Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
«ត្រូវរកកន្លែងសុវត្ថិភាពដើម្បីរក្សាទុក ឲ្យជៀសផុតពីការលិចលង់ខូចខាត និងប៉ះពាល់អាយុជីវិតបុគ្គលិកសិក្សា និងសិស្សានុសិស្សជាយថាហេតុ»។ នេះជាសារណែនាំរបស់លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ ដែលប្រាប់ទៅគណៈគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាឲ្យត្រូវតាមដានព័ត៌មានពីស្ថានភាពអាកាសធាតុ និងទឹកជំនន់ជាប្រចាំ និងឲ្យគ្រូ និងសិស្សត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ននឹងគ្រោះទឹកជំនន់។ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំបានណែនាំឲ្យគ្រឹះស្ថានសិក្សាដែលកំពុងជន់លិចនោះ ត្រូវឲ្យគ្រូបន្តបង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញ ដើម្បីធានានិរន្តភាពនៃការសិក្សារបស់សិស្សគ្រប់កម្រិតថ្នាក់។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានប្រាប់ឲ្យគ្រឹះស្ថានសិក្សាដែលកំពុងតែជន់លិច ត្រូវណែនាំដល់សិស្សានិសិស្សកុំចុះលេងទឹកនៅតំបន់ទឹកជំនន់ និងតំបន់ដែលទឹកហូរខ្លាំង ដើម្បីជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ដោយអាយុជីវិត។ ក្នុងករណីដែលសិស្ស និងគ្រូ ចង់ធ្វើដំណើរគឺត្រូវប្រើអាវពោង ឬប៊ីដុង។ ពេលកូនទៅរៀន គឺឪពុកម្តាយត្រូវជូនកូនទៅសាលា និងទៅទទួលកូនពីសាលាមកវិញផងដែរ។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងការពារពីហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ដោយសារទឹកជំនន់ លោករដ្ឋមន្ត្រីអប់រំបានណែនាំ ឲ្យគណៈគ្រប់គ្រងសាលានីមួយៗត្រូវរាយការណ៍ និងផ្តល់ព័ត៌មានពីផលប៉ះពាល់របស់សាលារៀននីមួយៗតាមរយៈមន្ត្រីបង្គោល ការិយាល័យអប់រំនៃរដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ និងមន្ទីរអប់រំ រាជធានីខេត្ត។ ក្រោយពេលទឹកជំនន់មានការថមថយ និងស្រកអស់ លោករដ្ឋមន្ត្រីអប់រំបានណែនាំឲ្យគណៈគ្រប់គ្រងសាលារៀនដែលបានជន់លិចនោះ ត្រូវដឹកនាំកម្លាំងសម្អាតបរិស្ថានសាលារៀន និងបន្ទប់រៀនឡើងវិញ។ និងរៀបចំជួលជុលតុ កៅអី ក្តារខៀន ទូ សម្ភារបរិក្ខារប្រើប្រាស់ឡើងវិញផងដែរ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយដែលគិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា សាលារៀនចំនួន៤២៥កន្លែងត្រូវបានជន់លិច៕ អត្ថបទទាក់ទង ក្រោយអាក់ខានដោយសារកូវីដ-១៩ សាលាខ្លះត្រូវផ្អាកសារជាថ្មីដោយសារជន់លិច	ភ្នំពេញ៖ សាលារៀនមួយចំនួនត្រូវបានផ្អាកឲ្យសិស្សចូលរៀនបណ្តោះអាសន្នសិន ដោយសារទឹកជំនន់។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាបានប្រាប់ទៅគណៈគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាដែលស្ថិតនៅតំបន់គ្រោះទឹកជំនន់ ត្រូវត្រៀមលក្ខណៈរៀបចំទុកដាក់ជាមុននូវឯកសារ សៀវភៅ សម្ភារ និងគ្រឿងបរិក្ខារអេឡិចត្រូនិកទៅទីទួលសុវត្ថិភាព។
សេដ្ឋីភាគច្រើន បានធ្លាក់ចុះ លើកលែងតែមហាសេដ្ឋីនីម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ ទស្សនាវដ្តីដ៏ល្បី Forbes បានកត់ត្រាការប្រែប្រួលទៅលើតម្លៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋី៥នាក់ របស់ប្រទេសវៀតណាម។ ជាមួយគ្នានេះ មានព័ត៌មានល្អតែមួយ បានកើតឡើងសម្រាប់តែមហាសេដ្ឋីតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលមហាសេដ្ឋីនីតែម្នាក់ នៅបញ្ជីឈ្មោះនោះគឺលោកស្រី Nguyen Thi Phuong ក្រោយពីតម្លៃទ្រព្យសម្បត្តិសរុបរបស់លោកស្រី បានកើនឡើង ធៀបទៅនឹងដំណាក់កាលដូចគ្នានេះ កាលពីឆ្នាំមុន។ ប៉ុន្តែ ទោះបីជាយ៉ាងណា អ្នកផ្សេងទៀតនៅលើតារាងបញ្ជីមហាសេដ្ឋីរបស់ Forbes បានធ្លាក់ចុះបន្តិច។ ទ្រព្យសម្បត្តិសរុបរបស់លោក Pham Nhat Vuong ប្រធានក្រុមហ៊ុន Vingroup បានស្ថិតក្នុងចំនួនជាទឹកប្រាក់ ៦,៦ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក នៅត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ ពោលគឺធ្លាក់ចុះចំនួន ១,២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុន។ បើទោះបីធ្លាក់ចុះទ្រព្យសម្បតិ្តច្រើនជាងគេបំផុត ក្នុងចំណោមមហាសេដ្ឋីទាំងអស់របស់វៀតណាមក៏ដោយ ប៉ុន្តែ លោក Vuong នៅតែជាមហាសេដ្ឋីមានចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់ជាងគេបំផុត ក្នុងប្រទេសវៀតណាម នៅលើតារាងថ្មីចុងក្រោយគេ ដែលចេញដោយទស្សនាវដ្តី Forbes ដដែល។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ទ្រព្យសម្បត្តិសរុបរបស់លោក Tran Ba Duong ប្រធានក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្ម Truong Hai Auto បានធ្លាក់ចុះក្នុងទឹកប្រាក់ ០,២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក មកនៅត្រឹម ១,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក Ho Hung Anh ប្រធានក្រុមហ៊ុន Techcombank ក៏បានធ្លាក់ចុះចំនួន ០,៦ ពានលានដុល្លារអាមេរិក មកនៅត្រឹម ១,១ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ផងដែរ។ ទ្រព្យសម្បត្តិសរុបរបស់ លោក Nguyen Dang Quang និងក្រុមគ្រួសាររបស់លោក ដែលជាស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Masan Group បានធ្លាក់ចុះ មកនៅត្រឹម ១ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ បើទោះបីមានការធ្លាក់ចុះបែបនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែទ្រព្យសម្បត្តិសរុបរបស់លោកស្រី Nguyen Thi Phuong Thao បានកើនក្នុងទឹកប្រាក់ ០,២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក បើធៀបទៅនឹងខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីកើនដល់ចំនួន ២,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោកស្រី Thao បានកើនឡើង បើទោះបីរងនូវផលប៉ះពាល់ដ៏ចម្បង ដោយសារតែការរាតត្បាតរបស់ជំងឺវីដ-១៩ ដែលកើតមាននៅទីផ្សារភាគហ៊ុនពិភពលោកក៏ដោយ។ បើទោះបីលោកស្រី Thao ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិទ្រព្យសម្បត្តិ នៅលើទីផ្សារភាគហ៊ុនក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រភពទ្រព្យសម្បត្តិរបស់សេដ្ឋីនីដំបូងគេប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍រូបនេះ បានបង្ហាញឲ្យឃើញពីភាពរឹងមាំ។ ការដាក់ចំណាត់ថ្នាក់មហាសេដ្ឋី របស់ទស្សនាវដ្តី Forbes ក៏ផ្អែកទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងទៀតផងដែរ នៅពេលដែលវិភាគទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិសរុប របស់បុគ្គលនីមួយៗ។ រឿងរ៉ាវទាក់ទងមហាសេដ្ឋី និងទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ច បើយោងទៅតាមទស្សនាវដ្តី Forbes វៀតណាម គឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង៦នៅតំបន់អាស៊ាន ដែលមានឈ្មោះមហាសេដ្ឋីច្រើនជាងគេ នៅលើតារាងបញ្ជីទូទាំងពិភពលោក។ ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណា មហាសេដ្ឋីមានប្រាក់រាប់លានដុល្លាររបស់វៀតណាម ស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទាបជាងគេបំផុត ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង៦ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន បើផ្អែកទៅលើទាំងបរិមាណ និងតម្លៃនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ។ ទ្រព្យសម្បត្តិសរុប របស់មហាសេដ្ឋីទាំង៥នាក់របស់វៀតណាម ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ មានចំនួន១៣,៦ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ បើក្រឡេកមើលប្រទេសជិតខាងវិញ ថៃ មានមហាសេដ្ឋីចំនួន៣១នាក់ ជាមួយនឹងទ្រព្យសម្បត្តិសរុបចំនួន ៩៤,៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក (ច្រើនជាងវៀតណាមជិត៧ដង)។ ម៉ាឡេស៊ី មានមហាសេដ្ឋីចំនួន ១៣នាក់ ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិសរុប ៦១,៦ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ស្របពេលដែលហ្វីលីពីន មានមហាសេដ្ឋី១៧នាក់ ជាមួយនឹងទ្រព្យសម្បត្តិសរុប ៤៧,៧ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ក្នុងនាមជាប្រទេសមួយ ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនបំផុត ក្នុងពិភពលោក ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អ្នកអង្កេតជាច្រើនជឿជាក់ថា វៀតណាម នឹងមានមហាសេដ្ឋីកាន់តែច្រើនក្នុងពេលឆាប់ៗ។ ការកើនឡើងមហាសេដ្ឋី និងអាជីវកម្មរបស់ពួកគេ បានចូលរួមចំណែកជួយដល់ការអភិវឌ្ឍ និងការរីកចម្រើននៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុករបស់វៀតណាម៕ ទំនាក់ទំនងព័ត៌មាន៖ ក្រុមហ៊ុន QED កម្ពុជា (ភាសាខ្មែរ) លោកអ៊ិន សុផេង អ៊ីម៉ែល៖ [email protected] លេខទូរស័ព្ទ៖ +855 87 222 817 កម្ពុជា (ភាសាអង់គ្លេស) លោក Julian Rake អ៊ីម៉ែល៖ [email protected] លេខទូរស័ព្ទ៖ +855 93 324 283 ក្រុមហ៊ុន Vietjet កញ្ញា Kieu Duong (ហៅ Amy) អ៊ីម៉ែល៖ [email protected] លេខទូរស័ព្ទ៖ +84 932 775 066 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	មហាសដ្ឋភាគច្រើនរបស់វៀតណាម បានធ្លាក់ចុះនូវតម្លៃសរុបនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន នៅរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយនេះ ប៉ុន្តែ លោកស្រី Nguyen Thi Phuong Thao ប្រធាន និងជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Vietjet បានស្ថិតក្នុងទីតាំងពិសេសជាងគេ។
តំណាងប្រទេសជិត ២០០នៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងនោះមានប្រមុខរដ្ឋនិងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជាង ៤០ផងនោះមានវត្តមាននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនៃភាគីអនុសញ្ញាក្របខណ្ឌសហប្រជាជាតិស្តីពីការ ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (UNFCCC)។ គោលដៅសំខាន់នៃការចរចាក្នុងសន្និសីទអាកាសធាតុឆ្នាំនេះផ្តោតសំខាន់លើការបញ្ចប់ការចរចាបង្កើតសៀវភៅណែនាំ (Rule Book) ស្តីពីការអនុវត្ត និងត្រួតពិនិត្យកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុឆ្នាំ ២០១៥ ។ កាលណាបើចេញរូបរាងជាផ្លូវការ សៀវភៅណែនាំនឹងបង្កើតឲ្យមានការវាស់ស្ទង់, តាមដាន, និងផ្ទៀងផ្ទាត់ឲ្យបាននូវការអនុវត្តកិច្ចរបស់ភាគីជាពិសេសការកាត់បន្ថយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់អនុលោមតាមព្រមព្រៀងស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១៥។ សៀវភៅគោលការណ៍ណែនាំនេះក៏ផ្តោតលើការគាំទ្រការបន្សាំ និងរបៀបផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុលើផែនការសកម្មភាពឆ្លើយតបនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែរ។ ដោយឡែក សន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើកទី ២៤ នេះក៏ចាប់ផ្តើមឡើងស្របពេលដែលបញ្ហាប្រឈមកើតឡើងច្រើនដូចគ្នា។ បួនឆ្នាំជាប់ៗគ្នាហើយ ដែលអាកាសធាតុកាន់តែក្តៅខ្លាំង ហើយបរិមាណឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់បញ្ចេញទៅកាន់បរិយាកាសនោះក៏ចាប់ផ្តើមកើនឡើងជាថ្មីថែមទៀតផង។ ទាក់ទិនបញ្ហានេះលេខាងប្រតិបត្តិនៃអនុសញ្ញាក្របខណ្ឌសហប្រជាជាតិស្តីពីការ ប្រែប្រួលអាកាសធាតុលោកស្រី Patricia Espinosa បានថ្លែងពេលបើកកិច្ចប្រជុំដូច្នេះថា៖«ឆ្នាំនេះក្លាយជាឆ្នាំដែលក្តៅជាងគេក្នុងចំនួនឆ្នាំទាំងបួនហើយ។ ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលចូលទៅកាន់បរិយាកាសនោះក៏កើនខ្ពស់ទៀត។ ផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រួលអាកាសធាតុមិនដែលអាក្រក់បែបនេះទេ។ រឿងដែលកើតឡើងនេះប្រាប់យើងទាំងអស់គ្នាថា យើងចាំបាច់ត្រូវប្រឹងប្រែងខ្លាំងថែមទៀត។ COP24 នេះត្រូវសម្រេចជោគជ័យឲ្យបាន»។ ដូចបានបញ្ជាក់ខាងដើមស្រាប់ហើយ ការបញ្ចប់ការចរចាសៀវភៅណែនាំជារឿងចាំបាច់បំផុត។ ប៉ុន្តែគួរឲ្យសោកស្តាយ វាជួបរឿងចម្រូងចម្រាស និងការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នាច្រើនក្នុងចំណោមភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ដូច្នេះហើយ វាជារឿងពិបាករំពឹងទុកណាស់ថា ក្រោយចប់សន្និសីទសៀវភៅណែនាំនេះនឹងអាចចេញរូបរាងជាផ្លូវការនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា គោលដៅសំខាន់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីសនេះគឺធានាថា ពិភពលោកនឹងអាចកម្រិតកំណើតសីតុណ្ហភាពត្រឹម ២ អង្សារ ឬត្រឹម ១,៥អង្សាធៀបនឹងកម្រិតមុនសម័យឧស្សាហកម្ម (pre-industrial level) នៅត្រឹមឆ្នាំ ២១០០ បើសិនជាអាចទៅរួច។ បើសិនជាពិភពលោកលោកមិនអាចទប់ស្កាត់ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាពត្រឹមកម្រិតខាងលើទេ ពិភពលោកនឹងត្រូវប្រឈមគ្រោះមហន្តរាយធំមិនខាន។ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅ ប្រជាជាតិដែលមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនបានប្តេជ្ញាចិត្តក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីសដើម្បីកៀងគរវិភាគទានទាំងឯកជននិងសាធារណៈឲ្យបានសរុប១០០ពាន់លានដុល្លារត្រឹមឆ្នាំ ២០២០ ដើម្បីជួយគាំទ្របណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនិងប្រទេសងាយរងគ្រោះខ្លាំងដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះ។	សន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើកទី ២៤ (COP24) ចាប់ផ្តើមឡើងជាផ្លូវការនៅទីក្រុង Katowice ប្រទេសប៉ូឡូញនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២ខែធ្នូនេះ។ កិច្ចប្រជុំឆ្នាំនេះមានគោលដៅចម្បងបញ្ចប់ការចរចាបង្កើតសៀវភៅណែនាំ (Rule Book) ស្តីពីការអនុវត្ត និងត្រួតពិនិត្យកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុឆ្នាំ ២០១៥ និងជំរុញបន្ថែមការបង្កើនសកម្មភាពដោះស្រាយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ពន្យល់លម្អិតដោយសម្តេច ជួន ណាត ពាក្យ «បុរាណ»មានន័យថា ចាស់,ដែលកើតមានមុន និងយូរមកហើយ,ដែលធ្លាប់មានពីព្រេងនាយ។ គុណសព្ទ «បុរាណ» នេះភាគច្រើនប្រើភ្ជាប់នឹងនាមសព្ទឯទៀត ដូចជា បុរាណកាល(កាល ឬគ្រាពីដើម,កាលពីព្រេងនាយ),បុរាណពិធី(បែបបទីពីបុរាណ),បុរាណភណ្ឌ(របស់ចាស់,ទ្រព្យចាស់),បុរាណរាជ(ស្តេចពីព្រេងនាយ), បុរាណរាជ្យ(រាជ្យពីដើម), បុរាណវាទ(ពាក្យចាស់), បុរាណសម័យ(សម័យពីបុរាណ)។ នៅក្នុងន័យខាងលើនេះ ពលរដ្ឋអាចប្រើជា «បុរាណ» ក៏បាន ឬ«បូរាណក៏បាន»គឺសុទ្ធតែត្រឹមត្រូវដូចគ្នា គ្រាន់តែ ពាក្យ «បូរាណ» ត្រូវបានគេនិយមប្រើសម្រាប់តែនៅក្នុងកាព្យជាង។ ឧទាហរណ៍៖ អក្សរខ្មែរយើងសព្វថ្ងៃ អ្នកប្រាជ្ញលោកច្នៃតាមលំអាន ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យពីបូរាណ ដែលបានហាត់រៀនតៗមក។ មួយយ៉ាងទៀតថា ខ្ញុំរៀនអក្សរជាតិ ពុំឃ្លៀងឃ្លាតក្លាយប៉ុន្មាន រៀនតាមបែបបូរាណ លោកគ្រូក៏បានពន្យល់ដែរ។ នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ មានពាក្យខ្លះអាចសរសេរបានច្រើនបែប ដោយពាក្យទាំងនោះមានដូចជា យក្ស ឬយក្ខ, បក្ស ឬ បក្ខ, រមៀត ឬល្មៀត,សកល ឬសាកល ជាដើម៕	សម្រាប់ពលរដ្ឋដែលតែងតែប្រើប្រាស់ពាក្យ«បុរាណ» ប្រាកដណាស់ថាពាក្យនេះជាពាក្យត្រឹមត្រូវតែមួយគត់ ប៉ុន្តែបើតាមការបញ្ជាក់ពី សម្តេច ជួន ណាត ពាក្យ «បុរាណ»អាចសរសេរ ជា «បូរាណ» បានផងដែរ។
កិច្ចព្រមព្រៀងមេដឹកនាំទីក្រុង Glasgow ត្រូវបានគាំទ្រដោយក្រុមប្រទេសដែលជាអ្នកកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើច្រើនជាងគេ និងមកពីតំបន់តំណាងព្រៃឈើប្រហែល៨៦ភាគរយនៃព្រៃឈើពិភពលោកដោយរួមមាន ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រេស៊ីល និងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោជាដើម។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរួមមួយ ប្រទេសជាង១០០ សន្យាបញ្ចប់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅឆ្នាំ២០៣០។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស កិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើ នឹងគ្របដណ្តប់បរិមាណព្រៃឈើសរុបជាង៣៣,៦លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េឯណោះ។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋាភិបាលមកពីចំនួន២៨ប្រទេសក៏បានប្តេជ្ញាដកសកម្មភាពកាប់ព្រៃឈើចេញពីពាណិជ្ជកម្មចំណីអាហារ និងផលិតផលកសិកម្មផ្សេងៗដូចជា ប្រេងដូង សណ្តែកសៀង និងកាកាវជាដើម។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយពីសារព័ត៌មាន BBC។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស បូរីស ចនសុន ដែលកំពុងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះដឹកនាំកិច្ចប្រជុំសកលនៅទីក្រុង Glasgow បានហៅកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថា កិច្ចព្រមព្រៀងការពារនិងស្តារព្រៃឈើរបស់ផែនដីឡើងវិញ និងមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ «យើងនឹងមានឱកាសបញ្ចប់ប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏យូរអង្វែងរបស់មនុស្សជាតិក្នុងនាមជាអ្នកបំផ្លាញធម្មជាតិ ដោយប្តូរមកជាអ្នកថែរក្សាជំនួសវិញ។» លោក ចនសុន បញ្ជាក់បែបនេះ។ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ប្រទេសចំនួន១២រួមទាំងអង់គ្លេសបានសន្យាផ្តល់ប្រាក់១២ពាន់លានដុល្លារទៅកាន់មូលនិធិសាធារណៈពីឆ្នាំ២០២១ និង ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងការជួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍលើការស្តារដីខូតខាត ដោះស្រាយបញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃ និងគាំទ្រសហគមជនជាតិដើម។ ចំណែកទឹកប្រាក់យ៉ាងតិច ៥,៣ពាន់លានផោនបន្ថែមទៀត នឹងត្រូវផ្តល់ដោយក្រុមហ៊ុមឯកជនជាង៣០ រួមមាន Aviva Schroders និង AXA ជាដើម។ ព្រៃឈើ ជាធនធានដ៏សំខាន់ក្នុងការជួយស្រូបយកការបំភាយឧស្ម័នពីបរិយាកាសនិងការពារការឡើងកម្តៅផែនដី។ យោងតាមវិទ្យាស្ថានធនធានពិភពលោក (WRI) ព្រៃឈើស្រូបយកកាបូនឌីអុកស៊ីតប្រហែល៣០ភាគរយ ។ ប៉ុន្តែព្រៃឈើកំពុងរងការគំរាមកំហែង និងបាត់បង់យ៉ាងឆាប់រហ័សដោយក្នុងឆ្នាំ២០២០ បរិមាណព្រៃឈើលើពិភពលោកបានបាត់បង់អស់២៥៨,០០០គីឡូម៉ែត្រាការ៉េ៕	មេដឹកនាំមកពីជាង១០០ប្រទេសបានសន្យាបញ្ឈប់សកម្មភាពបំផ្លាញព្រៃឈើ និងការរិចរិលដីតទៅទៀតត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ខាងមុខ។ ការប្ដេជ្ញាចិត្តដែលធ្វើឡើងអំឡុងសន្និសីទស្តីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុលើកទី២៦របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (COP26) ក៏ត្រូវបានគាំទ្រដោយការសន្យាផ្ដល់លុយ១៩ពាន់លានដុល្លារពីប្រទេសនានា និងក្រុមហ៊ុនឯកជនដើម្បីវិនិយោគលើការការពារ និងស្តារព្រៃឈើឡើងវិញ។
ក្រោយមហាសេដ្ឋីលោក ជេក ម៉ា ពីប្រកាសចូលនិវត្តន៍ពីជំនួញសប្តាហ៍មុនក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន New York Times ក្រុមហ៊ុនអាលីបាបាបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយនៅដើមសប្តាហ៍នេះ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះបានបញ្ជាក់ថា លោក ជេក ម៉ា នឹងស្ថិតនៅជាប្រធានប្រតិបត្តិរហូតដល់ខែកញ្ញាឆ្នាំក្រោយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«លោក ជេក ម៉ានឹងនៅបន្តការងារប្រធានប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងរយៈពេល ១២ ខែទៀតដើម្បីធានាថា ការផ្ទេរកិច្ចការងារនឹងធ្វើទៅដោយរលូនមុនពេលលោកផ្ទេរតួនាទីទៅឲ្យនាយកប្រតិបត្តិលោក Daniel Zhang»។ ចំណែកលោក ជេក ម៉ា ឯណោះវិញបានបញ្ជាក់ថា លោកនៅបន្តការងារ ១២ ខែទៀត ហើយលោកនឹងចំណាយពេលវេលាទាំងនោះណែនាំការងារដល់លោក Daniel ដើម្បីឲ្យការផ្ទេរតំណែងអាចជោគជ័យនិងដោយរលូនផង។ «បន្ទាប់ពីនោះ ខ្ញុំនឹងនៅបន្តការងារក្នុងក្រុមប្រឹក្សានាយកនៃក្រុមហ៊ុនរហូតដល់កិច្ចប្រជុំម្ចាស់ភាគហ៊ុនប្រចាំនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០ខាងមុខផង»។លោក ជេក ម៉ា និយាយដូច្នេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ មហាសេដ្ឋីរូបនេះមិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់ទេពីគម្រោងរបស់ខ្លួនក្រោយពីដកខ្លួនចេញពីជំនួញ។ ប៉ុន្តែកន្លងលោកបានបង្ហើបថា លោកចង់ដើរតាមគន្លងលោក Bill Gates ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Microsoft ហើយលោកក៏បង្ហើបគម្រោងចូលរួមសកម្មភាពសប្បុរសធម៌ជាពិសេសលើកស្ទួយវិស័យអប់រំផង។ តាមពិតទៅលោក ជេក ម៉ា កើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤ នៅទីក្រុង Hangzhou ។ ដោយសារមានចិត្តចង់ចេះចង់ដឹងភាសាអង់គ្លេស លោក ជេក ម៉ា ចំណាយពេលវេលាច្រើនធ្វើការងារជាមួយជនបរទេសក្នុងនោះមានធ្វើការងារជាអ្នកនាំភ្ងៀវទេសចរផង។ បន្តមក លោកបានសម្រេចចូលសិក្សានៅវិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាលគ្រូ Hangzhou ដើម្បីសិក្សាបរិញ្ញាបត្រភាសាអង់គ្លេស ហើយបានបញ្ចប់ការសិក្សាឆ្នាំ ១៩៨៨។ ដើមឆ្នាំ ១៩៩០ លោកបានចាប់ផ្តើមការងារជាគ្រូបង្រៀនភាសាអង់គ្លេស ហើយលោកបានរៀនសូត្រស្វែងយល់ច្រើនដែរពីបច្ចេកវិទ្យាជាពិសេសអ៊ីធឺណិត។ អំឡុងឆ្នាំ ១៩៩៧ លោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកជាញឹកញាប់ដើម្បីរៀនសូត្របន្ថែមពីបច្ចេកវិទ្យាអ៊ីនធឺណិតនេះ មុនពេលលោកចាប់ផ្តើមរៀបចំក្រុមហ៊ុនអាលីបាបានៅឆ្នាំ ១៩៩៩ និងបន្តក្លាយជាមហាសេដ្ឋកិច្ចម្នាក់ដែលមានទ្រព្យច្រើនបំផុតនៅក្នុងប្រទេសចិនដល់សព្វថ្ងៃ។ បើតាមទស្សនាវដ្តី Times លោក ជេក ម៉ា មានទ្រព្យប្រហែល ៣៧, ៦ ពាន់លានដុល្លារទ្រព្យរបស់ក្រុមហ៊ុនលោកមានទំហំរហូតដល់ ៤២០,៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។	សហស្ថាបនិកអាលីបាបាលោក ជេក ម៉ា នឹងចេញពីតំណែងជាប្រធានប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុនយក្សនេះនៅត្រឹមថ្ងៃ ១០ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០១៩ខាងមុខ។ លោក ជេក ម៉ា ត្រូវផ្ទេរការងារនិងអំណាចដឹកនាំឲ្យបានចប់សព្វគ្រប់សិន។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្រុមហ៊ុនអាលីបាបានៅថ្ងៃចន្ទទី ១០ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០១៨នេះ។
«They score, you score» គឺជាកម្មវិធីប្រកួតប្រជែងដណ្តើមរង្វាន់រថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុនលក់រថយន្ត Auto Trader នៅអង់គ្លេស។ តាមរយៈការដាក់ Hashtag #AutoTraderGoals នៅលើហ្វេសប៊ុក, Twitter និង Instagram ភ្លាមៗ ក្រោយពេលអង់គ្លេសស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី អ្នកចូលរួមមានឱកាសឈ្នះរង្វាន់រថយន្តថ្មីសន្លាង។ លោក Jonh Barnes អតីតកីឡាករឆ្នើមមួយរូបរបស់អង់គ្លេស និងជាទូតសម្រាប់ #AutoTraderGoals បានលើកឡើងថា៖ «វាពិតជាពិបាកព័ណ៌នាអារម្មណ៍ខ្លាំងណាស់នៅពេលក្រុមស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីក្នុង World Cup ហើយការឈ្នះរង្វាន់រថយន្តថ្មីសន្លាង ក៏កាន់តែរំភើបខ្លាំងបន្ថែមទៀត»។ លោកមានជំនឿថា អង់គ្លេសនឹងស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីបានច្រើនគ្រាប់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup នេះដើម្បីបង្ហាញពីភាពខ្លាំងរបស់យុវជនជំនាន់ក្រោយ ហើយក្រុមហ៊ុន Auto Trader នឹងមមាញឹកផ្តល់រង្វាន់រថយន្តក្នុងចំនួនដ៏ច្រើនដើម្បីទុកជាអនុស្សាវរីយ៍មិនអាចបំភ្លេចបានផងដែរ។ កម្មវិធី #AutoTraderGoals ចាប់ផ្តើមពីជំនួបដំបូងនៅក្នុងពូល G របស់អង់គ្លេសជាមួយទុយនីស៊ី មុនប៉ះជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយបែលហ្ស៊ិក និងប៉ាណាម៉ា។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្មវិធីនេះ គឺសម្រាប់តែពលរដ្ឋអង់គ្លេសប៉ុណ្ណោះ ដោយពួកគេត្រូវមានអាយុចាប់ពី១៨ឆ្នាំ រង់នៅអង់គ្លេស និងមានបណ្ណបើកបរអង់គ្លេស។ ក្រៅពីបណ្តាញសង្គម អ្នកដែលចង់ប្រកួតប្រជែងក៏អាចចុះឈ្មោះរបស់ខ្លួនដោយផ្ញើរអ៊ីម៉ែលទៅកាន់ក្រុមហ៊ុន Auto Trader (https://www.autotrader.co.uk/goals) ផងដែរ។ ការផ្ញើរត្រូវធ្វើភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីអង់គ្លេសស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី៕	ក្រុមហ៊ុនលក់រថយន្តមួយនៅអង់គ្លេស បានបើកការប្រកួតប្រជែងលើបណ្តាញសង្គម ដើម្បីផ្តល់ឱកាសដល់ពលរដ្ឋអង់គ្លេសឈ្នះរង្វាន់រៀងរាល់ពេលដែលក្រុមកីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអង់គ្លេសស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីក្នុងការប្រកួត FIFA World Cup 2018 នៅរុស្ស៊ី ដោយចាប់ផ្តើមពីជំនួបក្នុងពូល G ជាមួយទុយនីស៊ី។
លោកឧកញ៉ា តាំង ម៉េងហុង និងលោកជំទាវ លឹម នាងនាថ តែងតែចូលរួមបរិច្ចាគថវិកាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ជាមួយកាកបាទក្រហមកម្ពុជាក្នុងឱកាសខួបទី១៦០ ទិវាពិភពលោកកាកបាទក្រហម និងអឌ្ឍចន្ទក្រហម ៨ ឧសភា ហើយក៏តែងតែបានចូលរួមឧបត្ថម្ភថវិកាជួយដល់យុទ្ធនាការផ្សេងៗ របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងបានចូលរួមជួយឧបត្ថម្ភដល់កម្មវិធីសប្បុរសជាច្រើនទៀត។ សប្បុរសជន ក៏អាចចូលរួមបរិច្ចាគថវិកាជូនកាកបាទក្រហមក្រហមកម្ពុជា ដើម្បីឱ្យសមាគមជាតិមួយនេះ បន្តសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានា និងជួយសម្រាលទុក្ខលំបាកប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះ និងងាយរងគ្រោះបំផុត៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	លោកឧកញ៉ា តាំង ម៉េងហុង និងលោកជំទាវ លឹម នាងនាថ បានបរិច្ចាគថវិកាចំនួន ១ម៉ឺនដុល្លារអាម៉េរិក ដល់កាកបាទក្រហមកម្ពុជា ក្នុងឱកាសខួបទី១៦០ ទិវាពិភពលោកកាកបាទក្រហម និងអឌ្ឍចន្ទក្រហម ៨ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។
ករណីក្លែងបន្លំផេកហ្វេសប៊ុកកីឡាករ-កីឡាការិនី ដែលមានប្រជាប្រិយភាព នៅកម្ពុជា មានច្រើន ដូចជាករណីរបស់ កីឡាករប្រដាល់គុនខ្មែរ អេអាំម៉ារីន ភូថង, កីឡាករ ព្រំ សំណាង, ធឿន ធារ៉ា ជាដើម។ ម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកក្លែងក្លាយនោះ បានផុសរូបរបស់ អេអាំម៉ារីន ហើយក៏ផ្សព្វផ្សាយរកអ្នកឧបត្ថម្ភលើផេករបស់ខ្លួន។ លោកស្រី ស សុម៉ាលី ម្ដាយរបស់កីឡាកររូបនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមហ្វេសប៊ុកថា ម្ចាស់ផេកក្លែងបន្លំនេះ បានឆាតទៅញ៉ែអ្នកគាំទ្រ ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់កេរ្ដិ៍ឈ្មោះកូនប្រុសខ្លួន។ លោកស្រី សុម៉ាលី ដឹងពីបញ្ហានេះ ដោយសារអ្នកគាំទ្រ ដែលត្រូវបានផេកនោះឆាតញ៉ែ ប្រាប់បែបនេះ។ លោកស្រី បានបន្ដទៀតថា រូបខ្លួន រួមទាំងកូនប្រុស បានផ្ញើសារសួរនាំ និងសុំឲ្យផេកក្លែងបន្លំនោះឈប់ធ្វើរឿងនេះ ប៉ុន្ដែត្រូវបានជនអណាមិកនោះ តបថាគ្រាន់តែចង់ឲ្យ អេអាំម៉ារីន ល្បីប៉ុណ្ណោះ។ ដោយឡែក លោកស្រី សុម៉ាលី ចាត់ទុកថានេះ មិនមែនជាការជួយផ្សព្វផ្សាយពីកូនប្រុសខ្លួនទេ ប៉ុន្ដែជាយកឈ្មោះ អេអាំម៉ារីន ទៅធ្វើទីផ្សាររកលុយទៅវិញ។ «បើចង់ឲ្យកូនខ្ញុំល្បី មិនបាច់យកឈ្មោះកូនខ្ញុំដាក់លើហ្វេសប៊ុក ហើយឆាតទៅគេបែបនេះទេ។ បើចង់ឲ្យកូនខ្ញុំល្បីពិតមែន សូមដាក់ឈ្មោះម្ចាស់ផេចផ្ទាល់ ហើយគ្រាន់តែដាក់រូបកូនខ្ញុំបានហើយ។»។ អ្នកម្ដាយរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ។ ករណីឆាតរញ៉េរញ៉ៃទៅអ្នកគាំទ្រ និងផ្សាយទីផ្សារអនឡាញ ដោយប្រើគណនីក្លែងក្លាយនេះ ក៏បានកើតលើ ធឿន ធារ៉ា ផងដែរ។ ចំណែកផេកក្លែងបន្លំជាកីឡាករ ព្រំ សំណាង ជនអនាមិកនោះ បានបង្ហោះសារឌឺដងដាក ធឿន ធារ៉ា ដែលជាការបង្កើតឲ្យមានទំនាស់ និងចលាចលលើបណ្ដាញសង្គម។ ហ្វេសប៊ុកក្លែងក្លាយនោះ បានបង្ហោះដូច្នេះថា៖«រាល់ថ្ងៃ គេលើក ធឿន ធារ៉ា ដល់កម្រិតកំពូលចុងត្នោត ទាំងដែលវាយមិនឈ្នះក្រុងចក្រផង។ តាំងពីបាក់ដៃដោយសារក្រុងចក្រមក គេដាក់លំដាប់ C ឲ្យស៊ីគ្រប់ប្រកួត។ ដៃគូខ្លះ មិនទាំងដែលឮឈ្មោះផង។ ខុសដាច់ពីព្រំ សំណាង ជួបដៃគូសុទ្ធតែលំដាប់ប្រទេសល្បី ដូចជា ដាវ លីឌុច, ទន់ ទន់មីន, ជម្រើសជាតិអឺរ៉ង អាមេរិក ហើយក៏ត្រូវពួកឆ្កែតាមខាំគ្រប់ប្រកួត។»។ ក្រោយពីមានការបង្ហោះបែប កីឡាករ ព្រំ សំណាង និង លោក ហេង សុខឃន អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ បានចេញបដិសេធថានេះ មិនមែនជាផេចផ្លូវការរបស់ព្រំ សំណាង ឡើយ។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ ចាត់ទុកថាបុគ្គលទាំងនោះ កំពុងរកលុយតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ប៉ុន្ដែបំផ្លាញដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡាគុនខ្មែរ។ លោក ជា សុភារិន អ្នកផលិតមាតិកាគុនខ្មែរ អំពាវនាវដល់ជនអណាមិកទាំងនោះ ឲ្យឈប់ធ្វើទង្វើទាំងនោះ ហើយងាកមកធ្វើមាតិកាល្អជុំវិញគុនខ្មែរវិញ ព្រោះអាចរកចំណូលបានដូចគ្នា។ «ក្លែងបន្លំហ្វេសប៊ុក ហើយដើរតួជាកីឡាករ ដើម្បីឲ្យមានផេចខ្លួនមានប្រជាប្រិយភាព នឹងងាយស្រួលបានអ្នកឧបត្ថម្ភ។ នេះ គេមិនមែនហៅថាជួយផ្សព្វផ្សាយទេ ប៉ុន្ដែគឺកំពុងបំផ្លាញ។ យើង នាំគ្នាមកធ្វើមាតិកាល្អៗ មក ហើយមានគេមើលច្រើន ដូចគ្នា។»។ អ្នកផលិតមាតិការូបនេះ យល់ឃើញដូច្នេះ៕	កីឡាករ-កីឡាការិនីគុនខ្មែរល្បីៗ មួយចំនួនក្លាយជាជនរងគ្រោះតាមបណ្ដាញសង្គម។ ជនអនាមិកមួយចំនួន ក្លែងបន្លំផេកហ្វេសប៊ុក និងយករូបអត្ដពលិកទាំងនោះទៅបង្ហោះ ដើម្បីទទួលបានការ Like និង Share ដើម្បីរកលុយតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ជាពិសេសការបង្កើតចលាចលលើបណ្ដាញសង្គមថែមទៀត។ អ្នកក្លែងបន្លំទាំងនោះ មិនបញ្ឈប់ទេ បើទោះជាកីឡាករ-កីឡាការិនី ស្នើមិនឲ្យធ្វើបែបនេះ ក៏ដោយ។
រោគសញ្ញាដែលជំងឺហឺតអាចវិវត្តទៅជាធ្ងន់ធ្ងររួមមាន៖ រោគសញ្ញារបស់អ្នកក្លាយជាធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ ឬកើតមានឡើងញឹកញាប់។ ឬពួកគេមានរោគសញ្ញានៅពេលដែលយប់ច្រើន និងរំខានដល់ដំណេករបស់អ្នក រោគសញ្ញាកំពុងតែធ្វើអោយអ្នកបញ្ឈប់នៃសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក ឬធ្វើអោយអ្នកខកខានទៅសាលា ឬធ្វើការ ការដកដង្ហើមចេញរបស់អ្នកបានធ្លាក់ចុះ ថ្នាំហឺតបង្ហាញថាមិនមានប្រសិទ្ធភាព អ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំអោយដកដង្ហើមស្រួលញឹកញាប់ អ្នកចូលមន្ទីរពេទ្យជាញឹកញាប់ដោយសារការធ្វើទុករបស់ជំងឺហឺត ប្រសិនបើអ្នកមានរោគសញ្ញាដូចខាងលើនេះ, សូមប្រញាប់ទៅជួបនឹងគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការប្រើប្រាស់ថ្នាំទៅតាមវេជ្ជបញ្ជា និងការចៀសវាងភ្នាក់ងារបង្កអោយមានរោគសញ្ញាហឺតអាចជួយគ្រប់គ្រងបញ្ហាហឺតបាន ប៉ុន្តែអ្នកក៏គួរតែក្រលេកមើលពីរោគសញ្ញាគម្រាមកំហែងមួយចំនួនដែលជំងឺហឺតរបស់អ្នកអាចធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ។
សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានផ្តល់ជំនួយជាទឹកប្រាក់ចំនួន ៤០ម៉ឺនអឺរ៉ូ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ៤៧ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីចូលរួមជួយដល់ជនរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ នៅកម្ពុជា។ តាមប្រកាសព័ត៌មានរបស់ប្រតិភូ សហភាពអឺរ៉ុប ប្រចាំកម្ពុជា ជំនួយនេះ នឹងផ្តល់ទៅឲ្យពលរដ្ឋដែលរងប៉ះពាល់ខ្លាំង ហើយត្រូវការដំណោះស្រាយបន្ទាន់ ជាពិសេសនៅក្នុងខេត្ត ឬតំបន់ដែលរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរដោយទឹកជំនន់។ លោក Olivier Brouant មន្ត្រីទទួលបន្ទុកការឆ្លើយតបកិច្ចការមនុស្សធម៌សហភាពអឺរ៉ុប ប្រចាតំបន់មេគង្គ បានមានប្រសាសន៍ថា ជំនួយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប នឹងគាំទ្រដៃកម្មវិធីមនុស្សធម៌របស់ខ្លួន ក្នុងសង្គ្រោះជីវិត ក៏ដូចជាជនងាយរងគ្រោះ ដើម្បីធានាថាពួកគេឆ្លងផុតដំណាក់លំបាកនេះ។ លោក Olivier Brouant លើកឡើងដូច្នេះ៖«ការចូលរួមនេះ គឺបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ជាមួយប្រជាជនកម្ពុជា ដែលរងទុក្ខលំបាក បាត់បង់ផ្ទះសម្បែង ការរស់នៅ និងទ្រព្យសម្បត្តិ ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់»។ គួរកត់សម្គាល់ថា កន្លងមកមានបណ្តាស្ថានទូតបរទេសនៅកម្ពុជា ក៏បានផ្តល់ជំនួយជាថវិកា ការគាំទ្រផ្នែកស្មារតី សារលើកទឹកចិត្ត ដល់រដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាប្រជាជនកម្ពុជា ដដែលកំពុងរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់។ បណ្តាស្ថានទូត ទាំងនោះមានសហរដ្ឋាភិបាល ចិន ជប៉ុន បារាំង ឥណ្ឌា តួកគី វៀតណាម ឥណ្ឌូណេស៊ី និងទីម័រខាងកើតជាដើម។ អត្ថបទទាក់ទង សមានចិត្តទូតបរទេសចំពោះកម្ពុជានាគ្រាគ្រោះទឹកជំនន់... តាមគណៈគម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ មានពលរដ្ឋសរុប៤៤នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ ខណៈដែលពលរដ្ឋជិត៦០ម៉ឺននាក់រងការប៉ះពាល់ ក្នុងនោះមានជាង៤.៧ម៉ឺននាក់ ត្រូវបានជម្លៀសទៅទីទួលសុវត្ថិភាព។ទឹកជំនន់ ក៏បានធ្វើឲ្យផ្ទះជាង១៣.៥ម៉ឺនខ្នងត្រូវជន់លិច សាលារៀនមាន៩៥១កន្លែង និងវត្តអារាមចំនួន៣០៧កន្លែង បានលិចទឹកផងដែរ។ នេះបើតាមគណៈគម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ ដែលឲ្យដឹងទៀតថា ស្រូវ និងដំណាំកសិកម្មប្រមាណ ៣៨ម៉ឺនហិកតា បានរងការប៉ះពាល់ពីគ្រោះទឹកជំនន់នេះ៕	សហភាពអឺរ៉ុប បានផ្តល់ជំនួយជាទឹកប្រាក់ចំនួន៤៧ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាគ្រោះទឹកជំនន់នៅកម្ពុជា។ តាមប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា ជំនួយនេះ នឹងផ្តល់ទៅឲ្យពលរដ្ឋដែលរងប៉ះពាល់ខ្លាំង ហើយត្រូវការដំណោះស្រាយបន្ទាន់ ជាពិសេសនៅក្នុងខេត្ត ឬតំបន់ដែលរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរ។
លោក កឹម សុវណ្ណា បានដើរឡើងភ្នំចម្ងាយ២៥០គីឡូម៉ែត្រ ដោយចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១៨ ដល់ទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ជាមួយមិត្តភក្ដិជាង១០នាក់ផ្សេងទៀត។ រយៈពេល១៥ថ្ងៃនៃដំណើរផ្សងព្រេងនេះ លោក សុវណ្ណា បានទៅដល់តំបន់ធម្មជាតិច្រើនកន្លែងដូចជា ភ្នំខ្នងវាល ភ្នំខ្នងផ្សា ភ្នំខ្នងវិហារ ភ្នំខ្នងក្រពើ នាខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទឹកធ្លាក់ឆាយយោង ពយម្រេញកង្កែប ទឹកធ្លាក់ស្ទឹងកែប នៅខេត្តកោះកុង និងគោលដៅចុងក្រោយនៅស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់។ ការដើរផ្សងព្រេង ឡើងភ្នំ មិនមែនជារឿងថ្មីសម្រាប់លោក សុវណ្ណា ឡើយ តែវាជាលើកដំបូងរបស់លោក ដែលដើរចម្ងាយឆ្ងាយបែបនេះ។ «ឡើងភ្នំ ដើរព្រៃហ្នឹងជាចំណូលចិត្តខ្ញុំ។ ខ្ញុំដើររហូតហ្នឹង គ្រាន់តែមិនដែលដើរឆ្ងាយ ហើយយូរអ៊ីចឹង។ ធម្មតាខ្ញុំដើរ១០-២០ ទៅ៣០គីឡូម៉ែត្រទៅត្រឹមខ្នងផ្សា វាលធំអ៊ីចឹងទៅ។ តែមក២៥០គីឡូម៉ែត្រនេះជាលើកដំបូង។ ហើយយើងដើរស្ទើរតែជុំវិញជួរភ្នំក្រវ៉ាញហើយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សុវណ្ណា ដោយបន្តថា គម្រោងដើរផ្សងព្រេងចម្ងាយឆ្ងាយនេះ លោក និងមិត្តភក្ដិ បានគិតជាយូរហើយ ព្រោះមានតំបន់ធម្មជាតិថ្មីៗ ស្អាតៗជាច្រើន ដែលលោកមិនទាន់បានទៅដល់។ លើសពីនេះ លោក សុវណ្ណា និងមិត្តភក្ដិ មានគោលដៅចង់ជំរុញសក្ដានុពលទេសចរណ៍ធម្មជាតិក្នុងស្រុក ព្រោះវាអាចជាផ្នែកមួយជួយបង្កើនជីវភាពសហគមន៍ និងបំផុសកីឡាឡើងភ្នំ រួមទាំងជួយអភិរក្សសត្វ តាមរយៈការដោះអន្ទាក់របស់ព្រានព្រៃផងដែរ។ លោក បញ្ជាក់ថា ដំណើរផ្សងព្រេង១៥ថ្ងៃនេះ លោក ដោះអន្ទាក់សត្វព្រៃបានជាង២០អន្ទាក់ពីក្នុងព្រៃជ្រៅៗ។ ទោះបីមានបទពិសោធច្រើនក្នុងដំណើរផ្សងព្រេង លោក មិនរំពឹងថាខ្លួនអាចទៅដល់គោលដៅជាង២០០គីឡូម៉ែត្រនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែការអត់ធ្មត់ សាមគ្គីភាព បានជំរុញឱ្យលោក អាចសម្រេចគោលដៅនេះ ហើយទទួលបានបទពិសោធមិនធ្លាប់ជួបពីដំណើរផ្សងព្រេងកន្លងមក។ «ដំបូងខ្ញុំគិតថាមិនអាចធ្វើបានទេ ហើយប្រហែលអាចបោះបង់ចោលនៅកន្លែងណាមួយ។ ប៉ុន្តែនៅពេលទៅៗ យើងចេះតែអាចទៅបាន ហើយខ្ញុំក៏ទៅតរហូតជាមួយគេ។ រហូតដល់ថ្ងៃចុងក្រោយ ដល់គោលដៅនៅស្រុកវាលវែងខ្ញុំពិតជារំភើបខ្លាំងមែនទែន ព្រោះមិននឹកស្មានថាខ្លួនឯងអាចធ្វើបាន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សុវណ្ណា ដោយបន្តថា ដំណើរផ្សងព្រេងលើកនេះ បង្ហាញឱ្យលោកឃើញពីសាមគ្គីភាពក្នុងចំណោមសមាជិកក្នុងក្រុម ដូចជាការចែករំលែកអាហារ មិនទុកគ្នាចោល និងចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមក។ ក្រោយសម្រេចគោលដៅ លោក សុវណ្ណា ក៏មានមហិតាកាន់តែខ្ពស់ជាងនេះ ដោយគ្រោងផ្សងព្រេងចម្ងាយ៣៥០គីឡូម៉ែត្រ នៅឆ្នាំ២០២២នេះ ប៉ុន្តែលោក មិនទាន់កំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់ឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ក៏ជំរុញឱ្យយុវជនងាកមកចាប់អារម្មណ៍ការដើរផ្សងព្រេងតាមព្រៃភ្នំ ព្រោះវាក៏កីឡាមួយ និងជួយជំរុញតំបន់ទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក កឹម សុវណ្ណា ជាអ្នកថតរូបម្នាក់ បានដើរឡើងភ្នំចម្ងាយ២៥០គីឡូម៉ែត្រ ជាមួយនឹងមិត្តភក្តិជាង១០នាក់ទៀត ដោយបានចំណាយពេលរយៈពេល១៥ថ្ងៃ។ ដ្បិតលោក ធ្លាប់ដើរផ្សងព្រេងច្រើនលើករួចមកហើយ តែនេះជាបទពិសោធដំបូងរបស់លោក ដែលដើរចម្ងាយឆ្ងាយបែបនេះ។
ខ្មែរវិលមករកដំណោះស្រាយជាវិជ្ជមានវិញ។ នៅក្នុងសំណេរដដែល ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រូបនេះ ក៏បានបួងសួងឲ្យប្រទេសកម្ពុជាមានសុខសន្តិភាព ការរីកចម្រើន ស្ថិតស្ថេរគង់វង្សផងដែរ។ លោកបានសរសេរដូច្នេះ៖«ខ្ញុំ កឹម សុខា សូមឧទ្ទិសបួងសួងដល់ទេវតាឆ្នាំថ្មី ព្រះនាម ទុង្សាទេវី សូមព្រះមេត្តាប្រោសប្រទានពរជ័យឲ្យប្រទេសកម្ពុជា មានសុខសន្តិភាព ការរីកចម្រើន ស្ថិតស្ថេរគង់វង្ស សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប ដែលជាម្ចាស់ទឹកដី និងសូមឲ្យកម្ពុជាចាកផុតគ្រោះថ្នាក់ទាំងឡាយ ដែលបង្កដោយធម្មជាតិ ឬដោយមហិច្ឆតាអគតិរបស់មនុស្ស»។ លោក កឹម សុខា ក៏បន្តបួងសួងសូមឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររួមរស់ជាមួយគ្នា ដោយសុខដុមរមនា ប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម៌ផងដែរ។ សូមឲ្យ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ រួមរស់ជាមួយគ្នា ដោយសុខដុមរមនា ប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម៌ និងសូមឲ្យកំចាត់ចេញពីកាយ វាចា ចឹត្តរបស់មនុស្ស ជាពិសេសអ្នកនយោបាយខ្មែរ នូវអកុសលធម៌ទាំងឡាយ(លោភៈ ទោសៈ មោហៈ)ដូចជា ការលោភលន់គ្មានព្រំដែន ការរំលោភបំពាន ការគំរាមកំហែង អំពើហិង្សា ការមួលបង្កាច់ចោទប្រកាន់ ការលាបពណ៌ ការជេរប្រមាថ ការគំគួនសងសឹកគ្នា ដែលជាមូលហេតុនាំឲ្យមានការឈឺចាប់ ការបែកបាក់ក្នុងសង្គមជាតិ និងនាំឲ្យអាប់ឱននូវតម្លៃពូជសាសន៍ តម្លៃនៃអ្នកដឹកនាំ ជាពិសេសកិត្យានុភាពជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក កឹម សុខា បានជាប់ឃុំអស់រយៈពេល១៩ខែហើយ គិតពីថ្ងៃចាប់ខ្លួន រហូតដល់ខែមេសាឆ្នាំ២០១៩នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមេសានេះ លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានបង្ហោះសារនៅលើបណ្ដាញហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ដោយប្រាថ្នាឃើញឆ្នាំថ្មី ជាឆ្នាំដែល
«ខ្ញុំនៅតែបន្តការអំពាវនាវឱ្យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ខិតខំពិនិត្យមើលក្នុងការផ្ដល់ឥណទានខ្នាតតូច ដោយមានការប្រាក់ទាប សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលស្ម័គ្រចិត្តមករស់នៅកន្លែងនេះ ដើម្បីឱ្យគាត់បានបង្កើននូវមុខរបរ។ ខ្ញុំនៅតែបន្តការស្នើសុំបែបនេះ»។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ថ្លែងបែបនេះ នៅក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយពលរដ្ឋ ដែលស្ម័គ្រចិត្តរើចេញពីតំបន់អង្គរទៅតំបន់រុនតាឯក នៅព្រឹកថ្ងៃទី១ តុលានេះ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ តុលានេះ មានពលរដ្ឋជាង៤ពាន់គ្រួសារហើយ ដែលយល់ព្រមចាកចេញពីតំបន់១ និងតំបន់២ នៅជុំវិញអង្គរ ទៅរស់នៅតំបន់ធម្មជាតិរុនតាឯក ក្នុងស្រុកបន្ទាយស្រី ។ សម្ដេច ក៏បានប្រកាសផ្ដល់បណ្ណក្រីក្រសម្រាប់ពលរដ្ឋទាំងនោះ រយៈពេល១០ឆ្នាំផងដែរ។ ក្រៅពីសម្របសម្រួលការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋទាំងនោះហើយ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏បានប្រកាសពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់រុនតាឯកនេះ ឱ្យទៅជាទីក្រុងមួយផងដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង ពលរដ្ឋតំបន់អង្គរជិត៤ពាន់គ្រួសារហើយ ដែលព្រមចាកចេញទៅរស់នៅភូមិធម្មជាតិរុនតាឯក	សម្ដេច ហ៊ុន សែន ស្នើឱ្យគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ដែលផ្ដល់កម្ចីខ្នាតតូច អនុគ្រោះអត្រាការប្រាក់ទាប ទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលសុខចិត្តរើចេញពីតំបន់អង្គរ ទៅរស់នៅក្នុងតំបន់ធម្មជាតិរុនតាឯក ក្នុងស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។
ពេលនេះ របត់នយោបាយថៃ កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដ៏សំខាន់មួយ ដោយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង ដែលដឹកនាំដោយបក្សឆ្ពោះទៅមុខ កើនឡើងការគាំទ្រជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងសភាទាំងពីរថ្នាក់។ តាមការបញ្ជាក់របស់លោក Phicharn Chaowapatanawong មេដឹកនាំរងបក្សឆ្ពោះទៅមុខ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា បក្សChart Pattana Kla និងបក្ស Mai party បានឯកភាពចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធភាពបក្សប្រឆាំង ដឹកនាំដោយបក្សឆ្ពោះទៅមុខបន្ថែមទៀត។ ក្រោយការចូលរួមរបស់បក្សពីរខាងលើ សម្ព័ន្ធភាពបក្សប្រឆាំង បានកើនដល់ ១០បក្ស និងមានសំឡេង៣១៦ កៅអីនៅក្នុងរដ្ឋសភា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai PBS World។ យ៉ាងណាមិញ នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា បក្សឆ្ពោះទៅមុខ បានបដិសេធមិនទទួលយកបក្ស Chart Pattana Kla មកក្នុងសម្ព័ន្ធភាពដឹកនាំដោយបក្សរបស់ខ្លួនវិញ ក្រោយមានការរិះគន់បក្ស Chart Pattana Kla ស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះរបស់លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ។ ស្របគ្នានេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ដែលភាគច្រើនតែងតាំងដោយយោធា ក៏បានប្រកាសគាំទ្រលោក Pita Limjaroenrat ជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃថ្មី ជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ លោក Sathit Limpongpan សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃ បានអះអាងថា លោកនឹងគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលចម្រុះ។ លោក Sathit ស្ថិតក្នុងចំណោមសមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួន ១៤រូប ដែលបានប្រកាសគាំទ្រលោក Pita ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តី។ ដើម្បីក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃថ្មី អ្នកនយោបាយរូបនេះ ត្រូវមានការគាំទ្រពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភាយ៉ាងហោចណាស់ ៣៧៦រូប នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាទាំងពីររួមគ្នា។ ការរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃថ្មី ធ្វើឡើងក្រោយលទ្ធផលបោះឆ្នោតផ្លូវការ ត្រូវបានប្រកាស និងប្រធាន និងអនុប្រធានរដ្ឋសភា ត្រូវបានជ្រើសរើស៕	បក្សនយោបាយចំនួន ២បន្ថែមទៀត បានឯកភាពចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធភាព ដឹកនាំដោយបក្សឆ្ពោះទៅមុខថៃ (MFP) ដែលនាំឱ្យកៅសម្ព័ន្ធភាពមួយនេះ កើនដល់៣១៦ កៅអីក្នុងរដ្ឋសភា។ ស្របគ្នានេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ជាបន្តបន្ទាប់បានប្រកាសគាំទ្រ លោក Pita Limjaroenrat មេដឹកនាំបក្សឆ្ពោះទៅមុខធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តី។
វចនានុក្រម សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបកស្រាយថា «អន្ធិកា» ភាគច្រើនប្រើក្នុងកាព្យតាមកវីត្រូវការប្រើ ដូចជាកាព្យ ពេលអន្ធិកា ពន្លឺចន្ទ្រា នាខាងដើមខ្នើត ភ្លឺខ្សោយស្ទើរមើលអ្វីៗ ពុំកើត ប្រៀបដូចអ្នកឆើត ឆាប់ឈប់លែងរៀន។ រីឯ «អន្ធការ» ជាភាពងងឹត ឬខ្វាក់។ ឧទាហរណ៍៖ អន្ធពាល ល្ងង់ងងឹតសូន្យឈឹង, អន្ធការដ្ឋាន គឺស្ថានទីងងឹត, អន្ធការពន្ធនាគារ(គុកងងឹត),អន្ធូបមា ឬអន្ធោបមា(ឧបមា ឬប្រៀបដូចមនុស្សខ្វាក់។ល៕	«អន្ធិកា» និង«អន្ធការ» ជាពាក្យដែលមានខ្លឹមសារខុសគ្នា។ «អន្ធិកា» សំដៅលើ រាត្រី, យប់។ ចំណែក «អន្ធការ» គឺសំដៅលើ ភាពងងឹត ឬខ្វាក់។
នៅក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃអង្គារ អង្គការLandmine and Cluster Munition Monitor ដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីសបានបង្ហាញថា នៅឆ្នាំ ២០២២ មនុស្សស្លាប់ ឬរបួសដោយសារគ្រាប់មីន ឬគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះដែលបន្សល់ទុកពីសម័យសង្រ្គាម មានចំនួន៤៧១០ ពោលគឺថយចុះបន្តិច បើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១ ដែលមានមនុស្សស្លាប់ ឬរបួសដោយសារមីន ចំនួនជាង៥ពាន់នាក់។ ប៉ុន្តែ ជាការកត់សំគាល់ ថ្វីបើចំនួនមនុស្សស្លាប់ឬរបួសដោយសារគ្រាប់មីនជាទូទៅ បានធ្លាក់ថយចុះបើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១ ចំនួនមនុស្សរងគ្រោះដោយសារគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិបានហក់កើនឡើង៥០% បើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២១។ តាមការពន្យល់របស់អង្គការ Landmine and Cluster Munition Monitor ចំនួនជនរងគ្រោះដោយសារគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិកើនឡើង ដោយសារការប្រើប្រាស់មីនមានចំនួនកើនឡើង នៅក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅភូមា និងសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន។ បើតាមការលើកឡើងរបស់អង្គការសង្កេតការណ៍មីន គ្រប់ភាគីជម្លោះ មិនថា រដ្ឋ ឬក្រុមប្រដាប់អាវុធ ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវក្នុងរឿងបង្កប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។ នៅឆ្នាំ ២០២២ ក្រុមប្រដាប់អាវុធ បានប្រើគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិ នៅក្នុងប្រទេសយ៉ាងតិច៥ ដូចជា កូឡុំប៊ី ឥណ្ឌា ថៃ ភូមា និងទុយនីស៊ី។ នៅក្នុងសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ទាំងភាគីអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីបានរងការចោទប្រកាន់ថា ជាអ្នកបង្កប់គ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិ នៅក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែន។ ដោយសារតែអ៊ុយក្រែនផ្ទាល់បានបង្កប់គ្រាប់មីន នៅក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន ពោលនៅជុំវិញក្រុង ដែលមានកងទ័ពរុស្ស៊ីកាន់កាប់ គួបផ្សំនឹងការពង្រាយមីនរបស់រុស្ស៊ី ចំនួនមនុស្សរងគ្រោះដោយសារគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិ នៅអ៊ុយក្រែនកើនឡើង១០ដង បើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២១។ នៅត្រង់ចំណុចនេះ អង្គការសង្កេតការណ៍មីនបានបញ្ជាក់ការភ្ញាក់ផ្អើល ព្រោះថា នេះជាលើកទី១ មិនធ្លាប់មាន ដែលប្រទេសមិនចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាហាមប្រាមគ្រាប់មីន ដូចជារុស្ស៊ី ប្រើប្រាស់គ្រាប់មីននៅក្នុងទឹកដីរបស់ប្រទេសមួយដែលផ្តល់សច្ចាប័នទៅលើសន្ធិសញ្ញា ក្រុងអូតាវ៉ា។ ជារួម ប្រទេសចំនួន៦០ និងដែនដីមួយចំនួន នៅក្នុងពិភពលោក មានរាយបង្កប់ ទៅដោយគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។ ស៊ីរី ស្ថិតនៅលើចំណាត់ថ្នាក់លើគេ (បីឆ្នាំជាប់គ្នា) ខាងមានមនុស្សស្លាប់ ឬរបួសដោយសារគ្រាប់មីន ឬគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ បន្សល់ទុកពីសង្រ្គាម ។ បន្ទាប់មកគឺអ៊ុយក្រែន យេម៉ែន និងភូមា។ គ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដែលគេកប់នៅក្រោមដី ឬបង្កប់ បាំងក្រោមស្លឹកឈើ គ្រោះថ្នាក់សម្លាប់ ឬធ្វើឲ្យមនុស្សពិការដាច់ដៃ ដាច់ជើង នោះបើទោះបីសង្រ្គាមបានចប់យូរហើយក្តី។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ អង្គការសង្កេតការណ៍គ្រាប់មីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះបានដាក់បញ្ចូលជាលើកទី១ប្រទេសអាមេនី ទៅក្នុងបញ្ជីរក្រុមប្រទេសផលិតមីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដែលមានចំនួន ១២ប្រទេស ដូចជា ចិន រុស្ស៊ីជាដើម។ អង្គការ Landmine and Cluster Munition Monitoចេញផ្សាយរបស់ខ្លួន នៅមុនការរៀបចំសន្និសីទប្រចាំឆ្នាំ លើកទី ២១ របស់ប្រទេសហត្ថលេខីនៃសន្ធិសញ្ញាហាមការប្រើប្រាស់គ្រាប់មីន ដែលប្រព្រឹត្តទៅ នៅចុងខែវិច្ឆិកា នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ។ ប្រទេសចំនួន ១៦៤នៅក្នុងពិភពលោក បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា ដែលមានគោលដៅហាម ប្រើប្រាស់ ស្តុក ផលិត ឬលក់បញ្ជូនគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សជាតិ៕	ដោយ៖ឈាង បុប្ផា/ RFI
ក្រសួងសុខាភិបាល បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទោះជំងឺកូវីដ-១៩មិនទាន់រាតត្បាតបែបលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរ ឈានចូលសហគមន៍ក្តី តែជំងឺកាចសាហាវនេះ នៅតែគំរាមកំហែងពលរដ្ឋ ដែលទាមទារឲ្យនាំគ្នាការពារ និងទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩នៅគ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា។ ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានណែនាំឲ្យពលរដ្ឋ និងព្រះសង្ឃត្រូវពាក់ម៉ាស់ និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអនាម័យជានិច្ច នាថ្ងៃបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌខាងមុខនេះ ។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល រាល់វត្តនីមួយៗ ត្រូវរៀបចំទឹកអាល់កុល និងវាស់កម្តៅដល់ពុទ្ធបរិស័ទដែលចូលវត្ត។ ចំពោះពុទ្ធបរិស័ទនៅពេលចូលទៅដល់ក្នុងវត្តដែលអង្គុយប្រគេនព្រះសង្ឃ សំពះអុជធូប រាប់បាត ឬពូនភ្នំខ្សាច់ផ្សេងៗ គឺត្រូវរក្សាគម្លាតពីគ្នា។ ដើម្បីជៀសវាងឆ្លងនូវជំងឺផ្សេងៗ ក្រសួងសុខាភិបាលបានណែនាំឲ្យពលរដ្ឋត្រូវបរិភោគអាហារដែលចម្អិនល្អ និងជៀសវាងអាហារដែលងាយបង្កឲ្យពុល។ ក្រសួងសុខាភិបាលក៏បានណែនាំឲ្យម្ចាស់លក់ចំណីអាហារនីមួយៗ រៀបចំតុ កៅអី ដោយអង្គុយនៅឆ្ងាយពីគ្នាមួយម៉ែត្រកន្លះ ហើយរៀបចំឲ្យមានសាប៊ូលាងដៃនៅគ្រប់បន្ទប់ទឹក និងណែនាំឲ្យបុគ្គលិកខ្លួនពាក់ម៉ាស់ជានិច្ច។ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌខាងមុខនេះ ប្រាកដណាស់ថា ពលរដ្ឋនឹងទៅធ្វើបុណ្យតាមវត្ត ក៏ដូចជាធ្វើដំណើរកម្សាន្ត នៅតាមរមណីយដ្ឋាននានា ឬទៅស្រុកកំណើត។ ដោយសារមើលឃើញចំណុចនេះ ក្រសួងណែនាំឲ្យម្ចាស់រថយន្តឧស្សាហ៍សម្អាត និងរក្សាអនាម័យយានយន្តជានិច្ច។ សម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរ កុំប្រើប្រាស់មធ្យោបាយដែលផ្ទុកមនុស្សច្រើន ជាពិសេសកុំធ្វើដំណើរនៅពេលដែលខ្លួនមានរោគសញ្ញាក្អក ផ្តាសាយ ឬក្តៅខ្លួន។ សម្រាប់ម្ចាស់រមណីយដ្ឋាន សណ្ឋាគារ ឬផ្ទះសំណាក់ទាំងអស់ ក៏ត្រូវរៀបចំប្រព័ន្ធការពារសុវត្ថិភាពដល់ភ្ញៀវរបស់ខ្លួន តាមរយៈការគូសគំនូសសម្រាប់តម្រង់ជួររង់ចាំឆែកចូលបន្ទប់ ឬចាកចេញ រួមទាំងរៀបចំឲ្យមានម៉ាស៊ីនវាស់កម្តៅ ទឹកអាល់កុល និងសាប៊ូ តាមបន្ទប់ទឹកនីមួយៗជាស្រេច៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាល បានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋ និងទីវត្តអារ៉ាម បន្តអនុវត្តអនាម័យ ដើម្បីការពារជំងឺកូវីដ-១៩ នាថ្ងៃបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌខាងមុខនេះ ។
ក្នុងអាណត្តិជាប្រធានអង្គការសហប្រជាជាតិ(អ.ស.ប.) ថ្មីប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា លោកស្រី ប៉ូលីន ថាម៉េស៊ីស ក៏មានតួនាទីជាអ្នកតំណាងនៃកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិដែរ។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា នៅក្នុងជំនួបនោះ លោកស្រីប្រមុខសហប្រជាជាតិបានពិភាក្សាអំពីសក្តានុពលសម្រាប់ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររវាងប្រព័ន្ធសហប្រជាជាតិ និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការឈានទៅសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់កម្ពុជា។ លោកស្រី ថាម៉េស៊ីស បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ខ្ញុំមានកិត្តិយសយ៉ាងក្រៃលែងដែលបានចូលជួបសម្តែងការគួរសមចំពោះឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងបានប្រគល់ជូននូវសារតាំងរបស់អគ្គលេខាអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលបានតែងតាំងខ្ញុំជាប្រធានអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា»។ លោកស្រី ថាម៉េស៊ីស ក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់ប្រទេសកម្ពុជាសម្រាប់ការរួមចំណែកក្នុងបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ។ នេះបើតាមការសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល។ លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖«ក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះ ខ្ញុំក៏បានឆ្លៀតឱកាសផងដែរក្នុងការបញ្ជាក់សារជាថ្មីម្តងទៀតនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រព័ន្ធសហប្រជាជាតិក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងដល់វិស័យអាទិភាពអភិវឌ្ឍន៍ជាតិរបស់កម្ពុជា»។ ប្រព័ន្ធសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជារួមមានទាំងអស់សរុបចំនួនជាង ២០ ទីភ្នាក់ងារ មូលនិធិ និងកម្មវិធី។ អស់ រយៈពេលជិត ៣ ទសវត្សមកហើយដែលអង្គការសហប្រជាជាតិបាន និងកំពុងជួយកម្ពុជាតាមរយៈកិច្ចវិនិយោគយ៉ាងច្រើនដល់វិស័យសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពនៃប្រទេសកម្ពុជា៕	ប្រធានអង្គការសហប្រជាជាតិថ្មីប្រចាំកម្ពុជា អ្នកស្រី ប៉ូលីន ថាម៉េស៊ីស (Pauline Tamesis) បានជួបជាមួយប្រមុខការទូតកម្ពុជាលោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន នាព្រឹកថ្ងៃទី២៧ខែមីនានេះ ដើម្បីជូនសារតាំង។
ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងកំណើនកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៃភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមកកាន់កម្ពុជា រួមទាំងភ្ញៀវទេសចរដែលមកកម្សាន្ត និងធ្វើពាណិជ្ជកម្ម អគារសុខាបេវីយូ ដែលមានកម្ពស់៩ជាន់ ផ្តល់ជូននូវបន្ទប់ធម្មតា និងបន្ទប់ប្រភេទស្វីតចំនួន ៤២០ បន្ទប់ថែមទៀត។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក៏ជាទីកន្លែងដែលផ្តល់នូវភាពស្ងប់ស្ងាត់ឆ្ងាយពីភាពអ៊ូអរនៃទីក្រុង សម្រាប់ការសម្រាកលម្ហែដល់ប្រជាជនខ្មែរ ភ្ញៀវទេសចរនិងជនបរទេស ដែលមកស្នាក់នៅខេត្តព្រះសីហនុ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកស្រី សុខ ចន្ធី នាយិកាផ្នែកលក់ និងទីផ្សារ បានមានប្រសាសន៍ថា៖«យើងខ្ញុំពិតជាមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះការពង្រីកបន្ថែមបន្ទប់ស្នាក់ ឆ្លើយតបទៅនឹងកំណើននៃភ្ញៀវ ដែលបានមកកាន់តំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ដោយរក្សានូវរចនាបថរបស់ខ្លួន គួបផ្សំនឹងរចនាបថបែបខ្មែរបុរាណ លាយទំនើប អគារសុខា បេវីយូមានបន្ទប់ស្នាក់នៅ និងបន្ទប់ស្វីតចំនួន៥ប្រភេទខុសៗគ្នា ដែលមានទំហំចាប់ពី៤៤ម៉ែត្រការ៉េ ដល់៨៨ម៉ែត្រការ៉េ ហើយភ្ញៀវអាចប្រើប្រាស់អាងហែលទឹក ក្លិបហាត់ប្រាណ ភោជនីយដ្ឋាន បារ បរិក្ខារ និងសេវាកម្មផ្សេងៗ ដែលមាននៅក្នុងរមណីយដ្ឋានឆ្នេរសុខា។ សូមកក់ឥឡូវនេះ ដើម្បីទទួលបាននូវតម្លៃពិសេស! សម្រាប់ពត៌មានបន្ថែមសូមទំនាក់ទំនង៖ +855 34 935 999 [email protected] www.sokhahotels.com.kh សុខា បេវីយូ ទទួលយកបទពិសោធន៍បដិសណ្ឋារកិច្ចបែបខ្មែរពិតប្រាកដ៕ អំពីសណ្ឋាគារ និងរមណីយដ្ឋានសុខា សណ្ឋាគារនិងរមណីយដ្ឋានសុខា គឺជាសណ្ឋាគារក្នុងស្រុកដែលឈានមុខគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។គ្រប់សាខាទាំងប្រាំពីរនៃសណ្ឋាគារ និងរមណីយដ្ឋានសុខាផ្តោតសំខាន់លើប្រណិតភាពនិងផាសុកភាពជាចម្បង ដែលផ្តល់នូវបន្ទប់ស្នាក់នៅ និងបន្ទប់ស្វីតដ៏ធំទូលាយ កន្លែងកម្សាន្ត ភោជនីយដ្ឋាន និងបារដ៏សម្បូរបែប ព្រមទាំងទទួលរៀបចំនូវកម្មវិធីខ្នាតតូច មធ្យម និងខ្នាតធំ។ក្រៅពីរមណីយដ្ឋានឆ្នេរសុខា សណ្ឋាគារនិងរមណីយដ្ឋានសុខាមាន៖ រមណីយដ្ឋានសុខាអង្គរ(ក្នុងខេត្តសៀមរាប) រមណីយដ្ឋានសុខា សៀមរាប និងសាលសន្និសីទ(ក្នុងខេត្តសៀមរាប) សណ្ឋាគារសុខាផាឡែស សៀមរាប (ក្នុងខេត្តសៀមរាប) សណ្ឋាគាររ៉េស៊ីដង់សុខាភ្នំពេញ(ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ) សណ្ឋាគារឋានសួគ៌សុខា(ក្នុងខេត្តកំពត) និងសណ្ឋាគារឡឺ បូកគោ ផាឡេស (ក្នុងខេត្តកំពត)៕	ខេត្តព្រះសីហនុ៖ នៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ រមណីយដ្ឋានឆ្នេរសុខា នឹងបើកដំណើរការអគារថ្មីមានឈ្មោះថា«សុខា បេវីយូ» ដែលជាសំណង់អគារ ផ្តល់ជូននូវទេសភាពដ៏ស្រស់ត្រកាល នៃបរិវេណរមណីយដ្ឋានឆ្នេរសុខា។
តាមរយៈការផ្តល់បទសម្ភាសដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗ លោកស្រី ម៉េង សុភារី អះអាងថា ជំងឺរបស់លោក កឹម សុខា ដែលធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ គឺកៀបសរសៃដៃខាងឆ្វេង។ លោកស្រី លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«គាត់អាចលើកដៃបាន តែគាត់នៅតែឈឺស្មា ត្រង់កន្លែងកៀបសរសៃ។ គាត់ តែងតែមានបំណងទៅព្យាបាលនៅក្រៅប្រទេស តែពេលនេះ គាត់មិនអាចទៅបានទេ»។ ចំណែកជំងឺពីរទៀត គឺជំងឺលើសឈាម និងជំងឺទឹកនោមផ្អែម លោក កឹម សុខា មានថ្នាំត្រៀមសម្រាប់ពិសាហើយ។ នេះជាការអះអាងរបស់លោកស្រី ម៉េង សុភារី ដដែល។ អត្ថបទទាក់ទង មេធាវី ស្នើតុលាការ ផ្តល់ឱកាសដល់លោក កឹម សុខា ចេញទៅវះកាត់ដៃ នៅបរទេស លោកស្រី បន្តថា ក្រុមមេធាវី មិនទាន់នឹកគិតពីមធ្យោបាយ ដើម្បីបន្តជួយលោក កឹម សុខា តាមផ្លូវច្បាប់នោះទេ។ លោកស្រី បញ្ជាក់បែបនេះថា៖«ឥឡូវហ្នឹង យើងមិនទាន់មានគម្រោងអ្វីទេ។ យើងចាំមើលបន្តិចទៀតសិន»។ លោក គី ឫទី្ធ ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បាសម្រេចដោះលែងលោក កឹម សុខា ឲ្យនៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ន។ បន្ទាប់មក អតីតមេបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ក៏ត្រូវបានសមត្ថកិច្ច ដឹកចេញពីពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ យកទៅដាក់ដល់ផ្ទះរបស់លោកតែម្តង ដែលស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់បឹងកក់២ ខណ្ឌទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីម៉ោង៣ទៀបភ្លឺ នាថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨។ ការដោះលែងនេះ បានភ្ជាប់ជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌដ៏តឹងរឹង។ បើតាមលក្ខខណ្ឌដែលចៅក្រមស៊ើបសួរបានកំណត់ លោក កឹម សុខា មិនអាចចេញទៅណាឆ្ងាយពីផ្ទះឡើយ ហើយក៏មិនអាចជួបជនបរទេស ដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងសំណុំរឿងរបស់លោក រួមទាំងអតីតអ្នកនយោបាយគណបក្សប្រឆាំងផងដែរ។ អតីតគណបក្សប្រឆាំង យល់ឃើញថា លោក កឹម សុខា មិនទាន់ត្រូវបានដោះលែងពិតប្រាកដឡើយ ដោយតុលាការ គ្រាន់តែប្តូរពីការឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារ ទៅជាការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះប៉ុណ្ណោះ។ អតីតគណបក្សប្រឆាំង ក៏ដូចជាអង្គការ និងសហគមន៍អន្តរជាតិមួយចំនួន បានទាមទារឲ្យតុលាការកម្ពុជា ទម្លាក់ការចោទប្រកាន់ និងផ្តល់សេរីភាពដល់លោក កឹម សុខា ឲ្យបានពេញលេញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្វីៗ គឺស្ថិតលើឆន្ទានុសិទ្ធិរបស់ចៅក្រមស៊ើបសួរ ដែលកាន់សំណុំរឿងនេះ។ លោក កឹម សុខា រងការចោទប្រកាន់ថា បានទៅសមគំនិតជាមួយបរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ សម្រាប់រដ្ឋាភិបាល និងតុលាការ បទល្មើសរបស់លោក កឹម សុខា គឺស្មើនឹងអំពើក្បត់ជាតិ។ សមត្ថកិច្ច បានចុះទៅចាប់អតីតមេបក្សប្រឆាំងដល់គេហដ្ឋាន កាលពីយប់ថ្ងៃទី២ ឈានចូលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧៕	ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ លោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនអាចចេញទៅព្យាបាលជំងឺនៅក្រៅប្រទេសឡើយ ព្រោះវា ជាបម្រាមរបស់ចៅក្រមស៊ើបសួរ។ លោកស្រី ម៉េង សុភារី មេធាវីម្នាក់របស់លោក កឹម សុខា បានប្រាប់ថា ជម្រើសល្អសម្រាប់លោក កឹម សុខា គឺមានតែអញ្ជើញគ្រូពេទ្យឲ្យទៅពិនិត្យសុខភាពដល់ផ្ទះតែម្តង។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋសភ លោក ហេង ប៊ុនថាន់ ជាតំណាងរាស្រ្តខេត្តរតនគិរី ជំនួសលោក ប៊ូ ឡាំ ហើយលោក នុត ជា ជាតំណាងរាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញ ជំនួសលោក ជៀប ស៊ីវន។ សូមរម្លឹកថា ក្នុងនីតិកាលទី៦នេះ តំណាងទាំងអស់ សុទ្ធតែមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា៕	ក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គរបស់ខ្លួន នាព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋសភា បានបោះឆ្នោតផ្តល់សុពលភាពជូនលោក ហេង ប៊ុនថាន់ និងលោក នុត ជា ឲ្យក្លាយជាតំណាងរាស្រ្តពេញសិទ្ធិ ជំនួសតំណាងរាស្រ្ត២រូប ដែលទើបទទួលមរណភាពនាពេលថ្មីៗនេះ គឺលោក ប៊ូ ឡាំ និង លោក ជៀប ស៊ីវន។
ព្រឹត្តិការណ៍នេះរួមមាន៖ ការបង្ហាញខ្លួននិងណែនាំយុវទូតរបស់សែលកាត ការប្រកាសពីកម្មវិធីប្រកួត Cellcard Super Data Race ការបង្ហាញជាលើកដំបូងនូវកម្មវិធី Cellcard Youth Pledge និងការប្រគំតន្ត្រី គំនិតផ្ដួចផ្ដើមទាំងបីនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយយុវជន ដើម្បីបង្ហាញថាសែលកាតយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងបំផុតចំពោះការអភិវឌ្ឍចំណេះដឹង និងការស្វែងយល់ឲ្យកាន់តែច្បាស់ពីតម្រូវការរបស់យុវជនខ្មែរ។ នាយកផ្នែកផ្សព្វផ្សាយនិងទំនាក់ទំនងរបស់ក្រុមហ៊ុនសែលកាត អ្នកស្រី Cheryl Gray បានមានប្រសាសន៍ថាយុវជនជាសសរទ្រូងនិងអនាគតរបស់ប្រទេសជាតិ ហើយពួកគេសក្ដិសមនឹងទទួលបាននូវបទពិសោធន៍កាន់តែប្រសើរ និងការយល់កាន់តែច្បាស់ពីក្រុមហ៊ុនប្រតិបត្តិករសេវាទូរស័ព្ទ។ អ្នកស្រីបានបន្តទៀតថា យើងកំពុងរៀបចំទិសដៅថ្មីមួយដើម្បីឲ្យយុវជនជាអ្នកតំណាងប្រែន(ម៉ាក)របស់យើង អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា យុវទូតរបស់យើងនឹងអាចជួយឲ្យយើងផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងសកម្មភាពនានារបស់យើងទៅនិងយុវជនកាន់តែខ្លាំង ព្រមទាំងយល់ពីពួកគេកាន់តែច្បាស់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះសេវាអ៊ីនធើណិតរបស់យើងក៏នឹងជួយឲ្យពួកគេរីករាយប្រើប្រាស់អ៊ីនធើណិតល្បឿនលឿនបំផុតក្នុងតម្លៃសមរម្យក្នុងពិភពអនឡាញផងដែរ។ យើងចង់ឲ្យទំនាក់ទំនងរបស់យើងនិងពួកគេកាន់តែជិតស្និទ្ធ និងធានាបានថាយើងផ្ដល់នូវអត្ថប្រយោជន៍កាន់តែប្រសើរដល់យុវជន និងផ្ដល់ជាឱកាសសម្រាប់ពួកគេរក្សាទំនាក់ទំនង ដើម្បីបង្កើតមិត្តភាព ស្វែងយល់ពីអ្វីៗថ្មីៗ និងអភិវឌ្ឍខ្លួន ដូចយុវជនបណ្ដាប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ដែរ។ កម្ពុជាជាប្រទេសមួយដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ឆាប់រហ័សនៅអាស៊ី។ យើងមិនគួរមើលរំលងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាទាំងក្នុងសេដ្ឋកិច្ច និងសហគមន៍នោះទេ។ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនប្រតិបត្តិករសេវាទូរស័ព្ទខ្មែរតែមួយគត់ សែលកាត យកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះអនាគតប្រទេសជាតិ និងមានទស្សនវិស័យវែងឆ្ងាយក្នុងការជំរុញអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាតិឲ្យកាន់តែរីកចំរើន។ សេវាអ៊ីនធើណិតតាមទូរស័ព្ទជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃកត្តាជុំរុញការអភិវឌ្ឍន៏ ប៉ុន្តែវាសម្រេចទៅបានអាស្រ័យដោយការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងមនុស្សគ្រប់គ្នា តាមរយ: អ៊ីនធើណិតក្នុងតម្លៃសមរម្យបំផុត។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖សែលកាតបានសម្ពោធគំនិតផ្ដួចផ្ដើមថ្មីរបស់ខ្លួនជាមួយព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យមួយដែលផ្តោតសំខាន់លើយុវជន។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ង្វៀង សួនហ្វ៊ុក (Nguyen Xuan Phuc) និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បាយុទ្ធ ចាន់អូចា (Prayuth Chan O Cha) បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមពៀងទ្វេភាគីចំនួនដប់ លើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា។ កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ បានបញ្ចប់កិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីក្នុងអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចបីថ្ងៃរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមទៅកាន់ថៃ។ បើតាមសារព័ត៌មាន The Nation របស់ថៃ តាមរយៈទស្សនកិច្ចនេះ ក្រុមហ៊ុនថៃ និងវៀតណាម បានព្រមព្រៀងធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយគ្នាទាំងលើវិស័យប្រេងឥន្ធនៈ ស៊ីម៉ង់ ការផ្គត់ផ្អង់ថាមពលអគ្គិសនី ធនាគារ និងសារធាតុគីមីជាដើម។ អ្វីគួរកតសម្គាល់ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចដដែលនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ក៏បានឆ្លៀតឱកាសផ្លាស់ប្តូរយោបល់ជាមួយនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាប្រឈមសន្តិសុខក្នុងតំបន់ជាពិសេសបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ ភាគីទាំងពីរ បានអះអាងជាថ្មី ពីសារៈសំខាន់ក្នុងការរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព ក៏ដូចជាសុវត្ថិភាព និងសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍ និងការហោះហើរនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ សូមជម្រាបផងដែរថា វៀតណាម គឺជាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដ៏អង់អាចមួយរបស់អាស៊ាន ដែលតែងតែប្រឈមមុខជាមួយនឹងទាំងផ្នែកការទូត និងយោធា។ វៀតណាម តែងតែសុំឲ្យសមាជិកអាស៊ានទាំងដប់ រួមគ្នាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រឆាំងចិន នៅលើជម្លោះអធិបតេយ្យសមុទ្រមួយនេះ៕	ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃទី១៧ សីហា បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់រាជាណាចក្រថៃ។ តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ក្រុងហាណូយ និងក្រុងបាងកក មិនត្រឹមតែសម្រេចបានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរប៉ុណ្ណោះនោះទេ មេដឹកនាំវៀតណាមក៏ឆ្លៀតពិភាក្សាពីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយមេដឹកនាំថៃដែរ។
លោក លី បូរិន ត្រូវបានAKP ស្រង់សម្តីបន្តទៀតថា ការផ្តល់ជំនួយ ក្បាល និងទូរថភ្លើងរបស់ភាគីថៃនេះ គឺដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ ឱ្យកាន់តែស្អិតល្មួត ក៏ដូចជាកសម្រួលដល់ការបើកដំណើរការសេវាដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងមនុស្សឆ្លងដែន រវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលគ្រោងចាប់ផ្តើមនៅដើមឆ្នាំ២០១៩ ឱ្យកាន់តែប្រសើរ។ «នៅពេលដែលភាគីទាំងពីរកម្ពុជា-ថៃ បានចុះហត្ថលេខាហើយនោះ កម្ពុជាក៏គ្រោងចុះហត្ថលេខា ជាមួយបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនទៀត ដើម្បីអាចបើកដំណើរការឆ្លងកាត់រួមគ្នា ជាមួយបណ្តាប្រទេសទាំងនោះ ក្នុងគម្រោងដឹកជញ្ជូនផ្លូវដែកប្រទេសសិង្ហបុរី គុនមិញនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន»។ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការដដែល ដោយលោកបន្តបញ្ជាក់ពីប្រយោជន៍ នៃគម្រោងភ្ជាប់សេវាដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងមនុស្សតាមផ្លូវ ដែករវាងកម្ពុជា-ថៃនេះថា ពិតជាសំខាន់ព្រោះអាចកាត់បន្ថយការខូចខាតផ្លូវជាតិ និងហានិភ័យផ្សេងៗ និងនាំឲ្យតម្លៃសេវាដឹកជញ្ជូនទំនិញថោក និងចំណេញថវិកាបានច្រើន៕	ភ្នំពេញ៖ ភាគីថៃ នឹងផ្តល់ក្បាលរថភ្លើងចំនួន១គ្រឿង និងទូរថភ្លើងចំនួន៤ទូ មកឲ្យកម្ពុជា នៅអំឡុងពេលដែលភាគីទាំង២ ចុះហត្ថលេខារួមគ្នាលើកិច្ចព្រមព្រៀងដឹកជញ្ជូនឆ្លងដែនតាមរថភ្លើងដែលគ្រោងធ្វើនៅចុងឆ្នាំ២០១៨នេះ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសាព័ត៌មានកម្ពុជា(AKP)ដែលបានស្រង់សម្តី លោក លី បូរិន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។
នៅក្នុងពិធីសម្ភោធដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការរោងចក្រប្រព្រឹត្តកម្មទឹកស្អាតថ្មីបាក់ខែងជំហានទី២ នៅថ្ងៃទី២៥ មិថុនា លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បានលើកឡើងថា រោងចក្រនេះ មានសមត្ថភាពផលិតទឹកស្អាតបាន ១៩៥,០០០ម៉ែត្រគីប ក្នុងមួយថ្ងៃ។ បើបូករួមនឹងផលិតភាពដែលមានស្រាប់ រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញ អាចផលិតទឹកស្អាតបាន ៩៨២,០០០ម៉ែត្រីគីប។ ចំនួននេះ បានឆ្លើយតបគ្រប់គ្រាន់ទៅនឹងតម្រូវការប្រើប្រាស់របស់ពលរដ្ឋ ក្នុងភូមិសាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល។ លោក ថ្លែងដូច្នេះថា៖«ការដាក់ឱ្យរោងចក្រប្រព្រឹត្តកម្មទឹកស្អាតបាក់ខែងជំហានទី២នាពេលនេះ គឺជាការបិទបញ្ចប់ទាំងស្រុងនូវបញ្ហាកង្វះទឹកស្អាតនៃផ្ទៃសេវាគ្រប់ណ្ដប់របស់រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញ ដែលធ្លាប់បានកើតមានជាអន្លើនាពេលកន្លងទៅ នៅក្នុងភូមិសាស្រ្តខ្លះនៃរាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល»។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងកំណើនប្រជាពលរដ្ឋ រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញ បានបើកការដា្ឋនសាងសង់ «រោងចក្រប្រព្រឹត្តកម្មទឹកស្អាតបាក់ខែងជំហានទី៣» មួយទៀត នៅថ្ងៃដដែលនេះ។ គម្រោងនេះ មានតម្លៃ ២៥៧លានដុល្លារ ដែលមានសមត្ថភាពផលិតទឹកស្អាតបាន ១៩៥,០០០ម៉ែត្រគីប និងគ្រោងបញ្ចប់ការសាងសង់នៅត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៧។ បន្ទាប់ពីគម្រោងទី៣នេះបញ្ចប់ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រំពឹងថា រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញ នឹងអាចផលិតទឹកស្អាតបាន ១៩៥,០០០ម៉ែត្រគីបក្នុងមួយថ្ងៃ បន្ថែមទៀត។ សូមជម្រាបថា គម្រោងរោងចក្រប្រព្រឹត្តកម្មទឹកស្អាតបាក់ខែងទាំង៣ជំហាននេះ គ្រោងចំណាយថវិកាប្រមាណ ៦៦០លានដុល្លារ ដោយមានការចូលរួមគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុពីទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍បារាំង(AFD) ចំនួន៤១០លានដុល្លារ, ធានាគារវិនិយោគអឺរ៉ុប (EIB) ១០០លានដុល្លារ, ឥណនទានឥតសំណងពីសហភាពអឺរ៉ុប ២៦លានដុល្លារ និងក្រៅពីនោះ គឺជាថវិកាបដិភាគរបស់រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញ៕	ភ្នំពេញ៖ ការដាក់ឱ្យដំណើរការ «រោងចក្រប្រព្រឹត្តកម្មទឹកស្អាតបាក់ខែងជំហានទី២» នឹងបញ្ចប់ទាំងស្រុងរាល់បញ្ហាកង្វះខាតទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ សម្រាប់ភូមិសាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល។ នេះជាការអះអាងរបស់ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ។
China's estimated 10 million Catholics are legally supposed to attend only churches governed by a state-controlled body with clergy appointed by the Communist Party. But many worship in so-called unregistered "underground churches" led by bishops loyal to the Vatican. An agreement struck in September on the appointment of bishops has paved the way for a rapprochement between Beijing and the Vatican after diplomatic ties were cut off in 1951. It also gives both sides a say in appointing Catholic bishops in China. Jin Lugang was inaugurated as coadjutor bishop for the Nanyang diocese in central China, the Global Times reported Friday, and will assist 98-year-old diocesan bishop Zhu Baoyu until his retirement. "I think it is a good thing," said Anthony Lam, a Chinese Catholic church expert at Hong Kong's Holy Spirit Study Centre, noting that there are about 40 vacancies that need to be filled in dioceses across China. Though the Holy See has appointed at least 20 clergymen to fill these spots, the Chinese government has not yet approved them, he told AFP. "They are too nervous," he said, referring to the local governments who are now tasked with vetting the appointees. "To some extent, it's their recommendation to the central government that these people are reliable, you can trust him, he will not do anything harmful to the government." That's why some government officials are adopting a cautious attitude and holding some cases for long periods of time, he explained. China's Catholic community urgently needs bishops that are "politically reliable", with nearly half of dioceses without bishops, said the Global Times in its report. Jin's official ordination follows a clampdown on religious worship in China, where churches were destroyed in some regions and several church-run kindergartens closed last year. Authorities have also cracked down on Bible sales. Last month, dozens of members of a prominent unofficial Protestant church went missing in southwest China after authorities raided their homes, churchgoers said. Police have detained the church pastor, who faces allegations of "inciting state subversion", according to the Early Rain Covenant Church in Chengdu, the capital of Sichuan province. Local authorities have also apprehended other church members under suspicion of "picking quarrels", as well as "illegal operations" for selling Bibles and religious books, the church said. AFP	A bishop from China's "underground" Catholic church is slated to step up as the official state-backed clergyman for a diocese in central China, state-run media reported, amid a thaw in relations between Beijing and the Holy See.
ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយ COVID-19 និងឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើរបស់បុគ្គលិកពេទ្យ អាមេរិកបានបញ្ជាទិញសម្ភារវេជ្ជសាស្ត្រដូចជា ម៉ាស់ ស្រោមដៃ សំលៀកបំពាក់ពេទ្យ ទឹកលាងដៃ និងទែម៉ូម៉ែត្រពីចិន ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាម។ សម្ភារវេជ្ជសាស្ត្រជើងដំបូង ទៅដល់អាកាសយានដ្ឋាន Jonh F. Kennedy នាទីក្រុងញូវយ៉ក ដើម្បីយកទៅផ្គត់ផ្គង់រដ្ឋចំនួនបីដូចជា ញូវយ៉ក, រដ្ឋ New Jorsey និងរដ្ឋ Connecticut។ ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសបែបនេះ គឺជាផ្នែកមួយ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់សម្ភារវេជ្ជសាស្ត្រតាមតម្រូវការ និងក្នុងភាពអាសន្ន។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានReuters ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសនេះ គឺធ្វើឡើងតាមរយៈ «គម្រោងស្ពានអាកាស» ដែលអាចកាត់បន្ថយពេលវេលាជាច្រើន បើធៀបទៅនឹងការដឹកជញ្ជូនតាមនាវា។ គម្រោងនេះ ត្រូវបានដឹកនាំដោយ ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់សេតវិមាន លោក Jared Kushner ដែលមានដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជនផ្សេងទៀត។ សម្ភារវេជ្ជសាស្ត្រលើកដំបូងនេះ ត្រូវបានបរិច្ឆាគដោយទីភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងបញ្ហាអាសន្នរបស់រដ្ឋសហព័ន្ធ (FEMA) ។ ក្នុងសម្ភារ ដែលដឹកមកដល់អាមេរិកលើកដំបូងនេះមាន ម៉ាស់ N95 ១៣ម៉ឺនម៉ាស់ ម៉ាស់ពេទ្យប្រមាណ១,៨លាន សំលៀកបំពាក់ពេទ្យ៥ម៉ឺន ស្រោមដៃមាន ១២លានគូ ទឹកលានដៃ១៣ម៉ឺនដប និងទែម៉ូម៉ែត្រមាន៣៦០០០គ្រឿង។ មន្ត្រីរបស់សេតវិមានអាមេរិក បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «សម្ភារវេជ្ជសាស្ត្រទាំងនេះ នឹងបែងចែកទៅតាមតម្រូវការរបស់រដ្ឋ»។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣០ ខែមីនានេះ អាមេរិក គឺជាប្រទេសមានតួលេខ COVID-19 សរុបច្រើនជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក ពោលគឺរហូតដល់ជាង ១៤ម៉ឺនករណី។ ក្នុងអត្រាដ៏ខ្ពស់បែបនេះ អាមេរិកមានអ្នកស្លាប់សរុបប្រមាណ ២៤០០ករណី និងអ្នកជាសះស្បើយជាង ៤៥០០ករណី៕	យន្តហោះដឹកសម្ភារពេទ្យមកពីទីក្រុងសៀងហៃ ប្រទេសចិន បានទៅដល់ទីក្រុងញូវយ៉ក អាមេរិក នាថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ជាលើកដំបូងបង្អស់ចាប់តាំងពីផ្ទុក COVID-19 ។ វិធានការដឹកតាមយន្តហោះនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាមេរិក កំពុងមានតម្រូវការខ្លាំង លើសម្ភារវេជ្ជសាស្ត្រ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយ ជំងឺរលាកសួតដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19)។
លោក Kingsley Abbott ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់ផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិរបស់គណៈកម្មការអ្នកច្បាប់អន្តរជាតិ (ICJ) ដែលមានការិយាល័យនៅទីក្រុងបាងកក បានកត់សម្គាល់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធច្បាប់ធ្វើជា«អាវុធ» ដោយមានការពឹងអាស្រ័យទៅលើអង្គចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា ដែលគ្មានឯករាជ្យពេញលេញនោះ ដើម្បីបំបិទសំឡេងបក្សប្រឆាំង ដែលនាំឲ្យអន្តរាយដល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋកម្ពុជា។ សម្រាប់លោក វាគឺជាក្តីព្រួយបារម្ភមួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធច្បាប់ ដើម្បីពង្រឹងអំណាចខ្លួន ក្រោមហេតុផលថាការពារនីតិរដ្ឋស្របច្បាប់ឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាពនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង ព្រឹទ្ធសភាកំពុងពិនិត្យច្បាប់ «យកអាសនៈនៃបក្ស ដែលត្រូវរំលាយ ទៅឲ្យបក្សផ្សេង» មន្ត្រីប្រឹក្សាច្បាប់ជាន់ខ្ពស់អន្តរជាតិរបស់ICJ រូបនេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ នៅថ្ងៃទី១៨ តុលានេះ ដោយរិះគន់ការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់កម្ពុជា យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ការកំណែទម្រង់ខ្លឹមសារច្បាប់កាលពីពេលថ្មីៗនេះ គឺជាបណ្ដោយខ្សែបន្ទាត់ ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានាំគ្នាអនុម័តដោយឥតអៀនខ្មាស់ ឬក៏ជាការកែប្រែច្បាប់ដោយមានគោលបំណងច្បាស់លាស់ ក្នុងការរំលោភបំពានដោយស្របច្បាប់ទៅលើក្រុមប្រឆាំង ឬក្រុមតំណាងប្រជាធិបតេយ្យទន់ខ្សោយនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះ»។ ជាមួយគ្នានេះលោក Kingsley Abbott បានបន្ថែមថា នីតិរដ្ឋគឺមិនមែនគ្រាន់តែជាការអនុម័ត និងអនុវត្តច្បាប់នោះទេ ប៉ុន្តែវាសំដៅទៅលើកំណត់សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពស្របតាមច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិដោយគ្មានការរើសអើងជាដើម។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ចាត់ទុកថាជាការបញ្ចេញមតិរបស់បណ្តាស្ថាប័ន និងបណ្តាប្រទេសក្នុងពិភពលោកលើបញ្ហាប្រទេសកម្ពុជានេះ គ្មានអានុភាព និងវិសាលភាពគ្របដណ្តប់មកលើប្រទេសកម្ពុជាទេ ។ លោកថា ការបញ្ចេញមតិរបស់បណ្ដាប្រទេសទាំងនោះ គ្រាន់តែជាមតិលំអៀង កាន់ជើងគណបក្សប្រឆាំងប៉ុណ្ណោះ ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបកស្រាយដូច្នេះថា៖«កម្ពុជា ជារដ្ឋឯករាជ្យ មានអធិបតេយ្យ ស្មើសិទ្ធិ ស្មើភាព ជាមួយបណ្តាប្រទេសលើសកលលោក គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងផងគ្នា ដូចមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញ អសប ក៏ដូចជាធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ។ កម្ពុជាមានសិទ្ធិដោះស្រាយកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួនតាមច្បាប់កម្ពុជា មិនយកច្បាប់បណ្តាប្រទេសមកអនុវត្តទេ។ ការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នានា គឺជាសំណូមពរ និងតម្រូវការចាំបាច់របស់សង្គមកម្ពុជា ឲ្យស្របតាមដំណាក់កាលនិងសភាពការណ៏ថ្មី ដោយស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងនីតិវិធី បទបទញ្ជាផ្ទៃក្នុងរដ្ឋសភា ជាធរមាន»។ ជុំវិញការកែប្រែច្បាប់ទាក់ទងនឹងការបែងចែងអាសនៈរបស់គណបក្សមួយ ដែលត្រូវរំលាយ ទៅឲ្យគណបក្សដទៃនេះ ត្រូវបានលោក ជាម យៀប តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានអះអាង ក្នុងរដ្ឋសភាកាលពីថ្ងៃទី១៦ តុលាថា ការកែប្រែនេះ នឹងធ្វើឲ្យច្បាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានភាពពេញលេញ ដើម្បីអនុវត្តឲ្យបានសមស្របទៅតាមសភាពការណ៍ជាក់ស្តែងនាពេលបច្ចុប្បន្ន ពោលគឺគ្មានចេតនាចង់បំផ្លិចបំផ្លាញបុគ្គល ឬគណបក្សណាមួយឡើយ ។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅពេលនេះព្រឹទ្ធសភា កំពុងពិនិត្យសេចក្តីស្នើសុំឲ្យធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ទាំង៤ ទាក់ទងនឹងការយកអាសនៈនៃគណបក្សមួយ ដែលត្រូវបានរំលាយឲ្យគណបក្សដទៃ៕	ភ្នំពេញ៖ ទីប្រឹក្សានៃគណៈកម្មការអ្នកច្បាប់អន្តរជាតិ (International Commission of Jurists) បានរិះគន់ថា សេចក្តីស្នើច្បាប់ចំនួន៤ ដែលអនុម័តដោយក្រុមតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គឺជាការបំបិទសំឡេងគណបក្សប្រឆាំង ដែលអាចនាំឲ្យអន្តរាយដល់នីតិរដ្ឋកម្ពុជា។
ជាមួយនឹងការប្រកាសលក់ម៉ូដែលពិសេសៗ ក្រុមហ៊ុន Xiaomi បានផ្តល់នូវប័ណ្ណធានាផ្លូវការដែលមានរយៈពេលរហូតដល់ 18 ខែផងដែរដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក (18 months Warranty poster and Mi Note 10 lite phone photo)។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមតាមដានគេហទំពរ័ហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ Xiaomi Cambodia (Xiaomi Cambodia Facebook Page) អតិថិជនអាចស្វែងរកស្មាតហ្វូននេះនៅ Smart Shop, Mi Authorized Stores ទាំង 4 សាខានៅភ្នំពេញ, Tech Zone, Speedwind, ស៊ីវអេង ១ & ២ និងហាងលក់ទូរសព្ទទំនើបទូទាំងប្រទេស ឬក៏អាចចូលទៅកាន់គេហទំព័រដៃគូរសហការទិញតាម online រួមមាន Smile Shop, La Rue, Tinh Now ។ សំរាប់លោកលោកស្រីដែលមានបំណងយកទូរស័ព្ទ Xiaomi ទៅលក់រាយបន្តអាចទំនាក់ទំនង លោក សុខ ចន្ធី 070704888 (ភ្នំពេញ) លោកTouch Bunry 093333879 (កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ធំ សៀមរាប, បាត់ដំបង, បន្ទាយមានជ័យ, ប៉ៃលិន ពោធិសាត់ កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ស្ពឺ, តាកែវ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង ), KTH 085/016 884412 (រតនគិរី, មណ្ឌលគិរី ស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ កណ្តាល កែប កំពត កោះកុង) និង វិចិត្រសុខា 0877744444 (ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ) ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុន Xiaomi បានប្រកាសលក់ជាផ្លូវការនូវម៉ូដែលពិសេសៗគឺកំពូលទូរស័ព្ទ Mi 10 Series , POCO F2 Pro និង ទូរសព្ទ័ដែលទទួលបានការគាំទ្រជាខ្លាំងពីស្រទាប់យុវវ័យនោះគឺ Redmi Note 9 Series និង Mi Note 10 Lite (3 posters POCO, mi note 10 lite, and redmi note 9 Pro) ហើយទាំងនេះគឺជាគ្រួសារកាមេរ៉ា64MP ដែលមានប្រព័ន្ធAI ទាំងបីម៉ូដែលសុទ្ធតែមានសមត្ថភាពខ្លាំងកប់ (3 model in verticle )។
អត្ថបទទាក់ទង លោក Harrison គ្រូថ្នាលកីឡាករជំនាន់ ៩២ របស់ Man Utd ស្លាប់ក្នុងអាយុ៨១ឆ្នាំ Emmanuel Dieseruvwe បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនៅតង់ទីមួយ ហើយ Carl Piergianni និង Ibou Touray បន្ថែមម្នាក់១គ្រាប់នៅតង់ទីពីរ ដើម្បីនាំភាពរីករាយសម្រាប់ក្រុមអ្នកគាំទ្រ Salford City នៅកីឡដ្ឋាន Wembly កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា។ មានកីឡដ្ឋានឈ្មោះ Moor Lane ក្រុម Salford City ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤០ ហើយនៅឆ្នាំ២០១៤ មហាសេដ្ឋីដូងប្រេង និងថ្នាំពេទ្យសិង្ហបុរី លោក Peter Lim បានទិញក្លិបមួយនេះ ជាមួយវីរបុរសក្លិប Manchester United ៥នាក់ គឺ Ryan Giggs, Gary Neville, Phil Neville, Paul Scholes និង Nicky Butt។ កីឡាករទាំង៥នាក់ មានភាគហ៊ុនម្នាក់ៗចំនួន១០ភាគរយ។ បច្ចុប្បន្ន លោក Peter Lim មានភាគហ៊ុន៤០ភាគរយ បន្ទាប់ពីលក់១០ភាគរយឲ្យ David Beckham កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩។ Salford City ដែលមានលោក Graham Alexander ជាគ្រូបង្វឹកទើបឡើងលេងក្របខណ្ឌ League Two ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ គេរំពឹងថា ក្លិបនឹងបោះជំហានមួយបន្ថែមទៀត ដោយសារម្ចាស់ភាគហ៊ុនដែលជាអតីតក្រុមយុវជនជំនាន់ឆ្នាំ៩២ (Class of '92) របស់ Manchester United៕	Salford City ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រុងមែនឆេស្ទ័រ បានឡើងទៅលេង League Two ក្របខណ្ឌលំដាប់ទីបួននៃបាល់ទាត់អង់គ្លេស។ ក្រុមដែលមានមហាសេដ្ឋីសិង្ហបុរី Peter Lim និងវីរបុរស Manchester United ៦រូបជាម្ចាស់នោះ បានយកឈ្នះ A.F.C. Fylde ៣-០ នាការប្រកួត Play-off នៃក្របខណ្ឌ National League។
លោក S Iswaran ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូនត្រូវបានការិយាល័យ CPIB ស៊ើបអង្កេតភ្លាមៗក្រោយសង្ស័យថាជាប់ពាក់ព័ន្ធនិងអំពើពុករលួយ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង បានបញ្ជាឱ្យលោក S Iswaran ឈប់សម្រាកពីការងារ បន្ទាប់រូបលោកត្រូវបានស៊ើបអង្កេត។ CPIB បានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយនៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ថា ការិយាល័យមិនអាចបញ្ចេញព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមជុំវិញការស៊ើបអង្កេតនេះបានទេ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះបានរៀបរាប់ថា ខណៈដែលការស៊ើបអង្កេតកំពុងបន្ត CPIB មិនអាចផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមបានទេ។ CPIB នឹងស៊ើបអង្កេតករណីនេះឱ្យបានហ្មត់ចត់ជាមួយនឹងការតាំងចិត្តយ៉ាងមុតមាំដើម្បីបបង្ហាញការពិត និងរក្សានីតិរដ្ឋ។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល CPIB នឹងស៊ើបអង្កេតគ្រប់ករណីទាំងអស់ដោយមិនមានការភ័យខ្លាច ឬការពេញចិត្ត ហើយនឹងមិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការចាត់វិធានការប្រឆាំងនឹងភាគីណាមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពពុករលួយ។ លោក លី សៀនឡុង បានសសេរនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកថា ការស៊ើបអង្កេតបានចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ។ ការិយាល័យ CPIB បានរាយការណ៍ដោយផ្ទាល់ទៅលោកតាំងពីថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដាដោយពន្យល់អំពីករណីនេះ ដើម្បីស្វែងរកការឯកភាព មុនចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេត។ លោក Chee Hong Tat ដែលជារដ្ឋលេខាធិការ នឹងមកកាន់តំណែងជំនួសលោក Iswaran ក្នុងពេលអវត្តមាននេះ។ កាលពីខែមុន CPIB បានបញ្ចប់ការស៊ើបអង្កេតលើរដ្ឋមន្ត្រីពីររូបទៀត គឺរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងច្បាប់លោក K. Shanmugam និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Vivian Balakrishnan ជុំវិញការជួលបឹងហ្គាឡូរបស់រដ្ឋ។ បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការស៊ើបអង្កេត រដ្ឋមន្ត្រីទាំងនោះមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុស និងមិនមានការប៉ះទង្គិចផលប្រយោជន៍នោះទេ ។ ទាំងលោក Shanmugam និងលោកBalakrishnan មិនត្រូវបានគេដាក់ឱ្យឈប់សម្រាកក្នុងអំឡុងពេលការស៊ើបអង្កេតទេ ។ ប៉ុន្តែចំពោះការស៊ើបអង្កេតលើលោក Iswaran គឺធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ។ ការស៊ើបអង្កេតកម្រិតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ជាភាពកម្រមួយនៅសិង្ហបុរី។ គណបក្សសកម្មភាពប្រជាជន (PAP) កំពុងកាន់អំណាចតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៩ តែងតែមានមោទនភាពក្នុងការផ្សព្វផ្សាយពីស្អាតស្អំរបស់ខ្លួនទៅកាន់ពិភពលោក។ លោក Iswaran មនអាយុ៦១ ឆ្នាំបានក្លាយជាសមាជិកសភាតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧៕	រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូនសិង្ហបុរីលោក S Iswaran កំពុងត្រូវបានសាកសួរជុំវិញអំពើពុករលួយ។ ប៉ុន្តែការិយាល័យស៊ើបអង្កេតការអនុវត្តអំពើពុករលួយ (CPIB) របស់សិង្ហបុរី មិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីបញ្ហានេះទេ ។
នៅថ្ងៃនេះ សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាទាំង២៥ខេត្ត-ក្រុង បានរួមសាមគ្គីគ្នា រៀបចំខួបលើកទី៤១ នៃការបង្កើតសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា។ សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា គឺជាផ្នែកមួយនៃរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្តេច ជា ស៊ីម, សម្តេច ហេង សំរិន និងសម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងបុព្វហេតុផ្តួលរំលំរបបខ្មែរក្រហម និងរំដោះកម្ពុជាពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា។ ក្នុងពិធីអបអរខួបលើកទី៤១ នាពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានលើកឡើងពីការតស៊ូរបស់យុវជនជំនាន់ និងការមិនខ្វាយខ្វល់របស់ពិភពលោកអំពីឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ និងទុក្ខសោករបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បញ្ជាក់ថា៖ «កម្ពុជាមិនមានជម្រើសណាផ្សេងក្រៅពីក្រោកឈរឡើងដោយខ្លួនឯង ហ៊ានលះបង់ ដោយយកជីវិតធ្វើជាដើមទុនដើម្បីរំដោះ សង្គ្រោះប្រជាជន និងកសាងជាតិឲ្យរស់ឡើងវិញ»។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានបង្ហាញពីការចងចាំមិនភ្លេចនូវភាពជាគម្រូរបស់យុវជនជំនាន់មុន បើទោះបីជា ៤១ ឆ្នាំកន្លងផុតទៅ តែស្មារតី ២ ធ្នូ នៅតែដក់ជាប់ជាមួយយុវជនជំនាន់ក្រោយគ្រប់ៗរូប។ ស្របពេលដែលសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បានធ្វើដំណើរមកយ៉ាងវែងឆ្ងាយ និងចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការសង្គម លោក ហ៊ុន ម៉ានី យល់ឃើញថា ស.ស.យ.ក. នៅមានការងារជាច្រើនទៀតដែលត្រូវធ្វើ។ ប្រធានស.ស.យ.ក រូបនេះ លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ៖ «យើងត្រូវរំឭកខ្លួនឯងជាប់ជានិច្ចថា សង្គមអនាគតនឹងអាចប្រែប្រួលទាំងលើទិដ្ឋភាពឱកាស និងបញ្ហាប្រឈម ដែលទាមទារឲ្យយើងមិនត្រឹមតែត្រៀមខ្លួនដើម្បីទប់ទល់ ប៉ុន្តែថែមទាំងប្រើប្រាស់ឲ្យអស់សមត្ថភាព និងឆន្ទៈមនសិការ ដើម្បីកែប្រែបញ្ហាប្រឈមទាំងនោះ ទៅជាឱកាសថ្មីសម្រាប់ការរីកចម្រើនរបស់ជាតិយើងបន្តទៅទៀត»។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រោយមហាសន្និបាទលើកទី៣ កាលពីថ្ងៃទី២-៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២ សមាគមយុវជនសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា និងសមាគមយុវជនកម្ពុជា បានប្រែឈ្មោះមកជា សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា (ស.ស.យ.ក.) ដើម្បីបន្តការពារ និងបេ្តជ្ញារក្សាមិនឲ្យបាត់បង់នូវស្មារតី ២ធ្នូ ដែលបន្សល់ទុកដោយយុវជនជំនាន់មុន និងបន្តចូលរួមជាមួយសង្គមជាតិ ក្នុងការស្តារ កសាង និង បង្កើតសមិទ្ធផលនានាសម្រាប់កម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្ន សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ដែលដឹកនាំដោយលោក ហ៊ុន ម៉ានី មានសមាជិកសកម្មចំនួន ១៤ម៉ឺននាក់ នៅទូទាំងប្រទេស៕	ភ្នំពេញ៖ សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាគ្រប់រាជធានី-ខេត្ត បានរៀបចំពិធីអបអរខួបលើកទី៤១ របស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី៣០ វិច្ឆិកានេះ ដែលមានអ្នកចូលរួមប្រមាណ ៩ពាន់នាក់ នាពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។ ខួបលើកទី៤១នេះ រៀបចំឡើងដើម្បីរំឭកដល់ការលះបង់របស់យុវជនជំនាន់មុន និងអបអរសាទរនូវសមិទ្ធផលនានាដែលស.ស.យ.ក សម្រេចបានកន្លងមករហូតដល់បច្ចុប្បន្ន រួមទាំងការត្រៀមខ្លួនចូលរួមចំណែក ដើម្បីនាំកម្ពុជាទៅអនាគតឲ្យកាន់តែប្រសើរ។
អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា អ្នកជំងឺទាំងពីរក្រុមខាងលើគួរតែបន្ថយការដើរជារៀងរាល់ ២០០០ជំហ៊ានក្នុងមួយថ្ងៃដើម្បីបន្ថយការកើតជំងឺបេះដូងសរសៃឈាមដូចជាជំងឺគាំងបេះដូង បាន ១០ភាគរយ។ ក្រោយពេលសិក្សាបានមួយឆ្នាំរួចមក អ្នកដែលចំណាយពេលដើរតិចជាង ២០០០០ជំហ៊ានបែរជាបន្ថយការប្រឈមមុខបានតែ ៨ភាគរយវិញប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះសម្រាប់អ្នកដែលដឹងថាខ្លួនទំនងជាអាចមានជំងឺបេះដូងហើយ គួរតែប្រើពេលវេលានេះដើម្បីបង្ការកុំឲ្យជំងឺនេះកើតឡើងបានទៀតតាមរយៈការចំណាយពេលដើរឲ្យបានច្រើនជាពិសេស ២០០០ជំហ៊ានរាល់ថ្ងៃ៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	សេចក្តីរាយការណ៍មួយរបស់ Daily Express បានឲ្យដឹងថា ការដើរបានច្រើនជារៀងរាល់ថ្ងៃអាចជាវិធីដ៏ល្អមួយដើម្បីបំបាត់ជំងឺបេះដូងបាន។ រឿងនេះគឺផ្អែកទៅលើការសិក្សាជាលក្ខណៈអន្តរជាតិដ៏ធំមួយ ប៉ុន្តែវាបានផ្តោតសំខាន់តែលើអ្នកប្រឈមខ្ពស់នឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ និងជំងឺបេះដូងប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ អ្នកដែលប្រឈមតិចតួចនឹងជំងឺទាំងនេះប្រហែលជាមិនទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ដូចគ្នាឡើយ។
ពិធីដង្ហែអគ្គិជ័យកីឡា និងភ្លើងគប់ជុំវិញប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលដឹកនាំដោយលោក ហោ សារុន អនុប្រធានគណៈកម្មការពិធីបើក-បិទ កីឡាស៊ីហ្គេម-អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ និងជាបេសកជនពិសេស CAMSOC បានទៅដល់ទីក្រុងគូឡាឡាំពូរដោយសុវត្ថិភាព ដោយមានការទទួលស្វាគមន៍ពីលោក អ៊ុក ចាន់ដារ៉ា ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជា ប្រចាំប្រទេសម៉ាឡេស៊ី រួមជាមួយ លោក Datuk Mohd Nasir ប្រធានបេសកជន និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិគណៈកម្មាធិការជាតិ អូឡាំពិកម៉ាឡេស៊ីផង។ ម៉ាឡេស៊ី ជាប្រទេសទី៥ បន្ទាប់ពីវៀតណាម ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងទីម័រខាងកើត ដែលទទួលពិធីហែភ្លើងគប់ស៊ីហ្គេម ក្នុងចំណោមប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំង១១។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AKP ព្រះអគ្គិជ័យកីឡា និងភ្លើងគប់ ត្រូវយកទៅតម្កល់ទុកនៅស្ថានទូតកម្ពុជា នាទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ រយៈពេល៥យប់ មុនរៀបចំពិធីដង្ហែផ្លូវការដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា។ ប្រទេសបន្តបន្ទាប់ ដែលនឹងទទួលហែភ្លើងគប់ រួមមាន សិង្ហបុរី ថៃ មីយ៉ាន់ម៉ា និងចុងក្រោយទៅកាន់ប្រទេសឡាវ មុនធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ តាមច្រកព្រំដែនខេត្តស្ទឹងត្រែង ដោយឆ្លងកាត់ខេត្តជាប់បឹងទន្លេសាប មុនមកដល់ភ្នំពេញ ដើម្បីហែចូលចូលទៅកាន់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា៕	ភ្លើងគប់កីឡាស៊ីហ្គេម-អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ បានធ្វើដំណើរទៅដល់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីហើយ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ក្រោយចាកចេញពីទីម័រខាងកើតនៅព្រឹកថ្ងៃដដែលនោះ។ តាមការគ្រោងទុក ភ្លើងគប់ត្រូវរក្សាទុកនៅស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសម៉ាឡេស៊ីរយៈពេល៥យប់ មុនធ្វើពិធីដង្ហែក្នុងទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា។
ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន លោក អ៊ុ សេរីវុទ្ធ អនុប្រធានមជ្ឍមណ្ឌលផលិតភាពជាតិ នៃក្រសួងឧស្សាហកម្មនិងសិប្បកម្ម លើកឡើងថា សហគ្រាសដែលបានអនុវត្តទៅតាមស្តង់ដារ គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ក្នុងការជួយលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារនៅកម្ពុជា។ សម្រាប់លោក អ៊ុ សេរីវុទ្ធ ការចង់ចំណេញ មិនគិតពីសុវត្ថិភាពអ្នកទទួលទានមិនត្រឹមត្រូវទេ ព្រោះវាជាការក្បត់នឹងឧត្តមគតិរបស់ខ្លួនផងនិ ងខុសច្បាប់របស់រដ្ឋផង។ លោក អ៊ុ សេរីវុទ្ធ បញ្ជាក់ថា៖«សហគ្រិន ត្រូវគិតពីប្រាក់ចំណេញ ហើយក៏ត្រូវគិតអំពីសុខភាពប្រជាជន ដែលទិញផលិតផលរបស់យើងទៅទទួលទានដែរ។ ជាពិសេសសហគ្រិន ដែលផលិតចំណីអាហារ ត្រូវខិតខំពង្រឹងការផលិតរបស់ខ្លួនឲ្យបានល្អ ទាំងគុណភាព និងសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកទទួលទាន»។ អនុប្រធានមជ្ឍមណ្ឌលផលិតភាពជាតិ នៃក្រសួងឧស្សាហកម្មនិងសិប្បកម្មដដែល បើសហគ្រាសណាមួយក្លែងបន្លំផ្លាកសញ្ញា ឬក៏ផលិតនូវផលិតផលក្លែងក្លាយ ក្រសួងនឹងពិនិត្យមើលថាតើផលិតផលនេះធ្ងន់ធ្ងដល់កម្រិតណា បើធ្ងន់ធ្ងរពេក ក្រសួងនឹងបិទសិប្បកម្មនោះតែម្ដង។ ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងឱកាសថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រសួងឧស្សាហកម្មនិងសិប្បកម្មនិងអង្គការផលិតភាពអាស៊ីសហគ្រាសផលិតទឹកត្រី លាង ឡេង ដែលទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រស្តង់ដារប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពម្ហូប iso 22000- 2005 និងស្តង់ដារគុណភាពម្ហូបអាហារ iso9001 -2015នេះ។ លោក លាង ឡេង ម្ចាស់សិប្បកម្មផលិតទឹកត្រី បានលើកឡើងថា៖ «ដោយសារតែមានការជ្រោមជ្រែង និងជំរុញលើកទឹកចិត្តពីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម រួមជាមួយនឹងអង្គការអាស៊ី បានចុះមកជួយវាផ្ទាល់ដល់់សិប្បកម្មរបស់លោក ទើបលោក ទទួលបានវិញាបនបត្រ បញ្ជាក់ពីគុណភាព អាយអេសអូ 22000- 2005 និងអាយអេសអូ 2001 -2015 នាពេលនេះ។ លោកក៏បានអំពាវនាវឲ្យម្ចាស់សិប្បកម្មទាំងអស់នៅកម្ពុជា ផលិតនូវផលិតផលដែលមានស្តង់ដារ ព្រោះផលិតផលដែលមានគុណភាពទាំងអស់នេះ គឺផ្ដល់មកវិញនូវការគាំទ្រយ៉ាងច្រើន ពីសំណាក់អតិថិជន។ម្យ៉ាងទៀត ផលិតផលមានអនាម័យ និងមានការទទួលស្គាល់នេះ ធ្វើឲ្យមានអតិថិជនកាន់តែច្រើន។ លោកក៏បានស្នើសុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ទិញផលិតផលរបស់ខ្មែរ ដើម្បីជួយសន្សំសំចៃ នឹងទទួលបានលទ្ធផល ដែលមានគុណភាពផង និងជួយបង្កើតការងារឲ្យកូនខ្មែរ ចៀសវាងចំណាកស្រុក ទៅធ្វើការនៅប្រទេសគេផ្សេងផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖កាលពីរសៀល ថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ សហគ្រាសផលិតទឹកត្រី លាង ឡេង បានរៀបចំកម្មវិធីថ្លែងអំណរគុណ ដល់ក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម និងអង្គការផលិតភាពអាស៊ី ក្នុងឱកាសដែលសហគ្រាសរបស់ខ្លួន ទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រស្តង់ដារប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពម្ហូប iso 22000- 2005 និងស្តង់ដាគុណភាពម្ហូបអាហារ iso9001 -2015។ កម្មវិធីនេះ បានរៀបចំធ្វើនៅសិប្បកម្មផ្ទាល់នៅ ក្នុងខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ និងមានការចូលរួមពីសំណាក់បុគ្គលិក ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់សហគ្រាស់ផលិតទឹកត្រី លាង ឡេង និងវត្តមានរបស់ លោក អ៊ុ សេរីវុទ្ធ អនុប្រធានមជ្ឍមណ្ឌលផលិតភាពជាតិនៃក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម។
កាសែតអាមេរិក New York Times ដកស្រង់ផែនការសម្ងាត់មួយដោយបង្ហាញថា គម្រោងវិនិយោគដែលរដ្ឋាភិបាលចិនតែងតែអះអាងថា មានគោលដៅអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចតែម្យ៉ាងនោះ មិនដូចការអះអាងនោះឡើយ។ តាម New York Times គម្រោងនៅប៉ាគីស្ថានក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយដែលមានដើមឡើយគោលដៅបង្កើតច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចប៉ាគីស្ថាន-ចិននោះកំពុងប្រែក្លាយជាគម្រោង អភិវឌ្ឍអំណាចយោធាវិញ ។ កាសែតអាមេរិកខាងលើបញ្ជាក់បន្ថែមថា ចិនចាប់ដៃជាមួយប៉ាគីស្ថានដើម្បីប្រើប្រាស់តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនោះផលិតយន្តហោះចម្បាំង រួមជាមួយសម្ភារយោធា និងប្រព័ន្ធផ្តល់សញ្ញាផ្សេងទៀតដែលសុទ្ធសឹងតែបម្រើប្រយោជន៍យោធា។ នេះជាលើកដំបូងហើយដែលគម្រោងវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ចិនដ៏ធំមហិមានេះត្រូវបានផ្សាភ្ជាប់ទៅនឹងមហិច្ឆតាពង្រឹងអំណាចយោធារបស់ចិនបែបនេះ។ ក្រោយមានការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយពីគម្រោងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនប្រែក្លាយជាគម្រោងយោធា តំណាងក្រុងប៉េកាំងបានចេញមុខទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ និងអះអាងថា លោកខាងលិចកំពុងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន CNBC អនុប្រធានបេសកកម្មការទូតចិនប្រចាំក្រុងឥស្លាម៉ាបាត Lijian Zhao បានបង្ហោះសារតាមគណនី twitter ផ្លូវការរបស់ខ្លួនដោយឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់របស់ New York Times។ លោកបានហៅរបាយការណ៍របស់ New York Times ថាជាការឃោសនារបស់លោកខាងលិច ហើយបានប្រកាសជាថ្មីថា គម្រោងបង្កើតច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចទ្វេភាគីជាមួយប៉ាគីស្ថានជារឿងសេដ្ឋកិច្ចសុទ្ធសាធតែម្តង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញខ្លះអះអាងថា វាមិនមែនជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលឡើយដែលចិនប្រើប្រាស់គម្រោងសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីពង្រីកឥទ្ធិពលយោធា។ អ្នកជំនាញពន្យល់ វាមិនមែនមានន័យថា គម្រោងក្រវាត់មួយវិថីមួយទាំងមូលនោះមានគោលដៅយោធាទាំងស្រុងឡើយ ប៉ុន្តែប្រាកដណាស់ថា គម្រោងខ្លះដែលជួយបម្រើប្រយោជន៍យោធាពិតមែន ហើយក៏អាចអនុញ្ញាតឲ្យទាហានចិនប្រើប្រាស់បានក្នុងកាលៈទេសៈចាំបាច់ដែរ។ ក្នុងនោះមានគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅប៉ាគីស្ថាននេះ រួមជាមួយគម្រោងនៅស្រីលង្កា និងជីប៊ូទីជាដើម។ កាលពីឆ្នាំមុន មហាយក្សចិនបានសម្រេចបើកដំណើរការមូលដ្ឋានយោធាទីមួយជាផ្លូវការនៅតំបន់កុយរមាសអាហ្វ្រិកនារដ្ឋជីប៊ូទី។ ក្រោយមកគេឃើញមានការពិភាក្សានិងវាយតម្លៃថា កំពង់ផែផ្សេងទៀតដូចជា Hambantota ស្រីលង្កាដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចិន និងកំពង់ផែទឹកជ្រៅ Gwadar នៅប៉ាគីស្ថានសុទ្ធតែជាទីតាំងដែលមានសក្តានុពលសម្រាប់កងទ័ពជើងទឹករបស់ចិនដូចគ្នា។ - គម្រោងយក្សរបស់ចិនកាន់តែខូចឈ្មោះ ហើយឥណ្ឌាអាចរៀបជើងព្រួលទប់ទល់វិញ ព័ត៌មានដែលបង្ហាញថា ចិនសម្ងំផលិតសម្ភារយោធាជាមួយប៉ាគីស្ថាននោះកំពុងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះនៃគម្រោងខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាគម្រោងប្រកបដោយមហិច្ឆតា និងមានគោលដៅចម្បងផ្សាភ្ជាប់ពិភពលោកទាំងមូលនោះ។ ម្យ៉ាងព័ត៌មាននេះក៏លេចឡើងស្របពេលដែលប្រទេសមួយចំនួនកាន់តែមិនសប្បាយចិត្ត និងចាប់ផ្តើមដាក់មន្ទិលសង្ស័យកាន់តែខ្លាំងឡើងពី នយោបាយការទូតអន្ទាក់បំណុលរបស់ចិន ដូចគ្នា។ ប្រជាជនខ្លះខឹងសម្បារ និងមិនពេញចិត្តឡើយចំពោះលក្ខខណ្ឌផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុ និងការបង្កើតការងារក្រោមគម្រោងរបស់ចិននេះដែរ។ ដូច្នេះហើយតិចឬច្រើន គំនិតផ្តួចផ្តើមមួយនេះនឹងប្រឈមការទិតៀន និងមានការប្រឆាំងកាន់តែច្រើនៗឡើងពីប្រជាជននៅតាមបណ្តាប្រទេសនានាទូទាំងពិភពលោកចៀសមិនផុតឡើយ។ ក្រៅតែពីការខូចឈ្មោះ ការចោទប្រកាន់ថា ចិនមានគម្រោងអភិវឌ្ឍយោធានៅប៉ាគីស្ថានកំពុងក្លាយជាក្តីកង្វល់ធំសម្រាប់មហាយក្សអាស៊ីខាងត្បូងឥណ្ឌាដែលជាសត្រូវធំបំផុតរបស់ប៉ាគីស្ថានដែរ។ វាមានការវាយតម្លៃជាមុនហើយថា គម្រោងសេដ្ឋកិច្ចតែមានបង្កប់ទិដ្ឋភាពយោធានេះ នឹងធ្វើឲ្យមានការប្រឈមមុខគ្នាកាន់តែខ្លាំងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរចិន និងឥណ្ឌាផង។ ជាក់ស្តែង សម្រាប់ក្រុងញូវដេលីផ្ទាល់ វាជារឿងចាំបាច់ដែលខ្លួនត្រូវបង្កើនអំណាច និងសកម្មភាពយោធាជាមុន ដ្បិតថា គម្រោងរបស់ក្រុងប៉េកាំងមិនខុសពីការព្យាយាមហ៊ុមព័ទ្ធខ្លួននោះឡើយ៕	សប្តាហ៍ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកបានផ្សព្វផ្សាយថា គម្រោងវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវាល់លានរបស់ចិន«ខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ» កំពុងប្រែក្លាយជាគម្រោងវិនិយោគអំណាចយោធាវិញនៅប៉ាគីស្ថាន។ ភ្លាមៗនោះ តំណាងរដ្ឋាភិបាលចិនចេញមុខបកស្រាយ និងទាត់ចោលការអះអាងថានេះ ដោយចាត់ទុកថា វាជាការឃោសនារបស់លោកខាងលិចប៉ុណ្ណោះ។
ក្រុមដែលដឹកនាំដោយអ្នកចាត់ការថ្មី Frank Lampard បាននាំ Derby យកឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះ Man Utd ដោយបាល់កាត់សេចក្តីប៉េណាល់ទីបន្ទាប់ពីការប្រកួតបញ្ចប់ទៅក្នុងលទ្ធផល២-២។ Juan Mata បានផ្តល់ឲ្យក្រុមបិសាចក្រហមសម្រាប់គ្រាប់បាល់នាំមុខតាំងពី៣នាទីដំបូងនៃវគ្គទី១ និងមានឱកាសជាច្រើនទៀត លើកក្រុម Derby តែធ្វើមិនបានសម្រេច។ ចូលដល់តង់ទី២នាទី៥៩ ក្រុមរបស់ Lampard ដែលជាអតីតកូនក្រុមលោក Mourinho កាលនៅ Chelsea បានវាយបកតាមស្មើវិញដោយការទាត់បាល់ពិន័យ (Free-kick)យ៉ាងល្អពីកីឡាករ Harry Wilson មុនពេលអ្នកចាំទី Sergio Romero ទទួលបានកាតក្រហមនៅ៨នាទីបន្ទាប់ ដោយសារយកដៃប៉ះបាល់នៅក្រៅតំបន់។ ខ្សែប្រយុទ្ធ Jack Marriott ជាអ្នកបន្ថែមគ្រាប់បាល់នាំមុនលើ Man Utd វិញនៅនាទី៨៦ ដោយប្រើក្បាល ប៉ុន្តែ Marouane Fellaini តែតបញ្ចូលទីជួយក្រុមលោក Jose តាមស្មើវិញនៅនាទី៩០+។ បញ្ចប់ការប្រកួតក្នុងម៉ោងផ្លូវការ Man Utd ស្មើ Derby ២-២។ ក្រុមទាំងបានឈានដល់ការស៊ុតបាល់កាត់សេចក្តី១១ម៉ែត្រ ដោយក្រុមលោក Mourinho បរាជ័យក្រុមរបស់ Lampard ដោយលទ្ធផល ៨-៧។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ Sky Sports ថា៖«យើងមិនអាចរកគ្រាប់បាល់បន្ថែមបាននៅពេលដែលយើងមានឱកាសជាច្រើននៅតង់ទី១។ យើងលេងបានល្អ ដើម្បីសំលាប់ (រកគ្រាប់បាល់) តែពួកគេមិនអាចធ្វើបាន។ ការលេងបែបនេះគឺខ្ញុំមិនចូលចិត្តទេ»។ នេះជាការខកចិត្តលើកទី២សម្រាប់ Man Utd ក្នុងការបង្ហាញខ្លួននៅទឹកដី Old Trafford បន្ទាប់ពីបានត្រឹមស្មើ Wolverhampton ១-១ នាការប្រកួតក្របខណ្ឌ Premier League កាលពីសប្តាហ៍មុន៕ លទ្ធផលគូដទៃ៖ AFC Bournemouth ៣ - ២ Blackburn Rovers Blackpool ២ - ០ Queens Park Rangers Burton Albion ២ - ១ Burnley Millwall ១ - ៣ Fulham Oxford United ០ - ៣ Manchester City Preston North End ២ - ២ Middlesbrough * Wolverhampton Wanderers ០ - ០ Leicester City * Wycombe Wanderers ៣ - ៤ Norwich City West Bromwich Albion ០ - ៣ Crystal Palace	លោក Jose Mourinho អ្នកចាត់ការទូទៅ Manchester United បានបន្ទោសថាក្រុមរបស់លោកគ្មានសមត្ថភាពរកគ្រាប់បាល់បន្ទាប់ពីធ្លាក់ចេញពីពាន Carabao Cup ដោយសារក្រុមនៅលំដាប់ទី២អង់គ្លេស Derby County នៅកីឡដ្ឋាន Old Trafford នារាត្រីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា។
បើតាមលោក វ៉ាង វិនធាន ភាគីចិនបានសម្រេចចិត្តក្នុងសិក្សា និងវិភាគហានិភ័យលើផ្លែមៀន និងត្រីប្រារបស់កម្ពុជា តាមរយៈវីដេអូពីចម្ងាយដែលជាវិធានការសំខាន់មួយ ដើម្បីអនុវត្តកុងសង់ស៊ីស ក្នុងការប្រជុំតាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូ រវាងលោក លី ខឺឈាង នាយករដ្ឋមន្ត្រីសាធារណប្រជាមានិតចិន ជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន នាពេលកន្លងមក។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជារូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ៖ «ប្រសិនបើរលូនផ្លែមៀនកម្ពុជា នឹងអាចនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិននាពេលរដូវប្រមូលផលលើកក្រោយ។ រីឯត្រីប្រាវិញ នឹងនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសចិនក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ»។ លោក វ៉ាង វិនធាន អគ្គឯករដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា កំពុងថ្លែងក្នុងពិធីដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវជាតិលេខ១១ នាថ្ងៃទី៦ធ្នូ។ រូបថត៖ MPWT ជាមួយគ្នានេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា អ្នកចិញ្ចឹមត្រីប្រា និងអ្នកដាំដុះមៀនប៉ៃលិន គឺនឹងមានទីផ្សារប្រទេសចិនដ៏ធំសម្រាប់នាំចេញ ប៉ុន្តែការនាំចេញទាំងនេះត្រូវធានាពីគុណភាព។ បើតាមសម្តេច ប្រសិនបើដូចផែនការមែននោះ ទីផ្សារចិនដ៏ធំមួយនេះ នឹងជំរុញឱ្យមានការលើកទឹកចិត្តចិញ្ចឹមត្រីប្រា កាន់តែច្រើនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងជំរុញការដាំដុះ ឬថែទាំផ្លែមៀនប៉ៃលិនបន្ថែម សម្រាប់នាំទៅប្រទេសចិន ដោយត្រង់។ សម្តេច ហ៊ុន សែន និយាយដូច្នេះ៖ «ត្រីប្រា[របស់កម្ពុជា]នឹងអាចបង្ហាញវត្តមាននៅលើតុទទួលទានអាហាររបស់ប្រជាជនចិន ដ៏ខ្លីខាងមុខ។ នេះជាការសង្ឃឹមរបស់យើង»។ បើតាមលោក ពុំ សុថា ប្រធានរដ្ឋភិបាលជលផលនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ខាងរដ្ឋបាលគយនៃប្រទេសចិន គឺបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលនាំត្រីពីកម្ពុជាហើយ ប៉ុន្តែការនាំចូលនោះ គឺត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវមួយចំនួន។ លក្ខខណ្ឌតម្រូវទាំងនោះ គឺភាគីចិនផ្តោតលើគុណភាពស្រះក្នុងការចិញ្ចឹមត្រី និងទីកន្លែងកែច្នៃ រួមទាំងកន្លែងវេចខ្ចប់ត្រី។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សុថា ដោយបាននិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey តាមទូរសព្ទ នារសៀលថ្ងៃទី៦ធ្នូ ថា ៖ « ខែក្រោយនេះ[ខែមករាឆ្នាំ២០២២] ខាងគយចិននឹងប្រជុំជាមួយយើងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញតែម្តង។ ការប្រជុំនោះខាងចិននឹងពិនិត្យមើលរោងចក្រកែច្នៃត្រីយើង , កន្លែងឡើងផលនេសាទយើង និងកន្លែងដែលយើងចិញ្ចឹមត្រីប្រា ឬកន្លែងវារីវប្បកម្មតែម្តង»។ ប្រធានរដ្ឋបាលជលផលរូបនេះបានអះអាង ដូច្នេះ៖ «បើខាងគយចិនទទួលយក[លក្ខខណ្ឌតម្រូវ]បានហើយ នោះបានយើងក្នុងនាមរដ្ឋបាលជលផល បានផ្សព្វផ្សាយឱ្យពលរដ្ឋចិញ្ចឹមត្រីប្រាបន្ថែមដើម្បីទៅទីផ្សារប្រទេសចិន»។ សូមរម្លឹកថា វារីប្បករនៅកម្ពុជា ពិសេសក្រុមអ្នកចិញ្ចឹមត្រីប្រា បានជួបវិបត្តិទីផ្សារតាំងចុងឆ្នាំ២០២០មក ដែលមកពីការរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ខណៈត្រីប្រាក្នុងស្រុកក៏មិនប្រកួតប្រជែងតម្លៃជាមួយត្រីដែលនាំចូលពីប្រទេសវៀតណាម បានផងដែរ។ រីឯដំណាំមៀនប៉ៃលិនវិញ ជាង៨ឆ្នាំមកហើយ ដែលប្រជាកសិករ និងសហគមន៍ ដាំមៀនប៉ៃលិន (ឬ តាងែន) នាំទៅទីផ្សារប្រទេសចិន តាមរយៈថៃដោយជ្រកក្រោមនិមិ្មតសញ្ញាឬពាក្យProduced in Thailand។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មៀនប៉ៃលិន ត្រូវបានប្រជាសហគមន៍ដឹកជញ្ជូនទៅប្រទេសថៃតាមច្រករបៀងក្នុងខេត្តបាត់ដំបង បានត្រឹមតែ៨ពាន់តោនប៉ុណ្ណោះនាំទៅចិន ខណៈលទ្ធភាពក្នុងការផលិតបានរហូត២,៥ម៉ឺនតោន។ ប៉ុន្តែសម្រាប់រដូវប្រមូលផលមៀនប៉ៃលិននាឆ្នាំ២០២១ ត្រូវបានជួបបញ្ហាទីផ្សារព្រោះតែភាគីប្រទេសថៃមិនអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលដូចសព្វដង។ បញ្ហទីផ្សារ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏បានអន្តរាគមន៍ទីផ្សារខ្លី(ក្នុងរយៈពេលមួយខែ)ជូនដល់កសិករ ផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានផ្ទៃដីដាំដុះតាង៉ែនទូទាំងប្រទេស សរុប ១៣,៦០៨ហិកតា នៅក្នុងខេត្តចំនួន១៤ ។ ដោយឡែក ខេត្តដែលមានកសិករដាំដុះប្រភេទនេះច្រើនជាងគេ គឺខេត្តប៉ៃលិន បាត់ដំបង រតនៈគិរី និងបន្ទាយមានជ័យ។ ក្នុងចំណោមផ្ទៃដីដាំដុះមៀនប៉ៃលិនឬតាង៉ែនជាង១,៣ម៉ឺនហិកតានេះ គឺមាន៦,៩២៧ហិកតា ដែលកសិករត្រូវទទួលបានទិន្នផលនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១។ បើតាមលោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ដែលបានបន្ថែមថា ទិន្នផលនៃផ្លែតាង៉ែន បើគិតជាមធ្យមមានចំនួន១៦តោន ក្នុងផ្ទៃដីមួយហិកតា៕ អត្ថបទទាក់ទង «មៀនប៉ៃលិន»របស់កសិករនៅតែជួបបញ្ហាទីផ្សារ បើការចរចាបើកទីផ្សារចិនបន្តអូសបន្លាយ រដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្ម៖ មៀនប៉ៃលិន ឆ្នាំនេះ ផ្ដល់ទិន្នផល ១១ម៉ឺនតោន ពឹងដង្ហើមថៃលើការនាំចេញមៀនប៉ៃលិនទៅចិន សហគមន៍អ្នកដាំមិនចង់បន្តបែបនេះឡើយ	ភ្នំពេញ៖ មៀនប៉ៃលិន និងត្រីប្រារបស់កម្ពុជា នឹងនាំចូលទីផ្សារប្រទេសចិនបាន ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២២។ លោក វ៉ាង វិនធាន បានថ្លែងដូច្នេះ នៅចំពោះមុខសម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការផ្លូវជាតិលេខ១១ និងផ្លូវក្នុងក្រុងព្រៃវែង នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ធ្នូ។
ទាក់ទងជាមួយប្រមុខការទូតនូវែលសេឡង់ លោក Wang Xiaolong បានបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter ថា លោកបានបញ្ជាក់គោលជំហរជាថ្មីរបស់ចិនក្នុងការប្រឆាំងនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ចាស៊ីនដា អាឌើន និងប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន នៅសេតវិមានដែលបានលូកលាន់ចូលកិច្ចការចិន។ លោកលើកឡើងថា ការបន្តកិច្ចសន្ទនារវាងប្រទេសទាំងពីរពិតជាចាំបាច់ណាស់នាពេលនេះ។ «យើងក៏បាននិយាយផងដែរអំពីវិធីដែលនូវែលសេឡង់ និងចិនអាចធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីគាំទ្រការអភិវឌ្ឍរួមជាមួយដៃគូកោះប៉ាស៊ីហ្វិក»។ អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនូវែលសេឡង់សរសេរបែបនេះនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter នៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេស និងពាណិជ្ជកម្មនូវែលសេឡង់នៅល្ងាចថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា លោកស្រី Nanala Mahuta ចាត់ទុកជំនួបនេះ ជាឱកាសដ៏មានប្រយោជន៍ដើម្បីពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងសារសំខាន់នៃការសន្ទនាដោយបើកចំហ និងប្រកបដោយស្ថាបនាទាំងផ្នែកសហប្រតិបត្តិការ និងជំហរដែលខុសគ្នា។ លើបញ្ហាតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនូវែលសេឡង់នៅតែបញ្ជាក់ពីក្តីបារម្ភជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខរវាងកោះសូឡូម៉ុន និងចិន។ សេចក្តីលម្អិតនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនបានបង្ហាញជាសាធារណៈឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលធ្វើឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តអាម៉េរិកបារម្ភ គឺលទ្ធភាពដែលចិនអាចនឹងពង្រាយកងកម្លាំងនៅលើកោះ។ ប៉ុន្តែ កន្លងមក ចិន និងសូឡូម៉ុនបានច្រាលចោលការលើកឡើងបែបនេះ។ តំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវបានមើលឃើញថា ជាតំបន់យុទ្ធសាស្រ្តដែលប្រទេសមហាអំណាចកំពុងតែស្វះស្វែងប្រជែងឥទ្ធិពល។ សំណើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខ និងពាណិជ្ជកម្មថ្នាក់តំបន់របស់ចិនជាមួយរដ្ឋប៉ាស៊ីហ្វិកទាំង ១០ រឹតតែធ្វើឱ្យនូវែលសេឡង់ អូស្រ្តាលី និងអាម៉េរិកព្រួយបារម្ភថែមទៀតពីសន្តិសុខក្នុងតំបន់នេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន ក៏ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេដែលជាទិសដៅចុងក្រោយនៃដំណើរទស្សនកិច្ច ៨ប្រទេសក្នុងរយៈពេល១០ ថ្ងៃនៅកោះប៉ាស៊ីហ្វិក។ ខណៈរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអូស្រ្តាលីលោកស្រី Penny Wong ក៏បានបញ្ចប់ដំណើរទស្សនកិច្ចនៅកោះប៉ាស៊ីហ្វិកចំនួនបីដែរ៕	រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនូវែលសេឡង់ Nanala Mahuta បានជួបជាមួយអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនូវែលសេឡង់ Wang Xiaolong នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ដោយជជែកពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងបញ្ហាក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកដែលកំពុងក្ដៅ។ ក្នុងជំនួបនេះ លោក Wang បានបញ្ជាក់ជាថ្មីជំហររបស់ចិនប្រឆាំងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមថ្មីៗនេះរបស់មេដឹកនាំនូវែលសេឡង់ និងអាម៉េរិក ឯលោកស្រី Mahuta បង្ហាញក្តីបារម្ភជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខរបស់ចិនជាមួយកោះសូឡូម៉ុន។
Jeju Air is placing firm orders for 40 B737-MAX 8 models, with deliveries running from 2022 to 2026, with options for 10 more, it said in a regulatory filing. The firm was spending $4.4 billion to buy the planes, it said, describing the deal as the biggest contract by a South Korean carrier for a single model of an aircraft. The company -- based in southern Korean resort island of Jeju -- currently operates a fleet of 38 B737-800 planes that mostly fly short routes to China, Japan and Southeast Asian countries. "The latest deal... will help us replace the existing fleet with next-generation airplanes, maintain price competitiveness and grow into a next leading air carrier," the firm said in a statement. The new aircraft is known to be far more efficient than its current planes, helping it to cut costs, it added.	South Korean budget carrier Jeju Air has ordered 40 airplanes from US manufacturer Boeing for $4.4 billion, the airline said on Tuesday, one of the country's largest-ever aircraft purchases.
ការសម្រេចការបិទ KTV ក្លឹបកម្សាន្ត រោងភាពយន្ត និងសារមន្ទីរ នៅទូទាំងប្រទេស សាជាថ្មីនេះ គឺក្រោយរដ្ឋាភិបាលបានបើកឱ្យដំណើរការដោយគោរពតាមវិធានការសុវត្ថិភាពរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល អស់រយៈពេលជាង៤ខែកន្លងមក។ តាមរយៈលិខិតខាងលើដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បានប្រាប់ដល់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍, ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងគណៈអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ការបិទ KTV ក្លឹបកម្សាន្ត រោងភាពយន្ត និងសារមន្ទីរ គឺអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី៨វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០តទៅ រហូតដល់មានការជូនដំណឹងជាថ្មី។ ជាមួយគ្នានេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី ម៉ម ប៊ុនហេង បានស្នើឱ្យរដ្ឋមន្ត្រី និងអភិបាលនៃគណៈអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ចាត់ចែងអនុវត្តទៅតាមសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្រេចការបិទ KTV ក្លឹបកម្សាន្ត រោងភាពយន្ត និងសារមន្ទីរ នៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីការពារការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។ នេះបើតាមលិខិតរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល នាថ្ងៃទី៨ វិច្ឆិកា។
អ្នកស្រី រ៉ែន គឹមយ៉េង ជាកសិករនៅភូមិនាងល្អ បានដាំបន្លែក្នុងផ្ទះសំណាញ់រយៈពេល៤ខែ លើផ្ទៃដីប្រមាណ១៥០ម៉ែត្រ។ ក្នុងផ្ទះសំណាញ់របស់អ្នកស្រី គឹមយ៉េង មានបន្លែជាច្រើនរួមមាន ត្រកួន ខាត់ណា ស្ពៃក្រញញ់ ជីវ៉ាន់ស៊ុយ និងសាឡដជាដើម។ អ្នកស្រី រ៉ែន គឹមយ៉េង បានទទួលផ្ទះសំណាញ់ពីអង្គការ Hellen Keller ក្រោមគម្រោង «លើកកម្ពស់សន្តិសុខស្បៀង អាហារូបត្ថម្ភ និងជីវភាពដល់គ្រួសារកសិករក្រីក្រតាមរយ:កម្មវិធីផលិតកម្មស្បៀងជាលក្ខណ:គ្រួសារ»។ កសិករវ័យជាង៤០ឆ្នាំរូបនេះ បានឱ្យដឹងថា ការដាំដុះបន្លែនៅក្នុងផ្ទះសំណាញ់ បានកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពីសត្វល្អិត មាន់-ទា ជួយបង្កើនទិន្នផល និងប្រាក់ចំណូលទៀងទាត់។ អ្នកស្រី គឹមយ៉េង បានរៀបរាប់ដូច្នេះ៖«ពេលមានផ្ទះសំណាញ់ ខ្ញុំដាំបន្លែបានល្អជាងមុន។ វាគ្របជិត អត់មានមាន់ទាចូលបានទេ ។ យើងដាំបានទាំងរដូវប្រាំង និងវស្សា បានផលល្អដូចគ្នា»។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ អ្នកស្រី គឹមយ៉េង បានរៀបរាប់ថា អ្នកស្រីធ្លាប់ដាំបន្លែលើដីធម្មតារយៈពេលជាង១០ឆ្នាំ តែបានផលតិចជាងដាំក្នុងផ្ទះសំណាញ់ ដោយសារបន្លែមិនសូវល្អ និងខ្វះបច្ចេកទេសដាំដុះ ។ «លើកមុនខ្ញុំដាំបន្លែលើដីជាមួយដើមស្វាយ ១-២ ហិកតា តែពិបាកដាំបន្លែអត់ល្អ លក់មិនបានប៉ុន្មានទេ»។ នេះជាការអះអាងរបស់អ្នកស្រី គឹមយ៉េង។ ថ្វីដ្បិតការដាំបន្លែក្នុងផ្ទះសំណាញ់ទទួលបានផលច្រើន តែការដាំដុះត្រូវប្រើទឹកច្រើនជាងដាំបន្លែធម្មតា។ តែយ៉ាងណា អ្នកស្រីគឹមយ៉េង មានទឹកអណ្ដូងជីកខ្លួនឯង ទើបមិនចំណាយច្រើនលើការប្រើទឹកស្រោចដំណាំ។ កសិកររូបនេះមិនអាចប្រៀបធៀបទិន្នផលរវាងការដាំបន្លែធម្មតា និងការដាំក្នុងផ្ទះសំណាញ់បានទេ ប៉ុន្តែរយៈពេល៤ខែមកនេះ អ្នកស្រី គឹមយ៉េង អាចរកចំណូលបាន៦០-៧០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយខែ ខណៈពេលដាំបន្លែធម្មតាអ្នកស្រីលក់មិនសូវបានចំណូលច្រើនបែបនេះឡើយ ដោយសារតែបន្លែមិនសូវល្អ៕	អ្នកស្រី រ៉ែន គឹមយ៉េង បានងាកមកដាំដំណាំក្នុងផ្ទះសំណាញ់វិញ ក្រោយពីដាំដំណាំលើដីធម្មតាមិនសូវបានផលច្រើន។ កសិករនៅខេត្តកំពង់ធំរូបនេះ បានលើកសរសើរថា ការដាំបន្លែក្នុងផ្ទះសំណាញ់មានភាពងាយស្រួល មិនពិបាកថែទាំ ថែមទាំងទទួលបានផលច្រើនទៀតផង។
បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama មូលនិធិដែលគេបង្កើតឡើងដើម្បីជួយសង្គ្រោះលោក ណាជីប ឲ្យនៅក្រៅឃុំនេះមានឈ្មោះថា «មូលនិធិរួបរួមណាជីប»។ ដើម្បីអាចធានាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានគេត្រូវការបង់លុយចំនួន មួយលានរីងហ្គីត ឬ ២៤៨០០០ដុល្លារអាមេរិក។ ការបង់លុយដើម្បីធានានៅក្រៅឃុំនេះក៏ត្រូវធ្វើឡើងចំនួនពីរដំណាក់កាលដែរ។ ដំណាក់កាលទីមួយគឺបង់លុយពាក់កណ្តាលចំនួនប្រាំសែនរីងហ្គី ហើយកូនទាំងពីររបស់លោក ណាជីប បានបង់រួចរាល់ហើយកាលពីសប្តាហ៍មុន។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ណាជីប ត្រូវតុលាការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ ដែលអាចជាប់ពន្ធធនាគារយ៉ាងតិច ២០ឆ្នាំ ការបង់លុយធានាដំណាក់កាលទីពីរគឺនៅថ្ងៃចន្ទទី ៩ខែកក្កដានេះតែម្តង។ ដូច្នេះហើយ ក្រុមអ្នកគាំទ្រលោក ណាជីប ត្រៀមយកថវិកាដែលមូលនិធិនេះប្រមូលបានទៅជូនក្រុមគ្រួសារលោក ណាជីប នៅថ្ងៃចន្ទនេះដែរ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ីដដែលបានអះអាងថា វិភាគទានដែលត្រូវបានបរិច្ចាគដោយអ្នកស្រលាញ់ពេញចិត្តលោក ណាជីប នោះមានទំហំប្រហែល ៣១០២៤៥ រីងហ្គីត។ ប្រធានក្រុមយុវជនបក្ស UMNO លោក Mohd Razlan Rafii ដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលការប្រមែរប្រមូលវិភាគទាននោះបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ក្រុមអ្នកគាំទ្រនឹងនាំថវិកាទាំងនោះទៅជូនលោក ណាជីប ផ្ទាល់ដៃនៅថ្ងៃចន្ទនេះ។ ដោយឡែក ខាងក្រុមចលនាស្ត្រីបក្ស UMNO ក៏បាននាំវិភាគទានរបស់ខ្លួនមានទំហំ ២៦១២៨៦ រីងហ្គីត និងខ្សែដៃចំនួនពីរខ្សែទៅជូនលោក ណាជីប រួចរាល់ដែរកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ ប្រធានចលនាស្ត្រីលោកស្រី Noraini Ahmad បានអះអាងថា វិភាគទានជាសាច់ប្រាក់និងខ្សែដៃគឺជាសណ្តានចិត្តរបស់សមាជិកចលនារបស់លោកស្រីដែលគោរពស្រលាញ់លោក ណាជីប នៅទូទាំងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ លោកស្រី បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយ និងកោតសរសើរការលះបង់របស់បណ្តាសមាជិកទាំងអស់ដែលចង់ជួយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ណាជីបនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក ណាជីប ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់ដោយសារលោកពាក់ព័ន្ធរឿងកិបកេងលុយរដ្ឋ 1MDB។ ចំណែកការចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់អតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើការស៊ើបអង្កេតទ្រង់ទ្រាយធំផ្តោតសំខាន់លើរាល់ចរន្តហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ដែលទាក់ទងនឹងមូលនិធិ 1MDB ដែលបាត់។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកកន្លងមករកឃើញថា លុយដែលត្រូវគេលួចចេញពីមូលនិធិរដ្ឋនេះមានយ៉ាងហោចណាស់ ៤,៥ពាន់លានដុល្លារ។ លុយដែលបាត់នោះត្រូវបានគេផ្ទេរនិងប្រើប្រាស់ក្នុងរូបភាពជាការលាងលុយផងដែរ៕	ក្រុមអ្នកគាំទ្រអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានដុតដៃដុតជើងប្រមែរប្រមូលលុយកាក់តាមសទ្ធាររបស់ខ្លួនដើម្បីចូលមូលនិធិដែលបង្កើតឡើងក្នុងគោលដៅជួយធានាលោកឲ្យនៅក្រៅឃុំ។ លោក ណាជីប ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការកាលពីសប្តាហ៍មុនពាក់ព័ន្ធបញ្ហាពុករលួយក្នុងមូលនិធិរដ្ឋនោះ។
ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានមុនចាកចេញពីសេតវិមានអាមេរិក ទៅកាន់រដ្ឋ Florida នៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជឿជាក់ថា ក្រុងប៉េកាំង គួរស៊ើបអង្កេតលោក បៃឌិន និងកូនប្រុសលោក គឺ ហាន់ធ័រ បៃឌិន។ លោក បញ្ជាក់បែបនេះ៖«ដូចគ្នាអ៊ីចឹងដែរ ចិនគួរចាប់ផ្តើមបើកការស៊ើបអង្កេតមួយលើលោក បៃឌិន និងកូនប្រុស ព្រោះអ្វីបានកើតឡើងក្នុងប្រទេសចិន គឺ អាក្រក់ដូចអ្វីកើតឡើងក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន»។ លោក ត្រាំ និងមេធាវីផ្ទាល់ខ្លួនលោក គឺលោក Rudy Giuliani បានចោទប្រកាន់ថា អតីតអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បៃឌិន បានជួយជ្រោមជ្រែងអាជីវកម្មរបស់កូនប្រុសក្នុងប្រទេសចិន និងអ៊ុយក្រែនដោយអសុក្រឹត ក៏ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរពុំទាន់បានផ្តល់ភស្តុតាងណាមួយនៅឡើយទេ។ លោក បៃឌិន គឺជាគូប្រជែងលេចធ្លោមួយសម្រាប់បេក្ខភាពមកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលត្រៀមប្រណាំងប្រជែងជាមួយលោកដូណាល់ ត្រាំ មកពីបក្សសាធារណរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោត ២០២០ខាងមុខ។ ក្នុងការជជែកតាមទូរសព្ទមួយកាលពីខែ កក្កដា កន្លងទៅ លោកត្រាំ បានដាក់សម្ពាធឲ្យប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលីនស្គី បើកការស៊ើបអង្កេតលើលោកបៃឌិន និងកូនប្រុសជុំវិញសំណុំរឿងពុករលួយ។ លោក ហាន់ធ័រ បៃឌិន ដែលជាកូនប្រុស ធ្លាប់ជាសមាជិកម្នាក់នៃគណៈកម្មការប្រធាននៃក្រុមហ៊ុននាំចេញឧស្ម័នធម្មជាតិដ៏ធំមួយរបស់អ៊ុយក្រែន ចន្លោះពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩។ ក្រោយបែកធ្លាយរឿងសុំអន្តរាគមន៍ពីបរទេសក្នុងការបោះឆ្នោតអាមេរិកនេះ ប្រធានរដ្ឋសភាអាមេរិក លោកស្រី ណាន់ស៊ី ផេឡូស៊ី កាលពីសប្តាហ៍មុន បានប្រកាសបើកដំណើរការស៊ើបអង្កេតកាលពីសប្ដាហ៍មុន។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ត្រាំ ហៅការស៊ើបអង្កេតដើម្បីដកតំណែងលោកជា «រដ្ឋប្រហារ» សូមរម្លឹកផងដែរថា ករណីស្រដៀងគ្នានេះក៏បានកើតឡើងក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលពីឆ្នាំ២០១៦ផងដែរ។ កាលនោះ លោក ត្រាំ បានប្រកាសលើកទឹកចិត្តជាសាធារណៈឲ្យមានការលូកដៃពីសំណាក់ប្រទេសរុស្ស៊ីក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអ៊ីម៉ែលដ៏ចម្រូងចម្រាសរបស់លោកស្រី គ្លីនតុន ដែលជាបេក្ខភាពបក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ លោក បញ្ជាក់នៅពេលនោះថា៖«រុស្ស៊ី ប្រសិនបើអ្នកកំពុងស្តាប់ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាអ្នកអាចស្វែងរកអ៊ីម៉ែលទាំង៣ម៉ឺនសារដែលបាត់។ ខ្ញុំ គិតថា អ្នកនឹងអាចបានរង្វាន់ពីរឿងនេះ»៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ជាថ្មីម្តងទៀត បានប្រកាសសុំជំនួយពីកម្លាំងបរទេសអន្តរាគមន៍ក្នុងការបោះឆ្នោតអាមេរិក ដោយស្នើឲ្យក្រុងប៉េកាំងបើកការស៊ើបអង្កេតលើគូប្រជែងនយោបាយបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក ចូ បៃឌិន ។ ការប្រកាសជាសាធារណៈថ្មីនេះ គឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងសំណើចំពោះអ៊ុយក្រែន ដែលឈានដល់ផ្ទុះការបើកនិតីវិធីស៊ើបសួរដកហូតតំណែងលោកប្រធានាធិបតីក្នុងរដ្ឋសភាអាមេរិក។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្ដេច ស ខេង បានឲ្យដឹងថា នៅពេលនេះអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ លោក នេត សាវឿន បានបន្តសហការជាមួយអគ្គស្នងការនគរបាលថៃ បើកការស៊ើបអង្កេតលើករណីរឿងអាវុធខុសច្បាប់នេះហើយ ដើម្បីកុំឲ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសប្រទេសកម្ពុជា។ ថ្លែងនៅក្នុងពិធីប្រកាសចូលកាន់តំណែងជាអភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្តកោះកុងរបស់លោកស្រី មិថុនា ភូថង កាលពីថ្ងៃទី២៣ មិថុនា សម្ដេច ស ខេង បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«យើងត្រូវស្រាវជ្រាវរឿង(ជួញដូរអាវុធខុសច្បាប់)នេះឲ្យបានលម្អិតបំផុត ឲ្យដឹងថាវាចេញពីត្រង់ណា ទៅកន្លែងណា ហើយអ្នកណាធ្វើរឿងនេះ។ ពីព្រោះយើងក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាននេះ យើងជាប្រធានទទួលខុសត្រូវប្រឆាំងការជួញដូរអាវុធ។តែទីបំផុតបែជាកម្ពុជាខ្លួនឯងជាអ្នកលក់អាវុធ តើយើងនិយាយថាយ៉ាងម៉េច? គេសរសើរកម្ពុជា នៅពេលកម្ពុជាប្រមូលអាវុធយកទៅបំផ្លាញចោល ឬយកអាវុធទៅទុកក្នុងឃ្លាំង ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហាអាវុធខុសច្បាប់នេះ ខាងភាគីថៃ បានអះអាងថា អាវុធខុសច្បាប់ជាច្រើនដើម ដែលពួកគេរឹបអូសបាននោះ គឺបាននាំចេញពីខេត្តកោះកុង ប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយសារព័ត៌មានថៃ បានចុះផ្សាយព្រោងព្រាតថា លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទៀ បាញ់ ជាប់សង្ស័យពាក់ព័ន្ធនឹងការរត់ពន្ធអាវុធខុសច្បាប់នេះ។ តែយ៉ាងណារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ បាញ់ ស្នើឲ្យបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយរបស់ថៃសុំទោសរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះការចុះផ្សាយព័ត៌មានថា លោកជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការរត់ពន្ធអាវុធខុសច្បាប់ យកទៅលក់នៅប្រទេសមីយ៉ានម៉ា។ កាលពីថ្ងៃទី០៣ មិថុនា អាជ្ញាធរថៃ បានបើកការស៊ើបអង្កេត និងរឹបអូសបានអាវុធជាច្រើនដើម នៅក្នុងឡានមួយបាំងកន្លះ ដែលសង្ស័យជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅលើផ្លូវមួយក្នុងខេត្តត្រាច នៃប្រទេសថៃ។ អាវុធទាំងនោះរួមមាន កាំភ្លើង២៩ដើម,កាំភ្លើងយន្ត៤ដើម,គ្រាប់បែក៥៣ គ្រាប់ និងគ្រាប់កាំភ្លើងជាង៤០០០គ្រាប់៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា កំពុងសហការជាមួយភាគីថៃ ដើម្បីស្រាវជ្រាវរកភស្តុតាងឲ្យបានច្បាស់លាស់ ទាក់ទងនឹងរឿងអាវុធខុសច្បាប់ ដែលភាគីថៃចោទកម្ពុជា ថា រត់ពន្ធអាវុធខុសច្បាប់ ទៅលក់ឲ្យពួកក្រុមឧទ្ទាម Karen ដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា។ អាជ្ញាធរថៃ បានរឹបអូសអាវុធខុសច្បាប់ជាច្រើនដើម ដែលថានាំពីប្រទេសកម្ពុជា ចូលទៅប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី៣ មិថុនា ។
រោគសញ្ញានៃជំងឺរលាកដៃស្បូនស្រួចស្រាវ ៖ - ក្តៅខ្លួន - ឈឺពោះខ្លាំង នៅម្តុំខាងក្រោមនៃពោះ - ឈឺពោះកាន់តែខ្លាំង នៅពេលក្អក - ឈឺពោះកាន់តែខ្លាង នៅពេលកណ្តាស់ - ឈឺពោះកាន់តែខ្លាំងក្នុងអំឡុងពេលបន្ទោរបង់។ រោគសញ្ញានៃជំងឺរលាកដៃស្បូនរ៉ាំរ៉ៃ ៖ - ឧស្សាហ៍ឈឺពោះផ្នែកខាងក្រោម - ឈឺខ្នង - ឈឺនៅពេលរួមភេទ - ឈឺនៅពេលបន្ទោរបង់ - ឧស្សាហ៍ក្តៅខ្លួន - ឈឺពេលមានរដូវ - ឈាមរដូវច្រើនជាងមុន - ទឹករំអិលទ្វារមាសមានក្លិនអាក្រក់៕	រោគសញ្ញាដែលបានរៀបរាប់ខាងក្រោម សុទ្ធតែជារោគសញ្ញាដែលអាចកើតមាន ៖
កាលពីចុងខែមិថុនា ក្រុមទាហានស៊ីឈ្នួលដឹកនាំដោយលោក Yevgeny Prigozhin បានងើបបម្រះប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ដែលទីក្រុងមូស្គូចាត់ទុកជាការព្យាយាមបះបោរ។ យ៉ាងណាមិញ ការវាយប្រហារដោយក្រុមទាហានស៊ីឈ្នួលត្រូវបានបរាជ័យ ខណៈលោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន បានអរគុណដល់កងទ័ព និងកងកម្លាំងសន្តិសុខរុស្ស៊ី ដែលមិនឱ្យបញ្ហានេះក្លាយជាសង្រ្គាមស៊ីវិល។ នៅក្នុងសុន្ទរកថាមួយក្នុងមូលនិធិ Ditchley នៅអង់គ្លេស នាយកទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍កណ្តាលអាម៉េរិក (CIA) លោក William Burns បានលើកឡើងថា លោក Prigozhin បានធ្វើសកម្មភាពជាមួយនឹងការចោទប្រកាន់ដ៏គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមក្រោមហេតុផលដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចរបស់វិមានក្រឹមឡាំងសម្រាប់ការលុកលុយអ៊ុយក្រែន។ «ឥទ្ធិពលនៃពាក្យ និងសកម្មភាពទាំងនោះ នឹងលាតត្រដាង ដែលជាការរំឭកយ៉ាងច្បាស់នៃឥទ្ធិពលដ៏អាក្រក់នៃសង្រ្គាមរបស់លោក ពូទីន ទៅលើសង្គមនិងរបបរបស់លោក»។ លោក Burns ន្ថែមបែបនេះ។ លោក Burns បានបម្រើការជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំនៅប្រទេសរុស្ស៊ីពីឆ្នាំ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ និងត្រូវបានតែងតាំងជានាយក CIA ក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ លោក Burns ក៏ធ្លាប់បានលើកឡើងថា ការទម្លាក់ការបះបោររបស់មេទាហានស៊ីឈ្នូល Prigozhin ជាបញ្ហាប្រឈមខាងប្រដាប់អាវុធចំពោះរដ្ឋរុស្ស៊ី៕	នាយកទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍កណ្តាលអាម៉េរិក (CIA) លោក William Burns នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា បានលើកឡើងថា ការបះបោរប្រដាប់អាវុធដោយមេដឹកនាំទាហានស៊ីឈ្នួល Yevgeny Prigozhin ជាបញ្ហាប្រឈមចំពោះរដ្ឋរុស្ស៊ី ដែលបានបង្ហាញពីឥទ្ធិពលដ៏អាក្រក់នៃសង្គ្រាមរបស់ប្រធានាធិបតី វ៉្លាឌីមៀ ពូទីននៅអ៊ុយក្រែន។
ក្នុងឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ ការងារផ្ដល់សេវាសម្រាប់កម្មវិធីសុខភាពមាតា ទារក និងកុមារ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា មានភាពល្អប្រសើរ ដ្បិតខេត្តសៀមរាបមានមន្ទីរពេទ្យកុមារដល់ទៅពីរទីតាំង រួមមានមន្ទីរពេទ្យជ័យវរ្ម័នទី៧ និងមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ។ ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្ត លោក ក្រុស សារ៉ាត់ បានបង្ហាញថា បញ្ហាសុខភាពបន្តពូជមាតា ទារក និងកុមារ មានភាពល្អប្រសើរពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ស្រ្តីជាច្រើនមានការយល់ដឹងខ្ពស់ លើការថែទាំសុខភាព ពិសេសពេលមានផ្ទៃពោះ ពួកគេបានជ្រើសរើសការថែទាំសុខភាពបានល្អ តាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ។ ចំណែកនៅពេលសម្រាល មាតាទាំងនោះក៏បានជ្រើសរើស យកការសម្រាលកូននៅតាមមូលដ្ឋានសុខាភិបាលដែលពេញចិត្ត និងមានទំនុកចិត្តទៅតាមលទ្ធភាព។ ចំពោះការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងវិញ បច្ចុប្បន្នខេត្តសៀមរាបមានអ្នកជំងឺអេដស៍ជិត៥ពាន់នាក់ ក្នុងនោះរកឃើញករណីថ្មីនៅឆ្នាំ២០២៣ ជាង៣០០នាក់។ ក្នុងឆ្នាំកន្លងទៅ អ្នកជំងឺ៨៨នាក់បានស្លាប់។ យ៉ាងណា អ្នកជំងឺទាំងអស់កំពុងទទួលបានការ ព្យាបាលដោយឱសថប្រឆាំងមេរោគអេដស៍ និងមានសុខភាពល្អ៩៩%។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ក្រុស សារ៉ាត់ ក្នុងសន្និបាតបូកសរុបការងារឆ្នាំ២០២៣ និងលើកទិសដៅឆ្នាំ២០២៤ នាថ្ងៃទី២១ មីនា។ សន្និបាតបូកសរុបការងារ២០២៣ និងលើកទិសដៅឆ្នាំ២០២៤។ ដោយឡែកចំពោះជំងឺគ្រុនចាញ់វិញ បានថយចុះពី២៩ករណី មកនៅ២០ករណីត្រឹមឆ្នាំ២០២៣។ ជំងឺគ្រុនឈាម មានការរាតត្បាតខ្លាំងនៅក្នុងក្រុង និងស្រុកមួយចំនួន ដូចជាក្រុងសៀមរាប ស្រុកពួក ស្រុកអង្គរជុំ ស្រុកសូទ្រនិគម ស្រុកជីក្រែង ស្រុកប្រាសាទបាគង និងស្រុកវ៉ារិន។ ឆ្នាំ២០២៣ មានអ្នកជំងឺសរុប ១១ ២៩១ករណី បានចូលរួមសម្រាកនៅតាម មន្ទីរពេទ្យបង្អែកសាធារណៈ មន្ទីរពេទ្យជ័យវរ្ម័នទី៧ និងមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ។ អ្នកជំងឺ៣៦នាក់ បានស្លាប់ដោយសារករណីជំងឺគ្រុនឈាមនេះ តែមិនមានអ្នកសៀមរាបឡើយ។ នេះជាការបញ្ជាក់ ពីលោក ក្រុស សារ៉ាត់។ ចំពោះការងារពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលវិញ ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តសៀមរាប និយាយថា អគារមន្ទីរពេទ្យបង្អែកធំៗចំនួន៥ខ្នង និងអគារមណ្ឌលសុខភាពចំនួន២ខ្នងទៀត ត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់ ក្នុងនោះអគារវះកាត់ខ្នាតធំមួយខ្នងនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្ត។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ មន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តសៀមរាបមានមន្រ្តីរាជការសរុប ១៣០៩នាក់ ក្នុងនោះវេជ្ជបណ្ឌិត ៩៨នាក់ និងវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស២២នាក់ គ្រូពេទ្យមធ្យម១០នាក់ ឱសថការី២៣នាក់ គិលានុប្បដ្ឋាក ៥៣៦នាក់ ឆ្មប៣៧៧នាក់ ជំនាញពិសោធន៍៤២នាក់ ទន្ដបណ្ឌិត៨នាក់ ព្យាបាលចលនា១៦នាក់ និងវិទ្យុសាស្រ្ត២នាក់។ល៕	សៀមរាប៖ ជាខេត្តដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងនោះវិស័យសុខាភិបាលនៅខេត្តសៀមរាប ក៏មានការអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ មន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តបានរាយការណ៍ថា វិស័យនេះរីកចម្រើនឱ្យកត់សម្គាល់ ហើយការព្យាបាល និងអគារព្យាបាលបំពាក់ដោយឧបករណ៍ទំនើប ក៏ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ។
លោក Askhat Azhikhanov នាយកប្រតិបត្តិធនាគារ ABA បានមានប្រសាសន៍ថា ធនាគារ ABA មានសេចក្តីសោមនស្សយ៉ាងក្រៃលែង ក្នុងការប្រកាសអំពីការកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់នៃដើមទុនរបស់ខ្លួន ដល់ ១.១ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក ដោយក្នុងនោះ ទឹកប្រាក់ចំនួន ២៥០ លានដុល្លារ ជាប្រាក់ចំណូលរក្សាទុករបស់ធនាគារ ហើយ ១៩០ លានដុល្លារ ជាដើមទុនថ្មី។ ជាលទ្ធផល ដើមទុនរបស់ភាគហ៊ុនិកសរុប រួមជាមួយទុនបម្រុងកាតព្វកិច្ច និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធបានកើនដល់ ១.៧ ពាន់លានដុល្លារគិតមកទល់បច្ចុប្បន្ន។ ការកើនឡើងនៃដើមទុននេះ បានគូសបញ្ជាក់ពីកំណើនដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់របស់ ABA និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ធនាគារក្នុងការបំពេញតម្រូវការរបស់អតិថិជន ដែលកំពុងតែបន្តកើនឡើង។ ជាមួយនឹងមូលដ្ឋានដើមទុនដ៏ធំ ធនាគារ ABA ត្រៀមលក្ខណៈរួចរាល់ក្នុងការពង្រីកបន្ថែមនូវវិសាលភាពនៃបណ្ដាញរូបវ័ន្ត តាមរយៈការបើកសាខាថ្មី និងទីតាំងស្វ័យសេវា ខណៈបន្ដផ្ដល់ជូនផលិតផល និង សេវាធនាគារនវានុវត្ត ប្រកបដោយភាពងាយស្រួល។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា ការបង្កើនដើមទុន ផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន។ វាជួយពង្រឹងភាពធន់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុរបស់ធនាគារជំរុញផែនការពង្រីកបណ្ដាញរូបវ័ន្ដ និងបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ធនាគារចំពោះអនុលោមភាពផ្នែកច្បាប់។ វាក៏គូសបញ្ជាក់ផងដែរនូវការបន្តគាំទ្រ របស់ធនាគារជាតិនៃកាណាដា ដែលជាភាគហ៊ុនិករបស់យើង។ យើងនៅតែប្ដេជ្ញាផ្តល់នូវបទពិសោធសេវាធនាគារដ៏ល្អប្រសើរ ហើយយើងក៏មានសេចក្ដីរីករាយ ចំពោះឱកាសនានា ដែលដើមទុនបន្ថែមនេះនឹងហុចមកឲ្យយើង ដើម្បីបម្រើសេវាជូនអតិថិជនរបស់យើងកាន់តែប្រសើរ។ គួរឲ្យសម្គាល់ផងដែរថា ធនាគារជាតិកាណាដា បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈកំណើនដ៏រឹងមាំរបស់ធនាគារ ABA ។ លោក Madi Akmambet អភិបាលប្រតិបត្តិធនាគារ ABA មានប្រសាសន៍ថា "បន្ថែមពីលើការបន្ថែមដើមទុនដែលបានបង់ ភាគហ៊ុនិករបស់យើងរក្សាទុកប្រាក់ចំណេញទាំងអស់នៅធនាគារ ដើម្បីជាការវិនិយោគ ជាយុទ្ធសាស្រ្ត និងផ្តល់ដើមទុនក្នុងទម្រង់ជាបំណុលបន្ទាប់បន្សំ"។ លោក Akmambet បានបន្ដថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ នៅពេលដែលធនាគារជាតិកាណាដា បានក្លាយជាភាគហ៊ុនិករបស់ ABA ធនាគារបាននឹងកំពុងបង្កើនមូលធនរបស់ខ្លួនដល់ ១.៧ ប៊ីលានដុល្លារ និងផ្តល់ ១៨៥ លានដុល្លារជាបំណុលបន្ទាប់បន្សំ។ ដើមទុនទាំងអស់នេះ គាំទ្រដល់កំណើន និងការអភិវឌ្ឍរបស់ ABA ក្នុងទិសដៅបង្កើនសមត្ថភាពរបស់បុគ្គលិក, បណ្ដាញសាខា, និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន រួមទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ពន្ធឌីជីថល" ។ យោងតាម របាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យប្រចាំឆ្នាំ ២០២២ របស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ABA គឺជាធនាគារពាណិជ្ជធំបំផុត នៅប្រទេសកម្ពុជា ផ្អែកលើទ្រព្យសកម្មសរុប, ប្រាក់កម្ចី, ប្រាក់បញ្ញើ, និងប្រាក់ចំណេញ។ តាមរយៈជំហរការងារបែប អតិថិជនជាបង្គោល, ផលិតផលធនាគារទូលំទូលាយ, និងទំនើបកម្មបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ធ្វើឲ្យធនាគារពង្រីកវិសាលភាពបានឆាប់រហ័ស និងទទួលបានការសាទរយ៉ាងទូលំទូលាយ។ បច្ចុប្បន្ន ធនាគារ ABA បម្រើអតិថិជនចំនួន ៣ លាន ជាមួយមូលដ្ឋានបញ្ញើ ៨.២ ប៊ីលាន។ ផលបត្រកម្ចីរបស់ ABA គឺមាន ៧.២ ប៊ីលាន ដែលបញ្ចូលយ៉ាងពេញលេញទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងមានអត្រា 22% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់កម្ពុជា។ គណៈគ្រប់គ្រងធនាគារ ABA បានសាទរ និងកោតស្ញប់ស្ញែងយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្រាប់គោលនយោបាយ ក្នុងការសម្រេចបាននូវកំណើនសេដ្ឋកិច្ច សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនយោបាយ។ ABA ក៏បានកោតសរសើរដល់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា សម្រាប់ការបង្កើតបរិយាកាសប្រកួតប្រជែងដោយស្មោះត្រង់ រក្សាបាននូវស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុនៃទីផ្សារ និងគាំទ្រដល់កំណើនប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាបន្ន នៅក្នុងវិស័យធនាគារ។ ជាចុងក្រោយ ធនាគារ ABA សូមថ្លែងអំណរគុណដល់អតិថិជនទាំងអស់ ដែលបន្តផ្ដល់ការជឿទុកចិត្ត និងគាំទ្រជារៀងរហូតមក។ ABA នៅតែឈរយ៉ាងរឹងមាំ ក្នុងការផ្ដល់សេវាកម្ម និងផលិតផលធនាគារដ៏ទំនើប ដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍ជូនអតិថិជនគ្រប់រូប និងអាជីវកម្មនានានៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ធនាគារ ABA បានប្រកាសពីភាពជោគជ័យក្នុងការបង្កើនដើមទុនដែលបានបង់ ពី ៦៦០ លានដុល្លារ គិតត្រឹមថ្ងៃទី០១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៣ ដល់ ១.១ ប៊ីលានដុល្លារ គិតត្រឹមថ្ងៃនេះ ដោយបានបន្ថែមដើមទុនពីធនាគារជាតិកាណាដា ដែលជាភាគហ៊ុនិករបស់ខ្លួន។ ការបន្ថែមដើមទុននេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងកាលពីថ្មីៗនេះ ស្របតាមការអនុម័តរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដែលជាធនាគារកណ្ដាលរបស់ប្រទេសយើង។
លោក ងន សាំង នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia បាននិយាយថា «បុគ្គលិកគ្រប់រូបនៅក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia និង EFG រួមទាំងរូបខ្ញុំផ្ទាល់មានក្តីរំភើបខ្លាំងណាស់ក្នុងការនាំជូនមកនូវភាពដ៏អស្ចារ្យ ក្នុងការស្រស់ស្រូបអាហារចម្អិនដោយខ្លួនឯងរបស់ Bar B Q Plaza ដែលប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ទាំង សាច់និងបន្លែស្រស់ ដល់អតិថិជននៅកម្ពុជា។ ជាក្រុមហ៊ុនប្រតិបត្តិករភោជនីយដ្ឋានយីហោឈានមុខគេដំបូងគេនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០០៤ ការបន្ថែម Bar B Q Plaza ទៅក្នុងបណ្តាក្រុមភោជនីយដ្ឋានអន្ដរជាតិជាច្រើនរបស់ EFG នឹងបន្តឱ្យយើងផ្តល់ជូន នូវម្ហូបអាហារស្ដង់ដារខ្ពស់និងបទពិសោធបរិភោគអាហារកាន់តែល្អដល់អតិថិជននៅប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុន EFG គ្រោងនឹងពង្រីកក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំខាងមុខ ជាមួយការបើកបន្ថែមសាខា Bar B Q Plaza ចំនួនដប់ទៀតនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០២២។ ការពង្រីកនេះនឹងនាំមកនូវការងារថ្មីជាង១០០បន្ថែម នៅតាមទីតាំង នៅក្នុងទីក្រុងធំៗ ដែលកម្លាំងការងាររបស់ក្រុមហ៊ុននឹងឡើងដល់ទៅជាង១៣០០។ ភោជនីយដ្ឋានចម្អិនអាហារដោយខ្លួនឯងបែបម៉ុងហ្គោលី និង ជប៉ុន Bar B Q Plaza សាខាផ្សារទំនើប Aeon Mall នឹងផ្តល់ជូននូវ អាហារដែលមានជីវជាតិនិងមានតម្លៃសមរម្យ។ តាមរយៈការជ្រើសរើសដោយយកចិត្តទុកដាក់ ដោយមានអាហារស្រស់និងមានអនាម័យខ្ពស់ ដោយរួមមាន៖ សាច់ជ្រូក សាច់មាន់ ត្រី បង្គា បន្លែ និងរសជាតិ ទឹកជ្រលក់រូបមន្តសំងាត់ដែលមាន៤៨គ្រឿងផ្សំដែលបានលាយបញ្ចូលគ្នា នឹងធ្វើការបរិភោគអាហារនៅ បារ ប៊ី ឃ្យូ ផ្លាហ្សា ប្រកបដោយភាពរីករាយ។ ខ្ទះមាសនឹងប្រើសម្រាប់ចម្អិនសាច់បន្លែនិងស៊ុបនឹង ធ្វើឲ្យការញុំាអាហារ ជួបជុំគ្រូសារកាន់តែមានន័យ។ Bar B Q Plaza ត្រូវបានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ភោជនីយដ្ឋានលេខមួយ ក្នុងផ្នែក ភោជនីយដ្ឋានចម្អិនអាហារដោយខ្លួនឯងជាង៥ឆ្នាំមកហើយ។ Bar B Q Plaza សាខាផ្សារ Aeon Mall នឹងប្រើគ្រឿង ផ្សំពីប្រទេសថៃដើម្បីរក្សារសជាតិដើម។ ទីផ្សារភោជនីយដ្ឋានជាអាជីវកម្មដែលកំពុងរីកចម្រើនដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់។ វិស័យភោជនីយដ្ឋាននេះបានបន្តកើន ឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ យ៉ាងហោចណាស់មានភោជនីយដ្ឋានចំនួយ២៥០០ បានចុះបញ្ជីជាមួយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កម្ពុជាដែលក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ ទីផ្សារនេះត្រូវបានវាយតំលៃថាមានតម្លៃដល់ទៅ ៤០០លានដុល្លារអាមេរិក។ Bar B Q Plaza ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៧ ដោយលោក Choopong Choopojcharoen ដែលបានអនុវត្តសាច់អាំងបែបម៉ុងហ្គោលីនិងជប៉ុនដែលល្បីជាយូរមកហើយជាមួយភោជនីយដ្ឋានរបស់គាត់។ Bar B Q Plaza មានវត្តមាននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍រួមទាំង១៧សាខានៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងពីរសាខាទៀត នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ Thai Food Passion Co រៀបចំការពង្រីកទុកមុនយ៉ាងហោចណាស់៣០ ភោជនីយដ្ឋាននៅឆ្នាំ២០២០ខាងមុខនេះ។ EFG ជាក្រុមហ៊ុនប្រតិបត្តិករភោជនីយដ្ឋានមុនដំបូងនិងនាំមុខគេ ដែលនាំមកនូវភោជនីយដ្ឋានអាហារអន្ដរជាតិ មកកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០០៤។ សព្វថ្ងៃនេះក្រុមហ៊ុន EFG មានបុគ្គលិកជាង១២០០នាក់នៅទូទាំងប្រទេស ហើយប្រតិបត្តិ៖ The Pizza Company, BBQ Chicken, Swensens, Costa Coffee, Dairy Queen និង Krispy Kreme ។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	Bar B Q Plaza នឹងបើកសម្ភោធភោជនីយដ្ឋានចម្អិនម្ហូបដោយខ្លួនឯង ទីមួយរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី ៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ នៅក្នុងផ្សារទំនើប Aeon Mall ក្នុងក្រុងភ្នំពេញ។ ក្រុមហ៊ុន Express Food Group (EFG) ដែលជាសាខា របស់ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia ទើបបានទទួលសិទ្ធិផ្តាច់មុខពីក្រុមហ៊ុន Thai Food Passion Co ដើម្បី ប្រតិបត្តិការភោជនីយដ្ឋាន Bar B Q Plaza នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ថ្ងៃទី២៧ នឹងផ្អាកនៅសង្កាត់ស្រះចក សង្កាត់ទួលសង្កែទី២ សង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ សង្កាត់ច្រាំងរេះទី២ សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី សង្កាត់គោកឃ្លោង សង្កាត់ឃ្មួញ សង្កាត់ចោមចៅទី២-ទី៣ សង្កាត់សំរោងក្រោម សង្កាត់ត្រពាំក្រសាំង សង្កាត់កំបូល សង្កាត់កន្ទោក ស្រុកកៀនស្វាយ និងស្រុកលើកដែកខេត្តកណ្ដាល។ ថ្ងៃទី២៨ នឹងផ្អាកនៅសង្កាត់បឹងកក់ទី២ សង្កាត់ទួលសង្កែទី២ សង្កាត់ឫស្សីកែវ សង្កាត់កាកាបទី២ សង្កាត់ចោមចៅទី២-ទី៣ សង្កាត់សំរោងក្រោម និងសង្កាត់ត្រពាំងក្រសាំង។ ថ្ងៃទី២៩ នឹងផ្អាកនៅស្រុកស្កាង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី សង្កាត់បឹងទំពន់ទី១-ទី២ សង្កាត់តាខ្មៅ សង្កាត់កោះដាច់ សង្កាត់បាក់ខែង ស្រុកស្វាយឯម ស្រុកខ្សាច់កណ្ដាល ស្រុកមុខកំពូល និងស្រុកពារាំងខេត្តព្រៃវែង។ ថ្ងៃទី៣០ នឹងផ្អាកនៅសង្កាត់កាកាបទី១និងទី២ សង្កាត់ចោមចៅទី៣ និងសង្កាត់សំរោងក្រោម៕	អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC) នឹងផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់ចរន្តអគ្គិសនី ដើម្បីជួសជុល ផ្លាស់ប្តូរ តម្លើងបរិក្ខារនានា និងរុះរើគន្លងខ្សែបណ្តាញ តាមតំបន់មួយចំនួន ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្ដាល និងខេត្តព្រៃវែង ចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់អគ្គិសនីកម្ពុជា។
Kingsley Coman រកបានគ្រាប់បើកឆាកនៅតង់ទីមួយឲ្យ Bayern ហើយ Sebastien Haller តាមស្មើនៅនាទី៥០សម្រាប់ Frankfurt។ ទីបំផុត Bayern រកបាន៤គ្រាប់បន្ថែមទៀត ដែលសម្រេចបានដោយ David Alaba, Renato Sanches, Franck Ribery និង Arjen Robben។ ជ័យជម្នះនៅកីឡដ្ឋាន Allianz Arena នេះ បានធ្វើឲ្យជ័យជម្នះ ២-០ របស់ Dortmund លើ Monchengladbach ដែលស៊ុតបញ្ចូលទីដោយ Jadon Sancho និង Marco Reus គ្រាន់តែជាលទ្ធផលបង្គ្រប់កិច្ចប៉ុណ្ណោះ។ ការប្រកួតនេះ ក៏ជាការបង្ហាញខ្លួនចុងក្រោយរបស់ខ្សែបម្រើស្លាបបារាំង Frank Ribery ខ្សែបម្រើហូឡង់ Arjen Robben និង ខ្សែការពារប្រេស៊ីល Rafinha ផងដែរ។ Ribery បានលេងឲ្យក្លិបតាំងពីឆ្នាំ២០០៧មក ដោយជួយឲ្យក្លិបឈ្នះជើងឯក Bundesliga ៩លើក។ Robben លេងឲ្យ Bayern ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៩ ដោយឈ្នះ Bundesliga ៨លើក ខណៈ Rafinha មានវត្តមានតាំងពីឆ្នាំ២០១១ ដោយឈ្នះ Bundesliga ៧លើកជាប់ៗគ្នានេះ។ កីឡាករទាំងបីរួមចំណែកនាំ Bayern ឈ្នះពានជាច្រើនទៀត ជាពិសេស Champions League ១លើក Super Cup ១លើក និង FIFA Club World Cup ១លើក កាលពីឆ្នាំ២០១៣៕	Bayern Munich ក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯក Bundesliga របស់អាល្លឺម៉ង់៧រដូវកាលជាប់គ្នា ក្រោយជ័យជម្នះ ៥-១ លើភ្ញៀវ Eintracht Frankfurt នាសប្តាហ៍ចុងក្រោយ។ Borussia Dortmund ក៏បាន៣ពិន្ទុផងដែរ ក្រោយឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះ Borussia Monchengladbach ២-០។ Bayern ឈ្នះជើងឯកកំពូលអាល្លឺម៉ង់លើកទី២៩ ដោយមានពិន្ទុសរុប៧៨ ខណៈ Dortmund តិចជាង២ពិន្ទុ។
លោក ឃ្លោក ថេង ជាកសិករដាំស្ពៃក្ដោប ស្ពៃបូកគោ និងការ៉ុត ស្ថិតក្នុងភូមិដោះក្រមុំ សង្កាត់សុខដុម ក្រុងសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី។ កសិករវ័យ៥៤ឆ្នាំរូបនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25 តាមទូរសព្ទថា ទីផ្សារបន្លែដែលលោកដាំនៅតែមានតម្លៃថេរទោះជារដូវបុណ្យទានក៏ដោយ ដោយស្ពៃក្ដោប និងស្ពៃបូកគោ តម្លៃ ៤ ០០០រៀល ទៅ ៥ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម និងការ៉ុតតម្លៃ ៤ ៥០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ កសិករ ឃ្លោក ថេង បន្តថា រូបលោកជាសមាជិកសហគមន៍បន្លែសុវត្ថិភាពមនោរម្យ ដូច្នេះមានការចុះកុងត្រាជាមួយក្រុមហ៊ុន ដើម្បីផលិតបន្លែទៅតាមតម្រូវការរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលទទួលបានតម្លៃមួយសមរម្យ។ លោក ប្រាប់យ៉ាងដូច្នេះ៖«ទីផ្សារបន្លែនៅតែទូលាយ ទោះជារដូវបុណ្យទានក៏ដោយក៏នៅតែមានតម្លៃថែរ ព្រោះមានកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុមហ៊ុន តែនៅរដូវវស្សាបន្លែខ្ពស់ជាងប្រាំង»។ កសិករដែលមានបទពិសោធ១០ឆ្នាំក្នុងការដាំបន្លែរូបនេះ បានពន្យល់ថា តម្លៃបន្លែនៅរដូវវស្សាខ្ពស់ជាងរដូវប្រាំងព្រោះនៅរដូវវស្សាបន្លែពិបាកដាំជាងនៅរដូវប្រាំងនិងទទួលបានផលទាប ដូច្នេះស្ពៃ និងការ៉ុត ជាដើមអាចលក់បានតម្លៃ ៨ ០០០រៀលទៅ ១០ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ខ្ទឹមបារាំង(រូបពីហ្វេសប៊ុក វេង សាខុន) រីឯកសិករ មុយ រ៉ាដូ ជាអ្នកដាំបន្លែចម្រុះស្ថិតក្នុងឃុំពូជ្រៃ ស្រុកពេជ្រាដា ខេត្តមណ្ឌលគិរី និងមានហាងបន្លែធម្មជាតិនៅរាជធានីភ្នំពេញផ្ទាល់បានប្រាប់ThmeyThmey25ថា តម្លៃបន្លែដែលលោកដាំ និងលក់ក្នុងហាងរបស់លោកមិនឡើងថ្លៃនោះទេ ដ្បិតជិតដល់ថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិនក៏ដោយ។ សម្រាប់តម្លៃស្ពៃក្ដោបលក់ក្នុងតម្លៃ ៤ ០០០រៀល ទៅ ៥ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម និងការ៉ុតលក់ក្នុងតម្លៃ ៦ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ចំពោះបន្លែផ្សេងៗក៏លក់ក្នុងតម្លៃធម្មតា។ នេះបើតាមលោក រ៉ាដូ។ ដោយឡែកលោក ភិន ភន ជាអ្នកដាំបន្លែនិងជាប្រធានសហគមន៍បន្លែសុវត្ថិភាពមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី បានប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25ថា ការបង្កើតសហគមន៍បន្លែសុវត្ថិភាពនេះឡើងគឺដើម្បីទប់ស្កាត់ការឡើងចុះនៃតម្លៃបន្លែក្នុងតំបន់ និងរក្សាបានតម្លៃមួយសមរម្យសម្រាប់កសិករ។ ប្រធានសហគមន៍រូបនេះបានប្រាប់ថា៖«ទោះជារដូវណាក៏ដោយតម្លៃបន្លែក្នុងសហគមន៍នៅក៏ថេរលើកលែងនៅរដូវវស្សាតម្លៃបន្លែខ្ពស់ជាងនៅរដូវប្រាំង។ មួយវិញទៀតនៅខែមួយខែពីរបន្លែអាចធ្លាក់ថ្លៃបន្តិច ព្រោះជារដូវសម្បូរ»។ ទោះមានបញ្ហាខ្លះៗតែនេះមិនមែនជាឧបសគ្គសម្រាប់ទីផ្សារបន្លែក្នុងសហគមន៍នោះទេ ដោយក្នុងមួយថ្ងៃៗសហគមន៍តែងនាំចេញបន្លែដើម្បីផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារពី ៨០០គីឡូក្រាម ទៅ ១តោនក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយសម្រាប់រដូវបុណ្យចូលឆ្នាំចិនកសិករបានបង្កើនការផលិត ដោយរក្សាតម្លៃដដែល។ ដូច្នេះសហគមន៍អាចនាំចេញបន្លែប្រមាណ១តោនទៅ២តោនក្នុងមួយថ្ងៃទៅក្រុងសែនមនោរម្យ និងតាមតំបន់ផ្សេងៗ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ភិន ភន៕ បន្លែស្ពៃក្ដោបរបស់កសិករក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី(រូបភាពពីលោក វេង សាខុន) រូបភាពពីលោក វេង សាខុន	តម្លៃបន្លែក្នុងសហគមន៍បន្លែសុវត្ថិភាពមនោរម្យខេត្តមណ្ឌលគិរី នៅតែមានតម្លៃថេរ នាថ្ងៃចូលឆ្នាចិននេះ ។ ក្នុងនោះស្ពៃក្ដោប ស្ពៃបូកគោ និងការ៉ុត ដែលជាបន្លែពេញនិយមក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំចិន នៅតែមានតម្លៃពី ៤ ០០០រៀល ទៅ ៥ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ។
«ខ្លាធំ» អាចរស់នៅក្នុងជម្រកគ្រប់ប្រភេទ ដែលមានទឹក ចំណី និងម្លប់គ្រប់គ្រាន់ ព្រោះវាជាសត្វចាញ់កម្តៅថ្ងៃ។ នៅពេលថ្ងៃក្តៅខ្លាំង «ខ្លាធំ» ចំណាយពេលច្រើនម៉ោង ដើម្បីដេកត្រាំទឹក ហើយវាមានភាពស្ទាត់ជំនាញ ក្នុងការហែ លទឹក។ «ខ្លាធំ» វាមិនឡើងដើមឈើទេ បើសិនមិនចាំបាច់។ «ខ្លាធំ» អាចចាប់ចំណីបាន ចាប់ពីសត្វតូចរហូត ដល់សត្វធំ ក្នុងនោះ មានប្រភេទសត្វធំៗដូចជា ប្រើស,ទន្សោង,ខ្ទីង។ នេះបើតាមសៀវភៅថនិកសត្វកម្ពុជា ។ បើតាមសៀវភៅខាងលើ ការបន្តពូជ «ខ្លាធំ» អាចបង្កាត់ពូជបានគ្រប់រដូវ ហើយខ្លាញីអាចបង្កើតកូនបានម្ដងពី១-៧ក្បាល បន្ទាប់ពីពពោះអស់រយៈ ពេលប្រហែល ១រយថ្ងៃ។ «ខ្លាធំ ឬខ្លាដំបង»នេះ អាចមានអាយុរហូតដល់ ២៥ឆ្នាំក្នុងធម្មជាតិ។ ខ្លាប្រភេទនេះ ចូលចិត្តដើរ តាមដងផ្លូវដែលទើបតែឈូសឆាយរួច ឬផ្លូវប្រលោះក្នុងព្រៃជាដើម។ «ខ្លាធំ» វាមានសម្បុរក្រហម លឿង ឬត្នោតខ្ចី និងមានឆ្នូតបង្កង់ពណ៌ក្រម៉ៅកាត់ទទឹងដងខ្លួន ហើយនៅផ្នែក ខាងក្រោមចង្កា និងបំពង់កមានពណ៌ស ចំណែកឯកន្ទុយរបស់វាមានសម្បុរខ្មៅជាកង់ៗ និងខ្មៅផ្នែកខាងចុង។ ខ្លាធំជាប្រ ភេទសត្វ ដែលមានមាឌធំជាងគេបំផុតក្នុងចំណោមអំបូរឆ្មា និងងាយស្រួលចំណាំផងដែរ។ ប្រភពនៃឯកសារសត្វនេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ ដកស្រង់ពីសៀវភៅថនិកសត្វកម្ពុជា ដែលរៀបរៀងដោយ ម៉ែន សូរិយន់, សួន ផល្លា, ស៊ិន ប៉ូលីន និង Joe Walston ឆ្នាំ២០០៨៕	«ខ្លាធំ» មាននៅសេសសល់តិចតួចបំផុតនៅតាមតំបន់មួយចំនួនដូចជា ភូមិភាគឦសាន និរតី និងខាងជើងប្រទេសកម្ពុជា។ នៅកោះបាលី ចាវា និងប្រទេសសិង្ហបូរី «ខ្លាធំ» បានផុតពូជ ហើយតំបន់ខ្លះទៀត កំពុងតែថយចុះយ៉ាងខ្លាំង នឹងឈានទៅរកការផុតពូជ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានគេរកឃើញនៅប្រទេសបង់ក្លាដេស ឥណ្ឌា និងភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។ «ខ្លាធំ» ជាប្រភេទ សត្វដែលទទួលរងគ្រោះថ្នាក់បំផុត ដោយការបរបាញ់ ដើម្បីយកឆ្អឹង ស្បែក ធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ហើយវាក៏ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជី ក្រហមអង្គការ IUCN ថាជាប្រភេទរងគ្រោះថ្នាក់ជិតផុតពូជ។ «ខ្លាធំ ឬខ្លាដំបង»នេះ អាចមានអាយុរហូតដល់ ២៥ឆ្នាំក្នុងធម្មជាតិ។
បើទោះក្រុមតាលីបង់បានរៀបចំរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នរួចហើយក៏ដោយ ប៉ុន្តែពេលនេះ អាហ្វហ្កានីស្ថាន មិនទាន់មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួននៅឡើយទេ។ ដើម្បីអនុម័តច្បាប់ផ្សេងទៀត អាហ្វហ្កានីស្ថានចាំបាច់ត្រូវមានច្បាប់កំពូលមួយសម្រាប់ប្រទេស។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ រដ្ឋមន្រ្តីយុត្តិធម៌ស្តីទីរបស់ក្រុមតាលីបង់ លោក Mawlavi Abdul Hakim Sharaee បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលខ្លួន គ្រោងដាក់ចេញរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងយុគមាសនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់អាហ្វហ្កានីស្ថាន។ «អេមីរ៉ាតឥស្លាម នឹងអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់អតីតស្តេចMohammad Zahir Shah សម្រាប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ»។ លោក Mawlavi Abdul Hakim Sharaee បានលើកឡើងបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ប៉ុន្តែចំណុចមួយចំនួន ដែលត្រូវបានរកឃើញថាមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសជាមួយច្បាប់សារីអះ និងគោលការណ៍របស់អេមីរ៉ាតឥស្លាម នឹងត្រូវដកចេញ។ កាលពី៦ទសវត្សរ៍មុន អាហ្វហ្កានីស្ថានក្រោមរជ្ជកាលស្តេច Mohammad Zahir Shah បានប្រកាន់យករាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ បន្ទាប់ពីឡើងកាន់អំណាចនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣ ស្តេច Mohammad Zahir Shah បានកែប្រែច្បាប់កំពូលនោះផងដែរ។ ក្នុងឆ្នាំនោះ ស្រ្តីមានសិទ្ធិក្នុងការបោះឆ្នោតជាលើកដំបូង និងចូលរួមក្នុងនយោបាយជាដើម។ សូមបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីគ្រប់គ្រងអាហ្វហ្កានីស្ថាននាពេលថ្មីៗ ក្រុមតាលីបង់បានបង្ហាញជំហរកាន់តែធូរស្រាលជាកាលពីដឹកនាំអាហ្វហ្កានីស្ថានពីឆ្នាំ ១៩៩៦-២០០១ ដែលហាមឃាត់ស្រ្តីពីកន្លែងសាធារណៈ រួមទាំងធ្វើការ និងទទួលបានការអប់រំជាដើម។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នអាហ្វហ្កានីស្ថាន មិនមានសមាជិកជាស្រ្តីឡើយ៕	ក្រុមតាលីបង់ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា បានអះអាងថា អាហ្វហ្កានីស្ថាន នឹងអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ១៩៦៤ ដែលផ្តល់សិទ្ធិឱ្យស្រ្តីក្នុងការបោះឆ្នោត។ ប៉ុន្តែចំណុច ដែលមិនស្របជាមួយច្បាប់សារីអះ (Sharia Law) និងគោលការណ៍របស់អេមីរ៉ាតឥស្លាម នឹងត្រូវលុបចេញ។
យោងការរាប់សន្លឹកឆ្នោតបឋមសរុបទាំង៩២៦ការិយាល័យនៅមណ្ឌលខេត្តស្វាយរៀង អ្នកទៅបោះឆ្នោតមានចំនួន៣០៦ ៤៤៧នាក់ ពោលគឺស្មើ៨៧,០៤ភាគរយក្នុងចំណោមអ្នកមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីសរុប ៣៥២ ០៦១នាក់។ ទាក់ទងនឹងចំនួនសំឡេងឆ្នោត សន្លឹកបានការមាន ២៨៣ ៥៣៦សំឡេង និងមិនបានការមាន២១ ៧១៩សំឡេង។ គណបក្សចំនួន១៤ បានចូលរួមប្រកួតប្រជែង ក្រៅពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានសំឡេងគាំទ្ររហូតដល់ទៅ៧៤,៣០ភាគរយ គណបក្សដែលទទួលបានសំឡេងគាំទ្រលំដាប់បន្ទាប់រួមមាន ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ៤,៩៣ភាគរយ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ៣,៥៤ភាគរយ គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ៣,០៥ភាគរយ និងគណបក្សខ្មែរឈប់ក្រ ១,០៧ភាគរយ៕	ខេត្តស្វាយរៀង មាន៥អាសនៈ ដោយក្នុងនោះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទទួលបានការគាំ២២៧ ៩៩១សំឡេងស្មើ ៧៤,៤០ភាគរយក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានទៅបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ ។ នេះបើតាមលទ្ធផលបឋមដែលផ្សាយដោយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត។
(សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗទទួលបានសិទ្ធិដកស្រង់ និងផ្សព្វផ្សាយបន្តពីអង្គការស៊ីប៉ា។ អត្ថបបទខាងលើត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅដែលមានចំណងជើងថា៖ បរិស្ថានយើង។ សូមចូលរួមជួយជាវសៀវភៅដែលបោះពុម្ពដោយអង្គការស៊ីប៉ា។អង្គការស៊ីប៉ា គឺជាអង្គការជួយជំរុញការអានយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា)។	បើយើងដាក់គ្រាប់ខ្សាច់នៅលើស្បែកស្គរមួយ រួចយើងចាប់ផ្ដើមប្រគុំតន្ត្រីនៅក្បែរនោះគ្រាប់ខ្សាច់នោះនឹងលោតជាចង្វាក់ ព្រោះសំឡេងកើតពីរលកដែលសាយភាយនៅក្នុងខ្យល់អាកាសដូចរលកទឹកដែរ រួចធ្វើឲស្បែកស្គរញ័រ។ ក្រដាសត្រចៀករបស់យើងក៏ធ្វើការដូចស្បែកស្គរដែរ។ បើសំឡេងធ្វើ៎ឲក្រដាសត្រចៀកយើងញ័រខ្លាំងយើងនឹងឈឺ។ បើក្រដាសត្រចៀកបែកយើងនឹងថ្លង់។ ពេលសំឡេងលាន់ឭខ្លាំងដូចនៅផ្ទះជាងដែក ឬខ្លាំងដូចក្នុងពិធីអាពាហ៏ពិពាហ៍ វាបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ត្រចៀក។ ហើយយើងពិបាកទ្រាំណាស់ ពេលឭសំឡេងរន្ទះ ឬសំឡេងស៊ីរ៉ែនរបសរថយន្តអគ្គិភ័យជាដើម។
ពាក់ព័ន្ធនឹងក្ដីព្រួយបារម្ភនេះ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់ អង់គ្លេស អាមេរិកាំង កម្ពុជា លោក ដានីញែល ហ្សូ បានគូសបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនលោកគាំទ្រនូវគោលនយោបាយរបស់ក្រសួង សុខាភិបាល ក្នុងការបង្ហាញពីហានិភ័យ ដែលកើតចេញពីការជក់បារី តាមរយៈសារព្រមានសុខភាពនេះ ហើយវាជាគោលការណ៍ចម្បងរបស់ក្រុមហ៊ុនលោកដែរ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់រូបនេះ បារម្ភនោះគឺ ការអនុវត្តសារព្រមានសុខភាពគំរូថ្មីនេះ នឹងនាំឲ្យមានការប្រកួតប្រជែងមិនស្មើភាពកាន់តែអាក្រក់ ខណៈដែលលោកសង្កេតឃើញថា ការអនុវត្តសារព្រមានសុខភាពជារូបភាព និងអក្សរខ្មែរគំរូចាស់ នៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយនោះ។ លោក ដានីញែល ហ្សូ បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៖«ការអនុវត្តតាមខ្លឹមសារសេចក្ដីណែនាំថ្មី ដែលតម្រូវឲ្យបោះពុម្ពសារព្រមានសុខភាពជារូបភាព និងអក្សរគំរូថ្មី នាពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ច្បាស់ណាស់ វានឹងធ្វើឲ្យបញ្ហានៃការប្រកួតប្រជែងមិនស្មើភាពគ្នា កាន់តែអាក្រក់ឡើងៗ។ ក្រុមហ៊ុនគោរពច្បាប់ដូចជាយើងខ្ញុំ នឹងរងគ្រោះទ្វេដង ដោយត្រូវចំណាយបន្ថែមលើថ្លៃផលិត និងថ្លៃដឹកជញ្ជូនផ្សេងៗ ដោយសារតែការគោរពច្បាប់តែឯង ខណៈដែលក្រុមហ៊ុនខិលខូច គ្មានអនុលោមទាំងឡាយ ចំណេញទ្វេដង ទាំងថ្លៃដើមផលិត ចំណាយផ្សេងៗ»។ គួររម្លឹកថា កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ក្រសួងសុខាភិបាល និងនគរបាលជាតិ បានចុះបង្ក្រាបលើរោងចក្រផលិតផ្ទាល់ ក្រុមហ៊ុនបារីក្នុងស្រុកមួយចំនួន ទៅលើផលិតផលខុសច្បាប់របស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែង យើងនៅតែសង្កេតឃើញថា បារីខុសច្បាប់ ដែលមានត្រឹមតែសារព្រមានជាអក្សរទំហំ៣០% លើកញ្ចប់នោះ គឺនៅតែបន្ដលក់ពាសពេញផ្ទៃប្រទេសដដែល ដែលជាទូទៅ គឺសុទ្ធតែជាផលិតផលបារីផលិតនៅក្នុងស្រុក ខណៈដែលបារីនាំចូលភាគច្រើន គឺសុទ្ធតែមានអនុលោមភាពអស់ហើយ។ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនគោរពច្បាប់ លោក ដានីញែល ហ្សូ សំណូមពរយ៉ាងទទូច ចំពោះរាជរដ្ឋាភិបាល ពិសេសក្រសួងសុខាភិបាល និងគណៈកម្មាការត្រួតពិនិត្យផលិតផលថ្នាំជក់ ឲ្យអនុវត្តបញ្ញត្តិសារព្រមានសុខភាពគំរូចាស់ឲ្យមានអនុលោមភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៅទូទាំងទីផ្សារទាំងអស់សិន មុននឹងតម្រូវឲ្យបោះពុម្ពសារព្រមានសុខភាពជារូបភាព និងអក្សរប្រភេទថ្មីនេះ៕	ក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់ដែលមានអនុលោមភាព បានបង្ហាញពីក្ដីព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ខណៈការអនុវត្តសារព្រមានសុខភាពជារូបភាព និងអក្សរគំរូចាស់ ហាក់នៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយនោះ។ កង្វល់នេះ ត្រូវបានលើកឡើង ក្រោយក្រសួងសុខាភិបាល ចេញសេចក្ដីណែនាំថ្មី លេខ ០០៤ ស.អបស ស្ដីពីការដាក់ឲ្យអនុវត្តសារព្រមានសុខភាពគំរូថ្មី ដែលមានរូបភាពអាក្រក់ និងគួរឲ្យខ្លាចញញើតជាងមុន ដែលនឹងចាប់អនុវត្តពីថ្ងៃទី ១ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៨ ខាងមុខ។
គំនូរមានលក្ខណៈប្រភេទ ដូចជាគំនូរបែបប្រាកដនិយម ទេសភាព បច្ចេកទេស បង្កប់អត្ថន័យ និងប្រភេទផ្សេងៗទៀត។ នេះជាការរៀបរាប់របស់លោក ម៉ន ភារ៉ា អ្នកជំនាញគំនូរវិចិត្រកម្ម និងជាគ្រូបង្រៀនគំនូរផង។ មានវ័យ២៧ឆ្នាំ លោក ភារ៉ា អះអាងថាលោកស្រឡាញ់គំរូតាំងតែពីកុមារមកម្ល៉េះ ហើយលោកបានពុះពារ និងបានជម្នះឧបសគ្គជាច្រើនផងដែរ ទម្រាំក្តីស្រមៃក្លាយជាជាងគំនូររបស់ខ្លួនបានសម្រេច។ វិចិត្រកររូបនេះ បានសារព័ត៌មានថ្មីៗ ២៥ រាជធានី/ខេត្ត នៅបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យ ភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈថា លោករងការបន្ទោសបង្អាប់ពីមិត្តភក្តិ និងអ្នកជិតខាង ដោយសារបន្តការសិក្សាជំនាញគំនូរវិចិត្រកម្ម។ វិចិត្រករ ម៉ន ភារ៉ា រំឮកថា៖«អ្នកខ្លះ គេបង្អាប់យើងថារៀនជំនាញហ្នឹងមិនសូវល្អទេ មិនមានទីផ្សារអីអ៊ីចឹង។ ខ្ញុំមានគំនាបពីមិត្តភ័ក្រ និងអ្នកជិតខាង ដែលគេនិយាយពាក្យមិនសមរម្យមកលើខ្ញុំ។ ពាក្យទាំងអស់នោះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំមានអារម្មណ៍តូចចិត្ត និងចង់បោះបង់ក្ដីស្រមៃម្ដងៗផង»។ អ្នកដទៃមិនឲ្យតម្លៃប៉ុណ្ណា ភារ៉ា នឹងខំប្រឹងជម្នះ ខ្លាំងប៉ុណ្ណឹងដែរ ការមិនឲ្យតម្លៃលើជំនាញដែលខ្លួនរៀន បានធ្វើឲ្យ ម៉ន ភារ៉ា អាក់អន់ស្រពន់ចិត្តជាងខ្លាំង ក៏ប៉ុន្តែការបន្តុចបង្អាប់ទាំងនោះ បានធ្វើឲ្យកូនច្បង ក្នុងចំណោមបងប្អូន៤នាក់ក្នុងគ្រួសារ កសិករនៅឃុំពារាម ស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវរូបនេះ កាន់តែប្រឹងប្រែងទ្វេដងដែរ ដោយសារតែក្តីស្រឡាញ់ចូលចិត្តគំនូររបស់គេ។ ម្យ៉ាងទៀត យុវជវ័យ២៧ឆ្នាំរូបនេះ យល់ថា នៅពេលដែលរូបគេចេះជំនាញមួយពិតប្រាកដនោះ មិនខ្វះទេការងារដែលរត់មករកខ្លួន។ វិចិត្រករ ភារ៉ា«ខ្ញុំព្យាយាមជម្នះ ដោយការប្រឹងប្រែងអនុវត្តឲ្យបានច្រើន និងចំណាយពេលវេលាច្រើនជាមួយនឹងគំនូរ។ ខ្ញុំហ្វឹកហាត់ខ្លួនឯង ទាំងគំនូរពណ៌ និងគំនូរខ្មៅដៃ ហើយខ្ញុំព្យាយាមស្រាវជ្រាវតាមប្រព័ន្ធ Youtube រៀនសូត្រពីលោកគ្រូ និងសិស្សច្បង»។ ក្រៅពីជម្នះនឹងពាក្យសម្តីអ្នកដទៃហើយ ឧបសគ្គចម្បងមួយទៀតដែល ភារ៉ា បានឆ្លងកាត់នោះគឺបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ។ អ្នកតាកែវរូបនេះ បានរំឭកថា កាលពីនៅជានិស្សិតលោកបានធ្វើជាជាងគំនូរក្រៅម៉ោង ដើម្បីទទួលប្រាក់កម្រៃខ្លះមកចាយវាយថ្លៃសម្ភារៈសិក្សា និងសម្ភារដែលត្រូវប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើកិច្ចការសាលា។ តាមរយៈការខំប្រឹងប្រែងរៀនផង និងធ្វើការផង បានធ្វើឲ្យសមត្ថភាពគូរគំនូររបស់ ភារ៉ា កាន់តែល្អទៅៗ ហើយក៏មានអតិថិជនឧស្សាហ៍ទាក់ទងឲ្យគូរគំនូរឲ្យគេផងដែរ។ «កន្លងមក ខ្ញុំតែងតែមានគេ ទាក់ទងច្រើន ដោយសារយើងបានធ្វើការងារច្រើន (គំនូរ) និងបានបង្ហាញស្នាដៃ តាមរយៈការគូរគំនូរឲ្យភ្ញៀវ ហើយគេចាប់អារម្មណ៍ ទើបចេះតែមានបណ្ដាញផ្សេងៗគេទាក់ទងមកច្រើន»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់វិចិត្រករម៉ន ភារ៉ា។ មានជំនាញគំនូរវិចិត្រកម្ម មិនមែនចេះតែគូរគំនូរទេ តែអ្នកចេះគំនូរវិចិត្រកម្ម អាចធ្វើការងារបានច្រើន។ បើតាម លោក ម៉ន ភារ៉ា ដែលមានជំនាញនេះ អាចធ្វើជាអ្នករចនា(Designer) អ្នកតុបតែងលម្អ (Decorator) និងខាងស្ថាបត្យកម្ម (Architecture) ជាដើម។ ទៅថ្ងៃអនាគត វិចិត្រករវ័យ២៧ឆ្នាំរូបនេះ មានបំណងបើកមជ្ឈមណ្ឌលពិព័រណ៌ ដើម្បីដាក់តាំងរូបថត គំនូរ និងចម្លាក់ ដែលជាវប្បធម៌ខ្មែរ និងដើម្បីបង្ហាញវប្បធម៌ខ្មែរ ទៅកាន់ពិភពលោក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ វាក៏ជាឱកាសសម្រាប់វិចិត្រករខ្មែរដែលស្នាដៃល្អៗ អាចប្រកួតប្រជែងជាមួយបរទេស បានក្នុងផ្នែកគំនូរនេះ។ ក្រៅពីនេះ លោក ក៏ចង់បន្តធ្វើជាគ្រូបង្រៀនគំនូរស្ម័គ្រចិត្តផ្នែកគំនូរ នៅតាមសាលាផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ម៉ន ភារ៉ា អតីតនិស្សិតជំនាញបរិញ្ញាបត្រគំនូរវិចិត្រកម្ម នៃសាកលវិទ្យាល័យ ភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ និងជាគ្រូបង្រៀនគំនូរក្រៅម៉ោងនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ វិចិត្រកររូបនេះ ចូលចិត្តគំនូរបុរាណតាំងពីកុមារភាពមក ហើយលោកបានបន្តក្ដីស្រមៃ ដោយជ្រើសរើសជំនាញគំនូរវិចិត្រកម្ម រហូតក្តីប្រាថ្នាក្លាយជាវិចិត្រករសម្រេចដូចបំណង។
សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ទីផ្សារការងារដែលពលករចំណាកស្រុកខ្មែរអាចធ្វើបាននៅក្រៅប្រទេសគឺជាប្រភេទការងារពិបាក កខ្វក់ និងគ្រោះថ្នាក់ហើយពួកគេមិនអាចធ្វើការងារបច្ចេកទេសឬជំនាញដោយប្រើចំណេះដឹងដែលបានសិក្សានៅកម្ពុជាបានឡើយ ដោយសារតែច្បាប់នៅប្រទេសសាម៉ីមានការកំហិតច្បាស់លាស់។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់សកម្មជនពលកម្ម។ លោក ឌី ថេហូយ៉ា មន្ត្រីកម្មវិធីនៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារនិងសិទ្ធិមនុស្ស(សង់ត្រាល់)បានបញ្ជាក់ក្នុងកម្មវិធីហេឡូវីអូអេ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថាដោយឡែកនៅកម្ពុជាមិនទាន់មានការកំហិតប្រភេទការងារលើជនអន្តោប្រវេសន៍នៅឡើយទេដែលឱ្យពួកគេធ្វើការងារតាំងពីតូចតាចរហូតដល់ធំដុំបានដែលបានប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា។
ស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានភាពធូរស្រាលជាបណ្ដើរៗហើយ ដោយរយៈពេលកន្លះខែចុងក្រោយនេះចំនួនអ្នកឆ្លងប្រចាំថ្ងៃខ្ទង់៩០នាក់ បានថយចុះមកនៅត្រឹមជាង៥០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ ថមថយចុះ នាំឱ្យភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិក្នុងស្រុកកាន់តែច្រើន ចាប់ផ្ដើមចេញដើរកម្សាន្តឡើងវិញ។ បើតាមរបាយការណ៍ពីក្រសួងទេសចរណ៍ វត្តមានភ្ញៀវទេសចរ បៅតាមរមណីយដ្ឋាននានា បានបន្តកើនឡើង នារយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ ជាក់ស្ដែងសប្តាហ៍ទី២នៃខែវិច្ឆិកានេះ ភ្ញៀវទេសចរជាង១៨ម៉ឺននាក់ បានចេញដើរកម្សាន្ត ក្នុងនោះភ្ញៀវជាតិមាន១៧៥ ៨០១នាក់ និង៤ ៤៩៥នាក់ជាភ្ញៀវអន្តរជាតិ។ ទេសចរ កើនឡើងជាង៥ពាន់នាក់ បើធៀបនឹងសប្តាហ៍ទី១ ខែវិច្ឆិកា ដែលមានជាង១៧.៤ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ។ តាមរបាយការណ៍ដដែល ខេត្តព្រះសីហនុ រាជធានីភ្នំពេញ កំពត ពោធិ៍សាត់ និងសៀមរាប នៅតែជាទិសដៅទេសចរណ៍សំខាន់សម្រាប់អ្នកទេសចរ។ ខេត្តព្រះសីហនុ មានភ្ញៀវអន្តរជាតិផ្ទៃក្នុងទៅកម្សាន្តច្រើនជាងគេរហូតដល់ជាង ៣ពាន់នាក់ ខណៈភ្នំពេញ មានជាង ៧០០នាក់។ ខេត្តក្បែរខាងរាជធានីភ្នំពេញ ក៏មានអ្នកដើរកម្សាន្តច្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែរ។ ក្រៅពីនេះ ខេត្តកែប បានទទួលស្វាគមន៍ទេសចរជាង ៩ពាន់នាក់ កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ ខណៈកំពង់ស្ពឺមានអ្នកទៅលេងជាង៦ពាន់នាក់។ ខេត្តកណ្ដាល និងតាកែវ ក៏មានទេសចរទៅលេងកម្សាន្តខ្ទង់៥ពាន់នាក់រៀងខ្លួនដែរ។ នៅខេត្តភាគឦសាន្តឯណោះវិញ ក៏ចាប់ផ្ដើមមានសកម្មភាពទេសចរណ៍ឡើងវិញដែរ កាលពីថ្ងៃទី១៣-១៤ វិច្ឆិកា កន្លងទៅនេះ ដោយមានទេសចរជាង ៧ពាន់នាក់ បានទៅលេងខេត្តមណ្ឌលគិរី និងជាង៤ពាន់នាក់ ទៅកម្សាន្តនៅខេត្តរតនគិរី។ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ក៏បានទទួលអ្នកទេសចរប្រមាណ ១ពាន់នាក់នឹងគេដែរ។ សូមជម្រាបផងដែរថា សម្ដេច ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី១៤ វិច្ឆិកា បានអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសដែលចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩រួចចូលមកកម្ពុជា មិនបាច់ធ្វើចត្តាឡីស័ក ដោយគ្រាន់តែធ្វើតេស្តរហ័សរកជំងឺកូវីដ-១៩ប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាសញ្ញាមួយ ដែលបង្ហាញថាភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិអាចចូលមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជាឡើងវិញផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ទេសចរជាង ១៨ម៉ឺននាក់បានចេញដើរកម្សាន្ត នាចុងសប្តាហ៍ទី២នៃខែវិច្ឆិកានេះ ក្នុងនោះភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមានជាង៤ពាន់នាក់។ ចំនួននេះកើនជាង៥ពាន់នាក់ ធៀបនឹងចំនួនទេសចរដែលដើរកម្សាន្តកាលពីចុងសប្តាហ៍ទី១ នៃខែវិច្ឆិកា។ លំហូរទេសចរក្នុងស្រុក ទៅកាន់រមណីយដ្ឋាននានានៅកម្ពុជា គឺស្របពេលដែលអត្រាឆ្លងកូវីដ-១៩ប្រចាំថ្ងៃនៅកម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងរយៈប្រមាណកន្លះខែចុងក្រោយនេះ។
ក្រោមច្បាប់ឯកជនភាពដែលគណៈអចិន្រ្តៃយ៍សភាប្រជាជនចិនអនុម័តនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋ និងឯកជនដែលគ្រប់គ្រងព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ត្រូវកាត់បន្ថយការប្រមូល ទិន្នន័យទាំងនោះ ហើយត្រូវទទួលបានការយល់ព្រមពីអ្នកប្រើប្រាស់មុនប្រមូលទិន្នន័យ។ ក្រុមហ៊ុន ទាំងនោះ មិនអាចបដិសេធមិនផ្តល់សេវាកម្មដល់អ្នកប្រើប្រាស់ណាដែលមិនយល់ស្របការប្រមូល ទិន្នន័យរបស់ពួកគេទេ លុះត្រាតែទិន្នន័យនោះចាំបាច់សម្រាប់ការផ្តល់ផលិតផល ឬសេវាកម្មរបស់ ក្រុមហ៊ុននោះ។ លើសពីនោះ ច្បាប់នេះ ក៏ហាមការផ្ទេរព័ត៌មានអ្នកប្រើប្រាស់នៅចិនទៅកាន់ប្រទេសដែលមានប្រព័ន្ធការពារព័ត៌មានឯកជនទាបជាងស្តង់ដាច្បាប់នៅចិនទៀត។ ការណ៍នេះ ការបញ្ជូនព័ត៌មានទៅអាមេរិក នឹងមិនអាចកើតឡើងឡើយ ព្រោះអាមេរិកមិនទាន់ច្បាប់ការពារព័ត៌មានដូចចិននៅឡើយ។ ច្បាប់ថ្មីនេះ ត្រូវមើលឃើញថា មានសភាពតឹងរ៉ឹងមិនចាញ់ច្បាប់ការពារឯកជនភាពរបស់សហភាពអឺរ៉ុបឡើយ។ ច្បាប់ថ្មីនេះ អនុញ្ញាតឱ្យស្ថាប័នគ្រប់គ្រងសន្តិសុខរដ្ឋរបស់ចិនគ្រប់គ្រងទិន្នន័យជាច្រើនរបស់ប្រជាជន។ ត្រង់ចំណុចនេះ ទីក្រុងប៉េកាំង រងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងទាក់ទងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាអនឡាញដើម្បីរឹតបន្តឹងសកម្មភាពគ្រប់គ្រងនៅតំបន់ស៊ីនជាំងភាគខាងលិចប្រទេស។ ជាមួយគ្នានេះ ច្បាប់ថ្មីនេះ ក៏ទំនងប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការរបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាចិនធំៗនៅចិនផងដែរ។ ថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុនកក់សេវាធ្វើដំណើរ Didi និងក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គម និងវីដេអូហ្គេមរបស់ចិន Tencent ផុងខ្លួនក្នុងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជាមួយនិយ័តករអ៊ីនធឺណិតចិនទាក់ទងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ ឯកជនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់មិនត្រឹមត្រូវ។ នៅដើមសប្ដាហ៍នេះ អ្នកនាំពាក្យសភាប្រជាជនចិន ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua ថា ច្បាប់នេះ មានគោលបំណងការពារបុគ្គលណាដែលយល់ឃើញថា ទិន្នន័យរបស់ខ្លួនត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ ការកំណត់តម្លៃមិនសមរម្យណាមួយ។ ដូចច្នេះច្បាប់នេះនឹងរារាំងក្រុមហ៊ុនមិនឱ្យកំណត់តម្លៃខុសគ្នា សម្រាប់សេវាកម្មតែមួយដោយផ្អែកលើប្រវត្តិទិញទំនិញរបស់អតិថិជនផ្សេងៗគ្នានោះទេ។ ក្នុងច្បាប់ថ្មី ក្រុមហ៊ុនណាដែលមិនគោរពតាមច្បាប់នេះអាចប្រឈមនឹងការផាកពិន័យចំនួន៥០លាន យ័នដែលស្មើប្រមាណ៧,៦លានដុល្លារ ឬត្រូវពិន័យប្រាក់ចំនួនប្រាំភាគរយនៃចំណូលប្រចាំឆ្នាំរបស់ ក្រុមហ៊ុន។ ក្រុមហ៊ុនល្មើសច្បាប់ធ្ងន់ធ្ងរ ប្រឈមនឹងការបាត់បង់អាជ្ញាប័ណ្ណអាជីវកម្ម ហើយត្រូវបិទទ្វារតែម្ដង៕	សភាប្រជាជនចិននៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា បានសម្រេចអនុម័តច្បាប់ការពារព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនតាមប្រព័ន្ធ អ៊ីនធឺណិតដ៏តឹងរ៉ឹងមួយ។ ការអនុម័តនេះធ្វើឡើង ខណៈដែលមហាអំណាចមួយនេះកំពុងប្រឈមមុខបញ្ហាតាមអ៊ីនធឺណិតដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់រាប់លាននាក់មានការឆបោក និងក្ដីព្រួយបារម្ភអំពី ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗរំលោភបំពានព័ត៌មានឯកជនរបស់អតិថិជន។
ភាពតានតឹងរវាងមហាអំណាចអាស៊ីខាងត្បូងទាំងពីរ គឺឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថាននៅតែមិនថមថយដដែល។ កម្ដៅបានឡើងខ្ពស់នៅដើមឆ្នាំ២០១៩ បន្ទាប់ពីឥណ្ឌារងការប្រហារដ៏ធំមួយក្នុងតំបន់កាស្មៀដែលខ្លួនគ្រប់គ្រងក្នុងខែកុម្ភៈ។ ឥណ្ឌាបានតបវិញ ដោយបើកការវាយប្រហារដែនអាកាសលើគោលដៅក្រុមជ្រុលនិយមនៅទឹកដីប៉ាគីស្ថានវិញ។ ការប៉ះទង្គិចក៏ឈានដល់ការបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះឥណ្ឌាមួយគ្រឿងផងដែរ។ ខណៈស្ថានភាពធូរស្រាលបន្តិច ប្រមុខការទូតប៉ាគីស្ថាន Shah Mehmood Qureshi បែរជាចោទឥណ្ឌាថា ប្រុងវាយប្រហារលើប៉ាគីស្ថានជាថ្មីទៅវិញ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា លោក Qureshi បានបញ្ចេញព័ត៌មានចារកម្មដែលប៉ាគីស្ថានប្រមូលបាន និងចោទថា ឥណ្ឌានឹងធ្វើសកម្មភាពយោធានៅចន្លោះថ្ងៃទី១៦ ដល់ទី២០ ខែមេសានេះ។ លោកប្រកាសទទួលខុសត្រូវចំពោះសម្ដីរបស់ខ្លួន និងថា គម្រោងរបស់ឥណ្ឌា មានគោលដៅដាក់សម្ពាធលើប៉ាគីស្ថាន។ បើតាមប្រមុខការទូតរូបនេះ ប៉ាគីស្ថានក៏បានកោះហៅអនុប្រធានទូតឥណ្ឌាប្រចាំរដ្ឋធានីអ៊ីស្លាម៉ាបាដទៅសួរនាំពីរឿងនេះ។ លើសពីនោះ ប៉ាគីស្ថាន ក៏បានជូនដំណឹងពីព័ត៌មានដែលខ្លួនទទួលបានទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិរួចហើយដែរ។ ក្រោយការចោទប្រកាន់ជាសាធារណៈសំណាក់មន្ត្រីការទូតប៉ាគីស្ថាន ក្រុងញូវដែលី ក៏ប្រកាសទាត់ចោលវិញដោយមិនបង្អង់យូរឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌា Raveesh Kumar ហៅការចោទរបស់លោក Qureshi ជាការមិនទទួលខុសត្រូវ និងធ្វើឡើងដោយខុសទំនងទៀតផង។ តាមរយ Twitter របស់ខ្លួន មន្ត្រីនាំពាក្យដដែលនេះក៏ចាត់ទុកសម្ដីលោក Qureshi ជាការប៉ុនប៉ងបង្កការភ័យខ្លាចនៃការផ្ទុះសង្គ្រាមក្នុងតំបន់។ លោក Kumar វាយនិយាយរិះគន់លោក Qureshi វិញថា កំពុងប្រាប់ឲ្យក្រុមភេរវជនមានទីតាំងនៅទឹកដីប៉ាគីស្ថានឲ្យបើកការវាយប្រហារក្នុងទឹកដីឥណ្ឌាទៀតផង។ មន្ត្រីឥណ្ឌាដដែលនេះ ប្រាប់ឲ្យក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដបោសសម្អាតក្រុមជ្រុលនិយមដែលលាក់ខ្លួនក្នុងទឹកដីប៉ាគីស្ថាន ជាជាងការនិយាយស្ដីដែលបិទបាំងបញ្ហាស្នូលរបស់តំបន់នោះ គឺសកម្មភាពភេរវកម្មឆ្លងព្រំដែនតែម្ដង។ តាមពិតទៅ ឥណ្ឌាតែងចោទប្រកាន់គូសត្រូវស្លាប់រស់ពីដែលបានអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមភេរវករបើកមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងឥណ្ឌាវិញ។ កាលពីហេតុការណ៍ថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈដែលសម្លាប់ទាហានឥណ្ឌាអស់៤០នាក់ ក្រុមជ្រុលនិយម Jaish-e-Mohammad ដែលមានជំរំក្នុងទឹកដីប៉ាគីស្ថានប្រកាសនៅពីក្រោយហេតុការណ៍នេះ។ យ៉ាងណា ក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដតែងបដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយលើខ្លួន ហើយអំពាវនាវឲ្យមានការសហការជាមួយក្រុងញូវដែលីផង៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប៉ាគីស្ថាន Shah Mehmood Qureshi នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា បានចោទឥណ្ឌាចំៗថា មានផែនការវាយប្រហារប៉ាគីស្ថានក្នុងខែមេសានេះ។ លោក Qureshi និយាយបែបនេះដោយសំអាងលើព័ត៌មានគួរឲ្យទុកចិត្តបានរបស់ក្រុមចារកម្មប៉ាគីស្ថានផ្ទាល់។ យ៉ាងណាមិញ ការចោទប្រកាន់របស់ប៉ាគីស្ថាន ត្រូវបានឥណ្ឌាទាត់ចោលភ្លាមៗវិញ ដោយមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌាចាត់ទុកជាព័ត៌មានបំផ្លើស។
លោក Rajnath Singh បានធ្វើទស្សនកិច្ចរយៈពេល ៣ថ្ងៃនៅវៀតណាម ដោយផ្តើមពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ដើម្បីស្វែងរកការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ដែលឈានចូលដល់រយៈពេល ៥០ឆ្នាំ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិវៀតណាម លោក Phan Van Giang និងសមភាគីឥណ្ឌា លោក Singh បានចុះហត្ថលេខាលើ «សេចក្តីថ្លែងការណ៍ចក្ខុវិស័យរួមសម្រាប់ភាពជាដៃគូការពារជាតិដល់ឆ្នាំ២០៣០»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយនេះ នឹងពង្រីកទំហំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិរវាងវៀតណាម និងឥណ្ឌា។ «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិ ជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់នៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងប្រទេសទាំងពីរ»។ ប្រមុខការពារជាតិឥណ្ឌា បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងញូវដែលី ចាត់ទុកក្រុងហាណូយ ជាដៃគូដ៏សំខាន់មួយនៃ«គោលនយោបាយមកកាន់ភាគខាងកើត» របស់ខ្លួន។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក Singh បានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី នឹងបន្តរីកចម្រើន រួមទាំងអាចមាននៅគ្រប់វិស័យ។ ទស្សនកិច្ចរបស់ប្រមុខការពារជាតិឥណ្ឌានៅវៀតណាមបែបនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញមើលឃើញថា ជាការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលចិនបានបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង តាមរយៈពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចព្រមព្រៀងសេរីជាដើម។ ចំណែកសមភាគីវៀតណាមវិញ បានសាទរចំពោះការគាំទ្ររបស់ឥណ្ឌាមកលើខ្លួន នៅក្នុងវិស័យជាច្រើន ក្នុងនោះមានដូចជាសមត្ថភាពកសាង និងជំនួយសម្រាប់វិស័យការពារជាតិ។ បើតាមលោក Giang ទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិឥណ្ឌា គឺមានអត្ថន័យសំខាន់ណាស់ ស្របពេលប្រទេសទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងមានរយៈពេល៥០ឆ្នាំហើយ។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិប្រទេសទាំងពីរ ក៏បានពិភាក្សាពីបញ្ហានៅក្នុងតំបន់ផង។ លោក Giang និងលោក Singh បានយល់ថា នយោបាយ និងសន្តិសុខសកលលោក មានការវិវដ្តទៅរកភាពស្មុគស្មាញយ៉ាងខ្លាំង ខណៈតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក កំពុងប្រឈមហានិភ័យខ្ពស់។ បន្ថែមពីនេះ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ប្រទេសទាំងពីរ បានទទូចឱ្យមានការថែរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និងនាវាចរណ៍នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមទាំងការគោរពតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនោះ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិឥណ្ឌា បានជួបជាមួយលោក ផាម មិញឈិញ នាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាម និងលោកង្វៀន សួនហ៊្វុក ប្រធានាធិបតីវៀតណាមផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា វៀតណាម និងឥណ្ឌាកន្លងមក បានពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីយ៉ាងខ្លាំង។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៧ ប្រទេសទាំងពីរ បានដំឡើងទំនាក់ទំនងទៅកម្រិត «ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត» មុននឹងអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីទៅកម្រិត «ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់គ្រងជ្រោយ» នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ៕	រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិវៀតណាម លោក Phan Van Giang នៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា បានជួបជជែកដោយផ្ទាល់ជាមួយសមភាគីឥណ្ឌា លោក Rajnath Singh នៅក្នុងក្រុងហាណូយ។ ភាគីទាំងពីរ បានឯកភាពពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិ ស្របពេលទំនាក់ទំនងឥណ្ឌា និងវៀតណាម ឈានចូលដល់៥០ឆ្នាំ។
តទៅនេះសូមស្ដាប់កិច្ចសម្ភាសរវាងកញ្ញា ប៉ូ សាគុន អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោក ព្រំ សិលា ប្រធានសមាគមភាពយន្តកម្ពុជា ពីសមិទ្ធផលដែលសមាគមចង់បាន ខាងក្រោមដូចតទៅ ៖	ភ្នំពេញ៖ ផេកបង្កើតថ្មីប្រមាណជាង១០ បានចែកចាយភាពយន្ត ជួបស៊យវគ្គ២ នៅលើ YouTube ដោយមិនបានសុំច្បាប់អនុញ្ញាត។ តាមរយៈវីដេអូដែលបានបង្ហោះ បង្ហាញថានោះជាការលួចថតតាមទូរសព្ទនៅក្នុងរោងភាពយន្ត។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ទង្វើល្មើសច្បាប់នេះ សមាគមភាពយន្តកម្ពុជាបាននឹងកំពុងធ្វើរបាយការណ៍ដាក់ទៅក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ ដើម្បីចាត់វិធានការចំពោះអ្នកលួចថតចម្លងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ នេះបើតាមប្រធានសមាគមភាពយន្តកម្ពុជាលោក ព្រំ សិលា ដែលបានផ្ដល់សម្ភាសដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមរយៈទូរសព្ទ។
អត្ថប្រយោជន៍មួយចំនួននៃទឹកឃ្មុំ៖ ១- ទឹកឃ្មុំជួយរក្សាតុល្យភាពរាងកាយ និងរក្សាទម្ងន់៖ អ្នកដែលមានបញ្ហាឈឺសន្លាក់ដៃជើង ឈឺឆ្អឹងឆ្អែង សរសៃទាញញឹកញាប់ ឬរោគធាត់ក៏អាចទទួលទានទឹកឃ្មុំ ដើម្បីជួយបន្ថយជំងឺផ្សេងៗបាន. ទទួលទានរៀងរាល់ព្រឹក ក្រោយភ្ញាក់ពីដំណេក និងនៅចន្លោះពេលបាយជាប្រចាំរាល់ថ្ងៃ វានឹងជួយធ្វើឱ្យរាងកាយរបស់អ្នក មានសុខភាពមាំមួន។ ២- មុខស្ងួតបែកស្រកា៖ សម្រាប់អ្នកដែលមានស្បែកមុខក្រៀមស្ងួត សូមយកស៊ុត ១គ្រាប់ គោះយកផ្នែកក្រហម លាយជាមួយទឹកឃ្មុំ ១ស្លាបព្រា កូរបញ្ចូលឲ្យសព្វ ហើយលាបបំពោកលើផ្ទៃមុខទុកចោល ប្រហែល១០នាទី បន្ទាប់មក សឹមលាងសម្អាតចេញវិញ ដោយទឹកស្អាត។ ៣- ទឹកឃ្មុំផ្សះមុនខ្យាច់លើផ្ទៃមុខ៖ យើងអាចយកចេកអំបូង មួយកំណាត់ផ្លែ កិនលាយជាមួយទឹកឃ្មុំ ហើយលាបលើផ្ទៃមុខទុកចោល ពី១០-១៥នាទី ទើបសឹមលាងចេញវិញ។ ដោយសារ ទឹកឃ្មុំមានអង់ហ្ស៊ីម អាចធ្វើឲ្យស្បែកមុខរបស់អ្នកមានសំណើមត្រជាក់ និងជួយបំប៉នស្បែកឲ្យសខ្ចីក្មេងជាងវ័យ។ ៤- គេងមិនលក់៖ សូមយកទឹកឃ្មុំលាយជាមួយទឹកក្តៅអ៊ុនៗ ឬទឹកដោះគោ ដាក់កម្តៅឱ្យក្តៅ ហើយពិសាមុនពេលចូលគេងនោះ វានឹងជួយឲ្យអ្នកគេបានលង់លក់ស្រួល។ ៥- ដុសខាត់ស្បែកដោយវិធីងាយៗ៖ គឺគ្រាន់តែយកទឹកឃ្មុំ លាយផ្សំជាមួយផ្លែប៉ោម កិនក្រឡុកបញ្ចូលគ្នា លាបឲ្យសព្វលើផ្ទៃមុខដោយថ្នមៗ ភាពគ្រើមរបស់ផ្លែប៉ោម អាចជួយកម្ចាត់កោសិកាស្បែកចាស់ចេញ ផ្លាស់កោសិកាស្បែកថ្មី ឡើងមកមានភាពភ្លឺថ្លា។ ៦- រូបមន្តបំបាត់ស្នាមជ្រីវជ្រួញត្រង់កន្ទុយភ្នែក៖ យកការ៉ុត ១មើម បកសំបកចេញ ហើយកិនក្រឡុកឲ្យម៉ដ្ឋ ដោយលាយផ្សំជាមួយទឹកឃ្មុំ លាបឲ្យសព្វលើផ្ទៃមុខ ទុកចោលពី ៥-១០នាទី រួចហើយសឹមលុបលាងចេញវិញ នោះស្មាមជ្រីវជ្រួញ នឹងបាត់ទៅបន្តិចម្តងៗ ពីលើផ្ទៃមុខរបស់អ្នក។ ៧- អាការឈឺស្ងួតបំពង់ក៖ ដើម្បីបំបាត់អាការនេះ គ្រាន់តែផ្សំទឹកក្រូចឆ្មារ មួយផ្លែ ជាមួយទឹកឃ្មុំ ២-៣ស្លាបព្រាបាយ និងទឹកក្តៅ ២ស្លាបព្រាបាយ ពិសាដោយ ក្រេបបន្តិចម្តងៗ ដើម្បីបំបាត់អាការឈឺ ក្នុងបំពង់ក។ បើពិសាមិនអស់ទេអាចយកទៅលាបមុខក៏បាន ដោយលាបទុករយៈពេល ១០-១៥នាទី ទើបសឹមលុបលាងមុខចេញវិញដោយទឹកស្អាត នោះស្បែកមុខរបស់អ្នកនឹងសរលោងតឹងណែនជាមិនខាន។ អត្ថប្រយោជន៍ចំនួន ៧ចំណុចខាងលើនេះ វាអាស្រ័យទៅតាមគុណភាពរបស់ទឹកឃ្មុំដែរ។ បើលោកអ្នកជ្រើសរើសទឹកឃ្មុំ ដែលមិនមានប្រភពច្បាស់លាស់ ក្រុមហ៊ុនត្រឹមត្រូវ និងការធានា ប្រកបដោយគុណភាព លោកអ្នកនឹងមិនទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ច្រើន ពីទឹកឃ្មុំឡើយ។ ថ្ងែនេះយើងសូមណែនាំបងប្អូន ដែលពិបាកស្វែងរកទឹកឃ្មុំសុទ្ធធម្មជាតិ ដែលអាចទុកចិត្តបាន ១០០ភាគរយ បងប្អូនអាចរកទិញទឹកឃ្មុំមួយប្រភេទ ដែលជាយីហោទឹកឃ្មុំរបស់កូនខ្មែរយើង នឹងកំពុងទទួលបានការ គាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីអតិថិជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ នោះគឺទឹកឃ្មុំ សង្គ្រោះសត្វព្រៃ ដែលមកទល់ពេលនេះ យីហោទឹកឃ្មុំនេះ មានទីតាំងលក់នៅទូទាំង ២៥ ខេត្ត-ក្រុង រហូតដល់៦០០ទីតាំង ដោយមានដាក់លក់នៅស្ទើរតែគ្រប់ហាងបន្លែធម្មជាតិ ផ្សារទំនើបតូចធំ សណ្ឋាគារ មីនីម៉ាតផ្សេងៗជាដើម។ សម្រាប់ការសាកសួរព័ត៌មានអំពីទឹកឃ្មុំបន្ថែម បងប្អូនអាចហៅទូរសព្ទទៅលេខ 081 944 777 / 031 333 30 31 ឬទំព័រហ្វេសប៊ុកទឹកឃ្មុំសង្គ្រោះសត្វព្រៃ - Honey Save Wildlife ឬ SCW3ps Co.,Ltd ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ទឹកឃ្មុំ ជាឱសថមួយដ៏សំខាន់ សម្រាប់ព្យាបាលជំងឺផ្សេងៗ បាក់តេរី រួមទាំងប្រយោជន៍ក្នុងការថែរក្សាសម្រស់ផងដែរ។ តើទឹកឃ្មុំ មានអត្ថប្រយោជន៍ និងគុណសម្បតិ្តអ្វីខ្លះ?
ព័ត៌មានលម្អិត សូមស្ដាប់បទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយអ្នកស្រី សុខ ស៊ីច័ន្ទ អ្នកផលិតម្សៅត្រីល្អិត ក្នុងពិព័រណ៍ភូមិសម្រាប់គ្រួសារមួយពាន់ថ្ងៃ នៅឃុំដានរុន នៅថ្ងៃទី១១ តុលា ដូចតទៅ	សៀមរាប៖ អ្នកស្រី សុខ ស៊ីច័ន្ទ ជាអ្នកឃុំកំពង់ឃ្លាំង ស្រុកសូទ្រនិគម ខេត្តសៀមរាប ដែលបច្ចុប្បន្នអ្នកស្រីកំពុងផលិតម្សៅត្រីល្អិត។ ម្សៅត្រីល្អិត មានសារធាតុខ្ពស់ក្នុងការជួយកុមារលូតលាស់ល្អ ដ្បិតសម្បូរនូវប្រូតេអ៊ីនចិញ្ចឹមខ្ពស់។ ការផលិតម្សៅត្រីល្អិតមិនមែនជារឿងងាយស្រួលប៉ុន្មានទេ ត្រូវការភាពអត់ធ្មត់ខ្ពស់ព្រោះត្រូវប្រើពេលយូរទម្រាំបានម្សៅត្រីច្រកក្នុងកែវ។ សព្វថ្ងៃ អ្នកស្រី ស៊ីច័ន្ទ អាចផលិតម្សៅត្រីល្អិតច្រកក្នុងកែវទម្ងន់៥០០ក្រាម ចាប់ពី២០០ទៅ៣០០ក្នុងមួយខែ ដែលមានតម្លៃ៥០០០រៀលក្នុងមួយកែវ។ អ្នកស្រីចេះផលិតម្សៅត្រីតាមរយៈការបណ្ដុះបណ្ដាលក្នុងគម្រោង ណូរីស របស់អង្គការ Save the Children។
អ៊ីតាលីជាប្រទេសលោកខាងលិចដំបូងគេដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរបស់គម្រោងខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវរបស់ចិន។ ក្រោយមករដ្ឋាភិបាលប្រទេសមួយនេះ បានព្រមានពីការដកខ្លួនចេញពីគម្រោង BRI របស់ចិនជាបន្តបន្ទាប់ដោយយល់ថា មិនបាននាំផលចំណេញច្រើនដល់ខ្លួន។ រដ្ឋាភិបាលអ៊ីតាលីតែងតែសង្ស័យពីគម្រោងចិន និងបានរឹតបន្តឹងក្រុមហ៊ុនចិនជារឿយៗ។ កាលពីខែមិថុនា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោកស្រី Meloni បានកំណត់ឥទ្ធិពលរបស់ម្ចាស់ភាគហ៊ុនចិន Sinochem លើក្រុមហ៊ុនផលិតសំបកកង់អ៊ីតាលី Pirelli ដើម្បីការពារក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក។ នៅទីបំផុតទីក្រុងរ៉ូមបានផ្ញើលិខិតមួយទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំងដោយបញ្ជាក់ជំហរមិនបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទៀតទេ។ ហេតុអ្វីគម្រោង BRI អាចទាក់ចិត្តអ៊ីតាលីបាន? នៅឆ្នាំ២០១៩ អំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ទៅកាន់ទីក្រុងរ៉ូមបានធ្វើឱ្យអាម៉េរិក និងអឺរ៉ុបភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារអ៊ីតាលីដែលជាសមាជិកនៃប្រទេសរីកចម្រើនទាំង៧ (G7) បានចូលរួមក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ (BRI) របស់ចិន។ ក្រោមការឧបត្ថម្ភនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ ធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនចិនបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរាប់ចាប់ពីរោងចក្រថាមពល ផ្លូវរថភ្លើង ផ្លូវហាយវេ និងកំពង់ផែ ខ្សែកាបអុបទិក និងការអភិវឌ្ឍទីក្រុងឆ្លាតវៃទៅដល់អ៊ីតាលី។ វាជាពេលដែលអ៊ីតាលីបានឆ្លងកាត់វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចចំនួនបីក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍កន្លងមក។ ទន្ទឹមនេះ អ៊ីតាលីកំពុងស្វែងរកការទាក់ទាញការវិនិយោគ និងពង្រីកការចូលទៅកាន់ទីផ្សារចិន។ នៅពេលនោះ ប្រជាជនអ៊ីតាលីជាច្រើនមានអារម្មណ៍ថាត្រូវបានអឺរ៉ុបបោះបង់ចោល ខណៈពេលដែលរដ្ឋាភិបាលប្រទេសនេះមានការសង្ស័យចំពោះសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ហើយសុខចិត្តងាកទៅរកចិនដើម្បីបំពេញតម្រូវការវិនិយោគរបស់ខ្លួន។ សម្រាប់ចិនវិញយល់ថា អ៊ីតាលីជាប្រទេសស្ថិតនៅចំណុចសំខាន់មួយតាមបណ្តោយផ្លូវសូត្របុរាណដែលជាយុគសម័យមាសនៃភាពរុងរឿង និងការបង្ហាញឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន។ អ៊ីតាលី ក៏ជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនចិនច្រើនជាងគេនៅអឺរ៉ុបដែរ ខណៈប្រទេសទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងស៊ីជម្រៅក្នុងការផលិតក្រណាត់ និងស្បែក។ តើចិនមានប្រតិកម្មយ៉ាងណាដែរជុំវិញរឿងនេះ ? នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ក្រសូងការបរទេសចិនបានឆ្លើយតបអ៊ីតាលីជុំវិញការជូនដំណឹងជាផ្លូវការដល់ទីក្រុងប៉េកាំងអំពីការសម្រេចចិត្តក្នុងការបញ្ចប់ការចូលរួមនៅក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវនេះ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនលោក Wang Wenbin បានលើកឡើងថា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ ដែលបានស្នើឡើងកាលពីមួយទសវត្សរ៍មុន បានផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសជាង១៥០ ដោយបានក្លាយជាវេទិកាសាធារណៈអន្តរជាតិដ៏ពេញនិយមបំផុត និងជាវេទិកាដ៏ធំបំផុតសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ នៅខែតុលាឆ្នាំនេះ វេទិកាខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវលើកទីបីសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងប៉េកាំង។ ប្រទេសសរុបចំនួន ១៥១ រួមទាំងអ៊ីតាលី និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន ៤១ បានបញ្ជូនអ្នកតំណាងចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានសង្កតធ្ងន់ថា ៖« ចិនប្រឆាំងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះការប៉ុនប៉ងលាបពណ៌ និងបំផ្លាញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវ ឬការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ក៏ដូចជាការបែងចែកប្លុក»។ មូលហេតុអ្វីជំរុញឲ្យអ៊ីតាលីដកខ្លួនពី BRI ? កាលពីឆ្នាំមុននាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី Giorgia Meloni បានលើកឡើងថា ការចូលរួមជាមួយ BRI ជាកំហុសដ៏ធំមួយដែលលោកស្រីត្រូវតែរកពេលវេលាសមស្របដើម្បីដកខ្លួនចេញពីគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ។ លោកស្រីបានបន្តថា ការចូលរួមជាមួយ BRI ហាក់ពុំសូវផ្តល់ផលចំណេញដល់អ៊ីតាលីទេ។ ថ្មីៗនេះរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអ៊ីតាលី Guido Crosetto បានហៅការសម្រេចចិត្តរបស់អ៊ីតាលីក្នុងការចូលរួមជាមួយ BRI ថាជា «ទង្វើមិនច្បាស់លាស់ និងឃោរឃៅ»។ គម្រោង BRI ហាក់មិនអាចបំពេញដូចការរំពឹងទុករបស់អ៊ីតាលីនោះទេ។ ចាប់តាំងពីអ៊ីតាលីបានចូលរួមជាមួយ BRI ការនាំចេញរបស់ខ្លួនទៅកាន់ចិនបានកើនឡើង ពី ១៤,៥ពាន់លានអឺរ៉ូដល់ ១៨,៥ពាន់លានអឺរ៉ូ ខណៈដែលការនាំចេញរបស់ចិនទៅកាន់អ៊ីតាលីវិញបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងពី ៣៣,៥ពាន់លានអឺរ៉ូដល់ ៥០,៩ពាន់លានអឺរ៉ូគិតត្រឹមខែពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៣ ។ ចំណែកការវិនិយោគរបស់ចិននៅអឺរ៉ុបដែលមិនមែនជាសមាជិក BRI វិញមានច្រើនជាងការវិនិយោគនៅអ៊ីតាលីទៀត។ ទន្ទឹមនេះ លំហូរវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) របស់ចិននៅអ៊ីតាលីធ្លាក់ចុះពី ៦៥០លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៩ មកត្រឹមតែ ៣៣លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២១។ លើសពីនេះ អំឡុងពេលចូលរួមជាមួយ BRI ចិនមិនបានផ្តល់ឋានៈពិសេសអ្វីដល់អ៊ីតាលីទេ ជាពិសេសមិនបានធានាពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនចិនដែលកំពុងថយចុះបន្តិចម្តងៗ។ ទាំងអស់នេះហើយ ដែលរដ្ឋាភិបាលអ៊ីតាលីចាប់ផ្តើមវាយតម្លៃឡើងវិញថាគួរបន្តចូលរួមជាមួយ BRI ឬយ៉ាងណា? ការដកខ្លួនរបស់អ៊ីតាលីពីគម្រោង BRI នាពេលនេះ ស្របពេលចិនមានបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងវិស័យធនាគារ និងអចលនទ្រព្យជាដើម។ ជាពិសេសធនាគាររកណ្តាលចិនបានរឹតបន្តឹងជុំវិញលំហូរសាច់ប្រាក់ទៅក្រៅប្រទេស ដែលទាំងនេះជាអ្វីដែលបណ្តាប្រទេសអ៊ឺរ៉ុបជាច្រើនមានការស្ទាក់ស្ទើរចំពោះការពឹងផ្អែកសេដ្ឋកិច្ចចិនបន្តទៀត។ ទន្ទឹមនេះ អ៊ីតាលីនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃក្រុមប្រទេស G7 នៅឆ្នាំក្រោយ ដែលសមាជិកនៃក្រុងនេះសុទ្ធសឹងតែមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយចិន។ ដូច្នេះហើយ សេចក្តីប្រកាសនាពេលនេះ អាចធ្វើឲ្យទីក្រុងរ៉ូមរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិច។ លើសពីនេះ ឥណ្ឌាបានប្រកាសច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចថ្មីរវាង ឥណ្ឌា-មជ្ឈិមបូព៌ា-អឺរ៉ុប កាលពីខែកញ្ញា ដែលត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា game changer ។ មេដឹកនាំនៃបណ្តាប្រទេសឥណ្ឌា អាម៉េរិក អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី និងសហភាពអឺរ៉ុបបានរួមគ្នាបង្ហាញច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំនេះនៅថ្ងៃទី ៩ ខែកញ្ញាខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូល G20 ។ គម្រោងថ្មីនេះនឹងមានច្រករបៀងពីរ។ ច្រករបៀងខាងកើតនឹងតភ្ជាប់ឥណ្ឌាជាមួយបណ្តាប្រទេសឈូងសមុទ្រ ហើយច្រករបៀងភាគខាងជើងនឹងតភ្ជាប់ឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ជាមួយអឺរ៉ុប។ ច្រករបៀងនឹងមានបណ្តាញផ្លូវទឹករហូតដល់ផ្លូវដែក ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ចូនសម្រាប់ប្រទេសនានាជាសមាជិក។ គម្រោងនេះ និងមានការដាក់ពង្រាយបណ្តាញខ្សែកាបសម្រាប់តភ្ជាប់អគ្គិសនី និងឌីជីថល រួមទាំងបំពង់សម្រាប់ការនាំចេញអ៊ីដ្រូសែន។ មនុស្សជាច្រើនចាត់ទុកច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា-មជ្ឈិមបូព៌ា-អឺរ៉ុប ជាចេតនាដែលឥណ្ឌាប្រឆាំងនឹងគម្រោង BRI។ ទីក្រុងញូវដែលីបានប្រឆាំងនឹងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏មានមហិច្ឆតារបស់លោក ស៊ី ជាយូរមកហើយដោយសារតែ BRI ឆ្លងកាត់ទឹកដីបាគីស្ថានមួយផ្នែកដែលឥណ្ឌាចាត់ទុកថាជាទឹកដីខ្លួន៕	ទីបំផុត អ៊ីតាលីបានប្រកាសចាកចេញពីគម្រោងខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ (BRI) របស់ចិន។ ក្រោយពីចូលរួមជាង៤ឆ្នាំ អ៊ីតាលីបានវាយតម្លៃគម្រោង BRI ថាពុំសូវផ្តល់ចំណេញដល់ប្រទេសរបស់ខ្លួន។ លើសពីនេះ ច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចថ្មីរវាង ឥណ្ឌា-មជ្ឈិមបូព៌ា-អឺរ៉ុប ដែលកំពុងប្រជែងជាមួយ BRI បានក្លាយជាហេតុផលមួយទៀតសម្រាប់ជំរុញឲ្យអ៊ីតាលីដកខ្លួនចេញពីចិន។
សូមអញ្ជើញលោកអ្នកទស្សនារូបភាពខាងក្រោម៖	ឧត្តរមានជ័យ៖ ក្រៅពីរបរធ្វើស្រែ ចម្ការ ពលរដ្ឋមួយចំនួននៅស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ បានចូលព្រៃរើសគ្រាប់ចំបក់ លក់ឱ្យឈ្មួញថៃ ដើម្បីកែច្នៃទៅជានំ ឬអាហារជាដើម។ ការដើររើសគ្រាប់ចំបក់ ត្រូវបានចាត់ទុកជាមុខរបរបន្ទាប់បន្សំរបស់អ្នកស្រុកបន្ទាយអំបិល។ ក្នុងមួយថ្ងៃពួកគេ អាចរើសគ្រាប់ចំបក់ បានប្រមាណ៣ ទៅ៥គីឡូក្រាម ។ បច្ចុប្ប្នន្ន គ្រាប់ចំបក់ អាចមានតម្លៃ ៥ពាន់រៀលក្នុង១គីឡូក្រាម។
នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១នេះ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកម្ពុជា បានប្រកាសដាក់ចេញផែនការទប់ស្កាត់ការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទលើកុមារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដោយផែនការនេះ ត្រូវអនុវត្តរយៈពេល៥ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២១ ដល់ឆ្នាំ២០២៥។ ពិធីប្រកាសផែនការនេះ គឺធ្វើឡើងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដោយមានសម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ចូលរួមធ្វើជាអធិបតី រួមទាំងតំណាងក្រសួង-ស្ថាប័នជាតិ តំណាងស្ថានទូតបរទេសប្រចាំកម្ពុជា និង តំណាងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនានា។ លោក វង សូត រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និង យុវនីតិសម្បទា និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារ ថ្លែងក្នុងពិធីខាងលើថា ការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទកុមារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត គឺជាទម្រង់នៃការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទកុមារ ដែលកំពុងកើតមានលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ដូចជា តាមរយៈគេហទំព័រ (Website) ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម (Social Media) និង កម្មវិធីទូរសព័្ទដៃវៃឆ្លាត (Smart Phone)។ លោក អះអាងថា ល្បិចកលរបស់ជនល្មើស ក្នុងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទកុមារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត កាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញ និងកាន់តែអាក្រក់ៗទៅ ដែលទាមទារឲ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ចាំបាច់រួមគ្នាដោះស្រាយឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមាររូបនេះ មានប្រសាសន៍ថា៖«នៅកម្ពុជា ស្របពេលបច្ចេកវិទ្យា កាន់តែរីកចម្រើន និងការប្រើទូរស័ព្ទដៃវៃឆ្លាត មានការពេញនិយមនោះ ការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទលើកុមារតាមអ៊ីនធឺណិត បានក្លាយជាក្តីបារម្ភថ្មីមួយទៀត ដែលទាមទារឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធ ចាំបាច់ត្រូវធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរំលោភបំពាននេះ»។ លោក វង សូត បន្តថា កុមារ ដែលរងគ្រោះពីការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទ ត្រូវតែទទួលបានយុត្តិធម៌។ លោក យល់ថា ការទទួលបានយុត្តិធម៌ គឺជាផ្នែកមួយ ក្នុងការស្តារនីតិសម្បទាកុមារ ដែលរងគ្រោះពីការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទ ឲ្យឆាប់ជាសះស្បើយទាំងផ្លូវកាយទាំងផ្លូវចិត្ត។ ជាមួយគ្នានេះ លោក បានលើកឡើងពីគុណសម្បត្តិខ្លះៗរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការការពារកុមារ។ លោក រំលេចថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានយកចិត្តទុកខ្ពស់ក្នុងការអនុវត្តអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារ និងច្បាប់អន្តរជាតិនានាពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចការពារកុមារ ដើម្បីឲ្យកុមារកម្ពុជា អាចរស់នៅក្នុងសន្តិភាព សេរីភាព និង ការអភិវឌ្ឍ។ លោក បន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ថែមទាំងបានដាក់ចេញវិធានការជាច្រើន រួមមាន ច្បាប់ គោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្រ្ត និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តិ ដើម្បីធានាដល់កិច្ចការពារកុមារឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ លោករដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសង្គមកិច្ច បានប្រកាសស្វាគមន៍កិច្ចសហការជាមួយគ្រប់ក្រសួង-ស្ថាប័ន រួមទាំងអង្គការជាតិ-អន្តរជាតិ ដើម្បីរួមគ្នាបញ្ចប់អំពើកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទលើកុមារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ ចំណែក សម្តេច ស ខេង បានស្នើឲ្យគ្រប់ក្រសួង-ស្ថាប័ន និងអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ បញ្ចូលផែនការទប់ស្កាត់ការរំលោភបំពានកុមារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ទៅក្នុងផែនការប្រតិបត្តិរបស់ស្ថាប័នរៀងៗខ្លួន។ សម្តេច សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«នេះជាកិច្ចការសំខាន់ណាស់ ដែលបញ្ជាក់ពីការគាំទ្រនិងការចូលរួមគ្រប់ស្ថាប័ន»។ សម្តេចរដ្ឋមន្រ្តី ផ្តល់អនុសាសន៍ឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ពង្រឹងប្រព័ន្ធរាយការណ៍ទាន់ហេតុការណ៍ និងយន្តការឆ្លើយតបឲ្យទាន់ពេលវេលា ចំពោះករណីរំលោភបំពានកុមារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ហើយត្រូវដោះស្រាយករណីកុមារឲ្យទាន់ពេលវេលា ទោះកុមារ ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបែបណាក៏ដោយ។ រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ នៅផ្តល់អនុសាសន៍ថែមទៀត ឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ពង្រឹងធនធានមន្រ្តី ដែលទទួលបន្ទុកផ្នែកសង្គមកិច្ច ដើម្បីគាំពារកុមារឲ្យដល់សហគមន៍ ពិសេសយកចិត្តទុកដាក់លើកុមាររងគ្រោះ កុមារងាយរងគ្រោះ កុមារត្រូវគេបោះបង់ចោល កុមាររងអំពើហិង្សា និង កុមារដែលរងការកេងប្រវ័ញ្ចគ្រប់រូបភាព។ អនុសាសន៍សំខាន់មួយទៀតរបស់រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ គឺជំរុញឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ លើកកម្ពស់ការយល់ដឹងដល់មាតាបិតារបស់កុមារ និងអ្នកឃុំគ្រងកុមារ អំពីគ្រោះថ្នាក់នៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងរបៀបបង្ការគ្រោះថ្នាក់នៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារ បង្ហោះព័ត៌មានលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា ក្នុង១ឆ្នាំៗ សមត្ថកិច្ច ទទួលបានសេចក្តីរាយការណ៍ជាមធ្យមជាង១៥០ករណី ដែលសង្ស័យជាករណីលួងលោមកុមារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ការចែកចាយរូបភាពអាសអាភាស និង ការគំរាមខាងផ្លូវភេទ ជាដើម។ បើតាមក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារ សមត្ថកិច្ច ទទួលបានសេចក្តីរាយការណ៍ទាំងនោះ ពីសាធារណជនដោយផ្ទាល់ផង និងតាមប្រព័ន្ធរាយការណ៍ទាន់ហេតុការណ៍ផង (Hotline)។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារ សរសេរថា កម្ពុជា កំពុងយកចិត្តទុកដាក់ និងរួមកម្លាំងគ្នា ដើម្បីបង្ការ ទប់ស្កាត់ និង ឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពលើការរំលោភបំពានផ្លូវភេទលើកុមារ៕	ដូចទៅនឹងបណ្តាប្រទេសលើសាកលលោកដែរ កម្ពុជា កំពុងជួបប្រទះបញ្ហាថ្មីមួយ គឺការកេងប្រវ័ញ្ច និងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទកុមារតាមប្រព័ន្ធអនឡានឬប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានដាក់ចេញផែនការទប់ស្កាត់ជាបន្ទាន់ ដើម្បីកុំឲ្យបញ្ហានេះធ្ងន់ធ្ងរទាន់។
ក្រោយមានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា លោក ហុក សុជីវ័ន អតីតគ្រូបង្វឹកក្លិបបាល់ទាត់វិសាខា នឹងទៅធ្វើជាគ្រូជំនួយជាមួយក្លិបដែលទើបឡើងមកលេងលីគកំពូលមួយនៅប្រទេសឥណ្ឌានៅរដូវកាលក្រោយ ស្រាប់តែនៅយប់ថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញានេះ លោកបានសរសេរសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុកបង្ហាញពីការបដិសេធរបស់ខ្លួនជាមួយក្លិប ដែលគេស្គាល់ថា Tiddim Road Athletic Union។ ទោះបីបង្ហាញការបដិសេធ តែគ្រូបង្វឹកជួយឲ្យក្លិបវិសាខាទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ក្នុងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគឆ្នាំ២០១៨រូបនេះ មិនបានបង្ហាញមូលហេតុលម្អិតចំពោះការបដិសេធនេះឡើយ។ លោក ហុក សុជីវ័ន បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំបានសម្រេចចិត្ត បដិសេធសំណើរទៅធ្វើជាគ្រូជំនួយនៅក្លិប នៃប្រទេសឥណ្ឌា ដោយហេតុផលផ្ទាល់ខ្លួនមួយចំនួនដែលមិនអាចឈានដល់ការទទួលយកសំណើមួយនេះបាន»។ គួររំលឹកថា លោក ហុក សុជីវ័ន បានចូលរួមដឹកនាំក្លិបបាល់ទាត់វិសាខានៅឆ្នាំ២០១៨ និងជួយឲ្យក្លិបនេះទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣សម្រាប់ការបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងក្នុងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគ។ ក្រោយដឹកនាំក្រុមបានពាក់កណ្តាលរដូវកាលឆ្នាំ២០១៩ ក្លិបវិសាខាបានប្រកាសបញ្ចប់តួនាទីជាគ្រូបង្គោល ដោយដំឡើងគ្រូជំនួយរបស់លោឲ្យដឹកនាំជំនួស៕	អតីតគ្រូបង្វឹកក្លិបបាល់ទាត់វិសាខាលោក ហុក សុជីវ័ន បានបដិសេធសំណើរទៅធ្វើជាគ្រូជំនួយក្លិប ដែលទើបឡើងទៅលេងក្នុងលីគកំពូលឥណ្ឌា Tiddim Road Athletic Union។ នេះបើយោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកលោក ហុក សុជីវ័ន ដែលបានបង្ហោះនៅល្ងាចថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២០កក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ចំណូលពន្ធជាង១,៥០០លានដុលា្លរនេះ ស្មើនឹង៦៧,៥៨ភាគរយ នៃផែនការច្បាប់កំណត់ដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។ ដោយឡែក ចាប់ពីថ្ងៃទី១ដល់២០កក្កដាមកនេះ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ប្រមូលចំណូលពន្ធ-អាករគ្រប់ប្រភេទ បានសរុប៣០១.០១ពាន់លានរៀល (ប្រមាណជា ៧៤.៣២លានដុល្លារអាមេរិក)។ ភាពអូសបន្លាយនៃការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងឆ្នាំ២០២០ និងការផ្ទុះឡើងនៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ បានជះឥទ្ធិពលជាអវិជ្ជមាន មកលើការគ្រប់គ្រងប្រមូលចំណូលពន្ធ-អាករយ៉ាងខ្លាំង។ នេះជាការជាលើកឡើងរបស់លោកគង់ វិបុល អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ។ លោក វិបុល បានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា ក្នុងបរិបទនៃការរីករាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩នេះ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានដាក់ចេញនូវវិធានការ និងការអនុវត្តតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន ដែលទើបបង្កើតជាបន្តបន្ទាប់ សម្រាប់អនុវត្តប្រកបដោយបុរេសកម្ម ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមនានា ៕ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជាបានចំណូលពីពន្ធគយជាង ១ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆមាសទី១	ភ្នំពេញ៖ ឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២១ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារប្រមូលចំណូលពន្ធ-អាករគ្រប់ប្រភេទ បានចំនួន ៦,០១៣.២០ពាន់លានរៀល ដែលសមាមាត្រនឹង ១,៥១៥.៩០លានដុល្លារ។ តួលេខនេះ គឺបានធ្លាក់ចុះ១០,៦០ភាគរយ បើធៀបនឹងពេលវេលាដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២០។
ដល់គ្រោះ គ្រោះដល់ខ្វល់រួមស្រាយ ដាក់កាយ កាយដាក់ស្រាក់ស្រួលស្រុះ ចិត្តរួម រួមចិត្តឥតតុញតុះ ដឹងខុស ខុសដឹងប្រឹងកែខៃ។ ខិតខំ ខំខិតឥតអល់អែក បែងបែក បែកបែងក្រែងគ្រោះក្រៃ រោគរីក រីករោគលោកម្ចាស់ថ្លៃ ក្តាប់ដៃ ដៃក្តាប់ស្តាប់បម្រាម។ ប្រាមប្រាប់ ប្រាប់ប្រាមតាមមិនខុស ស្រីប្រុស ប្រុសស្រីហីគ្រោះតាម បានរោគ រោគបានប្រាណដិតដាម សល់ស្នាម ស្នាមសល់ខ្វល់គ្រួសារ។ ស្តាប់តាម តាមស្តាប់ចាប់ដំណឹង បានដឹង ដឹងបានហានប្តេជ្ញា ឈ្នះរួម រួមឈ្នះលះមិច្ឆា ផ្តាំថា ថាផ្តាំចាំតគ្នា។ ខ្លាំងរួម រួមខ្លាំងតាំងចិត្តឈ្នះ រួតរះ រះរួតព្រួតការពារ ស្អាតរួម រួមស្អាតឆ្លាតដកឃ្លា ជុំគ្នា គ្នាជុំកុំបើអាច។ កុំផ្គើន ផ្គើនកុំសុំយល់យោគ ក្រែងរោគ រោគក្រែងស្តែងសាយសាច សល់សោក សោកសល់ខ្វល់ដល់អាច នាំខ្លាច ខ្លាចនាំគ្រាំគ្រាក្រោយ៕	បទ សត្វកាងស្លាប
កើតនៅឆ្នាំ១៩៤០ លោក Alain Daniel បានចាត់ទុកកម្ពុជា ជាទឹកដីនៃក្តីសុបិនរបស់ខ្លួន។ យោងតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសង្គមរាស្ត្រនិយម Realite Cambodgiennes លោក Alain បានជាន់ទឹកដីកម្ពុជាលើកដំបូងនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៥ ក្រោយលោកបានក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯកកម្មវិធីទូរទស្សន៍ ORTF ដែលឧបត្ថម្ភដោយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរ Air France។ ក្នុងកម្មវិធី «Le Grand Voyage» លោក Alain ដែលកាលណោះជានិស្សិតបរិញ្ញាបត្រគណិតវិទ្យា បានជ្រើសរើសយកកម្ពុជា ជាប្រធានបទស្រាវជ្រាវ ដោយលោកបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ខណៈលេខ២ បានទៅលើបេក្ខនារី Francoise Chandernagor ដែលបច្ចុប្បន្នជាអ្នកនិពន្ធដ៏ល្បីឈ្មោះម្នាក់ បានជ្រើសរើសយកប្រទេសជប៉ុន។ ជ័យលាភីទាំងទទួលបានរង្វាន់ដំណើរកម្សាន្តរយៈពេល៣សប្តាហ៍នៅកម្ពុជា ដោយមានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល តំណាងទូតបារាំង ផងដែរ។ ដោយក្តីស្រឡាញ់ និងមានចំណេះដឹងភាសាខ្មែរ ដែលលោករៀននៅវិទ្យាស្ថានជាតិភាសានិងអរិយធម៌បូព៌ាប្រទេស (INALCO) លោក Alain Daniel បានសម្រេចវិលមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាម្តងទៀតនៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៦៥ ដដែល ដោយធ្វើជាគ្រូបង្រៀនគណិតវិទ្យានៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ។ តាមជីវប្រវត្តិដែលចុះផ្សាយក្នុងកាសែត Cambodge Soir លោក Alain បានបន្តការងារបង្រៀននៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ និងវិចិត្រសិល្បៈ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦៧ ។ ពីឆ្នាំ១៩៦៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៩ លោកជាមានតួនាទីជាជំនាញការនៅព្រះខុទ្ទកាល័យព្រះប្រមុខរដ្ឋ។ លោកបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះរាជស្នាដៃភាពយន្តព្រះប្រមុខរដ្ឋ ល្ខោន និងភាពយន្តអន្តរជាតិ។ បន្ថែមពីលើនេះ លោក Alain បានក្លាយជាលេខាផ្ទាល់ព្រះប្រមុខរដ្ឋ ហើយបានដង្ហែរតាមព្រះអង្គពីភ្នំពេញ ទៅប៉ារីស រហូតដល់មូស្កូ ជាដើម។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧០ លោក Alain បានបែកពីសម្តេចព្រះវររាជបិតា នរោត្តម សីហនុ ក្រោយការកាន់អំណាចរបស់សេនាប្រមុខ លន់ នល់។ លោកបានវិលត្រឡប់ទៅបារាំងវិញ ហើយលោកក៏បានធ្វើជាគ្រូបង្រៀននៅក្រុង Kairouan ប្រទេសទុយនីស៊ីផងដែរ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Alain ក៏មានឱកាសជួបព្រះភ័ក្ត្រព្រះបរមរតនកោដ្ឋផងដែរ ខណៈដែលព្រះអង្គយ៉ាងទៅតំបន់ Alger។ នៅសម័យខ្មែរក្រហម លោក Alain រស់នៅក្នុងប្រទេសបារាំង ហើយបន្តរៀនយកសញ្ញាបត្រ CAPES លើជំនាញគណិតវិទ្យា និងថែមទាំងបន្តសិក្សាភាសាខ្មែរ រហូតដល់បានសរសេរនិក្ខេបបណ្ឌិតស្តីពីភាសា និងអក្សរសីល្ប៍ខ្មែររឿងរាមកេរ្តិ៍។ ក្រោយមកលោកបានបន្តរៀនបង្រៀនគណិតវិទ្យានៅវិទ្យាល័យមួយក្នុងក្រុងប៉ារីស ហើយចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៧៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៦ លោកជាគ្រូផ្នែកអរិយធម៌អាស៊ីអាគ្នេយ៍ Inalco និងទទួលបន្ទុកការិយាល័យសិក្សាភាសាខ្មែរ។ ពេលនោះ ហើយដែលលោក Alain បានបោះពុម្ពផ្សាយវចនានុក្រមខ្មែរ-បារាំង ដែលបានក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវដ៏សំខាន់របស់និស្សិតខ្មែរ និងបារាំង។ នៅឆ្នាំ១៩៨៩ សាស្ត្រាចារ្យ Alain Daniel លោកបានវិលត្រឡប់មកកាន់កម្ពុជាសារជាថ្មីតាមការអញ្ជើញរបស់វិទ្យាស្ថានសង្គមវិទ្យាកម្ពុជា។ ក្រោយមក លោកតែងតែមកកាន់ទឹកដីនេះ ជាបន្តបន្ទាប់ ហើយបានក្លាយជាគ្រូឧទ្ទេសផ្នែកភាសា និងអក្សរសីល្បិ៍ខ្មែរ រហូតដល់ឆ្នាំ២០០០ មុនពេលលោកចូលនិវត្តន៍។ នៅកម្ពុជា លោក Alain មានអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ជាមួយនិស្សិត បញ្ញវន្តខ្មែរតាមរយៈតួនាទីជាជំនាញការអន្តរជាតិរបស់រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និងការងារស្រាវជ្រាវសិល្បៈបុរាណ ជាមួយសម្តេចព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។ លោក Pierre Gillette អតីតនិពន្ធនាយកកាសែត Cambodge Soir បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោកបានជួបលោក Alain Daniel តាំងពី៤ ទៅ៥ឆ្នាំមុន នៅពេលដែលលោកបានសម្រេចចិត្តទៅរស់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងប្រទេសកំណើតវិញ។ នៅកម្ពុជា លោក Alain ធ្លាប់បានអះអាងថា លោកមានឱកាសល្អជាច្រើន ដោយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ចាត់ទុកលោកដូចជាកូន ហើយថែមទាំងបានចូលថ្វាយបង្គំគាល់ព្រះអង្គញឹកញាប់។ ជាមួយគ្នានេះ លោកមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងល្អជាមួយអ្នកជំនាញភាសាខ្មែរជាច្រើន ដូចជាលោក Francois Martini, Gaston Cambefort, ពៅ សាវរស់, Bernard-Pierre Groslier និង George Cœdès ជាដើម៕	លោក Alain Daniel អ្នកសរសេរវចនានុក្រមខ្មែរ-បារាំង និងជាអតីតយុវជនឆ្នើមបារាំងដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសម្តេចព្រះវររាជបិតា ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ តាំងពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម បានទទួលមរណភាពកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ក្នុងអាយុ៨០ឆ្នាំ នៅប្រទេសបារាំង។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Pierre Gillette អតីតនិពន្ធនាយកកាសែតបារាំង Cambodge Soir។
លោក ប៉ាង រតនា ពន្យល់ពីដំណាក់កាលស្រមើស្រមៃនិងបានជួបថា មនុស្សម្នាក់ៗតែងតែមានការស្រមើស្រមៃចង់បានគូអនាគតដែលមានបុគ្គលិកលក្ខណៈ ឬរូបសម្បត្តិនិងរូបសម្រស់តាមដែលខ្លួនប្រាថ្នា។ បន្ទាប់មកពួកគេក៏បានជួបពិតមែន។ បន្ទាប់មកក៏ចូលដល់ដំណាក់កាលទី២ ដែលជាដំណាក់កាល«ល្អឥតខ្ចោះ»។ ពួកគេនឹងមើលឃើញឬចាប់អារម្មណ៍តែចំណុចល្អ ដែលគូភាគីមានប៉ុណ្ណោះ។ តាមពិតទៅក្នុងដំណាក់កាលនេះ ភាគីទាំងពីក៏បានបង្ហាញចំណុចមិនល្អរបស់ខ្លួនដែរ ប៉ុន្តែដោយអំណាចក្ដីស្នេហ៍ដែលត្រូវនឹងពាក្យចាស់មួយឃ្លាថា «ឃ្លានឆ្ងាញ់ ស្រឡាញ់ល្អ» នោះ ពួកគេក៏មិនបានយកចិត្តទុកដាក់ឬចាប់អារម្មណ៍លើចំណុចមិនល្អទាំងនោះ។ «ធ្លាក់ទឹកចិត្ត» ជាដំណាក់កាលទី៣ ដែលលោក ប៉ាង រតនា ថាសំខាន់បំផុតក្នុងការជ្រើសរើសគូស្រករ។ បើតាមលោក រតនា ដំណាក់កាលនេះ គឺជាពេលវេលាដែលគូភាគីទាំងពីរ ចាប់ផ្ដើមមើលឃើញកំហុសគ្នា ឬចំណុចដែលខ្លួនមិនពេញចិត្ត ហើយក៏ជាពេលដែលពួកគេឈ្លោះគ្នាច្រើនដែរ។ សូម្បីតែកំហុសដ៏តូចមួយ ក៏ពួកគេអាចយកមកធ្វើជាហេតុផលបានដែរ។ ក្រោយពីមើលឃើញពីចំណុចមិនល្អរបស់គូភាគី ពួកគេត្រូវតែអនុវត្តដំណាក់កាលទី៤ ដែលជាដំណាក់កាល«ពិចារណា»។ ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលនេះលោក ប៉ាង រតនា ឱ្យគូភាគីទាំងពីរត្រូវដកឃ្លាទៅគិតពិចារណារៀងៗខ្លួន តាមកាលកំណត់មួយច្បាស់លាស់ តែមិនឱ្យយូរខែឬឆ្នាំពេកនោះទេ ព្រោះវាអាចចូលពាក្យចាស់មួយឃ្លាទៀតថា «ឃ្លាតកាយ ណាយចិត្ត»។ ពួកគេត្រូវរកឱ្យឃើញថាចំណុចមិនល្អរបស់គូភាគី ជាចំណុចសំខាន់ខ្លាំងឬទេក្នុងជីវិតគូ។ បើសិនជាគេគិតថាចំណុចអវិជ្ជមាននោះជាបញ្ហាធំ ហើយគេមិនអាចទទួលយកបាន នោះពួកគេគួរតែបែកគ្នាឱ្យហើយ។ ប៉ុន្តែបើគេគិតថាចំណុចមិនល្អទាំងនោះគេដូចជាមិនចូលចិត្ត ប៉ុន្តែវាមិនសំខាន់ ហើយចំណុចល្អដែលគូភាគីមាន គឺជារឿងសំខាន់សម្រាប់ខ្លួនគេ ដូច្នេះពួកគេអាចបន្តរស់នៅជាមួយគ្នាបាន។ ក្រោយពីគិតពិចារណាហើយ ភាគីទាំងពីរត្រូវតែយកលទ្ធផលដែលខ្លួនបានកត់សម្គាល់ទាំងចំណុចល្អ និងមិនល្អមកពិភាក្សាគ្នា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប៉ាង រតនា។ ទោះជាយ៉ាងណាលោក ប៉ាង រតនា ក៏បានព្រមានដែរថា ក្នុងដំណាក់កាលទី៤នេះ គេមិនអាចសម្ដែងធ្វើជាពេញចិត្តចំណុចមិនល្អ ដែលគូភាគីមានឡើយ។ «នៅពេលដែលពួកគេពិចារណាច្បាស់លាស់ហើយ ពួកគេត្រូវតែទទួលស្គាល់ថា ពួកគេនឹងរស់នៅដោយពេញចិត្តជាមួយចំណុចអវិជ្ជមានរបស់គូភាគីអស់មូយជីវិត។ នៅក្នុងដំណាក់កាលនេះគូភាគីមិនអាចធ្វើជាពេញចិត្ត ទាំងដែលខ្លួនមិនអាចទទួលយកបាននូវរឿងទាំងនោះបានឡើយ ព្រោះវានឹងធ្វើឱ្យជីវិតគូមានជម្លោះទៅថ្ងៃមុខ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់មន្ត្រីស្រាវជ្រាវនៃវិទ្យាស្ថានភាសាជាតិ នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា។ បើតាមលោក រតនា បន្ទាប់ពីឆ្លងផុត៤ដំណាក់កាលខាងលើហើយ ពួកគេអាចរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍បានហើយ នៅពេលដែលពួកគេរៀបការរួច នោះពួកគេត្រូវប្រើជីវិតខ្លួនពីរជីវិតមួយ មានន័យថាត្រូវរួមសុខរួមទុក្ខជាមួយគ្នា ដើម្បីសាងសុភមង្គលដល់គ្រួសារ។ មន្ត្រីស្រាវជ្រាវរូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះថា៖«មកដល់ដំណាក់កាលនេះពួកគេមិនអាចដើរបកក្រោយបានទេ គឺត្រូវដើរកាត់ព្រៃ កាត់បន្លា កាត់ជ្រោះ ឆ្លងកាត់ឧបសគ្គគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីឡើងទៅដល់កំពូលភ្នំ ឃើញព្រះអាទិត្យ ដែលយើងហៅថាជាពន្លឺសុភមង្គលនោះ»។ ទោះជាយ៉ាងណាលោក ប៉ាង រតនា សង្កេតឃើញថាមានគូស្នេហ៍មួយចំនួនធំ ជ្រើសរើសរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅក្នុងដំណាក់កាលទី២ ដែលជាដំណាក់កាលល្អឥតខ្ចោះ។ ហើយក៏មានគូស្វាមីភរិយាច្រើនគូដែរ ដែលត្រូវចែកផ្លូវគ្នា ដោយបន្សល់ទុកឱ្យកូនកំព្រា ព្រោះក្រោយពីរៀបការហើយ ពួកគេក៏ដើរដល់ដំណាក់កាលទី៣ ដែលជាដំណាក់កាលបាក់ទឹកចិត្ត ឬដំណាក់កាលឃើញតែកំហុសភាគច្រើននោះ។ យ៉ាងណាក្ដីលោក រតនា មិនហ៊ានអះអាងថា គូស្នេហ៍ដែលដើរតាម៤ដំណាក់កាលនេះ នឹងទទួលបានសុភមង្គល១០០ភាគរយឡើយ។ ប៉ុន្តែលោកថាក៏ទទួលបានផលច្រើន៕	ភ្នំពេញ៖ ដើម្បីកសាងគ្រួសារឱ្យមានសុភមង្គល មនុស្សទូទៅគួរអនុវត្ត៤ដំណាក់កាល រួមមាន ដំណាក់កាលស្រមើស្រមៃ និងបានជួប ,ដំណាក់កាលល្អឥតខ្ចោះ ,ដំណាក់កាលធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងចុងក្រោយការពិចារណា។ នេះបើតាមលោក ប៉ាង រតនា មន្ត្រីស្រាវជ្រាវនៃវិទ្យាស្ថានភាសាជាតិ នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា។
គណៈកម្មការរៀបចំបានជួបប្រជុំពិភាក្សាគ្នានៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា បន្ទាប់ពីមានមហាជនជាច្រើនរិះគន់ទាក់ទិនទៅនឹងបទចម្រៀងពីរបទដែលច្រៀងដោយតារាចម្រៀង លោក ងួន ចាន់ដេវីត ក្រៅផ្លូវការនៅក្នុងពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ក្នុងថ្ងៃបើកកីឡាជាតិលើកទី៣ និងកីឡាជាតិជនពិការលើកទី១ មានពាក្យពេចន៍«អសុរស»មួយចំនួន។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន បញ្ជាក់ថា ពិធីបើកកីឡាជាតិលើក៣ ផ្លូវការគណៈកម្មការរៀបចំ គ្រប់គ្រងបានល្អ ប៉ុន្តែមានការអនុញ្ញាតឱ្យតារាចម្រៀងមួយចំនួនច្រៀងលេងកម្សាន្តជាមួយមហាជនអ្នកគាំទ្រនៅពិធីក្រៅផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ។ អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិCAMSOC សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«ពិធីបើករបស់យើងផ្លូវការរយើងបានគ្រប់គ្រងល្អណាស់ ទាំងពាក្យពេចន៍ក្នុងបទចម្រៀងមួយម៉ាត់ៗ ប៉ុន្តែដោយសារមានប្រតិកម្មពីមហាជន នៅក្នុងពិធីបិទកីឡាជាតិលើកទី៣ យើងមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានបទច្រៀងអសុរសច្រៀងទៀតឡើយ ទោះក្រៅផ្លូវការ»។ ដោយឡែក សម្រាប់ពិធីបិទព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិលើកទី៣ និងកីឡាជាតិជនពិការលើកទី១ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ នាពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក ក្រោមវត្តមានសម្តេចហ៊ុន សែន ដដែល គណៈកម្មការរៀបចំ បានអញ្ជើញតារាចម្រៀងល្បីៗនៅកម្ពុជាជាច្រើនរូបបន្ថែមទៀតចូលរួមផងដែរ។ តារាចម្រៀង លោកងួន ចាន់ដាវីត នឹងជើ្រសរើសបទចម្រៀង វីរនារី។ តារាចម្រៀងរ៉េប ម៉ាន់ វណ្ណដា ក៏មានវត្តមានផងដែរ ដោយយកបទ Time To Rise មកសម្តែងក្នុងកម្មវិធីបិទ និងអ្នកស្រី ឱក សុគន្ធកញ្ញា ដែលនឹងយកបទរស់ជាខ្លួនឯង-Be Yourself មកបង្ហាញផងដែរ រួមជាមួយក្រុមសម្តែង ផ្សេងៗទៀត។។ កាលពីពិធីបើកកីឡាជាតិលើកទី៣ និងកីឡាជាតិជនពិការលើកទី១ មានអ្នកចូលរួមជិត៦ម៉ឺននាក់ ជាមួយនឹងកម្មវិធីដ៏អស្ចារ្យ និងជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាកម្ពុជា៕	គណៈកម្មាធិការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ការប្រកួតកីឡាជាតិលើកទី៣ និងកីឡាជាតិជនពិការលើកទី១ នឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានបទចម្រៀងមានន័យអសុរស ទោះច្រៀងក្រៅផ្លូវការក៏ដោយ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិCAMSOC ដោយបន្ថែមថា នឹងមានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងយកចិត្តទុកចំពោះបទចម្រៀងដែលតារាចម្រៀងត្រូវច្រៀង ក្នុងថ្ងៃពិធីការបិទព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា នាពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ។
ចំណែកផ្លាស់ប្ដូរសំខាន់ៗអាចធ្វើឲ្យការប្រកួតនៅលើសង្វៀនទទួលបានលទ្ធផលល្អ។ ប៉ុន្តែអ្នកលេងក្បាច់គុនត្រូវដឹងអំពីទម្លាប់ដ៏ល្អនេះដើម្បីអភិវឌ្ឍខ្លួន។ ឥឡូវនេះសូមបង្ហាញ ១០ ចំណុចតូចៗដែលអាចផ្លាស់ប្ដូរការហ្វឹកហាត់របស់អ្នកឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរឡើងមួយកម្រិតទៀត។ #1 ការញុាំទឹកជាប្រចាំ ការញុំាទឹកគឺជាអាទិភាព ហើយត្រូវញុំាទឹកគ្រប់គ្រាន់មុនពេលចូលទៅហ្វឹកហាត់នៅក្លិប។ អ្នកគួរញុំាទឹក៨កែវក្នុងមួយថ្ងៃ។ ការហ្វឹកហាត់ក្ដៅ គឺចាំបាច់ត្រូវការទឹក ហើយ ម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ ONE Atomweight Muay Thai World Champion កីឡាការិនី Stamp Fairtex ក៏បានធ្វើរឿងនេះជាប្រចាំ។ Stamp ថ្លែងថា ៖«អ្នកត្រូវញុំាទឹកឲ្យច្រើនដើម្បីរក្សាសំណើម ព្រោះយើងបាត់បង់ជាតិទឹកច្រើនអំឡុងពេលហ្វឹកហាត់។ ហើយវាក៏សំខាន់ដែរត្រូវញុំាទឹកបន្ទាប់ពីហ្វឹកហាត់រួចរាល់។ វាជួយឲ្យរាងកាយមានកម្លាំងវិញ បន្ទាប់ពីអារម្មណ៍ហត់នឿយ»។ #2 ញុាំអាហារឲ្យបាន ៣ ម៉ោងមុនពេលហ្វឹកហាត់ វារំលាយអាហារបានល្អមុនពេលទៅក្លិបហាត់។ អ្នកអាចអង្គុយបានស្រួលបួល និងអាចធ្វើចលនាបានត្រឹមបើញុំាអាហាររយៈពេល ៣ ម៉ោងមុនចាប់ផ្ដើមហ្វឹកហាត់។ បើអ្នកអាចចម្អិនអាហារខ្លួនឯងដូច Super Sage Northcutt និង Alain The Panther Ngalani រឹតតែប្រសើរឡើង។ វាគ្រាន់តែការផ្ដល់មតិ ប៉ុន្តែពេលខ្លះក៏មិនអាចធ្វើបានដែរ។ ក្នុងនោះត្រូវរៀបចំអាហារសម្រន់ ដែលមានជាតិប្រូតេអីន។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក្ដីត្រូវច្បាស់ក្នុងចិត្តថាការរំលាយអាហារល្អគ្រប់គ្រាន់មុនពេលការហ្វឹកហាត់ចាប់ផ្ដើម។ ក្នុងនោះបើសិនអ្នកអត់ញុំាអាហារទេ ច្បាស់ជាអត់មានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីហ្វឹកហាត់ និង មិនអាចហាត់ឲ្យបានល្អដូចការចង់បាននោះឡើយ។ #3 គេងឲ្យបានល្អ មិនខ្វល់ថាអ្នករវល់កម្រិតណានោះទេ សូមគេងយ៉ាងហោចឲ្យបាន៧ម៉ោងក្នុង១យប់។ ដើម្បីគេងបានបែបនេះសូមកាត់បន្ថយការញុំាភេសជ្ជៈមានជាតិកាហ្វេ និងជាតិស្ករច្រើននៅពេលថ្ងៃ។ អ្នកលេងក្បាច់គុននៅសង្វៀន ONE Super Series កីឡាករ Superlek Kiatmoo9 ចាត់ទុកការគេងជាផ្នែកដ៏សំខាន់ក្នុងការហ្វឹកហាត់របស់ខ្លួន។ «វាសំខាន់ណាស់ព្រោះជាធាតុដែលជួយអភិវឌ្ឍការហ្វឹកហាត់ និង ធ្វើឲ្យរាងកាយមានកម្លាំង។ ដូច្នេះ យើងកាន់តែខ្លាំងឡើង។ ការសម្រាកគ្រប់គ្រាន់នឹងកើនកម្លាំង , មានភាពអំណត់ និងជួយឲ្យកម្លាំងត្រលប់មកវិញលឿន»។ #4 ញុាំអេឡិកត្រូលីត សម្រាប់អ្នកលេងមួយថៃ ការញុំាកញ្ចប់អេឡិកត្រូលីត សម្រាប់ជួយបង្កើនជាតិប៉ូតាស្យូម។ Superlek ក៏បានញុំាវាពីរដងក្នុងការហ្វឹកហាត់ពីរពេលក្នុងមួយថ្ងៃ។ «ការញុំាអេឡិកត្រូលីត ជួយឲ្យរាងកាយមិនឆាប់ហត់ និង អារម្មណ៍ល្អឡើងវិញ។ វាជួយឲ្យរាងកាយត្រលប់មកកាន់ធម្មតាលឿន។ មនុស្សជាច្រើនអត់មានជាតិប៉ូតាស្យូមគ្រប់គ្រាន់នោះទេ ហើយពេលធ្វើលំហាត់ប្រាណ នឹងស្ដែងឲ្យចេញ»។ #5 កម្ដៅសាច់ដុំឲ្យត្រឹមត្រូវ យើងត្រូវកម្ដៅសាច់ដុំ ១៥ នាទី មុនពេលដល់ម៉ោងហ្វឹកហាត់។ អ្នកខ្លះកម្ដៅសាច់ដុំមិនគ្រប់គ្រាន់។ កម្ដៅសាច់ដុំគឺដើម្បីបំពេញចន្លោះប្រហោងនៅផ្នែកខ្លះនៃរាងកាយ។ ម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ ONE Bantamweight Muay Thai World Champion កីឡាករ Nong-O Gaiyanghadao បានប្រាប់អំពីការកម្ដៅសាច់ដុំត្រឹមត្រូវ។ «វាជួយសម្រួលដល់សាច់ដុំក្នុងរាងកាយ និងការពារកុំឲ្យមានរបួសពេលហ្វឹកហាត់។ សូមកម្ដៅសាច់ដុំដោយខ្លួនឯងទោះមិនទាន់ចូលហ្វឹកហាត់។ វាមិនប្រើពេលយូរទេ ប៉ុន្តែ ១៥ នាទី គឺជាស្ដង់ដារនៅក្នុងពិភពលោក»។ #6 លំហាត់ភាពអំណត់ អ្នកមិនអាចជួបកីឡាករដែលអត់មានរត់សោះនោះទេ។ កីឡាករអាជីពខ្លះហ្វឹកហាត់រត់ ២ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ ឬ ៦ថ្ងៃក្នុងមួយសប្ដាហ៍ដើម្បីត្រៀមប្រកួត។ ក្នុងអំឡុងពេលហ្វឹកហាត់ គួររត់ ៣ ដងក្នុង១សប្ដាហ៍ហើយការរត់នោះរយៈពេល ៣០ នាទី។ ការរត់ធ្វើឲ្យមានភាពអំណត់កើនឡើង និង ចលនាចង្វាក់បេះដូងកាន់តែប្រសើរ និងអាចឈានទៅហាត់កម្រិតខ្ពស់មួយទៀត។ ការធ្វើបែបនេះអាចក្លាយជាអមនុស្សថ្មី ហើយអ្វីៗត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរ។ #7 មើលការហាត់គុននៅលើ ONE Super App ដើម្បីអនុវត្តន៍ឲ្យកាន់តែល្អត្រូវតាមដានទស្សនាដោយខ្លួនឯង។ Stamp បានថ្លែងថា ៖«ការទស្សនាអំពីក្បាច់គុនបច្ចេកទេសផ្សេងៗគ្នា គឺសំខាន់ណាស់។ ត្រូវរកចំណុចអ្វីទៅដែលធ្វើឲ្យពួកគេជាកីឡាករល្អ។ អ្នកអាចមើលបច្ចេកទេសសម្រាប់យកទៅហ្វឹកហាត់ ឬ យកជាក្បាច់ក៏បាន»។ ការតាមដានកីឡាករជាប្រចាំ ONE គឺអាចយកទៅអនុវត្តន៍នៅលើសង្វៀនបាន។ #8 ការតមអាហារឲ្យមានលំនឹង ការតមអាហារឲ្យបានត្រឹមត្រូវគឺសម្រាប់សុខភាព និង ជះឥទ្ធិពលល្អក្នុងការហ្វឹកហាត់នៅក្លិប។ របបអាហារត្រឹមត្រូវគឺផ្ដល់សារសំខាន់ណាស់។ អាហារផ្សេងគ្នា ក៏មានលទ្ធផលផ្សេងគ្នាដែរ។ Nong-O តំណាងឲ្យក្លិប Evolve បានពន្យល់បែបនេះ៖ «អ្នកត្រូវមានសុខភាពល្អនៅគ្រប់រាងកាយរួមទាំងសាច់ដុំដល់ឆ្អឹងផង។ របបអាហារត្រឹមត្រឹមធ្វើឲ្យយើងមិនងាយឈឺផ្ដេសផ្ដាស»។ #9 សម្រាកលម្ហែមួយថ្ងៃក្នុងមួយសប្ដាហ៍ ទោះជាកីឡាករអាជីពកម្រិតណា ឬ ហាត់កម្រិតណា ប៉ុន្តែត្រូវសម្រាក១ថ្ងៃក្នុងមួយសប្ដាហ៍។ ការសម្រាកមួយថ្ងៃមិនមែនសម្រាប់តែសុខភាពរាងកាយ ប៉ុន្តែថែមទាំងសុខភាពផ្នែកស្មារតីផងដែរ។ តាំងពីចូលប្រលូកក្នុងពិភពគុន Superlek តែងតែសម្រាកជាទម្លាប់។ «អ្នកលេងមួយថៃ ការហាត់មិនអាចខ្វះបានមានដូចជាលំហាត់ cardio, ភាពអំណត់, និង ហាត់កម្លាំង ជាដើម។ ប៉ុន្តែការសម្រាក១ថ្ងៃ គឺ ធ្វើឲ្យមានសារសំខាន់ដល់សាច់ដុំ។ ហើយពេលត្រលប់មកវិញ អ្នកនឹងកាន់តែល្អជាងមុន។ បែបនេះមានអារម្មណ៍ថាលម្ហែខួរក្បាល សម្រាក និងអារម្មណ៍ស្រស់»។ #10 កុំលេងទូរសព្ទ សព្វថ្ងៃនេះ គេបង្កើតទំនាក់ទំនងគ្នាតាមស្មាតហ្វូន និង លេងបណ្ដាញសង្គមជាប្រចាំ។ ស្មាតហ្វូនមានផលប្រយោជន៍តាមដានការរត់នៅក្លិប, ស្ដាប់ភ្លេងពេលហ្វឹកហាត់ និង ថតរូបរួមវីដេអូជាដើម។ ប៉ុន្តែពេលហ្វឹកហាត់កុំលេងទូរសព្ទ ឬ ដាក់វាចោលសិន ហើយបើអាចបិទតែម្ដងសិនទៅកុំឲ្យរំខាន។ មួយទៀតដើម្បីឲ្យកាន់តែល្អ គឺ ដាក់ airplane ពេលហ្វឹកហាត់ក៏បាន៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
នៅថ្ងៃទី២ ខែសីហា ធនាគារកណ្តាលថៃ (BoT) បានដំឡើងអត្រាការប្រាក់របស់ខ្លួនដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល៩ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ស្របពេលមានការព្រួយបារម្ភអំពីអតិផរណាដែលអាចកើនឡើង និងអស្ថិរភាពនយោបាយ។ គណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុនៃធនាគារកណ្តាលថៃ បានបោះឆ្នោតជាឯកច្ឆ័ន្ទដើម្បីដំឡើងអត្រាមូលដ្ឋានចំនួន ០,២៥ភាគរយបន្ថែមទៀត ដែលធ្វើឱ្យអត្រាការប្រាក់គោលបច្ចុប្បន្នមានរហូតដល់ ២,២៥ភាគរយ។ ទោះបីជាអតិផរណាបានធ្លាក់ចុះជារៀងរាល់ខែចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំនេះ ហើយបានធ្លាក់ចុះក្រោមគោលដៅដែលធនាគារកណ្តាលថៃបានកំណត់ចន្លោះពី ១ភាគរយ ទៅ៣ភាគរយ ក្នុងរយៈពេលពីរខែកន្លងមកក៏ដោយ អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយថៃនៅតែបង្កើនអត្រាការប្រាក់គោល ដើម្បីធានាថាអតិផរណានៅតែមានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលយូរ។ បើតាមរបាយការណ៍ធនាគារកណ្តាលថៃ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចនឹងនៅតែបន្ត ដោយសារតែការងើបឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍ និងសន្ទុះនៃការប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែហានិភ័យក៏មានផងដែរ ព្រោះតែការនាំចេញថយចុះ និងអស្ថិរភាពក្នុងស្រុក។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ធនាគារកណ្តាលថៃបានសង្កត់ធ្ងន់ថា អតិផរណាបានធ្លាក់ចុះដោយសារតម្លៃថាមពល ប្រាក់ឧបត្ថម្ភការរស់នៅ និងការចំណាយមូលដ្ឋានកាលពីឆ្នាំមុនស្ថិតនៅកម្រិតខ្ពស់ ប៉ុន្តែនឹងស្ទុះងើបឡើងវិញនៅឆមាសទីពីរនៃឆ្នាំនេះ ។ លើសពីនេះ ហានិភ័យនៃការកើនអតិផរណាដែលបណ្តាលមកពីតម្លៃអាហារឡើងថ្លៃ ស្របពេលមានបាតុភូត El Niño កំពុងជះឥទ្ធិពលជាបណ្តើរៗ។ មួយវិញទៀត ការនាំចេញទំនិញបានធ្លាក់ចុះក្នុងប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ ជាផ្នែកមួយជំរុញពីក្រោយតម្រូវការទន់ខ្សោយរបស់ចិន ប៉ុន្តែអាចនឹងកើនឡើងក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីនៅពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកមានសន្ទុះមកវិញ ។ នៅក្នុងខែឧសភា ធនាគារកណ្តាលថៃបានព្យាករថា អត្រាកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) នឹងកើនឡើងដល់ ៣,៦ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ និង ៣,៨ភាគរយនៅឆ្នាំក្រោយ ជាមួយនឹងសញ្ញាវិជ្ជមាននៃវិស័យទេសចរណ៍ និងសន្ទុះការប្រើប្រាស់។ ការព្យាករពេលនោះ មិនមានការព្រួយបារម្ភអំពីស្ថានការណ៍ក្នុងស្រុកឡើយ។ ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីនៅថៃ ជាធម្មតាចំណាយពេលលើសពីមួយខែ។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ពេលវេលាបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីអាចយូរជាងការបោះឆ្នោតជាតិកាលពីឆ្នាំ ២០១៩ ។ ភាពចលាចលក្នុងស្រុកបានវាយប្រហារភាគហ៊ុនថៃ ខណៈដែលវិនិយោគិនបរទេសបានលក់ភាគហ៊ុនចំនួន ១២០ពាន់លានបាត (ប្រហែល ៣,៤ពាន់លានដុល្លារ) ក្នុងឆ្នាំនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រាក់បាតបានងើបឡើងវិញបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតក្នុងខែឧសភា ហើយបានកើនឡើងច្រើនជាង ៣ភាគរយនៅក្នុងខែកក្កដា៕	ស្របពេលដែលមានការព្រួយបារម្ភអំពីអតិផរណាដែលអាចកើនឡើងវិញ និងភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែកនយោបាយ ធនាគារកណ្តាលថៃ (BoT) បានដំឡើងអត្រាការប្រាក់ដល់ ២,២៥ភាគរយ ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល៩ឆ្នាំ ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកស្រាយរបស់គេហទំព័ Italianbarrel.com ក្រោមចំណងជើងថា Who Invented Sausage? ៖ សាច់ក្រក ឬជាភាសាអង់គ្លេសថា Sausage មានប្រភពមកពីពាក្យឡាតាំងថា Salsus ដែលមានន័យថា «អាហារដែលប្រលាក់ជាមួយអំបិល»។ សាច់ក្រកដំបូងគេមានដើមកំណើតនៅតំបន់បុរាណមួយដែលមានឈ្មោះថា មេសូប៉ូតាមី (Mesopotamia) ។ តំបន់មួយនេះគឺជាទីប្រជុំជនធំមួយកាលពីជាង៣០០០ឆ្នាំមុន ដែលសព្វថ្ងៃមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេស គុយវ៉ែត អ៊ីរ៉ាក់ និងផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌី។ ប្រជាជន Sumerian ដែលជាប្រជាជនចំណាស់រស់នៅក្នុងតំបន់មេសូប៉ូតាមីនោះត្រូវបានគេសន្មតថាជាក្រុមមនុស្សដំបូងគេដែលរិះរកគំនិតបង្កើតសាច់ក្រក។ គេគិតថា សាច់ក្រកសម័យនោះមិនមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ប៉ុន្មាននោះទេ ដោយសារតែប្រជាជនសម័យនោះរស់នៅលាយឡំជាមួយនឹងសង្គ្រាម និងការវាយប្រយុទ្ធ។ ពេលខ្លះ សេះដែលងាប់ក្នុងសង្គ្រាមក៏ត្រូវបានគេយកមកធ្វើជាសាច់ក្រកដែរ។ សត្វខ្លះទៀតដែលគេបានប្រមាញ់មានដូចជា តោ ក្តាន់ ជ្រូកព្រៃ ឬពេលខ្លះទៀតត្មាត។ សត្វទាំងនោះក៏ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីធ្វើសាច់ក្រកដែរ។ ក្រោយមក ប្រទេសតួកគីក៏បានប្រើប្រាស់លំនាំក្នុងការផលិតអាហារនេះឲ្យមានអនាម័យនឹងរស់ជាតិកាន់តែប្រសើរ។ កាលពីឆ្នាំ១០០០មុនគ្រឹស្តសករាជ សាច់ក្រកតួកគីត្រូវបានគេហៅថា Sujuk ។ ក្នុងឆ្នាំ៥៨០មុនគ្រឹស្តសករាជ្យ ចិនបានបង្កើតសាច់ក្រកសាច់ក្រករបស់ខ្លួនមានឈ្មោះថា Lap Cheong ដែលជាសាច់ក្រកមានប្រជាប្រិយភាពជាងគេក្នុងតំបន់ អាស៊ី។ វាមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងសាច់ក្រកដែលយើងបរិភោគសព្វថ្ងៃនៅកម្ពុជាដែរ។ ក្រោយឆ្នាំ១៣០០មក ពោលគឺជិត៧០០ឆ្នាំមុន ប្រទេសជាច្រើនទៀតដែលមានដូចជាអាល្លឺម៉ង់ (ឆ្នាំ១៣១៣) អ៊ីតាលី (ឆ្នាំ១៣៧៦) អេស្បាញ (ឆ្នាំ១៦០០) អង់គ្លេស (ឆ្នាំ១៨៣០) និងបារាំង (ឆ្នាំ១៩០៣) បានបង្កើតសាច់ក្រករៀងៗខ្លួនក្នុងការបរិភោគតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត និងការពេលនិយមតាមតំបន់។ គេមិនអាចសន្មតឲ្យច្បាស់ទេថា វាមានដើមកំណើតនៅពេលណា ឬកន្លែងណា ដោយនរណា ឲ្យពិតប្រាកដនោះទេ តែយើងអាចដឹងបានថា វាជាអាហារដែលមានការវិវត្តអស់រយៈពេលជាច្រើនដង មនុស្សជាច្រើនជំនាន់ និងច្រើនពូជសាសន៍៕	សាច់ក្រកជាអាហារមួយដែលមនុស្សជាច្រើនចូលចិត្ត។ អាហារមួយដែលមានវត្តមានសឹងតែនៅគ្រប់កន្លែង និងគ្រប់ជាតិសាសន៍ទូទាំងពិភពលោក។ អ្វីដែលសំខាន់ អាហារមួយនេះគឺជាផ្នែកមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការហូបចុកអស់រយៈពេលជាច្រើនពាន់ឆ្នាំមកហើយ។
នាយកដ្ឋានជំរឿន និងស្ថិតិ បានលើកឡើងក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយថា តម្លៃអាហារបានកើនឡើងដល់ ១,៦ ភាគរយក្នុងខែធ្នូ ក្រោយធ្លាក់ចុះ ២,២ភាគរយកាលពីខែវិច្ឆិកា។ យ៉ាងណាមិញតម្លៃទំនិញក្រៅពីអាហារបានធ្លាក់ចុះ ៦,៣ ភាគរយក្នុងខែវិច្ឆិកា ប្រៀបនឹង ៧,១ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ សន្ទស្សន៍តម្លៃទំនិញប្រើប្រាស់ជាតិ (NCPI) បង្ហាញអំពីអតិផរណានៃតម្លៃទំនិញលក់រាយ យ៉ាងទូលំទូលាយដែលបានកើនឡើងពី ២,៨ ភាគរយក្នុងខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកវិភាគបានលើកឡើងថា គោលដៅកែលម្អហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ដែលរួម បញ្ចូលការបង្កើនតម្លៃថាមពល ១៨ភាគរយ នៅក្នុងខែតុលា ក៏បានប៉ះពាល់ដល់អតិផរណាផងដែរ។ «ពួកយើងរំពឹងថាអតិផរណានឹងទាបជាង ៥ ភាគរយនៅចុងខែមករា... ទោះបីជាមានការបង្កើនពន្ធក៏ដោយ»។ ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវនៅក្រុមហ៊ុន First Capital Research លោក Dimantha Mathew លើកឡើងបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ការកើនឡើងអតិផរណានឹងមានរយៈពេលខ្លី ដោយសារតែឥទ្ធិពលមូលដ្ឋានខ្ពស់ពីឆ្នាំមុន។ ធនាគារកណ្តាលរបស់ស្រីលង្កា (CBSL) ត្រូវបានរំពឹងថានឹងទុកអត្រាគោលនយោបាយ សំខាន់ៗរបស់ខ្លួនដោយមិនផ្លាស់ប្តូររហូតដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ដើម្បីគ្រប់គ្រងអតិផរណា។ គួរបញ្ជាក់ថា ស្រីលង្កាធ្លាប់ឆ្លងកាត់អតិផរណាខ្ពស់បំផុតដែលឈានដល់កម្រិត ៧០ ភាគរយក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២២ បន្ទាប់ពីសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានជាប់គាំង ដោយសារវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទស្សវត្សដែលបង្កឡើងដោយការធ្លាក់ចុះនៃទុនបម្រុងរូបិយប័ណ្ណបរទេស។ ក្រោយទទួលបានការគាំទ្រដោយថវិកាសង្គ្រោះចំនួន ២,៩ពាន់លាន ដុល្លារពីមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) អតិផរណាបានចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែទំនងជាកើនឡើងចាប់ពីខែមករាដោយសារស្រីលង្កាដំឡើងពន្ធលើតម្លៃបន្ថែម ដល់ ១៨ ភាគរយពី ១៥ ភាគរយ ដើម្បីបំពេញតាមគោលដៅចំណូលដែលកំណត់ដោយ IMF៕	ទិន្នន័យផ្លូវការបានបង្ហាញ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ថា អត្រាអតិផរណាតម្លៃលើតម្លៃអាហាររបស់ ស្រីលង្កាបានកើនឡើងដល់ ៤,២ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៅក្នុងឆ្នាំ២០២២។
Inter Miami ជាក្រុមស្ថិតនៅបាតតារាងនៃក្របខណ្ឌ Major League Soccer (MLS) Eastern Conference ហើយក៏ជារដូវកាលដ៏ពិបាកសម្រាប់ពួកគេក្នុងការប្រជែងដើម្បីអាចបន្តដំណើរទៅកាន់វគ្គបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពី Messi បានមកចូលរួមជាមួយក្រុមស្ថិតក្នុងប្រទេសអាម៉េរិក ក្រុមដែលមានម្ចាស់ជាអតីតកីឡាករដ៏ល្បី David Beckham ចាប់ផ្តើមបង្កើតរឿងរ៉ាវអស្ចារ្យជាបណ្តើរៗ។ កាលពេលថ្មីៗនេះ Inter Miami បានឡើងទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ League Cup លើកដំបូងក្រោយពួកគេបានប្រកួតឈ្នះក្រុម Philadephia Union លទ្ធផល ៤-១។ ការប្រកួតនោះ Messi រកបានគ្រាប់បាល់ទី៩ របស់ខ្លួនសម្រាប់ Inter Miami។ ធ្វើដំណើរជាមួយនឹង Inter Miami បាន ៦ប្រកួតកន្លងមក Messi តែងចូលរួមចំណែកដ៏ធំនៅក្នុងក្រុម ដោយគេរកបានគ្រាប់បាល់ចំនួន ៩គ្រាប់ រហូតជួយក្រុមឡើងទៅដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដែលការប្រកួតនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ដោយត្រូវជួបតទល់ក្រម Nashville SC។ មុនការប្រកួតមកដល់ Messi បានប្រាប់អ្នកកាសែតថាការឈ្នះពាននៅ Miami នឹងក្លាយជារឿងដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់រូបគេ និងអ្នកគាំទ្រក្លិប។ «មែនហើយ វាពិតជាមិនគួរឱ្យជឿមែនទេ? ទាំងសម្រាប់ខ្ញុំ និងគ្រប់គ្នាដែលបានគាំទ្រដល់ក្លិប។ សម្រាប់អ្នកគ្រប់គ្នាដែលបាននាំក្លិបទទួលបានឱកាសដ៏ធំមួយនេះ ព្រមទាំងបានជួយឱ្យក្លិបរីកចំរើន និងបាននាំក្រុមដល់ចំណុចកំពូលនៃពិភពលោក ការឈ្នះពានរង្វាន់ជារឿងសំខាន់បំផុត។ វាពិតជាគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងណាស់។»។ Messi បាននិយាយប្រាប់អ្នកកាសែតបែបនេះ។ ក្រោយពេលចំណាយពេលជាមួយក្លិប Paris Saint Germain ២រដូវកាល និងជួយក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្នះពានរង្វាន់ World Cup 2022 នៅប្រទេសកាតាកាលពីខែធ្នូ Messi បាននាំមកនូវជ័យជម្នះអំពីវប្បធម៍បាល់ទាត់ពីតំបន់អឺរ៉ុបទៅកាន់ក្រុម Inter Miami។ ក្លិប Inter Miami បានតែងតាំងគ្រូបង្វឹកលោក Gerardo Martino ឬ Tata កាលពីខែមុន បន្ទាប់មកក្រុមក៏បានចុះកិច្ចសន្យានាំយក Messi និងអតីតមិត្តរួមក្រុមរបស់ពួកគេ Jordi Alba និង Sergio Busquets បានជួយធានាកៅអីសម្រាប់ពានរង្វាន់ CONCACAF Champions League ជាមួយនឹងការប្រកួត League Cup វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្ររបស់ពួកគេ។ ក្រុមបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង ៣ នៅ League Cup ឈ្នះកៅអីប្រកួតពានរង្វាន់ក្លិបកំពូលប្រចាំតំបន់អាម៉េរិកខាងជើង CONCACAF Champions League៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Lionel Messi បាននិយាយថាការនាំក្រុម Inter Miami ឈ្នះពានរង្វាន់លើកដំបូងសម្រាប់ពួកគេនឹងក្លាយជាកំណត់ត្រាដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ក្រុមអាម៉េរិកមួយនេះ។ Messi ដែលធ្លាប់ឈ្នះពានរង្វាន់បាល់ទាត់កំពូលៗលើពិភពលោករួមទាំង World Cup ផង លើកឡើងដូច្នេះ មុនពេលត្រូវដឹកនាំ Inter Miami តទល់ Nashville SC នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។
សម្ដេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនី ឃឹម សន ព្រះប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈសង្ឃនាយក បានមានព្រះបន្ទូលប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា សេចក្ដីប្រគេនដំណឹងនេះ ជាការក្រើនរំលឹកបន្ថែម ដល់ ព្រះមេគណ ព្រះអនុគណ ព្រះចៅអធិការ និងអ្នកគ្រប់គ្រងតាមវត្តទាំងអស់ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ឱ្យគ្រប់គ្រងនិងអប់រំ បុគ្គលសង្ឃ និងក្មេងៗឱ្យបានល្អ ដោយប្រាសចាកពីអំពើហិង្សាទាំងពួង។ ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលបន្ថែមថា គ្រប់វត្តត្រូវគ្រប់គ្រង និងចិញ្ចឹមពួកគេ ប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន ដោយអប់រំប្រកបដោយសេចក្ដីសន្តោស មេត្តាករុណា មុទិតា ឧបេក្ខា និងការអត់ឱន ដើម្បីឱ្យអ្នកមកស្នាក់អាស្រ័យនោះ មានភាពកក់ក្ដៅ និងទទួលបានការសិក្សារៀនសូត្រជ្រៅជ្រះ ទាំងផ្លូវលោកនិងផ្លូវធម៌។ ព្រះអង្គ ឃឹម សន មានព្រះបន្ទូលបញ្ជាក់៖«កន្លងមកមានកើតខ្លះៗដែរ អំពីការអប់រំក្នុងវត្តដោយប្រើអំពើរហិង្សា ដូច្នេះគណសង្ឃនាយក ចង់ឱ្យមានការអប់រំដោយមេត្តា និងព្រហ្មវិហាធម៌ចំពោះភិក្ខុ សាមណេរ និងសិស្សានុសិស្ស ព្រះទាំងកុមារ ដែលស្នាក់នៅក្នុងវត្ត»។ សេចក្ដីប្រគេនដំណឹងរបស់គណៈសង្ឃនាយក ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្រប់វត្តត្រូវចៀសវាងការប្រព្រឹត្តិអំពើហិង្សាគ្រប់ទម្រង់ គោរពសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់ភិក្ខុ សាមណេរ និងសិស្សានុសិស្ស ព្រមទាំងកុមារឬកុមារកំព្រាគ្មានទីពឹង។ មិនត្រូវពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពផ្លូវភេទ ឬអាកប្បកិរិយាជំរុញផ្លូវភេទ ។ មិនត្រូវប្រើឱ្យធ្វើការងារណា ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ការអភិវឌ្ឍ។ មិនត្រូវពាក់ព័ន្ធនឹងការកេងប្រវ័ញ្ច និងត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មដោយយកធម៌វិន័យ ជំនួសឱ្យការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាគ្រប់រូបភាព និងគ្រប់ទម្រង់ លើ ភិក្ខុ សាមណេរ និងសិស្សានុសិស្ស ព្រមទាំងកុមារ ឬកុមារកំព្រាគ្មានទីពឹង៕	ភ្នំពេញ៖ ព្រះមេគណ ព្រះគ្រូអនុគណ ព្រះចៅអធិការវត្ត និងអ្នកគ្រប់គ្រងតាមវត្តទាំងអស់ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា គប្បីមើលថែរក្សា និងអប់រំណែនាំភិក្ខុ សាមណេរ និងសិស្សានុសិស្ស ព្រមទាំងកុមារ ឬកុមារកំព្រាគ្មានទីពឹង ដែលមកស្នាក់អាស្រ័យនៅក្នុងវត្តជាមួយព្រះសង្ឃ ប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម៌ទាំង៤។ នេះជាសេចក្ដីប្រគេនដំណឹងរបស់ គណៈសង្ឃនាយក នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
សម្រាប់កាលវិភាគសិក្សានៃវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ មានដូចតទៅ៖ ថ្ងៃទីមួយ និងថ្ងៃទីពីរ ចាប់ផ្តើមសិក្សាលើប្រធានបរិស្ថាន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នៅ៨ព្រឹក ដល់ម៉ោង៥ល្ងាច នៅសណ្ឋាគារខ្មែរសុរិន្ធ។ ថ្ងៃទី៣ នឹងមានការអនុវត្តផ្ទាល់ ដោយជិះទូក ពិនិត្យ និងអង្កេតមើលបរិស្ថាន នៅតាមដងទន្លេមេគង្គ និងកោះដាច់ និងថ្ងៃបួន ធ្វើដំណើរតាមទូកដដែល ទៅទន្លេសាប និងព្រែកក្តាម។ ដោយឡែកថ្ងៃទីប្រាំ មករៀននៅសណ្ឋាគារខ្មែរសុរិន្ធ ដដែល។ អ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញ ទូរទស្សន៍ វិទ្យុ កាសែតបោះពុម្ព អាចដាក់ពាក្យចូលរួមសិក្សាក្នុងកម្មវិធីខាងលើនេះបានតាមរយៈ Email: [email protected] or [email protected] ។ លក្ខខណ្ឌសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានដែលត្រូវចូលរួមសិក្សា៖ ១) ជាអ្នកសារព័ត៌មានជនជាតិខ្មែរ ២) បច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការក្នុងស្ថាប័នកាសែត វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ឬអនឡាញ ៣) ត្រូវតែផលិតរឿងមួយចំនួនក្នុងពេលសិក្សា ៤) សរសេរ និងផ្ញើ CV, សេចក្តីសង្ខេបពីស្ថាប័នខ្លួនកំពុងធ្វើការ និងអត្ថបទមួយចំនួនដែលលោកអ្នកទើបបានផលិតហើយក្នុងស្ថាប័នរបស់លោកអ្នក។ ៥) ចូរពន្យល់ថា ហេតុអ្វីបានជាលោកអ្នកចង់ចូលរួមសិក្សាក្នុងវគ្គសិក្សានេះ? ៦) តើលោកអ្នករំពឹងថា នឹងទទួលបានចំណេះដឹងអ្វីខ្លះពីវគ្គសិក្សានេះ? ៧)ហេតុអ្វីបានលោកអ្នកគិតថា វាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ពីបរិស្ថាន និងការប្រែប្រួលអាកាស នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា? ៨) លោកអ្នកអាចដាក់ពាក្យជាភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស។ សូមបញ្ជាក់ថា ទូរទស្សន៍បារាំង បានបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាល លើកទី១ដល់សិក្ខាកាម ដែលជាអ្នកសារព័ត៌មានវ័យក្មេង១០នាក់ មកពីតាមបណ្តាខេត្តនានា កាលពីថ្ងៃ៧ ដល់១១កញ្ញា នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងលើកទី២ នៅខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី៧ ដល់១១វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨៕	ភ្នំពេញ៖ ទូរទស្សន៍បារាំង Canal France International(CFI) នឹងបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាល លើកទី៣របស់ខ្លួនដល់អ្នកសារព័ត៌មាន ស្តីពីប្រធានបទបរិស្ថាន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងប្រធានបទមួយចំនួនដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមជនបទ។ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ មានរយៈពេល៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ។ អ្នកសារព័ត៌មានចូលរួមសិក្សា មានចន្លោះពី១០ទៅ ១៥នាក់ មកពីស្ថាប័នផ្សេងគ្នានឹងចូលរួមក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ។
របាយការណ៍ក្រសួងអប់រំ បានបង្ហាញថា សិស្សដែលរៀនតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល មាន៨០ភាគរយ និងមិនរៀនតាមប្រព័ន្ធឌីជីថលមាន២០ភាគរយ។ ក្នុងចំណោមនោះ សិស្ស ចាប់ពីថ្នាក់ទី៧ ដល់ថ្នាក់ទី១២ ដែលរៀនតាមប្រព័ន្ធឌីជីថលមាន ១.២លាននាក់,សិស្សថ្នាក់ទី៩ និងថ្នាក់ទី១២ មាន៣០ម៉ឺននាក់។ ដោយឡែកអ្នកសិក្សាផ្សេងទៀតដែលរៀនតាមអនឡាញក្នុងមួយថ្ងៃមាន៥០ម៉ឺននាក់។ ក្រសួងអប់រំរំពឹងទុកថា កម្រិតសិស្សរៀនអនឡាញបច្ចុប្បន្ននេះ នឹងក្លាយជាទិសដៅជំរុញឲ្យសិស្សានុសិស្សបន្តរៀនតាមអនឡាញចំនួន២លាននាក់ក្នុងមួយថ្ងៃនាពេលអនាគត។ របាយការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងបិទសាលាទូទាំងប្រទេស សិស្សានុសិស្សអាចទទួលបានចំណេះដឹងតាមរយៈការបង្រៀនតាមអនឡាញរបស់ក្រសួងអប់រំ ការចាក់ផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ទទក២ កម្មវិធី E-learning និងកម្មវិធីផ្សេងៗទៀត។ ក្នុងមួយថ្ងៃ ក្រសួងអប់រំ តែងតែចាក់ផ្សាយមេរៀនទៅសិស្សមត្តេយ្យចំនួន៩៧វីដេអូ,សិស្សថ្នាក់ទី១ ដល់ថ្នាក់ទី៨ មានចន្លោះពី៥០ ទៅ៩០វិឌីអូ,សិស្សថ្នាក់ទី៩ទៅទី១២ មានចន្លោះពី២០០ ទៅ១៣៤០វីដេអូ។ លោក សាន វឌ្ឍនា អនុរដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានសង្កេតឃើញថាក្នុងអំឡុងដំណើរការរៀន និងបង្រៀនតាមអនឡាញរយៈពេល៥ខែកន្លងមក មានសិស្សានុសិស្ស ឪពុកម្តាយ និងគ្រូបង្រៀនចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនលើការប្រើប្រាស់ផ្នែកឌីជីថលសម្រាប់ការអប់រំ។ លោក សាន វឌ្ឍនា បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ស្វ័យសិក្សា ចំណូលចិត្តរៀន ការស្រាវជ្រាវ មានការកើនឡើង។ វាចាប់ផ្តើមមានការរីកចម្រើន ដោយសិស្សចាប់ផ្តើមរៀន ចេះប្រើទូរសព្ទសម្រាប់ទាក់ទងទៅមិត្តភក្តិដើម្បីរៀនសូត្រជាមួយគ្នា។ បើយើងមើលពីថ្នាក់ទី១ ទៅថ្នាក់ទី៧ គឺមិនសូវមានការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលប៉ុន្មានទេ។ ប៉ុន្តែបើសិស្សថ្នាក់ទី៩ និងទី១២ គឺមានភាគរយប្រើប្រាស់ខ្ពស់។ ដោយយើងមិននឹកស្មានតែកូនសិស្សខ្មែរអាចប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលនេះបាន»។ បើតាមលោកអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ ក្នុងស្ថានភាពដែលក្រសួងពិចារណាបើកសាលារៀនជាបណ្តើរៗឡើងវិញនោះ គ្រូនៅតាមសាលាជាង៥០០កន្លែងក៏បានចុះទៅបង្រៀន និងចែកសន្លឹកមេរៀនទៅសិស្សដែលគ្មានលទ្ធភាពរៀន និងនៅដាច់ស្រយាលផងដែរ។ លោក សាន វឌ្ឍនា បានបន្តថា ក្រសួងអប់រំបានកំពុងតែបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ សម្រាប់ប្រមូលផ្តុំនូវទិន្នន័យឌីជីថលពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀន និងការបង្រៀនតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល។ លោកបានអះអាងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖ «ទិន្នន័យនេះនឹងប្រើប្រាស់ សម្រាប់វិភាគ ទៅជាគោលនយោបាយមួយដែលមានទិន្នន័យពិតប្រាកដ»៕	ភ្នំពេញ៖ នាអំឡុងពេលដែលសាលាបិទទ្វារ៥ខែកន្លងមក ដោយសារកូវីដ-១៩ សិស្សពីថ្នាក់មតេយ្យដល់ថ្នាក់ទី១២សរុប៣.២លាននាក់ បានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលដើម្បីបន្តការសិក្សារបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដែលបានបង្ហាញក្នុងកម្មវិធីស្តីពីបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងសារគមនាគមន៍សម្រាប់ការអប់រំ នៅទីស្តីការក្រសួងកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០។
«ឃើញគេបង្ហោះថា ទេសចរអង់គ្លេសម្នាក់ ត្រូវគេបាញ់ទឹកត្រូវភ្នែក។ កុំលេងអារឿងបាញ់ទឹកបាញ់អីហ្នឹង! រឿងហួស ហួសទៅហើយ ប៉ុន្តែឆ្នាំក្រោយមិនគួរមានទេបាញ់ទឹកហ្នឹង ទៅជាប្រោះទឹកវិញ»។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លើកឡើងបែបនេះនៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែមេសា នាពិធីសម្ពោធអគារសម្ភព មន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ។ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា ការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងបាញ់ទឹកក៏ជារឿងមួយមិនស្រួលនោះដែរ ដោយអាចបណ្តាលឱ្យគ្រោះថ្នាក់ដួលភ្លាមៗ។ តាមពិតទៅករណី «កាំភ្លើងបាញ់ទឹក» ជាប្រធានបទខ្លីមួយ ដែលសម្តេចបានលើកឡើង បន្ទាប់ពីសម្តេចបានកត់សម្គាល់ពីបណ្តាប្រទេសមួយអំណាច ដែលប្រឹងរត់ប្រណាំងគ្នាលើការបង្កើនកម្លាំងទាហាន បង្កើនសព្វាវុធដើម្បីកម្ទេចគ្នាទៅវិញទៅមក។ សម្តេចយល់ថា៖ «បើផ្ទេរលុយ៥០ភាគរយលើការផលិតថ្នាំពេទ្យ ឧបករណ៍ពេទ្យ តម្លៃឱសថនឹងធ្លាក់ចុះ ប្រជាជនលើពិភពលោក បានប្រយោជន៍ធំ»។ ដូចគ្នាផងដែរ សម្តេចបានរំលឹកពីករណីដកតួនាទី អគ្គនាយករងអាកាសស៊ីវិលម្នាក់ ដែលបានប្រើប្រាស់អាវុធខុសច្បាប់។ «កុំចេះតែមានកាំភ្លើង ហើយយកទៅគំរាមកំហែងគេ»។ សម្តេច បានព្រមានយ៉ាងដូច្នេះ ដោយសម្តេចបានអនុវត្តវិន័យលើការដកមន្ត្រីមុនតុលាការ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ហាក់មិនពេញចិត្តនោះឡើយ ចំពោះការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងបាញ់ទឹកនាឱកាសនៃពិធីអបអរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិ។
ឈុតសម្លៀកបំពាក់ក្នុងថ្ងៃរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ពិតជាសំខាន់មិនគួរមើលរំលងឡើយ ព្រោះនៅពេលដែលយើងជ្រើសរើសឈុតសម្លៀកបំពាក់ ដែលមើលទៅសក្តិសមឥតខ្ចោះ ធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ថា មានទំនុកចិត្ត។ ពិសេសនោះ គឺយើងនឹងបានផ្តិតយករូបថតស្អាតៗ ដែលអាចទុកជាអនុស្សាវរីយ៍សម្រាប់កូនចៅបានមើលផងដែរ។ ថ្ងៃនេះ មិត្តនារីៗនឹងអស់បារម្ភពីបញ្ហាទាំងអស់នេះហើយ ដោយគេហទំព័រថ្មីៗនឹងនាំអារម្មណ៍បងប្អូនទាំងអស់គ្នា ទៅទស្សនានូវរូបភាពសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ស្អាតពីហាង Nearsa Design Fashion ។ហើយបើលោកអ្នកចង់ដឹងកាន់តែច្បាស់ នូវសម្លៀកបំពាក់ស្អាតៗជាច្រើនទៀតនោះ អាចអញ្ចើញមកចូលរួមទស្សនារ៉ូបរចនាថ្មីដោយ Nearsa Design Fashion នៅក្នុងពិពរ័ណ៍អាពាហ៍ពិពាហ៍ថ្ងៃទី២២ ២៣ កក្កដា នៅអគារពិពរ័ណ៍កោះពេជ្រ ពីម៉ោង៨ ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៨យប់។ សូមបញ្ជាក់ថា Nearsa Design Fashion មានទីតាំងនៅ៖ ផ្ទះលេខ #8CEo ផ្លូវ261 សង្កាត់បឹងសាឡាង ខ័ណ្ឌទទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ ឬអាចទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ 012 65 66 63 / 015 73 79 79 តោះទៅទស្សនាទាំងអស់គ្នា! (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍មិនមែនជារឿងធម្មតានោះទេ តែជារឿងដែលមនុស្សស្រីគ្រប់រូបតែងតែប្រាថ្នាជាមួយនឹងមនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់ពួកគេ។ នៅក្នុងថ្ងៃដ៏ពិសេសនោះ គឺ នារីៗភាគច្រើនប្រាកដជាខ្វល់ខ្វាយយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការគិតគូរទៅលើសម្រស់ ជាពិសេសមិនដឹងថា តើគួរជ្រើសរើសម៉ូតសម្លៀកបំពាក់ណាដែលសក្ដិសម ហើយស្រស់ស្អាត ដើម្បីប្រែពួកគេឱ្យក្លាយជាម្ចាស់ក្សត្រិយ៍នៅក្នុងថ្ងៃដ៏អស្ចារ្យនោះបាន។
ការដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ដែលមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហូឡង់នេះ ធ្វើឡើងតាមរយៈបញ្ជាប្រតិបត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ។ ក្រោមបញ្ជាប្រតិបត្តិនេះ បុគ្គលរូបណាដែលដែលចូលរួមដោយផ្ទាល់ក្នុងកិច្ចខំប្រឹងប្រែងរបស់ ICC ក្នុងស៊ើបអង្កេត ចាប់ខ្លួន ឃុំ និងកាត់ទោសទាហានអាមេរិកដោយគ្មានការយល់ព្រមពីអាមេរិក ឬមានបំណងក្នុងការធ្វើដូចគ្នាទៅលើសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ដោយពុំមានការយល់ព្រមពីប្រទេសទាំាំងនោះ ក៏ត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច ឬមិនអនុញ្ញាតឲ្យជាន់ទឹកដីអាមេរិក។ «យើងមិនអាច និងមិនឈរអោបដៃឲ្យប្រជាជនយើងរងការគំរាមកដោយតុលាការដែលមិនខ្វល់ពីយុត្តិធម៌ឡើយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ ប្រមុខការបរទេសអាមេរិក។ លោក ប៉ុមប៉េអូ ក៏លើកឡើងផងដែរពីអំពើពុករលួយរបស់រដ្ឋអាជ្ញា ICC និងការអនុវត្តមិនត្រឹមត្រូវរបស់តុលាការនេះ។ ការបើកផ្លូវដល់ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការនេះ ចង់ស៊ើបអង្កេតលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមដែលគេសង្ស័យថា អាចនឹងកើតមានឡើងពីអំឡុងឆ្នាំ២០០៣ដល់ឆ្នាំ២០១៤ ក្នុងជម្លោះនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ ករណីសង្ស័យរួមមានការសម្លាប់រង្គាលលើជនស៊ីវិលដោយពួកតាលីបង់ ការសង្ស័យទៅលើការធ្វើទារុណកម្ម និងរំលោភផ្លូវភេទដោយអាជ្ញាធរអាហ្វហ្គានីស្ថាន កងកម្លាំងអាមេរិក និង CIA ផងដែរ។ ICC សម្រេចចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេត ក្រោយការពិនិត្យបឋមដោយរដ្ឋអាជ្ញានៅឆ្នាំ២០១៧ និងយល់ព្រមដោយឧទ្ធរណ៍ នៅឆ្នាំ២០១៩ ដោយការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាររកឃើញថា មាន មូលដ្ឋានសមហេតុផលក្នុងការជឿថា ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមត្រូវបានប្រព្រឹត្ត ហើយតុលាការមានយុត្តធិការលើរឿងនេះ។ ខណៈអាមេរិកមិនមែនជាសមាជិកនៃតុលាការនេះ ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានជាសមាជិកនៃតុលាការនេះ។ ក្រោយការសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មនេះភ្លាម ប្រតិកម្មធ្លាក់មកជាបន្តបន្ទាប់ ដោយជាដំបូងគឺមកពី ICC ខ្លួនឯងផ្ទាល់តែម្តង។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការរបស់ខ្លួន ICC បានលើកឡើងថា៖« នេះគឺជាការវាយប្រហារ និងចាត់ទុកថាជាការអូសបន្លាយ និងប៉ុនប៉ងដែលមិនអាចទទួលយកបានក្នុងការជ្រែតជ្រែកក្នុងនីតិរដ្ឋ(អន្តរជាតិ) និងនីតិវិធីរបស់តុលាការ។» ចំណែកឯហូឡង់វិញ លោក Stef Blok រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស បានសសេរក្នុងបណ្តាញសង្គម Twitter ថា វិធានការរបស់អាមេរិកមានលក្ខណៈរំខានខ្លាំង។ លោកបន្ថែមទៀតថា ហូឡង់អំពាវនាវឲ្យអាមេរិកកុំដាក់ទណ្ឌកម្មបុគ្គលិកICC។ ឯលោក Josep Borrell តំណាងជាន់ខ្ពស់សម្រាប់កិច្ចការបរទេសសហភាពអឺរ៉ុប បានហៅបញ្ជាប្រតិបត្តិរបស់លោក ត្រាំ ថាជារឿងដែលគួរឲ្យបារម្ភខ្លាំង។ រីឯលោក Stephane Dujarric អ្នកនាំពាក្យអង្គការសហប្រជាជាតិនិយាយថា ជារឿងដែលធ្វើឲ្យបារម្ភ។ សូមបញ្ជាក់ថា ICC ចាប់ផ្តើប្រតិបត្តិការនៅឆ្នាំ២០០២ ក្រោយលក្ខន្តិកៈទីក្រុងរ៉ូមស្តីពីតុលាការនេះចូលជាធរមាន។ ICC មានយុត្តធិការលើបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិចំនួន៤ គឺឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ប្រឆាំងមនុស្សជាតិ សង្គ្រាម និងឈ្លានពាន។ បច្ចុប្បន្ន ICC មានរដ្ឋជាសមាជិកចំនួន១២៣៕	លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនាបានអនុញ្ញាតឲ្យដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងការធ្វើដំណើរលើបុគ្គលិកតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ(ICC) រូបណា ដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការស៊ើបអង្កេតទៅលើការសង្ស័យស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមដែលប្រព្រឹត្តឡើងដោយកងកម្លាំងអាមេរិកនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន។
«រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ សម្រេចផ្អាកដំណើរការអាជីវកម្មអ៊ីនធឺណិតវិស័យព័ត៌មាន [អ៊ីនធឺណិតកាហ្វេ] នៅភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញជាបណ្តោះអាសន្នចាប់ពីថ្ងៃជូនដំណឹងរហូតដល់មានការជូនដំណឹងជាថ្មី»។ នេះជាបទបញ្ជារបស់លោកអភិបាលរាជធានី។ លោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានពន្យល់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងថ្មីនេះ ដោយសារតែ ហាងអ៊ីនធឺណិតកាហ្វេ ជាកន្លែងបិទជិត ដែលមានការបើកម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងប្រមូលផ្តុំ។ «អ្នកដែលទៅអង្គុយប្រើសេវាហ្នឹងប្រឈមនឹងបញ្ហាជំងឺកូវីដ-១៩ ដូច្នេះទើបយើងសម្រេចផ្អាកសេវាហ្នឹងបណ្ដោះអាសន្ន»។ លោកបានពន្យល់ថា កន្លងមក អ្នកមិនទាន់មានជីវភាពសមរម្យមួយចំនួននៅតែបន្តប្រើប្រាស់សេវាអ៊ីនធឺណិតកាហ្វេដើម្បីទូរសព្ទទៅក្រៅប្រទេសជាដើម ហើយអ្នកខ្លះមិនទាន់មានលទ្ធផលទិញកញ្ចប់សេវាកម្មអ៊ីនធឺណិត ក៏នៅតែបន្តប្រើប្រាស់សេវាខាងក្រៅរយៈពេលខ្លីៗ។ តាមពិតទៅ អ៊ីនធឺណិតកាហ្វេ ក៏ជាកន្លែងដែលប្រមូលផ្តុំសម្រាប់ការលេងហ្គេមអនឡាញផងដែរ ប៉ុន្តែលោក ម៉េត មាសភក្តី បានអះអាងថា អ្នកដែលទទួលអាជ្ញាបណ្ណហើយទៅបម្រើសេវាកម្មបែបនេះ គឺជាទង្វើខុសច្បាប់៕	លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី២០ ខែមីនា បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងពីការផ្អាកអាជីវកម្មហាងអ៊ីនធឺណិតកាហ្វេ (Internet Café) នៅបណ្តាខណ្ឌទាំង១៤ក្នុងរាជធានីដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលកូវីដ-១៩ ដែលកំពុងរាលដាលយ៉ាងខ្លាំង។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាង ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ លោក លី ប៉េងហេង ហៅតាឆ្កួត ដែលជាស្ថាបនិកសារមន្ទីរវិមានសុខា បានដាក់ក្រដាសប្រាក់ទាំងអស់នោះក្នុងស៊ុមមួយ បិតរូបិយបណ្ណមួយប្រភេទ ២សន្លឹក ដើម្បីទស្សនិកជនឃើញទាំងខាងមុខ ទាំងខាងក្រោយ។ ក្រដាសរបបខ្មែរក្រហម១បណ្ដុំនោះមានគ្រប់ប្រភេទទាំងអស់ ដូចតទៅ : ០,១៛ ០,៥៛ ១៛ ៥៛ ១០៛ ៥០៛ និង ១០០៛។ សុទ្ធតែរូបសកម្មភាពមនុស្សរួមគ្នាទាំងអស់ ពិសេសមនុស្សស្រី។ វាមានខ្នាតផ្សេងៗពីគ្នា ពីតូច ទៅធំ តាមតម្លៃរបស់វា។ រូបិយបណ្ណរបប ពល ពត ត្រូវបានបោះពុម្ពនៅប្រទេសចិន ដើមឆ្នាំ១៩៧៥ មុនគាត់កាន់អំណាចនៅប្រទេសខ្មែរ។ ទាំងអស់មានតម្លៃសរុប ២០លានរៀល ដែលស្មើនឹង ១២ ០០០លានរៀលបច្ចុប្បន្ន។ ប្រហែលជាពេលនោះ អ្នកដឹកនាំចលនាខ្មែរក្រហមរង់ចាំឈ្នះសង្គ្រាមស៊ីវិលសិន ទើបទៅចែកចាយក្រដាសទាំងអស់នោះ។ ពេលដំបូងមានគម្រោងការអ្វីក៏ដោយ ចាប់តាំងពីពេលដែល ពល ពត កាន់កាប់ប្រទេសខ្មែរ ត្រូវបានសម្រេចចេញពីសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ហើយឈប់ប្រើលុយតែម្ដង។ រូបភាពលើរូបិយបណ្ណខ្មែរក្រហមបង្ហាញនូវការងាររួមស្រទាប់៣ ក្នុងសង្គមកុម្មុយនីស្តមុនេះ គឺកសិករ កម្មករ និងទាហាន។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រដាសរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមិនមែនបោះពុម្ពផ្សាយដោយ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាទេ គឺបោះពុម្ពផ្សាយដោយ « ធនាគារកម្ពុជា » តាមមានសរសេរខាងមុខក្រដាសផង និងខាងក្រោយក្រដាសផង។ រូបិយវត្ថុ រៀល ត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពី៦០ឆ្នាំមុន កាលពីប្រទេសកម្ពុជាមានឯករាជ្យ ឆ្នាំ១៩៥៣។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧២ ត្រូវបានបោះពុម្ពក្រដាសរៀលជំនាន់ទីមួយ ១៛ ២ប្រភេទ ក្រដាស ៥៛ ២ប្រភេទ ក្រដាស ១០៛ ២ប្រភេទ ក្រដាស ២០៛ ១ប្រភេទ ក្រដាស ៥០៛ ២ប្រភេទ ក្រដាស ១០០៛ ៤ប្រភេទ ក្រដាស ៥០០៛ ៣ប្រភេទ ហើយក្នុងសម័យកាល លន់ នល់ ក្រដាស ៥០០៛ ១ប្រភេទ និងក្រដាស ១០០០៛ ១ប្រភេទ។ រូបិយវត្ថុ រៀល ជំនាន់ទីពីរ ត្រូវបានបង្កើតឆ្នាំ១៩៨០ បន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហម។ ពេលនោះ ប្រាក់ រៀល មានតម្លៃខ្ពស់ជាងបច្ចុប្បន្នមួយពាន់ដង។ សារមន្ទីរ វិមានសុខា បើករៀងរាល់ថ្ងៃ ពីម៉ោង៨ព្រឹក ដល់ម៉ោង៥ល្ងាច។ វាស្ថិតនៅផ្លូវលេខ២២ ភូមិត្រពាំងសេះ សង្កាត់គោកចក ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប។ សំបុត្រចូលមានតម្លៃ ៥០០០រៀល សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរម្នាក់ និង ២០០០០រៀល សម្រាប់ពលរដ្ឋបរទេសម្នាក់។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងសារមន្ទីរក៏មានហាងកាហ្វេតុបតែងជាមួយវត្ថុបុរាណច្រើនដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង ចង្កៀងប្រេងកាតសេរ៉ាមិក ផលិតក្នុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ ទូរសព្ទសាធារណៈ ផលិតក្នុងឆ្នាំ១៩០០ ផលិតពីឈើ នៅសារមន្ទីរ វិមានសុខា នាឡិកាបុរាណអាយុជាង២៦០ឆ្នាំ និងជាវត្ថុចាស់ជាងគេក្នុងសារមន្ទីរវិមានសុខា សារមន្ទីរវិមានសុខា ក៏តាំងបង្ហាញប្រអប់ឈើគូស និងសម្ភារអុជបំភ្លឺចាស់ៗដែរ:	សៀមរាប៖ សារមន្ទីរ វិមានសុខា នៅក្រុងសៀមរាប តាំងវត្ថុបុរាណជាច្រើនមុខ ជាពិសេសយានជំនិះបុរាណ ឧបករណ៍សោតទស្សបុរាណ នាឡិកាបុរាណ និងវត្ថុបុរាណផ្សេងៗទៀតដែរ។ ក្នុងនោះមានរូបិយវត្ថុពីជំនាន់មុន និងប្រទេសផ្សេងៗ ជាលុយកាក់ផង និងជារូបិយបណ្ណផង។ មានក្រដាសប្រាក់ រៀល ១បណ្ដុំ ដែលរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានបោះពុម្ពទុកចោល នាឆ្នាំ១៩៧៥។ រូបិយបណ្ណ៧ប្រភេទនេះ រាប់លានសន្លឹក មិនដែលបានប្រើប្រាស់។
បើតាម លោក ងិន ឆាយ សំណាកបន្លែទាំង៥០នោះ គឺបានជ្រើសរើសពីទីតាំងដាំដុះផ្សេងៗគ្នា ដែលបានអនុវត្តគោលការកសិកម្មល្អ។ បន្លែទាំងនោះមាន ពពួកបន្លែស្លឹក(ស្ពៃតឿ, ស្ពៃក្តោប, ខាត់ណាដើម...) ពពួកបន្លែផ្លែ(ប៉េងប៉ោះ, សណ្តែកគួរ, ត្រសក់...) ជាដើម។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា សំណាកបន្លែទាំង៥០ ដែលនាយកដ្ឋានកសិកម្មយកទៅវិភាគរកសំណល់ថ្នាំកសិកម្ម នៅកន្លែងពិសោធន៍(ឡាបូ)អន្តរជាតិនោះ គឺទទួលបានលទ្ធផលល្អទាំងអស់ ដោយមិនមានសារធាតុសកម្មភាពនៃថ្នាំពុលកសិកម្មរហូតដល់៦០ប្រភេទ ក្នុងបន្លែរបស់កម្ពុជាឡើយ។ ការទទួលបានលទ្ធផលពីការវិភាគរកសំណល់ពុលកសិកម្មនៅឡាបូ ក្នុងកម្រិតស្តង់ដារអន្តរជាតិបែបនេះ អគ្គនាយកកសិកម្មរូបនេះ បានសន្មត់យ៉ាងដូច្នេះ៖«បន្លែដាំនៅកម្ពុជា មានសុវត្ថិភាព១០០ភាគរយ។ ប្រជាជនហូបបន្លែ ដែលដាំដុះដោយស្តង់ដារសុវត្ថិភាព គឺមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្វីទាំងអស់។ តែផ្ទុយទៅវិញ វាបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ច្រើនទៅដល់សរីរាង្គ ឬបង្កើនអាហារូបត្ថម្ភទ្រទ្រង់សារពាង្គកាយមនុស្សយើង»។ លោកបានបន្ថែមថា បន្លែកម្ពុជាមិនត្រឹមអាចលក់ដូរក្នុងស្រុកបាននោះទេ គឺថែមទាំងអាចនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស បានផងដែរ។ បន្លែកម្ពុជា គឺមានសុវត្ថិភាពច្រើន ជាងបន្លែនាំចូល។ «ហូបបន្លែកម្ពុជាទាំងអស់គ្នា គឺអត់មានកម្រិតជាតិពុលលើសទេ»។ នេះជាអះអាងរបស់អះអាងរបស់អគ្គនាយកកសិកម្ម ដែលជំរុញ លើកទឹកចិត្ត និងបន្តការផ្សព្វផ្សាយដល់ពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស ឱ្យប្រើប្រាស់បន្លែកម្ពុជា ដើម្បីជៀសវាងការសល់បន្លែស្ទើរគ្រប់តំបន់ ដែលធ្វើឱ្យបន្លែក្នុងស្រុកមានតម្លៃថោក។ លោក ងិន ឆាយ អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានកសិកម្ម កំពុងថ្លែងក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីវិធីសាស្ត្រក្នុងការវិភាគថ្នាំពុលកសិកម្ម នៅសណ្ឋាគារភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១០មករា ឆ្នាំ២០២០។ បច្ចុប្បន្ន អគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម មានឧបករណ៍ពិសោធន៍ដើម្បីរកវិភាគសំណល់កសិកម្មក្នុងផលិតផលកសិកម្ម និងចំណីអាហារមួយចំនួនផងដែរ។ ដូចជាឧបករណ៍LCMS និងPHLC សម្រាប់រកសារធាតុសកម្មនៃសំណល់ថ្នាំកសិកម្មជាដើម។ នេះបើតាម លោក ងិន ឆាយ ថ្លែងក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីវិធីសាស្ត្រវិភាគសំណល់ថ្នាំពុលកសិកម្ម ដោយម៉ាស៊ីនGC-MS ដែលរៀបចំដោយក្រុមហ៊ុន អិកស៍-ឡេប (X-LAB CO.,LTD) និងក្រុមហ៊ុនជប៉ុនSHIMADZU Corporation កាលពីថ្ងៃទី១០មករា។ GC-MS គឺជាម៉ាស៊ីនបច្ចេកវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយរបស់ជប៉ុន ក្នុងការកំណត់រកសំណល់ថ្នាំពុលកសិកម្ម ក៏ដូចជាចូលរួមលើកកម្ពស់វិស័យត្រួតពិនិត្យគុណភាពក្នុងផលិតផលកសិកម្ម និងចំណីអាហារ នៅកម្ពុជាអោយកាន់តែមានភាពប្រសើឡើង និងដើម្បីជួយការពារសុខុមាលភាពប្រជាពលរដ្ឋ។ តាមរយៈវត្តមានម៉ាស៊ីន GC-MS ក្នុងសិក្ខាសាលានេះ ក៏បានផ្តល់ឱកាសដល់អ្នកស្រាវជ្រាវ សាស្ត្រាចារ្យ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ចែករំលែកនូវបទពិសោធន៍ និងបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងរវាងគ្នា ផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ បន្លែដែលដាំដុះនៅក្នុងដីកម្ពុជា គឺជាបន្លែសុវត្ថិភាព និងគ្មានសំណល់ ថ្នាំពុលកសិកម្មណាមួយ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកទទួលទានឡើយ។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក ងិន ឆាយ អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ ការអះអាងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកម្ពុជា យកសំណាកបន្លែ ចំនួន៥០ទៅវិភាគរកសំណល់ថ្នាំកសិកម្ម នៅមន្ទីរពិសោធន៍ដែលទទួលស្គាល់អន្តរជាតិនៅប្រទេសនូវែល សេឡង់ ដោយបង្ហាញថា គ្មានសំណាកណាមួយ មានសំណល់ថ្នាំពុលកសិកម្ម លើសកម្រិត។
ករណីផ្ទុះជំងឺរលាកភ្នែកនេះ កើតឡើងដំបូងពីអ្នកភូមិ៨នាក់ ដែលបានទៅចូលរួមបុណ្យសពបងប្អូននៅភូមិជាប់ព្រំប្រទល់មួយក្នុងទឹកដីប្រទេសវៀតណាម កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា។ ក្រសួងសុខាភិបាលរៀបរាប់ថា៖ «បន្ទាប់ពីត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ក៏មានករណីឈឺភ្នែកក្រហមកើតឡើងចំនួន៤នាក់នៅផ្ទះផ្សេងៗគ្នា និងបន្តចម្លងរាលប៉ះពាល់ដល់អ្នកភូមិរហូតដល់៧៣នាក់ផ្សេងទៀតក្នុងចំណោមប្រជាជនសរុប៥៩៤នាក់នៃភូមិប៉ក់តូច»។ រោគសញ្ញាជំងឺភ្នែកក្រហម រួមមាន នៅផ្នែកសនៃភ្នែកឡើងពណ៌ផ្កាឈូក ឬពណ៌ក្រហម ហើមត្របកភ្នែក (ស្រទាប់ស្តើងដែលតម្រង់ផ្នែកពណ៌សនៃភ្នែក និងផ្នែកខាងក្នុងនៃត្របកភ្នែក)។ រោគសញ្ញានេះ បណ្តាលឱ្យហូរទឹកភ្នែកច្រើនជាងមុន ជាពិសេសពេលព្រឹក ដោយសារមានការកើនឡើងនៃការផលិតទឹកភ្នែក រកាំភ្នែក ដោយសារមានអារម្មណ៍ថាមានអ្វីក្នុងភ្នែក ចង់ញីភ្នែក រមាស់ភ្នែក រលាក ក្រហាយភ្នែក មានអាចម៌ភ្នែក ចុកគ្រាប់ភ្នែក។ ក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា ជំងឺនេះ បណ្តាលមកពីមូលហេតុ៣ធំៗ គឺបង្កដោយវីរុស ដែលអាចលាយឡំផ្តាសាយ ឬជំងឺផ្លូវដង្ហើមផ្សេងទៀត, បង្កដោយបាក់តេរីដែលភាគច្រើនមានអាចម៌ភ្នែកខ្ទុះ ត្របកភ្នែកស្អិតជាប់គ្នា និងបង្កដោយអាឡែស៊ី ដែលអាចកើតឡើងជាមួយរោគរមាស់ច្រមុះ កណ្តាស់ រមាសបំពង់ករ ឬហឺត។ អ្នកដែលមានជំងឺភ្នែកក្រហម ត្រូវបានណែនាំឱ្យលាងដៃញឹកញាប់, ជៀសវាងការញីភ្នែក ឬត្រដុសភ្នែក, ប្រើដៃស្អាតសម្អាតទឹករំអិលជុំវិញភ្នែក, សម្អាតវែនតា, កុំប្រើប្រាស់របស់ឡូកឡំជាមួយអ្នកដទៃ រួមទាំងវិធានអនាម័យផ្សេងៗទៀត។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល ករណីភាគច្រើននៃជំងឺភ្នែកក្រហមគឺស្រាល ដោយជាធម្មតាការឆ្លង និងសះស្បើយ គឺក្នុងរយៈពេលពី៧ទៅ១៤ថ្ងៃ។ ករណីខ្លះ ការរលាកភ្នែកដោយវីរុសត្រូវការពេលពី២ ទៅ៣សប្តាហ៍ដើម្បីព្យាបាល ដោយគ្រូពេទ្យអាចផ្តល់ថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិច ដូចជាថ្នាំបន្តក់ភ្នែក ដាក់ភ្នែក ឬថ្នាំអាឡែហ្ស៊ី ជាដើម៕	អ្នកឆ្លងជំងឺរលាកភ្នែក ឬភ្នែកក្រហមនៅភូមិប៉ក់តូច ឃុំប៉ក់ញ៉ៃ ស្រុកអូរយ៉ាដាវ ខេត្តរតនគិរី មានចំនួន៩៣ករណី (ស្រី៥៧នាក់)។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដោយគិតត្រឹមថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា។
នាវេទិកាសន្និសីទស្តីពីគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ(OBOR) នៅទីក្រុង Darwin ប្រទេសអូស្ត្រាលី ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអូស្ត្រាលីលោក Cheng Jinye បានប្រកាសអញ្ជើញរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីជាថ្ម្យី្ឲចូលរួមក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយដែលមានគោលដៅជំរុញការផ្សាភ្ជាប់ពាណិជ្ជកម្មនោះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua លោក Jingye បាននិយាយថា ចិនសា្វគមន៍ការចូលរួមរបស់អូស្ត្រាលីក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្លួន ហើយចិនក៏ត្រៀមខ្លួនសហការជាមួយប្រទេសដទៃដើម្បីធានាឲ្យបាននូវពាណិជ្ជកម្មសេរីលើពិភពលោកដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថែមទៀតថា អូស្ត្រាលីនឹងបានប្រយោជន៍ច្រើនពីការចូលរួមនេះថែមទៀត។ «យើងព្យាយាមសហការជាមួយប្រទេសដទៃជុំវិញពិភពលោករួមទាំងអូស្ត្រាលីផងដើម្បីការពារពាណិជ្ជកម្មសេរី និងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចពហុនិយមដូចពេលបច្ចុប្បន្ន»។ លោក Jingye បាននិយាយដូច្នេះ។ ខណៈដែលប្រទេសជាច្រើនក្នុងតំបន់រួមទាំងប្រទេសនូវែលសេឡង់បានសម្រេចចូលរួមជាមួយគំនិតផ្តួចផ្តើមធំសម្បើមរបស់ចិនខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយនេះ អូស្ត្រាលីនៅតែស្ទាក់ស្ទើង និងមានមន្ទិលសង្ស័យខ្លាំងដែរជាពិសេសប្រយោជន៍ដែលខ្លួននឹងទទួលបាននោះ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Jingye បានច្រានចោលរាល់ក្តីបារម្ភរបស់អូស្ត្រាលី ក៏ដូចជាបណ្តារដ្ឋមួយចំនួនទៀតដែលមើលឃើញចិនក្នុងផ្លូវអវិជ្ជមាននោះ។ លោកអះអាងថា គម្រោងដែលផ្តោតលើការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជំរុញពាណិជ្ជកម្មដែលស្នើឡើងដោយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នេះគ្មានពាក់ព័ន្ធនឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញវាជាគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលពិភាក្សា សម្រេច និងអនុវត្តរួមគ្នារវាងភាគីទាំងអស់ទោះតូចក្តី ធំក្តីដោយស្មើភាពគ្នា។ គោលដៅសំខាន់មានគោលដៅចម្បងជំរុញពាណិជ្ជកម្មដើម្បីប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នា។ «គំនិតផ្តួចផ្តើមយើងគ្មានអ្វីពាក់ព័ន្ធនឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយឡើយ តែវាជាគម្រោងដែលជំរុញលទ្ធផលឈ្នះៗទាំងអស់គ្នាទោះបីជាប្រទេសនោះតូចក្តី ឬធំក្តី។ ភាគីទាំងអស់គឺស្មើគ្នា។ ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគដែលជិតស្និទ្ធនិងរឹងមាំ រួមជាមួយការផ្សាភ្ជាប់រវាងប្រជាជនអូស្ត្រាលី និងប្រជាជនចិននោះនឹងផ្តល់លក្ខខណ្ឌល្អប្រសើរសម្រាប់យើងក្នុងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្សេងទៀតក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ»។ សូមបញ្ជាក់ថាគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយត្រូវបានស្នើឡើងដោយប្រមុខរដ្ឋចិននៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ ដែលគំនិតនេះសំដៅលើកសាងឡើងវិញផ្លូវសូត្របុរាណក្នុងគោលបំណងជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សាភ្ជាប់ពីតំបន់អាស៊ីដល់អឺរ៉ុបដល់អាហ្វ្រិកថែមទៀតផង។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះមានរួមបញ្ចូលទាំងវិថីសូត្រខ្សែក្រវាត់សេដ្ឋកិច្ច និងផ្លូវសូត្រសមុទ្រសតវត្សទី២១ផងដែរ៕	សប្តាហ៍នេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានប្រាប់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងកង់បេរ៉ាចូលរួមក្នុង«គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ»របស់ខ្លួនដើម្បីទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើន។ ការទទូចឲ្យអូស្ត្រាលីចូលរួមជាមួយខ្លួននេះធ្វើឡើងស្របពេលដែលអូស្ត្រាលីបន្តបង្ហាញមន្ទិលសង្ស័យចំពោះគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏ធំសម្បើមផ្តួចផ្តើមដោយចិននេះនៅឡើយ។
មួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពីបញ្ជាប្រតិបត្តិលើការដាក់ទណ្ឌកម្មនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃឌិន អនុម័ត ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក បានដាក់មេដឹកនាំយោធា និងអតីតយោធាចំនួន ១០រូប ចូលទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅ។ ក្រៅពីយោធា អាមេរិកក៏ដាក់គោលដៅលើក្រុមហ៊ុនឯកជនរកស៊ីត្បូង និងថ្មកែវចំនួន ៣ផងដែរ។ ក្រោមទណ្ឌកម្មនេះ បុគ្គល និងក្រុមហ៊ុនរកស៊ីទាំងនេះ រងហាមឃាត់មិនឱ្យរកស៊ីនៅអាមេរិក និងត្រូវបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលមាននៅអាមេរិក។ «ទណ្ឌកម្មទាំងនេះ ផ្តោតយ៉ាងជាក់លាក់លើឈ្មោះបុគ្គល ដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការផ្តួលរម្លំរដ្ឋាភិបាលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា»។ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក បានលើកឡើងបែបនេះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ។ រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ Janet Yellen បានព្រមានក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថា អាមេរិក បានត្រៀមចំណាត់ការបន្ថែមទៀតរួចហើយ ប្រសិនបើរបបសឹក នៅតែរឹងទទឹងមិនផ្លាស់ប្តូរសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។ ក្រៅពីចំណាត់ការខាងលើ អាមេរិក ក៏កំពុងដំណើរការនីតិវិធី ក្នុងការផ្អឹបទ្រព្យសម្បត្តិ ១ពាន់លានដុល្លារ ពីមូលនិធិរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ានៅទឹកដីអាមេរិកផងដែរ។ ក្នុងចំណោមមនុស្សទាំង១០ ដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីខ្មៅនេះ គេឃើញមានលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង អគ្គមេបញ្ជាការយោធា, អគ្គមេបញ្ជាការរង Soe Win, រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ លោក Mya Tun Oo, ប្រធានាធិបតីស្តីទី លោក Myint Swe និងមន្ត្រីយោធាផ្សេងទៀត។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ លោក មីន អ៊ុងឡាំង ក៏ធ្លាប់រងទណ្ឌកម្មអាមេរិក ទាក់ទិននឹងជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ាផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏នឹងប្រជុំនៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ហើយដែលអាចអនុម័តសេចក្តីសម្រេចមួយជាឯកច្ឆន្ទ លើស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ចំណែកអឺរ៉ុប ក៏បន្ត បានជំរុញឱ្យរបបសឹកបង្កើតរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលឡើងវិញ ខណៈពេលអង់គ្លេស ដែលជាអតីតអាណានិគម កំពុងស្វែងរកចំណាត់ការដាក់លើក្រុមយោធា។ ដោយឡែកស្ថានការណ៍នៅក្នុងប្រទេសវិញ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ បាតុកម្មនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានស្ទើរតែនៅទូទាំងប្រទេស បានធ្វើឡើងរយៈពេល ៦ថ្ងៃហើយ។ ប្រជាជន នៅតែបន្តទាមទារឱ្យដោះលែងមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ខណៈពេលលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង បានទទូចឱ្យប្រជាជនត្រលប់ទៅធ្វើការវិញ។ ក្នុងសុន្ទរកថាលើកទីពីរនៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ មេដឹកនាំយោធាលើកឡើងពីបាតុកម្មជាលើកដំបូង ហើយលោកបានស្នើឱ្យប្រជាជនត្រលប់ទៅធ្វើការវិញ ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេស និងបញ្ចៀសការរាលដាលនៃកូវីដ-១៩ ។ ទន្ទឹមលោក លោកឧត្តមសេនីយ៍ក៏បានបន្ទោសយុទ្ធនាការជំទាស់ក្រុមយោធាផងដែលនាំឱ្យមានចលនាឈប់ធ្វើការរបស់បុគ្គលិករដ្ឋ៕	ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ បានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មលើមេដឹកនាំយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា និងអតីតយោធាចំនួន ១០រូប ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដកហូតអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល។ បើតាមក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ អាមេរិក នឹងដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមទៀត ប្រសិនបើរបបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា មិនបញ្ឈប់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ឬប្រគល់អំណាចឱ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលវិញ។
ផ្ទុយទៅវិញ បណ្ដាមេដឹកនាំវៀតណាមកំពុងទាក់ទងជាមួយនឹងប្រទេសឡាវដោយប្រុងប្រយ័ត្នអំពីបញ្ហាទំនប់ទឹកនេះ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍និយាយថា ដោយសារតែការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន ប្រទេសដីគោកតូចមួយនេះនឹងស្វែងរកជំនួយបន្ថែមពីរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ ប្រទេសវៀតណាមមិនសូវចុះសម្រុងជាមួយនឹងប្រទេសចិននោះទេ ហើយមានការខឹងសម្បាចំពោះការពង្រីកអំណាចរបស់ចិននៅក្នុងផ្នែកផ្សេងៗក្នុងតំបន់អាស៊ី។ អ្នកជំនាញទាំងនោះនិយាយថា ការព្រួយបារម្ភថ្មីនៅក្នុងទីក្រុងហាណូយបង្ហាញថា វៀតណាមមិនអាចចាត់ទុកប្រទេសឡាវជាប្រទេសទទួលការណែនាំពីវៀតណាម ដូចដែលខ្លួនធ្លាប់ធ្វើពីមុននោះទេ។ លោក Murray Hiebert ដែលជាអ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃកម្មវិធីអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោននិយាយថា៖ «វៀតណាមមានការព្រួយបារម្ភថា ឡាវកំពុងស្វះស្វែងដើម្បីសង់ទំនប់នៅទន្លេមេគង្គ។ ទោះជាវៀតណាមបានជជែកដោយស្ងាត់ៗជាមួយនឹងប្រទេសឡាវក៏ដោយ ក៏វៀតណាមមិនទាន់មានជម្រើសច្បាស់ណាមួយដើម្បីចាត់វិធានការជាសាធារណៈ និងថ្កោលទោសប្រទេសឡាវនោះទេ»។ ឡាវធ្លាប់ដើរតាមវៀតណាម ពីមុនប្រទេសវៀតណាមទទួលបានផលចំណេញពីប្រទេសឡាវ។ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវរបស់អាមេរិកដែលមានឈ្មោះថា GlobalSecurity.org បានឲ្យដឹងថា នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩ ស្តេចឡាវ «បានបង្ហាញការគោរពដល់តុលាការវៀតណាម» ក្នុងទំនាក់ទំនងមួយដែលគាំទ្រដល់ជំហររបស់វៀតណាមចំពោះប្រទេសចិននៅពេលនោះ។ វិទ្យាស្ថានអាមេរិកនេះបានឲ្យដឹងទៀតថា ប្រទេសឡាវបានក្លាយជា «ប្រទេសស្តាប់តាមការណែនាំ» របស់វៀតណាម នៅក្នុងទសវត្សរ៍១៩៨០ បន្ទាប់ពីប្រទេសវៀតណាមបានជួយគាំទ្រដល់គណបក្សកុំម្មុយនិស្តឡាវ។ នៅក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាមក្នុងទសវត្សរ៍១៩៦០ ទាហានវៀតណាមខាងជើងរាប់ពាន់នាក់ឈរជើងនៅក្នុងប្រទេសឡាវ ដើម្បីរក្សាបណ្តាញទំនាក់ទំនង Ho Chi Minh Trail ដ៏សំខាន់មួយ។ សព្វថ្ងៃនេះ មេដឹកនាំឡាវដែលស្ថិតនៅក្នុងគណបក្សកុំម្មុយនិស្តនៅតែសិក្សានៅក្នុងសាលាវៀនក្នុងទីក្រុងហាណូយ។ ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍១៩៨០មក ប្រទេសវៀតណាមមានភាពរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំងលើការវិនិយោគផ្នែករោងចក្រផលិតកម្ម ខណៈដែលប្រទេសឡាវភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើកសិកម្ម។ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីនិយាយថា ប្រមាណ២៣%នៃប្រជាជនឡាវចំនួន៦លាន៩សែននាក់រស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងចំនួន៦%នៃប្រជាជនវៀតណាមដែលមានចំនួន៩៥លាននាក់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសចិនដែលមានប្រាក់ជាងវៀតណាម បានជួយកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលមិនងាយទទួលបាន ឲ្យប្រទេសឡាវ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលគេកត់សម្គាល់ខ្លាំងមានដូចជាបណ្តាញផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស។ គម្រោងមួយចំនួនស្ថិតនៅក្រោម «គម្រោងផ្លូវក្រវាត់ពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិន ឬ BRI» រយៈពេល៦ឆ្នាំ ដែលមានគោលបំណងជំរុញពាណិជ្ជកម្មបរទេសរបស់ចិននៅជុំវិញតំបន់អាស៊ីនិងអឺរ៉ុប។ ប្រាក់ជំនួយរបស់ចិនក៏បានប្រើប្រាស់ដើម្បីកសាងផ្លូវ និងស្ពានមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសនេះផងដែរ។ គម្រោងវារីអគ្គិសនីរបស់ឡាវដែលមានឈ្មោះថា ទំនប់ Xayaburi ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកាត់បន្ថយលំហូរទឹក ទិន្នផលត្រី និងធនធានផ្សេងៗសម្រាប់មនុស្សប្រមាណជា៥០លាននាក់នៅទន្លេប៉ែកខាងក្រោម ដែលភាគច្រើនស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ភាពរកាំរកូសរវាងវៀតណាមនិងចិន ប្រទេសចិននិងវៀតណាមមានជម្លោះដែនដីជាមួយនឹងគ្នាអស់រយៈពេលជាច្រើនសតវត្សរ៍មកហើយ។ ឥឡូវប្រទេសទាំងពីរកំពុងមានជម្លោះលើសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលសម្បូរទៅដោយធនធានត្រី។ ប្រទេសទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងល្អតែលើក្រដាសប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែជម្លោះអធិបតេយ្យភាពដែនសមុទ្ររារាំងប្រទេសទាំងពីរមិនឲ្យមានទំនាក់ទំនងស្អិតរមួតនោះទេ។ លោក Stephen Nagy សាស្ត្រាចារ្យជាន់ខ្ពស់ផ្នែកសិក្សាអន្តរជាតិនិងនយោបាយនៅសាកលវិទ្យាល័យ International Christian University ក្នុងទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងផ្តល់ជំនួយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដល់ប្រទេសឡាវនិងកម្ពុជា ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រាកដប្រជាថា ចិនទទួលបានការគាំទ្រលើបញ្ហាតំបន់ រួមទាំងបញ្ហាមួយចំនួនដែលប្រទេសវៀតណាមមានជំហរផ្សេងផងដែរ។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិនបានឲ្យដឹងថា ប្រទេសចិនបានវិនិយោគទឹកប្រាក់ចន្លោះពី៤០០លានទៅ៧០០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១០មក នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសក្រីក្រមួយនិងមានគោលនយោបាយគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០។ ទិន្នន័យរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិនបង្ហាញថា នៅត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ប្រទេសចិនបានវិនិយោគទឹកប្រាក់សរុបប្រមាណ៦,៣ប៊ីលានដុល្លារនៅក្នុងប្រទេសឡាវ។ លោក Nagy និយាយថា «ជាឧទាហរណ៍ ប្រទេសចិនអាចនឹងផ្តល់ជំនួយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចបន្តិច និងធ្វើឲ្យប្រាកដប្រជាថា ប្រទេសទាំងពីរនេះមិនយល់ព្រមជាមួយនឹងគោលការណ៍សំឡេងតែមួយរបស់អាស៊ាន ឬនៅពេលផលប្រយោជន៍របស់ចិន និងវៀតណាមមានការប៉ះទង្គិចគ្នា។ រដ្ឋាភិបាលចិនអាចជះឥទ្ធិពលជាវិជ្ជមានលើប្រទេសឡាវ និងកម្ពុជា»។ អាស៊ានគឺជាសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលមានសមាជិកចំនួន១០ប្រទេស។ ប្រទេសវៀតណាមពឹងផ្អែកកាន់តែច្រើនលើប្រទេសជប៉ុន សិង្ហបុរី កូរ៉េខាងត្បូង និងតៃវ៉ាន់ សម្រាប់ការវិនិយោគ។ ប្រាក់ជំនួយរបស់ជប៉ុនបានជួយកសាងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ នយោបាយក្នុងតំបន់ លោក Trung Nguyen ដែលជាព្រឹទ្ធបុរសនៃមហាវិទ្យាល័យទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមនិងមនុស្សសាស្ត្រហូជីមិញ និយាយថា ប្រទេសវៀតណាមកំពុងតាមដានការកើនឡើងនៃការវិនិយោគចិននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីស្វែងយល់ពីអ្វីដែលអាចកើតឡើង ប្រសិនបើចិនបន្ថែមប្រាក់ជំនួយរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសឡាវ។ ប្រទេសកម្ពុជាជាធម្មតាគាំទ្រចិនលើបញ្ហាអាស៊ាន រួមទាំងគោលនយោបាយដែនសមុទ្រ ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះអធិបតេយ្យភាពរវាងវៀតណាម និងចិនផងដែរ។ លោក Nguyen និយាយថា «ខ្ញុំគិតថា ស្ថានភាពនេះជាអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមខ្លាច។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាលចិននិងវៀតណាមលេងល្បែងប្រទាញយកប្រទេសឡាវ»។ ប្រទេសវៀតណាមកំពុងបង្ហាញថា ខ្លួនសង្ឃឹមថានឹងបន្តធ្វើការជាមួយនឹងប្រទេសឡាវក្រោមលក្ខខណ្ឌរបស់ខ្លួន។ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែតុលា សហភាពយុវជនមកពីប្រទេសទាំងពីរបានពិភាក្សាបន្ថែមសកម្មភាពសម្រាប់ក្មេងៗនៅតាមព្រំដែន ដើម្បីជាមធ្យោបាយមួយក្នុងការបង្កើនសហប្រតិបត្តិការនាពេលអនាគត។ កាលពីដើមខែតុលា នាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ប្រទេសទាំងពីរបានយល់ព្រមរក្សាការផ្លាស់ប្តូរជាផ្លូវការនូវអ្វីដែលសារព័ត៌មានផ្លូវការរបស់វៀតណាម Viet Nam News ហៅថា «ជាមធ្យោបាយកាន់តែមានភាពងាយស្រួល មានប្រសិទ្ធភាព និងច្បាស់លាស់ជាងមុន ដោយផ្តោតលើការចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយដើម្បីដោះស្រាយឧបសគ្គ និងបញ្ហាលំបាកនានា»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	តៃប៉ិ ៖ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមមន្ត្រីនៅក្នុងទីក្រុងហាណូយមិនបានធ្វើការតវ៉ាដោយចំហទៅនឹងប្រទេសឡាវ ដែលជាប្រទេសធ្វើការអភិវឌ្ឍទំនប់ទឹកនេះនោះទេ ដោយសារតែវៀតណាមដឹងថា ឡាវមានការគាំទ្រពីប្រទេសជិតខាងដែលមានអំណាចខ្លាំងជាងខ្លួន នោះគឺប្រទេសចិន។
សម្តេច ទៀ បាញ់ ថ្លែងទៅកាន់កងអង្គរក្សតាមរយៈសារលិខិតដូច្នេះថា៖«ការបង្កើតបរិយាកាសកក់ក្តៅ សម្រាប់សុវត្ថិភាពផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត ជូនប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាមហិច្ឆតារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលប្រការទាំងអស់នេះ ទាមទារឲ្យកងកម្លាំងបញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្ស បន្តខិតខំប្រឹងប្រែង លើកកម្ពស់សមត្ថភាពជំនាញលើគ្រប់ផ្នែក ឲ្យស្របតាមសភាពការណ៍វិវត្តរីកចម្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត ដើម្បីបំពេញភារកិច្ចប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន សំដៅរួមចំណែកក្នុងការធានាសន្តិសុខ សុខវត្ថិភាពជូនថ្នាក់ដឹកនាំ»។ កងកម្លាំងអង្គរក្ស ឈរក្នុងពិធីប្រារព្ធខួប១៣ឆ្នាំនៃការបង្កើតបញ្ជាការដ្ឋានកងអង្គរក្ស នាព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ លើកពីគុណសម្បត្តិរបស់បញ្ជាការដ្ឋានកងអង្គរក្សថា សមិទ្ធផល និងសក្ខីកម្មច្រើនរាប់មិនអស់ ដែលកងអង្គរក្ស បង្កើតឡើងនាពេលកន្លងមក «ត្រូវបានកត់ត្រាទុកជាប្រវត្តិសាស្រ្តយោធា»។ លើសពីនេះ សម្តេច ចាត់ទុកការលះបង់របស់កងអង្គរក្ស ក្នុងការបម្រើការងារ ថាជា «ការលលះបង់ប្រកបដោយកិត្តិយស និងមានទនភាពជាតិខ្ពស់បំផុត»។ សូមបញ្ជាក់ថា ពិធីរម្លឹកខួប១៣ឆ្នាំនៃការបង្កើតបញ្ជាការដ្ឋានកងអង្គរក្ស ប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីភាពរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អគ្គមេបញ្ជាការរងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងជាមេបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពជើងគោក ដែលជាតំណាងរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។ ក្នុងបញ្ជាការដ្ឋានកងអង្គរក្ស លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏មានមុខតំណែងដែរ គឺលោក ជាមេបញ្ជាការរង ឯលោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ជាមេបញ្ជាការ៕	ក្នុងទិវារម្លឹកខួប១៣ឆ្នាំនៃការបង្កើតបញ្ជាការដ្ឋានកងអង្គរក្ស នាថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២នេះ សម្តេច ទៀ បាញ់ ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ បានផ្ញើសារលិខិត ជូនទៅកងអង្គរក្សគ្រប់រូប។ សម្តេច លើកឡើងថា ថ្វីដ្បិត សព្វថ្ងៃ មានសន្តិភាពពាសពេញប្រទេសពិតមែន តែការអភិវឌ្ឍប្រទេស នៅតែទាមទារសន្តិភាព សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ និងរបៀបរៀបរយសង្គម។
សំណុំរឿង កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ (JPCOA) ក្លាយជារឿងចម្រូងចម្រាសជាថ្មី ខណៈដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងសម្រេចចិត្តថាត្រូវនៅបន្ត ឬគួរដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបង្កើតឡើងដោយប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់អូម៉ា ជាមួយមហាអំណាចប្រាំផ្សេងទៀតរួមទាំងអ៊ីរ៉ង់នោះ។ ក្រោមច្បាប់អាមេរិក ប្រធានាធិបតីត្រូវចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យបញ្ជាក់ពីការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់រៀងរាល់ ១២០ ទៅ ១៨០ ថ្ងៃម្តង ដោយទទួលស្គាល់ថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។ ដូច្នេះ បើលោក ត្រាំសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញនោះ មានន័យថា លោកជ្រើសរើសយកការចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះហើយ។ ដូច្នេះហើយ ទើបបណ្តាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបដូចជា ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង និងលោកស្រីអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អេនជេឡា មឺហ្គែល ប្រញាប់ប្រញាល់ស្កាត់ជួបលោក ត្រាំ នៅវ៉ាស៊ីនតោនដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលផង និងដាក់សម្ពាធផងឲ្យលោក ត្រាំ បន្តគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងនេះក្នុងនាមជាភាគីហត្ថលេខី។ តាមពិតទៅ តាំងពីឡើងកាន់តំណែងលោក ត្រាំ និយាយជាញឹកញយថា លោកស្អប់កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរនេះព្រោះវាមិនមានលទ្ធភាពទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់មិនឲ្យផលិតឬអភិវឌ្ឍមីស៊ីល និងមានរយៈពេលត្រឹមដប់ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ អនុលោមតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ ២០១៥ នេះ លោកខាងលិចសន្យាលើកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ជាថ្នូរនឹងការកម្រិតកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែបញ្ហាត្រង់ថា វានឹងផុតកំណត់នៅត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ ខាងមុខ ហើយមកដល់បច្ចុប្បន្នភាគីពាក់ព័ន្ធមិនទាន់រកឃើញដំណោះស្រាយរួមគ្នានៅឡើយទេ។ ១.ម៉ាក្រុង ព្យាយាមធ្វើវីរៈបុរសសង្គ្រោះកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់? ប្រហែលពីសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយបញ្ជាឲ្យទ័ពបារាំងចូលរួមជាមួយអាមេរិក និងអង់គ្លេសក្នុងប្រតិបត្តិការវាយប្រហារមីស៊ីលលើស៊ីរីឆ្លើយតបនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមី លោក ម៉ាក្រុង កំពុងស្ថិតនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយលោក ត្រាំ។ លោក ម៉ាក្រុង ចង់ប្រើប្រាស់ទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយលោក ត្រាំ ដើម្បីពិភាក្សា និងបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យលោក ត្រាំឲ្យរក្សាទុកកិច្ចព្រមព្រៀងអ៊ីរ៉ង់ ព្រោះបច្ចុប្បន្នវាគ្មានវិធានការអ្វីប្រសើរជាងនេះដើម្បីដោះស្រាយជាមួយអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។ សម្រាប់មេដឹកនាំបារាំង យ៉ាងហោចណាស់គេត្រូវទប់ស្កាត់អាមេរិកមិនឲ្យដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ ២០១៥ នេះ ហើយភាគីពាក់ព័ន្ធចាំបាច់បន្តចរចាគ្នាទៀតលើកិច្ចព្រមព្រៀងដាច់ដោយឡែកដើម្បីបំពេញបន្ថែមលើចំណុចចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងបច្ចុប្បន្នផង។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Fox News កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងមក លោក ម៉ាក្រុង បានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយថា លោកយល់ស្របថាកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់មិនមែនល្អឥតខ្ចោះឡើយ ប៉ុន្តែលោកព្រមានថា នៅពេលនេះគ្មានឡើយផែនការទីពីរ បើសិនជាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបរាជ័យមែននោះ។ ប៉ុន្តែលោក ម៉ាក្រុង បានពន្យល់ថា បើសិនជាសហគមន៍អន្តរជាតិគ្មានយន្តការប្រសើរជាងនេះ វាគ្មានហេតុផលដែលត្រូវដើរចេញឡើយ។ ដូច្នេះហើយ ក្នុងជំនួបជាមួយលោក ត្រាំ លើកនេះ លោក ម៉ាក្រុងនឹងប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីរក្សាស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នសិន មុនមានការពិភាក្សាគ្នារកដំណោះស្រាយប្រសើរជាងនេះដើម្បីដាក់សម្ពាធលើអ៊ីរ៉ង់ផង។ ប្រមុខរដ្ឋបារាំងរូបនេះ មើលឃើញអ៊ីរ៉ង់ការគំរាមកំហែងនៅក្នុងតំបន់ ហើយការគាំទ្ររបស់អ៊ីរ៉ង់ចំពោះរបបស៊ីរីរបស់លោក បាសា អាសាដ ផងនោះរឹតតែធ្វើឲ្យអ៊ីរ៉ង់កាន់មានភាពអវិជ្ជមានក្នុងក្រសែរភ្នែករបស់មេដឹកនាំបារាំងទៀត។ ២.លោកខាងលិចត្រៀមបង្កើតវិធានការដោយឡែកបន្ថែមទម្ងន់លើកិច្ចព្រមព្រៀងដើម? ចំពោះលោក ម៉ាក្រុងផ្ទាល់ គឺគាំទ្រឲ្យមានការកែតម្រូវកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដើម្បីបំពេញចំណុចខ្វះចន្លោះជាពិសេសការទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់អភិវឌ្ឍមីស៊ីលបាលីស្ទិក និងទប់ស្កាត់សកម្មភាពបង្កអស្ថិរភាពរបស់អ៊ីរ៉ង់ក្នុងតំបន់។ យោងតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក New York Times មន្ត្រីអាមេរិកនិងអឺរ៉ុបចាប់ផ្តើមជជែកពិភាក្សាគ្នាហើយពីកិច្ចព្រមព្រៀមដាច់ដោយឡែក ហើយភាគីទាំងនេះក៏ឯកភាពគ្នាលើចំណុចសំខាន់ពីរដែរ។ ចំណុចនោះគឺ កម្រិតកម្មវីធីមីស៊ីល និងទប់ស្កាត់សកម្មភាពបង្ករឿងរបស់អ៊ីរ៉ង់ផង។ គេឯកភាពគ្នាថា កាលណាបើអ៊ីរ៉ង់បន្តសាកល្បងមីស៊ីល ទណ្ឌកម្មនឹងត្រូវដាក់ចេញប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ ហើយគេក៏កំពុងស្វែងរកចំណាត់ការផងដែរដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយខ្លី និងមធ្យម។ មួយវិញទៀតនោះ មន្ត្រីអាមេរិក និងអឺរ៉ុបក៏ឯកភាពគ្នាលើវិធានការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ដែរ បើសិនជារបបនេះហាមក្រុមត្រួតពិនិត្យចូលទីតាំងរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែវាមិនទាន់មានការយល់ស្របគ្នានៅឡើយទេលើយន្តការដែលត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មឡើងវិញនេះនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ លោកស្រីអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ មឺហ្កែល ដែលកំពុងរួសរាន់មកជួបលោក ត្រាំ ដែលនោះ នៅតែបង្ហាញជំហរប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះរាល់ចេតនាបំផ្លាញកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែ រួមជាមួយការចរចាបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងដោយឡែកដូចអាមេរិក និងរដ្ឋអឺរ៉ុបផ្សេងទៀតកំពុងធ្វើ។ លោកស្រីព្រមានពីការចរចាណាមួយដើម្បីរកវិធានការដាក់គំនាបលើអ៊ីរ៉ង់ដែលគ្មាន ភាគីសំខាន់ដូចជាចិន រុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ខ្លួនឯងចូលរួមនោះគឺជារឿងគ្រោះថ្នាក់។ នេះក៏ដោយសារវាបង្ហាញឲ្យឃើញពីឆន្ទៈមិនល្អ និងធ្វើឲ្យមានការបាត់ទំនុកចិត្តដែលជំរុញឲ្យការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់បរាជ័យផង។ ដោយឡែក តំណាងចិន និងរុស្ស៊ីក៏ព្រមានជាថ្មីដែរចំពោះរាល់ចេតនាទាំងឡាយណាដែលចង់បំផ្លាញកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់។ ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី លោក Sergei Lavrov នៅក្រុងប៉េកាំងសប្តាហ៍នេះបានថ្លែងដូច្នេះ៖« យើងនឹងឆ្លើយតបរាល់ការប៉ុនប៉ងបំផ្លាញកិច្ចព្រមព្រៀងអ៊ីរ៉ង់ដែលមានចែងច្បាស់ក្នុងដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនោះ»។ ៣. អ៊ីរ៉ង់នឹងចាប់ផ្តើមចម្រាញ់ម្សៅអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមវិញ បើអាមេរិកក្បត់ពាក្យសម្តី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោក ចាវ៉ាត់ ហ្សារីវ (Javad Zarif) បានបញ្ជាក់ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន CBS កាលពីសប្តាហ៍មុនថា អ៊ីរ៉ង់ត្រៀមខ្លួនរួចហើយដើម្បីចាប់ផ្តើមកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរវិញដែរ បើសិនជាអាមេរិកសរសេរនឹងដៃ លុបនឹងជើងបែបនេះ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា វាគ្មានហេតុផលដែលអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបន្តអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយមហាអំណាចប្រាំដែលនៅសល់ឡើយ បើសិនជាអាមេរិកដើរចេញនោះ។ «វាមានផ្លូវច្រើន បើសិនជាអាមេរិកដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ។ ប៉ុន្តែប្រតិកម្មរបស់អ៊ីរ៉ង់ចំពោះការដកខ្លួនរបស់អាមេរិកនេះនឹងមិនសាមញ្ញពេកឡើយ»។ លោក ហ្សារីវ បាននិយាយដូច្នេះ។ ប្រមុខការទូតអ៊ីរ៉ង់រូបនេះបានបញ្ជាក់ហើយថា អាមេរិកមិនបាច់បារម្ភឡើយថា អ៊ីរ៉ង់ផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនោះ ប៉ុន្តែអ៊ីរ៉ង់នឹងចម្រាញ់ម្សៅអ៊ុយរ៉ាញ៉ូម ដែលជាគ្រឿងផ្សំនៃអាវុធនុយក្លេអ៊េរ។ ប៉ុន្តែលោក ហ្សារីវ ទទូចឲ្យមេដឹកមាំអឺរ៉ុបបន្តដាក់សម្ពាធលើលោក ត្រាំ ឲ្យលោកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀង និងអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឲ្យសមជាមហាអំណាចពិភពលោក។ ក្រៅពីសម្តីព្រមានរបស់មន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក ហាសាន់ រ៉ូហាន់នី (Hassan Rohani ) បានផ្តាំផ្ញើទៅមេដឹកនាំអាមេរិកថា អាមេរិកនឹងស្តាយក្រោយបើហ៊ានដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀង ហើយលោកសន្យាចាត់វិធានការតបតវិញភា្លមក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ក្រោយលោក ត្រាំ សម្រេចបញ្ចប់សមាជិកភាពរបស់អាមេរិកក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ត្រាំ បែបណាពាក់ព័ន្ធកិច្ចព្រមព្រៀងអ៊ីរ៉ង់នៅតែជារឿងពិបាកស្មាន ព្រោះលោកមិនពេញចិត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបន្តិចសោះ បើទោះជាមានសម្ព័ន្ធមិត្តប្រឹក្សាបញ្ចុះបញ្ចូលក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែលោក ក៏ប្រហែលជាត្រូវថ្លឹងថ្លែងខ្លាំងដែរមុនសម្រេចចិត្តព្រោះវានឹងប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការនៃកិច្ចប្រជុំរវាងលោកជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុននៅខែក្រោយផងពាក់ព័ន្ធការបញ្ឈប់ការសាកល្បងមីស៊ីល និងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ រឿងងាយយល់ទេ គឺថា បើសិនអាមេរិកមិនដែលគោរពសន្យារបស់ខ្លួនបែបនេះ រឿងអីភាគីផ្សេងទៀតត្រូវចរចា និងព្រមទទួលយកកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអាមេរិកនោះ។	ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុងចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនៅថ្ងៃចន្ទទី ២៣ ខែមេសា។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះមានគោលដៅសំខាន់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអាមេរិក និងបារាំង ហើយលោក ម៉ាក្រុង ក៏រំពឹងបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រាំប្តូរចិត្តរក្សាទុកកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ដែរ។ សម្រាប់លោក ម៉ាក្រុង វាគ្មានឡើយផែនការទីពីរឡើយបើសិនជាលោក ត្រាំ ចិត្តសឿងដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់មែននោះ។ ចំណែកអ៊ីរ៉ង់ ក៏នឹងចាប់ផ្តើមសកម្មភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនវិញភ្លាមដែរ។
អ្នកស្រាវជ្រាវមួយចំនួន បានធៀបប្រាសាទបេងមាលានឹងប្រាសាទអង្គរវត្ត។ អ្នកខ្លះ អះអាងថា ប្រាសាទបេងមាលា ជាគំរូសម្រាប់សង់ប្រាសាទអង្គរវត្ត។ លោក សុខ វិសាល មន្រ្តីបច្ចេកទេសប្រចាំប្រាសាទបេងមាលា បានបញ្ជាក់ថា ការស្រាវជ្រាវនាពេលក្រោយៗមក អ្នកជំនាញពីសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ បានអះអាងថា ប្រាសាទបេងមាលា មិនមែនជាគំរូសម្រាប់សង់ប្រាសាទអង្គវត្តនោះទេ។ អតីតបុរាណវិទូ និងបច្ចុប្បន្នជាមគ្គុទេសក៍ លោក ឡុង តូន យល់ថា ប្រាសាទបេងមាលា ត្រូវបានសង់ដើមសតវត្សរ៍ទី១២ ពោលគឺក្រោយការសាងសង់ប្រាសាទអង្គវត្តនោះទេ។ លោក ឡុង តូន យល់បែបនេះ ដោយផ្អែកលើចម្លាក់ដែលមានទាក់ទងនឹងព្រះពុទ្ធសាសនាតិចតួច។ ចម្លាក់នេះហើយ ដែលជាតឹកតាងសម្រាប់ឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវ យល់ថា ប្រាសាទនេះ សង់នៅសតវត្សរ៍ទី១២។ អ្នកស្រាវជ្រាវ យល់ថា ប្រាសាទបេងមាលា សង់ក្នុងរាជ្យព្រះបាទសូរ្យវម៌្មទី២ និងអ្នកស្រាវជ្រាវផ្សេងទៀត យល់ថា បេងមាលា សង់ក្នុងរាជ្យព្រះបាទធរណីវរ្ម័នទី២ ដែលជាស្ដេចសោយរាជ្យទី១ ដែលបានកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ ព្រះបាទធរណីវរ្ម័នទី២ ជាព្រះបិតារបស់ព្រះបាទជ័យវម៌្មទី៧ (ជ័យរវ្ម័នទី៧)។ ចំណុចពិសេស ដែលគួរលើកមកនិយាយអំពីប្រាសាទបេងមាលានោះគឺ ទីប្រជុំជន និងផ្លូវបុរាណ។ បេងមាលា មិនមែនជាប្រាសាទ ដែលសង់នៅទីឆ្ងាយពីទីប្រជុំជននោះទេ។ បេងមាលា ជាចំណុចប្រសព្វនៃផ្លូវបុរាណ ដែលចេញពីតំបន់អង្គរ ឆ្ពោះមកកាន់បេងលាមា រួចបំបែកទៅកាន់ កោះកេរ រហូតដល់ ប្រាសាទវត្តភូ ដែលស្ថិតនៅប្រទេសឡាវ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ផ្លូវមួយខ្សែទៀត បំបែកចេញពីប្រាសាទបេងមាលា ទៅកាន់ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ ដែលស្ថិតនៅខេត្តព្រះវិហារ។ លោក ឡុង តូន យល់ថា ប្រាសាទបេងមាលា ក៏ជាទីប្រជុំជនដ៏ធំមួយនៅសម័យអង្គរនោះដែរ។ អ្នកជំនាញរូបនេះ យល់ថា ចាស់បុរាណ សង់ប្រាសាទនេះ មិនមែនដោយចៃដន្យនោះទេ ហើយប្រាសាទនេះ ក៏មិនមែនជាគំរូសម្រាប់សង់ប្រាសាទអង្គរវត្តនោះដែរ។ «បេងមាលា ជាប្រាសាទដ៏ធំ ហើយយើងអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីសហគមន៍បុរាណនៅទីនោះ គឺធំ។ ប្រាសាទនេះ អាចឱ្យយើងស្វែងយល់ពីអរិយធម៌ ឬទំនាក់ទំនងអរិយធម៌រវាងអង្គរ និងតំបន់ផ្សេងៗ គឺមិនមែនរឿងចៃដន្យទេ។ សម្រាប់ស្ថាបត្យកម្មសំណង់ យើងមើលឃើញពីទំហំថ្ម គុណភាពថ្ម គឺបេងមាលា មានស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ខ្ញុំ បច្ចេកទេសសំណង់ បេងមាលា មានបច្ចេកទេសសំណង់ខ្សោយ និងខ្វះខាតច្រើនដែរ។» លោក ឡុង តូន មានចំណាប់អារម្មណ៍អំពីប្រាសាទបេងមាលាដូច្នេះ។ បែកបាក់ និងទ្រុឌទ្រោមខ្លាំង ដូចមនុស្សចាស់គ្មានកម្លាំង ប្រាសាទបេងមាលា ហាក់បីដូចឯកាជាងប្រាសាទផ្សេងៗទៀតបន្តិច។ នៅពេលខ្មែរ ផ្លាស់ប្ដូររាជធានីចេញពីតំបន់អង្គរ ប្រាង្គប្រាសាទភាគច្រើន ត្រូវបានឫសឈើចាក់ចូលព័ទ្ធពេន ដែលធ្វើឱ្យថ្មប្រាសាទបែបបាក់យ៉ាងច្រើន។ កូនរុក្ខជាតិ បានដុសពាសពេញតោងលើប្រាង្គប្រាសាទរយៈពេលយូរឆ្នាំ រហូតរុក្ខជាតិលូតលាស់កាន់តែធំឡើងៗ។ ដើមឈើធំៗទាំងនេះ ក៏បានដេកដួលលើប្រាង្គប្រាសាទ ដែលធ្វើឱ្យប្រាសាទបេងមាលា បែកបាក់ខ្លាំង។ ឫសឈើទាំងនេះ ព័ទ្ធព័ន្ធលើប្រាង្គប្រាសាទ បង្កើតបានជាទិដ្ឋភាពគួរឱ្យចង់ទស្សនា។ ប៉ុន្តែ ដើមឈើទាំងនេះ ក៏ជាចំណែកមួយបំផ្លាញប្រាសាទបេងមាលាឱ្យបាត់បង់ទម្រង់ដើម។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា មិនឱ្យដើមឈើបំផ្លាញប្រាសាទទៀតនោះទេ។ អប្សរា ថែរក្សាដើមឈើនៅជុំវិញប្រាសាទ ដែលមានតួនាទីការពារ និងរក្សាសំណើមថ្ម ព្រមទាំងទប់ទល់ខ្យល់កន្ត្រាក់មកលើប្រាសាទ។ មន្រ្តីបច្ចេកទេសនៅប្រាសាទបេងមាលា លោក សុខ វិសាល បានបញ្ជាក់ថា ធម្មជាតិ និងការបោះបង់រាជធានី ធ្វើឱ្យប្រាសាទនេះ បែកបាក់ច្រើន។ ប៉ុន្តែ មនុស្ស ក៏ជាអ្នកបំផ្លាញប្រាសាទនេះនាពេលប្ដូររាជធានី និងសម័យសង្គ្រាម។ «ចាស់ៗរស់នៅតំបន់នេះ បន្តជំនាន់ បានបញ្ជាក់ថា មនុស្ស ជឿថាក្នុងប្រាសាទមានរបស់មានតម្លៃ។ ដូច្នេះ ពួកគេជីកកកាយ ទាញ រកវត្ថុមានតម្លៃ ដែលធ្វើឱ្យប្រាង្គប្រាសាទដួលរលំ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក សុខ វិសាល។ ប្រាសាទបេងមាលា មិនស្ថិតនៅក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គនោះទេ។ ដូច្នេះ បេងមាលា មិនត្រូវបានចុះបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនោះទេ។ បើតាមអង្គការយូណេស្កូ ប្រាសាទបេងមាលា ស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីបណ្ដោះអាសន្នក្នុងការចូលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដែលកម្ពុជា បានស្នើរៀបចំឯកសារជាផ្លូវការកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០៕	សៀមរាប៖ ប្រាសាទបេងមាលា ត្រូវបានសាងសង់ឡើងលើផ្ទៃដីទំហំ ១៤ហិកតា ដែលស្ថិតនៅភូមិបេងមាលា ស្រុកស្វាយលើ ខាងកើតជើងភ្នំគូលេន។ ប្រាសាទនេះ មិនមានសិលាចារិកណាមួយ បញ្ជាក់ពីការសាងសង់ដោយព្រះមហាក្សត្រអង្គណានោះទេ។ ប៉ុន្តែ អ្នកស្រាវជ្រាវមួយចំនួន យល់ថា ប្រាសាទបេងមាលា ត្រូវបានសង់ក្នុងរាជ្យព្រះបាទសូរ្យវម៌្មទី២ (សូរ្យវរ្ម័នទី២)។
ក្នុងជំនួបពិភាក្សាការងារជាមួយ លោក Dato Sri Jamil Khi រដ្ឋមន្ត្រីទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការសាសនារបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី៤ខែកញ្ញា សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានស្នើលោករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីជួយជំរុញលើការបណ្ដុះបណ្ដាលវិស័យហាឡាល់ និងការវិនិយោគពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ីលើផ្នែកនេះនៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក Dato Sri Jamil Khi បានគាំទ្រសំណើររបស់សម្ដេច ដោយលោកបញ្ជាក់ថានឹងជំរុញកិច្ចការនេះនៅពេលខាងមុខឆាប់ៗ។ ការជំរុញឧស្សាហកម្មផលិតផលម្ហូបហាឡាល់របស់កម្ពុជា ត្រូវបានអ្នកជំនាញមើលឃើញថាជាការធ្វើពិពិធកម្មផលិតផលទេសចរណ៍ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍កាន់សាសនាអ៊ីស្លាម៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានស្នើរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីជួយជំរុញការរៀបចំ និងវិនិយោគលើវិស័យម្ហូបហាឡាល់នៅកម្ពុជា។
ក្រោយទទួលទានយ៉ាអ៊ួរ ដែលជាស្នាដៃម្តាយ កុមារា ឡា វណ្ណឌី មានគំនិតយកយ៉ាអ៊ួរនេះបង្កើតជាអាជីវកម្ម ក្រោមស្លាកយីហោឈ្មោះ «វណ្ណឌី យ៉ាអ៊ួរ» ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ មុខរបរដែលដំណើរការបាន២ឆ្នាំមកហើយនេះ គឺកុមារាវ័យ១៣ឆ្នាំ ឡា វណ្ណឌី ជាអ្នកគ្រង់គ្រងហាងនេះផ្ទាល់ និងមានម្តាយជាអ្នកធ្វើយ៉ាអ៊ូរ ដ៏មានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់នេះ។ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសដូចខាងក្រោមនេះ៖ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ មានអតិថិជនកាន់តែច្រើន គាំទ្រយ៉ាអ៊ួរនៅហាងរបស់កុមារាវ័យ១៣ឆ្នាំ ឡា វណ្ណឌី។ បច្ចុប្បន្ន មិនត្រឹមតែលក់នៅក្នុងហាងប៉ុណ្ណោះទេ វណ្ណឌី ក៏ពង្រីកការលក់ តាមអនឡាញផងដែរ។ ការគាំទ្រយ៉ាអ៊ួររបស់ វណ្ណឌី មានសន្ទុះកាន់តែច្រើននៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួន និងរាជធានីភ្នំពេញ។ នៅក្នុងកម្មវិធី«អាជីវកម្មជំនាន់ថ្មី» ដែលសារព័ត៌មានថ្មីៗសហការផលិតជាមួយនឹងវិទ្យុ FM 102 ម្ចាស់ហាង ឡា វណ្ណឌី អះអាងថា មុខរបរដែលចាប់ផ្តើមដើមទុនត្រឹម១៥ដុល្លារនេះ ក្នុងមួយថ្ងៃលក់ដាច់បានប្រមាណ១០០ដប ដោយអាចរកចំណូលបានខ្ទង់ពាន់ដុល្លារក្នុងមួយខែ។ ម្ចាស់ហាង ឡា វណ្ណឌី ដែលកំពុងសិក្សានៅថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ បានរៀបរាន់បន្ថែមពីការគ្រប់គ្រងប្រាក់ចំណូលប្រចាំថ្ងៃយ៉ាងដូច្នេះ៖ «យើងត្រូវបែងចែកហិរញ្ញវត្ថុឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ លុយចំណាយត្រូវដាក់ផ្សេង លុយចំណេញត្រូវដាក់ផ្សេង ហើយលុយចំណេញត្រូវបែងចែកច្រើនប្រភេទទៀត ថាតើសម្រាប់ធ្វើអ្វីបន្តទៀត»។ បើទោះជារកប្រាក់ចំណូលបានច្រើនគួរសមទាំងខ្លួននៅវ័យក្មេង, កុមារា ឡា វណ្ណឌី បានជួបនឹងផលលំបាកមួយចំនួន ដូចជា ការមិនហ៊ាននិយាយជាមួយភ្ញៀវ, ភ័យខ្លាច និងខ្មាស់អៀន នៅពេលចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្មដំបូង។ បច្ចុប្បន្ន វណ្ណឌី បានឆ្លងកាត់ឧបស្គទាំងនោះអស់ហើយ ហើយកុមរាវ័យ១៣ឆ្នាំ រូបនេះ យល់ឃើញថាការរួបរួមសហការគ្នារវាងម្ចាស់ហាងនិងបុគ្គលិក គឺជាអ្វីដែលជំរុញឲ្យអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនរីកចម្រើនមួយកម្រិតទៀតដោយ វណ្ណឌី ពោលដូច្នេះ៖ «បុគ្គលិកជាសរសៃឈាម ម្ចាស់ហាងជាបេះដូង»៕	ភ្នំពេញ៖ កុមារាវ័យ១៣ឆ្នាំ ឡា វណ្ណឌី ដែលរស់នៅខេត្តសៀមរាប មានគំនិតបើកហាងលក់យ៉ាអ៊ួរ ដែលចំណាយដើមទុនដំបូងត្រឹម១៥ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ វណ្ណឌី ម្ចាស់ហាង«វណ្ណឌី យ៉ាអ៊ួរ» ដែលកំពុងសិក្សានៅអនុវិទ្យាល័យ អាចរកប្រាក់ចំណូលបានខ្ទង់ពាន់ដុល្លារពីរបរនេះ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.