question
stringlengths
10
408
answer
stringlengths
8
14.6k
category
stringclasses
4 values
ចូររាប់ឈ្មោះប្រាសាទស្រស់ស្អាតទាំង ១០ នៅលើពិភពលោកយើងនេះ ដោយបញ្ជាក់ពីទីតាំងរបស់ប្រាសាទទាំងនោះផង។
ប្រាសាទស្រស់ស្អាតទាំង១០ នៅលើលលោក៖ - វត្ត Rong Khun ប្រទេសថៃ - កម្ពុជាប្រទេស អង្គរវត្តប្រាសាទ - មាសប្រាសាទ Punjab ប្រទេសឥណ្ឌា - Prambanan ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី - ប្រាសាទ Sri Ranggnathaswamy ប្រទេសឥណ្ឌា - វត្ត Shwedahon ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា - វិបស្សនាធុរៈTiger Nest ប្រទេសប៊ូតាន - ប្រាសាទ Borobudurប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី - ប្រាសាទឋានសួគ៌...
general
តើស្យង់ និងតិចនិចមានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចម្តេច?
តាមប្រវត្តិសាស្រ្តតិចនិចដែលមានលទ្ធផល និងពិសោធន៍ត្រូវទៅតាមតថៈបានកើតមុនស្យង់។ ក្នុងនោះតិចនិចក៏ដោយប្រភពនៃរាល់ស្យង់ដែរ។ ជាក់ស្តែងពិជគណិតកើតឡើងពីតំរូវការនៃរបរជំនួញ។ មនុស្សចេះប្រើឃ្នាស់ ចេះប្រើប្លង់ទេមុនមានទ្រឹស្តីឃ្នាស់ទ្រឹស្តីប្លង់ទេរ។ ប៉ុន្តែតិចនិចមុនស្យង់ទាំងនេះ មានលក្ខណៈជាទង្វើភ្លាមៗ និងតាមទម្លាប់ដដែលៗតែងលជួបបរាជ័យជាញឹក...
general
សំយោគបដិសំយោគជាអ្វី?
សំយោគបដិសំលយោគកើតពីបដិបក្ខភាពរវាងមតិ និងបដិមតិ។ សំយោគបដិសំយោគភ្ជាប់មតិនិងបដិមតិដើម្បីបង្កើតច្រកថ្មីមួយគឺសំយោគ។
general
មុននឹងចាប់កំនើត តើស្យង់ត្រូវឆ្លងកាត់ប៉ុន្មានដំនាក់? គឺដំនាក់ណាខ្លះ?
មុននឹងកើតស្យង់ពេញលក្ខណៈស្យង់បានឆ្លងកាត់បីដំណាក់សំខាន់ៗគឺ៖ - ដំណាក់ទី១ ឬដំនាក់ទេវរកិទ្យា គឺជាដំនាក់ដែលមនុស្សមានជំនឿលើអាទិទេព និងទេវៈ។ ក្នុងជំនាក់នោះ គំនិតមនុស្សបានចាត់ទុកបាតុភូតធម្មជាតិទាំងអស់ជាភ្នាក់ងារអភិធម្មជាតិ។ - ដំនាក់ទី២ ឬដំនាក់ស្តិរូបវិជ្ជា ជាដំនាក់ដែលមនុស្សមានជំនឿលើកំលាំងអរូបីផ្សេងៗ ដូចជាខ្មោច ពញ្រាយ បិសាច អារក...
general
តើអ្នកចាប់អារម្មណ៍អ្វីខ្លះ ចំពោះការបែងចែកស្យង់របស់អូគុសកុង?
អូគុសកុង បានចែកជាស្យង់ជា៦ក្រុម គឺ គណិតវិទ្យា តារាវិទ្យា រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា ជីវវិទ្យា និងសង្គមវិទ្យា។ ចំពោះបំនែងចែកនេះ យើងសង្កេតឃើញថា៖ - ពីគណីតវិទ្យាទៅសង្គមវិទ្យា ចំនែកថ្នាក់ស្យង់ត្រូលវបានចែកពីស្យង់ងាយទៅស្យង់ពិបាក ពីស្យង់រូបីទៅស្យង់អរូបី។ - ចំណែកថ្នាក់នេះ គោរពទៅតាមពេលវេលា ដេលស្យង់នីមួយៗបានកើតឡើងគឺ៖ គណិតវិទ្យា និងតារាវ...
general
តើសព្វថ្ងៃគេចែកស្យង់ជាប៉ុន្មានក្រុម? គឺអ្វីខ្លះ?
បច្ចុប្បន្នគេចែកស្យង់ជា ៤ក្រុមដោយសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យវិធី និងវត្ថុសិក្សានៃស្យង់នីមួយៗ។
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា គំនិតស្យង់? គំនិតស្យង់មានគុណសម្បត្តិធំៗប៉ុន្មានយ៉ាង?
គំនិតស្យង់គឺជាអកប្បកិរិយានៃគំនិតក្នុងការរកពុទ្ធិស្យង់។ វាជាគំនិតគើតឯងនៅពេលដែលស្យង់កើតឡើង និងរីកដុះដាលទៅមុខ។ វាគឺជាលិតផលនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត។ គំនិតស្យង់មានគុណសម្បត្តិធំៗពីរ គឺគុណសម្បត្តិផ្នែកបញ្ញា និងសីលគុណសម្បត្តិ។
general
តើគុណសម្បត្តិផ្នែកបញ្ញារបស់ស្យង់មានអ្វីខ្លះ?
គុណសម្បត្តិផ្នែកបញ្ញារបស់ស្យង់ររួមមាន៖ - ការស្រឡាញ់សច្ចភាព ជាគុណសម្បត្តិចំបងរបស់អ្នកប្រាជ្ញានិងអ្នករុករក។ - ចំនង់ដឹង ជាសន្ទុះអមតៈនៃគំនិត ដែលហាក់នៅតែមិនទាន់ពេញចិត្តនិងពុទ្ធិដែលធ្លាប់មានពីមុខមក ព្រោះស្យង់ជាកូនរបស់ចំងល់។ - គំនិតវិភាគ គឺគំនិតដែលខិតខំបំបែកបំរាប់រូបីផ្សេងៗ ដែលសុំាញុំាអោយទៅជាហេតុងាយ និងទូទៅ - គំនិតវិជ្ជមាន ជា...
general
ចូររៀបរាប់ពិស្តារនៃប្រាសាទបាយ័ន្ត។
ប្រាសាទបាយ័ន ស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃក្រុងអង្គរធំ។ ប្រាសាទនេះកសាងនៅចុងគ្រិស្តសតវត្សរ៍ទី ១២ និងដើមគ្រិស្តសតវត្សរ៍ទី១៣ ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័ន ទី៧។ ប្រាសាទនេះមានតួប៉មនីមួយៗ មានមុខបួនដែលមានកំពូល៤៩និងកំពូលក្លោងទ្វារចូល៥ទៀតសរុបទាំងអស់៥៤កំពូលដែលតំណាងឱ្យខេត្តក្រុងខ្មែរទាំង ៥៦ នៅសម័យកាលនោះ។ មានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួន បានគិតថាមុនទាំង៤ នោះរូបត...
general
ចូររៀបរាប់ពិស្តារនៃប្រាសាទព្រះវិហារ។
ប្រាសាទវិហារ ស្ថិតក្នុងភូមិស្វាយជ្រំ ឃុំកន្ទួត ស្រុកជាំខ្សាន្ត នៅលើខ្នងភ្នំដងរែក (៨០០ គុណនឹង ៤០០ ម៉ែត្រការេ)។ ដងភ្នំនេះមានលក្ខណៈចោទខ្លាំងពីខាងប្រទេសកម្ពុជានិងជម្រាលពីខាងប្រទេសថៃ។ប្រាសាទព្រះវិហារមានចម្ងាយ៤០៥គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងភ្នំពេញតែបើគេធ្វើដំណើរចេញពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ វិញវាមានចម្ងាយត្រឹមតែ ១០៨គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ដោយធ...
general
តើសីលគុណសម្បត្តិរបស់ស្យង់មានអ្វីខ្លះ?
សីលគុណសម្បត្តិរបស់ស្យង់ កើតពីគុណសម្បត្តិផ្នែកបញ្ញារបស់ស្យង់ដែលរួមមាន៖ - ការមិនគិតប្រយោជន៍ៈ ព្រោះស្យង់គ្មានបំនង ត្រូវការទ្រព្យសម្បត្តិកិត្តិនាម ឬផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនទេ ប៉ុន្តែគឺសច្ចភាពដែលជាបំនងរបស់ស្យង់។ - ភាពទៀងត្រង់ក្នុងគំនិតៈ អ្នកប្រាជ្ញាស្យង់មិនត្រូវបកស្រាយការផ្សេងៗតំរូវទៅតាមទ្រឹស្តីរបស់ខ្លួននោះឡើយ តែត្រូវរកមធ្យោបា...
general
បើមានតែគុណសម្បត្តិផ្នែកបញ្ញា និងសីលគុណសម្បត្តិតើគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ ដើម្បីក្លាយជាអនាគត់របស់អ្នកស្យងបាន? ព្រោះអ្វី?
គុណសម្បត្តិទាំងពីរនៃគំនិតស្យង់ ដែលអ្នកស្រឡាញ់ស្យង់ឬប្រុងប្រៀបខ្លួនបំរើស្យង់ទៅអនាគត់ត្រូវតែមានទើបប្រពៃ។ប៉ុន្តែដើម្បីនឹងអាចក្លាយជាអនាគត់អ្នកប្រាជ្ញាស្យង់បាន គុណសម្បត្តិទាំងពីរនេះ នៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេគេត្រូវមានគុណសម្បត្តិធំៗពីរទៀតជាចាំបាច់គឺ ឧបនិស្ស័យនិងសម្បទាផ្សេងៗផងដែរ។ ព្រោះថា - ឧបស្ស័យ ដែលជានិស្ស័យពីកំនើត វានាំអោយយើ...
general
ហេតុអ្វីបានជាប្រាសាទព្រះវិហារមានជណ្តើរឡើង ស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីថៃសព្វថ្ងៃនេះទៅវិញ?
លោកសាស្រ្តចារ្យ ឃិន សុខ បច្ចុប្បន្នបង្រៀនប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរថៃលាវនិងភូមា នៅឯវិទ្យាស្ថានជាតិ អ៊ីណាល់កូ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង មានប្រសាសន៍ថា នៅពេលដែលស្តេចខ្មែរ ផ្តើមសាងសង់ប្រាសាទព្រះវិហារនោះឡើងនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារនៃដែនដី ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កាលពីបុរាណសម័យនោះគឺពុំទាន់មានប្រទេសសៀមឬថៃតាំងនៅទីតាំងប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃនៅ...
general
តើគំនិតស្យង់ មានលក្ខណៈដូចម្តេចខ្លះ?
លក្ខណៈគំនិតស្យង់ពុំមែនជាអ្វីដែលមានរួចមកហើយនោះទេ តែជាអ្វីដែលកើតឡើងតាមរយៈកំណើតនិងវិវត្តន៍របស់ស្យង់។ គំនិតស្យង់មានលក្ខណៈដូចតទៅ៖ - តំរូវការភស្តុតាង ស្យង់មិនទទួលស្គាល់អ្វីដែលគ្មានភស្តុតាងនោះទេនេះជាលក្ខណៈគំនិតរិះគិតរបស់ស្យង់។ - សកលភាពរបស់ស្យង់ សមិទ្ធផលស្យង់មិនមែនជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខសំរាប់ម្នាក់ឯងឡើយ ប៉ុន្តែគឺសំរាប់មនុស្សជាត...
general
វត្ថុវិស័យភាពជាអ្វី?
វត្ថុវិស័យភាព គឺជាភាពដែលមានលក្ខណៈស្របទៅនិងតថភាពខាងក្រៅផ្សាភ្ជាប់ទៅ និងធម្មជាតិមានលក្ខណៈទូទៅស្របក្រិត្យក្រមធម្មជាតិមិនចំណុះអោយបុគ្គលណាមួយឡើយ មានន័យថាជាលក្ខណៈសត្យានុម័តជាក់ស្តែង ដូចជាស្យង់ជាដើមព្រោះស្យង់តែងប្រមូលនូវរាល់ទ្រឹស្តីទាំងអស់ មកពិចារណាដោយពុំប្រកាន់ថាជាទ្រឹស្តីអ្វីឡើយ។
general
ប្រធានវិស័យភាពជាអ្វី?
ប្រធានវិស័យភាពជាភាពចំនុះអោយបុគ្គលម្នាក់ៗ មិនចំណុះរាល់បាតុភូតខាងក្រៅមិនចំណុះក្រិត្យក្រមធម្មជាតិ ផ្តាច់ខ្លួនចេញពីធម្មជាតិមានលក្ខណៈជាអត្តនោម័តដូចជាតិនិចជាដើមព្រោះតិចនិចតែងប្រព្រឹត្តទៅតាមល្បិចមធ្យោបាយផ្ទាល់របស់បុគ្គល។
general
ចូររៀបរាប់ពិស្តារនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត។
ប្រាសាទអង្គរវត្ត អង្គរវត្ត ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប មានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃក្រុងសៀមរាប ក្នុងស្រុកសៀមរាបមានចម្ងាយ ៧គ.ម ពីទីរួមខេត្ត តាមផ្លូវកម៉ៃ ឬផ្លូវសាលដឺ ហ្គោល។ ប្រាសាទអង្គរវត្តស្ថិតនៅត្រង់កន្លែងដែលមានកូអរដោនេវាជាប្រជុំអគារប្រាសាទព្រហ្មញសាសនាធំបំផុតនិងវិមានសាសនាដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក។ ប្រាសាទត្រូវបានកសាងឡើងដោយសូរ...
general
តើរមណីដ្ឋានទឹកជ្រោះលែងឃិនស្ថិតនៅតំបន់ណា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា? តើរមណីយដ្ឋាននេះ មានលក្ខណៈពិសេសដូចម្តេចខ្លះ?
រមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះលែងឃិនស្ថិតនៅ ភូមិពូហ្យាម ឃុំសែនមនោរម្យ ស្រុកអូររាំង ខេត្តមណ្ឌលគិរី។ រមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះលែងឃិន ពុំទាន់រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងនៅឡើយ។រមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះលែងឃិនមានទឹកជ្រោះធម្មជាតិព្រៃភ្នំខ្យល់អាកាសល្អស្រស់ស្អាតនិងមានភ្នំជាច្រើន។ ទឹកជ្រោះលែងឃិនមានល្បាក់ទឹកធ្លាក់កំពស់ប្រហែល២២ដល់២៥មនិងមុខកាត់ទទឹងប្រហែល ៧ដល់...
general
សំយោគគណិតវិទ្យាជាអ្វី?
សំយោគគណិតវិទ្យា ជាសំយោគមួយបែបដែលចាប់ផ្តើមពីអ្វីដែលងាយ ទេអ្វីដែលសុំាញុំាពីអ្វីដែលស្រួលទៅអ្វីដែលពិបាកស្មុគស្មាញ។
general
សំយោគបញ្ញត្តិជាអ្វី?
សំយោគបញ្ញត្តិ គឺជាបន្តុំគោលគំនិតធំៗ ដូចដែលគេបានធ្វើនៅក្នុងសន្ទរកថា។ សំយោគនៃប្រវត្តិវិទ្យា ទស្សនវិជ្ជា ឬមនុស្សវិទ្យា ជាសមយោគបញ្ញត្តិដែលជាកិច្ចការមួយដ៏លំបាកខាងមូលវិចារ ក្នុងការង្វាយតំលៃ។
general
តើអន្ភន្តរញាណនិងវិចារ មានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចម្តេចខ្លះ?
អព្ភន្តរញាណ និងវិចារជាទំរង់ពីរនៃគំនិតដែលត្រូវការគ្នាទៅវិញទៅមក។ អព្ភន្តរញាណតែងកើតមុននិងក្រោយវិចារ។ អព្ភន្តរញាណដេលកើតមុនវិចារជាអ្នកផ្តល់គោលការណ៍អោយយើង ដូចជានៅក្នុងគណិតវិទ្យាជាដើម។ អព្ភន្តរញាណសរុបជាអ្នកបង្រួមគំនិតទាំងអស់របស់វិចារដើម្បីស្រួចចាប់យកនិងស្រួលយល់។ ចំណែកឯវិចារវិញ ជាអ្នកផ្តល់ភស្តុតាងអោយអព្ភន្តរញាណ។ ក្នុងមកធាងនានា...
general
ហេតុដូចម្តេចបានជាកិច្ចព្រមព្រៀងបារាំង និងកម្ពុជា ១៨៦៣មានចរិតលក្ខណៈជាការដាក់ប្រទេសកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង?
ព្រមព្រៀងបារាំងនិងកម្ពុជា១៨៦៣មានចរិតលក្ខណៈជាការដាក់ប្រទេសកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំងព្រោះខ្លឹមសារនៃសន្ធិសញ្ញានេះមានចែងអំពីការជួយការពារប្រទេសកម្ពុជាដោយរក្សាទឹកដីមិនឱ្យមានការបាត់បង់តទៅទៀត។ ជាថ្នូរមកវិញប្រទេសកម្ពុជាត្រូវប្រគល់បព្វសិទ្ធិពិសេសដល់បារាំងក្នុងការបោះទីតាំងនិងការបង្កើតសាលាក្តីនៅក្នុងប្រទេសហើយថែមទាំងចាត់ឱ្យមានរ...
general
ហេតុអ្វីបានជាបារាំងយល់ព្រមប្រគល់ឯករាជ្យប្រទេសកម្ពុជា?
បារាំងយល់ព្រមប្រគល់ឯករាជ្យឱ្យប្រទេសកម្ពុជាព្រោះ - ភាពទន់ខ្សោយមហាអំណាចអាណានិគមបារាំង ក្រោយសង្រ្គាម លោកលើកទី២ - ចលនាតស៊ូរំដោះជាតិអាណានិគមនៅទ្វីបអាស៊ី អាព្រិច និងអាមេរិកឡាទីន - ធម្មនុញ្ញ និងអង្គការសហប្រជាជាតិដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសូវៀត ប្រឆាំងនឹងនយោបាយអាណានិគម - ព្រះរាជបូជនីយកិច្ចទាមទារឯករាជ្យដឹកនាំដោយព្រះបាទ នរោត្...
general
តើលទ្ធផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាននៃកំណែទម្រង់របស់បារាំងមកលើកម្ពុជាមានអ្វីខ្លះ?
លទ្ធផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាននៃកំណែទម្រង់របស់បារាំងមកលើកម្ពុជាមាន ក. ផលវិជ្ជមាន - កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគមនាគមន៍ - ជួយសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីវប្បធម៌ខ្មែរ និងជួយជួសជុលប្រាសាទបុរាណខ្មែរ - ជួយលើកស្ទួយវិស័យវប្បធម៌ខ្មែរ - ទាមទារយកទឹកដីបានពីសៀម - បង្កើតគណៈកម្មការរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរ - បង្កើតឱ្យមានមន្ទីពេទ្យ - វិស័យសេដ្ឋកិច្ច មានក...
general
តើរមណីយដ្ឋាន “ឋានសួគ៌បូកគោ” ត្រូវបានសម្ពោធនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា? ក្រោមអធិបតីភាពលោកណា។ ផ្លូវឡើងភ្នំមានចម្ងាយប៉ុន្មាន? ផ្លូវនោះមានឈ្មោះអ្វី?
រមណីយដ្ឋាន “ឋានសួគ៌បូកគោ” ត្រូវបានសម្ពោធនៅថ្ងៃ ពុធ ទី២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១២ ក្រោមអធិបតីភាពសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន។ ផ្លូវឡើងចម្ងាយ ៣០គីឡូម៉ែត្រ។ ផ្លូវនោះមានឈ្មោះថា រុក្ខវិថីតេជោ។
general
តើប្រទេសកម្ពុជាមានឆ្នេរសមុទ្រចំនួនប៉ុន្មាន? គ្របបណ្តប់លើខេត្តចំនួនប៉ុន្មាន? ថ្មីនេះៗឆ្នេរសមុទ្រប្រទេសកម្ពុជាបានត្រូវចាត់បញ្ជូលជាសមាជិកក្លឹបឆ្នេរសមុទ្រស្អាតបំផុតលើសកលលោក តើនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណានៅប្រទេសណា? កំណត់យកប្រវែងប៉ុន្មាន?
ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជាប្រទេសកម្ពុជាមានឆ្នេរសមុទ្រ ចំនួនបួន ខេត្តធំៗមានខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកំពត ខេត្តកែប និងខេត្តកោះកុង។ ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជាត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាសមាជិកកឹ្លបឆ្នេរសមុទ្រស្អាតបំផុតលើសកលលោកនៅក្នុង មហាសន្និបាតលើកទី៧ នាថ្ងៃទី២៥ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១១នៅប្រទេស សេ ណេ ហ្គាល់។ ការដាក់បញ្ចូលនេះគឺជាកត្តាកំណត់លើការទទួលស្គាល់ជាអ...
general
តើសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងភរិយាលោកជំទាវគតិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុនរ៉ានី ហ៊ុន សែន បានអញ្ជើញចូលរួមប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរការដាក់បញ្ចូលឆ្នេរកម្ពុជា ជាសមាជិកកឹ្លបសមុទ្រស្អាតបំផុតលើសកលលោកនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា?
សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោហ៊ុនសែននាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងភរិយាលោកជំទាវប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែនបានអញ្ជើញចូលរួមប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរការដាក់បញ្ចូលឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជាជាសមាជិកក្លឹបឆ្នេរសមុទ្រស្អាតបំផុតលើសកលលោក នៅខេត្តព្រះសីហនុ នាថ្ងៃទី១១ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១១។
general
តើតំបន់រ៉ាមសារនៅកម្ពុជាយើងមានប៉ុន្មានកន្លែង? នៅទីកន្លែងណាខ្លះ? តើតំបន់រ៉ាមសារផ្តល់ប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ ដល់ប្រជាជនកម្ពុជា? តើតំបន់នេះមានស្ថានភាពដូចម្តេចខ្លះនាពេលបច្ចុប្បន្ន?
តំបន់រ៉ាមសារឬតំបន់ដីសើម នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានបីកន្លែងធំ។ ក្នុងនោះតំបន់ទឹកសាប មាន២កន្លែង និងតំបន់ឆ្នេរមានមួយកន្លែង។ យោងទៅតាមការសិក្សាមួយ ដែលធ្វើឡើងដោយសមាគមន៍ថែររក្សាបរិស្ថាន និងវប្បធម៌បានឱ្យដឹងថា តំបន់រ៉ាមសារ ឬតំបន់ដីសើមនេះ គឺមាននៅទន្លេមេគង្គខាងលើ ឬនៅខាងជើងខេត្តស្ទឹងត្រែង បឹងទន្លេឆ្មា នៅបឹងទន្លេសាប និងនៅកោះកាប៉ិះនៅក្ន...
general
ពុទ្ធិជាអ្វី? ពុទ្ធិចែកជាប៉ុន្មានសណ្ឋាន?
ពុទ្ធិសំដៅយកចំណេះដឹងទូទៅរបស់មនុស្សស ទោះក្នុងខ្លួនយើងក្តីខ្លួនអ្នកដទៃក្តី ឬនៅលើធម្មជាតិក្រៅខ្លួនយើងក្តី។ ប៉ុន្តែពុទ្ធិ ពុំមែនត្រឹមតែជាចំណេះដឹងស្រពេចស្រពិល ឬមានប្រព័ន្ធច្បាស់លាស់ដែលមនុស្សបង្កើតប៉ុននោះទេ តែវាជារបៀបដែលញុំាអោយចំណេះទាំងនោះកើតឡើងថែមទៀតផង។ គេចែកពុទ្ធិជាបីសណ្ឋានគឺ ពួកនៃពុទ្ធិ ល្បិចនៃពុទ្ធិ និងទំរងនៃពុទ្ធិ។
general
តើពួកនៃពុទ្ធិចែកជាប៉ុន្មានប្រភេទ? គឺអ្វីខ្លះ?
ពួកពុទ្ធិចែកជាបីប្រភេទគឺ៖ - ពុទ្ធិសាមញ្ញាជាពុទ្ធិធម្មតា ដែលអ្នកផងមានគ្រប់គ្នាជាពុទ្ធិដែលកើតពីការឮតៗគ្នា ស្រពេចស្រពិលមិនច្បាស់លាស់ឬកើតពីគំហើញវត្ថុនានាដោយផ្ទាល់ឬពីកិច្ចសន្ទនាជាមួយអ្នកដទៃ។ ពុទ្ធិនេះ តែងមានការខុសឬច្រឡំ ឬល្អៀងហើយគ្មានសណ្ឋាប់ធ្នាប់ គ្មានទំនាក់ទំនងនឹងជិតស្និទ្ធិនិងគ្មានការត្រួតពិនិត្យម៉ត់ចត់ឡើយ។ ប៉ន្តែមនុស្សយ...
general
តើវិភាគ និងសំយោគមានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចម្តេចខ្លះ?
វិភាគ និងសំយោគជាចលនាពីររបស់ចិត្ត ដែលត្រូវការគ្នាទៅវិគទៅមក។ ព្រោះដើម្បីធ្វើសំយោគអង្គធាតុមួយបាន លុះត្រាតែគេស្គាល់ធាតុបង្ករបស់អង្គធាតុនោះសិន។ ដើម្បិស្គាល់អង្គធាតុ ឬធាតុផ្សំនៃអង្គធាតុនោះ ចាំបាច់ត្រូវធ្វើវិភាគ។ ដូចនេះ វិភាគមិនអាចប្រព្រឹត្តទៅដោយគ្មានសំយោគ និងច្រាលមកវិញ។ កំហុសដែលជួបប្រទះក្នុងសំយោគ សុទ្ធតែលទ្ធផលនៃកង្វះវិភាគ។
general
តើវិភាគនិងសំយោគមានតំលៃ និងផលប្រយោជន៍ដូចម្តេចខ្លះ?
វិភាគជាឧបករណ៍នៃរបកគំហើញធាតុកប់ខ្លួនមានស្រាប់ក្នុងអង្គវត្ថុ។ ឯសំយោគជា ឧបករណ៍សំរាប់បង្ហាញញាណ និងពន្យល់អោយបានច្បាស់នូវរបកគំហើញមួយ ព្រោះសំយោគជាអ្នកបង្រួមមកវិញ នូវការណ៍ទាំងអស់ដែលវិភាគជាអ្នករកឃើញ។ តំលៃវិភាគ ឋិតនៅលើការស្រាវជ្រាវ រីឯតំលៃសំយោគឋិតលើរបាយការណ៍ ប៉ុន្តែជួនកាលអាចជាការស្រាវជ្រាវ ឯវិភាគក៏អាចចាត់ជារបាយការណ៍ដែរ។
general
អព្ភន្តរញាណជាអ្វី? មានលក្ខណៈដូចម្តេចខ្លះ?
អព្ភន្តរណាញ ជាភាពរបស់ពុទ្ធិដំបូងបង្អស់ជាគំហើញផ្ទាល់ ឬជាចំនាប់ភ្លាមដោយពុំមានអ្នកកណ្តាលពោលគឺជាពុទ្ធិកើតឯងដោយមិនបាច់ពឹងជំនួយ។ - អព្ភន្តរញាណ ជាពុទ្ធិដែលបានមកពីចំនាប់ផ្ទាល់ និងភ្លាមៗដោយឥតប្រើវិធាន។ - អព្ភន្តរញាណ មានលក្ខណៈជាចំនេះដឹងផ្ទាល់ ហើយភ្លាមៗនិង គ្មានបញ្ញត្តិជាអវិចារណភាព ជាប្រធានវិស័យភាពជាពុទ្ធិដែលមិនអាចពន្យល់បានជាពុទ្...
general
តើអព្ភន្តរញាណមានប៉ុន្មានបែប? គឺអ្វីខ្លះ?
គេអាចចែកអព្ភន្តរញាណជាបួនបែបគឺ៖ - អព្ភន្តរញាណចិត្តវិទ្យា៖ ជាអព្ភន្តរញាណពិតតែមួយគត់ ក្នុងនោះគំហើញផ្ទាល់របស់ចិត្តដោយចិត្ត គឺជាគំហើញដែលខុសតិចតួចស្តួចស្តើងណាស់ពីវត្ថុពិតហើយជាពុទ្ធិកើតឡើងដោយការប៉ះផ្ទាល់ រឺដោយតម្រូវស៊ីគ្នា។ ឧទាហរណ៍៖ ឥន្រ្ទិយារម្មណ៍ឈឺចាប់មួយ ដែលកើតឡើងក្នុងញាណបុគ្គលម្នាក់ ត្រូវបានដឹងលឺផ្ទាល់ភ្លាមៗដោយចិត្តសាម៉ីប...
general
ចូរធ្វើការសិក្សាពីមុខងារ និងតម្លៃរបស់អព្ភន្តរញាណ?
អព្ភន្តរញាណ ជាសត្តិមួយក្នុងចំណោមសត្តិទាំងឡាយនៃបញ្ញា ដែលអាចអោយយើងចាប់បាននូវពុទ្ធិប្រភេទខ្លះ ដែលវិចារមិនអាចធ្វើបានផ្តល់គោលការណ៍ដំបូងអោយវិចារ ព្រោះពុទ្ធិដំបូងដែលវិចារត្រូវការសុទ្ធតែជាពុទ្ធិបានមកដោយអព្ភន្តរញាណ។ ម៉្យាងទៀតអព្ភន្តរញាណដើរមុខវិធាន និងបង្រួមឡើងវិញ នូវវិចារមួយ។ វាជាវិធីផ្ទាល់ប្រសើរជាង និងសុក្រឹតជាង វិចារ ដែលជាវិធ...
general
តើអព្ភន្តរញាណ មានគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិដូចម្តេចខ្លះ?
ក. គុណសម្បត្តិ៖ - ចំនេញពេល៖ ព្រោះគ្មានអ្នកកណ្តាល អាចប្រព្រឹត្តទៅបានលឿនជាងវិចារ។ - ពុំផ្តល់ការនឿយហត់មកអោយអ្នកប្រព្រឹត្ត៖ ព្រោះអ្នកប្រព្រឹត្តមិនបាច់ខំប្រមើលមើល រឺខំជញ្ជឹងគិត។ - អាចជៀសពីកំហុសបានច្រើន ព្រោះជាគំហើញផ្ទាល់ មិនបាច់ប្រើលំនឹក។ - ចាប់បានតថភាព ដឹងច្បាស់លាស់នូវសច្ចភាព ដោយពុំបាច់ពិសោធន៍និងពិចារណា។ ខ. គុណវិបត្តិ៖ - អ...
general
អ្វីទៅហៅថា វិចារ?
វិចារគឺជា តំណជាប់ឥតដាច់នៃគំនិតច្រើន ដើម្បីទៅដល់សន្និដ្ឋានមួយ។ អាចនិយាយថា វិចារជាចំនងនៃគំនិតដែលនៅក្នុងតំណជាប់គ្នានេះ គំនិតត្រូវគោរពច្បាប់ឯកភាពដូចជាច្បាប់ជា «គំនិតទីពីរមិនត្រូវប្រឆាំង និងគំនិតទីមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងវិចារតែមួយ «។
general
តើភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងពិភពលោកមានឈ្មោះអ្វី? មានកម្ពស់ប៉ុន្មាន? ស្ថិតក្នុងតំបន់ណានៃពិភពលោកក្រៅពីភ្នំនោះតើមានភ្នំអ្វីផ្សេងទៀតខ្លះ? ចូររៀបរាប់បញ្ជាក់ពីតាំង និងកម្ពស់របស់ភ្នំទាំងនោះ។
ភ្នំដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងពិភពលោកគឺ ភ្នំអេវីរេស (Everest) ដែលមានកម្ពស់ ៨៨៤៨ ម៉ែត្រ។ ក្រៅពីភ្នំអេវីរេសេ នៅមានភ្នំ មួយចំនួនទៀតដូចជា៖ - ភ្នំ ទ្រូតាហ្គីរី (Dhaulagiri) ភ្នំកានចិន សុនហ្គា (Kanchensunga) និងភ្នំអាណាព្វណា (Annapurna) ដែលឋិតនៅលើជួរភ្នំហិមាល័យ (Himalayas) ដែលមានកម្ពស់លើស ៨០០០ម៉ែត្របន្តិច។ ជួរភ្នំនេះនៅជាប...
general
តើអំពើទាំងបីរបស់គំនិតមានអ្វីខ្លះ? ចូរពន្យល់ និងបញ្ញាក់ដោយ ឧទាហរណ៍។
អំពើទាំងបីរបស់គំនិតគឺ៖ - បញ្ញាត្តិ ជាន៍យរបស់ពាក្យមួយជាអ្វីដែលគេនឹកដល់ កាលណាគេប្រើពាក្យមូយ។ គ្រប់បញ្ញត្តិសុទ្ធតែអរូបីព្រោះវាជាអំពើរបស់គំនិតវាស្ថិតនៅក្នុងគំនិតទោះបីបញ្ញត្តិនោះ ទាក់ទងនឹងវត្ថុមានរូបរាងក៏ដោយ។ ឧទាហហរណ៍៖ បញ្ញត្តិ តុ គឺសំដៅតុទូទៅ។ - វិនិច្ឆ័យ ជាអំពើមួយរបស់គំនិត ដែលតែងអោយលក្ខណៈទៅបញ្ញត្តិ។ វាជាចំនងដែលចងបញ្ញាត្តិ...
general
តើវិចារមានប៉ុន្មានបែប? គឺអ្វីខ្លះ?
វិចារមានបួនបែប គឺវិចារតូចតាច វិចារតាមដំនូច វិចារអនុមានញែក និងវិចារអនុមានរួម។
general
ចូររាប់ឈ្មោះឆ្នេរសមុទ្រកំពូលចំនួន១០នៃឆ្នេរសមុទ្រស្អាតបំផុតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
លំដាប់ថ្នាក់កំពូលចំនួន១០នៃឆ្នេរសមុទ្រស្អាតបំផុតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយមាន៖ - ឆ្នេរសមុទ្រអូលូវ៉េលីរបស់ប្រទេសម៉ាល់ឌីវស្ថិតនៅលំដាប់ទី១ខណៈពេលឆ្នេរសមុទ្ររបស់ថៃក៏ជាប់ក្នុងលំដាប់ថ្នាក់ទាំង១០ខាងលើចំនួន៣កន្លែងផងដែរ។ - ចំណែកលំដាប់ទី២ គឺឆ្នេរខ្សាច់ “ប៉ាតង” ក្នុងខេត្តភូសាកេតប្រទេសថៃ ខណៈដែលលំដាប់ ៣ទី៣ គឺឆ្នេរសមុទ្រទឹកថ្លា “បូ...
general
ដូចម្តេចគេហៅថាវិចារតូចតាច និងវិចារតាមដំនូច?
វិចារតាមសំនូច៖ ជាវិចារដែលសន្និដ្ឋាន កើតចេញពីគំហើញដំនូចខ្លះ ដែលគេសំគាល់ឃើញទៅដំនូចខ្លះទៀត ដែលគេសំគាល់មិនបាន។ វិចារដំនូចខ្វះ តម្លៃសមហេតុផល តែក៏មានតម្លៃមហិមាក្នុងឋានៈជាប្រភពសកម្មតិកម្មក្នុងការពិនិត្យបញ្ជាក់សច្ចភាពអ្វីមួយ។ វាជាវិចារ «សាយ «មានតម្លៃខាងការរុករកឥតគណនាសំរាប់ស្យង់ពិសោធន៍។
general
អនុមានញែកជាអ្វី? មានប៉ុន្មានបែប? គឺអ្វីខ្លះ?
អនុមានញែកជាវិចារ ដែលចេញពីគោលការណ៍ទៅវិបាក រឺញែកសន្និដ្ឋានចេញពីគោលើការណ៍ទូទៅ។ អនុមានញែកមានពីរបែបគឺ៖ អនុមានញែកសាររូប រឺអនុមានញែកវិភាគដែលអោយតម្លៃទៅលើទម្រង់ឥតគិតពិន័យខុស ឬត្រូវឡើយ។ វាជាវិនិច្ឆ័យ ដែលញែកពីវិន័យច្ឆ័យមួយទៀត សំដៅចាត់ថ្នាក់បុគ្គល រឺវត្ថុអោយស្ថិតក្នុងប្រភេទណាមួយ។ អនុមានញែកគណិតវិទ្យា រឺអនុមានញែកសំយោគ៖ មានកម្មវត្ថុជ...
general
តើអនុមានញែកមានមុខងារ និងតម្លៃដូចម្តេចមកខ្លះ?
អនុមានញែក ជាវិចារដែលគេនិយមប្រើច្រើនជាងគេ ក្នុងគណិតវិទ្យាព្រោះ វាជាវិចារគំរូ ដែលមានភាពល្អិតល្អន់ជាងគេ។ វាមានមុខងារសំខាន់បង្គួរក្នុងស្យង់ពិសោធន៍។ វាជាអ្នកទស្សន៍ទាយ នូវលទ្ធផលរបស់ច្បាប់មួយ រឺច្បាប់មួយចំនួនក្នុងកាលៈទេសៈមួយ។ វាជាវិចារដែលត្រឹមត្រូវជាងគេ ហើយត្រូវបានអ្នកតក្កវិជ្ជាសិក្សាជាយូរយារណាស់មកហើយ។ ប៉ុន្តែដើម្បីទទួលបាននូវ...
general
ចូររាប់ទឹកជ្រោះដ៏ស្រស់ស្អាតទាំង៦ នៅលើពិភពលោក។
ទឹកជ្រោះដ៏ស្រស់ស្អាតទាំង ៦៖ - ជ្រោះទឹក Chasi ng Waterfalls អៀរឡង់ទឹកជ្រោះ Chasi ng Waterfalls ឋិតនៅក្នុងប្រទេសអៀរឡង់មានរយៈកម្ពស់១៣០ហ្វីត (ប្រហែល៧៨ម៉ែត្រ) ព័ន្ធជុំវិញទៅដោយថ្មពណ៌បៃតង ដែលមានស្លែដុះពីលី។ អ្វីដែលពិសេសបំផុតនោះគេអាច ចូលទៅខាងក្រោយទឹកជ្រោះនេះបាន ទៀតផង។ - ទឹកជ្រោះEnchanted Kawasan ហ្វីលីពីន ទឹកជ្រោះ Enchanted Ka...
general
តើតក្ករូប ស្ថិតក្នុងវិចារបែបណា? មានគោលការណ៍ដូចម្តេចខ្លះ?
. តក្ករូប ស្ថិតក្នុងអនុមានញែកសាររូប។ តក្ករូបជាវប្រភេទនៃវិចារមួយមានបំនងបង្ហាញបដិញ្ញាថ្មី ដោយបដិញ្ញាពីរដែលគេបានទទួលស្គាល់រួចហើយ ហៅថាមូលបដិញ្ញា។ តាមការីស្តូត តក្ករូបដើម្បីអោយមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវ ត្រូវបំពេញល័ក្ខខ័ណ្ឌពីរគឺ៖ - ល័ក្ខខ័ណ្ឌន័យ៖ មូលបដិញ្ញានីមួយៗ មិនត្រូវមានន័យខុសគ្នាទេ។ - ល័ក្ខខ័ណ្ឌរូបរាង៖ តក្ករូប ត្រូវប្រព្រឹត្ត...
general
អនុមានរួមជាអ្វី? មានប៉ុន្មានបែប? គឺអ្វីខ្លះ?
អនុមានរួមជាវិចារមួយ ដែលចេញពីការណ៍ពិសេស ដើម្បីរួមអោយបានជាច្បាប់ទូទៅមួយ។ អនុមានរួម មានពីរបែបគឺ៖ - អនុមានរួមសាររូប៖ អះអាងភាពទូទៅមួយ ពីការណ៍ពិសេសច្រើនដែលគេស្គាល់រួចហើយ តែវាពុំបានបង្កើតអ្វីអោយប្លែកទេ។ ឧទាហរណ៍៖ ក្រោយពីសួរអាយុសិស្សម្នាក់ៗ ដែលរៀននៅថ្នាក់ទី ១១ រួចហើយខ្ញុំដឹងថាម្នាក់ៗមានអាយុលើសពី ១៦ឆ្នាំ។ ដូចនេះខ្ញុំសន្និដ្ឋានថា...
general
តើអនុមានរួមមានការងារនិងតម្លៃដូចម្តេចខ្លះ?
អនុមានរួម ជាវិចារណាសំរាប់តែស្យង់ពិសោធន៍ប៉ុនោះ។ គេមិនសូវយកថាវាទៅប្រើក្នុងគណិតវិទ្យាទេ។ ប៉ុន្តែក្នុងការរស់នៅធម្មតា អនុមានរួមតែងធ្វើឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដូចជាយើងមានទំលាប់ទាញច្បាប់ទូទៅចេញពីពិសោធន៍របស់យើងក្នុងជីវីតជាដើម។ តែអនុមានរួមធ្វើឡើងភ្លាមៗ តែងជួបនឹងកំហុសហើយពុំសូវត្រឹមត្រូវផង។ ឯអនុមានរួមសាររូប ត្រឹមត្រូវ សុក្រិត មិនដែលច...
general
តើអនុមានញែក និងអនុមានរួមមានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចម្តេចខ្លះ?
អនុមានរួម និងអនុមានញែកជាចលនាពីរផ្ទុយគ្នារបស់គំនិត ប៉ុន្តែវាជួយបំពេញកង្វះខាតអោយគ្នាទៅវិញទៅមក។ អនុមានរួមផ្តល់ឫសគល់អោយអនុមាន ញែក និងជាទីដែលអនុចេញដំណើរ។ ព្រោះអនុមាន ជាអ្នកស្វែករកច្បាប់ទូទៅនៅក្នុងស្យង់ពិសោធន៍ និងរកគោលការណ៍អោយគណិតវិទ្យា។ អនុមានញែក មានលក្ខណៈជាក់ច្បាស់ជាអ្នកដឹកនាំអនុមានរួម។ គេតែងត្រូវការអនុមានញែកជាចាំបាច់ កាលណ...
general
តើវិចារមានតំលៃនិង មានព្រំដែនដូចម្តេច?
ក្នុងបណ្តាវិចារទាំងអស់ មានតែអនុមានញែកទេ ដែលគេចាត់ទុកថាជាវិចារពិតប្រាកដ។ អនុមានរួមក្តី វិចារតាមដំនូចក្តីមិនអាចចាត់ទុកជាវិចារពេញលក្ខណៈទេ។ យើងយល់ថា វិចារនីមួយៗទោះពេញលក្ខណៈក្តីមិនពេញលក្ខណៈក្តីក៏នៅតែមានតំលៃដោយឡែកៗ របស់វាដែរ។ គឺជាអនុមានញែក មានតំលៃត្រង់មានភាពត្រឹមត្រូវជាក់លាក់អនុមានរួមពង្រីកមានតំលៃក្នុងការរាវរកឥតប្រៀបបាននៅក្ន...
general
ចូររាប់ឈ្មោះប្រាសាទខ្មែរទាំងអស់ ដែលមាននៅលើទឹកដីកម្ពុជា នៅលើទឹកដីថៃ ឡាវ និងវៀតណាម។
បញ្ជីរាយនាមប្រាសាទខ្មែរ ខាងក្រោមនេះជាបញ្ជីរាយនាមប្រាសាទខ្មែរទាំងអស់ដែលមាននៅប្រទេសកម្ពុជា ថៃ ឡាវ វៀតណាម។ ក. ប្រាសាទខ្មែរលើទឹកដីកម្ពុជា ខាងក្រោមនេះជាបញ្ជីរាយនាមប្រាសាទខ្មែរលើទឹកដីកម្ពុជា។ ឈ្មោះទាំងអស់ត្រូវបានតំរៀបតាមលំដាប់អក្ខរក្រមខ្មែរ។ក្នុងវង់ក្រចកជាឈ្មោះខេត្តដែលប្រាសាទតាំងនៅ។ - ប្រាសាទកកោះ (ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) - ប្រាសា...
general
តើសិទ្ធិនារីខ្មែរមួយចំនួនដែលគេពុំទាន់គោរពឪ្យបានត្រឹមត្រូវនោះមានអ្វីខ្លះ?
សិទ្ធិនារីខ្មែរមួយចំនួនដែលគេពុំទាន់គោរពឲ្យបានត្រឹមត្រូវនោះមានដូចជា៖ - ស្ត្រីខ្មែរពុំទាន់ទទួលបានអាហារត្រឹមត្រូវ និងគ្រប់គ្រាន់តាមកម្រិតអាហារូបត្ថម្ភនៅឡើយ - ស្ថានភាពសុខភាពស្រ្តីជាមាតាត្រូវទទួលរងគ្រោះដោយជំងឺឆ្លងកាត់ផ្សេងៗ កម្លាំងចុះខ្សោយ ដោយសារមានកូនញឹក ឬច្រើនពេក - ម្តាយ និងទារកខ្លះត្រូវស្លាប់ពេលមានផ្ទៃពោះ ឬពេលសម្រាលដោយខ្...
general
មូលហេតុអ្វីបានជាព្រះពុទ្ធសាសនាត្រូវបានបែងចែកជាពីរនិកាយ? ហើយនិកាយនីមួយខុសគ្នាដូចម្ដេច?
ក្រោយពីព្រះពុទ្ធចូលបរិនិព្វានបាន ២០០ ឆ្នាំមានការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងព្រហ្មញ្ញសាសនា និងពុទ្ធសាសនា។ ពុទ្ធសាសនាមានវិន័យតឹងតែងដែលអ្នកសិក្សាបួសរៀនបានសម្រេចបំណងដោយកំរ។ ឯព្រហ្មញ្ញសាសនាវិញឃើញថាឆាប់បានដល់គោរពដៅជាង។ ដោយមូលហេតុនេះគណៈសង្ឃខាងពុទ្ធសាសនាខ្លះបានបែងចេញពីពុទ្ធសាសនាហើយបានកែប្រែលទ្ធិឪ្យឆាប់បានសម្រេចត្រើយកុំឪ្យចាញ់មនុស្សបានច្...
general
ចូរបង្ហាញពីត្រៃលក្ខណ៍តាមទស្សនៈនៃពុទ្ធនិយម។
ត្រៃលក្ខណ៍តាមទស្សនៈនៃពុទ្ធនិយមហៅថាលក្ខណៈបីយ៉ាងនៃធម្មជាតិ។ ទស្សនៈនៃពុទ្ធលទិ្ធបានអះអាងជាមនុស្សក្ដី សត្វក្ដី ធម្មជាតិក្ដី លោកៈក្ដី សុទ្ធតែស្ថិតក្នុងលក្ខណៈបីយ៉ាងគឺ៖ - អនិច្ចំ ប្រែថាមិនទៀតទាត់ មិនស្ថិតស្ថេរ - ទុក្ខំ ជាទុក្ខលំបាក វេទនាពិបាកនឹងទ្រាំ - អនត្តា ពុំស្តាប់បង្គាប់ មិនមែនជារបស់ខ្លួន។
general
អ្វីជាអំពើឆន្ទះ?
អំពើឆន្ទះជាអំពើប្រកបដោយបំនង រឺចេតនារម្មណ៍ដែលកើតឡើងពីការណ៍របស់ចិត្ត។ វាជាអំពើបរកបដោយញាណ ដឹកនាំឆ្ពោះទៅរកសំរេចបំនងមួយជាក់លាក់ហើយដែលមនុស្សតែងធ្វើជំរើស ដោយគតិទុកជាមុននូវមធ្យោបាយរបៀបធ្វើ។
general
តើបំនងចំនងនិងឆន្ទះមានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចម្តេចខ្លះ?
- បំនងគឺជាសេចក្តីប្រាថ្នាមិនជាក់លាក់ ហើយគ្រាន់តែជាសភាពចិត្តដែលមិនទាន់មានសញ្ញាច្បាស់លាស់ក្នុងគំនិត។ ដូចជាប៉ង់ទិញកង់ ប៉ងធ្វើការរាជការ.... - ចំនងគឺជាសេចក្តីប្រាថ្នា ដែលគេចាប់អារម្មណ៍បានច្បាស់លាស់ជាបង្គួរ ពោលគឺស្គាល់គោលបំនងច្បាស់លាស់នៃសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ខ្លួន។ ដូចជាចង់ប្រលជាប់ មធ្យមសិក្សាកំរិត២ត្រូវខិតខំរៀន - ឆន្ទៈជាអំពើកើ...
general
តើអំពើឆន្ទះត្រូវឆ្លងកាត់ប៉ុន្មានដំនាក់? ចូរពន្យល់ដំនាក់នីមួយៗ?
- តាមវិភាគធម្មតា អំពើឆន្ទះត្រូវឆ្លងកាត់បួនដំណាក់គឺ៖ - បញ្ញ្ញត្តិកម្មៈ ជាដំណាក់ពិនិត្យក្នុងចិត្ត នូវអំពើដែលយើងបំរុងនឹងធ្វើ។ វាជាដំនាក់កើតសេចក្តីប្រាថ្នា ដែលនាំអោយកើតមានបំនងនិងចំនង។ - ការជជែកផ្គូផ្គង់ៈ ជាដំណាក់ពិនិត្យថ្លឹងថ្លែងប្រៀបធៀបរកហេតុផលដោយពិនិត្យនូវហេតុ មូលហេតុអត្ថគុណអត្ថទោស នៃអំពើដែលយើងបានព្រាងហើយ។ - សេចក្តីសំរេច...
general
តើការពង្រីកការចិញ្ចឹមត្រីនិងសត្វនៅកម្ពុជាជាការ ល្អប្រសើរដែរឬទេ? ចូរពន្យល់។
ការពង្រីកការចិញ្ចឹមត្រីនិងសត្វនៅកម្ពុជាជាការល្អប្រសើរព្រោះជាប្រភពចំណូលរបស់កសិករបន្ថែមលើប្រាក់ដែលបានមកពីការដាំដុះ។ កាត់បន្ថយទៅលើចំណាយម្ហូបអាហារនិងធ្វើឱ្យធនធានត្រីក្នុងប្រទេសកើនឡើងវិញដោយសារបង្វែរពីការនេសាទខុសច្បាប់មកចិញ្ជឹមត្រីជាពិសេសបង្កើនប្រាក់ចំណូលជាតិតាមរយៈការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស។
general
ស្ពីណូសាយយល់ថា ឆន្ទះគឺបញ្ញា។ ចូរវិភាគ។
តាមស្ពីណូសា «ឆន្ទះគឺបញ្ហា «មានន័យថា ការសំរេចរបស់ឆន្ទះគឺជាលទ្ធផលនៃភាពស្វ័យប្រវត្តិនៃបញ្ញាព្រោះបញ្ញាយើង សំរេចដោយស្វ័យប្រវត្តិនូវអ្វីដែលយើងបានប្រាថ្នា។ តាមទស្សនៈនេះយើងពុំអាចញែកអោយដាច់ពីគ្នានូវអ្វីជាឆន្ទះ អ្វីជាបញ្ញានោះឡើយ។ តែបើនិយាយថានៅក្នុងឆន្ទះមានបញ្ញាដែរ រឺឆន្ទះតែងប្រើបញ្ញាខ្លះៗ ដូចជាសមជាង។ តាទស្សនៈនេះ គន្លឹះរបស់ឆន្ទះគ...
general
តើកិច្ចប្រជុំការបរទេសអាស៊ានឆ្នាំ ២០១២នេះ ជាការប្រជុំលើកទីប៉ុន្មាន?
កិច្ចប្រជុំការបរទេសអាស៊ានឆ្នាំ ២០១២នេះ ជាការប្រជុំលើកទី ៤៥។
general
តើចលនាបីល្អរបស់យុវជន និងកុមារមានអ្វីខ្លះ?
ចលនាបីល្អរបស់យុវជន និងកុមារមាន៖ កូនល្អ (គ្រួសារ) ក្នុងគ្រួសារ យុវវ័យ គឺជាក្តីសង្ឃឹមរបស់ឪពុកម្តាយទាំងបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត។ ហេតុនេះយុវជន និងកុមារត្រូវ៖ - មានអត្តចរឹតស្លូតបូន សុភាពរាបសារ ទន់ភ្លន់ ស្តាប់ដំបូន្មានឪពុកម្តាយ គោរពកោតខ្លាចចាស់ទុំ ព្រឹទ្ធាចារ្យ ព្រះសង្ឃ និងពោរពេញទៅដោយជីវចលនិយម។ - ជួយមើលថែទាំប្អូនតូចៗ។ - ជួយរំល...
general
កុងឌីយាក់យល់ថា«ឆន្ទះគឺចំនងរឹងចំនងខ្លាំងដាច់ខាត«ចូរវិភាគ។
តាមលោកកុងឌីយាក់«ឆន្ទះ គឺចំនង««ឆន្ទះគឺចំនងខ្លាំងដាច់ខាត «។ ទស្សននេះនាំអោយមានភាពច្របូកច្របល់រវាងឆន្ទះនិងចំនង់។ ម៉្យាងទៀត ឆន្ទះមានធម្មជាតិសកម្មនិងស្តែងចេញជាអំពើឯចំនងវិញមានធម្មជាតិអកម្ម ហើយតែងឋិតត្រឹមក្នុងចិត្ត ក្នុងពង្រាងប៉ុណ្ណោះ។ ដូចនេះទស្សនៈនៅក៏មិនសមដែរ។
general
តើឆន្ទះនិងចំនងមានលក្ខណៈខុសគ្នាដូចម្តេចខ្លះ?
ចំនងគ្រាន់តែជាសេចក្តីប្រាថ្នា មិនមែនជាអំពើទេតែជាការយល់សប្តិរឺបំនន់។ ធម្មជាតិចំនងគឺអកម្ម។ ដូចនេះឆន្ទះខុសពីចំនង ត្រង់ឆន្ទះស្តែងចេញជាអំពើជាការងារជាសកម្មភាព។ ម៉្យាងទៀតចំនងមានលក្ខណៈច្បាស់លាស់។ ចំនងសំរាប់តែអនាគត់ ឆន្ទះសំរាប់អំពើភ្លាមៗ ក្នុងបច្ចុប្បន្នឆន្ទះតែងប្រកបដោយវិចារណញាណចំនងគ្មានវិចារណញាណទេ។
general
តើឆន្ទះ និងកំហំប្រឹងដូចគ្នាឬទេ? ចូរពន្យល់?
ឆន្ទះនិងកំហំប្រឹង មានលក្ខណៈមិនដូចគ្នាទេព្រោះឆន្ទះសំដៅលើអំនាចចិត្តដែលសំរេចអោយធ្វើ ឬមិនធ្វើឯកំហំប្រឹងវិញជាសកម្មភាពផ្លូវកាយដែលដឹកនាំដោយកំលាំងចិត្ត ពោលគឹឆន្ទះស្ថិតនៅក្នុងវិស័យផ្លូវចិត្ត ឯកំហំប្រឹងស្ថិតនៅក្នុងវិស័យផ្លូវកាយ។ ប៉ុន្តែកំហំប្រឹង គ្រាន់តែអាចអោយយើងមើលឃើញ នូវសកម្មភាពរបស់ឆន្ទះតែប៉ុននោះ។
general
សេរីអជ្ញាជាអ្វី?
សេរីអជ្ញាក្លាយមកពីពាក្យសេរីផ្សំនិងអាជ្ញា និងអជ្ញាមានន័យថាសេរីភាព ផ្សំនិងអំនាចសំរេចគឺជាអំនាចសំរេចប្រកបដោយសេរីភាពពេញលេញដោយគ្មានការបង្ខិតបង្ខំការរាំង ការជ្រ៊ៀតជ្រែកឬការគាបសង្កត់ណាមួយឡើយ។
general
តើទិវាកាកបាទក្រហមកម្ពុជាឆ្នាំ ២០១២ នេះ ជាការប្រារព្ធខួបលើកទីប៉ុន្មាន ក្រោមប្រធានបទអ្វី?
ទិវាកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ៨ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១២ នេះជាការប្រារព្ធខួបលើកទី ១៤៩ ក្រោមប្រធានបទ “យុវជនកំពុងរួមគ្នាធ្វើសកម្មភាព”។
general
តើមានទ្រឹស្តីណាខ្លះ ដែលវិភាគពីប្រភពនៃឆន្ទះ? តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះបញ្ហានេះ?
មានទ្រឹស្តីច្រើនខុសៗគ្នាស្តីពីប្រភពនៃឆន្ទះ។
general
ឆន្ទះជាអ្វី?
- ឆន្ទះជាកំលាំងចិត្តដែលជំរុញអោយមនុស្សយើងធ្វើសកម្មភាពប្រកបដោយការត្រិះរិះពិចារណា។ - ឆន្ទះ ជាលំនាំចិត្តដែលតំរងទិសសកម្មភាព មនុស្សឆ្ពោះទៅរកសំរេចបំនងមួយជាក់លាក់ដោយជំនះនូវឧបសគ្គនិងការលំបាកទាំងឡាយ។ ឧទាហរណ៍៖ ការប្តេជ្ញាចិត្តចំរៀនអោយប្រលងជាប់សញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាកំរិត២ - គោលបំនងៈប្រលងជាប់សញ្ញាប័ត្រ មធ្យមសិក្សាកំរិត២ - សកម្មភាពៈ ...
general
តើឆន្ទះមានទំនាក់ទំនងដូចម្តេចខ្លះ ជាមួយសីលគុណធម៌?
ឆន្ទះ និងសីលគុណធម៌មានទំនាក់ទំនងជិតសិទ្ធិជាមួយគ្នា ព្រោះឆន្ទះជាប្រភពនៃសីលវិជ្ជា ហើយដោយសារឆន្ទះជាប់នឹងលក្ខណៈអំពើនិងអំពើនេះឯងក៏ជាកម្មវត្ថុនៃសីលវិជ្ជា។ ម៉្យាងទៀតមុននឹងសំរេចថាធ្វើអ្វីមួយ គឺឆន្ទះបានថ្លឹងថ្លែងសីលវិជ្ជាជាមូលដ្ឋានគ្រឹះរួចស្រេចទៅហើយ។ គ្មានឆន្ទះគឺគ្មានអំពើហើយក៏គ្មានសីលវិជ្ជាដែរ។ មួយវិញទៀត ឆន្ទះមានតែចំពោះមនុស្សដែល...
general
ហេតុអ្វីបានជាការបណ្តុះឆន្ទះត្រូវផ្អែកលើការបណ្តុះបញ្ញា?
ការបណ្តុះឆន្ទះ ត្រូវផ្អែកលើកត្តាបណ្តុះបញ្ញាព្រោះថាដើម្បីមានឆន្ទះល្អ លុះត្រាតែមានបញ្ញាកឈ្លាសវៃ។ ដោយនៅក្នុងឆន្ទះ ក៏មានកត្តាបញ្ញា ដើម្បីជាពន្លឺជួយអោយឆន្ទះភ្លឺស្វាង និងបានសំរេចកិច្ចការនីមួយៗ។ ម៉្យាងទៀត បញ្ញាក៏ទាក់ទងនិងការផ្ចង់ស្មារតីដែរ។ ការផ្ចង់ស្មារតីខ្លាំងឬខ្សោយយូរ ឬឆាប់អាស្រ័យលើសុខភាព ឬកំលាំងរបស់យើងមួយផ្នែកដែរ។ ដូចនេះក...
general
តើកត្តាសញ្ចេតនាទាក់ទង នឹងការបណ្តុះឆន្ទះដូចម្តេចខ្លះ?
សញ្ចេតនាជាកំលាំងខ្លាំងបំផុត សំរាប់បង្កើតឆន្ទះជាកំលាំងចលករមួយសំខាន់បំផុតក្នុងចំនោមកំលាំងចលករទាំងឡាយរបស់ឆន្ទះ។ ព្រោះថា បើមានសុខភាពល្អ មានបញ្ញាតែខ្វះសញ្ចេមតនានោះក៏ឆន្ទះពុំអាចកើតមានដែរ។ ដូចនេះចាំបាច់ត្រូវបណ្តុះសញ្ចេតនាថ្លៃថ្នូរប្រកបដោយគុណសម្បត្តិ ដើម្បីទ្រទ្រង់ឆន្ទះអោយមានលំនឹង។ ត្រូវព្យាយាមរំលាយគុណវិបត្តិផ្សេងៗដូចជា កង្វះឆ...
general
តើទិវារុក្ខទិវាកម្ពុជាប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា? ផ្តល់អត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេច?
ទិវារុក្ខទិវាកម្ពុជាប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ៩ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១២។ ទិវានេះបានផ្តល់នូវអត្ថន័យដូចជា៖ - ដាស់ស្មារតីរំលឹកដល់ប្រជាជនខ្មែរឱ្យចូលរួមមានការពារនិងអភិរក្សព្រៃឈើ - ជាការបញ្ជាក់ដល់ប្រជាជនទាំងអស់ឱ្យយល់ដឹងពីផលប្រយោជន៍និងផលប៉ះពាល់ដល់ព្រៃឈើ - រក្សាបាននូវព្រៃឈើឱ្យនៅគង់វង្ស និងជាការហាមប្រាមដល់ប្រជាជនទូទៅឱ្យយល់ដឹង គឺមិនឱ្យក...
general
តើការបណ្តុះឧត្តមគតិសង្គមមានប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ ដល់ការបណ្តុះឆន្ទះ?
ដោយមនុស្សជាភាវៈសង្គមជាកោសិកាមួយរបស់សង្គមជាផលិតផលរបស់សង្គមដូចនេះ អំពើឆន្ទះត្រូវតែស្របនឹងបទបញ្ជាសង្គម។ បើពុំនោះទេឆន្ទះនឹងត្រូវកំលាំងសង្គមតែតំរូវ ឬរារាំងមិនអោយឆន្ទះសកលគប្បីបណ្តុះជាប្រចាំនៅក្នុងខ្លួននូវឧត្តមគតិសង្គម រឺឧត្តមគតិមនុស្សជាតិដែលមនុស្សលោកតែងតែខិតខំបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីជាផលប្រយោជន៍មនុស្សជាតិ។ ដូចនេះកត្តាឧត្តមគតិសង្គម...
general
ដូចម្តេចហៅថាតំលៃ?
- តំលៃគឹអ្វី ដែលមានតំលៃ ដោយមនុស្សជាអ្នកសន្មត់រឺអ្វីដែលមានតំលៃដោយខ្លួនឯង។ - តំលៃ គឺជាអ្វីដែលគួរអោយរាប់អាន គួរអោយចូលចិត្តអ្វីដែលគួរអោយចង់បានគួរជាទីប្រាថ្នា។ - តំលៃជាសញ្ញាណមួយដែលមានសារៈសំខាន់នៅក្នុងទស្សនវិជ្ជា។
general
តើតំលៃសំខាន់ៗ របស់មនុស្សមានអ្វីខ្លះ?
- មតិមួយយល់ថាៈ សំរាប់មនុស្សតំលៃស្ថិតនោលើរូប និងជីវីត។ ទាំងពីរនេះបើមានមួយ អត់មួយក៏ឥតតំលៃដែរ។ - ជួនកាលគេយល់ថាៈ តំលៃរបស់មនុស្ស ស្ថិតនៅលើរាងកាយនិងចិត្ត។ - មតិមួយទៀតយល់ថាៈ សំរាប់មនុស្សមានតំលៃសំខាន់ពីរ គឺតំលៃសំភារៈ រឺតំលៃសេដ្ឋកិច្ចនិង តំលៃគំនិតឬសីលតំលៃ។ - តំលៃសំខាន់ៗរបស់មនុស្សមានៈ តំលៃរូប ឬសាច់ឈាម (សោភ័ណភាព កំលាំង សុខភាព) តំ...
general
សីលតំលៃជាអ្វី? ហើយអ្វីខ្លះជាសីលតំលៃ?
សីលតំលៃ គឺជាគោលដៅរបស់ខ្លួនសីលញាណ ហើយទាក់ទង់ទៅនឹងអំពើឬ ចរិយារបស់មនុស្សរឺជាតំលៃកើតពីអំពើល្អរបស់មនុស្សក្នុងការគិត និងអនុវត្តន៍។ សីលតំលៃរួមមានៈ កុសល,យុត្តិធម៌ គតិវិញ្ញូ ភាពថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស សេរីភាព សច្ចភាព ភាពឧត្តុង្គឧត្តម សន្តិភាព និង ស្នេហា។
general
តើមានមតិប្លែកគ្នាដូចម្តេចខ្លះ ស្តីពីប្រភពតំលៃ?
- មតិខ្លះយល់ថា ចំនងជាប្រភពនៃតំលៃ ព្រោះគេយល់ថាតំលៃគឺជាទំនាក់ទំនងរវាងវត្ថុមួយ និងប្រធានម្នាក់។ តំលៃកើតឡើងពីកំរិតចំនងបានរបស់មនុស្សទៅលើវត្ថុ។ បើកំរិតចំនងបានមានកំពស់ត្រឹមណា តំលៃនៃវត្ថុនោះក៏មានកំពស់ត្រឹមនោះដែរ។ - មតិខ្លះទៀតយល់ថា គឺជាសញ្ចេតនាទេ ដែលជាប្រភពនៃតំលៃព្រោះតំលៃទាំងឡាយយមានលក្ខណៈជាវេទនារម្មណ៍។ - មតិលទៀតយល់ថាៈ ប្រភពនៃតំ...
general
តើអ្វីជាប្រភពពិតនៃតំលៃ?
បើពោលថាចំនងរឺសញ្ចេតនារឺសភាវគតិជាប្រភពនៃតំលៃសត្វក៏មានចំនង មានសភាវគិតមានវេទនារម្មណ៍ដែរប៉ុន្តែសតើ្វពុំស្គាល់តំលៃបានឡើយ ហើយមានតែមនុស្សទេ ដែលស្កាល់តំលៃ។ដូចនេះចំនង់សញ្ចេតនាសភាវគតិពុំមែនជាប្រភពនៃតំលៃឡើយ។ តំលៃតំរូវអោយមានទំនាក់ទំនងរវាងប្រធាន និងវត្ថុរវាងកាលនិងអន្តរភាពរវាងអ្វីដែលមានព្រំដែន និងអ្វីដែលជាអនន្តហើយមានតែមនុស្សទេ ដែលអា...
general
ច្បាប់ជាអ្វី? ក្រមសីលធម៌ជាអ្វី? តើច្បាប់និងក្រមសីលធម៌ខុសគ្នាដូចម្តេចខ្លះ?
ច្បាប់ជាបទបញ្ញាតិកំណត់ដោយរដ្ឋ ដែលមានភាពទៀងទាត់ ត្រឹមត្រូវសម្រាប់ឲ្យពលរដ្ឋក្នុងសង្គមនីមួយៗ ត្រូវតែគោរតាម។ - ក្រមសីលធម៌ ជាមាគ៌ាក្នុងការដឹកនាំមនុស្សឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើល្អ សុចរិតចៀសវាងនូវការប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់គ្រប់បែបយ៉ាងទៅលើអ្នកដទៃ។ - ច្បាប់ និងក្រមសីលធម៌ខុសគ្នាត្រង់៖ ក. ច្បាប់ - ល្មើសច្បាប់ត្រូវទទួលទោស - ចាប់បង្ខំ ឬបង្គា...
general
អ្នកជាពលេដ្ឋខ្មែរត្រូវធ្វើដូចម្ដេច ដើម្បីឪ្យប្រទេសជាតិឈានឡើងរីកចម្រើនលូតលាសរុងរឿងជានិច្ចនិរត្តន៍?
ដើម្បីឲ្យប្រទេសជាតិឈានឡើង រីកចម្រើនលូតលាស់រុងរឿងក្នុងនាមជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងត្រូវ៖ - មានស្មារតីថែក្សាការពារ សម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិ - នាំគ្នាបើកតម្កើងអគ្គសញ្ញាណជាតិ - ប្រើប្រាស់អ្វីៗ ដែលជាសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិឲ្យច្រើនជាងអ្វីៗដែលជារបស់បរទេស - បង្កើតស្មារតីអ្វីដែលជារបស់ជាតិខ្លួនឲ្យបានច្រើន ហើយមានលក្ខណៈសុក្រឹត ស្របតាមចំណង់ចំណូលចិត្...
general
ហេតុអ្វីបានជាក្មេងស្រីចូលរៀនមានចំនួនតិចជាងក្មេងប្រុស?
បានជាក្មេងស្រីចូលរៀនមានចំនួនតិចជាងក្មេងប្រុសគឺ៖ ក. កត្តាទំនៀមទម្លាប់ - ជួយកិច្ចការផ្ទះ - ជួយរកប្រាក់ចំណូលជួយគ្រួសារ - រ៉ាប់រងការងារសព្វសារពើព័នួសឳពុកម្តាយ - ស្ត្រីបង្វិលចង្ក្រានមិនជុំ - រៀនចេះ ខ្លាចសរសេរសំបុត្រស្នេហា ខ. ស្ថានភាពគ្រួសារ - ការចំណាយ៍បើក្មេងស្រីច្រើនជាងក្មេងស្រី - កូនស្រីផ្ទះមានប្រយោជន៍ជាងក្មេងប្រុស គ. កត្...
general
តើរដ្ឋធនុម្មញ្ញនៃរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានប៉ុន្មានជំពូក? ហើយមានប៉ុន្មានមាត្រា? ប៉ុន្មានឧបសម្ព័ន្ធ? ហើយនៅក្នុងឧបសម្ព័ន្ធទាំងនោះចែងពីអ្វីខ្លះ?
រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមាន ១៤ ជំពូក ១៣៩ មាត្រា និង ៦ ឧបសម្ព័ន្ធ៖ + ឧបសម្ព័ន្ធទាំង៦ គឺ៖ - ឧបសម្ព័ន្ធ១ ចែងអំពី “ ទង់ជាតិ “ - ឧបសម្ព័ន្ធ២ ចែងអំពី “ ភ្លេងជាតិ “ (បទនគររាជ) - ឧបសម្ព័ន្ធ៣ ចែងអំពី “ សញ្ញាជាតិ “ (ព្រះសង្ខារ) - ឧបសម្ព័ន្ធ៤ ចែកអំពី “ សច្ចាប្រណិធាននៃព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ” - ឧបសម្...
general
ហេតុអ្វីបានជាការបណ្តុះឆន្ទះចាំបាច់ត្រូវផ្អែកលើកត្តាសរីរាង្គ?
ការបណ្តុះឆន្ទះចាំបាច់ត្រូវផ្អែកលើកត្តាសរីរាង្គព្រោះថាបើរាងកាយមានសុខភាពល្អ កំលាំងលំមាំមួននោះខួរក្បាលដែលជាគ្រឿងទ្រទ្រង់ឆន្ទះមានលំនឹងហើយស្អាតល្អដែរ។ តាមធម្មតា មនុស្សមានសុខភាពល្អមានការអប់រំខាងសញ្ចេតនាថ្លៃថ្លាច្រើនជាមនុស្សប្រកបដោយឆន្ទះ។ បញ្ញានិងឆន្ទះមោះមុតឋិតតែក្នុងរាងកាយមាំមួន និងមានសុខភាពល្អ។ ដូចនេះការបណ្តុះឆន្ទះចាំបាច់ត្...
general
ដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋល្អក្នុងសង្គម តើបុគ្គលនីមួយៗទទួលនូវការអប់រំផ្នែកតម្លៃតាមកត្តាណាខ្លះ?
ដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋល្អក្នុងសង្គម បុគ្គលនីមួយៗទទួលនូវការអប់រំផ្នែកតម្លៃតាមកត្តាមួយចំនួនដូចជា៖ - គ្រួសារគឺជាប្រភពដំបូងនៃការកកើតតម្លៃដោយហេតុថាគ្រួសារមានតួនាទីមូលដ្ឋានក្នុងការអប់រំសីលធម៌ របៀបរបបជំនឿ និងវប្បធម៌សង្គម។ - សង្គម គឺផ្តល់នូវការអប់រំជាចម្បងដោយហេតុថា បរិយាកាសនៅជុំវិញខ្លួនយើងបានបង្ហាញជាក់ស្តែងនូវចិត្តសាស្រ្តសង្គមដែល...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា ទំនោរផ្ទាល់ខ្លួន?
ទំនោរផ្ទាល់ខ្លួនមនាលក្ខណៈជាបុគ្គលនិយម មានលក្ខណៈខ្ពស់ជាងទំនោរដទៃទៀត ព្រោះជាទំនោរសុំាញុំាជាងគេបំផុតពញរោះមនុស្សម្នាក់ៗមិនដូចគ្នាទេ។ ទំនោរនេះ កើតពីសំយោគនៃទំនោរទាំងអស់ ហើយក៏ជាលទ្ធផលនៃការវិវត្តន៍មួយដែរ។ ឯកំលាំងដែលញុំាអោយមានទំនោរផ្ទាល់ខ្លួនគឺៈ - សញ្ចេតនាលើសេចក្តីថ្លៃថ្នូរផ្ទាល់ខ្លួនៈ ជាទំនោរចង់អោយគេស្រឡាញ់រាប់អាន ចង់ល្បីល្បាញ...
general
តើវិមានឯករាជ្យកសាងឡើងនៅឆ្នាំណា? ដោយព្រះមហាក្សត្រអង្គណា? ជានិមិត្តរូបបញ្ជាក់ពីអ្វី? មានទីតាំងស្ថិតនៅត្រង់ណានៃរាជធានីភ្នំពេញ? មានកម្ពស់ប៉ុន្មានម៉ែត្រ? មានប៉ុន្មានជាន់? រចនាប្លង់ដោយស្ថាបត្យករខ្មែររូបណា? កសាងឡើងវិញអស់ទឹកប្រាក់ចំនួនប៉ុន្មាន?
វិមានឯករាជ្យ (ភាសាអង់គ្លេស) ត្រូវបានកសាងនៅឆ្នាំ ១៩៥៨ក្នុងរាជ្យ ព្រះបាទនរោត្តម សុរាម្រិត (១៩៥៥ដល់១៩៦០) ជានិមិត្តរូបបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានទទួលឯករាជ្យពីបារាំងនៅឆ្នាំ ១៩៥៣។ វិមានឯករាជ្យមានទីតាំងស្ថិតនៅផ្លូវប្រសព្វគ្នារវាងមហាវីថីព្រះនរោត្តម និងមហាវិថីព្រះសីហនុ ចំកណ្តាលទីក្រុងភ្នពេញ។ វិមានឯករាជ្យមានកម្ពស់២០ម៉ែត្រមាន៥ជាន់លំអដោយ...
general
ចូរបង្ហាញពីទស្សនៈកម្មផលរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា។
ទស្សនៈកម្មផលរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា មានទំនាក់ទំនងទៅនឹងការវិលកើតវិលស្លាប់នៃមនុស្សសត្វ។ ទស្សនៈពុទ្ធនិយមបានពន្យល់ថាមនុស្សសត្វទាំងឡាយរមែងវិលកើតវិលស្លាប់មិនចេះអស់ មិនចេះហើយក្នុងសំសារៈដែលបណ្ដលមកពីកម្មផល ដែលជាថាមពល ឬ ចំហាយនៃជីវិតចាស់ដែលជិះឥទ្ធិពដល់ជីវិតថ្មីទៀត។ ពាក្យកម្ម មានន័យអំពើ សកម្មភាព ឬ ការងារ កិច្ចការ ដែលមនុស្សម្នាក់ៗបានធ្វ...
general
តើគោលដៅប្រតិបត្តិក្នុងពុទ្ធសាសនាមានអ្វីខ្លះ?
គោរពប្រតិបត្តិក្នុងពុទ្ធសាសនាមានដូចជា៖ - គោរពព្រះពុទ្ធព្រះធម៌ និងព្រះសង្ឃ ទុកជាត្រៃសារណគមន៍ - ព្យាយាម ការសិក្សាព្យាយាមរៀនសូត្រ ពន្ធវចនៈធម៌វិន័យឪ្យបានចេះចាំពិតប្រាកដ ហើយប្រតិបត្តិតាមដើម្បីបានមធ្យោបាយ កសាងខ្លួនឪ្យបានល្អ - បំពេញទាន ធ្វើសីល សមាទិ បញ្ញាដែលវិធីមាគ៌ាអប់រំ ទូន្មានកាយ វាចា ចិត្តឪ្យបានល្អ ប្រាសចាកលោភៈ ទោសៈ មោហៈ ...
general
តើវប្បធម៌អូស្រ្ដូអាស៊ីមនាលក្ខណៈសំខាន់ដូចម្ដេចខ្លះ?
វប្បធម៌អូស្រ្ដូអាស៊ីមានលក្ខណៈសំខាន់ដូចជា៖ - ចេះធ្វើស្រែវស្សា - ចេះវិធីបញ្ចេញទឹកក្នុងស្រែ - ចេះប្រើប្រាស់គោក្របី និងប្រដាប់ធ្វើស្រែ - ចេះស្នលោហៈធាតុ - ស្នាក់ជំនាញខាងនាវាចរណ៍ - ចាត់ទុកស្រ្ដីជាធំក្នុងគ្រួសារ និងសង្គម - មានជំនឿថាមនុស្សស្លាប់ទៅមិនសាបសូន្យឡើង គឺមានព្រលឹងចាប់ ជាតិជាថ្មីទៀត - គោរពទឹកកន្លែងណាដែលខ្ពស់ដូចជានៅភ្នំ...
general
តើទំនៀមទម្លាប់គ្រួសារបុរាណខ្មែរនិយមឪ្យកូនប្រុសសាងផ្នួស កូនស្រីចូលម្លប់ មានអត្ថន័យយ៉ាងខ្លះ?
ទំនៀមទម្លាប់គ្រួសារបុរាណខ្មែរនិយមឪ្យកូនប្រុសផ្ទួសកូនស្រីមូលម្លប់មានអត្ថន័យដូចជា៖ អត្ថន័យនៃការកសាងផ្ទួស - បូសរៀន ដើម្បីសងគុណឪពុកម្ដាយដែលមនុស្សខ្មែរមានជំនឿស៊ប់ទៅលើព្រះពុទ្ធសាសនា សងម្ដាយ ១២ សងម្ដាយឪពុក ២១៖ - បួសសាមណេរសងគុណម្ដាយ - បួសភិក្ខុ សងគុណឪពុក - បួសដើម្បីទទួលការអប់រំចៅអធិការវត្តគ្រួបាអាចារ្យផ្លូវលោក និងធម៌ - មានចំណេ...
general
តើមានមូលហេតុអ្វីខ្លះ បណ្ដាលឪ្យមនុស្សមានការផ្លាស់ប្ដូរសាសនា?
មូលហេតុបណ្តាលឲ្យមនុស្សមានការផ្លាស់ប្តូរសាសនាមានដូចជា៖ - កត្តាសេដ្ឋកិច្ច - កត្តានយោបាយ - កត្តាបម្រែបម្រួលសង្គម - ភ្លើងសង្គ្រាម - និងបុគ្គលខ្លួនឯង។
general
តើយុវជនមានប្រយោជន៍អ្វីខ្លះចំពោះសង្គមជាតិ?
យុវជនមានប្រយោជន៍ចំពោះសង្គមជាតិដូចជា៖ - យុវជនជាទំពាំងស្នងឫស្សីដូចនេះពួកគាត់អាចថែរក្សានូវអ្វីៗគ្រប់បែបយ៉ាងដែលបានបន្សល់ទុកពីដូនតា - យុវជនជាសរសរទ្រងរបស់ប្រទេសជាតិ - យុវជនជាកម្លាំងចលករក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិ - យុវជនជាភ្នាក់ងារសម្រាប់ចែកចាយ ព័ណ៍មាន និងភ្នាក់ងារនៃសង្គមនីយកម្ម - យុវជនអាចចូលរួមគ្រប់សកម្មភាពក្នុងសង្គម។ ...
general
តើយុវជនដែលជាអ្នកដឹកនាំត្រូវមានគុណសម្បត្តិដូចម្ដេចខ្លះ?
យុវជនដែលជាអ្នកដឹកនាំត្រូវមានគុណសម្បត្តិដូចជា៖ - មានសុខភាពល្អ រាងកាយមាំមួន - មានគំនិតផ្តួចផ្តើម បង្កើតថ្មី ចេះរៀបចំផែនការ - ចេះចាត់ចែងការងារ យល់ទុក្ខធុរៈសមាជិក - មានប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ ចេះក្តាប់បាននូវកាលៈទេសៈ - ក្លាហានមានឆន្ទៈមោះមុត ហ៊ានតស៊ូអំណត់ព្យាយាម - មានប្រជាប្រិយភាពមានទំនាក់ទំនងល្អពីថ្នាក់លើរហិតដល់ថ្នាក់ក្រោម - ម៉ឺងម៉...
general
តើស្ថាប័នតុការមានអ្វីខ្លះភារកិច្ចអ្វីខ្លះ?
៣. ក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិមានតួនាទីជាអ្នកជ្រើសព្រះមហាក្សត្រថ្មីនៃរាជព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលប្រាំពីរថ្ងៃយ៉ាងយូរ ក្រោយពេលព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចូលទីវង្គត។ សមាភាពនៃក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិមានដូចជា៖ - ប្រធានព្រឹទ្ធសភា - ប្រធានរដ្ឋសភា - នាយករដ្ឋមន្ត្រី - សម្តេចព្រះសង្ឃរាជទាំងពីរគណៈ - អនុប្រធានទី១ និងទី២នៃព្រឹទ្ធសភា - ...
general
តើសមាសនៃរាជរដ្ឋាភិបាលមានអ្នកណាខ្លះ?
សមាភាពនៃរាជរដ្ឋាភិបាលមានដូចជាៈ - នាយករដ្ឋមន្ត្រី - បនាយករដ្ឋមន្ត្រី - ទេសរដ្ឋមន្ត្រី - រដ្ឋមន្ត្រី - រដ្ឋលេខាធិការ។
general
តើនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានតួនាទី និងសមត្ថភាពអ្វីខ្លះ?
នាយករដ្ឋមន្រ្តីមានតួនាទី និងសមត្ថកិច្ចដូចជា៖ - នាយករដ្ឋមន្ត្រីមានតួនាទីដឹកនាំអង្គប្រជុំ ហើយអាចប្រគល់ភារកិច្ចឧទបនាយករដ្ឋមន្ត្រីដឹកនាំអង្គប្រជុំពិនិត្យស្រាវជ្រាវបាន - នាយករដ្ឋមន្ត្រីអាចចែករំលែកអំណាច របស់ខ្លួនទៅឲ្យ ឧបនាយករដ្ឋមទីឬសមាជិកណាមួយនៃរដ្ឋាភិបាលបាន - នាយករដ្ឋមន្ត្រីជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលមានភារកិច្ចទទួលខុសត្រូវរួមជាមួយស...
general
តើក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់មានតួនាទីភារកិច្ចអ្វីខ្លះ?
ក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់មានតួនាទីភារកិច្ចដូចជា៖ - ជាអ្នកតំណាងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋាន - ជម្រុញយ៉ាងសកម្មនូវកិច្ច អភិវឌ្ឍន៍ឃុំ សង្កាត់ និងសុខមាលភាព - ប្រើប្រាស់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវនូវធនធានទាំងអស់ដើម្បីសសេចក្តីត្រូវការរបស់ឃុំ សង្កាត់ និងប្រជាជន - សេវសាធារណៈដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់ប្រជាជនទៅក្នុងមូលដ្ឋានឲ្យបានត្រឹមត្រូវ -...
general
តើរបបមាតាធិបតេយ្យមានកំណើតពីពេលណាមក? ចូររកភស្ដុតាងមកបញ្ជាក់ពីររបបនេះមាននៅកន្លែងណា?
របបមាតាធិបតេយ្យមានកំណើតតាំងពីសម័យព្រះនាងលីវយីគ្រប់គ្រងប្រទេសក្នុងគ្រិស្តសករាជទីមួយសម័យហ្វូណននគរភ្នំ។ របបនេះរស់រានមានជីវិតរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះដូចខាងក្រោមនេះ - នៅក្នុងភាសាខ្មែរមានប្រើផ្នត់ដើមដូចជាៈ មេ មេទ័ព មេឃុំ មេដំបូល មេគ្រួសារ មេចោរ....ជាដើម។ - ក្នុងវិស័យអាពាហ៍ពិពាហ៍ ប្រុសទៅដណ្តឹងស្រី ព្រះថោងតោងស្បៃនាងនាគ រៀបអាពាហ៍នៅ...
general
តើព្រះពុទ្ធសាសនាហើយយាន និងមហាយានខុសគ្នាយ៉ាងណាខ្លះ?
ព្រះពុទ្ធសាសនាហីនយាន និងមហាយាទខុសគ្នាត្រង់ + ព្រះពុទ្ធសាសនាហីនយាន (ត្បូង) - ហីនយានជាយានតូចនាំសត្វលោកទៅកាន់ត្រើយទិព្វាន - គ្រងស្បង់ចីវរពណ៌លឿង - គោរពពុទ្ធោវាទនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ - វិន័យតឹងតែង - គោរពគម្ពីរព្រះត្រៃបិដក - បំណងទៅកាន់ទិព្វាន និងព្រះអរហន្ត - ភិក្ខុទើបអាចទៅកាន់ទិព្វានបាន - ជឿទៅលើកម្លាំងខ្លួន អត្តាហិ អត្...
general
ព្រះពុទ្ធតែងបំពេញពុទ្ធកិច្ច ៥ ប្រការជាប្រចាំអស់រយៈពេល ៤៥ ឆ្នាំ។ តើពុទ្ធកិច្ច ៥ ប្រការនេះមានអ្វីខ្លះ?
ពុទ្ធកិច្ច៥ ប្រការនេះមានដូចជា៖ - ពេលព្រឹកទ្រង់និមន្តបិណ្ឌបាត្រ - ពេលរសៀលទ្រង់និមន្តសំដែងធម៌ទេសនា - ពេលព្រលប់ទ្រង់ប្រគេនឱវាទដល់ភិក្ខុសង្ឃ - នៅពេលកណ្តាលអាធ្រាត្រទ្រង់ដោះស្រាយប្រស្នាជាមួយពួកទេវតា - នៅពេលជិតភ្លឺទ្រង់ប្រមើលមើលនូវសត្វលោកដែលមានភព្វនិងឥតភ័ព្វ។
general