id
stringlengths
1
8
revid
stringlengths
1
8
url
stringlengths
37
44
title
stringlengths
1
250
text
stringlengths
1
259k
11547
843044
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11547
Sinh vật phù du
Sinh vật phù du là những sinh vật nhỏ bé, thường là thức ăn của các loài cá lớn, nhỏ như cá nhám voi và cá tráo. Từ nguyên. Tên gọi của chúng bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp "πλαγκτoν" - có nghĩa là "kẻ du mục hay những tên sống trôi nổi". Khoa học nghiên cứu về plankton được gọi là "Planktology". Đặc điểm. Vì rằng các loài ...
11556
892526
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11556
Tịnh độ chân tông
Tịnh độ chân tông (zh. 淨土真宗, ja. "jōdo-shin-shū") là một nhánh của Tịnh Độ tông tại Nhật do Thân Loan (1173-1262) sáng lập. Tông phái này đặt trọng tâm vào "Vô lượng thọ kinh" (sa. "sukhāvatīvyūha"), bộ kinh với 48 đại nguyện của Phật A-di-đà. Giáo pháp của tông phái là chuyên trì tụng danh hiệu A-di-đà, với hi vọng sẽ...
11597
70395423
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11597
Bát-niết-bàn
Bát-niết-bàn (zh. 般涅槃, sa. "parinirvāṇa", pi. "parinibbāna") là tịch diệt hoàn toàn, thường dùng để chỉ Niết-bàn (sa. "nirvāṇa") sau khi chết, xảy ra sau cái chêt của một người đã đạt niết bàn trong cuộc đời. Thường thường người ta hiểu Bát-niết-bàn là Niết-bàn vô dư, nhưng cũng có người hiểu Bát-niết-bàn là Niết-bàn h...
11599
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11599
Tứ vô lượng
Tứ vô lượng (zh. 四無量, sa. "catvāryapramāṇāni", pi. "catasso appamaññāyo"), là "bốn trạng thái tâm thức vô lượng", còn được gọi là Tứ phạm trú (zh. 四梵住, sa. "caturbrahmavihāra"), "bốn cách an trú trong cõi Phạm" hay gọi là Tứ vô lượng tâm và gọi tắt là Từ bi hỷ xả. Là thuật ngữ chỉ một phép thiền định, trong đó hành giả...
11600
655
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11600
Kinh Từ bi
Từ kinh (zh. 慈經, pi. "mettā-sutta"), cũng được gọi là Từ bi kinh, là một bài kinh văn hệ Pali, giúp Phật tử phát huy lòng từ ái. Kinh này được phổ biến rất rộng rãi ở các nước theo truyền thống Thượng toạ bộ, được tăng ni tụng niệm hàng ngày. Toàn văn kinh Từ (bản dịch của Thích Thiện Châu) ("Sutta-Nipāta", 143-152):
11603
70890222
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11603
Câu-xá luận
A-tì-đạt-ma-câu-xá luận (zh. 阿毗達磨俱舍論, sa. "abhidharmakośa-śāstra"), thường được gọi tắt là Câu-xá luận, có nghĩa là "Báu vật của A-tì-đạt-ma", tên khác là Thông minh luận (zh. 通明論), là bộ luận quan trọng của Phật học, được Thế Thân (sa. "vasubandhu") soạn vào thế kỉ thứ 5 sau Công nguyên tại Kashmir. Luận gồm có hai ph...
11607
536098
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11607
Bát nhiệt địa ngục
Bát nhiệt địa ngục (zh. "bārè dìyù" 八熱地獄, sa. "aṣṭoṣaṇanaraka", ja. "hachinetsu jigoku") hay bát đại địa ngục (八大地獄), là một khái niệm trong Phật giáo để chỉ tám địa ngục, mỗi địa ngục được chia thành 16 địa ngục nhỏ hơn, tổng cộng có 128 địa ngục nhỏ. Càng những ngục sau thì đau khổ càng tăng, ứng với tội lỗi càng lớn...
11612
70380036
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11612
Động vật giáp xác
Động vật giáp xác (Crustacea) còn gọi là động vật vỏ giáp hay động vật thân giáp là một phân ngành động vật Chân khớp lớn và đa dạng gồm hơn 44.000 loài như cua, tôm hùm, tôm càng, tôm, tôm nước ngọt, lân hà, Oniscidea, ốc mượn hồn và hà biển. Chúng thường sống dưới nước và hô hấp bằng mang. Đa số các loài giáp xác sốn...
11615
760883
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11615
Wikipedia tiếng Việt
Wikipedia tiếng Việt là phiên bản tiếng Việt của Wikipedia. Website lần đầu kích hoạt vào tháng 11 năm 2002 và chỉ có bài viết đầu tiên của dự án là bài Internet Society. Wikipedia tiếng Việt không có thêm bài viết nào cho đến tháng 10 năm 2003 khi Trang Chính ra mắt. Tiếp theo đó là bài Alexandre De Rhodes, sau đó là ...
11616
697072
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11616
Nghiệp (Phật giáo)
Nghiệp trong Phật giáo (zh. "yè" 業, sa. "karma", pi. "kamma", ja. "gō"), là một thuật ngữ từ tiếng Phạn mang ý nghĩa là "hành động" hoặc "việc thực hiện". Trong truyền thống Phật giáo, nghiệp chỉ đến hành động mà được dẫn dắt bởi ý định ("cetanā") là cái dẫn dắt đến những kết quả trong tương lai. Những ý định được xem ...
11618
70890216
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11618
A-tì-đạt-ma
Vi Diệu Pháp (zh. 阿毗達磨, sa. "abhidharma", pi. "abhidhamma", bo. "chos mngon pa"), là những giáo lý cao siêu, vi diệu, vì nó vượt ("abhi") trên các Pháp ("dhamma"), giải thích Trí tuệ. Chữ đầu Abhi dùng để diễn đạt sự tinh tế, sâu xa. Danh từ Dhamma dịch là Pháp, một Phạn ngữ có nhiều nghĩa, ở đây nó có nghĩa là lời dạy...
11619
70348551
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11619
Mật mã lượng tử
Mật mã lượng tử là một ngành khoa học nghiên cứu về bảo mật thông tin dựa trên các tính chất của vật lý lượng tử. Trong khi mật mã truyền thống khai thác chủ yếu các kết quả toán học của ngành độ phức tạp tính toán nhằm vô hiệu hoá kẻ tấn công thì mật mã lượng tử khai thác chính bản chất vật lý của các đối tượng mang t...
11620
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11620
Thiên hà
Thiên hà (chữ Hán: 天河, nghĩa mặt chữ là "sông ở trên trời") là một hệ thống lớn các thiên thể và vật chất liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn, bao gồm sao, tàn dư sao, môi trường liên sao chứa khí, bụi vũ trụ và vật chất tối, một loại thành phần quan trọng nhưng chưa được hiểu rõ. Các thiên hà có nhiều đặc điểm đa dạng ...
11621
648222
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11621
Đại học Stanford
Viện Đại học Leland Stanford Junior, thường được gọi là Viện Đại học Stanford hay chỉ Stanford, là viện đại học tư thục thuộc khu vực thống kê Stanford, California (Hoa Kỳ). Stanford được biết đến với sức mạnh học tập, sự giàu có, gần gũi với Thung lũng Silicon và được xếp hạng là một trong những trường đại học hàng đầ...
11641
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11641
William Booth
William Booth (10 tháng 4 năm 1829 – 20 tháng 8 năm 1912) là nhà sáng lập và Tướng quân đầu tiên (1878–1912) của Cứu Thế Quân ("Salvation Army"). William Booth được chọn vào danh sách 100 người Anh vĩ đại nhất thuộc mọi thời đại (thứ 71), thực hiện bởi BBC trong năm 2002. Thiếu thời. Booth chào đời tại Sneinton, Noting...
11642
814981
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11642
Cứu Thế Quân
Cứu Thế Quân ("Salvation Army"), hoặc Đạo quân Cứu thế, là một hệ phái Tin Lành ("Evangelical") thuộc cộng đồng Kháng Cách ("Protestant"), cũng là một tổ chức xã hội với các hoạt động từ thiện được tổ chức giống mô hình quân đội. Cứu Thế Quân có hơn 1,5 triệu thành viên bao gồm các binh sĩ, sĩ quan, và thiện nguyện viê...
11651
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11651
Chiến dịch Mùa Xuân 1975
Chiến dịch mùa Xuân năm 1975, hay Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, là những cuộc tấn công quân sự cuối cùng của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trong Chiến tranh Việt Nam. Chiến dịch bắt đầu từ ngày 4 tháng 3 và kết thúc ngày 30 tháng 4 năm 1975. Ngoài Trận Phước Long được coi l...
11661
333855
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11661
Viện Công nghệ Sinh học (Việt Nam)
Viện Công nghệ Sinh học (tên tiếng Anh là "Institute of Biotechnology (IBT)") là một viện nghiên cứu chủ đạo về các lĩnh vực Công nghệ Sinh học ở Việt Nam. Viện Công nghệ Sinh học trực thuộc Viện Khoa học Việt Nam ("Vietnamese Academy of Science & Technology (VAST)", tên trước kia là Trung tâm Khoa học Tự nhiên v...
11667
705327
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11667
Minh Mạng
Minh Mạng (chữ Hán: 明命, 25 tháng 5 năm 1791 – 20 tháng 1 năm 1841) hay Minh Mệnh, là vị hoàng đế thứ hai của triều Nguyễn trị vì từ năm 1820 đến khi ông qua đời, được truy tôn miếu hiệu là Nguyễn Thánh Tổ. Ông là vị vua có nhiều thành tích nhất của nhà Nguyễn, nhưng đến cuối thời ông thì nhà Nguyễn đã dần suy yếu cả về...
11680
312490
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11680
Gia Long
Gia Long (; 8 tháng 2 năm 1762 – 3 tháng 2 năm 1820), tên húy là Nguyễn Phúc Ánh (阮福暎), thường được gọi là Nguyễn Ánh (阮暎), là một nhà chính trị, nhà quân sự người Việt Nam, vị vua sáng lập nhà Nguyễn, triều đại quân chủ cuối cùng trong lịch sử Việt Nam. Ông trị vì từ năm 1802 đến khi qua đời năm 1820, được truy tôn mi...
11688
70931290
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11688
Giới (Phật giáo)
"Trang này viết về một thuật ngữ t, các nghĩa khác xem" Có hai thuật ngữ G âm Giới (戒). Giới(戒) là gì? (zh. 戒, sa. शील "śīla", pi. "sīla") là giới luật mà tăng, ni cũng như người tu tại gia phải tuân thủ. Nguyên nhân gì phải giữ giới? - Bạch Thế Tôn, các thiện giới có ý nghĩa gì, có lợi ích gì? - Này Ananda, các thiện ...
11689
655
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11689
Tam học
Tam học (; sa. "triśikṣā", pi. "tisso-sikkhā") chỉ ba môn học của người theo đạo Phật: Giới (sa. "śīla", pi. "sīla") được hiểu chung là tránh các nghiệp ác. Định (sa. "samādhi"), là thiền định, nhưng cũng là sự chú tâm, sự tỉnh giác trong mọi hành động và Huệ (sa. "prajñā", pi. "paññā") là sự phát triển tâm Bát-nhã để...
11690
69458698
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11690
Không Hải
Không Hải (chữ Hán: 空海; Kana: くうかい; Romaji: "kūkai"; 774 - 835), còn được gọi là Hoằng Pháp Đại Sư (弘法大師, こうぼうだいしkōbō daishi), là một vị Cao tăng Nhật Bản, sáng lập Chân ngôn tông — một dạng phái Mật tông tại Nhật Bản. Sư tu học Mật tông tại Trung Quốc theo sự hướng dẫn của sư phụ là Ngài Huệ Quả. Sau về Nhật mở đạo tr...
11691
343833
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11691
Kiến (Phật giáo)
Kiến (zh. 見, sa. "dṛṣṭi", "darśana", pi. "diṭṭhi", "dassana") nghĩa là "thấy" nhưng được sử dụng theo nhiều cách khác nhau như: I. Kiến dịch từ chữ "dṛṣṭi" ngoài nghĩa "thấy" ra cũng có nghĩa là quan niệm, kiến giải; nếu danh từ Dṛṣṭi đứng một mình thì phần lớn được hiểu là "tà kiến" quan niệm sai lầm. Người ta phân bi...
11692
70618680
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11692
Kiến tính
Kiến tánh (zh. "jiànxìng" 見性, ja. "kenshō") tức là trực nhận thấy bổn tánh, là một danh từ chỉ sự trực nhận chân lý, thấy bổn tánh. Như tất cả ngôn ngữ thì danh từ này cũng không chánh xác, và có thể tạo sự hiểu lầm, vì kinh nghiệm kiến tánh không có tánh nhị nguyên, không có người nhìn (năng kiến) và không có tánh đượ...
11693
780814
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11693
Kim cương thừa
Kim cương thừa (zh. 金剛乘, sa. "vajrayāna") là một trường phái Phật giáo xuất hiện trong khoảng thế kỉ thứ 5, 6 tại Bắc Ấn Độ. Kim cương thừa bắt nguồn từ Đại thừa (sa. "mahāyāna") và được truyền qua Tây Tạng, Trung Quốc, Nhật Bản (riêng bộ Vô thượng du-già không được truyền sang Trung Quốc và Nhật), Mông Cổ và Nga. Đây ...
11694
428286
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11694
Liên Hoa Sinh
Padmasambhava (Hán Việt: Liên Hoa Sinh (蓮華生), sa. padmasambhava, padmakāra, bo. pad ma sam bhava པད་མ་སམ་བྷ་ཝ་, pad ma `byung gnas པད་མ་འབྱུང་གནས་), là một Đại sư Ấn Độ, sống cùng thời vua Tây Tạng Trisong Detsen (755-797). Sư truyền Phật giáo sang Tây Tạng và sáng lập tông Ninh-mã, một trong bốn tông phái lớn của Tây ...
11696
858325
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11696
Long Thụ
Long Thụ, còn gọi là Long Thọ (zh. 龍樹; sa. "nāgārjuna" नागार्जुन; bo. "klu sgrub" ཀླུ་སྒྲུབ་), dịch âm là Na-già-át-thụ-na (zh. 那伽閼樹那), thế kỷ 1–2, là một trong những luận sư vĩ đại nhất của lịch sử Phật giáo. Người ta xem sự xuất hiện của sư là lần chuyển pháp luân thứ hai của Phật giáo (lần thứ nhất do Phật Thích-ca ...
11698
894191
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11698
Người Kinh (Trung Quốc)
Người Kinh, hay Kinh tộc (chữ Hán: 京族, bính âm: "jīngzú", Hán-Việt: Kinh tộc) là một trong số 56 dân tộc được công nhận tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Năm 2000 ước tính có khoảng 22.000 người Kinh tại Trung Quốc. Trước năm 1958, dân tộc này được gọi là người Việt (越族, "Việt tộc"). Lịch sử. Người Kinh Trung Quốc đồng ...
11699
428286
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11699
Tịch Hộ
Tịch Hộ (zh. 寂護, sa. "śāntarakṣita"), 750-802, là một Cao tăng Ấn Độ thuộc Trung quán tông, người truyền bá Phật pháp sang Tây Tạng thời kì đầu. Quan niệm của Sư là Trung quán nhưng có tính chất dung hoà với Duy thức và vì vậy, Sư và đệ tử giỏi là Liên Hoa Giới (sa. "Kamalaśīla") được xem là đại biểu của hệ phái Trung ...
11707
390197
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11707
Yết-ma
Yết-ma (zh. "jiémó" 羯磨, ja. "katsuma") là từ phiên âm chữ "karma" trong tiếng Phạn, có nghĩa là Nghiệp, việc làm, hành vi (nghiệp 業, tác 作, sự 事), nhưng khi dùng cách phiên âm này có nghĩa như sau:
11710
70850405
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11710
Lâm Tế Nghĩa Huyền
Lâm Tế Nghĩa Huyền (zh. "línjì yìxuán"/ "lin-chi i-hsüan" 臨濟義玄, ja. "rinzai gigen"), ?-866/867, là một vị Thiền sư Trung Quốc, là Tổ khai dòng thiền Lâm Tế. Sư là môn đệ xuất sắc nhất của Thiền sư Hoàng Bá Hi Vận. Môn đệ đắc pháp danh tiếng của sư có Thiền sư Hưng Hoá Tồn Tưởng, Tam Thánh Huệ Nhiên, Định Thượng Toạ. Sư...
11712
312490
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11712
Trịnh Kiểm
Trịnh Kiểm (chữ Hán: 鄭檢, 14 tháng 9, 1503 – 24 tháng 3, 1570), tên thụy Thế Tổ Minh Khang Thái vương (世祖明康太王), là nhà chính trị, quân sự có ảnh hưởng của Đại Việt thời Nam–Bắc triều. Trên danh nghĩa tôn phò các vua Lê trung hưng, ông là nhà lãnh đạo trên thực tế của phe Nam triều từ năm 1545 tới khi qua đời. Dù tước hi...
11713
428286
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11713
Lâm Tế tông
Lâm Tế tông (zh. "línjì-zōng/lin-chi tsung" 臨濟宗, ja. "rinzai-shū") là một dòng thiền được liệt vào Ngũ gia thất tông—tức là Thiền chính phái—được Thiền sư Lâm Tế Nghĩa Huyền sáng lập. Tông này ngày nay là một trong hai tông của Thiền vẫn còn tồn tại ở Nhật Bản song song với tông Tào Động (ja. "sōtō-shū"). Khoảng vài mư...
11714
655
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11714
Ngũ gia thất tông
Ngũ gia thất tông (zh. 五家七宗, ja. "goke-shishishū") là năm nhà và bảy tông của Thiền tông Trung Quốc. Ngũ gia gồm có: Nếu kể cả hai nhánh của Lâm Tế tông được thành lập sau Thiền sư Thạch Sương Sở Viên (Từ Minh) thì có tất cả là bảy tông:
11717
906233
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11717
Trung đạo
Trung đạo (zh. "zhōngdào" 中道, ja. "chūdō", sa. "madhyamāpratipad", pi. "majjhimāpaṭipadā") là từ được dùng chỉ chung các phương pháp giảng dạy của Phật Thích-ca Mâu-ni, là người tránh những cực đoan trong cách tu học—như buông thả theo dục lạc và sống khổ hạnh tuyệt đối. Trong Tiểu thừa, Bát chính đạo được xem là Trung...
11724
843563
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11724
Vô Ngôn Thông
Vô Ngôn Thông (zh. 無言通), 759 (?) – 826, là một vị Thiền sư Trung Quốc, đệ tử của Thiền sư nổi tiếng Bách Trượng Hoài Hải. Năm 820, sư qua Việt Nam, ở tại chùa Kiến Sơ (zh. 建初寺), ngày nay thuộc Hà Nội, thành lập phái thiền Vô Ngôn Thông. Sư mất năm 826, và phái thiền của sư kéo dài được 17 thế hệ. Dòng thiền Vô Ngôn Thô...
11728
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11728
Cảm Thành
Cảm Thành (? – 860) tu tại chùa Kiến Sơ, là tổ đời thứ hai của dòng Vô Ngôn Thông. Người Tiên Du, họ Thị. Ban đầu Sư xuất gia, tên đạo là Lập Đức, ở tại núi Tiên Du; của quận mình. Sư lấy việc đọc kinh làm sự nghiệp. Cơ duyên và hành trạng. Có hương hào họ Nguyễn mến Sư đức hạnh cao cả, muốn đổi nhà làm chùa mời Sư tới...
11730
664101
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11730
Chi An tức hương
Chi An tức hay An tức hương (danh pháp khoa học: Styrax) là một chi thực vật có khoảng 100 loài mọc thành bụi rậm hoặc cây nhỏ trong họ An tức hương ("Styracaceae"), chủ yếu có nguồn gốc ở các vùng khí hậu ấm tới các vùng nhiệt đới của Bắc bán cầu, chủ yếu ở khu vực đông và đông nam châu Á, nhưng cũng vượt qua đường xí...
11732
794321
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11732
Benzoin
Benzoin hay 2-Hydroxy-2-phenylacetophenone hay 2-Hydroxy-1,2-Diphenylethanone hay rượu desyl hoặc dầu long não từ quả hạnh đắng là một hợp chất hữu cơ bao gồm một liên kết etylen kết nối bởi các nhóm phenyl và có các nhóm chức hydroxyl và xêtôn. Nó là tinh thể màu trắng nhạt có mùi long não nhẹ. Benzoin được tổng hợp t...
11733
295784
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11733
Juventus F.C.
Juventus Turin Football Club (, nghĩa: "Tuổi trẻ"), thường được gọi là Juventus Turin, Juventus FC, Juventus, Juve () là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp của Ý có trụ sở đặt tại Torino, Piemonte. Được thành lập vào năm 1897, câu lạc bộ thi đấu trong bộ trang phục sọc trắng đen từ năm 1903 và chơi các trận đấu trên ...
11794
721305
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11794
Hành hoa
Hành hoa, hay hành hương, hành lá, đôi khi được gọi là hành ta, có danh pháp khoa học là Allium fistulosum thuộc họ Hành ("Alliaceae"). Trong tiếng Anh nó có tên là "Welsh onion-bunching onion "(hành bụi). Hành hoa không bao giờ có củ to và chắc như hành tây (onion), hẹ tây (shallot) và có cán hoa (tức lá hành) rỗng và...
11801
539651
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11801
Hẹ tây
Hẹ tây là từ chung được sử dụng để chỉ tới ba loại thực vật khác nhau trong chi "Allium". Chi "Allium" (gồm các loại hành, tỏi) nay thường được xếp vào họ Amaryllidaceae nhưng trong quá khứ lại được xem là thuộc họ Alliaceae. Khi thân hành chưa phát triển hoàn chỉnh thì hẹ tây cũng được gọi là hành lá. Gieo trồng. Hẹ ...
11806
915679
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11806
Sinh lý học con người
Sinh lý học con người là một khoa học nghiên cứu về các chức năng sinh học, lý học và hóa sinh học của người hay các cơ quan hoặc bộ phận của cơ thể người. Định hướng cơ bản của sinh lý học là ở mức các cơ quan hay các hệ thống trong cơ thể người. Phần lớn các khía cạnh của sinh lý học con người là tương đối gần gũi vớ...
11809
69131047
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11809
Dặm trên giờ
Dặm trên giờ là cách đọc tương đương của người Việt đối với câu tiếng Anh "miles per hour", có ý nghĩa như là một đại lượng đo vận tốc. Nó biểu diễn số lượng dặm quốc tế đi được trong một giờ. Cách viết tắt phổ biến ngày nay là mph, hay mi/h, sử dụng quy ước của SI để biểu diễn các đơn vị dẫn xuất, đôi khi cũng được ...
11821
593120
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11821
Côn trùng
Côn trùng hay còn gọi là sâu bọ, là một lớp sinh vật thuộc về ngành động vật không xương sống, chúng có bộ xương ngoài làm bằng kitin. Cơ thể chúng có ba phần (đầu, ngực và bụng), ba cặp chân, mắt kép và một cặp râu. Côn trùng là nhóm động vật đa dạng nhất hành tinh, gồm hơn một triệu loài đã được mô tả và gồm hơn một...
11827
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11827
Kiến
Kiến (tên khoa học: "Formicidae") là một họ côn trùng thuộc bộ Cánh màng. Các loài trong họ này có tính xã hội cao, có khả năng sống thành tập đoàn lớn có tới hàng triệu con. Nhiều tập đoàn kiến còn có thể lan tràn trên một khu vực đất rất rộng, hình thành nên các siêu tập đoàn. Các tập đoàn kiến đôi khi được coi là cá...
11831
927895
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11831
Hoàng Mai (quận)
Hoàng Mai là một quận nội thành của thành phố Hà Nội, Việt Nam. Đây là quận có diện tích lớn thứ tư của thành phố (sau các quận Long Biên, Hà Đông và Bắc Từ Liêm) và có dân số đông nhất trong số 30 quận, huyện, thị xã thuộc thành phố Hà Nội. Địa lý. Quận Hoàng Mai nằm ở phía đông nam nội thành thành phố Hà Nội, có vị t...
11840
534293
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11840
Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ
ANSI (viết tắt từ "American National Standards Institute" trong tiếng Anh và có nghĩa là "Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ") là một tổ chức tư nhân, phi lợi nhuận nhằm quản trị và điều phối sự tiêu chuẩn hoá một cách tự giác và hợp thức các hệ thống quy ước ra đời ngày 19 tháng 10 năm 1918. Cơ sở chính ANSI đóng ở Washi...
11841
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11841
Hội Kỹ sư Điện và Điện tử
Hội Kỹ sư Điện và Điện tử (tiếng Anh: Institute of Electrical and Electronics Engineers, viết tắt: IEEE) là một tổ chức phi lợi nhuận, chuyên nghiệp nhằm nâng cao sự thịnh vượng qua sự phát huy các đổi mới công nghệ tạo cơ hội nghề nghiệp cho các thành viên và cổ vũ cộng đồng thế giới mở rộng. IEEE đề xướng quá trình k...
11842
721305
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11842
Liên minh Viễn thông Quốc tế
Liên hiệp Viễn thông Quốc tế hoặc Liên minh Viễn thông Quốc tế, viết tắt là ITU (tiếng Anh: International Telecommunication Union) là một tổ chức chuyên môn của Liên Hợp Quốc nhằm tiêu chuẩn hoá viễn thông quốc tế. ITU được thành lập ngày 17/05/1865 tại Paris - Pháp. Ngày 15 tháng 7 năm 1947, ITU đã chính thức trở thàn...
11848
770800
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11848
Ha (định hướng)
ha, Ha, và HA có thể có các nghĩa: ha: Ha:
11855
888691
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11855
Công ước Bern
Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật, còn được gọi ngắn gọn là Công ước Berne (phát âm tiếng Việt: Công ước Bơn hay Công ước Béc-nơ), được ký tại Bern (Thụy Sĩ) năm 1886, lần đầu tiên thiết lập và bảo vệ quyền tác giả giữa các quốc gia có chủ quyền. Nó được hình thành sau các nỗ lực vận động của ...
11857
390197
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11857
Quán đỉnh
Quán đỉnh (zh. "guàndĭng" 灌[潅]頂, sa. "abhiṣeka", ja. "kanchō", bo. "dbang" དབང་), nghĩa đen là rưới nước lên đầu, là một nghi thức tôn giáo trong những buổi lễ long trọng. Trong Kim cương thừa, danh từ quán đỉnh được dùng chỉ những nghi lễ, trong đó vị Đạo sư (sa. "guru", bo. "blama") cho phép đệ tử tu tập một Tan-tra....
11858
320708
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11858
Luận sư
Luận sư (zh. 論 師, sa. "ābhidharmika", pi. "ābhidhammika") là một Tỉ-khâu hoặc Tỉ-khâu-ni chuyên nghiên cứu A-tì-đạt-ma. Danh từ Luận sư được dịch theo cách dịch nghĩa của A-tì-đạt-ma là Luận, Luận tạng. Trong thời Phật giáo nguyên thủy (Thượng toạ bộ), các vị Luận sư thường có nhiều uy tín hơn các vị tăng sĩ khác. Tro...
11859
69851314
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11859
Khổ (Phật giáo)
Khổ (chữ Hán: 苦, tiếng Phạn: "duḥkha", tiếng Pali: "dukkha") là một khái niệm quan trọng của Phật giáo, là cơ sở của Tứ diệu đế. Khổ là một trong ba tính chất của sự vật và được đúc kết trong câu nhận định "Đời là bể khổ". Không phải chỉ là những cảm thụ khó chịu mới là Khổ. Khổ dùng để chỉ tất cả mọi hiện tượng vật ch...
11860
763210
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11860
Luân hồi
Luân hồi (trong Phật giáo còn gọi là Vòng luân hồi hay Bánh xe luân hồi) (chữ Hán: 輪迴, sa., pi. "saṃsāra", bo. " `khor ba" འཁོར་བ་), nguyên nghĩa Phạn ngữ là "lang thang, trôi nổi" theo ngữ căn sam-√sṛ, có khi được gọi là Hữu luân (zh. 有輪), vòng sinh tử, hoặc giản đơn là Sinh tử (zh. 生死). Ấn độ giáo. Trong hầu hết các ...
11861
655
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11861
Luật tạng
Luật tạng (zh. 律藏; sa., pi. "vinaya-piṭaka") là phần thứ hai của Tam tạng, quy định về việc sống tập thể của chư tăng, chư ni. Luật tạng có nhiều hệ khác nhau như Luật tạng của Thượng tọa bộ, Pháp Tạng bộ, Thuyết nhất thiết hữu bộ. Luật tạng gồm có 3 phần: Chi tiết các quy định như sau: Trong Luật tạng cũng có phần đú...
11862
345883
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11862
Luật tông
Luật tông (zh. "lǜzōng", 律宗, ja. "ritsu-shū"), là một tông phái Phật giáo Trung Quốc do Đạo Tuyên (596-667) thành lập. Giáo pháp của phái này dựa trên Luật tạng của Pháp Tạng bộ (sa. "dharmaguptaka"), được ghi lại với tên Tứ phần luật. Chủ trương của giáo pháp này là giữ giới luật một cách nghiêm ngặt. Những quy luật n...
11864
803827
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11864
Lục sư ngoại đạo
Lục sư ngoại đạo (zh. "liùshī wàidào" 六師外道, ja. "rokushi gedō"), cũng được gọi lại là Ngoại đạo lục sư, là Sáu vị luận sư lớn chủ trương lý thuyết trái với Phật pháp ở miền Trung Ấn vào thời Phật Thích-ca Mâu-ni:
11867
390197
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11867
Tiếp tâm
Tiếp tâm (zh. 接心, ja. "sesshin"), là dụng ngữ Thiền tông, mang nghĩa "thâu nhiếp tâm". Tiếp tâm chỉ một khoảng thời gian tu tập thiền định cao độ thường được tổ chức trong các Thiền viện tại Nhật. Trong những ngày thường thì ngoài vài giờ Toạ thiền, các vị tăng còn phải làm việc, thi hành bản phận của mỗi người. Nhưng ...
11868
812749
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11868
Tọa thiền
Tọa thiền (tiếng Trung: 坐禪/"zuòchán", tiếng Nhật: "zazen") nghĩa là ngồi thiền là phương pháp tu tập trực tiếp để đưa đến Giác ngộ. Mới đầu tọa thiền đòi hỏi thiền giả tập trung tâm trí lên một đối tượng (ví dụ một Mạn-đà-la hay linh ảnh một vị Bồ Tát), hay quán sát về một khái niệm trừu tượng (ví dụ như quán tính Vô...
11869
69981188
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11869
Thượng tọa
Thượng tọa (chữ Hán: 上座) là một danh hiệu chỉ các vị Tăng sĩ Phật giáo, là một người đã thọ Tỳ kheo giới, nên còn gọi là chung là Tỳ kheo. Danh hiệu Thượng toạ được dùng sau này không hẳn là theo tất cả các tiêu chuẩn trên, thường chỉ để dùng cho các Tỉ-khâu có danh tiếng, cao tuổi hạ (như Hoà thượng). Trong tiếng Anh,...
11870
69759279
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11870
Tịch Thiên
Tịch Thiên (zh. 寂天, sa. "śāntideva", bo. "zhi ba lha" ཞི་བ་ལྷ་), là một luận sư Phật giáo kiêm thi hào Ấn Độ sống vào khoảng thế kỉ thứ 7-8 Công nguyên. Ông là người theo phái Trung quán của đạo Phật Đại thừa do Long Thọ Bồ Tát chủ xướng. Cơ duyên & tư tưởng chủ đạo. Các nguồn tài liệu về cuộc đời Tịch Thiên được g...
11871
822547
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11871
Tín (Phật giáo)
Tín (zh. "xìn" 信, sa. "śraddhā", pi. "saddhā", ja. "shin") có nhiều nghĩa: 1. Lòng tin tưởng nơi Phật-đà và Phật pháp. Tín là cơ sở của hai yếu tố đầu tiên—Chính kiến và Chính tư duy—trong Bát chính đạo và một yếu tố của năm lực (Ngũ lực). Trong Đại thừa, tín còn đóng một vai trò quan trọng hơn, vì tín là hạnh nguyện q...
11872
69897725
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11872
Tối Trừng
Tối Trừng (zh. "zuìchéng" 最澄, ja. "saichō"), 767-822, cũng được gọi là Truyền giáo Đại sư (伝教大師), là người thành lập tông Thiên Thai Nhật Bản. Cơ duyên và hành trạng. Sư lưu tâm đến Phật pháp từ lúc mới 12 tuổi, sư trở thành đệ tử của Hành Biểu (zh. 行表, ja. "gyōhyō") trú trì chùa Quốc Phân (zh. 國分寺, ja. "kokubunji") ở ...
11873
737590
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11873
Tổ sư
Tổ sư (zh. 祖師, ja. "soshi") thường được hiểu là những vị Tổ trong Thiền tông. Tổ sư là những Đại sư đã thấu hiểu Phật pháp, đã được truyền tâm ấn qua cách "Dĩ tâm truyền tâm" và truyền lại cho những Pháp tự. Biểu tượng của việc "Truyền tâm ấn" là pháp y và Bát, gọi ngắn là "y bát". Theo truyền thuyết, 28 vị Tổ sư Ấn Độ...
11874
827781
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11874
Tịnh nghiệp chướng kinh
" Tịnh nghiệp chướng kinh " (zh. "jìng yèzhàng jīng" 淨業障經, ja. "jō gōshō kyō"), là một bộ kinh được dịch sang Hán văn, gồm 1 quyển, dịch giả khuyết danh. Bài kinh này có lẽ được dịch vào đời Tây Tần (zh. 西秦) khoảng từ năm 350-430. Kinh kể chuyện 2 vị tăng tên Vô Cấu Quang (zh. 無垢光) và Dũng Thí (zh. 勇施) bị phạm tội trọn...
11875
539651
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11875
Tọa cụ
Toạ cụ (zh. 坐具, ja. "zagu"), là "dụng cụ để ngồi (thiền)". Ban đầu toạ cụ chỉ là một tấm vải để ngồi và là một trong sáu vật (lục vật) mà một thiền tăng được mang theo tuỳ thân. Nếu thiền sinh đi Hành cước thì toạ cụ thường được xếp gọn và cất giữ dưới y phục. Trong Thiền tông thì toạ cụ trở thành một tấm khăn mà ngày ...
11876
390197
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11876
Tọa đoạn
Toạ đoạn (zh. 坐斷, ja. "zadan"), cũng được gọi là Toạ diệt (zh. 坐滅, ja. "zasetsu"), nghĩa "Ngồi thiền để đoạn diệt" và cái được đoạn diệt ở đây chính là những vọng tưởng, ý nghĩ si mê, vô minh. Khi các vọng tưởng trong tâm thức của một kẻ phàm đã được cắt đứt thì người ấy sẽ trực ngộ được Phật tính, ngộ được tính không ...
11877
390197
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11877
Tọa bồ đoàn
Toạ bồ đoàn (zh. 坐蒲團, ja. "zabuton"), cũng được gọi tắt là Bồ đoàn, là một dụng cụ để Toạ thiền, thường được dồn bằng bông gòn và bọc bằng một lớp vải xanh dương đậm. Toạ bồ đoàn có hình vuông, với kích thước mà một người ngồi thiền trong tư thế Kết già phu toạ vừa đủ ngồi và để hai đùi gối lên.
11879
679363
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11879
Không hữu
Không hữu (zh. "kōngyŏu" 空有, ja. kūu) là trống không và tồn tại, hiện hữu và không hiện hữu. Hai cách để nhận thức về thực tại, được dịch sang tiếng Hán là Hữu vô (zh. 有無). Quan niệm Hữu là nhìn thấy các hiện tượng là do duyên khởi, trong khi quan niệm Vô là nhìn các hiện tượng vốn xưa nay không có tự tính (bản lai vô ...
11880
390197
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11880
Không hoa
Không hoa (zh. "kōnghuá" 空華, ja. "kūge"), là "hoa trên không trung". Hoa hư huyễn, hoa đốm trong mắt, được nhìn thấy trên bầu trời như là kết quả của sự rối loạn thị giác. Đây là ẩn dụ được dùng trong những kinh luận như luận "Đại thừa khởi tín", kinh "Thủ-lăng-nghiêm", kinh "Viên Giác", để chỉ cho tính vô minh phân bi...
11881
691856
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11881
Tịnh độ môn
Tịnh độ môn (zh. "jìngtǔmén" 淨土門, ja. "jōtomon" là giáo lý Tịnh độ, khuyên tìm cầu sự cứu độ thông qua nguyện lực của Phật A-di-đà.
11882
3200
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11882
Không hành nữ
Không hành nữ, hay nữ không hành, (en. "dakini", zh. 空行女,狐仙,明妃 sa. "ḍākinī", bo. "mkha` `gro ma" མཁའ་འགྲོ་མ་) là những người nữ "đi trong không gian". Theo quan điểm dân gian Ấn Độ, không hành nữ là các nữ thần trong thiên giới. Đặc biệt trong Kim cương thừa, không hành nữ được xem là gốc của sự cảm hứng và trong các t...
11883
803827
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11883
Bồ-đề đạo thứ đệ
Bồ-đề đạo thứ đệ (zh. 菩提道次第論, bo. "lam-rim" ལམ་རིམ་) là tên chung của một số bản luận do những vị Đại sư Phật giáo Tây Tạng sáng tác, dựa theo tác phẩm "Bồ-đề đạo đăng luận" của A-đề-sa. Những bộ luận này nêu rõ từng chi tiết từ lúc nhập môn đến khi đạt Bồ-đề. Điểm đặc sắc nhất là khía cạnh nào của Phật pháp cũng được ...
11884
69995724
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11884
A-đề-sa
Atisha (zh. 阿提沙, sa. "atīśa", "atiśa"), dịch ý là "Người xuất chúng, xuất sắc", cũng được gọi là Nhiên Đăng Cát Tường Trí (zh. 燃燈吉祥智, sa. "dīpaṅkaraśrījñāna", bo. "jo bo rje dpal ldan a ti sha" ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་). Là một Tỳ-khưu vĩ đại người Đông Ấn (982-1054), đã đóng góp rất nhiều trong việc truyền Phật giáo ...
11886
69629699
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11886
Bạch Vân An Cốc
Bạch Vân An Cốc (zh. 白雲安谷, ja. "hakuun yasutani"); 1885-1973 là một vị Thiền sư Nhật Bản, là Thiền sư đầu tiên giảng dạy ở Hoa Kỳ. Xuất gia năm 11 tuổi, Sư tu tập dưới sự hướng dẫn của nhiều Thiền sư khác nhau. Sau khi làm thầy giáo (trường phổ thông) 16 năm, Sư được Đại Vân Tổ Nhạc Nguyên Điền (ja. "daiun sōgaku harad...
11887
839241
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11887
Bạch chỉ (Phật giáo)
Bạch chỉ (zh. 白紙, ja. "hakushi"), nghĩa là "trang giấy trắng", là một danh từ chỉ một tâm trạng đạt được qua quá trình Toạ thiền (ja. "zazen") và một trong những yếu tố để đạt Giác ngộ. Bạch chỉ là một tâm trạng - nói theo nhà hiền triết châu Âu Meister Eckhart - "trống rỗng không có một vật". Để đạt được tâm trạng này...
11888
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11888
Vụ kiện hậu quả chất độc màu da cam trong Chiến tranh Việt Nam
Vụ kiện hậu quả chất độc da cam trong Chiến tranh Việt Nam là vụ kiện của Nhóm bảo vệ quyền lợi của nạn nhân Chất độc da cam/Dioxin đối với 37 công ty sản xuất hóa chất của Hoa Kỳ, những đơn vị đã sản xuất các chất hóa học phát quang cây cối có chứa chất độc da cam được quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam, t...
11889
3200
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11889
Ban-thiền Lạt-ma
Ban-thiền Lạt-ma (zh. 班禪喇嘛, bo. "panchen blama" པན་ཆེན་བླ་མ་, sa. "paṇḍitaguru"), là danh hiệu Đạt-lại Lạt-ma thứ 5 tặng cho thầy mình là vị trụ trì chùa Trát-thập Luân-bố (zh. 札什倫布寺, bo. "bkra shis lhun po" བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་) trong thế kỉ 17. Vì Đạt-lại Lạt-ma được xem là hóa thân của Quán Thế Âm nên lúc đó Ban-thiền...
11890
898161
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11890
A-nan-đà
A-nan-đà (zh. 阿難陀, sa., pi. "ānanda", bo. "kun dga` bo" ཀུན་དགའ་བོ་), cũng gọi ngắn là A-nan, dịch nghĩa là Khánh Hỉ (慶喜), Hoan Hỉ (歡喜), sinh 605 - 485 TCN. Theo tài liệu ghi nhận, A-nan sinh năm 605 TCN - là anh em chú bác với Đức Phật vì cha của ông, vua Amitodana, là em vua Suddhodana – tức "Tịnh Phạn Vương", thân p...
11891
843563
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11891
Bách Trượng Hoài Hải
Bách Trượng Hoài Hải (zh. "bǎizhàng huáihǎi" 百丈懷海, ja. "hyakujō ekai"), 720-814, là một Thiền sư Trung Quốc, một trong những vị Thiền sư danh tiếng nhất đời nhà Đường, nối pháp Thiền sư Mã Tổ Đạo Nhất. Học nhân đến sư tham vấn rất đông, trong đó Hoàng Bá Hi Vận và Quy Sơn Linh Hựu là hai vị thượng thủ. Cơ duyên và hành...
11892
69453450
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11892
Hoàng Bá Hi Vận
Hoàng Bá Hy Vận (zh. "huángbò xīyùn/Huang-po" 黃蘖希運, ja. "ōbaku kiun"), ?-850, là một vị Thiền sư Trung Quốc, một trong những nhân vật nổi tiếng của Thiền tông đời nhà Đường. Sư là Pháp tự của Thiền sư Bách Trượng Hoài Hải và là thầy của Lâm Tế Nghĩa Huyền, người đã sáng lập dòng thiền Lâm Tế được truyền cho đến ngày na...
11893
658556
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11893
Quy Sơn Linh Hựu
Quy Sơn Linh Hựu (; tiếng Nhật: "Isan Reiyū"; 771-853) là một vị Thiền sư Trung Quốc trứ danh, môn đệ của Bách Trượng Hoài Hải và thầy của Ngưỡng Sơn Huệ Tịch. Cùng với Ngưỡng Sơn, sư khai sáng tông Quy Ngưỡng. Sư là vị Thiền sư nổi danh nhất thời đó và môn đệ của sư trên dưới không dưới 1500. Tác phẩm "Quy Sơn cảnh sá...
11894
428286
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11894
Quy Ngưỡng tông
Quy Ngưỡng tông (zh. "guī-yǎng-zōng" 潙仰宗, ja. "igyō-shū") là một dòng Thiền do Thiền sư Quy Sơn Linh Hựu và đệ tử là Ngưỡng Sơn Huệ Tịch sáng lập, được xếp vào Ngũ gia thất tông - Thiền tông chính phái của Trung Quốc. Dòng Thiền này tồn tại chỉ khoảng 5 đời và sau đó bị thất truyền. Lịch sử. Sau khi nhận tâm ấn nơi Th...
11895
284368
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11895
Hoàng Bá tông
Hoàng Bách tông (zh. 黃檗宗, ja. "ōbaku-shū") là một nhánh thiền thứ ba của Thiền Tông Nhật Bản song song với hai nhánh lớn khác là Lâm Tế (ja. "rinzai") và Tào Động (sa. "sōtō"). Nhánh này bắt nguồn từ Thiền sư Ẩn Nguyên Long Kì (ja. "ingen ryūki"), người sáng lập Thiền viện chính của tông này là Vạn Phúc tự (ja. "mamp...
11896
546957
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11896
Hoàng Long phái
Hoàng Long phái (zh. "huánglóng-pài" 黃龍派, ja. "ōryo-ha") là một trong hai nhánh chính của tông Lâm Tế do Thiền sư Hoàng Long Huệ Nam sáng lập, nhánh còn lại là phái Dương Kì do Thiền sư Dương Kì Phương Hội quyền khai. Lịch sử. Vào năm thứ 3 (1036) niên hiệu Cảnh Hựu đời Tống, Thiền sư Hoàng Long Huệ Nam đến trú tại nú...
11897
546957
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11897
Dương Kì phái
Dương Kì phái (zh. "yángqí-pài" 楊岐派, ja. "yōgi-ha") là một trong hai nhánh chính của tông Lâm Tế, thuộc Ngũ gia thất tông, do Thiền sư Dương Kì Phương Hội khai sáng. Rất nhiều vị Thiền sư danh tiếng ra đời từ nhánh này như Viên Ngộ Khắc Cần, Đại Huệ Tông Cảo, Vô Môn Huệ Khai, Trung Phong Minh Bản... Hầu hết tất cả các ...
11899
70555869
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11899
Mã Tổ Đạo Nhất
Mã Tổ Đạo Nhất (zh. "măzǔ dàoyī/Ma-tsu Tao-i" 馬祖道一, ja. "baso dōitsu", 709-788), là một Thiền sư Trung Quốc đời nhà Đường, và là môn đệ và người đắc pháp xuất sắc nhất của Thiền sư Nam Nhạc Hoài Nhượng. Sư có rất nhiều môn đệ đắc đạo như Bách Trượng Hoài Hải, Nam Tuyền Phổ Nguyện, Đại Mai Pháp Thường, Đại Châu Huệ Hải,...
11908
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11908
Phương trình bậc hai
Trong đại số sơ cấp, phương trình bậc hai là phương trình có dạng: formula_1. Với là ẩn số chưa biết và , , là các số đã biết sao cho khác 0. Các số , , và là những "hệ số" của phương trình và có thể phân biệt bằng cách gọi tương ứng "hệ số bậc hai", "hệ số bậc một", và "hằng số" hay "hệ số tự do". Vì phương trình bậc ...
11909
881427
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11909
Cadmi
Cadmi là nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn các nguyên tố có ký hiệu Cd và số nguyên tử bằng 48. Là một kim loại chuyển tiếp tương đối hiếm, mềm, màu trắng ánh xanh và có độc tính, cadmi tồn tại trong các quặng kẽm và được sử dụng chủ yếu trong các loại pin. Các đặc tính nổi bật. Cadmi là kim loại mềm, dẻo, dễ uốn,...
11911
843076
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11911
Công thức bậc hai
Trong đại số sơ cấp, công thức bậc hai là một công thức cung cấp (các) đáp số cho một phương trình bậc hai. Có nhiều cách khác để giải phương trình bậc hai thay vì dùng công thức bậc hai, chẳng hạn như phân tích thành nhân tử (phân tích trực tiếp, nhóm hạng tử, phương pháp AC), phần bù bình phương, vẽ đồ thị và vân vân...
11913
686003
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11913
Năng lượng gió
Năng lượng gió là động năng của không khí di chuyển trong bầu khí quyển Trái Đất. Sử dụng năng lượng gió là một trong các cách lấy năng lượng xa xưa nhất từ môi trường tự nhiên và đã được biết đến từ thời kỳ Cổ đại. Sự hình thành năng lượng gió. Bức xạ Mặt Trời chiếu xuống bề mặt Trái Đất không đồng đều làm cho bầu khí...
11929
859204
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11929
A-xà-lê
A-xà-lê (zh. 阿闍梨, sa. "ācārya", pi. "ācāriya", bo. "lobpon" ["slob-dpon"], ja. "ajari"), theo ngài Huyền Trang dịch nghĩa bao gồm: Do đó, A-xà-lê thứ nhất là một vị đủ phẩm hạnh và thành tựu để làm thầy của một Sa di hoặc một Tỳ kheo, thứ hai có thể là một Hoà thượng (sa. "upādhyāya"). Sa-di nào mới nhập Tăng-già đều t...
11930
271044
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11930
Ái (Phật giáo)
Trong Phật giáo, Ái (Pali: , Phạn: tṛ́ṣṇā) là một khái niệm quan trọng để chỉ cho "sự khao khát, sự thèm muốn, sự thèm khát mãnh liệt, sự tham lam", hoặc về vật chất hoặc về tinh thần. Nó thường được dịch nghĩa một cách điển hình là tham ái, và là một trong ba loại: "kāma-taṇhā" (dục ái), "bhava-taṇhā" (hữu ái), và "vi...
11931
320708
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11931
Tam thân
Trong Phật giáo Đại thừa, tam thân (tiếng Trung: 三身, tiếng Phạn: त्रिकाय "trikāya") là ba loại thân của một vị Phật. Quan điểm này xuất phát từ tư tưởng cho rằng Phật—như một nhân vật đã xuất hiện trên thế gian để hoằng hoá, tiếp độ chúng sinh—chính là biểu hiện của cái Tuyệt đối, của Chân như và Phật có khi hiện thân ...
11947
824888
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11947
Thập hiệu
Thập hiệu (zh. 十號) là mười danh hiệu của một vị Phật, thường được nhắc đến trong những bài kinh, luận:
11948
655
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11948
Thập đại đệ tử
Thập đại đệ tử (chữ Hán: 十大弟子, ) là danh xưng dùng để chỉ mười đệ tử quan trọng của Phật Thích-ca Mâu-ni, hay được nhắc nhở trong kinh sách Đại thừa (). Nguồn gốc. Trong các kinh điển Phật giáo, trong quá trình phát triển của Tăng đoàn, thỉnh thoảng ghi chép lại những lời khen ngợi của Thích-ca Mâu-ni dành cho các đệ t...
11949
655
https://vi.wikipedia.org/wiki?curid=11949
Thập đại luận sư
Thập đại luận sư (zh. 十大論師) chỉ mười luận sư danh tiếng của Duy thức tông tại Ấn Độ sau thế hệ của Trần-na (zh. 陳那, sa. "dignāga") và Pháp Xứng (zh. 法稱, sa. "dharmakīrti"), viết luận giải về "Duy thức tam thập tụng" (sa. "triṃśikāvijñāptimātratāsiddhi-kārikā") của Thế Thân (zh. 世親, sa. "vasubandhu"). Mười vị này là: