question
stringlengths
10
408
answer
stringlengths
8
14.6k
category
stringclasses
4 values
ចូរនិយាយពីការគ្រប់គ្រងដែលមានលក្ខណៈការិយាធិបតេយ្យ។
ការគេ្រប់គ្រងដែលមានលក្ខណៈជាការិយាធិបតេយ្យគឺជាមានចំនួនច្រើននៃបុគ្គលិករដ្ឋាភិបាលហៅថា ការិយាធិបតេយ្យ។ ផ្នែករដ្ឋបាលឋិតក្រោមអ្វីដែលពួកគេធ្វើការហៅថាការិយាល័យ។ ប្រព័ន្ធនៃនិយោជកដូចជាពាណិជ្ជកម្មឯកជនត្រូវបានគេឪ្យឈ្មោះថាការិយាធិបតេយ្យត្រូវបានគេគិតថាជារដ្ឋាភិបាល ដោយអ្នកការិយាធិបតេយ្យត្រូវបានគេគិតថា ជាអ្នកធ្វើការក្នុងការរិយាល័យ (Wh...
general
វប្បធម៌ជាអ្វី? មែកធាងរបស់វប្បធម៌មានអ្វីខ្លះ? សង្គមធម៌ជាអ្វី? មែកធាងនៃសង្គមធម៌មានអ្វីខ្លះ?
វប្បធម៌ ក្លាយមកពីពាក្យ៖ - វប្ប = ការសាបព្រោះ ការបណ្តុះពូជ ការបង្កបង្កើត - ធម៌ = ធាតុ វិធី ធម៌ភាព សភាវៈទ្រទ្រង់...។ - វប្បធម៌ = ធម៌ទាំងឡាយណាដែលទ្រទ្រង់នូវការសាបព្រោះបណ្តុះពូជអោយលេចជាលទ្ធផលផ្លែផ្កា។ - តាមន័យវចនានុក្រមខ្មែរ៖ វប្បធម៌ សំគាល់នូវការផ្សាំ ការបណ្តុះចំនេះវិជ្ជា និងប្រាជ្ញាស្មារតីអោយបានចំរើនលូតលាស់ ដោយវិទ្យាសាស្រ...
general
សម្បត្តិរបស់ជាតិខ្មែរ មានអ្វីខ្លះ? តើសម្បត្តិណាដែលសំខាន់ជាងគេ? តើយើងត្រូវធ្វើដូចម្តេច ដើម្បីថែរក្សាសម្បត្តិទាំងនេះអោយបានគង់វង្ស?
សម្បត្តិវប្បធម៌របស់ជាតិមាន៖ សម្បត្តិវប្បធម៌ធម្មជាតិ និងសម្បត្តិវប្បធម៌លទ្ធកម្ម។ - សម្បត្តិវប្បធម៌ធម្មជាតិមាន៖ ទឹក ដី ភ្នំ ព្រៃព្រឹក្សា សមុទ្រ ទន្លេ រ៉ែ មនុស្ស។ - សម្បត្តិវប្បធម៌លទ្ធកម្មមាន៖ ប្រាសាទបុរាណ វត្តអារាម គម្ពីរក្បួនខ្នាត អក្សរសាស្រ្ត សិល្បៈ សាសនា ប្រពៃណីទំនៀមទំលាប់..។ - សម្បត្តិវប្បធម៌ដែលសំខាន់ជាងគេ គឺមនុស្ស ព...
general
តើស្ថាប័នអប់រំគឺជាអ្វី?
ស្ថាប័នអប់រំគឺជាកន្លែងផ្តល់នឹងទទួលនូវចំណេះដឹង។
general
តើបច្ចុប្បន្ន ការអប់រំមានសារៈសំខាន់យ៉ាងដូចមេ្ដច?
សារៈសំខាន់នៃអប់រំ បច្ចុប្បន្នមានលក្ខណៈដូចតទៅ៖ ជារឿយៗគេថាដំណោះស្រាយនៃបញ្ហាសង្គមរបស់យើងត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងអប់រំ។ បញ្ហាសង្គមមានការប្រែប្រួលដូចជាភាពក្រីក្រអ្នកគ្មានការដើម្បីអប់រំអំពីអ្វីដែលយើងមាន។ ក្នុងពិភពលោកយើងនេះយើងឃើញដោយខ្លួនឯងនូវវិបត្តិសង្គម នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ យើងត្រូវតែធ្វើដំណើរទៅមុខមនុស្សគ្រប់រូប ដែលចង់បានអរិយធម...
general
ចូរអ្នកសិក្សាពីពាក្យអប់រំ។
និយមន័យអប់រំគឺជាបញ្ញាតិអប់រំដែលក្លាយមកពីពាក្យ នៃភាសា Latin នៃពាក្យ Educate មានន័យថា bring up (ការអប់រំ ថែរក្សា)។ នៅក្នុងទស្សនៈនែការអប់រំនៅក្នុងវប្បធម៌របស់យើង មិនមែនគ្រាន់តែជាអ្នកគ្រាន់តែជាអ្នកដឹងនាំសិស្ស ក្នុងការទទួលនូវពុទ្ធិ និងការទទួលពុទ្ធិ និងការពិចារណាប៉ុណ្ណោះឡើយ ប៉ុន្ដែក៏មានការអប់រំ (ថែរក្សា) ផងដែរ ឬ ការអភិវឌ្ឍន៍ ...
general
តើការអប់រំមានគោលបំណងនិងមុខងារយ៉ាងដូចម្ដេច?
គោលបំណងអប់រំ ឬ មុខការអប់រំដូចខាងក្រោម៖ ការអប់រំនៃយុវជនគឺជាដំណើរការសកលដែលមានក្នុងគ្រប់សង្គមមនុស្ស។ មនុស្សគ្រប់រូបទាំងអស់មានអារម្មណ៍ចាំបាច់ក្នុងអប់រំយុវវ័យតាមរយៈការផ្ដល់ឪ្យនូវវប្បធម៌នៃសង្គមរបស់គេ។ ចំណុចទាំងអស់នេះធ្វើឡើងតាមរយៈគ្រួសារ ឬ តាមរយៈអង្គការអប់រំ ឬសាសនា។ មុខងារអប់រំជាទូទៅផ្សំឡើងពីលក្ខខណ្ឌហាត់ពត់ និងការរីកលូតលាស់នៃ...
general
តើមុខងារអប់រំមានលក្ខណៈប្រែប្រួលយ៉ាងដូចម្ដេច?
ការប្រែប្រួលមុខងារអប់រំដូចតទៅ៖ ការជ្រើសរើសដោយពិចារណាអំពីទម្រង់មាតិកាសនិងគោលបំណងដែលសង្គមមួយ បានបង្រួមក្នុងការប្រឹងប្រែងលើការអប់រំ។ ការអប់រំផ្លូវការឬ មិនផ្លូវការត្រូវបានគ្រប់គ្រងតាមរយៈគ្រួសារ តាមរយៈរដ្ឋាភិបាល និងតាមរយៈការរៀបចំរបស់សាសនា ឬ តាមរយៈការប្រមូលផ្តុំគ្នាការអប់រំ ត្រូវបានពង្រីកទៅកាន់ភេទទាំងពីរ ឬធ្វើការកំណត់ទៅលើភេទ...
general
តើមូលដ្ឋាននៃអប់រំផ្ដោតលើចំណុចអ្វីខ្លះ?
មូលដ្ឋានអប់រំលើចំណុចដូចខាងក្រោម៖ - ទី១ ការកែលម្អយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងអ្វីដែលធ្វើដោយនិសិត្សនៅក្នុងចំណោមអ្នកក្រីក្រ មិនបានទ្រទ្រង់ខ្លួនបន្ទាប់ពីបានចូលរួមមួយរយៈខ្លី។ - ទី ២ ទំនាក់ទំនងរវាងសមត្ថភាពវៃឆ្លាត និងការរីកចម្រើននៃខ្នាតគម្រូបុគ្គលិកលក្ខណៈនូវមានកម្រិតទាបឡើយនេះជាបុព្វហេតុសំខាន់មួយក្នុងបុព្វហេតុជាច្រើនដែលជាមុខរបរដែលជាមុខវិ...
general
តើការអប់រំសង្គមមានន័យដូចម្ដេច?
ការឪ្យនិយមជាដំបូងនៃការអប់រំសង្គមគឹជាការផ្តល់ទៅកាន់អប់រំសង្គមគឺជាការផ្តល់ទៅកាន់ការអប់រំមនុសុ្សពេញវ័យដែលជាការអប់រំសម្រាប់ធ្វើឪ្យមនុស្សមានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយជាមនុស្ស។ ការអប់រំផ្តល់ឪ្យមនុស្សនូវការចេះសរសេរ ចេះអាន ក៏ដូចជាពុទ្ធិនៃពិភពលោកដែលទទួលស្គាល់ខ្លួនឯង។ ការអប់ផ្ដល់ឪ្យមនុស្សរៀបចំដោយខ្លួនឯង រស់នៅជាមួយបរិស្ថាន និងការធ្វើឪ...
general
តើការអប់រំសង្គមមានតួនាទីអ្វីខ្លះ?
ការអប់រំមានតួនាទីដូចជា៖ ១. ការដាស់តឿនពលរដ្ឋឪ្យបំពេញសិទ្ធិនិងកាតព្វកិច្ចរបស់គេ និងដើម្បីអភិវឌ្ឍនូវអារម្មណ៍សេវាកម្មសង្គម ២. ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ដល់ពួកគេនូវសេចក្ដីស្រឡាញ់ចំពោះប្រជាធិតេយ្យ និងផ្ដល់ឪ្យគេនូវការហ្វឹកហ្វឺនអំពីការងាររដ្ឋបាលក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋបាលនៃរដ្ខាភិបាលប្រជាធិតេយ្យ។ ៣. ដើម្បីផ្ដល់ឪ្យពួកគេនូវអារម្មណ៍ស្រឡាញ់តម្ល...
general
តើការអប់រំមានគោលបំណងអ្វីខ្លះ?
ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នការអប់រំសង្គមមានគោលបំណងដូចខាងក្រោម៖ ១. ជំវុញកម្លាំងចងភ្ជាប់នៃសង្គម ២. ស្វែងរកនូវការថែរក្សា និងកែលម្អធនធានជាតិ ៣. ស្ថាបនាក្រុម និងស្ថាប័នប្រតិបត្តិការណ៍ ៤. ការបណ្ដុះគំនិតលើមនោគមវិជ្ជាសង្គម។
general
តើការអប់រំសង្គមគឺជាអ្វី?
ការអប់រំគឺជាមូលដ្ឋានដែលធ្វើឪ្យប្រទេសមានសេរីភាព ស្ថាបនានូវសុខភាពពលរដ្ឋដែលទទួលស្គាល់ថា ជាប្រទេសទាំងសេរីភាពបុគ្គល និងទាំងអស់សុខសង្គម។
general
តើនៅក្នុងការអប់រំគ្រូមានតួនាទីយ៉ាងដូចម្ដេច?
តួនាទីរបស់គ្រូនៅក្នុងការអប់រំលក្ខណៈដូចជា៖ យើងបានដឹងថាគ្រូជាផ្នែកនៃប្រលឹង និងជីវិតនៃប្រព័ន្ធអប់រំ។ ការអប់រំមិនអាចសម្រេចចទៅបានដោយគ្មានសមត្ថភាពនៃឡើយ។ គ្រូត្រូវតែមានការហ្វឹកហ្វឺនល្អសម្រាប់ការងារ នៃការផ្តល់ឪ្យការអប់រំ។ សហប្រតិបត្តិការទៅកាន់ជីវិត និងសុពលភាពសង្គមមានឧត្តមភាពសំខាន់ ដែលជាការរំពឹងទុកអំពីសកម្មភាពទិសដៅ ដូចខាងក្រោមដ...
general
តើមនុស្សទូទៅគេរំពឹងចំពោះគ្រូយ៉ាងដូចម្ដេច?
គ្រូគឺជាការរំពឹងទុកថាសីលធម៌ខ្ពស់ និងភាពសុចរិតប្រសេរី។ ជាធម្មមនុស្សជាច្រើនដែលចូលរួមក្នុងមុខសរបរបង្រៀនមានការទាក់ទាញចិត្តដោយកសារប្រាក់បៀវត្សខ្ពស់។ក្នុងការអង្កេតដែលបានធ្វើក្នុងចំណោមគ្រូ បានរកឃើញថាកម្រិតនៃគួរលើកទឹកចិត្ត ក្នុងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅមានកម្រិតទាប។ បញ្ហានេះ ធ្វើឪ្យមានកង្វះខាតទៅលើការរីកចម្រើននៃអនាគត។ ប្រព័ន្ធដែលមានភាព...
general
តើបុព្វហេតុជាបន្ទាន់នៃការអប់រំផ្ដោតលើអ្វី?
បុព្វហេតុជាបន្ទាប់នៃការអប់រំគឺជាភាពខ្វះខាតនៃជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលជួយឪ្យនិសិ្សតបង់ថ្លៃថោកការចំណាយទូទៅ នៅមានកម្រិតខ្ពស់។ ដើម្បីបំបាត់នូវបញ្ហាទាំងនេះលុះត្រាតែមនុស្សគ្រប់រូបចូលរួមស្ថាបនាក្នុងវិស័យនេះឪ្យបានខ្លាំងក្លា។ ប្រព័ន្ធអប់រំត្រូវតែធ្វើពីសំណាក់ពលរដ្ឋ។ ត្រូវតែសន្យាជាយុវវ័យកុំឪ្យមានភាពខុសគ្នារវាងវណ្ណៈ ឬ ជាតិសាសន៍ត្រូវហ្វឹកហ...
general
តើដើម្បីសិក្សាពីជីវភាពសង្គមត្រូវសិក្សាលើផ្នែកអ្វីខ្លះ?
ការសិក្សាតាមលក្ខណៈ វិទ្យាសាស្រ្ដស្ដីពីសាសនានិងការរីកចម្រើនរបស់សាសនា នៅក្នុងសង្គមអាចជួយឪ្យងយើងស្វែងយល់អំពីលក្ខណៈនៃជីវភាពរបស់សង្គម។
general
តើការសិក្សាអំពីសាសនាបង្ហាញឪ្យយើងឃើញពីអ្វីខ្លះ?
សិក្សាអំពីសាសនាបង្ហាញឪ្យយើងឃើញនូវអន្តរទំនាក់ទំនងនៃស្ថាប័នទាំងឡាយនៅក្នុងសង្គម។ ជាទូទៅសាសនាមានឥទ្ធិពល និងជ្រាបចូលទៅគ្រប់វិស័យនៃជីវភាព ក្រោយពីការកើតមានឡើងនូវមនុស្សសាសនា មានអំណាចលើសលប់ទៅលើសង្គមមនុស្ស។ ផ្នែកថ្មីមួយនៃសង្គមវិជ្ជាគឺសង្គមវិជ្ជាយ៉ាងរហ័សនាពេលបច្ចុប្បន្ន។
general
តើសាសនាមានលក្ខណៈ និងសារៈសំខាន់យ៉ាងដូចម្ដេចខ្លះ?
សាសនាមានលក្ខណៈនិងសារៈសំខាន់ដូចតទៅ៖ សាសនាបានចង់ភ្ជាប់ជាមួយ និងការបកស្រាយពីអតីតកាលអំពីលក្ខណៈនៃពិភពអធិធកម្មជាតិ។ នៅក្នុងនោះរួមមានការប្រឹងប្រែងរបស់មនុស្សដើម្បីទទួលនូវប្រយោជន៍ពីអំណាចអធិធម្មជាតិ និងទទួលរងនូវឥទ្ធិពលនៃលក្ខណៈនរក និងសួគ៌ា។ ម្យ៉ាងទៀតសាសនាគឺជាការប្រឹងប្រែងរបស់មនុស្សអស់រយៈពេលវែងឆ្ងាយដើម្បីធ្វើការកែតម្រូវដោយខ្លួនឯងច...
general
មូលហេតុអ្វីបានជាគេនិយាយថា សាសនាជាមូលដ្ឋាននៃនយោបាយ?
បានជាគេនិយាយថា សាសនាជាមូលដ្ឋាននៃនយោបាយព្រោះបុព្វជិតបង្កើតេ និងសម្រេចទម្រង់រដ្ឋាភិបាលដែលមានពីអតីតកាល។ សេ្ដចជាអ្នកដឹកនាំដែលលើកតម្កើងឡើងដោយឆន្ទៈអាទិទេព។ សេ្ដចត្រូវបានគេគោរពថាជាមនុស្សមានលក្ខណៈពាក់កណ្ដាលអាទិទេព។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន សាសនាដើរតួនាទីសំខាន់នៅក្នុងស្ថាប័នទាំងឡាយ ដូចជាបដិវត្តន៍នយោបាយ និងការផ្លាស់ប្ដូរសង្គមជារឿងៗបណ្ដា...
general
តើមូលហេតុអ្វីបានគេចាត់ទុកសាសនាជាភ្នាក់ងារដែលនាំឪ្យសិល្បៈរីកចម្រើន?
បានគេចាត់ទុកសាសនាជាភ្នាក់ងារដែលនាំសិល្បៈរីកចម្រើនព្រោះសិល្បៈរីកចម្រើនក្នុងដំណាក់កាលនៃរឿងព្រេងរបស់នានា។ អក្សរសាស្រ្ដ នាសម័យដើមចាប់អារម្មណ៍អំពីរឿងព្រេងសាសនា។ សៀវភៅដែលល្បីៗច្រើនតែរៀងរាប់ប្រវត្តិនៃភាពសក្ដិសិទ្ធនៅក្នុងប្រព័ន្ធសាសនា។ សាសនាផ្ដល់នូវទិដ្ឋភាពជាជហាន់នៅក្នុងវវិត្តន៍វប្បធម៌។
general
ចូរអ្នកផ្ដល់និយមន័យនៃពាក្យសាសនា។
សាសនាត្រូវបានកំណត់ថាជាជំនឿស៊ប់ទៅក្នុងការចុះចូលតាមទ្រឹស្ដីអាទិទេព ឬ ក៏ឥទ្ធិពលទៅលើមនុស្ស និងមានអារម្មណ៍លើគ្នាទៅវិញទៅមក។ ទិដ្ឋភាពខាងក្រៅនសប្រព័ន្ធបួងសួង (បែរបន់) ពីធីបុណ្យ និងពិធីសាសនាតាមរយៈអារម្មណ៍នៃសាសនានីមួយៗគឺជាការធ្វើឪ្យទៅការពិត។ ស្ថាប័នទាកទងជាមួយបទបញ្ជានៃការការអនុវត្តនៃផ្នែកខាងក្រៅរបស់ស្ថាប័នសាសនាដែលនៅពេលបច្ចុប្បន្ន...
general
តើការឪ្យនិយមន័យមានមូលដ្ឋានទៅលើអ្វី?
ការឪ្យនិយមន័យមានមូលដ្ឋានទៅលើឈរទៅលើមូលដ្ឋានលក្ខណៈវិន័ច្ឆ័យ នៃសាសនានីមួយៗ។ សាសនាឥរិយាបថដែលមានការប្រែប្រួលទៅតាមគ្រឿងសុចរិត...។ អំណាចរបស់មនុស្សអស្ចារ្យដែលមានជំនឿងលើភាពអស្ចារ្យេរបស់អាទិទេពដែលជាអ្នកបង្កើតវត្ថុទាំងឡាយ នៅក្នុងពិភពលោកដែលរួមមានទាំងកម្លាំងនៃព្រលឹងល្អ និងព្រលឹងអាក្រក់ ឬ ក៏គោរពបំណងរបស់ព្រលឹងទាំងនោះ។
general
តើវត្តអារាមជាកន្លែងសម្រាប់ធ្វើអ្វី?
វត្ដអារាមជាកន្លែងសម្រាប់ការជួបជុំគ្នាជាញឹកញាប់ការជួបជុំគ្នារបៀបនេះ យើងឃើញថាមនុស្សមានការឯកភាពគ្នា។ សាសនាខ្លះមានគ្រឿងសក្ការៈផ្សេងៗគ្នាដោយសារតែមានអាទិទេពផ្សេងៗគ្នាដែរ។ ពួកគេមានជំនឿថាមានទេវតាផ្សេងៗដែលដឹកនាំលើផ្នែកផ្សេងៗនៃជីវភាពមនុស្ស។ ដូច្នេះហើយទើបពួកគេប្រារព្ធពិធីផ្សេងៗ សម្រាប់បំពេញបំណងទេវតាទាំងនោះ។ ពិធីបុណ្យមិនត្រឹមតែបង្...
general
តើសាសនាមានទម្រង់អ្វីខ្លះ?
សាសនាមានទម្រង់ដូចខាងក្រោម៖ ក. ឯកទិទេពនិយម (Monotheism) ប្រសិនបើវត្ថុបំណង នៃសាសនាមានអាទិទេពតែមួយគត់ដូចជាសាសនាគ្រឹស្ដ ឥស្លាមគឹជាទម្រង់សាសនា មានលក្ខណៈឯកទិទេពនិយម។ ខ. ពហុទេពនិយម (Polytheism) ប្រសិនបើវត្ថុនៃសាសនា មានជំនឿទៅលើអាទិទេពច្រើនទម្រង់សាសនានេះហៅថា ពហុទេពនិយម។ គ. ការជឿលើអាទិទេពេច្រើននិងការជឿលើអាទិទេពតែមួយអង្គ (Panthei...
general
តើមុខងារសាសនានៅក្នុងសង្គមមានអ្វីខ្លះ?
មុខងារសាសនានៅក្នុងសង្គមដូចជា៖ សាសនាជាភ្ជាក់ងារដ៏មានឥទ្ធិពលនសត្រួតពិនិត្យសង្គម ហើយបានបំពេញមុខងារសំខាន់មួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖ ១. សេវាកម្មសង្គមតាមរយៈសាសនា សាសនាបញ្ញាក់ នូវទំនោរសញ្ចត់់នារបស់មនុស្សនៅក្នុងសង្គម។ ការរកឃើញវត្តមានមានអាទិទេពនៅគ្រប់សង្គមមនុស្សទាំងអស់ ដោយសារតែមនុស្សម្នាក់ៗតែងតែធ្វើការបូជា ចំពោះវត្ថុសក្ដិសិទ្ធដើម្បីស...
general
តើការប្រកាន់យកគម្ពីរនិយមផ្តល់ឧបសគ្គយ៉ាងដូចម្ដេចខ្លះ?
សាសនាមានមូលដា្ននលើគោលការណ៍ដើមនៃសាសនា។ មនុស្សដែលគោរពសាសនាមិនធ្វើឪ្យបំបាត់ប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់ពីបុរាណឡើយ ពីព្រោះពួកគេភ័យខ្លាច ការដាក់ទណ្ឌកម្មពីអាទិទេព និងពិភពលោកខាងមុខ។ ដូច្នោះហើយសាសនាបានក្លាយទៅជាឧបសគ្គ ដ៏ខ្លាំងក្លាយចំពោះឧបសគ្គផ្សេងៗដែលរារាំងដល់ការលូតលាស់សង្គមផងដែរ ដោយសារតែការប្រកាន់យករប្រៀបរបបបុរាណ។
general
តើសាសនាបានផ្ដល់ឪកាស ឪ្យមានការបញ្ជក់ប្រយោជន៍យ៉ាងដូចម្ដេច?
សាសនាបាសនផ្ដល់ឪកាសឪ្យមានការជញ្ជក់ប្រយោជន៍ដូចតទៅ៖ យើងបានឃើញមកហើយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ដនៅក្នុងសង្គមមនុស្ស ស្រីត្រូវបានគេជញ្ជក់ប្រយោជន៍ ដោយគ្មានមេត្តាក្នុងនាមនៃសាសនាបុព្វជិតមិនបានផ្តល់ឪ្យនូវសិទ្ធិរបស់ស្រ្ដីនិងធ្វើឪ្យគាត់ក្លាយទៅជាទាសកររបស់បុរស។ គោលការណ៍និងជំនឿទៅលើកម្មផងការពារដល់អ្នកក្រីក្រ និងអ្នកដែលរងគ្រោះដោយសារតែការជញ្ជក...
general
តើសង្គម និងគ្រួសារ មានតួនាទីយ៉ាងដូចម្តេច ដើម្បីកសាងមនុស្សអោយបានទៅជាមនុស្សពេញលេញ? ហើយមនុស្សត្រូវមានតួនាទីដើម្បីខ្លួនឯងដែររឺទេ? ព្រោះអ្វី?
ដើម្បីកសាងមនុស្សអោយបានទៅជាមនុស្សពេញលេញគឺ៖ ក. សង្គមមានតួនាទី៖ - ពង្រឹងច្បាប់៖ សីលធម៌សង្គមតាមរយៈការអប់រំ ការធ្វើគំរឈានមុខនៃអ្នកដឹកនាំដោយប្រព្រឹត្តអំពើល្អ (កុសល) - ប្រកាន់ និងពង្រឹងនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ការគោរពសិទ្ធិ - បំបាត់ទំនាស់ ការប្រេះឆាតាមការសន្តោសប្រណី អធ្យាស្រ័យ មិនយកឈ្នះចាញ់គ្នាតាមអំពើហិង្សា រីភាពឃោរឃៅពោលគឺត្រូវម...
general
ដើម្បីរក្សាឯករាជ្យ ប្រជាធិបតេយ្យ តើអ្នកត្រូវមានភារកិច្ច និងតួនាទីដូចម្តេចខ្លះ?
ដើម្បីរក្សាឯករាជ្យប្រជាធិបតេយ្យ យើងត្រូវមានភារកិច្ច និងតួនាទីដូចតទៅ៖ - ខិតខំរៀនសូត្រ - ត្រូវមានសីលធម៌រក្សាកិត្តិយសជាតិ មិនសំដែងឥរិយាបថដែលបណ្តាលអោយគេមើលស្រាលដល់ប្រទេសជាតិ - គោរពច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ គោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងច្បាប់ផ្សេងៗទៀត - ត្រូវប្រកាន់នូវសាមគ្គីភាពជុំវិញឯករាជ្យជាតិ និងសាមគ្គីអន្តរជាតិ - ស្រឡាញ់ និងការងារបូរណ...
general
ក្នុងការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ ពោលគឺបោះឆ្នោតរើសសមាជិកសភាតើការចាញ់ ឬឈ្នះរបស់គណបក្សនយោបាយ អាចមានផលប៉ះពាល់ដល់មន្រ្តីថ្នាកណាខ្លះ?
សង្គមប្រជាធិបតេយ្យ មានការជ្រើសរើសសមាជិកសភាតាមរយៈការបោះឆ្នោត។ ការបោះឆ្នោតនោះមានឈ្នះ និងចាញ់របស់គណបក្សនយោបាយ។ គណបក្សនយោបាយចាញ់ឆ្នោត នាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្រ្តី និងរដ្ឋលេខាធិការនៃគណបក្សនោះក៏ចាញ់ដែរហើយត្រូវចុះចេញពីតំនែង ដើម្បីទុកអោយសមាជិកគណបក្ស ដែលឈ្នះឆ្នោតចូលកាន់តំនែងវិញ។ រីឯមន្រ្តីតាមថ្នាក់ដទៃទៀតរួមទាំងកងទ័ព នគរបាល និងឧត...
general
ក្នុងចំនោមរដ្ឋបាលថ្នាក់មូលដ្ឋាន តើរដ្ឋបាលថ្នាក់ណាមួយ ដែលរៀបចំបង្កើតឡើងដោយការបោះឆ្នោត តើរដ្ឋបាលថ្នាក់នោះមានសមាសភាពដូចម្តេច?
ក្នុងចំនោមរដ្ឋបាលថ្នាក់មូលដ្ឋានមានតែរដ្ឋបាលឃុំសង្កាត់ទេដែលរៀបចំបង្កើតឡើងដោយការបោះឆ្នោតបាលឃុំមានសមាសភាពដូចតទៅ៖ មេឃុំ ជំទប់ទី១ ជំទប់ទី២ ជំនួយការឃុំ។ រដ្ឋបាលសង្កាត់មានសមាសភាពដូចតទៅ៖ ចៅសង្កាត់ចៅសង្កាត់រងទី១ ចៅសង្កាត់រងទី២ ជំនួយការសង្កាត់។
general
តើការបោះឆ្នោតមេឃុំគឺជាអ្វី?
ការបោះឆ្នោតមេឃុំ ជាការបោះឆ្នោតសកល។ ក្នុងអាណត្តិទី៣ ប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី០៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២ និងក្នុងអាណត្តិទី ០៤ ខាងមុខនេះនៅថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៧។
general
តើសមាសភាព គ.ជ.ប មានចំនួនប៉ុន្មាន? អ្វីខ្លះ?
សមាសភាព គ.ជ.ប មានចំនួន០៩រូបដូចខាងក្រោម៖ - ០៤រូបមកពីគណបក្សប្រជាជន - ០៤រូបមកពីគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ - ០១រូបមកពីរសង្គមស៊ីវិល។
general
តើអាស៊ានបង្កើតឡើងនៅថ្ងែខែឆ្នាំណា? ហើយកម្ពុជាចូលជាសមាជិកនៅឆ្នាំណា?
អាស៊ានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦៧។ កម្ពុជាចូលជាសមាជិកនៅឆ្នាំ ១៩៩៩ជាប្រទេសទី១០។ បានធ្វើម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានប្រជុំពីរលើកគឺ៖ នៅឆ្នាំ ២០០២ និងនៅឆ្នាំ២០១២។
general
តើអង្គការសហប្រជាជាតិបង្កើតនៅឆ្នាំណា? ហើយបច្ចុប្បន្នអគ្គលេខាធិកាមានឈ្មោះអ្វី?
អង្គការសហប្រជាជាតិបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៤៥។ បច្ចុប្បន្នអគ្គលេខាធិកាមានឈ្មោះ បានគីមូន ជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង។
general
តើអគតិមានប៉ុន្មាន? អ្វីខ្លះ?
អគតិមានបីយ៉ាងគឺ៖ - ឆន្ទាគតិ៖ សេចក្តីលម្អៀងព្រោះស្រលាញ់ - ទោសាគតិ៖ សេចក្តីលម្អៀងព្រោះស្អប់ - មោហាគតិ៖ សេចក្តីលម្អៀងព្រោះខ្លាចអំណាច ឬខ្លាចចិត្តគេ។
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា សមភាពយេនឌ័រ?
សមភាពយេនឌ័រគឺជាភាពគ្មានការរើសអើងដោយយកភេទរបស់បុគ្គលមកធ្វើជាមូលដ្ឋាននៅក្នុងការបែងចែកធនធាន ឬផលប្រយោជន៍ឬមួយនៅក្នុងការទទួលបានសេវានានា។
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា សមធម៌យេនឌ័រ?
សមធម៌យេនឌ័រ គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ដោយហេតុនេះហើយទើបរាជរដ្ឋាភិបាលបានលើកទឹកចិត្តដល់ស្រ្តីឱ្យចូលមកបម្រើការងារនៅក្នុងគ្រប់វិស័យជំនាញ ទាំងផ្នែកសាធារណនិងឯកជន។
general
ដើម្បីធ្វើខ្លួនឱ្យក្លាយជាយុវជនល្អ ពលរដ្ឋល្អដែលជាទីសង្ឃឹមរបស់ប្រទេសជាតិ យើងត្រូវធ្វើដូចម្តេច?
ដើម្បីធ្វើខ្លួនឱ្យក្លាយជាយុវជនល្អ ពលរដ្ឋល្អដែលជាទីសង្ឃឹមរបស់ប្រទេសជាតិ យើងត្រូវ៖ - ពង្រឹង ពង្រីក បង្កើតចំនេះដឹងឱ្យបានទូលំទូលាយ - មានចំនេះដឹងប្រកបដោយលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្តបច្ចេកទេសជឿនលឿន - មានសីលធម៌ ចរិយាធម៌ និងគុណធម៌ - មានស្មារតីស្រលាញ់ ថែរក្សាការពារសិទ្ធិលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងបរិស្ថាន - មានមនសិការការងារ សាមគ្គីភាព គ្មានទ...
general
តើនៅប្រទេសកម្ពុជាមានផ្លូវរថភ្លើងប៉ុន្មានខ្សែរ? អ្វីខ្លះ?
ផ្លូវរថភ្លើងនៅកម្ពុជាមានពីរខ្សែរគឺ៖ - ខ្សែរទី០១ ពីភ្នំពេញទៅអូរជ្រៅ កសាងនៅឆ្នាំ១៩៥២ មានប្រវែង៣៨៦គីឡូម៉ែត្រ - ខ្សែរទី០២ ពីភ្នំពេញទៅក្រុងព្រះសីហនុកសាងនៅឆ្នាំ១៩៦០ មានប្រវែង២៦៦គីឡូម៉ែត្រ។
general
ចូររៀបរាប់ឈ្មោះស្ពានអាកាសនៅរាជធានីភ្នំពេញ។
រាប់ឈ្មោះស្ពានអាកាសនៅរាជធានីភ្នំពេញមានដូចជា៖ - ស្ពានទី០១ ស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ - ស្ពានទី០២ ស្ពានអាកាស៧មករា ឬពេទ្យលោកសង្ឃ - ស្ពានទី០៣ ស្ពានអាកាសស្ទឹងមានជ័យ - ស្ពានទី០៤ ស្ពានអាកាស៥មករា ឬតិចណូ។
general
តើវិមានិងរូបសំណាកព្រះបរមបដិមារបស់ព្រះបរមតនៈកោឌមានកម្ពស់ប៉ុន្មាន? សាងសង់និងសម្ពោធនៅឆ្នាំណា?
វិមានមានកម្ពស់២៧ម៉ែត្រ និងរូបសំណាកព្រះបរមបដិមារបស់ ព្រះបរមរតនៈកោឌធ្វើអំពីស្ពានមានកម្ពស់៤ម៉ែត្រកន្លះ និងព្រះទែន២ម៉ែត្រ៧០សង់ទីម៉ែត្រ។ សម្ពោធនៅឆ្នាំ ២០១៣។
general
តើអ.វ.ត.ក មានន័យដូចម្តេច?
អ.វ.ត.ក មានន័យថា៖ អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា។
general
តើគ.ជ.ប.អ មានន័យដូចម្តេច?
គ.ជ.ប.អ មានន័យថា៖ គណៈកម្មាធិការជាតិអនុវត្តន៍តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ។
general
តើសម្បត្តិវប្បធម៌បណ្តុះគំនិតជាតិនិយម ឬគំនិតមាតុភូមិនិយមដូចម្តេចខ្លះ? ចូរពន្យល់។
សម្បត្តិវប្បធម៌បណ្តុះគំនិតជាតិនិយម គឺជាគំនិតស្រលាញ់ប្រទេសជាតិ ជនជាតិ ទឹកដី ប្រវត្តិសាស្រ្តទាំងសម្បត្តិវប្បធម៌លទ្ធកម្មនិងធម្មជាតិដោយកសាងអោយលូតលាស់ឡើងក្នុងគំនិតកែទំរង់ប្រទេសអោយមានល្បឿនស្របចង្វាក់សកលលោកដោយសង្កត់ធ្ងន់លើការកសាងប្រទេស។ - សម្បត្តិវប្បធម៌បណ្តុះគំនិតមាតុភូមិនិយមជាស្រលាញ់ប្រទេសជាតិព្រោះប្រទេសជាតិជាគំនិតស្រុកកំណើ...
general
ចូរនិយាយអំពីនិតីវិធីនៃការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបន្ទាប់ពីជាប់ឆ្នោត?
មានរូបមន្តពីរដែលត្រូវបង្កើតគឺ៖ - រូបមន្តទី០១ បង្កើតសភារួចទើបបង្កើតរដ្ឋាភិបាលតាមក្រោយតាមសម្លេង (៥០%បូក០១) តាមវិធីបោះឆ្នោតជាសងាត់។ - រូបមន្តទី០២ បង្កើតរដ្ឋសភានិងរដ្ឋាភិបាលក្នុងពេលតែមួយតាមរយៈការបោះឆ្នោតជាកញ្ចប់។
general
ដូចម្តេចហៅថា អត្តសញ្ញាណជាតិ? តើអត្តសញ្ញាណជាតិរួមមានអ្វីខ្លះ? មានសារៈសំខាន់ដូចម្តេចខ្លះចំពោះមាតុប្រទេស? ក្នុងនាមជាខ្មែរ យើងគប្បីមានជំហរបែបណាជុំវិញបញ្ហាអត្តសញ្ញាណជាតិនេះ?
អត្តសញ្ញាណជាតិ ក្លាយមកពីពាក្យ៖ - អត្ត ខ្លួន - សញ្ញាណ គ្រឿងសំគាល់,គ្រឿងចំនាំ - ជាតិ សហគមន៍, សង្គម, ប្រទេស។ ដូចនេះអត្តសញ្ញាណជាតិមានន័យថាគ្រឿងសំគាល់របស់មនុស្សក្នុងសហគមន៍មួយ ដែលជាទូទៅ មានភាសា និងវប្បធម៌មួយដូចគ្នា រស់នៅលើទឹកដីជាមួយគ្នា មានអតីតកាលដូចគ្នា មានមនោសញ្ចេតនា និងឆន្ទៈរួមគ្នា បង្កើតបានជាចរិតដូចគ្នា។ ខ. អត្តសញ្ញាណជាត...
general
ពាក្យថា “បាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិ”មានន័យដូចម្តេច? តើកត្តាអ្វីខ្លះ ដែលនាំអោយបាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិ?
ពាក្យថា “បាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិ” មានន័យថា បាត់បង់នូវលក្ខណៈដែលជាគ្រឿងសំគាល់ជាតិរបស់ខ្លួន ពោលគឺបាត់បង់ប្រវត្តិសាស្រ្ត កំណើត ទឹកដី ភាសា វប្បធម៌ ជាពិសេសចិត្តគំនិតអាកប្បកិរិយា ឆន្ទៈ មនោសញ្ចេតនារបស់ជាតិមួយ ត្រូវរលត់សូន្យឈឹង។ កត្តាដែលនាំអោយបាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិមាន៖ ក. កត្តាខាងក្រៅ៖ - បរទេសមិនចង់អោយយើងស្គាល់អត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ខ្...
general
តើនិមិត្តសញ្ញារបស់រដ្ឋនីមួយៗមានអ្វីខ្លះ? សញ្ញាជាតិខ្មែរយើងមានអត្ថន័យដូចម្តេច?
និមិត្តសញ្ញា៖ ក្លាយមកពីពាក្យ៖ - និមិត្ត = ហេតុជាគ្រឿងកំណត់ - សញ្ញា = ធម្មជាតិជាគ្រឿងចាំបាន។ ដូចនេះ និមិត្តសញ្ញាជាសញ្ញាឬជាគ្រឿងសន្មតដែលនាំអោយគេចងចាំបាន សំរាប់តំនាងអ្វីមួយ។ និមិត្តសញ្ញារបស់រដ្ឋនីមួយៗមាន៖ - ទង់ជាតិ - ភ្លេងជាតិ - សញ្ញាជាតិ។ សញ្ញាជាតិ៖ របស់ខ្មែរយើង គឺព្រះសង្ហារ (ត្រាផែនដី) ដែលមានអត្ថន័យដូចខាងក្រោមនេះ៖ - ពន្...
general
ដូចម្តេចហៅថា “បាវចនាជាតិ” តើបាវចនាជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នគឺអ្វីខ្លះ? ចូរបង្ហាញទំនាក់ទំនងអត្ថន័យនៃទង់ជាតិខ្មែរបច្ចុប្បន្នទៅនឹងបាវចនាជាតិ។
ក. បាវចនាជាតិ៖ ក្លាយមកពីពាក្យ៖ - បាវចនា = ពាក្យជាប្រធាន, ពាក្យជាគោលចារឹក, សំដីជាសំអាងទុកជាគោលប្រតិបត្តិ - ជាតិ = ប្រទេស។ ដូចនេះ បាវចនាជាតិ មានន័យថា ពាក្យជាប្រធាន ឬជាគោលសំរាប់ប្រតិបត្តិ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ចំពោះប្រទេសជាតិ។ ខ. បាវចនាជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺ៖ - ជាតិ - សាសនា - ព្រះមហាក្សត្រ។ គ. ទំនាក់ទំនងរវាងអត្ថន័យនៃទង់ជ...
general
បទចំរៀងជាតិខ្មែរ មានឈ្មោះអ្វី? នរណានិពន្ធ? ក្នុងរជ្ជកាលណា? នៅថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណា? មានប៉ុន្មានបទនីមួយៗ និយាយអំពីអ្វី? ចូរសរសេរបទទាំងនេះ។ ហេតុអ្វីបានជាប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូបត្រូវតែគោរពទង់ជាតិ ភ្លេងជាតិ និងចំរៀងជាតិ?
បទចំរៀងជាតិ មានឈ្មោះថា “បទនគររាជ”។ បទនេះនិពន្ធឡើងដោយសម្តេចព្រះសង្ឃរាជជួនណាតក្នុងរជ្ជកាលព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចនរោត្តម សីហនុវរ្ម័ននៅថ្ងៃទី ២០ ខែកក្កដា គ.ស ១៩៤១ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១២រោច ខែអាសាធ ឆ្នាំ ម្សាញ់ព.ស ២៤៨៤។ (ដកស្រង់ចេញពីប្រវត្តិបទនគររាជចាបពិន ទំព័រ២)។ ខ. បទនគររាជនេះមានបីបទគឺ៖ + បទទី១៖ សរសើរព្រះបារមីនៃមហាក្សត្រ សូមពួកទ...
general
តើពលរដ្ឋម្នាក់ៗមានករណីយកិច្ចដូចម្តេចខ្លះ ចំពោះជាតិមាតុភូមិរបស់ខ្លួន?
ពលរដ្ឋម្នាក់ៗត្រូវមានករណីយកិច្ចចំពោះជាតិមាតុភូមិរបស់ខ្លួនដូចតទៅ៖ - ខិតខំធ្វើការងារ ដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងកិច្ចការពារ និងកសាងជាតិអោយរុងរឿង - គោរព និងអនុវត្តតាមច្បាប់សង្គម (រដ្ឋធម្មនុញ្ញ, ច្បាប់ចរាចរ, ច្បាប់រដ្ឋប្បវេណី) - គោរពសិទ្ធិមនុស្ស គោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃ - គោរពស្រឡាញ់ប្រពៃណីជាតិ - ថែរក្សាកេរមរតកវប្បធម៌អោយបានគង់វង្ស - ថ...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា “ទង់” ចូររាប់ឈ្មោះទង់ដែលខ្មែរនិយមប្រើក្នុងពិធីផ្សេងៗអោយបានបីបែប។
ដែលហៅថា “ទង់” គឺជាផ្ទាំងសំពត់ ឬចំរៀកសំពត់ដែលដេរអោយមានសណ្ឋាន និងពណ៌ ឬរូបផ្សេងៗសំរាប់ប្រើជាកិត្តិយសក្នុងប្រទេសមួយៗរីក៏ប្រើជាគ្រឿងសំគាល់តាមសណ្តាប់សាសនានីមួយៗប្រើជាគ្រឿងបូជាក៏មាន សូម្បីធ្វើដោយក្រដាសក៏ហៅទង់ដែរ។ ទង់ដែលខ្មែរនិយមប្រើគឺ៖ - ទង់ជាតិ៖ប្រើសំរាប់គោរពទង់ជាតិ - ទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា៖ ប្រើសំរាប់ពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនា - ទង...
general
តើបទចំរៀងគោរពទង់ជាតិរបស់ខ្មែរ ជាស្នាដៃនរណា? តាក់តែងក្នុងសម័យណា? មានចំណងជើងដូចម្តេច? ចែកជាប៉ុន្មានវគ្គ? វគ្គនីមួយៗនិយាយពីអ្វី?
បទចំរៀងគោរពទង់ជាតិរបស់ខ្មែរបច្ចុប្បន្នគឺ៖ ក. ជាស្នាព្រះហស្ត សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត (សម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី ជួន ណាត ព្រះសង្ឃរាជថ្នាក់ទី ១គណៈមហានិកាយ)។ ខ. តាក់តែងក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង (២០ កក្កដា ១៩៤១)។ គ. មានចំណងជើងថា “នគររាជ”។ ឃ. បទនេះចែកជាបីគឺ៖ - រំលឹកដល់ទេព្តាសូមជួយថែរក្សាព្រះមហាក្សត្រ - រំលឹកដល់សម្បត្តិវប្បធម៌...
general
តាំងពីមុនឆ្នាំ ១៩៧០មកដល់បច្ចុប្បន្ន តើទំរង់ទង់ជាតិខ្មែរមានការផ្លាស់ប្តូរប៉ុន្មានដង? ហេតុអ្វី? ចូរពណ៌នាទង់ជាតិខ្មែរអោយបានពីរបែបដែលអ្នកបានដឹងក្រៅពីទង់ជាតិខ្មែរបច្ចុប្បន្ន។ ចុះបទចំរៀងវិញមានការប្រែប្រួលដូចម្តេចដែរ?
មុនឆ្នាំ១៩៧០មកដល់បច្ចុប្បន្ន ទំរង់ទង់ជាតិខ្មែរ បានផ្លាស់ប្តូរ ៦ដង ព្រោះប្រទេសខ្មែរផ្លាស់ប្តូររបបគ្រប់គ្រងប្រទេសជាញឹកញាប់។ ពណ៌នាទង់ជាតិ៖ - មុនឆ្នាំ ១១៩៧០ សណ្ឋានដូចទង់ជាតិបច្ចុប្បន្ន (ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី១) - ឆ្នាំ (១៩៧០ដល់១៩៧៥) សណ្ឋានផ្ទៃខៀវ ជ្រុងខាងលើប៉ែកខាងឆ្វេងប្រហែល ១/៣ នៃទង់ផ្ទៃក្រហមដែលមានរូបប្រាសាទកំពូលបីពណ៌ស ន...
general
តើទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំណា? ក្រុមណាជាអ្នកបង្កើត? ចូរពណ៌នាអំពីទង់នោះ។ ពណ៌នីមួយៗជានិមិត្តរូបអ្វី?
ទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយពុទ្ធិសមាគមពិភពលោក។ ទង់ព្រះពុទ្ធសាសនាសំរេចបង្កើតឡើងតាមលំអាន ឆព្វណ្ណរង្សីនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។ ឯពណ៌ទាំងនោះរៀបតាមលំដាប់គឺ ពណ៌ខៀវ លឿង ក្រហម ស ហង្សបាទ និងពណ៌ប្រាក់។ តែដោយពណ៌ប្រាក់ពិបាករក មហាសន្និបាតពុទ្ធិសមាគមបានសំរេចយកប្រាំពណ៌ខាងដើម មកជំនួសពណ៌ប្រាក់វិញ។ និមិត្តរូបពណ៌ទាំងប្...
general
តើអំណាចនីមួយៗតំនាងដោយស្ថាប័ន ឬអង្គការណាខ្លះ?
អំណាចនីតិបញ្ញាត្តិ តំនាងដោយរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា។ អំនាចនីតិប្រតិបត្តិ តំនាងដោយ រាជរដ្ឋាភិបាល។ អំនាចតុលាការ តំនាងដោយ សាលាជំរះក្តី។
general
ស្ថាប័ន ឬអង្គការនីមួយៗរៀបចំបង្កើតឡើងដោយរបៀបណាខ្លះ?
ស្ថាប័ននីមួយៗរៀបចំបង្កើតឡើងដូចតទៅ៖ - រដ្ឋសភា៖ រៀបចំបង្កើតដោយការបោះឆ្នោតសាកលតាមប្រព័ន្ធតំនាងសមាមាត្រ និងតាមបញ្ជីគណបក្សមានសមាជិកយ៉ាងតិច ១២០ រូប (បច្ចុប្បន្ន ១២២រូប) ជ្រើសពីក្នុងចំនោមបេក្ខជន អាយុ ២៥ យ៉ាងតិច មានសញ្ជាតិខ្មែរពីកំនើត និងមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីគណបក្ស។ រដ្ឋសភាមាននីតិកាល ៥ឆ្នាំ និងផុតកំណត់ នៅពេលដែលរដ្ឋសភាថ្មីចូលកាន់ត...
general
ចូររាប់ឈ្មោះក្រសួង និងរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានដែលមានជាក់ស្តែងនៅក្រោមឳវាទរាជរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន។
ឈ្មោះក្រសួង និងរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋាន ដែលមានជាក់ស្តែងនៅក្រោមឳវាទរាជរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នមាន៖ - ក្រសួងមហាផ្ទៃ - ក្រសួងការពារជាតិ - ក្រសួងយុត្តិធម៌ - ក្រសួងផែនការ - ក្រសួងបរិស្ថាន - ក្រសួងទេសចរណ៍ - ក្រសួងសង្គមកិច្ចការងារបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងយុវនីតិសម្បទា - ក្រសួងសុខាភិបាល - ក្រសួងពត៌មាន - ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ...
general
តើជម្ងឺឆ្លងនិងជម្ងឺមិនឆ្លងមានអ្វីខ្លះ?
ជម្ងឺឆ្លងមានដូចជា៖ ផ្តាសាយ របេង អេដស៍ អុតស្វាយ និងគ្រុនពោះវៀន។ ជម្ងឺមិនឆ្លងមានដូចជា៖ លើសសម្ពោធឈាម ទឹកនោមផ្អែម ទឹកនោមប្រៃ ឈឺសន្លាក់ និងមហារីក។
general
នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គេសង្កេតឃើញមានយុវជនមួយក្រុមទទួលយកវប្បធម៌បរទេសយ៉ាងច្រើន ហើយគេថែមទាំងមើលស្រាលដល់វប្បធម៌របស់ជាតិថែមទៀត តើអ្នកមានជំហរបែបណាចំពោះវប្បធម៌បរទេស និងចំពោះវប្បធម៌ជាតិ?
នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គេសង្កេតឃើញ មានយុវជនមួយក្រុមទទួលយកវប្បធម៌បរទេសយ៉ាងច្រើន ហើយគេថែមទាំងមើលស្រាលដល់វប្បធម៌របស់ជាតិថែមទៀត។ ខ្ញុំយល់ថាយុវជនមួយក្រុមនេះបានអោយតំលៃខ្ពស់តែទៅលើវប្បធម៌បរទេសហើយបានបន្ទាបបន្ថោកនូវវប្បធម៌របស់ជាតិខ្លួន។ យុវជនប្រភេទនេះជាយុវជនដែលខ្វះវិចារណញ្ញាណ មិនទាន់ចេះពិចារណាអោយបានល្អិតល្អន់ក្នុងការជ្រើសរើស។ តាមទស...
general
មនុស្សដែលមានវប្បធម៌ពេញលេញ ត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិអ្វីខ្លះ? តើប្អូនៗដែលមានវប្បធម៌ត្រូវប្រកាន់អាកប្បកិរិយានិងសីលធម៌ដូចម្តេច ចំពោះមាតាបិតា ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ច្បាប់រដ្ឋ?
ក. លក្ខណៈមនុស្សដែលមានវលប្បធម៌ពេញលេញគឺ៖ - ពុទ្ធិបច្ចេកទេស៖ ត្រូវមានចំនេះដឹង និងមានជំនាញបច្ចេកទេស។ - ពុទ្ធិសីលធម៌៖ មានសីលធម៌រស់នៅថ្លៃថ្នូរ ស្របតាមក្បួនសុជីវកម្មរបស់ដូនតាយើង។ - ពុទ្ធិក្នុងការរស់នៅ៖ ចេះសំរបសំរួលខ្លួនតាមសង្គម រៀបចំការរស់នៅក្នុងគ្រួសារអោយបានត្រឹមត្រូវ ដោយឈរលើវិចារណញ្ញាណខ្ពង់ខ្ពស់។ ខ. អាកប្បកិរិយា និងសីលធម៌រប...
general
ប្រទេសកម្ពុជា មានមហន្តរាយប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលធ្វើអោយទឹកដីជិតបាត់បង់ពីផែនទីពិភពលោក។ តែមានមតិខ្លះថា “ខ្មែរមិនដែលសាបសូន្យទេ” តើកត្តាព្រលឹងអ្វីខ្លះ ដែលបញ្ជាក់មិនសាបសូន្យ?
ប្រទេសកម្ពុជាយើងធ្លាប់មានមហន្តរាយប្រវត្តិសាស្រ្តដែលធ្វើអោយទឹកដីជិតបាត់បង់ពីផែនទីសកលលោក។ ខ្មែរយើងធ្លាប់នៅជាខ្ញុំសៀមជាច្រើនឆ្នាំ ក្រុងអង្គរ និងក្រុងលង្វែកត្រូវខ្ទេចខ្ទាំ អ្នកប្រាជ្ញធំៗ ត្រូវសៀមកេណ្ឌយកទៅស្រុកគេអស់។ ម៉្យាងទៀត ខ្មែរក៏ធ្លាប់នៅក្រោមការជិះជាន់របស់យួនរយៈពេល៨ឆ្នាំ។ បន្ទាប់ពីសៀម និងយួន គឺបារាំង ប៉ុន្តែទឹកដីខ្មែរន...
general
គេអាចដឹងសាសនាប្រពៃណី ភូមិសាស្រ្ត នាមព្រះរាជា និងជីវភាពប្រជាជនខ្មែរក្នុងអតីតកាលតាមរយៈឯកសារអ្វីខ្លះ?
គេអាចដឹង សាសនា ប្រពៃណី ភូមិសាស្រ្ត នាមព្រះរាជា និងជីវភាពប្រជាជនខ្មែរ ក្នុងអតីតកាលតាមរយៈ៖ - សិលាចារឹក - ស្ថានីយកំណាយប្រវត្តិសាស្រ្ត - អក្សរសិល្ប៍ - សាស្រ្តស្លឹករឹត - ការនិទានតៗគ្នា - ឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្ត - គម្ពីរ....។
general
តើអ្នកយល់ថា សីលធម៌ និងប្រពៃណីផ្សេងៗរបស់ខ្មែរមានលក្ខណៈកសាង អភិវឌ្ឍសង្គមដែរឬទេ? ព្រោះអ្វី?
សីលធម៌ និងប្រពៃណី ផ្សេងៗរបស់ខ្មែរ មានលក្ខណៈកសាងអភិវឌ្ឍដល់សង្គមខ្មែរ ព្រោះ៖ ក. សីលធម៌ - ធ្វើអោយគ្រួសារមានការយោគយល់គ្នា មានសេចក្តីសុខសុភមង្គល។ - ធ្វើអោយមនុស្សចេះអត់អោន អនុគ្រោះ មានសាមគ្គីភាពជិតស្និទ្ធ គ្មានអំពើហិង្សា ជំលោះ សង្រ្គាម ទទួលបានសន្តិភាព។ - ធ្វើអោយមនុស្សមានភាពថ្លៃថ្នូរ ចេះគោរពច្បាប់ របៀបរៀបរយ ធ្វើអោយប្រទេសជាតិម...
general
ទំនៀមទំលាប់ ចូលម្លប់របស់នាទីខ្មែរ នៅសម័យបុរាណមានគោលបំនងដូចម្តេចខ្លះ? ទំនៀមទំលាប់នេះត្រូវបោះបង់ចោលនៅសម័យណា? ព្រោះអ្វី?
ទំនៀមទំលាប់ចូលម្លប់របស់នារីខ្មែរនៅសម័យបុរាណមានគោលបំនងអោយនារីខ្មែរទាំងឡាយក្លាយខ្លួនជាមេផ្ទះដ៏ល្អប្រពន្ធដ៏ល្អ មាតាដ៏ល្អ។ ទំនៀមទំលាប់នេះត្រូវបានបោះបង់ចោល នៅក្រោយសម័យលង្វែក ព្រោះនាំអោយខាតបង់ពេលវេលា ទ្រព្យសម្បត្តិកំលាំងថែទាំ (លក្ខខ័ណ្ឌគ្រួសារ) រួមទាំងកត្តាសង្រ្គាមជាញឹកញាប់ក្នុងស្រុក។
general
តើពិធីបុណ្យ “វប្បធម៌” ជាបុណ្យតាមប្រពៃណី រឺជាពិធីបុណ្យតាមព្រះពុទ្ធសាសនា? ពិធីបុណ្យនេះគេធ្វើនៅពេលណា? ដើម្បីអ្វី?
ពិធីបុណ្យ “វប្បមង្គល” (បុណ្យច្រត់ព្រះនង្គ័ល) ជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីខ្មែរ។ ពិធីបុណ្យនេះគេធ្វើនៅ៖ - ដើមរដូវវស្សា នៅថ្ងៃ៤រោច ខែពិសាខ រៀងរាល់ឆ្នាំ។ ពិធីនេះត្រូវប្រារព្ធឡើង ដើម្បី៖ - ជានិមិត្តរូបនៃការចាប់ផ្តើមការងារស្រែចំការរបស់ប្រជាកសិករយើង។ - បង្ហាញការយកព្រះទ័យទុកដាក់របស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរលើវិស័យកម្ម ដែលជាគន្លឹះនៃការអភិវឌ្ឍសង...
general
គ្រស្តិសង្រ្គានជាអ្វី? គេប្រារព្ធនៅឯណា? ពោលណាដើម្បីអ្វី?
ត្រស្តិសង្រ្កាន្ត គឺជាឈ្មោះពិធីម៉្យាង ដែលគេផ្តើមឡើងដោយសំដៅសេចក្តីថា ដំនើតផ្តាច់ឆ្នាំចាស់ផ្លាស់ឆ្នាំថ្មី។ - គេប្រារព្ធពិធីនេះនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ចុងខែផល្គុន (ថ្ងៃ ១២ដល់ ១៥ រោច ខែផល្គុន)។ - ដើម្បីបណ្តេញយក្សមារ ខ្មោច បិសាច ប្រេត ព្រាយ អសុរកាយ និងបំបាត់ឧបទ្ទវៈទាំងឡាយក្នុងឆ្នាំចាស់អោយជ្រះស្រលះ ហើយអញ្ជើញទេវតាដែលត្រូវបន្លាស...
general
របាំត្រុដិ សំរាប់លេងនៅពេលណា? ដើម្បីអ្វី?
របាំត្រុដិ ជារបាំប្រជាប្រិយមួយបែប ដែលគេនិយមលេងតែក្នុងពេលចូលឆ្នាំខ្មែរ ដើម្បីផ្តាច់ឆ្នាំចាស់ចូលទៅក្នុងឆ្នាំថ្មី និងដើម្បីប្រសិទ្ធិសព្វសាធុការជូនដល់អ្នកស្រុក ក្នុងឳកាសចូលឆ្នាំថ្មីនោះផង។ ប៉ុន្តែតាមទំលាប់អ្នកស្រុកជួនកាលគេលេងរបាំនេះម្តងៗដែរ នៅពេលបន់ស្រន់សុំទឹកភ្លៀងដោយនៅពេលនោះមានការរាំងរឹសជាយូរមកហើយ។ សព្វថ្ងៃនេះ គេប្រទះឃើញ ម...
general
ភ្លេងខ្មែរ សំរាប់លេងនៅពេលណា? តើឧបករណ៍ភ្លេងខ្មែរមានអ្វីខ្លះ?
ភ្លេងខ្មែរ គេចាត់ទុកជាភ្លេងមង្គល គេលេងតែក្នុងពិធីមង្គលតាមប្រពៃណីខ្មែរ ដូចជាពិធីមង្គលការ ពិធីបញ្ចេញម្លប់ជាដើម។ ឧបករណ៍ភ្លេងខ្មែរមាន៖ ប៉ីអ ទ្រខ្មែរ ចាប៉ីដងវែង និងស្គរដីពីរ។
general
ភ្លេងពិណពាទ្យសំរាប់ប្រគំលេងនៅពេលណា? ភ្លេងពិណពាទ្យមានប៉ុន្មានបែប? គឺអ្វីខ្លះ? ឧបករណ៍ភ្លេងពិណពាទ្យវង់តូចមានអ្វីខ្លះ?
ភ្លេងពិណពាទ្យ សំរាប់លេងក្នុងការកំដររបាំបុរាណ ក្នុងពិធីបួងសួង (បន់ស្រន់ លាបំណន់) ក្នុងពិធីសាសនា (បុណ្យកឋិន បុណ្យផ្កា បំបួសនាគ ពុទ្ធាភិសេក...) ជួនកាលក្នុងពិធីតំកល់សព។ ភ្លេងពិណពាទ្យមានបីបែបគឺ៖ - ពិណពាទ្យវង់តូច - ពិណពាទ្យវង់ធំ - ពិណពាក្យ “ក្រុមមហោរី រីព្រះរាជទ្រព្យ”។ ឧបករណ៍ភ្លេងពិណពាទ្យវង់តូចមាន៖ រនាតឯក១ គងវង់ ធំ១ ស្គរធំ២ ...
general
នៅក្នុងជីវភាពខាងសា្មរតីប្រជាជនខ្មែរ មានប្រភេទភ្លេងរបស់ខ្លួនអ្វីខ្លះ?
ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីប្រជាជនយើង មានប្រភេទភ្លេងរបស់ខ្លួនគឺ៖ ភ្លេងពិណពាទ្យ៖ - ឧបករណ៍៖ រនាត ស្គរធំ២ សំភោ ស្រឡៃ គងតូច។ - គោលបំនង៖ បួងសួង លាបំណន់ក្នុងពិធីសាសនា រឺសំរាប់តំកល់សព និងកាន់ទុក្ខ។ ភ្លេងខ្មែរ៖ - ឧបករណ៍៖ ទ្រ តាខេ ឃឹម ចាប៉ី ស្គរ សាដៀវ។ - គោលបំនង៖ សំរាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ និងបញ្ចេញម្លប់កូនក្រមុំ។ ភ្លេងមហោរី៖ - ឧបរកណ៍៖ តន្រ្...
general
តើរូបអប្សរាតំណាងអ្វី? តាមរយៈរូបអប្សរា តើគេអាចយល់ដឹងចរិតលក្ខណៈរបស់ជនជាតិខ្មែរដូចម្តេចខ្លះ? តើរបាំអប្សរាមានប្រភពពីរបាំអ្វី? គេអាចលេងរបាំនេះក្នុងពិធីអ្វីខ្លះ?
រូបអប្សរា ជានិម្មិតរូបនៃសិល្បៈខ្មែរ។ តាមរយៈរូបអប្សរា គេអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីចិត្តគំនិតរបស់ខ្មែរថា ជាជនជាតិមួយដែលមានលក្ខណៈច្នៃប្រឌិត ទន់ភ្លន់ សុភាពរាបសា និងស្រលាញ់សន្តិភាពជាទីបំផុត។ របាំអប្សរាគឺជារបាំទេពអប្សរាដែលមានប្រភពយកតាមគំរូរបាំព្រះរាជទ្រព្យនៃព្រះរាជាខ្មែរតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។ របាំតន្រ្តីនេះពុំទទួលឥទ្ធិពលពីបរទេសឡើយ ហើ...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា សិប្បកម្មសិល្បៈ? ចូរលើកឧទាហរណ៍បញ្ជាក់ផង។
សិប្បកម្មសិល្បៈ ជាសិល្បៈដែលគេយកឧបករណ៍ធ្វើដោយដៃទៅសំដែង។ ឧទាហរណ៍៖ ឈ្នាង អង្រុត អង្រែ..។
general
គេថា សិល្បៈភាពយន្ត រឺវីដេអូជាសិល្បៈទី៧ ចុះសិល្បៈ៦ទៀតមានអ្វីខ្លះ?
សិល្បៈទី៧ គឺជាសិល្បៈភាពយន្ត វីដេអូ។ សិល្បៈ៦ទៀតមាន៖ - សិល្បៈចំលាក់ - សិល្បៈស្ថាបត្យកម្ម - សិល្បៈគំនូរ - សិល្បៈចំរៀង - សិល្បៈតន្ត្រី (របាំ) - សិល្បៈល្ខោន (អក្សរសិល្ប៍)។
general
តើរបាំប្រពៃណី និងរបាំប្រជាប្រិយខ្មែរខុសគ្នាដូចម្តេច? ចូរលើកឧទាហរណ៍របាំនីមួយៗមកបញ្ជាក់ផង។
របាំប្រពៃណី និងរបាំប្រជាប្រិយខ្មែរ មានលក្ខណៈខុសគ្នា៖ - របាំប្រពៃណី គឺជារបាំដែលគេសំដែងជាផ្លូវការ មានតាំងពីបុរាណកាលមកទៅតាមក្បួនខ្នាត។ - ឧទាហរណ៍៖ របាំព្រះរាជទ្រព្យ របាំអប្សរា របាំជូនពរ របាំមេខលា របាំទេពមច្ឆា ទេពមនោរម្យ...។ - របាំប្រជាប្រិយ៖ គឺរបាំដែលប្រជាជននិយមចូលចិត្តលេងទៅតាមកតំបន់ (របាំផុលក្លរ)។ - ឧទាហរណ៍៖ របាំត្រុដិ រប...
general
ព្រះសក្យមុនីចេតិយខាងមុខស្ថានីយរាជាយស្ម័យយានកម្ពុជាកសាងឡើងនៅសម័យណា? សំរាប់តំកល់អ្វី? បច្ចុប្បន្នកាលនេះ ព្រះសក្យមុនីចេតិយ ត្រូវបានប្តូរទីតាំងទៅនៅឯណា? នៅពេលណា មូលហេតុអ្វី?
ព្រះសក្យមុនីចេតិយ ខាងមុខស្ថានីយរាជាយស្ម័យយានកម្ពុជាកសាងរួចរាល់នៅថ្ងៃទី ១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៧ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ១៤កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំ រកា នព្វស័ក ព.ស២៥០០ ក្នុងរាជ្យព្រះករុណាព្រះបាទនរោត្តមសីហនុវរ្ម័ន សំរាប់តំកល់ព្រះបរមសារីរិកធាតុ (ព្រះចង្កូមកែវ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ) និងព្រះអរហន្តធាតុទាំងគូ (ព្រះសារីបុត្ត និងព្រះមោគល្លាន)។ បច្ចុប្...
general
តើភ្លេងមហោរី បង្កើតឡើងដោយនរណា? គេប្រគំក្នុងពិធីបុណ្យអ្វីខ្លះ? ចូររាប់អោយបានបី។ តើឧបរកណ៍នៃវង់ភ្លេងនេះមានអ្វីខ្លះ?
ភ្លេងមហោរី បង្កើតឡើងដោយខ្មែរជំនាន់ដើម។ - គេប្រគំភ្លេងនេះក្នុងពិធីបុណ្យកំសាន្ត ដូចជាពិធីជប់លៀងសកវាទិ៍ចុះផែ ការសំដែងល្ខោនមហោរីជាដើម។ - ឧបករណ៍តន្រ្តីនេះមាន៖ ទ្រអ៊ូ១ ទ្រសោធំ១ ទ្រសោតូច១ ទ្រឆេអ៊ូ១ ទ្រឆេសា១ ខ្លុយតូច១ រនាតឯក១ តាខេ១ ស្គរថូន១ ស្គររមនា១ និងឈិង១គូ។
general
តើសង្គមមូលធននិយមមានផលវិបាកអ្វីខ្លះ?
ផលវិបាកសង្គមរបស់មូលធននិយមមានដូចជា៖ + ចំពោះឥទ្ធិពលប្រសើរ - មានស្ដង់ដារបស់នៅខ្ពស់ មូនធនគឺបង្កើតផលិតផលប្រណិតៗ។ ទំនិញចំបាច់គឹត្រូវមាននៅគ្រប់ទីកន្លែង។ ការកើតឡើងនូវស្ដង់ដាររបស់នៅ ត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈស្តង់ដាររស់នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ - កំនើនសេដ្ឋកិច្ច និងការលូតលាស់នៃសង្គម មូលធននិយមមានទំនោរទៅរកកំនើនសេដ្ឋកិច្ច និងការរីកចម្រើនល...
general
តើមូលធនមានឥទ្ធិពលដូចម្ដេចខ្លះ ចំពោះអរិយធម៌ទំនើប?
ប្រព័ន្ធអ្នកមូលធនមនិយមមានឥទ្ធិពលទៅលើអរិយទំនើបនៅក្នុងវិស័យជាច្រើនដូចជា៖ - វិសាលភាពនៃការអប់រំ អ្វីៗដែលពួកមូលធននិយមត្រូវការ គឺសៀវភៅ វិទ្យុ ការសែត...។ ឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀតសម្រាប់ការអប់រំ ឪ្យមានការរីកចម្រើន ហើយវិសាលភាពអប់រំ ក្នុងចំណោមមនុស្សធម្មតាមានភាពងាយស្រួល។ ក្នុងការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងដឹងជញ្ជូន និងគមនាគមន៍ធ្វើ ឪ្យមនុស្សដឹងពីព្រឹត្...
general
តើនៅក្នុងរបបសង្គមនិយម គេបែងចែកស្ថាប័នតាមរយៈអ្វីខ្លះ?
ខាងក្រោមនេះមានស្ថាប័ន សំខាន់នៅក្នុងរបបសង្គមនិយម៖ - កម្មសិទ្ធិរដ្ឋ របបសង្គមមនិយមរដ្ឋមានកម្មសិទ្ធិទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ របស់ប្រទេសមូលមានដូចជា ដីធ្លី ឧស្សាហកម្ម មធ្យោយដឹកជញ្ជួន និង គមាគមន៍ និងធនាគារ...។ រដ្ឋជាអ្នកចាត់ចែងជីវភាពសង្គម ហើយសេវាសង្គមដូចជាអប់រំអនាម័យសុខភាព និងការសម្រាកជាដើម។ - ឪកាសស្មើៗគ្នា នៅក្នុងនិយមផ្ដល់ឪកាសស្មើ...
general
ចូររកភាពខុសគ្នារវាងសង្គមនិយម និងកុម្មុយនីស្ដនិយម។
ភាពខុសគ្នារវាងសង្គមនិយម និងកុម្មុយនីស្ដនិយម ដូចខាងក្រោមនេះ៖ ភាពធននិយមនិងកុម្មុយនីស្ដនិយមខុសប្លែកគ្នាទៅតាមកម្មសិទ្ធិទៅលើស្ថាប័នដូចជា សិទ្ធិទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិ ទំនាក់ទំនងការអប់រំការធានារ៉ាប់រងទៅលើការដឹកជញ្ជូនសុខភាពឥណទាននិងស្ថាប័នឬអង្គភាពនៃយន្ដការតម្លៃ។ ល។ ដោយសារភាពខុសប្លែកនិងភាពស្មុកស្មាញដែលបានធ្វើឪ...
general
តើឧស្សាហកម្ម និងប្រព័ន្ធសង្គមមានទំនាក់ទំនងគ្នា យ៉ាងដូចម្ដេច?
ឧស្សាហកម្ម និងប្រព័ន្ធសង្គមមានទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងខ្លាំងដូចតទៅ៖ ឥឡូវយើងពិនិត្យទៅលើសារសំខាន់ពីនៃឧស្សាហកម្ម និងកសិកម្មនៅក្នុងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតសិទ្ធិទៅ និងជីវភាពសង្គម។ ឧស្សាហកម្មពាណិជ្ជកម្មជាលទ្ធផលបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម។ ពាក្យបដិវត្ដន៍ឧស្សាហកម្មត្រូវបានប្រមូលផ្ដុំឡើងដោយលោក Arnold Toynbee ការពន្យល់ពីល្បឿ...
general
តើរដ្ឋាភិបាលមានន័យដូចម្ដេច?
រដ្ឋាភិបាលគឺជាជីវិតដ៏សំខាន់ក្នុងជិវិតសហសម័យរបស់យើងម្នាក់ៗ កំនើតរបស់យើងត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីមួយរបស់រដ្ឋាភិបាល។ យើងបង់ពន្ធជូនរដ្ឋាភិបាលសម្រាប់លុយដែលយើងបានរកក្នុងសង្គម។ នយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងឥទ្ធិពលរបស់ច្បាប់បានគ្រប់គ្រងផងដែរនូវរាល់សកម្មភាពនៃការបង្កើតថ្មីរបស់យើង។ រដ្ឋាភិបាលបានផ្ដល់នូវថ្នំាសង្កូវសម្រាប់ព្យាបាលយើង។ យើងធ្វើ...
general
តើរដ្ឋាភិបាលក្នុងវប្បធម៌សម្ភារៈសាមញ្ញមានលក្ខណៈដូចម្ដេចខ្លះ?
រដ្ឋាភិបាលក្នុងវប្បធម៌សម្ភារៈសាមញ្ញមានលក្ខណៈដូចតទៅ៖ រដ្ឋភិបាលគឺធម្មតាកំរឃើញក្នុងចំណោមមនុស្សដែលមានវប្បធម៌សម្ភារៈធម្មតាណាស់។ គេរស់នៅក្នុងគ្រួសារដាច់ដោយឡែកៗពីគ្នា។ គេមិនបានធ្វើការទាក់ទងគ្នាជាមួយមនុស្ស ឬ ក្រុមដ៏ទៃឡើយ។ គ្រួសាគឺជាសង្គមតែមួយរបស់គេ ប៉ុន្ដែតែពិតគឺជាអ្វីដែលសង្គមបុរាណបញ្ជូនទំនាក់ទំនងសង្គម និងស្ថាប័នដែលលាតសន្ធឹងនៅ...
general
តើសេចក្ដីត្រូវការមានកម្រិតសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្នុងវប្បធម៌ធម្មតាមានលក្ខណៈដូចម្ដេច?
សេចក្ដីត្រូវការមានកម្រិតសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្នុងវប្បធម៌ ធម្មតាដូចជា៖ ទំហំនៃក្រុមមានទំហំតូចប៉ុណ្ណោះដែលនេះជាភាពគ្មានរបៀបរៀបរយនៃមនុសស្សក្នុងវប្បធម៌សាមញ្ញ។ ដូចនេះសេចក្ដីត្រូវការសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល គឺមិនត្រូវការខាំ្លងណាស់ណាទេសម្រាប់ពួកគេ។ សហគមន៍របស់ពួកគេគឺតូចបើប្រៀបធៀបជាមួយនឹងសហគមន៍សម័យទំនើបៗ។ ពួកគេគ្មានចំណីអាហារគ្រប់គ្រាន់ សម្...
general
ចូរអ្នកឪ្យនិយមន័យនៃពាក្យរដ្ឋ។
និយមន័យ៖ - រដ្ឋគីជាអង្គការចាត់តាំងមួយដែលដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលមួយដែលគ្របដណ្ដប់លើផែនដីជាក់លាក់មួយ។ - រដ្ឋគឺជាសហគមន៍មនុស្សតិច ឬ ច្រើនដែលរស់នៅលើទឹកដីមួយជាក់លាក់ជាអចិន្ដ្រៃយ៍ឯករាជ្យ ឬគ្មានការជ្រែតជ្រៃពីអ្នកដទៃ និងមានការត្រួតពិនិត្យពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលដែលគេជ្រើសតាំងមួយ មានរូបរាងច្បាស់លាស់នៅលើទឹកដីនោះ។ - រដ្ឋគឺជាផែនដីនៃសង្គមមួយ ដ...
general
តើរដ្ឋមានធាតុផ្សំអ្វីខ្លះ?
ធាតុផ្សំនៃរដ្ឋ៖ - ប្រជាពលរដ្ឋ - ដែនដី - រដ្ឋាភិបាល - អធិតេយ្យភាព។
general
ចូរអ្នកសិក្សាស្វែងយល់ពីភាពដើមនៃរដ្ឋ?
ភាពដើមនៃរដ្ឋមានដំណើដូចតទៅ៖ មុនពេលដែលរដ្ឋកំណត់នូវទម្រង់ទៅលើកំណត់ចំណាំអំពីដែនដីមានការចាប់ផ្ដើម នូវចំណុចមូលដ្ឋានមួយចំនួននៃការកកកើតរដ្ឋ។ អំពីរដ្ឋមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាទៅនិងលក្ខណៈដំបូងរបស់សង្គម។ រាល់ទ្រឹស្ដីទាំងអស់ក៏បានពីនិត្យពិច័យផងដែរចំពោះការអនុវត្ដជាមួយនឹងរដ្ឋ។ ពីព្រោះអ្នកជំនាញមុនៗមាននិន្នាការ ក្នុងការកំណត់រដ្ឋដូចគ្នាក្នុងស...
general
តើរដ្ឋមានតួនាទីបំពេញបំណងប៉ុន្មានប្រភេទ?
រដ្ឋមានតួនាទីបំពេញបំណងពីរប្រភេទ។ ដូចជា៖ ក. អវិជ្ជមាន អវិជ្ជមានទាក់ទងទៅនឹងការការពារចំណីអាហារដ និងការបំពេញនូវតម្រូវការជាមូលដ្ឋាន។ ខ. វិជ្ជមាន គោលបំណងវិជ្ជមានទាក់ទងនិងការយល់ដឹងអំពីផលិតផលទំនើប និង ប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់នៃរដ្ឋសាធារណៈ។ ដូច្នោះរដ្ឋមិនមែនជាមធ្យោបាយសម្រាប់ការការពារសង្គមតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្ដែជាមធ្យោបាយនៃការធ្វើឪ្យប្រសើរ...
general
តើរដ្ឋាភិបាលសម័យទំនើបមានលក្ខណៈយ៉ាងណា?
រដ្ឋាភិបាលសម័យទំនើបមានលក្ខណៈដូចតទៅ៖ រចនាសម័្ពន្ធនៃរដ្ឋាភិបាល ក្នុងសម័យទំនើបមានលក្ខណៈខុសគ្នាបីយ៉ាងពីររដ្ឋាភិបាលសម័យមុន៖ - គ្រប់គ្រងលើទឹកដីដ៏ធំធេង - លក្ខខណ្ឌសង្កមមានភាពស្មុគស្មាញ នៅក្នុងតម្លៃដ៏ធំទូលាយ - ចរិតលក្ខណៈនៃការផ្លាស់ប្ដូរសង្គមមានល្បឿនយ៉ាងលឿន។
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា ភ្ញី? ចូររាប់ក្បាច់ភ្ញីតុបតែងលំអ អោយបានប្រាំមួយ ដោយប្រាប់ប្រភពក្បាច់នីមួយៗផង។
ភ្ញី គឺឈ្មោះក្បាច់រចនាដែលគូរ រឺឆ្លាក់ប្រទាក់ពាក់ព័ន្ធ។ ភ្ញីតុបតែងលំអ៦បែបគឺ៖ - ភ្ញីទេស៖ ក្បាច់ភ្ញីដែលធ្វើជារូបដើម ទង ស្លឹក ផ្កា ផ្លែ យក តាមលំនាំតាមដើម ស្លឹក ផ្លែ ទន្សែ។ - ភ្ញីភ្លើង៖ ក្បាច់ភ្ញីដែលប្រទាក់លើគ្នាឈរច្រូងមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងអណ្តាតភ្លើង យកតាមគំរូអណ្តាតភ្លើងដែលកំពុងតែឆេះ។ - ភ្ញីវល្លិ៖ ក្បាច់ភ្ញីដែលមានសណ្ឋានជាវល្ល...
general
តើអាស៊ានគួរដោះស្រាយយ៉ាងណានូវបញ្ហាដែលកើតមានខណៈពេលធ្វើសង្គមវប្បធម៌អាស៊ាន?
ត្រូវដោះស្រាយដូចជាៈ សម្រាប់ជនជាតិភាគតិច - ជំរុញឲ្យរដ្ឋដែលជាសមាជិករបស់ ASEAN យល់ព្រមលើកសេចក្តីប្រកាសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិអំពីសិទ្ធិប្រជាជនដែលជាជនជាតិភាគតិច (Indigenous People)។ - រដ្ឋាភិបាលដែលជាសមាជិកនៅក្នុង ASEAN ត្រូវកំណត់នុវចំណុចរួមមួយសម្រាប់ប្រជាជន ដែលជាជនជាតិភាគតិចទៅលើបញ្ហាដូចជាៈ សិទ្ធិសេរីភាពដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការបង្...
general
វត្តឧណ្ណាលោម មានន័យដូចម្តេច? ក្នុងទីវត្តនេះមានមហាចេតិយបុរាណមួយ។ ចូររៀបរាប់ប្រវត្តិខ្លះៗពីមហាចេតិយបុរាណនោះ?
ឧណ្ណាលោម មានន័យថា៖ រោមប្រជុំ ចិញ្ចើម។ ប្រវត្ថិខ្លះៗនៃមហាចេតិយបុរាណនោះ៖ នៅខាងក្រោយព្រះវិហារមានចេតិយបុរាណធំមួយ ដែលមានចេតិយ៥ទៀតព័ទ្ធជុំវិញ។ តាមសេចក្តីតំនាលថា គេបញ្ចុះរោមចិញ្ចើមនៃព្រះមហាថេរមួយអង្គ មាននាមពុំប្រាកដ...។ លុះដល់ពុទ្ធសករាជ ២៤២៣ សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជព្រះនាមទៀង (សុវណ្ណកេសរៈ) បានបញ្ចុះព្រះបរមសារីរិកធាតុនៃព្រះសក្យមុន...
general
ផ្នែកខាងត្បូងនៃផ្ទៃព្រះបរមរាជវាំងមានវត្តមួយ។ តើវត្តនោះឈ្មោះអ្វី? កសាងនៅឆ្នាំណា? ព្រះរាជាព្រះនាមអ្វី? គេដាក់ព្រះនាមវត្តនេះតាមអ្វី? ហើយប្លែកពីវត្តដទៃត្រង់ណា? ចូរពណ៌នាខ្លីៗព្រះបដិមា និងវត្ថុដែលមានតំលៃជាងគេនៅក្នុងព្រះវិហារនេះអោយបានពីរ។
ផ្នែកខាងត្បូងនៃផ្ទៃព្រះបរមរាជវាំងមានវត្តមួយ។ វត្តនោះមានឈ្មោះថា “វត្តព្រះកែវមរកត” កសាងពីឆ្នាំ ១៨៩២ដល់ ១៩០២ ដោយព្រះបាទនរោត្តម។ - ឈ្មោះវត្តតាមព្រះនាមព្រះពុទ្ធរូបមួយអង្គក្នុងព្រះវិហាដែលសាងឡើងអំពីត្បូងមរកតមានតំលៃ។ - គ្មានព្រះសង្ឃគង់នៅជាប្រចាំទេ។ - ព្រះបដិមា និងវត្ថុដែលមានតំលៃជាងគេគឺ៖ - ព្រះបដិមាទ្រង់ឈរមួយអង្គធំ សាងអំពីមាសទំ...
general
តើអក្សរសាស្រ្ត សិលាចារឹក មានប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ?
អក្សរសាស្រ្តសិលាចារឹកមានប្រយោជន៍៖ - កត់ត្រាពត៌មានផ្សេងៗទុកអោយកូនចៅជំនាន់ក្រោយដឹងពីប្រវត្តិសាស្រ្តនៃជាតិសាសន៍របស់ខ្លួន។ - ជាឯកសារមួយសំរាប់មនស្សជំនាន់ក្រោយសិក្សាស្រាវជ្រាវពីអរិយធម៌នៃមនុស្សជំនាន់ដើម។
general
តើអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរចែកចេញជាប៉ុន្មានចលនា? អ្វីខ្លះ? ចូររាប់និងបង្ហាញពីលក្ខណៈសំគាល់នៃអក្សរសិល្ប៍ទាំងនោះផង។
ចលនាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរចែកចេញជា៤ចលនាគឺ៖ ក. ចលនាពុទ្ធនិយម៖ សំគាល់ដោយអត្ថន័យ អត្ថរូប អត្ថរស។ + ផ្នែកអត្ថន័យ - តួអង្គ៖ ពោធិសត្វ កន្សៃសារពេជ្ញ - ទីកន្លែង៖ ស្ថានសួគ៌ ស្ថានមនុស្ស ស្ថាននរក - ពេលវេលា៖ វែង (៥០០ជាតិ)។ + ផ្នែកអត្ថរូប - ផ្តើមរឿង៖ រំលឹកគុណព្រះរតនត្រ័យ - ការប្រើពាក្យ៖ ពាក្យបាលី ខ្មែរបុរាណ - បញ្ចប់៖ សជាតិ = តួអង្គ...
general
តើកំណើតដើមនៃគំនិត ក្នុងការតែងកាព្យដកស្រង់បានពីប្រភពណាខ្លះ?
កំនើតដើមនៃគំនិតក្នុងការតែងកាព្យដកស្រង់ចេញពីប្រភពបីគឺ៖ - ពលកម្មដែលធ្វើអោយមនុស្សមានបទពិសោធក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ - ដកស្រង់ចេញពីដំបូន្មានរបស់ព្រះពុទ្ធអ្នកនិពន្ធច្រើនរៀនសូត្រយ៉ាងជ្រៅជ្រះខាងព្រះពុទ្ធសាសនា។ - ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីខ្មែរយើងតាំងពីសម័យបុរាណមក។
general
ចូរនិយាយពីលក្ខណៈពិសេសនៃតួព្យព្ជានៈខ្មែរ។ ព្យញ្ជនៈខ្មែរប្រើប្រាស់មិនគ្រប់ ដូនតាបានបង្កើតព្យព្ជានៈបង្រ្គប់គូ។ តើលោកបានបង្កើតព្យញ្ជនៈបង្រ្គប់គូអ្វីខ្លះ? ចូរបង្ហាញឧទាហរណ៍ផង។ តើព្យញ្ជនៈ “ញ” អាចសរសេរបានប៉ុន្មានយ៉ាង? ចូរលើកឧទាហរណ៍បញ្ជាក់។
លក្ខណៈពិសេសនៃតួព្យញ្ជនៈខ្មែរមាន៣ផ្នែកសំខាន់គឺ៖ - ខ្លួន - សក់ - ជើង កំនត់សំគាល់៖ - អក្សរខ្លះពុំមានសក់ឡើយដូចជា៖ ខ ណ ព ឌ ង...។ - អក្សរខ្លះគ្មានជើង ដូចជា៖ “ឡ”....។ ព្យញ្ជនៈបង្គ្រប់គូមាន៖ - ង៉ (ង)៖ ឧទាហរណ៍ ង៉ិង៉ក់ - ញ៉ (ញ)៖ ឧទាហរណ៍ ក្រញុំាំ - ប៊ (ប)៖ ឧទាហរណ៍ សាប៊ូ - ម៉ (ម)៖ ឧទាហរណ៍ ម៉ាស៊ីន - យ៉ (យ)៖ ឧទាហរណ៍ យ៉ាង - រ៉ (រ)៖ ឧ...
general