូរស័ព្ទនៅកម្ពុជា) ដែលធ្វើឡើងដោយ OpenSignal គឺពឹងផ្អែកទៅលើទិន្នន័យពីការវាស់ស្ទង់តាមរយៈទូរស័ព្ទរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ជាង មួយរយលានដង (១០០ លានដង) ដែលបានទាញយកផ្ទាល់ពីទូរស័ទ្ទស្មាតហ្វូនទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៧។ លោក អៀង វ៉ាតសុន នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន សែលកាត មានប្រសាសន៍ថា សមទ្ធិផលដ៏ធំមួយសម្រាប់ការ ទទួលពាន់រង្វាន់លើកនេះ យើងទើបតែបានពង្រីកបណ្តាញទូរស័ព្ទអ៊ិនធឺណតល្បឿន4G កាលពីឆ្នាំមុន ប៉ុណ្ណោះ។ ពោលគឺ៖ តំបន់បណ្តាញអ៊ីនធឺណិតល្បឿន 4G របស់ក្រុមហ៊ុន សែលកាត បានកើនឡើងពី ២០០ កន្លែង រហូតដល់ជិត ៣០០០ កន្លែងបើគិតមកដល់ពេលនេះ ហើយក្រុមហ៊ុនសែលកាតនឹងបន្តពង្រីក បណ្តាញកាន់តែទូលំទូលាយជាងនេះ។ នេះប្រហែលជាការពង្រីកបណ្តាញទូលំទូលាយ និងលឿនបំផុត ដែលធ្វើឡើងនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ លោកបានបន្តទៀតថា ក្រុមហ៊ុន សែលកាត ពិតជាមានមោទនភាពចំពោះអ្វីដែលបានសម្រេចបាននាពេលថ្មីៗនេះ ហើយមានការ រំភើបយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះអ្វីដែល នឹងមកដល់ពេលឆាប់ៗ គឺការសាកល្បងនៅអ៊ិនធឺណិតល្បឿន 5G នាពេលដល់ខ្លីខាងមុននេះ។ គោលដៅចំបងរបស់សែលកាតចំពោះប្រជាជនកម្ពុជា គឺធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីផ្តល់ជូននូវបណ្តាញសេវាទូរស័ព្ទលឿន ជាងគេ ជាមួយនឹងការផ្តល់ជូនតម្លៃពិសេសនៅទីផ្សារកម្ពុជា។ក្រុមហ៊ុនសែលកាតនៅតែបន្តឆ្ពោះទៅកាន់ចក្ខុវិស័យរបស់ខ្លួនក្នុងការផ្តល់ជូនគម្រោងអីុនធឺណិតក្នុងតម្លៃសមរម្យសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់គ្នា តាមរយៈបណ្តាញសេវាទូរស័ព្ទ ដែលបានឈ្នះពាន់រង្វាន់។ ជាចុងបញ្ជប់នៃកម្មវិធី លោក វ៉ាត សុន បានបន្ថែមទៀតថា៖ សែលកាត គឺជាអ្នកជំរុញការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យអីុនធឺណិតអោយកើនឡើង ច្រើនជាងមុន នៅក្នុងប្រទេសកាលពីឆ្នាំមុន។រាប់ត្រឹមតែ ១២ខែប៉ុណ្ណោះសែលកាត បានមើលឃើញថាការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យអីុនធឺណិតបានកើនឡើងរហូតដល់ ៤០០ ភាគរយ និងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យអីុនធឺណិតប្រចាំថ្ងៃជាមធ្យមសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗ បានកើនឡើងទ្វេរដង ចំណែកឯការប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូនក៏បានកើនឡើងរហូតដល់ ១៤ ភាគរយ។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	កាលពីថ្ងៃទី ៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លងទៅនេះក្រុមហ៊ុនសែលកាតបានប្រកាសនូវភាពជោគជ័យរបស់ខ្លួនម្តងទៀត ដោយរក្សាបាននូវភាពជាអ្នកដឹកនាំទៅលើល្បឿន អ៊ីនធឺណិតនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដោយទទួលបានពាន់រង្វាន់ពី OpenSignal នៅឯសន្និសីទទូរស័ព្ទចល័តពិភពលោក នៅប្រទេសអេស្ប៉ាញ នាពេលថ្មីៗនេះ។ម្យ៉ាងវិញទៀត សែលកាតធ្លាប់បានឈ្នះពាន់រង្វាន់ OpenSignal ម្តងរួចទៅហើយ កាលពីខែសីហាឆ្នាំ២០១៧ ដែលឈ្នះទៅលើល្បឿនអ៊ិនធឺណិតដោនឡូត 4G និងល្បឿនដោនឡូតទូទៅ។
«នាពេលចុះធ្វើអនុលោមភាពនៅតាមទីតាំងអាជីវកម្មដ្ឋានខាងលើ មន្ត្រីគយនិងរដ្ឋាករមានសមត្ថកិច្ចពិនិត្យឃើញថាមាន ទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូនថ្មី ចំនួន៣៥៦គ្រឿង និងទូរស័ព្ទប្រើរួច ចំនួន៩៥៥គ្រឿង ពុំមានបិទត្រាពន្ធគយនិងពុំមានឯកសារបញ្ជាក់ពីប្រភពស្របច្បាប់»។ អគរ ឱ្យដឹងដូច្នេះ ហើយបញ្ជាក់ថាបើយោងតាមច្បាប់ និងប្រកាសពាក់ព័ន្ធ មុខទំនិញ ទូរសព្ទ ត្រូវបានចាត់ជាទំនិញកំណត់ពិសេស ដែលជាកម្មវត្ថុនៃការបិទត្រាពន្ធគយ។ បច្ចុប្បន្ន ទូរសព្ទទាំងនេះ ត្រូវបាននាំយកមកថែរក្សាទុកជាបណ្តោះអាសន្ន នៅទីតាំងឈរជើង របស់ការិយាល័យស្រាវជ្រាវនិងបង្ក្រាបអំពើរត់ពន្ធតំបន់៦ ស្ថិតនៅភូមិហួច ឃុំក្រែកស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដើម្បីធ្វើកំណត់ហេតុល្មើសច្បាប់គយតាមនីតិវិធី។ ចំពោះទូរសព្ទប្រើរួច ដែលត្រូវបានរកឃើញថា ជាទំនិញទិញដូរក្នុងស្រុក នោះអង្គភាពគយនិងរដ្ឋាករនឹងប្រគល់ជូនម្ចាស់វិញ។ នេះបើតាអគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា។ ក្នុងលិខិតបំភ្លឺចុះថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភាដដែល អគរ បានបញ្ជាក់ថា ប្រតិបត្តិការនេះមានការសហការពីមន្ត្រីកងរាជអាវុធហត្ថ, មន្ត្រីស្នងការដ្ឋាននគរបាល, អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ក្រោមការសម្របសម្រួលពីព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាដំបូងខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ ក្នុងប្រតិបត្តិការនោះ កម្លាំង ចម្រុះ បានចុះឆែកឆេរ និងត្រួតពិនិត្យ ទីតាំងអាជីវកម្មដ្ឋានចំនួន៥ ហើយក្រៅពីទូរសព្ទ កម្លាំងចម្រុះ ក៏ចាប់បានទំនិញល្មើសច្បាប់ដូចជាប្រេងម៉ាស៊ីន, និងគ្រឿងអគ្គិសនីមួយចំនួនទៀតដែរ។ នៅក្នុងលិខិតដដែល អគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា ក៏បានលើកឡើងពីសកម្មភាពចុះផ្សព្វផ្សាយ និងបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងជាប្រចាំ ដល់អាជីវករតាមអាជីវកម្មដ្ឋាននានា ឱ្យស្វែងយល់ពីកាតព្វកិច្ចពន្ធ-អាករនាំចូល ជាពិសេសការតម្រូវឱ្យមានត្រាគយ លើទំនិញកំណត់ពិសេស ហើយក៏មានការបិទផ្សាយខិតបណ្ណ អំពីការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចពន្ធ-អាករនេះនៅតាមអាជីវកម្មដ្ឋានដែរ។ ស្ថាប័ន បានបញ្ចប់សេចក្តីបំភ្លឺដោយការអំពាវនាវឱ្យគ្រប់ស្ថាប័ន និងតួអង្គពាក់ព័ន្ធ ចូលរួមលើកកម្ពស់វប្បធម៌សារពើពន្ធនៅកម្ពុជា តាមរយៈការជួញដូរ និងប្រើប្រាស់ទំនិញដែលបានបំពេញកាតព្វកិច្ចពន្ធ និងអាករត្រឹមត្រូវ៕	អគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា (អគរ) បានចេញលិខិតបំភ្លឺ ទាក់ទងនឹងប្រតិបត្តិការចុះចាប់ និងដកហូតទូរសព្ទពីអាជីវករ នៅខេត្តត្បូងឃ្មុំនោះថា ជាផ្នែកមួយនៃប្រតិបត្តិការចុះត្រួតពិនិត្យអនុលោមភាពចុងទី ដែលអនុវត្តដោយការិយាល័យស្រាវជ្រាវ និងបង្ក្រាបអំពើរត់ពន្ធតំបន់៦។ ក្នុងលិខិតបំភ្លឺចុះថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា អគរ បានបញ្ជាក់ថា ទូរសព្ទជាង ១ ៣០០គ្រឿង ដែលត្រូវបានដកហូតនោះ ពុំមានបិទត្រាពន្ធគយ និងពុំមានឯកសារបញ្ជាក់ពីប្រភពស្របច្បាប់។
សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាវីដេអូសម្ភាសរវាងកញ្ញា ផាត ដាណេ អ្នកសារព័ត៌មាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក ហ៊ ជា ប្រធានក្រុមតន្ត្រីបុរាណសហគមន៍អន្លង់ធំ ខាងក្រោមដូចតទៅ៖ ក្នុងដំណើរកម្សាន្ត រយៈពេល៣ថ្ងៃ ក្រុមជំរំតង់ Cambodia Amazing Trip Planner បាននាំភ្ញៀវទេសចរ ឱ្យស្គាល់តំបន់ប្លែកៗ និងស្រស់ស្អាតជាច្រើនកន្លែងនៅលើភ្នំគូលែន។ លើសពីនេះ គឺការប្រើប្រាស់សេវាសហគមន៍ ពិសេសសេវាតន្រ្តីបុរាណសហគមន៍ សម្រាប់ប្រគំដល់ភ្ញៀវទេសចរផងដែរ។ ក្រុមតន្រ្តីបុរាណសហគមន៍អន្លង់ធំ មានសមាជិក៥នាក់ ហើយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តន្រ្តីបុរាណចំនួន២គឺទ្រ និងស្គរ។ ក្រុមតន្រ្តីបុរាណនេះ ភាគច្រើនលេងបទភ្លេងអារក្ស និងបទភ្លេងបុរាណមួយទៀតផងដែរ។ លោក ហ៊ ជា ជាប្រធានក្រុមតន្រ្តីបុរាណសហគមន៍អន្លង់ធំ លើកឡើងថា នៅពេលមានភ្ញៀវទេសចរជួលម្ដង ពួកគេប្រគំចំនួន៥បទ ហើយថវិកាទៅតាមភ្ញៀវផ្ដល់ឱ្យ។ ក្រុមតន្រ្តីបុរាណរបស់លោក ហ៊ ជា រកចំណូលមិនសូវបានឡើយពីវិស័យទេសចរណ៍ ព្រោះយូរៗទើបមានទេសចរជួលម្ដង រីឯពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ក៏ជួលពួកគេម្ដងម្កាល សម្រាប់ពិធីបុណ្យទាននានា ឬមានមនុស្សឈឺផងដែរ។ ថ្វីបើរបស់នេះ មិនផ្ដល់ចំណូលច្រើនក៏ដោយ តែលោក ជា ស្រឡាញ់ នឹងមិនគិតថាចង់បោះចោលឡើយ ហើយថែមទាំងបានបង្រៀនកូនក្មួយឱ្យចេះប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តន្រ្តីខ្មែរផងដែរ។ លោក ហ៊ ជា តន្រ្តីករវ័យ៥៧ឆ្នាំរូបនេះ លើកឡើងថា៖«ខ្ញុំអត់ភ្លេចទេរបស់បុរាណយូរហើយតាំងពីឪ ព្រោះកើតមកខ្ញុំរៀនតាំងពីតូច អាជីពខ្ញុំតែប៉ុណ្ណេះឯង។ ចាត់ទុកពេលបងប្អូនគេត្រូវការទៅយើងសប្បាយទាំងអស់គ្នា ម្យ៉ាងពេលភ្ញៀវទេសចរគេចង់រាំ ក៏ឡើងរាំ តែប៉ុណ្ណោះឯង»។ ក្រុមតន្រ្តីបុរាណសហគមន៍នេះ មានសមាជិក៥នាក់ ហើយជាអ្នកភូមិអន្លង់ធំ និងជាកូនក្មួយរបស់លោក ហ៊ ជា ទាំងអស់។ ក្រៅពីការងារតន្រ្តី លោក ហ៊ ជា មានការងារជាឆ្មាំប្រាសាទ និង៤នាក់ទៀត ជាកសិករ និងធ្វើការងារទេសចរណ៍សហគមន៍ផងដែរ៕ លោក គឺន ធឺម លោក ជា ជាវ លោក សែម យូន	សៀមរាប៖ ក្រៅពីសេវាម្ហូបអាហារ ការស្នាក់នៅ ការនាំភ្ញៀវ និងជួលម៉ូតូ សហគមន៍អន្លង់ធំ ក្នុងស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប ក៏មានសេវាប្រគំតន្រ្តីបុរាណ សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរផងដែរ។ សម្រាប់ទេសចរ ដែលទៅកម្សាន្តលើភ្នំគូលែន អាចស្ដាប់ការប្រគំតន្រ្តីបុរាណរបស់សហគមន៍ ដើម្បីផ្ដល់ចំណូលដល់ពួកគេផងដែរ។
លោក ត្រាំ បាននិយាយពីបញ្ហានយោបាយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនេះក្នុងពេលដែលលោកជួបជាមួយក្រុមអ្នកគាំទ្រខ្លួននៅក្នុងទីក្រុង Southaven នារដ្ឋ Mississippi។ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះព្រមានពេញមាត់ថា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមានលុយច្រើនមែន ប៉ុន្តែកុំភ្លេចថា អាមេរិកគឺជាអ្នកជួយការពាររបបដឹកនាំរាល់ថ្ងៃ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក ត្រាំ និយាយដូច្នេះ៖ «យើងការពារ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ អ្នកនិយាយថា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជាអ្នកមានស្តុកស្តម្ភ។ ហើយខ្ញុំស្រលាញ់មហាក្សត្រ Salman ណាស់ប៉ុន្តែខ្ញុំបាននិយាយថា ព្រះមហាក្សត្រ យើងកំពុងការពារអ្នក ហើយអ្នកប្រហែលឈរជើងមិនបានពីរអាទិត្យទេបើគ្មានអាមេរិកនោះ។ អ្នកត្រូវចំណាយលុយលើយោធាអ្នកឯង»។ យ៉ាងណាក៏ដោយលោក ត្រាំ មិនបានបញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់ឡើយថា លោកបានប្រាប់ក្សត្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនៅពេលណានោះ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ បានទូរសព្ទទៅកាន់ក្សត្រ Salman កាលពីថ្ងៃសៅរ៍កន្លងទៅដើម្បីជជែកគ្នាពីការប្រឹងប្រែងដោះស្រាយការឡើងថ្លៃនៃតម្លៃប្រេងឆៅ និងធានារក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកផង។ ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនៅតែល្អប្រសើរ ព្រោះអាមេរិកគាំទ្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដើម្បីប្រជែងឥទ្ធិពលអ៊ីរ៉ង់ដែលសាយភាយនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ លោក ត្រាំ ក៏បានទៅទស្សនកិច្ចនៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដំបូងគេបង្អស់ក្រោយពេលលោកឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីកាលពីឆ្នាំមុន។ ការលើកឡើងពីបញ្ហាអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនេះកើតឡើងត្រឹមប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយលោក ត្រាំ ទិតៀនប្រទេសសមាជិក OPEC នៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាប្រទេសនាំប្រេងចេញច្រើនបំផុតមួយ ហើយក៏ជាមេដឹកនាំក្រុមប្រទេស OPEC ដែរ។ ។ លោក ត្រាំ រិះគន់ដោយសារសមាជិកអង្គការនេះបន្តដំឡើងថ្លៃប្រេង ហើយលោកសង្កត់ធ្ងន់ដែរថា អាមេរិកបានការពារប្រទេសទាំងនេះរហូតមកដោយមិនបញ្ជាក់ឈ្មោះប្រទេសចំឡើយ។ លោកចាត់ទុកថា ក្រុមនេះបន្តកេងប្រវ័ញ្ចពិភពលោក ហើយលោកបានទាមទារឲ្យប្រទេសទាំងនេះទម្លាក់ថ្លៃប្រេងផងដែរ។ ត្រឡប់មកវិញ ក្រៅពីបង្ខំឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតចំណាយលុយលើការកសាងសមត្ថភាពយោធាផ្ទាល់ខ្លួន លោក ត្រាំ ក៏បានដាក់សម្ពាធលើសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ និងសម្ព័ន្ធមិត្តឯទៀតដូចជាជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូងឲ្យចំណាយលុយបន្ថែមទៀតដើម្បីការពារសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួន និងឈប់ផ្តេកផ្តួលលើអាមេរិកទាំងស្រុងដែរ៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ លែងប្រើប្រាស់ភាសាការទូតទៀតពេលនិយាយពីរឿងមហាក្សត្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដែលជាសម្ព័ន្ធភាពខ្លួននៅថ្ងៃអង្គារទី ២ ខែតុលា។ លោកនិយាយដោយចំហរថា ក្សត្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត មិនអាចកាន់អំណាចបានលើសពីពីរសប្តាហ៍ឡើយ បើគ្មានអាមេរិកជួយគាំទ្រផ្នែកសន្តិសុខនោះ។
ដោយសារតែមកទល់ពេលនេះមិនមានបក្សណាមួយទទួលបានសំឡេងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាល ការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ីថ្មីនឹងធ្លាក់លើព្រះមហាក្សត្រ។ កន្លងមក ស្តេចម៉ាឡេស៊ីទុកពេលឱ្យបក្សនយោបាយត្រឹមថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកានៅម៉ោង២រសៀល(ម៉ោងក្នុងស្រុក)ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រពីបក្ស ឬសម្ព័ន្ធភាពដទៃទៀតបង្រ្គប់សំឡេងភាគច្រើននៅសភាចំនួន១១២។ «ចាំឱ្យខ្ញុំធ្វើការសម្រេចចិត្តឆាប់ៗ»។ ស្តេចម៉ាឡេស៊ី Al-Sultan Abdullah មានបន្ទូលបែបនេះទៅកាន់អ្នកកាសែតនៅថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកាក្រៅព្រះបរមរាជវាំងដោយមិនលម្អិតពីពេលច្បាស់លាស់។ ទ្រង់ក៏បានសើ្នសុំឱ្យប្រជាជានម៉ាឡេស៊ីទទួលយកគ្រប់សេចក្តីសម្រេចចិត្តទាក់ទងនឹងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនេះ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយក្រោយទៀត ព្រះបរមរាជវាំងប្រកាសថា គ្មានសមាជិកសភាណាអាចទទួលបានសំឡេងភាគច្រើនដើម្បីតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ីសម្រាប់អាណត្តិបន្ទាប់នោះទេ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនេះក៏បានបញ្ជាក់ពីការអញ្ជើញលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងលោក មូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន ទៅគាល់ស្តេចនៅល្ងាចថ្ងៃដដែលផងដែរ។ មិនមានព័ត៌មានលម្អិតណាក្រោយជំនួបនេះឡើយ។ ម៉ាឡេស៊ី បោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាសម្រាប់អាណត្តិទី១៥កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ប៉ុន្តែមិនមានបក្សណាទទួលបានសំឡេងភាគច្រើនដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបានទេ។ សម្ព័ន្ធភាពដឹកនាំដោយបក្សប្រឆាំងលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ទទួលបានកៅអី៨១ក្នុងចំណោមកៅអី២២២ ខណៈបក្សរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីលោក យ៉ាស៊ីន ទទួលបាន៧៣កៅអី។ សម្ព័ន្ធភាពកំពុងដឹកនាំប្រទេស Barisan Nasional ដែលចោមរោមដោយសំណុំរឿងពុករលួយ ទទួលបាន៣០កៅអី។ សម្ព័ន្ធនេះ ក៏មិនចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធណាមួយដែរ ហើយប្រកាសធ្វើជាក្រុមប្រឆាំងតែម្ដង៕	ស្តេចម៉ាឡេស៊ី Al-Sultan Abdullah មានបន្ទូលនៅថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកាថា ទ្រង់នឹងជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីបន្ទាប់ឆាប់ៗនេះ បន្ទាប់ពីបក្សនយោបាយដែលមានសំឡេងនាំមុខគេទាំងពីរមិនអាចស្វែងរកអាសនៈភាគច្រើនដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបាន។
លោក ហេង សុផាន់ណារិទ្ធ អគ្គនាយករង ប.ស.ស បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដាថា ប.ស.ស កំពុងអនុវត្តន៍គម្រោងសាកល្បងផ្នែកថែទាំសុខភាព តាមរបបភាគទានស្ម័គ្រចិត្ត ដែលត្រូវឆ្លងកាត់ការសិក្សា ដោយបានកំណត់អត្រាភាគទាន ២,៦ភាគរយ នៃប្រាក់ចំណូលជាប់ភាគទានប្រចាំខែ ។ ត្រង់ចំណុចនេះ បានន័យថា អ្នកមានចំណូលតិចជាង ឬស្មើ ៦០ម៉ឺនរៀល ត្រូវបង់ភាគទាន២,៦ ភាគរយ សម្រាប់អ្នកប្រកបរបរកស៊ីដោយខ្លួនឯង។ លោក ហេង សុផាន់ណារិទ្ធ អគ្គនាយករង ប.ស.ស។ រូបភាព៖ បសស សម្រាប់គម្រោងសាកល្បងផ្នែកថែទាំសុខភាពតាមរបបភាគទានស្ម័គ្រចិត្តនេះ មានអត្រាភាគទាន ២,៦ភាគរយ ដូចទៅនឹងកម្មករក្នុងប្រព័ន្ធដែលមាននិយោជកជាអ្នករ៉ាប់រងបង់ជំនួស។ អគ្គនាយក បសសរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា៖ «ការបង់ភាគទានតិច ឬច្រើន អាស្រ័យលើប្រាក់ឈ្នួលកម្មករនិយោជិតក្នុងប្រព័ន្ធ ដែលប.ស.ស កំណត់ប្រាក់ឈ្នួលជាប់ភាគទាន ចាប់ពី ៤០ម៉ឺនរៀល ដល់ ១២០០០០០រៀល ដើម្បីជាមូលដ្ឋានក្នុងការគណនាភាគទានរបស់ពួកគេ។ ចំណែកឯបុគ្គលស្វ័យនិយោជន៍វិញ មិនថាពួកគេមានចំណូលខ្ពស់ជាង ឬទាបជាង ៦០ម៉ឺនរៀលនោះទេ គឺប.ស.ស បានកំណត់ថេរត្រឹម ៦០ម៉ឺនរៀល មកគណនា នឹងអត្រា ២,៦ភាគរយ»។ បើតាមលោក សុផាន់ណារិទ្ធ បុគ្គលដែលអាចស្នើសុំធ្វើប័ណ្ណសមាជិក ប.ស.ស. ផ្នែកសេវាព្យាបាល ថែទាំវេជ្ជសាស្រ្ត និងប្រាក់បំណាច់មាតុភាព ត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌដូចជា ត្រូវបង់ភាគទាន ១៥៦០០រៀលក្នុងមួយខែ, មានមុខរបរ និងប្រាក់ចំណូលផ្ទាល់ខ្លួន ហើយមិនពាក់ព័ន្ធប្រាក់ឈ្នួល, ធ្វើការងារ ឬប្រកបរបរអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួនដោយមិនប្រើប្រាស់បុគ្គលិក, ត្រូវមានអាយុមិនលើសពី៦០ឆ្នាំ គិតត្រឹមកាលបរិច្ឆេទស្នើចុះបញ្ជីនៅ ប.ស.ស, សាមីខ្លួនត្រូវអញ្ជើញទៅស្នើសុំធ្វើបណ្ណ ប.ស.ស. ដោយផ្ទាល់ និងភ្ជាប់ជាមួយនូវអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរច្បាប់ដើម។ លោក សុផាន់ណារិទ្ធ បានបន្តថា កម្មកររោងចក្រ សហគ្រាស ដែលបានតម្រូវឱ្យនិយោជិតបង់ ២ភាគរយ និងថៅកែបង់ ២ភាគរយ គឺជារបបសនិ្តសុខសង្គមផ្នែកប្រាក់សោធន សម្រាប់ជនទាំងឡាយណា ដែលស្ថិតនៅក្រោមបទប្បញ្ញតិ្តនៃច្បាប់ស្ដីពីការងារ។ បច្ចុប្បន្ន ប.ស.ស មិនទាន់ដំណើរការបបសន្តិសុខសង្គមផ្នែកប្រាក់សោធន សម្រាប់បុគ្គលស្វ័យនិយោជន៍នោះទេ។ ប៉ុន្តែនឹងមានទិសដៅបន្តឈានទៅអនុវត្តន៍ ដោយសារក្នុងច្បាប់ស្ដីពីរបបសន្តិសុខសង្គម បានចង្អុលបង្ហាញរួចហើយ៕	អាជីវករ អ្នករត់ម៉ូតូឌុប រត់កង់បី និងអ្នករកចំណូលផ្ទាល់ខ្លួនគ្រប់ប្រភេទ អាចទៅស្នើសុំធ្វើប័ណ្ណ ប.ស.ស.ផ្នែកសេវាព្យាបាល ថែទាំវេជ្ជសាស្រ្ត និងប្រាក់បំណាច់មាតុភាព តាមរយៈរបបភាគទានស្ម័គ្រចិត្ត ដើម្បីចូលជាសមាជិករបស់បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម។
ជនជាប់ចោទទាំង ៧ នាក់មានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនបោះដុំគ្រឿងចក្រនិងឧបករណ៍ពីរកន្លែងនៅក្នុងរដ្ឋធានីមូស្គូនៃប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្រោមការបញ្ជាផ្ទាល់របស់ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខសហព័ន្ធរុស្ស៊ី (FSB) ដែលជាទីភ្នាក់ងារស្នងបន្តពីទីភ្នាក់ងារចារកម្ម KGB របស់អតីតសហភាពសូវៀត។ នេះបើយោងតាមដីកាចោទប្រកាន់ផ្លូវការចុះថ្ងៃទី ៥ ខែធ្នូ ដែលបានបង្ហាញកាលពីថ្ងៃអង្គារ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរនោះគឺក្រុមហ៊ុន Serniya Engineering និងក្រុមហ៊ុន Sertal LLC។ ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរនេះរួមជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនផ្សេងមួយចំនួនទៀតដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជា «ឧបករណ៍នៃក្បាលម៉ាស៊ីនសង្គ្រាមរបស់សហព័ន្ធរុស្ស៊ី» ត្រូវបានក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុនិងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ទាប់ពីប្រទេសរុស្ស៊ីបានឈ្លានពានប្រទេសអ៊ុយក្រែនកាលពីថ្ងៃទី ២៤ ខែកុម្ភៈមក។ ដីកាចោទប្រកាន់នេះបានចែងថា ក្រុមហ៊ុន Serniya បានដឹកនាំ «បណ្ដាញលទ្ធកម្មសព្វាវុធខុសច្បាប់» ដោយគេចចេញពីទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងរបស់ក្រុមបស្ចិមប្រទេស «ដើម្បីទទួលបាននូវបច្ចេកវិទ្យាសម្ងាត់កម្រិតយោធាដែលប្រើបានពីរផ្នែក ដែលក្នុងនោះរួមមានទាំងបន្ទះអេឡិចត្រូនិក semiconductor ជាន់ខ្ពស់ផងដែរ សម្រាប់យោធា វិស័យការពារជាតិ និងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវនានារបស់រុស្ស៊ី»។ ដីកាចោទប្រកាន់នេះបានបញ្ជាក់ថា «បណ្ដាញ Serniya» បានមានប្រតិបត្តិការតាំងពីយ៉ាងហោចណាស់ឆ្នាំ ២០១៧ មក។ ជនជាប់ចោទម្នាក់ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានព្យាយាមរត់ពន្ធចូលប្រទេសរុស្ស៊ីដំបូងបង្អស់កាលពីខែមុននូវគ្រាប់កាំភ្លើងវែងសម្រាប់បាញ់ស៊ីបរាប់ពាន់គ្រាប់។ ដើម្បីលាក់បាំងនូវការពាក់ព័ន្ធរបស់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីនិងអត្តសញ្ញាណពិតប្រាកដរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយ ក្រុមហ៊ុន Serniya និងក្រុមហ៊ុន Sertal បានធ្វើប្រតិបត្តិការបណ្ដាញដ៏ធំនៃក្រុមហ៊ុននិងគណនីធនាគារក្លែងក្លាយនានានៅជុំវិញពិភពលោក ដោយប្រទេសអេស្ដូនី ហ្វាំងឡង់ អាល្លឺម៉ង់ និងទីក្រុងហុងកុងដើរតួជាប្រទេសដឹកជញ្ជូនឆ្លងដែនចម្បងរបស់បណ្ដាញនេះ។ នេះបើយោងតាមដីកាចោទប្រកាន់នេះ។ ដីកាចោទប្រកាន់នេះបានធ្វើឡើង ស្របពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនស្វះស្វែងកាត់ផ្ដាច់លទ្ធភាពរបស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងការទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុនិងបច្ចេកវិទ្យារបស់បស្ចិមប្រទេសតាមរយៈការដាក់ទណ្ឌកម្មទាំងស្រុងនិងការគ្រប់គ្រងលើការនាំចេញ។ ជនជាប់ចោទអាមេរិកាំង ២ នាក់នោះមានឈ្មោះ Alexey Braymanមកពីរដ្ឋ New Hampshire និងឈ្មោះ Vadim Yermolenko មកពីរដ្ឋ New Jersey។ ជនជាប់ចោទទាំងពីរត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួនកាលពីព្រឹកថ្ងៃអង្គារ។ ចំណែកឯជនជាប់ចោទម្នាក់ទៀតឈ្មោះ Vadim Konoshchenok ដែលជាមន្ត្រីសកម្មនៃទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខសហព័ន្ធរុស្ស៊ីរស់នៅក្នុងប្រទេសអេស្ដូនី ត្រូវបានអាជ្ញាធរអេស្តូនីឃុំខ្លួនកាលពីសប្ដាហ៍មុនតាមសំណើរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងកំពុងរង់ចាំការធ្វើបត្យាប័នបញ្ជូនមកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិក។ រីឯជនជាប់ចោទរុស្ស៊ី ៤ នាក់ទៀតដែលមានឈ្មោះថា Yevgeniy Grinin, Aleksey Ippolitov, Boris Livshits និង Svetlana Skvortsova កំពុងរត់គេចខ្លួននៅឡើយ៕	រដ្ឋអាជ្ញាសហរដ្ឋអាមេរិកបានចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការលើពលរដ្ឋរុស្ស៊ី ៥ នាក់និងពលរដ្ឋអាមេរិកាំង ២ នាក់ថាបានទទួលដោយខុសច្បាប់នូវបច្ចេកវិទ្យាសម្ងាត់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងគ្រាប់រំសេវសម្រាប់យោធារុស្ស៊ី។
យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកក្រសួងទេសចរណ៍ ក្នុងជំនួបពិភាក្សាគ្នានោះ លោក ថោង ខុន បានស្នើលោក Nguyen Huy Tang ឱ្យជំរុញជនជាតិវៀតណាមឱ្យមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជាបន្ថែមទៀត ។ ជាមួយគ្នានេះភាគីទាំងពីរសន្យា ជំរុញការតភ្ជាប់ផ្លូវទឹក កំពង់ផែទេសចរណ៍នៅកោះត្រល់ និងកំពង់ផែទេសចរណ៍ខេត្តកំពត ដែលគ្រោងដំណើរនៅត្រីមាសទី២ឆ្នាំ២០២៣។ តាមរយៈការពង្រឹងកិច្ចសហការនេះ ក្រសួងទេសចរណ៍មានសុទិដ្ឋិនិយមថា កម្ពុជានឹងអាចទាក់ទាញទេសចរវៀតណាម ៧០ម៉ឺននាក់នៅឆ្នាំ២០២៣ និងមានគោលដៅទាញទេសចរវៀតណាមឱ្យបាន ១លាននាក់នៅឆ្នាំ២០២៤ ។ លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍។ រូបភាព៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ កម្ពុជា-វៀតណាម ក៏បានឯកភាពគ្នាជំរុញ ការផ្លាស់អ្នកធុរកិច្ច និងទស្សនកិច្ចរវាងវិស័យសាធារណៈ និងឯកជន ព្រោះវិស័យឯកជន ជាអ្នកនាំភ្ញៀវទេសចរកម្ពុជាទៅវៀតណាម និងទេសចរពីប្រទេសវៀតណាមមកកម្ពុជា។ លើសពីនេះ ភាគីទាំងពីនឹងបន្តរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ទេសចរណ៍បន្ថែម ដើម្បីជំរុញលំហូរទេសចរកម្ពុជា-វៀតណាម។ ក្នុងជំនួបនោះដែរ លោក ថោង ខុន ក៏បានស្នើឱ្យវៀតណាម ផ្ដល់អាហារូបករណ៍ដល់កម្ពុជាបន្ថែមលើការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញក្នុងវិស័យទេសចរណ៍៍ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ាន។ សូមជម្រាបថា រយៈពេល ៨ខែនៃឆ្នាំ២០២២ ទេសចរវៀតណាមចូលមកកម្ពុជាប្រមាណ ២៣ម៉ឺននាក់។ ជាមួយគា្នបើតាមរបាយការណ៍បឋមរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ ៩ខែនៃឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាទទួលបានទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ១.២លាននាក់ ក្នុងនោះទេសចរដែលមកកម្ពុជាច្រើនជាងគេ គឺភ្ញៀវក្នុងតំបន់អាស៊ាន៕ លោក Nguyen Huy Tangឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា។ រូបភាព៖ ក្រសួងទេសចរណ៍	ភ្នំពេញ៖ លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍បានជួបពិភាក្សាជាមួយលោក Nguyen Huy Tangឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហការវិស័យទេសចរណ៍ និងបង្កើនជើងហោះហើរត្រង់រវាងប្រទេសទាំងពីរ និងតភ្ជាប់ផ្លូវទឹក។ ការពង្រឹងកិច្ចសហការនេះ កម្ពុជារំពឹងថាទាញទេសចរវៀតណាមបានប្រមាណ ៧០ម៉ឺននាក់នៅឆ្នាំ២០២៣ និង១លាននាក់នៅឆ្នាំ២០២៤។
នៅក្នុងវីដេអូ Teaser ខ្លីនេះដែរបានធ្វើឲ្យអ្នកលេងអ៊ីនធឺណែតភាគច្រើនបាននាំគ្នាទស្សន៍ទាយថាជាទូរស័ព្ទដៃស្មាតហ្វូនស៊េរី Galaxy ថ្មីមួយទៀតដែលគ្រោងនឹងបង្ហាញរូបរាងនាខែក្រោយនេះ ដោយបង្ហាញលេខ10 ធំៗ ដែលបញ្ជាក់ពីការអបអរសាទរខួប 10ឆ្នាំរបស់Samsung Galaxy ដូច្នេះអ្នកគាំទ្រសាមសុងកំពុងរងចាំមើលថាតើ ទូរស័ព្ទដៃស្មាតហ្វូន Galaxy ជំនាន់ថ្មីនឹងភ្ជាប់មកជាមួយនូវលក្ខណៈពិសេសអ្វីខ្លះ។ ចុះចំណែកអ្នកវិញ អ្នកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះរូបរាងទូរស័ព្ទដែលកំពុងបង្ហាញនៅក្នុងវីដេអូនេះ? ប្រសិនបើលោកអ្នកចង់ដឹងច្បាស់ ថាGalaxy ស៊េរីទំនើបនេះមានភាពអស្ចារ្យកំរិតណា សូមកុំភ្លេចរង់ចាំទស្សនាការផ្សាយផ្ទាល់ តាមរយៈ www.samsungmobilepress.com , www.samsung.com/galaxy ឫ www.samsung.com ។	នៅក្នុងវេបសាយផ្លូវការរបស់ក្រុមហ៊ុនសាមសុង ទើបបង្ហោះចេញនូវវីដេអូ Teaser ថ្មីមួយ ដែលទំនងជាចង់បង្ហើបពីទូរស័ព្ទដៃស្មាតហ្វូនជំនាន់ថ្មីរបស់ត្រកូល Galaxy ស៊េរីទំនើបដែលមិនទាន់បានដាក់បង្ហាញពីរូបរាងច្បាស់នៅឡើយទេ តែក៏នឹងមានគម្រោងបង្ហាញជាផ្លូវការនាពេលឆាប់ៗនេះនៅក្នុងទីក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ (San Francisco) រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃពុធ ទី២០ កុម្ភៈ ត្រូវនឹង ទី២១ កុម្ភៈនៅកម្ពុជា។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន ចាត់ទុកការរិះគន់នេះ ជាការមើលស្រាលលើរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ រាតត្បាត។ ឆ្លើយតបអ្នករិះគន់លើការទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា ថវិកាជាង៤០ ដែលជាវិភាគទានរបស់សប្បុរសនេះ គឺមិនអាចយកទៅផ្គត់ផ្គង់ និងទ្រទ្រង់រដ្ឋបានឡើយ ខណៈរដ្ឋាភិបាលចំណាយថវិកា២០០លានដុល្លារក្នុងមួយខែ សម្រាប់បើកប្រាក់ខែឲ្យមន្ត្រីរាជការ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះសម្ដេច ហ៊ុន សែន អះអាងថា សម្ដេចមិនបានរ៉ៃអង្គាសប្រាក់ពីពលរដ្ឋ សម្រាប់ទិញវ៉ាក់សាំងឡើយ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋទេ ដែលមានសមានចិត្តចូលរួមថវិកាជាមួយរដ្ឋាភិបាល។ «អ្នកឯងរិះគន់ខ្ញុំ ដូចប្រមាថអង្គព្រះមហាក្សត្រ ប្រមាថព្រះសង្ឃ និងប្រជាពលរដ្ឋ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែត តាមរយៈការផ្សាយផ្ទាល់ពីទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ធ្នូនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានរំឭកថា សម្ដេចបានបញ្ជាឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ត្រៀមថវិកាទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ចំនួន១លានដូស សម្រាប់យកមកព្យាបាលពលរដ្ឋ៥០ម៉ឺននាក់ នៅជំហានដំបូង ដោយមិនបានរ៉ៃប្រាក់ពីពលរដ្ឋឡើយ។ ប៉ុន្តែក្រោយការប្រកាសនេះ ស្រាប់តែសប្បុរសជន ជាពិសេសឧកញ៉ា បានចូលថវិកាជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់មានចលនាជាតិចូលវិភាគទានទិញវ៉ាក់សាំង ពីអង្គព្រះមហាក្សត្រ មន្ត្រីរាជការ ព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេសនេះ។ ដោយសារឃើញចលនាជាតិបែបនេះ ទើបសម្ដេច សម្រេចប្រកាសគណនីធនាគាររបស់មន្ត្រីនៅទីស្តីគណៈរដ្ឋមន្ត្រីឲ្យសាធារណជន អាចចូលរួមតាមសទ្ធា សម្រាប់ទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល សប្បុរសជន បានចូលរួមវិភាគទាន៤៨លានដុល្លារហើយ សម្រាប់ទិញវ៉ាក់សាំងនេះ។ ក្រៅប្រកាសទិញវ៉ាក់សាំង១លានដូសនេះ កម្ពុជា ក៏នឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំង២០ភាគរយ ឬសម្រាប់៣.២លាននាក់នៃចំនួនប្រជាជនសរុប ពីកម្មវិធី COVAX ។ ក្នុងនាមជាសមាជិក COVAX កម្ពុជានឹងត្រូវចេញថវិកាបដិភាគ៥ភាគរយ សម្រាប់វ៉ាក់សាំង៦.៤លានដូស ដើម្បីយកមកប្រើប្រាស់លើប្រជាជន ៣.២លាននាក់។ ប៉ុន្តែកម្មវិធី COVAX នេះ អាចមានលទ្ធភាពផ្តល់វ៉ាក់សាំង៣ភាគរយឲ្យកម្ពុជា សម្រាប់ដំណាក់កាលដំបូងប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន សែន៖ កម្ពុជាទិញវ៉ាក់សាំងដែលអង្គការសុខភាពពិភពលោកទទួលស្គាល់ប៉ុណ្ណោះ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋដែលមានអាយុចាប់ពី១៥ឆ្នាំឡើងទៅ១៣លាននាក់ នឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំង (២៦លានដូស)។ បច្ចុប្បន្ន សម្តេចមិនទាន់ដឹងពីតម្លៃវ៉ាក់សាំងនោះឡើយ តែបច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមាន៥៣៨លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងដៃ រួមទាំង៤៨លានដុល្លារអាមេរិកបន្ថែមទៀតពីចលនាសប្បុរសជន។ COVAX ជាគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយរវាងបណ្តារដ្ឋាភិបាលប្រទេសអ្នកមាន អង្គការអន្តរជាតិ និងក្រុមហ៊ុនឱសថ ដើម្បីចែកចាយវ៉ាក់សាំងដោយស្មើភាពសម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រ និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលក្នុងនោះមានកម្ពុជាផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាល មិនបានរ៉ៃអង្គាសប្រាក់ ទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដើម្បីជាលេសយកប្រាក់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ទ្រទ្រង់រដ្ឋឡើយ។ នេះជាបញ្ជាក់របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលឆ្លើយតបអ្នករិះគន់លើការទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ថា រដ្ឋអង្គាសប្រាក់ ដើម្បីបើកប្រាក់ឲ្យមន្ត្រីរាជការ។
។ ហ្វូងក្អែកនេះ បានបន្ថែមសម្រស់ផ្ទៃទន្លេ និងទាក់ចិត្តអ្នកទេសចរ ដែលជិះទូកទស្សនាព្រៃលិចទឹក។ តទៅនេះ សូមទស្សនានូវទិដ្ឋភាពហ្វូងសត្វក្អែកទឹក និង ទេសភាពព្រៃលិច ក្នុងសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍សម្រស់កោះហាន ដូចតទៅ៖	ស្ទឹងត្រែង៖ ហ្វូងក្អែកទឹករាប់សិបក្បាល ហើរប្រដេញគ្នា តាមដងទន្លេមេគង្គលើ នៅតំបន់រ៉ាមសារ
ទីឋានទេសចរណ៍«ឆ្នេរខ្សាច់សតាបារាំង» មានទេសភាពដ៏ស្រស់ត្រកាល សម្រាប់សម្រាកលម្ហែកាយ ដែលពុំទាន់មានការអភិវឌ្ឍច្រើននេះ ស្ថិតនៅស្ថិតនៅភូមិរិទ្ធី២ ឃុំកែវផុស ស្រុកស្ទឹងហាវ ខេត្តព្រះសីហនុ ដោយត្រូវធ្វើដំណើរនៅលើផ្លូវជាតិលេខ៤ ឆ្លងកាត់តាមចម្ការដូងប្រេងម៉ុងរិទ្ធី ចម្ការកៅស៊ូ កាត់ព្រៃ កាត់ភូមិតាមផ្លូវលំ និងមានជង្ហុកធំៗផងនោះ មុននឹងចូលទៅដល់គោលដៅទេសចរណ៍ថ្មីមួយនេះ។ សូមអញ្ជើញទស្សនាទិដ្ឋភាពរមណីយដ្ឋាន «ឆ្នេរខ្សាច់សតាបារាំង» ដូចតទៅ៖	ព្រះសីហនុ៖ ឆ្នេរខ្សាច់ស ឬហៅថា ឆ្នេរតាបារាំង ស្ថិតនៅភូមិរិទ្ធី២ ឃុំកែវផុស ល្បីកាន់តែខ្លាំងនៅដើមឆ្នាំ២០១៩នេះ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមហ្វេសរបស់អ្នកទេសចរ ដែលធ្លាប់បានទៅកម្សាន្តនៅទីនោះ។ សព្វថ្ងៃ រមណីយដ្ឋាន ឆ្នេរខ្សាច់សតាបារាំង បានក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ថ្មីមួយនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមានអ្នកទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិច្រើនកុះករសម្រុកទៅលេង។ ជាពិសេស នៅថ្ងៃចុងសប្តាហ៍និងថ្ងៃឈប់សម្រាកបុណ្យទាន។
ចាប់តាំងពីខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២២ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ថៃ វៀតចេត បានបើកដំណើរការជើងហោះហើររវាងរាជធានីភ្នំពេញ និងទីក្រុងបាងកក ដែលមានកាលវិភាគត្រឹមតែមួយជើងក្នុងមួយថ្ងៃ (ជើងហោះហើរប្រចាំថ្ងៃ) ដោយបច្ចុប្បន្នថៃ វៀតចេតបានបង្កើនការហោះហើរ ២ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ ដូចទៅតាមកាលវិភាគហោះហើរខាងក្រោម៖ លោក Woranate Laprabang, នាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ថៃ វៀតចេត ក៏មានប្រសាសន៍ផងដែរថា ផ្នែកឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងអាកាសចរណ៍កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រសើរឡើងវិញបន្ទាប់ពីការអាក់ខានដោយសារជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេសជាច្រើនបានដកការរឹតបន្តឹងក្នុងការធ្វើដំណើរ ដោយបើកព្រំដែនរបស់ពួកគេឡើងវិញសម្រាប់ទទួលស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ។ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុននាំមុខគេក្នុងការស្តារទីផ្សារមួយនេះឡើងវិញ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ថៃ វៀតចេត ក៏បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការការបើកដំណើរការឡើងវិញនៃជើងហោះហើរអន្តរជាតិរបស់យើង។ ចាប់តាំងពីខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២២ មក យើងបានបង្កើនជើងហោះហើររវាងរាជធានីភ្នំពេញ និងទីក្រុងបាងកក ដោយផ្តល់ជូនប្រជាជន និងភ្ញៀវទេសចរពីប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ នូវឱកាសកាន់តែច្រើនក្នុងការធ្វើដំណើរជាមួយនឹងសេវាកម្មប្រកបដោយផាសុកភាពរបស់យើងក្នុងតម្លៃសមរម្យ។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ថៃ វៀតចេត បានសហការជាមួយមន្ទីរពេទ្យ Phyathai ដោយដាក់ចេញនូវកញ្ចប់ពិសេស 'Buy 1 Get 1 Free' ដែលរួមមានសេវាកម្មពិនិត្យសុខភាពដល់អតិថិជននៅមន្ទីរពេទ្យ Phyathai និងសំបុត្រយន្តហោះទៅមកដោយឥតគិតថ្លៃរបស់ថៃ វៀតចេត ពីភ្នំពេញទៅបាងកក ដែលជួយសម្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរពីកម្ពុជាទៅកាន់ប្រទេសថៃក្នុងការធ្វើដំណើរ និងពិនិត្យសុខភាព។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមចូលទៅកាន់គេហទំព័រ http://skyfun.travel ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា បច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកដំណើរដែលចូលទៅកាន់ប្រទេសថៃមិនតម្រូវឱ្យមានវិញ្ញាបនបត្រធ្វើតេស្តិ៍កូវីដ-១៩ មុនពេលចូលប្រទេស ឬពេលមកដល់នោះទេ។ លើសពីនេះ អ្នកដំណើរមិនតម្រូវឱ្យធ្វើចត្តាឡីស័កពេលមកដល់ ដោយសារការដកចេញនូវវិធានការ 'Test & Go' ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ០១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២២មក។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ថៃ វៀតចេត បានផ្តល់នូវសេវាកម្មឈានមុខគេដល់អ្នកដំណើរប្រកបដោយ កម្រិតសុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការធ្វើដំណើរអំឡុងពេលការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវិដ-១៩នេះ។ ក្រុមការងារអាកាសចរណ៍ បានអនុវត្តយ៉ាងតឹងរុឹងក្នុងការសម្លាប់មេរោគលើយន្តហោះទាំងអស់របស់ក្រុមហ៊ុនដោយអនុលោមស្របតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលប្រទេសថៃ និងសេចក្តីណែនាំរបស់ CAAT ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យដែលអាចប៉ះពាល់ទៅដល់ការធ្វើដំណើររបស់ភ្ញៀវទេសចរ និងបុគ្គលិករបស់ក្រុមហ៊ុន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	បាងកក,០៣ មិថុនា ២០២២- ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ថៃ វៀតចេត បានបង្កើនជើងហោះហើរអ ន្តរជាតិរបស់ខ្លួន ភ្នំពេញ-បាងកក (សុវណ្ណភូមិ) ដោយបន្ថែមកាលវិភាគហោះហើរជាប្រចាំថ្ងៃ។ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងកំណើននៃភ្ញៀវទេសចរ និងការបន្ធូរបន្ថយនៃការរឹតបន្តឹងក្នុងការធ្វើដំណើរនៅទូទាំងពិភពលោក ក៏ដូចជាការដកចេញនូវវិធានការ 'Test & Go' នៅក្នុងប្រទេសថៃផងនោះ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ថៃ វៀតចេត នឹងបង្កើនជើងហោះហើររបស់ខ្លួនដោយមានកាលវិភាគហោះហើររហូតទៅដល់ ២ ជើងក្នុងមួយថ្ងៃ និង ៧ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ ចាប់ពី ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២២ នេះតទៅ ដែលនឹងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងប្រជាជន និងភ្ញៀវទេសចររវាងប្រទេសទាំងពីរជាមួយនឹងជម្រើសនៃការធ្វើដំណើរឱ្យកាន់តែភាពសម្បូរបែប និងងាយស្រួល។
លោក ង៉ែត ពិទួ ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ថា កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ខេត្តរតនគិរីទទួលបានភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជិត ២០ម៉ឺននាក់ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២០ រតនគិរីទើបតែទទួលបានភ្ញៀវទេសចរប្រមាណជាង៨ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ។ មូលហេតុនៃការធ្លាក់ចុះភ្ញៀវទេសចរនេះ បណ្តាលមកពីការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩។ ធ្លាក់ចុះភ្ញៀវទេសចរជាង៧ខែ លោក ង៉ែត ពិទូ រំពឹងថា ខេត្តមានកំណើនភ្ញៀវទេសចរឡើងវិញប្រហែល៣ ទៅ៤ម៉ឺននាក់ នៅថ្ងៃឈប់សម្រាកជំនួសចូលឆ្នាំកាលពីខែមេសា។ «យើងរំពឹងថាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរ ដូចការទទួលបានភ្ញៀវទេសចរពេលចូលឆ្នាំដែរ។ យើងរំពឹងថាទទួលបានប្រមាណ ៣ ទៅ៤ម៉ឺននាក់»។ ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តរតនគិរីរូបនេះ បន្ថែមថា លោកកំពុងអនុវត្ត វិធានការរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ទាំង៦ ដូចជា វិធានការសុវត្ថិភាពភោជណីយដ្ឋាន ផ្ទះសំណាក់ សណ្ឋាគារ រមណីយដា្ឋន ការដឹងជញ្ជូនផ្លូវគោក និងផ្លូវទឹក។ តាមបណ្តារមណីយដា្ឋន ក៏មានការអនុវត្តវិធានសុវត្ថិភាពដូចជា មានទឹកអាល់កុល ទឹកសាប៊ូសម្រាប់លាងដៃ វាស់កម្ដៅ និងរក្សាគម្លាត ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ខេត្តរតនគិរី ពង្រឹងសេវាកម្មទេសចរណ៍បានប្រហែល៩០ភាគរយ អំឡុងពេលមិនសូវមានភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្ត តាមបណ្តារមណីយដ្ឋាន ផ្ទះសំណាក់ បឹងការឡូ ដែលខេត្តមានពេលសម្រាប់កែលម្អ និងពង្រឹងសេវាកម្មទេសចរណ៍ឲ្យមានភាពប្រសើរឡើង។ ខេត្តរតនគិរី មានតំបន់ទេសចរណ៍សរុប១៤ កន្លែង។ តំបន់ទេសចរណ៍ ដែលមានសក្តានុពលទេសចរណ៍ខ្លាំងជាងគេគឺ បឹងយក្សឡោម។ កន្លងមក បឹងយក្សឡោម ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរជិត២០ម៉ឺននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៩៕	រតនគិរីជាខេត្តមួយដែលស្ថិតក្នុងចំណោមខេត្តផ្សេងៗ បានបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនក្នុងអំឡុងពេលរីករាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ ប៉ុន្តែរយៈពេល៣ខែចុងក្រោយនេះ ខេត្តរតនគិរីអាចទទួលបានភ្ញៀវទេសចរខ្លះៗមកវិញ។ ដោយឡែក ឈប់សម្រាកជំនួសចូលឆ្នាំខែ្មរចំនួន៥ថ្ងៃ ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តរតនគិរី លោក ង៉ែត ពិទូ រំពឹងថាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ៣ទៅ៤ម៉ឺននាក់។
ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាជាតិដែលបានរៀបចំឡើងដោយជាប់ទាក់ទងនឹងមហាសន្និបាតម៉ាឡេស៊ីលើកទី៤៧ ប្រធានគណបក្សសហព័ន្ធ Parti Keadilan Rakyat ដែលទើបតែចូលកាន់តំណែងជាសមាជិកសភាកាលពីពេលថ្មីនេះជំរុញឲ្យយុវជនម៉ាឡេស៊ីយកចិត្តទុកដាក់ពង្រឹងសមត្ថភាពភាសាចិន។ លោកបានលើកឡើងបែបនេះថា៖ «ភាសាចិនគឺជាភាសាសេដ្ឋកិច្ចយុទ្ធសាស្ត្រប្រចាំតំបន់មួយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ភាសានេះត្រូវបានទទួលយក ដោយមិនបាច់ចោទសួរពីជំហរនៃភាសាម៉ាឡេ ដែលជាភាសាជាតិរបស់យើងនោះទេ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាលក៏គាំទ្រការសិក្សាភាសាបរទេសផ្សេងទៀតផងដែរ»។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្នោះ ក្នុងឱកាសនេះផងដែរ លោកអាន់វ៉ា ដែលធ្លាប់ជាអតីតប្រធានចលនាយុវជនមូស្លីមម៉ាឡេស៊ី បានអះអាងទៀតថា ការអភិវឌ្ឍរបស់ជាតិត្រូវតែភ្ជាប់យ៉ាងចាំបាច់ ជាមួយការសង្កត់ធ្ងន់លើទិដ្ឋភាពមនុស្សធម៌។ គោលបំណងនោះគឺដើម្បីពង្រឹងការយល់ដឹង អំពីសាសនាអ៊ីស្លាមឲ្យបានច្បាស់លាស់ជាងមុនបន្ថែមទៀត។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama។ ម្យ៉ាងវិញទៀត លោក អាន់វ៉ាក៏បានលើកឡើងពីតម្លៃមនុស្ស ដោយលោកពន្យល់ថា ទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ចមិនគួរត្រូវបានគេវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើត្រឹមតែអភិបាលកិច្ចល្អ និងគ្មានអំពើពុករលួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគេត្រូវផ្តោតលើតម្លៃមនុស្សផងដែរ។ លោកបន្ថែមថា វាមានអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល ប៉ុន្តែបើក្រឡេកទៅមើលប្រជាជនវិញនោះមិនត្រូវបានគេឲ្យផ្តល់តម្លៃឡើយ៕	តំណាងរាស្ត្រ និងជាអនាគតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នៅថ្ងៃទី២១ ខែតុលា បានទទូចឲ្យសិស្ស និងនិស្សិតម៉ាឡេស៊ីពង្រឹងការសិក្សាភាសាចិនឲ្យបានខ្លាំងពូកែ ដ្បិតថាភាសានេះ ជា «ភាសាសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ប្រចាំតំបន់»។
លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ឆ្លើយដូច្នេះគឺតបទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ពីប្រភពថវិកាដែលយកមកពង្រីកច្រកព្រំដែន ដែលប្រទេសជាសមាជិក GMS បានព្រមព្រៀងគ្នា។ លោករដ្ឋមន្ដ្រីពន្យល់ថា ប្រទេសនីមួយៗមាននីតិវិធី ឬប្រមែប្រមូលថវិកាក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួន ហើយកម្ពុជាក៏ដូចគ្នា គឺមានប្រាក់សម្បទានអាចមកពីចិន, ជប៉ុន, KOICA, ADB និងធនាគារពិភពលោកជាដើម ក្នុងនោះក៏មានកម្ចីពីប្រទេសជិតខាងផងដែរមាន ថៃ និងវៀតណាម។ល។ តាមការបញ្ជាក់របស់លោក ស៊ុន ចាន់ថុល កម្ពុជាមិនរើសអើងក្នុងកម្ចីទាំងនោះឡើយ គឺរើសអើងតែម្យ៉ាង បើកម្ចីនោះគ្មានមានប្រយោជន៍ដល់សេដ្ឋកិច្ច គឺកម្ពុជាមិនខ្ចីជាដាច់ខាត។ «យើងមិនយកលុយប្រាក់កម្ចីនេះ មកកសាងផ្លូវដែលគ្មានប្រសិទ្ធិភាព យើងមិនកសាងផ្លូវណាដែលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ខូចខាតបរិស្ថានច្រើនយើងមិនធ្វើ ប៉ុន្ដែផ្លូវដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចជាតិរីកចម្រើន យើងខិតខំប្រឹងប្រែងយកថវិកាទាំងនោះមកធ្វើ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោករដ្ឋមន្ត្រី។ កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការរួមការងារដឹកជញ្ជូនក្របខណ្ឌមហាអនុតំបន់មេគង្គលើកទី៧ បានបញ្ចប់ហើយ ក្រោយរៀបចំរយៈពេល២ថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ទី១៣ ខែមីនា នាខេត្តសៀមរាប ដែលមានការចូលរួមពីប្រទេសជាសមាជិកចំនួន ៦ រួមមាន កម្ពុជា ថៃ វៀតណាម ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងចិន រួមនិងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) អង្គការ GIZ និងអង្គការ DEFAT។ កិច្ចប្រជុំនេះបានទទួលលទ្ធផលមួយចំនួន រួមមានប្រទេសជាសមាជិក GMS បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាទាក់ទងនឹងការពន្យាសុពលភាពឱ្យលិខិតអនុញ្ញាតសម្រាប់ការប្រមូលផលដំបូង និងសៀវភៅការនាំចូលបណ្ដោះអាសន្នយានយន្ត (TAD) ដែលចេញពីពេលមុន រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ឬនៅរហូតដល់កិច្ចព្រមព្រៀង GMSដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ព្រំដែនCBTA កែសម្រួល ។ល។ ទាក់ទងនឹងការពង្រីកផ្លូវឆ្លងកាត់ព្រំដែនវិញ ប្រទេសជាសមាជិកក៏បានព្រមព្រៀង និងកំពុងពិភាក្សាអំពីការយកតម្លៃ ឬយ៉ាងណានៅឡើយ ដោយបច្ចុប្បន្នធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីកំពុងសិក្សា។ គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះម្ដងទៀតនៅខែ តុលា នាខេត្តព្រះសីហនុ ដើម្បីតាមដាន នៃដំណើរការអនុវត្តផែនការដែលបានព្រមព្រៀង មុននឹងផ្ទេរទៅឱ្យចិន ដែលនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំលើកទី៨ នាឆ្នាំ ២០២០៕	ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការរួមការងារដឹកជញ្ជូនក្របខណ្ឌមហាអនុតំបន់មេគង្គ(GMS) និងការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ព្រំដែន (CBTA) លើកទី៧ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានប្រាប់ប្រទេសចូលរួមថា កម្ពុជាបានប្ដេជ្ញាចិត្ត ខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាបន្តបន្ទាប់ ក៏ដូចជាការពង្រីកច្រកព្រំដែន ដើម្បីតភ្ជាប់ប្រទេសក្នុងតំបន់។ ជាមួយគ្នានេះ តាមការបញ្ជាក់របស់លោករដ្ឋមន្ត្រី កម្ពុជាក៏មិនបានរើសអើងប្រទេសណា ក្នុងការកម្ចីលុយយកមកកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឡើយ ឱ្យតែការកសាងនោះមានភាពរីកចម្រើនដល់ប្រទេសជាតិ។
«តាមពិតកម្មវិធីកីឡា បានចាប់ផ្តើមប្រកួតប៉ុន្មានថ្ងៃមុនមកហើយ។ កីឡាក្នុងពិធីនេះមាន កីឡាប៉េតង់, បាល់ទះ ឆ្នេរខ្សាច់,បាល់ទាត់ឆ្នេរខ្សាច់, បាល់ទាត់លើតុ, ប្រដាល់ ហើយនិងការរត់ប្រណាំងនេះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន។ លោកអគ្គលេខាធិការ បន្តថា ទិដ្ឋភាពជារួមកាលពីថ្ងៃទី៧ និងទី៨ មីនាមានមនុស្សចូលរួមមិនតិចជាងម៉ឺននាក់នោះទេ។ ចំណោមកីឡាទាំងនេះ បាល់ទាត់លើខ្សាច់ និង បាល់ទាត់លើតុ ជាកីឡាប្រភេទថ្មីដែលកម្ពុជាទើបដាក់ឱ្យមានការប្រកួត។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន(អាវខៀវ) បំពាក់មេដាយជូនកីឡាការិនីរត់កម្សាន្តចម្ងាយ ៥គីឡូម៉ែត្រ។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន បញ្ជាក់ថា៖«បើតាមសន្ទស្សន៍ពីថ្ងៃទី៨ ខែមីនា មនុស្សចូលរួមមិនតិចជាង ២ម៉ឺននាក់នោះទេ»។ លោក ចំរើន សង្កេតឃើញថា តាមដងផ្លូវ ស្ពាន សួនកម្សាន្តគឺប្រជាពលរដ្ឋមកពីគ្រប់ទិសទីណែនណាន់តាន់តាប់តែម្តង សម្រាប់ពីធីបុណ្យទន្លេ លើកទី៧ នៅខេត្តកំពង់ធំនេះ។ ពិធីបុណ្យទន្លេ បានផ្អាកអស់រយៈពេលពីរឆ្នាំ(២០២១ ,២០២២) ដោយសារជំងឺកូវីដ១-៩។ ឆ្នាំ២០២៣ ក្រសួងទេសចរណ៍ បានបើកដំណើរការ និងប្រារព្ធពិធីបុណ្យទន្លេឡើងវិញ នៅខេត្តកំពង់ធំ និងជាលើកទី៧។ បុណ្យទន្លេបានធ្វើឡើងចំនួន ៦លើករួចមកហើយ នៅឆ្នាំ២០១៥ ក្នុងខេត្តក្រចេះ, ខេត្តស្ទឹងត្រែង ឆ្នាំ២០១៦, ខេត្តកំពង់ចាម និងខេត្តត្បូងឃ្មុំ ឆ្នាំ២០១៧, ខេត្តកណ្ដាល ឆ្នាំ២០១៨, ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ឆ្នាំ២០១៩ និងខេត្តបាត់ដំបង ឆ្នាំ២០២០។ រូបភាពរត់កម្សាន្តចម្ងាយ ៥គីឡូម៉ែត្រ អបអរសាទរ បុណ្យទន្លេលើកទី៧ នៅខេត្តកំពង់ធំ។ កម្មវិធីបុណ្យទន្លេនៅកំពង់ធំដែលចាប់ពីថ្ងៃទី៧-១០ ខែមីនា មានការប្រកួតកីឡាដូចជា រត់ប្រណាំងកម្សាន្ត ៣គីឡូម៉ែត្រ និង៥គីឡូម៉ែត្រ កីឡាប៉េតង់ បាល់ទាត់លើតុ បាល់ទះ ឆ្នេរខ្សាច់ បាល់ទាត់ឆ្នេរខ្សាច់ និងប្រដាល់គុនខ្មែរ ដែលកម្មវិធីកីឡាបានចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី០៨ ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ នៅប្របមាត់ស្ទឹងសែន ក្រុងស្ទឹងសែន ខេត្តកំពង់ធំ។ បើតាមការផ្សាយរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនានេះ អំឡុងរយៈពេលពីរថ្ងៃពីថ្ងៃទី៧ និងទី៨ខែមីនា ពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៧ នៅខេត្តកំពង់ធំ ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរចូលរួមចំនួនជាង៤០ម៉ឺននា៕ ទិដ្ឋភាពដំណើរកម្សាន្តនៅចំនុចស្ពានស្ទឹងសែនរាត្រីថ្ងៃទី៨ មីនា ក្នុងពិធីបុណ្យទន្លេ លើកទី៧ នៅខេត្តកំពង់ធំ។	ពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៧ នៅខេត្តកំពង់ធំ ក្រោមប្រធានបទ «ទន្លេរបស់យើង ដើម្បីបច្ចុប្បន្ននិងអនាគត» មានការប្រកួតកីឡាច្រើនប្រភេទ ក្នុងនោះមានកីឡាប្រភេទថ្មីដូចជាបាល់ទាត់លើខ្សាច់ និងបាល់ទាត់លើតុ (Teqball) ជាដើម។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការ CAMSOC ក្រោយបញ្ចប់កម្មវិធីរត់ប្រណាំងកម្សាន្តចម្ងាយ(៣គីឡូម៉ែត្រ និង៥គីឡូម៉ែត្រ) នៅចំណុចគល់ស្ពានស្ទឹងសែន តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។
Avec sa rédaction dune quarantaine de journalistes cambodgiens, thmeythmey.com, en opération en 2013, est devenu un des leaders) de linformation en ligne au Cambodge. Chaque jour, ses articles sont lus par un demi-million de visiteurs. thmeythmey.com traite toute lactualité politique, sociale, économique, culturelle, sportive du Cambodge. Au travers dinterviews, de reportages, danalyses et déditoriaux produits par des journalistes cambodgiens, thmeythmey.com donne une vision en profondeur unique de la société cambodgienne. Avec thmeythmeyenglish.com, thmeythmey.com souvre sur le monde. thmeythmeyenglish.com, cest le Cambodge et le monde tels que les voient les Cambodgiens enfin accessible au public international thmeythmeyenglish.com, cest pour le public international, le média indispensable pour connaitre et comprendre de lintérieur le Cambodge daujourdhui. Et voici, la biographie de Thmeythmey.com Thmeythmey.com qui était créé en 2012 et en plein dopération en 2013, par danciens journalistes du journal francophone Cambodge Soir et la Radio France Internationale, est devenu lun des sites dinformation en ligne leader au Cambodge. Thmeythmey.com est un site dinformations en ligne qui traite de lactualité locale et internationale. Lidée initiale de la création était de faire en sorte que les jeunes cambodgiens bien formés en journalisme pouvaient faire un journal professionnel comme les expatriés qui, depuis longtemps, contrôlaient le media au Cambodge. A peu près de 6 années dexistence, thmeythmey.com est devenu lun des premiers dinformations en ligne du royaume avec plus de 500 000 visites par jour. Le pays compte 15 millions dhabitants. Réputé pour son indépendance et son professionnalisme, thmeythmey.com traite de lactualité sociale, politique, économique, sportive et culturelle du royaume. À travers de nombreuses rubriques, chroniques et interviews, thmeythmey.com cherche à aller au-delà de lactualité immédiate pour offrir à ses visiteurs des outils de compréhension et de réflexion sur le monde dans lequel nous vivons. Fort dune équipe dune trentaine de personnes dont beaucoup de jeunes journalistes, thmeythmey.com se veut un média exemplaire en matière de respect des règles déthique pour la production de linformation. Pour le moment, Thmeythmey.com achète des informations internationales de lAFP et lagence chinoise Xinhua contrairement à beaucoup de medias cambodgiens prennent les articles internationaux sans lautorisation de leur part. Léquipe fondatrice de thmeythmey.com fait partie de la génération de journalistes formées dans les années 1990 avec le soutien de la coopération française et la francophonie. Les techniques et les valeurs enseignées et appliquées alors en ont fait lune des plus respectées de la profession. Jusquà maintenant, Thmeythmey.com fonctionne comme une entreprise purement privée et les principaux revenus sont de la publicité, des articles publicitaires, des publications des livres, de lorganisation des évènements Récemment, Thmeythmey.com a mis en place une nouvelle application séparée de Thmethmey.com information. Cette App (Thmeythmey25) a pour but d'aider les agriculteurs à vendre leurs produits locaux (les produits ou les services). Les agriculteurs cambodgiens maquent de marché et maquent de réseaux (points) de vente. Thmethmey.com veut faire cette App un marché pour les agriculteurs, artisans.... Les buts finaux de Thmeythmey.com sont daider les gens dans les zones rurales à trouver les marchés, réduire le mouvement dexode rural des jeunes et daugmenter aussi le contenu-revenus de Thmeythmey.com. Loutil pour le faire, cest la création dune application qui est considérée comme un marché commun pour tous les produits locaux ou comme une école virtuelle. Cette nouvelle application sappelle : Thmeythmey.com 25 provinces. La mission interactive de Thmeythmey.com : Média, technologie et le développement économique et démocratique (Utiliser le media, la technologie pour aider le développement du pays). Dans lavenir et dans le but de sengager dans le développement de la société cambodgienne, Thmeythmey.com souhaiterais créer une école de communication (Les relations publiques et journalisme). Les Produits de Thmeythmey.com pour 2019 sont : Le Journal en line peut capturer en moyenne 500 000 visites par jour LApplication de Thmeythmey.com est utilisée par près de 100 000 personnes Le Facebook de Thmeythmey.com : Un demi-million de Likes Equipe de Vidéo (YouTube de Thmehthmey.com) : Pres de 80 000 subscribers. Thmeythmey.com contient près de mille vidéos avec près de 10 millions visites. Impression de livres : Jusquà maintenant, Thmethmey.com a imprimé 5 bouquins	Phnom Penh: thmeythmey.com, un des premiers sites dinformation (le site dinformation indépendant de référence) indépendant du Cambodge va lancer un portail en anglais (en.thmeythmey.com) en Avril, 2019.
«ខ្ញុំនៅផ្ទះ។ ខ្ញុំចូលចិត្តទេសភាពនេះ»។ លោក Honda បានសរសេរបែបនេះ សម្រាប់ចំណងជើងរូបថតរបស់ខ្លួន អមដោយផ្ទាំងរូប Emoji ទង់ជាតិខ្មែរ រូបបាល់ទាត់ និងរូបពាក់វែនតា។ «ផ្ទះ» ក្នុងន័យរបស់អ្នកចាត់ការទូទៅជនជាតិជប៉ុនរូបនេះ គឺសំដៅដល់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ដែលជាទីតាំង ក្រុមការងាររបស់លោកត្រូវប្រមូលផ្តុំកីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិសម្រាប់ការហ្វឹកហាត់ ក៏ដូចជាការត្រៀមខ្លួនទទួលភ្ញៀវសម្រាប់ជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិ ការប្រកួតផ្លូវការ ជាពិសេសព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ នាពេលខាងមុខ។ ការបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោក Keisuke Honda គឺធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) បានបង្ហាញបញ្ជីឈ្មោះកីឡាករជម្រើសជាតិ និងឈុត U23 ដែលត្រៀមសម្រាប់ជំនួបរៀងៗខ្លួន នាពេលខាងមុខ។ ក្រុមជម្រើសជាតិ ត្រូវទទួលបង់ក្លាដែស សម្រាប់ជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិ នាថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ពោលគឺពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពី U23 ស្វាគមន៍ U23 ជប៉ុន សម្រាប់ជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិ ដូចគ្នានៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ។ ផ្អែកតាមបញ្ជីឈ្មោះទាំងពីរឈុត កីឡាករជើងចាស់មួយចំនួន នឹងត្រូវបង្ហាញវត្តមានឡើងវិញ ហើយក្នុងនោះក៏មានកីឡាករចំណូលថ្មីផងដែរ។ បញ្ជីឈ្មោះទាំងនេះ ត្រូវបានចេញផ្សាយបន្ទាប់ពីក្រុមការងារគ្រូបង្វឹក បានអនុវត្តការធ្វើតេស្តកម្លាំង (30-15IFT test) ក្នុងការជ្រើសរើសកីឡាករ។ ពេញចិត្ត និងមិនពេញចិត្ត! អ្នកពេញចិត្ត នាំគ្នាសរសើរក្រុមការងារគ្រូបង្វឹកដែលផ្តោតលើកម្លាំងកីឡាករជាអាទិភាព ខណៈអ្នកមិនពេញចិត្តបង្ហាញនូវការសោកស្តាយចំពោះកីឡាករមួយចំនួនដែលបានធ្លាក់ចេញពីបញ្ជី ជាពិសេសកីឡាករឆ្នើមៗ ដូចជា កែវ សុខផេង, សុះ ស៊ូហាណា, ទេស សម្បត្តិ និងកីឡាករមួយចំនួនទៀត។ អ្នកខ្លះបានសរសេរបែបកំប្លែងថា នេះមិនមែនជាឈុតកីឡាករបាល់ទាត់ទេ ប៉ុន្តែជាឈុតកីឡាកររត់ប្រណាំង ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះទៀត ព្យាយាមផ្តល់ហេតុផលថា លោក Honda ទំនងជាប្រើប្រាស់ជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិ ជាការសាកល្បងមើលសមត្ថភាពកីឡាករដែលតេស្តកម្លាំងជាប់។ នារយៈពេលបីថ្ងៃចុងក្រោយនេះ លោក Keisuke Honda បានបង្ហោះសារជាបន្តបន្ទាប់ទាក់ទងនឹងក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា។ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ដែលជាការចាប់ផ្តើមអនុវត្តតេស្ត 30-15IFT លោកបានសរសេរថា ជាថ្ងៃដ៏មានសារសំខាន់បំផុតសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា។ របៀបរត់កម្លាំងអំណត់ ដែលជាភាសាបច្ចេកទេសថា 30-15 Intermittent Fitness Test គឺទាមទារឲ្យកីឡាករទាំងអស់ធ្វើឲ្យបានក្នុងកម្រិតល្បឿន ២០,៥។ នេះជាការអនុវត្តតាមនិយាមអន្តរជាតិ ដោយលោក ភា សុភ័ក្ត្រា គ្រូជំនួយក្រុមជម្រើសជាតិ អះអាងថា គ្មានការយោគយល់ឡើយចំពោះកីឡាករដែលតេស្តធ្លាក់។ ករណីលើកលែងតែមួយគត់សម្រាប់កីឡាករខ្មែរ-អាម៉េរិក ថេឡរ នីកូឡាស់ ឌឿង (ឬ Nick Taylor) ដោយកីឡាករដែលលេងឲ្យក្លិបអាម៉េរិក Orlando City SC រូបនេះ បានជាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិដោយមិនបាច់តេស្តកាយសម្បទា។ ថេឡរ ត្រូវធ្វើដំណើរមកកម្ពុជាសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិនាជំនួបមិត្តភាពជាមួយបង់ក្លាដែស៕	អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា លោក Keisuke Honda នាព្រឹថ្ងៃទីព្រហស្បតិ៍ ទី១៥ ខែកញ្ញា នេះ បានបង្ហោះរូបថតមួយសន្លឹកអំពីទិដ្ឋភាពពីចម្ងាយនៃពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ក្រោមផ្ទៃមេឃពណ៌ខៀវ និងគ្របដណ្តប់ដោយផ្ទាំងពពក។
នេះជាតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈអតិបរមា ដែលត្រូវបានគិតតាមរូបមន្តប្រកាសអន្តរក្រសួង សម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា៕	តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈលក់រាយ ដែលត្រូវអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី១១ខែកក្កដា បានចុះថ្លៃបន្តិច តែលើកលែងប្រេងសាំងធម្មតា។ យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ប្រេងសាំងស៊ុបពែរថ្លៃ ៣៥៥០ រៀលក្នុង១លីត្រ ខណៈប្រេងសាំងធម្មតានៅរក្សាថ្លៃដដែល គឺ ៣៥០០ រៀលក្នុង១លីត្រ។ ដោយឡែកប្រេងម៉ាស៊ូតមានតម្លៃ ៣២០០ រៀលក្នុង១លីត្រ។
ក្នុងឆ្នាំ២០២១ ទំហំនៃការទូទាត់ប្រាក់យ័នក្នុងអាស៊ាន បានឈានដល់៤៨០០ពាន់លានយ័ន (៦៨៤,៩៦ ពាន់លានដុល្លារ) កើនឡើង ១៦ ភាគរយបើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២០ ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយដោយសមាគមហិរញ្ញវត្ថុនៃខេត្តគ័ងស៊ី នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាស៊ានលើកទី១៤ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុ និងការអភិវឌ្ឍន៍។ ចិនបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទូទាត់រូបិយប័ណ្ណទ្វេភាគីជាមួយវៀតណាម ឥណ្ឌូណេស៊ី និងកម្ពុជាដាច់ដោយឡែកពីគ្នា កាលពីចុងឆ្នាំ ២០២១ ស្របពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងទូទាត់រូបិយប័ណ្ណជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី និងថៃ មានទំហំប្រមាណ ៨០០ ពាន់លានយ័ន (១១៤,១៤ពាន់លានដុល្លារ)។ ជាមួយគ្នានេះ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ានសរុបចំនួន ១៦ បានក្លាយជាប្រតិបត្តិករចូលរួមដោយប្រយោលថ្មីមួយសម្រាប់ប្រព័ន្ធទូទាត់អន្តរធនាគារឆ្លងព្រំដែន (Cross-border Interbank Payment System ឬ CIPS)។ នៅឆ្នាំ២០២១ ទំហំ CIPS បានឈានទៅដល់ ៣ ៣០០ពាន់លានយ័ន៤៧០,៨១ពាន់លានដុល្លារ) សម្រាប់អាជីវកម្មឆ្លងព្រំដែនរវាងចិន និងអាស៊ាន។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន China Daily ចុះផ្សាយនាថ្ងៃទី១៩ កញ្ញា។ កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP គឺជាផ្នែកមួយនៃការចូលរួមពង្រឹងបន្ថែមទៀតសម្រាប់សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ហើយប្រាក់យ័នត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងចរាចរកាន់តែទូលំទូលាយនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន។ សូមបញ្ជាក់ថា ចិនបានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់អាស៊ានក្នុងរយៈពេល ១៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ហើយអាស៊ានបានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មកំពូលរបស់ចិនក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដោយនាំមុខសហភាពអឺរ៉ុប។ នេះបើយោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន។ បើយោងតាមអគ្គរដ្ឋបាលគយចិន ចាប់ពីខែមករាដល់ខែសីហា ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងអាស៊ានបានកើនដល់ ៦២៧,៦ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើងក្នុងអត្រា១៣,៣ភាគរយបើធៀបរយៈពេលដូចគ្នានៅឆ្នាំ២០២១។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ចិន បានផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ៧លានដុល្លារ ដល់អាស៊ានសម្រាប់បង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាស៊ាន-ចិន(ACFTA)។	សន្ទុះនៃការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណប្រាក់យ័នរបស់ចិន មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន។ ការទូទាត់ប្រាក់យ័នឆ្លងព្រំដែនរវាងចិន និងអាស៊ានបានកើនឡើងជិត ២០ដងក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។
សម្រាប់ព័ត៌មាននានាទាក់ទងនឹងបាក់ឌុប សូមចូលទៅកាន់៖ ទំព័របាក់ឌុប នេះជាលទ្ធផលនៅខេត្តកែប ព្រះវិហារ ប៉ៃលិន និងមណ្ឌលគិរី ៖ លទ្ធផលនៅខេត្តកែប៖ លទ្ធផលនៅខេត្តព្រះវិហារ៖ លទ្ធផលនៅខេត្តប៉ៃលិន៖ លទ្ធផលនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី៖ លទ្ធផលនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង៖	ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡានាព្រឹកថ្ងៃអង្គារនេះ បានបន្តប្រកាសលទ្ធផលសិស្សដែលជាប់សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) ឆ្នាំ២០១៩។
«ប៉ា! ប៉ា! ប៉ា! ប៉ាមកវិញមក...» នេះជាសម្រែកទួញសោករបស់តួអង្គឯកជាក្មេងស្រី ដែលព្រាត់ឪពុកក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ក្នុងភាពយន្តរឿង «មុនដំបូងខ្មែរក្រហមសម្លាប់ប៉ារបស់ខ្ញុំ» ដឹកនាំដោយតារាសម្តែងហូលីវូដ អ្នកស្រី Angelina Jolie។ ប្រជាជនខ្មែរជាង ៤.០០០ នាក់អ្នកបានទស្សនាខ្សែភាពយន្តនេះជាលើកដំបូង ដែលសម្ពោធនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិកក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ និងជាច្រើនពាន់អ្នកទៀត នៅឯខេត្តបាត់ដំបង និងសៀមរាប កាលពីចុងខែកុម្ភៈកន្លងទៅ។ ពួកគេបានមើលរឿងរ៉ាវទាក់ទិននឹងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិខ្លួនដោយស្តាប់សំឡេងសន្ទនាក្នុងរឿងដែលផលិតដោយអ្នកដឹកនាំជនជាតិអាមេរិកកាំងជាភាសាជាតិពេលកំពុងទស្សនា។ ក្នុងវីដេអូឆ្លើយឆ្លងទៅកាន់សារព័ត៌មានអន្តរជាតិមួយ លោកស្រី Angelina Jolie បានឲ្យដឹងថាអ្នកស្រីមានមោទនភាពលើការតស៊ូរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលឆ្លងកាត់សម័យខ្មែរក្រហម ហើយអ្នកស្រីចង់បង្ហាញទៅសាកលលោកពីអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅពេលដ៏ខ្មៅងងឹតនោះ។ លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំចង់ពាំនាំខ្សែភាពយន្ត (មុនដំបូងខ្មែរក្រហមសម្លាប់ប៉ារបស់ខ្ញុំ) នេះ មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយបង្ហាញចេញដោយភាសា (ខ្មែរ) របស់ពួកគេ»។ នរណាធ្លាប់គិតថា តារាហូលីវូដដែលជាផលិតករនិងតារាសម្តែងដ៏ល្បីល្បាញនៅលើពិភពលោករូបនេះ ផលិតរឿងខ្នាតធំដែលនឹងត្រូវចាក់ផ្សាយជាអន្តរជាតិនេះជាភាសាខ្មែរ ខណៈដែលយុវជនខ្មែរជាច្រើនប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសដើម្បីធ្វើការទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃនិងមើលខ្សែភាពយន្តជាភាសាបរទេស។ ភាពយន្តថ្មីដែលលាតត្រដាងអំពីសាច់រឿងមួយជ្រុងផ្សេងទៀតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ តាមការមើលឃើញដោយក្រសែភ្នែកពីកុមារភាពរបស់អ្នកស្រី អ៊ឹង លួង ដែលជាអ្នកនិពន្ធខ្មែរ នឹងត្រូវចាក់ផ្សាយក្នុងឆាកអន្តរជាតិ នៅចុងឆ្នាំ ២០១៧ នេះតាមរយៈ Netflix។ Netflix ជាបណ្តាញទូរទស្សន៍អ៊ិនធឺណិតដ៏ពេញនិយមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះជាមោទនភាពមួយរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលរឿងរ៉ាវរបស់ពួកគេនឹងបានឮនិងឃើញដោយប្រជាជននៅក្នុងផ្នែកផ្សេងមួយទៀតនៃសាកលលោកដែលមិនសូវឮ និងមិនដែលឮអំពីកម្ពុជា និងភាសាខ្មែរ។ ទោះនេះជាដំណឹងល្អមួយសម្រាប់កម្ពុជាក៏ដោយ អ្នកជំនាញផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរយល់ឃើញខុសគ្នាក្នុងការងារអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍវិស័យអក្សរសាស្ត្រ និងភាសាខ្មែរ ស្របពេលដែលប្រទេសមួយនេះស្ថិតក្នុងការវិវត្តទៅកាន់សាកលភាវូបនីយកម្ម។ លោក រឹម ទិត្យបញ្ញា ដែលជានិស្សិតអក្សរសាស្ត្រខ្មែរនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញឆ្នាំទី ៤ កំពុងអង្គុយក្នុងអគារសិក្សា ពិភាក្សាការងារជាមួយក្រុមរបស់លោក។ លោកប្រាប់ VOA ថា និស្សិតខ្មែរហាក់ដូចជាមិនសូវចាប់អារម្មណ៍លើមុខវិជ្ជាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរទេ ព្រោះវាជាភាសាកំណើតស្រាប់។ ម្យ៉ាងទៀតលោកថា ការមិនចាប់អារម្មណ៍នេះប្រហែលមកពីពួកគេយល់ឃើញថា មុខវិជ្ជាភាសាខ្មែនេះ តម្រូវឲ្យអ្នកសិក្សារៀនតែត្រឹមសរសេរអក្សរខ្មែរឲ្យត្រឹមត្រូវតាមក្បួនច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ។ និស្សិតអក្សរសាស្ត្រ រឹម ទិត្យបញ្ញា បានប្រាប់ VOA ថា៖ «ភាសាខ្មែរនៅមានបញ្ហាជាច្រើនដែលឲ្យយើងអ្នកសិក្សាត្រូវដោះស្រាយ។ ធំបំផុតគឺថា ជាការរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរ ព្រោះអីវាងាយស្រួលបាត់បង់ថ្ងៃណាមួយជាមិនខាន បើយើងមិនបានជួយជ្រោមជ្រែង ជួយគាំទ្រលើបញ្ហាអក្សរសាស្ត្រនេះទេ»។ បញ្ញា សំដែងក្តីបារម្ភលើការប្រើប្រាស់អក្សរខ្មែរមិនត្រូវតាមក្បួនខ្នាតតាមបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមដែលកំពុងមានប្រជាប្រិយភាពនៅកម្ពុជាដូចជា Facebook។ «គេ (អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម) សរសេរជាអក្សរអង់គ្លេសត្រាប់សូរខ្មែរវិញ។ ដល់ពេលយូរៗទៅវាបាត់អក្ខរក្រមច្បាប់ដើមយូរៗទៅវាល្អៀងសូរ យូរៗទៅវាកើតទៅជារឿងសរសរខុស អត់ស្គាល់ពាក្យអត់ស្គាល់ពីប្រភេទអក្ខរហ្នឹងត្រូវសរសេរយ៉ាងម៉េច តម្រួតជើងឬក៏មិនតម្រួតជើង គឺលែងស្គាល់តែម្តង។ បញ្ហាហ្នឹងទៅថ្ងៃអនាគត យើងលេងប្រើប្រាស់ច្បាប់ដើម។ គឺយើងប្រើប្រាស់ត្រាប់តែសូរធម្មតាៗ»។ លោក សេក ណន ដែលទទួលជ័យលាភីជាគ្រូឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ២០១៦ ពីរាជរដ្ឋាភិបាល លើការបង្រៀនមុខវិជ្ជាភាសាខ្មែរ បានឲ្យដឹងថា សិស្សវិទ្យាល័យភាគច្រើន មានទំនោរទៅរក មុខជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រពិត ស្របតាមគោលនយោបាយអប់រំ ផ្តោតទៅលើវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា ឬហៅថា ស្ទែម (STEM) ជាងមុខវិជ្ជាភាសាខ្មែរ និងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម។ លោក សេក ណន ដែលបង្រៀននៅវិទ្យាល័យហ៊ុន សែនក្រវ៉ា ខេត្តកំពង់ធំ បានឲ្យដឹងដែរថា ការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាមិនចោទជាបញ្ហានោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកថា បញ្ហាចោទនោះគឺការសិក្សាភាសាខ្មែរឲ្យបានច្បាស់តាមក្បួនខ្នាត ហើយមហាជនទូទៅឲ្យតម្លៃទាបទៅលើមុខវិជ្ជាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ប្រើប្រៀបធៀបនឹងមុខវិជ្ជាដទៃ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរប្រហែលជាមាននិរន្តរភាពរហូត មិនមែនត្រឹមតែ១០ ឬ២០ឆ្នាំនោះទេ។ (ទោះ) រាប់រយឆ្នាំទៀត នៅក្នុងសង្គមខ្មែរ គេនៅតែប្រើប្រាស់ ភាសាខ្មែរ និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរហ្នឹងឯង។ គ្រាន់តែការចាប់អារម្មណ៍ និងការឲ្យតម្លៃមុខវិជ្ជាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរហ្នឹងនៅមានកម្រិត»។ ភាសាខ្មែរមានព្យញ្ជនៈច្រើនជាងគេបង្អស់បើប្រៀបទៅនឹងភាសាផ្សេងទៀត។ ភាសានេះមានចំនួនព្យញ្ជនៈរហូតដល់ទៅ ៧៤ ហើយជាភាសាមួយក្នុងតំបន់អូស្ត្រូអាស៊ី ដែលមានប្រជាជនប្រើប្រាស់ចំនួន ២០លាននាក់ទូទាំងសាកលលោក។ លោក សុខ សូត្រ អ្នកជំនាញផ្នែកភាសាវិទ្យា បញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បណ្ឌិតពីសាកលវិទ្យាល័យ Victoria នៃប្រទេសអូស្ត្រាលី មើលឃើញពីភាពវិជ្ជមានរបស់ភាសាខ្មែរនៅពេលអនាគត។ លោកថា អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកភាសាវិទ្យាកាន់តែច្រើនចាប់អារម្មណ៍និង ងាកមកសិក្សាស្រាវជ្រាវភាសាខ្មែរបន្ថែម។ «ហើយនៅក្នុងការសរសេរកាសែតផ្សេងៗហ្នឹងក៏មានការយកចិត្តទុកដាក់លើការប្រើប្រាស់អក្ខរាវិរុទ្ធឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ហើយនៅក្នុងចំណោមអ្នកសិក្សា នៅក្នុងចំណោមអ្នកស្រាវជ្រាវក៏ចឹងដែរ គឺឃើញថា មានការផុសផុលងាកមកប្រើភាសាជាតិ យកចិត្តទុកដាក់ ទោះបីជាមិនទាន់បានចេញជាលទ្ធផលច្រើនក៏ដោយ ក៏ក្នុងចំណោមការគិតគូរ»។ លោក សុខ សូត្រ មិនបារម្ភនឹងពីការប៉ះពាល់ភាសារខ្មែរដោយសារការវិវត្តនៃបច្ចេកវិទ្យាខ្លាំងនោះទេ។ លោកថា បច្ចេកវិទ្យាបច្ចុប្បន្នមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រីកវិសាលភាពនៃការប្រើប្រាស់ ការផ្សព្វផ្សាយ ការវិវត្ត និងការថែរក្សាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ដែលភាសាជាតិ។ លោកថា ការលើកទឹកចិត្តឲ្យស្រលាញ់អក្សរសាស្ត្រ កាន់តែខ្លាំងគឺជាការចាំបាច់។ លោកពន្យល់ថា៖ «ការប្រកួតប្រជែង Creative Writing ការសរសេរប្រលោមលោក ការសរសេរកំណាព្យអីហ្នឹងក៏គួរតែវិលមកវិញ ដើម្បី ពីព្រោះកាលណាប្រលោមលោកនិងកំណាព្យត្រូវបានគេយកមកច្នៃឡើងវិញ អាការរីករាលនៃពាក្យប្រើក៏ដោយ គឹនឹងមានសន្ទុះងើបឡើងឡើងវិញច្រើនដូចគ្នា»។ លោក ចាន់ សំណព្វ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានប្រាប់ VOA ថា ភាសាខ្មែរនៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អប្រសើរ បើទោះជាកន្លងមកមានការជជែកពិភាក្សាជាច្រើនអំពីការធ្លាក់ចុះនៃភាសាជាតិក៏ដោយ។ លោកបញ្ជាក់ដែរថា បើទោះជា ប្រជាជនទូទៅប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរដោយឆ្គាំឆ្គងជារឿយៗ វាមិនមែនជាបញ្ហាចម្បងនោះទេ។ លោកថា ប្រទេសដទៃទៀតលើពិភពលោកសុទ្ធតែជួបប្រទះបញ្ហានេះដូចគ្នា។ លោកថា នៅពេលដែលកំហុសឆ្គងនៃការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរកើតឡើងក្នុងឯកសារផ្លូវការនោះ ទើបជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកបានថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលគ្រោងនឹងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពវចនានុក្រមជាតិមួយ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សុខមាលភាពនៃភាសាជាតិ ព្រមទាំងបង្កើតក្រុមការងារថ្មីដើម្បីរៀបរៀងសៀវភៅវេយ្យាករណ៍ និងសំណង់ប្រយោគខ្មែរផងដែរ។ លោកថា ក្រុមការងារទាំងនោះ នឹងផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញនូវរាល់ឯកសារផ្លូវការ ដើម្បីកាត់បន្ថយអក្ខរាវិរុទ្ធ និងប្រយោគដែលខុសជាដើម។ បើតាម លោក ចាន់ សំណព្វ ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពវចនានុក្រមជាតិថ្មីនេះ គឺផ្អែកលើវចនានុក្រមរបស់សម្តេចសង្ឃ ជួន ណាត ហើយក្រុមការងារលើរឿងនេះនឹងដាក់បន្ថែមនូវពាក្យថ្មីៗ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចឹងពីពេលហ្នុង! បានន័យថាភាសាយើងកាន់តែរុងរឿងហើយ។ ផ្នែកអក្ខរាវិរុទ្ធ យើងនឹងអាចដោះស្រាយបាន។ សំណេរទាំងឡាយយើងនឹងមានឯកភាពនៅក្នុងបញ្ជីជាតិយើងទាំងមូល។ នៅពេលហ្នឹងខ្ញុំថា នៅពេលដែលយើងមានឯកសារជាគោលក្នុងការអនុវត្ត ខ្ញុំជឿជាក់ថា គ្រាន់តែយើងចាប់ផ្ដើមឲ្យអនុវត្តនូវអ្វីដែលយើងមាន ខ្ញុំថាអាហ្នឹងឯកភាពជាតិមានមួយរយភាគរយហើយ»។ លោក ចាន់ សំណព្វ យល់ថា ខ្សែភាពយន្ត «មុនដំបូងខ្មែរក្រហមសម្លាប់ប៉ារបស់ខ្ញុំ» ដែលត្រូវបានផលិតជាភាសាខ្មែរនេះ ជួយលើកតម្កើងភាសាខ្មែរនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយភាសាខ្មែរអាចនឹងត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តហូលីវូដដទៃទៀតនាពេលខាងមុខផងដែរ។ សាស្ត្រាចារ្យ Teri Yamada ប្រធានដេប៉ាតឺម៉ង់សិក្សាអាស៊ីនៃសាកលវិទ្យាល័យឡុងប៊ិច (Long Beach) សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលធ្លាប់ចុះកម្មសិក្សា ស្រាវជ្រាវអំពីអក្សរសាស្ត្រ និងអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០០២ បានប្រាប់ VOA ថា កម្ពុជានៅខ្វះការឲ្យតម្លៃចំពោះការសរសេរបែបច្នៃប្រឌិត ដែលជួយជំរុញឲ្យអ្នកនិពន្ធកាន់តែបែកគំនិតក្នុងការសរសេរឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ លោកសាស្ត្រាចារ្យបានពន្យល់ថា៖ «នៅតាមសាលារដ្ឋ ការសរសេរភាសាខ្មែរឲ្យត្រឹមត្រូវ ដែលគិតទាំងសរសេរពាក្យឲ្យបានច្បាស់ ឃ្លាប្រយោគល្អ និងការពិណ៌នាសាច់រឿងឲ្យមានឃ្លាឃ្លោងទាក់ទាញ នៅមិនមែនជាអាទិភាពក្នុងការសិក្សានៅឡើយទេក្រៅអំពីការរៀនត្រឹមតែប្រឡងជាប់»។ អ្នកស្រី Teri Yamada ធ្លាប់បានរៀបចំសមាគមអក្សរសិល្ប៍នូ ហាច ថ្លែងប្រាប់ VOA តាមរយៈសារអេឡិចត្រូនិចថា ការគាំទ្រអ្នកនិពន្ធវ័យក្មេង ក្នុងការបោះពុម្ពស្នាដៃរបស់ពួកគេ ក៏ជាយន្តការសំខាន់មួយដើម្បីលើកកម្ពស់ភាសាជាតិនេះផងដែរ។ អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «បើសិនជារដ្ឋាភិបាល ពិតជាចង់គាំទ្រភាសា និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរមែននោះ ពួកគេគួរតែបង្កើតនូវការគាំទ្រការបោះពុម្ពផ្សាយដល់អ្នកនិពន្ធវ័យក្មេង»។ អ្នកស្រី លើកឡើងថា ការចាក់បញ្ចាំងខ្សែភាពយន្ត «មុនដំបូងគេសម្លាប់ប៉ារបស់ខ្ញុំ» តែមួយមុខនោះ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់ភាសា និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរនោះទេ។ អ្នកស្រី សរសេរក្នុងសារអេឡិចត្រូនិចថាទៀតថា «ខ្សែភាពយន្តនោះ មិនមែនជាសៀវភៅដែលអាចឲ្យគេអង្គុយអានដោយផ្ចិតផ្ចង់នោះទេ»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖ ខណៈពេលដែលភាពយន្តរឿង «មុនដំបូងខ្មែរក្រហមសម្លាប់ប៉ារបស់ខ្ញុំ» ដឹកនាំដោយ អ្នកស្រី Angelina Jolie នឹងចាក់បញ្ចាំងជាផ្លូវការក្នុងបណ្តាញទូរទស្សន៍អ៊ិនធឺណិត Netflixដ៏ពេញនិយមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅចុងឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខ កម្ពុជាយល់ថា វាជាសញ្ញាណល្អ ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយអំពីភាសារបស់ខ្លួន ទៅឆាកអន្តរជាតិ។ អ្នកជំនាញភាសាវិទ្យា និងអក្សរសាស្ត្រយល់ថា កម្ពុជាត្រូវធ្វើកិច្ចការជាច្រើនទៀតលើវិស័យភាសា និងអក្សរសាស្ត្រជាតិ ដោយអាចទាញផលប្រយោជន៍ពីភាពយន្តមួយនេះ។
រូបថតចំនួន១០០សន្លឹក ដែលបង្ហាញពីសកម្មភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងថ្នាក់ដឹកនាំខ្មែរមុន ក្នុងអំឡុង និងក្រោយរបបខ្មែរក្រហមរហូតទទួលបានសន្តិភាពពេញលេញ ត្រូវបានមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាដាក់តាំងបង្ហាញក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ថ្មើរជើងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ការតាំងរូបថតបង្ហាញពីសកម្មភាពប្រវត្តិសាស្ត្រចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៩៨ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនិងថៃ ដែលចូលរួមរត់ប្រណាំងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍«ថ្មើរជើងប្រវត្តិសាស្ត្រ»នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០នេះ។ ក្រៅពីទស្សនាសកម្មភាពនានា និងស្វែងយល់ពីអត្ថន័យក្នុងរូបថតក្រោមការពន្យល់យ៉ាងក្បោះក្បាយរបស់អ្នកជំនាញដែលប្រចាំការនៅមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ទាំងពលរដ្ឋខ្មែរនិងថៃបាននាំគ្នាថតរូបជាមួយរូបភាពទាំងនោះទុកជាអនុស្សាវរីយ៍ទៀតផង។ លើសពីនេះ ពួកគេបានគយគន់ទេសភាពដ៏ស្រស់់ស្អាតក្នុងស្រុកអន្លង់វែងពីលើពើយតាម៉ុក និងរាំលេងកម្សាន្តជាមួយក្រុមតន្ត្រីរបស់នាយ ខ្ជិប យ៉ាងសប្បាយរីករាយ។ ស្នូរតន្ត្រីល្វើយៗលាយឡំជាមួយខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធនៅលើពើយតាម៉ុក បានធ្វើឲ្យព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងអន្លង់វែង ដែលមានអ្នកចូលរួមជិត២ពាន់នាក់ បញ្ចប់ជាមួយភាពអធិកអធមនិងសប្បាយរីករាយ។ សម្រស់ព្រៃព្រឹក្សា រំលេចដោយដើមឈើធំខ្ពស់ៗនៅសងខាងផ្លូវ និងការរត់កាត់មុខផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ ធ្វើឲ្យព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងនេះកាន់តែមានភាពទាក់ទាញសម្រាប់អ្នកចូលរួម។ បើតាមលោក លី សុខឃាង នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសន្តិភាពអន្លង់វែងនៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជាការរៀបចំពិព័រណ៍សៀវភៅនេះ គឺដើម្បីជំរុញនិងបង្កើនការចងចាំ ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយនិងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសហគមន៍អន្លង់វែង ដែលជាទីតាំងចុងក្រោយនៃរបបខ្មែរក្រហម ដល់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ជាពិសេសសិស្សនិស្សិត ដែលសិក្សាលើជំនាញប្រវត្តិសាស្ត្រនិងស្រាវជ្រាវ ឲ្យយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ តាមរយៈការពន្យល់យ៉ាងក្បោះក្បាយពីអ្នកជំនាញ ដែលប្រចាំការនៅទីនោះ។ «ពិព័រណ៍រូបថតយើងផ្តោតលើតែពាក្យពីរម៉ាត់ទេ គឺជំរុញឲ្យមានការចងចាំនិងការអប់រំ។ ពិព័រណ៍នេះ មិនមានការចោទប្រកាន់ ឬលាបពណ៌អាក្រក់ល្អអ្វីនោះទេ គឺយើងបង្ហាញពីការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្ររួមគ្នា ដែលបង្កើតឲ្យមានការពិពណ៌នាប្រវត្តិសាស្ត្រដូចៗគ្នា កុំឲ្យមានការបែកបាក់សង្គមយើងតទៅទៀត»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក លី សុខឃាង ដែលអះអាងថា លោកនឹងរៀបចំឲ្យមានកម្មវិធីពិព័រណ៍កាន់តែច្រើន និងធំជាងមុខនៅឆ្នាំក្រោយៗទៀត៕ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូ និងរូបភាពដូចក្រោម៖	មជ្ឈមណ្ឌលសន្តិភាពអន្លង់វែងនៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជានៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ កុម្ភៈ នេះ បានរៀបចំពិព័រណ៍រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសហគមន៍អន្លង់វែង ដែលជាទីតាំងចុងក្រោយនៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិល(របបខ្មែរក្រហម)នៅកម្ពុជា។ រូបថតចំនួន១០០សន្លឹកដែលបានដាក់តាំងបង្ហាញជូនភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិនេះ គឺបង្ហាញពីសកម្មភាពប្រវត្តិសាស្ត្រចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៩៨។ ពិព័រណ៍ដែលធ្វើឡើងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍«ថ្មើរជើងប្រវត្តិសាស្ត្រ»នេះ បានទាក់ចិត្តទាំងប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា និងថៃ។
ការកាត់បន្ថយថវិកាយោធា បានក្លាយជារឿងរកាំរកូសរវាងប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង និងប្រមុខកងទ័ពឧត្តមសេនីយ៍ Pierre de Villiers ។ លោកប្រធានាធិបតី ម៉ាក្រុង បានរិះគន់ការអធិប្បាយរបស់ឧត្តមសេនីយ៍ de Villiers អំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការសភា ដែលប្រមុខកងទ័ពបារាំងប្រើពាក្យមិនសូវសមរម្យដើម្បីបង្ហាញការមិនសប្បាយចិត្តរបស់លោកទៅនឹងការបន្ថយថវិកាកងទ័ព។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក de Villiers ដែលនាយសេនាធិការកងទ័ពបានប្រាប់សមាជិកសភាបារាំងក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាថា លោកមិនអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋាភិបាលមករញ៉េរញ៉ៃរឿងកងទ័ពឡើយ។ ប្រមុខកងទ័ពបារាំងនិយាយបែបនេះ បន្ទាប់រដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយលោក ម៉ាក្រុង កាត់បន្ថយការចំណាយយោធាដល់ទៅ ៩៦៩លានដុល្លារក្នុងគម្រោងថវិកាឆ្នាំ២០១៧ ។ ការកាត់បន្ថយនេះ គឺជាការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងក្នុងរក្សាកម្រិតឱនភាពថវិកាឲ្យនៅទាបជាង៣ភាគរយ។ ការលើកឡើងរបស់មេទ័ព ធ្វើឲ្យប្រធានាធិបតី ម៉ាក្រុង មិនសប្បាយចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ ឆ្លៀតឱកាសថ្លែងទៅកាន់បណ្ដានាយទាហានជាន់ខ្ពស់នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា លោក ម៉ាក្រុង បាននិយាយចំៗថា លោកមិនអត់អោនឲ្យការរិះគន់ជាសាធារណៈបែបនេះឡើយ ហើយវាក៏ជារឿងមិនសមរម្យទេដែលត្រូវនិយាយរឿងនេះជាសាធារណៈទៅទៀត។ ដោយចង់បញ្ជាក់ថាលោកមិនផ្លាស់ប្ដូរការសម្រេចចិត្តលោកបានរំឭកមេទ័ពបារាំងថា៖ «ខ្ញុំជាមេរបស់អ្នក»។ ប្រធានាធិបតីវ័យក្មេងទើបកាន់តំណែងរូបនេះបញ្ជាក់ថា អ្វីដែលលោកចូលចិត្ត គឺការគោរពកាត្វកិច្ច និងការប្រយ័ត្នប្រយែងក្នុងការនិយាយស្ដីរបស់កងទ័ព។ លោកបន្តថា លោកអាចអត់ទ្រាំបានចំពោះបញ្ហាជាក់លាក់ខ្លះ ប៉ុន្តែលោកមិនអាចទ្រាំបានទេ ពេលមានការរិះគន់ពីយោធានោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី លោក ម៉ាក្រុង ក៏ទំនងទទួលយកការតវ៉ារបស់យោធា និងក្រុមប្រឆាំង ដែលចង់បង្កើនការចំណាយរបស់កងទ័ព។ បើតាមសម្ដីលោក ម៉ាក្រុង ថវិកាសម្រាប់យោធា នឹងកើនដល់៣៤,២ពាន់លានអឺរ៉ូក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដោយរួមទាំងទឹកប្រាក់ចំនួន ៥៧០ លានអឺរ៉ុបសម្រាប់ប្រតិបត្តិការក្រៅប្រទេសផងដែរ។ លោកពន្យល់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក គឺពឹងផ្អែកលើបរិបទសព្វថ្ងៃដែលបារាំងកំពុងជួបប្រទះការខ្វះខាតថវិកា។ លោកក៏សន្យាបង្កើនថវិកាសម្រាប់វិស័យយោធាឲ្យដល់ពីរភាគរយនៃទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំ២០២៥ ដោយសព្វថ្ងៃមានតែ១,៧ភាគរយប៉ុណ្ណោះ៕	ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា បានប្រតិកម្មតបប្រមុខកងទ័ព ដែលហ៊ាននិយាយរិះគន់ការកាត់បន្ថយថវិកាសម្រាប់វិស័យយោធាប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ ។ លោក ម៉ាក្រុង បានព្រមានមិនឲ្យរឿងបែបនេះកើតឡើងម្ដងទៀត និងបានប្រាប់ឲ្យកងទ័ពត្រូវគោរពកាត្វកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែលោកក៏សន្យាដែរថា នៅឆ្នាំ២០១៨ ថវិកាយោធា នឹងត្រូវបង្កើនឡើងវិញហើយ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.