Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
កតា្កដែលជំរុញឱ្យយុវជន ដារ៉ាវីត សម្រេចចិត្តដឹកនាំក្រុមមករើសកន្ទុយបារីនៅឆ្នេរអូរឈើទាលនេះ ព្រោះលោកបារម្ភថា កន្ទុយបារីដែលមានសារធាតុមិនរលាយ និងមានក្លិនមិនល្អ ដែលចោលរាយប៉ាយ នៅទីនោះ នឹងធ្វើឱ្យខូចសោភ័ណភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនៃឆ្នេរសមុទ្រ។ លើសពីនេះ លោកបារម្ភខ្លាចកន្ទុយបារីទាំងនោះហូរចូលទឹកសមុទ្រ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវចម្រុះ និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្សដែលចុះលេងទឹកសមុទ្រផងដែរ។ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូ រវាងកញ្ញា អ៊ូ សុខមាន អ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey ជាមួយលោក សានដារ៉ាវីត ប្រធានក្រុមយុវជនសំរាម ដូចតទៅ៖ «ហេតុអ្វីបានជាយើងមិនរើសកន្ទុយបារីនៅរាជធានីភ្នំពេញ ហើយសុខចិត្តចំណាយពេលវេលា និងថវិកាទៅរើសកន្ទុយបារីនៅឆ្នេរអូរឈើទាលនេះ ព្រោះនៅភ្នំពេញយើងវាមានកន្ទុយបារីម្តុំៗរាយប៉ាយច្រើនកន្លែង ដែលយើងពិបាកមែនទែនក្នុងការប្រមូលកន្ទុយបារីទាំងនោះ ដោយយើងបានកំណត់ប្រមូលឱ្យបាន១លានដើម។ ប៉ុន្តែបើយើងប្រមូលកន្ទុយនៅខេត្តព្រះសីហនុវិញ ខ្ញុំអាចនិយាយបានថាត្រឹមបរិវេណកន្លះគីឡូម៉ែត្រនៃឆ្នេរសមុទ្រអូរឈើទាលនេះ យើងអាចប្រមូលកន្ទុយបារីបានរហូតដល់១០-២០ម៉ឺនដើមក្នុងរយៈពេលមួយខែ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សាន ដារ៉ាវីត។ កន្លងមកលោក សាន ដារ៉ាវីត ក៏បានដឹកនាំក្រុមយុវជនប្រមូលសំរាម ដោយកំណត់យក«លូបឹងត្របែក»ជាចំណុចផ្តើម ដើម្បីប្រែភ្នំពេញទៅជាទីក្រុងគ្មានសំរាម ដែលបានចាប់ពីតាំងពីដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ រហូតមកដល់ពេលនេះ គឺមិនទាន់បានបញ្ចប់នៅឡើយ។ យុវជនរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖« មូលហេតុដែលខ្ញុំ បង្កើតសកម្មភាពប្រមូលកន្ទុយបារីដែលជាបេសកម្មទី២នេះឡើង ស្របពេលជាមួយសកម្មភាពប្រមូលសំរាមនៅលូបឹងត្របែកនេះមិនទាន់បញ្ចប់ ព្រោះខ្ញុំយល់ថាឆ្នេរសមុទ្រអូរឈើទាល កំពុងឈានទៅរកការបាត់បង់នៃភាពស្រស់ស្អាតនៃសមុទ្រធម្មជាតិ។ ក្នុងនាមខ្ញុំជាយុវជនខ្មែរមួយរូប ខ្ញុំមិនចង់ឃើញការបាត់បង់ភាពស្រស់ស្អាតនៃសម្បត្តិធម្មជាតិនេះ ក្នុងរូបភាពណាមួយឡើយ »។ បើតាមលោក សាន ដារ៉ាវីត សកម្មភាពប្រមូលកន្ទុយបារីនៅតំបន់ឆ្នេរអូរឈើទាល គឺធ្វើឡើងរាល់ចុងសប្តាហ៍ ដោយមានការចូលរួមពីយុវជនស្ម័គ្រចិត្តមកពីរាជធានីភ្នំពេញ និងយុវជនដែលរស់នៅខេត្តព្រះសីហនុផ្ទាល់។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមយុវជនសំរាមប្រមូលកន្ទុយនៅឆ្នេរសមុទ្រអូរឈើទាល បានជិត១ម៉ឺនដើមនៃបេសកកម្មថ្មីនេះ៕ រូបភាព ផ្តល់ដោយលោក សាន ដារ៉ាវីត រូបភាព ផ្តល់ដោយលោក សាន ដារ៉ាវីត	ភ្នំពេញ៖ យុវជនសំរាម បានកំណត់បេសកកម្មទី២នៃសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ក្នុងការរើស«កន្ទុយបារី» ដែលភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ បោះចោលពាសវាលពាសកាលឱ្យបាន១លានដើម នៅលើឆ្នេរអូរឈើទាល ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ ការកំណត់បេសកម្មទី២នេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោក សាន ដារ៉ាវីត និងសមាជិក៨នាក់ទៀត បានរើសកន្ទុយបារីរហូតជិត៥០០០ដើម កាលពីថ្ងៃទី២១ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។ លោក ដារ៉ាវីត និយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា អូរឈើទាល គឺជាឆ្នេរសមុទ្រស្អាតជាងគេកម្ពុជា មិនគួរឱ្យមានកន្ទុយបារីរាយប៉ាយយ៉ាងច្រើនឡើយ។
Leeds United ចាប់ផ្តើមការប្រកួតដំបូងបង្ហាញទម្រង់លេងយ៉ាងល្អ ខណៈដែលក្រុមម្ចាស់ផ្ទះមានភាពថ្វេប្រហែសខ្លាំង។ ត្រឹមតែ ១នាទីប៉ុណ្ណោះនៃការប្រកួត កីឡាករ Degnand Wilfried Gnonto ស៊ុតបើកឆាកនាំមុខរួចទៅហើយសម្រាប់ក្រុមភ្ញៀវ មុនពេលចាប់ផ្តើមវគ្គទីពីរដែលគ្រាប់បាល់ទី២ នាំមុខបានកើតឡើងក្រោយពេលខ្សែការពារបិសាចក្រហម Raphael Varane បង្កកំហុសឱ្យចូលទីខ្លួនឯង។ ទោះប្រហែសរហូតរបូតឱកាសច្រើននៃបច្ចេកទេសលេងក្នុងវគ្គទីមួយក្តី ប៉ុន្តែខ្សែប្រយុទ្ធកំពុងតែឡើងទម្រង់លេងខ្លាំង Marcus Rashford បានជួយស្វែករកគ្រាប់បាល់តាមពីក្រោយ ១គ្រាប់មកវិញដែលជាការសហការគ្នាដ៏ល្អជាមួយខ្សែការពារស្លាប Diogo Dalot នៅនាទី៦២។ ៨នាទីបន្ទាប់ Jadon Sancho ដែលទើបវិលត្រលប់មកជួយក្រុមវិញ ក្រោយអវត្តមានដោយសាររបួស រកបានគ្រាប់តាមស្មើ ២-២។ លទ្ធផល ២-២ បានអូសបន្លាយរហូតចប់ការប្រកួត ដោយក្រុមសងខាងចែកគ្នាម្នាក់ ១ពិន្ទុ។ ក្រោយបញ្ចប់ការប្រកួតដោយទទួលបានត្រឹម ១ពិន្ទុក្នុងទឹកដី លោក Erik ten Hag ជាអ្នកចាត់ការក្រុមបានបង្ហាញអារម្មណ៍មិនពេញចិត្តនឹងលទ្ធផលប៉ុន្មាននោះទេ ប៉ុន្តែរីករាយនឹងរបៀបលេងវាយបក។ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ច្របូកច្របល់ ពិតណាស់ចុងក្រោយយើងសប្បាយចិត្តដែលអាចដណ្តើមបាន ១ពិន្ទុ ប៉ុន្តែយើងបានជ្រុសបាត់ ២ពិន្ទុ។ វាគឺជាការចាប់ផ្តើមដែលយើងពិតជាធ្វើមិនបានល្អទាល់តែសោះ ពិបាកនឹងទទួលយក ជាពិសេសនោះគឺនៅពេលជំនួប Derby អ្នកត្រូវតែត្រៀមខ្លួនឱ្យរួចរាល់សម្រាប់ការប្រយុទ្ធ និងមានទំនួសខុសត្រូវ។»។ លោក Ten hag បាននិយាយប្រាប់ទៅកាន់អ្នកកាសែតបែបនេះ។ នាការប្រកួតក្នុងទឹកដី Old Trafford ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះបង្ហាញការស្រែកឃ្លានរកជ័យជម្នះពីការវាយបកដ៏ជក់ចិត្តរបស់ក្រុមកីឡាករនៅចុងវគ្គហៀបនឹងបញ្ចប់។ ប៉ុន្តែក្រុមម្ចាស់ផ្ទះហាក់បន្ថយកម្តៅប្រយុទ្ធទៅវិញ ព្រោះកុំឱ្យថ្វេប្រហែសរបូតគ្រាប់បាល់វិញ ហើយបរាជ័យរកបានជ័យជម្នះក្នុងទឹកដី ១៤លើកជាប់គ្នាលើកដំបូងនៅក្នុងការប្រកួតប្រជែង។ រកបាន ១ពិន្ទុ Man United ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ មានគម្លាតពិន្ទុនាំមុខពីក្រុមលេខ ៤ Newcastle United ត្រឹម ៣ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកក្រុមដែលខ្វះការគ្រប់គ្រងល្អ Leeds United ឡើងមកឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១៦ ដែលមានគម្លាតពិន្ទុត្រឹម ១ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះពីក្រុមស្ថិតនៅតំបន់កាត់ចោល៕	Marcus Rashford និង Jadon Sancho រកបានម្នាក់មួយគ្រាប់ជួយ Manchester United វាយបកតាមស្មើ Leeds United ២-២ ក្នុងការប្រកួត Premier League នៅរាត្រីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ។ លោក Erik ten Hag ជាអ្នកចាត់ការបិសាចក្រហមរីករាយសម្រាប់ការវាយបកយកស្មើ ប៉ុន្តែខកចិត្តបាត់២ពិន្ទុ។
សេចក្តីសម្រេចដែលបានដាក់ស្នើដោយសហភាពអឺរ៉ុប (EU) លើការតែងតាំងអ្នករាយការណ៍ពិសេសនេះ ត្រូវបានប្រទេសចំនួន២៨ ក្នុងចំណោមប្រទេស៤៧ នៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស បោះឆ្នោតគាំទ្រ ៥ ប្រទេសរួមមាន ចិន ប៉ាគីស្ថាន និងរុស្ស៊ីជាដើម បោះឆ្នោតប្រឆាំង និងប្រទេស១៤ ទៀតបោះឆ្នោតអនុប្បវាទ។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ សហភាពអឺរ៉ុបលើកឡើងថា ការស្នើឱ្យមានអ្នករាយការណ៍ពិសេសនេះបាន បង្ហាញថា សហគមន៍អន្តរជាតិនឹងបន្តឃ្លាំមើលនិងគាំទ្រដល់ប្រជាជនអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល ក្រោយការសម្រេចអនុម័ត អ្នករាយការណ៍ពិសេសនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមធ្វើការនៅខែមីនា និងត្រូវបានគាំទ្រដោយអ្នកជំនាញរបស់ UN ក្នុងការវិភាគផ្នែកច្បាប់ ការធ្វើកោសល្យវិច្ច័យ និងការឃ្លាំមើលសិទ្ធិស្ត្រីនៅអាហ្វហ្កានីស្ថានជាដើម។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ មុនមានការតែងតាំងអ្នករាយការណ៍ពិសេសជាផ្លូវការ លោកស្រី Michelle Bachelet ជាឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សរបស់ UN នឹងត្រូវត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅអាហ្វហ្កានីស្ថានរហូតដល់ខែមីនា។ យ៉ាងណាមិញ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតប៉ាគីស្ថានលោក Khalil ur Rahman Hashmi បាននិយាយនៅថ្ងៃ៧ ខែតុលា ថា ប្រទេសរបស់លោកមិនគាំទ្រការបង្កើតអ្នករាយការណ៍ពិសេសដែលមិនចាំបាច់នេះឡើយ។ ឯមន្ត្រីការទូតចិនលោក Jiang Duan បានលើកឡើងថា សេចក្តីស្នើរបស់ EU មានចន្លោះប្រហោរច្រើន។ លោក Jiang បានបន្តថា អាម៉េរិកគឺជាអ្នកដែលគួរទទួលខុសត្រូវចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅអាហ្វហ្កានីស្ថានក្នុងរយៈពេលសង្គ្រាមជាងពីរទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ គួររំលឹកថា មកទល់នឹងពេលនេះ មិនទាន់មានប្រទេសណាមួយទទួលស្គាល់ក្រុមតាលីបង់ជារដ្ឋាភិបាលដឹកនាំអាហ្វហ្កានីស្ថានជាផ្លូវការនៅឡើយ ខណៈជំនួយអន្តរជាតិជាច្រើនបានកាត់ផ្តាច់ដោយប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ រង់ចាំមើលលើទង្វើនិងសកម្មភាពរបស់ក្រុមតាលីបង់។ ក្រុមតាលីបង់ធ្លាប់បានសន្យាថា ខ្លួននឹងគោរពសិទ្ធិមនុស្សនិងសិទ្ធិស្រ្តីតាមច្បាប់ឥស្លាម។ ប៉ុន្តែមកទល់ពេលនេះ ក្រុមតាលីបង់នៅមិនទាន់សម្រេចបានតាមការសន្យារបស់ខ្លួន ដោយនៅមានការបិទសិទ្ធិនិងប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើប្រជាជននិងអ្នកកាសែតនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាននៅឡើយ៕	ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នៅថ្ងៃទី ៧ ខែតុលា បានយល់ព្រមលើការតែងតាំងអ្នករាយការណ៍ពិសេសស្តីពីអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ អ្នករាយការណ៍ពិសេសនេះ ទទួលខុសត្រូវតាមដាននិងស៊ើបអង្កេតការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សដែលបានបង្កឡើងដោយតាលីបង់និងភាគីជម្លោះផ្សេងទៀតនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ប៉ុន្តែក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស បង្ហាញការខកចិត្តចំពោះការបង្កើតតំណែងនេះ។
ខ្សែរប្រយុទ្ធឆ្នើម Cristiano Ronaldo បានបំបែកកំណត់ត្រាថ្មីនៅក្លិបសេះបង្កង់ Juventus ក្នុងនាមជាកីឡាកររកបាន១០០គ្រាប់លឿនជាងគេ។ Ronaldo ចំណាយពេលត្រឹមរយៈពេល៣រដូវកាលប៉ុណ្ណោះដើម្បីបង្កើតកំណត់ត្រានេះ។ កំណត់ត្រារបស់ Ronaldo កើតឡើងក្រោយការស៊ុតបញ្ចូលទីមួយគ្រាប់លើនាជំនួបទល់នឹងក្រុម Sassuolo នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា។ គិតមកត្រឹមពេលនេះ កីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធរូបនេះបានស៊ុតបញ្ចូលទីឲ្យក្រុម Juventus ចំនួន១០០គ្រាប់ក្នុងការបង្ហាញខ្លួន ១៣១ប្រកួតឲ្យក្លិបក្រោយចូលរួមបីរដូវកាលមក។ បើយោងតាមកំណត់ត្រាចាស់របស់ក្លិប Juventus អតីតកីឡាករ Omar Sivori និង Roberto Baggio ចំណាយពេលដល់ទៅ៤រដូវកាលទើបអាចរកបាន១០០គ្រាប់។ 100 - Cristiano #Ronaldo has just become the first player in the history of Juventus to have scored 100+ goals in all competitions in his first three campaigns for the Bianconeri. Legend.#SassuoloJuve #SerieA pic.twitter.com/1U2QK0YJO8 OptaPaolo (@OptaPaolo) May 12, 2021 ជាមួយនឹងគ្រាប់ទី១០០នៅអ៊ីតាលី Ronaldo ក៏ជាកីឡាករដំបូងប្រចាំប្រវត្តិសាស្រ្តដែលរកបាន១០០គ្រាប់នៅក្នុងលីគចំនួនបីខុសៗគ្នាផងដែរ។ កីឡាករសញ្ជាតិព័រទុយហ្កាល់រូបនេះ ស៊ុតបញ្ចូលលើស១០០គ្រាប់ពេលលេងឱ្យក្លិបបិសាចក្រហម Manchester United និងក្លិបអធិរាជស Real Madrid ។ នៅជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ផ្ទាល់ Ronaldo ក៏ស៊ុយលើសមួយរយគ្រាប់ដែរ។ ដោយឡែក កីឡាករខ្សែបម្រើ Paulo Dybala ក៏ក្លាយជាកីឡាករម្នាក់ទៀតដំបូងគេរបស់ក្លិបដែលរកគ្រាប់បាល់បានចំនួន១០០គ្រាប់ផងដែរ។ 100 - Paulo #Dybala has become the first non European player to have scored 100+ goals in all competitions for Juventus (excluding those who have played for Italy). Joya.#SassuoloJuve #SerieA pic.twitter.com/akd3jmQz40 OptaPaolo (@OptaPaolo) May 12, 2021 Juventus កំពុងបន្តក្តីសង្ឃឹមក្នុងការដណ្ដើមកៅអីបាន UEFA Champion League នៅរដូវក្រោយ។ Juventus នៅសល់ចំនួន២ប្រកួតក្នុងដៃដែលជាក្តីសង្ឃឹម ខណៈឈរលេខ៥ ក្នុងតារាងមាន៧២ពិន្ទុ តាមពីក្រោយក្រុម Napoli ឈរលេខ៤ ដែលមាន៧៣ពិន្ទុ និងក្រុម AC Milan ដែលមាន៧៥ពិន្ទុ កំពុងឈរលេខ៣៕	ដោយ៖ជា យូគៀង
ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងឲ្យក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក ដាក់ពាក្យប្រកួតប្រជែងជាសាធារណៈ ដើម្បីទទួលបានសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្មមូលបូមខ្សាច់នៅកោះកុង៣ទីតាំង និងព្រះសីហនុ៤ទីតាំង។ ទីតាំងក្នុងខេត្តកោះកុង មានពីរកន្លែងស្ថិតនៅស្រុកបូទុមសាគរ និងមួយកន្លែងទៀតគឺនៅស្រុកស្រែអំបិល។ ចំណែក ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ គឺពីរទីតាំងស្ថិតនៅស្រុកស្ទឹងហាវ និងពីរទីតាំងនៅស្រុកព្រៃនប់។ លោក យស មុនីរ៉ាត់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងរ៉ែ អះអាងថា ការដេញថ្លៃបូមខ្សាច់នេះ ដើម្បីស្ដារផ្លូវទឹកហូរ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗនៅថ្ងៃទី១១មករានេះ លោក មុនីរ៉ាត់ ថ្លែងថា៖ «ការដាក់ឲ្យមានការដេញថ្លៃនូវទីតាំងទាំងនេះ គឺដើម្បីស្ដារផ្លូវទឹកដែលកកស្ទះដោយលំហូរល្បាប់ខ្សាច់។ កន្លងមកក្នុងខេ្តតកោះកុងមានអាជីវកម្មបូមខ្សាច់តូចៗនៅតាមព្រែកដែលចេញដោយខេត្ត ហើយទីតាំងនៅសមុទ្រអត់ដែលមានទេ។ នៅព្រះសីហនុមានមួយកន្លែង(ទីតាំងបូមខ្សាច់នៅតំបន់សមុទ្រ)»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា អាជីវកម្មបូមខ្សាច់នៅសមុទ្រនេះ មិនមែនសម្រាប់នាំចេញទៅក្រៅប្រទេសទេ ពោលគឺសម្រាប់តម្រូវការបំពេញទីតាំងអភិវឌ្ឍន៍ ឬផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក។ ជុំវិញអាជីវកម្មនេះ លោក សន ជ័យ នាយប្រតិបត្តិសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់ជីវចម្រុះដែលមានក្នុងសមុទ្រ។ ជាពិសេសការផ្ដល់សិទ្ធិអាជីវកម្មបន្តដល់ភាគីទី៣ ក្រោយក្រុមហ៊ុនណាមួយទទួលបានសិទ្ធិអាជីវកម្ម។ លោក សន ជ័យ សង្កត់ធ្ងន់ថា ករណីខ្សាច់នៅកោះកុងនេះ ធ្លាប់មានភាពមិនប្រក្រតី រហូតដល់រដ្ឋាភិបាលសម្រេចបញ្ឈប់ការនាំខ្សាច់សំណង់គ្រប់ប្រភេទ និងខ្សាច់ល្បាយភក់ ពីខេត្តកោះកុងចេញទៅក្រៅប្រទេស។ «...សំណុំរឿងអាស្រូវនាំខ្សាច់ចេញទៅក្រៅប្រទេសកាលពីកន្លងមក គឺស្ថិតនៅក្នុងភាពស្រពេចស្រពិលនៅឡើយ ទោះបីរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់ការនាំចេញខ្សាច់ក៏ដោយ។ មួយវិញទៀតយើងបានដឹងបទពិសោធន៍ហើយពីក្រុមហ៊ុនទទួលបានសិទ្ធិគឺផ្ដល់អាជ្ញាបណ្ណបន្តដល់ក្រុមហ៊ុនផ្សេង ហើយក្រុមហ៊ុនដែលទទួលបានអាជ្ញាបណ្ណបន្តហ្នឹង ទៅបូមបង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានជីវៈចម្រុះជាដើម។ ទាំងនេះ វាជាមេរៀន ហើយយើងសង្ឃឹមថាអ្វីៗនឹងកែលម្អ, រឿងដែលផ្ដល់អាជ្ញាបណ្ណបន្តដដែលៗ វាមិនគួរកើតមានឡើងវិញឡើយ»។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក សន ជ័យ។ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលសម្រេច បញ្ឈប់ជាស្ថាពរលើការអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើអាជីវកម្មនាំខ្សាច់ សំណង់គ្រប់ប្រទេស និងខ្សាច់ល្បាយភក់នៅខេត្តកោះកុង ចេញទៅប្រទេស។ ការបញ្ឈប់សកម្មភាពនាំខ្សាច់ចេញនេះ ធ្វើឡើងក្រោយមានការិះគន់ពីសង្គមស៊ីវិលលើភាពមិនប្រក្រតី និងពុករលួយ កេងប្រវ័ញ្ចលុយជាតិ តាមរយៈអាជីវកម្មបូមខ្សាច់នេះ។ កាលណោះរបាយការណ៍សិង្ហបុរី ដែលបានកត់ត្រាក្នុងទិន្នន័យស្ថិតិពាណិជ្ជកម្មទំនិញរបស់អង្គការសហប្រជាបង្ហាញថា កម្ពុជា បាននាំខ្សាច់ចូលសិង្ហបុរី ប្រមាណជា៧២,៨លានតោន ចន្លោះឆ្នាំ២០០៧ ដល់ឆ្នាំ២០១៥។ ប៉ុន្តែតួលេខផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានោះ បង្ហាញថា ការនាំខ្សាច់ចេញទៅកាន់ប្រទេសសិង្ហបុរី មានត្រឹមតែជាង ២,៨លានតោនប៉ុណ្ណោះ នៅរយៈពេលដូចគ្នានេះ។ ដោយឡែកទិន្នន័យនៃទំហំទឹកប្រាក់ ដែលកម្ពុជានាំខ្សាច់ទៅសិង្ហបុរី គឺល្អៀងទឹកប្រាក់ប្រមាណ៧៤៧លានដុល្លារ ។ តែក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល មិនទទួលស្គាល់ទិន្នន័យនោះឡើយ កាលពីឆ្នាំ២០១៦៕ អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋាភិបាលបញ្ចប់ការនាំចេញខ្សាច់ពីខេត្តកោះកុងទៅបរទេស ក្រោយពីមានការតវ៉ា	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានកំណត់យកទីតាំង៧កន្លែងក្នុងខេត្តកោះកុងនិងព្រះសីហនុ ដែលមានផ្ទៃក្រឡាសរុបជាង២ពាន់ហិកតា ដើម្បីឲ្យក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកដេញថ្លៃយកសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្មបូមខ្សាច់។ ក្រសួងរ៉ែ អះអាងថា ការដាក់ឲ្យដេញថ្លៃទីតាំងទាំងនេះ ដើម្បីស្ដារផ្លូវទឹកហូរដែលស្ទះដោយល្បាប់ខ្សាច់។ អ្នកតាមដានព្រិត្តិការណ៍សង្គមបង្ហាញការព្រួយបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ជីវៈចម្រុះ និងការលក់អាជ្ញាបណ្ណបូមខ្សាច់ដល់ភាគីទីបី ។
ដើម្បីអបអរសាទរខួបលើកទី៧៥ទិវាកុមារអន្តរជាតិ១មិថុនា, ខួបលើកទី២៣ទិវាពិភពលោកប្រឆាំងពលកម្មកុមារ១២មិថុនា និងទិវាកុមារកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋាភិបាល ដាក់ចេញប្រធានបទ «ការវិនិយោគលើកុមារថ្ងៃនេះសំដៅបង្កើនមូលធនមនុស្ស ក្នុងយុគសម័យបរិវត្តកម្មឌីជីថល» និង «រួមគ្នាអនុវត្តការប្តេជ្ញាចិត្ត ដើម្បីបញ្ចប់ទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរនៃពលកម្មកុមារ»។ ចំពោះកម្មវិធីខាងលើនេះ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាឱ្យក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារ ក្រសួងសង្គមកិច្ច ក្រសួងការងារ ក្រសួងអប់រំ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ត្រូវសហការរៀបចំពិធីជួបជុំថ្នាក់ជាតិ និងរៀបចំកម្មវិធីកម្សាន្តផ្សេងៗ សម្រាប់កុមារនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ចំណែក ក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារថ្នាក់រាជធានី ខេត្ត ត្រូវសហការជាមួយមន្ទីរ អង្គភាពពាក់ព័ន្ធ និង ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ រៀបចំពិធីអបអរនៅតាមមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន ឱ្យបានផុលផុសដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យក្រសួងព័ត៌មាន សហការជាមួយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់រដ្ឋឯកជន និងបណ្ដាញសារព័ត៌មានសង្គមនានា ឱ្យចូលរួមផ្សព្វផ្សាយដល់សង្គមជាតិទាំងមូលឱ្យជ្រួតជ្រាបពីប្រវត្តិ និងគោលបំណងនៃទិវាកុមារអន្តរជាតិ១ មិថុនា ,ទិវាពិភពលោកប្រឆាំងពលកម្មកុមារ១២មិថុនា និងទិវាកុមារកម្ពុជា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័ន រដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ត្រូវរៀបចំពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយកុមារ កម្មវិធីកម្សាន្តសប្បាយរបស់កុមារ នៅតាមក្រសួង ស្ថាប័នរាជធានី-ខេត្ត គ្រឹះស្ថានសិក្សារដ្ឋ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងគ្រប់មណ្ឌលកុមារកំព្រា នៅក្នុងមូលដ្ឋានរៀងៗខ្លួន។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានណែនាំឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ត្រូវចងបដាពាក្យស្លោក នៅតាមដងវិថីសំខាន់ ដូចជា ពាក្យស្លោក «ចូលរួមលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិត គឺជាការលើកកម្ពស់កិច្ចការពារកុមារ», «រួមគ្នាការពារកុមារ ដើម្បីអភិវឌ្ឍគ្រួសារនិងសង្គមជាតិ», «រួមគ្នាលុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើកុមារ» និង«គ្មានការប្រើប្រាស់ពលកម្មកុមារដើម្បីជំរុញយុទ្ធនាការ»,«សហគ្រាសមួយជាសហគមន៍សុខសាន្តមួយ» ជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានណែនាំឱ្យស្ថានប័នជាតិ ឯកជន សង្គមស៊ីវិល រួមគ្នាបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងស្ដីពីសិទ្ធិកុមារ ដល់សាធារណជនឱ្យបានយល់ដឹង ដើម្បីបញ្ចប់ទម្រង់រំលោភបំពានកុមារធ្ងន់ធ្ងរ។ នេះបើតាមសារាចរណែនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី។
ដើម្បីចូលរួមផ្សព្វផ្សាយដំណឹងនេះឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ បានបន្តផ្សព្វផ្សាយសេចក្តីជូនដំណឹងនេះ នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន។ អរគុណគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ ចំពោះការចែករំលែកដំណឹងដ៏មានប្រយោជន៍នេះ។ សូមជម្រាបថា ការពិនិត្យ និងចុះឈ្មោះសម្រាប់ការវះកាត់មាត់ឆែប ក្រអូមឆែប និងពិការមុខមាត់ផ្សេងៗឥតគិតថ្លៃ ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នា២០១៩។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទំនាក់ទំនងមកកាន់អង្គការស្នាមញញឹមកម្ពុជា មជ្ឈមណ្ឌលភាពញញឹម ជាន់ទី ៣ អគារវះកាត់ និងកែលម្អ នៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ឬតាមរយៈទូរសព្ទលេខ 023 211 405/ 012 655 786 និង 096 846 69 91 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត នៃអង្គការស្នាមញញឹមកម្ពុជា សហការជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត Jonh Arvier នឹងផ្តល់ការវះកាត់មាត់ឆែប ក្រអូមឆែប និងពិការមុខមាត់ផ្សេងៗ ជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩ នៅមជ្ឈមណ្ឌលភាពញញឹម នៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត។
កីឡាករកម្ពុជា ៦រូប ត្រូវបានជម្រុះចេញ តាមរយៈការហ្វឹកហាត់ត្រៀមទៅប្រកួតនៅវៀតណាមនេះ។ លោក ឈូក ពិសិដ្ឋ អ្នកដឹកនាំជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ការហ្វឹកហាត់ចម្រាញ់យក២០រូបនេះ គឺគ្រូបង្វឹកជម្រើសជាតិ បានពិនិត្យយ៉ាងម៉ត់ចត់ លើសមត្ថភាព និងទេពកោសល្យ របស់កីឡាករនីមួយៗ។ លោក ឈូក ពិសិដ្ឋ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖«កីឡាករកម្ពុជាទាំង២៦រូប សុទ្ធតែមានកម្រិតនៃការលេងប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ តែកីឡាករខ្លះ មានរបួស និងបញ្ហាបន្ដិចបន្ដួច ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យគេ មិនស្ថិតក្នុងបញ្ជីកីឡាករបញ្ជូនទៅវៀតណាម»។ កីឡាករ៦រូប ដែលបានធ្លាក់ពីបញ្ជី២០រូប ត្រូវទៅប្រកួតនៅវៀតណាម រួមមាន៖ ភឹម តៅសីង, ចាន់ សារ៉ាពេជ្យ, ស រតនា, វឿន វ៉ា, នុន ណាត និង ឈឿន វិស៊ីនុ។ (កណ្ដាល) លឹម ពិសុទ្ធ ខ្សែប្រយុទ្ធក្លិបភ្នំពេញក្រោន នៅក្នុងពេលហ្វឹកហាត់ជម្រើសជាតិ។ រូបពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ដោយឡែក កីឡាករ លឹម ពិសុទ្ធ សប្បាយចិត្ត ដែលមានឈ្មោះជាប់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា សម្រាប់ការប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅវៀតណាម ក្រោយពីកីឡាកររូបនេះ បានខកចិត្តម្ដងរួមមកហើយ នាការប្រកួត AFF U23 Championship 2022 ដែលកម្ពុជា ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនាអំឡុងខែកុម្ភៈ ។ មូលហេតុដែលនាំឲ្យ លឹម ពិសុទ្ធ ខកខានជាប់AFF U23 ដោយសាររូបគេមានបញ្ហារបួស អំឡុងពេលហ្វឹកហាត់ ត្រៀមប្រកួត។ លឹម ពិសុទ្ធ បានប្រាប់មកកាន់សារពត៌មានថ្មីៗថា៖«ខ្ញុំ មានការសប្បាយចិត្តណាស់ ដោយបានជាប់ក្នុងបញ្ជីជម្រើសជាតិ ប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅវៀតណាម។ ខ្ញុំ និងកីឡាករផ្សេងទៀត នឹងប្រឹងប្រកួតឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព»។ សមាសភាពកីឡាករ២០រូបនោះមាន៖ កីឡាករមកពីក្លិបបឹងកេត៥រូប ហ៊ុល គីមហ៊ុយ, សៀង ចន្ធា, សឿត ណាវ៉ា, តាំង ប៊ុនឆៃ, និង វ៉ាំង ដាវីន។ កីឡាករ មកពីក្លិបវិសាខា ៣រូប វីរៈ ដារ៉ា, សារ ទី និង គី រីណា។ កីឡាករមកពីក្លិបណាហ្គាវើលដ៍ ២រូប ជា សុខម៉េង និង ផាត សុខា។ ភ្នំពេញក្រោន៣រូប មាន ជួន ចាន់ចាវ, លឹម ពិសុទ្ធ និង យ៉ើ សាហ្វី។ ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង៣រូប មាន មិន រតនៈ, អ៊ាន ពិសី និង ជូ ស៊ីនទី។ ក្រៅពីនេះ មាន អ៊ឹម សំអូន ក្លិបគិរីវង់សុខសែនជ័យ, ម៉ៅ ពិសិដ្ឋ អង្គរថាយហ្គឺរ, ស៊ិន សុវណ្ណមករា ព្រៃវែង និង ញាន សុស៊ីដាន កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។ ជម្រើសជាតិកម្ពុជា នឹងចេញដំណើរទៅប្រទេសវៀតណាម នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ៕	កីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ២០រូប ត្រូវបានជ្រើសរើសជាផ្លូវការ សម្រាប់ការប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ នៅវៀតណាម ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១២-២៣ ឧសភា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៣ ឧសភា។
ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន បាននិយាយទូរស័ព្ទជាមួយលោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ដើម្បីស្នើសុំឱ្យឥណ្ឌាដល់ផែនការស្ដារសន្តិភាព។ កាលពីខែវិច្ឆិកា ក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅបាលី លោក វ៉ូឡូឌីមៀ បានអំពាវនាវឱ្យក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ (G20) គោរពផែនការស្ដារសន្តិភាពទាំង ១០ ចំណុចមានការគោរពអធិបតេយ្យអ៊ុយក្រែន និងការដោះលែងអ្នកទោសជាដើម។ ឥណ្ឌាដែលជាសមាជិក G20 ដែរនោះ បានបង្កើនទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មកាន់តែខ្លាំងជាមួយរុស្ស៊ីពិសេសលើវិស័យថាមពល។ ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីបានកើនឡើងដល់២៧ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២២ ដែលភាគច្រើនដោយសារតែការនាំចូលប្រេង និងជីក្នុងបរិមាណច្រើនពីរុស្ស៊ី។ កន្លងមក ឥណ្ឌាក៏មិនបានចូលរួមថ្កោលទោសរុស្ស៊ីក្នុងជំហរច្បាស់លាស់ ចំពោះការលុកលុយអ៊ុយក្រែនដែរ។ «ខ្ញុំបាននិយាយទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ហើយបានជូនពរឱ្យទទួលបានជោគជ័យក្នុងពេលជាប្រធាន G20។ វាជាវេទិកាដែលខ្ញុំបានប្រកាសអំពីរូបមន្តសន្តិភាព ដូច្នេះឥឡូវនេះខ្ញុំរាប់បញ្ចូលឥណ្ឌាក្នុងការចូលរួមអនុវត្តផែនការសន្តិភាពនោះដែរ»។ លោក ហ្សេលេស្គី សរសេរបែបនេះនៅលើបណ្ដាញសង្គម Twitter ហើយលោកក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់ជំនួយមនុស្សធម៌របស់ឥណ្ឌា និងការគាំទ្រតាមរយៈ UN។ ឥណ្ឌា នៅបន្តទិញប្រេងពីរុស្ស៊ីក្នុងតម្លៃថោក ហើយក៏មិនចូលដៃជាមួយបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិចដើម្បីកំណត់តម្លៃប្រេងរុស្ស៊ីត្រឹម៦០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ក្នុងគោលដៅបន្ទាបចំណូលរុស្ស៊ីឡើយ។ លើសពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់ប្រទេសនេះលោក Subrahmanyam Jaishankar ធ្លាប់អះអាងថាក្នុងនាមជាអ្នកប្រើប្រាស់ប្រេង និងឧស្ម័នធំជាងគេទី៣ របស់ពិភពលោក ឥណ្ឌាត្រូវថែរក្សាផលប្រយោជន៍ជាតិដោយចាត់ទុករុស្ស៊ីជាដៃគូស្ថិតស្ថេរ និងយូរអង្វែង។ កាលពីខែវិច្ឆិកា ទីក្រុងមូស្គូបានបញ្ជូនបញ្ជីផលិតផលជាង៥០០ មុខដែលមានសក្ដានុពលសម្រាប់នាំចេញទៅឥណ្ឌា រួមទាំងគ្រឿងបន្លាស់សម្រាប់រថយន្ត យន្តហោះ និងរថភ្លើង។ ឥណ្ឌាក៏បានបញ្ជូនបញ្ជីផលិតផលរបស់ខ្លួនសម្រាប់នាំចេញទៅឱ្យរុស្ស៊ីផងដែរ។ រូបមន្តសន្តិភាព១០ ចំណុចរបស់លោក ហ្សេលេនស្គី ស្នើក្នុងកិច្ចប្រជុំ G20 បានទាមទារឱ្យរក្សាសុវត្ថិភាពវិទ្យុសកម្ម និងសុវត្ថិភាពនុយក្លេអ៊ែរ, សន្តិសុខស្បៀងអាហារ, សន្តិសុខថាមពល, ការដោះលែងអ្នកទោស និងអ្នកដែលបាននិរទេសទាំងអស់ពីរុស្ស៊ី។ លើសពីនេះ វាក៏មានការទាមទារឱ្យអនុវត្តធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និងការស្ដារឡើងវិញបូរណភាពទឹកដីអ៊ុយក្រែន និងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក, ការដកកងទ័ពរុស្ស៊ីចេញពីអ៊ុយក្រែន និងបញ្ចប់អរិភាព, ផ្ដល់យុត្តិធម៌, ការពារបរិស្ថានភ្លាមៗឆ្លើយតបនឹងការវាយប្រហារ, ការពារការកើនឡើងនៃសង្គ្រាម និងទាមទារការបញ្ជាក់ពីការបញ្ចប់សង្គ្រាម៕	ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ បានស្នើសុំឥណ្ឌាឱ្យអនុវត្តរូបមន្តសន្តិភាពរបស់ខ្លួនអំឡុងការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី។ ការអំពាវនាវនេះធ្វើឡើងស្របពេលបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិចព្យាយាមរឹតត្បិតចំណូលរុស្ស៊ី តែឥណ្ឌាបែជាបង្កើនទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយរុស្ស៊ីវិញ។
បក្សបក្សឆ្ពោះទៅមុខ គ្រោងចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ជាមួយបក្សនយោបាយចំនួន៧ផ្សេងទៀត ក្នុងការដាក់ចេញជាគោលនយោបាយសម្រាប់អនាគតរដ្ឋាភិបាលថៃចម្រុះថ្មី ដែលដឹកនាំដោយលោក Pita Limjaroenrat។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath សេចក្តីព្រាងនៃMoU នេះ នឹងមិនរួមបញ្ចូលការសន្យារបស់បក្សឆ្ពោះទៅមុខ លើការកែប្រែច្បាប់ប្រមាថព្រះមហាក្សត្រឡើយ។ កន្លងមក បក្ស Pheu Thai និងបក្ស Thai Sang Thai បានរក្សាគម្លាតនៅយ៉ាងឆ្ងាយពីផែនការនេះ។ គោលនយោបាយ ដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងMoU នេះ មានដូចជា ការកែលម្អប្រព័ន្ធដីធ្លី, ច្បាប់លើកលែងទោស, ការគាំទ្រលើការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ, ការនាំយុត្តិធម៌ចំពោះប្រជាជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសាររដ្ឋប្រហារនៅពេលកន្លងមក និងការធ្វើកំណែទម្រង់យោធាថៃជាដើម។ ការចេញផ្សាយអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានៅក្នុងថ្ងៃនេះ ក៏ចំខួបនៃការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា ដឹកនាំដោយលោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៤។ សូមបញ្ជាក់ថា សម្ព័ន្ធភាពសម្រាប់រៀបចំរដ្ឋាភិបាលចម្រុះថៃនេះ មានបក្សនយោបាយដូចជា បក្សឆ្ពោះទៅមុខ, បក្ស Pheu Thai, បក្ស Prachachart, បក្ស Thai Sang Thai, បក្ស Seri Ruam Thai, បក្ស Fair, បក្ស Plung Sungkom Mai និងបក្ស Peu Thai Rumphlang៕	បក្សឆ្ពោះទៅមុខ និងបក្សដៃគូសម្ព័ន្ធភាព នឹងចេញផ្សាយអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ដែលលម្អិតពីគោលនយោបាយរបស់អនាគតរដ្ឋាភិបាលថៃ ដោយដឹកនាំដោយលោក Pita Limjaroenrat នៅរសៀលថ្ងៃទី២២ ខែឧសភានេះ។ យ៉ាងណាមិញ កិច្ចព្រមព្រៀង មិនបានបញ្ចូលការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ដាក់ទោសអ្នកប្រមាថព្រះមហាក្សត្រថៃឡើយ។
កំពត៖ ករណីអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ នៅក្នុងសង្កាត់កំពង់កណ្ដាលក្រុងកំពត បានថយចុះច្រើន នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ លោក ទី វុទ្ធី ចៅសង្កាត់កំពង់កណ្ដាល បានពន្យល់ថា ការថយចុះនេះគឺដោយសារពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ មានការយល់ដឹងច្រើនជាងមុន ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ។ បើតាមលោកចៅសង្កាត់កំពង់កណ្តាល កន្លងមកអាជ្ញាធរ តែងតែបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងដល់ពលរដ្ឋក្នុងសង្កាត់ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយ និងចុះណែនាំដោយផ្ទាល់ រាល់ពេលកើតមានករណីអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងក្នុងអំឡុងយុទ្ធនាការនានា។ ពលរដ្ឋក្នុងសង្កាត់កំពង់កណ្តាល បានសាទរចំពោះស្ថានភាពដ៏ប្រសើរនេះ និងបានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរ បង្កើនការពង្រឹងសន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គមបន្ថែម ដើម្បីសុវត្ថិភាពប្រជាជនក្នុងសង្កាត់។ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាង ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុង អត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ /ផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ អេល រ៉ហ្វីអាល់(យុវជនសង្កាត់កំពង់កណ្តាល)
ដើម្បីសម្រេចបំណងនៃការទាញប្រយោជន៍ពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP) នេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ជំរុញឱ្យមានការបង្កើតលេខាធិការដ្ឋាន RCEP ឱ្យបានឆាប់ ដោយពិនិត្យលើគ្រប់ទិដ្ឋភាព និងលក្ខខណ្ឌចាំបាច់នានា ដើម្បីធានាបានអព្យាក្រឹត្យ និងឯករាជ្យភាព។ ជាពិសេសកាលានុវត្តភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងការចូលរួមក្នុងការធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់។ «ក្នុងទិសដៅនេះ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ជាថ្មីផងដែរថា កម្ពុជានៅតែមានចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការទទួលតាំងលេខាធិការដ្ឋានអាសិបនៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការផ្ដល់ការគាំទ្រនិងសម្បទានចាំបាច់នានា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានអាស៊ាន បានស្នើឱ្យភាគីសមាជិក និងហត្ថលេខីទាំងអស់ នៃ RCEP ចាប់ផ្ដើមពិភាក្សានីតិវិធីសម្រាប់ការស្នើសុំចូលជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងបន្ថែមទៀត ដើម្បីអាចទទួលសមាជិកថ្មីៗ នាឆ្នាំក្រោយ។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន កម្ពុជាស្វាគមន៍ចំពោះការផ្ដល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពីបណ្ដាភាគីសមាជិក និងភាគីហត្ថលេខីនៃRCEP ដើម្បីគាំទ្រ និងលើកកម្ពស់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ជាពិសេសសម្រាប់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច រួមទាំងកម្ពុជា។ «សូមអំពាវនាវដល់សមាជិកទាំងអស់នៃRCEP ពន្លឿនការពិភាក្សាលើយន្តការនៃការប្រើប្រាស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចបច្ចេកទេសនេះឱ្យបានឆាប់ ចែករំលែកឧត្តមានុវត្តន៍ក្នុងការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនានា ដើម្បីប្រែក្លាយកិច្ចព្រមព្រៀងRCEP នេះ ឱ្យទៅជាយន្តការរួមមួយ ដែលគាំទ្រអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចតំបន់ ប្រកបដោយចីរភាព ភាពធន់រឹងមាំ និងមានបរិយាប័ន្ន»។ ប្រធានអាស៊ាន បន្ថែម។ ដើម្បីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនោះ ក៏មិនអាចខ្វះវិស័យឯកជនបានដែរ។ ត្រង់ចំណុចនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបន្ថែមថា វិស័យឯកជនគឺជាក្បាលម៉ាស៊ីននៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងជាតួអង្គសំខាន់ ក្នុងការធានា និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។ សម្ដេច សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«ហេតុដូចនេះ យើងត្រូវបង្កើនការចូលរួម តាមរយៈការពង្រឹងសមត្ថភាពសកម្មភាពលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងវេទិកាពិគ្រោះយោបល់ជាមួយវិស័យឯកជន ដែលនឹងក្លាយជាក្របខណ្ឌ ដើម្បីពិភាក្សាផ្លាស់ប្ដូរយោបល់ និងស្វែងយល់ពីបញ្ហាប្រឈម និងកាលានុវត្តភាពនានា»។ ការសិក្សារបស់ស្ថាប័នអន្តរជាតិនានា បានបង្ហាញថា ការអនុវត្តនូវកិច្ចចព្រមព្រៀង RCEP នឹងបង្កើន ទំហំពាណិជ្ជកម្មប្រមាណ ៤០ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក ដែលធ្វើឱ្យប្រាក់ចំណូលពិត (Real Income) កើនឡើង២,៥ភាគរយ , បង្កើនសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មក្នុងចំណោមសមាជិក RCEP ១២,៣ ភាគរយ និងជួយលើកកម្ពស់ការរស់នៅប្រជាជន២៧លាននាក់បន្ថែមទៀត ឱ្យចូលក្នុងក្រុមជន ដែលមានជីវភាពរស់នៅក្នុងកម្រិតមធ្យម សម្រាប់តំបន់RCEP នៅឆ្នាំ២០៣៥។ ស្ថាប័នទាំងនោះ ក៏បានវាយតម្លៃថា RCEP នឹងបង្កើនប្រាក់ចំណូលសកល ២៦៣ប៊ីលានដុល្លារ។ សម្រាប់កម្ពុជាវិញ ត្រូវបានវិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងអាស៊ីបូព៌ា (ERIA) វាយតម្លៃកាលពីដើមឆ្នាំ២០២២ថា RCEP នឹងជួយឱ្យផលិតផលក្នុងស្រុក (GDP) របស់កម្ពុជា កើនឡើងពី២ភាគរយ ទៅ៣,៨ ភាគរយ , ការនាំចេញកើនពីរង្វង់៩,៤ភាគរយ ទៅ១៨ភាគរយ , ឱកាសការងារប្រចាំឆ្នាំកើនពី៣,២ ភាគរយ ទៅ៦,២ភាគរយ , ចំណូលពន្ធប្រចាំឆ្នាំកើនឡើង២ភាគរយ ទៅ៣,៩ ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ ខណៈការវិនិយោគជារួមកើនឡើង២៣,៤ភាគរយ។ ក្រៅពី RCEP កម្ពុជា ក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីជាមួយចិន ដែលបានចូលជាធរមាន កាលពីថ្ងៃទី១ មករា ២០២២ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីជាមួយកូរ៉េ ដែលគ្រោងចុះហត្ថលេខា នាថ្ងៃទី១ ធ្នូ ខាងមុខនេះ។ កម្ពុជា ក៏កំពុងពិនិត្យលទ្ធភាពកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីជាមួយប្រទេសដៃគូផ្សេងៗទៀតដែរ៕	គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធនៃកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP) បង្កើននការគាំទ្រជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីទាញយកប្រយោជន៍រួម ជាអតិបរមា។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះ បានលើកឡើងនៅក្នុងវេទិកាពិគ្រោះយោបល់កម្រិតខ្ពស់ នៃខួបអនុស្សាវរីយ៍១០ឆ្នាំ RCEP និងការប្រកាសផ្លូវការនៃសៀវភៅ ស្តីពីក្របខណ្ឌសម្រាប់ការធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់របស់វិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងអាស៊ីបូព៌ា (ERIA) នៅថ្ងៃទី២ វិច្ឆិកា។
ជនបរទេសស្ទើរតែទាំងអស់ ត្រូវបានហាមឃាត់ពីការចូលប្រទេសចិន នៅពេលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានដាក់វិធានការទប់ស្កាត់ COVID-19 ក្នុងខែមីនា ហើយនេះរាប់ទាំងពលរដ្ឋចិន ធ្វើការនៅបរទេសផងដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែក្នុងសប្តាហ៍នេះ រដ្ឋាភិបាល ចិន បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងផ្ដើមបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌខ្លះសម្រាប់ប្រជាជនអឺរ៉ុបដែលមានបំណងចូលមកកាន់ប្រទេសចិនវិញ។ យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ស្ថានទូតចិនក្នុងទីក្រុងបែរឡាំង នៅថ្ងៃទី ១២ ខែសីហា ច្បាប់ថ្មី នឹងអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកកាន់លិខិតឆ្លងដែនអឺរ៉ុបមកពីប្រទេសចំនួន ៣៦ រួមមាន បារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស ដែលមានលិខិតបញ្ជាក់និវេសនដ្ឋានមានសុពលភាព អាចដាក់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការចិន ដោយគ្មានលិខិតអញ្ជើញ។ ម្យ៉ាងទៀត អ្នកដែលចង់ត្រលប់ទៅប្រទេសចិនវិញ ត្រូវតែដាក់ពាក្យស្នើសុំទិដ្ឋាការពួកគេជាថ្មី ព្រោះថា ទិដ្ឋាការដែលចេញមុនពេលជំងឺរាតត្បាតនេះ ត្រូវទុកជាមោឃៈ។ កន្លងទៅ ចិនបានអនុញ្ញាតឲ្យបុគ្គលិកបរទេសដែលមានជំនាញតិចតួចប៉ុណ្ណោះត្រលប់មកកាន់ប្រទេសខ្លួនវិញ ដោយពួកគេទទួលបានលិខិតអញ្ជើញផ្លូវការពិសេស ។ កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ ក្រសួងការបរទេសចិន បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា អ្នកកាន់លិខិតឆ្លងដែនអឺរ៉ុបដែលមានសិទ្ធិ នឹងត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យដាក់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការចិនបាន ដោយអត់គិតថ្លៃទេ។ យ៉ាងណាមិញ រាល់អ្នកដែលមកកាន់ប្រទេសចិនពីបរទេស នៅតែជាប់វិធានការធ្វើចត្តាឡីស័ក១៤ថ្ងៃ ហើយនឹងត្រូវស្វែងសំបុត្រយន្តហោះដោយខ្លួនឯង៕	រដ្ឋាភិបាលចិន បានផ្ដើមបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិតលើការចូលមកដល់ពីប្រជាជន ដែលធ្វើដំណើរមកពីប្រទេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបចំនួន៣៦ ប៉ុន្មានខែក្រោយមនុស្សរាប់ពាន់នាក់បានជាប់គាំងនៅពេលប្រទេសនេះបិទព្រំដែនខ្លួន និងផ្អាកការហោះហើរដើម្បីទប់ស្កាត់ COVID-19 ។
ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០០២ អ្នកស្រី ឈឿង ស្រីម៉ាច បានពិការជើងម្ខាង ដោយសារមីន នៅពេលដែលអ្នកស្រីទៅកម្សាន្តនៅភ្នំមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីជួបគ្រោះថ្នាក់នេះ អ្នកស្រីបានសុំធ្វើការរោងចក្រដែលខ្លួនធ្លាប់ធ្វើពីមុន ប៉ុន្តែថៅកែមិនអនុញ្ញា ដោយហេតុផលថា គាត់ជាជនពិការ។ ដោយរងនូវការរើសអើងបែបនេះ ហើយញាតិជិតខាងហាក់មិនឱ្យតម្លៃផងនោះ អ្នកស្រី ស្រីម៉ាច ចាប់ផ្ដើមស៊ើបសួររកកន្លែងបង្រៀនជំនាញដល់ជនពិការ ដើម្បីគេចពីការមើលងាយ។ អ្នកស្រី ឈឿង ស្រីម៉ាច បញ្ជាក់៖ «បន្ទាប់ពីពិការជើងខ្ញុំទៅសុំគេចូលធ្វើការក្នុងរោងចក្រវិញ គេមិនឱ្យធ្វើគេថាខ្ញុំពិការគេមិនយកទៀតទេ ខ្ញុំគិតថាមានតែរៀនឱ្យមានចំណេះជាប់ខ្លួនទេ ទើបអាចចិញ្ចឹមខ្លួនរស់។ ខ្ញុំតាំងចិត្តថា ខ្ញុំនឹងធ្វើឱ្យអ្នកមើលងាយខ្ញុំឃើញថា ទោះខ្ញុំពិការក៏ខ្ញុំអាចទីពឹងខ្លួនឯងរស់បានដែរ»។ ក្នុងឆ្នាំ២០១១ អ្នកស្រី ម៉ាច បានចូលរៀនក្នុងអង្គការជនពិការគៀនឃ្លាំង ដោយរៀនកាត់ដេរកាបូប និងសម្លៀកបំពាក់។ រៀនបាន១ឆ្នាំ ស្ត្រីមកពីខេត្តកំពង់ចាមរូបនេះ ក៏បានធ្វើជាគ្រូបង្រៀនលើជំនាញកាត់ដេរនេះ នៅក្នុងអង្គការមួយ។ ជាអកុសល អ្នកស្រីបង្រៀនបាន៦ឆ្នាំ អង្គការនោះក៏ត្រូវបិទ។ នៅពេលនោះហើយ ដែលអ្នកស្រី ចាប់ផ្តើមដេរកាបូប និងអាវ ច្នៃពីក្រមា និងការុងចាស់ៗ លក់ដោយខ្លួនឯង។ ការងារនេះ អ្នកស្រីមានគ្នា២នាក់ គឺអ្នកស្រី ស្រីម៉ាចផ្ទាល់ និងមិត្តភ័ក្តិរបស់គាត់ម្នាក់ទៀត ដែលពិការជើងដូចគ្នា។ អ្នកស្រី ម៉ាច បន្ថែម៖« រៀនបាន១ឆ្នាំគេប្រកាសរើសគ្រូ ខ្ញុំដាក់ពាក្យក៏ជាប់ ខ្ញុំធ្វើជាគ្រូបាន៦ឆ្នាំ អង្គការក៏បិទ ខ្ញុំក៏មកដេរលក់ខ្លួនឯងវិញ ពីរនាក់មិត្តភ័ក្ដិម្នាក់ទៀត»។ បច្ចុប្បន្ន ផលិតផលដែលអ្នកស្រី ស្រីម៉ាច ផលិតបានមានដូចជា ក្រមា អាវ កាបូបស្ពាយពីក្រោយ ការបូបតូច-ធំស្ពាយចំហៀង កាបូបដៃ កាបូបដាក់សម្ភារសិក្សាជាដើម។ ផលិតផលទាំងនោះភាគដ៏ច្រើនមានប៉ាក់រូបទង់ជាតិកម្ពុជា និងសរសេរពាក្យថា កូនខ្មែរជាដើម។ អ្នកច្នៃម៉ូដកាបូបវ័យ៣៨ឆ្នាំរូបនេះ បញ្ជាក់ថាការច្នៃកាបូប និងអាវចេញពីក្រមានេះ គឺកើតចេញពីការមើលពីគេខ្លះ និងគំនិតច្នៃខ្លួនឯងខ្លះ។ ចំណែកការប៉ាក់រូបទង់ជាតិកម្ពុជា គឺអ្នកស្រីមើលតាមការនិយមរបស់យុវវ័យបច្ចុប្បន្ន។ «សម្ភារដែលខ្ញុំធ្វើទាំងអស់នេះ ភាគច្រើនសិស្សសាលាគាត់គាំទ្រច្រើន អ្នកខ្លះជួយផ្សព្វផ្សាយតាមហ្វេសប៊ុកគេទៀត។ ហើយរឿងប៉ាក់រូបទង់ជាតិ នៅនឹងក្រមា ឬកាបូបហ្នឹង គឺតំណាងឱ្យប្រទេស ទៅដល់ណាក៏គេឃើញទង់ជាតិខ្មែរ ក្មេងៗចូលចិត្តច្រើន ពេលខ្លះខ្ញុំដេរមិនទាន់ផង»។ អ្នកស្រីម៉ាចបញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ។ ថ្វីដ្បិតតែផលិតផលរបស់អ្នកស្រី ស្រីម៉ាច ទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីសិស្សសាលាក្ដី តែអ្នកស្រីត្អូញត្អែរថាពិបាកលក់ ព្រោះមិនមានទីតាំងមួយច្បាស់លាស់សម្រាប់លក់។ គាត់អាចលក់បានតែនៅពេលមានកម្មវិធីតាំងពិព័រណ៍ ឬយុទ្ធនាការជាតិម្ដងម្កាលតែប៉ុណ្ណោះ ខណៈចំណូលពីការលក់មិនទៀងទាត់ បានច្រើន ឬបានតិច អាស្រ័យលើការតាំងពិព័រណ៍។ បើតាមអ្នកស្រី ឈឿង ស្រីម៉ាច កាបូបមួយអាចចំណេញបានប្រមាណ ៥ពាន់រៀល។ អ្នកស្រី ស្រីម៉ាច បន្ថែមថា៖«ខ្ញុំដេរទុកនៅផ្ទះ ពេលមានយុទ្ធនាការជាតិ ឬ តាំងពិព័រណ៍ បានខ្ញុំយកទៅលក់។ ខ្ញុំមិនហ៊ានជួលកន្លែងគេលក់ទេខ្លាចខាត ព្រោះធ្លាប់ដឹងពីមុនហើយ យើងលក់មិនមែនចេះតែដាច់រាល់ថ្ងៃទេ»៕	ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីធ្លាក់ខ្លួនពិការជើងម្ខាង ព្រមជាមួយការរើសអើងពីថៅកែរោងចក្រ និងអ្នកនៅជុំវិញខ្លួនផងនោះ ធ្វើឱ្យអ្នកស្រី ឈឿង ស្រីម៉ាច ប្តេជ្ញាថានឹងរៀនជំនាញមួយច្បាស់លាស់ ដើម្បីអាចបង្កើតរបរចិញ្ចឹមជីវិតដោយខ្លួនឯង និងបញ្ចៀសពីការរើសអើង។ ជាអាជីវកម្មដេរកាបូប និងអាវ ច្នៃពីក្រមា និងការុងចាស់ៗ លក់ដោយខ្លួនឯង។
ជំនួបលើកដំបូងរវាងប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ដែលស្រាប់តែរស់ឡើងវិញក្រោយស្លាប់បាន៨ថ្ងៃ ក្លាយជារឿងដែលអន្តរជាតិកំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ មន្ត្រីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង កំពុងបន្តដុតដៃដុតជើងទាំងយប់ទាំងថ្ងៃដើម្បីរៀបចំឲ្យកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះដែលគេឯងទន្ទឹងរង់ចាំ ដំណើរការតាមគម្រោង ខណៈការចំណាយសម្រាប់ជំនួបនេះក្លាយជាបញ្ហាធំដុំទៅវិញ។ បន្ទាប់ពីសារព័ត៌មានអាមេរិក Washington Post ផ្សាយពីការត្អូញត្អែរខ្វះខាតលុយរបស់កូរ៉េខាងជើង សិង្ហបុរីដែលជាម្ចាស់ផ្ទះ និងអង្គការយុទ្ធនាការអន្តរជាតិដើម្បីកម្ទេចអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (ICAN) បានប្រកាសជំហរចេញថ្លៃចំណាយទាំងអស់សម្រាប់ជំនួបនេះ។ អង្គការ ICAN ដែលជាជ័យលាភីណូបែលលសន្តិភាពឆ្នាំ២០១៧ និយាយថា ខ្លួនមានឆន្ទៈប្រើប្រាស់លុយរង្វាន់របស់ខ្លួនដើម្បីចំណាយសម្រាប់ការស្នាក់នៅ ឬក៏ទីតាំងជំនួប។ អត្ថបទទាក់ទង គីម ជុងអ៊ុន ស្នើឲ្យលោក ត្រាំ ចេញថ្លៃសណ្ឋាគារឲ្យប្រតិភូកូរ៉េខាងជើងពេលប្រជុំនៅសិង្ហបុរី? លោក ត្រាំ ថា ជំនួបជាមួយលោក គីម នៅសិង្ហបុរី នឹងធ្វើតាមគម្រោងដូចដើម យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Akira Kawasaki មន្ត្រីរបស់ ICAN ចាត់ទុកជំនួបនេះជារឿងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមួយជំនាន់មានតែម្ដងដើម្បីលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរពីពិភពលោក។ ដូចនេះទើបអង្គការនេះចង់ជួយចេញថ្លៃរៀបចំដើម្បីសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េផង ក៏ដូចជាពិភពលោកគ្មាននុយក្លេអ៊ែរផង។ សម្រាប់លោក Kawasaki ការចេញថ្លៃចំណាយមិនមែនសំដៅលើបន្ទប់ទំនើបឲ្យមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ឬនរណាឡើយ។ នៅចុងសប្ដាហ៍មុន រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិសិង្ហបុរី Ng Eng Hen បានថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំសន្ទនាសន្តិសុខ Shangri-La ថា សិង្ហបុរីក៏មានឆន្ទៈចេញថ្លៃរៀបចំជំនួបនេះដែរដើម្បីរួមចំណែកដល់ជោគជ័យនៃការជួបគ្នាលើកទីមួយរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម ។ ការចំណាយសម្រាប់ជំនួបនេះមិនទាន់កំណត់ច្បាស់ឡើយ ប៉ុន្តែលោក គីម ជុងអ៊ុន ទាមទារស្នាក់នៅសណ្ឋាគារប្រណីតលំដាប់ផ្កាយប្រាំ Fullerton នៅសិង្ហបុរី ហើយតម្លៃសម្រាប់កម្រិតប្រមុខរដ្ឋគឺចាប់ពី ៦០០០ដុល្លារមួយយប់ឯណោះ។ ស្របពេលប្រមុខដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាងទាមទារស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ Fullerton លោក ត្រាំ អាចនឹងស្នាក់នៅសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយប្រាំមួយទៀតគឺ Shangril-La ដែលបច្ចុប្បន្នជាទីតាំងរៀបចំកិច្ចប្រជុំសន្តិសុខប្រចាំឆ្នាំ។ ជាមួយគ្នានេះ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងក៏មិនទាន់កំណត់ទីតាំងជាក់លាក់ដើម្បីរៀបចំជំនួបនេះដែរ ខណៈសណ្ឋាគារលំដាប់ទាំងពីរនេះសុទ្ធតែជាបេក្ខភាពបន្ថែមពីលើវិមាន Istana ដែលជាការិយាល័យ និងនិវេសនដ្ឋានប្រធានាធិបតីសិង្ហបុរី៕	សិង្ហបុរី ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសជាម្ចាស់ផ្ទះជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង បានស្នើចេញថ្លៃចំណាយដើម្បីឲ្យជំនួបមួយនេះទទួលបានជោគជ័យ។ ការចំណាយសម្រាប់ជំនួបនេះ បានក្លាយជាបញ្ហាបន្ទាប់ពីមានសេចក្ដីរាយការណ៍ថា កូរ៉េខាងជើងស្នើសុំឲ្យភាគីផ្សេងទៀតជួយបង់ថ្លៃចំណាយលើការស្នាក់នៅរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន និងមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងផ្សេងទៀតអំឡុងកិច្ចប្រជុំនេះ។ ក្រៅពីសិង្ហបុរី អង្គការប្រឆាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក៏មានបំណងចេញថ្លៃចំណាយរបស់ជំនួបនេះដែរ។
តាមវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឍរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ន័យ «ធម្ម» និង«ធម៌»នេះដូចតទៅ៖ ជាទូទៅ «ធម្ម» និង «ធម៌»ជាបាលី និងសំស្ត្រឹត ដែលប្រែមកថា សភាវៈទ្រទ្រង់សត្វលោកគឺ បុណ្យ, បាប,សុចរិត, ទុច្ចរិត, ហេតុ,សភាព, ធម្មតា, ប្រក្រតី, ប្រាជ្ញាញាណ, គុណ, សេចក្តីចម្រើន, អារម្មណ៍ខាងផ្លូវចិត្ត, ការរិះគិត, សង្ខារ, កិរិយាមារយាទ, បរិយត្តិ, ច្បាប់ ជាដើម។ «ធម្ម» សម្រាប់ប្រើភ្ជាប់ជាមួយពាក្យដទៃទៀត ដែលមានដូចជា៖ ធម្មកថា(សម្តីជាធម្ម, ការសម្តែងធម៌), ធម្មកម្ម(អំពើ, កិច្ចការដែលប្រកបដោយធម៌), ធម្មកាយ(កាយទាំងបីរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធគឺ រូបកាយ, នាមកាយ, ធម្មកាយ), ធម្មការ(ឈ្មោះក្រសួងរដ្ឋមន្រី្តសម្រេចកិច្ចខាងផ្លូវសាសនា) ធម្មគុណ(គុណព្រះធម៌ គឺសភាវៈដែលស្រោចស្រង់ទទ្រង់សត្វ អ្នកប្រតិបត្តិតាមគន្លងធម៌ឱ្យបានសេចក្តីសុខ), ធម្មគោរព( សេចក្តីកោតក្រែង), ធម្មចក្ក(ចក្រគឺធម៌ ឬធម៌ជាកង់), ធម្មចក្ខុ(ធម៌ជាភ្នែក ភ្នែកជាធម៌), ធម្មចេតិយ(ចេតិយដែលបញ្ចុះព្រះធម៌)។ល។ ចំណែក«ធម៌» សំដៅយកពាក្យឱវាទរបស់ព្រះពុទ្ធ និងអត្ថបទទូទៅដែលទាក់ទងដោយពុទ្ធសាសនា។ មានដូចជា៖ រៀនធម៌, សូត្រធម៌, ចេះធម៌, ចាំធម៌, ស្តាប់ធម៌, សម្តែងធម៌, ធម៌អាថ៌, អត្ថបទរបស់ធម៌។ល។ ចំពោះពាក្យ«ធម្ម» និង«ធម៌» នេះ ទោះបីជាប្រើក្នុងន័យណាក៏ដោយ ក៏តែងស្ថិតនៅក្នុងន័យសភាវៈទទ្រង់សត្វលោក គឺបុណ្យ, បាប, សុចរិត, ទុច្ចរិត ផងដែរ៕	មិនខុសប្លែកពីគ្នារវាងពាក្យទាំងពីរនេះឡើយ។ ពាក្យទាំងពីរនេះ ប្រើក្នុងន័យតែមួយ តែគ្រាន់តែបែងចែកក្នុងការប្រើប្រាស់ផ្សេងគ្នា។
អត្ថបទទាក់ទង អាហ្សង់ទីន ឡើងជួបប្រេស៊ីលវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Copa America ក្រោយទម្លាក់កូឡុំប៊ី អាហ្សង់ទីន បានកៅអីឡើងទៅដណ្តើមពាន Copa America ជាមួយប្រេស៊ីល ក្រោយពួកគេយកឈ្នះកូឡុំប៊ីនៅវគ្គ១/២ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដោយបាល់កាត់សេចក្តីប៉េណាល់ទី ៣-២។ នេះជាការឈានដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ប្រចាំតំបន់អាមេរិកឡាទីនជាលើកទី២៩របស់អាហ្រង់ទីន ដោយក្នុងនោះឈ្នះ១៤លើក និងរងជើងឯក១៤លើក។ អាហ្សង់ទីនឈ្នះ Copa America លើកចុងក្រោយឆ្នាំ១៩៩៣ ពោលគឺរយៈពេល២៨ឆ្នាំមកហើយ។ Messi ដែលជោគជ័យជាមួយ Barcelona មិនធ្លាប់ជួយជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្នះពានតំបន់ ឬពិភពលោកឡើយ។ ខ្សែបម្រើវ័យ៣៣ឆ្នាំរូបនេះ ជួយក្រុមទទួលបានត្រឹមរងជើងឯក Copa America ៣លើកនៅឆ្នាំ ២០០៧ ២០១៥ និង២០១៦ និងរងជើងឯក World Cup ឆ្នាំ ២០១៨ ក្រោមថ្វីជើងបារាំង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រទល់នឹងប្រេស៊ីលដែលចាម្ចាស់ផ្ទះ និងជាម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកនៅថ្ងៃអាទិត្យទី១១ ខែកក្កដា Messi ប្តេជ្ញាបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់ខ្លួនឯង និងជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីនឱ្យខាងតែបាន។ Messi បានបង្ហោះរូបថតប៉ុន្មានសន្លឺកលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់របស់ខ្លួនក្រោយជ័យជម្នះលើកូឡុំប៊ីដោយសរសេរថារូបគេពិតជាមានមោទកភាពក្នុងនាមជាសមាជិកក្រុមអាហ្សង់ទីន រួមជាមួយកូនក្រុមខ្លួន។ ម្ចាស់ពាន Ballon D'or ៦សម័យ ចង់សម្រេចគោលដៅជាមួយក្រុមជាលើកដំបូង មុនបញ្ចប់អាជីពពីជម្រើសជាតិ។ អ៊ុយរ៉ូហ្គាយ ជាក្រុមគ្រងជើងឯកពានរង្វាន់អាមេរិកខាងត្បូងច្រើនជាងចំនួន១៥សម័យ តាមពីក្រោយដោយអាហ្សង់ទីន១៤លើក និងលេខ៣ប្រេស៊ីលចំនួន៩លើក៕	Lionel Messi ប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន ជំរុញទឹកចិត្តមិត្តរួមក្រុមខ្លួន ស្វែងរកភាពល្បីល្បាញជាប្រវត្តិសាស្ត្រឱ្យរូបគេ និងអាហ្សង់ទីននៅក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Copa America ទល់នឹងប្រេស៊ីល។ អាហ្សង់ទីនអាក់ខានឈ្នះជើងឯកអាមេរិកខាងត្បូងតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ម្លេះ ខណៈ Messi មិនដែលស្គាល់ជាតិពាននេះនៅឡើយ។
កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា កម្ពុជាបានទទួលរថយន្តគិលានសង្រ្គោះចំនួន ៣០គ្រឿងបន្ថែមទៀត ពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុននាឃ្លាំងឱសថកណ្តាលនៃក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងពិធីប្រគល់ទទួលរថយន្តគិលានសង្រ្គោះនេះមានការចូលរួមពីរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង និងលោក មិកាមិម៉ាសាហ៊ីរ៉ូ ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា។ ទាក់ទងនឹងផ្ដល់ជំនួយនេះស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា លើកឡើងថា ប្រទេសជប៉ុននឹងបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការផ្តល់នូវឧបករណ៍និងសម្ភារចាំបាច់ផ្សេងៗទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ ជប៉ុន សង្ឃឹមថាការផ្គត់ផ្គង់ទាំងនេះនឹងអាចជួយដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធផ្នែកសុខាភិបាលនៅកម្ពុជាដែលកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយនឹងជំងឺកូវីដ-១៩។ អត្ថបទទាក់ទង ជប៉ុន ផ្ដល់រថយន្តគិលានសង្រ្គោះ ៣៥គ្រឿងដល់កម្ពុជា សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី ៧ខែឧសភាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានផ្ដល់រថយន្តគិលានសង្រ្គោះចំនួន៣៥គ្រឿងដល់កម្ពុជាផងដែរ។ រថយន្តគិលានសង្រ្គោះទាំងនោះត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាលប្រើប្រាស់សម្រាប់ដឹកអ្នកជំងឺពិសេសនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ មិថុនាកម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងសរុប ៣៣ ៦១៣ នាក់ ក្នុងនោះករណីនាំចូលសរុបមាន១០៥៣នាក់។ អ្នកជាសះស្បើយ ២៦ ០៧៨នាក់ ខណៈអ្នកស្លាប់ កើនដល់ ២៥២នាក់៕ រថយន្តគិលានសង្រ្គោះផ្ដល់ដោយរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន រូបភាពពីស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបន្តផ្ដល់រថយន្តគិលានសង្រ្គោះ ៣០គ្រឿងបន្ថែមទៀតដល់កម្ពុជាសម្រាប់ប្រើប្រាស់វិស័យសុខាភិបាល ពិសេសប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩។ រថយន្តគិលានសង្រ្គោះទាំង ៣០គ្រឿងនេះ ជាជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន។
សម្រាប់អ្នកនាំពាក្យ លោកទទួលស្គាល់ពីការថមថយនៃចំនួនសត្វស្វាពីតំបន់អង្គរ តែពន្យល់ថាការថមថយនោះគឺដោយសារអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាសហការជាមួយអង្គការសត្វព្រៃមួយនៅភ្នំតាម៉ៅ ដោយប្រមូលយកស្វាកាច និងខូច ឬខាំភ្ញៀវមួយចំនួនតូចទៅរក្សាទុកនៅទីនោះវិញ។ ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីរបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ក៏សំណូមពរដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់មិនត្រូវមានការចាប់បង្ខាំងសត្វស្វាឡើយ និងឱ្យព្រលែងវិញក្នុងករណីដែលបានចាប់ទៅឃាំងទុក ព្រោះថាសត្វស្វាក៏ត្រូវការជីវិតរស់នៅបែបធម្មជាតិរបស់វាដែរ ការដែលយកទៅបង្ខាំងទុកគឺជាការរំលោភលើជីវិតរស់នៅមួយរបស់វា៕ ព័ត៌មានលម្អិត សូមស្ដាប់បទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោក ឡុង កុសល អ្នកនាំពាក្យរបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ ថ្មីៗនេះ អង្គការសត្វព្រៃមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់លិខិតទៅកាន់ស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំទីនោះ ដោយឱ្យមានដំណោះស្រាយជាបន្ទាន់ ករណីចាប់បង្ខាំងសត្វស្វាដើម្បីផលិតវីដេអូធ្វើអាជីវកម្មនៅតំបន់អង្គរ។ ការងារនេះត្រូវបានប្រជុំនិងរកដំណោះស្រាយភ្លាមៗផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ប្រាប់ថាវីដេអូដែលមានការចាប់បង្ខាំងសត្វស្វានោះ មិនមែនជារូបភាពដែលថតនៅក្នុងតំបន់អង្គរទេ គឺអាចផលិតនៅក្រៅតំបន់នេះ។ យ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យបញ្ជាក់ថា ក្រុមការងារចម្រុះមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីតាមដាន និងទប់ស្កាត់ករណីនេះ ពិសេសមានការចុះអប់រំដល់ក្រុមអ្នកថតសត្វស្វានៅតំបន់អង្គរផងដែរ ដើម្បីចៀសវាងករណីចាប់យកសត្វស្វាពីតំបន់អង្គរ។
លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ថ្លែងដូច្នេះថា៖«ទោះបីជាមានកូវីដក្តី អត់កូវីដក្តី យើងឃើញថា តាមអនឡាញក្តី ក្នុងថ្នាក់រៀនក្តី ក៏សិស្សត្រូវតែរៀនដែរ។ រៀនទាំងក្នុងថ្នាក់រៀន រៀនទាំងមកផ្ទះ គឺស្វ័យសិក្សា។ ហើយសិស្សថ្នាក់ទី១២ ត្រូវតែចេះធ្វើស្វ័យសិក្សា បើមិនចេះ គឺត្រូវតែរៀនធ្វើស្វ័យសិក្សា ដើម្បីអាចឲ្យការរៀននេះ មានគុណភាព...»។ លោករដ្ឋមន្រ្តី បន្តថា ការប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រនេះ មិនមែនគ្រាន់តែដើម្បីឲ្យមានសមត្ថភាពសម្រាប់ប្រឡងបាក់ឌុបឡើយ តែក៏ដើម្បីឲ្យមានសមត្ថភាព សម្រាប់រៀននៅឧត្តមសិក្សា និងសម្រាប់ការស្វែងរកការងារធ្វើដែរ។ លោក បន្ថែមថា ការរៀននៅកម្រិតឧត្តមសិក្សា គឺទាមទារឲ្យនិស្សិត ចេះរៀនដោយឯករាជ្យ ចេះធ្វើស្វ័យសិក្សា និង ចេះស្រាវជ្រាវ ដោយមិនត្រូវចាំរៀនតែក្នុងថ្នាក់នោះទេ។ ជាមួយគ្នានេះ លោករដ្ឋមន្រ្តី ស្នើដល់គ្រឹះស្ថានសិក្សា រួមទាំងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ឲ្យបន្តរៀបចំគ្រូស្ម័គ្រចិត្ត ជួយបង្រៀនបន្ថែម ដោយផ្តោតលើមេរៀនសង្ខេបៗ ដើម្បីសិស្ស អាចត្រៀខ្លួនបានល្អ សម្រាប់ការប្រឡងបាក់ឌុប។ ចំពោះការប្រឡងមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ (ឌីប្លូម) ក៏នៅតែប្រព្រឹត្តទៅតាមការកំណត់ទុកជាធម្មតាដែរ គឺថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០។ ដោយសារបារម្ភពីការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ កម្ពុជា បានបិទសាលារៀននៅទូទាំងប្រទេស ចាប់ពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២០មក។ ពេលស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ ថមថយបន្តិច ក្រសួងអប់រំ ក៏ចាប់ផ្តើមបើកសាលារៀនខ្លះឡើងវិញជាបណ្តើរៗ ជាពិសេសថ្នាក់ទី៩ និង ថ្នាក់ទី១២ ដែលត្រូវប្រឡង។ រហូតដល់ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ក្រសួងអប់រំ អនុញ្ញាតឲ្យបើកសាលារដ្ឋទូទាំងប្រទេសឡើងវិញ ក្រោយមើលឃើញថា ស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ កាន់តែធូរស្រាល។ ប៉ុន្តែ ពេលមានព្រឹត្តការណ៍៣វិច្ឆិកា ក្រសួងអប់រំ ក៏សម្រេចបិទសាលារៀននៅរាជធានីភ្នំពេញ និងនៅទីរួមខេត្តនៃខេត្តកណ្តាលរយៈពេលកន្លះខែ។ ក្រោយមនុស្សជាង១ពាន់នាក់ ធ្វើតេស្តលើកទី៤ ដែលជាលើកចុងក្រោយ ហើយលទ្ធផលបង្ហាញថា ពួកគេ គ្មានជំងឺកូវីដ-១៩ សម្តេចនាយកមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសបិទបញ្ចប់ព្រឹត្តិការណ៍៣វិច្ឆិកា នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។ បន្ទាប់មក ក្រសួងអប់រំ ប្រកាសឲ្យសាលារៀននៅរាជធានីភ្នំពេញ និងនៅទីរួមខេត្តនៃខេត្តកណ្តាល ដំណើរការឡើងវិញ ចាប់ពីថ្ងៃទីនៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកាទៅ។ ព្រឹត្តិការណ៍៣វិច្ឆិកា គឺសំដៅលើដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Péter Szijjártó រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសហុងគ្រី នៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ហើយពេលទៅដល់ថៃ ដើម្បីបន្តបេសកកម្មការទូត លោក ក៏ត្រូវរកឃើញថា មានជំងឺកូវីដ-១៩ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា។ ជនជាតិខ្មែរ៣នាក់ និង ឯកអគ្គរដ្ឋទូតហុងគ្រី ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តការណ៍៣វិច្ឆិកា ត្រូវរកឃើញថា ផ្ទុកជំងឺកូវីដ-១៩។ ជនជាតិខ្មែរទាំង៣នាក់នោះ គឺ អង្គរក្ស តំណាងរាស្រ្ត និងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងកសិកម្ម។ ក្នុងចំណោមពួកគេទាំង៤នាក់ មានម្នាក់ គឺតំណាងរាស្រ្ត បានជាសះស្បើយវិញហើយ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានខាងលើ លោករដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ នៅតែណែនាំគ្រប់គ្រឹះស្ថានសិក្សា ឲ្យបន្តអនុវត្តគោលការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងការការពារជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្រោយបិទបញ្ចប់ព្រឹត្តិការណ៍៣វិច្ឆិកា ក្រៅពីសាលារៀន នៅមានសារមន្ទីរ រោងភាពយន្ត កន្លែងសាសនា ជាដើម ក៏ត្រូវបានអនុញាតឲ្យបើកឡើងវិញដែរ។ បន្ថែមពីនេះ រដ្ឋាភិបាល ថែមទាំងណែនាំឲ្យអាជ្ញាធរ ជួយសម្រួលដល់ការរៀបពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។ ថ្វីដ្បិតព្រឹត្តិការណ៍៣វិច្ឆិកា ត្រូវបានបិទបញ្ចប់ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលនៅតែអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ការពារខ្លួនពីជំងឺកូវីដ-១៩ និងគោរពតាមគោលការណ៍ណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជា រកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ចំនួន៣០៤នាក់ ដោយក្នុងនោះ មាន៣០៤នាក់ បានជាសះស្បើយ និង ១៣នាក់ទៀត កំពុងព្យាបាល៕	លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ យុវជន និង កីឡា ក្រើនរម្លឹកសិក្សានុសិស្ស ជាពិសេសសិស្សថ្នាក់ទី១២ ឲ្យបន្តប្រឹងប្រឹងរៀនសូត្រ ទាំងតាមឡាញ ទាំងក្នុងថ្នាក់ និង ទាំងនៅផ្ទះ ដើម្បីត្រៀមប្រឡងយកសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) នៅថ្ងទី២១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។ ការក្រើនរម្លឹករបស់លោករដ្ឋមន្រ្តី ធ្វើឡើងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ស្តីពីការបើកដំណើរការសាលារៀនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញនិងក្នុងទីរួមខេត្តកណ្តាលឡើងវិញ។
ការសម្ពោធព្រឹត្តិបត្រស្រាវជ្រាវផ្នែកច្បាប់របស់សាលាត្រាជូ គឺជាផ្នែកមួយនៃការពង្រឹងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកច្បាប់របស់សមាគមសាលាត្រាជូបន្ថែមទៀត ដើម្បីពួកគេអាចចេញផ្សាយព្រឹត្តិបត្រច្បាប់យ៉ាងទៀងទាត់។ សមាជិក អ្នកស្រាវជ្រាវដំបូង អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់ អ្នកធ្វើកម្មសិក្សារ ប្រមាណ២៥០នាក់ បានត្រៀមខ្លួនចែករំលែកអត្ថបទស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេនៅលើព្រឹត្តិបត្រច្បាប់សាលាត្រាជូនេះ។ ពិធីសម្ពោធព្រឹត្តិបត្រផ្លូវការនឹងត្រូវប្រារព្ធឡើងជាមួយនឹងការបោះពុម្ពកិច្ចការស្រាវជ្រាវមួយដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទបច្ចុប្បន្ននៃការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដតែម្តង។ «វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ និងច្បាប់អន្តរជាតិ» គឺជាលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវដែលសរសេរដោយលោក ផល ពិសាល និងលោក រស់ សយម្ភូ។ ការបង្កើតព្រឹត្តិបត្រច្បាប់សាលាត្រាជូ មិនមែនជាសកម្មភាពថ្មីទេ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ទី ហ្សានិត ប្រធានសមាគមសាលាត្រាជូ។ លោកពន្យល់ថា តាំងពីការកកើតសមាគមនេះក្នុងឆ្នាំ២០១២ ក្រុមការងាររបស់លោកបានចងក្រងព្រឹត្តិបត្របានយ៉ាងច្រើនហើយ គ្រាន់តែថា ការចងក្រងនោះនៅមិនទាន់ក្លាយជាកម្មវិធីទៀងទាត់។ លោក ទី ហ្សានិត មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖«លើសពីនេះទៀត ការបង្កើតឱ្យមានព្រឹត្តិបត្រជាប្រចាំ គឺជាការលើកទឹកចិត្ត និងជំរុញការស្រាវជ្រាវផងដែរ។ បន្ទាប់មកអត្ថបទដែលត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយទាំងនោះ នឹងក្លាយជាប្រយោជន៍ដល់សាធារណជន ដែលចាប់អារម្មណ៍អានសម្រាប់ចំណេះដឹង ក៏ដូចជាសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវបន្តទៀតដែរ។»។ សមាគមសាលាត្រាជូបានបង្កើតសកម្មភាពជាច្រើនទាក់ទងនឹងការផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងផ្នែកច្បាប់តាមរយៈការបោះពុម្ពផ្សាយ បាឋកថា វគ្គបណ្ដុះបណ្តាល និងកម្មវិធីសហប្រតិបត្តការសាលាត្រាជូ និងស្ថាប័នដៃគូជាច្រើនទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងនៅប្រទេសបារាំង។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០ សាលាត្រាជូបានផលិតអត្ថបទស្រាវជ្រាវបានចំនួន៦៤ ជំនួយស្មារតី២៩ វិចារណកថា១៩ និងព្រឹត្តិបត្របច្ចុប្បន្នភាពគតិយុត្តប្រចាំសប្តាហ៍ចំនួន១៨១ ដោយមិនគិតពីវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល និងបាថកថាសាធារណៈជាច្រើន លើប្រធានបទសំខាន់ៗ និងជាបច្ចុប្បន្នភាពផ្សេងៗគ្នា៕	នៅថ្ងៃទី២ខែតុលាខាងមុខនេះ សមាគមសាលាត្រាជូ នឹងរៀបចំសម្ពោធព្រឹត្តិបត្រច្បាប់ លេខពិសេសទី១ជាផ្លូវការ តាមរយៈប្រព័ន្ធហ៊្សូម នារសៀលម៉ោង២។ អ្នកដែលចាប់អារម្មណ៍ព្រឹត្តិការណ៍នេះ អាចតាមដានទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សមាគមសាលាត្រាជូបាន។
Manafort, 69, has pleaded not guilty to 18 counts of bank and tax fraud related to his lobbying activities on behalf of the former Russian-backed government of Ukraine. The indictment was brought by special counsel Robert Mueller, the former FBI director who is looking into Russian meddling in the presidential election, but the charges are not connected to Manafort's time as Trump's campaign chairman. Selection of a 12-member jury for "USA vs Manafort" begins at 10:00 am (1400 GMT) on Tuesday before US District Court Judge T.S. Ellis in Alexandria, Virginia. The trial is expected to last about three weeks. Manafort, a veteran Republican political consultant, served as chairman of Trump's presidential election campaign for three months in 2016 before being forced to step down amid questions about his lobbying work in Ukraine. He is charged with five counts of filing false tax returns for not reporting bank accounts he held in Cyprus and other countries in a bid to hide millions of dollars in income from activities on behalf of Ukraine's former pro-Russian leader Viktor Yanukovych. Manafort is charged with failing to report the existence of foreign bank accounts to the Internal Revenue Service and bank fraud related to several multi-million-dollar loans he obtained from various banks. Prosecutors plan to produce nearly three dozen witnesses during the trial, including Manafort's former associate Richard Gates, who is cooperating with the government after pleading guilty to lesser charges in February. Five witnesses have been granted immunity from prosecution to testify against Manafort. Mueller has indicted a total of 32 people so far in connection with his probe into whether any members of Trump's election campaign colluded with Russia to help get the New York real estate tycoon into the White House. Trump has repeatedly denounced the special counsel's investigation as a politically motivated "witch hunt" and denied there was any collusion with Moscow to defeat Democratic presidential nominee Hillary Clinton. While Gates and others, including former national security advisor Michael Flynn, have pleaded guilty, Manafort has refused to strike a deal and has insisted on having his day in court. - Hoping for a pardon? - Legal experts said Manafort may be hoping to be found not guilty -- or holding out hopes of a presidential pardon. Jonathan Turley, a professor of law at George Washington University, said the odds are stacked heavily against the former heavyweight political operative. "This is an exceptionally difficult case for the defense," Turley told AFP. "To quote gamblers in Las Vegas, he has to run the table. "Mueller only has to secure one conviction on one count to put Manafort away for as much as a decade," he said. "At 69, that must weigh heavily on his mind." Turley also said he believes "jurors are not likely to identify or empathize with Paul Manafort," whose lavish spending and lifestyle is outlined in court documents. "They're going to be seeing a guy who spent half a million dollars just on landscaping," Turley said. "On top of that," he added, "the government will bring forth the coup de grace" with incriminating testimony by Gates, Manafort's former business partner. Turley said Manafort may be "playing a pardon strategy." "Manafort has remained loyal," he said. "He may feel that he doesn't have much to lose in going to trial and preserving his chances for a pardon. "If he cooperates with Mueller, a pardon is going to be substantially reduced in likelihood," he said. Manafort has spent the past month in prison in Alexandria outside Washington after having his house arrest and $10 million bail revoked by a federal judge for allegedly tampering with witnesses in another pending case. He is scheduled to go on trial in the US capital in September on separate charges brought by Mueller of conspiracy, money laundering and failing to register as an agent of a foreign government. Trump reacted to Manafort's jailing in June by describing it as "very unfair." "Wow, what a tough sentence for Paul Manafort, who has represented Ronald Reagan, Bob Dole and many other top political people and campaigns," Trump tweeted on June 15. "Didn't know Manafort was the head of the Mob."	Washington, United States \| Donald Trump's former campaign chief Paul Manafort on Tuesday becomes the first member of the president's election team to face trial on charges stemming from the probe into Russian interference in the 2016 vote.
(សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗទទួលបានសិទ្ធិដកស្រង់ និងផ្សព្វផ្សាយបន្តពីអង្គការស៊ីប៉ា។ អត្ថបបទខាងលើត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅដែលមានចំណងជើងថា៖ សត្វនៅកម្ពុជា និងនៅទីដទៃ។ សូមចូលរួមជួយជាវសៀវភៅដែលបោះពុម្ពដោយអង្គការស៊ីប៉ា។ អង្គការស៊ីប៉ា គឺជាអង្គការជួយជំរុញការអានយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា)។	បឹងទន្លេសាប ជាកន្លែងប្រមូលផលពស់ធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ពស់ទឹក ចំនួន៥លានក្បាល ត្រូវបានគេចាប់ក្នុង១ឆ្នាំៗ។ ប្រជាជនខ្មែរ ចំនួន៣លាននាក់ បានពឹងផ្អែកដោយផ្ទាល់លើធនធានត្រីនៅបឹងទន្លេសាប។ ប៉ុន្តែពិតជាមានមនុស្សច្រើនទៀតដែលបរិភោគត្រីមកពីបឹងទន្លេសាបពីព្រោះ៦០%នៃជលផលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានប្រភពមកពីបឹងនេះ។
ពាក្យ«កម្ពុជា» វចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបង្ហាញថា ពាក្យនេះអាចសរសេរជា«កម្ពុជ ឬ កម្ពុជា»ក៏បាន។ ពាក្យនេះ សម្រាប់ប្រើផ្សំជាមួយនឹងសព្ទដទៃជាសមាសនាម ដូចជា កម្ពុជប្រទេស ប្រទេសកម្ពុជា។ កម្ពុជមិត្រ មិត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ កម្ពុជរដ្ឋ រដ្ឋឬប្រទេសកម្ពុជា(ប្រទេសខ្មែរ)ជាដើម។ ពាក្យថា «កម្ពុជ» កើតពីការផ្សំគ្នារវាងពាក្យថា (កម្ពុ មាស+ជ ឬជា កើត, កំណើត =សុវណ្ណភូមិ ទីកើតមាស, ភូមិប្រទេសជាទីកើតនៃមាស) ពាក្យនេះជាឈ្មោះនៃប្រទេសខ្មែរយើង ហើយយើងអាចហៅប្រទេសរបស់យើងថា កម្ពុជរដ្ឋ, កម្ពុជប្រទេស, ប្រទេសកម្ពុជា, ប្រទេសខ្មែរ, ខេមរប្រទេស និង ខេមររដ្ឋ ដែលអាចប្រើ និងហៅបានទាំងអស់។ ប៉ុន្តែ ពាក្យដែលយើងត្រូវប្រើជាផ្លូវការ ដើម្បីសរសេរ និងហៅ គឺ កម្ពុជរដ្ឋ ឬប្រទេសកម្ពុជា។ ដោយឡែកសម្រាប់ជនបរទេស គេហៅតាមការសន្មតរបស់គេ ដូចជា បារាំងគេហៅថា Cambodge, អង់គ្លេស គេហៅ Cambodia, ប្រទេសដទៃផ្សេងទៀតហៅ Cambodja, ខ្លះទៀតហៅ Kambuja ជាដើម។ ចំណែកពាក្យ «ខ្មែរ» វចនានុក្រមខ្មែរបានបង្ហាញថា មានថ្នាក់ពាក្យជានាម មានន័យថា មនុស្សដែលកើត ឬនៅក្នុងដែនកម្ពុជា ហើយលុះនៅក្នុងអំណាចច្បាប់ខ្មែរ។ ក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ សរសេរជា ខ្មេរ ក៏មាន។ ដោយឡែកពាក្យ «ខេមរៈ» ក៏មានន័យថា «ខ្មែរ» ដែលពាក្យនេះ ទំនងជាបាលីភាសា ប្រែថា មនុស្សមានសេចក្ដីក្សេម មកអំពីវិគ្គហៈថា ខេមំ យស្ស អត្ថីតិ ខេមរោ ឬជាពហុវចនៈថា ខេមំ យេសមត្តីតិ ខេមរា, ប៉ុន្តែនឹងពោលឲ្យប្រាកដថា បានជាហៅ ខេមរៈៗ នោះពីព្រោះប្រែថា មានសេចក្ដីក្សេម ដូច្នេះក៏អាចដឹងប្រាកដពុំបាន ព្រោះក្នុងសិលាចារឹកបុរាណសរសេរ ក្មែរ ក៏មាន។ ជារួមមក រវាងពាក្យថា «កម្ពុជា និង ខ្មែរ» គេអាចចំណាំបានថា ពាក្យ«កម្ពុជា ឬ កម្ពុជ» គឺប្រើសំដៅដល់ជាឈ្មោះប្រទេស ឬរដ្ឋមួយ នោះគឺកម្ពុជរដ្ឋ ឬប្រទេសកម្ពុជា។ ចំណែក ពាក្យ«ខ្មែរ» គឺប្រើសំដៅដល់ មនុស្សដែលបានកើតក្នុងដែនដីកម្ពុជា៕ ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត	ភ្នំពេញ៖ ពាក្យថា «ខ្មែរ និង កម្ពុជា» ពលរដ្ឋខ្មែរ គ្រប់រូបអ្នកណាក៏ស្គាល់ អ្នកក៏ដឹង អ្នកណាក៏ចេះសរសេរដែរ លើកលែងតែក្មេងមិនទាន់ចេះនិយាយ និងអ្នកមិនចេះអក្សរតែប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែទោះបីថា កូនខ្មែរស្ទើរតែទាំងអស់បាន ដឹង បានស្គាល់ និងចេះសរសេរក្ដី ក៏អាចមានអ្នកខ្លះមិនទាន់អាច់យល់ពីភាពខុសគ្នា រវាងពាក្យថា «ខ្មែរ និង កម្ពុជា» នេះនៅឡើយផងដែរ។ វចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានពន្យល់ពីពាក្យទាំងនេះដូចខាងក្រោម៖
កម្មវិធីភាពជាដៃគូប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយស្តីពីប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (CCMP) ដែលបង្កើតឡើងដោយស្ថាប័ន Internews បាននាំយកអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន ១៤ រូបពីទូទាំងពិភពលោកឲ្យចូលរួមក្នុងបេសកកម្មយកព័ត៌មាននាកិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនាក្រុង Bonn ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ ដំណើរទស្សនកិច្ចយកព័ត៌មាននេះចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃ ១០ ខែវិច្ឆិកាដល់ថ្ងៃ ១២ ខែវិច្ឆិកា ដោយអ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ត្រូវចូលរូមក្នុងសកម្មភាពយកព័ត៌មានជុំវិញការចរចាដែលមានតំណាងប្រទេសជាង ១៩០ ចូលរួមនោះ។ លោក សៅ ផលនិស្ស័យ និពន្ធនាយករងសារព័ត៌មានថ្មីៗ ទទួលបន្ទុកព័ត៌មានអន្តរជាតិក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកសារព័ត៌មានទាំង ១៤ រូបដែលត្រូវបានគេជ្រើសរើសផងដែរ។ អ្នកសារព័ត៌មានទាំង ១៣ រូបផ្សេងទៀតមានមកពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី, វៀតណាម, ប៉ាគីស្ថាន,ហ្វីជី, ម៉ាឡាវី, កេនយ៉ា, អ៊ូហ្កង់ដា, ហ្កាណា, ប្រេស៊ីល, ប៊ុលការី, កូឡុំប៊ី, សូឡូមុន និងកោះសាម៉ូ(Samoa) ។ សូមបញ្ជាក់ថា សន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើកទី ២៣ ចាប់ផ្តើមឡើងនៅទីក្រុង Bonne ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ចាប់ពីថ្ងៃចន្ទទី ៦ ខែកញ្ញា និងបិទបញ្ចប់ទៅវិញនៅថ្ងៃ ១៧ ខែវិច្ឆិកាខាងមុខដោយមានប្រទេសហ្វីជីជាប្រធាន។ ប្រតិភូតំណាងរដ្ឋាភិបាល អង្គការអន្តរជាតិ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ២៥០០០នាក់ចូលរួមនៅក្នុងសន្និសីទកំពូលនេះ។ កិច្ចចរចារយៈពេលពីរសប្តាហ៍នេះផ្តោតសំខាន់លើការកំណត់បទបញ្ញត្តិដែលធានាការអនុវត្តពេញលេញនូវកិច្ចព្រមព្រៀងប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសដែលសម្រេចបានកាលពីឆ្នាំ ២០១៥៕	ស្ថាប័នអន្តរជាតិ Internews បានជ្រើសរើសអ្នកសារព័ត៌មាន ១៤រូបឲ្យទៅចូលរួមយកព័ត៌មាននៅក្នុងសន្និសីទស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើកទី ២៣ (COP23) នៅក្នុងទីក្រុង Bonne ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ពីថ្ងៃ ១០ ដល់ថ្ងៃ ១៨ ខែវិច្ឆិកា។ អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកសារព័ត៌មានទាំង ១៤រូបដែលត្រូវដំណើរយកព័ត៌មានក្នុងកិច្ចចរចាអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែរ។
បញ្ហានៃការជ្រើសរើសជំនាញសិក្សា មិនមែនទើបតែមាននោះឡើយ ប៉ុន្តែវានៅតែបន្តរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ហើយអាចនឹងបន្តដល់ពេលអនាគតផងដែរ។ ជាក់ស្តែង ការប្រឡងសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិ(បាក់ឌុប) សម័យប្រឡង ២៧-២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ទើបតែបញ្ចប់ ហើយលទ្ធផលក៏បានចេញរួចរាល់កាលពីថ្ងៃ ១៤-១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ មកដល់ពេលនេះ សិស្សមួយចំនួននៅតែពិបាកសម្រេចចិត្តក្នុងការជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាបន្តនៅមហាវិទ្យាល័យ ដ្បិតការផ្សព្វផ្សាយបច្ចុប្បន្នសម្បូរបែបជាងមុន។ សិស្សមួយចំនួនមិនដឹងចិត្តខ្លួនឯងថាចង់រៀនអ្វី ឬស្រលាញ់អ្វី ហើយសិស្សមួយចំនួនស្រលាញ់ច្រើនជំនាញ ពិបាកជ្រើសរើស។ ចំណែកសិស្សមួយភាគទៀត ពិបាកក្នុងការសម្រេចចិត្ត រវាងជំនាញដែលខ្លួនស្រលាញ់ និងជំនាញដែលគ្រួសារណែនាំ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានសិស្សខ្លះមិនហ៊ានសិក្សាជំនាញដែលខ្លួនស្រលាញ់ ព្រោះមិនជឿជាក់លើទីផ្សារការងារ ដោយខ្លាចថាក្រោយរៀនចប់ទីផ្សារការងារចង្អៀត។ បញ្ហានេះ ក៏ជាអ្វីដែលមនុស្សមួយចំនួនកាលពីជំនាន់មុនធ្លាប់ឆ្លងកាត់ផងដែរ ហើយវាក៏ជាបញ្ហាដែលគ្រប់គ្នាព្រួយបារម្ភសម្រាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ។ ការណ៍នេះបានធ្វើឱ្យ សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាខេត្តព្រៃវែង បង្កើតវេទិកា «គន្លឹះត្រៀមខ្លួនបន្តការសិក្សានៅថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាស្របតាមបរិបទឌីជីថល» ដែលមានវាគ្មិន៣រូប ចែករំលែកបទពិសោធដល់សិស្សថ្នាក់ទី១២ និងនិស្សិតឆ្នាំមូលដ្ឋាន។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានសិក្ខាសាលាអនឡាញស្តីពី «ការតម្រង់ទិសលើមុខជំនាញសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា និងទីផ្សារការងារក្នុងប្រទេសកម្ពុជា» របស់គ្រឹះស្ថានអប់រំឯកជនមួយផងដែរ។ ទន្ទឹមនេះ ក៏មានសិក្ខាសាលា «ពិព័រណ៍ជំនាញ និងសាកលវិទ្យាល័យអនឡាញ» របស់គេហទំព័រហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Sala Enrollment ដែលនឹងធ្វើនៅព្រឹកទី២៩ ខែមករានេះផងដែរ។ ក្រៅពីការធ្វើសិក្ខាសាលា ក៏មានគ្រឹះស្ថានអប់រំរដ្ឋ និងឯកជនមួយចំនួន ចុះណែនាំ ក៏ដូចផ្តល់ព័ត៌មានសិក្សាដល់សិស្សទី១២ តាមសាលាផ្ទាល់ផងដែរ។ វាក៏ជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយសម្រាប់សិស្សដែលមិនសូវស្គាល់ជំនាញច្រើន និងអាចស្វែងយល់លើជំនាញសិក្សាបានស៊ីជម្រៅ។ ជាក់ស្តែង យុវជនឈ្មោះ តាំ តារាពេជ្រ ជាសិស្សប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំ២០២១ និងទទួលបាននិទ្ទេស E។ អតីតសិស្សវិទ្យាល័យហ៊ុនសែនពពិលរូបនេះមានជំនាញ២នៅក្នុងចិត្ត គឺ ការនិពន្ធ និងព័ត៌មានវិទ្យា (IT)។ អ្នកស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាលរូបនេះ បានសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសជំនាញទាំង២ ជាចម្បងនៅពេលដែលមាននិស្សិតពីភ្នំពេញចុះទៅសាលាខ្លួន នាចុងឆ្នាំសិក្សា។ តារាពេជ្រ លើកឡើងថា៖«ការចុះណែនាំរបស់រាមច្បងឆ្នាំទី២ និងទី៣ ពីសាលានៅភ្នំពេញ គឺល្អ។ ដូចខ្ញុំអ៊ីចឹង មិនទាន់ដឹងថាខ្លួនឯងត្រូវទៅខាងទៅខាងណី តែពេលបានស្តាប់ពួកគាត់ណែនាំ និងលោកគ្រូអ្នកគ្រូណែនាំផង វាអាចធ្វើឱ្យយើងដឹងខ្លួនថាយើងចង់ធ្វើអី ពូកែខាងអី។ វាដូចជាការដាស់តឿនឱ្យយើងយល់ពីខ្លួនឯង»។ ដ្បិតយុវជនរូបនេះមិនធ្លាប់ចូលរួមសិក្ខាសាលា តែការចុះផ្តល់ព័ត៌មានផ្ទាល់ដល់សាលា ក៏ជាជំនួយដ៏មានអត្ថប្រយោជន៍ ដែលសិស្សានុសិស្សជំនាន់ក្រោយគួរយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់ផងដែរ។ យុវជនរូបនេះ នឹងរៀនជំនាញព័ត៌មានវិទ្យានៅមហាវិទ្យាល័យ ដោយសារយល់ឃើញថាទីផ្សារការងារនៃជំនាញនេះទូលំទូលាយ ហើយវាក៏ជាជំនាញដែលខ្លួនស្រលាញ់ផង។ ងាកមកយុវជន ង៉ូវ សុបុត្រា ដែលជាអតីតសិស្សសាលាអន្តរជាតិ អាយស៊ីអេស និងជាបេក្ខជនប្រឡងសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិឆ្នាំ២០២១ ដែលបានទទួលបាននិទ្ទេស D។ អ្នកក្រុងភ្នំពេញរូបនេះ មិនធ្លាប់ចូលរួមកម្មវិធីសិក្ខាលាសា ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការតម្រង់ទិសលើការជ្រើសរើសជំនាញសិក្សានេះឡើយ តែសុបុត្រ បានទទួលព័ត៌មានលើជំនាញសិក្សាដែលខ្លួនស្រលាញ់តាមរយៈវីដេអូដែលសិស្សច្បងមុនៗបានថត។ វីដេអូនោះ បានជំរុញឱ្យ សុបុត្រា ជ្រើសរើសជំនាញគ្រប់គ្រងចរន្តទំនិញ និងដឹកជញ្ជូន (Supply chains and logistics management)។ សុបុត្រា មានគោលដៅសិក្សាជំនាញនេះតាំងពីខ្លួនរៀនថ្នាក់ទី១២ដើមឆ្នាំមកម្លេ៉ះ និងបានជ្រើសរើសសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ Singapore Institute of Management នៅប្រទេសសិង្ហបុរី។ ដ្បិតខ្លួនមានគោលដៅសិក្សាហើយក្តី សុបុត្រា នៅតែយល់ថាកម្មវិធីតម្រង់ទិសទាំងនោះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាជាការលើកទឹកចិត្ត ក៏ដូចជាផ្តល់បទពិសោធល្អៗ ពីសិស្សច្បងដែលកំពុងសិក្សាជំនាញរៀងៗខ្លួនថាល្អ ឬអាក្រក់ មកសិស្សប្អូនដើម្បីសម្រេចចិត្តបានត្រឹមត្រូវ។ សុបុត្រា យល់ថា វាជាបទពិសោធដែលតម្រង់ចេញពីកែវភ្នែករបស់អ្នកដែលបានដើរមុន។ លោក សុខ លាភ ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Sala និងជាអ្នកផ្តួចផ្តើមសិក្ខាសាលាជាច្រើនផងដែរ យល់ឃើញថា រាល់សកម្មភាពទាំងអស់របស់ក្រសួងអប់រំ និងគ្រឹះស្ថានអប់រំឯកជនមួយចំនួន គឺការបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងបន្ថែមដល់សិស្សានុសិស្ស។ លោកគាំទ្រឱ្យមានសកម្មភាពទាំងនេះច្រើន ដោយសង្ឃឹមថាកម្មវិធីនឹងធ្វើជាលក្ខណៈរួម ដែលមានគ្រឹះស្ថានអប់រំ និងវាគ្មិនច្រើនរួមគ្នាធ្វើកម្មវិធីមួយសម្រាប់យុវជន។ លោកយល់ថា ការធ្វើជាលក្ខណៈរួមនឹងជួយឱ្យសិស្សងាយស្រួលទទួលបានព័ត៌មានច្រើន។ ចំណែក លោក ហេង វណ្ណដា ប្រធានសមាគមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា មិនបានលើកឡើងពីការយល់ឃើញរបស់លោកចំពោះកម្មវិធីទាំងនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែលោកលើកទឹកចិត្តដល់សិស្សានុសិស្សគួរស្វែងយល់ខ្លួនឯង រួមមាន ទី១ គឺចំណង់ចំណូលចិត្ត ទី២ ទីផ្សារ និង សួរមិត្តភក្តិ បងប្អូន ឬឪពុកម្តាយថាគួររៀនអ្វី។ លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ លើកឡើងថា ការជ្រើសរើសមុខវិជ្ជាសម្រាប់រៀនសូត្រនៅកម្រិតឧត្តមសិក្សា និងជំនាញ គឺជាជម្រើសបុគ្គលនិងគ្រួសារ ដោយផ្សារភ្ជាប់រវាងចំណង់ចំណូលចិត្ត និងឧបនិស្ស័យផ្ទាល់ខ្លួន រួមទាំងទីផ្សារការងារ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ យល់ថា កត្តារៀនសូត្របន្ត អាស្រ័យលើការពិចារណារបស់សាម៉ីខ្លួនដោយឈរលើមូលដ្ឋានចំនួន៤ គឺការយល់ដឹងច្បាស់ពីមុខជំនាញ ឧបនិស្ស័យបុគ្គល ការពិនិត្យមើលលទ្ធភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងតម្រូវការទីផ្សារការងារ៕	ភ្នំពេញ៖ ស្ថាប័នជាច្រើនបានយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង ចំពោះសិស្សានុសិស្សក្រោយប្រឡងសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិ។ សិស្សមួយចំនួន នៅមិនទាន់មានគោលដៅច្បាស់លាស់នៅឡើយក្រោយប្រឡងចប់ ហើយអ្នកខ្លះទៀតពិបាកសម្រេចចិត្តថាជ្រើសរើសជំនាញ និងសាលាមួយណាដើម្បីសិក្សា។ ក្រោយសង្កេតឃើញពីបញ្ហានេះ ស្ថាប័នជាច្រើនបានបង្កើតកម្មវិធីតម្រង់ទិស ដើម្បីជាឱកាសពិភាក្សា និងផ្តល់យោបល់ដល់សិស្សបន្ថែម។ នេះបង្ហាញឱ្យឃើញពីភាពខ្វាយខ្វល់របស់មនុស្សជំនាន់មុន សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។
នាការប្រកួតក្របខណ្ឌ La Liga សប្តាហ៍ទី២៧ Messi ដែលបង្ហាញខ្លួនលើកទី៧៦៧ប្រកួត បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីចំនួន២គ្រាប់ម្នាក់ឯងផងដែរ។ ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនរូបនេះបានចូលរួមជាមួយក្រុម Barca នៅត្រឹមអាយុ១៣ឆ្នាំ កាលពីឆ្នាំ ២០០០ មុនពេលបង្ហាញខ្លួនសម្រាប់ក្រុមឈុតធំជាផ្លូវការនៅ៤ឆ្នាំបន្ទាប់។ បច្ចុប្បន្នប្រធានក្រុមវ័យ៣៣ឆ្នាំរូបនេះ កាន់កំណត់ត្រាខ្ពស់បំផុតក្នុងនាមជាអ្នករកគ្រាប់បាល់បានច្រើនជាងគេបំផុតសម្រាប់ក្លិបរហស្សនាមអ្នកមានបុណ្យចំនួន៦៤៤គ្រាប់ និងបញ្ជូនឱ្យដៃគូសម្រេចទី ២៨៩លើក និងធ្វើបាន Hat-trick ៤៨ដង។ បន្ទាប់ពីតាមស្មើកំណត់ត្រាបង្ហាញខ្លួនឱ្យ Barca ច្រើនជាងគេរបស់ Xavi ដែលសព្វថ្ងៃជាគ្រូបង្វឹកក្រុម Al Sadd SC នៃលីគកំពូងកាតា ម្ចាស់ពានរង្វាន់ Ballon d'Or ៦សម័យកាលរូបនេះ នឹងបង្កើតកំណត់ត្រាថ្មី នៅពេលបង្ហាញខ្លួនឱ្យក្រុមក្នុងជំនួបទល់នឹង Real Sociedad សប្តាហ៍ក្រោយ។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួត២៧លើក Barcelona រកបាន៥៩ពិន្ទុ ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ក្នុងតារាង La Liga ដោយតាមពីក្រោយក្រុមកំពូលតារាង Atletico Madrid ចំនួន៤ពិន្ទុ។ Real Madrid នៅលេខរៀងទី៣ មាន៥៧ពិន្ទុ៕	Lionel Messi តាមស្មើកំណត់ត្រារបស់ Xavi Hernandez ក្នុងនាមអ្នកបង្ហាញខ្លួនច្រើនជាងគេសម្រាប់ក្រុម Barcelona ចំនួន៧៦៧លើក នាជំនួបដែលក្រុមយក្សអេស្ប៉ាញយកឈ្នះ Huesca ៤-១ នៅរាត្រីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា។
អ្នករិះគន់នានាបានចោទប្រកាន់ជាយូរមកហើយថា រដ្ឋាភិបាលចិនបានអនុវត្តការទូតបែបអន្ទាក់បំណុល ដោយពួកគេបានលើកឡើងថា ចិនបានផ្ដល់កម្ចីដោយចេតនាទៅឱ្យប្រទេសណាដែលខ្លួនដឹងថាមិនអាចសងបំណុលទាំងនោះវិញបាន ដើម្បីបង្កើនឥទ្ធិពលនយោបាយរបស់ខ្លួន។ ប្រទេសចិនបានច្រានចោលយ៉ាងដាច់អហង្ការលើការចោទប្រកាន់នេះ ដោយបានចោទថាការចោទប្រកាន់នេះគឺជាវិធីសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Harry Verhoeven អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃសាកលវិទ្យាល័យ Columbia ក្នុងទីក្រុង New York សហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក Verhoeven បានប្រាប់ VOA ថា៖ «វាជារឿងធម្មតាទេសម្រាប់ប្រទេសចិននៅក្នុងការធ្វើរឿងដូចនេះ។ ...ជាការពិត ឥឡូវនេះវាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការលើកឡើងជាទូទៅអំពីការទូតបែបអន្ទាក់បំណុលនៅក្នុងន័យដែលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាប្រទេសចិនចាំបាច់ត្រូវតែតបតទៅវិញ»។ ការប្រកាសរបស់ប្រទេសចិននេះមិនបានបញ្ជាក់ឱ្យបានជាក់លាក់អំពីប្រទេសឬក៏បរិមាណកម្ចីដែលខ្លួនបានលើកលែងនោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគនានាបាននិយាយថា តាំងពីឆ្នាំ ២០០០ មក ជារឿយៗ ប្រទេសចិនបានលើកលែងកម្ចីណាដែលជិតឈានដល់កាលកំណត់តម្រូវឱ្យសងអស់ប៉ុន្តែនៅសល់បំណុលតិចតួច។ អ្នកស្រី Deborah Brautigam ប្រធានគម្រោងផ្ដួចផ្ដើមស្រាវជ្រាវចិនអាហ្វ្រិកនៃមហាវិទ្យាល័យសិក្សាកិច្ចការអន្តរជាតិជាន់ខ្ពស់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins បានប្រាប់ VOA ថា៖ «នេះមិនមែនជាការលុបចោលកម្ចីនោះទេ ប៉ុន្តែជាការលុបចោលនូវផ្នែកដែលនៅសល់នៃកម្ចីគ្មានការប្រាក់ដែលឈានដល់កាលកំណត់ដែលតម្រូវឱ្យសងអស់។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើកម្ចីមួយតម្រូវឱ្យសងឱ្យអស់ក្នុងរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែកម្ចីនោះនៅមានបំណុលនៅសល់ ចិនលុបចោលផ្នែកដែលនៅសល់នោះ»។ រូបឯកសារ៖ បុគ្គលិកសន្តិសុខម្នាក់ដើរក្បែរផ្ទាំងបង្ហាញពីគំរូរថភ្លើងល្បឿនលឿនរបស់ចិន នៅមុនកិច្ចប្រជុំវេទិកាសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិកនៅរដ្ឋធានីប៉េកាំងរបស់ចិន កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨។ ហេតុផលដែលចិនលើកលែងបំណុល និងការចោទប្រកាន់រឿង «អន្ទាក់បំណុល» ការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកស្រី Brautigam បានបង្ហាញថា រវាងឆ្នាំ ២០០០ និងឆ្នាំ ២០១៩ ប្រទេសចិនបានលុបចោលបំណុលដូចនេះយ៉ាងតិចចំនួន ៣.៤០០ លានដុល្លារអាមេរិកនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ អ្នកវិភាគនានាបានពន្យល់ថា បើទោះបីជាការលុបចោលនេះគឺសម្រាប់តែកម្ចីដែលគ្មានការប្រាក់របស់រដ្ឋាភិបាលចិនក៏ដោយ ក៏វាមិនពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងកម្ចីពាណិជ្ជកម្មដែលមានការប្រាក់របស់រដ្ឋាភិបាលចិននោះដែរ ដែលកម្ចីប្រភេទនេះអាចត្រូវបានកែប្រែលក្ខខណ្ឌសងបំណុលឡើងវិញ ប៉ុន្តែមិនដែលត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលចិនពិចារណាដើម្បីលុបចោលនោះទេ។ លោក Verhoeven បាននិយាយថា ចំនួនទឹកប្រាក់នៅក្នុងកម្ចីទាំង ២៣ ដែលចិនបានលើកលែងនេះគឺទំនងជាមានចំនួនមិនច្រើននោះទេ ប៉ុន្តែនយោបាយនៃកាយវិការបែបនេះគឺគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ដោយសារតែ «អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ចិនហាក់ដូចជាធ្វើព្រងើយកន្តើយចំពោះការរិះគន់ផ្សេងៗទាក់ទិននឹងការប្រឡូករបស់ខ្លួននៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសនានានៅទ្វីបអាហ្វ្រិក»។ ប៉ុន្តែលោកបានបញ្ជាក់ថា ដោយសារតែការចោទប្រកាន់រឿងអន្ទាក់បំណុលនេះ «ចិនបានភ្ញាក់ខ្លួនយឺតពេល ដោយសារតែការពិត នេះគឺជារឿងមិនល្អផ្នែកទំនាក់ទំនងសាធារណៈ»។ ប្រទេសចិនក៏បានដើរតួផងដែរនៅក្នុងការកំណត់ឡើងវិញនូវលក្ខខណ្ឌបំណុលបរទេសរបស់ប្រទេសមួយចំនួននៅទ្វីបអាហ្វ្រិកដូចជាប្រទេសសំប៊ីជាដើម ដែលប្រទេសនេះបានក្លាយជាប្រទេសទីមួយនៅទ្វីបអាហ្វ្រិកដែលមិនអាចសងបំណុលរបស់ខ្លួនបាននៅក្នុងអំឡុងពេលមានការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩។ ប្រទេសចិនរួមជាមួយនឹងប្រទេសបារាំងគឺជាប្រធានគណៈកម្មាធិការមួយដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងកិច្ចប្រឹងប្រែងសម្រាលប្រាក់បំណុល។ វិធានការដែលត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយអង្គការរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) នេះ កំពុងបន្តទៅមុខ។ ប្រទេសចិនគឺជាប្រទេសដែលផ្ដល់កម្ចីច្រើនជាងគេបំផុតដល់ប្រទេសសំប៊ី។ ប្រទេសសំប៊ីជំពាក់បំណុលចិនប្រហែល ៦ ពាន់លានដុល្លារ។ កាលពីខែកក្កដា ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រទេសសំប៊ីបានប្រកាសថា ខ្លួនបានលុបចោលកម្ចីដែលខ្លួនមិនទាន់ទទួលបានចំនួន ២ ពាន់លានដុល្លារពីអ្នកផ្ដល់ឥណទានបរទេស ដែលក្នុងនោះកម្ចីចំនួន ១.៦០០ លានដុល្លារគឺជាកម្ចីពីធនាគាររបស់ចិន។ វិធានការនេះបានបញ្ឈប់ការបង្កើតគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមួយចំនួនដែលភាគច្រើនទទួលបានថវិកាមកពីធនាគារចិន។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់កាសែត South China Morning Post។ លោក Shahar Hameiri ដែលជាសេដ្ឋវិទូនយោបាយនៃសាកលវិទ្យាល័យ Queensland នៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី បានយល់ស្របថា វិធានការថ្មីចុងក្រោយបង្អស់របស់រដ្ឋាភិបាលចិននៅក្នុងការលើកលែងបំណុលចំពោះកម្ចីដែលគ្មានការប្រាក់សម្រាប់ប្រទេសនានានៅទ្វីបអាហ្វ្រិកគឺប្រហែលគ្រាន់តែជា «កាយវិការបែបសុឆន្ទៈ» តែប៉ុណ្ណោះ។ លោកបានសរសេរនៅក្នុងអ៊ីមែលមួយមកកាន់ VOA ថា៖ «ប្រសិនបើមានការលេចឡើងនូវបញ្ហាសងបំណុល កម្ចីធំជាងនេះនឹងទំនងជាត្រូវបានកំណត់លក្ខខណ្ឌឡើងវិញ ដូចដែលយើងបានឃើញនៅក្នុងប្រទេសសំប៊ីដូច្នេះដែរ»។ ការអះអាងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកអំពី «អន្ទាក់បំណុល» មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នានារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកជារឿយៗបានដាស់តឿនបណ្ដាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ជាពិសេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក អំពីគ្រោះថ្នាក់នៃកម្ចីរបស់ចិន ហើយឯកសារមួយកាលពីឆ្នាំ ២០២០ របស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកដែលមានចំណងជើងថា «កត្តានៃការប្រឈមពាក់ព័ន្ធនឹងចិន» មានបំណងចង់សំដៅលើ «កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍បែបជញ្ជក់ឈាមនិងការទូតបែបអន្ទាក់បំណុល» របស់ចិន។ នៅក្នុងទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទ្វីបអាហ្វ្រិកកាលពីខែសីហា ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិអ្នកស្រី Linda Thomas-Greenfield បានលើកឡើងអំពីគោលគំនិតដែលថា «ប្រទេសអ្នកមាននិងមានអំណាចបានទាញយកធនធានធម្មជាតិរបស់ទ្វីបអាហ្វ្រិកដើម្បីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ ការធ្វើដូច្នេះនៅបន្តធ្វើឡើងនៅពេលសព្វថ្ងៃនេះតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងមិនល្អនិងអន្ទាក់បំណុល»។ អ្នកស្រីមិនបានលើកឡើងអំពីប្រទេសចិនឱ្យចំនោះទេ។ ទស្សនៈរបស់ទ្វីបអាហ្វ្រិក អ្នកនយោបាយនៅទ្វីបអាហ្វ្រិកផ្ទាល់មានប្រតិកម្មផ្សេងៗគ្នាចំពោះការលើកឡើងអំពីអន្ទាក់បំណុលនេះ ដោយអ្នកខ្លះដូចជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអេត្យូពីប្រចាំប្រទេសចិនលោក Teshome Toga Chanaka ជាដើម បានច្រានចោលនូវការលើកឡើងដូចនេះ ដោយលោកបាននិយាយថា៖ «ភាពជាដៃគូដែលមិនផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់ភាគីទាំងសងខាងនឹងមិនឋិតថេរបានយូរនោះទេ»។ អ្នកនយោបាយផ្សេងទៀត ដែលក្នុងនោះមានដូចជាលោក William Ruto ប្រធានាធិបតីដែលទើបជាប់ឆ្នោតថ្មីរបស់ប្រទេសកេនយ៉ា និងលោក Adalberto Costa, Jr. បេក្ខជនប្រធានាធិបតីខាងគណបក្សប្រឆាំងនៃប្រទេសអង់ហ្គោឡាជាដើម បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភទាក់ទិននឹងការទទួលយកកម្ចីពីចិន។ ការឆ្លើយតបរបស់ចិន ការចោទប្រកាន់រឿងអន្ទាក់បំណុលនេះបានធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលចិនខឹងយ៉ាងខ្លាំង ដោយបាននិយាយថាបំណុលជាច្រើនរបស់បណ្ដាប្រទេសក្រីក្រគឺបានមកពីអ្នកផ្ដល់កម្ចីឯកជនរបស់បស្ចិមប្រទេស ហើយអ្នកផ្ដល់កម្ចីនេះគឺជាអ្នកដែលយកការប្រាក់ខ្ពស់ខ្លាំង។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក Wang Yi បាននិយាយកាលពីខែសីហាថា ការចោទប្រកាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រឆាំងនឹងចិន «គឺជារឿងដែលមិនអាចការពារបានពីការរិះគន់» នោះឡើយ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់ចិនជានិច្ចកាលបានចេញផ្សាយអត្ថបទដែលមានបំណងជំទាស់ទៅនឹងការលើកឡើងអំពីរឿងអន្ទាក់បំណុលនេះថាជាការលើកឡើងមិនត្រឹមត្រូវ។ ការជំទាស់ទៅនឹងការលើកឡើងរឿងអន្ទាក់បំណុល សេដ្ឋវិទូនិងអ្នកស្រាវជ្រាវមួយចំនួនក៏បាននិយាយផងដែរថា ការលើកឡើងរឿងអន្ទាក់បំណុលដើម្បីប្រឆាំងនឹងចិននេះគឺជាការលើកឡើងដែលគ្មានហេតុផលត្រឹមត្រូវ។ អ្នកស្រី Brautigam បានបញ្ជាក់ថា៖ «គំនិតអំពីរឿងអន្ទាក់បំណុលនេះចង់បញ្ជាក់ថា ធនាគារចិនមានមូលហេតុលាក់បាំងដែលនោះគឺការផ្ដល់កម្ចីដោយចេតនាទៅឱ្យប្រទេសណាដែលខ្លួនដឹងថាប្រទេសនោះមិនអាចសងបំណុលរបស់ខ្លួនបាន»។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា៖ «ការពិតគឺថា ដូចទៅនឹងម្ចាស់មូលបត្របំណុលដែរ ដែលជាម្ចាស់បំណុលភាគច្រើននៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ធនាគារចិនបានផ្ដល់កម្ចីដល់ប្រទេសណាដែលមើលទៅអាចសងបំណុលបាន។ អ្នកផ្ដល់ឥណទានទាំងអស់នេះបានដឹងក្នុងពេលក្រោយមកថា ហានិភ័យដែលខ្លួនបានវាយតម្លៃថានឹងប្រឈមអាចនឹងប្រែប្រួលយ៉ាងលឿននៅក្នុងរយៈពេលខ្លី»។ ប្រទេសចិនបានកំណត់លក្ខខណ្ឌបំណុលឡើងវិញ ឬក៏ធ្វើហិរញ្ញប្បទានឡើងវិញជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌថ្មីលើបំណុលប្រហែល ១៥ ពាន់លានដុល្លារនៅទ្វីបអាហ្វ្រិករវាងឆ្នាំ ២០០០ និងឆ្នាំ ២០១៩។ នេះបើយោងតាមការរកឃើញរបស់ការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកស្រី Brautigam។ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានរកឃើញថា ប្រទេសចិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនៅក្នុង «ការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ» ណាមួយទេ។ ដោយស្របតាមការរកឃើញរបស់អ្នកស្រី Brautigam លោក Hameiri បានសរសេរនៅក្នុងអ៊ីមែលមួយមកកាន់ VOA ថា៖ «មានភ័ស្តុតាងតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលបង្ហាញថាប្រទេសចិនបានអនុវត្ត «ការទូតបែបអន្ទាក់បំណុល»។ ការអះអាងដែលថាចិនបានអនុវត្តការទូតបែបអន្ទាក់បំណុលនោះគឺចង់សំដៅថាប្រទេសចិនមានចេតនាផ្ដល់កម្ចីដើម្បីបោកបញ្ឆោតអ្នកខ្ចីប្រាក់ឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងបំណុលដែលមិនអាចសងបានក្នុងគោលបំណងដើម្បីរឹបអូសយកទ្រព្យសម្បត្តិយុទ្ធសាស្ត្រនានាឬក៏ធ្វើការត្រួតត្រាលើរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសកូនបំណុលទាំងនោះ»។ កម្ចីដែលមានបញ្ហា លោក Hameiri បានសរសេរថា ការផ្ដល់កម្ចីរបស់ចិនពេលខ្លះមានបញ្ហា ដោយសារតែ «នៅពេលដែលមានអារម្មណ៍រំជើបរំជួលខ្លាំងនៅក្នុងការផ្ដល់កម្ចី អ្នកផ្ដល់កម្ចីរបស់ចិនជារឿយៗបានចំណាយពេលតិចតួចតែប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងការពិចារណាអំពីលទ្ធភាពដែលកូនបំណុលអាចសងបំណុលបាន។ ដូច្នេះ ការផ្ដល់កម្ចីរបស់ចិនបានរួមចំណែកនៅក្នុងការធ្វើឱ្យមានបញ្ហាបំណុលកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន បើទោះបីជាវាមិនមែនជាមូលហេតុតែមួយគត់ឬក៏ជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យបញ្ហាបំណុលនេះកើតឡើង តួយ៉ាងដូចជានៅក្នុងប្រទេសស្រីលង្កាក៏ដោយ»។ អ្នករិះគន់ខ្លះបានចោទប្រកាន់ប្រទេសចិនថាជាអ្នកធ្វើឱ្យមានវិបត្តិនេះកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសស្រីលង្កាកាលពីដើមឆ្នាំនេះ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលស្រីលង្កាដែលមិនអាចសងបំណុលបាន ត្រូវបានបណ្ដេញចេញពីអំណាចដោយការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំ។ ប្រទេសចិនក៏ជាអ្នកផ្ដល់ឥណទានទ្វេភាគីធំជាងគេបំផុតដល់ប្រទេសស្រីលង្កាផងដែរ។ ប៉ុន្តែ ប្រភពប្រាក់កម្ចីធំជាងគេបំផុតរបស់ប្រទេសស្រីលង្កាគឺមូលបត្របំណុលរបស់រដ្ឋដែលលក់នៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន។ លោក Verhoeven បាននិយាយថា ការកើនឡើងនៃមូលបត្របំណុលរបស់រដ្ឋក៏ជាកត្តាសំខាន់នៅក្នុងបំណុលរបស់បណ្ដាប្រទេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិកផងដែរ ហើយលោកបានច្រានចោលនូវការលើកឡើងអំពីរឿងអន្ទាក់បំណុលរបស់ចិន។ លោកបានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា «សម្រាប់ប្រទេសចិនវិញ ប្រទេសនេះចាត់ទុកការលើកឡើងអំពីរឿងអន្ទាក់បំណុលនេះ ថាជាការធ្វើឡើងដោយចេតនា» ដោយខ្លួនអះអាងដូច្នេះដើម្បីឱ្យប្រទេសនានាបោះឆ្នោតគាំទ្រខ្លួននៅក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងគោលបំណងដើម្បីកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលរបស់បស្ចិមប្រទេស។ លោក Verhoeven បានលើកឡើងថា មាន «ភ័ស្តុតាងពិតប្រាកដតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលបង្ហាញថាចិនធ្វើដូច្នេះដើម្បីផលចំណេញនយោបាយ» ដែល «ករណីនេះមិនមែនចង់មានន័យថាកម្ចីរបស់ចិនគឺសុទ្ធតែល្អនោះទេ ឬក៏ចង់មានន័យថាចិនតែងតែទទួលខុសត្រូវ ឬក៏ការខ្ចីបំណុលពីចិនសុទ្ធតែជារឿងល្អបំផុតដែលប្រទេសនានាត្រូវធ្វើនោះឡើយ»។ លោកបានបន្ថែមថា ដោយសារតែឥឡូវនេះប្រទេសចិនបានខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាជាច្រើនទាក់ទិននឹងការផ្ដល់កម្ចីរបស់ខ្លួនដោយសារប្រទេសមួយចំនួនមិនអាចសងបំណុលបាន ហើយខ្លួនថែមទាំងជួបបញ្ហាលំបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសផងដែរ នោះ «ពិតជាមានការយល់ឃើញដែលថា ស្ថានភាពដ៏ល្អកាលពី ១០ ឬក៏ ១៥ ឆ្នាំមុនដែលចិនអាចផ្ដល់កម្ចីជាច្រើនបាន គឺលែងមានទៀតហើយ»៕	អ្នកវិភាគមួយចំនួនបាននិយាយថា ការប្រកាសកាលពីពេលថ្មីៗនេះរបស់ប្រទេសចិនដែលថាខ្លួននឹងលើកលែងបំណុលចំពោះកម្ចីចំនួន ២៣ សម្រាប់ប្រទេសចំនួន ១៧ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ប្រហែលជាត្រូវបានជំរុញឡើងដោយការចោទប្រកាន់ដែលថាប្រទេសចិនអនុវត្ត «ការទូតបែបអន្ទាក់បំណុល»។
ជាមួយនឹងការផ្តល់ជូនពិសេសនេះ អតិថិជនទាំងអស់នឹងរីករាយការញ៉ាំអាហារបែប ក្រុមគ្រូសារ មិត្តភ័ក្ត ឬបងប្អូនជាដើម រឹតតែពិសេសជាមួយនឹងការសម្តែងក្បាច់រាំ ការបង្វិលកងសំណាង និងកម្មវិធីកំសាន្តនានាក្នុងឱកាសដ៏ពិសេសនេះ។ លើសពីនេះ សាខានេះមានទីតាំងធំទួលាយធ្វើអោយលោកអ្នកកាន់តែងាយស្រួល នៅក្នុងការចតរថយន្ត។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី មានចំនួន ២៥ហាង រួមមាន ភីហ្សាសាខា បាត់ដំបង សាខាក្រុងព្រះសីហនុ សាខាក្រុងតាខ្មៅ សាខាក្រុងសៀមរាប សាខាផ្សារទំនើបសូរិយា សាខាកាល់ម៉ែត សាខាស្តាតចាស់ សាខាមុនីវង្ស សាខាវិមានទិព្វ សាខាមាត់ទន្លេ សាខាកម្ពុជាក្រោម សាខាអ៊ែតវ៉ូត សាខាសកលវិទ្យាល័យ PPIU សាខាស្ទឹងមានជ័យ សាខា ធីខេ អាវេនញូទួលគោក សាខាផ្សារទំនើបអ៊ីអនម៉ល សាខាម៉ៅសេទុង សាខាវត្តសន្សំកុសល សាខាសាមគ្គី សាខាបឹកេងកង សាខាចោមចៅ សាខាព្រែកលៀប សាខាក្រុងប៉ោយប៉ែត សាខាភ្នំពេញថ្មី និងសាខាក្រុងកំពង់ចាម។ គួរំលឹកថា ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី កម្ពុជា ជាហាងភីហ្សាដែលឈានមុខគេទាំងរសជាតិ សេវាកម្ម ជម្រើសមានច្រើនប្រភេទ និងមានសាខាច្រើននៅក្នុងកម្ពុជា ហើយក៏ត្រូវបានទទួលសិទិ្ធនាំចូល និងចែកចាយ ស្របច្បាប់សម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា ដោយក្រុមហ៊ុន អ៊ី អេហ្វ ជី (EFG) ជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេបូឌា (RMA Cambodia)។ EFG ក៏ទទួលបានសិទិ្ធនាំចូលនូវផលិតផល និងសេវាកម្មល្បីៗ លើពិភពលោកជាច្រើនទៀតដូចជា៖ ខួស្តារ ខូហ្វី (Costa Coffee) ហាងការ៉េម ដេរី ឃ្វីន (Dairy Queen) ប៊ីប៊ីឃ្យូ កម្ពុជា (BBQ Cambodia) ស្វិនសិន កម្ពុជា (Swensens Cambodia) ហាងនំដូណាត់ គ្រីស្ពីគ្រីម ( Krispy Kreme) និង ហាង បាប៊ីឃ្យូ ផ្លាហ្សា ( Bar B.Q Plaza ) ។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ ដើម្បីអបអរសាទរខួប ៤ ឆ្នាំ របស់ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី សាខាស្ទឹងមានជ័យ សូមផ្តល់ជូនកម្មវិធីពិសេស ទិញ១ ថែម១ ចាប់ពីថ្ងៃទី4 ដល់ 10ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ សម្រាប់ការញ៉ាំក្នុងហាង និង ខ្ចប់យកទៅផ្ទះ។
ប្រមុខការទូតចិន លោកវ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា បានចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអាម៉េរិករយៈពេល៣ថ្ងៃ ទៅអាម៉េរិកដែលជាទស្សនកិច្ចកម្រមួយរបស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ចិននៅអាម៉េរិក ស្របពេលមហាអំណាចទាំង២ ប្រឈមមុខបញ្ហាជាច្រើន។ នៅចំពោះមុខសមភាគីអាម៉េរិកលោក អាន់តូនី ប្លីងខិន លោក វ៉ាង បានទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងប៉េកាំង មានកិច្ចពិភាក្សាប្រកបដោយភាពស៊ីជម្រៅមួយ។ «មិនត្រឹមតែចាប់ផ្តើមការចរចាឡើងវិញទេ កិច្ចពិភាក្សា គួរតែភាពស៊ីជម្រៅ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ»។ លោកវ៉ាង បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្តថា កិច្ចសន្ទនាបែបនោះ នឹងជួយបង្កើនការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក កាត់បន្ថយការមិនយល់ពីគ្នា និងអាចស្វះស្វែងរកការពង្រឹងមូលដ្ឋានរួម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ភាគីទាំងពីរ រួមទាំងថែរក្សាស្ថិរភាពនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ បន្ថែមពីនេះ មន្រ្តីការទូតជាន់ខ្ពស់ចិន ក៏បានយល់ឃើញផងដែរថា ពេលខ្លះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន តែងប៉ះសម្តីគ្នា ហើយចិននឹងឆ្លើយតបលើបញ្ហានោះ ដោយស្ងប់ស្ងាត់ និងមិនប្រើអំណាចរបស់ខ្លួន ដោយផ្អែកលើកម្លាំងអាវុធ ឬសម្រែករបស់ខ្លួនឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក វ៉ាង បានយល់ឃើញថា ចិន និងអាម៉េរិក មានការខ្វែងគំនិតគ្នា និងមិនយល់ស្របគ្នាលើបញ្ហាជាច្រើន ប៉ុន្តែប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរ ក៏មានវិស័យជាច្រើន ដែលត្រូវសហការគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាដែរ។ កន្លងមក ក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន តែងប៉ះសម្តីគ្នាលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង តៃវ៉ាន់ ហុងកុង ទីបេ និងពាណិជ្ជកម្មជាដើម។ ចំណែក រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាម៉េរិក លោក អាន់តូនី ប្លីនខិន បានឯកភាពនឹងការលើកឡើងរបស់សមភាគីចិន ហើយអាម៉េរិករំពឹងមានកិច្ចពិភាក្សាជាច្រើន ក្នុងរយៈពេលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកវ៉ាង នៅអាម៉េរិក។ ទន្ទឹមនេះ ប្រមុខការទូតអាម៉េរិក ក៏បានចូលរួមរំលែកទុក្ខជាមួយលោកវ៉ាង ចំពោះមរណភាពរបស់លោក លី ខឹឈាំង អតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិនផង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក វ៉ាង ក៏អាចត្រួតត្រាយផ្លូវសម្រាប់ជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង ជាមួយសមភាគីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន នៅក្នុងខែវិច្ឆិកាខាងមុខ៕	រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា បានទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មានកិច្ចពិភាក្សាស៊ីជម្រៅ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាមិនយល់ពីគ្នា និងរក្សាស្ថិរភាព និងពង្រីកផលប្រយោជន៍រួម។
អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Chalermchai Sitthisart នៅថ្ងៃ២៤ ធ្នូ បានអះអាងថា តាមរយៈបទបញ្ជារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា យោធានឹងបន្តជំរុញវិធានការចរាចរណ៍នៅអំឡុងថ្ងៃឈប់សម្រាកចូលឆ្នាំថ្មី ដែលអនុញ្ញាតឲ្យយោធាអាចរឹបអូសយានជំនិះរបស់អ្នកបើកបរស្រវឹងបាន ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation ។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ បានបន្ថែមទៀតថា កងទ័ពនឹងដាក់តំបន់ត្រួតពិនិត្យនៅតាមផ្លូវសំខាន់ៗ អំឡុងពេលថ្ងៃឈប់សម្រាកនោះ ដែលវិធាននេះ ក៏នឹងត្រូវសហការជាមួយនឹងអាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ ក្នុងគោលដៅដើម្បីជួយសម្រួលទាំងចរាចរណ៍ និងសុវត្ថិភាពជូនប្រជាជនផងដែរ ។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មាន ដែលបានដកស្រង់សម្តីរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ ដែលបញ្ជាក់ដែរថា ចំពោះយានជំនិះដែលយោធាដកហូត នឹងត្រូវយកទៅរក្សាទុក រហូតដល់ទាល់តែ អ្នកបើកបរ បានបំពេញលក្ខខណ្ឌ និងកិច្ចសន្យារួចរាល់ ។ ជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាក្នុងការអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រមុខកងទ័ពជើងគោកថៃ ក៏បានលើកឡើងថា អត្រានៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ មិនអាស្រ័យលើចំណាត់ការតឹងរ៉ឹងប៉ុន្មាននោះទេ ក៏ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើការចូលរួមរបស់សាធារណៈជន ដែលមានតួនាទី ក្នុងការចូលរួមដាស់តឿនមនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់ខ្លួនឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងទទួលខុសត្រូវនៅពេលដែលបើកបរនោះ ។ តាមសារព័ត៌មាន The Nation គេរំពឹងថា ប្រជាជនថៃប្រមាណជាងមួយម៉ឺននាក់នឹងចាកចេញពីរដ្ឋធានីបាងកកដើម្បីត្រឡប់ទៅកាន់ផ្ទះរបស់ពួកគេដែលនៅតាមខេត្តនានាអំឡុងពេលថ្ងៃឈប់សម្រាកខាងមុខ ។ នាឱកាសនេះដែរ ក៏ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងមានអត្រាគ្រោះថ្នាក់ច្រើន ប្រសិន មិនមានវិធានការតឹងរឹងនោះ ៕	របបសឹកថៃរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានដាក់បញ្ជាឲ្យកងទ័ពចូលរួមអនុវត្តវិធានការទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នាឱកាសថ្ងៃឆ្លងឆ្នាំ។ តាមរយៈបទបញ្ជានេះ យោធាមានសិទ្ធិក្នុងការរឹបអូសយានជំនិះរបស់អ្នកបើកបរទាំងឡាយណាដែលមានសេពគ្រឿងស្រវឹង។ តែយោធា នឹងប្រគល់វិញនៅពេលដែល អ្នកបើកបរទាំងនោះ បានបំពេញលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ។
លោក Chatri Sityodtong ដែលជាប្រធាន និង នាយកប្រតិបត្តិរបស់ ONE Championship បានឲ្យដឹងថា ONE ត្រឡប់មករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សាជាថ្មីវិញហើយបន្ទាប់ពីខកខានតាំងពីខែ មីនា មកម្ល៉េះដោយសារ COVID-19។ លោកនាយកប្រតិបត្តិគូសបញ្ជាក់ថា ៖«បន្ទាប់ពីជោគជ័យក្នុងការរៀបចំកម្មវិធី ONE Her Serie 13 និង 14 នៅប្រទេសចិនកាលសប្ដាហ៍មុន ឥឡូវនេះ ONE Championship ត្រលប់មករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតរបស់ខ្លួនវិញហើយនៅថ្ងៃទី ៣១ កក្កដា នាប្រទេសថៃ។ ចំណែក ការប្រកួតនឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យទស្សនិកជនចូលទស្សនាទេ(បិទទ្វារ) ប៉ុន្តែផ្សាយផ្ទាល់ជាសកល។ យើងមិនចុះចាញ់នោះឡើយ។ ជាមួយគ្នានោះ យើងក៏បន្ថែមការប្រកួត ១២ គូបន្ថែមទៀតសម្រាប់ការសម្ពោធកម្មវិធីថ្មី ONE Dark Series។ ការប្រកួតនេះនឹងត្រូវយកទៅផ្សាយបន្តសម្រាប់ដៃគូរបស់យើងទូទាំងពិភពលោក។ សូមអត់ធ្មត់បន្តិច និង រង់ចាំតាមដានទាំងអស់គ្នា»។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា ៖«ខ្ញុំសូមសម្ដែងការដឹងគុណដ៏ស្មោះស្ម័គ្រអស់ពីបេះដូងចំពោះក្រុមការងារ ONE Championship ដែលបង្ហាញការគាំទ្រសព្វបែបយ៉ាង។ បច្ចុប្បន្ននេះពិភពលោកកំពុងតែរងគ្រោះដោយសារតែវិបត្តិអាក្រក់បំផុតក្នុងរយៈពេល ១០០ឆ្នាំ។ ប្រទេសជាច្រើនក្នុងលោកនៅតែបន្តបិទព្រំដែនរបស់ខ្លួន។ COVID-19 ធ្វើឲ្យប្រទេសនីមួយៗផ្លាស់ប្ដូរគោលការណ៍ជាប្រចាំ ហើយយើងមិនអាចរៀបចំផែនការបានទាល់តែសោះ។ យ៉ាងណាក្ដី ខ្ញុំសូមអរគុណដល់ក្រុមការងារដ៏អស្ចារ្យក្នុងលោកសម្រាប់ភាពស្មោះស្ម័គ្រ និង រុញច្រានឲ្យព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកើតឡើងជាថ្មី»៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
វចនានុក្រមខ្មែរបានបញ្ជាក់ពាក្យទាំងពីរនេះដូច្នេះថា៖ ពាក្យ «នៃ» គឺជាអាយតិនិបាតរបស់ពាក្យ«របស់» មានន័យថា សភាពនៃបណ្ឌិត គឺសភាពរបស់បណ្ឌិត។ «នៃ» ជាអាយតនិបាត សម្រាប់ភ្ជាប់ពីពាក្យមួយទៅ ពាក្យមួយទៀត។ ឧទាហរណ៍៖ តម្លៃនៃពេលវេលា, រសជាតិនៃជីវិត។ ពាក្យ«របស់»ជាអាយតនិបាតរបស់ពាក្យ«នៃ»វិញ។ ឧទាហរណ៍៖ ផ្ទះរបស់ខ្ញុំ ឬផ្ទះនៃខ្ញុំ ឬផ្ទះខ្ញុំ។ គេប្រើពាក្យ«របស់»នៅក្នុងន័យម្យ៉ាងទៀត សម្រាប់សម្គាល់លើអ្វីដែលជាកម្មសិទ្ធរបស់នរណាម្នាក់។ ឧទាហរណ៍៖ប៊ិកនេះជារបស់ខ្ញុំ។ គេក៏ប្រើពាក្យ«របស់»ក្នុងន័យថា និយាយជំនួសនាម ដោយមិនចាច់បញ្ចេញឈ្មោះ ឬសម្រាប់ហៅសារពើអ្វីៗ ដែលមាននៅចំពោះមុខ។ ឧទាហរណ៍៖ របស់ប្រសើរ, របស់ថោក, របស់បុរាណ,របស់ទំនើបជាដើម៕	មនុស្សភាគច្រើនតែងតែគិតថាពាក្យ«នៃ»និង«របស់»មានន័យដូចគ្នាមួយ។
ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាច្រើនម៉ោងនៅតំបន់គូម៉ាមូតូដែលនៅភាគពាយព្យកោះហុងស៊ូ បានបង្កទៅជាទឹកជំនន់ដែលបានកម្ទេចផ្ទះជាច្រើនខ្នង រថយន្តជាច្រើនគ្រឿងក៏បានហូរតាមទឹក ខណៈស្ពានមួយចំនួនបានដួលរលំផងដែរ។ ទីក្រុង និងសហគមន៍ជាច្រើនក្នុងតំបន់ ត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ដោយប្រព័ន្ធធ្វើដំណើរនានា មិនអាចធ្វើទៅបាន។ មនុស្សច្រើនជាងពីរម៉ឺននាក់ ត្រូវបានបញ្ជាឲ្យភៀសខ្លួនទៅកាន់កន្លែងមានសុវត្ថិភាព ហើយអាជ្ញាធរក៏បានទទូចឲ្យប្រជាជនលាងដៃឲ្យញឹកញាប់ និងរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពដើម្បីបញ្ចៀសការឆ្លងជំងឺ COVID-19 ។ រដ្ឋមន្ត្រីគ្រប់គ្រងមហន្តរាយជប៉ុន Ryota Takeda បានប្រាប់អ្នកកាសែតពេលចុះត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍ក្នុងទីក្រុងហ៊ីតុយ៉ូស៊ី ថា រដ្ឋាភិបាលនឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីបញ្ចៀសការឆ្លង និងជួយសម្រួលការរស់នៅរបស់អ្នកភៀសខ្លួន។ ទូរទស្សន៍ជប៉ុន NHK ផ្សាយថា មកទល់ពេលនេះ មនុស្សយ៉ាងតិច១៦នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត។ មនុស្ស២០នាក់ស្ថិតក្នុងសភាពមិនបេះដូងមិនដើរ ដែលជាស្ថានភាពមួយត្រូវបានប្រើមុនពេលពួកគេត្រូវបានប្រកាសថាស្លាប់។ ១៤នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់១៦នាក់នេះ ជាអ្នករស់នៅក្នុងមណ្ឌលថែទាំមួយដែលត្រូវបានទឹកលិចក្រោយការបាក់ច្រាំងទន្លេមួយនៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា។ ខណៈភ្លៀងបានធូរស្បើយនៅព្រឹកថ្ងៃដដែល ការធ្វើដំណើរនៅតែមិនទាន់អាចធ្វើបាន ឬជួបបញ្ហរាំងស្ទះ ខណៈដែលស្ពានជាច្រើនកន្លែងរងការបំផ្លាញ ហើយផ្លូវជាច្រើនខ្សែត្រូវកាត់ផ្ដាច់ដោយសារទឹកជំនន់ និងបំណាក់ដី។ ក្រុមជួយសង្គ្រោះមានទាំងស៊ីវិល និងយោធាស្វ័យការពារផងនោះ ត្រូវបានទូក ឬឧទ្ធម្ភាគចក្រដើម្បីទៅដល់គោលដៅសង្គ្រោះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យបារម្ភនោះ ភ្លៀងនឹងធ្លាក់កាន់តែខ្លាំងនៅល្ងាចថ្ងៃដដែល៕	មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់១៦នាក់ បានស្លាប់ក្រោយភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបង្កទៅជាការបាក់ដី និងទឹកជំនន់នៅភាគពាយព្យនៃកោះហុងស៊ូ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងនៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា។ ក្រុមជួយសង្គ្រោះ កំពុងរុករកអ្នកបាត់ខ្លួននៅតាមអាគារដែលបាក់បែក។
ចាប់ផ្តើមនាទីនៅដើមវគ្គទីមួយក្រុមភ្នំពេញក្រោនមានឱកាសគ្រប់គ្រងបាល់ និងសម្រុកលើក្រុម Hougang United របស់សិង្ហបុរី ដោយ កីឡាករ ប្រាក់ធីវ៉ា មានឱកាសស៊ុតបំប៉ោងសំណាញទីមួយជើងនៅនាទី៣ ប៉ុន្តែត្រូវអាជ្ញាកណ្តាលពិន័យជាបាល់ Off-side។ ការប្រគួតដល់នាទី១២ ភ្នំពេញក្រោនមានឱកាសស៊ុតបាល់ពិន័យ Free Kick លើតំបន់គ្រោះថ្នាក់របស់ក្រុម Hougang ប៉ុន្តែត្រូវបានអ្នកចាំទីជួយសង្រ្គោះ។ ទោះបែបនេះក្តីក្រុមមកពីកម្ពុជាមួយនេះអាចរកគ្រាប់បាល់នាំមុខ១គ្រាប់មុននៅ១៤នាទីបន្ទាប់ ពីការទាត់បាល់ជ្រុងចេញកីឡាករ យូ សាហ្វី ចំរបាទីក្រុមគូប្រកួត ហើយកីឡាករ ជឿន ចាន់ចាវ ជាអ្នកសម្រេចទី។ បន្ទាប់មកកីឡាករ ប្រាក់ ធីវ៉ា ជាអ្នកតែតបញ្ជូលទីនាំមុខគ្រាប់ទី២ ឱ្យភ្នំពេញក្រោននៅនាទី១៨ ដែលជាកាត់ទាត់បាល់ជ្រុងពីកីឡាករ Veleriy Gryshyn ។ ក្រោយត្រូវនាំមុខមុន ២គ្រាប់ ក្រុម Hougang មានឱកាសវាយបកស្វែករក១គ្រាប់មកវិញភ្លាមៗនៅ៣នាទី ដែលជាការស៊ុតដោយកីឡាករ Pedro Gomes Bortoluzo។ ក្រុមសិង្ហបុរីមួយនេះបានបន្តដាក់សម្ពាធបន្ថែមរហូតដល់នាទី២៧ កីឡាករ Amy Recha Pristifana Samion ជាខ្សែប្រយុទ្ធអាចរកគ្រាប់ទី២ ដោយការតែតបាល់បញ្ជូលទីលើភ្នំពេញក្រោន ដែលជាគ្រាប់តាមស្មើ ២-២ និងគ្រាប់ទី៣ នៅនាទី៣៦ ជាការបង្កកំហុងស៊ុតចូលទីខ្លួនឯងពីសំណាក់កីឡាករ ឈុម ពីសា ជាខ្សែការពារភ្នំពេញក្រោន។ ក្រុមទាំងពីរបន្តវាយសម្រុកគ្នាទៅវិញទៅមករហូតដល់ការប្រកួតវគ្គទីមួយបានបញ្ចប់ វគ្គទីមួយដោយលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន Hougang United FC នាំមុខ ភ្នំពេញក្រោន លទ្ធផល ៣-២៕	ក្លិបបាល់ទាត់ភ្នំពេញក្រោន ត្រូវបានក្រុម Hougang United FC របស់សិង្ហបុរីនាំមុខ ដោយលទ្ធផល ៣-២ ក្នុងវគ្គទីមួយ នៃជំនួបសន្សំពិន្ទុពូល I ពានរង្វាន់ AFC Cup ថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា។
ជាការពិត ការវិនិយោគរបស់អាម៉េរិកក្នុងតំបន់អាស៊ាន គឺមានទំហំធំជាងនៅចិន ឥណ្ឌា ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងបូកបញ្ចូលគ្នា។ ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយ គេរំពឹងថាការវិនិយោគគិនអាម៉េរិក នឹងបន្តរីកចម្រើននៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ប្រភពសំខាន់ៗផ្សេងទៀតនៃ FDI ក្នុងតំបន់អាស៊ាន គឺមកពីសហភាពអឺរ៉ុបដែលមានទំហំ ២៦,៥ពាន់លានដុល្លារ ចិនចំនួន ១៣,៨ពាន់លានដុល្លារ និងជប៉ុន ១១,៩ពាន់លានដុល្លារ។ ការរំខាននៃខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់សកលកំពុងជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកជាច្រើនពង្រីកប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេទៅក្នុងអាស៊ាន ជាពិសេសផ្នែកអេឡិចត្រូនិក និងសឺមីកុងឌុចទ័រ។ តំបន់នេះកំពុងមើលឃើញមានការបង្កើនការវិនិយោគនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ដូចជាសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធព័ត៌មាន និងទំនាក់ទំនង។ បន្ថែមពីនេះ វិស័យដែលមានសក្តានុពលក្នុងការជំរុញអាជីវកម្មអាម៉េរិកកាន់តែច្រើនចូលទៅក្នុងតំបន់នេះ គឺខ្សែច្រវាក់តម្លៃរថយន្តអគ្គិសនី (EV) ។ គួរកត់សម្គាល់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីមានបំណងក្លាយជា មជ្ឈមណ្ឌលផលិតថ្ម EV សកល ខណៈដែលប្រទេសនេះសម្លឹងមើលទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីទុនបម្រុងនីកែលដ៏ច្រើនរបស់ខ្លួន។ ក្រុមហ៊ុន Ford Motor Company សហការជាមួយ Vale Indonesia និង Zhejiang Huayou Cobalt របស់ចិនបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយនៅចុងឆ្នាំ ២០២២ ដើម្បីសាងសង់រោងចក្រផលិត hydroxide precipitate (MHP) នៅក្នុងខេត្ត Sulawesi ភាគអាគ្នេយ៍ឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីផលិតនីកែលចម្រាញ់ដែលអាចប្រើបាននៅក្នុងអាគុយ EV ។ រោងចក្រនេះនឹងមានសមត្ថភាពផលិត ១២០ពាន់តោននៃ hydroxide precipitate ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន Ford និង Tesla ស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត EV ធំៗទាំង ១០ ដែលមានវត្តមានក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ពួកគេដំណើរការក្នុងដំណាក់កាលផ្សេងៗនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ EV ចាប់ពីការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍន៍រហូតដល់ការផ្គុំសមាសធាតុ EV មានការលក់ និងចែកចាយពាសពេញពិភពលោក។ គេមិនអាចមើលរំលងវិស័យសឺមីកុងឌុចទ័រ ដែលក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកវិនិយោគនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានផងដែរ។ នៅចុងឆ្នាំ ២០២១ ក្រុមហ៊ុន Intel បានចាប់ផ្តើមការសាងសង់រោងចក្រ ស៊ីមីកុងឌុចទ័រតម្លៃ ៧ពាន់លានដុល្លាររបស់ខ្លួននៅម៉ាឡេស៊ី ដែលត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបញ្ចប់នៅដើមឆ្នាំ ២០២៤។ ក្រុមហ៊ុនក៏កំពុងពង្រីករោងចក្ររបស់ខ្លួននៅវៀតណាមដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការដំណើរការបច្ចេកវិទ្យា 5G ផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ តម្រូវការកើនឡើងរបស់អាស៊ានសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលបានទាក់ទាញ cloud និងមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យធំៗជាច្រើនពីអាម៉េរិក ចិន ជប៉ុន និងអឺរ៉ុប ដូចជា Alibaba, Tencent, Amazon Web Services, NTT, Microsoft និង Equinix ជាដើម។ ធុរកិច្ចនៅក្នុងតំបន់នេះ កំពុងមើលឃើញការទទួលយកកាន់តែច្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាឧស្សាហកម្ម ៤.០ ដែលមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័យក្រោយវិបត្តិជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ។ យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ ២០២២ ពីក្រុមហ៊ុន Google, Bains & Company និង Temasek សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងកត់ត្រាទូទាត់ទំនិញតាមប្រព័ន្ធឌីជីថលចន្លោះពី ៦០០ពាន់លានដុល្លារដល់ ១ទ្រីលានដុល្លារនៅឆ្នាំ ២០៣០។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកក៏ស្ថិតនៅជួរមុខនៃការវិនិយោគវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ និងឱសថក្នុងតំបន់ផងដែរ។ Thermo Fisher Scientific បានបើករោងចក្រផលិតថ្នាំកម្រិតខ្ពស់ថ្មីមួយរបស់ខ្លួននៅសិង្ហបុរីក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ មុនពេលចាប់ផ្តើមនៃកូវីដ-១៩ សិង្ហបុរីមិនមានកន្លែងសម្រាប់ផលិតវ៉ាក់សាំងដែលបានបញ្ចប់នោះទេ។ ក្រោយមក ក្រុមហ៊ុនជីវបច្ចេកវិទ្យាអាឡឺម៉ង់ BioNTech ដែលជាអ្នកបង្កើតវ៉ាក់សាំង COVID-19 -BNT162b2 ចាប់ដៃជាមួយក្រុមហ៊ុនឱសថអាម៉េរិក Pfizer នឹងបង្កើតទីស្នាក់ការកណ្តាលប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិករបស់ខ្លួននៅសិង្ហបុរី ដែលជាកន្លែងដែលក្រុមហ៊ុននឹងបង្កើតរោងចក្រផលិត mRNA ដោយរំពឹងថានឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៤៕	អាម៉េរិក គឺជាអ្នកវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ដ៏ធំបំផុតរបស់អាស៊ាន ជាមួយនឹងទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន ៤០,២ពាន់លានដុល្លារនៃ FDI ក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដែលស្មើនឹង ២២,៥ភាគរយនៃ FDI សរុបដែលហូរចូលអាស៊ាន។ ការវិនិយោគសំខាន់ៗមាននៅក្នុងវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ រថយន្តអគ្គិសនី សឺមីកុងឌុចទ័រ ឱសថ និងវេជ្ជសាស្ត្រជាដើម។
តាមវចនានុក្រមខ្មែរសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត កុំច្រឡំប្រើពាក្យនេះថា «អរពន្លឹក», «សប្បាយពន្លឹក» ព្រោះពុំមែនជាហេតុគួរឲ្យភ្លឹកឲ្យភ្លេចឲ្យស្លន់ភ័ន្ដគំនិតទេ ។ ម. ព. សប្បដិភ័យ ទៀតផង ។ វេវចនសព្ទ នៃពាក្យពន្លឹក គឺ «សប្បដិភ័យ» ដែលមានន័យថា ភ័យចំពោះមុខ គឺហេតុឬសត្រូវដែលគួរភ័យចំប្រប់ស្រាប់តែលេចប៉ឺមមកនៅមុខតែម្ដង នាំឲ្យស្លុតស្លន់ភ័ន្ដគំនិត, ភ័យដ៏ពន្លឹក។ ភ័យអំពីពួកចោរចោមព័ទ្ធជុំជិតជាសប្បដិភ័យ។ ពាក្យផ្សេងទៀតដែលមានន័យដូចពន្លឹក មានដូចជា ខ្លាំង, គួរខ្លាច, គួរស្បើម។ ឃោរឃៅ គឺ ពន្លឹកគួរខ្លាច៕	«ពន្លឹក» មានន័យថា ដែលគួរភ្លឹក, គួរស្បើម។ កាចពន្លឹក, ភ័យពន្លឹក ឬ ភ័យដ៏ពន្លឹក, ភ្លើងឆេះផ្ទះពេញទាំងភូមិជាអគ្គិភ័យដ៏ពន្លឹក ។
ដែលក្នុងមួយគ្រួសារទទួលបាន៖ អង្ករ ២០គីឡូក្រាម ទឹកត្រី ១យួរ ទឹកស៊ីអ៊ីវ ១យួរ ត្រីខរកំប៉ុង ១យួរ មុង ១ ភួយ ១ កន្ទេល ១ ការចុះចែកអំណោយ គឺដើម្បីឆ្លើយតប និងការជួយដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលកំពុងរងនូវការប៉ះពាល់នៃទឹកជំនន់នេះ។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះផងដែរ លោក វ៉ី សំណាង អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ខ្ញុំសូមអរគុណនូវទឹកចិត្តដ៏ថ្លៃថ្លា របស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា ដែលបានគិតគូរពីប្រជាពលរដ្ឋ ដែលកំពុងជួបទុក្ខលំបាកមួយនេះ។ ទង្វើទាំងនេះ ស្តែងឲ្យឃើញថា ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងកិច្ចការមនុស្សធម៌ ជួយគ្នាក្នុងគ្រាលំបាក ដោយមិនប្រកាន់វណ្ណៈពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរនោះទេ»។ លោក ងន សាំង អគ្គនាយកនៃក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា ក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ខ្ញុំជឿជាក់ថាអំណោយទាំងនេះ ពិតជាអាចជួយសម្រួលដល់ការរស់នៅ របស់បងប្អូនដែលកំពុងជួបគ្រោះទឹកជំនន់នេះ បានមួយផ្នែកធំ ហើយខ្ញុំសង្ឃឹមថា ទឹកជំនន់នេះ នឹងបាត់ទៅវិញឆាប់ៗនេះ។ ជូនពរបងប្អូនទាំងអស់គ្នា ទទួលបានសុខសុវត្ថិភាព និងជម្នះឲ្យបាននូវទុក្ខលំបាកមួយនេះ»។ ក្រៅពីការធ្វើអាជីវកម្ម ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា (RMA Cambodia) បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសកម្មភាពមនុស្សធម៌ និងកិច្ចការសង្គមនានាដូចជា ការផ្តល់មួកសុវត្ថិភាព ការកសាងអាគារសិក្សា បណ្ណាល័យ អណ្តូងទឹកស្អាត ឧបត្ថម្ភសម្ភារសិក្សា ដាំដើមឈើ ការបរិច្ចាគឈាម និងការផ្ដល់មូលនិធិគាំពារដល់មន្ទីរពេទ្យកុមារគន្ធបុប្ផា កម្មវិធី Ford Driving Skills For Life ដែលជាកម្មវិធីបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលទាក់ទងនឹងការបើកបរ និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាព ការជួសជុលកែលំអមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស និងកិច្ចការថែរក្សាបរិស្ថានផងដែរ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ បានចំណាយថវិកាប្រមាណជាង ៥០ម៉ឺនដុល្លារ សម្រាប់ការវិនិយោគលើការបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស និងជំនាញផ្សេងៗដល់បុគ្គលិក និងសិស្សនិស្សិត តាមសាលាបច្ចេកទេសនានា ដើម្បីទទួលបានឱកាសមកសិក្សា និងអនុវត្តន៍ផ្ទាល់ ជាមួយអ្នកឯកទេសរបស់យើងនៅតាមបណ្ដាក្រុមហ៊ុននានា ដែលជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា។ កាលពីឆ្នាំ ២០១៩ ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia បានផ្តល់នូវរថយន្ត Ford Pick up ចំនួន១ គ្រឿង និងត្រាក់ទ័រ John Deere ចំនួន ២គ្រឿងផងដែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia និងក្រុមហ៊ុន Ford បានប្រារព្ធពិធីប្រគល់រថយន្ត Ford ចំនួន ៤គ្រឿង និងដាក់ឲ្យដំណើរការកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល បច្ចេកវិទ្យារថយន្ត Ford ជូនដល់សាលាបច្ចេកទេសឧស្សាហកម្ម ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០ នេះផងដែរ ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia ក៏នៅតែបន្តសកម្មភាពនេះដដែលនោះ គឺការបន្តប្រគល់នូវរថយន្ត Ford Pick up ឲ្យបានចំនួន ១០ គ្រឿងជូនវិទ្យាស្ថានជាតិបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស ដែលក្នុងនោះដែរ ប្រគល់ជូនវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសឧស្សាហកម្ម (ITI) ចំនួន ៤ គ្រឿង វិទ្យាស្ថានជាតិពហុបច្ចេកទេសកម្ពុជា (NPIC) ចំនួន ២ គ្រឿង វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសបាត់ដំបង (BIT) នៅខេត្តបាត់ដំបងចំនួន ២ គ្រឿង និងវិទ្យាស្ថានជាតិពហុបច្ចេកទេសអង្គរ (NPIA) នៅខេត្តសៀមរាបចំនួន២គ្រឿង៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា (RMA Cambodia) ដែលដឹកនាំដោយលោក ងន សាំង អគ្គនាយកនៃក្រុមហ៊ុន រួមទាំងបុគ្គលិកនៃក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេមបូឌា (RMA Cambodia) បាននាំយកអំណោយសប្បុរសធម៌ ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៥០០ គ្រួសារដែលបានរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ក្នុងសង្កាត់រកាធំ ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ អំណោយជាគ្រឿងឧបភោគបរិភោគរួមមានអង្ករ ១០តោន ទឹកត្រី ៥០០យួរ ទឹកស៊ីអ៊ីវ ៥០០យួរ ត្រីខរកំប៉ុង ៥០០យួរ មុង ៥០០ ភួយ ៥០០ និងកន្ទេល៥០០។
បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល អ្នកទាំង២នាក់ ដែលផ្ទុកជំងឺកូវីដ-១៩ប្រភេទអូមីក្រុង គឺជាស្រ្តីខ្មែរ ដោយម្នាក់ ទើបមកពីអាម៉េរិក ដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃ១៦ធ្នូ និងម្នាក់ទៀត ទើបមកពីបារាំង ដល់កម្ពុជា នៅថ្ងៃ១៧ធ្នូ។ សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា រកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ប្រភេទអូមីក្រុង៤នាក់ហើយ ដោយក្នុងនោះ មានស្រ្តីខ្មែរ៣នាក់ និងម្នាក់ ជាបុរសជនជាតិអ៊ីរ៉ង់៕	មានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ប្រភេទអូមីក្រុង២នាក់បន្ថែមទៀតនៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនៅយប់ថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១។
លោក កា ម៉ាធុល មើលឃើញថា លោក បៃឌិន នឹងចូលខ្លួនមកដោះស្រាយបញ្ហាធំៗជាច្រើន ដែលបន្សល់ទុកពីរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដូចជា បញ្ហាកូវីដ-១៩, សេដ្ឋកិច្ច និងការរើសអើងពូជសាសន៍ក្នុងប្រទេស។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក៏មានបញ្ហាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិផ្សេងទៀតផងដែរ រួមមាន ការជួសជុលផ្លូវចិត្តសម្ព័ន្ធអាមេរិកឡើងវិញ ដែលរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានបង្កការអាក់អន់ចិត្តដល់ពួកគេកន្លងមក។ ជាពិសេសការត្រឡប់ចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗផ្សេងទៀត ដែលលោក ត្រាំ បានដកខ្លួនចេញដែរនោះ មានដូចជា កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ស្តីពីអាកាសធាតុ , កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង , កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក និងអង្គការសុខភាពពិភពលោកជាដើម។ បញ្ហាទាំងនេះ កំពុងរង់ចាំលោក បៃឌិន ដោះស្រាយ។ សូមលោក-អ្នកនាង ស្តាប់កិច្ចសម្ភាសលោក រំដួល ចិត្រា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោកបណ្ឌិត កា ម៉ាធុល អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដូចតទៅ៖ បើតាមលោក កា ម៉ាធុល , លោក បៃឌិន នឹងចូលខ្លួនដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ តាមរយៈគោល «នយោបាយពហុភាគីនិយមបែបកៀងគ» ដោយប្រមែប្រមូលសម្ព័ន្ធមិត្ត និងប្រទេសលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមកកៀកខ្លួន ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិលអាមេរិក ក៏ដូចជាទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលចិនលើឆាកអន្តរជាតិ។ លោក ម៉ាធុល មើលឃើញថា លោក បៃឌិន នឹងអាចដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះបាន ព្រោះលោកមានបទពិសោធន៍ និងទស្សនវិស័យវែងឆ្ងាយ ។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក ម៉ាធុល បានសង្កត់ធ្ងន់ថា លោក បៃឌិន ជាមនុស្សពូកែសម្របសម្រួល, ចេះធ្វើអន្តរាគមន៍ និងម៉ឹងម៉ាត់ ដោយចេះធ្វើការសម្រេចចិត្តច្បាស់លាស់។ អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា យល់ឃើញដូច្នេះថា៖«នៅពេលនេះ លោក បៃឌិន នឹងប្រើសមត្ថភាពពិតប្រាកដក្នុងនាមប្រធានាធិបតី ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងពិភពលោក ដោយពិភពលោកសព្វថ្ងៃនេះ កំពុងតែខ្ទិចខ្ទាំដោយសារតែលោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ។ អ៊ីចឹងខ្ញុំជឿថា លោកត្រូវប្រើពេលវេលា ហើយនឹងសមត្ថភាពដ៏សមស្របរបស់លោក នឹងអាចដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោក»។ ងាកមកនិយាយបញ្ហាប្រទាញប្រទង់អំណាចជាមួយចិនវិញ លោក កា ម៉ាធុល នៅតែមើលឃើញថា រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន ក៏មិនខុសពីមេដឹកនាំអាមេរិកមុនៗដែរ ពោលគឺលោក បៃឌិន នឹងមិនបន្ធូរដៃឱ្យចិនទេ ។ បើតាមលោក ម៉ាធុល , លោក បៃឌិន នឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន ដើម្បីរាំងខ្ទប់ឥទ្ធិពលចិន។ ដ្បិតលោក បៃឌិន នឹងរាំងខ្ទប់ឥទ្ធិពលចិនក្តី ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះ នឹងដើរគោលនយោបាយការបរទេសកៀកចិន ដើម្បីទាញផលប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកឡើងវិញ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ម៉ាធុល ដែលបានបន្ថែមថា ចិន និងអាមេរិក នៅតែត្រូវការគ្នា ដើម្បីទាញប្រយោជន៍ពីគ្នាទៅវិញទៅមក៕	ភ្នំពេញ៖ ដ្បិតមិនទាន់មានការប្រកាសផ្លូវការក្តី ប៉ុន្តែលោក ចូ បៃឌិន ត្រូវបានគេសន្និដ្ឋានទុកមុនថា នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីទី៤៦ របស់អាមេរិក តាមរយៈសំឡេងគាំទ្រ២៩០អង្គតំណាងសភាអាមេរិក ខណៈដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទើបតែមានសំឡេង២១៤។ លោក ចូ បៃឌិន ជាអ្នកនយោបាយការទូតជើងចាស់មួយ ដែលមានបទពិសោធន៍ និងទស្សនវិស័យវែងឆ្ងាយ។ ក្នុងអាណត្តិជាប្រធានាធិបតីទិ៤៦នេះ លោក បៃឌិន នឹងអាចស្ដារឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញ តាមរយៈ«គោលនយោបាយពហុភាគីនិយមបែបកៀងគរ»។ នេះជាការមើលឃើញរបស់លោកបណ្ឌិត កា ម៉ាធុល អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។
រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីបានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនចង់មានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយអាមេរិកដោយផ្តោតលើការមិនលូកលាន់ក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងគ្នាទៅវិញទៅមក។ ការបញ្ជាក់បែបនេះ កើតឡើងចំពេលដែលទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរធ្លាក់ចុះ ហើយអាមេរិកចោទថា រុស្ស៊ីព្យាយាមលូកលាន់ក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួនទៀត។ចំណែករុស្ស៊ីក៏ចោទប្រកាន់ថា អាមេរិកមានបំណងបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅរុស្ស៊ីដូចគ្នា ខណៈការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីជិតមកដល់នោះ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសលោកស្រី Maria Zakharova បានបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីបានផ្តល់សំណើរពាក់ព័ន្ធការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទៅកាន់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសរុស្ស៊ីលោក Jon Huntsman កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍សប្តាហ៍មុន។ «វាបានបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីឆន្ទៈក្នុងការផ្លាស់ប្តូរការលិខិត ឬកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអាចធានាបាននូវការមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់គ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងការបោះឆ្នោតក្តី ឬក៏ក្នុងដំណើរការនយោបាយក្នុងស្រុកក្តី។ វាអាស្រ័យលើភាគីអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ»។ លោកស្រី Zakharova បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ។ លោកស្រី Zakharova បានរម្លឹកផងដែរថា រុស្ស៊ីបានស្នើសុំឲ្យមានការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងផ្លូវការរួមគ្នាមួយពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះចាប់ពីអំឡុងឆ្នាំ ១៩៩០ មកម្ល៉េះ។ ប៉ុន្តែក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបន្តបដិសេធការស្នើសុំរបស់រុស្ស៊ីនេះផងដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ អាមេរិកបែរជាបន្តចោទប្រកាន់រុស្ស៊ី រឿងលូកលាន់កិច្ចការផ្ទៃក្នុងអាមេរិក ក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៦ ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីបានបដិសេធការចោទប្រកាន់នេះ៕	ខណៈដែលទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងរុស្ស៊ី និងអាមេរិកធ្លាក់ដល់កម្រិតទាបបំផុតមិនធ្លាប់មានក្រោយចប់សង្គ្រាមត្រជាក់។ ដោយសារទំនាក់ទំនងធ្លាក់ចុះខ្លាំងនេះ រុស្ស៊ីបានប្រកាសថា ខ្លួនចង់បានកិច្ចព្រមព្រៀងមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងទៅវិញទៅមកជាមួយអាមេរិក ដើម្បីការពារកុំឲ្យអាមេរិកបន្តចោទប្រកាន់ខ្លួនទៀត។
ក្នុងដំណើរចុះពិនិត្យមើលសកម្មភាព និងវឌ្ឍនភាពសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿន ភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ នាព្រឹកថ្ងៃទី២១ មិថុនា លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានបញ្ជាក់ថា ការសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿននេះ ប្រើរយៈពេល៤៨ខែ ដោយអនុវត្តចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១១មិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ផ្លូវនេះ សម្រេចការសាងសង់បាន៥៥,០៥ភាគរយ។ ផ្លូវល្បឿនលឿននេះ កំពុងសាងសង់ដោយ ក្រុមហ៊ុន PPSHV Expressway Co., Ltd និងក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធនៃក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មស្ពានថ្នល់ចិន(CRBC) និងត្រួតពិនិត្យបច្ចេកទេសដោយក្រុមហ៊ុន MINCONSULT SDN.BHD។ ផ្លូវល្បឿនលឿនមួយខ្សែនេះ មានគន្លងផ្លូវចំនួន៤ដែលមានប្រវែងទទឹងផ្លូវសរុប ២៤,៥ម៉ែត្រ និងមានផ្លូវបំបែកទិស៧កន្លែង។ បើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល ផ្លូវនេះក្រៅពីមានផ្លូវបំបែកទិសហើយ ក៏មានកន្លែងឈប់សម្រាកចំនួន៣កន្លែង, ចំណតរថយន្ត១កន្លែង, មណ្ឌលប្រតិបត្តិការនិងថែទាំ៤កន្លែង រួមទាំងមានស្ពានធំ-មធ្យមចំនួន៤០កន្លែង nនិងស្ពានតូចចំនួន៥កន្លែង ផងដែរ។ តាមរយៈផ្លូវល្បឿនលឿនេះ នឹងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ខេត្តចំនួន៤ ដោយក្នុងនោះ មានខេត្តកណ្តាល, កំពង់ស្ពឺ, កោះកុង និងខេត្តព្រះសីហនុ។ ការសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿន-ភ្នំពេញព្រះសីហនុ គឺជាគម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនទីមួយ និងជាគម្រោងផ្លូវ របៀងយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់បំផុតនៅកម្ពុជា ដែលជួយកាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើដំណើរពីរាជធានីភ្នំពេញទៅផែសមុទ្រក្រុងព្រះសីហនុ ពីចំនួនប្រាំម៉ោងមកត្រឹមតែពីរម៉ោងប៉ុណ្ណោះ និងជួយកាត់បន្ថយតម្លៃភស្តុភារកម្ម(Logistics) ផងដែរ។ នេះជាការអះអាងបន្ថែមរបស់លោក ស៊ុន ចាន់ថុល៕	ការសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនទៅមកភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ ដែលមានតម្លៃប្រមាណ២,០០០លានដុល្លារនោះ គឺសម្រេចបាន៥៥ភាគរយហើយ។ ផ្លូវមួយខែ្សប្រវែង១៩០គីឡូម៉ែត្រ នឹងគ្រោងបញ្ចប់ការសាងសង់ នៅចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។
Indeed, RULE is deeply committed to instill green skills and sets of competences supportive of the green transition within our students at all levels of their under-graduate and graduate education, and the Green Job Fair is yet another piece of this strategic long-term orientation. RULE is convinced that competences in high demand in the decades to come will be affiliated to sustainability and green segments of the economy, and that value creation in the green transition will require students to be equipped with particular sets of skills. To prepare our students to meet these new demands, the Dual Degree Department at RULE (https://ddprule.org) has initiated a greening of its curricula and syllabi, integrating environmental perspectives to its programs at all levels. For instance, courses in Environmental Law, Business and Sustainability, Sustainable Project Management, Economics of Sustainable Development, Corporate Social Responsibility and Green Finance are now generalized across various programs in law and economics. Additionally, world-class professors specializing in these subjects have been invited at RULE to conduct seminars and take part in capacity-building training for academics and students. The Green Job Fair ends a four-year GREENCAP Project, co-funded by the European Union, which aimed to have a long-lasting impact on Cambodian high education towards the realization of the SDGs. This year, the Green Job Fair provided an opportunity for 13 stakeholders of the green economy to showcase their products and services and attempt to recruit our most talented students, either for internships or a first contract. The stakeholders were: Voltra, a company manufacturing and selling electric vehicles; King Scooter, a company selling electric scooters; SEC Solar, a company specializing in solar panels; Konrad Adenauer Stiftung Cambodia, a German think tank organizing the Waste Summit every year in Cambodia and having publications and fellowships on sustainability; Khmer Green Charcoal, a company specializing in clean energy solutions; SU Drain, a company specializing in sustainable drainage; the Center for Sustainable Water, a think tank specializing in capacity building on the management of water resources; B2G Engineering, a company specializing in water treatment solutions; Sevea and their Climate Fresk, a consultancy group providing expert advice on sustainability; Eurocham and their Responsible Business Hub, which guides factories in their transition towards compliance with EU sustainable standards; EGE Cambodia, an engineering company providing solar panels and clean energy solutions; AMK MFI, a micro-finance institution specializing in green finance; Asia Data Destruction, a specialist in electronic equipment renovation and recycling. RULE would like to express its gratitude to all those involved and who made the Green Job Fair a success.	RULE hosted a day-long Green Job Fair to connect employers involved in the green economy with our 18,000 students, thus inspiring them to choose careers in line with the Royal Governments objectives of sustainability.
ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC) នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា បានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចលើបទឈប់បាញ់អំឡុងពេលបុណ្យរ៉ម៉ាឌន ដែលនឹងចប់ក្នុងរយៈពេល២សប្តាហ៍ខាងមុខនេះ ក្រោយអាម៉េរិកបោះឆ្នោតអនុប្បវាទ។ សេចក្តីសម្រេចនេះ បានអំពាវនាវឱ្យក្រុមហាម៉ាស ការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងផងដែរ។ នេះជាសេចក្តីសម្រេចដ៏សំខាន់មួយ ក្រោយជម្លោះបានកើតមានប្រមាណ ៦ខែ។ យ៉ាងណាមិញ ការបោះឆ្នោតអនុប្បវាទរបស់អាម៉េរិក ធ្វើឱ្យអុីស្រាអែលមានការខឹងជាខ្លាំង។ អុីស្រាអែលថានេះជាការដកថយយ៉ាងច្បាស់ពីជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនលើជម្លោះកាហ្សា។ ជាកាយវិការបង្ហាញការមិនពេញចិត្ត លោក លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល បានរំសាយការបញ្ជូនគណៈប្រតិភូ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ «ការប្តូរជំហរក្នុងសង្គ្រាមនៅកាហ្សា ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទាំងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងសង្រ្គាម និងការខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីដោះលែងចំណាប់ខ្មាំង ព្រោះវាផ្តល់សង្ឃឹមឱ្យក្រុមហាម៉ាសថាសម្ពាធអន្តរជាតិនឹងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេទទួលយកបទឈប់បាញ់ដោយគ្មានការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងរបស់យើង»។ ការិយាល័យលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយចេញនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា។ ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអុីស្រាអែល លោក Tzachi Hanegbi និងលោក Ron Dermer សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីសង្រ្គាម និងជាទីប្រឹក្សាជិតស្និទ្ធរបស់លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា។ ភាគីអុីស្រាអែល ចង់ជួបពិភាក្សាជាមួយអាម៉េរិកពីប្រតិបត្តិការយោធានៅតំបន់ Rafah ព្រមទាំង ការគាំទ្រផ្នែកយោធាអាម៉េរិកផងដែរ។ ដោយរងការចោទពីអុីស្រាអែល សេតវិមាន បានថ្លែងការពារថា ការបោះអនុប្បវាទរបស់ខ្លួន មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនលើជម្លោះអុីស្រាអែល និងហាម៉ាសទេ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស លោក Matthew Miller បានបញ្ជាក់ថា អាម៉េរិកមិនវេតូ ដោយសារ សេចក្តីសម្រេចនោះមានការទាមទារឱ្យមានបទឈប់បាញ់ និងការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំង។ មុនសេចក្តីសម្រេចខាងលើ អាម៉េរិក ក៏ធ្វើសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេចឱ្យមានបទឈប់បាញ់ដែរនៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ប៉ុន្តែត្រូវបានបដិសេធ។ អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានលោក John Kirby បានបង្ហាញការខកចិត្ត ក្រោយអុីស្រាអែលលុបចោទទស្សនកិច្ចមន្រ្តីខ្លួន។ ជំនួបនេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យមានការសន្ទនាពេញលេញជាមួយអុីស្រាអែលអំពីជម្រើស ដែលរៀបចំនៅតំបន់ Rafah។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីស្រាអែល លោក Israel Katz បាននិយាយនៅលើបណ្តាញសង្គមថា X ប្រទេសលោក នឹងមិនគោរពតាមសេចក្តីសម្រេចនោះទេ។ លោក Katz បន្តថា «រដ្ឋអ៊ីស្រាអែលនឹងមិនឈប់បាញ់ទេ។ យើងនឹងកម្ទេចក្រុមហាម៉ាស ហើយបន្តប្រយុទ្ធរហូតដល់ចំណាប់ខ្មាំងចុងក្រោយត្រឡប់មកផ្ទះវិញ»។ ការលុបចោលគម្រោងនេះ បានបញ្ជាក់ឱ្យឃើញការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងអាម៉េរិក និងអុីស្រាអែល។ មន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់បានប្រាប់សារព័ត៌មានCNN ថាការលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចប្រតិភូអុីស្រាអែល ជាប្រតិកម្មហួសហេតុ ដែលទំនងជាឆ្លុះបញ្ចាំងពីកង្វល់នយោបាយក្នុងស្រុកផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ប្រកាសលុបចោលទស្សនកិច្ចរបស់គណៈប្រតិភូទៅវ៉ាស៊ីនតោន។ ការលុបចោលទស្សនកិច្ចមួយនេះ ធ្វើឡើងក្រោយអាម៉េរិកបានបោះឆ្នោតអនុប្បវាទលើសំណើសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះនៅកាហ្សា។
សូមស្ដាប់កិច្ចសម្ភាសរវាងលោក ញ៉ុង ហេង នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក យង់ គិមអេង ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព ដូចតទៅនេះ៖ លោក យង់ គិមអេង ថ្លែងថា ទោះនៅប្រទេសផ្សេង ក៏គេយកច្បាប់មកអនុវត្តដែរ ដើម្បីបង្រា្កបទម្លាប់អាក្រក់មួយនេះ។ លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលអាចប្រើកាំមេរ៉ា ជាជំនួយដល់ការអនុវត្តច្បាប់របស់សមត្ថកិច្ច ហើយទោះមិនបានគ្រប់ទីកន្លែង ក៏បានទីតាំងមួយចំនួនដើម្បីព្រមានមនុស្សជាទូទៅ។ ក្រៅពីនេះ លោកគិមអេង បានសង្កត់ធ្ងន់ពីតួនាទីរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ទៅលើការដោះស្រាយបញ្ហាសំរាមនេះ។ អាជ្ញាធរ ត្រូវតម្រូវឲ្យពលរដ្ឋមូលដ្ឋានទុកដាក់សំរាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងត្រូវធានាមិនឲ្យបាត់បង់ធុងសំរាមដែលនៅមុខផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ។ លោករម្លឹកថា បញ្ហាសំរាមនេះមិនងាយដោះស្រាយទេ ព្រោះសព្វថ្ងៃនេះគ្រាន់តែធុងសំរាម ក៏មិនអាចធានាឲ្យនៅគង់វង្សបានដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ បញ្ហាសំរាមនៅតែជាប្រធានបទមិនអាចដោះស្រាយបាន។ ទម្លាប់នៃការចោលសំរាមពាសវាលពាសកាល មិនថានៅថ្ងៃបុណ្យជាតិ តាមតំបន់ទេសចរណ៍ ដងផ្លូវ ទីសាធារណផ្សេងៗ និងបរិវេណជុំវិញផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ នៅតែបន្តកើតមាន។ អ្នកស្រាវជ្រាវបញ្ហាសង្គមលោក យង់ គិមអេង អះអាងថា ការអប់រំមួយមុខ មិនអាចលុបបំបាត់បញ្ហាសំរាមនេះបានទេ ពោលគឺត្រូវបង្កើត និងអនុវត្តច្បាប់ ដោយចាប់ផាកពិន័យអ្នកប្រព្រឹត្តខុស ទើបជាដំណោះស្រាយ។
នាវេលាម៉ោង៣ និង៣០នាទី វៀតណាម ត្រូវតទល់ជាមួយហ្វីលីពីន មុនពេលថៃ ប៉ះ ទីម័រខាងកើត នាវេលាម៉ោង៦ និង៣០នាទី។ កម្ពុជាក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះស្ថិតនៅក្នុងពូល B ដោយត្រូវស្វាគមន៍ម៉ាឡេស៊ី នាល្ងាចថ្ងៃចន្ទ បន្ទាប់ពីជំនួបរវាងមីយ៉ាន់ម៉ា និងឥណ្ឌូណេស៊ី៕	ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតពានរង្វាន់យុវជនអាយុក្រោម២២ឆ្នាំប្រចាំតំបន់អាស៊ាន AFF U22 Championship បើកឆាកពូល A នាថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៧ ខែកុម្ភៈ នេះ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។
កំណត់ត្រាថ្មីរបស់ខ្សែបម្រើអន្តរជាតិបែលហ្ស៊ិក កើតឡើងបន្ទាប់ពីរូបគេបានបញ្ជូនបាល់យ៉ាងល្អទៅឲ្យខ្សែប្រយុទ្ធ Sergio Aguero ស៊ុតបញ្ចូលទីដើម្បីជួយ Manchester City យកឈ្នះ Sheffield United ១-០ ក្នុងជំនួបលីគកំពូលអង់គ្លេសសប្តាហ៍ទី២៤ នៅរាត្រីថ្ងៃទី២១ ខែមករា។ នេះជាការ Assist លើកទី១៥ របស់ De Bruyne នៅរដូវកាល ២០១៩-២០ នេះ ខណៈដែលរដូវកាល ២០១៦-១៧ រូបគេធ្វើបាន១៨លើក និង ២០១៧-១៨ សម្រេចបាន១៦លើក។ អតីតសមាជិកក្រុម Chelsea និង VfL Wolfsburg វ័យ ២៨ ឆ្នាំរូបនេះ ពិតជាបានបង្ហាញភាពរឹងមាំ និងគ្រោះថ្នាក់បំផុតនៅតំបន់បម្រើសម្រាប់ក្រុមរហស្សនាមមេឃខៀវ ចាប់តាំងពីរូបគេផ្លាស់ទៅកាន់ទឹកដីអង់គ្លេសឆ្នាំ២០១៥។ ស្ទើតែគ្រប់ការប្រកួតដែល De Bruyne តែងតែបង្កើតឱកាសឲ្យដៃគូសម្រេចទី តាមរយៈការបញ្ជូនបាល់ចោះកាត់ចូលមុខទីគូប្រជែងយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ វត្តមានរបស់ De Bruyne ពិតជាបានជួយ Man City ដែលសព្វថ្ងៃមានលោក Pep Guardiola ជាអ្នកចាត់ការទូទៅលើកពាន Premier League ប៉ុន្មានរដូវកាលចុងក្រោយនេះ។ ក្រៅពីការបញ្ជូនបាល់ រូបគេក៏កំពុងរីករាយនឹងការរកគ្រាប់ផងដែរ ដោយសព្វថ្ងៃរកបាន៧គ្រាប់រួចហើយក្នុងលីគ ខណៈពីររដូវកាលមុនរកបាន៨គ្រាប់ដូចគ្នា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ Man City ប្រហែលជាពិបាកនឹងការពារតំណែងជើងឯករបស់ខ្លួននៅរដូវកាលនេះណាស់ ដ្បិតគូប្រជែង Liverpool បានបង្ហាញភាពខ្លាំងរបស់ពួកគេដោយនាំមុខ១៣ពិន្ទុក្នុងតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេស ហើយសល់ពីរប្រកួតក្នុងដៃថែមទៀត៕	Kevin De Bruyne ខ្សែបម្រើឆ្នើមរបស់ Manchester City បានបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ដោយបានក្លាយជាកីឡាករដំបូងគេដែលបញ្ជូនបាល់ឲ្យដៃគូសម្រេចទី (Assist) ច្រើន១៥លើកក្នុងរយៈពេលបីរដូវកាលផ្សេងគ្នា។
តាមរយៈសេចក្ដីជូនដំណឹង នៅថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ លោក លឹម គានហោ បានបញ្ជាក់ប្រាប់អភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ពីការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួនចំពោះសកម្មភាពអវិជ្ជមាន ដូចជាការរំលោភ ចាក់ដីលុបចំណីមាត់ច្រាំង ទន្លេ ស្ទឹង ព្រែក អូរ ប្រឡាយ អាងទឹក បឹងបួ។ លោកបានពន្យល់ថា សកម្មភាពទាំងនេះ បង្កបញ្ហាដល់លទ្ធភាពនៃការរំដោះទឹក និងបង្កជាគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ដោយសារ ច្រាំងទន្លេ ស្ទឹង ឬតំបន់ផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងមួយចំនួនត្រូវបានរំលោភចាក់ដីលុប និងសាងសង់បិទផ្លូវទឹកនានា ដោយមិនស្របតាមលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន។ «មាត់ច្រាំងទន្លេ ស្ទឹង ព្រែក អូរ ប្រឡាយ អាងទឹក បឹងបួ ជាសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ដូច្នេះអភិបាលគ្រប់រាជធានី-ខេត្ត ត្រូវមានវិធានការក្នុងការសម្របសម្រួល ដើម្បីជួយទប់ស្កាត់ការរំលោភ ចាក់ដីលុបដែលមិនស្របនឹងច្បាប់បានកំណត់»។ រដ្ឋមន្ត្រីធនធានទឹក បានស្នើយ៉ាងដូច្នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានស្នើទៅគណៈអភិបាលគ្រប់រាជធានី-ខេត្តទាំងអស់ត្រូវជួយទប់ស្កាត់ពីការរំលោភ ចាក់ដីលុបចំណីមាត់ច្រាំងទន្លេ ស្ទឹង ព្រែក អូរ ប្រឡាយ អាងទឹក និងបឹងបួដែលជាសម្បត្តិសាធារណៈ។-
សម្តេច ហ៊ុន សែន បន្តថា កម្មវិធីបន្ទាប់ សម្តេច នឹងចរចាជាមួយលោក មូន ចេអ៊ីន និងចូលរួមក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើឯកសារមួយចំនួនផងដែរ។ សម្តេច ហ៊ុន សែន បន្ថែមថា ក្រៅពីនេះ សម្តេច និងលោក មូន ចេអ៊ីន នឹងចូលរួមក្នុងវេទិកាធុរកិច្ចជាមួយគ្នា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ពុំបានបញ្ជាក់ទេថា ការចរចានិងការចុះហត្ថលេខា ទៅលើបញ្ហាអ្វីខ្លះ។ ប៉ុន្តែ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស បានសរសេរថា សម្តេច ហ៊ុន សែន និង លោក មូន ចេអ៊ីន នឹងពិភាក្សាគ្នាពីការជំរុញទំនាក់ទំនង និងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យនានាបន្ថែមទៀត ហើយក៏នឹងផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នាផងដែរ លើបញ្ហាក្នុងតំបន់និងអន្តរជាតិ។ បើតាមក្រសួងការបរទេស លោក មូន ចេអ៊ីន នឹងចូលគាល់ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក មូន ចេអ៊ីន នៅកម្ពុជា នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩។ នេះជាលើកដំបូងហើយ ដែលលោក មូន ចេអ៊ីន មកកម្ពុជា៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក មូន ចេអ៊ីន (Moon Jae-in) ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ដែលនឹងមកដល់កម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩។ ក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ-កម្មការិនី នៅខេត្តកោះកុង នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣មីនានេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាប់ថា មុននឹងចាប់ផ្តើមនិយាយពីការងារ សម្តេច នឹងពិសាបាយជាមួយលោក មូន ចេអ៊ីន និងភរិយារបស់លោក។
នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ក្លិបអ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានបរទេសនៅចិន (FCCC) បានរាយការណ៍ថា អ្នកកាសែតមកពីសារព័ត៌មាន BBC និងកាសែត Los Angeles Times បានរងការគំរាមដល់ជីវិតពេលកំពុងរាយការណ៍ព័ត៌មានពីទឹកជំនន់នៅខេត្តហឺណាន។ បន្ថែមពីនេះ អ្នកកាសែតមកពី សារព័ត៌មានមួយចំនួនទៀត បានរងការយាយីពីប្រជាជននៅទីនោះទាំងលើបណ្ដាញអនឡាញ និងនៅទីតាំងផ្ទាល់។ ទាក់ទងរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Ned Price នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា និយាយថា អាមេរិកមានព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីសុវត្ថិភាពអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក និងបរទេសនៅ ចិន។ លោក Price លើកករណីការឃ្លាំមើលយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ការយាយី និងការបំភិតបំភ័យដែលកើតមាន អំឡុងពេលអ្នកកាសែតទាំងនោះទៅយកព័ត៌មានគ្រោះទឹកជំនន់នៅពេលថ្មីៗនេះ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះអះអាងទៀតថា ការឃោសនាមិនត្រឹមត្រូវរបស់រដ្ឋា ភិបាលចិនទាក់ទងសារព័ត៌មានបរទេស ធ្វើឱ្យសាធារណជនស្អប់ និងយាយីអ្នកសារព័ត៌មានបរទេស។ លោកទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងទទួលខុសត្រូវចំពោះរឿងនេះ ហើយសង្ឃឹមថា ចិននឹងស្វាគមន៍ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបរទេសសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងា និងប៉ារ៉ាឡាំពិកទីក្រុងប៉េកាំងឆ្នាំ ២០២២ ខាងមុខ។ រូបថត Xinhua ជុំវិញរបាយការណ៍របស់ FCCC នេះដែរ ក្រសួងការបរទេសចិនឯណោះវិញ បញ្ជាក់ថា រឿងអ្វីក៏ដោយកើតឡើងដោយមានហេតុផលរបស់វា។ លោក Zhao Lijian អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន និយាយថា ចិនមិនដែលទទួលស្គាល់ FCCC ឡើយ ហើយស្ថាប័ននេះជាក្រុមអ្នកកាសែតដែលលម្អៀងប្រឆាំងចិនប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា លោក Zhao និយាយចំឈ្មោះលោក Robin Brant ដែលជាអ្នកឆ្លើយឆ្លងរបស់ BBC ថា បញ្ចូលមនោគមន៍វិជ្ជាជាជាងការពិតក្នុងព័ត៌មានខ្លួនពេលរាយការណ៍ពីទឹកជំនន់នៅហឺណាន តែធ្វើជាខ្វាក់ភ្នែកពីការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលចិនក្នុងការជួយប្រជាជន។ មន្រ្តីដដែលនេះ បន្ថែមថា BBC ប្រកាន់ជំហរប្រឆាំងចិនគ្រប់រឿង និងផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតរាប់ពីចាប់បញ្ហាស៊ីនជាំង ហុងកុង និងជំងឺកូវីដ-១៩ ទៀតផង។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន អះអាងថា ចិនស្វាគមន៍អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់មករាយការណ៍ដោយផ្ទាល់នៅចិនដោយអនុវត្តតាមច្បាប់ និងបញ្ញតិ្តដែលមានជាធរមាន។ លើសពីនោះ ចិនក៏ធានាផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ពួកគេ និងជួយសម្របសម្រួលក្នុងពេលបំពេញការងារផងដែរ៕	ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភទាក់ទងសុវត្ថិភាពអ្នកសារព័ត៌មានបរទេសដែលរាយការណ៍ពីទឹកជំនន់នៅខេត្តហឺណាន បន្ទាប់សមាគមអ្នកកាសែតបរទេសនៅចិនចេញរបាយការណ៍ថា អ្នកកាសែតបរទេសមួយចំនួនរងការគំរាមពេលបំពេញការងារ។ ប៉ុន្តែក្រសួងការបរទេសចិន អះអាងថា ចិនបើកចំហដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់ តែស្ថាប័នខ្លះរាយការណ៍ដោយមិនផ្ដោតលើការពិត ហើយបិទភ្នែកចំពោះការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការសង្រ្គោះប្រជាជន។
ភ្នំពេញ៖ គណកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោត គ.ជ.ប បានទទួលពាក្យបណ្ដឹងចំនួន ១៤១បណ្ដឹង គិតត្រឹមថ្ងៃទី ១៣មិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ បណ្ដឹងទាំងនោះ គឺជាបណ្ដឹងសុំឱ្យផ្ដន្ទាទោស និងបណ្ដឹងពាក់ព័ន្ធភាពមិនប្រក្រតីជុំវិញការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ ។ បណ្ដឹងទាំងនោះ ភាគច្រើនជារបស់គណបក្សភ្លើងទៀន។ បណ្ដឹងចំនួន ១៤១បណ្ដឹង ក្នុងនោះបណ្ដឹង ១២៧ បានដោះស្រាយរួចហើយ ខណៈបណ្ដឹង ១៤ទៀតកំពុងបន្តនីតិវិធី។ នេះបើតាមលោក សោម សូរីដា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី ១៤ មិថុនា។ លោក សូរីដា បានរៀបរាប់ថា គណកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំសង្កាត់(គឃ.សប) ទទួលបានបណ្ដឹង ៨៥បណ្ដឹង ក្នុងនោះមានបណ្ដឹងឱ្យផ្ដន្ទាទោស ៥៣បណ្ដឹង និង ៣២បណ្ដឹងទៀត ទាក់ទងនឹងភាពមិនប្រក្រតី។ បណ្ដឹងទាំងនោះ ត្រូវបានដោះស្រាយរួចរាល់ហើយ។ ចំណែកគណកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់រាជធានី/ខេត្ត(គធ.ខប) ទទួលបានពាក្យបណ្ដឹង ៨៨បណ្ដឹង ក្នុងនោះមានប្ដឹងផ្ទាល់ ៥៦បណ្ដឹង និងប្ដឹងបន្តមកពី គឃ.សបចំនួន ៣២។ ជុំវិញដំណើរការពាក្យបណ្ដឹងនេះ គធ.ខប បានដោះស្រាយរួចរាល់ ៧៤បណ្ដឹង ខណៈ១៤បណ្ដឹងទៀត បាននឹងកំពុងដោះស្រាយ។ បណ្ដឹងផ្ដន្ទាទោស គឺជាបណ្ដឹងដែលពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពរំខានទៅដល់ការបោះឆ្នោត ,ការប្រព្រឹត្តិបទល្មើសនៅក្នុងជំពូក១៤ នៃច្បាប់ការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ សំដៅទៅលើបទល្មើសទាំងឡាយណា ដែលហាមមិនឱ្យប្រព្រឹត្តិ។ ចំពោះបណ្ដឹងមិនប្រក្រតី ជាបណ្ដឹងពាក់ព័ន្ធនឹងការមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទៅឈរមើលការរាប់សន្លឹកឆ្នោត នៅការិយាល័យបោះឆ្នោត។ មន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.រូបនេះ បញ្ជាក់ថា៖ «ទង្វើហាមប្រជាពលរដ្ឋមិនឱ្យមើលការរាប់សន្លឹកឆ្នោត ជាភាពមិនប្រក្រតីនៃការដំណើរការរាប់សន្លឹកឆ្នោត។ មួយទៀតគេអាចចោលប្រកាន់ទៅលើអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដែលនៅក្បែរការិយាល័យបោះឆ្នោត គាត់បានថតទីតាំងការិយាល័យបោះឆ្នោត ដែលមានបរិវេណខាងក្នុង និងបរិវេណខាងក្រៅ ដោយរងការចោតប្រកាន់ពីភាពមិនប្រក្រតីពីការឈរថតរបស់គាត់ គំរាមកំហែងដល់អ្នកទៅបោះឆ្នោត»។ ទាក់ទិននឹងបណ្ដឹងនេះ គណកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតមានយន្តការចំនួន ២ សម្រាប់ដោះស្រាយ ។ ក្នុងនោះ គឺការផ្សះផ្សារ ប៉ុន្តែផ្សះផ្សារមិនបាន គណកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោត នឹងបើសវនាកាដោះស្រាយបណ្ដឹងនៅពេលវេលាសមស្របមួយ ក្នុងរយៈពេល ២ថ្ងៃក្រោយទទួលបានពាក្យបណ្ដឹង ឬយូរជាងនេះ។ នេះបើតាមលោក សោម សូរីដា។ លោក សូរីដា បានបន្ថែមថា ប្រសិនបើបណ្ដឹងមានភស្ដុតាងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីដាក់ទោសទៅលើជនប្រប្រត្តិល្មើស គ.ជ.បនឹងផាកពិន័យជាទឹកប្រាក់ចាប់ពី ៥លានរៀលដល់ ១០លានរៀល។ ក្នុងករណីដែលមិនរៀងចាល អាចឈានដល់ការលុបឈ្មោះចេញពីការបោះឆ្នោត ។ ប៉ុន្តែភាគច្រើន គ.ជ.ប គ្រាន់តែចេញលិខិតរដ្ឋបាល ដើម្បីព្រមានប៉ុណ្ណោះ៕	ដោយ៖ ញឹក សំអូន
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល និងជាប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងលោក លី សូវ៉ាន់ បានប្រាប់ VOA នៅថ្ងៃច័ន្ទនេះ ថា មានមន្ត្រីជាង ២.០០០ នាក់ ត្រូវប្រចាំការនៅរដូវបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ជាពេលវេលា ដែលគេរំពឹងថា ប្រជាជននិងអ្នកជំនួញចិនវិលទៅលេងស្រុកកំណើត និងត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញក្រោយចប់ពិធីបុណ្យនេះ។ លោក លី សូវ៉ាន់និយាយថា៖ «ចូលឆ្នាំចិនហ្នឹង មន្ត្រីយើងអត់មានឈប់ទេ គឺយើងនៅប្រចាំការតាមព្រំដែនហ្នឹង ក៏ដូចជា នៅក្នុងស្រុកហ្នឹងយើងប្រចាំការដើម្បីឃ្លាំមើលជំងឺថ្មីហ្នឹង»។ ក្រសួងកំពុងតាមដាននិង ឃ្លាំមើលអ្នកដំណើរចេញចូលកម្ពុជាតាមផ្លូវគោក និងផ្លូវអាកាស ដោយមានការដាក់មានម៉ាស៊ីនស្គែនកម្ដៅ នៅអាកាសយានដ្ឋានភ្នំពេញ ក្រុងព្រះសីហនុ និងខេត្តសៀមរាប និងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅ យ៉ាងហោចភ្ញៀវទេសចរចិនជាង ២លាននាក់មកទស្សនានៅប្រទេសកម្ពុជា។ លោក លី សូវ៉ាន់ ថា កម្ពុជាធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ជោគជ័យជាង១០ឆ្នាំ ក្នុងការការពារនិងទប់ស្កាត់នឹងជំងឺរាតត្បាតនានា ដូចជាជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស សារស៍ (SARS) ជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុសមើរស៍ (MERS) និង ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីជាដើម។ ដូច្នេះ លោកមានទំនុកចិត្តក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងជំងឺដែលបង្កមេរោគថ្មីនេះ។ លោក លោក លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ជំងឺនេះមិនទើបតែថ្មីចំពោះយើងទេ។ តាមពិតកន្លងមកយើងធ្លាប់ទប់ស្កាត់ជំងឺសារស៍ ២០០២ ទៅ ២០០៣ ធ្លាប់ផ្ទុះជំងឺផ្តាសាយបក្សីនោះ យើងទប់ស្កាត់ពី ២០០៤ ដល់ ២០១៥ ហើយធ្លាប់មានផ្ទុះជំងឺមើស MERS ២០១៥ ហើយយើងធ្លាប់តតាំងជំងឺផ្តាសាយរាតត្បាតសាកលឆ្នាំ២០០៩ ហ្នឹង អញ្ចឹងមានន័យថាយើងមានបទពិសោធន៍ក្នុងការទប់ស្កាត់ហើយ»។ ជំងឺរលាកសួតដែលមិនទាន់ដឹងពីមូលហេតុនេះ បង្កដោយវីរុស កូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី ឬណូវែលកូរ៉ូណាវីរុស-2019។ ជំងឺនេះ ត្រូវគេបានរាយការណ៍ដំបូងនៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នៅទីក្រុងវូហាន (Wuhan) ខេត្តហ៊ុយបេ (Hubei) ប្រទេសចិន។ មកទល់ពេលនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល បានឲ្យដឹងថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគេពុំទាន់ឃើញមានសញ្ញាណសង្ស័យណាមួយត្រូវបានគេរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងការឆ្លងជំងឺរលាកសួតថ្មីនេះ នៅឡើយទេ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងបន្តអង្កេតមើលថា តើវីរុសកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មីនេះ អាចចម្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សម្នាក់ទៀតដែរឬទេ ។ បច្ចុប្បន្ននេះ គេពុំទាន់មានភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រជាក់លាក់មកពន្យល់អំពីការឆ្លងបែបនេះទេ។ អ្នកស្រី Maria Van Kerkhove ប្រធានស្តីទីនៃអង្គភាពទប់ស្កាត់ជំងឺកើតថ្មីនៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHOs Emerging Diseases Unit) បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែតមួយនៅ ថ្ងៃទី១៥ មករា នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ នៃប្រទេសស្វីស ក្នុងន័យដើមថា៖ «តាមព័ត៌មានដែលយើងមានកន្លងមក យើងឃើញថា វាអាចនឹងមានការឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សនៅក្នុងកម្រិតណាមួយ ហើយជាពិសេសគឺនៅក្នុងចំណោមក្រុមគ្រួសារ។ ក៏ប៉ុន្តែឥឡូវនេះអ្វីដែលច្បាស់គឺថា យើងនៅមិនទាន់ឃើញមានការឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សនៅឡើយទេ»។ កាលពីឆ្នាំ ២០០២ និង២០០៣ ជំងឺសារស៍ ដែលបង្កឡើងដោយវីរុសស្រដៀងគ្នា នឹងវីរុសកូរ៉ូណាថ្មីនេះបានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ ៨០០នាក់ ទូទាំងសាកលលោក។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងបន្តតាមដានស្ថានភាពនៃជំងឺនេះ ហើយត្រៀមធ្វើការជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធ និងផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសដល់ប្រទេសចិន ដើម្បីស៊ើបអង្កេត ទៅលើជំងឺរាតត្បាតមួយនេះ។ ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលនឹងធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិននៅក្នុងអំឡុងពេលដែលវីរុសនេះកំពុងផ្ទុះឡើង ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានណែនាំថា ពួកគេគួរចៀសវាងទៅក្បែរតំបន់នោះ ចៀសវាងប៉ះពាល់សត្វរស់ដោយដៃ ឧស្សាហ៍លាងសម្អាតដៃ គួរបរិភោគអាហារ ឬសាច់ដែលដែលចម្អិនឆ្អិនល្អ ពេលក្អក ឬ កណ្តាស ត្រូវប្រើក្រដាសឬកន្សែងខ្ទប់មុខ។ ហើយប្រសិនបើមានរោគសញ្ញាគ្រុនក្តៅ ឬប្រវត្តិគ្រុនក្តៅ ក្អក ករណីធ្ងន់ធ្ងរមានហត់ ឬពិបាកដកដង្ហើម ត្រូវរាយការណ៍ឲ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីក្រសួងតាមដានប្រវត្តិជំងឺ និងអត្តសញ្ញាណ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖ ខណៈអាជ្ញាធរសុខាភិបាលនៃប្រទេសចិនរាយការណ៍ថា មនុស្សជាង២០០នាក់ហើយ បានឆ្លងជំងឺរលាកសួតមួយប្រភេទមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា ខ្លួនកំពុងបន្តតាមដានជំងឺដែលបង្កដោយមេរោគណូវែលកូរ៉ូណានេះ។
លោក ជូ ចន្ទតារារិទ្ធិ កូនប្រុសបង្កើតរបស់គ្រូតា ភុល ជឹម បានសរសេរនៅលើគណនីហ្វេសប៊ុក(Chou Chan Dararith)របស់ខ្លួនថា លោកឪពុករបស់លោកបានទទួលមរណភាពនៅម៉ោង៧ និង៣០នាទី ថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញានេះ។ លោកសរសេរថា៖ «លោកប៉ា បានទទួលមរណភាពហើយនៅម៉ោង៧ និង៣០នាទីព្រឹក នាថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា នៅមន្ទីរពេទ្យឡាសង់តេ ក្នុងជន្មាយុ ៧៣ឆ្នាំ»។ កាលពីពីរថ្ងៃមុន លោក ជូ ចន្ទតារារិទ្ធ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទថា ឪពុករបស់ខ្លួន មានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ដោយបានស្ថិតក្នុងបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ជាច្រើនសប្តាហ៍ និងបានអំពាវនាវរកសប្បុរជន ដើម្បីជួយផ្តល់ឈាម និងថវិកាជួយស្រោចស្រង់ជីវិតឪពុករបស់ខ្លួនទៀតផង។ ទោះបីមានការជ្រោមជ្រែងពីសាច់ញាតិយ៉ាងណា ប៉ុន្តែ នៅតែមិនអាចជួយសង្គ្រោះជីវិតរបស់គាត់បាន។ បើតាមលោក ជូ ចន្ទតារារិទ្ធ បច្ចុប្បន្ន សពរបស់លោកគ្រូតា ភុល ជឹម ត្រូវបានក្រុមគ្រួសារយកមករៀបចំចាត់ចែងធ្វើបុណ្យនៅផ្ទះលេខ៣A ផ្លូវលេខ៣៤៩ សង្កាត់បឹងកក់១ ខ័ណ្ឌទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ នៅម្តុំអង់តែនទួលគោក។ លោកគ្រូតា ភុល ជឹម គឺជាអតីតគ្រូអក្សរសាស្ត្រខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញនៅវិទ្យាល័យបាក់ទូក ជាសាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ(RUPP) និងជាគ្រូបង្រៀននៅមជ្ឈមណ្ឌលភូមិភាគគរុកោសល្យអូរបែកក្អម និងធ្លាប់បង្រៀននៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីស្ថិតក្នុងបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ជាច្រើនសប្តាហ៍ គ្រូតា ភុល ជឹម ដែលជាគ្រូបង្រៀនដ៏ល្បីល្បាញផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរនៅវិទ្យាល័យបាក់ទូក បានទទួលមរណភាពនៅម៉ោង៧កន្លះព្រឹក នាថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញានេះ។
ពេលនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មពហុភាគី។ ដូច្នេះតើភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (Regional Comprehensive Economic Partnership- RCEP) របស់អាស៊ានយើងនឹងទៅជាយ៉ាងណាទៅវិញ? រដ្ឋមន្ត្រី៖ យើងជឿជាក់លើសេរីភាវូបនីយកម្មសេដ្ឋកិច្ច លើការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរី ហើយយើងជឿជាក់លើការពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមកដែលយើងបានធ្វើជាមួយគ្នាកន្លងមក។ ហើយនេះគឺជារូបមន្តមួយដែលបានធ្វើឲ្យសមាជិកអាស៊ានបានទទួលផលជាច្រើនក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ យើងនៅបន្តជឿជាក់លើរូបមន្ត ហេតុដូច្នេះហើយបានជាយើងឈានដល់បង្កើតសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន។ លោកប្រធានាធិបតី Trump បាននិយាយថា លោកមិនចូលចិត្តរាល់កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មពហុភាគី។ នេះគឺជាការសិទ្ធិក្នុងការយល់ឃើញរបស់គាត់។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ យើងនៅតែបន្ត។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំAPECនៅទីក្រុង ដាណាង កិច្ចប្រជុំ TPP-1 (U.S) នៅតែប្រព្រឹត្តិទៅបាន ហើយយើងបានបន្តជជែកគ្នា។ អ្វីដែលខ្ញុំកំពុងនិយាយនេះគឺថា អាស៊ាននៅតែមានប្រយោជន៍ក្នុងការបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីភាវូបនីយកម្មពហុភាគី។ តែសូមកុំភ្លេច! យើងត្រូវចាប់ផ្តើមពីខ្លួនយើងមុន។ សម្រាប់លោករដ្ឋមន្ត្រី តើរវាង RCEP និង TPP មួយណាមានប្រយោជន៍ជាងសម្រាប់សមាជិកអាស៊ាន? រដ្ឋមន្ត្រី៖ វាមិនចំណុះទៅប្រយោជន៍មួយណាធំជាងមួយណានោះទេ។ ខ្ញុំមើលបញ្ហានេះជាទិដ្ឋភាពរួមនៃពាណិជ្ជកម្មសេរីភាវូបនីយកម្ម សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចផ្ទៃក្នុងអាស៊ាន ជាមួយដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំៗ។ ដូច្នេះសរុបមកវិញ សម្រាប់ខ្ញុំ វាមិនមែនជារឿងត្រូវជ្រើសមួយនេះ ឬមួយនោះនោះទេ។ យើងសង្កេតឃើញថា ចិនកំពុងតែពង្រីកអំណាចរបស់ខ្លួននៅក្នុងអាស៊ានតាមរយៈការវិនិយោគ ការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្ម រួមទាំងការផ្តល់ជំនួយអាភិវឌ្ឍន៍ដល់សមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនទៀតផង។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏តែងតែនិយាយថា អាស៊ានជាកន្លែងសំខាន់សម្រាប់ពួកគេផងដែរ។ តើមួយណាជាជម្រើសរបស់អាស៊ាន? ចិន ឬ អាមេរិក? រដ្ឋមន្ត្រី៖ តាមខ្ញុំដឹង អ្វីដែលអាស៊ានចង់បាន គឺធ្វើយ៉ាងណាចៀសឲ្យផុតពីការបង្ខិតបង្ខំឲ្យជ្រើសរើសអ្វីមួយ។ ឧបមាថា ថ្ងៃនេះខ្ញុំសួរកម្ពុជា ឬសមាជិក CLMV តែម្តងចុះថា តើអ្នកណាជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេរបស់លោក? ចម្លើយគឺ ចិន។ ហើយបើសិនជាខ្ញុំសួរ ឡាវ ឬកម្ពុជា ថាអ្នកណាជាប្រភពជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ (ODA) ធំជាងគេរបស់អ្នកទាំងពីរ? សូមទៅរកមើលតួលេខ អ្នកទាំងអស់គ្នាច្បាស់ជាភ្ញាល់ផ្អើល។ សំណួរបន្ទាប់ គេអាចសួរថា តើអ្នកណាជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេរបស់អ្នក? បើនៅសិង្ហបុរីបច្ចុប្បន្ននេះ ចិនគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេរបស់យើង ហើយអ្នកវិនិយោគធំជាងគេ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក។ អ្វីដែលខ្ញុំនិយាយនៅទីនេះ គឺយើងមិនខ្វល់ថាអ្នកណាជាអ្នកផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ធំជាងគេ ឬអ្នកណាជាអ្នកវិនិយោគធំជាងគេនោះទេ។ អ្វីដែលល្អបំផុតនោះ គឺយើងបើកទូលាយគ្រប់ផ្លូវ សម្រាប់អ្នកណាក៏ដោយដែលចង់ធ្វើជាមិត្តយើង ចង់វិនិយោគ និងចង់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយយើង។ ដូច្នេះរវាងការពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមក, លទ្ធផលឈ្នះ-ឈ្នះ, សហប្រតិបត្តិការ និងរើសយកម្ខាងៗ ឬយុទ្ធសាស្ត្រមួយចានទឹក មួយចានគោក (Zero-sum game) តើលោករើសយកមួយណា? ខ្ញុំរើសយកជំរើសទីមួយ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា អាស៊ានព្យាយាមចៀសឲ្យផុតពីការបង្ខំឲ្យជ្រើសរើសអ្វីមួយ ហើយជឿជាក់លើយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ។ ដោយប្រើយន្តការនេះ តើអាស៊ាន និងសិង្ហបុរី នឹងដោះស្រាយយ៉ាងណាសំនុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង? រដ្ឋមន្ត្រី៖ តើអ្វីជាប្រយោជន៍របស់អាស៊ានក្នុងសំណុំរឿងនេះ? ប្រយោជន៍របស់យើងគឺ៖ ទីមួយ សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍ ការហោះហើរ ពីព្រោះយើងពឹងផ្អែកគ្នាលើការធ្វើពាណិជ្ជកម្មដោយសន្តិភាព និងដោយគ្មានភាពតានតឹង និងគ្រោះថ្នាក់។ ទីពីរ យើងត្រូវការសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកមួយដែលផ្អែកទៅលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ ពីព្រោះច្បាប់អន្តរជាតិតែងតែផ្តល់គន្លឹះនៃការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិភាព។ ទីបី គឺថា អាស៊ាននៅតែចង់បានរក្សាស្មារតីរួបរួមគ្នា គោលការណ៍ស្នូល និងភាពពាក់ព័ន្ធគ្នារបស់អាស៊ាន។ ទាំងអស់នេះ ជាប្រយោជន៍របស់អាស៊ាន។ ប៉ុន្តែ បើអ្នកណាមួយជាភាគីជម្លោះ (ក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង) អ្នកត្រូវសម្រេចចិត្តដោយឈរលើប្រយោជន៍ជាតិដ៏ធំបំផុតរបស់អ្នក។ តែសូមកុំភ្លេច អាស៊ានគឺ ពាណិជ្ជកម្ម ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងការរួបរួមគ្នា៕	ក្រសួងគមនាគមន៍និងព័ត៌មានរបស់សិង្ហបុរីបានរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សាសម្រាប់អ្នកកាសែតនៃប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននៅក្នុងវិច្ឆិកាកន្លងទៅ ដើម្បីពួកគេបានស្វែងយល់ពីប្រទេសសិង្ហបុរី។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរី លោក Vivian Balakrishnan បានអនុញ្ញាតឲ្យប្រតិភូអ្នកកាសែតមកពីបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានជួបសម្ភាសលើសំណុំរឿងផ្សេងៗដែលទាក់ទងនឹងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សិទ្ធិមនុស្ស ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាដើម។ អ្នកសារព័ត៌មានមកពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ានចង់ដឹងអំពីទស្សនវិស័យរបស់សិង្ហបុរីក្នុងបញ្ហាខាងលើទាំងនេះ នៅពេលដែលសិង្ហបុរីនឹងធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០១៨នេះ។ អ្នកកាសែតនៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រតិភូអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ាននោះដែរ សូមដកស្រង់សំណួរចម្លើយដែលទាក់ទងនឹងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចមកចុះផ្សាយ។
មេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងរូបនេះ បានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុក នៅថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា យ៉ាងដូច្នេះថា «ចំពោះលទ្ធភាពនៃការព្យួរប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA ប្រជារាស្ត្រខ្មែរ យល់ព្រមនិងត្រៀមខ្លួន ប្រឈមការលំបាកខ្លះថែមទៀតក្នុងរយៈពេលមួយដ៏ខ្លី ពីព្រោះយើង គិតពីអនាគតវែងឆ្ងាយ ហើយយល់ឃើញថា មានតែលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យទេ ដែលអាចធានាអនាគតមួយដ៏រុងរឿងសម្រាប់ខ្លួនយើងនិងកូនចៅយើង។» លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច បានសរសេរក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងតេឡេក្រាមថា «នៅពេលបាត់ EBA ពីកម្ពុជា មិនមែនត្រឹមតែកម្ពុជាទេ គឺបណ្តាប្រទេសនៅលើលោក ក៏មានបញ្ហាដែរ ដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាចិននិងអាមេរិក។» លើសពីនេះ លោក ចោទសួរថា «បើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា រឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាព ហេតុម្តេចបានជាមានសិទ្ធិនិយាយប្រាប់ក្រុមសហភាពអឺរ៉ុបបាន?» ក្នុងជំនួបជាមួយគណៈប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប នាថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា នឹងព្យាយាមការពារ EBA មិនឲ្យបាត់បង់ឡើយ។ ប៉ុន្តែ លោករដ្ឋមន្ត្រី សង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជា មិនអនុញ្ញាតឲ្យបរទេសយកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធមួយនេះ មកដាក់សម្ពាធ និងលូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជានោះទេ៕	ស្របពេលគណៈប្រតិភូនៃសហភាពអឺរ៉ុប ចុះមកកម្ពុជា ដោយផ្តោតលើការពិភាក្សាពីប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំង ដែលកំពុងរស់នៅឯក្រៅប្រទេស ក៏បញ្ចេញសារគាំទ្រឲ្យសហភាពអឺរ៉ុប រក្សាជំហរបស់ខ្លួនបានរឹងមាំ ស្តីពីគម្រោងព្យួរ EBA នៅកម្ពុជា។ លោក ចាត់ទុកវិធានការរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ថាជាប្រតិកម្មដ៏ត្រឹមត្រូវទៅនឹងការរំកិលទៅរកអំណាចផ្តាច់ការនៅកម្ពុជា។
ស្រុកទឹកឈូ, កំពត៖ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២២នេះ មិនមានករណីជួញដូរ និងចែកចាយគ្រឿងញៀន ត្រូវបានបង្ក្រាបនោះទេ។ លោក ពៅ ទូច មេប៉ុស្ដិ៍នគរបាលឃុំត្រពាំងធំ បានលើកឡើងដូច្នេះ ទន្ទឹមនឹងការបញ្ជាក់ថា ទៀតករណីគ្រឿងញៀននៅក្នុងឃុំ មានការថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ក្រោយអាជ្ញាធរបង្រ្កាបមេខ្លោងចែកចាយ ចំនួន២ករណីរួចមក កាលពីឆ្នាំ២០២១។ ដ្បិតតែមិនមានករណីជួញដូរ ត្រូវបានបង្រ្កាប ប៉ុន្តែមិនមែនមានន័យថា នៅក្នុងឃុំត្រពាំងធំ មិនមានការប្រើប្រាស់ និងចែកចាយគ្រឿងញៀន សោះនោះទេ។ បើតាម លោក ពៅ ទូច មេប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំត្រពាំងធំ អាចមានករណីប្រើប្រាស់ និងចែកចាយទ្រង់ទ្រាយតូច នៅក្នុងឃុំ ដែលសមត្ថកិច្ចនៅមិនទាន់ស៊ើបដឹង។ លោក ពៅ ទូច មេប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំត្រពាំងធំ គូសបញ្ជាក់បន្ថែម៖ «មាន(ករណីគ្រឿងញៀន) តែគ្រាន់តែថា យើងមិនអាចដឹងច្បាស់លាស់ ដោយសារអី យើងសមត្ថកិច្ចនេះ ឱ្យតែច្បាស់ យើងបង្ក្រាបហើយ។ នេះបើអត់ច្បាស់ គឺយើងបង្ក្រាបគេអត់បានទេ ដោយសារវាអត់ព័ស្តុតាង។ អ៊ីចឹង យើងនៅតែស៊ើបអង្កេត ស្រាវជ្រាវបន្ត។ យើងមិនមែនថាអត់មានទេ មានគ្រឿងញៀន វាមិនអត់ទេ»។ ជុំវិញការតាមដានករណីប្រើប្រាស់ និងជួញដូរគ្រឿងញៀន នៅក្នុងឃុំ លោកមេប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំត្រពាំងធំ បានលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ចូលរួមសហការ ដោយរាយការណ៍ករណីពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀន មកកាន់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ដើម្បីឱ្យអាជ្ញាធរចុះបង្ក្រាប និងអប់រំណែនាំ ទាន់ពេល។ ជាមួយនឹងការស្នើនេះ លោក ពៅ ទូច ក៏សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា រាល់ការផ្តល់ព័ត៌មាន របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវបានលាក់ទុកជាការសម្ងាត់ផងដែរ។ «ខ្ញុំមានការសំណូមពរ ឱ្យជួយផ្តល់ព័ត៌មានទាំងអស់គ្នា កុំឱ្យលាក់។ បើលាក់ គឺយើង(សមត្ថកិច្ច) មានផលលំបាក។ អ៊ីចឹងទើបយើងប្រាប់កុំឱ្យលាក់។ បើកូនមានប្រើប្រាស់ គឺត្រូវប្រាប់សមត្ថកិច្ចមក ដើម្បីយើងយកអប់រំ កុំឱ្យសេពគ្រឿងញៀនបន្តទៀត»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក ពៅ ទូច ។ សម្រាប់មេប៉ុស្តិ៍រូបនេះ លោកមិនចង់ឱ្យឃុំខ្លួន កើតមានករណីចែកចាយ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងញឿននោះទេ។ ក្រៅពីប្តេជា្ញបង្កើនការតាមដាន និងបង្ក្រាបករណីគ្រឿងញៀន លោក ពៅ ទូច បានអះអាងថា ខ្លួននៅតែបន្តដាក់បញ្ចូលបញ្ហាគ្រឿងញៀន ជារឿងអាទិភាពសម្រាប់សមត្ថកិច្ច នៅក្នុងផែនការអាទិភាពដែលត្រូវអនុវត្តនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខបន្តទៀត ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងលុបបំបាត់បញ្ហាគ្រឿងញៀននៅក្នុងឃុំរបស់ខ្លួន៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ណី ស្រីពៅ (យុវជនឃុំត្រពាំងធំ)
ពិសី បានរងរបួសកជើង ក្រោយរបូតដៃធ្លាក់ពីឧបករណ៍ឧបសគ្គ នាអំឡុងការប្រកួតជុំទីពីរ។ ទោះសម្រក់ទឹកភ្នែក តែ ពិសី អះអាងថានឹងមិនបោះបង់ការប្រកួតនៅជុំបន្តបន្ទាប់នោះឡើយ។ កីឡាឧបសគ្គ (Obstacle Race) ជាប្រភេទកីឡាដ៏ថ្មីមួយសម្រាប់កម្ពុជា ហើយជាលើកដំបូងបំផុតដែលកម្ពុជាបង្ហាញវត្តមានក្នុងការប្រកួតប្រជែងថ្នាក់តំបន់នេះ។ សម្រាប់វិញ្ញាសាឯកត្តជនផ្នែកនារី អត្តពលិកកម្ពុជាទាំងពីររូប គឺ យិន ពិសី និងទូច ស្រីតូច សុទ្ធតែធ្វើមិនបានល្អ ហើយបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់ចុងក្រោយគេ ជាមួយនឹងថិរវេលា ០២:០០.០០០ ដូចគ្នា។ កីឡាការិនីហ្វីលីពីន Precious Satarain Cabuya ជាអ្នកឈ្នះក្នុងការប្រកួតវគ្គជម្រុះដោយប្រើថិរវេលា ០០:៣៣.១២៨ ហើយ Kaizen Cipriano Dela Serna ដែលជាមិត្តរួមជាតិរបស់នាង ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ដោយប្រើថិរវេលា ០០:៣៤.៨៦៣។ កីឡាការិនីឥណ្ឌូណេស៊ី Anggun Yolanda Samsul Hadi ស្ថិតនៅលេខ៣ជាមួយនឹងថិរវេលា ០០:៤១.២១៩។ កីឡាការិនីម៉ាឡេស៊ី Wan Athirah Hidayah Ahmad Fuzli នៅលេខ៤ជាមួយនឹងថិរវេលា ០១:០១.៨៧២។ កីឡាការិនីឥណ្ឌូណេស៊ី Mudji Mulyani លេខ៥ជាមួយនឹងថិរវេលា ០១:២០.៥៤១។ កាលពីព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣១នៅប្រទេសវៀតណាម ហ្វីលីពីន បានឈ្នះមេដាយមាសទាំង៦វិញ្ញាសាពីកីឡាឧបសគ្គនេះ ទាំងវិញ្ញាសាបុរស នារី និងចម្រុះ៕ រាយការណ៍បន្ថែមដោយ៖ អ៊ឹង ចំរើន	កីឡាការិនី យិន ពិសី នៃប្រភេទកីឡាឧបសគ្គ ចាប់ផ្តើមមិនល្អនោះឡើយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ នៅទីលានប្រកួត OCIC ជ្រោយចង្វា នាព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែឧសភា នេះ។
អ្នកជំងឺម្នាក់ក្នុងចំណោម៣នាក់ ដែលបានវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសជប៉ុនវិញ កាលពីថ្ងៃសុក្រ មិនមានការបង្ហាញរោគសញ្ញាអ្វីនោះឡើយ ខណៈពីនាក់ទៀតត្រូវបានរកឃើញភ្លាមៗ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលជប៉ុន ហើយត្រូវបានដកស្រង់ដោយកាសែត The Mainichi។ ជប៉ុនបានដឹកជនជាតិរបស់ខ្លួនជាង៥៦០នាក់ពីវូហានតាំងពីថ្ងៃពុធ ដោយប្រើយន្តហោះចំនួនបី។ កន្លងមក ពលរដ្ឋបីនាក់ផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវបានរកឃើញមេរោគកូរ៉ូណាផងដែរ ក្រោយការជម្លៀសចេញពីជប៉ុន។ ក្រៅពីនេះ ជប៉ុនមានអ្នកបើកបរ និងអ្នកភ្ញៀវដែលបានឆ្លងជំងឺ រីឯករណីផ្សេងទៀត កើតលើជនជាតិចិន។ គិតត្រឹមម៉ោង៩ និង៥៧ ល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍នេះ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារកូរ៉ូណាវីរុស មាន២៥៩នាក់ដែលនៅប្រទេសចិនទាំងអស់ រីឯអ្នកឈឺមានជាង១២០០០នាក់ ក្នុងនោះ ២៥០នាក់ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា ជាសះស្បើយផងដែរ។ ក្រៅពីចិន និងរដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង ម៉ាកាវ និងតៃវ៉ាន់ ប្រទេស២៣ផ្សេងទៀតដែលមានអ្នកជំងឺកូរ៉ូណាវីរុសរួមមាន ថៃ ជប៉ុន សិង្ហបុរី កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី ម៉ាឡេស៊ី បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ វៀតណាម អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម កាណាដា អ៊ីតាលី រុស្ស៊ី ចក្រភពអង់គ្លេស កម្ពុជា ហ្វាំងឡង់ ឥណ្ឌា ណេប៉ាល់ ហ្វីលីពីន ស្រីលង្កា ស៊ុយអែត និងអេស្ប៉ាញ៕	ជនជាតិជប៉ុន៣នាក់បន្ថែមទៀតដែលត្រូវបានជម្លៀសចេញពីក្រុងវូហាន ដោយយន្តហោះនោះ មានជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី (2019- -nCoV)។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងសុខាភិបាលជប៉ុននៅថ្ងៃសៅរ៍ ។ គិតត្រឹមម៉ោង៩ និង៥៧នាទី ថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ នេះ ជប៉ុនមាន១០ករណីហើយ។
លោក Jerry Jonh Rawlings ដែលពលរដ្ឋហ្គាណា និយមហៅថា «Papa J ឬ JJ» នោះ បានធ្វើដំណើរពីក្រុង Accra ឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុង Prampram ប៉ុន្តែចរាចរណ៍មានលក្ខណៈចង្អៀតយ៉ាងខ្លាំង ដោយរថយន្តជាច្រើនបានបើកបរមិនគោរពផ្លូវអាទិភាព។ អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះ បានចុះទៅសម្រួលចរាចរណ៍ផ្ទាល់ ប៉ុន្តែក្រោយវត្តមានរបស់លោក មិនមានរថយន្តផ្សេងទៀតហ៊ានឆ្លងកាត់ឡើយ។ ក្រោយរថយន្តរបស់លោក Rawlings ចាកចេញ ចរាចរណ៍ ដំណើរការស្រួលបួលធម្មតា។ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមហ្គាណា បានបង្ហាញនូវការគោរពចំពោះអតីតមេដឹកនាំរបស់ខ្លួនដែលតែងតែយកចិត្តទុកដាក់លើសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។ លោក Rawlings អាយុ៧១ឆ្នាំ ធ្លាប់ដឹកនាំប្រទេសហ្គាណា ចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ២០០១ ដោយចាប់ផ្តើមពីរបបយោធា ហើយដល់ប្រជាធិបតីសេរីពហុបក្សចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩២ ៕	លោក Jerry John Rawlings ដែលជាអតីតប្រធានាធិបតីដែលបានកាន់អំណាចពីរទសវត្សរ៍នៅហ្គាណា កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ បានចុះពីរថយន្តរបស់ខ្លួន ដើម្បីទៅសម្រួលចរាចរណ៍ដ៏មមាញឹកមួយក្នុងក្រុង Accra។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ Ghana Web។
មុននឹងក្លាយជានាយកគ្រប់គ្រង លោក សាយ សុខរស់ ធ្លាប់ធ្វើជាអ្នកបោសសំរាម ថែសួន រៀបចំបន្ទប់ ចម្អិនអាហារ។ ពេលខ្លះ អ្នកខ្លះបានហៅគាត់ថា ជានាយកគ្រប់គ្រង«រើសសំរាម»។ មិនបានទទួលសញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់មែន តែលោក សាយ សុខរស់ បានទាញយកចំណេះដឹងគ្រប់ផ្នែកពីការងារផ្ទាល់តែម្តង។ ការតាំងចិត្ត ព្យាយាម មិនចុះចាញ់ការងារ មិនរាថយជំរុញឲ្យលោក សាយ សុខរស់ បានឈានមកដល់តំណែងនាយកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគាររវិរតន៍ (Viroths Hotel) ដែលជាសណ្ឋាគារជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១នៅលើពិភពលោក។ ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មានលម្អិតស្តីពីដំណើរជីវិតរបស់លោក សាយ សុខរស់ សូមអញ្ជើញស្តាប់កិច្ចសម្ភាសរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិក Thmeythmey.com និងលោក សាយ សុខរស់ នាយកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារ រវិរតន៍ (Viroths Hotel) ដូចតទៅ៖	ខេត្តសៀមរាប ៖ មានកំណើតនៅក្នុងត្រកូលកសិករក្រីក្រ ក្នុងខេត្តព្រៃវែង កំព្រាឪពុក លោក សាយ សុខរស់ ដែលបច្ចុប្បន្នជានាយកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារ រវិរតន៍ (Viroths Hotel) នៅក្នុងខេត្តសៀមរាបបានឆ្លងកាត់ការងារលំបាករាប់មិនអស់។
«យើងបើកចំហរដល់ប្រទេសទាំងអស់ ក្នុងការចូលរួមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយ ដោយមិនមែនតែប្រទេសក្រោមគន្លងអតីតវិថីសូត្រនោះឡើយ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់ រួមទាំងរុស្ស៊ី ជប៉ុន និងអាមេរិក ផងដែរ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Cheng Cheng សាស្ត្រាចារ្យសកលវិទ្យាល័យ Renmin University of China នាទិវាយុវជនអាស៊ី-អាហ្វ្រិកលើកទី២ (The 2nd Asian-African Youth Festival) កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា។ នៅចំពោះមុខយុវជនអាស៊ី និងអាហ្វ្រិកប្រមាណ៥០០នាក់ នៅរមណីយដ្ឋាន Crab Island ក្រុងប៉េកាំង លោក Cheng បានបង្ហាញភស្តុតាងមួយចំនួននៅបណ្តាប្រទេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ដែលទទួលបានផលពីគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយ ក្នុងនោះមានដូចជាគម្រោងតម្លើងអគ្គិសនីឆ្លាតវៃមួយនៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង (BXC SA)។ គម្រោងនេះ បានផ្តល់ការងារដល់ជំនាញការជនជាតិចិន៧នាក់ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ៦១នាក់ និងពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន១៤៨នាក់។ សាស្ត្រាចារ្យសកលវិទ្យាល័យ Renmin University of China រូបនេះ លើកឡើងថា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយ គឺជាគំរូពាណិជ្ជកម្មថ្មីសម្រាប់វិនិយោគិនអន្តរជាតិ។ លោកថែមទាំងហ៊ានអះអាងថា វាមានផលវិជ្ជមានជាងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវការ (ODA) ដែលអនុវត្តនារយៈពេល១៥ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ នាពិធីបើកផ្លូវការនៃទិវាយុវជនអាស៊ី-អាហ្វ្រិកលើកទី២ នៅក្រុងស៊ីអាន ខេត្តសានស៊ី លោក Wan Xuejun ជំនួយការប្រធានសហព័ន្ធយុវជនចិន បានពន្យល់ថា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយ មិនមែនជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់ចិននោះឡើយ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានបង្កើតដើម្បីពង្រឹងចំណងសេដ្ឋកិច្ច និងសហប្រតិបត្តិការតាមរយៈការពង្រីករចនាសម្ព័ន្ធដែលតភ្ជាប់រវាងអាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រិក តាមគន្លងផ្លូវពាណិជ្ជកម្មសម័យបុរាណ។ តំណាងប្រតិភូយុវជនមកពីប្រទេសប៉ាគីស្ថាន អេក្យូពី កាហ្សាក់ស្ថាន និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង សុទ្ធតែវាយតម្លៃខ្ពស់ក្នុងការពង្រីកច្រកសេដ្ឋកិច្ចជាមួយចិន តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយ។ លោក ឈឿន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមុខងារសាធារណៈ និងជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ គណៈកម្មការកណ្តាលនៃសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បានលើកឡើងក្នុងនាមជាតំណាងឲ្យយុវជនអាស៊ីថា យុវជននៃទ្វីបទាំងពីរ ត្រូវបន្តអនុវត្តតាមកេរដំណែលរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំជំនាន់មុន ដោយបានជួបគ្នាក្នុងសន្និសីទទីក្រុងបានឌុង ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី កាលពីឆ្នាំ១៩៥៥ ។ ជំនួបក្រោមការរៀបចំរបស់ចិន អាចទទួលបានផលដែរទេ? ឬក៏ប្រទេសអាហ្វ្រិក និងអាស៊ី គ្រាន់តែជាកូនជឹងរបស់មហាអំណាចមួយនេះ? សម្រាប់លោក ឈឿន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន ដែលជាប្រធានប្រតិភូយុវជនកម្ពុជា មើលឃើញប្រយោជន៍ជាជាងការខាតបង់។ លោកបានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានចិនថា កម្ពុជា និងចិន ពិភាក្សាគ្នា និងសហការគ្នា ជាមិត្តភាពរវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ មិនមែនជាកូនចៅ និងចៅហ្វាយនាយនោះឡើយ។ ទាក់ទងនឹងគំនិតផ្តួចផ្តើម ខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយ លោក សន ប៊ុនមាន នាយកកម្មវិធីសច្ចធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញ រំពឹងថា កម្ពុជាដែលប្រជាជនតិចជាងខេត្តយូណាននោះ អាចទទួលបានអ្នកវិនិយោគចិនស្របច្បាប់កាន់តែច្រើន ហើយថែមទាំងបង្កើតការងារជូនប្រជាជនក្នុងស្រុក ពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងធានាបាននូវម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ ចិនជាយក្សសេដ្ឋកិច្ចមួយដែលជាទីពឹងពាក់ និងម្ចាស់ជំនួយដ៏រឹងមាំរបស់បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ទាំងតំបន់អាស៊ី និងអាហ្វ្រិក។ សម្រាប់យុវជន ប៊ុនមាន «ខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយ» គឺជាគោលនយោបាយចាប់ផ្សារតោងភ្ជាប់រវាងប្តុកអាស៊ី និងអាហ្រិ្វក ដែលសំដៅលើការពង្រឹង-ពង្រីកវិនិយោគចិន ជាពិសេស ការទាញយកមកវិញនូវធនធានធម្មជាតិ ដ៏សំបូរបែបពីបណ្តាប្រទេសជាដៃគូរទាំងនោះដើម្បីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ និងប្រយោលដល់ប្រទេសជាម្ចាស់។ កម្ពុជាមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ចន្លោះ៧ភាគរយប្រចាំឆ្នាំ ក្នុងនោះវិនិយោគិនចិនរួមចំណែក២០ភាគរយក្នុងចំណោមទុនវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI)។ លោក ប៊ុនមាន បានលើកឡើងយ៉ាងខ្លីថា កម្ពុជាជាតំបន់ត្រជាក់សម្រាប់វិនិយោគិន និងជាតំបន់ក្តៅសម្រាប់ប្រទេសមហាអំណាច។ គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ (OBOR) មានឈ្មោះពេញថា វិថីសូត្រ ខ្សែក្រវាត់សេដ្ឋកិច្ច និង គំនិតផ្តួចផ្តើមផ្លូវសូត្រសមុទ្រសតវត្សរ៍ទី ២១ (The Silk Road Economic Belt and the 21st Century Maritime Road Initiative) ហើយគេអាចហៅកាត់បានផ្សេងទៀត ដូចជា B&R និង BRI។ គំនិតនេះត្រូវបានដាក់ចេញនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដោយប្រមុខរដ្ឋចិនលោក ស៊ី ជិនភីង ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្តាប្រទេសជាង៦០នៅតំបន់អាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រិក។ គំនិតផ្តួចផ្តើម ដែលបានលើកឡើងនេះ គឺជាការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើកិច្ចសម្របសម្រួលគោលនយោបាយ ការតភ្ជាប់ ពាណិជ្ជកម្មនិងការវិនិយោគ ការធ្វើសមាហរណកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ទៅវិញទៅមក។ ដើម្បីគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុដល់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏ធំនេះ ធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB)ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងផងដែរនៅចុងឆ្នាំ២០១៥ ៕	ប៉េកាំង៖ គំនិតផ្តួចផ្តើម «ខ្សែក្រវាត់មួយ វិថីមួយ» (Belt and Road Initiative) របស់លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង មានអាយុកាល៤ឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែការយល់ដឹងពីមជ្ឈមណ្ឌលអន្តរជាតិមិនទាន់ទូលំទូ លាយឡើយ។ មហាយក្សចិនខិតខំយ៉ាងខ្លាំងលើការពង្រីកបេសកកម្មដើម្បីឲ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ រួមទាំងបណ្តាយុវជនលើពិភពលោក ជាពិសេសអាស៊ី និងអាហ្វ្រិក ដឹងច្បាស់ពីគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ខ្លួនដែលផ្តោតសំខាន់លើការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មតំបន់។
«ទាំងរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ទាំងប្រជាជាជនអាមេរិកក្តី ទទួលការប្រមាថយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ »។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា William Heidt កំពុងតែនិយាយពីការមិនពេញចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលថាអាមេរិករៀបចំផែនការឲ្យលោក កឹម សុខា បំផ្លាញកម្ពុជា។ លោក Heidt ចាត់ទុកការចោទប្រកាន់នេះថា ជារឿងគួរឲ្យចម្លែក ដោយសារអាមេរិកបានចំណាយថវិកាដ៏ច្រើន ដើម្បីជួយកម្ពុជាជាង ២០ ឆ្នាំមកនេះ ដូច្នេះលោកថា អាមេរិកគ្មានហេតុផលណាមួយ ដែលត្រូវរៀបចំផែនការបំផ្លាញកម្ពុជានោះទេ។ លោក Heidt បញ្ជាក់នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាតុមូលជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាននៅស្ថានទូតអាមេរិកនៅថ្ងៃទី ១២ ខែកញ្ញា យ៉ាងដូច្នេះថា៖«រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទេ ជាអ្នកទាញយើងចូលក្នុងរឿងនេះ។ វាគឺជាការចោទប្រកាន់មិនធម្មតា។ ការងារការទូត ជាធម្មតា ត្រូវបានធ្វើដោយប្រើភាសាដែលមានការ ប្រយ័ត្ន និងប្រកបដោយការគោរព គឺដូចជាប្រភេទនៃភាសាដែលខ្ញុំប្រើនៅថ្ងៃនេះ។កន្លងទៅនេះ ជាច្រើនដងហើយដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានរងការចោទប្រកាន់គ្មាន មូលដ្ឋាន មិនត្រឹមត្រូវ និងខុសដោយចេតនា»។ ជាមួយគ្នាលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក ក៏នៅតែទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងឯកឧត្តម កឹម សុខា ជាបន្ទាន់។ រូបពីស្ថានទូតអាមេរិក អ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ីផាន បានឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងរបស់លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកថា កម្ពុជាមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ ដែលបញ្ជាក់ថា អាមេរិកនៅពីក្រោយឯកឧត្តម កឹម សុខា។ លោក បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗយ៉ាងនេះថា៖ « យើងមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។ កឹម សុខា ក៏ជាអ្នកនិយាយខ្លួនឯងថា អាមេរិកជាអ្នកជួយ។ យើងមិនចង់ឆ្លើយឆ្លងជាមួយលោកទូតនោះទេ សូមទុកឲ្យតុលាការធ្វើការ»។ អ្នកកាសែតពេលស្តាប់លោកទូត។ រូបពីស្ថានទូតអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី ៤ ខែកញ្ញា ក្នុងពិធីសម្ពោធព្រះវិហារឥស្លាម នៅខេត្តកំពង់ចាម សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចាត់ទុកក្តីព្រួយបារម្ភរបស់អាមេរិកក្រោយការចាប់ខ្លួនឯកឧត្តម កឹម សុខាថា ជាការការពារ«អាយ៉ងខ្លួន»។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បាននិយាយដោយសម្ដីធ្ងន់ៗថា រដ្ឋាភិបាលនឹងមិនឲ្យជនបរទេសណា ប្រើប្រាស់ដៃខ្មែរ ដើម្បីវាយប្រហារខ្មែរគ្នានោះទេ។ ជាថ្មីម្តងទៀត ក្នុងពិធីចែកសញ្ញាប័ត្រដល់ និស្សិតសកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល កាលពីថ្ងៃទី ១១ កញ្ញា សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបន្តរិះគន់ស្ថានទូតណាដែលការពារឯកឧត្តម កឹម សុខា ដោយប្រមុខរដ្ឋាភិបាលលើកឡើងយ៉ាងនេះថា៖«ស្ថានទូតបរទេសខ្លះ កំពុងតាំងខ្លួនធ្វើជាឪ ជាម៉ែ ប្រទេសកម្ពុជា» ទៅវិញ។ សម្ដេចចាត់ទុកទូតបរទេស ដែលលូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងកម្ពុជាទាំងនោះថា «ជាក្រុមបំផ្លាញ»។ សូមរម្លឹកថា ឯកឧត្តម កឹម សុខា ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួននៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រថ្ងៃទី២ ចូលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧នេះ នៅផ្ទះរបស់លោកនៅសង្កាត់បឹងកក់ ២ ខណ្ឌទួលគោក។ ក្រោយចាប់ខ្លួនប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបកស្រាយដោយចោទប្រកាន់ឯកឧត្តម កឹម សុខា ថា ជាជនក្បត់ជាតិ ដែលស្តាប់បញ្ជាអាមេរិក ដើម្បីធ្វើផែនការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល។ សម្តេចលើកឡើងដូច្នេះ ដោយសម្តេចយោងទៅលើសារនយោបាយរបស់ឯកឧត្តម កឹម សុខា កាលពីឆ្នាំ ២០១៣ នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី នៅក្នុងវីដេអូឃ្លីប ដែលត្រូវបានផ្សាយដោយបណ្តាញមួយ ឈ្មោះ CBN (Cambodian Broadcasting Network)។ ក្រោយពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបកស្រាយថា ឯកឧត្តម កឹម សុខា បានប្រព្រឹត្តអំពើក្បត់ជាតិ នៅថ្ងៃទី ៥ ខែកញ្ញា តុលាការបានសម្រេចចោទប្រកាន់ឯកឧត្តម កឹម សុខា ពីអំពើក្បត់ជាតិ ទាក់ទងនឹងបទល្មើសសន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស។ បច្ចុប្បន្នឯកឧត្តម កឹម សុខា កំពុងឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ៕	ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជាលោក William Heidt បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមកលើរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកថា ដែលថាអាមេរិកជាអ្នករៀបចំផែនការឲ្យឯកឧត្តម កឹម សុខា បំផ្លាញកម្ពុជា។ លោកចាត់ទុកការចោទប្រកាន់នេះថា ជាការប្រមាថធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រជាជនអាមេរិក។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អះអាងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។
បច្ចុប្បន្ន ប្រជាជនក្នុងពិភពលោក កំពុងកើនឡើង ប៉ុន្តែបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុក៏កំពុងប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពផលិតចំណីអាហារ ដែលបណ្តាលឱ្យការផ្គត់ផ្គង់មិនគ្រប់គ្រាន់តាមតម្រូវការ ហើយធ្វើឱ្យតម្លៃកើនឡើង។ កំណើនសីតុណ្ហភាពផែនដីកាន់តែខ្ពស់ បានធ្វើឱ្យផលិតភាពចំណីអាហារ ពិសេសទិន្នផលដំណាំកសិកម្មធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ តាមការសិក្សា ដំណាំប្រមាណ៣០ភាគរយនៃដំណាំដាំបានក្នុងមួយហិចតា តែងមានការប្រែប្រួលពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ ចំណែកតម្លៃចំណីអាហារនៅប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ កាន់តែមានការប្រែប្រួលដែលធ្វើឱ្យតំបន់ខ្លះក្នុងពិភពលោក ខ្វះខាតស្បៀងអាហារ ហើយតំបន់ខ្លះក៏មានលើសតម្រូវការផងដែរ។ ជាក់ស្តែង អនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្រ្វ៊ិក និងអាហ្រ្វ៊ិកខាងត្បូងមានហានិភ័យរងផលប៉ះពាល់ខ្ពស់បំផុតដោយការកើនឡើងកម្តៅផែនដី។ ហេតុនេះ តំបន់នេះរងគ្រោះខ្លាំងដោយបញ្ហាកង្វះស្បៀង ហើយប្រជាជនគ្មានលទ្ធភាពទិញចំណីអាហារគ្រប់គ្រាន់ព្រោះវាឡើងថ្លៃខ្ពស់ពេក។ ក្រៅពីការកើនឡើងកម្តៅផែនដី បញ្ហាភ្លៀងធ្លាក់មិនទៀងក៏ទាក់ទងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែរ ដែលកំពុងធ្វើឱ្យស្រទាប់ដីកាន់តែរេចរឹល មិនមានជីជាតិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ដាំដំណាំឱ្យបានល្អ។ នេះគឺដោយសារ ទឹកភ្លៀងបានច្រោះសារធាតុចិញ្ចឹមក្នុងដី និងសារធាតុសរីរាង្គសំខាន់ៗចេញ បង្កឱ្យទិន្នផលដំណាំធ្លាក់ចុះ។ លើសពីនេះ ការកើនឡើងនៃកម្រិតទឹកសមុទ្រ ក៏ជាកត្តារួមផ្សំបង្កផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់ដំណាំ ព្រោះទឹកប្រៃអាចជ្រៀតចូលក្នុងដី ឬអាចលិចដីចម្ការដំណាំ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអន្តររដ្ឋាភិបាលស្តីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ (IPCC)។ ដូច្នេះ អ្នកដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ គឺបណ្ដាប្រទេសក្រីក្រដែលប្រឈមខ្លាំងនឹងបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ បញ្ហានេះនឹងធ្វើឱ្យគុណភាពដីធ្លាក់ចុះ ហើយធ្វើឱ្យផលិតភាពដំណាំធ្លាក់ចុះ បង្កជាបញ្ហាកង្វះស្បៀងហើយតម្លៃស្បៀងកើនឡើង៕	បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ បានជះឥទ្ធិពលលើសមត្ថភាពផលិត និងតម្លៃចំណីអាហារយ៉ាងខ្លាំង ពិសេសនៅតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ដោយការកើនឡើងកម្ដៅផែនដីដូចជា អនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្រ្វ៊ិក និងអាហ្រ្វ៊ិកខាងត្បូង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយលើវេបសាយ The Conversation។
កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា មានករណីពុលផ្សិតលើមនុស្ស ១៧នាក់ នៅភូមិឡុំ ឃុំប៉ក់ញែ ស្រុកអូរយ៉ាដាវ ខេត្តរតនគិរី។ ក្រោយបរិភោគផ្សិត ជនរងគ្រោះទាំងនោះ មានរោគសញ្ញា ចុកពោះ រាក ក្អួត និងត្រូវបានគ្រូពេទ្យនៅមណ្ឌលសុខភាព និងមន្ទីរពេទ្យជួយសង្គ្រោះទាន់ពេលវេលា។ ជុំវិញករណីពុលផ្សិតនេះ ក្រុមឆ្លើយតបបន្ទាន់របស់មន្ទីរសុខាភិបាលនៃរដ្ឋបាលខេត្ត បានចុះអង្កេតស្រាវជ្រាវករណីពុលនេះ និងធ្វើយុទ្ធនាការអប់រំសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិដែលកើតហេតុខាងលើ។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងចំណោមផ្សិតរាប់ពាន់ប្រភេទ មានផ្សិតប្រហែល ១០០ប្រភេទ ដែលភាគច្រើនបណ្តាលឱ្យពុលនៅពេលបរិភោគ។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ករណីពុលផ្សិត ដែលអាចបណ្ដាលឱ្យបាត់បង់ជីវិត ក្រសួងសុខាភិបាល អំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ត្រូវស្គាល់ឱ្យច្បាស់ពីប្រភេទផ្សិត មុននឹងយកមកចម្អិតជាម្ហូបអាហារ។ លើសពីនេះ ត្រូវចម្អិនផ្សិតដែលមិនពុលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងឆ្អិនល្អមុនបរិភោគ។ អាជ្ញាធរចុះពិនិត្យមើលផ្សិត ដែលពលរដ្ឋដកយកទៅបរិភោគបណ្ដាលឱ្យពុល។ រូបពីមន្ទីរព័ត៌មានរតនគិរី ចំពោះរោគសញ្ញានៃការពុលផ្សិតវិញ ក្រសួងសុខាភិបាល អះអាងថា អាចកើតក្រោយការបរិភោគរយៈពេល ២ ទៅ ៦ម៉ោង ឬច្រើនថ្ងៃ ដូចជា ចុកពោះ រាក ក្អួត បែកញើសរីកប្រស្រីភ្នែក ដង្ហើមញាប់ជាដើម។ទន្ទឹមនឹងនេះ ការបរិភោគផ្សិតពុលអាចបណ្ដាលឱ្យស្លាប់ក្នុងរយៈពេលណាមួយ ទៅតាមប្រភេទផ្សិតពុលដែលមានកម្រិតជាតិពុលខុសៗគ្នា។ «ជាតិពុលខ្លះ ប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ តម្រងនោម ឬថ្លើម ជួនកាលច្រើនថ្ងៃ ឬច្រើនសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីបរិភោគ»។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដែលបន្តជំរុញឱ្យអ្នកពុលប្រញាប់ស្វែងរកការជួយសង្គ្រោះបន្ទាន់៕ អត្ថបទទាក់ទង ពលរដ្ឋ១៧នាក់នៅរតនគិរី ត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់ ដោយសារពុលផ្សិត	ក្រសួងសុខាភិបាល បានក្រើនរំឭកដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការបរិភោគផ្សិត បន្ទាប់ពីមានករណីពុលផ្សិតលើមនុស្ស១៧នាក់ នៅខេត្តរតនគិរី។ ក្រសួង បញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមផ្សិតរាប់ពាន់ប្រភេទ មានផ្សិតប្រហែល ១០០ប្រភេទ ដែលភាគច្រើនបណ្តាលឱ្យពុលនៅពេលបរិភោគ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ចុះថ្ងៃទី២៣ កក្កដា។
កាលពីថ្ងៃទី០២ ខែកញ្ញា ភ្លៀងនៅតែបន្តធ្លាក់ដែលធ្វើឲ្យទឹកតាមដងទន្លេហូរខ្លាំង និងបានធ្វើឲ្យបាក់ច្រាំងដីជាច្រើនកន្លែងផ្សេងគ្នាផងដែរ។ តំបន់ដែលរងការប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេនោះគឺស្ថិតនៅក្នុងស្រុកក្រូចឆ្មារ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានប៉ះពាល់ដល់ផ្ទះចំនួន២៨ខ្នង។ សម្រាប់នៅថ្ងៃទី០៣ ខែកញ្ញា នេះ ការបាក់ដីនៅក្នុងស្រុកក្រូចឆ្មារនៅតែបន្តបាក់ បណ្តាលឲ្យប៉ះពាល់ផ្ទះសម្បែងចំនួន៣៨ខ្នងទៀតផងដែរ។ ចំណែកនៅក្នុងឃុំស្វាយឃ្លាំង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ក៏បានប៉ះពាល់ដល់ផ្ទះចំនួន១០ខ្នងដែរ។ ខណៈពេលដែលមានបាតុភូតនេះកើតឡើង ក្រុមមន្ត្រីបច្ចេកទេសនៃក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមខេត្តត្បូងឃ្មុំបានចុះទៅក្រាលខ្សាច់ទ្រនាប់បាតមាត់ច្រាំង រៀបបាវខ្សាច់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងការពារច្រាំងដែលបាក់នោះ។ ម្យ៉ាងទៀតក៏មានចាក់ថ្មល្អិតធ្វើផ្លូវ ដើម្បីបង្វែរចរាចរណ៍បណ្តោះអាសន្ន។ នៅថ្ងៃទី០២ ខែកញ្ញា កន្លងទៅ នៅខេត្តកណ្តាលក៏មានករណីបាក់ច្រាំងទន្លេចំនួន៣កន្លែងផ្សេងគ្នាផងដែរ នៅឃុំរកាកោងទី១ ស្រុកមុខកំពូល ខេត្តកណ្តាល បណ្តាលឲ្យប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវភូមិ និងផ្ទះសម្បែងរបស់ពលរដ្ឋ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម។ បើតាមការផ្សាយរបស់ក្រសួងធនធានទឹក នៅថ្ងៃទី០៣ ខែកញ្ញានេះ ក្នុងនៅភូមិកំពង់ឫស្សី ឃុំជីរោទិ៍ទី១ ស្រុកត្បូងឃ្មុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ក៏មានករណីបាក់ច្រាំង ដែលក្រុមមន្ត្រីបានរៀបបាវ Geotextile Bags ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការបានហើយ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានប្រកាសថារយៈពេលថ្មីៗនេះ នៅតាមបណ្តាខេត្តនានាកំពុងតែមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងដែលធ្វើឲ្យទឹកតាមដងទន្លេមេគង្គមានការហក់ឡើងខ្លាំងផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងការហក់ឡើងនូវទឹកទន្លេនេះ ក៏បណ្តាលឲ្យតំបន់ដែលនៅជាប់ទន្លេរងការបាក់ដី និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវ ផ្ទះសម្បែង របស់ប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយព័ត៌មានរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម។
យោងតាមលិខិតប្រកាសដោយក្រសួងមហាផ្ទៃ នាថ្ងៃទី១៣ មករានេះបានអនុវត្តវិន័យចំពោះលោកវរសេនីយ៍ទោ ថុន សុផាន់ណារិទ្ធ អត្តលេខ ៧៥២១៨ នាយរងការិយាល័យប្រឆាំងគ្រឿងញៀន នៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តត្បូងឃ្មុំ ចំណុះអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ។ ក្នុងន័យនេះ លោក ស សុខា ក៏បានដកហូតមុខតំណែង ឋានន្តរស័ក្តិ និងបណ្តាញចេញពីក្របខណ្ឌមន្រ្តីនគរបាលជាតិ ដោយមូលហេតុ ល្មើសវិន័យរបស់កម្លាំងនគរបាលជាតិ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៨ មករា ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ គឺមានមន្ត្រីនគរបាល ជាង៥០នាក់ហើយ ដែលបានរងពិន័យ ដកតួនាទី និងតំណែង។ ក្នុងចំណោម៥០នាក់នោះ មានមន្ត្រីនគរបាលប្រមាណ៤០ ត្រូវបានបណ្ដេញចេញពីក្របខណ្ឌ។ នេះបើតាមលោក ទូច សុខៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ ៕ អត្ថបទទាក់ទង មន្ត្រីនគរបាល២រូបទៀត នៃអង្គភាពកីឡា ត្រូវបានបណ្ដេញចេញពីក្របខណ្ឌ មន្ត្រីនគរបាលជាតិ ៥០នាក់ហើយ ត្រូវបានដកតំណែង និងបណ្ដេញចេញ	ភ្នំពេញ៖ ឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី និងជារដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា បានបណ្តេញ លោក ថុន សុផាន់ណារិទ្ធ នាយរងការិយាល័យប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខេត្តត្បូងឃ្មុំ ចេញពីក្របខណ្ឌ ក្រោមហេតុផលល្មើសវិន័យរបស់កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ។
ទីភ្នាក់ងារតាមដានសមុទ្ទនិងបរិយាកាសអាមេរិក មិនដែលជូនដំណឹង ដូចនៅល្ងាចថ្ងៃសុក្រទី ១០ឧសភា ម្សិលមិញទេ៖ ជាលើកទីមួយ គិតក្នុងរយៈពេល២០ឆ្នាំមកនេះ ព្យុះព្រះអាទិត្យ ឬព្យុះម៉ាញេទិកមកពីព្រះអាទិត្យ ដ៏ខ្លាំងក្លាមិនធ្លាប់មាន ពោលគឺជាកម្លាំងព្យុះម៉ាញេទិកកំរិតទី៥ដ៏ខ្ពស់បំផុតនៃមាត្រដា្ឋន បានមកប៉ះប្រព័ន្ធផែនដី។ បាតុភូតនេះបានធ្វើឱ្យមានពន្លឺពិសេសនៅលើផ្ទៃមេឃ ដែលមនុស្សប្រាថ្នាគយគន់ តែក៏អាចបង្កឱ្យមានផលរំខានជាច្រើនក្នុងផ្នែកទូរគមនាគមន៍ និងបណ្តាញអគ្គិសនី។ ព្រះអាទិត្យក៏ទំនងចេះខឹងហើយផ្ទុះព្រួសភ្លើងទៅក្នុងបរិយាកាស កាលពីថ្ងៃពុធទី៨ឧសភា ដែលបង្កជាព្យុះព្រះអាទិត្យឡើង។ បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរអស់បីថ្ងៃ ក្នុងល្បឿនរាប់សិបរយគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង លើចម្ងាយផ្លូវប្រមាណ១៥០លានគីឡូម៉ែត្រ ព្យុះព្រះអាទិត្យ ដែលជាបំណែកថាមពល និងធាតុម៉ាញេទិករបស់ព្រះអាទិត្យ បានមកដល់ភពរបស់ផែនដី ក្នុងកំរិតកម្លាំងដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុត មិនធ្លាប់ជួបប្រទះឡើយនារយៈពេល២០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ នេះបើតាមការពន្យល់របស់អ្នកជំនាញអាកាសធាតុអវកាសនៃទីភ្នាក់ងារអាមេរិកផ្នែកតាមដានសមុទ្ទនិងបរិយាកាស(NOAA)។ អ្នកជំនាញបានលម្អិតទៀតថា ពេលនេះ ព្រះអាទិត្យកំពុងមានសកម្មភាពខ្លាំងឡើងស្ទើរដល់កំពូល ទៅតាមវដ្តរបស់វាដែលមានរយៈពេល១១ឆ្នាំម្តង។ នៅលើកនេះ ព្រះអាទិត្យព្រួសបំណែកភ្លើងជាច្រើន ក្នុងនោះមាន៧បំណែក មានអង្កត់ផ្ចិតធំជាងផែនដី ១៦ដង ហើយដុំទីមួយបានមកដល់ភពផែនដី នៅថ្ងៃសុក្រទី១០ឧសភា វេលាម៉ោង៦កន្លះល្ងាចម៉ោងនៅប្រទេសបារាំង និងដុំបន្តបន្ទាប់នាចុងសប្តាហ៍នេះ។ ដោយមានដែនម៉ាញេទិកការពារ ភពផែនដីមិនរងព្យុះព្រះអាទិត្យដោយត្រង់ៗទេ ប៉ុន្តែបាតុភូតនេះអាចបង្កផលវិបាកជាច្រើន ដូចជាអាចធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធអគ្គិសនី និងបណ្តាញទូរគមនាគមន៍ ជួបភាពរអាក់រអួល ព្រោះប្រព័ន្ធផ្កាយរណបងាយរងឥទ្ធិពលនឹងបាតុភូតម៉ាញេទិកបែបដូច្នេះខ្លាំងណាស់។ កាលពីខែតុលាឆ្នាំ២០០៣ ព្យុះម៉ាញេទិកក្នុងកំរិតដ៏ខ្ពស់បំផុតទី៥នៃមាត្រដ្ឋាន ដូចព្យុះព្រះអាទិត្យលើកនេះ បានធ្វើឱ្យដាច់ចរន្តអគ្គិសនីរាប់ម៉ោងនៅស៊ុយអែត ខូចម៉ាស៊ីនភ្លើងរបស់ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ ព្យុះព្រះអាទិត្យខ្លាំងក្លាបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគឺនៅឆ្នាំ១៨៥៩ ក្នុងកំរិត៥ដែរ។ ភ្នាក់ងារណាសា បានទាក់ទងទៅស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ ដែលងាយរងវិទ្យុសកម្មព្រះអាទិត្យ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរបស់អវកាសយានិក។ ខាងផ្នែកអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលក៏បានទទួលការណែនាំឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នត្រៀមលក្ខណៈប្រឈមនឹងភាពរំខានផ្នែកទូរគមនាគមន៍ជាយថាហេតុណាមួយបង្កឡើងបាតុភូតព្យុះព្រះអាទិត្យនេះ។ ព្យុះព្រះអាទិត្យក៏ជាដំណឹងល្អសម្រាប់ការព្យាករអាកាសធាតុអវកាសដែរ ដោយជំរុញឱ្យមានបាតុភូតពន្លឺក្នុងបរិយាកាស។ ព្យុះកាន់តែខ្លាំង បាតុភូតពន្លឺក្នុងផ្ទៃមេឃកាន់តែលេចច្រើននៅតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃអឌ្ឍគោល។ យប់មិញបាតុភូតពន្លឺ បានលេចលើផ្ទៃមេឃបារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងអាមេរិក រហូតដល់រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាផង។ តាមធម្មតា បាតុភូតពន្លឺបៃតង ខៀវក្រហមលេចលើផ្ទៃមេឃ ធ្លាប់តែមើលឃើញនៅតំបន់ប៉ូលខាងជើងនិងត្បូងតែប៉ុណ្ណោះ៕	ដោយ៖អៀង សុខម៉ិញ/RFI ខេមរភាសា
អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាចរូបនេះ សរសេរក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងតេឡេក្រាម នាថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ យ៉ាងដូច្នេះថា «ការហូបនំបញ្ចុកជជែកគ្នាគាំទ្រជនក្រៅច្បាប់ [អតីតអ្នកប្រឆាំង] គឺជាការខុសច្បាប់ ដោយសាររំលោភសាលដីកាតុលាការកំពូល។ គ្មានបក្សគឺគ្មានក្រុមមេបក្ស បើគាំទ្រគឺខុសច្បាប់»។ អត្ថបទទាក់ទង លោកសុខ ឥសាន ថាអ្នកចាំទទួលលោកសម រង្ស៊ី «យកលេសហូបនំបញ្ចុក» បំភាន់ភ្នែកសមត្ថកិច្ច វា សារថ្មីមួយបន្ថែមទៀតរបស់អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច ដែលបកស្រាយពីរឿងហូបនំបញ្ចុកនេះ។ លើកមុន លោក សរសេរថា បើហូបនំបញ្ចុបធម្មតា គឺមិនខុសច្បាប់អ្វីឡើយ តែអតីតមន្រ្តីគណបក្សប្រឆាំង យកលេសហូបនំបញ្ចុកជាមួយគ្នា ដើម្បីរួមគ្នាគាំទ្រនិងចាំទទួលលោក សម រង្ស៊ី និងអតីតថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង ដែលប្រកាសចូលស្រុកក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ ទើបតុលាការនិងសមត្ថកិច្ច ហៅទៅសួរនាំ។ លោក សរសេរបែបនេះថា «ដើម្បីបិទបាំងសកម្មភាពនយោបាយគាំទ្រអតីតគណបក្សប្រឆាំង សកម្មជនទាំងនោះ បានយកលេសការជួបជុំគ្នាហូបនំបញ្ចុក ក្នុងគោលបំណងបំភាន់ភ្នែកសមត្ថកិច្ច។ ក៏ប៉ុន្តែ រាល់សកម្មភាពរបស់ពួកគេ មិនអាចធ្វើឲ្យសមត្ថកិច្ចយល់ច្រឡំឡើយ»។ ការបកស្រាយរបស់អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច គឺធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការនិងនគរបាល កោះហៅអតីតមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងនៅតាមមូលដ្ឋានជាលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំតែម្តង ដែលមានរហូតដល់ទៅជាង១០០នាក់ឯណោះ ដោយក្នុងនោះ នៅខេត្តបាត់ដំបង មានជាង៣០នាក់ នៅខេត្តកំពង់ធំ មានជាង៣០នាក់ និងនៅខេត្តកណ្តាល ក៏មានជាង៣០នាក់ដែរ រួមទាំង នៅខេត្តមួយចំនួនផ្សេងទៀត។ តុលាការនិងនគរបាល សង្ស័យថា ការដែលពួកគេ ហូបនំបញ្ចុកជាមួយគ្នា និង ជួបជុំគ្នា គឺមានចេតនាប្រឆាំងនឹងសាលដីការបស់តុលាការកំពូល អំពីការរំលាយគណបក្សប្រឆាំង កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៧។ ពួកគេ ក៏ត្រូវបានសង្ស័យដែរថា ជុំគ្នា គឺដើម្បីជជែកពីការប្រមូលកម្លាំងចាំទទួលលោក សម រង្ស៊ី។ លោក សម រង្ស៊ី ប្រកាសថា លោក និងសហការី នឹងមកកម្ពុជាវិញ នៅឆ្នាំ២០១៩នេះ ដោយមានទាំងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមប្រទេសនានា នឹងមកជាមួយផងដែរ។ ហើយលោក ក៏សង្ឃឹមថា នឹងមានខ្មែរនៅក្នុងស្រុកចាំទទួលលោក។ ការិយាល័យឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា បានបង្ហាញក្តីកង្វល់ ដែលតុលាការនិងសមត្ថកិច្ច ហៅអតីតមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង ទៅសួរនាំជាបន្តបន្ទាប់បែបនេះ។ ស្ថាប័នតំណាងឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិមួយនេះ សរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុក នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ ថា ខ្លួនកំពុងតាមដានរឿងនេះ។ ចំណែក សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏មានកង្វល់នឹងរឿងនេះដូច្នេះ ដោយអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លុបបំបាត់ការរឹតត្បិត និងដោះលែងអ្នកទោសទាំងឡាយណា ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួនតាមអំពើចិត្ត ដោយរួមទាំងលោក កឹម សុខា ផងដែរ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានអំពាវនាវបែបនេះថា «យើង ក៏សូមអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឲ្យគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យពហុបក្សពិតប្រាកដ ហើយធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យសកម្មភាព និងច្បាប់របស់ខ្លួន គោរពទៅតាមកាតព្វកិច្ចសិទ្ធិមនុស្ស របស់កម្ពុជា ស្ថិតក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ»៕	លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច បន្តបកស្រាយពីរឿងអតីតមន្រ្តីគណបក្សប្រឆាំង រងចំណាត់ការពីតុលាការនិងសមត្ថកិច្ច ក្រោយពួកគេ ហូបនំបញ្ចុកជុំគ្នាកន្លងមក។ លោក ចាត់ទុកថា ខុសច្បាប់ បើពួកគេ យកឱកាសជុំគ្នាពេលហូបនំបញ្ចុក ទៅនិយាយនិងរួមគ្នាគាំទ្រអតីតថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ពួកគេ។
យោងតាមក្រសួងរតនាគារជាតិអាម៉េរិក បំណុលជាតិដែលជារង្វាស់នៃចំនួនទឹកប្រាក់ដែលរដ្ឋាភិបាលជំពាក់ម្ចាស់បំណុលរបស់ខ្លួនឈានដល់៣៣,០៤២ទ្រីលានដុល្លារ។ លោកស្រី Maya MacGuineas ប្រធានគណៈកម្មាធិការទទួលបន្ទុកផ្នែកថវិការបស់ក្រសួងរតនាគារបានថ្លែងថា អាម៉េរិកបានដើរដល់ចំណុចថ្មីមួយដែលគ្មានអ្នកណាមានមោទកភាពនោះទេ ដោយ បំណុលជាតិសរុបបានកើនលើសចំនួន ៣៣ ទ្រីលានដុល្លារ។ លោកស្រីបន្តថា បំណុលសាធារណៈដែលកាន់កាប់នានាថ្មីៗនេះបានកើនលើស២៦ទ្រីលានដុល្លារឯណោះ។ មូលហេតុនៃការកើនប្រហែល ៥០ភាគរយនៃការចំណាយរបស់សហព័ន្ធចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ ២០២១ បានរួមចំណែកបំណុលជាតិអាម៉េរិកឲ្យឈានដល់ ៣៣ទ្រីលានដុល្លារ។ លើសពីនេះ ការកាត់បន្ថយពន្ធ កម្មវិធីជំរុញទឹកចិត្ត និងការកាត់បន្ថយចំណូលពន្ធ ដោយសារភាពអត្រាអត់ការងារធ្វើក្នុងអំឡុងពេលការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ គឺជាកត្តាជំរុញការខ្ចីប្រាក់របស់រដ្ឋាភិបាលកើនដល់កម្រិតខ្ពស់។ ការិយាល័យថវិការបស់រតនាគារជាតិអាម៉េរិកបានប៉ាន់ប្រមាណថា នឹងមានឱនភាពចំណាយ ១៧០០ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំនេះ ដែលខ្ពស់ជាងឆ្នាំ ២០២២ មានត្រឹមតែចំនួន ១៤០០ពាន់លានដុល្លារ។ ការសិក្សាចុងក្រោយបង្អស់ពីការិយាល័យថវិការបស់សភាអាម៉េរិកបង្ហាញថា បំណុលជាតិនឹងកើនឡើងជិតទ្វេដងក្នុងរយៈពេលបីទសវត្សរ៍ខាងមុខ។ នៅចុងឆ្នាំ២០២២ បំណុលជាតិបានកើនឡើងដល់ប្រហែល ៩៧ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP)។ ចំនួននោះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងដល់ ១៨១ភាគរយនៅចុងឆ្នាំ ២០៥៣ ដែលលើសពីកម្រិតបំណុលរបស់អាម៉េរិកកាលពីមុន៕	នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា បំណុលជាតិសរុបរបស់អាម៉េរិកបានកើនឡើងដល់៣៣ ទ្រីលានដុល្លារជាលើកដំបូង ដែលខ្ពស់ជាងគោលដៅរបស់រដ្ឋាភិបាល។
បើទោះបីកុមារទទួលបានចំណេះដឹងតាមរយៈការបង្រៀនតាមអនឡាញ ក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែកុមារមាន ពិការភាព កុមារចំណាកស្រុក និងកុមារជនជាតិភាគតិច គ្មានលទ្ធភាពរៀនតាមអនឡាញឡើយ។ បញ្ហានេះ ហើយបង្កឲ្យកុមារ និងយុវជនប្រឈមនឹងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងសុខភាពផ្លូវកាយ។ យូនីសេហ្វ បានបានកត់សម្គាល់យ៉ាងដូច្នេះ ។ ស្ថាប័នអប់រំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនេះ បានកត់សម្គាល់ថា៖ «ការកើនឡើងនូវការថប់បារម្ភក្នុងចិត្ត ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងការ បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ខ្លួនឯង ក្នុងចំណោមកុមារ ដែលដល់វ័យចូលរៀន កើតឡើងចាប់តាំងការរាតត្បាតនៃជំងឺ រាលដាលសកលនេះ។ កុមារដែលមិនបានទៅរៀនក្នុងថ្នាក់ផ្ទាល់ ក៏ជួបប្រទះនឹងភាពឯកាកាន់តែ ច្រើនជាង មុន។ ពិបាកផ្ចង់អារម្មណ៍ និងមានអារម្មណ៍ ថប់បារម្ភពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀនសូត្រក្នុងកម្រិតខ្ពស់ផងដែរ។ បញ្ហានេះនឹងរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ នៅពេលសាលារៀនត្រូវបន្តបិទទ្វារកាន់តែយូរ»។ ចំណុចគួរឲ្យព្រួយបារម្ភដែរនោះគឺ ការរៀនតាមអនឡាញ ធ្វើឲ្យកុមារស្នាក់នៅផ្ទះច្រើន ដែលបណ្តាល ឲ្យមានទម្លាប់បរិភោគអាហារមិនល្អ រំខានដល់ការលូតលាស់របស់កុមារ និងបង្កឲ្យកើតមានអំពើហិង្សាដល់ កុមារ។ ថយចុះនូវសកម្មភាពសិក្សា ដោយធ្វើឲ្យកុមារចំណាយពេលច្រើនទៅលើការប្រើប្រាស់ ប្រព័ន្ធ អេឡិចត្រូនិកច្រើន ដែលបង្កឲ្យកុមារ មានការរំលោភបំពានក្នុងរូបភាពផ្សេងៗតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ ក្នុងករណីដែលឪពុកម្តាយ និងអាណាព្យាបាលខ្វះការគ្រប់គ្រង និងតាមដានកូន។ តាមអង្គការយូនីសេហ្វ អត្រាកុមារឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ គឺមានភាគរយតិចជាងមនុស្សចាស់។ «សូម្បីតែនៅពេល ដែលពួកគេឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ក៏ដោយ ពួកគេច្រើនតែមានរោគសញ្ញាស្រាលជាងមនុស្សពេញវ័យ។ ដូច្នេះហើយទើបកុមារទាំងនេះពុំបានរួមចំណែកធំដុំដល់ភាគរយនៃករណីសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ឬករណីបាត់បង់ជីវិតដែលត្រូវបានរាយការណ៍»។ យូនីសេហ្វ បានអះអាងដោយផ្អែកលើការសិក្សា ស្រាវជ្រាវ និងភស្តុតាងថា សាលាបឋមសិក្សា សាលា មត្តេយ្យសិក្សា និងមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កុមារតូច មិនមែនជាទីកន្លែងដែលមាន ហានិភ័យខ្ពស់ នាំឲ្យមាន ការឆ្លងជំងឺជាសកលនេះឡើយ។ បើសិនអនុវត្តវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩បានត្រឹមត្រូវ។ ក្រោមហេតុផលទាំងនេះហើយ អង្គការUNICEF ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណា បើកសាលារៀនឡើងវិញ ដោយអនុវត្តតាមគោលការណ៍សុវត្ថិភាព ដើម្បីការពារកុមារជៀសផុតពីការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។ កាលពីថ្មីៗនេះ គ្រឹះស្ថានសិក្សាអប់រំឯកជនចំនួន១៣០ និងសមាគមន៍គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា កម្ពុជាបានប្រជុំគ្នា អំពីបញ្ហាទាក់ទងដែលគ្រឹះស្ថានសិក្សាឯកជនកំពុងជួបប្រទះនាបរិបទកូវីដ-១៩ សម្រាប់បានដាក់សំណើដល់ក្រសួងអប់រំពិចារណាបើកសាលារៀនឡើងវិញផងដែរ។ លោក ហេង វ៉ាន់ដា នាយកវិទ្យាស្ថានវ៉ាន់ដា និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសមាគមគ្រឹះស្ថាន ឧត្តម សិក្សា បានបញ្ជាក់ថា មូលហេតុដែលគ្រឹះស្ថានសិក្សាអប់រំឯកជនបានដាក់ សំណើបើកសាលារៀនឡើងវិញនេះ គឺដោយសារសាលារៀនឯកជន ជួបនូវវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ។ «វិស័យអប់រំឯកជន បានលើកឡើងថា ទំហំនៃការមិនបង់ថ្លៃសាលាឯកជនគឺមាន៣០ ទៅ៤០ភាគរយ។ ហើយចំណាយសព្វបែបយ៉ាងរបស់សាលាឯកជនគឺនៅតែដដែល។ ជាពិសេសចំណាយលើគ្រូ និងបុគ្គលិក។ មាតាបិតាសិស្សខ្លះ គាត់ផ្អាកបង់ថ្លៃសាលា។ ធ្វើឲ្យសាលារៀនគ្មានអ្វីត្រូវបង្វិល។ គាត់ស្នើសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្អាកបង់ប.ស.ស. និងបង់ព័ន្ធ។ ទោះបីធនាគារឲ្យលុយខ្ចី និងបន្ថយអត្រាការប្រាប់។ ប៉ុន្តែសាលារៀនទាំងនោះមិនអាចទប់នៃបញ្ហានេះបានទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកលោក ហេង វ៉ាន់ដា។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួង អប់រំ យុវជន និងកីឡា បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងអប់រំនៅតែបន្តគោលជំហរផ្អាកសាលារៀនទូទាំងប្រទេស ដើម្បីទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ បានអះអាងថា លុះត្រាតែជំងឺកូវីដ-១៩នៅកម្ពុជាមានភាពធូរស្រាល ទើបក្រសួងអប់រំពិចារណាបើកសាលារៀនឡើងវិញ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ បានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា មានជំហរបន្តផ្អាកគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ និងឯកជននៅទូទាំងប្រទេសដោយបន្តតាមដាន និងវាយតម្លៃស្ថានភាពព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ»។ លោក រស់ សុវាចា បានទទួលស្គាល់ថា វិបត្តិកូវីដ-១៩ បានជះឥទ្ធិពលខ្លាំងដល់វិស័យអប់រំឯកជន និងវិស័យពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ បានរៀបរាប់ថា៖«ក្រសួងអប់រំ លើកទឹកចិត្តឲ្យវិស័យអប់រំឯកជន អ្នកទទួលសេវាអប់រំឯកជន និងភាគីពាក់ព័ន្ធបន្តពិភាក្សាគ្នា ចរចារគ្នា រកដំណោះស្រាយសមស្របប្រកបដោយការយោគយល់ គ្នាកម្រិតខ្ពស់ និង សម្បទាន គ្នាទៅវិញទៅមក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា គោរពអនុវត្តតាមគោលការណ៍នានា របស់រាជដ្ឋាភិបាល»។ បើតាមលោក រស់ សុវាចា ក្រសួងអប់រំអំពាវនាវដល់គ្រឹះស្ថានសិក្សាទាំងអស់ មាតាបិតា និងអាណាព្យាបាលសិស្សបន្តចូលរួមលើកកម្ពស់វិស័យអប់រំឲ្យមានគុណភាព និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ តាមរយៈការបង្រៀនកូន។ សូមបញ្ជាក់ថា សាលារៀនគ្រប់កម្រិតទូទាំងប្រទេស ត្រូវបានផ្អាកដំណើរការកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ក្រោយពីមានការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ នៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ។ ប៉ុន្តែបន្តការបង្រៀន និងរៀនតាមអនឡាញ និងអេឡិចត្រូនិក៕ អត្ថបទទាក់ទង ក្រសួងអប់រំ អនុញ្ញាតឲ្យគ្រឹះស្ថានឯកជន ប្រឡងបញ្ចប់ថ្នាក់ទី៦ និងទី៩ ក្រសួងអប់រំសម្រេចផ្អាកដំណើរការសាលារៀនគ្រប់កម្រិតទូទាំងប្រទេស ប៉ុន្តែបន្តតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ សម្រេចបិទសាលារៀន នៅភ្នំពេញ និងទីរួមខេត្តកណ្តាល ចំនួន២សប្តាហ៍ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ៖ ការបើកសាលារៀនឡើងវិញ មិនមែនបើកទាំងប្រថុយប្រថានឡើយ	ភ្នំពេញ៖ នៅកម្ពុជា ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩នៅឆ្នាំ២០២០ និង២០២១នេះ ធ្វើឲ្យសាលារៀន ផ្អាកដំណើរ ការដល់ទៅ៣លើក ដោយសិស្សត្រូវបន្តការសិក្សាតាមអនឡាញ ឬមានឪពុកម្តាយជាអ្នកបង្រៀនផ្ទាល់។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អង្គការយូនីសេហ្វ បែបបទថ្មីនេះ ក៏នៅតែធ្វើឲ្យកុមារមួយចំនួនជួបបញ្ហាដដែល។
បក្សភឿថៃ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា បានរៀបចំសមាជរបស់ខ្លួនដើម្បីរើសក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មីសម្រាប់ចូលរួមការបោះឆ្នោតខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតសម្ងាត់ពីសំណាក់សមាជិកបក្សប្រមាណ២០០នាក់ ឧត្តមសេនីយ៍ប៉ូលិស Viroj Pao-in បានជាប់ឆ្នោតមេបក្សថ្មី ឯលោក Phumtham Wechayachai ក្លាយជាអគ្គលេខាធិការបក្ស។ អតីតអនុរដ្ឋមន្ត្រីការងារ Laddawan Wongsriwong កាន់តំណែងអ្នកនាំពាក្យ។ ជាការកត់សម្គាល់ មន្ត្រីសំខាន់ៗរបស់បក្ស និងអ្នកដែលត្រូវគិតថា អាចជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីនោះ មិនបានកាន់តំណែងធំឡើយ តែត្រូវបានបែងចែកឲ្យកាន់តំណែងផ្សេងដូចជាលោកស្រី Khunying Sudarat Keyuraphan និងលោក Chaturon Chaisang ជាដើម។ លោកស្រី Sudarat ដែលធ្លាបលេចឭថា អាចកាន់តំណែងមេបក្សនោះ ក្លាយជាប្រធានគណៈកម្មាធិការយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ការបោះឆ្នោត ហើយលោក Chaturon ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយ។ អ្នកតាមដាននយោបាយថៃ Sukhum Nualsakul ចាត់ទុករចនាសម្ព័ន្ធថ្មីរបស់បក្សភឿថៃ ជាការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ករណីអាក្រក់បំផុត។ នេះក៏ព្រោះតែបក្សមួយនេះកំពុងស្ថិតក្រោមការតាមដានរបស់គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតជុំវិញទំនាក់ទំនងជាមួយអតីតមេកើយលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ ។ បើរកឃើញថា មានជាប់ទាក់ទិនជាមួយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនេះ បក្សនេះនឹងត្រូវរំលាយមិនខានតាមច្បាប់ថ្មីដែលព្រាងដោយក្រុមយោធា។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក Sukhum និយាយថា បើបក្សភឿថៃត្រូវរំលាយ បណ្ដាថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗនឹងត្រូវហាមឃាត់ចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយ ដូចនេះតាមរយៈការបែងចែកតួនាទីរបស់មន្ត្រីបក្សឲ្យកាន់តំណែងខុសៗគ្នាបែបនេះ នឹងជួយឲ្យបក្សនេះរក្សាបុគ្គលសំខាន់ៗរបស់ខ្លួនបាន។ យ៉ាងណាមិញ បក្សភឿថៃ មិនទាន់បញ្ចេញឈ្មោះបេក្ខភាពបីនាក់សម្រាប់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឡើយទេ តែមួយក្នុងចំណោមបេក្ខភាពទាំងបី គឺលោកស្រី Sudarat ។ បណ្ដាថ្នាក់ដឹកនាំថ្មីរបស់បក្សភឿថៃ ក៏ចេញមុខការពារខ្លួនដែរចំពោះមុខការគំរាមកំហែងរំលាយបក្ស។ លោក Viroj បញ្ជាក់ថា បក្សលោកត្រៀមខ្លួនរួចស្រេចសម្រាប់ការបោះឆ្នោត ហើយក៏មិនបារម្ភអ្វីដែរ ដ្បិតបក្សបានប្រយ័ត្នប្រយែងក្នុងការធ្វើសកម្មភាពរបស់ខ្លួន និងតែងអនុវត្តច្បាប់ជានិច្ច។ អគ្គលេខាធិការបក្ស Phumtham អះអាងស្រដៀងគ្នាថា គ្មានអ្វីបំផ្លាញបក្សភឿថៃបានឡើយ ហើយដួងព្រលឹងរបស់បក្សនៅតែមានដដែល៕	បក្សនយោបាយធំជាងគេរបស់ថៃ គឺបក្សភឿថៃបានជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួនរួចហើយនៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ដើម្បីត្រៀមប្រជែងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៩ ។ សមាជិកសំខាន់ៗរបស់បក្ស បានបែងចែកឲ្យកាន់តំណែងផ្សេងៗគ្នាក្នុងជួរបក្ស ខណៈមានការគំរាមកំហែងរំលាយបក្សនេះចោលព្រោះសង្ស័យជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ ។ យ៉ាងណាមិញ អតីតបក្សកាន់អំណាចមួយនេះមិនរអាការគំរាមអ្វីមួយឡើយ។
បើតាមសារព័ត៌មាន Bloomberg នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ចិនគ្រោងនឹងផ្តល់ប្រាក់កម្ចីអត្រាការប្រាក់ទាបប្រមាណ១ទ្រីលានយ័ន (ជាង ១៣៧ពាន់លានដុល្លារ) សម្រាប់ការជួសជុលផ្ទះនៅក្នុងទីក្រុង និងសាងសង់លំនៅដ្ឋានតម្លៃសមរម្យ ដើម្បីធ្វើឱ្យទីផ្សារអចលនទ្រព្យរស់ឡើងវិញ។ ផែនការខាងលើនេះ ជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីរបស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី He Lifeng ដែលបង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អាជ្ញាធរក្នុងការទប់ស្កាត់វិបត្តិអចលនទ្រព្យកំពុងតែផុងជ្រៅ បណ្តាលឱ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចទាប និងទំនុកចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់ធ្លាក់ចុះ។ ក្តីបារម្ភទីផ្សារអំពីស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យធំៗនៅចិនកំពុងកើនឡើង ខណៈដែលក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនបានខកខានបំណុលរបស់ពួកគេ។ ធនាគារប្រជាជនចិន (PboC) នឹងបោះដើមទុនទាំងនេះជាដំណាក់កាលតាមរយៈគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន ដើម្បីឱ្យបណ្តាគ្រួសារមានធនធានហិរញ្ញវត្ថុគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទិញផ្ទះ។ តាមរយៈប្រាក់កម្ចីបន្ថែមជាមួយអត្រាការប្រាក់ទាបនេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យ PBoC បញ្ចេញទឹកប្រាក់ដល់ក្រុមហ៊ុនដែលចុះកិច្ចសន្យាគម្រោង ដើម្បីជួសជុលតំបន់លំនៅដ្ឋានដែលខូចខាត។ ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យដូចជា China Resources Land Ltd. ជាក្រុមហ៊ុនដែលទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនបំផុតពីការពង្រីកគម្រោងលំនៅដ្ឋានមានតម្លៃសមរម្យកាលពីមុន។ ក្រោយពីប្រើប្រាស់ទុនកម្ចីដើម្បីទិញដីពីរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់ និងការផ្តល់ជំនួយជាសាច់ប្រាក់ដល់គ្រួសារដែលផ្ទះចាស់ត្រូវបានរុះរើផងនោះ ដូច្នេះប្រជាជនចិនអាចទិញអចលនទ្រព្យថ្មីដែលមានស្រាប់ ឬអាផាតមិនទើបសាងសង់ថ្មី ដែលនឹងធ្វើឲ្យតម្រូវការអចលនទ្រព្យប្រសើរឡើងវិញ។ នេះជាផែនការចុងក្រោយបង្អស់ត្រូវបានចាប់ផ្តើម ចាប់តាំងពីចិនបានប្រកាសវិធានការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចកាលពីខែមុន រួមទាំងការបង្កើនឱនភាពថវិកាដោយការចេញមូលបត្របំណុលរដ្ឋាភិបាលបន្ថែមចំនួន ១ទ្រីលានយ័ន៕	ធនាគារកណ្តាលចិន (PBoC) នឹងបោះទុនប្រមាណ១៣៧ពាន់លានដុល្លារ ជាមួយអត្រាការប្រាក់ទាប ដើម្បីឱ្យប្រជាជនចិនមានធនធានហិរញ្ញវត្ថុគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទិញផ្ទះឡើងវិញ ។
យោងតាមការផ្សាយរបស់ 9to5google អ្នកអភិវឌ្ឍ Emil Borconi-Szedressy ដែលធ្លាប់អភិវឌ្ឍ App ឈ្មោះ AAGateway បានតភ្ជាប់ស្មាតហ្វូនតាមរយៈ Wireless ទៅកាន់ Android Auto នៅក្នុងរថយន្ត ប៉ុន្តែគម្រោងដុំដំណរ AAWireless នឹងកាន់តែផ្តល់ភាពងាយស្រួលបន្ថែមទៀត ដោយប្រើរយៈពេលប្រមាណតែ១០វិនាទីប៉ុណ្ណោះដើម្បីតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងរវាងស្មាតហ្វូន និងរថយន្ត ពោលគឺពី៣០ ទៅ៤០វិនាទី អ្វីៗទាំងអស់នឹងត្រូវរួចរាល់។ ក្រុមការងារបានសាកល្បងលើរថយន្តមួយចំនួនរួចហើយ ដោយអ្វីទាំងអស់មានដំណើរការល្អប្រសើរ ដោយគ្រាន់តែមានការកែសម្រួលមួយចំនួន ជាពិសេសមានលក្ខណៈទូលំទូលាយជាង Apples CarPlay។ ដុំតំណរ AAWireless នេះអាចត្រូវដាក់លក់ក្នុងតម្លៃ៥៥ដុល្លារអាមេរិក ប៉ុន្តែត្រូវបន្ថែមពីលើថ្លៃសេវាកម្មដឹកជញ្ជូន។ ក្រុមការងារអភិវឌ្ឍដាក់គោលដៅស្វែងរកមូលនិធិ២២ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីដំណើរអភិវឌ្ឍឧបករណ៍ដ៏មានសក្តានុពលរបស់ខ្លួន ហើយចាប់ផ្តើមដាក់លក់ឧបករណ៍ AAWireless ចាប់ពីចុងឆ្នាំ២០២០នេះតទៅ៕	ក្នុងសម័យបច្ចេកវិទ្យាដ៏ទំនើប រថយន្តត្រូវការភ្ជាប់ឧបករណ៍ជាច្រើន ក្នុងនោះមាន Android Auto ដែលអាចឲ្យអ្នកបើកបរភ្ជាប់ជាមួយ Apps និងសេវាផ្សេងៗនៅក្នុងរថយន្ត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាការភ្ជាប់ Android Auto ទៅស្មាតហ្វូនត្រូវការខ្សែ និងប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងជាច្រើន ហើយក៏មិនទូលំទូលាយសម្រាប់រថយន្តទាំងអស់នោះដែរ។ កាលពីពេលថ្មីកន្លងមកនេះ Indiegogo.com បានបង្ហាញពីគម្រោងមួយដុំដំណរ (Dongle) អាចភ្ជាប់កម្មវិធីផ្សេងៗទៅរថយន្តដោយមិនចាំបាច់ប្រើខ្សែដែលមានឈ្មោះថា AAWireless។
UN Secretary-General Antonio Guterres has been informed of the decision by U.S. President Donald Trump to end participation in the process that would achieve the first intergovernmentally negotiated agreement on international migration by 2018, said the U.S. mission to the United Nations in a press statement on Saturday. Lajcak regretted the U.S. decision, saying no country can handle international migration alone. "In the (2016) New York Declaration for Refugees and Migrants, all UN member states acknowledged that no one state can manage international migration on its own. Furthermore, they committed to strengthening global governance of migration. To that end, member states agreed at the highest level to launch a process leading to the adoption of a global compact in 2018," said Brenden Varma, the spokesman for Lajcak, in a statement. "The role of the United States in this process is critical as it has historically and generously welcomed people from all across the globe and remains home to the largest number of international migrants in the world. As such, it has the experience and expertise to help ensure that this process leads to a successful outcome." Lajcak stressed that migration is a global phenomenon that demands a global response and that multilateralism remains the best way to address global challenges, said the statement. Despite the U.S. withdrawal, the United Nations should not miss this opportunity to improve the lives of millions of people throughout the world through global migration compact, it said. U.S. participation in the compact process began in 2016, following the Obama administration's decision to join the New York Declaration for Refugees and Migrants. "The New York Declaration contains numerous provisions that are inconsistent with U.S. immigration and refugee policies and the Trump administration's immigration principles. As a result, President Trump determined that the United States would end its participation in the compact process that aims to reach international consensus at the UN in 2018," said the press statement of the U.S. mission to the United Nations. U.S. Permanent Representative to the United Nations Nikki Haley said: "Our decisions on immigration policies must always be made by Americans and Americans alone. We will decide how best to control our borders and who will be allowed to enter our country. The global approach in the New York Declaration is simply not compatible with U.S. sovereignty." Following the September 2016 New York Declaration, the General Assembly started to develop this global compact in April 2017. The General Assembly will hold an intergovernmental conference on international migration in 2018 with a view to adopting the global compact.	UNITED NATIONS: UN General Assembly President Miroslav Lajcak on Sunday expressed regret over a U.S. decision to withdraw from the global migration compact, a UN-led process toward safe, orderly and regular migration.
ក្នុងចំណោមរថយន្ដបុរាណរបស់គាត់មានឡានម៉ាក TOYOTA ប្រភេទ Land Cruiser ៤គ្រឿង។ លើកនេះ គាត់ណែនាំ Land Cruiser ម៉ូឌែល J70 ស៊េរី L ដំបូលរឹង ពណ៌ស ផលិតឆ្នាំ១៩៨៥ ១គ្រឿង។ លោក សុខជា បានកែច្នៃរថយន្ដ TOYOTA Land Cruiser ជំនាន់ទី៦នេះឱ្យមានសភាពល្អ និងបានគួរសម។ គាត់បានថែមដែកពណ៌ខ្មៅខាងមុខ ខាងក្រោយ ខាងលើ និងចំហៀង ដូចជាដែកកាងទំនើបវិញ ហើយគាត់ក៏បានដូរភ្លើងហ្វារខាងមុខដាក់ទំនើបវិញដែរ។ TOYOTA Land Cruiser ជំនាន់ទី៦ ត្រូវបានផលិតពីឆ្នាំ១៩៨៤ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៩ ប៉ុណ្ណោះ។TOYOTA Land Cruiser LJ70 ត្រូវផលិតបន្តតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៥។ គឺជាម៉ូឌែល J70 ដែលមានម៉ូទ័រ ៤ស៊ីឡាំង ២,៤លីត្រ កំលាំងម៉ាស៊ីន ៧២CC ហើយដែលប្រើម៉ាស៊ូត។ មានដំបូលរឹង ឬកំណាត់កៅស៊ូក៏បាន ប៉ុន្តែមានទ្វារ២ប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះបណ្ដោយវាខ្លី។ TOYOTA Land Cruiser ម៉ូឌែល J70 ត្រូវផលិតបន្តតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៤ ក្នុងរោងចក្រ៣ គឺ១នៅទីក្រុងតូយ៉ូតា ប្រទេសជប៉ុន។ ១នៅប្រទេសព័រទុយហ្កាល និង១ទៀតនៅប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ ម៉ូឌែល J70 មានស៊េរីផ្សេងៗចែកជា២ក្រុម : ធ្ងន់ (មានគ្រប់គ្រឿងរឹងមាំមួយកំប្លេ ដើម្បីជិះក្រៅផ្លូវ) និងស្រាល (គ្រឿងមាំល្មម)។ ក្នុងនោះមានបណ្ដោយខ្លី មធ្យម វែងបន្តិច វែង(ធ្ងន់ប៉ុណ្ណោះ) និងវែងណាស់ (ធ្ងន់ប៉ុណ្ណោះ)។ TOYOTA Land Cruiser គឺជារថយន្ដបង្វិលកង់បួន ដើម្បីជិះផ្លូវឧបសគ្គ ដែលត្រូវបានចាប់ផ្ដើមផលិតឆ្នាំ១៩៥១ ហើយនៅតែបន្តផលិតរហូតដល់ជំនាន់ទី៩ សព្វថ្ងៃនេះ (បើរាប់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៥ ព្រោះជំនាន់ដំបូងគឺសម្រាប់យោធាជប៉ុនប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនមានឈ្មោះ Land Cruiser ទេ) ដោយធ្លាប់មានរោងចក្រនៅប្រទេសជប៉ុន ប្រេស៊ីល វ៉េណេស៊ុយអេឡា ព័រទុយហ្កាល និងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ក្រុមហ៊ុន TOYOTA ត្រូវបានបង្កើតឡើងថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៣៧ ដោយលោក នៅទីក្រុងតូយ៉ូតា ប្រទេសជប៉ុន៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក សេង សុខជា ប្រមូលឡានបុរាណដែលមាននៅក្នុងស្រុក ក្នុងបំណងអភិរក្ស លោក សំអាត និយមបើកឡាន Pick Up ចំណាស់ជិត៥០ឆ្នាំកម្សាន្ត បន្ថែមពីការដឹកទំនិញ	នៅកម្ពុជា មានអ្នកប្រមូលរថយន្ដបុរាណមួយចំនួន តែភាគច្រើនគេបាននាំឡានបុរាណទាំងនោះពីបរទេស។ រីឯលោក សេង សុខជា វិញ គាត់ប្រមូលរថយន្ដដែលមាននៅសេសសល់ស្រាប់នៅក្នុងស្រុក។ បើតាមលោក សេង សុខជា មូលហេតុដែលលោកប្រមូលទិញរថយន្តបុរាណ ដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់នៅក្នុងស្រុកខ្មែរមុន និងក្រោយសង្គ្រាម គឺដើម្បីរួមចំណែកអភិរក្សរថយន្តបុរាណផង និងចង់រក្សាទុកទិដ្ឋភាពអនុស្សាវរីយ៍ម្យ៉ាង ដែលធ្លាប់មាននៅក្នុងប្រទេស។
លោក លោក ងួន ចន្ទី អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងអភិរក្សកន្ធាយក្បាលកង្កែបនៃអង្គការWCS បាននិយាយថា ក្រុមការងារបានរកឃើញសំបុកកន្ធាយក្បាលកង្កែបទាំងអស់មានចំនួន៣៥សំបុក ប៉ុន្តែជាអកុសល សំបុកចំនួន១៥ត្រូវបានជនខិលខួចលួចប្រមូលយកពងរបស់វាទៅបាត់អស់ មុនពេលក្រុមការងារទៅដល់។ បើតាមលោក ចន្ទី នៅពេលនេះពងកន្ធាយក្បាលកង្កែប នៅសល់តែ២០សំបុក ដែលមានពងចំនួន៦៦៣គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ ។ អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងអភិរក្សអង្គការWCS រូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ «គិតត្រឹមខែមីនានេះ កូនកន្ធាយក្បាលកង្កែបចំនួន១៣២បានញាស់ដោយជោគជ័យ ហើយយើងកំពុងតែថែរក្សាពួកវានៅទីតាំងមានសុវត្ថិភាព និងលែងពួកវាទៅក្នុងទន្លេវិញនៅក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ»។ លោក អ៊ុក វិបុល ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិរក្សជលផលនៃរដ្ឋបាលជលផល បាននិយាយថា តម្រូវការនៅលើទីផ្សារ គឺជាកត្តាជម្រុញឲ្យមានការប្រមូលយកពងកូន និងមេពូជសត្វកន្ធាយក្បាលកង្កែបដោយខុសច្បាប់នៅតាមដងទន្លេមេគង្គក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាក្តីព្រួយបារម្ភដ៏ធំមួយសម្រាប់ការអភិរក្ស។ លោក អ៊ុក វិបុល អំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ចូលរួមការពារកន្ធាយក្បាលកង្កែបនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការបញ្ឈប់ការទិញ ឬបរិភោគពង ឬសាច់កន្ធាយក្បាលកង្កែប ព្រោះជាអំពើខុសច្បាប់នៅក្នុងកម្ពុជា។ លោក វិបុល បានបន្ថែមថា៖ «ដើម្បីបង្កើនការយល់ដឹងលើសត្វកន្ធាយក្បាលកង្កែប ដែលកំពុងរងគ្រោះថ្នាក់ ការចូលរួមរបស់អាជ្ញាធរ និងប្រជាសហគមន៍ក្នុងការងារអភិរក្ស គឺជាដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធិភាព ដើម្បីការពារប្រភេទសត្វដ៏កម្រមួយនេះឲ្យនៅគង់វង្សសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ»។ សត្វកន្ធាយក្បាលកង្កែប ស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់អង្គការ (IUCN) ជាប្រភេទរងគ្រោះជិតផុតនៅលើសាកលលោក និងស្ថិតក្នុងបញ្ជីនៃប្រភេទធនធានជលផលដែលកំពុងរងគ្រោះថ្នាក់របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ពួកវាត្រូវបានគេគិតថាផុតពូជពីកម្ពុជាទៅហើយ រហូតដល់ឆ្នាំ២០០៧ ទើបត្រូវបានគេរកឃើញសារជាថ្មីម្តងទៀតនៅដងទន្លេមេគង្គ ក្នុងបរិវេណ៤៨គីឡូម៉ែត្រ ចន្លោះខេត្តក្រចេះ និងស្ទឹងត្រែង៕	ភ្នំពេញ៖ ពងកូនកន្ធាយក្បាលកង្កែបជាង៦០០ពង ក្នុងសំបុកចំនួន២០ ត្រូវបានប្រជាសហគមន៍ និងក្រុមអភិរក្ស រកឃើញនៅតាមដងទន្លេមេគង្គក្នុងខេត្តក្រចេះ សម្រាប់រដូវការពងកូននេះ។
Veuillez écouter lentretien proposé par Yann	IN Chhirtra,57 ans, a choisi une vie originale. Elle vit dans un foyer avec les jeunes femmes quelle est chargée daccompagner. Il sagit dun véritable sacerdoce. Elle ne sest pas mariée pour mieux se consacrer aux autres et en particulier les ouvrières de lhabillement qui sont si nombreuses dans le royaume. Avec lassociation Claire amitié Chhirtra remet des personnes debout, leur fait prendre conscient de leur dignité. Réfugiée, elle a vécu en France où elle a notamment travaillé pour lassociation du Père Bernard BERGER, bien connu de la diaspora cambodgienne en Europe.
លោក គង់ ភោគ ដែលបច្ចុប្បន្នជាអ្នកស្រាវជ្រាវ និងជាប្រធានវិទ្យាស្ថានកម្ពុជាសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ (Cambodian Institute for Strategic Studies) រំពឹងផងដែរថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទូទាំងពិភពលោកនឹងចូលរួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយពីការវិវត្តនានាពាក់ព័ន្ធ គំនិតផ្តួចផ្តើម «ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយវិថីមួយ» ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ។ សូមស្តាប់ការបទសម្ភាសលម្អិត រវាងលោក សៅ ផលនិស្ស័យ ជាមួយលោក គង់ ភោគ ប្រធានវិទ្យាស្ថានកម្ពុជាសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ (Cambodian Institute for Strategic Studies) ពាក់ព័ន្ធកិច្ចប្រជុំខ្សែក្រវ៉ាត់មួយវិថីមួយ និង ថាតើគេអាចរំពឹងអ្វីខ្លះឲ្យប្រាកដបានពីកិច្ចប្រជុំដ៏ធំនេះ? ដោយសារគម្រោងនេះដ៏ធំមានប្រទេសចូលរួមច្រើនជាង៥០ វាពិបាកណាស់សម្រាប់គ្រប់គ្នាដែលអាចយល់ដឹងច្បាស់លម្អិតបានពីគម្រោងនេះ។ វាចាំបាច់ត្រូវមានការសិក្សាស្វែងយល់ និងផ្សព្វផ្សាយ។ អ្វីដែលជាបញ្ហាចោទជាងគេគឺការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រោះគេចាំបាច់ដឹងពីតួនាទីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការចូលរួមអនុវត្តគម្រោងនេះរួមគ្នា។ ដូច្នេះហើយលោកសង្ឃឹមថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនឹងចូលរួមលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នា។ លោកកត់សម្គាល់ថា ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៣ ពេលប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីងប្រកាសគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះជាផ្លូវការមកដល់ឥឡូវ វាមានសញ្ញវិជ្ជមានច្រើន។ ក្នុងនោះមានសន្ទុះខ្លាំងពីចិនទៅអឺរ៉ុបដូចជាការកសាងប្រព័ន្ធផ្លូវរថភ្លើងនិងផ្លូវល្បឿនលឿន។ នៅភាគខាងត្បូងវិញក៏មានគម្រោងធំៗច្រើនដែរមាននៅស្រីលង្ការ, ប៉ាគីស្ថាន,មីយ៉ាន់ម៉ា, ថៃ ឡាវ និងកម្ពុជាផង។ អ្នកជំនាញរូបនេះ មើលឃើញផងដែរថា ក្រោមការអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមានសន្ទុះខ្លាំង ហើយហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ក៏មានការរីកចម្រើនបណ្តើរៗដែរ។ ជាឧទាហរណ៍ ចិនបើកការិយាល័យរបស់ខ្លួន ពិនិត្យមើលលទ្ធភាពផ្តលហិរញ្ញប្បទានដល់បណ្តាក្រុមហ៊ុនឯកជន ក៏ដូចជារដ្ឋាភិបាលដើម្បីអនុវត្តគម្រោងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់មួយវិថីមួយ (OBOR) ឬវិថីសូត្រ ខ្សែក្រវ៉ាត់សេដ្ឋកិច្ច និង គំនិតផ្តួចផ្តើមផ្លូវសូត្រសមុទ្រសតវត្សរ៍ទី ២១ (The Silk Road Economic Belt and the 21st Century Maritime Road Initiative) ត្រូវបានដាក់ចេញនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ ដោយប្រមុខរដ្ឋចិនលោក ស៊ី ជិនពីង ។ គោលបំណងស្នូលនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះគឺធ្វើយ៉ាងណាកសាងចំណងសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបង្កើតការផ្សាភ្ជាប់ពីអាស៊ីទៅអឺរ៉ុប ឆ្លងទៅដល់អាហ្វ្រិកដោយវាផ្អែកលើផ្លូវពាណិជ្ជកម្មសម័យបុរាណ។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះមានការចូលរួមពីបណ្តាប្រទេសនានាទាំងពិភពលោកច្រើនជាង ៦៥ មានទាំងអាស៊ី, អាហ្វ្រិកនិងអឺរ៉ុបផងដែរ។ ដើម្បីគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុដល់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏ធំនេះ ធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB)ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងផងដែរនៅចុងឆ្នាំ២០១៥។	ភ្នំពេញ៖ កិច្ចប្រជុំកំពូល «ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយវិថីមួយដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ» ចាប់ផ្តើមបើកនៅថ្ងៃ ១៤ ឧសភានៅក្រុងប៉េកាំងនេះ ដោយមានមេដឹកនាំកម្រិតប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជិត៣០ និងមានតំណាងរដ្ឋាភិបាល ស្ថាប័នអន្តរជាតិនិងអ្នកជំនាញជាច្រើនទៀត។ កិច្ចប្រជុំដ៏ធំនៅក្រុងប៉េកាំងនេះ នឹងក្លាយពេលវេលាដ៏ល្អសម្រាប់មេដឹកនាំកំពូល និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ពិភាក្សា និងកំណត់យុទ្ធសាស្ត្រថ្មី ដើម្បីរួមចំណែកការអនុវត្តគម្រោងវិថីមួយខ្សែក្រវ៉ាត់មួយដោយជោគជ័យនៅពេលខាងមុខ។
The kingdom, where conservatives once bridled at even limited freedoms for women, is in the midst of reforms that mark the biggest cultural shake-up in its modern history. Kickstarted by Crown Prince Mohammed bin Salman, the reforms include the historic decision allowing women to drive from June, attend soccer games and take on jobs that once fell outside the narrow confines of traditional gender roles. But the backlash faced by women like Bukhari illustrates how newfound empowerment is a potential social lightning rod in a country unaccustomed to such visibility for women. When Bukhari, 43 and a mother of four, was promoted as supervisor of a gas station in eastern Khobar city last October, insults began pouring in on social media with the hashtag "Saudi women don't work at gas stations". Bukhari, previously employed in a junior role by the same parent company, was forced to go on the defensive, telling critics she was in a managerial position and not physically handling fuel nozzles. "I am a supervisor. I don't fill gas myself," she reasoned, seeking to win a modicum of respectability for a job that class-conscious Saudi men disdain. "Women today have the right to do any work." - 'Better educated, less employed, underpaid' - Prince Mohammed's Vision 2030 reform plan for a post-oil era seeks to elevate women to nearly one-third of the workforce, up from about 22 percent now. Government statistics also put more than one million Saudi women as currently looking to enter the workforce. The reforms have seen the Saudi labour market slowly open up to women, introducing them to jobs that were once firmly the preserve of men. The social change, catalysed in large measure by what experts characterise as economic pain owing to a protracted oil slump, has introduced a series of firsts. Saudi media has championed in recent months the first woman restaurant chef, first woman veterinarian and even the first woman tour guide. But women face sobering realities -- despite often being better qualified than men. "Saudi women are better educated, but less mobile, less employed and vastly underpaid," Karen Young, a scholar at the Arab Gulf States Institute in Washington, told AFP. Average monthly salaries in the private sector are close to 8,000 Saudi riyals ($2,134, 1,748 euros) for men, and only 5,000 riyals for women, according to research firm Jadwa. Saudi Arabia ranked a low of 138 out of 144 countries in the 2017 Global Gender Gap Report by the World Economic Forum on gender parity. But Riyadh is seeking to change that through what appears to be social engineering. The decision to allow women to drive after a decades-long ban could give women the much-needed mobility to join the workforce. For the first time, women are seen alongside men in jazz music concerts and in mixed-gender restaurants, as the influence of the once-feared religious police -- notorious for enforcing gender segregation -- appears to be waning. "The well-known expression: 'You are a woman, cover your face' seems to be disappearing from our society," human rights lawyer Abdulrahman al-Lahim wrote recently in the pro-government Okaz newspaper. - Eye on guardianship - The reforms have had an unwitting consequence, observers note -- competition with arch-nemesis Iran to be more liberal over women's rights. Tehran recently relaxed its crackdown on women failing to wear the compulsory headscarf. But Saudi activists say social change will only be cosmetic without dismantling the kingdom's rigid guardianship system, which requires that women seek permission from a male relative to study, travel and other activities. That leaves many vulnerable to the whims of a controlling father, a violent husband or a vengeful son. Horror stories have regularly surfaced. Women inmates are often reported to be stuck in prisons after completing their terms because they were not claimed by their guardians. One Saudi woman told AFP how she was stuck in limbo, unable to even renew her passport, when her father, her only male guardian, slipped into a coma after an accident. "If I could choose between the right to drive or the right to end guardianship, I would choose the latter," a women's activist said on the condition of anonymity. - 'Not revolution, but evolution' - Authorities appear to be slowly dismantling the many injustices against women ingrained in the law. Saudi women now no longer need male permission to start business. Saudi Arabia also recently annulled the "house of obedience" article in the marriage law, which grants a husband the right to summon his wife to his home against her will. The reform introduces a novel concept in married life: mutual consent. "This is not a revolution, this is evolution," Hoda al-Helaissi, a member of the advisory Shura Council, told AFP, referring to newfound social liberties. "It's a rite of passage for women." Back at Bukhari's home in neighbouring Dammam city, she embraced her youngest son Mohammed -- who stood by her even as her brothers decried her gas station job as a shocking breach of tradition. But the 16-year-old prefers to hide his mother's job from his peers, hoping to protect her from even more insults. "Maybe five years from now it will be normal to see women at gas stations," he said, kissing his mother's hand.	Khobar, Saudi Arabia \| Mervat Bukhari, a force of nature draped head-to-toe in Islamic niqab, braved insults and taunts to become the first Saudi woman to work at a gas station, something unimaginable not long ago.
សូមអញ្ជើញទស្សនារូបភាព និងស្តាប់ការអត្ថាធិប្បាយរបស់ នាយ យ៉ានអំពីប្រភេទរថយន្តបុរាណទាំង២គ្រឿង ខាងក្រោមនេះ៖	នៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ នាយ យ៉ាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ សូមណែនាំលោកអ្នកឲ្យស្គាល់រថយន្តចំនួន២គ្រឿង ដែលជាប្រភេទរថយន្តដ៏កម្រ និងដែលមានវត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ រថយន្តទាំង២គ្រឿងនោះ គឺម៉ាក VOLVO ដែលផលិតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦០ដូចគ្នា ប៉ុន្តែមួយគ្រឿងពណ៌បៃតង និងមួយទៀតពណ៌ស។
លោកតំណាងរាស្ត្រ ហ៊ុន ម៉ានី ចង់ឱ្យតែមានការបង្កើតការងារឱ្យបានច្រើនសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ។ នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចស្វែងយល់ពីច្រវាក់ការងារនៅក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន នៅក្រុមហ៊ុន Kerry WorldBridge Logistics របស់លោកឧកញ៉ា សៀ ឬទ្ធី នៅក្បែរក្រុងតាខ្មៅ លោក ហ៊ុន ម៉ានី សង្កេតយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើក្រុមបុគ្គលិកជាច្រើនរយនាក់ ដែលកំពុងប្រតិបត្តិការងារយ៉ាងស្វាហាប់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុនដ៏ធំនោះ។ មានស្ដ្រីមួយក្រុមកំពុងបិទស្ទិកឃ័រអក្សរខ្មែរនៅលើផលិតផលថៃដែលនឹងត្រូវបញ្ជូនចេញមកក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា។ មនុស្សប្រុសជាច្រើនកំពុងអូសកេសទំនិញធំបញ្ចូលក្នុងរថយន្តដឹកជញ្ជូន។ រថយន្តដឹកជញ្ជូនមានច្រើនទំហំ ធំតូច ដែលអាចធ្វើឱ្យគេយល់បានអំពីចំងាយផ្លូវនៃការចែកចាយទំនិញ។ ទំនិញ សម្ភារៈ រាប់ពាន់មុខត្រូវបានរក្សាយ៉ាងមានរបៀបរបៀបរយនៅក្នុងឃ្លាំងធំៗជាច្រើន មុននឹងត្រូវដឹកជញ្ជូនចេញទៅក្នុងទីផ្សារ និងទៅម្ចាស់ទំនិញ។ សម្រាប់លោក ម៉ានី វិស័យឡូជីស្ទិក (ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៃការដឹកជញ្ជូនទំនិញ) បានកើតមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមកយូរហើយ ប៉ុន្តែសាធារណជនហាក់មិនបានចាប់អារម្មណ៍ពី សារសំខាន់នៅ វិស័យនេះ។ ប៉ុន្តែថា អំឡុងពេលនៃការផ្ទុះជំងឺកូវីដ វិស័យដឹកជញ្ជូននេះត្រូវបានមហាជនផ្តល់តម្លៃ ហើយវាបានបង្កើតការងារយ៉ាងច្រើនទៀតផង។ នៅក្រោយដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោកតំណាងរាស្ត្របានអធិប្បាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗយ៉ាងដូច្នេះ៖«កូវីដ បានផ្តល់មេរៀនដល់យើងថា តើវិស័យឡូជីស្ទីកនេះមានសារសំខាន់យ៉ាងណា? ខ្ញុំជឿថានៅកម្ពុជា វិស័យនេះនៅមិនទាន់លូតលាស់អស់ក្តានុពលទេ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ យើងបានឃើញវិស័យដឹកជញ្ជូន logistic ក្នុងក្របខណ្ឌសាកល (global chain) ។ នៅនៅមានឱកាសពង្រីកវិស័យនេះទៀតដើម្បីចូលរួមសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាយើងយូរអង្វែង»។ ក្រុមហ៊ុន Kerry WorldBridge Logistics គឺជាក្រុមហ៊ុនដែលមានកិច្ចសហការគ្នារវាងវិនិយោគិនខ្មែរ និងបរទេស។ សម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ការណ៍នេះបង្ហាញអំពីសមត្ថភាពនៃវិនិយោគិនខ្មែរ ដែលអាចទាក់ទាញវិនិយោគពីបរទេស ដើម្បីបង្កើតធុរកិច្ច និងការងារឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ។ «កុំថាឡើយក្នុងនាមខ្ញុំជាតំណាងរាស្ត្រ សូម្បីក្នុងនាមខ្ញុំជាយុវជនខ្មែរមួយរូប ខ្ញុំក៏មានមោទកភាព ដែលបានឃើញពលរដ្ឋខ្មែរការងារធ្វើ អាចបង្កើនចំណេះ ជំនាញ និងចំណូលគ្រួសារ។ វាក៏បានបង្ហាញ ឱ្យឃើញផងដែរអំពីតួនាទីនៃវិស័យឯកជននៅក្នុងការទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស។»។ នេះជាយល់ឃើញរបស់អ្នកតំណាងរាស្ត្រ ដោយបានកត់សម្គាល់ថាឱកាសនៃដំណើរការអាជីវកម្ម និងការបើក សង្គមសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញបាននៅពេលនេះ បានកើតចេញពីនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងបេសកកម្មគ្រប់គ្រងជំងឺកូវីដ។ ចំពោះលោក ហ៊ុន ម៉ានី នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលសម្រេចបើកសង្គមសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញនៅពេលនេះ គេត្រូវក្រឡេកមើលការចាត់វិធានការជាដំណាក់កាលរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងពេលកន្លងមក។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ពន្យល់យ៉ាងដូច្នេះ៖«ពីខែកុម្ភៈ ដល់ខែវិច្ឆិកានេះ មិនមែនរដ្ឋាភិបាលមិនបានធ្វើអ្វីនោះទេ ហើយគ្រាន់តែដល់ថ្ងៃនឹកឃើញប្រកាសបើកប្រទេសនោះទេ។ មានការតាមដានជា ថ្ងៃ និងម៉ោងតែម្តង ទៅលើអត្រាឆ្លង អត្រាចាក់វ៉ាក់សាំង និងទីតាំងនៃករណីផ្ទុះជំងឺកូវីដ។ ទឡ្ហីករណ៍មួយរបស់សម្តេចតេជោ គឺភ្នុំបិណ្ឌ។ ប្រជាជនចេញដើរលេង តែយើងអាចគ្រប់គ្រងអត្រាឆ្លងបាន»។ លោក បន្តទៀតថា៖«មានការគណនាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ហើយការវាយតម្លៃជាច្រើន គួបផ្សំនិងកត្តាចាក់វ៉ាក់សាំង ការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទើបយើងអាចបើកសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសឡើងវិញ។ នេះបានន័យថា យើងគិតពីសុខភាពប្រជាជនជាចម្បងហើយ តែមិនភ្លេចជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនទេ។ ដូចសម្ដេចមានប្រសាសនថា បើកសង្គមក្នុងជីវិតថ្មី»។ កម្ពុជាបានបើកសង្គមសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញហើយ ដល់ពេលដែលត្រូវបន្តគិតគូរអំពីការពង្រឹងសមត្ថភាពយុវជនតាមរយៈការរៀនសូត្រ និងការបណ្ដុះបណ្តាល។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលជាប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជានៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសរបស់ក្រុមហ៊ុន WorldBridge នោះ គឺជាផ្នែកមួយនៃសកម្មភាពដែលមានចែងនៅ ក្នុងអនុស្សារណៈ យោគយល់រវាង សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុនវើលប្រ៊ីដគ្រុប (World Bridge Group)។ ស្ថាប័នទាំងពីរ បាន និងកំពុងសិក្សាគម្រោងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការផ្តល់ឱកាសការងារ និងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញនានាដល់យុវជនកម្ពុជា។ ទន្ទឹមនេះ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះទៀតសោត នឹងផ្តល់ជាវេទិកាចែករំលែកបទពិសោធន៍ ក៏ដូចជាចំណេះដឹងល្អៗ ដើម្បីជាការបំផុសគំនិតដល់យុវជនក្នុងការអភិវឌ្ឍខ្លួន និងជាជំនួយស្មារតី សម្រាប់ការត្រៀមខ្លួនប្រឡូកក្នុងទីផ្សារការងារ តាមរយៈកម្មវិធីហ្វឹកហាត់ការងារ៕	បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលប្រកាសបើកសង្គមសេដ្ឋកិច្ចជាទូទៅឡើងវិញនៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃការអនុវត្តវិធានការសុខាភិបាលដដែលនោះ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន Kerry WorldBridge Logistics របស់ឧកញ៉ា សៀ ឬទ្ធី ព្រឹកថ្ងៃទី៤ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២១នេះ ។ លោកតំណាងរាស្ត្របានចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងចំពោះខ្សែច្រវាក់ ការងារក្នុងវិស័យនេះដែលទាក់ទងនឹងហេដ្ឋារចនា សម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងភស្តុភា ទាំងក្នុងក្របខណ្ឌក្នុងប្រទេស និងក្របខណ្ឌពិភពលោក។
មួយគ្រាប់របស់ខ្សែការពារ Trent Alexander-Arnold នៅនាទី១៤ និងខ្សែប្រយុទ្ធ Roberto Firmino នៅនាទី៣០ បាននាំក្រុមរហស្សនាមហង្សក្រហមរក្សាចំណាត់ថ្នាក់កំពូលតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេសសម្រាប់សប្តាហ៍ទី៦ដោយទទួលបានពិន្ទុសរុប១៨ពិន្ទុពេញ។ នេះជាជ័យជម្នះលើកទី៦ជាប់គ្នារបស់ Liverpool ដូចដែលពួកគេធ្វើបាននៅរដូវកាលមុនដែរ បើទោះពួកគេបានត្រឹមរងជើងឯកក្តី។ ម្ចាស់ជើងឯកចាស់ Manchester City នៅតាមពីក្រោយពិន្ទុ Liverpool ចំនួន៥ពិន្ទុដដែល បើទោះពួកគេយកឈ្នះក្រុមបាតតារាង Watford យ៉ាងចាស់ដៃក្នុងលទ្ធុផល ៨-០ ក៏ដោយ។ ដោយឡែក Manchester United និង Tottenham Hotspur សុទ្ធតែបរាជ័យរៀងខ្លួននៅក្រៅដី។ បិសាចក្រហមធ្លាក់ទម្រង់លេងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងជំនួបទល់ West Ham ដែលរបូតគ្រាប់បាល់ដល់ទៅ២គ្រាប់ខណៈដែលពួកគេបានចំណាយលុយសន្ធឹកដើម្បីនាំចូលខ្សែការពារថ្លៃលើលោកមករួមក្រុមក្តី។ ២គ្រាប់របស់ក្រុមញញួរសម្រេចបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធ Andriy Yarmolenko នៅចុងវគ្គទី១ និងខ្សែការពារ Aaron Cresswell នៅនាទី៨៤។ Man Utd នៅលេខរៀងទី៨ មាន៨ពិន្ទុពីការប្រកួត៦លើក ឈ្នះ២ ចាញ់២ និងស្មើ២។ មាន់ខ្នាយមាស បើទោះនាំមុខ១គ្រាប់មុនដែលធ្វើបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធ Harry Kane ក្តី ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវ Leicester City វាយបកយកឈ្នះវិញដោយលទ្ធផល ២-១។ ខ្សែការពារ Ricardo Pereira ជាអ្នករកគ្រាប់បាល់តាមស្មើនៅនាទី៦៩ មុនពេលខ្សែបម្រើឆ្នើម James Maddison បន្ថែមគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះនៅនាទី៨៥សម្រាប់ក្រុមរហស្សនាមកញ្ជ្រោង។ ជ័យជម្នះនេះបាននាំ Leicester ឡើងទៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ មាន១១ពិន្ទុ ខណៈ Spurs មាន៨ពិន្ទុ ឈរលេខ៧។ សម្រាប់ Arsenal វិញ នេះជាសប្តាហ៍ដ៏អស្ចារ្យរបស់ពួកគេតាមរយៈការវាយបកតាមឈ្នះគូប្រជែង Aston Villa វិញបើទោះនៅសល់គ្នាត្រឹម១០នាក់ក៏ដោយ។ ខ្សែបម្រើ John McGinn ជាអ្នករកគ្រាប់បាល់នាំមុខឲ្យ Aston នៅនាទី២០ មុនពេលខ្សែការពាររបស់កាំភ្លើងធំ Ainsley Maitland-Niles ទទួលបានកាតក្រហមនៅនាទី៤១។ ចូលដល់វគ្គទី២ Arsenal ដែលមានគ្នា១០នាក់ អាចរកគ្រាប់បាល់តាមស្មើវិញដោយការទាត់បាល់ពិន័យប៉េណាល់ទីរបស់ខ្សែបម្រើ Nicolas Pepe នៅនាទី៥៩ មុនពេលខ្សែប្រយុទ្ធ Wesley ជួយ Aston នាំមុខជាថ្មីនៅ១នាទីបន្ទាប់។ អ្វីដែលមិនគួរឲ្យជឿងសម្រាប់ Arsenal ពួកគេនៅតែរកបាន៣ពិន្ទុពីការប្រកួតនេះក្រោយពេលខ្សែការពារ Calum Chambers ស៊ុតតាមស្មើនៅនាទី៨១ ហើយខ្សែប្រយុទ្ធ Pierre-Emerick Aubameyang ជាអ្នកសម្រេចគ្រាប់ជ័យជម្នះតាមរយៈការទាត់បាល់ពីន័យ (free kick) ដ៏ល្អនៅនាទី៨៤។ ចប់ការប្រកួត Arsenal ឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះ Aston ៣-២ ដើម្បីឡើងទៅកាន់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ក្នុងតារាង Premier League មាន១១ពិន្ទុ។ Aston Villa ស្ថិតនៅតំបន់ត្រូវកាត់ចោលមាន៤ពិន្ទុ ស្មើគ្នាជាមួយ Wolverhampton ហើយ Watford នៅបាតតារាងមាន២ពិន្ទុ៕	Liverpool នៅតែបង្ហាញភាពខ្លាំងរបស់ខ្លួនតាមរយៈការយកឈ្នះ Chelsea ២-១ និងជាជ័យជម្នះលើកទី៦ជាប់ៗគ្នា នាការប្រកួតក្របខណ្ឌ Premier League នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។ Arsenal បើទោះសល់គ្នា១០នាក់ ហើយត្រូវ Aston Villa នាំមុខ១គ្រាប់ទៀតនោះ បានវាយបកតាមឈ្នះ៣-២ វិញ ខណៈដែល Man Utd ទទួលបានត្រឹមលទ្ធផលខកចិត្តក្រោយចាញ់ West Ham United ២-០។
ការបកស្រាយរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ធ្វើឡើងតាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងរូបភាពផ្សេងៗ ដែលកើតចេញពីការតវ៉ារបស់បុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ ក្នុងថ្ងៃទី២៩ ខែមីនានេះឯង។ ក្រៅពីការចោទថា អ្វីៗដែលបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ ធ្វើក្នុងការតវ៉ា ជាការសម្តែង អ្នកនាំពាក្យ អះអាងថា បុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ បានជេរប្រមាថ មើលងាយមើលថោក ប្រើកាយវិការអសីលធម៌ បញ្ឆេះកំហឹងដាក់អាជ្ញាធរ ហើយប្រើហិង្សាថែមទៀត ដូចជាប្រតាយប្រតប់ និងក្រញៅ រហូតបង្កឲ្យអាជ្ញាធរមានរបួសស្រាល។ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ តំណាងបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ មិនឆ្លើយតបច្រើនទៅនឹងអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញឡើយ ដោយកញ្ញា ប្រាប់ថា តំណាងបុគ្គលិកណាហ្គាវើល៍ ក៏នឹងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែរ ជុំវិញការប្រើហិង្សាពីសំណាក់អាជ្ញាធរ លើបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍។ កញ្ញា និយាយខ្លីជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមបណ្តាញតេឡេក្រាម នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២នេះថា៖ «ការបដិសេធមិនទទួលស្គាល់របស់អាជ្ញាធរ ទោះបីជាមានវីដេអូមានភស្តុតាង គឺក្លាយជាជំងឺមហារីក ដែលមិនអាចព្យាបាលបាន គឺគាត់តែងតែអ៊ីចឹង»។ លោក ឃុន ថារ៉ូ មន្រ្តីគ្រប់គ្រងកម្មវិធីសិទ្ធិការងារនៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស (CENTRAL) និយាយថា លោក មិនភ្ញាក់ផ្អើលឡើយ ចំពោះការចោទប្រកាន់របស់អាជ្ញាធរ ទៅលើបុគ្គលិកណាហ្កាវើលដ៍ ដ្បិតលោក ធ្លាប់បានឃើញអាជ្ញាធរ ចោទប្រកាន់បែបនេះ លើអង្គការស៊ីវិលនានារួចមកហើយនាពេលកន្លងមក។ លោក មានប្រសាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមបណ្តាញតេឡេក្រាមថា៖«ទម្រង់នៃការបង្ខំ ការប្រើហិង្សា តាមរូបភាពទាំងឡាយនេះ មិនមែនកើតចេញពីបងប្អូនកូដករ បុគ្គលិកកម្មករនិយោជិតនោះទេ តែជាក់ស្តែង កើតចេញពីទង្វើនៃការរារាំង ការទប់ស្កាត់ ការយាយី មិនឲ្យមានការធ្វើកូដកម្មដោយសន្តិវិធី»។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បរិយាយថា ការដែលបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ សម្តែងឈុនឆាកផ្សេងៗដូចខាងលើ រួមទាំងប្រើហិង្សាលើអាជ្ញាធរ ព្រោះពួកគេចង់កេងចំណេញ។ ផ្អែកតាមការបកស្រាយរបស់អ្នកនាំពាក្យ ពួកគេអាចនឹងបានចំណេញ បើអាជ្ញាធរមិនអាចអត់ទ្រាំនឹងទង្វើរបស់ពួកគេ ហើយអាជ្ញាធរ ធ្វើសកម្មភាពមិនប្រក្រតីណាមួយ។ អ្នកនាំពាក្យ បន្តថា បើអាជ្ញាធរ ធ្វើសកម្មភាពមិនប្រក្រតីណាមួយ សកម្មភាពមិនប្រក្រតីនោះ នឹងក្លាយជាចំណីរបស់តួអង្គ ដែលត្រៀមចាំប្រមាញ់យករូបភាព ដូចដែលពួកគេ ធ្លាប់បានធ្វើកន្លងមក។ អ្នកនាំពាក្យ បញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច នៅតែបន្តអត់ធ្មត់ និងបំពេញតួនាទីយ៉ាងហ្មត់ចត់ជាទីបំផុត ទោះជាត្រូវរងការប្រមាថ រងហិង្សាពីបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ក៏ដោយ។ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានបកស្រាយម្តងរួចមកហើយ ជុំវិញការប្រើហិង្សាពីសំណាក់ក្រុមស្រ្តីជាបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ ទៅលើអាជ្ញាធរ ហើយអាជ្ញាធរ ពុំបានប្រើហិង្សាលើពួកគេឡើយ។ អត្ថបទទាក់ទង បុគ្គលិកណាហ្កាវើលដ៍ ឬក៏អាជ្ញាធរ ដែលរងហិង្សា? អ្នកនាំពាក្យ ចោទថា ក្រុមស្រ្តីជាបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ ប្រើហិង្សាលើអាជ្ញាធរឲ្យមានរបួស បើក្រឡេកទៅមើលខាងសង្គមស៊ីវិលវិញ គឺអាជ្ញាធរទេ ដែលប្រើហិង្សាលើបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល៧២ បានលើកឡើងថា អាជ្ញាធរ បានបង្កើនការឃាត់ខ្លួន និងការប្រើហិង្សាលើបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ ដែលប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ានឹងក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកគេ។ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល ស្នើសុំទៅរាជរដ្ឋាភិបាលឲ្យបញ្ឈប់ស្ថានភាពតានតឹងនេះ ហើយបញ្ឈប់ការបំភិតបំភ័យលើបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល បង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះវិធានការថ្មីៗរបស់អាជ្ញាធរ ដែលបានរារាំងអ្នកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកសារព័ត៌មាន មិនឲ្យឃ្លាំមើលការប្រើអំពើហិង្សាទៅលើបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ ដែលភាគច្រើនជាស្ត្រី។ ពួកគេ បន្តថាជាច្រើនលើកច្រើនសា អាជ្ញាធរ បានរារាំងអ្នកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកសារព័ត៌មានពីការថតរូប ឬឈរនៅជិតទីតាំងនៃការឃាត់ខ្លួនបែបហិង្សាទាំងនេះ។ «ប្រសិនបើអ្នកឃ្លាំមើល នៅតែបន្តត្រូវបានរឹតត្បិត យើងខ្ញុំភ័យខ្លាចថា ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា និងការរំលោភបំពាន អាចនឹងកើនឡើងបន្ថែមទៀត អំឡុងពេលមានការបង្ក្រាបនេះ »។ នេះជាខ្លឹមសារក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំង៧២។ សូមរម្លឹកថា បុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ បានចេញតវ៉ានឹងក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកគេ តាំងពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១មក។ គោលបំណងរបស់ពួកគេ ទាមទារឲ្យក្រុមហ៊ុន ទទួលយកបុគ្គលិកជាង៣៦០នាក់ ដែលត្រូវបញ្ឈប់ពីការងារ ចូលធ្វើការងារវិញ៕	អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ មិនជឿថាជាការពិតឡើយ ចំពោះរូបភាពផ្សេងៗ ដែលកើតចេញពីការតវ៉ារបស់ក្រុមបុគ្គលិកណាហ្គាវើលដ៍ ដែលភាគច្រើនជាស្រ្តី ដូចជាការលុតជង្គង់ ការសំពះ ការយំ ការអង្វរ និងការដួលសន្លប់ជាដើម។ សម្រាប់អ្នកនាំពាក្យ រូបភាពទាំងអស់នេះ គឺកើតចេញពីការសម្តែង ដែលពួកគេរៀបចំ។
«សំណួរទាក់ទងការទទួលស្គាល់(ក្រុមតាលីបង់)នឹងកើតឡើងនៅពេលដែលសហគមន៍អន្តរជាតិប្រាកដថា ការសន្យា និងការប្តេជ្ញាចិត្តដែលតាលីបង់បានប្រកាស ត្រូវបានអនុវត្ត»។ លោក Vassily Nebenzia តំណាងរុស្ស៊ីនៅ UN លើកឡើងបែបនេះទៅកាន់អ្នកយកព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ដោយចង់សំដៅលើការសន្យារបស់តាលីបង់ដែលរួមមានការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស ជាពិសេសស្ត្រីនិងកុមារី និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម និងគ្រឿងញៀនជាដើម។ ទាក់ទងនឹងការជ្រើសរើសតំណាងអាហ្វហ្កានីស្ថានថ្មីនៅ UN អគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីរូបនេះបាន បញ្ជាក់ថា គណៈកម្មាធិការសារតាំងរបស់ UN នឹងតំណាងឱ្យប្រទេសសមាជិក UN ទាំងអស់។ ដូចច្នេះប្រសិនបើសមាជិកមិនទទួលស្គាល់តាលីបង់នោះមានន័យថា ពួកគេមិនអាចចូលរួមជាមួយ UN បានឡើយ។ ក្រៅពីនេះ លោក Nebenzia បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រឿងដែលសំខាន់នៅពេលនេះសម្រាប់អាហ្វហ្កានីស្ថានជាការធ្វើឱ្យប្រទេសមានស្ថិរភាពឡើងវិញ។ សេដ្ឋកិច្ចអាហ្វហ្កានីស្ថាន កំពុងឈានទៅដល់ការដួលរលំដោយសារភាពវឹកវរគួបផ្សំជាមួយកង្វះខាតទ្រពធន ខណៈលុយបម្រុងនៅបរទេសជាង១០ពាន់លានដុល្លារ ត្រូវបានបង្កកដោយអាម៉េរិក និងបណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុប។ គួរបញ្ជាក់ថា គណៈកម្មាធិការសារតាំងរបស់ UN ទាំង៩ ដែលមាន ចិន រុស្ស៊ី និងអាម៉េរិក ជាសមាជិក នឹងពិភាក្សាគ្នានៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ហើយការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយអាចនឹងធ្វើឡើងត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២១នេះ។ រដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នរបស់តាលីបង់ចង់ឱ្យអ្នកនាំពាក្យលោក Suhail Shaheen អង្គុយកៅអីអគ្គរដ្ឋទូតនៅ UN រីឯអគ្គរដ្ឋទូត Ghulam M. Isaczai នៃរដ្ឋាភិបាលដែលត្រូវបានតាលីបង់ផ្ដួលរំលំ ចង់បន្តកាន់តំណែងនេះដែរ៕	អគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) Vassily Nebenzia នៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា អះអាងថា នៅពេលនេះមិនមានប្រទេសណាមួយទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នរបស់ក្រុមតាលីបង់ជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់នៃអាហ្វហ្កានីស្ថាន ហើយនេះមានន័យថា តាលីបង់មិនទាន់មានសិទ្ធិតំណាងឱ្យអាហ្វហ្កានីស្ថាននៅឡើយ។ លោក Nebenzia សង្កត់ធ្ងន់ថា អ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់អាហ្វហ្កានីស្ថាននាពេលនេះគឺការស្ដារប្រទេសឡើងវិញ។
នាសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីប៉ូឡូញ លោក Andrzej Duda នៅក្នុងសេតវិមានអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយថា៖ «ប៉ូឡូញ បានប្រកាសចំណាយលុយប្រមាណ២ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់ការបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន។ ចំពោះរឿងនេះ យើងកំពុងពិចារណាយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុត» ។ ជុំវិញរឿងនេះ សេតវិមានអាមេរិក បានចេញសេចក្តីប្រកាសមួយភ្លាមថា៖ «សហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងស្វែងរកជម្រើសមួយចំនួនទៀត ដើម្បីបង្កើនតួនាទីរបស់យោធាអាមេរិកក្នុងប៉ូឡូញ។ ហើយយើងនឹងពន្លឿនការពិភាក្សាទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះឲ្យបានឆាប់រហ័សបំផុត»។ ចំណែកលទ្ធផលដែលបានមកពីសកម្មភាពនេះ នឹងផ្ដល់វិភាគទានដល់វិស័យការពារជាតិ មិនត្រឹមតែអឺរ៉ុបកណ្ដាល និងខាងកើតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូទាំងមូលតែម្តង។ ជាមួយគ្នានេះ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក ជេម ម៉ាធីស បានសរសើរប៉ូឡូញសម្រាប់ការសម្រេចចិត្តមុនគេ ក្នុងការបង្កើនការចំណាយលើវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែលោក បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ពុំទាន់មានការសម្រេចណាមួយ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅឡើយទេ ទាក់ទិននឹងការបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅប៉ូឡូញនេះ។ «សំណួរជាច្រើនត្រូវបានចោទសួរឡើង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Mattis ប្រាប់ទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន។ លោក បានលើកឡើងទៀតថា ក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក ត្រូវការពេលបន្ថែមទៀតដើម្បីសិក្សាលើរឿងនេះ។ គួរឲ្យដឹងដែរថា ការបង្ហាញពីឆន្ទៈរបស់លោកត្រាំទាក់ទិននឹងការបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពក្នុងប៉ូឡូញ គឺធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី៤៥រូបនេះ ជារឿយៗចេះតែបន្តទាមទារឲ្យអាល្លឺម៉ង់ ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង ចំណាយលុយបន្ថែមទៀតលើការដាក់ពង្រាយកងទ័ពអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន។ លោក ត្រាំ មិនពេញចិត្តដែលប្រទេសទាំងនេះ ចំណាយលុយតិចលើការចំណាយនានារបស់ទាហាន ដែលលោកអះអាងថា ចាំការពារពួកគេពីការគំរាមកំហែង៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១៨ កញ្ញា បាននិយាយថា លោកកំពុងពិចារណាយ៉ាងម៉ត់ចត់លើការស្នើសុំរបស់ប៉ូឡូញ ដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ការសម្រេចចិត្តរបស់មេដឹករូបនេះធ្វើឡើង ក្រោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាសូវី បានប្រកាសចំណាយលុយរាប់ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់វត្តមានកងទ័ពអាមេរិកក្នុងប្រទេសខ្លួន។
«ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាធំៗ ដូចជាស៊ីហ្គេមជាដើម ជាឱកាសដើម្បីលក់ម្ចាស់ផ្ទះទៅកាន់ពិភពលោក»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មការរៀបចំកីឡាស៊ីហ្កេមលើកទី៣២ (CAMSOC) ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីវឌ្ឍនភាពនៃការត្រៀមស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ដែលរៀបចំដោយក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា។ លក់កម្ពុជាទៅកាន់ពិភលោក អគ្គលេខាធិការ CAMSOC ពន្យល់ថា ដើម្បីឱ្យពិភពលោកបានស្គាល់កម្ពុជា ហើយឱ្យពិភពលោកស្គាល់កម្ពុជាមានន័យថា ពិភពលោកកំពុងបាញ់ចក្ខុវិស័យមកកម្ពុជាតាមរយៈការធ្វើម្ចាស់ផ្ទះកីឡាតំបន់អាស៊ាននេះ។ ការរៀបស៊ីហ្គេម កម្ពុជាក៏នឹងចំណេញកេរដំណែលផងដែរ។ «ពិភពលោកកំពុងផ្តោតអារម្មណ៍មកកម្ពុជា។ សូម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំៗក៏ចាប់ផ្តើមសរសេរពីកម្ពុជា ដោយសារកម្ពុជាជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន ដោយបន្ថែមថា មុនស៊ីហ្គេម និងក្រោយស៊ីហ្គេមកម្ពុជាចំណេញកេរដំណែល មរតកនៃកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ហើយក៏ចំណេញសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ទេសចរណ៍ និងវប្បធម៌ថែមទៀត។ ជាងនេះទៅទៀតនោះ លោក វ៉ាត់ ចំរើន ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់អំពីការចំណេញកេតំណែល (Legacy) ក្រោយរៀបចំព្រឹត្តិកីឡាលំដាប់អន្តរជាតិមួយ ព្រោះដោយសារប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះខិតខំរៀបចំធ្វើម៉េចឱ្យបានល្អ ទាំងឥរិយាបថ ការរៀបចំផ្ទះសំបែង បរិស្ថាន និងរៀបចំការអប់រំរបស់ប្រជាជឱ្យប្រសើរជាដើម។ ចំណោមប៉ុន្មានចំនុចខាងលើ អគ្គលេខាធិការ CAMSOC បានលើកជាឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់ផងដែរ ជុំវិញការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថអាក្រក់របស់ប្រជាជនប្រទេសមួយ តាមរយៈការរៀបចំកម្មវិធីកីឡាធំៗ។ ក្រោយរៀបចំកីឡាធំមួយ ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះមានឱកាសផ្តាល់ប្តូរឥរិយាបថមិនល្អរបស់ប្រជាជន និងអាចលាងសម្អាតសង្គមផង។ ដូចជានៅប្រទេសចិនមុនអូឡាំពិកឆ្នាំ២០០៨ ប្រទេសនេះជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនស្តោះទឹកមាត់ និងចោលកន្ទុយបារីគ្រប់កន្លែងក្នុងក្រុងប៉េកាំង។ ប៉ុន្តែនៅពេលទទួលបានសិទ្ធិរៀបចំអូឡាំពិក២០០៨ រដ្ឋាភិបាលចិនបាណែនាំប្រជាជនខ្លួនឱ្យបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពអាក្រក់ទាំងអស់នេះ ដ្បិតមានទេសចរបរទេសទៅចូលរួមច្រើន ហើយការនែនាំនេះទទួលបានផ្លែផ្កា។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន បន្តថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលចិនណែនាំត្រង់ៗ ឬដាក់ការហាមប្រាមមិនឱ្យស្តោះទឹកមាត់ ឬចោលកន្ទុយបារីតាមទីសាធារណ នោះពលរដ្ឋចិននឹងមិនស្តាប់ឡើយ ប៉ុន្តែដោយសារទទួលភ្ញៀវផ្សេងច្រើន តាមរយៈការធ្វើម្ចាស់ផ្ទះកីឡាលំដាប់ពិភពលោកផង ប្រជាជនចិនអាចកែប្រែទម្លាប់អាក្រក់នេះបានចាប់ពីក្រោយអូឡាំពិកក្នុងប៉េកាំងឆ្នាំ២០០៨មក៕	តាមរយៈការធ្វើម្ចាស់ផ្ទះកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ជាឱកាសសម្រាប់កម្ពុជាបង្ហាញឱ្យពិភពលោកបានស្គាល់។ ការធ្វើម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម កម្ពុជា ចំណេញកេរ្តិ៍ឈ្មោះ សេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងការប្តូរឥរិយាបថរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាន់តែមានភាពប្រសើរឡើង។
រមៀតជារុក្ខជាតិបន្តពូជដោយមើម ដែលគេដាំប្រើជាគ្រឿងទេសស្លរ ។ យោងតាម សៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជា មើមរមៀតស្ងួត ឫស្រស់នេះ ជាឱសថសម្រាប់ព្យាបាលដំបៅក្រពះ ជំនួយដល់ការរំលាយអាហារ ឆ្អល់ពោះ ហើមពោះ ហើមពោះ រាកមូល ក្អក រលាកអញ្ចាញធ្មេញ ។ ព្យាបាលរាំងរដូវ ចុកខ្នង ចុកក្រោមឆ្អឹងជំនី កើតលឿង ។ រមៀតលាយ និងទឹកក្រូចឆ្មារ សម្រាប់លាបរបួស ខ្ទាំ ថ្លស់គ្រេច រមាស់ ដំបៅក្លាយជាដើម ។ ដាំផឹក ៣ទៅ ៩ក្រាម ក្នុងមួយថ្ងៃ (មើមក្ដឿង) ។ ថ្នាំម្សៅ ប្រើម្ដង ០,៥ក្រាម បួនដងក្នុងមួយថ្ងៃ ។ ហាមប្រើច្រើនហួសប្រមាណអាចបណ្ដាលអោយរលាកដំបៅក្រពះវិញ និង មិនអាចប្រើសម្រាប់ ស្ត្រីមានគភ៌បានឡើយ ។ (សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជារបស់ក្រសួងសុខាភិបាល)។ ទំព័រ 107	ដោយ៖ ស៊ុល រ៉វី
នៅល្ងាចថ្ងៃទី៨ តុលានេះ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានគណៈកម្មការទី៧ នៃរដ្ឋសភា បានសរសេរសាររំលែកទុក្ខ និងសោកស្ដាយ ចំពោះហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារនៅកន្លែងថែទាំកុមារក្នុងប្រទេសថៃ។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី សរសេររៀបរាប់លើហ្វេសប៊ុកបែបនេះ៖ «ខ្ញុំពិតជាមានការតក់ស្លុត និងសោកសង្រេងជាខ្លាំងចំពោះហេតុការណ៍វាយប្រហារដោយកាំភ្លើង និងកាំបិតសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិច ៣៨ នាក់ រួមទាំងកុមារ ២២ នាក់ ដោយអតីតប៉ូលិសថៃម្នាក់ ដែលបានចូលទៅប្រព្រឹត្តអំពីដ៏ឃោរឃៅ ក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំកុមារមួយស្ថិតក្នុងខេត្ត Nong Bua Lam Phu កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែតុលាកន្លងទៅនេះ»។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ចាត់ទុកទង្វើនេះ ជាការសម្លាប់ដ៏ឃោរឃៅ ដែលត្រូវរួមគ្នាថ្កោលទោស និងប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះអំពីវាយប្រហារមនុស្សឃាតគ្រប់ទម្រង់ និងរូបភាព។ បើតាមលោក ហ៊ុន ម៉ានី ការថ្កោលទោសនេះ ដើម្បីបង្ការមិនឱ្យហេតុការណ៍ដ៏សាហាវស្រដៀងគ្នានេះ អាចកើតមានឡើងក្នុងសង្គមនាពេលអនាគតឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលនៅថ្ងៃទី៧ តុលា មហាក្សត្រថៃ មហា វជិរាលង្ករណ៍ និងមហេសី ក៏បានយាងសួរសុខទុក្ខឪពុកម្ដាយកុមារដែលត្រូវបានសម្លាប់នៅខេត្ត Nong Bua LamPhuផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានបង្ហាញអារម្មណ៍តក់ស្លុត និងសោកស្ដាយ ចំពោះហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារលើកុមារ និងមនុស្សចាស់ជាង៣០នាក់ ដោយអតីតប៉ូលិសថៃម្នាក់ កាលពីថ្ងៃទី៦ តុលា។ ករណីបាញ់សម្លាប់ខាងលើ កើតឡើងនៅកន្លែងថែទាំកុមារមួយកន្លែង ដែលស្ថិតក្នុងខេត្ត Nong Bua LamPhu ភាគឦសានប្រទេសថៃ។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ុង អឿន បានបង្ហាញរបាយការណ៍ថា មុនថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ មានពលករខ្មែរនាំគ្នាសម្រុកមកកម្ពុជាវិញ និងពលករខ្មែរខ្លះទៀត ត្រូវបានអាជ្ញាថៃចាប់បញ្ជូនមកតាមច្រកទ្វារអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែតមានចំនួនជិត១ម៉ឺននាក់ ដោយក្នុងនោះមានពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យជិត៥ពាន់នាក់ ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដែលលោក អ៊ុង អឿង ទទួលបានត្រឹមថ្ងៃទី១០ មេសា។ ជាមួយគ្នានេះប្រធានក្រុមប្រឹក្សារូបនេះ បានស្នើឲ្យកងកម្លាំងដែលឈជើងតាមបន្ទាត់ព្រំដែនត្រូវ សម្រួលឲ្យពលករខ្មែរចូលមកកម្ពុជាវិញឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីមកលេងស្រុកកំណើតជួបជុំគ្រួសារ នៅថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំនេះ។ លោកបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«សុំអាជ្ញាធរខ្មែរសម្រួសជួយដល់ពលករខ្មែរមិនឲ្យយក លុយរឺគម្រាមយកលុពីពលករខ្មែរ បើបានដឹងរឿងនេះ និងមានវិធានការចំពោះបុគ្គលនោះតាមច្បាប់ »។ ក្រៅពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក៏មានពលរដ្ឋខ្មែរស្របច្បាប់រាប់ម៉ឺននាក់ ក្នុងទឹកដីថៃបានសម្រុកចូលមកទឹកដីកម្ពុជា តាមច្រកអន្តរជាតិដូង ស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបងផងដែរ។ ទាក់ទងបញ្ហានេះអ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ បានស្នើឲ្យសមត្ថកិច្ចច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឲ្យជួយសម្រួល ការបំពេញលិខិតរដ្ឋបាលចេញ-ចូល ដល់ពលករខ្មែរដែលកំពុងចូលមកស្រុកកំណើត ដើម្បីប្រារព្វពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខាងមុខនេះឡើយ។ លោក ខៀវ សុភ័គ ស្នើឲ្យអាជ្ញាធរយាមច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ មិនត្រូវទារប្រាក់ពីពលរដ្ឋខ្មែរ ជាថ្នូរនឹងការចូលមកស្រុកកំណើតវិញនោះទេ៕	មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានឲ្យដឹងថា ពលករខ្មែរជិត១ម៉ឺននាក់ ត្រូវបានអាជ្ញាធរថៃ ចាប់បញ្ជូនមកកម្ពុជាវិញ តាមច្រកអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ស្របពេលថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំមកដល់។
មូលនិធិ ដែលចាត់ចែងដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់មេធាវីអាមេរិក Ken Feingberg និង Camille S.Biros នឹងចាប់ផ្តើមបើកប្រាក់ដល់សមាជិកគ្រួសារអ្នកស្លាប់ភ្លាមៗ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា។ សមាជិកគ្រួសាររងគ្រោះទាំងនោះ នឹងមិនតម្រូវឲ្យលះបង់សិទ្ធិក្នុងការប្តឹង ដែលជាលក្ខខណ្ឌនៃការចូលរួមនោះទេ។ ការបើកប្រាក់នេះ ត្រូវធ្វើឡើងមិនឲ្យហួសពីថ្ងៃ៣០ វិច្ឆិកាឡើយ ហើយលក្ខខណ្ឌនៃការបើកប្រាក់ គឺថា ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះ អាចបើកប្រាក់សំណង់បានក្នុងពេល ១០ ថ្ងៃ ក្រោយពួកគេដាក់ពាក្យសុំរួចរាល់ ហើយឯកសារត្រូវបានពិនិត្យត្រឹមត្រូវ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Boeing លោក Dennis Muilenburg បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា៖«យើងបន្តចូលរួមរំលែកទុក្ខយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះសមាជិកគ្រួសារ និងមនុស្សជាស្រលាញ់ទាំងអស់លើយន្តហោះ [ធ្លាក់] នោះ។ ការបើកមូលនិធិនេះ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងយើងដើម្បីជួយដល់គ្រួសារជនរងគ្រោះ»។ បន្ថែមពីនេះ ក្នុងខែកក្កដា ក្រុមហ៊ុន Boeing ក៏បានប្រកាសថា ខ្លួនមានផែនការចំណាយលុយបន្ថែម ៥០លានដុល្លារដើម្បីគាំទ្រការពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ច និងការអប់រំ ក្នុងសហគមន៍ដែលប៉ះពាល់។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា យន្តហោះ Boeing 737 MAX ត្រូវបានផ្អាកការហោះហើរ ចាប់តាំងពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩នេះមកម្ល៉េះ ក្រោយពីកើតហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី និងអេត្យូពី។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមហ៊ុន Boeing បានប្រកាសថា ខ្លួនមានគោលដៅយកឈ្នះលើបណ្ដឹងដើម្បីបន្តការហោះហើរឡើងវិញ នាដើមត្រីមាសទី៤នៃឆ្នាំ២០១៩នេះ។ ពាក្យបណ្តឹងជិត ១០០ ត្រូវបានប្តឹងប្រឆាំងក្រុមហ៊ុន Boeing ដោយក្រុមហ៊ុនច្បាប់តំណាងឲ្យសមាជិកគ្រួសារអ្នកស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អេត្យូពី ។ ជនរងគ្រោះទាំងនោះ គឺមកពីបណ្តាប្រទេស៣៦ ផ្សេងគ្នា ដោយក្នុងនោះ មានប្រជាជនអាមេរិក ៩ នាក់ និងកាណាដា ១៩នាក់៕	មូលនិធិជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ ៥០លានដុល្លារបស់ក្រុមហ៊ុន Boeing Co នឹងត្រូវបង់ដល់ក្រុមគ្រួសារអ្នកស្លាប់ទាំង៣៤៦នាក់ ក្នុងហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះប្រភេទ 737 MAX ចំនួន២លើក ដោយម្នាក់ៗទទួលបាន ១៤៤ ៥០០ ដុល្លារ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសនេះដូចតទៅ៖ អត្ថបទទាក់ទង លោក ហ៊ុន ម៉ានី៖«ព្រឹត្តិការណ៍៤០គ.ម ធ្វើឲ្យយុវជនយល់ពីការយកជីវិតធ្វើដើមទុនរំដោះប្រទេស»	ក្រចេះ៖ អ្នកចូលរួមដើរថ្មើរជើង៤០គីឡូម៉ែត្របានមកដល់គោលដៅ ដែលជាស្តូបអនុស្សាវរីយ៍២ធ្នូ នៅក្នុងស្រុកស្នួលនៃខេត្តក្រចេះ។ ស្តូបអនុស្សាវរីយ៍២ធ្នូ គឺជាខ្លឹមសាររួមនៃព្រឹត្តិការណ៍ដើរថ្មើជើង៤០គីឡូម៉ែត្ររបស់យុវជន ដែលត្រូវបានរៀបចំដោយសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាបានឆ្លើយសំណួរខ្លះរបស់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅចម្ងាយមួយគីឡូម៉ែត្រមុនក្រុមទី៨របស់លោក ដើរដល់គោលដៅ ដែលមានរបាំឆៃយ៉ាំនៅរង់ចាំស្វាគមន៍។ ក្នុងរយៈពេលប្រមាណ២០ម៉ោងនៃការដើរផង សម្រាកផង លោក ម៉ានី បានរៀបរាប់ពីការរៀនសូត្រដែលយុវជនបានរៀនសូត្រ ពិសោធន៍ខុសគ្នារវាងដំណើររបស់យុវជនក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន និង យុវជនក្នុងអតីតកាលដែលមានឪពុករបស់លោក។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ក៏បានឆ្លើយតបផងដែរទៅមតិខ្លះ ដែលយល់ឃើញថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍៤០គម គឺជារឿងឥតប្រយោជន៍។
សម្តេចបានយកបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាសម្តេចមានគម្រោងចាកចេញពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ដោយ ប៉ុន្តែសម្តេចនៅតែជាប្រធានគណបក្សនយោបាយ (ប្រជាជនកម្ពុជា)។ ទាក់ទងនឹងអាយុចូលនិវត្តន៍ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ក្រោយការចាកចេញពីតួនាទីនាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្តេចនឹងស្នើច្បាប់ឲ្យមានការកំណត់អាយុចូលនិវត្តន៍របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ផងដែរ។ សម្តេចបានលើកឡើងថា នេះជាឆ្លើយតបទៅនឹងការស្នើសុំរបស់អ្នកនយោបាយនិន្នាកាប្រឆាំង ដូចជាការកំណត់សញ្ជាតិតែមួយជាដើម៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នសម្តេចជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្រោយឆ្នាំ២០២៣ សម្តេចនឹងក្លាយជាឪនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយក្រោយឆ្នាំ២០៤០ សម្តេចអាចក្លាយជាជីតានាយករដ្ឋមន្ត្រី។
«កម្ពុជាគឺជាប្រទេសដែលមានសុខសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងអភិវឌ្ឍន៍។ លើសពីនោះទៅទៀត ក៏មានការគ្រប់គ្រងយុទ្ធសាស្ត្រជាក់លាក់ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ គឺមិនដូចអ្វីដែលអ្នកដទៃមើលមកកម្ពុជាពីចំងាយ១២០០ គីឡូម៉ែត្រនោះទេ»។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងរូបនេះ លើកឡើងបែបនេះនៅចំពោះមុខសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃ១៨ ខែមិថុនា ក្នុងឱកាសដែលលោកស្រីត្រូវចប់បេសកកម្មការទូតនៅកម្ពុជា។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកស្រី អេវ៉ា ង្វៀន ប៊ិញ បានអះអាងថា នេះជាមូលហេតុធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលបារាំង ក៏ដូចជា វិស័យឯកជនបារាំង នៅបន្តចូលរួមចំណែកជាមួយកម្ពុជាដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍកម្ពុជាប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងចីរភាព។ បន្ថែមពីលើនេះ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងដដែលនេះ ក៏បានកត់សម្គាល់ឃើញថា រយៈពេល៤ឆ្នាំក្នុងបេសកកម្មការទូតរបស់លោកស្រីនៅកម្ពុជា លោកស្រីបានជួបពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងមន្ត្រីកម្ពុជាគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដែលរាល់កិច្ចពិភាក្សាទាំងអស់បានបង្ហាញពីភាពត្រង់ទៅត្រង់មក មានភាពបើកចំហ និងភាពស្មោះត្រង់។ ក្នុងន័យនេះ លោកស្រីពន្យល់ថា ទាំងនេះជាកត្តាសំខាន់ធ្វើឲ្យបេសកកម្មការទូតរបស់លោកស្រីមកកាន់កម្ពុជា បានទទួលជោគជ័យតាមការកំណត់ នោះគឺការពង្រីក និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទន្ទឹមនឹងសាទរចំពោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលបានទទួលជោគជ័យក្នុងការចាក់វ៉ាក់សាំង លោកស្រីអេវ៉ា ង្វៀន ប៊ិញ ជំនួសមុខឲ្យរដ្ឋាភិបាលបារាំង ប្តេជ្ដាបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជា។ ជាពិសេសលើវិស័យសុខាភិបាល ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស វិស័យវប្បធម៌ និងការថែរក្សាសន្តិភាពនៅក្រោមឆ័ត្រអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ជាការឆ្លើយតប សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះលោកស្រី អេវ៉ា ង្វៀន ប៊ិញ ដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងអស់ពីសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញបេសកកម្មការទូតនៅក្នុងកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹង និងពង្រីកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះរដ្ឋាភិបាលបារាំងដែលបានជួយដល់កម្ពុជាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលក្នុងនោះមានវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័របានដើរតួរនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩នេះ។ «យុទ្ធសាស្ត្ររបស់កម្ពុជាគឺផ្ដល់វ៉ាក់សាំងជូនដល់គ្រប់គ្នាទាំងអស់ដែលរស់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មិនថាជាជនជាតិខ្មែរ ឬជនជាតិបរទេសនោះទេ ដែលនេះជាជម្រើសចុងក្រោយក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩»។ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានរៀបរាប់បែបនេះទៅអ្នកស្រីឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំង។ បន្ថែមពីលើនេះ មេដឹកនាំកម្ពុជា ក៏បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះរដ្ឋាភិបាលបារាំងដែលតែងតែផ្ដល់ជំនួយដល់កម្ពុជា ជាពិសេសលើវិស័យអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស វិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ ដែលបានជួយដល់ការពង្រឹងសមត្ថភាពគ្រូពេទ្យកម្ពុជា និងផ្ដល់ជាជំនួយហិរញ្ញប្បទានក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជាផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោកស្រី អេវ៉ា ង្វៀន ប៊ិញ ត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី ៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧ ហើយបានចូលកាន់តំណែងនៅកម្ពុជា អំឡុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧។ លោកស្រី មានឪពុកជនជាតិវៀតណាម និងម្ដាយជនជាតិបារាំង ហើយមុនចូលកាន់តំណែងនៅកម្ពុជា លោកស្រី ធ្លាប់ជាមន្ត្រីទូតនៃស្ថានទូតបារាំងប្រចាំទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម៕	ភ្នំពេញ៖ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋបារាំងប្រចាំនៅកម្ពុជា លោកស្រី អេវ៉ា ង្វៀន ប៊ិញ (Eva Nguyen Binh) បានវាយតម្លៃខ្ពស់លើកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយទទួលស្គាល់ថាកម្ពុជាមានយុទ្ធសាស្ត្រជាក់លាក់ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩។
ពិធីចុះកិច្ចសន្យា ដៃគូពាណិជ្ជកម្មនេះ ធ្វើឡើងរវាង៣ភាគី គឺមន្ទីរពេទ្យ ដឹ ប្រេស្ទីហ្ស៍ ជាមន្ទីរពេទ្យស្ដង់ដារអន្តរជាតិថ្មីមួយនៅកម្ពុជា ដែលទើបបើកដំណើរការកាលពីចុងខែមិនា កន្លងមកនេះ ជាមួយនឹង VAAC និង Air Ambulance ។ មន្ទីរពេទ្យ ដឹ ប្រេស្ទីហ្ស៍ បំពាក់ដោយបរិក្ខាទំនើបៗចុងក្រោយ និងប្រជុំដោយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញៗ មកពីប្រទេសសិង្ហបុរី និងប្រទេសបារាំងជាដើម ហើយក៏ជាមន្ទីរពេទ្យ ដែលមានដៃគូជាមួយមន្ទីរពេទ្យនានាក្នុងប្រទេសសឹង្ហបុរីផងដែរ ។ មណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រ ដេវ៉ាល់ដា ដែលជាមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រក្នុងស្រុក ដែលមានទីតាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ផ្ដល់ជូនអ្នកជំងឺនូវសេវាសុខភាពជាច្រើន និងសេវាកម្មយន្តហោះសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងយន្តហោះឯកជនលំដាប់វីអាយភី VAAC ក្នុងការផ្ដល់ជូនអតិថិជន នូវការធ្វើដំណើរទៅព្យាបាលជំងឺធ្ងន់ៗ នៅមន្ទីរពេទ្យនានា ដែលខ្លួនសហការនៅឯក្រៅប្រទេស។ ថ្លែងក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានោះដែរ អគ្គនាយិកា ខែក ខេមរ៉ាត ដែលជាស្ថាបនិកសេវាហោះហើរបន្ទាន់ VAAC បានលើកឡើងថា៖«ការសហកាគ្នានេះ ធ្វើឡើងដើម្បីជួយសម្រួលដល់អ្នកជំងឺ និងគ្រួសារអ្នកជំងឺដែលស្វែងរកសេវាកម្មពិនិត្យ និងព្យាបាលជំងឺនៅឯប្រទេសសិង្ហបុរី ក្នុងករណីដែលសេវាកម្មទាំងនោះ មិនទាន់មានក្នុងស្រុក ជាពិសេសនៅពេលអ្នកជំងឺ ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពត្រូវសង្គ្រោះបន្ទាន់ ក្នុងពេលដែលពិភពលោក ក៏ដូចជាប្រទេសកម្ពុជាផ្ទាល់ កំពុងជួបប្រទះនឹងជំងឺកូវីដ-១៩» ។ VAAC ផ្ដល់ជូននូវសេវាកម្មយន្តហោះពេទ្យសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងយន្តហោះឯកជន ដែលមានបំពាក់ដោយឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រទំនើបៗ ការហោះហើរឆាប់រហ័សបំផុត ដោយមានគិលានុបដ្ឋាយិកា គ្រូពេទ្យជំនាញ សម្រាប់មើលថែរក្សាអ្នកជំងឺ ក្នុងពេលធ្វើដំណើរលើយន្តហោះ និងមានអ្នកបើកបរយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ដែលបានឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហ្វឺនបណ្ដុះបណ្ដាលច្បាស់លាស់ ដើម្បីធានា និងផ្ដល់ទំនុកចិត្តជូនអតិថិជន។ វេជ្ជ តាន់ ឥន្ទដ្រាវីណា នាយិកាមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រ ដេវ៉ាល់ដា បានលើកឡើង ក្នុងពិធីចុះហត្ថាលេខាខាងលើថា៖«យើងខ្ញុំបានរៀបចំសេវាថ្មីនេះ ក្នុងគោលបំណងជួយលើកកម្ពស់ គុណភាពព្យាបាលសុក្រិត្យភាព នៃរោគវិនិឆ្ឆ័យ អន្តរាគមន៍វេជ្ជសាស្ត្រ និងសលសាស្ត្រ ឲ្យទាន់ពេលវេលា។ យើងខ្ញុំសម្រួលដល់អ្នកជំងឺ ដើម្បីឲ្យគាត់អាចស្វែងរកសេវាព្យាបាលដែលត្រឹមត្រូវ និងមានការប្រឹក្សាច្បាស់លាស់ជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតក្នុងស្រុកជាមុន ដើម្បីឈានទៅជួបជាមួយ វេជ្ជបណ្ឌិតក្រៅប្រទេសចគោលដៅ នៃស្ថានភាពជំងឺពិតប្រាកដ ក្នុងអន្តរាគមន៍វេជ្ជសាស្ត្រ និងសលសាស្ត្រមួយចំនួនតូច ដែលមិនទាន់មាននៅ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង»។ ជុំវិញការលើកឡើងពីគុណភាពសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្ន លោកបណ្ឌិត Christopher Tay ប្រធានមន្ទីរពេទ្យ ដឹ ប្រេស្ទីហ្ស៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពលរដ្ឋកម្ពុជា លែងបារម្ភទៀតទៅ ព្រោះមន្ទីរពេទ្យកាន់តែច្រើន និងវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញៗកាន់តែច្រើន បានចូលមកវិនិយោគ និងចូលរួមចំណែកក្មុងវិស័យសុខាភិបាលនេះ។ ជាក់ស្តែង មន្ទីរពេទ្យ ដឹ ប្រេស្ទីហ្ស៍ ស្ថិតនៅកណ្តាលក្រុងភ្នំពេញ ផ្ដល់ជូននូវការព្យាបាល ដែលមានគុណភាខ្ពស់ជាមួយតម្លៃសមរម្យដោយក្រុមគិលានុបដ្ឋា និងវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញៗ មកពីក្រៅប្រទេសស្របតាមស្ដង់ដាសឹង្ហបុរី»។ VAAC គឺជាសេវាមួយ ដែលដំណើរការឡើងប្រកបដោយស្តង់ដារមួយ មានការកំណត់តម្លៃថេរ និងច្បាស់លាស់ រួមជាមួយការសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Air Ambulance ដើម្បីសម្រួលដល់អតិថិជន ក្នុងការចំណាយឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ក្នុងពេលជួបគ្រាលំបាក។ ការផ្តល់ជូនសេវានេះ ក្នុងរយៈពេល៧ថ្ងៃ ក្នុងមួយសប្តាហ៍ និង២៤ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ រសៀលថ្ងៃសុក្រ ទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០៖ ពិធីចុះកិច្ចសន្យា ដៃគូពាណិជ្ជកម្មរវាងបីភាគី ក្នុងការផ្ដល់ជូននូវ «សេវាកម្មយន្តហោះសង្គ្រោះបន្ទាន់ទៅកាន់ប្រទេសសិង្ហបុរី» ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅ នៅ នៅឯមន្ទីរពេទ្យ ដឹ ប្រេស្ទីហ្ស៍ ។
«ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមានមោទកភាពប្រកាសថា អាម៉េរិកបានបំផ្លាញគ្រាប់ចុងក្រោយដោយសុវត្ថិភាពនៅក្នុងឃ្លាំងស្តុករបស់ខ្លួន ដែលនាំឱ្យយើងខិតទៅជិតពិភពលោកមួយដែលគ្មានអាវុធគីមីដ៏គួរឱ្យខ្លាច។» ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន ប្រកាសបែបនេះ។ អាម៉េរិក ជាប្រទេសហត្ថលេខីចុងក្រោយនៃអនុសញ្ញាហាមឃាត់អាវុធគីមីដែលចូលធរមាននៅឆ្នាំ១៩៩៧ ក្នុងការបំផ្លាញឃ្លាំងស្តុកអាវុធដែលត្រូវបានប្រកាសជាសាធារណៈ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រទេសខ្លះទំនងជារក្សាអាវុធប្រភេទនេះជាសម្ងាត់នៅឡើយ។ អង្គការសម្រាប់ការហាមឃាត់អាវុធគីមី ហៅការកម្ទេចរបស់អាម៉េរិក ជាជោគជ័យប្រវត្តិសាស្រ្តក្នុងការរំសាយអាវុធដែលបានសម្លាប់ជីវិតមនុស្ស និងបង្កផលប៉ះពាល់ឥតគណនាកាលពីសង្រ្គាមលោកលើកទី១ ដ្បិតអាវុធនេះត្រូវបានប្រើដោយគ្មានការគ្រប់គ្រងអ្វីឡើយ។ ចាប់តាំងពីចូលធរមានមក ហត្ថលេខីទាំងអស់ បានកម្ទេចចោលអាវុធគីមីរបស់ខ្លួនប្រមាណ៧២០០០តោនឯណោះ។ ប៉ុន្តែប្រទេសខ្លះនៅរក្សាទុកអាវុធនេះជាសម្ងាត់ដដែល។ រុស្ស៊ី ដែលមានអាវុធគីមីក្នុងឃ្លាំងច្រើនជាងគេ បានអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ២០១៧។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក បៃឌិន បន្តទទូចឱ្យបន្តចំណាត់ការថែមទៀតដើម្បីធានាថា អាវុធគីមីនៅជុំវិញពិភពលោកត្រូវបានកម្ទេចចោល។ លោកក៏ស្នើឱ្យប្រទេសដែលមិនទាន់ចុះហត្ថលេខា ឬផ្ដល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញានេះមានអេហ្ស៊ីប អ៊ីស្រាអែល ស៊ូដង់ខាងត្បូង និងកូរ៉េខាងជើង ប្រមូលអាវុធនេះបំផ្លាញចោលផងដែរ។ លោកក៏ចង់ឱ្យហត្ថលេខី៤ប្រទេសមានមីយ៉ាន់ម៉ា រុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ និងស៊ីរីអនុវត្តឱ្យពេញលេញអនុសញ្ញានេះដែរ៕	ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន នៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា បានប្រកាសពីកម្ទេចចោលអាវុធគីមីចុងក្រោយរបស់ខ្លួន។ ទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិដែលត្រួតពិនិត្យអាវុធគីមី បានសាទរចំណាត់ការរបស់រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន តែទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏ទទូចឱ្យប្រទេសដែលបន្តលាក់បាំងអាវុធប្រភេទនេះ កម្ទេចចោលទាំងស្រុងដែរ។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញដោយសេតវិមាន លោក ដូណាល់ ត្រាំ បញ្ជាក់ថា៖«ខ្ញុំ ចុះហត្ថលេខាលើសំណើច្បាប់នេះ ដោយក្តីគោរពចំពោះលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី (ជិនភីង), ប្រទេសចិន និងប្រជាជនហុងកុង»។ ត្រង់នេះ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ច្បាប់នេះគឺបង្កើតឡើងដោយសង្ឃឹមថា មេដឹកនាំ និងអ្នកតំណាងនៃប្រទេសចិននិងក្រុងហុងកុង នឹងមានលទ្ធភាពដោះស្រាយភាពខុសគ្នារបស់ពួកគេដោយសន្តិវិធី ដែលឈានដល់មានសន្តិភាពនិងវឌ្ឍនភាពយូរអង្វែងសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ អត្ថបទទាក់ទង ចិនខឹងសម្បារ ក្រោយព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកអនុម័តសំណើច្បាប់ប្រជាធិបតេយ្យហុងកុង រដ្ឋសភាអាមេរិក អនុម័តសំណើច្បាប់ «ប្រជាធិបតេយ្យហុងកុង» តែចិនថា នឹងប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ច្បាប់ថ្មីនេះ ដែលបានអនុម័តដោយឯកច្ឆន្ទពីសំណាក់ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក កាលពីថ្ងៃ២០ វិច្ឆិកា និងដោយសភាតំណាងអាមេរិក កាលពីថ្ងៃ១៥ តុលា នឹងតម្រូវឲ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកវាយតម្លៃជាប្រចាំឆ្នាំលើការអភិវឌ្ឍនយោបាយក្នុងទីក្រុងនេះ។ នោះគឺមើលថា ហុងកុង នៅតែអាចរក្សាលក្ខខណ្ឌស្វ័យភាពគ្រប់គ្រាន់ ដាច់ដោយឡែកពីចិនដីគោក ក្នុងគោលដៅរក្សាការផ្តល់ឲ្យពិសេសពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ទន្ទឹមនេះ ច្បាប់គាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យហុងកុងនេះ ក៏នឹងបើកផ្លូវឲ្យរដ្ឋបាលលោកត្រាំដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្ត្រីចិនដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការបំផ្លិចបំផ្លាញសិទ្ធិមនុស្ស និងស្វ័យភាពរបស់ទីក្រុងហុងកុង។ រដ្ឋាភិបាលចិន កាលពីសប្តាហ៍មុន បានរិះគន់ចំណាត់ការរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដោយចាត់ទុកថា ឡើងដោយមិនខ្វល់ពីការពិត ហើយអនុវត្តបទដ្ឋានពីរជាន់។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Geng Shuang លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«វាគឺជាការបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងបទដ្ឋានជាមូលដ្ឋានដែលគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ ចិនថ្កោលទោសនិងប្រឆាំងយ៉ាងដាច់ណាត់ចំពោះរឿងនេះ»។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋាភិបាលចិន នឹងត្រូវតែចាត់ចំណាត់ការវាយបកដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ, សន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍អភិវឌ្ឍន៍ ប្រសិនបើអាមេរិក នៅតែរឹងទទឹងបន្តសម្រេចចិត្តខុស។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រកាសរបស់លោក ត្រាំ ធ្វើឡើងខណៈក្រុមអ្នកចរចាពាណិជ្ជកម្មចិននិងអាមេរិក កំពុងព្យាយាមបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។ នៅថ្ងៃអង្គារសប្តាហ៍នេះ លោកអនុប្រធានាធិបតីចិន Liu He ដែលទទួលបន្ទុកចរចាពាណិជ្ជកម្ម និងលោក Robert Lighthizer តំណាងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក ព្រមទាំងលោករដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារអាមេរិក Steven Mnhchin បានជជែកគ្នាតាមរយៈទូរសព្ទពិភាក្សារឿងកិច្ចចរចាពាណិជ្ជកម្ម។ បើតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន ភាគីទាំងពីរ បានពិភាក្សាគ្នាអំពីកង្វល់ចម្បងនិងឈានដល់ការបង្កើតកុងសង់ស៊ីសលើវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ។ ទន្ទឹមនេះ ភាគីទាំងពី ក៏ព្រមព្រៀងរក្សាការប្រាស្រ័យទាក់ទងលើបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មដែលនៅសេសសល់ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹង កិច្ចព្រមព្រៀង «ដំណាក់ការទី១»៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃពុធ ២៧វិច្ឆិកា បានចុះហត្ថលេខាលើសំណើច្បាប់ដែលគាំទ្រដល់ក្រុមបាតុករនៅហុងកុង ។ ការសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងទោះបីជារងការជំទាស់ពីចិន ខណៈលោក ត្រាំ ព្យាយាមបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។
គោលបំណងនៃការចងក្រងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ(ថ្មី) គឺដើម្បី កសាងក្របខណ្ឌគតិយុត្តគោល និងចាំបាច់សម្រាប់ការអនុវត្តប្រព័ន្ធថវិកាព័ត៌មានសមិទ្ធកម្ម ឬហៅកាត់ ថា «ថវិកាសមិទ្ធកម្ម» ដែលជាគំរូសមស្របសម្រាប់កម្ពុជា ស្របតាមយុទ្ធសាស្រ្តនៃការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធ ថវិកាឆ្នាំ២០១៨-២០២៥។ លើសពីនេះ វាក៏ជាស្នូលនៃការកែទម្រង់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ក៏បង្កើនភាពជឿទុកចិត្តផ្នែកថវិកា ,គណនេយ្យភាពហិរញ្ញវត្ថុ ,ការផ្សារភ្ជាប់ថវិកាទៅនឹងគោលនយោបាយ និងគណនេយ្យសមិទ្ធកម្ម ដែលសសរស្តមទាំង៤ នៃការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ត្រូវបានគិតគូរបញ្ចលគ្រប់ជ្រុងជ្រាយ រួមទាំងសំដៅធានាប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការទ្រទ្រង់ស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងសមធម៌សង្គម។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលលើកឡើងបែបនេះ។ ជាមួយគ្នាដែរ លោក ផៃ ស៊ីផាន បានលើកពីដើមចម នៃច្បាប់ស្តីពីប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈដំបូងរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ដើម្បីរៀបចំឱ្យមានជាក្របខណ្ឌគតិយុត្តសម្រាប់របបគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ ដែលផ្តោតជាសំខាន់លើប្រព័ន្ធថវិកាផ្អែកលើធាតុចូល ។ លុះដល់ឆ្នាំ២០០៤ បានប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តជាផ្លូវការនូវកម្មវិធីកែទម្រង់ ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណ ដោយមានគោលដៅផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធថវិកាផ្អែកលើធាតុចូល និងមជ្ឈការ ឆ្ពោះទៅប្រព័ន្ធថវិកាផ្អែកលើសមិទ្ធកម្ម និងវិមជ្ឈការ។ ការធ្វើបែបនេះ ដើម្បីប្រែក្លាយជាជំហានៗនូវប្រព័ន្ធ គ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈកម្ពុជា ឱ្យទៅជាប្រព័ន្ធមួយស្របតាមបទដ្ឋាននិងឧត្តមានុវត្តអន្តរជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣ មករា ដែលដឹកនាំដោយ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសម្រេចអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ ស្ដីពី«ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ (ថ្មី) ហើយ។ នេះបើតាមលោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ដែលបានសរសេរបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុក។
តាមការរំពឹងទុករបស់ក្រុមហ៊ុន Cambodia Airport ជើងយន្តហោះទាំងទៅទាំងមកសរុបនៅដំណាច់ខែកុម្ភៈនេះនឹងមានការធ្លាក់៥០ភាគរយ ដោយសារជំងឺឆ្លង Covid-19។ នេះយោងតាមលោក ខែក នរិនដា នាយកផ្នែកទំនាក់ទំនងសាធារណៈនៅក្រុមហ៊ុន Cambodia Airport។ លោកបានសរសេរតាមសារអេឡិចត្រូនិកថា៖ «ដោយសារតែការផ្ទុះវីរុសកូរ៉ូណា ចរាចរនៃអ្នកដំណើរបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ យើងរំពឹងថានឹងមានការធ្លាក់ចុះ៥០ភាគរយនៅចុងខែកុម្ភៈនេះ ទាំងបីអាកាសយានដ្ឋាន បើប្រៀបធៀបនឹងខែកុម្ភៈឆ្នាំមុន»។ លោកបានបន្តថា ជើងយន្តហោះមកដល់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទាំងបីក្នុងរយៈពេលបីខែក្នុងឆ្នាំ២០១៩មានការធ្លាក់ចុះ៣,១ភាគរយ ហើយជើងយន្តហោះនៅខេត្តព្រះសីហនុមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកបន្ទាប់ពីមានការផ្ទុះឆ្លងវីរុស Covid-19។ លោកបានបន្តថាមាន៖ «ក្រុមហ៊ុនហោះហើរជាច្រើនបានបន្ថយ ឬលុបចោលជើងយន្តហោះដោយសារតែតម្រូវការធ្លាក់ចុះ ដែលការណ៍នេះនឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានិងអាកាសយានដ្ឋានកម្ពុជា»។ លោក ខែក នរិនដា បានឲ្យដឹងថា លោកមិនទាន់អាចកំណត់ផលប៉ះពាល់បាននៅឡើយទេពេលនេះ។ ប៉ុន្តែលោកថា ជើងយន្តហោះនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិខេត្តព្រះសីហនុមានការធ្លាក់ចុះ៦២ភាគរយ នៅសៀមរាប៦០ភាគរយ និង៤០ភាគរយនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ នៅត្រឹមខែកុម្ភៈ។ VOA បានព្យាយាមទាក់ទងសុំការអធិប្បាយពីលោកជា អូន អ្នកនាំពាក្យអាកាសចរស៊ីវិល តែមិនអាចទាក់ទងបាននោះទេ រហូតមកដល់ល្ងាចថ្ងៃសុក្រនេះ។ ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះវីរុស Covid-19 ដែលមានប្រភពមកពីប្រទេសចិននេះមក ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោក ហ៊ុន សែនបានប្រកាសថា កម្ពុជានឹងមិនបិទជើងយន្តហោះទៅឬមកពីប្រទេសចិននោះទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រីឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគមទីភ្នាក់ងារទេសចរកម្ពុជា និយាយថា ភ្ញៀវទេសចរបរទេសជាច្រើនបានលុបចោលការកក់ការស្នាក់នៅតាមសណ្ឋាគារនិងសេវាកម្មទេសចរផ្សេងៗហើយ ក្នុងនោះគឺមានភ្ញៀវទេសចរចិនជាង៩០ភាគរយ។ អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «បារម្ភរឿងអត់ភ្ញៀវ។ ផ្នែកខាងទេសចរគឺយើងអាស្រ័យទៅលើភ្ញៀវអ៊ីចឹងណា៎។ បើភ្ញៀវអត់មកយើងបានអីរស់។ តើយើងអាចឈរជើងនឹងអត់ ព្រោះយើងត្រូវការចំណាយជារៀងរាល់ថ្ងៃជារៀងរាល់ខែ»។ VOA មិនអាចទាក់ទងលោកតុប សុភ័ក អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរបានទេនៅរសៀលថ្ងៃសុក្រនេះ។ ជំងឺឆ្លងវីរុស Covid-19 ឬវីរុសកូរ៉ូណាបានផ្ទុះតាំងពីខែមករាចេញមកពីទីក្រុងវូហាន ខេត្តហ៊ូប៉េប្រទេសចិន ហើយឥឡូវបានរាលដាលពាសពេញពិភពលោក ដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន ថៃអ៊ីតាលី អ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកជាដើម នៅដើមឆ្នាំ២០២០នេះ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈនេះមានមនុស្សជាង៨ម៉ឺននាក់ឆ្លង និងជាង២.៧០០នាក់ស្លាប់៕	កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងការធ្លាក់ចុះនៃជើងយន្តហោះប្រមាណ៥០ភាគរយនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទាំងបីនៅខែកុម្ភៈ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន បន្ទាប់ពីវីរុសកូរ៉ូណា Covid-19 ដែលកើតឡើងនៅប្រទេសចិន បានឆ្លងទៅដល់ប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងពិភពលោក។
លោក ស៊ាង ថៃ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានបញ្ជាក់ថា កង់ដែលផលិតចេញពីទឹកដីកម្ពុជាត្រូវបាននាំទៅកាន់ប្រទេស និងតំបន់ជាង៥០ ក្នុងពិភពលោក។ ក្នុងនោះទីផ្សារដែលធំជាងគេរបស់កម្ពុជា គឺមានសហភាពអឺរ៉ុប ចក្រភពអង់គ្លេស សហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា ជប៉ុន និងចិន។ តាមទិន្នន័យដែលសារព័ត៌មានថ្មីៗទទួលបានពីលោក ស៊ាង ថៃ នាថ្ងៃទី៣១មករានេះ កម្ពុជានាំចេញកង់ទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោកបានដល់ទំហំ៩៦៦,៧លានដុល្លារអាម៉េរិក កើនជាង៤៨ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១។ កង់ជាផលិតផលដ៏សំខាន់មួយរបស់កម្ពុជា ដែលបម្រើដល់ការនាំចេញ បន្ទាប់ពីសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងទំនិញធ្វើដំណើរ។ បើតាមរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរូបនេះ កម្ពុជាមានរោងចក្រកង់ចំនួនប្រាំ ដែលស្ថិតនៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្នុងខេត្តស្វាយរៀង។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមិនត្រឹមតែជាប្រទេសនាំមុខគេ ក្នុងការនាំចេញកង់ប៉ុណ្ណោះទេ។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសដែលផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបង្គុំរបស់កង់ដ៏ឈានមុខមួយដែរ ។ ឧស្សាហកម្មកង់ និងគ្រឿងបង្គុំបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ បើតាមក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDC) វិស័យនេះមានការរីកចម្រើនយ៉ាងលឿន និងប្រកបដោយសក្តានុពល ទោះបីក្នុងលក្ខខណ្ឌណាក៏ដោយ។ ហេតុផលនេះហើយបានធ្វើឱ្យកម្ពុជា ក្លាយជាប្រទេសស្ថិតក្នុងលំដាប់លេខមួយក្នុងអាស៊ាន នៃការនាំចេញកង់ទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោក។ កន្លងមកការនាំចេញសំលៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងរបស់កម្ពុជា មានទំហំដល់៨០ភាគរយនៃការនាំចេញសរុប។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នវិស័យកម្មន្តសាលមិនមែនកាត់ដេរ រីកចម្រើនខ្លាំង ។ នេះបើតាមលោក វង្សី វិស្សុត រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។ លោកបន្តនិយាយក្នុងវេទិកាសាធារណៈស្តីពី «ការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងច្បាប់ថវិកាឆ្នាំ២០២៣» កាលពីថ្ងៃទី២៥មករា ឆ្នាំ២០២៣ យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ក្នុងរយៈពេលកូវីដ៣ឆ្នាំមកនេះ មានការប្រែប្រួលសម្បើមណាស់ ជាពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច។ ឥឡូវនេះ នាំចេញសំលៀកបំពាក់ និងស្បែក នៅសល់តែ៥៦ឬ៥៧ភាគរយទេ។ កសិកម្មឡើងដល់ជាង១០ភាគរយនៃការនាំចេញសរុប ហើយកម្មន្តសាលមិនមែនកាត់ដេរ គឺឡើងដល់ជិត៣០ភាគរយ ដែលជាចំណែកនៃការនាំចេញសរុប»។ កង់ បន្ទះសូឡា សង្ហារឹម ក្តារបន្ទះ ខ្សែអុបទិក និងឈីប...ជាដើម ដែលជាទំនិញក្នុងវិស័យកម្មន្តសាលមិនមែនកាត់ដេរ ចាប់ផ្តើមរីកធំឡើងនៅក្នុងចំណែកនៃការនាំចេញសរុប។ នេះជាការរៀបរាប់របស់លោក វង្សី វិស្សុត ដោយបន្ថែមថា អ្នកវិនិយោគដែលមកកម្ពុជាថ្មីៗនេះ ក៏មាននិន្នាការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ផងដែរ៕	ពេញមួយឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជានាំចេញកង់ទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោកបានក្នុងរង្វង់ទឹកប្រាក់ ៩៦៦លានដុល្លារ។ ទំហំនៃការនាំចេញនេះកើនដល់អត្រា៤៨,៤៨ភាគរយ បើធៀបកាលឆ្នាំ២០២១។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។
ពិធីចុះហត្ថលេខានេះ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា ក្រោមអធិបតីភាពរបស់លោក គិត ម៉េង អគ្គនាយក និងនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប និង លោក Songpon Thepnumsommanus នាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន ភីធីធី ខេមបូឌា លីមីធីត។ ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់មកពីក្រុមហ៊ុនទាំងពីរ និងធុរជនសំខាន់ៗផ្សេងទៀត បានចូលរួមធ្វើជាសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានេះ។ នៅក្នុងផ្នែកមួយនៃអនុស្សរណៈយោគយល់នេះ ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប និងក្រុមហ៊ុន ភីធីធី ខេមបូឌា លីមីធីត នឹងស្វែងរកឱកាសដើម្បីសហការគ្នា អភិវឌ្ឍដំណោះស្រាយទូទាត់ សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ ការលក់ និងការធ្វើទីផ្សារទូទាំងប្រតិបត្តិការ អាជីវកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន ភីធីធី។ លោក គិត ម៉េង អគ្គនាយក និងនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប បានមានប្រសាសន៍ស្វាគមន៍ចំពោះការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា និងទំនាក់ទំនងធុរកិច្ចដ៏ជិតស្និទ្ធនាពេលបន្តបន្ទាប់ទៀត។ លោក ក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិធីចុះហត្ថលេខានេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍យុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ភាគីទាំងសងខាង និងជាជំហានដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅរកកិច្ចសហការធុរកិច្ចកាន់តែប្រសើរឡើង»។ លោក Songpon Thepnumsommanus នាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន ភីធីធី ខេមបូឌា លីមីធីត បានមានប្រសាសន៍ថា ក្រុមហ៊ុន ភីធីធី ខេមបូឌា បានទន្ទឹងរង់ចាំការសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប។ លោកបានថ្លែងថា៖ «ពួកយើងពិតជារីករាយក្រៃលែង ដែលបានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នានេះ ជាមួយក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប ហើយយើងមានសេចក្តីរីករាយ ដែលបានចាប់ដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប ដែលជាក្រុមហ៊ុនពោរពេញ ទៅដោយជំនាញដែលនឹងជួយពង្រីកវត្តមានរបស់យើងនៅក្នុងប្រទេសបន្ថែមទៀត»។ លោកបានបន្តថា៖ «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ បានសបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុន ភីធីធី ក្នុងការជំរុញប្រទេសកម្ពុជា ឲ្យមានការអភិវឌ្ឍ និងឈានទៅរកយុគសម័យឌីជីថល។» ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប គឺជាក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍចម្រុះដែលមានក្រុមហ៊ុនជាង៣០ ស្ថិតក្នុងវិស័យធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ បដិសណ្ឋារកិច្ច ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ទូរគមនាគមន៍ ថាមពលអគ្គិសនី និងការអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យ។ ក្រុមហ៊ុន ភីធីធី ខេមបូឌា លីមីតធីត (ភីធីធីស៊ីអិល) គឺជាក្រុមហ៊ុនប្រេងឥន្ធនៈ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅព្រះរាជាណាចក្រថៃ ដែលផ្គត់ផ្គង់ ចែកចាយ និងលក់ប្រេងនៅលើទីផ្សារនិងផលិតផលពាក់ព័ន្ធនានា។ បន្ថែមពីលើអាជីវកម្មប្រេងឥន្ធនៈ ក្រុមហ៊ុន ភីធីធី ក៏មានអាជីវកម្មផ្សេងទៀត រួមមាន Café Amazon, Jiffy Mart, Pearly Tea, Fit Auto។ ពិធីចុះហត្ថលេខានេះបានប្រារព្ធឡើង នៅវេលាម៉ោង១២:៣០នាទីថ្ងៃត្រង់ នាថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ នៅសាលចតុម្មុខ ក្នុងសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប ដែលជាក្រុមហ៊ុនវិនិយោគនិងអភិវឌ្ឍន៍ឈានមុខគេនៅកម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាជាមួយក្រុមហ៊ុន ភីធីធី ដែលជាក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ ក្នុងគោលបំណងជួយជំរុញប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មនៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.