question
stringlengths
10
408
answer
stringlengths
8
14.6k
category
stringclasses
4 values
លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យជាអ្វី? លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានកំណើតនៅកម្ពុជានៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា? នាំចូលដោយនរណា? អនុវត្តនៅឆ្នាំណា? ក្នុងរបបណា? កម្ពុជាជាអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?
លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយប្រជាពលរដ្ឋមានន័យថាអ្វី ដែលរដ្ឋាភិបាលធ្វើត្រូវធ្វើស្របតាមច្បាប់ផង និងស្របតាមឆន្ទៈរាស្រ្ដផង។ - លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានកំណើតនៅប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៦។ - នាំចូលដោយព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិយុត្តិវង្ស - យកមកអនុវត្តនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ - ក្នុងរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធ...
general
តើប្រទេសអនុវត្តរបបប្រជាធិបតេយ្យមានអំណាចអ្វីខ្លះ? តើអំណាចទាំងនោះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងដូចម្ដេចខ្លះ?
ប្រទេសអនុវត្តរបបប្រជាធិបតេយ្យមានអំណាច៣គឺ៖ - អំណាចនីតិបញ្ញត្តិ ព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភាជាអ្នកតាក់តែង និងអនុម័តច្បាប់ - អំណាចនីតិប្រតិបត្តិ រដ្ឋាភិបាលជាអ្នកអនុវត្តច្បាប់ - អំណាចតុលាការ សាលាជំនុំជំរះក្តីជាអំណាចឯករាជ្យ សម្រាប់យុត្តិធម៌ជូនប្រជារាស្ត្រ។
general
ជំរឿនជាអ្វី? ជំរឿនមានរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំម្ដង? តើជំរឿនចុងក្រោយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចាប់ពីថ្ងៃខែឆ្នាំណា?
ជំរឿន គឺជាការរាប់ចំនួនមនុស្ស ប្រុស ស្រី ចាស់ ក្មេង ដែលនៅក្នុងប្រទេសមួយ ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យសម្រាប់ធ្វើផែនការអភិវឌ្ឍប្រទេស។ ជំរឿងធ្វើក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំម្តង។ ជំរឿនចុងក្រោយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគឺចាប់ពីថ្ងៃទី ៣ ដល់ ១៣ ខែមីនា ២០០៨។
general
តើជំរឿនមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងណាខ្លះ?
ជំរឿនមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដូចជា៖ - ប្រមូលទិន្នន័យ ដើម្បីស្វែងយល់ពីទិដ្ឋភាពប្រជារាស្ត្រ អត្រាកំណើតមរណៈ តំហយចុះ អត្រាអនក្ខរជន អត្រាភាពក្រីក្រ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ចក្នុងសង្គមជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងបណ្តាមូលហេតុផ្សេងៗទៀតដែលពាក់ព័ន្ធ - ចង្អុលបង្ហាញជាមូលដ្ឋាន វិភាគលើស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច ហើយព្យាករណ៍ទស្សន៍ទ...
general
តើសាលាក្ដីកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមមានទីតាំងនៅឯណា? តើមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហមណាខ្លះដែលត្រូវការកាត់ក្ដីរួចមកហើយ? តើចៅក្រមត្រូវតែងតាំងឡើងយ៉ាងដូចម្ដេច?
សាលាក្តីកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមមានទីតាំងនៅភូមិអង្គឃុំកន្ទោក ស្រុកអង្គស្នួល តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ខេត្តកណ្តាល។ មេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហមដែលត្រូវបានធ្វើការកាត់ក្តីរួចមកហើយគឺប៉ុល ពត និងអៀងសារី (ឆ្នាំ១៩៧៨)។ ចៅក្រមត្រូវតែងតាំងឡើងដោយមិត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រមកម្ពុជាគឺមានចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញាអន្តរជាតិចំនួន១៦រូបដែល...
general
ដូចម្ដេចដែលហៅថាជនជាប់ចោទ? តើជនជាប់ទោចត្រូវទទួលការចោទប្រកាន់នាពេលនោះមានឈ្មោះណាខ្លះ? ចូររៀបរាប់ដោយប្រាប់ពីអតីតមុខងាររបស់ពួកគេផង។
ជនជាប់ចោទ គឺជាជនសង្ស័យដែលព្រះរាជអាជ្ញាជឿថាខ្លួនមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់អាចបញ្ជាក់ថាជាជនដែលបានប្រព្រឹត្តល្មើសណាមួយនិងបានសម្រេចធ្វើការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការទៅតុលាការហើយ។ ជនជាប់ចោទត្រូវទទួលការចោទប្រកាន់នាពេលនោះមាន ៥ រូបគឺ - ខៀវ សំផន អតីតប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិតេយ្យ - នួន ជា អតីតប្រធានរដ្ឋសភាកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ - អៀង សារី អត...
general
តើជនជាប់ចោទ (ឬជនសង្ស័យ) ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានប្រព្រត្តិបទក្រិដ្ឋពីយ៉ាងគឺអ្វីខ្លះ?
ជនជាប់ចោទ (ឬជនសង្ស័យ) ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋពីរយ៉ាងគឺ៖ ក. តាមច្បាប់ប្រទេសកម្ពុជា - អំពើមនុស្សឃាត - ការធ្វើទារុណកម្ម - ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញខាងសាសនា ខ. តាមច្បាប់អន្តរជាតិគឺ - អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ - ឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងនឹងអំពើមនុស្សជាតិ - ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម - ការបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិវប្បធម៌
general
តើសិល្បៈមានន័យដូចម្ដេច?
សំល្បៈ គឺសំដៅយកការងារផ្សេងៗជំនាញហត្ថកម្មបែបយ៉ាងដែលមានសិល្ប៍ ពោលគឺធ្វើឲ្យមនុស្សចាប់ចិត្ត ចាប់អារម្មណ៍ ចង់មើល ចង់ឃើញ ចង់សា្ដប់។ សិល្បៈមានច្រើនប្រភេទណាស់ដូចជា សិល្បៈរបាំ ចំរៀងគំនូរសំណង់សូឲ្យរូប....។ សិល្បៈ គឺសំដៅទៅលើអ្វីៗ ដែលបម្រើភ្នែក និងត្រចៀកដល់មហាជនទូទៅឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ចង់មើល ចង់ឃើញ ចង់ស្តាប់....។
general
តើវិស័យសិល្បៈមានប៉ុន្មានទម្រង់? គឺអ្វីខ្លះ?
វិស័យសិល្បៈមាន៧ទម្រង់សំខាន់ដូចជា៖ - សិល្បៈស្ថាបត្យកម្ម - សិល្បៈចំលាក់ - សិល្បៈគំនូរ - សិល្បៈតន្ត្រី - សិល្បៈរបាំ - សិល្បៈភាពយន្ត - សិល្បៈវីដេអូ។
general
តើចម្លាក់បុរាណមានប៉ុន្មានប្រភេទ? ចូររៀបរាប់។
ចម្លាប់បុរាណមានបីប្រភេទគឺ៖ - ចម្លាប់លីប គឺជាក្បាច់ដែលគេឆ្លាក់លើផ្ទាំងថ្ម លូកចូលទៅក្នុងថ្ម មើលមិនសូវឃើញខ្ពស់ ឬ ផុសចេញពីផ្ទៃថ្មទេ។ - ចម្លាក់លៀន គឺក្បាច់ឆ្លាក់នៅលៀនចេញខ្ពស់ពីផ្ទៃថ្ម គឺគេដាប់សាច់ថ្មឪ្យជ្រៅមើលទៅរូបចម្លាក់ ហាក់ដូចជាផុសចេញពីផ្ទៃថ្ម។ ក្បាច់នេះសំបូរនៅលើផ្ដែរលើសរសេរពេជ្រ លើជញ្ជាំង។ - ចម្លាក់លោត គឺធ្លាក់រូបនេះសត្...
general
តើរូបចម្លាក់មានមុខងារអ្វីខ្លះ?
រូបចម្លាក់មានមុខងារដូចជា៖ ចម្លាក់សម្រាប់បូជា រូបបដិមា ព្រះពុទ្ធពោធិសត្វ ព្រះឥសូរ ព្រះព្រហ្ម នរាយណ៍ ជាដើម...។
general
តើតន្រ្ដីខ្មែរមានអ្វីខ្លះ?
តន្រ្ដីខ្មែរមាន ១២ ប្រភេទគឺ៖ - តន្ត្រីអារក្ស - តន្រ្ដីអាពាហ៍ពិពាហ៍ - តន្រ្ដីពិណពាទ្យ - តន្រ្ដីមហោរី - តន្រ្ដីយីកេ - តន្ដ្រីបាសាក់ - តន្រ្ដីចាប៉ី - តន្រ្ដីអាយ៉ៃ - តន្ដ្រីប្រីន - តន្រ្ដីឆៃយ៉ាំ - តន្ដ្រីស្គរឈ្នះ (ខ្នងខែក) - តន្រ្ដីត្រៃល័ក្ខណ៍ (កំដរសព)។
general
ភ្លេងប្រពៃណីខ្មែរមានភ្លេងអ្វីខ្លះ? ចូររៀបរាប់។
ភ្លេងប្រពៃណីមានភ្លេងមាន៖ - ភ្លេងមហោរី - ភ្លេងពិណពាទ្យ - ភ្លេងក្លងខែង - ភ្លេងឆៃយ៉ាំ - ភ្លេងគងស្គរ - ភ្លេងមង្គល - ភ្លេងអារក្ស - ភ្លេងស្គរយោល - ភ្លេងប៉ីកែវ។
general
តើភ្លេងណាមួយដែលបង្កបរិយាកាសសប្បាយរីករាយ? គេចូលចិត្តលេងក្នុងពិធីអ្វីខ្លះ?
ភ្លេងដែលបង្កបរិយាកាសសប្បាយរីករាយគឺភ្លេងឆៃយ៉ាំ។ គេចូលចិត្តលេងពិធីដូចជា៖ - បុណ្យផ្កា - បុណ្យកថិន - បុណ្យបំបួសនាគ។
general
តើរូបអប្សរតំណាងអ្វី? តាមរយៈរូបអក្សរតើគេអាចយល់ពីចរិតលក្ខណៈរបស់ជនជាតិដូចម្ដេចខ្លះ តើរបាំអប្សរាមានប្រភពមកពីរបាំអ្វី?
រូបអប្សរាតំណាងនូវ៖ + រូបអប្សរាជាតំណាងស្រ្ដីរបាំសួគ៌ា - រូបអប្សរាតំណាងឪ្យសិល្បៈមួយចំណោមសិល្បៈនានារបស់ខ្មែរ - រូបអប្សរាតំណាងឪ្យបវរកញ្ញាខ្មែរ (នារីខ្មែរ) + តាមរយៈរូបអប្សរាគេយល់ពី - យល់ចិត្តគំនិតរបស់ជនជាតិខ្មែរ - ពីភាពទន់ភ្លន់ ស្លូតបូត សុភាពរាបសារ ម៉ឺងម៉ាត់ ឧស្សាហកម្មព្យាយាម + ប្រភពនៃរបាំអប្សរា (ចំណុចណាមួយក៏បាន) - របា...
general
តើអប្សរាដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានឆ្លាក់ជាប់នឹងជញ្ជាំងនៃប្រាសាទនានាតំណាងអ្វីខ្លះ? តើជនបរទេសខ្លះបានបំភ្លៃថាដូចម្ដេចខ្លះចំពោះចម្លាក់អប្សរាទាំងនោះ?
អប្សរាដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានឆ្លាក់ជាប់នឹងជញ្ជាំងនៃប្រាសាទនានាតំណាងដូចជា៖ - តំណាងសោភ័ណភាព និងសេចក្ដីសេ្នហាបរិសុទ្ធ ស្នេហាថ្លៃថ្នូរដែលជាសេចក្ដីប្រាថ្នាចង់បានរបស់មនុស្សគ្រប់ៗគ្នា ករណីនេះខ្មែរតែងប្រដូចនារីខ្មែរដែលរូបសម្បត្តិល្អ ចរិយាសម្បត្តិសមសួនទៅនឹងទេពអប្សរាឬ ស្រីគ្រប់លក្ខណ៍។ - តំណាងទស្សនៈមាតាធិបតេយ្យគឺតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើ...
general
ដូចម្ដេចដែលហៅថារបាំ? មានប៉ុន្មានបែប? គឺអ្វីខ្លះ?
របាំ គឺជាល្បែងដែលមានចំរៀង និងការសំដែងកំសាន្ត។ របាំខ្មែរ មានបីប្រភេទគឺ៖ - របាំក្បាច់បុរាណខ្មែរ - របាំប្រជាប្រិយ - របាំប្រពៃណី។
general
ចូរនិយាយពីប្រភពរបាំក្បាច់បុរាណ និងប្រវត្តិប្រជាប្រិយ និងរបាំប្រពៃណី។
ប្រវត្តិរបាំក្បាច់បុរាណ គឺមានប្រភពមកពីព្រហ្មញ្ញសាសនាផង និងព្រះពុទ្ធសាសនាផង។ ប៉ុន្តែសិល្បៈរបាំខ្មែរមានកំណើតមុនស.វទី១ មកម៉្លេះព្រោះថាពេលដែលព្រហ្មញ្ញសាសនានិង ព្រះពុទ្ធសាសនា ចូលមកខ្មែរមានជំនឿលើអារក្សអ្នកតារួចទៅហើយដោយមានការបន់ស្រន់សែនព្រេងផ្សេងៗ ទៅតាមតាមតំបន់នានានៃដែនដីកម្ពុជរដ្ឋ។ ឧទាហរណ៍៖ របាំអប្សរា របាំទេពមនោរម្យ មណីមេខលា...
general
តើរបាំអប្សរបង្កើតជាផ្លូវនៅឆ្នាំណា? សមិទ្ធិករជានរណា? ចលនានៃរបាំអក្សរាដែលមានសភាពយឺតៗ បានបង្កង់នូរខ្លឹមសារអ្វីខ្លះ?
របាំអប្សរាបង្កើតជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៩៦០ ដោយព្រះមហាក្សត្រីយាន៍ស៊ីសុវត្ថិកុសុមៈនារីរ័ត្ន ហើយតួអង្គអប្សរាទី១ គឺម្ចាស់ក្សត្រីបុប្ផាទេវី។ អត្ថន័យរបាំអប្សរាផ្អែកលើចលនារាំមានដូចជា៖ - ចង់បញ្ជាក់ប្រាប់នូវស្ថានភាពសម្បូរសប្បាយនៃសង្គមខ្មែរ ដោយសារជាតិសាសន៍មានធនធានមនុស្ស និងអរិយធម៌ខ្ពស់ត្រដែត - បង្ហាញពីដួងព្រលឹងនៃជាតិខ្មែរ ដែលជាជនជាត...
general
តើតម្លៃពិតរបស់សិល្បៈវប្បធម៌ជាតិនៅត្រង់ណា?
តម្លៃពិតរបស់សិល្បៈវប្បធម៌ជាតិស្ថិតនៅត្រង់៖ - សោភ័ណ្ឌភាព ទឹកដៃ គំនិតច្នៃ គំនិតច្នៃប្រឌិត របស់សិល្បៈករ... - ខ្លឹមសារៈ អត្ថរស សីលធម៌ គុណធម៌ គតិធម៌ ឧត្តមគតិ... - ចំណង់ចំណូលចិត្ត និងការគោរពបូជារបស់មហាជន ឧទាហរណ៍ ប្រាសាទបាយ័នមានមុខបួន តំណាងឲ្យព្រហ្មវិហារធម៍ទាំងបួន តំណាងឲ្យឧត្ដមគតិ...។ ហើយត្រូវបានប្រជាជឲគោរពបូជា។
general
តើអ្នកយល់យ៉ាង អំពីសីលវិជ្ជានៃករណីកិច្ច និងសីលវិជ្ជានៃកុសល?
ពិតមែនតែមានអ្នកសីលវិជ្ជា បានផ្តល់ឯកសិទ្ធិជួនកាលចំពោះសញ្ញណនៃករណីកិច្ចជួនកាលចំពោះសញ្ញាណនៃកុសលដែលនាំអោយសីលវិជ្ជាមានតំលៃបែបគឺ សីលវិជ្ជានៃកាតព្វកិច្ច និងសីលធម៌វិជ្ជានៃកុសល។ តែតាមពិត នៅក្នុងវិស័យសីលវិជ្ជាក្តីនៅក្នុ្ងងវិស័យប្រតិបត្តិនៃសីលលក្ខណៈពិតប្រាកដ នៃការរស់នៅក្តីសញ្ញាណទាំងពីរនេះបង្ហាញនូវទិដ្ឋភាពសំខាន់ពីរនៃសីលជីវីត។
general
តើការគោរពសិទ្ធិមនុស្សបានផ្តល់នូវសារៈប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិដូចម្ដេចខ្លះ?
ការគោរពសិទ្ធិមនុស្សបានផ្តល់នូវសារៈប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិគឺ៖ - ធ្វើឲ្យគ្រួសារទីមួយៗទទួលបាននូវសុភមង្គល - ធ្វើឲ្យសង្គមជាតិទាំងមូលកាត់បន្ថយទំនាស់ និងអំពើហិង្សា - ធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិមានការអភិវឌ្ឍ - ធ្វើឲ្យមនុស្សរក្សា និងពង្រីកមិត្តភាពរវាងគ្នាបានទូលំទូលាយថែមទៀតផង។
general
សីលវិជ្ជានៃកុសលជាអ្វី?
ទស្សនៈផ្សេងៗអំពីកុសលគឺ គ្មានអ្វីក្រៅពីទស្សនៈផ្សេងៗអំពីសុភមង្គលឡើយ។ សីលវិជ្ជាគឺជាស្យង់នៃជីវភាព ប្រកបទៅដោយសុភមង្គល។ ប៉ុន្តែចំពោះមតិសាមញ្ញាទទូទៅពាក្យសីលវិជ្ជាពុំមែនមានន័យត្រឹមតែជាការស្វះស្វែងរកសុភមង្គល ប៉ុណ្ណោះទេ តែមានន័យថាកាតតព្វកិច្ចជាករណីកិច្ចជាគុណធម៌ទៀតផង។ សុភមង្គល គឺជាតំរូវការនៃធម្មជាតិរបស់យើង ឯករណីយកិច្ចជាតំរូវការនៃ...
general
ចូរសិក្សាអំពី សីលវិជ្ជា និងគតិវិញ្ញូ។
ក្រៅពីជំនឿខាងសាសនា តើមនុស្សត្រូវបោះបង់ឈប់រវល់ស្វែងរកកុសលចំបងដែលជាការស្រុះស្រួលគ្នារវាងសុភមង្គល និងគុណធម៌រឺក៏ត្រូវជ្រើសយកមួយណាក្នុងចំណោមសីលវិជ្ជាមួយ អំពីកុសលដែលដាច់ឆ្ងាយពីសីលវិជ្ជាពិតប្រាកដនិងសីលវិជ្ជាមួយអំពីករណីកិច្ចដែលមិនគិតដល់សុភមង្គល? តាមពិតគុណធម៌ មិនឋិតនៅដាច់ស្រលះពីសុភមង្គលឡើយ។ ដូចនេះករណីយកិច្ចក៏ជាកុសលមួយដែរ។ ឯមុខង...
general
តើកត្តាអ្វីខ្លះ ជំរុញឱ្យមានការបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិ?
កត្តាដែលជំរុញឱ្យមានការបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិនេះឡើងគឺ៖ - ក្នុងទិសដៅរកសន្តិភាពជាសកល - ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទ និងជម្លោះដោយសន្តិវិធី - ជាវេទិកាមួយនៃកិច្ចចរចារវាងប្រជាជាតិទាំងអស់លើពិភពលោក។
general
ហេតុដូចម្តេចបានជាអង្គការអន្តរជាតិនេះដាក់ឈ្មោះថាជាអង្គការសហប្រជាជាតិ?
បានជាអង្គការអន្តរជាតិនេះ ដាក់ឈ្មោះថាជាអង្គការសហប្រជាជាតិព្រោះ៖ - នៅក្នុងប្រវត្តិព្រឹត្តិការណ៍ផ្តើមបង្កើតឈ្មោះអង្គការនេះគឺជាប់ទាក់ទងទៅនឹងប្រធានាធិបតីពីអាមេរិក ដែលបានជាប់ឆ្នោត ៤អាណត្តិជាប់ៗគ្នា (១៩៣២ដល់១៩៤៤) គឺលោក ប្រង់ឃ្លីន រូស្វែល - ម្យ៉ាងទៀតពាក្យពេជន៍នេះ សហប្រជាជាតិ នេះបានលេចឡើងជាលើកដំបូង នៅថ្ងៃទី ០១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤២...
general
តើភ្លេងណាដែលបង្កបរិយាកាសស្រងេះស្រមោចលន្លង់លន្លោចជាងគេ? ភ្លេងនោះមានឧបរណ៍អ្វីខ្លះ? ហើយគេនិយមលេងក្នុងពិធិអ្វីខ្លះ?
ភ្លេងណាដែលបង្កបរិយាកាសស្រងេះស្រមោចលន្លង់លន្លោចជាងគេគឺ ភ្លេងក្លងធ្លាក់។ + ភ្លេងនោះមានឧបករណ៍ដូចជា៖ - គងធំមួយគូចងព្យួរទន្ទឹមគ្នា - ស្គរមុខពីររាងវែងរបៀបជាស្គរក្លីង តូចខាងឆ្វេងធំខាងលើ ធំខាងស្ដាំ។ - ស្រឡៃមួយ + គេនិយមលេងក្នុងពិធីតំកល់សព ហែសព ឬបូជាសព។
general
តើឧបរណ៍ភ្លេងជនជាតិខ្មែរយើងត្រូវបានចែកជាប៉ុន្មានជំពូក? ចូររៀបរាប់ឧបរណ៍នៃជំពូកនីមួយៗ។
ឧបករណ៍ភ្លេងរបស់ជនជាតិខ្មែរយើងត្រូវបានចែកជា៤ ជំពូក៖ - គ្រឿងដែលមានខ្សែសម្រាប់ព្រះ ឬកូតឲ្យឮសូរ មានដូចជាសាដៀវ ទ្រ ចាប៉ី តាខេ...។ - គ្រឿងផ្ទុំឲ្យកើតជាសូរ មានដូចជាៈ ខ្លុយ ប៉ីពក ស្រឡៃ ស័ង្ក ប៉ីអ.... - គ្រឿងដាស់ស្បែកសម្រាប់វាយ ឬទះឲ្យមានសូរ មានដូចជាៈ ស្គរអារក្ស ឬស្គរដី ស្គរធំ សំភារ ស្គរទ័ព ស្គរក្លងឆ្នាក់ ស្គរថូន ស្គរឆៃយ៉ាំ - គ្...
general
ដូចម្ដេចដែលហៅថារបាំតន្ដី?
របាំតន្ដីគេអាចហៅថារបាំព្រះរាជទ្រព្យ ព្រោះថារបាំរបស់ព្រះរាជាដែលនិយមលេងតែក្នុងព្រះបរមរាជវាំងក្នុងពេលបួសងួហដើម្បីថ្វាយអាទិទេព ឬថ្វាយ វិញ្ញាណខ្ខ័ន្ធ ព្រះរាជាដែលបានចូលទីវង្គតទៅហើយ។ របាំនេះមានកំណើតតាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ ហើយត្រូវបានជនជាតិខ្មែរយើងនិយមរាប់អានក្នុងពិធីធំៗរបស់ជាតិ។ របាំនេះពុំបានទទួលឥទ្ធិពលពីក្រៅទេ ព្រោះមានភារៈជាអ្ន...
general
តើរូបអប្សរា ឬ អក្សរាមានអត្ថន័យដូចម្ដេច?
រូបអប្សរា ឬអប្សរា ជារូបរបាំនៃអប្សរដែលមានប្រភពតាមគំរូនៃរបាំតន្ដី ដែលជារបាំព្រះរាជទ្រព្យរបស់ព្រះរាជា ដែលមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយដោយពុំទទួលឥទ្ធិពលពីបរទេសឡើយ។ របាំនេះជារបាំដែលមានតម្លៃ ឬ ជារបាំមង្គលសម្រាប់លេងក្នុងពិធីបួងសួងថ្វាយអាទិទេព ឬ ថ្វាយដល់វិញ្ញាណក្ខ័ន្ធព្រះរាជានានាដែលបានចូលទីវង្គតទៅហើយ។ ដោយមានសារៈសំខាន់ និងតម្លៃនៃរបា...
general
ចូរអ្នករៀបរាប់របាំប្រជាប្រិយប្រពៃណីខ្មែរដែលអ្នកបានស្គាល់។
របាំប្រពៃណីខ្មែរ ឬគេហៅរបាំប្រជាប្រិយខ្មែរ របាំប្រជាប្រិយខ្មែរយើង មានច្រើនដូចជា៖ - របាំត្រដិ - របាំយីកេ - របាំគោះអង្រែ - របាំរាំវង់ - របាំក្ងោក - របាំស្នែងទន្សោង - របាំរាំក្បាច់...។
general
តើរបាំណាដែលមានលក្ខណៈសាមញ្ញហើយត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋនិយមជាងគេ?
របាំដែលមានលក្ខណៈសាមញ្ញហើយត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋឱយមជាងគេគឺរបាំរាំវង់។ របាំនេះមានលក្ខណៈសាមញ្ញព្រោះរបាំនេះ ពុំទាមទារឧបករណ៍ភ្លេងច្រើនប៉ុន្មានទេ សូម្បីតែស្គរដីមួយ គួបផ្សំនឹងបទចំរៀងគេអាចរាំរបាំនេះបានដែរហើយរបាំនេះបានបង្កការសប្បាយរីករាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅពេលទំនេរពីការងារ ក្នុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំ ពេលជប់លៀង ពេលអាពាហ៍ពិពាហ៍បុណ្យទានផ្សេងៗក...
general
តើសិល្បៈសៀកមានប្រភពមកពីណា? ហើយខ្មែរយើងមានសិល្បៈសៀកអ្វីខ្លះ?
សិល្បៈសៀកមានប្រភពមកពីការប៉ិនប្រសប់ក្នុងមុខរបរល្បែងកីឡា និង មុខរបរផ្សេងៗដូចជា៖ - ការបង្ហាត់សត្វ - ការរត់ប្រណាំង - ការជិះសេះ - ការលើកទំងន់ - ការចោលស្ន - ល្បែងចំបាប់ - បាញ់ព្រួញ - សិល្បៈកំប្លែង ហើយខ្មែរយើងមានសិល្បៈសៀកជាច្រើនដូចជា៖ - ត្រិះកង់រទេះ - លំនឹង - វហ្សាសកម្ម - អាក្រូបាត - បង្ហាត់សត្វ - កាយសម្ព័ន្ធ។
general
តើអត្តសញ្ញាណាជាតិជាអ្វី? រួមមានអ្វីខ្លះ? តើអត្តសញ្ញាណជាតិមានសារៈសំខាន់អ្វីខ្លះ? តើអ្នកមានជំហរបែបណាជុំវិញបញ្ហាអត្តសញ្ញាណជាតិនេះ?
អត្តសញ្ញាណជាតិ អត្តសញ្ញាណ = អត្ត + សញាណ - អត្ដ៖ ប្រែថា ខ្លួន ចិត្ត - សញ្ញាណ៖ គ្រឿងសម្គាល់។ អត្តសញ្ញាណជាតិមានន័យថា គ្រឿងសម្គាល់របស់មនុស្សរស់នៅក្នុងសហគមន៍មួយ ដែលជាទូទៅមានភាសា និងវប្បធម៌មួយដូចគ្នា រស់នៅលើទឹកដីដូចគ្នាមានអតីតភាពដូចគ្នា និងឆន្ទៈរួមគ្នាបង្កើតបានជាចរឹកដូចគ្នា។ + អត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែររួមមានដូចជា៖ - ឈ្មោះមនុស្ស ...
general
តើកត្តាព្រលឹងអ្វីខ្លះដែលបញ្ជាក់ថាខ្មែរមិនសាបសូន្យ?
កត្តាព្រលឹងដែលបញ្ជាក់ថាខ្មែរមិនចេះសាបសូន្យមានដូចជា៖ - ព្រលឹងដូនតា (អ្នកថែរក្សា) - ព្រលឹងទឹកដី ភូមិសាស្ត្រ) - ព្រលឹងជនជាតិ (មនុស្សខ្មែរ) - ព្រលឹងអក្សរសិល្ប៍ - ព្រលឹងសិល្បៈ - ព្រលឹងប្រពៃណី - ព្រលឹងទំនៀមទម្លាប់ - ព្រលឹងសាសនា ដូចនេះព្រលឹងរបស់ជនជាតិខ្មែរដែលស្ថិតនៅជាប់នឹងខ្មែរមិនចេះសាបសូន្យឬបាត់បង់ឡើយ ពោលគឺស្ថិតនៅជាប់ជានិច្ច...
general
តើទង់ជាតិខ្មែរមានពណ៌អ្វីខ្លះ? ពណ៌នីមួយៗមានអត្ថន័យដូចម្ដេច?
ទង់ជាតិខ្មែរមានបីពណ៌៖ - ពណ៌ខៀវជាំ ជានិមិត្តរូបទឹកដីធំទូលំទូលាយសំបូរស្តុកស្តម្ភ ដោយសម្បត្តិធម្មជាតិ និងវប្បធម៌ - ពណ៌ក្រហមឈាម ជានិមិត្តរូបនៃសេចក្តីអង់អាចក្លាហានរបស់ជាតិខ្មែរក្នុងការពារ និងកសាងមាតុភូមិ។ - ពណ៌ស (ជាផ្ទៃប្រាសាទកំពូលបី) ជានិមិត្តរូបនៃសម្បត្តិវប្បធម៌ កេតនភ័ណជាតិ និងសេចក្តីរុងរឿងរបស់ជាតិខ្មែរ។
general
ភ្លេងខ្មែរមានចំណងជើងដូចម្ដេច? ចែកចេញជាប៉ុន្មានវគ្គមានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្ដេច?
ភ្លេងខ្មែរមានចំណងជើង “ នគររាជ “ រឿងខ្មែរនគររាជចែកជាបីវគ្គគឺ៖ - វគ្គទីមួយ “ សូមពួកទេវតា...បុរាណថ្កើងថ្កាន “ អត្ថន័យយាយពីគេជៈបារមីរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរក្នុងការគ្រប់គ្រងដែនដី ប្រជារាស្ត្រ និងការកសាងនូវ អរិយធម៌ដ៏រុងរឿង។ - វគ្គទីពីរ ប្រាសាទសិលា...យូរអង្វែងហើយ “ អត្ថន័យនិយាយពីភាពរុងរឿងនៃជនជាតិខ្មែរនាសម័យមហានគរ រហូតដល់បច្ចុប...
general
តើសង្រ្គាមលោកលើកទី២ កើតឡើងពីឆ្នាំណាដល់ឆ្នាំណា? ចូររៀបរាប់ពីបុព្វហេតុនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី២។
សង្រ្គាមលោកលើកទី២ កើតឡើងពីឆ្នាំ ១៩៣៩ដល់១៩៤៥។ បុព្វហេតុនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី២មាន ៣ ចំណុចសំខាន់គឺ៖ - បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច៖ អាឡឺម៉ង់មានសេចក្តីរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយមានបំណងចង់ដណ្តើមទីផ្សារពីអាណានិគមបារាំងអង់គ្លេស សហរដ្ឋអាមេរិក អាស៊ី និងអាហ្រ្វិច។ - បញ្ហានយោបាយ៖ហ៊ីត្លែបង្កើតកម្មវិធីនយោបាយដូចជាធ្វើឱ្យអាល្លឺម៉ង់មានឈាមជ័របរិសុទ្ធ ខ...
general
ដូចម្ដេចដែលហៅថាបាវចនាជាតិ? តើបាវចនាជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នគឺជាអ្វី? ចូរបង្ហាញពីអត្ថន័យនៃទង់ជាតិខ្មែរបច្ចុប្បន្នទៅនឹងបាវចនាជាតិ។
ក. បាវចនាជាតិមកពីពាក្យ - បាវចនា = ពាក្យជាប្រធាន ពាក្យជាគោលចារឹក សំដីជាសំអាងគោលប្រតិបត្តិ។ - ជាតិ = ប្រទេស។ ដូចនេះបាវចនាជាតិមានន័យថាពាក្យជាប្រធាន ឬជាគោលសម្រាប់ប្រតិបត្តិ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ចំពោះប្រទេសជាតិ។ ខ. បាវចនាជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺ ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ។ គ.ទំនាក់ទំនងរវាងអត្តន័យនៃទង់ជាតិទៅនឹងបាវចនាជាតិគឺ៖ +...
general
តើនិមិត្តសញ្ញារបស់រដ្ឋមួយៗមានអ្វីខ្លះ? សញ្ញាជាតិខ្មែរយើងមានអត្ថន័យដូចម្ដេច?
និមិត្តសញ្ញារបស់រដ្ឋនីមួយៗមានដូចជា៖ + ទង់ជាតិ + រឿងជាតិ + សញ្ញាជាតិ របស់ខ្មែរយើងគឺ ត្រាផែនដី ដែលមានអត្ថន័យដូចខាងក្រោមនេះ - ពន្លឺឆព្វណ្ណរង្សីនៅលើតំណាងឲ្យអរិយធម៌ខ្មែរ - ស្វេតច្ឆត្រទាំងពីរតំណាងឲ្យព្រះមហាក្សត្រ និងមហាក្សត្រីយានី ជាអ្នករក្សាប្រជានុរាស្ត្រ - ព្រះខ័ននៅខាងក្រោមមកុដរាជ្យជានិមិត្តរូបនៃអំណាច និងយុត្តិធម៌ - រា...
general
ដូចម្ដេចដែលហៅថារាជកុធភណ្ឌ? រួមមានអ្វីខ្លះ?
ដែលហៅថារាជកុធភណ្ឌ គឺជាគ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ គ្រងរាជសម្បត្តិ។ រាជកុធភណ្ឌរួមមានគ្រឿងសំខាន់ ៥យ៉ាងដូចជា៖ - មកុដ - ព្រះខ័ន - ស្វេតឆត្រ - សុព័ណ៌បាទុក (ទ្រទាប់ជើង) - វាលវីជន៏ (ជិតរោមសត្វ)។
general
និមិត្តរូបជាតិមួយតំណាងឪ្យអត្តសញ្ញាណជាតិគឺទង់ជាតិ។ តើនិមិត្តរូបជាតិនេះមានអត្ថន័យដូចម្ដេច?
និមិត្តរូបជាតិមួយតំណាងឲ្យអត្តសញ្ញាណជាតិគឺទង់ជាតិ។ ហើយខំមិត្តរូបជាតិនេះមានអត្ថន័យដូចជា៖ + ទង់ជាតិតំណាងឲ្យជាតិសាសន៍ ឬប្រទេសមួយ ទង់ជាតិជានិមិត្តរូបនៃជំនឿសាសនា បទពិសោធន៍ និងបំណងប្រាថ្នារបស់ប្រជាជន + ទង់ជាតិបក់រវិចលើវេហាស៍តំណាងសេរីភាព ឯករាជជាតិ + ទង់ជាតិមានបីពណ៍ ផ្នែកលើ និងក្រោមពណ៍ខៀវ កណ្តាលពណ៍ក្រហម និងមានប្រាសាទអង្គរវត្តពណ...
general
ចូរប្រាប់ពីមែកធាងនៃអរិយធម៌។
មែងធាងនៃអរិយាធម៌។ ក. វប្បធម៌ + ចំណេះដឹង - ជំនឿ - សាសនា - វិជ្ជា វិទ្យាសាស្ត្រ + កំណត់ផ្សាយ - ភាសា អក្សរ សញ្ញា - អក្សរសាស្រ្ត អក្សរសិល្ប៍ - សិល្បៈ ព័ណ៌មាន + អនុវត្ត - ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី - ការសិក្សា ការអប់រំ - កីឡា ល្បែងកំសាន្ត ច្បាប់ ខ. សង្គមធម៌ + គ្រឿងសង្គម - ប្រដាប់រស់នៅ (ចំណីអាហារ លំនៅស្ថាន សំលៀកបំពាក់) -...
general
ដូចម្ដេចដែលហៅថាអរិយធម៌?
អរិយធម៌គឺជាសភាវៈទាំងឡាយណា ដែលជាសភាព និងតម្លៃនៃការលូតលាស់ ដុះដាលរីកចម្រើនល្អប្រសើរ ខ្ពង់ខ្ពស់ ថ្លៃថ្នូរ ក្នងការរស់នៅរបស់មនុស្សក្នុងសង្គម ដែលប្រកបដោយរបៀបរៀបរយល្អ គ្រឿងប្រដាប់ប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ ជំនឿ ចំណេះ ចំណង់ចំណូលចិត្តគ្រប់បែបយ៉ាង ក្នុងគោលដៅស្វែងរកសុខៈ។
general
តើអរិយធម៌ជាអ្វី? តើវប្បធម៌អ្វីជា? និងសង្គមធម៌ជាអ្វី?
ក. អរិយធម៌ អរិយធម៌ = អរិយ + ធម៌ - អរិយៈ ប្រសើរ ខ្ពង់ខ្ពស់ ថ្លៃថ្នូរ រុងរឿង។ - ធម៌ ធាតុ សភាវទ្រទ្រង់។ ដូចនេះអរិយធម៌ គឺសម្គាល់ការរស់នៅ ការរៀបចំជីវភាពសង្គមមនុស្សឲ្យបានប្រកបដោយសេចក្តីរីកចម្រើន លូតលាស់ មានរបៀបរៀបរយល្អ មានគ្រឿងប្រដាប់ប្រើប្រាស់ ជំនឿ ចំណេះដឹងទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត។ ខ. វប្បធម៌ - វប្បៈ ការសាបព្រោះ ការបណ្តុះពូជ កា...
general
តើអ្វីជាអត្ថសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរ? តើសញ្ញាណទាំងប្រាំរួមមានអ្វីខ្លះ?
អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរគឺជាលក្ខណៈពិសេសសម្រាប់កំណត់សម្គាល់វប្បធម៌ខ្មែរទាំងពីរផ្នែក មានផ្នែកសម្ភារៈ និងផ្នែកស្មារតី បញ្ញា មនោសញ្ចេតនា។ សញ្ញាណទាំង៥ ដែលសន្មតថាជាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរគឺ៖ - សាសនា ដែលក្នុងនោះមានបេតិកភ័ណ្ឌមានបេតិកភ័ណ្ឌរូបីដូចជាវត្តអារាមគម្ពីរ សាស្ដា្រ សៀវភៅធម៌ និងបេតិកភ័ណ្ឌអរូបីដូចជាសាសនាព្រាហ្មណ៍ ពុទ្ធសាសនាដែ...
general
តើធាតុសំខាន់ៗអ្វីខ្លះដែលសម្រេចបង្កើតបាននូវវប្បធម៌ និងអរិយធម៌មួយ?
ធាតុសំខាន់ៗអ្វីខ្លះដែលសម្រេចបង្កើតបាននូវវប្បធម៌និងអរិយធម៌មួយមានដូចជា៖ - កត្តាពលកម្ម - កត្តាភូមិសាស្ត្រ - កត្តារបបសង្គម - កត្តាសាសនា។
general
ការសិក្សាពីវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ អាចឪ្យអ្នកមានចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ ចំណេះដឹងចេះរស់នៅក្នុងសង្គមដូចម្ដេច?
ការសិក្សាពីវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ អាចឲ្យអ្នកមានចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើចំណេះអប់រំ និងចំណេះដឹងចេះរស់នៅក្នុងសង្គមដូចជា៖ ក. ចំណេះដឹង - ជំនឿ សាសនា បច្ចេកទេស វិទ្យាសាស្រ្ត អក្សរសាស្ត្រ - ផ្សព្វផ្សាយអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ ព័ណ៍មាន វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ - អភិវឌ្ឍការអប់រំ សីលធម៌ គុណធម៌ កីឡា ល្បែងប្រជាប្រិយ.....។ ខ. ចំណេះធ្វើ - មុខរបរវិជ្ជាជីវៈ ...
general
តើការសិក្សាវប្បធម៌ និងចំណេះដឹងទូទៅផ្គល់សារៈសំខាន់អ្វីខ្លះ?
ការសិក្សាវប្បធម៌ និងចំណេះដឹងទូទៅផ្តល់សារៈសំខាន់ដូចជា៖ - បណ្តុះមនោសញ្ចេតនាថែរក្សាការពារនូវអ្វីៗដែលជារបស់ជាតិ - ស្គាល់ច្បាស់នូវលក្ខណៈវប្បធម៌ អរិយធម៌របស់ជាតិខ្លួន - ចេះយកអ្វីៗដែលមិនមែនជារបស់ជាតិខ្លួនឲ្យទៅជាលក្ខណៈជាតិស្របតាមដួងព្រលឹងជាតិខ្មែរ - ចេះរកវិធានការការពារ និងទប់ស្កាត់នូវឥទ្ធិពលវប្បធម៌ អរិយធម៌បរទេសទាំងឡាយណាដែលមកបំផ...
general
ចូររៀបរាប់ពីឥទ្ធិពលអរិយធម៌បរទេសមកលើអរិយធម៌ខ្មែរតាំងពីស.វទី១នៃគ.សរហូតដល់វត្តមាននៃជនជាតិអឺរ៉ុបលើមានលើមាតុភូមិកម្ពុជា។
ឥទ្ធិពលអរិយធម៌បរទេសមកលើអ៊ីរិយធម៌ខ្មែរតាំងពីស.វទី១នៃគ.សរហូតមកដល់វត្តមាននៃជនជាតិអឺរ៉ុបលើមាតុភូមិកម្ពុជាមានដូចជា៖ ក. ឥទ្ធិពលឥណ្ឌា (ស.វទី១) - ទស្សនៈរាជាធិបតេយ្យ - សាសនា - ភាសា អក្សរ អក្សរសិល្ប៍ - សិល្បៈ - ទំនៀមទម្លាប់ ច្បាប់ជាដើម - ជំនួញ ខ. ឥទ្ធិពលចិន (ស.វទី៣) - ល្ខោន - ល្បាយជាតិសាសន៍ គ. ឥទ្ធិពលចាម ជ្វា (ស.វទី៩) - ស្ថាបត្យ...
general
ពាក្យចាស់ថា ទឹក ដី ប្រុស ស្រី មេបា។ ចូរបង្ហាញពាក្យទឹកមួយប៉ុណ្ណោះ តើពាក្យនេះមានអត្តន័យដូចម្ដេចខ្លះ?
តាមជំនឿសាសនា តាមទីពីរសត្វលោកដូចជាធម្មជាតិមានធាតុបួនប្រហាក់ប្រហែលគ្នានោះគឺ ទឹក ភ្លើង ខ្យល់ ដី។ តើទឹកមានប្រយោជន៍ដូចម្តេចខ្លះបានជាគេតែតែនិយាយថាដូចនេះ? តាមដែលដឹងនគរខ្មែរគឺសំបូរទៅដោយទឹកសព្វថ្ងៃទន្លេមេគង្គទាំទឹកមកឲ្យខ្មែរក្នុងរយៈពេល៦ខែ ទឹកនេះផ្តល់ជីវជាតិ ផ្តល់ កំណើត រុក្ខជាតិ មច្ឆជាតិមធ្យោបាយធ្វើដំណើររហូតរមានចំរៀងបទអុំទូកទៀត...
general
ចូរបង្ហាញរបបមាតាធិបតេយ្យក្នុងសង្គមខ្មែរ។
របបមាតាធិបតេយ្យគឺ នៅក្នុងសង្គមខ្មែរគេបានលើកតម្លៃនារីភេទតាំងពីសម័យនគរភ្នំមកម៉្លេះគឺព្រះនាងលីវ យីជាស្តីទីមួយរបស់ខ្មែរបានជះឥទ្ធិពលរហូតមកដល់ពេលនេះ គឺស្ត្រីជាអ្នកចាត់ចែងកិច្ចការក្នុងគ្រួសារពិសេសប្រពៃណី រៀបចំទុកដាក់ទុកកូនចៅ គេប្រើពាក្យមេបាដូនតា... តាមគំរូរចម្លាក់ ការផ្សាយ ពាណិជ្ជកម្មគេប្រទះឃើញដែលទាក់ទាញ គេរូបស្រ្តីដូចជា នាងវ...
general
ដូចម្ដេចដែលហៅថាទង់? ចូលរៀបរាប់ទង់ដែលខ្មែរនិយមប្រើក្នុងពិធីផ្សេងឪ្យបានប្រើ?
ទងគឺជាផ្ទាំងសំពត់ ឬជាចំរៀកសំពត់ដែលមាន សណ្ឋាន និងពណ៌រូបផ្សេងៗ សម្រាប់ប្រើជាកិត្តិយសក្នុងប្រទេសនីមួយៗ ប្រើជាគ្រឿងបូជាក៏មាន សូម្បីធ្វើដោយក្រដាសក៏គេហៅថាទង់ដែរ។ទង់ដែលខ្មែរនិយមប្រើគឺទង់ជាតិះ ប្រើសម្រាប់គោរពទង់ជាតិទង់ព្រះពុទ្ធសាសនះ ប្រើសម្រាប់ពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនា។ទង់ក្រពើ ប្រើសម្រាប់បុណ្យសព។
general
តើសង្គមប្រជាជាតិជាអ្វី? សង្គមប្រជាជាតិបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា? ផ្តួចផ្តើមគំនិតដោយអ្នកណា? មានស្នាក់ការនៅឯណា? ដើម្បីអ្វី មានប្រសិទ្ធិភាពឬទេ? រំសាយវិញនៅខែឆ្នាំណា?
សង្គមប្រជាជាតិ ជាអង្គការអន្តរជាតិមួយ ដែលបានបង្កើតឡើងក្រោយ សង្រ្គាមលោកលើកទី១ ដើម្បីបង្ការកុំឱ្យមានសង្រ្គាមជាថ្មី។ សង្គមប្រជាជាតិត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៩ មេសា ១៩១៩ ដោយប្រធានាធិបតី សហរដ្ឋអាមេរិក លោកវីល សុន ដែលមានទីស្នាក់ការ នៅទីក្រុង សឺណែវ ប្រទេស ស្វីស។ បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីធាននូវសន្តិភាពរវាងប្រជាជាតិនា...
general
តើតួនាទីរបស់ប្រទេសជាសមាគមអាស៊ានត្រូវមានអ្វីខ្លះ?
ប្រទេសដែលជាសមាជិកអាស៊ានមានតួនាទី៖ - ការបង់ភាគទាន ជាសមាជិកក្នុងទឹកប្រាក់មួយលានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក - បង់មូលនិធិវិទ្យាសាស្ត្រប្រាំម៉ឺនដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក - បង់ថ្លៃចំណាយរដ្ឋបាល ប្រហែលជិត ៣០០ លើកក្នុងមួយឆ្នាំ។ ភារកិច្ចចំពោះមុខ របស់អាស៊ាន៖ - អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសេរី និងការប្រឹងប្រែងជម្រុញល្បឿននៃដំណើរកំណែទម្រង់ និងទំនើបកម្មសម្...
general
តើសមាគមអាស៊ានបង្កើតឡើងដំបូងមានប៉ុន្មានប្រទេស? មានប្រទេសណាខ្លះ? នៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?
សមាគមអាស៊ានបង្កើតឡើងដំបូងមានចំនួន ៥ គឺ ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ថៃ និងភីលីពីន នៅទីក្រុងបាងកក ថ្ងៃទី ០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦៧។
general
សីលញាណជាអ្វីនិងមានមុខងារដូចម្តេចខ្លះ?
- សីលញាណជាសញ្ចេតនានៃចិត្ត ដែលប្រកបដោយនិយមញុំាងមនុស្សអោយដោះស្រាយបញ្ហាកុសល និងអកុសល។ - សីលញាណជាសំលេងមួយ ដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនយើង បង្គាប់យើងអោយធ្វើអ្វីមួយដែលយើងត្រូវធ្វើ។ វាជាកំលាំងក្នុងខ្លួនដែលធ្វើអោយខ្លួនមនុស្សចេះភ្ញាក់រលឹកដោយខ្លួនឯង។ វាដើរតួជាចៅក្រមផង ជាសាក្សីផង។ វាមានមុខងារជាអ្នកតាមសង្កេតពិនិត្យវិនិច្ឆ័យនិងដាក់ទណ្ឌកម្ម...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា ចិត្តញាណ?
- ចិត្តញាណជាអព្ភន្តរញាណដែលនាំអោយចិត្តដឹងពីភាព និងអំពើរបស់ខ្លួន។ - ចិត្តញាណ ជាអ្វីដែលនាំអោយចិត្តស្គាល់សច្ចភាពពិតប្រាកដ នៃសកម្មភាពរបស់មនុស្ស។ វាគ្រាន់តែជាពន្លឺមួយ សំរាប់ពិនិត្យកត់ត្រាអ្វីដែលមានតថៈ។
general
តើចិត្តញាណ និងសីលញាណដូចគ្នានិងខុសគ្នាដូចម្តេចខ្លះ?
ក.ភាពដូចគ្នារវាងចិត្តញាណ និងសីលញាណៈ ចិត្តញាណ និងសីលញាណគឺជាសញ្ចេតនានៃចិត្តដែលនាំអោយយើងដឹងនិងជាអំនាចដែលមានគុណសម្បត្តិខាងប្រាប់សច្ចភាពដូចគ្នា។ ខ. ភាពខុសគ្នារវាងចិត្តញាណ និងសីលញាណ - ចិត្តញាណ ជាពន្លឺនៃការដឹង និងប្រាប់ការពិតជាក់ស្តែងនៅក្នុងសញ្ចេតនានិងអំពើរបស់យើង ជាអ្នកទស្សនានិង វិនិច្ឆ័យតាមតថភាព - សីលញាណ អោយដឹងនឹងញុំាងអោយបំព...
general
តើចិត្តញាណ និងលើញាណមានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចម្តេច?
សីលញាណនិងចិត្តញាណមានទំនាក់ទំនងនឹងគ្នាយ៉ាងជិតសិទ្ធបំផុត។ ព្រោះមនុស្សមានចិត្តញាណ ទើបសីលញាណអាចចោទឡើងបាន។ ធម្មតានៅចំពោះមុខសភាពការណ៍មួយមនុស្សអាចបែងចែកខ្លួនជាពីរគឺប្រធានដែលជាអ្នកសង្កេតពិនិត្យនិងវត្ថុដែលត្រូវបានទទួលការសង្កេតពិនិត្យមានន័យថា អត្ថិភាពនៃចិត្តញាណដែលជាអ្នកទស្សនាជាល័ក្ខខ័ណ្ឌចាំបាច់នៃអត្ថិភាពសីលញាណដែលជាអ្នកវិនិច្ឆ័យ ...
general
តើធម្មជាតិនៃសីលញាណ មានធាតុសំខាន់ៗប៉ុន្មាន? គឺអ្វីខ្លះ?
ទង្វើវិភាពលើសីលញាណបានលិចឡើងនូវទស្សនៈពីរគឺៈ - សីលវិនិច្ឆ័យៈ គឺជាធាតុបញ្ញានៃញាណ ដែលញុំាងចិត្តអោយពិចារណានិងអោយតំលៃទៅលើសកម្មភាពដូចជាការវិនិច្ឆ័យទៅលើករណីកិច្ចលើសិទ្ធលើច្បាប់លើទំនួលខុសត្រូវរបស់បុគ្គល។ល។ - សីលសញ្ចេតនាៈ គឺជាធាតុវរទនានៃញាណ ដែលនៅជាមួយសីលវិនិច្ឆ័យដូចជាការស្រឡាញ់កុសល ស្អប់កុសល ការពេញចិត្តវិប្បដិសារៈចំពោះខ្លួនឯង កា...
general
តើទ្រឹស្តីជាតិ និយមយល់យ៉ាងណាចំពោះបញ្ហាដើមកំណើតសីលញាណ?ចំពោះអ្នកគំនិតនេះ ត្រឹមត្រូវឬទេ?
អំពីបញ្ហាដើមកំនើតសីលញាណៈ - រូស្សូយល់ថាៈ សីលញាណជាសំរេចអមតៈ នៃព្រះអាទិទេព។ វាជាចៅក្រមទិព្វដែលស្ថិតក្នុងចិត្តមនុស្ស ហើយដែលពុំមានការភ័ន្តច្រលំក្នុងពិចារណាឬវិនិច្ឆ័យឡើយ។ - រ៉េតយល់ថាៈ សីលញាណជាសញ្ចេតនាភ្លាម ដែលឋិតក្នុងខ្លួននសមនុស្សភាគតិច។ - សាមតេប៊ូយយរី និងហ៊ុតចេសុនៈ សីលញាណជាសតិ មួយពិសេសដែលមានលក្ខណៈខុសពីវិចារណញាណ។ តាមគំនិតអ្ន...
general
តើទ្រឹស្តីពិសោធនិយមយល់ដូចម្តេចខ្លះអំពីដើមកំណើតសីលញាណ?
ពួកអ្នកពិសោធនិយមមានៈ - ស្តាតនីលយល់ថាៈ គឺពិសោធដែលបានបង្រៀនមនុស្សអោយដឹងខ្លួនហើយផ្លាស់ប្តូរពីអត្តទត្ថភាពមកបរទត្ថភាព។ - ស្បិនសែរថាៈ សីលញាណកើតពីការពិសោធន៍របស់មនុស្ស ក្នុងដំណើរវិវត្តន៍នៃធម្មជាតិ មនុស្សមានការបន្តពូជនិងសំរាំងធម្មជាតិ។ - តួម៉ាស់ហប្សៈ សីលញាណកើតពីលទ្ធផល នៃទំនៀមទំលាប់។ - ដួខិមថាៈ សីលញាណ កើតមកពីការអប់រំមិនមែនជាមរតក...
general
អំពីដើមកំនើតសីលញាណ តើទ្រឹស្តីវិចារណញាណនិយមយល់ដូចម្តេច?
ទស្សនវិទូធំៗ ក្នុងបុរាណកាលនិងទស្សនវិទូស្កូឡាស្ទិចព្រមទាំងដេកកាតកង់...យល់ថាសីលញាណកើតពីខួរក្បាល មនុស្សមានវិចារណញាណដែលគេចាត់ទុកជាបុព្វសិទ្ធិពីកំណើតរបស់មនុស្ស។ ពិតមែនតែវាលូតលាស់លើមូលដ្ឋានអប់រំ តែវាត្រូវមានពន្លកវិចារណញាណ រឺសីលញាណគជាមុនសិនដែរ។ វាមិនមែនជាសត្តិមួយពិសេសទេ តែគឺជាវិចារញាណអនុវត្ត។ ព្រោះថាបើវិចារណញាណយល់ដឹងនូវទំនាក់...
general
ចូរវិភាគអំពីបំរែបំរួលនៃសីលញាណ។
បើប្រៀបធៀបជំនាន់ និងអរិយធម៌ទាំងឡាយសីលញាណតែងប្រែប្រួលហើយសីលតម្លៃ ក៏មិនច្បាស់លាស់និងមិនដាច់ខាតដែរដែលអាស្រ័យលើបំលាល់ប្តូរទៅតាមលំហនិងកាល។ តែទោះជាន័យរបស់សីលញាណប្រែប្រួលទម្រង់របស់វា ឋិតនៅដដែលដែរគឺគ្រប់កន្លែងនិងគ្រប់ពេលគេតែងទទួលស្គាល់នូវការអនុញ្ញាតិ និងការហាមឃាត់កុសលនិងអកុសល ហើយគ្រប់អរិយធម៌សុទ្ធតែមានសីលនិយម។ នៅមានវិច្ឆ័យខ្លះទ...
general
ចូរសិក្សាពីចំនោទបញ្ហាបំរែបំរួលសីលញាណ។
សីលញាណ អាចផ្លាស់ប្តូរខុសគ្នាពីសង្គមមួយទៅសង្គមមួយទៀតពីពេលមួយទៅពេលមួយទៀតពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀត។ ឯការនិយមគ្នាទៅវិញទៅមកក៏ខុសប្លែកគ្នាដែរ។ ចំពោះការផ្លាស់ប្តូរនៃសីលញាណ មិនមែនកើតឡើងឬប្រព្រឹត្តទៅដោយចៃដន្យឡើយ តែគឺអាស្រ័យដោយរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមក្នុងសម័យនីមួយៗកំនត់។ ដូនេះសីលញាណវិវត្តស្របវិវត្តន៍ នៃសីលគោលការណ៍ ដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានបំ...
general
ដើម្បីឱ្យកុមារមានការអភិវឌ្ឍន៍ពេញលេញ និងសមស្របតាមបុគ្គលិកលក្ខណៈ តើគ្រួសារសាលារៀននិងសមត្ថកិច្ចសាធារណៈត្រូវយកចិត្តទុកដាក់និងទទួលខុសត្រូវដូចម្តេចខ្លះ?
ដើម្បីសម្រេចបានសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំរបស់កុមារសាមីខ្លួនកុមារនិងស្ថាប័ន ដែលពាក់ព័ន្ធត្រូវមានភារកិច្ចដូចជា៖ ក. សាមីខ្លួនកុមារ - ត្រូវខិតខំរៀនសូត្រ - សេពគប់មិត្តភក្រ្តល្អៗ - ត្រូវគោរពបទបញ្ជា និងវិន័យរបស់សាលា - មិនប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន - ស្តាប់តាមការទូន្មានប្រៀបប្រដៅរបស់ឪពុកម្តាយលោកគ្រូអ្នកគ្រូ។ ខ. ស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធ - មាតាបិ...
general
ចូរពន្យល់គំនិតមួយដែរថាៈ មនុស្សដែលស្គាប់បង្គាប់ និងធ្វើតាមសីលញាណរបស់ខ្លួនជានិច្ច គ្មានអ្វីនឹងស្តាយក្រោយចំពោះអំពើរបស់ខ្លួន។
តាមធម្មតាមនុស្សដែលស្តាប់បង្គាប់និង ធ្វើតាមសីលញាណរបស់ខ្លួនពិតជាគ្មានការស្តាយក្រោយ រឺវិប្បដិសារៈឡើយព្រោះគេមានជំនឿជាក់លើសីលញាណរបស់គេ ដែលបានទទួលការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលដុសខាត់អោយបានភ្លឺស្វាងនិងរឹងប៉ឹងមាំមួនរៀងរាល់ថ្ងៃនោះ។ គេតែងមានបំរុងប្រយ័ត្នគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនិងបានត្រិះរិះពិចារណារួចអស់ហើយមុននឹងអនុវត្តហើយគេក៏ទុកចិត្តដែរថា បើទោះជ...
general
ហេតុអ្វីបានជាគេនិយាយថា សីលញាណជាសត្តិមួយមិននឹងថ្កល់?
បានជាគេនិយាយថា សីលញាណជាសត្តិមួយមិននឹងថ្កល់ទេ ព្រោះថាដោយសារការជឿនលឿនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច តិចនិចនិងបញ្ញារបស់មនុស្សជាតិធ្វើអោយសីលញាណក្លាយជាសត្តិមួយរស់វើក ហើយកំពុងតែលួចលាស់តាមកំរិតលូតលាស់ និងជឿនលឿនរបស់សេដ្ឋកិច្ចតិចនិចនិងបញ្ញារបស់មនុស្សនេះឯង។
general
តើសញ្ញានៃទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសីលវិជ្ជាមានអ្វីខ្លះ?
សញ្ញាណនៃទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសីលវិជ្ជា គឺការទទួលសារភាពទាំងឡាយដែលពុំមានការបង្ខិតបង្ខំដល់សាម៉ីជនដែលមានញាណគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ ការវិនិច្ឆ័យបែបនេះ តំរូវអោយមានល័ក្ខខ័ណ្ឌពីរគឺៈ - ល័ក្ខខ័ណ្ឌពុទ្ធិនៃសីលតំលៃៈ ដើម្បីនឹងទទួលខុសត្រូវ គេត្រូវមានញាណគ្រប់គ្រាន់មានសមត្ថភាពស្គាល់កុសលនិងអកុសលមានពុទ្ធិនៃសីលតំលៃ។ ក្នុងល័ក្ឌខ័ណ្ឌនេះ ក្មេងតូចៗមនុស្...
general
តើទិវាមច្ឆាជាតិកម្ពុជាប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា? ផ្តល់អត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេច?
ទិវាមច្ឆាជាតិកម្ពុជាប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១២។ ទិវានេះបានផ្តល់នូវអត្ថន័យដូចជា៖ - ដាស់ ពញ្ញាក់ រំលឹកដល់ប្រជាជនខ្មែរឱ្យចូលរួមការពារ និងអភិរក្សលើមច្ឆាជាតិ - ជាការបញ្ជាក់ដល់ប្រជាជនទាំងអស់ឱ្យយល់ដឹងពីផលប្រយោជន៍និងផលប៉ះពាល់ដល់មច្ឆាជាតិ - រក្សាបាននូវមច្ឆាជាតិឱ្យនៅគង់វង្ស និងជាការហាមប្រាមដល់ប្រជាជននេសាទទូទៅឱ្យយ...
general
តាមព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស.រកភ.០៣០៥.១៤៩ចុះថ្ងៃទី ២១ ខែ មីនា ឆ្នាំ ២០០៥ បានកំណត់យកសត្វនិងរុក្ខជាតិប៉ុន្មានប្រភេទ ជានិមិត្តរូបនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា? ចូររៀបរាប់។
តាមព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស.រកភ.០៣០៥.១៤៩ចុះថ្ងៃទី ២១ ខែ មីនា ឆ្នាំ ២០០៥ បានកំណត់យកសត្វនិងរុក្ខជាតិ ៧ប្រភេទ ជានិមិត្តរូបនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺ៖ ក. ផ្នែកសត្វ មាន៤ គឺ៖ - សត្វចតុប្បាទ មានសត្វគោរព្រៃ ជានិមិត្តរូបនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា - សត្វបក្សី មានសត្វត្រយង ជានិមិត្តរូបនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា - សត្វមច្ឆាជាតិ មានសត្វត្រីគល...
general
តាមទស្សនៈពុទ្ធនិយមសីលទី ៥ បានហាមមនុស្សមិនឱ្យសេពគ្រឿងស្រវឹងមានសុរាជាដើម។ តើស្រាផ្តល់ផលវិបាកអាក្រក់ដូចម្តេចខ្លះដល់មនុស្ស? ចូររៀបរាប់និងពន្យល់។
សីលទី៥របស់ព្រះពុទ្ធសាសនា បានហាមមនុស្សមិនឱ្យសេពគ្រឿងស្រវឹងមាន ស្រាជាដើម ព្រោះស្រានាំផលវិបាកអាក្រក់ដូចជា៖ ក. បំផ្លាញសុខភាព៖ ធ្វើឱ្យសុខភាពមនុស្សឆាប់ទ្រុឌទ្រោមនាំមកនូវជំងឺផ្សេងទៀតដូចជា រោគរលាកក្រពះ រោគថ្លើម ញ័រដៃជើងសរសៃប្រសាទនាំឱ្យខូចប្រព័ន្ធការពាររបស់សរីរាង្គ។ល។ ខ. បំផ្លាញថវិកាទ្រព្យធន៖ ចំណាយឥតប្រយោជន៍ចំណាយលើរបស់មិនចាំបាច...
general
នៅឆ្នាំ ២០១២ តើទិវាកុមារអន្តរជាតិ និងទិវាកុមារកម្ពុជា ១ មិថុនាឆ្នាំនេះ ជាការរំលឹកខួបលើកទីប៉ុន្មាន? ក្រោមប្រធានបទអ្វី?
នៅឆ្នាំ ២០១២ ឆ្នាំនេះ ការប្រារព្ធទិវាកុមារអន្តរជាតិ និងទិវាកុមារកម្ពុជា ១មិថុនាជាការរំលឹកខួបលើកទី ៦៣។ ក្រោមប្រធានបទ“លើកកម្ពស់សមធម៌សេវាកម្មនិងបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំកុមារក្នុងគ្រួសារ និងសហគមន៍”។
general
ចូរសរសេរជាបី កថាខណ្ឌបកស្រាយពន្យល់គំនិតគួរពិចារណាមួយដែលបានលើកឡើងថា “កុមារជាទំពាំងស្នងឫស្សី”។
សំណេរកថាខណ្ឌ - ឫស្សីជាប្រភេទរុក្ខជាតិបន្តពូជដោយពន្លកថ្មីគឺទំពាំងមិនមែនដោយសារការបណ្តុះគ្រាប់ដូចរុក្ខជាតិដទៃមួយចំនួនធំឡើយ។ ពន្លកថ្មីឬត្រពាំងដែលដុះចេញពីគល់ឫស្សីនោះនឹងត្រូវជំនួសឫស្សីវិញក្រោយពីវាលូតលាស់ពេញលេញរួចហើយ។ ទំពាំងអាចលូតលាស់បានហើយអាចនឹងក្លាយជាអ្នកស្នងឫស្សីបានលុះត្រាតែមានឫស្សី ករមុនការពារពីការងារបោតបក់នៃខ្យល់ ពោលគឺ ទ...
general
ដូចម្តេចហៅថា “មង្គល”? តើមង្គលមានប៉ុន្មានប្រការ? មង្គលណាសំខាន់ជាងគេ? ព្រោះអ្វី? សុភមង្គលជាអ្វី?
ដែលហៅថា មង្គល ជាសេចក្តីចម្រើនប្រកបដោយសេចក្តីសុខ សិរីសួស្តី ដែលមនុស្សទាំងអស់ក្នុងលោកចង់បាន។ មង្គលមាន ៣៨ ប្រការ។ ប្រការដែលសំខាន់ជាងគេគឺ មង្គលទី ១៦ “កិរិយាប្រព្រឹត្តនូវធម៌”។ កិរិយាប្រព្រឹត្តនូវធម៌បានដល់ធម៌ ១០ យ៉ាងគឺ៖ + អំពើល្អដោយកាយទាំងបីយ៉ាង (កាយសុចរិត បី) មាន៖ - វៀរចាកអំពើបៀតបៀន ឬសម្លាប់មនុស្ស សត្វ (បាណាតិបាតាវេរមណី) ...
general
សង្គមខ្មែរបុរាណដែលមិនទាន់មានសាលារៀនចំណេះទូទៅ។ តើដូនតាយើងអប់រំកូនតាមរបៀបណាខ្លះ? ចូររៀបរាប់ពន្យល់។
សង្គមខ្មែរបុរាណមានប្រពៃណីអប់រំកូនប្រុសតាមរយៈការបួសរៀននិងអប់រំកូនស្រីតាមរយៈការចូលម្លប់។ ក. ការបួសរៀន - ក្មេងប្រុសដឹងក្តីត្រូវបានបញ្ជូនឱ្យទៅបម្រើព្រះសង្ឃ ឬក្មេងប្រុសពេញវ័យត្រូវបានបញ្ជូនឱ្យទៅរៀនធម៌បួស។ - ស្របពេលបម្រើព្រះសង្ឃ ក្មេងប្រុសត្រូវបានព្រះសង្ឃបង្រៀនអក្សរ លេខនព្វន្ត និងបង្រៀនសូត្រធម៌ផង។ ចំពោះក្មេងប្រុសពេញវ័យត្រូវរៀ...
general
ព្រះពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លច្រើនប្រារពធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ ៤ រោចខែពិសាខ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ តើពិធីនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងដូចម្តេចខ្លះ?
ព្រះពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លច្រើនប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ ៤រោច ខែពិសាខជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ពិធីនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងសំខាន់ៗ ៤យ៉ាងគឺ៖ ១. សម្ពោធការផ្តើមបើកក្សេត្ររដូវប្រកាសប្រាក់ពីពេលវេលាដល់ប្រជាកសិករថា ដំណើរការធ្វើស្រែឱ្យទាន់រដូវភ្លៀងធ្លាក់ដើមឆ្នាំ។ ២. បន់ស្រន់អង្វរកឱ្យទេវតារក្សាទឹកដីបង្អុលទឹកភ្លៀងសម្រាប់ដាំដំណាំ (សុំទឹកភ្លៀងពីទេវត...
general
មតិខ្លះយល់ថា “ការអប់រំ ជាភារកិច្ចរបស់សាលារៀន”។ តាមទស្សនៈប្អួន តើប្អូនយល់ដូចម្តេច?
មតិដែលយល់ថា “ការអប់រំ ជាភារកិច្ចរបស់សាលារៀន” ខ្ញុំគតិថា ការយល់ឃើញបែបនេះមិនទាន់មានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៅឡើយទេ ព្រោះការអប់រំត្រូវមានការចូលរួមពីគ្រួសារនិងសង្គម ទើបទទួលបានលទ្ធផលល្អ និងសម្រេចគោលដៅនៃការអប់រំបានដោយជោគជ័យ។ មជ្ឈដ្ឋានទាំងបីត្រូវមានទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងជិតសិ្នទ្ធបំផុត៖ ក. សាលារៀន - បណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ និ...
general
ពាក្យចាស់លោកបានពោលថា “ខ្មៅចុះឱ្យតែសក្រចុះឱ្យតែមាន”។ តើមានន័យដូចម្តេច? ចូរបកស្រាយ។
ពាក្យចាស់លោកបានពោលថា “ខ្មៅចុះឱ្យតែស ក្រចុះឱ្យតែមាន” គឺ - ពាក្យ “ខ្មៅចុះឱ្យតែស” មានន័យថា៖ មនុស្សយើងកើតមកមានសម្បុរខ្មៅ មានរូបអាក្រក់មិនមែនជាបញ្ហាទេ ឱ្យតែមានចិត្តល្អសប្បុរស ស្មោះត្រង់ មានគុណធម៌ មានកិរិយាមារយាទថ្លៃថ្នូរ សុភាពរាបសា មានទឹកចិត្តសណ្តោសប្រោសប្រណី អាចរស់នៅចុះសម្រុងនឹងគេ និងជាគំរូល្អដល់អ្នកដទៃ។ - ពាក្យ “ក្រចុះឱ្យ...
general
តើប្រទេសកម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?
ប្រទេសកម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៥៥។
general
តើប្រទេសកម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា? ជាសមាជិកលើកទីប៉ុន្មាន? នៅឯណា?
ប្រទេសកម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩៩ ជាសមាជិកលើកទី ១០ នៅទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម។
general
តើអាគាររដ្ឋសភាថ្មីត្រូវបានសម្ពោធនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?
អាគាររដ្ឋសភាថ្មីត្រូវបានសម្ពោធនៅថ្ងៃ សៅរ៍ ទី ៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០០៧ ក្រោមអធិបតីភាពព្រះបាទ នរោត្តម មុនីនាថសីហមុនី។
general
តើ “អាស៊ាន” មានន័យដូចម្តេច? ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសកម្ពុជាយកចិត្តទុកដាក់ខិតខំបញ្ចូលខ្លួនជាសមាជិកអាស៊ាន?
ក. អាស៊ាន មានន័យពេញលេញថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ខ. បានជាប្រទេសកម្ពុជាយកចិត្តទុកដាក់ចូលជាសមាជិកអាស៊ានពីព្រោះវានាំឱ្យមានប្រយោជន៍ដូចជា៖ - ជំរុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ - ឱ្យមានស្ថេរភាព សន្តិសុខ និង សន្តិភាពក្នុងតំបន់ - ជំរុញសហប្រតិបត្តិការណ៍ និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមកលើគ្រប់វិស័យ - ជំរុញការអភិវឌ្ឍប្រទេសជា...
general
តើសមាគមអាស៊ានមានសមាជិកទាំងអស់ប៉ុន្មានប្រទេសគិតមកដល់ឆ្នាំ ២០១៣?
សមាគមអាស៊ានមានសមាជិកទាំងអស់ចំនួន ១០ ប្រទេសគិតមកដល់ឆ្នាំ ២០១៣។
general
សីលវិជ្ជានៃករណីកិច្ចជាអ្វី?
សីលវិជ្ជានៃករណីយកិច្ចជាសីលវិជ្ជាដែលមិនគិតដល់សុភមង្គលឡើយ ហើយក៏មិនគិតដល់ផលប្រយោជន៍ដែរព្រោះយើងធ្វើអ្វីដែលយើងត្រូងធ្វើ ទោះជាបានផលយ៉ាងណាក៏ដោយព្រោះនេះជាករបង្គាប់មួយ ដែលវិចារណញាណយើងបានអោយមកដោយឥតធ្វើការពន្យល់អំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃបង្គាប់នោះ និងដោយឥតមានប្រាប់ពីហេតុផលឡើយ។ សីលវិជ្ជានេះ តាមពិតពុំមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីនឹងផ្តល់សុភម...
general
អព្ភន្តរញាណញទាយជាអ្វី? មានលក្ខណៈសំគាល់ដូចម្តេច?
អព្ភន្តរញាណទាយ ជាអព្ភន្តរញាណកើតឡើងយ៉ាងរហ័សក្រោយពីបានផ្អាកការគិតពិចារណាអស់មួយរយៈមកហើយស្រាប់តេរកឃើញដោយមិនបាច់គិត។ លក្ខណៈសំគាល់អព្ភន្តរញាណទាយ គឹមុនមានអព្ភន្តរញាណទាយបញ្ញា យើងបានខិតខំរកយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងយ៉ាងយូរទៀតផងតែរកពុំទាន់ឃើញនោះវិញ។ ប៉ុន្តែអព្ភឡន្តរញាណទាយអាចមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់លុះត្រាតែមានបញ្ហាជួយបណ្តុះបណ្តាល ជួយពង្រីកន...
general
តើគ្រោះថ្នាក់ធំៗ កើតមានចំពោះកុមារបណ្ដាលមកពីមូលហេតុអ្វីខ្លះ?
ថ្នាក់ធំៗ កើតមានចំពោះកុមារបណ្តាលមកពីមូលហេតុដូចជា៖ - ការលូតលាស់ផ្នែកសេវាកម្មសណ្ឋាគារ ការកំសាន្ត ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម - តម្រូវការសង្គ្រាម - ការរីកដុះដាលនៃក្រមខក្រិដ្ឋជន ក្រុមភេរវកម្ម - ការស្រុតចុះនៃវប្បធម៌ សីលធម៌សង្គម - កើតពីភាពក្រីក្រនៃមាតាបិតា។
general
តើសិទ្ធិពិសេសមូលដ្ឋានរបស់កុមារមានប៉ុន្មាន? អ្វីខ្លះ?
សិទ្ធិពិសេសមូលដ្ឋានរបស់កុមារមាន៤គឺ៖ - សិទ្ធិរស់រៀនមានជីវិត - សិទ្ធិអភិវឌ្ឍន៍ - សិទ្ធិទទួលការការពារ - សិទ្ធិបញ្ចេញមតិ។
general
ដូចម្តេចហៅថាអព្ភន្តរញាណខាងការបង្កើតថ្មី?
អព្ភន្តរញាណនេះ មានភាពដូចជាពន្លឺមួយដែលចាំងចូលក្នុងញាណរបស់អ្នកប្រាជ្ញហើយបានទទួលភា្លមនូវពុទ្ធិជាក់ច្បាស់មួយ គឺការដឹងមុននូវទំនាក់ទំនងប៉ុន្តែអព្ភន្តរញាណខាងការបង្កើតថ្មី តែងតែនាំមកនូវការភាន់ច្រឡំំញឹកញយណាដែរ ទោះបីគេមានសញ្ចេតនាភ្លឺស្វាងយ៉ាងណាក៏ដោយ។
general
ដូចម្តេចអព្ភន្តរញាណខាងបច្ចក្ខភាព?
អព្ភន្តរញាណខាងបច្ចក្ខភាព អាចអោយយើងចាប់បានពន្លឺយ៉ាងច្បាស់ នៃគំនិតមួយអាចអោយយើងចាប់បាននូវសច្ចភាពមួយ ឬក៏ភាពចាំបាច់នៃអាក់ស្យូមគណិតវិទ្យាមួយ។ វាជាភាពអព្ភន្តរញាណមួយ ដែលអោយយើងចាប់បាននូវទំនាក់ទំនងសមហេតុផលនៃតំណផ្សេងៗ របស់វិចារណាមួយ។ គេអាចអោយឈ្មោះអព្ភន្តរញាណនេះថា អព្ភន្តរញាណសង្ខេប។
general
ស្យង់ជាអ្វី?
ស្យង់ជារបកគំហើញ នៃទំនាក់ទំនងដែលមានក្នុងតថៈ ជាការខិតខំដើម្បីពន្យល់និង ស្គាល់អ្វីដែលមាន។ - ស្យង់ជាសំនុំវិចារណពុទ្ធិ ទោះជាក់លាក់ក្តី ឬវិជ្ជមានក្តីដែលកើតពីសំរាយបញ្ជាក់អរូបី ឬការពិនិត្យបញ្ជាក់ពិសោធន៍។ ស្យង់ជាក់លាក់ រួមមានគណិតវិទ្យានិង តារាវិទ្យា។ ស្យង់ពិសោធន៍រួម មានរួបវិទ្យា គីមីវិទ្យា ជីវវិទ្យា។ - ស្យង់ជាចំនេះវិជ្ជាទាំងអស់...
general
ស្យង់កើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?
ដើម្បីរស់បាន មនុស្សត្រូវធ្វើការយ៉ាងណា អោយអំពើរបស់ខ្លួនបានទទួលលទ្ធផលជាចាំបាច់។ មនុស្សខិតខំស្រាវជ្រាវរកច្បាស់ទាំងឡាយ របស់ធម្មជាតិសំដៅសំរេចបំនង កែប្រែធម្មជាតិដើម្បីបំពេញតំរូវការ និងបំពេញចិត្តរបស់ខ្លួនហើយក៏បង្កើតស្យង់ឡើង។ ដូចនេះដើមគំនិតស្យង់ មិនមែនស្ថិតនៅលើតំរូវការ និងចំនង់ដឹងប៉ុននោះទេថែមទាំងស្ថិតនៅការរលោភលន់របស់មនុស្សទៀតផ...
general
តិចនិតជាអ្វី?
តិចនិចគឺជា ការប្រជុំនូវវិធី មានលក្ខណៈច្បាស់លាស់ហើយវិធីនេះអាចយកទៅប្រើប្រាស់ សំរាប់អោយចេញជាលទ្ធផលអ្វីមួយ ដែលគេយល់ថាមានសារៈប្រយោជន៍។ វាជាកំរង់ល្បិច សំរាប់ធ្វើអោយកើតជាលទ្ធផល។ វាមាននាទីបំរើតំរូវការរបស់មនុស្សផ្នែកសំភារៈ។
general
តើស្យង់ និងតិចនិចខុសគ្នាដូចម្តេចខ្លះ?
ស្យង់ និងតិចនិចខុសគ្នាត្រង់៖ - ស្យង់មានលក្ខណៈជាទ្រឹស្តីសុទ្ធសាធ មិនអើពើនិងផលប្រយោជន៍មិនខ្វល់ខ្វាយចំពោះប្រតិបត្តិ។ ឯតិចនិចមានលក្ខណៈជាការប្រតិបត្តិតែងគិតដល់ប្រយោជន៍ជានិច្ច។ - ស្យង់កើតពីចំណង់ចេះ ដើម្បីចេះចំនង់យល់ដើម្បីយល់ជាកម្មវត្ថុនៃការពិចារណាជាកូននៃចំងល់និងចំនង់ដឹង។ ឯតិចនិច កើតឡើងពីចំនង់បំពេញតំរូវការនៃជីវីតជាមធ្យោបាយទង្...
general
ចូររាប់ឈ្មោះកោះមរណៈទាំង៨ នៅលើពិភពលោកដោយបញ្ជាក់ពីទីតាំងរបស់កោះទាំងនោះផង។
កោះមរណៈទាំង៨លើពិភពលោកមានដូចខាងក្រោមនេះ៖ - កោះ Ilha da Queimada នៅប្រទេសប្រេស៊ីល កោះ Ilha da Queimadaត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាកោះពស់ស្ថិតនៅមាត់សមុទ្រប្រទេសប្រេស៊ីលហើយក៏ជាជំរករបស់សត្វពស់ពិសរាប់ពាន់ប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ជាមួយនឹងសត្វពស់តូចជាច្រើនទៀត។ សូម្បីតែកងនាវាជើងទឹករបស់ប្រេស៊ីល ក៏ត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់លើកោះន...
general
តើអ្វីជាគោលដៅរបស់ស្យង់?
អំពីគោលដៅរបស់ស្យង់ មានទស្សនៈពីរផ្ទុយគ្នាគឺ៖ - ស្យង់ដើម្បីប្រយោជន៍ ព្រោះគេយល់ថា ការរុករករបស់ស្យង់គឹមានបំណងចង់ឆ្នៃវាសនាមនុស្ស អោយកាន់តែប្រសើរឡើងចង់រកប្រយោជន៍និងប្រសិទ្ធិភាពអោយមនុស្សលោក។ដូចនេះតិចនិចជាអនុវត្តន៍របស់ស្យង់ គឺជាគោលដៅធំបំផុតរបស់ស្យង់។ ការរុករករបស់ស្យង់ទាំងអំបាលមាន និងមានន័យទៅបានលុះណាតែវាទាញថាមពឡធម្មជាតិ យកមកបំរ...
general
ចំពោះអ្នកតើអ្នកយល់ដូចម្តេចដែរ ចំពោះបញ្ហាគោលដៅរបស់ស្យង់?
ចំពោះយើង យើងយល់ថាបើនឹងអះអាងថាតំរូវការជាប្រភព និងជាគោលដៅនៃស្យង់ដូចពួកប្រតិបត្តិនិយមហាក់ដូចជាងាយពេកតែដឹងថាចំនងដឹងថាប្រភព និងជាគោលដៅរបស់ស្យង់ដូចពួកបញ្ញនិយមក៏ហាក់ដូចជាងាយពេកដែរព្រោះថា នៅក្នុងតថៈរស់រវើកនេះសម្ព័ន្ធបដិសំយោគរវាងទ្រឹស្តី និងប្រតិបត្តិរវាងស្យង់និងតិចនិចរវាងចំនងដឹងនិងតម្រូវការហាក់មានសភាពជិតស្និទ្នបំផុតមិនអាចបំបែក...
general
ពួកប្រតិបត្តិនិយមអះអាងថាស្យង់កើតពីគំនិតតិចនិច។ ចូរលើកឡើងពីគំនិតនេះ។
ពួកប្រតិបត្តិនិយម បានកំនត់ថាតំរូវិការនិងតិចនិចនាំអោយកើតស្យង់ព្រោះថាតំរូវការរស់នោរបស់មនុស្ស មនុស្សត្រូវប្រយុទ្ធនឹងធម្មជាតិហើយការប្រយុទ្ធនោះមនុស្សតែងទទួលបរាជ័យជាញឹកញយ។ ភាពបរាជ័យនេះ នាំអោយស្យង់លេចចេញជារូបរាងឡើង។ ម៉្យាងទៀតមុននឹងមានទ្រឹស្តីស្យង់គឺមនុស្សធ្លាប់បានអនុវត្ត ធ្លាប់បានពិសោធន៍ជាក់ស្តែងរួចមកហើយទើបអាចយកបឬពិសោធន៍និងកា...
general
ហេតុអ្វីបានជាពួកបញ្ញានិយមពោលថាចំណង់ដឹងនៃបញ្ញាជាប្រភពបង្កើតស្យង់។
ពួកបញ្ញានិយមពោលថា ចំនងដឹងនៃបញ្ញាជាប្រភពបង្កើតស្យង់ ដោយអះអាងថាស្យង់កើតពីចំណងចេះ ចំនង់ដឹងចំនងស្គាល់របស់មនុស្ស គឺមិនមែនគិតតែពីប្រយោជន៍សុទ្ធសាធឡើង។ ដូចនេះមនុស្ស ខិតខំស្វែងស្គាល់ពិភពលោកខិតខំរុករកអាថ៌កំបាំងក្នុងធម្មជាតិ គឺដើម្បីបំពេញចំនងដឹងប៉ុននោះហើយប្រការនេះនាំអោយទ្រឹស្តីស្យង់កើតឡើង។
general