legislatura stringclasses 4 values | id stringclasses 180 values | fecha stringdate 2012-11-20 00:00:00 2023-12-12 00:00:00 | speaker stringclasses 314 values | party stringclasses 11 values | topic stringlengths 0 767 | text stringlengths 3 64.2k | language stringclasses 1 value | url stringclasses 461 values | unique_id stringlengths 9 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
10 | 50 | 31.10.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | Mozioa, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetarazteko Eusko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea, jaun-andreok. Gernikako Estatutuak euskara eta gaztelania ezagutzeko eta erabiltzeko eskubidea aitortu zien herritar guztiei, eta, handik hiru urtera, Euskararen Legeak hizkuntza-eskubide jakin batzuk aitortu zituen Administrazioaren esparruan, hezkuntza-esparruan eta komunikabideen esparruan, eta botere publikoak behartzen zituen eskubide horiek bermatuko zituzten neurriak hartzera. Eta, hemen beti defendatu izan dugun bezala, herritarrok ditugu eskubideak, ez hizkuntzek, ezein hizkuntzak. Hori dela eta, eskubide horien urraketak, gertatzen denean, diskriminazioa dakar, hain zuzen, eta hizkuntzagatiko edozein diskriminazio baztertu egin behar dugu. Gu askotan etortzen gara hona horretara, hizkuntzagatiko edozein diskriminazio baztertzera. Baina zer urraketaz ari gara hitz egiten gaur, Isasi jauna? Zer urraketaz ari gara? Elebideren arabera… Izan ere, auskalo noren ikerketak ekartzen dituzun, bestearenak, zure lagun batenak, asmatzen dituzuen ez dakit zer istorioenak, hainbat behatoki dituzuela…, baina hel diezaiogun ofiziala denari. Ofiziala Elebide da, eta esaten du 2012an 325 gorabehera gertatu direla. Eta zerrendatu ditzagun zer gorabehera izan diren Elebiden: 166, webgunearen bidez; kexa adierazten zuten 139 mezu elektroniko; 166 webgunearen bidez; eta 24, telefono-bidez. Horiek dira 2012ko gorabehera guztiak, eta horietatik 298 bakarrik dira kexak; gainerakoak egin diren iradokizunak, ekarpenak edo kontsultak dira. Horietako 62 alde batera utziko ditugu, esparru pribatuari dagozkionak baitira: "denda batean sartu naiz eta ez didate euskaraz hitz egin", "okindegian baten batekin egin dut topo, eta ez dit euskaraz hitz egin, nik nahiko nukeen bezala"… Esparru pribatukoak. Utz ditzagun horiek bazterrean; administrazio publikoei, komunikabideei, hezkuntzari, Osakidetzari eta abarri buruz 236 kexa daude, eta horietatik 78k diote bide-seinale batzuek… Isasi jauna, 78 kexa daude bide-seinaleak elebidunak ez direlako. 78 kexak diote bide-seinale batzuk edo obra batzuetako errotuluak gaztelaniaz bakarrik ikusi dituztela. Horri buruzkoak dira, eta Elebidek bere memorian azaltzen du. 2012an, 76 kexa bakarrik izan ziren administrazio publikoetan euskaraz ez zaielako hitz egin. Gaur goizean kontatu dizkiguzun kasu dramatiko horien guztien ondoren, 2012an, Euskal Autonomia Erkidego osoan, 76 kexa bakarrik izan dira –eta, gainera, ez dakigu batzuk behin baino gehiagotan kexatzen direnak ote diren; Elebidek ez du hori zehaztu–, 76 kexa bakarrik izan dira administrazio publikoetan ez zaielako euskaraz hitz egin. Ederto. Beste 80 –80 eta 100 bitarte– izan dira Administraziotik jaso duten idazki bat ez bi hizkuntzetan ez zegoelako, baizik eta euskarari gaztelaniari baino garrantzi txikiagoa eman diotelako administrazio batzuek, zeinak ahaleginak egiten ari baitira beren jakinarazpenetan euskara sartzeko; baina oraindik ere 100 lagun kexu dira euskara ez dagoelako gaztelaniaren proportzio berean administrazio batzuen idazkietan edo publizitatean. Horiek dira kexak, ez beste batzuk. Batzuetan, kasu dramatikoak entzun izan ditugu hemen, hala nola haur bat medikuarengana joan eta medikuak ezin izan ziola euskaraz hitz egin, eta horrek trauma bat eragin ziola. Hasi dira kasu horiek agertzen? Bada, hara, Osakidetzan 21 kexa bakarrik izan dira; 2012an, 21 kexa bakarrik izan dira Osakidetzari buruzkoak. Eta zer izan daiteke? Haurrak traumatizatu dituztela pediatrak euskaraz ez zekielako? Edo norbaiti ez diotela ebakuntza egin ez ziotelako ulertzen zer gaixotasun zuen? Ez. Osakidetzan jasotako kexak izan dira telefonoz ez zaielako euskaraz hitz egin ordua eskatzeko deitu dutenean –hori Elebidek esaten du; ez naiz asmatzen ari–, ospitaleetako edo mediku-barrutietako agiriak kasu batzuetan gaztelaniaz bakarrik zeudelako (agiriak), eta eraikin batzuetako errotulua euskaraz ez zegoelako. Bada, horiek dira hiru kasuak… Edo euskaraz akatsak zeudelako: kasu batzuetan euskaraz zegoen, baina ortografia-akatsen batekin; eta, aizu, baten bati iruditu zaio bere eskubideak larriki urratu direla eta Elebidera deitu du –hemen dugun zerbitzu horrek egitura bat du, eta kexa horiek jasotzeko zain dauden langileak–. Ospitaleetako kartel batzuetan ortografiaakatsen bat dagoela, eta abar. Kexa horiek jasotzen ditu Elebideren memoriak. Ez dut bakar bat ere alde batera utzi. Zuk nik adina ezagutzen duzu memoria. Elebidek horiek aipatzen ditu. Esan zezakeen: "Aizu, badago larriren bat, bi, hiru". Ez. Kexa eta gorabehera horiek jaso ditu Elebidek. Beraz, zer egin dezakegu? Honi buruz eztabaidatzen jarraitu? Ala eserlekura joango naiz? Izan ere, hau adar-jotze bat dela iruditzen zait, Isasi jauna. Adar-jotze bat da zu hona etorri eta esatea euskara diskriminatuta dagoela eta zuen eskubideak larriki urratzen zaizkizuela. Jakina, herrialde honetan hainbeste aldiz hitz egin da eskubideen urraketaz, non, azkenean, hitzak desitxuratu egiten baitira, eta hemen edozeri deitu dakioke eskubideen urraketa. Baina ez duzu aipatu Elebiden hasiak direla herritarren kexak jasotzen informazioa euskaraz bakarrik aurkitu dutelako, eta administrazio batzuekin ezin dutelako gaztelaniaz hitz egin. Hasiak dira jasotzen! Eta zuk badakizu. Agertzen dira horrelakoak memorian, eta hori Euskadin erdaldunok ere kexatu egin gaitezkeela oraindik ez dakigularik. Jendeak ez daki erdaldunok ere kexatu gaitezkeela eta gure eskubideak aldarrikatu ditzakegula. Eta batzuek… badakizu zer gertatzen den? Badakitela, baina kexatzeko beldur direla. Bai. Ez dira kexatzera ausartzen, euskararen aurkakotzat edo euskal herritar txartzat jo ez ditzaten, edo Zarautzen seinalatu ez ditzaten udala haiekin gazteleraz harremanetan jartzea eskatu dutelako eta haien bizilagunak konturatu direlako. Baina hasiak dira agertzen Elebiden. Badakizu zer aurreikusten dudan? Denbora gutxian, seguruenik, agian kexa gehiago izango direla gaztelaniazko eskubideen urraketengatik. Hori aurreikusten dut. Agian ordurako itxi egingo dute Elebide! Jakina, hori gertatzen hasi orduko, agian itxi egingo dute Elebide. Agian esango dute: "Jada ez dugu behar giza eskubideen hainbeste urraketa jasotzen dituen institutu hori". Nire ustez, agian Ganberako bilkura guztiak beteko genituzke, egunez egun egin genitzakeen eta hona ekar genitzakeen salaketekin. Eta hori EITBk bere errotuluetan eta paisaia infografikoan erabiltzen duen hizkuntzari erreparatuta egiten dituen eskubide-urraketak bakarrik kontuan hartuta. Zer esan dezakegu Euskadiko komunikabide publikoek euskaraz bakarrik dituzten paisaia infografikoari edo errotuluei buruz? Uste duzue Vitoria euskaraz "Gasteiz" esaten dela, eta esaten diguzue "Gasteiz" garela. Ez dakizue Gasteizen izen ofiziala Vitoria-Gasteiz dela, Iruñea Pamplona dela…? Eta ETB1en euskara erabil dezakegu pertsonei buruz hitz egitean, baina nik Oyarzabal de Miguel dut abizena. Aldatu egiten didate, eta gero izenak aldatu egiten dituzte. Baina, tira. Ez nuen pentsatu horrek larriki urratzen zituela nire giza eskubideak, baina, tira. Izan ere, nik uste nuen eskubide batzuk funtsezkoak direla eta beste batzuk ez, eta herrialde honetan eskubide asko urratu dira hizkuntzagatik. Bai. Ama-hizkuntzan ikasteko eskubidea mugatu da, eta hori aitortutako oina- rrizko eskubide bat da, ez bide-seinale bat euskaraz ez aurkitzea, e! Ama-hizkuntzan ikasteko eskubidea mundu zibilizatu osoan aitortutako oinarrizko eskubide bat da. Lanerako eskubidea hizkuntzagatik mugatzea urratzen den oinarrizko eskubide bat da. Herrialde honetan, oinarrizko eskubideak urratu dira hizkuntzagatik, baina zuk jarri dituzun adibideetako batean ere ez dut aurkitu herrialde honetan milaka lagunek sufritu duten oinarrizko eskubideen urraketaren antza izpirik duen ezer, mugatu egin baitzaizkie beren oinarrizko eskubideak. Izan ere, gizarte honek ahalegin ikaragarria egin du zuri telefonoz euskaraz hitz egin ahal izateko administrazio publiko batera deitzen duzunean, edo zuk euskaraz aurkitu ditzazun bide-seinaleak. Gizarte honek ahalegin ikaragarria egin du zuri euskaraz hitz egin ahal izateko, edo zure ezagun horri, etxean bertan arreta emateko zerbitzu horretara deitzen duenean euskaraz hitz egin ahal izan diezaioten –eta, orain, itxaron egin behar du oraindik, agian arreta eman ziezaioketenak lanean zeudelako, esan zioten bezala–. Gizarte honek ahalegin ikaragarria egin du, lehen esan dizuten bezala, ahalegin ekonomiko ikaragarria eta ahalegin pertsonal ikaragarria zuri euskaraz hitz egin ahal izateko. Eta zu kexatzera etorri zara hona, gizarte hau ahalegin ikaragarria egiten ari denean denok elkarrekin zentzuz bizi gaitezen eta ez daitezen erabili hizkuntzak bata bestearen aurka. Eta hainbeste jendek benetan zenbat sufritu duen jakin ondoren, istorio hauek kontatzera zatoz hona? Besterik ez. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2501 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MENDIZABAL MENDIZABAL | EA-NV | Mozioa, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetarazteko Eusko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, egun on dizuela guztioi. Eskerrik asko, presidente andrea. Hizkuntza eskubideak errespetarazteko asmoei buruzko interpelazioaren ondoriozko mozio honetan, hemen esan den bezala, erdibidekoa adostu dugu hiru taldeen artean. Eta egia esan behar baldin bada, erraza izan da hori lortzea, azken finean, legeak esaten duena betetzea eskatzen dugulako, besteak beste. Eta erdibideko horretan bi puntu adostu ditugu, eta hauek dira: Legediaren eremuaren baitan, urratsak ematen segi dezala hizkuntza eskubideak bermatzeko Jaurlaritzak, bereziki Herri Administrazioko zerbitzuetan eta merkataritza alorrean. Eta bigarrena, Elebide –Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Zerbitzua– eta hizkuntza eskubideak zaintzen diharduten bestelako erakundeak sendotzen jarrai dezala hizkuntza eskubide guztiak betearazteko. Y segundo, que siga reforzando Elebide (el Servicio para la Garantía de los Derechos Lingüísticos) y otras instituciones que se dedican a velar por los derechos lingüísticos para hacer cumplir todos los derechos lingüísticos. Epeak eztabaitadu daitezke, baina ezin da esan "se ha pasado de frenada", bi hizkuntza ofizialen egoera orekatua ez denean, ez denean simetrikoa. Se pueden debatir los plazos, pero no se puede decir "se ha pasado de frenada", cuando la situación de las dos lenguas oficiales no es equilibrada, no es simétrica. Ez diozu batere ekarpenik egiten adostasunari. Euskara normalizatzeko ahaleginen aurkako salaketak besterik ez duzu bilatzen, jakinik gaztelania gailendu egiten zaiola euskarari. Zure hitzaldi osoan…, euskara jarri duzun tokian jar ezazu gaztelania, ea zer gertatzen den. Eta, Oyarzabal jauna, arreta euskaraz jasotzeko eskubidea kasu bakar batean urratzeak hori zuzentzeko mekanismoak jartzera eraman behar gaitu. Eskubide baten urraketa orok zeregina eman behar digu eta kezkatu egin behar gaitu, hain zuzen. No. Ez. Hainbat alditan izan da gai honen inguruan eztabaida Ganbera honetan, eta gai horren gainean zerbait berria edo "nobedosoa" esatea zaila da, egia esan. Eta horregatik, Debagoieneko –eta, bide batez, keinu bat Debagoienari–, Debagoieneko aretxabaltar baten hitzak aukeratu ditut gaur hemen, berak idatzi berri duen liburu batean azaltzen dituen hainbat ideia azaltzeko. Jon Sarasuaren liburutik hartuak, hain zuzen. Sarasuaren esanetan, euskararen garabidea zuhaitz bat da, enborra, adarrak eta zotzak dituena. Enbor eta zotz, denak behar dira, hori bai, euskara garatzeko. Eta hizkuntza eskubideak zer dira, enbor ala zotz? Ez naiz ni hori esatera ausartuko edo definitzera ausartuko, baina zotz izateko kontu serio samarra dela iruditzen zait hizkuntza eskubideen kontu hau; beraz, enbor nagusiko adar sendo bat bezala definituko nituzke hizkuntza eskubideak. Adar sendo hori sano mantentzeko, Sarasuaren hitzak erabiliz, lehentasunak usaindu behar dira, estrategiak multzokatu behar dira eta adar berriak sortu behar dira. Adar sendo horretatik ulertzen da Elebide bezalako zerbitzua, eta adar berriak sortu beharko ditu zerbitzu horrek. Ez inausi, Maneiro jauna, zuk proposatzen duzun bezala, inausketa eta kimaketa ugari jasan izan du-eta dagoeneko gure hizkuntzak. Hiru hamarkadetan euskarari indarra emateko Eusko Jaurlaritzak landu dituen esparruez gain, ahulago dauden esparruetan eragin beharko du. Arrazoia. Elebideren 2012ko Memoria aurkezteko ekitaldian Patxi Baztarrika sailburuordeak esan zuen bezala, "Pozik eta garbi aitortu behar dugu aurrera goazela, ez goazela atzera hizkuntza eskubideak errespetatzerakoan. Baina, aldi berean, argi eta garbi aitortu behar dugu asko geratzen zaigula oraindik egiteko hizkuntza eskubideak osorik eta beti errespetatzeko. Eskubide asko errespetatzen dira, baina "Beste batzuk osorik ez, partzialki errespetatzen dira; esaterako, administrazio publikoek euskaraz atenditzea. Eta eremu pribatuan oso nabarmenak dira gabeziak". Hala ere, falta den bidea egingarria da. Hizkuntza politikako arduradunak esan zuen bezala, "Ez da utopia bat, posible da hizkuntza eskubideak gero eta gehiago errespetatzea. Gaur egun, duela 10, 15 edo 20 urte baino neurri handiagoan errespetatzera iritsi gara. Aski da euskararen erabileraren bilakaerari erreparatzea: eremu publikoan hazi da gehien 20 urteotan erabilera hori, eta eremu publikoaren barruan osasun zerbitzuetan gertatu da erabileraren gehikuntzarik handiena. Horrek esan nahi du gaur atzo baino gehiago errespetatzen direla zerbitzu publikoetan hizkuntza eskubideak eta, beraz, posible dela bide horretan aurrera egiten jarraitzea". Hala ere, eta hemen sailburuordeak esan zuen bezala, "Hau maratoi luzea da. Formalki aitortutako eskubide horiek praktikan gauzatu ahal izatera iristea da kontua, progresiboki, baina gero eta neurri handiagoan". Eta hor gure taldeak, Euzko Alderdi Jeltzaleak, zuenak bezala, Isasi jauna, konpromisoa hartua dugu aspalditik, eta aurrerantzean ere horrela segituko dugu eta segitu nahi dugu. Eta legeek herri aginteei obligazio ezartzen dienez eskubide horiek bermatzeko, neurriak hartzen segi dezan eskatzen diogu Jaurlaritzari. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2502 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MENDIA CUEVA | SV-ES | Mozioa, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetarazteko Eusko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, presidente anderea. Egun on guztioi. Elebide sortu zen euskal herritarren hizkuntza eskubideen bermea sustatzeko helburuarekin. Elebidek lan egiten du modu erabakiorrean eskubide horien gauzatze eraginkor baten alde. Apustu bat da, izan ere, hizkuntza eskubideak lekutzen baititu euskal administrazioen hizkuntza politikaren oinarri diren printzipioen corpusaren alorrean: banakako eskubideekiko errespetua, hizkuntzaren hautatze askea, eskubide horien bermearen alde, botere publikoek dituzten beharrak, euskararen normalizazioa eta gizarte berdintasun efektiboa. Azken finean, honek guztiak adierazten duena da hizkuntzen erabileran egiazko berdintasunerako aukera. Elebidek, beraz, hizkuntza eskubideak sustatu eta bermatzen ditu. Berme hori gauzatu ahal izateko prozedura ezartzen du eta administrazioekin zein eragindako erakundeekin elkarlanean aritzen da, irtenbideak bilatu eta aplikatzeko. Kontua ez da inoren atzetik joatea, baizik eta hizkuntza eskubideak bete eta betearaztea, eragile guztiei beharrezkoa den kolaborazioa eskainiz, sozialistak, dakizuenez, isunen kontra baikaude. Euskal gizarteak bide luzea egin du euskal autogobernua lortu zuenez geroztik. Egia da oraindik egiteko asko geratzen dela, baina aurrerakada izugarria izan da. Batik bat, Euskararen Erabilera Normalizatzeko azaroaren 24ko 10/1982 Oinarrizko Legea onetsi zenetik, lege hau izan zen zoru juridiko bat ezarri zuena, eta zoru honen inguruan herritarren ordezkariek euskararen berreskuratzearen aldeko lana hitzartu zuten. Eta esan behar da aurrerakada bestelakoa izango zela lege hau guztien artean adostua izan ez balitz. Hizkuntza arloan adostasuna, beraz, oso garrantzitsua da. Ez da ahaztu behar lege honek suposatu zuela hezkuntzan, herri Administrazioan eta hedabideen arloetan hizkuntza eskubideen ezartzea eta euskararen erabilera sendotzeko balio izan duela. Geroago, 2003an onarturiko Kontsumitzailearen Estatutua izenez ezagutzen den legearen bidez, kontsumitzaileei ere hizkuntza eskubideak ezarri zitzaizkien esparru pribatuan. Eta era honetan lortu zen beste aurrerapauso bat ematea, euskara esparru publikotik ateratzeko eta harreman pribatuetan zein komertzialetan barneratzeko. Gure aburuz, bidea zuzena izan da, baina esparru pribatuan isunak ezartzearen kontra jarri ginen, eta horrexegatik joan den legealdian isunak arlo pribatuan ezartzen zituen araua aldatu genuen. Sozialistok sinesten dugu eta irmoki ere defendatzen dugu administrazio publikoak behartuak daudela, Euskararen Legeak dioen moduan, herritarrek aukeratzen duten hizkuntza ofizialean atendituak izateko. Baina ez dugu uste behar hau sektore pribatuan inposatu behar denik. Eta merkatal sektorea bada, baita ere, pribatua. Aipatu legearen aldaketak langileek pairatu ditzaketen kalteak eta enpresek jasan ezin dituzten kostuak saihesten ditu. Euskararen erabilera bultzatzeko, pasa den legealdiko Jaurlaritza funtsezko bi lan tresnaz baliatu zen, diruz ondo hornitu zirenak aurrekontuetan: LanHitz programa eta Euskararen Bikain Euskararen Kalitate Ziurtagiria. Isunen kentzea, euskararen erabileraren eta sustatzearen esparruan sor lezaketen ondorio ezkorrak leuntzeko balio izan duena. Euskararen erabilera ez da kaltetu isunen ezagatik. Hizkuntza normalizazioaren prozesuak garatzen jarraitzen du, gure errealitate sozio-linguistiko konplexura egokitzen dago etengabe eta prozesu horretan hutsuneak, arazoak sortzen dira, bai, baina Elebide gisako hizkuntza eskubideak babesten dituzten erakundeen bidez hutsuneak betetzen eta arazoak konpontzen ari dira. Elebideren 2012ko memoria txostenean agertzen den ebatzitako intzidentzien kopurua kontuan hartzeko datu baliagarri eta adierazgarri bat da. Ez da ahaztu behar Elebideren memorian agertzen den problematikaren atal handiena Euskal Autonomia Erkidegoko eskumen arlotik kanpo bakarrik konpon daitekeela. Zera da, kanpo izaera bat dute, eta arazoak ez dira sortu euskararen aldeko barne kudeaketa txar batengatik. Frantziaren aldetik Eskualdeko edo Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutuna bermatzearen kasu bera da, adibidez. Legebiltzar talde honek behin baino gehiagotan interesa ageri du gai honen inguruan eta, horren ondorioz, Eusko Jaurlaritzari hainbat galdera egin dizkiogu ezagutu ahal izateko egungo Jaurlaritzak Gobernu frantsesari eskaera formal bat egingo dion gutuna berretsi dezan. Uste dugu euskararen egoera, Frantziako bestelako hizkuntza gutxituena bezala, ahula dela eta Gutunaren berresteak aitortze ofizial bat ekarriko lukeela, eta hizkuntza hauen gainbehera prozesua oinarritik eraldatzeko funtsezko oinarri legala sortuko lukeela. Modu honetan, Frantziak sartuko lituzke bere hezkuntza sistemaren inmertsio prozesuan. Gauza bera gertatzen da Euskal Erkidegoan, euskararen hautatze librearekin Estatuko zerbitzuetan. Euskararen Legeak hainbat esparru garatzen ditu, he- rritarrek Administrazio publikoarekin harremanetan jartzeko hizkuntza ofiziala aukera dezaten. Zentzu honetan, azken 30 urteetan, Administrazio publikoan izan diren aurrerapenak zalantzaezinak izan dira, kontuan hartzen badugu Euskal Erkidegoko herritarrek hizkuntza ofiziala askatasunean aukeratu ahal dutela. Egoera aldiz ezberdina da Estatuko Administrazio zentralak Euskadin mantentzen dituen zerbitzuekiko harremanak kontuan hartzen baditugu. Ezin da esan aurrerapen handirik egon denik esparru honetan, baina, artean ere, ezin dugu ahaztu esku-hartze ahalmena arlo honetan Espainiako Gobernuari dagokiola. Segituan bukatuko dut, presidente andrea. Gure legebiltzar taldeak, beraz, kontsideratzen du Euskal Administrazioak osotasunean jarraitu behar duela euskararen normalizazioarekin zerikusia duen araudi guztia osatzen –hor daude EBPN eta EBEP-ESEP planak, gauzatu behar dituenak–, ezinbestekoa dela hizkuntza eskubideak defendatzen dituen erakunde hau herritarrei ezagutarazten jarraitzea eta arlo honetan hobekuntzak egiten jarraitzea, eragile guztien elkarlanaren bitartez. Erdibideko bat sinatu dugu, daukagun legediaren baitan urratsak ematen jarraitzeko, bereiziki herri Administrazioan eta merkataritzan eta Elebide Institutua sendotzen jarrai dezala hizkuntza eskubide guztiak betearazteko. Orduan, pozten gara akordio horregatik. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2503 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ISASI BALANZATEGI | EH Bildu | Mozioa, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetarazteko Eusko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Señora presidenta. Maneiro jauna, ez dakizuna bazeneki...! Galdera mordo bat bota duzu eta Google existitzen dela begiratzeko non nengoen, eta seguru asko gauza asko ikusiko zenuke. Zenbat nahi dugun? Nahi dugu dena. Ez dakit zeinek inposatu zizun zuri euskara, baina bejondeiola, baten batek inposatu bazizun, euskaraz dakizulako, eta atsegina da. Nik gaur eztabaida honetan euskaraz aritzea eskertu nahi diet Garbiñe Mendizabal andreari, Idoia Mendia andreari, egindako ekarpenak eta lortutako adostasuna bide horretatik doazelako. Maneiro jauna, bakarra zara eta martxa horretatik bakarra izaten jarraituko duzu urte luzean. Neurriak egiteko? Noski! Euskararen normalizazioa ez da hasten Eusko Jaurlaritzarekin, Estatutuarekin... Askoz ere lehenago. Hasten da joan den mendean, eta Oyarzabal jauna, barkatu, Oyarzabal jauna: batzordean ESEP aurkeztu izan zenean aipatu zenuen, eta arrazoiz, liberal euskaltzaleak eta liberal espainolistak zirenek, euskaltzaleek, ekarpen handiak egin zituztela. Errespetatu egiten zuten euskara, aztertu egiten zuten, maite zuten euskara, eta sustatu eta bultzatu egin zuten. Desagertu ziren, eta tradizio horretara begiratuko bazenu, Gasteizko alkate izandakoak, hark egin zuen azterketa, hor zer ikasi baduzu. Tonu bat erabiltzen baldin baduzu eskubideei buruz hitz egiten duzunean, zuretzat oinarrizko eskubideak diren edo ez diren, zeren eta hemen ama hizkuntzan irakaskuntza jasotzeko eskubiderik izan ez dutenak, urteetan eta mendeetan, euskaldunak izan dira. Baina bai eskertuko nizuke, nik eskertuko nizuke eskubideei buruz hitz egiten duzunean, ironia… –ez dakit nola kalifikatu–, gustu txarreko ironia hori ez erabiltzea eskubideei buruz ari zarenean. Zuretzat agian ez da inportantea, baina beste pertsona batzuk mindu daitezke. Besterik gabe. Eta zuen ildo ideologikotik baduzue…, eta nik eskatuko nizueke zuei etorri tradizio hartara eta denon artean egingo dugu herri euskaldun bat, mota batekoa edo bestekoa, baina euskalduna, non bitartekaririk gabe zuek eta biok elkar uler genezakeen eta hitz egin genezakeen lasai, askatasunez, hizkuntza batean edo bestean, ni ere erdalduna bainaiz, baita ere. Baina, beno, hautua normaltasunean eta hona etorritakoan eta euskaraz egitea hemen egiten dugun moduan, hori da normaltasuna. Eta hori da lasaitasuna eta hori da adibide bat herria lasaiago bizitzeko eta egiteko. Hemen inposizioaz hitz egiten denean, ez dakit, Maneiro jaunak jakingo du nola planteatzen duen... Eskubidea da jakitea. XX. mendean zerbaitetan aurreratu bagenuen munduan izan zen derrigorrezko irakaskuntza lortu genuelako, Estatu eta herri askotan, lortu genuelako mundu osoan milioika pertsona alfabetatu, derrigorrez –derrigorrez, azpimarratu nahi dut– alfabetatu izana. Nik ez dakit hemen guztioi "inposatu" diguten matematika, baina bakan batzuei, antza, gutxiegi inposatu diete eta horrela gabiltza, beste aldetik. Beraz, ikuspegi horretatik euskaraz jakitea eskubidea da; ez jakitea gabezia da, besterik gabe. Nik dakizkidan hizkuntzetan dakidan apurraz ez dut damurik bakar bat ere. Niri, niri ez zait hitz bakar bat ere faltan, denak dira nireak eta erabiltzeko. Gainera, konpromiso bat hartuta daukagu…, hizkuntza aniztasuna eta Mendizabal andreak irakurri duen Jon Sarasuaren liburuan aipatu olo-linguistikan eta aipatu egiten diren aniztasunak…, konpromiso bat daukagu hemen denok, euskaraz ez dakizuenok ere. Badaukazue ziurtatzeko Europako hizkuntza zaharrenetakoa bizi egingo dela eta hizkuntza modernoa eta guztiona izango dela. Guk adostu dugu –eta amaituko dut, presidente andrea– bi puntutako erdibidekoa. Beharbada ez gaitu asetzen, baina bai erakutsi nahi dugu ildo horretatik adostasuna guretzat inportantea dela, berez balio bat dela euskararen normalizaziorako, eta espero dut egunen batean liberalen tradizio horretatik bidera etorriko zaretela eta gurekin batera…, asmo hori, gure gelako bakar harekin ez dut uste berreskuragarria denik, baina bai, ordea, liberalen tradiziotik edan eta jaso egin duzuenok, egunen batean euskaraz pozik biziko garela hemen. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2504 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetarazteko Eusko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Isasi jauna, guk esan nahi dugu indargabetu edo aldatu nahi dugun araudi zabal hori pairatzen duten herritarren eskubideak urratzen direla Euskadin, edo urratu direla azkenaldian. Azken urteetan, herritar horiek pairatu dituzte azken urteetako jaurlaritzek euskararen erabilera inposatzeko hartu dituzten ohiturak. Ez bakarrik euskararen ikaskuntza edo ezagutza, baita erabilera bera ere gizarte osoari inposatzen saiatzeko obsesio handi hori pairatu dute. Eta zure eta zuen, eta haien eta haietako batzuen, eta hemen ez dauden beste batzuen obsesio horren ondorioz, herritar askok bidegabekeria larriak pairatu dituzte; zuek, ordea, ez dituzue ikusten, baina gertatu egin dira. Arazoa da badirudiela zuek zuen aldekoekin bakarrik hitz egiten duzuela. Hitz egin ezazue zuek ez bezala pentsatzen dutenekin ere, eta ikusiko duzue, hain zuzen, azken urteetan jendeak Euskaditik joan ere egin behar izan duela, kalte handia jasan baitute eta diskriminatuak sentitu baitira euskara erabiltzea inposatu nahi izan zaielako. Ez iezadazue horrela begiratu, eta ez esan ezetz. Horrela da; gertaera objektibo bat da. Azken urteetan, bidegabekeria larriak gertatu dira Eusko Jaurlaritzak aplikatu duen taliban-kutsuko hizkuntza-politikaren ondorioz, eta zer esanik ez azkenaldian Gipuzkoako Foru Aldundiak aplikatu duena. Esan dut euskararen ezagutza-mailaren eskakizunak gehiegizkoak direla lanpostu publiko bat lortzeko. Esan dut familiek oztopoak izan dituztela eta dituztela beren seme-alabak A ereduan matrikulatzeko. Jendeak joan egin behar izan du Euskaditik ezin izan duelako aurkitu non matrikulatu beren seme-alabak gaztelaniaz ikas dezaten. Hori gertatu egin da. Eta ezin alde batera utzi hamarkadetan zehar bideratu ditugun baliabide publikoak, milaka milioi euro, euskararen erabilera sustatzeko eta indartzeko. Eta ondo dago euskararen erabilera indartzeko politikak bultzatzea, baina ezin zaio inposatu gizarte osoari. Eta araudi horiek guztiak, ohitura horiek guztiak, aurreko Jaurlaritza sozialistak ere ez zituen aldatu nahi izan. Eta gehiegi eta guzti egin dutenak ez dira Jaurlaritza hau eta nazionalistak izan; jaurlaritza guztiak izan dira. Demokraziako urte guztietan, gehiegi eta guzti egin dute, inposizioaren eta obsesio handiaren hautua egin baitute. Beraz, zure diskurtsoa, zure aldarrikapenak eta zure ekintzak beti-betiko hizkuntza-talibanismoa dira. Nik, dena den… EH Bildu taldeko bozeramaile jauna, lasaitasuna aipatu duzu. Benetan, baretu zaitez. Baretu zaitez. Ez zaitezte saiatu euskara gizarte osoari inposatzen. Baretu zaitezte. Hizkuntzen arteko simetria aipatu duzue, hizkuntzen arteko berdintasuna, baina etengabe ahazten zaizue zer egoeratan zegoen euskara duela hogeita hamar urte. Eta ahaztu egiten zaizue guri oso garrantzitsua iruditzen zaigun gauza bat; hots, gaztelania hizkuntza ofiziala dela herritar guztiek ezagutzen dutelako, eta, euskara, aldiz, hizkuntza ofiziala dela bere garaian erabaki zelako euskarak hizkuntza ofiziala izan behar zuela jendeak ikas zezan, euskararen erabilera indartzeko. Eta hori, jakina, garrantzitsua da, baina horrek ezin du ekarri, edo ez du zertan ekarri, gizarte osoak hizkuntza aldatzea. Duela hogeita hamar urte, euskal herritarren % 15ek hitz egiten zuen euskaraz, baina erabaki zen euskarak hizkuntza ofiziala izan behar zuela euskararen erabilera indartzeko. Baina horrek ezin du ekarri, hizkuntza ofiziala izatearen ondorioz, gizarte osoak hizkuntza aldatu behar izatea, eta are gutxiago, derrigor aldatu behar izatea, eta hori proposatzen duzue zuk, zuek eta hango haiek. Hau da, denak ez du balio euskararen ikaskuntza eta erabilera indartzeko. Izan ezazue konfiantza jendearengan, sinets ezazue askatasunean –horixe aldezten dugu guk gure zuzenketarekin–, bakoitzak askatasunez erabaki dezan euskara ikasi eta erabili nahi duen. Beraz, baretu zaitezte. Ez zaitezte tematu gizarte osoari euskara inposatzearekin, neurri gehiagorekin, plan gehiagorekin, hori egin baita azkenaldian. Jakina, berriz ere adostasuna eskatu duzue. Adostasun horrek, bistan denez, esan nahi du ezin dela ezer aldatu eta estali egin behar direla bidegabekeriak, esan nahi du isilarazi egin behar dela desberdin pentsatzen duena, esan nahi du saihestu egin behar dela eztabaida. Bada, eztabaida izango dugu etorkizunean. Kasu honetan, ez dugu guk ekarri eztabaida, bide batez esanda. Baina euskararen erabilera inposatzen jarraitzeko neurri gehiago planteatzen badira, tribunara jaisten jarraituko dut, ez adostasun batera iristeko asmoz, ezinezkoa baita, baizik eta, batez ere, gertatu diren diskriminazioak, gehiegikeriak eta bidegabekeria izugarriak salatzeko. Adostasuna, dena den, zuena izango da, denak berdin jarraitu dezan, bidegabekeriak estaltzeko, eta desberdin pentsatzen dugunok isilarazteko. Guk ez dugu inoiz bat egingo horrelako adostasunekin. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2505 |
10 | 50 | 31.10.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | Mozioa, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetarazteko Eusko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Isasi jauna, nire ustez, asko dramatizatuta ere, demagogiak demagogia izaten jarraitzen du. Nik uste dut dramatizatu egin duzula hemen, eta egin duzun demagogia ez datorrela bat hizkuntza-eztabaida honetatik ateratzen den gai benetan larriarekin. Esaten duzu euskara ez jakitea gabezia bat dela, eta nik aitortu egiten dizut. Gabezia hau eta beste asko ditut. Gabezia asko ditut, hau eta beste asko. Baina horrek ez dizu eskubiderik ematen gainerakooi ezer inposatzen saiatzeko akastuntzat hartzen gaituzulako, akatsarekin baikatoz jada fabrikatik; ez dizu eskubiderik ematen guri ezer inposatzeko. Inposizio-politikak maltzurrak dira hizkuntzaarloan. Zuek sekulako kaltea ari zarete egiten euskarari. Ez dakizue nola aprobetxatu gizarte hau euskararen alde egiten ari den ahalegin izugarria. Ez dakizue nola aprobetxatu. Munduko beste inongo gizartetan ez da egin hain ahalegin handia araudiari, legediari eta ekonomiari dagokienez. Munduko beste inon ez. Esadazu non. Duela urte batzuk, Hezkuntza Batzordeari txangoak antolatzen zizkiguten herrialde batzuetara, Galesera… Ia uretara erori ginen. (Risas) Ikastola baten bila genbiltzan Galesen, eta, ikastola baten bila genbiltzala, ia uretara erori ginen. Ia ikastola galestar bakar bat ere ez zegoen. Eta saiatu zarete guri ikusarazten zer egiten den han hizkuntza-politikan. Munduko inongo gizartek ez du egin gizarte honek egin duen adinako ahaleginik. Nunca. Nunca. Eta zuek alferrik galtzen ari zarete, pikutara bidaltzen ari zarete, erabilerak ez baitu gora egiten. Jakina, erabilerak ez du gora egiten. Eta nola nahi duzue erabilerak gora egitea? Guri eskopeta bat jarriz? Erabilerak ez du gora egiten, erabilera atxikipen asketik sortzen delako, pertsonen askatasunetik, ez inposiziotik. Hori da ulertzen ez duzuena, eta alferrik galtzen ari zarete gizarte honen ahalegin handia. Tradizio liberalaz hitz egin didazu, eta nik, jakina, aldarrikatu egiten dut, eta horregatik esaten dizkizut kontu hauek, ez baitut konplexurik. Euskaraz jakinda edo jakin gabe, zeren, gure familian, belaunaldiak, mendeak daramatzagu euskaraz hitz egiten; horixe baietz. Ez daukat konplexurik, eta jakina aldarrikatzen dudala Alderdi Popularrekook hemen garena, euskal tradizio liberal eta foralaren oinordekoak, euskara guztiona zela eta aberastu egiten gintuela defendatzen zuten liberal foruzale haien ondorengoak. Zuek, ordea, ez duzue hori egiten; gu banantzeko erabiltzen duzue, gu bereizteko. Nik euskal espiritu liberal foruzalea aldarrikatzen dut hemen, hark mantendu baitzuen euskara bizirik. Bai, guztiona eta guztiontzat zen zerbait bizirik mantendu zuena, ez euskaldunok banantzeko eta bereizteko jaurtitzeko arma gisa, batzuk lehen mailako euskal herritar eta besteak bigarren mailako euskal herritar bihurtzeko politizatu zena. Hori onartezina da, eta kalte hori ari zarete egiten zuek hizkuntzari. Eta, zalantzarik gabe –eta honekin bukatuko dut–, hemen zerbaitek penatu egiten nau; hots, Alderdi Sozialista hona etorri eta sinatzea –nahiz eta paperak denari eusten dion eta, azken batean, sinatu duzuenak ez duen ezer esaten–, zu hona etorri eta hizkuntzaarloan ezer esaten ez duen zerbait sinatzea hauekin. Bai, hauekin, euskarari hainbesteko kaltea egin dioten hauekin. Alderdi Sozialista hona etorri eta sinatzea, hainbestetan egin duzuen bezala, sinatu eta irentsi. Izan ere, Euskadin ditugun hizkuntza-arazoen erdia sozialisten errua da, eta asko sentitzen dut esatea. Asko sentitzen dut, eta bihotzean min ematen dit esateak; gobernatzeko aukera izan duzue, eta ez zarete ausartu ia ezer aldatzen, eta aldatu duzuen gutxia guk presioa egin dizuegulako aldatu duzue… Ez zarete ausartu ia ezer aldatzen, eta uste duzu eskertu egiten dizutela? Hogeita hamar urtez haiekin ia ezkutuko lan guztia egin ondoren, euskararen aurkako eta euskararen etsai izaten jarraituko duzue, eta horixe erakutsi zizueten gobernatzen zenutenean eta kalean oihukatzen zizuetenean. Eta, orain haiekin sinatzen baduzue ere, egunen batean, zuek erantzukizunak dituzuenean, gauza bera gertatuko zaizue; izan ere, mespretxatu, gaitzetsi egiten zaituztete, eta jaun-andre hauei ez zaie batere axola zuen konplexua. Besterik ez. (Txaloak) | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2506 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MENDIZABAL MENDIZABAL | EA-NV | Mozioa, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetarazteko Eusko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, ez nuen asmorik jaisteko, zeren eta, lehenago esan dudan bezala, erraza izan da hiruren artean gauzak adostea. Eta azkenetik hasiko naiz. Nik uste dut, Oyarzabal jauna, gauzez hitz egitea eta Legebiltzarrean hitz egitea baino aproposagorik ez dagoela eta gauzez hitz egin behar dela. Eta zuk esaten duzun bezala, "aunque el papel lo aguante todo", nik uste dut gauzez hitz egin behar dela eta hori dela bidea aurrera joateko. Beraz, nik eskertu egin nahi diot EH Bilduri gaia ekartzea denok gure iritzia eman dezagun, eta ea egunen batean adostasun batera iristen garen. Maneiro jauna, ez badizute uzten arnasa hartzen, arnasa hartzearekin tematzen zara, justifikazio osoa duen arrazoi batengatik: ez baduzu arnasarik hartzen, hil egingo zarelako. Orduan, niri naturaltasunez arnasa hartzen uzten badidate, ez naiz tematuko, jakina. Bada, euskara berreskuratzeari aplikatzen badiogu hori, uste dut denok ulertuko dugula. Eta, zure esanean, jaurlaritza guztiek gehiegi eta guzti egin badute euskara berreskuratzeko, agian zuk ez daukazu reprise-rik gai honetan! Agian ikus dezakezu ikuspegi horretatik, ezta? Tira, hizkuntza gailena arriskuan egon daiteke beste hizkuntza haren parera iristen ari delako. Bada, baretu zaitez, Maneiro jauna, agonia handiz bizi baituzu. Euskararen hizkuntza-eskubideak errespetatu nahi izateak ez du esan nahi erdaldunen hizkuntza-eskubideak urratu nahi ditugunik. Gainera, naturalak izateko dugun modua agerian geratzen da adostasun handiz ari garelako egiten, eta uste dut hori ikusi egin dela. Eta, Oyarzabal jauna, erabilera atxikipen asketik sortzen da, egia, arrazoi duzu. Baina, erabilera horretan, beste faktore batzuek ere badute eragina; alegia, euskaldun batek atxikipen aske hori erabiltzea erabakitzen badu, erantzun naturala jaso behar du haren erabakia aitortua izan dadin eta naturaltasunez gauzatu dezan. Besterik gabe. Beraz, ez da bakarrik atxikipen askea; beste osagai batzuk ere behar dira. Eskerrik asko, eta… | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2507 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MENDIA CUEVA | SV-ES | Mozioa, Xabier Isasi Balanzategi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetarazteko Eusko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Oyarzabal jauna, arrazoi emango dizut gauza batean: EH Bildukoen ekimena nahiko xaloa zela benetan, ekarri duen eztabaida ozta-ozta ekarri baitu, Elebideren ikerketa baten edo lan baten laburpenaren ondorioz. Baina, guk, benetan, euskararen alde lan egiten dugunean, uste osoz egiten dugu lan. Uste osoa dugu zuzenbide-estatu batean bizi garela; uste osoa dugu gure Autonomia Estatutuak aitortzen duela bi hizkuntza koofizial ditugula, berezko bi hizkuntza, gaztelania eta euskara, eta herritar guztiek dutela eskubidea sektore publikoan bi hizkuntzetan hitz egiteko. Eta guk adostasun handiena bilatzeko lan egiten dugu hori egia izan dadin, eta bermatu egiten dugu. Beraz, konplexurik bat ere ez: uste osoa. Agian, beste batzuek ez dute, ez baitzuten izan Autonomia Estatutua egin zenean, eta ez dute izan beste une batzuetan. Eta hor antzekotasun asko dituzue denok. Izan ere, Maneiro jaunak, zeinaren alderdiak ez baitu ideologiarik… Ideologia hori oihalkiekin egina dago, unean komeni denaren eta gizarteko boladen arabera; erraza, ondo, osagarria… Alegia, honek ezer gutxi ekarriko dio Estatuari. Zuek ez duzue zuzenbide-estatuan sinesten; komeni zaizuenean bakarrik. Epaiak aldekoak dituzuenean, oso ondo; zuen ustezko ideien aldekoak ez direnean, aurka egiten duzue. Beraz, hauen berdinak eta hauen berdinak zarete. Azken batean, muturrek elkar ukitzen dute. Zalantzarik gabe, guk uste dugu euskara hizkuntza bat dela, araudia bete behar dela eta hizkuntza ikasteko baliabideak jarri behar direla. Eta babestu egin behar da; izan ere, hain zuzen, gutxiengoan dago, eta hizkuntza gutxitua da. Horregatik ere sinatu dugu ekimen hau, eta, bide batez esanda, egia esan, jaun honek esaten zuen –izan ere, xaloa izateaz gain, pixka bat lekuz kanpo ere bazegoen– indarrean dauden legeak betetzen jarraitu dezagula, eta dauzkagun planak martxan jartzen. Ez dakit zergatik den arraroa hiru taldeok sinatu dugun erdibidekoa, egia esan. Zuek azaldu beharko duzue. Eta sozialistok askatasunezko eta inposiziorik gabeko euskara defendatzen jarraituko dugu. Hori izan da gure jomuga, bai Jaurlaritzan egon garenean, bai oposizioan egon garenean. Baita orain ere. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2508 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | Mozioa, Oskar Matute García de Jalón EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Holtza SA enpresaren egoeraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señorías, consejeros, buenos días. Nuestro grupo parlamentario presenta esta moción como consecuencia de la interpelación presentada a la consejera Tapia hace dos semanas. Entonces, además de escuchar las explicaciones de la consejera, dijimos que haríamos todo lo que estuviera en nuestras manos en este asunto, para que este Parlamento, además de hacer un seguimiento del tema, adopte una actitud activa para garantizar la viabilidad de la empresa y el propio sector que está en peligro, pues hace muchos meses que cesó la actividad. Los trabajadores de Holtza nos han trasladado una y otra vez esta reclamación, que, nosotros, como EH Bildu, compartimos y apoyamos. Y nos parece oportuno traer el debate, para ver qué pasos se pueden dar desde el Parlamento, porque, como hemos dicho, el tema se encuentra en una fase decisiva, y no se puede olvidar que siguen en paro los trabajadores que están luchando por sus puestos de trabajo y por su futuro. Así las cosas, el juzgado de lo mercantil tiene que tomar una decisión estos días, una decisión que puede suponer cerrar definitivamente la persiana o apostar por un sector, apostar por los puestos de trabajo. Adierazi dudanez, gai hau oso une garrantzitsuan dago. Gaia ez da berria, duela hilabete asko etorri zen Legebiltzar honetara, eta gure taldeak (hauek, gure legebiltzar-taldeak), behintzat, ahobatezkotasuna lortu nahi izan du, Legebiltzar honetara etortzean izan zuen ahobatezkotasun bera. Asmo horrekin egin dugu lan gai honetan Holtzako langileekin, eta, nolanahi ere, asmo hori helaraziko dugu interbentzio honetan erabiliko ditudan minutuetan –espero dut ez erabiltzea minutu guztiak, ezta gutxiagorik ere, Ganbera honetako talde gehienek erdibideko zuzenketa bat adostu baitute, eta espero dut Ganbera honetako taldeek aho batez aldeztuko dutela–. Ekimen honek jarraipena eta zentzua eman nahi dizkio bere garaian Legebiltzar honetan bertan egin genuenari: gure elkartasun aktiboa erakustea Holtzako langileei, eta apustua egitea eta konpromisoa hartzea beren lanpostuei eta enpresa baten bideragarritasunari eusten jarraitzeko –bere tamainagatik beste batzuek baino izenburu gutxiago hartzen baditu ere–, enpresa hori ere estrategikoa izan baitaiteke eta izan behar baitu industria-planaren etorkizunean, gure herrialdeko industriaren garapenean. Ekimen horrek adierazten zuen, halaber, beharrezkoa dela sektorearen bideragarritasuna, ez baitago daturik sektore hau bideraezina dela erakusten duenik; izan ere, Holtza bideraezin bihurtu zen, adierazi zenez, enpresa gaizki kudeatzeagatik, eta, horren ondorioz, zorrak ikaragarri hazi ziren, eta, bien bitartean, ezin zuten beren gain hartu itxieraren unean oraindik ere zeukaten lan-karga. Eta, jakina, eztabaida honi hasiera eman zion ekimen horrek esaten zuen, orobat, enpresa hori Jaurlaritzak estrategikotzat dituen enpresen artean sartu behar zela, edo estrategikoak izateagatik gure herrialdeko industria-etorkizunaren garapena blindatzen eta bermatzen duten enpresen artean. Horrela hasi zen talde guztien ahobatezkotasuna eragin zuen eztabaida. Logika horri eutsi diogu gai honetan guztian, esan dudanez, langileekin harreman zuzena izanez. Eta, gainera, gure ustez, Legebiltzar honek zentzua du ez bakarrik bertako liskar dialektikoengatik edo bertako istilu politikoengatik (ideologikoak, gutxitan; politikoak, beti), baizik eta gai delako segimendu aktiboa egiteko onartzen dituen gaiei edo egiten dituen adierazpenei. Eta uste dugu gaur ekarri dugun ekimen adostuak horixe egiten duela: Legebiltzarrari balioa eman, adierazpen bati segimendua eta ekintza ematen baitizkio. Gure ustez, akordioa ahalbidetu duen erdibideko zuzenketak aukera ematen du Holtzaren etorkizu- nak sailburuak interpelazioan adierazi zuena izan dezan ardatz –eta aitortu egiten dugu–. Hau da, ardatz izan behar dute kaudimen ekonomikoak, dibertsifikazioan sakontzeko instalazioak egokitu beharra –batez ere, bigarren eta hirugarren eraldaketei dagokienez–, Holtzaren itxierak kalean utzi dituen langileen lanpostuak pixkanaka berreskuratzea, eta jarduera nazioarteratzea –horretan zebiltzan jada itxieraren aurretik, eta, zalantzarik gabe, gehiago susta daiteke–. Baina ezin da hala-hola sustatu, eta horregatik sartu dugu Eusko Jaurlaritzak txosten bat aurkeztu behar duela Gasteizko Merkataritza Arloko Epaitegian, epaitegi horrek jakin egin behar baitu zer jarrera duen eta zer balorazio egiten duen Eusko Jaurlaritzak mahai gainean dauden eskaintzei buruz. Izan ere, interpelazioan adierazi genuenez, eskaintza guztiek ez dute gauza bera esaten; eskaintza guztiek ez dute izan, Holtzako aktiboak erosteko, tratu eta begirune bera Holtzako langileekiko, eta, horrez gain, enpresa guztiek ez dituzte betetzen sailburuak berak beharrezkotzat jo zituen irizpideak, benetan sinesten badugu Holtzak etorkizuna duela, eta zuraren eraldaketaren sektoreak garapen-maila bat izan dezakeela etorkizunean. Beraz, Jaurlaritzaren ekimen edo txosten hau epaitegira iristea nahi dugu, batetik, uste dugulako Jaurlaritzak horretarako gaitasuna duela; hau da, Jaurlaritza joan daitekeelako epaitegira txosten batekin, bere garaian funtsak eman baitzituen Holtzarentzat; eta, bestetik, nahiz eta Jaurlaritza ez den askotan joaten –eta kritikatu izan dugu beste batzuetan– porrot egin duten edo konkurtso-itxieran dauden enpresetara, uste dugulako ona dela larrialdi-egoera batean –alegia, enplegua suntsitzen denean– Jaurlaritzak aukera hori birpentsatzea, kasu honetan bada ere, baina balio ahal izan dezala –nolanahi ere, horretaz eztabaidatzen jarraitu beharko dugu Legebiltzar honetan– Jaurlaritzak zeresana izan dezakeen prozesu edo konkurtso guztietan. Baina, horrez gain, uste dugu garrantzitsua dela; izan ere, txosten hori ez bada aurkezten, baliteke administratzaile judizialak aurkeztutako gogoetek batere zerikusirik ez izatea Ganbera honek sektorearen bideragarritasuna bermatzeko eta lanpostuak berreskuratzea bermatzeko beharrezkotzat eta ezinbestekotzat jo duenarekin. Jada esan genuen interpelazioan prozesu honetan guztian zehar gertakari bitxi asko gertatu direla, baina nik haietako bi aipatu nahi nituzke –eta amaitzen joango naiz–. Bata, gaur arte opakua izan den eskaintza baten aurkezpenera joatea; aurkezpena egin duen abokatuak ez du langileekin bildu nahi izan, nahiz eta langileek behin eta berriz eskatu dituzten bilera horiek jakiteko zein den enpresak eman ziezaiekeen industria-etorkizunaren proiektua. Gainera, bat egiten zuen Legebiltzar honek adierazten zuenarekin: ez bakarrik elkartasuna langileek bizi zuten egoeraren aurrean, baita bere laguntza ere beren lanpostuak berreskuratzeko hasi zuten borrokan. Eta, bestea, eskaintzaren batean –aipatu berri dudan honetan, hain justu– zehazten den bideragarritasun-plana duela urte eta erdi erabili zela bankuek eusten zioten zor bat birnegoziatzen saiatzeko, baina ez zuen zentzurik izan. Jada esan nuen interpelazioan, eta berriro esango dut orain: zor bat birnegoziatzeko duela urte eta erdi aurkeztutako bideragarritasun-plan batek ez dirudi enpresa batentzako bideragarritasun-plan eta industria-garapenerako plan onena denik. Eta, nolanahi ere, agerian uzten du eskaintza horren atzean ez dagoela industria-proiekturik; bai, ordea, enpresaren aktiboak eskuratzeko nahia. Dena den, uste dugu Eusko Jaurlaritzak egingo duen txostenak berrorekatu dezakeela enpresa erosteko eskaintza egin duen edo interesa agertu duen batek langileekiko izan duen axolagabekeria horren arabera egin daitekeen irakurketa. Eta, nolanahi ere, guztiz beharrezkoa iruditzen zaigu irakurketa hori berrorekatzea, testuingurua aldatu egin baita, jada ezin baita pentsatu Holtzak biziraun dezakeenik obra publikoak bakarrik hornituz –hau da, obra publikoak behar dituen materialez hornituz–, obra publikoa beherantz baitoa, batez ere higiezinen eraikuntzari dagokionez. Beraz, bigarren eta hirugarren eraldaketako dibertsifikazioa irtenbide bakarra da ziurrenik. Baina, nolanahi ere –eta honekin bukatuko dut–, egun erabakigarriak dira, interpelazioan adierazten genuenez. Egun hauetan –eta ez da hitz egiteko modu erretoriko bat, baizik eta errealitatearekin bat egitea da–, hamabostaldi honetan eztabaidatu daiteke zer etorkizun izan dezakeen Holtzak, eta, batez ere, zer etorkizun –eta hau interesatzen zaigu gehien– izan dezaketen hango langile izan zirenek eta langabezian hilabeteak daramatzatenek. Izan ere, denbora honetan guztian, eta erabakirik hartu gabe pasatzen den egun bakoitzean, gauzek okerrera egiten dute, eta ez da egia txikiagoa Holtzan, zoritxarrez, jada okerrera egin dutela gauzek, instalazioak itxita egon baitira epaitegietan erabakiak hartzen ari ziren bitartean. Hori dela eta, erdibideko zuzenketa honen alde bozkatzea eskatzen dugu, eta eskatzen dugu ez baka- rrik Eusko Jaurlaritzaren esku-hartzea, baita aitortzea ere zer iruditu zaigun zuzena legebiltzar-erabaki hau betetzean: sektorearen bideragarritasuna eta Holtzako langileen lanpostuak defendatzea. Nada más. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2509 |
10 | 50 | 31.10.2013 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Mozioa, Oskar Matute García de Jalón EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Holtza SA enpresaren egoeraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea, legebiltzarkide jaun-andreok. Matute jaunak Ganbera honetan azaldu du zein izan den prozedura eta zer ekimen izan ditugun Ganbera honetan Holtza enpresari buruz, eta zer interpelazio egin zen duela hamabost egun Ganbera honetan. Talde Popularrak azpimarratu egin nahi ditu alde sozialaren, langileen, lana, irmotasuna eta zuzentasuna. Itxiera iragarri zenetik eta langileak kaleratu zirenetik, urtebete baino gehiago eman dugu Eusko Jaurlaritzan, Arabako Foru Aldundian, beste foro batzuetan eta Ganbera honetan bertan mota guztietako kudeaketa zenbatezinak eginez, hori guztia enpresa berrabiarazi eta zuraren sektoreko lidergoa berreskuratu zezakeen inbertitzaile bat bilatu nahian. Talde Popularrak zorionak eman nahi dizkie, ez baita ohikoa alde sozialak izan duen jarrera. Gure taldeak zuzenketa bat aurkeztu zion EH Bilduk aurkeztutako mozioari, uste baikenuen mozioak ez zuela argi eta garbi adierazten une honetan behar dena. Mozioak esaten zuen Eusko Jaurlaritzak egin dezala balorazio-txosten bat Holtzari buruz, baina benetan behar dena –eta hori ari dira baloratzen une honetan– Holtza enpresaren aktiboak eskuratu nahi dituzten balizko inbertitzaileek aurkeztutako bideragarritasun-planak dira. Eta hori islatzen du gure zuzenketak, non Jaurlaritzari eskatzen baitiogu egin dezala txosten bat konkurtsoan sartutako Holtza enpresa erosteko aurkeztu diren eskaintzen bideragarritasunari buruz, eta bidal diezaiola Merkataritza Arloko Epaitegiari. Ñabardura hori oso ondo jaso denez erdibideko zuzenketan, gure taldeak, Talde Popularrak, erdibideko zuzenketaren alde bozkatuko du. Eusko Jaurlaritza, Arabako Foru Aldundia, alde soziala eta Ganbera hau bat gatoz Holtzan etapa berri bat hasteko helburuarekin: inbertitzaile sendo bat bilatzea, indartsua, sektorea ezagutzen duena, inbertsio honetan etorkizuneko aukerak ikusten dituena, eta Holtzaren aktiboak, materialak, langileak, haien espe- rientzia eta egoera estrategikoa interesgarriak iruditzen zaizkiona; aurrez aurre doana, kartak bistan dituela; etapa berri bat hasteko eta berriz ere sektoreko liderrak izateko enpresak eskaintzen dituen benetako aukera guztiak miatzeko, aztertzeko eta garatzeko benetako interesa duena. Hori lortuz gero, arrakasta izango litzateke, batez ere, alde sozialarentzat, langileentzat –eta zorionak ematen dizkiet berriz ere Talde Popularraren izenean beren nekaezintasunagatik eta irmotasunagatik–. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2510 |
10 | 50 | 31.10.2013 | CORRALES GOTI | EA-NV | Mozioa, Oskar Matute García de Jalón EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Holtza SA enpresaren egoeraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Egun on guztioi. Egun on, jaunandreok. Susmatzen dut gaur, eta nire aurretik hitz egin dutenek esan duten bezala, Holtza SA enpresaren langilegoari berriro gure adorea eman eta Eusko Jaurlaritzaren bitartez bere enpresaren bideragarritasuna bermatuko duen eskaintza lehiakorrena irudikatzean eragingo duen testu erdibideko bat onartuko dugula. Hala ere, esan beharra dut uste dudala Jaurlaritzari lan egiten jarrai dezala utzi behar diogula, orain arte egin duen bezala eta talde proposatzaileak horrela aitortu duen bezala, bai orain dela 15 egun bai gaur bertan, benetan lan bikaina egiten ari delako. Sortutako egoerari ebazpenik hoberena bilatzea espero dugu, baita ere, sortu den egoera hain konplexua izanik. Orain dela 15 egun Tapia sailburuak Matute jaunari emandako erantzuna birpasatuz, bi kontu azpimarratzea gustatuko litzaidake. Ulertu egiten dugu aurkeztutako eskaintzak, baten batek (Matute jaunak egun hartan eta gaur) azaldutako arrazoiengatik edo besteren batek emandako beste arrazoi batzuengatik langilegoan kezka sortu dutela. Hala ere, eta guk hala ulertzen dugu, ez da Legebiltzar honen zeregina eskaintza baten zein beste baten alde agertzea edota beste bat baino gehiago nabarmentzea. Gure helburua, gure ustez, ez da hori izan behar, hori uste du nire taldeak, behintzat, sailburuak oso ondo adierazi eta azaldu zuen bezala, solbentzia eta jasangarritasun irizpide objektiboak zehaztea baizik. Irizpide horiek dira, batetik, sailburuak indarrean dauden laguntzen inguruan zehaztu zuen ibilbide -orria, eta, bestetik, konkurtso-administrazioari azaldutako irizpideak. Hauxe esan zigun zehazki sailburuak duela hamabost egun, eta Matute jaunak berriz esan du gaur bilkuran. "Jaurlaritzak konkurtso-administrazioari eta epaileari jakinarazi die Eusko Jaurlaritzak eta, kasu honetan, Arabako Aldundiak, gutxienez alderdi hauek jasotzen dituen proposamen bat espero dutela eta proposamen horren alde egongo liratekeela: sustatzaileen kaudimen ekonomiko eta finantzarioa bermatuta egotea; sustatzaile horiek merkatuan duten kokapena; kudeaketa-gaitasuna, hirugarrenez eraldatzen duen enpresa den aldetik; produktu eta inbertsio berriak garatzea, epe ertainera eta luzera begirakoak direla bermatuz; Pino radiata espeziea teknikoki eta egituraaldetik egiaztatzeko programa; eta nazioarteratze-programa bat, jakina, aukera emango diguna berme guztiekin jartzeko enpresa horren, Holtza SAren, eskura Gobernuak emango dituen laguntza berriak". Ibilbide honetan, bai eta betetzeko irizpide garrantzitsu horiekin ere, Euzko Alderdi Jeltzaletik, kasu honetan gure Euzko Abertzaleak taldetik, eskaintzarik hoberena bilatu behar dela uste dugu. Edozein modutan ere, sektoreari, enpresari eta bere langile guztiei gure babesa erakusten diegu erdibideko honekin ere. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2511 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Mozioa, Oskar Matute García de Jalón EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Holtza SA enpresaren egoeraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, jaun-andreok. Egia esan, ez nuen asmorik tribunara jaisteko; izan ere, adostasun handia dagoenez, Matute jaunak gai honen hasieran oso ondo azaldu duen bezala, bada, ez zegoen askoz gehiagorik esateko denok bat gatozen gauzez gain. Hala ere, Holtza enpresako langileei arreta emanez, zeinak zeregin eta lan handia ari baitira egiten, Mari Carmen López de Ocariz andreak nabarmendu duenez, eta kontuan izanik sailburuak berak Matute jaunaren interpelazioan erantzun ziola kontuan hartu behar dela langileek une honetan jokoan duten etorkizunari buruz duten ikuspegia, administratzaile judizialak erabaki bat hartu behar duen eta epaitegiei jakinarazi behar dien honetan, horregatik guztiagatik, eta, kontuan izanik, nolabait esatearren, langileek izan duten papera, hona jaitsi naiz. Funtsean, esan behar dut ados gaudela esan den guztiarekin; hain zuzen, kasu honetan eta besteetan aukera onenak aldeztu behar direla une txarra pasatzen ari diren enpresen etorkizunerako. Bestalde, esan behar dut gero eta garrantzitsuagoa dela langileen iritzia kontuan hartzea, eta horixe nabarmendu zuen sailburuak berak foro ezagun ba- tean; izan ere, langileek kudeaketan, jabetzan eta mozkinetan parte hartzea enpresei aire berri bat eta etorkizuneko aukera bat emateko modu bat izan daiteke, alde sozialaren eta ekonomikoaren arteko akordio zabalek etorkizun oparoagoa eman diezaieten enpresei. Beraz, ez dut besterik esateko. Pozten gara lortutako akordioaz, adostasun handiaz, eta espero dugu kontu honen hasieran zuen ahobatezkotasunari eusten jarraituko duela. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2512 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Oskar Matute García de Jalón EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Holtza SA enpresaren egoeraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, erdibidekoaren alde bozkatuko dugu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2513 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ROJO SOLANA | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea, eta egun on guztioi. Eusko Legebiltzar honetara lehenengo aldiz duela bi hamarkada heldu zen ekimen bat berreskuratu dugu gaur. Aitortu behar da Autonomia Erkidegoan agindu duen gobernu batek ere ez duela auzia konpondu, nahiz eta, aldi berean, aitortu behar den López jaunak gidatutako Jaurlaritzak aurrerapausoak eman zituela harrobi-eremuen LPS bat garatzeko helburuarekin. 1992an iritsi zenean lehenengo aldiz osoko bilkurara harrobien LPSaren gaia, Jaurlaritzari gomendatu zitzaion mehatzeen lurralde-plan bat egin zezala, Euskadiko erauzketa-politikak eta erauzketa-leku interesgarriak definitzeko. Urte hartan bertan, Eusko Jaurlaritzako sailak Harrobi-eremuen plana deitutako proiektua egin zuen. Proiektu hartan, Autonomia Erkidegoan interesgarritzat jotzen ziren kareharri-masak aire zabalean ustiatzeko aukeren azterketa eta proposamen teknikoa egiten zen. Bestalde, 1992an bertan, "Kareharri-agregakinak lur azpian ustiatzeko proiektua" izeneko azterketa tekniko-ekonomikoa egin zen, kostuak eta gaindimentsionamendua kalkulatzeko. 2003an, Eusko Jaurlaritzak beste proiektu bat egin zezan eskatu zion EEEri, aurreko urteetan egindako azterketak berrikusteko, eguneratzeko eta, behar izanez gero, zabaltzeko. Aurrekari horiek ikusirik, gaur egun, 2013ko urrian, duela hogeita bat urte geunden bezala gaude ia-ia. 2005az geroztik, euskal sozialisten eskutik eta Idoia Mendia bozeramaile zela, Euskadiko agregakinen ustiaketa arautzeko beharra mahai gainean egon da Legebiltzar honetan. Badakigu gai konplexua dela, tartean dauden sektoreengatik: ustia daitezkeen harrobiak dituzten harrobi-jabeak, eskubide gutxi lagatzeko prest daudenak; jada erakunde-akordio garrantzitsu bat eskatu zitzaien erakundeak; eta bizilekuetatik gertu dauden ustiategiek kaltea eragin dien hiritar eta bizilagunak. Oraindik ere, araudia betetzeko malgutasun handiegiz jokatzen duten kasu gehiegi daude, eta jokabide horiek onartezinak dira ustiategiak naturaparke babestuen ondoan edo babestutako eremuetan daudenean. Ezin dugu ahaztu natura-baliabideen ustiaketaz ari garela, eta ustiaketa hori mugatua dela. Jaurlaritzak etorkizuneko herria eraikitzeko lurralde-, ekonomia- eta ingurumen-estrategia definitu behar du. Asko aldatu dira inguruabarrak, eta, gai honetan ere, garai berrietara egokitu beharko genuke. Aitortu behar da duela urte batzuk baino askoz ere agregakin gutxiago behar dela, eskaintza nahikoa dela eskari horri erantzuteko, eta agregakinen etorkizuneko fluxua nahikoa izango dela testuinguru berrirako. Harrobi-eremuen LPS egitean, helburu argi batzuk izan behar dira: Batetik, botere publikoek antolatu behar dute sektorea. Guztiok ezagutzen ditugu alde horretatik izan diren kasu mingarriak, eta erakundeen eta alderdi politikoen erantzukizuna da horrelako politika konplexuei erantzun bat ematea. Bigarren helburua izango litzateke, ustiategi horien emakidak lortzeko lehiaketetan parte hartzeko orduan, publizitate-irizpideak eta aukera-berdintasuna bermatzeko irizpideak zehaztea. Gure ustez, sektorea antolatu eta lurraldea sakonki kontrolatu behar da, libreki ez jarduteko, ustiaketa horien ondorioak kontuan hartu gabe. Eta, hirugarrenik, legalitate-parametroa zehaztu behar da, gertatu diren hainbat egoera berriro ez gertatzeko, Administrazioaren zigorgabetasunaz –ez auzitegienaz– baliatu ahal izan baitira horiek. Euskadiko Alderdi Sozialistak hiru urte pasatxo egin zituen gobernuan, eta gai hori egon zen, besteak beste, Unda jaunaren kudeaketa-agendan. Sozialistok lege-babesaren gaiari heldu genion; eta, ondoren, hainbat gorabehera judizialen ostean, gaiarekin loturarik ez duten eztabaidekin nahastu da. Gure ustez, ezinbestekoa zen legezko mugak ezartzea, Zallobenta harrobiak ingurumenari egiten zion erasoaren arazoa konpontzeko. Hainbat epai judizial dituen harrobia da, aurreko gobernuek epai horiei kasurik egin ez dien arren. Gobernu sozialistak ustiaketa eten zuen, eta, noski, harrobiaren alboko eremua suntsituko zuen hormigoi-makina desmuntatzeko agindu zuen. Auzi horretan, alderdi politiko batzuek egindako lanaz gainera, Mañariko zenbait bizilagunek egindako lana aitortu behar da. Gai konplexua izan da hasieratik, eta, ziurrenik, hala izaten jarraituko du amaierara arte. Legebiltzarreko ekimen baten bidez, harrobien ustiaketa orokorra debekatu genuen, eta gaiari buruzko epaiek Urkiolako parkearen eremu hori suntsitu zutenei egin zien mesede. Joan den legegintzaldian, harrobi-eremuen LPS egiteko helburuarekin, Jaurlaritzak oinarrizko dokumentu bat egin zuen ordura arteko azterketak eguneratzeko –baita oinarri eta agindu zehatzak ere–, agregakinei buruzko politika bat zehaztu nahian. Dokumentu hartan, kontuan hartzen ziren, batetik, eraikuntza- eta eraispen-hondakinak (harrobi berrietako agregakinen ordez erabiltzea) eta, bestetik, lan zibiletako soberakinen tratamendua (alegia, birziklatzea). Harrobi-jabeek ez dute agregakin hori merkaturatu nahi, eta, beraz, kontraesana bada ere, kalitate goreneko agregakinak ditugu soberan, eta betegarri gisa bakarrik erabil daitezke. Azkenik, harrobiak agregakinak inportatzearen aurka daude. Garrantzitsua da kontuan izatea harrobiak ditugula inguruko autonomia-erkidegoetan, eta, adibidez, Europako herrialde askok (adibidez, Herbehereak eta Danimarka) agregakinak inportatzen dituztela Norvegiatik, eskariari erantzuteko. Egoera horretan, gai honetan dauden iritziak kontuan hartuta eta gaiari buruzko datuak eta alor guztietan egin diren aurrerapausoak aintzat hartuta, argi dago garrantzitsua eta ezinbestekoa dela agregakinen politika bat egitea. Gaur egungo eskaintzaren eta eskariaren testuingurua aztertuz, gai horretan zerbait egin behar dela kontuan hartuz, aurrekariak eta epai judizialak aintzat hartuz, sozialistok legez besteko proposamen hau aurkeztu genuen. Akordio garrantzitsua lortu dugu EH Bildu taldeak eta Legebiltzarreko Talde Sozialistak sinatutako erdibideko zuzenketa baten bidez. Akordio horretan, jatorrizko ekimena eta EH Bilduk proposaturiko eta guk interesgarritzat jotako alderdiak jasotzen dira. EAJk ere akordioarekin bat egitea nahiko genuke. Uste dugu ez duela egingo, jarrera-aldaketa ulertuko ez genukeen arren. 2006an, legez besteko proposamen bat aurkeztu zuen Idoia Mendiak LPS bat egiteko eskatuz, gaur egiten ari garen moduan, eta Euzko Alderdi Jeltzaleak aldeko botoa eman zuen Alderdi Sozialistarekin, Ezker Batuarekin eta Eusko Alkartasunarekin batera. Eztabaida hartan, ekimenaren bozeramaileak, Hernaez andreak, esan zuen bere taldeak eta Eusko Jaurlaritzak –orduan Ibarretxe jauna zen lehendakari– uste zutela beharrezkoa zela harrobien LPS bat egitea. Ondorio onuragarriak ikusten zituen gizarterako, paisaiarako eta baliabide naturaletarako. Botazio hartan, baiezkoa eman zuten 67tik 61ek. 2010ean, gaurko ekimenean eskatzen den gauza bera eskatuz Dani Maeztuk eginiko proposamen batean, ia aho bateko adostasuna lortu zen: 75etik 74 boto izan ziren aldekoak, eta, noski, Euzko Alderdi Jeltzaleak aldeko botoa eman zuen. Aurrekari horiek kontuan izanik, ez genuke ulertuko EAJ kontra agertzea harrobi-eremuen LPS hau egiteko eskaeraren aurrean. Jaurlaritza babesten duen alderdiak aurkezten duen zuzenketa asmo onen adierazpen hutsa iruditzen zaigu; izan ere, azken hamarkadan –urrunago ez joatearren– ez baita inolako ahaleginik egin orain aurkezten duten testuan eskatzen dituzten adostasunak lortzeko. Hortaz, Euzko Abertzaleak taldeko bozeramailearen erantzun bat espero dugu. Eta, bukatzeko, eskerrak eman nahi dizkiet taldeei –lehenik eta behin, zuzenketa sinatu duenari eta, ondoren, nire ustez aldeko botoa emango duenari– zuzenketa honen bidez egindako ekarpenengatik. Ea gaur lehenengo pausoa ematen dugun, hogeita bat urte igaro ondoren, Euskadin harrobien LPS bat izan dezagun. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2514 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MAEZTU PEREZ | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea, eta egun on guztioi. Rojo andereak esan duen bezalaxe, eztabaida hau ez da berria Ganbera honetan. Uste dut nahiko garbi dagoela, ikusita zein zen Alderdi Sozialistaren jatorrizko testua, zein izango zen gure jarrera, kontuan izanik aurreko legealdian Aralarrek, gaur egun EH Bildu barruan dagoen Aralarrek, aurkeztutako testu berdina aurkeztu zuela Rojo andreak. Baina esan behar dut ere, 2010. urtean legez besteko hori onartu zenean, oso originalak ez ginela izan, 2005ean onartutako legez besteko baten kopia edo antzeko testu baten kopia izan zelako guk aurkeztutakoa. Azken finean, 20 urtez, gutxi gorabehera, Ganbera honetan eman den eztabaida baten inguruan ari gara, eta nire aurretik Rojo andreak esan du 20 urte pasata edo 21 urte pasata antzera gaudela. Baina guretzat, kasu honetan askoz okerrago gaude, 20 urtez ibili garelako eztabaidatzen beharrezkoa zela harrobiak antolatzea, lurralde antolamenduaren ikuspuntu batetik antolatzea, baina hainbat urte pasa dira, hainbat azpiegitura eraiki egin dira, hainbat lurzoru erabili egin da eta ez daukagu lurralde arloko plan hori, harrobiak edo kareharrien agregakina arautzeko planik. Orduan, eztabaida honetara gatoz galdera batekin: orain dela 20 urte beharrezkoa zena, gerora, gainera, lurralde antolaketako gida-lerroetan jasota dagoen plan bat beharrezkoa da? Eta beharrezkoa baldin bada, zertarako? Hori da, guretzat, erantzun behar dugun galdera. Guk bai, testu bat sinatu dugu eta baiezko bozka emango diogu legez besteko proposamen horri, guretzat, egin dugun galdera hori erantzuteko orduan hiru gai jarri behar direlako mahai gainean. Lehenengo eta behin, ingurugiroak bere mugak dituela, orain arte jarraitutako mugagabeko hazkundeak bere ondorioak utzi dituelako lurraldean eta mota honetako plan bat eztabaidatzen dugunean, eztabaida hori ere mahai gainean jarri behar dugulako: zein den nahi dugun hazkunde-eredua, zernolako ondorioak dituen lurraldean eta hori jasangarria den ala ez. Hori da, guretzat, mahai gainean jarri behar den lehenengo eztabaida. Eztabaida hori daukagunean, noski, eta beharrezkotzat jotzen baldin badugu azpiegitura batzuk ezarri behar direla eta, azken finean, harria edo kareharriaren agregakinak beharrezkoak direla, jakin egin behar dugu nondik atera. Uste dugu ingurua suntsitu baino lehen beste aukera batzuk aztertu behar direla, eta gaur egun aztertu behar den lehenengo aukera da eraikuntzak uzten dituen hondakinen berrerabilpena. Ezinbestekoa da. Hainbat planetan jasota dago betebehar bezala, baina ez daukagu inondik inora datu zehatzik edo helburu zehatzik jakiteko zer potentzialidade dagoen berrerabilketa honetan. Azken finean, berrerabiltzen dugun guztiarekin lortuko dugu lurraldea eta ingurua askoz gutxiago suntsitzea. Eta azken eztabaida. Azken finean, harrobiak beharrezkotzat jotzen baldin baditugu, kontutan izanik azpiegitura batzuk beharrezkoak direla, kontutan izanik zer-nolako aukera ematen duen berrerabilpenak, azken finean, erabakitzen baldin badugu harrobiak beharrezkoak direla, eztabaidatu behar dugu non kokatu behar diren eta zer baldintzatan kokatu behar diren harrobi horiek. Adibide batekin azalduko dut ideia hau. Ni ziur nago Burgosen harria ere behar dutela hainbat azpiegitura egiteko. Ziur nago, baita ere, ez zaiela okurrituko Burgoseko katedrala botatzea harri hori erabiltzeko. Bada, hori hemen gertatu da. Euskal Herrian hori gertatu da, hemen harrobiak ondare naturalean eta ondare kulturala diren guneetan kokatu izan direlako eta gaur egun kokatuta daudelako. Euskal Herrian parke naturalen barruan, alegia, bere balore ekologikoak direla-eta babestu behar diren lekuetan, onartu egin dira ingurua suntsitzea helburua duten eta harria ateratzeko helburua duten jarduerak, harrobiak. Herri honetan ere parke natural batzuen –eta kasu honetan Urkiolaz ari naiz– mugak baldintzatuak izan dira harrobiengatik. Ez gune horren helburu ekologikoengatik, ez: harrobi batzuk zeudelako, jarduera batzuk zeudelako eta orduan inguruaren mugak aztertu behar zirelako. Eta azkenik, herri honetan ere ondare kultural babestua izan beharko liratekeen lekuetan harrobiak daudelako momentu honetan, eta kasu honetan Praileaitzen inguruaz ari naiz, munduko beste edozein lekutan babestu behar izango litzatekeen gune bat eta gaur egun hemen, Euskal Herrian, bere gainean harrobi bat daukan gune bat eta bere iraunkortasuna zalantzan jartzen duen harrobi batekin. Orduan, esaten dugunean eztabaida hau beharrezkoa dela, beti ere zertarako, galdera horri erantzuten badiogu. Horregatik, uste dugu beharrezkoa dela eztabaida hori hona ekartzea. Horregatik, sei hilabeteko epean, hilabete bat gora edo behera, horretan ez dugu jarriko hainbeste garrantzirik, baina azken finean eztabaida hori Legebiltzar honetara baldin badator, uste dugu beharrezkoa izango dela eta hor uste dugu ikusiko dugula talde bakoitzaren jarrera zein den harrobien arlo honetan. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2515 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ALDAITURRIAGA ZORROZUA | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señora consejera, señorías, buenos días a todos. Este tema se ha convertido en un clásico en esta Cámara; es un tema que se repite al comienzo de todas las legislaturas. En la pasada legislatura, la debatimos en tres sesiones plenarias. El último fue en abril del 2012. En aquella ocasión, tomamos la decisión por unanimidad. Solicitábamos al Gobierno Vasco un Plan Territorial de Zonas Canterables. Hoy también podríamos coincidir con los demás grupos votando a favor de la iniciativa, pero, en esta ocasión, nuestro grupo no va a respaldar la iniciativa presentada por el Grupo Socialista. Gure taldeak ez du babestuko Talde Sozialistak aurkezturiko ekimena, zeina, Rojo andreak esandakoa kontuan izanda, Zallobenta harrobiko arazoari buruzko eztabaida bihurtu dela baitirudi, eta, Maeztu jaunak azaldurikoaren arabera, berriz, natura-guneetako harrobiei buruzko arazoa; baina, gure ustez, ez da hori eztabaidatu beharrekoa. Gure ustez, koherenteagoa da ekimena ez babesteko ditugun arrazoiak azaltzea, hura babestu eta, ondoren, erabakitakoa zergatik ez den bete azaltzen ibili beharrean baino. Nahiago dugu esatea, gaur egun, ez dela behar gure erkidegoko harrobi-eremuen lurralde-plan sektorial bat. Kontua ez da harrobieremuak lurralde-plangintzatik kanpo geratzea nahi dugula, baizik eta, gure ustez, beste modu batera arautu behar dira. Esaten dugunaren eta egiten dugunaren arteko koherentziari eutsi nahi diogu. Eta ez dugu ekimenaren alde egingo, arrazoi hauengatik. Oinarrian dagoen arazoari buruz luze eta zabal hitz egin dugun arren, Ganbera honetan eta talde bakoitzaren jarrera denok ezagutzen dugun arren, gaur aztertzen dugun gaian eragin handia duten egitate eta jarduera batzuei buruzko erreferentzia labur batzuk egin nahiko genituzke. Lehenik eta behin, 1997an, Lurralde Antolamendurako Gidalerroak onartu zirenean –duela hamazazpi urte dagoeneko–, ez zegoen egon zitezkeen meategiei buruzko informaziorik. Horregatik, aurrez zehaztutako antolamendua egin zen. Horregatik erabaki zen gaia geroago arautu beharko zela, lurraldeplan sektorial baten bidez. Mende honetako lehenengo hamarkadan, meatze-aprobetxamenduak izan ditzaketen eremuen lehenengo inbentarioa egin zen. Orain badakigu non dauden ustia daitezkeen aberastasunak dituzten eremuak. Bigarrenik, gidalerroak egin ziren garaian, meategietako jarduerek irudi txarra zuten ingurumenkaltearen ikuspuntutik, hemen partzialki azaldu den moduan. 2006 eta 2009 artean, meategien ingurumen-ebaluazioa, jarduera horiek sortzen dituzten hondakinen kudeaketa eta hondatutako eremuen berreskurapena arautu ziren. Barne-araudiari egokitu zitzaion zegokion Europako direktiba, eta gizartearen zati handi batek eskatzen zuen hondakinen arazoa konpontzea. Beraz, orain, badaukagu arazo hori konpontzeko arau-esparrua. Hirugarrenik, jarduera horien erregulazioa –partzialki bada ere– beste antolamendu-tresna batzuekin egiten da. Adibidez, 1997ko gidalerroetan bertan, jarduera horiek zer eremutan ezin daitezkeen egin zehazten dira, zuzenean. Beste datu bat. Duela hilabete eskas, Natura Babesteko Legearen aldaketa onartu genuen Ganbera honetan; eta haren bidez aratu ziren natura-guneetan egiten diren mota horretako jarduerak. Eta ez da ahaztu behar lege horrek Autonomia Erkidegoko lurraldearen % 25i eragiten diola. Azkenik, joan den udaberrian, ekimen bat onartu zen Ganbera honetan bertan, Jaurlaritzari eskatzeko Lurralde Antolamenduko Gidalerroak berrikus zitzala. Eta berrikusteak esan nahi du lurralde-eredu osoari buruzko gogoeta egin behar dela, plangintzaren abiapuntura itzuli. 1997 aurreko urteetan kokatzea izango litzateke. Bistan denez, berrikusi beharreko gaien artean dago harrobiena, eta ez dauka zentzu handirik, batetik, Euskadiko ekoizpen-eredua berrikusteak –agregakinek zeregin jakin bat dutela jakinik–, eta hari horretatik tiraka, partzialki erantzuten zaio Maeztu jaunak ekoizpen-eredua berrikusteari buruz egiten zuen galderari... Baina, esan bezala, ez du zentzu handirik ekoizpen-eredua berrikusteak, eta, aldi berean, herri-ikuspegi orokor horretatik bereizitako plan sektorialak martxan jartzeak edo egiteak. Aipatutako arrazoi eta egitate berri horiengatik guztiengatik, gure ustez, erakundeen arteko akordio politiko eta sozial bat lortu behar da, harrobi-eremuen arauketa lurralde-antolamenduari egokitu aurretik. Esan dugun bezala, gure asmoa ez da jardueramota horiek lurralde-antolamenduko tresnetatik kanpo uztea. Nahi duguna da beste jarduera batzuen baldintza berak izatea, eta jarduera horien eragina aztertzea, beste aldagai batzuekin batera, herrialdea banatuta dagoen eremu funtzionaletako lurralde-antolamenduko tresnen bidez, lurralde-plan sektorialak egin ahal izateko. Maeztu jaunak ondo dakien moduan, lurraldeplan partzialek maila hierarkiko handiagoa dute lurralde-plan sektorialek baino, eta plangintzarako tresna egokiak dira era horretako erabilerak arautzeko. Areago, gure ustez, plan horien bidez arautu behar dira jarduera horiek, denek dakiten moduan, bi plan-moten –lurralde-plan partzialen eta lurralde-plan sektorialen– arteko kontraesanik izanez gero, lehenengoak lehenesten baitira. Beraz, gure ustez, neurri horrekin, indar politiko handiagoa eta berme juridiko handiagoa ematen zaie. Akordio bat lortu nahian, gure zuzenketan hitzez hitz jasotzen da joan den legegintzaldiaren amaieran gaiari buruzko arduradunek eskatzen zutena, alegia, tribuna honetan bertan, Unda jaunak López jaunaren, López lehendakariaren, gobernuaren garaian eskatzen zuen gauza bera. Eta sozialistek utzi zuten lekutik heldu nahi genion gaiari, baina, orain, dirudienez, beste norabait begira daude; ekimen gehiago nork aurkezten dituen ikusteko lasterketa estakhanovista batean, edo Jaurlaritza kinkan jarri nahian, horretarako azken urteetan berek egindako jarduerei uko egin behar badiete ere. Talde Sozialistak eta Bilduk sinatutako erdibideko zuzenketa bat proposatzen digute, baina gu ez gaude horrekin ados. Sei hilabeteko epean lurraldeplan sektorial bat egitea proposatzen digute, baina epe hori ezin da bete, eta inork baino dakite hori proposamenaren egileek. Sei hilabetean egitea eskatzen da lau urtean egin ezin izan dena. Denbora horretan, kanpoko laguntza tekniko bat kontratatu ahal izango litzateke, larri-larri, eskatutako lanak egiteko, eta horrek gastu publiko bat ekarriko luke. Gure taldeak egindako zuzenketak onartuz gero, berriz, aurreztu egingo genuke gastu hori. Halaber, LPS horren bidez, natura- eta kultura-ondarea babesteko irizpidea kontuan hartzea proposatzen da. Gure ustez, proposamen horrek gaiaren ikuspegi oso desegokia ematen du; izan ere, harrobietarako aurreikusitako tresna baten bidez kulturabalioak babesten saiatuz, badirudi kultura-balioak ezin direla beste modu batera babestu, eta, hori, bistan denez, ez da horrela. Ibaiko arrantza arautzeko ehizako eskopetak aipatzea bezala da. Agian erabiliko dira arrantzarako, baina argi dago berez ez direla horretarako. Izan ere, ez da egokia harrobien erabilera arautzeko plan batean kultura-ondarea babesteko neurriak ezartzea. Kultura babesteko plangintzatresnen bidez zehaztu behar dira horiek. Azaldutako arrazoi horiengatik guztiengatik, ekimenaren eta Talde Sozialistak eta Bilduk proposatutako erdibidekoaren aurkako botoa emango du gure taldea. Eta aurkeztutako zuzenketa mantenduko dugu, non hitzez hitz jasotzen baita duela urtebete eskas Ganbera honetan bertan, Unda jaunak, gai horretako sailburu sozialistak, eskatzen zuena. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2516 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, hasieran Talde Sozialistak proposatutako jatorrizko ekimenaren aldeko botoa ematea pentsatzen genuen arren, sinatutako erdibideko zuzenketa ikusirik eta erdibideko zuzenketa hori norekin sinatu duten ikusirik, eta, halaber, parte hartu duten bozeramaileei entzun ondoren, azkenean, UPyD taldea abstenitu egingo da. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2517 |
10 | 50 | 31.10.2013 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea, legebiltzarkide jaun-andreok. Talde Popularraren izenean hartzen dut hitza, Euskal Autonomia Erkidegoko harrobien lurralde-plan sektorial bat eskatuz Talde Sozialistak aurkezturiko ekimenari buruz gure taldeak duen jarrera azaltzeko. Talde Popularrak ez zuen zuzenketarik aurkeztu; izan ere, 1992ko urtarrilean, 2006ko martxoan eta 2010eko martxoan adierazi genuen moduan, gure taldearen ustez, ezinbestekoa da Euskal Autonomia Erkidegoko harrobi-eremuen LPS bat, eta, horregatik, gaur ere aldeko botoa emango dugu. Jaun-andreok, hogeita bat urte baino gehiago daramatzagu dokumentu hori eskatzen Ganbera honetako gehiengo zabalen babesarekin; hogeita bat urte baino gehiago ezer ere egin gabe, hogeita bat urte baino gehiago gobernuen ez-betetzeak ikusten (ge- hiengo absolutuak zituztenak, alderdi biko gobernuenak, hiru alderdikoenak, nazionalistenak zein sozialistenak). Aldaiturriaga jauna, beste behin ere, argi geratu da Euzko Abertzaleak taldeak Ganbera honetan erakusten duen inkoherentzia –itxura batean, legegintzaldi honetan ohikoa ez zena–, aurreko legegintzaldian eskatzen zutenarekiko inkoherentzia, nahiz eta lehendakariak duela astebete eskas tribuna honetan bertan adierazi zuen koherentzia zela bere gobernuaren ardatz nagusietako bat. Bueno, bada hasi gara lehentasunetan deskoordinatuta ibiltzen. Aldaiturriaga jauna, zure argudioen arabera, LPS bakar batek ere ez du zentzurik. Guztiak deuseztatu dituzu. Badauzkagu lurralde-plan partzialak; eta LPSek ez dute zentzurik. Zure argudioen arabera, diru asko xahutu dugu, denbora asko galdu dugu, eta iruzur egin diguzue guztioi, hemen irudi hori aldarrikatzen baitzenuten eta guztiok ematen diogun garrantzia ematen baitzenioten. Rojo andrea, López jaunaren gobernuak ez zuen ezer berezirik egin. Lehendik bazeuden azterketak eguneratu zituen. Beste ezer ere ez. Eta, gainera, zer nahi duzu esatea, ikusi zen ez zuela gaitasunik aurrerapauso gehiago egiteko. Sailak berak aitortu zuen ez zirela gai aurrerago joateko. Eta, legebiltzarkide jaun-andreok, parte hartu duzuen bozeramaileok, ahaztu egin zaizue ez-betetze hori justifikatzea; izan ere, zuek, zuen taldeak, gobernuko parte izan dira, eta zerbait jakin behar dute horri buruz. Nirekin bat etorriko zarete hemen zerbait arraroa gertatzen dela diodanean. Agian, inoiz gobernuan egon ez garenok ulertu ezin dugun zerbait da, eta ondo legoke hemen azalduko bazenute zer gertatu den hogeita bat urte horietan, ez-betetze bat bestearen atzetik egiteko, LPS horren garrantzia eta plan hori egitearen garrantzia adierazten zenuten bitartean. Badirudi berdin dela zein den lehendakaria, industria-sailburua edo sailburuordea: meatzeen gaia ukiezina da. Horretan, haiek erabakitzen dute. Pentsatu nahiko nuke Jaurlaritza honek, egonean egoteaz gainera, gobernatzeko bokazioa baduela eta Ganbera honen mandatuak beteko dituela. Legebiltzarkide jaun-andreok, esan nahi dudana da Talde Popularrarentzat ezinbestekoa dela harrobiak ustiatzeko enpresa-jarduera, baina jarduera horrek bat etorri behar duela natura-ondare ekologikoa, eremu babestuak eta abar zaintzearekin. Eta, horretarako, behar diren neurriak hartu behar dira agregakin, harkaitz eta mineralen erauzketek natura-ingurunean izan dezaketen eragina minimizatzeko. Gure Autonomia Erkidegoan harrobien ustiaketaren arloan izandako gehiegikerien lekuko izan da Ganbera hau, eta, horregatik, Talde Popularraren ustez, ezinbestekoa da lurralde-plan sektorial bat egitea Euskal Autonomia Erkidegorako. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2518 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ROJO SOLANA | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, berriz ere, presidente andrea. Bueno, Aldaiturriaga jaunari erantzuteko bakarrik erabiliko dut denbora hau. Ulertzen dut zeregin zaila egokitu zaizula harrobien LPSri buruzko eztabaida honetan. Izan ere, haizeak eramaten ditu hitzak azkenean, baina Legebiltzar honetako akta-liburuan jasoak geratzen dira Euzko Alderdi Jeltzaleak gaiari buruz egindako ekimen guztiak, eta, orain arte, gaurko botoa ez bezalakoa eman izan duzue zuek gai honetan. Lehenik eta behin, esan behar dizut oposizioko alderdiek ekimenak aurkezteari halaxe esaten zaiola, oposizio egitea, Ganbera honetan dugun zeregina betetzea, eta errespetua eskatu nahi dizut ekimen bat edo mila aurkezten ditugun legebiltzarkideonganako. Eta, bestela, begira ezazu joan den legegintzaldiko hemerotekan, eta ikusiko duzu nork blokeatu nahi zuen Gobernua era guztietako ekimenak aurkeztuz –edukazioz izen bat emateagatik–, ekimenen aurkezpenaren ondorioz Gobernua ito nahian. Egoki iritzitako ekimenak aurkeztu ditut, nola bada bestela, eta sentitzen dut esan beharra, baina hala egiten jarraituko dut EAJk betetzen ez dituen alor guztiekin eta Euskadiko Alderdi Sozialistak ingurumenaren gaiari buruz dituen kezka guztiekin, hain zuzen ere, bozeramaile bainaiz gai horietarako. Unda jaunak joan den legegintzaldian egindako interpelazioan aipatu zuen erakunde-akordioari buruz ere hitz egin duzu. Halaxe da. Bernabé Unda jaunak LPS honen premisa gisa jartzen zuen gai horretan eskumena duten erakundeen arteko akordioa. Aurreko Jaurlaritzak EEErekin dokumentu bat egin zuen, Euskadiko kareharri-agregakinen politika sektorialari buruzkoa. Hain zuzen, LPS egin aurreko pausoa zen hori, eta, beraz, pausoren bat emango genuen, diot nik! Edonola ere, hain ausart ikusten zaitudanez ekoizpen-ereduaren aldaketaren kontu horrekin, eta, itxura denez, gauzak hainbeste aldatu direnez duela urtebete –López jaunak agintzen zuenean– baino askoz ere agregakin gutxiago behar izateko, bada esango dizut, aldundiarekin hitz egin beharko duzula, zeina Euzko Alderdi Jeltzalearen esku baitago, eta eremu babestuen kudeaketa-planak alda ditzatela eskatu. Izan ere, foru-aldundiek gauza asko egin ditzakete; Euzko Alderdi Jeltzaleak botere handia du aldundi batean, eta hari asko mugitzen ditu komeni zaionean eta, Eusko Legebiltzarrean eztabaidatzen diren gaiak interesatzen ez zaizkionean, beste asko gerarazten. Bestalde, esan duzu bozeramaile honek Zallobenta harrobiarekin duen kezka edo obsesioa dagoela guztiaren atzean, baina kontua da Euzko Alderdi Jeltzaleak Euskadin agintzen zuenean Zallobenta harrobian gertatzen zena izugarria eta lotsagarria zela. Hainbat eta hainbat epai judizialek eskatzen zuten harrobi hura geratzeko, eta zuek azaldu beharko duzue zergatik ez zen egiten. Eta ez dut gehiago esango. Eta, beraz, kezka horretatik ekimen asko sortzen dira; horien artean, hauxe. Eta ezin duzu Natura Babesteko Legearen aldaketa erabili harrobien LPS balizko hori ere hor sartzeko. Gai zehatz bati buruzko lege baten aldaketa zehatz bat zen hura, ingurumena babesteko gai jakin batzuk sartzeko eta neurri jakin batzuk hartzeko erabili zena; baina aldaketa horrek ez du guztia hartzen. Ganbera honetako legebiltzar-talde gehienok uste badugu harrobien LPS hori ezinbestekoa dela erkidego honetako agregakinen politikarako, bada, tira, agian zuek egongo zarete nahastuta! Izan ere, zera esan duzu: "Legegintzaldia aho batez onartu zen". Zer gertatu da Alderdi Sozialistak gobernatzen ez duen urte honetan Euzko Alderdi Jeltzaleak bere iritzia aldatzeko? Hainbeste murriztu al da agregakinen eskaria? Horri guztiari erantzuteko eskaintza ikaragarria dugu, ala zer gertatu da? Zer gertatu da? Zer? Bada orain zuek zaudetela Gobernuan, besteak oposizioan gaudela, eta horrelakoxeak zaretela: dagokizuen eserlekuaren arabera aldatzen duzuela iritzia eta aldatzen dituzuela hara eramandako ekimenen botoak. Izan ere, Aldaiturriaga jauna, esan beharra dago gehiegizkoa iruditzen zaidala Euskadiko Alderdi Sozialistari leporatzea hogeita hamar urtean egindako politika. Guk gutxiengoan gobernatu dugu hiru urtez; zuek, berriz, hogeita hamar urtez gobernatu duzuen autonomia-erkidego honetan, eta Meatzeen Zuzendaritza barruan duen Industria Saileko arduradun izan zarete. Beraz, ariketa matematiko bat eginez, nahi bada, uste dut argi dagoela batzuek eska diezaguketen erantzukizuna eta beste batzuek izan dezaketena: hiru, hogeita hamarren aurrean. Edonola ere, esan bezala, pozik nago ekimen honek babes zabala izango duelako; baina, aldi berean, oso kezkatuta nago. Ez dut uste legez besteko proposamen honen bidez, hemendik sei hilabetera, LPS bat izango denik mahai gainean, alderdi politikoekin batzordean eztabaidatzeko eta han ebazpen politikoak aurkezteko. Baina noizbait norbaitek esan zuen txerriek hegan egiten zutenean gobernatuko zutela sozialistek. Beraz, pentsatuko dut harrobien LPS egia bihurtuko dela, eta sei hilabeteren buruan eztabaidatu ahal izango dugula. Gauza zailagoak ere gertatu izan dira. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2519 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MAEZTU PEREZ | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, berriro ere, legebiltzarburu andrea. Aldaiturriaga jauna, nire ustez tribuna honetan esan duzuna laburtuko dut. Zera esan duzu: "Euzko Alderdi Jeltzalearen ordezkari naizenez, eta alderdi horrek gobernatu duenez duela hamasei urte LGAk onartu zirenetik –Alderdi Sozialistak gobernatu zuen azken hiru urteetan izan ezik–, ni naiz 1997an LGAek esaten zutena sistematikoki ez betetzearen erantzule nagusia, gidalerro horietan jada ezartzen baitzen harrobien lurralde-plan sektorial baten beharra. Eta, hamasei urte iragan ostean, esaten dut orain ez dela halakorik behar". Eta zer gertatu zen LGAk onartu eta urtebetera, bi urtera, hiru, urtera, lau urtera, bost urtera..., hamasei urtera iritsi arte? Zergatik ez zen egin lurralde-plan sektorialik? Mezu horixe bidali diguzue. Eta hemen eman duzun bigarren mezua izan da ezen, une honetan Lurralde Antolamendurako Gidalerroak... aspalditik berrikuste-prozesuan daudenez, zerotik hasi behar dugula, eta 1997aren aurreko egoeran jarri behar dugula. Zoaz Mañarira eta esaiezu hori, zoaz Markinara eta esaiezu hori, eta zoaz Debara, adibidez, eta esaiezu herri horietako bizilagunei, harrobien gaiarekin zerotik hasi behar dugula. Edo esan diezaiokezu Amantegui jaunari edo Amenabar jaunari edo Italcementi taldeari; baietz, esaiezu kontagailua zeroan jarriko diegula, kontagailu hori minus zenbakitan dagoenean aspalditik. Ezin gara zerotik hasi azken urteetan herri honetan harrobien gaian gertatu den guztiarekin! Nola hasiko gara, bada, zerotik! Eta, bestalde, esan diguzu lurralde-plan partzialekin arautu daitekeela gai hau. Alegia, esan diguzu irtenbide partzial bat eman dakiokeela nahi eta nahi ez ikuspegi eta irtenbide orokorra behar duen arazo bati, eta irtenbide hori emateko LPS bat behar da. Izan ere, lurralde-plan partzial baten bidez, ezin da eztabaidatu, edo ez da lekurik egokiena herri honen behar orokorraz eta behar diren azpiegiturez eztabaidatzeko, zer hazkunde-eredu nahi dugun definitzeko, eta hazkundeeredu horri eta azpiegitura horiei erantzuteko behar ditugun kareharri-agregakinak zehazteko. Ezin da horrelako eztabaidarik egin eremu funtzional bateko –edozeinetako– lurralde-plan partzial batean. Eta, ziurrenik, eztabaida hori egin beharko da Lurralde Antolamenduko Gidalerroak berrikusten direnean –berrikusten badira–, baina baita lurralde-plan sektorial bat egiten badugu ere. Eta eztabaida hori ekarri nahi du EH Bilduk Ganbera honetara. Izan ere, 1997ko LAGetan esaten zen lurraldeplan sektorial bat behar zela, baina ez zen ezer ere esaten trenbide-azpiegituren lurralde-plan bati buruz; eta egin egin zen, orduan euskal Y deitzen ziotenari babesa emateko –ez dakigu azkenean nola deituko dioten, izango duen itxuragatik–. Eta eraiki dena eraikitzeko eta eraiki nahi dena eraikitzeko, hainbat harrobi behar izan dira, edo hainbat harrobitatik atera behar izan da harria. Eta, aldi berean, errepideen edo azpiegitura ekonomiko eta komertzialen lurralde-plan sektorialak egin dira, eta horietarako ere makina bat harri behar izan da. Arazoa da horiek egin diren bitartean, beste lurralde-plan sektorial batzuk –adibidez, harrobiena edo nekazaritza- eta basogintza-arloarena– ez direla egin; ez direla egin ingurunea babestu beharko luketen plan horiek. Hori da herri honetako errealitatea, eta hori da Euskal Herria Bilduk hona ekarri nahi duen –eta ekarriko duen– eztabaida, Ganbera honen mandatuari erantzunez –hala espero baitugu– dagokion batzordeetan –industriakoan; ekonomia-garapenari (kasu honetan), ingurumenari eta lurralde-antolamenduari buruzkoetan– eztabaidatuko dena. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2520 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ALDAITURRIAGA ZORROZUA | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Bueno, ikus dezagun; lehenik eta behin, López de Ocariz andreari esan behar diot uste dudala ez duela entzun nik esandakoa. Azken urteetan zer aldatu den azaltzen saiatu naiz, gure jarrera arrazoitzeko; alegia, zergatik babesten genuen duela bi urte lurralde-plan sektorial bat egitea eta, orain, zergatik uste dugun ez dela beharrezkoa. Eta erantzunak, emango dudan erantzunak, Rojo andrearentzat ere balio du. Eta oso sinplea da. Joan den legegintzaldian, gure taldeak lurraldeplan sektoriala egitea babesten zuen, Jaurlaritzak beren gobernu-programan, bere plan-egutegian jasotzen zuelako lurralde-plan sektoriala egitea. Hortaz, Ganbera honetan hartutako konpromisoa bete zezan eskatzen genion Jaurlaritzari. Esan bezala, uste dut horrek balio duela López de Ocariz andreak galdetutakoari erantzuteko. Rojo andrea, guk ez dugu hitz maltzurrik erabiliko aurreko gobernuko arduradunak kritikatzeko, zuek bere garaian egin zenuten bezala. Hemen errepika genitzake, aurreko legegintzaldietan, Mendia andreak edo zerorrek egindako adierazpen oinarri gabeak, Jaurlaritzaren izen ona zikindu nahian gai hau tratatzeko moduagatik. Gure ustez, gobernu sozialistak arlo horretan egindako lana zikindu besterik ez dute egiten hitz horiekin. Baina guk ez dugu halakorik egingo. Guk ez dizuegu leporatuko sektorearekin elkar hartuta zaudetenik, arazoa gaia kudeatzen ez jakitea besterik izan ez denean. Ez da hori gure estiloa. Aurreko legegintzaldian, esan bezala, gobernuprograma bete zedila eskatzen genuen, legegintzaldiaren lehenengo zatian agindutako lurralde-plan sektoriala aurkez zenezatela; baina ez zenuten egin. Eta gaur ekimen hau aurkeztean, zuen porrota aitortzen ari zarete. Porrot egin zenuten; gehiegizko kritikak egin zenituzten oposizioan zeundetenean, eta porrot egin zenuten, Jaurlaritzan egonik, arazo hau konpontzen saiatzean; eta, gure ustez, orain ere, ekimen hau aurkeztean, hanka sartu duzue berriz ere. Ikus dezagun, Maeztu jauna...; lurralde-antolamenduko araudia ezagutzen zenuela uste nuen, Maeztu jauna. Desengainatu egin nauzu, neurri batean. Jakin beharko zenuke ezen, plangintza berrikustea erabakitzen denean, zerora ekartzen dela une intelektuala. Kontua ez da 1997ra itzultzea, gure egoeraren argazki bat egitea baizik, eta egin dena berrikustea. Hori da esan nahi dudana (eta honek balio du, neurri batean, Ocariz andrearentzat ere), alegia, burua hutsean jarriko bagenu bezala dela, eta gaia lantzen hastea, gaur egungo harrobien arazoa zein den kontuan hartuta. Bada, horixe da, hutsetik astea, Lurralde Antolamenduko Gidalerroak berrikustea. Plangintza hasieratik egiten hastea bezala da. Eta, Maeztu jauna, horixe proposatu zenuten duela sei hilabete, eta horixe babestu genuen guk. Beraz, zurea da inkoherentzia: gidalerroak berrikustea proposatu duzue, alegia, zerora itzultzea, eta, aldi berean, esparru orokor horretatik ateratzea dakarren ekimen bat babesten duzue. Ez dugu ulertzen. Eta beste kontu bat. Galdetu berri duzu zer gertatu den 1997tik gai hau ez konpontzeko. Bada, agian, ez duzu zure taldekoen eserlekuetatik oso urrun joan behar; izan ere, denbora horren parterik handienean, zuen taldearen barruko alderdi baten erantzuki- zuna izan da lurralde-plangintza, Maeztu jauna; ez Euzko Alderdi Jeltzalearena. Beraz, ezker-eskuin kritikak egin aurretik, begira ezazu lehenik zerorren etxe barruan. Halaber, esan nahi dizut... –denek esan dute, baina–, zehazki, zuri esan nahi dizut López de Ocariz andrea, gure asmoa ez dela gai hau ez arautzea; aitzitik, arautu egin nahi baitugu. Beste modu batera egitea da proposatzen duguna. Eta harrobien gaia –Ganbera honetako talde guztiak ez dira erabat ados egongo, baina uste dugu arrazoizko esparru bat badaukagula–, naturaguneetako harrobien arazoa konponduta dagoenez, gure ustez, erkidego honetako lurraldearen % 25ean arazo hori konponduta izatea kontuan izan beharreko faktorea da. Eta, esan bezala, kontua ez da gure taldeak gaiari buruzko plangintzarik ez duela egin nahi, baizik eta talde politiko batzuen jarrera itxiaren ondorioz –horien artean proposamena egin duen taldearena, zeinaren erantzunaren zain bainago duela bi egun gai honi buruz mezu elektroniko bat bidali ondoren– posible izan ez den modu batera egin nahi dugula. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2521 |
10 | 50 | 31.10.2013 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Aldaiturriaga jauna, hain zuzen ere, zure justifikazioa egiteko unean, pentsatuko zenuen hobe dela behin gorri-gorri jartzea ehun aldiz pixka bat gorritzea baino; uler dezaket hori, eta laudagarria iruditzen zait, benetan. Aldaiturriaga jauna, legebiltzarkide jaun-andreok, harrobi bakoitzaren atzean izen-abizenak daude, eta aliatu indartsuak, oso indartsuak dituzte, hain zuzen ere Jaurlaritzan aldi baterako ez daudenak. Aldaiturriaga jauna, agian jakinaren gainean egongo zara horiek ez dizuetela utziko egiten harrobien LPS hori. No les van a dejar. Horregatik hartu duzue hartu duzuen jarrera; Jaurlaritza ahula delako, indarrik gabea, obligazio hori betetzeko behar adinako karrik gabea. Beste era batera arautu nahi duzuela diozu. No. Arautzen baduzue, agintzen dizueten bezala arautuko duzue. Señor Aldaiturriaga… | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2522 |
10 | 50 | 31.10.2013 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegorako harrobien lurralde-plan sektorial bat egin beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Hori horrela da; begi-bistakoa da. Ezin dugu hogeita bat urtez ezer ikusiko ez bagenu bezala jokatu. Uste dut oso argi dagoela dena. Beraz, arautu behar baduzue, bada, egin ezazue. Egin ezazue, horretarako aukeratu baitzaituztete, gobernatzeko, eta ez egonean egoteko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2523 |
10 | 50 | 31.10.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, euskararen irakaskuntzaren ebaluaziotik salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkide jaun-andreok, lehendakari jauna. Bada, hemen dugu, berriro ere, eztabaida linguistikoa, Isasi jauna, eta, kasu honetan, eskubideei, aukera-berdintasunari eta euskarazko hezkuntzaren arazoa duten familia askok larritzat jotzen dituzten egoerei eragiten diela iruditzen zaigun arazo bati buruz hitz egitea dagokigu. Euskara-salbuespenak arautzen dituen autonomia-erkidego honetako araudiak zehazten du Euskal Autonomia Erkidegoko Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako, DBHko, edozein ikastetxetara datozen ikasleek, Euskadikoa ez den beste hezkuntza-sistema batzuetatik datozenek, euskara ezagutzen ez dutenek, ezinbestean egin behar dutela euskara-irakasgaia gure autonomia-erkidegoan; salbuetsita egongo dira, ebaluaziotik salbuetsita, bi urtez, eta, salbuespenez, lau urtera arte luzatu ahal izango da epe hori. Hori dio, gaur, araudiak. Araudi horrek ez du kontuan hartzen ikaslea zer hezkuntza-mailatara datorren euskal hezkuntzasistemara iristean, dela DBHko lehen mailara, DBHko hirugarren mailara edo Lehen Hezkuntzara. Ez ditu kontuan hartzen familia-baldintzak. Ez du kontuan hartzen, hain zuzen, zailtasunak dituen ikasleak, edo ikasle bikaina den, zer gaitasun duen hizkuntzetarako... Ez du kontuan hartzen halako ezer. Ez dira kontuan hartzen ez ikaskuntza-zailtasunak, ez familia aldi baterako etorri den ala ez. Ez da kontuan hartzen familia aldi baterako etorri den Euskadira, gurasoen lan-kontuengatik... Ez da kontuan hartzen. Eta haur guztiak ez dira gai –eta ondo dakigu hori guztiok–, haur guztiak ez dira berdinak, guztiak ez dira gai euskara bi urtean ikasteko, ezta lau urtean ere. Hori dela eta, euskara-salbuespena, gure iritziz, eta askotan esan dugu autonomia-erkidego honetan, beharra da gure autonomia-erkidegoz kanpotik datozen haurrentzat. Hona iristen direnean, behar bat da haientzat neurri batzuk hartzea, esaterako, salbuespenarena. Izan ere, hala egin ezean, nabarmen baldintzatuko genituzke haien ikasketak, edo unibertsitate-aukerak, Euskadira iritsi eta seme-alabak DBHko azken ikasturteetan matrikulatzen dituztenak euskararen ebaluazioa egin behar baitute Batxilergoan, eta euskara-azterketa selektibitatean. Egoera hori aurkitzen dute. Beraz, haien etorkizun-aukerak, unibertsitate-aukerak baldintzatzen ari gara, eta hori, argi eta garbi, haien aukeren galera edo mugapena izan daiteke. Beraz, behar bat da euskara-salbuespena, bereziki azken ikasturteetan etortzen direnentzat. Bereziki azken ikasturteetan etortzen direnentzat. Egokiena da, gure iritziz, salbuespen hori malgutzea, bai ebaluazioari dagokionez, bai irakaskuntzari dagokionez, ahalik eta kasu gehienak jasotzeko, ez gertatzeko, kasu gutxiri buruz ari garen arren, goizean Isasi jaunak zioen moduan... Kasu gutxiri buruz ari garen arren, kasu honetan –onar bekit errepikapena– jendearen eskubideei eta aukerei kalte larria eragin diezaiekeen kasuez ari gara. Zer gertatzen zaie egun gure autonomiaerkidegoz kanpotik hona ikastera datozen ikasleei? Bada, urtero, salbuespen hori arautzen duen ebazpen bat argitaratzen du Hezkuntza Sailak Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian, eta araudi hori eransten zaio ikasturte bakoitzean. Eta nahiz eta kontuan hartzen den, besteak beste, zer hezkuntza-mailatara datorren ikaslea, araudi horren helburua da ahalik eta ikasle gehienek ikastea euskara, normala den bezala. LOMCE legearen zirriborroan, eta azkenean Diputatuen Kongresuan onartu den testuan, behin eta berriz aipatzen da autonomia-erkidegoen araudiak zehaztu behar duela hizkuntza ofizialetik salbuesteko araudia, hizkuntza-eskoletara joatekoa edo ebaluaziorakoa, eta autonomia-erkidegoen erabakimenaren mende uzten du arlo hori. Haur Hezkuntzan sartzean (haurren bat hona etorri eta lehen ikasturteetan sartzen bada, Haur Hezkuntzan, edo Lehen Hezkuntzan), ez da salbuespenik. Kanpotik datozen neska-mutikoei, kanpotik neska-mutiko txikiekin datozen familiei ez zaie onartzen, ez zaie salbuespenaren aukera ematen, gurasoak urte gutxirako edo urte-kopuru jakin baterako etorri edo ez. Une horretan, hizkuntza ikasteko murgiltze-programaren planteamendua egitea eskatzen die araudiak, beste edonori bezala. Ukatu egingo dira –arauak dioen moduan– ebaluazioaren salbuespen-eskaerak kasu hauetan: salbuespena Haur Hezkuntzarako eta Lehen Hezkuntzako lehen ziklorako eskatzen denean. Bigarren Hezkuntzan sartzean, esan dudan moduan, bi ikasturtetarako salbuespena soilik onartzen da, eta beste bi urtetarako salbuespenezko luzapena ere izan daiteke. Bada, derrigorrezko hezkuntzan ebaluaziotik salbueste horrek ikasle asko eramaten ditu DBHren amaieran, DBHko laugarren ikasturtean, Batxilergoko lehenengoan, euskararen ebaluazioak nahitaez, derrigor egin behar izatera, eta haien ikaskideek hamalau urte daramatzate euskara-eskolak jasotzen, eta berek oraindik ez dute eskolarik jaso. Hona dakargu gai hau komunikabideetan oihartzuna izan zuen kasu bat aurkeztu nahi dugulako, hain zuzen. Eta goizean kasu batzuk entzuteko aukera izan dugunez, mahai gainean, Ganbera honetan zuen aurrean komunikabideetan oihartzuna izan duen azkeneko kasuetako bat aurkezteko aukera dugu, argitara ateratzen ausartzen diren kasu gutxi horietako bat. Ama bat Gasteiza etorri zen lanera 2005ean, eta, azkenean, 2008an ekarri ahal izan zituen semealabak Gasteiza Kolonbiatik. Hamaika, hamabi eta hamalau urterekin iritsi ziren Gasteiza seme-alabak, amarekin bizitzera. Hezkuntza-zentro batean eskolatu zituen seme-alabak. Esan zitzaion (itxuraz gaizki, baina esan zitzaion) beraren seme-alabak adin horiekin eta Kolonbiatik etorri zirenez, eta euskaraz ez zekitenez, euskara ikastetik salbuetsita zeudela; iazko ikasturtean, berriz, amari esan zitzaion urte horretan euskararen ebaluazioa egingo zitzaiela seme-alabei ezinbestean. Ongi. Seme-alabek ezin ziotenez eskaera horri erantzun, seme-alaben etorkizuna eta Batxilergoko haien notak larriki baldintzatzen dituen egoera horren aurrean (mugatu egiten dira selektibitatera gainerako ikasleen baldintza beretan aurkezteko aukerak), administrazio publikoetara jo zuen amak laguntza eske. Hezkuntzako lurralde-ordezkaritzara jo zuen, eta esan digu euskal administrazioaren erantzuna izan zela, zein? "Bada, hori da dagoena. Eraman semealabak Miranda de Ebrora ikastera". Hori esan zioten Hezkuntzako lurralde-ordezkaritzan! Ez dira gai kasu jakin baterako irtenbide espezifiko eta berezi bat emateko. Esan zioten: "Bada, hartu zure seme-alabak eta eraman Miranda de Ebrora ikastera". Horri banakoen oinarrizko eskubideak mugatzea deritzo. Ez beste kasuren bati. Ez bide-seinale bat euskaraz edo gaztelaniaz izateari, edo erietxeko errotuluren bat. Ez. Honi: Hezkuntzako lurralde-ordezkaritzara iritsi eta arazo bat duzunean, arrazoia dena delakoa izanik ere, arazo larri bat aurrean izan eta hau entzutea: "Bada, eraman zure seme-alabak Miranda de Ebrora". Badakizue zenbat euskal familiak eramaten dituzten seme-alabak Miranda de Ebrora, Castrora ikastera…? Zenbatek? Zenbatek ikasten duten, halaber, Logroñon, Oiongo eta Arabar Errioxako herrietako familien seme-alabek? Askok, ehunka familiak. Ehunka familia behartuta daude seme-alabak gure autonomia-erkidegotik kanpo ikastera eramatera, administrazioaren erantzunik eza dela eta. Eta gu ez gatoz hona arazo larri batekin, gure eskolako hizkuntza- eta euskalduntze-politika aldatzera. Ez. Halako kasu berezietan irtenbide espezifikoak ematea eskatzera baizik ez gatoz. Hori esatera baino ez: malgutasunaren aukera eskatzea, hezkuntzako goi-mailez ari garenean aukera emateko administrazioari aurreikus dezan jende guztia ez dagoela egoera berean, jende guztiak ez dituela zailtasun berak. Batzuek zailtasun erantsiak dituzte, eta familia horiei erantzuten jakin behar du administrazioak. Eta horregatik ekarri dugu legez besteko proposamen hau, halako zentzugabekeriei amaiera emateko. Izan ere, seme-alabak ikastera kanpora eramateko erabaki zail hori hartzera behartzen ditu familiak; seme-alabak gure hezkuntza-sistemakoak ezin daitezkeela izan erabakitzera; hogeita hamar, berrogei, berrogeita hamar kilometrora eramatera; euskal hezkuntzak beste lehentasun batzuk zehaztu baititu helburuetan, eta kasu horretan euskaratik salbuetsita zeuden haurren heziketa jada ez baita administrazioaren lehentasunetako bat. Eta erraza da erantzuna: "Bada, joan Miranda de Ebrora ikastera". Gure ustez, oso erraza da, ikaragarri erraza salbuespenak zehazten dituzten dekretuei malgutasuna emateko formula bilatzea. Malgutzea, DBHn salbuespen hori dutenek mugagabe izatea, eta muga hori ez izatea Batxilergoan, unibertsitate-etorkizunari eragiteraino. Besterik ez, eta eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2524 |
10 | 50 | 31.10.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, euskararen irakaskuntzaren ebaluaziotik salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Señor lehendakari, señorías, buenos días a todos. Señor Oyarzabal, todo lo que se hace en nombre del euskera no es bueno y adecuado. Criticar algunas actividades relativas al euskera no es malo e inadecuado. Los fundamentos de la política lingüística deben ser los valores democráticos, y no la violencia y la imposición. Es lo que todos decimos en nuestro informe XXI. Oyarzabal jauna, zuk hemen esan duzun ezer ez da kontuan hartu gabe uzten salbuespenen araudian. Zuk esan duzun moduan, salbuesteak arauaren salbuespenak dira. Salbuespena dira. Oso urriak dira kasuak, baina badira, bai. Norbaitek leihatila batean norbaiti "Bada, eraman itzazu Miranda de Ebrora" esan bazion, gaizki esana; baina ikasleren batzuek, jatorria aitzakiatzat hartuz, euskaraz eskolatzeari, ikaskuntza euskaraz jasotzeari uko egiten badiote, hori ere gaizki egina. Gaizki egina. Beraz, irtenbide espezifikoak eman behar zaizkie kasuistika espezifikoei, baina guk aldaketa bat egin genuen dekretuan. Izan ere, dekretuaren 5. artikuluak zioen, 1983an argitaratu zenean, zuek ongi dakizuen moduan, Lehen Hezkuntzan iristen zen haur oro salbuetsita zegoela. 1983a zen hura. Noski, aurrera egin du hizkuntza-politika osoak. Dekretu horren bigarren azken xedapenaren testu berriak hau dio: "Azaroaren 24ko 10/1982 Legean –Euskararen Erabilera Normalizatzeko Oinarrizkoan Legean– ezarritakoaren arabera, unibertsitatez kanpoko edozein mailatako ikasleak Euskara eta Literatura ikastetik edo ebaluatzetik salbuetsi ahal izango dira, baldin eta Euskara eta Literatura irakasgaia edo arloa jasotzen ez duen hezkuntza-sistema baten hasi badira ikasten edo behar bezala justifikatzen badu dute Euskal Autonomia Erkidegoa ez dela beren ohiko bizilekua". Bi kontzeptu horiek txertatu genituen, ez dugulako nahi inor ikaskuntzatik salbuetsi, oso, oso salbuespenezko kasuetan baino. Oso, oso salbuespenezko kasuetan; adibidez, hemen urtebeterako egotea, edo egiaz Batxilergoko lehen ikasturtean iristea. Oso, oso salbuespenezkoak. Beraz, gauza bat da irakaskuntzatik salbuetsia izatea, eta beste bat ebaluaziotik salbuetsia izatea denbora-epe jakin batez. Guk ikaslea euskararen ikaskuntzan izatea sustatu genuen. Beraz, "… Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak zehaztuko du zein baldintzatan salbuesten diren. Edozelan ere, hori arautzean, ahaleginak egingo dira ahalik eta ikasle gehienek jarrai dezaten euskara ikasten, eta kontuan hartuko dira, besteak beste, ikasleen historia akademikoa, ingurunearen ezaugarri soziolinguistikoak eta zein hezkuntza-mailatan hasten diren ikasleak". Beraz, neurritasuna izan zen arau. Eta muga bat dago, eta da ikasle hori ikasten ez jarraitzeko arriskuan egotea. Hori da muga, aizue. Hor pizten dira alarma gorri guztiak, eta profesionalen alarma gorriak. Hezkuntza-sistema profesionalen eskuetan izateaz fidatu behar dugu! Hori bai, horrek ez du adierazten euskal hezkuntza-sistemara –bi hizkuntza koofizialetan lan egin behar du– datorrena euskararen ikaskuntzatik salbuetsiko denik automatikoki. Lagundu egin behar zaio, banakako planekin, bai; bestela, zer dira bestela HIPIak? Zer dira bestela hizkuntza indartzeko programako irakasleak? Zer dira bestela kasu bakoitzeko egoerak zehazteko hizkuntza-zerbitzu, hezkuntza-ikuskaritza guztiak? Eta funtsezkoa da hori! Eta zer da bestela hizkuntza-eremuen neurritasuna ere? Aizue, baditugu lau urteko haurrak, duela bi urte Ondarroara iritsitakoak, euskaraz primeran hitz egiten dutenak, murgiltze natural batean daudelako. Murgiltzea naturala baita! Baina adin bereko haur bat euskara hitz egiten ez den eremu soziolinguistikora eramaten baduzu, noski, indartze handiagoa beharko du eskolan. Baina eskolak ezin du egin guztia. Eskola ezinbestekoa da hizkuntza-normalizazioko zeregin horretan, esan dezagun, hizkuntza berreskuratzekoan, inoiz ez baitira hainbeste hiztun izan, inoiz ez baita historian zehar euskara ezagutzen duen hainbeste jende izan, inoiz ez; beraz, funtsezkoa da eskola, baina ez du guztia egin behar eskolak, ezin du guztia egin, eta hori badaki edozein linguistak. Eta guztia egiten aritu da eskola. Eta espero dugu euskara txertatu eta hitz eginda, erabiliz indartuta, guztia egin beharrik ez izatea eskolak. Izan ere, egia da eskolak pentsamendua formalizatzen duela, eta, beraz, hitza, hizkuntza behar dituela, baina hezkuntzaren helburua ez da ezagutza linguistikoa. Aizue, funtsezkoa da hizkuntza; komunikazioa ez ezik, emozioa, sinboloa ere bada hizkuntza, ezaugarria, ondarea; pentsamendua osatzen du hizkuntzak. Baina hezkuntzaren helburuak ezin du izan, hizkuntza oso garrantzitsua izan arren ere, soilik hiz- kuntzak irakastea. Beraz, neurritasun bat zehaztu behar da hemen, hain zuzen, alarmak pitz daitezen. Baina araudia, dagoen horretan, neurriz gain aplikatzen bada izan ezik, baliagarria izan dakiguke, baliozkoa izan daiteke. Baina, noski, hau diozu zuk: "DBHra iristen den haurra automatikoki salbuestea". Bada, ezetz uste dut nik, DBHko lehen mailan iristen bada, sei urte baititu, eta sei urtean ikas daiteke hizkuntza bat, eta areago adin horretan. Orduan, noski, ez da gauza bera DBHko lehen mailan iristea eta DBHko laugarren mailan iristea. Horregatik da garrantzitsua neurritasuna. Eta nork ezarri behar du neurritasun hori? Bada, hezkuntza-zerbitzuek. Eta nor gehiagok? Administrazioetan sen onez jokatu behar dutenek. Zer da zuk diozun horretatik salagarria? Bada, lurralde-ordezkaritzako leihatila batera joan eta beste herrialde batera joateko esatea. Hori salagarria da! Ez, aizu, begira, ez. (Bueno, beste lekuren batera). Nik haur hori hartu eta haren berezitasunak ikusi behar ditut, kasuaren ezaugarriak ezagutu, eta horren arabera jardun... Izan ere, zerbitzu publikoa naiz, eta haren beharren arabera jardungo dut. Baina ez diot onartuko, ez hari ez haren familiari, besterik gabe, euskara-eskoletara ez joatea. Zergatik ez? Gainera, onartzen badut arrazoizko maila lortu artean ebaluaziorik ez egitea, zergatik ez? Bada, uste dut hor bi gauzak uztartu behar direla. Iruditzen zait baliozkoa dela goizean izan dugun eztabaida ere. Iruditzen zait demokratikoa dela hizkuntza-politikez hitz egitea, eta haiei kritikak eta iruzkinak egitea. Herri demokratiko batean, guztia kritikatu daiteke, guztia jar daiteke zalantzan, eta ezer ez da gehiegizkoa. Eta, nire ustez, egiaz, bada, hezkuntzan arauak aukera ematen du zuk egin nahi duzuna ongi egiteko, baina ez du onartzen ertzetatik ihes egin nahi dutenek ihes egiterik. Izan ere, bada jendea, eta ados egongo zara nirekin, hau esaten duena: "Bada, uniformea jantzi eta esaten dut hemen ez dudala zergatik hori... aldi baterako bainago". Nork daki non dagoen aldi baterako? Beraz, bere ezaugarriak ditu euskal hezkuntzasistemaren osaerak. Hezkuntza-sistema elebiduna da, errespetatu egiten dugu, eta hemen demokratikoki bozkatzen dugun aldiro, hori bozkatzen dugu gehienok. Eta beharrezkoa da, bai, araua bikain aplikatzen dela zaintzea, neurritasun handiz, kalte handiagorik eragin ez dezan. Besterik ez, eta eskerrik asko... Eta, noski, iruditzen zait Hezkuntza Saila ere adi egongo dela kasu honetan, aurrera ateratzeko. Besterik ez. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2525 |
10 | 50 | 31.10.2013 | AGIRREZABALA MANTXOLA | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, euskararen irakaskuntzaren ebaluaziotik salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Alderdi Popularrak euskararen salbuespena dakarkigu oraingo honetan. DBHra inkorporatzen diren ikasleek euskararen salbuespena izan dezaten etengabe eta mugagabe, horixe da zure proposamenean, Oyarzabal jauna, esaten duzuna. Eta, azken finean, proposamen horretan idatzita dagoena, gorputzean beldurra sartzera besterik ez dator zure argumentazioa. "La obligación de evaluarles de euskera condiciona gravemente sus estudios e incluso sus opciones universitarias, ya que deben afrontar la prueba de euskera en la aún vigente prueba de selectividad". Hau da, zuk hona ekarri nahi duzuna da izua, beldurra, beste hezkuntza sistemetatik hona datozen ikasle eta familiengan. Hala ere, harritu egin nau, Oyarzabal jaunak, zure idatzian, zure proposamenean, bakarrik euskararen ebaluazioa planteatzen dela, euskara ebaluatzetik salbuestea planteatzen duzula eta ez ikastea. Ez dakit hori barnean dagoen. Nik zure interbentzioaren ondoren baietz ulertu dut, baina esan behar dizut zure lehenengo interbentzioa entzunda, Isasi Balanzategi jaunari gaur goizean erantzun diozuna entzunda, motz gelditu zarela. Baina, tira, gatozen orain gaur zuk hemen tribuna honetan esan duzunarekin, eta usted tiene una doble vara de medir, señor Oyarzabal, porque está planteando lo que es, en el tema del euskera, salbuestea, hau da, planteatzen ari zarena da euskararen kasuan salbuestea; eta erdararen kasuan zer da gertatzen dena erdara, gaztelania, bere hezkuntza bezala ez duen ikasle baten kasuan? Beraz, gaztelaniaren kasuan ere, kasu horretan eta zure argumentazioa entzunda, salbuetsi egin beharko genuke, ez? Zergatik planteatzen duzu bakarrik euskararen salbuespena? Zergatik planteatzen ari zara bakarrik euskararen salbuespena? Eta gaztelaniarena zergatik ez? Zer da gertatzen dena argelino umearengan pentsatuz? Edo Errusiatik datorrena? Edo Ukraniatik datorrena? Kasu horietan erdaran ere, gaztelaniaren ere salbuetsi egin beharko litzateke, ez? Baina badakit nik zure buruan hori ez dagoela, bakarrik euskararen salbuespenean pentsatzen ari zarela. Por lo tanto, no nos tome el pelo, lo mismo que usted le ha dicho esta mañana al señor Isasi Balanzategi, y no utilice dos varas de medir, señor Oyarzabal. Eta egin duzun beste argumentazioa, esan duzu un caso colombiano, que yo creo que es de respetar, pero de ahí a veinte metros tiene otro, al que usted no le ha preguntado su situación. Tiene otro caso colombiano, de una persona venida a Euskal Herria con sus padres, a la que se le dio la exención de euskera. ¿Le ha preguntado a ella qué piensa? ¿Sabe lo que está diciendo? Lo que está diciendo es que se le dio la exención, y a partir de eso no ha hecho más que…, ez duela ondo ikusten exentzioa ematea, que se arrepiente de ello. Ella y su familia. ¿Por qué? Porque ha sido un gran error, interpreta que ha sido un gran error darle esa exención. Una persona que vino aquí, de Colombia, el mismo caso que usted ha puesto, y que se ha incorporado y que vino aquí a nuestra tierra, entiende que es un grave error. ¿Y qué me dice usted, señor Oyarzabal, cuántos estudiantes tienen que venir de Nafarroa a Araba porque su partido no les posibilita que puedan estudiar euskera allí? Por lo tanto, no sé si nos está tomando el pelo o no, pero lo que sí está claro es que usted utiliza dos varas de medir. Partidu Sozialistari erreparatuko natzaio orain, ze harritu egin nau Partidu Sozialistak egindako osoko zuzenketak. Hemen ere beldurra zabaltzea badu zure proposamenak helburu, Celaá andrea, esaten duzunean "evitando que nadie quede excluido de sus posibilidades de formación futura". ¡Ninguno queremos eso! Ez dut oso ondo ulertzen Celaá andreak planteatzen duenean araudia aplikatzen jarraitzea, "con la debida ponderación". Hemen esplikatu duzu, baina zuk gobernu ardurak izan dituzu eta "con la debida ponderación" esateak eta un brindis al sol, badakizu gauza bera dela. Baina, gaur egungo araudia Partidu Sozialistak egindakoa da, 2010eko dekretua, eta horri erreparatu diozu eta horri erreparatu nahi diot nik ere. Y en este decreto, señora Celaá, no solo cambió y quitó del decreto eso que últimamente le gusta decir tanto, que "lo que yo quité del decreto de 2007 fueron algunos euskal herrias exagerados, como decir 'vamos a analizar las enfermedades infecciosas de Euskal Herria', como si en La Rioja no tuvieran". No solamente quitó eso. Modificó totalmente la disposición final segunda del decreto del 2007, que planteaba clarísimamente quiénes tendrían exención de la evaluación de Lengua vasca y literatura: aquellos cuya escolarización en el sistema educativo vasco no sobrepasara un curso. Se lo ventiló. De un plumazo. Baina ez zuen hori bakarrik esaten, ez zuen hori bakarrik esaten. Esaten zuen ere bi ikasturtetan, kanpotik etorritakoekin banakako lan planak egingo zirela eta horretarako baliabideak aurreikusi eta garatuko zirela. Hori ere esaten zuen zure dekretuak, Celaá andrea, salbuespenaren denbora, muga, kendu, eliminatu egin zuen eta beste aukera bat ezarri zuen, euskara ikastearen salbuespena. Eta hau Euskadi Eskola Kontseiluak argi esan zizun, baina esandakoari ez zenion batere kasurik egin. Eta gogora ekarriko dizut zer esan zizun orduko Euskadi Eskola Kontseiluak: "Desde un punto de vista educativo, el consejo no considera conveniente la exención de la enseñanza del euskera, por lo que debería limitarse al máximo este tipo de exención. Para ello, será necesario aplicar las modificaciones curriculares y dotar los recursos humanos". No hizo ni caso, señora Celaá, cuando el consejo le planteaba eso. Hauxe da, Celaá andrea, zuk utzitako herentzia, Euskal Herria Bilduk inolaz ere onartzen ez duena. Eta gatozen orain Euzko Alderdi Jeltzalearekin. Orain, egia esan, galdera ikusi dut, erdibitu duzuen zuzenketa eta hasieran neukan galdera hauxe zen, Partidu Sozialistatik jaso duen herentzia mantenduko al du Euzko Alderdi Jeltzaleak? Eta hau galdetzen dizut zure osoko zuzenketak horixe esaten duelako eta esaten duena da que se apliquen los criterios que estableció la señora Celaá. Eta horixe da gaur Partidu Sozialistak eta zuek zeuek sinatu duzuen erdibidekoa. Kezkagarria, oso kezkagarria guretzat. Zergatik? Hori bai, honen aurrean gauza bat gogora ekarri nahi dizut edo gogoratu nahi dizut, bai zuri eta baita Gobernuari ere. Badakizu nork sinatu zuen 2007ko dekretua? Bai, Ibarretxe jaunak. Non dago orduko PNVa? Ibarretxek sinatutako dekretuaren kontrako proposamena erdibitu duzue gaur, Berriozabal anderea. Eta kezkagarria, ez bakarrik iraganeko kontuak ahaztu dituzuelako. Utz ditzagun hor iraganeko kontuak. Kezkagarria ere etorkizunari begiratuz, zeren eta begiratu Heziberri2020 hasierako plangintzan zuek jarritako bigarren paragrafoan: "El camino recorrido por la educación vasca es digno de elogio. Uno de los hitos importantes en este recorrido ha sido el proyecto del currículum vasco, que se caracteriza por ser una iniciativa conjunta de los agentes educativos, sociales y políticos, que consensuaron un modelo educativo y curricular propio. Este modelo educativo ha tenido su plasmación en distintas propuestas de los agentes educativos y sociales, que sirvieron de base para la formulación del decreto por el que se establece el currículum de la educación básica en la Comunidad Autónoma del País Vasco, decreto del 2007". Ibarretxek sinatu zuen dekretuaz ari naiz, eta ez Patxi Lópezek sinatu zuenaz. Espero dezagun Heziberri 2020 planak bide honetatik ez jarraitzea, zeren eta hori horrela bada, aurrean izango gaituzue. Euskal curriculumaren inguruko eztabaidan gure babesa eskaini genizuen eta eskaini genuen bat gatozelako euskal curriculuma pieza inportantea dela euskal hezkuntza sistema propioa eraikitzeko bidean. Babes hori eskaintzen jarraitzen dugu eta jarraituko dugu, baina ez, Berriozabal anderea, bide honetatik. Zer da EH Bildutik proposatzen duguna edo esaten duguna? Bizpahiru kontutxo. Bat, guk argi duguna hauxe da: gehiago gustatzen zaigula 2007ko Dekretua 2010ekoa baino, argi eta garbi. Eta argi duguna ere hauxe da: euskararen salbuespenak mugatu egin behar direla beste hezkuntza sistemetatik datozen ikasleentzako. Muga hori urtebetekoa izan daiteke Euskal Herrian urtebete baino gutxiago egon behar badute. Hau da, ulergarria da hiru hilabetetarako, sei hilabetetarako, bederatzi hilabetetarako datozenentzat salbuestea. Hori ulergarritzat jotzen dugu, baina beste guztiei bidea jarri behar zaie euskaran ere gaitasun nahikoa lortu dezaten. Horretarako –eta aitaren batean bukatuko dut, presidente anderea–, norbanako planak, ikastetxeko planak eta baliabideak jarri behar dira. Horixe da gure osoko zuzenketaren zentzua eta zergatia. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2526 |
10 | 50 | 31.10.2013 | BERRIOZABAL BÓVEDA | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, euskararen irakaskuntzaren ebaluaziotik salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburua, eta egun on guztioi. Euskararen Erabilera Normalizatzeko 10/82 Legeak jasotzen duenez, Euskadiko herritar guztiei aitortzen zaie euskara zein gaztelania erabiltzeko eskubidea. Gaineratzen du horretarako neurri egokiak hartuko direla eta beharrezko baliabideak bideratuko direla eskubide hori arian-arian gauzatu dadin bermatzeko. Esandako lege horrek kapitulu zehatza eskaintzen zion euskararen erabilerari zehazki irakaskuntzan. Kapitulu horretan esaten da unibertsitate hezkuntza hasteraino egiten diren ikasketetan derrigorrezkoa izango dela ikasketok hartzeko guraso edo kuradoreak edo, hala denean, ikasleak berak aukeratu ez duen hizkuntza ofiziala irakastea. Gehiago ere esaten du. Oinarrizko hezkuntzako ikasketak Euskal Herriko Autonomia Erkidegotik kanpoan hasita dituzten ikasleek edo bere ohiko bizilekua Autonomia Erkidegoan ez dutela behar bezala egiaztatzen duten horiek, euskara ikastetik salbuetsita gera daitezkeela, horretarako finkatuko diren prozedurei dagokienez. Eta hori izan zen 83ko dekretuak garatu zuena. Indarrean dagoen curriculum dekretuan zera esaten da salbuespenen inguruan, hemen aipatu den bezala. Esaten da, azaroaren 24ko 10/1982 Legean –Euskararen Erabilera Normalizatzeko Oinarrizkoan– ezarritakoaren arabera, unibertsitatez kanpoko edozein mailatako ikasleak Euskara eta Literatura ikastetik edo ebaluatzetik salbuetsi ahal izango direla, baldin eta Euskara eta Literatura irakasgaia edo arloa jasotzen ez duen hezkuntza-sistema batean hasi badira ikasten, edo behar bezala justifikatzen badute Euskal Autonomia Erkidegoa ez dela beren ohiko bizilekua, betiere Sailak zehazten dituen terminoetan. Edozelan ere, hori arautzean, ahaleginak egingo dira ahalik eta ikasle gehienek jarraitu dezaten euskara ikasten, eta kontuan hartuko dira, besteak beste, ikasleen historial akademikoa, ingurunearen ezaugarri soziolinguistikoak eta zein hezkuntza-mailatan hasten diren ikasleak, etab. Beraz, Oyarzabal jauna, gezurra da ez direla kontuan hartzen ebaluaziotik salbuestea eskatzen duten ikasleen baldintza pertsonalak. Hori guztia kontuan izanik, hezkuntza sailburuordeak ikasturte hasiera bakoitzean ebazpena egiten du jarraibide batzuk zehaztuz. Hainbat kasutan, salbuespen hori eman izan da. Baina horrek ez du esan nahi ebaluaziorik egin ez arren, ikastetxeek, irakasleek lan egiten ez dutenik ikasle zehatz horiekin euskara ikasten joan daitezen. Lan espezifikoa egiten da ikasle horiekin guztiekin, batzuen eta besteen premiak desberdinak direlako. Hainbaten kasuan, euskara ikasteaz gain, gaztelania ere ikasi behar izaten dute. Eta hori ere irakatsi egiten zaie, bai euskara, bai gaztelania. Hala ere, lan zehatz hori gauzatzeaz gain, ikastetxeek ikusiko balute ez dela nahikoa izan bi urteko ebaluazio salbuespenarekin, eska dezakete eta berriro ere aztertu egingo dira ikasle bakoitzaren egoera, izan duen aurrerapena eta inguruko egoera soziolinguistikoa. Hori dena egiten da. Kontuan hartzen da ikaslea noiz iritsi den euskal hezkuntza sistemara, nondik datorren, zer zailtasun izan ditzakeen. Hori dena aurreikusi egiten da eta, horretarako, bidezkoak diren baliabide guztiak jartzen dira ikaslearen eskura. Gure ustez, ezin da onartu, inolaz ere, Alderdi Popularraren proposamena, iruditzen baitzaigu izaera arruntez behar bestekoa dela bi urteko epea ikasleak behar besteko gaitasun linguistikoa lortzeko ikasturtean gai hori lantzeko, eskolatu den hizkuntzaereduan. Gainera, salbuespenezko luzapena ematen zaie kasu bereziei, maila horietara iristeko gai izan ez direnei. Gogorarazten dizuet matrikulatuta dagoen ereduko maila linguistikoa eskatzen zaiola, ez beste mailaren bat. Bestelakoa da batzuek gizartearen parte jakin bati sinetsarazi nahi izatea arazo handi bat dela euskara, zenbait ikasleren hezkuntza-ibilbideko arazo bakarra. Eta zuk badakizu euskal hezkuntza-sistemara datorren ikasleak, datorren lekutik datorrela ere, eskolatze jarraitua izan badu, ikasteko ohitura batzuk baditu eta ikasten laguntzen dion gizarte- eta familiaingurune bat badu, normaltasunez aurre egin diezaiekeela ikasketei (ahalegina eta lana eginez, guztiek bezala, baina normaltasunez), baita euskararen ikaskuntzari dagokionez ere. Eta azpimarratu egin nahi dut ikaskuntza, ikaskuntza jarraitua, eta ez ebaluazioa soilik. Baina Administrazioa horren jakitun denez, berriro esaten dizut badela luzapena eskatzeko bigarren aukera bat, eta Administrazioa malgua dela, eta kontuan hartzen direla baldintza guztiak. Gure ustez, Eusko Jaurlaritzak ez luke beteko Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legeak ematen dion agindua baldin eta hartuko ez balitu ikasleek bi hizkuntza ofizialetan behar besteko ezagutza praktikoa eskuratzea bermatzen duten neurriak. EH Bilduren zuzenketari dagokionez, zuzenketan esaten diren hainbat konturekin bat gatoz. Ikasle guztiek euskara ikasi beharra, noski, legean jasota dago, ados gaude. Gaur ez dugu ezer asmatu hemen. Ikasleen arteko harremanetan euskara ohiko hizkuntza izatearen garrantzia. Horretan ere bat gatoz, eta ikastetxeetan lan egiten da egunero hori lortzea aldera. Eta gero esaten digu euskal hezkuntza sistemara etorritakoentzat banakako planak egin behar direla. Esan dizudanez, irakasleek arreta berezia eta bereizia ematen diete ikasle horietako bakoitzari bakoitzaren ezaugarriak ezagututa. Hortaz, deitu banakako plana, lan plana…, nahi duzun bezala, baina hori egiten da, eta egiten da kasu guztietan. Beste kontu bat da, eta nahiko desberdina, izan ere, denboraz kanpo azaldu diguzu zein den zuzenketaren edukia, baina zuk egin diozu erreferentzia iraganari. Agirrezabala jaunari Oyarzabal jaunarekin sortu zaion zalantzaren antzeko bat sortu zait niri: galdetuko nizuke ausartuko zinatekeen Legebiltzar honetan legez besteko proposamen bat aurkezten Eusko Jaurlaritzari eskatuz gaitu dezala gaztelaniaren edo ingelesaren, nahi duzun bezala, ebaluazioaren salbuespen mugagabea, ikasle bat euskal hezkuntza-sistemara heldu delako lehenago ez gaztelaniarik ez ingelesik ikasi gabe. Euskal hezkuntza-sistemara iristen diren ikasle guztiek ez baitakite gaztelaniaz! Leku asko eta askotarikoetatik iristen dira. Ez diguzu ekarriko euskal hezkuntza-sisteman gaztelaniaren ezagutza eta ebaluazioa salbuesteko legez besteko proposamenik, ezta? No. Beraz, ez saiatu gauza bera egiten herri honetako beste hizkuntza ofizialarekin. Koherenteak izateaz aritu da Agirrezabala jauna. Guk uste dugu bat etor daitezkeela erdibideko zuzenketan esaten dena eta zuek diozuen hori, osagarriak izan daitezkeela, zuek zuzenketan planteatzen dituzuen proposamen horiek osagarriak izan daitezkeela. Baina koherentziaz ari garenez, 2007an arautu zen gai hau, egia da, baina 2007 arte nora begira egon zen Agirrezabala jauna edo Eusko Alkartasuna? Horretan ere, beste hainbat kontutan bezala, mutur batetik bestera joateko abiada bizian egin zenuten proposamen bat, baina ordura arte makina bat ikasleri eman zenioten salbuespena urte luzez. Eta adinagatik esango nuke gure lankide den Urrea andreari ere Eusko Alkartasunak eman ziola salbuespena. Hainbat eman zenituzten, eta seguruenik kasu bakoitza aztertu eta arduraz egingo zenuten. Nik ez dut hori zalantzan jartzen, baina patxada apur bat eskatzen dizut, zeren eta alde handia dago zuek egin zenutenetik bukaeran egin nahi izan zenuten horretara. Aipatu denez, erdibideko bat sinatu dugu Alderdi Sozialistak eta Euzko Abertzaleak taldeak gure zuzenketak parekoak zirelako, eta uste dugu zentzuzkoa dela esaten dena, ponderazioz jokatzea eta ikasle bakoitzaren egoera aztertzea salbuespenez emateko, ez arau orokor gisa. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2527 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, euskararen irakaskuntzaren ebaluaziotik salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Jatorrizko ekimenaren alde bozkatuko dugu, iruditzen zaigulako aldarrikapen egokia, bidezkoa eta beharrezkoa dela. Beraz, haren alde bozkatuko dugu, proposatzen dena, gainera, ez delako hain zaila aplikatzen eta egiten. Iruditzen zait proposamenaren helburua dela azken urteetan gertatzen ari diren bidegabekeria batzuk gainditzea, eta, beraz, iruditzen zait Ganbera honetako inor ez litzatekeela kezkatu behar araudia Talde Popularrak proposatzen duen moduan aldatzeagatik. Inork ez luke kezkatuta egon behar. Esan dut erabat zentzuzkoa iruditzen zaidala proposamena. Erabat arrazoizkoa iruditzen zait beste autonomia-erkidego batzuetatik datozen ikasleei euskararen ebaluazioa egin behar izatearen zama kentzea. Zama kendu ahal izatea, eta, hain zuzen, ken- tzea, kasu guztietan ez baita hori gertatzen. Inoiz harremanik izan ez duten hizkuntza baten ebaluazioa egiteak ikaslearen azken nota baldintzatzen du. Bidegabekeria da hori. Herritar jakin batzuei kalte egiten zaie, gazte jakin batzuei. Ez da ikasleagan pentsatzen, ez haren orainaldian ez etorkizunean, ez haren etorkizun pertsonalean, ez etorkizun akademikoan. Ez dira kontuan hartzen haren baldintza pertsonalak, ikasketa-baldintzak edo familia-baldintzak. Ez dira kontuan hartzen haren baldintza pertsonalak, ikasketabaldintzak edo familia-baldintzak; ez behintzat kasu guztietan, azkenaldian –azaldu da jada hemen– bidegabekeria jakinak eragin dituzten kasu jakinak izan baitira. Larriki baldintzatzen da, beraz, jendearen orainaldia eta etorkizuna. Beraz, arrazoizkoa iruditzen zait proposatzen dena. Egia da, kasu gutxi dira, esan da hori ere; baina kalte handia egiten da kasu gutxi horietan, eta, beraz, logikoa denez, guri arrazoizkoa iruditzen zaigu hori aldatzea. Kasu zehatz batez mintzatu da Oyarzabal jauna. Bistan denez, izan dira beste batzuk, eta badira. Nik bitartekari-lanak egin behar izan nituen mutiko saharar baten eta Hezkuntza Sailaren beraren artean, euskara ikasteaz salbuets zezaten. Bitartekari-lan horiek egin behar izan nituen nik. Irakasleen babesa zuen mutiko sahararrak, baina bizkar eman zion, bidegabeki, Hezkuntza Sailak. Eta haren moduan, izan dira beste batzuk ere. Beraz, nahikoa da araua aldatzea. Ez dut ikusten zein den arazoa. Zer arazo dago malgutasun pixka bat izatearekin, halako kasu edo bidegabekeriarik ez izateko? Zergatik fidatu behar dugu Sailaren sen onaz, ordezkariren batek esan duen moduan? Zergatik fidatu behar dugu Sailaren azken hitzaz, araua aldatu beharrean, inoiz bidegabekeriarik ez eragiteko bezain argia den araudia izan beharrean? Ya digo, basta con modificarla. Biziki harritu gaitu zuek sinatu duzuen erdibideko zuzenketak, euskararen salbuespenak arautzen dituen araudia "behar den neurritasunez" aplikatzen jarraitzea proposatzen baita. Eta nik ulertzen dut "behar den neurritasunez" esaten denean kontuz egin behar dela esaten dela. Eta esaten denean araudi edo lege jakin bat kontuz aplikatu behar dela, esaten da jakina delako indarrean den araudi edo legedi horrek bidegabekeria jakinak eragin ditzakeela, zuek ere ezagutzen baitituzue euskara ikastetik salbuetsi izan ez den jendearen kasu jakinak. Beraz, zuek "neurritasunez" diozue, eta kontuz esan nahi duzue. Alegia, araudi hau ez dela guztiz zuzena edo argia deritzozue, eta, beraz, bidegabekeriak eragiten dituela. Celaá andreak esan du baliozkoa izan daitekeela araudia, eta esaten dut, ez kasu guztietan. Araudia ez da baliozkoa izan kasu guztietan. Bidegabekeria jakin batzuk eragin ditu, eta ez dut uste hain zaila denik arau hau aldatzea, edozein bidegabekeria saihesteko. Eta, gero, bistan denez, ez da gehiegi sakondu gai honetan, baina, noski, gero bada jendea, Espainiako gainerako herritarren artean, nahiago duena Euskadira ez etorri, araudi horrengatik, eta euskara inposatzen duten beste araudi eta lege batzuengatik. Eta gero bada, bistan denez, alde egiten duen jendea; ez soilik ikastera Euskaditik kanpora joaten dena, baita Euskaditik behin betiko joaten dena ere, biziki bidegabeak diren arau eta lege horiengatik guztiengatik. Azken batean, uste dut oso erraza dela ulertzen, arrazoizko proposamena dela, bidezko proposamena, eta, beraz, haren alde bozkatuko dugu guk. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2528 |
10 | 50 | 31.10.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, euskararen irakaskuntzaren ebaluaziotik salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Goizean pertsona baten gutuna, pertsona baten erreklamazioa irakurri digutenez, nik ere irakurri nahi dut kasu honetan ama batek alderdi politiko guztiei eta Hezkuntza ministroari igorritako gutuna. Marcela du izena ama honek, eta honela dio: "Kolonbiarra naiz, baina Espainiako herritartasuna ere badut. 2005ean etorri nintzen Espainiara, Gasteiza, eta 2008ko irailean, ikasturte-hasieran, nire hiru seme-alabak ekarri ahal izan nituen; orduan, hamalau, hamabi eta hamaika urte zituzten. "Nire seme-alabak euskara ikastetik salbuetsita zeuden, eta iazko ikasturtea jada hasita zela, esan zidaten ikasi ez ezik ebaluazioa ere egin behar zutela. "Zaharrenak, batxilergoko bigarren ikasturtean zenak, depresioa izan zuen", esaten du ikasteko gogoa galdu zuela... ez zuen ikasturtea gainditu. "Bigarrenak gainditu zuen ikasturtea, Bigarren Hezkuntzako titulua eman zioten, baina ez zuen Euskadin ikasten jarraitzeko aukerarik; esan ziotenez, ez zuelako gainditu euskara-irakasgaia". "Ongi iruditzen zait euskara sustatzea, baina ez dut uste euskarari inolako kalterik egiten dionik nire seme-alabek, zeinek ez baitakite euskaraz etxean hitz egiten ez dugulako eta kalean ere ez delako entzuten, ez menderatzeak, eta horregatik ezin izatea Euskadin ikasten jarraitzea. Gainera, litekeena da etorkizun hurbilean Kolonbiara itzultzea, edo, nire senarraren lan-kontuengatik, Espainiako beste lekuren batera joan behar izatea, lan-kontuagatik bidal baitezakete hara nire senarra. "Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntzako bulego guztietan izan naiz, eta esan didate legea lege dela, eta bidaltzeko nire seme-alabak, adibidez, Miranda de Ebrora, gure etxetik 35 kilometrora. Alderdi eta sindikatu guztiei, euskal diputatu eta senatariei nahiz ministerio horri bidali dizkiet gutunak, eta orain artean ez dut irtenbiderik lortu. "Euskadiko Arartekoarengana ere jo nuen, eta erantzun berri dit, hain zuzen, araudiaren arabera, nire seme-alabek ez dutela luzapen gehiago izateko eskubiderik, eta ezin duela espediente bati hasiera eman. Une honetan, nire bi seme-alaba zaharrenak (txikienak DBHko laugarren ikasturtea egingo du ikasten aritu den Gasteizko ikastetxe berean) ez daude inon izena emanda, irailean gaude eta nire seme-alabek ez dute ikastetxerik ikasteko". Eta gero agurraren paragrafoa dator. Kasu honek beste kasu asko ere laburbiltzen ditu, salatzen ausartu ez ziren beste kasu batzuk, baina, hain zuen, arreta berezia eskatzen dutenak. Izan ere, Celaá andrea, ez gaude Ondarroan bizi den pertsona horren kasuan: Gasteizen bizi da, Ondarroakoaren ingurune soziolinguistiko jakinaren oso bestelakoan, eta, itxuraz, ez da kontuan izan. Eta ez da bi urteko haurrekin iritsi, lau urterekin euskara bikain hitz egiten jakingo dutenekin. Ez: hamaika, hamabi eta hamalau urteko seme-alabekin iritsi da. Beraz, bestelako kasuak ditugu hemen, baina erantzun bera ematen zaie. Ez dira kontuan hartzen haurren ikaskuntzazailtasunak. Izan ere, ez gaude eskakizun horri aurre egiteko gaitasuna erakutsi duten gazteen aurrean; alderantziz, zailtasun erantsiak dituzte ikaskuntzan, eta ikasturtea ere gal dezakete horren eraginez. Beraz, hemen ez gara esaten ari araudiak kasu espezifikoei erantzuteko behar besteko malgutasuna eman diezagukeenik gaur egun. Eta, beraz, galdera hau egiten dugu gaur: Euskara bi urte soilik ikasi duen pertsona batek…? Izan ere, guk ez dugu proposatzen ikaskuntzatik salbuestea; ebaluaziotik salbuestea proposatzen dugu. Horixe proposatzen dugula ikaskuntza-plan bat egitea, noski, eta bidezkoa eta arrazoizkoa iruditzen zaigu ikasteko eskakizuna. Guk ez dugu proposatzen ikaskuntzatik salbuesterik, bai ebaluaziotik. Iruditzen zaizue, legebiltzarkide jaun-andreok, beste autonomia-erkidego batetik etorri den neska- mutil batek, euskara bi urtez baino ikasi ez duen batek, ez etxean ez bere ingurune sozialean euskaraz entzuten ez duen batek, egin dezakeela…? Uste dut horretan pentsatu behar dugula. EAJk esan digu baietz, egin daitekeela. Egin dezake pertsona batek selektibitatea euskaraz? Gure ustez, ez ikaskideen baldintza beretan. Euskara bi urtez ikasi ondoren ikaskideen aukera berak ditu mutiko batek Batxilergoan? Ezetz uste dugu. Egongo da egin dezakeenik, hori lortu dezakeenik. Ziur asko badira familia batzuk eskolaren beste formula osagarri batzuk eskain diezazkiokeenak seme-alabari, egunean jarri eta euskara-maila jakin batzuk lortzeko. Baina egin dezaketela uste dugu? Ezetz deritzogu guk. Gure ustez, arriskuan jartzen da gazte askoren etorkizuna. Horrela aurrera egin daitekeela uste dugu? Gure ustez, ezin daiteke horrela aurrera egin, ez da horrela aurrera egin behar, honek hausnarketa bat eskatzen duela deritzogu. Ziur gaude, Celaá andrea –eta amaitzen ari naiz, presidente andrea–, ziur gaude 2010ean aldatu zen araudia arrazoizkoa dela, 2007koari bidea ixten diola, hark, gure iritziz, nabarmen baldintzatzen baitzituen gazte askoren aukerak. Behar adinakoa da 2010eko araudia, 2007koa hobetzen dugu; baina ezin dugu onartu 2013an 2010ekoa hobetzea? Ezin dugu onartu, hain zuzen, formula malgu bat bilatzea, 2010eko araudian oinarrituz, kasu espezifiko horiei irtenbide bat emateko? Guk baietz uste dugu, eta baiezkoa defendatzen jarraituko dugu Alderdi Popularretik. Gure ustez, ez da beharrezkoa inor gogaitzea, ez da beharrezkoa inoren bizitza baldintzatzea euskarak aurrera egiten jarraitu dezan. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2529 |
10 | 50 | 31.10.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, euskararen irakaskuntzaren ebaluaziotik salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bada, Oyarzabal jauna, 2010eko araudiak behar beste aukera ematen dizu egiteko. Behar beste aukera, eta, gainera, aurrerakoia (aurrerakoia, Agirrezabala jauna), malgua izan behar duen politika baten aurkako erantzun-elementu negatiboak saihesten ditu, eta horiek dira, hain zuzen, printzipio demokratikoak. Porque usted recordará que norbanakoaren borondatean oinarritua izan behar da politika linguistikoa. Eta progresiboa, malgua eta neurrikoa izan behar da. Eta, gainera, kalitatea zainduko duena. Eta tokian tokiko ezaugarri linguistikoak aintzat hartuko dituena; eta gainera, irakaskuntzari dagokionez, finkatu ziren printzipioak –eta Euskararen Legean izan behar du– dira: "Irakaskuntza euskaraz nahiz gaztelaniaz izateko eskubide indibiduala. Beste hizkuntza ofiziala ere ikasi beharra, eta helburu bezala, helburu bezala derrigorrezko eskolaldiaren amaieran ikasle guztiek bi hizkuntza ofizialak denetan erabiltzeko adina menderatzea". Bai. Proposamenean jarri duzun moduan, baina proposamenean ez gara esparru orokorraz ari. Proposamena egin duen taldeak salbuespenak ekarri dizkigu. Salbuespenak. Eta, beraz, hain zuzen, xedapenean horri dagokionez egiten den aldaketa, 2010eko dekretuan egiten den aldaketa, ukatu gabe, ukatu gabe, jende guztiak ikastea dela helburua, eta hori sustatuz gainera… Eta hau dio Euskadiko Eskola Kontseiluak: "ikasle guztiak euskara ikasten aritu daitezen ahalegindu behar gu". Ez dakit zergatik aipatu didazun, nik esan baitut nire lehen mintzaldian, eta hori da, hain zuzen, arauak egiten duena, hori da, hain zuzen, arauak egiten duena, irakaskuntza eta ebaluazioa bereizita. Guztiak irakaskuntzan. Eta ebaluazioan? Hori egiteko arrazoizko maila duena. Zure ustez, 2007ko xedapenak, zeinak zehazten baitu bi urte igarotakoan edozein mailatako ikasleak azterketa ofiziala egin behar duela nahitaez, euskaldun gehiago lortzen ditu? Baietz uste duzu? Baietz uste duzu? Egia esan, sinestezina eta inkoherentea da hori sinetsiz gero, hau da, borondateak eta inposizioak euskaldun gehiago egin ditzakeela sinetsita, erabat ahaztea zuek hezkuntza-zentroak, ikastetxe frantsesak, alemanak, amerikarrak... erabat. Inkoherentea da. Beraz, benetan, gure hizkuntza-politikako printzipio demokratikoetako bat da aurrera egitea adostasunez, pixkanaka-pixkanaka, malgutasunez, baina ez axolagabe, ez neutral izanik. Eta hori landu genuen. Eta Euskadin hizkuntza-politikak aurrera egin ahal izan badu –eta ez beste leku askotan–, izan da, hain zuzen, herritarrek beren ama-hizkuntza ez den beste bat ikasteko egin behar izan duten ahaleginagatik... Gizarte-presio onartu moduko zerbait izan da! Alegia, alde egon gara, D eredua aukeratzen duten gurasoak alde daude, euskara ikasi nahi duten ikasleak alde daude. Baina kontuz aritu behar dugu, gizarte-presio onartu hori zapalketa bihurtu ez dadin. Eta, horretarako, horregatik, lehenago arauak egiten zituzten guztiek, gure hizkuntza-politikak oinarri dituen agindu guztiek, adostasunaz, erantzun aktibo positiboaz, eta adostasunez eta malgutasunez aurrera egiteak duen garrantziaz hitz egiten dute. Eta hori da, gure ustez, salbuespenak jasotzeko esparru egokia. Eta neurritasunei dagokienez, Maneiro jauna, esan behar dizut Kode Zibilak ere, Kode Zibilak ere... Ez du adierazten, besterik gabe, kontuz egin behar dugunik. Neurritasunak adierazten du kontuan hartzen jakin behar dela, moldatzean –Kode zibilak 3. artikuluan dioen moduan–, moldatzen. Aizu, lege batzuk aplikatzeko, arauak aplikatzeko kontuan izan beharko duzu, neurtu egin beharko duzu, gizarte-errealitatera moldatu behar duzu, kasu bakoitzaren baldintzetara, norbanako bakoitzaren errealitatera. Hori adierazten du. Noski, zorrotz aplikatzen bada... Baina ez da zorrotz aplikatu behar, eta, eskuarki, ez da zorrotz aplikatzen. Beraz, salatu "bidegabeki", komatxo artean, arautu dituen kasuak, eta berreskuratu sen ona, ikasle horiek arrakastaz amaitu ditzaten ikasketak. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2530 |
10 | 50 | 31.10.2013 | BERRIOZABAL BÓVEDA | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, euskararen irakaskuntzaren ebaluaziotik salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburua. Gure taldeak ez du kasu jakinei buruz hitz egin, adin txikiko ikasleak baitira. Badakizu behin baino gehiagotan adierazi dudala gure taldea deseroso sentitzen dela adin txikiko jakinez hitz egitean, izenabizenak bikain identifikatuta, batzordean egin ohi duzunez, eta gaur hemen, bilkura honetan, egin duzun bezala. Ahalegin handia egin duzu zure tesia sendotu zezakeela uste zenuen hori soilik kontatzeko, gainerakoa baztertuta. Eta nik ere baztertu egingo dut, erantzukizunagatik, baina, onartzen badidazu, gutun horri buruzko aipamen bat egin nahi dut. Hau irakurri duzu: "Nire seme-alabak euskara ikastetik salbuetsita zeuden". Ez, ez, ez! Haren seme-alabak ez zeuden euskara ikastetik salbuetsita. Euskara eta literatura ikasgaiaren ebaluaziotik salbuetsita zeuden, ez euskara ikastetik. Beraz, gutun hori idatzi duenak akats bat dut, hasieratik, kontzeptuan. Berriro esaten dizut euskal hezkuntza-sistemara ikaskuntza-ibilbide batekin, ikasteko ohiturekin, ikasten lagunduko dion gizarte- eta familia-ingurune batetik datorren ikasle batek euskara ere ikasiko duela. Ikasgai guztiak ikasiko ditu, baita euskara ere. Eta bi urtean lortzen ez badu, luzapena eskatu ahal izango du ikastetxeak, haren baldintza pertsonalak kontuan izanik. Eta esan diezazuket orain arte onartu egin direla ikastetxeen eskaera guztiak, zu hainbeste kezkatzen zaituzten baldintza horiek kontuan izanik. Ezin dugu onartu proposamen hori, egia baita legeak bide ematen diela salbuespenei, baina ezin dugu printzipio orokor horren aurka jo. Salbuespenak salbuespen dira, baina printzipio orokorra da ikasle guztiek komunikazio-hizkuntzatzat aukeratu ez duten hizkuntza ere ikastea. Ez didazu erantzun, eta nahiko nuke uneren batean esatea gaztelaniaren eta ingelesaren ebaluazioaren salbuespen mugagabea eskatuko duzun. Agirrezabala jaunak galdetzen digu non dagoen iraganeko PNV. Iraganeko PNV eta egungo PNV hor dago, beti egon den lekuan. Aldiz, zuk handik hara salto egin duzu. Hortaz, ez dut uste koherentziaz hitz egiteko aproposena zu zarenik edo, behintzat, Euzko Alderdi Jeltzaleari lezioak emateko aproposena zu zarenik. Eta ez da inor harrituko esaten badut EAren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen artean diferentziak egon izan direla. Ez orain bakarrik, aurretiaz ere egon dira diferentziak gai zehatzetan, honetan eta beste hainbatetan, eta zuk ondo baino hobeto dakizu hori, han zeundelako, baita ni ere. Eta alderik handiena, badakizu zein den? Alderik handiena da guk aurrez aurre egiten ditugula proposamenak aurrerabidean. Noski. Zuk esan diguzu atzera ez. Ez, ez. Guk atzera ez, aurrera egingo dugu, baina aurrera egiteko erabiliko ez duguna da atzeko ateak eta bidezidorrak, zuetako zenbaitek egin nahi duen bezala. Hortaz, aurrera bai, eta horretan lagun izan nahi zaituztegu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2531 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Objektiboa, independentea, inpartziala eta egiatia al da egungo EITB? Inoiz izan al da historian zehar? Ohikoak izan al dira eta ohikoak al dira alderdi politiko batzuen eta besteen kexak egindako lanari buruz? Guk ezetz uste dugu eta, horregatik, gure betebeharra erakunde publiko profesional, objektibo, independente, egiati, inpartzial eta kalitatezkoa edukitzen ahalegintzea da. Eta helburu horiek lortzen ahalegintzeari uko egiten ez diogulako aurkeztu dugu legez besteko proposamen hau. Gure iritziz, EITBko zuzendari nagusiaren eta administrazio-kontseiluko kideen behar adinako merezimenduak eta gaitasuna bermatzen ez dituen sistema daukagu gaur egun. Gure ekimenaren xedea lehen aipaturiko helburuak bermatzeko behar diren legealdaketak sustatzea da: erakundea profesionalizatzea eta alderdi politikoekiko independentzia bermatzea. Gaur egun, bai zuzendari nagusia eta bai administrazio-kontseiluko kideak irizpide alderdikoien arabera izendatzen dira, eta horrek neurri handi batean galarazi eta ezinezko egiten du zorroztasunez betetzea gure iritziz Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren funtzionamenduaren ardatz izan behar duten printzipioak: profesionaltasuna, objektibotasuna, independentzia, egiazkotasuna, kalitatea eta informazioen inpartzialtasuna. Horregatik aurkeztu dugu guk legez besteko proposamen hori. Eta legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari behar diren lege-aldaketak egitea eska diezaion proposatzen dugu, alde batetik, EITBko zuzendari nagusia aukeratzeko prozedura aldatzeko, bere independentzia berma dadin eta, bestetik, postu hori hartzea merezimenduan eta gaitasunean oinarrituta egoteko. Eta prozedura bat planteatzen dugu: alde batetik, lanpostuaren deialdi publikoa egitea, hautagaien aurrehautaketa irizpide neurgarrietan oinarritutako irizpide objektiboekin, hautagaien agerraldia eta azterketa EITBren Kontrolerako Legebiltzar Batzordean, argi dagoelako erakunde publikoa dela eta, legebiltzarkide guztien adostasunez edo, bestela, legebiltzarkideen bost herenekin zuzendari nagusia onartzea, betiere aurkako baino aldeko legebiltzarkide gehiagorekin. Bestalde, EITBko administrazio-kontseiluko kideak hautatzeko prozedura ere aldatzea proposatzen dugu, haien independentzia berma dadin eta lanpostu horiek okupatzea merezimenduan eta gaitasunean oinarrituta egon dadin. Eta hemen ere jakineko prozedura bat planteatzen dugu: lanpostuaren deialdi publikoa, hautagaien aurrehautaketa irizpide neurgarrietan oinarritutako irizpide objektiboekin, hautagaien agerraldia eta azterketa EITBren Kontrolerako Legebiltzar Batzordean, argi dagoelako erakunde publikoa dela eta, legebiltzarkide guztien adostasunez edo, bestela, legebiltzarkideen bost herenekin administrazio-kontseiluko kideak onartzea, betiere aurkako baino aldeko legebiltzarkide gehiagorekin. Eta lehen aipaturiko printzipio horiek bermatzen dituen EITB lehenbailehen izateko behar diren legezko aldaketak sustatzea ere eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari. Hain zuzen ere, lehen aipatutako printzipio hauek dituena: Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren profesionaltasun, objektibotasun, independentzia, egiazkotasun, kalitate eta inpartzialtasun gorenak. EITB erakunde publikoa izatea ondo dago eta hala izan behar du, baina horrek ez du esan nahi agintean dagoen alderdi politikoaren zerbitzura egon behar duenik, izan orain Ganbera honetan dauden alderdietakoren bat edo izan orain ez dagoen beste edozein. Historian zehar gertatutako kontua da EITB agintean dagoen alderdi politikoaren zerbitzura egotea eta eskatu ohi dugun bezain neutrala ez izatea, eta horregatik aurkeztu dugu LBP hori. Beraz, hori saihestu nahi du eta hemen gauden guztiok partekatu eta aldarrikatzen ditugula esaten dugun helburu horiek bermatu nahi ditu. Hala ere, nik uste dut aukera ona dela ekimen hori planteatzea hemen dauden legebiltzartaldeetatik helburu horiek zeinek bermatu nahi dituen eta zeinek nahi ez dituen egiaztatzeko. ¿Cuál es el objetivo de esta iniciativa? Garantizar lo que no garantiza el sistema actual. Esto es, profesionalidad, objetividad, libertad, independencia, veracidad, calidad, imparcialidad y pluralidad. Baina ez dezagun geure burua engainatu; izan ere, gauza bera gertatzen da beste erkidego batzuetako telebista publikoekin edo Radio Televisión Españolarekin berarekin. Horietako asko, denak ez esatearren, alderdien irrati eta telebista bihurtu dira, agintean dagoen alderdi politikoaren transmisio-uhal, txandako gobernuaren zerbitzura dagoen tresna, errealitatea desitxuratu nahi duten eta gizarteari ideia batzuen ordez beste batzuk saldu nahi dizkioten tresna bihurtu dira. Puntu honetan, hainbat aldiz aipatu ditugun printzipio horiek betetzen ez dituzten beste autonomiaerkidego batzuetako telebisten adibide asko eman genitzake. Beraz, ez da EITBn soilik gertatzen den gauza bat, ezta gutxiagorik ere. Beste autonomia-erkidego batzuetako telebistetan ere gertatzen da, baita Radio Televisión Españolan ere. Beste autonomia-erkidego batzuetako telebistetan, gainera, EITBn baino modu larriagoan gertatzen da. Hemen, Eusko Legebiltzarrean defendatzen dugun ekimena da hau baina ordezkaritza dugun gainerako instituzioetan ere defendatu izan duguna. Ikusi dudanez, Euskadiko Alderdi Sozialistak, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Popularrak ez dute zuzenketarik aurkeztu. Ez dakit zer egingo duzuen, ekimen honen alde edo ekimen honen kontra bozkatuko duzuen. Nik uste dut ekimenaren kontra bozkatuko duzuela. Eta ekimen honen kontra bozkatzen baduzue, nik esango nuke egokia iruditzen zaizuela EITBko zuzendaria eta administrazio-kontseiluko kideak aukeratzeko sistema. Eskubidea duzue hori defendatzeko, baina nik uste dut askori iruditzen zaigula EITBk gaur egun ez dituela inolaz ere betetzen ez eskakizun horiek eta ez helburu horiek. Beraz, zerikusia izango du EITBko zuzendari nagusia eta administrazio-kontseiluko kideak aukeratzeko moduak. Guk hori zuzendu nahi dugu eta horregatik aurkeztu dugu ekimen hori. Ez da nahikoa Legebiltzar honetan edo atzoko batzordean kexatzea EITBk egin ohi duen lanari buruz. Nik uste dut gertakari horiek zuzentzeko behar diren legezko aldaketak planteatzea dela kontua. Ez dira azken hilabete hauetan gertatu diren gauzak, historia osoan zehar gertatu den zerbait da. Tira, guk arazorik gabe onar dezakegu zuei egokia ez iruditzea UPyDk proposatzen duen sistema. Uler dezakegu eta inolako arazorik gabe onartzen dugu, baina jakin nahi genuke zuen proposamen alternatiboa zein den, proposamenik baduzue, edo ea benetan gertatzen dena egungo sistema defendatzen duzuela den. Egungo sistema defendatzeko eskubidea ere baduzue, jakina, baina berriro diot guk onar dezakegula zuei egokia ez iruditzea UPyDk planteatzen duen jakineko sistema, baina zuei galdetzea gustatuko litzaigukeela ea baduzuen sistema alternatiborik EITB erakunde publikoaren profesionaltasuna, egiazkotasuna, objektibotasuna eta aniztasuna bermatzeko. Azken ordu hauetan, azken egun hauetan, hainbat taldek, Ganbera honetan, printzipio horiek ez betetzeagatik EITBri eraso diotelako ere esan dut hori. Beraz, jakin beharko da talde horiek zer soluzio planteatzen dituzten. Beraz, ekimen hori, EITBren funtzionamendua hobetu nahi duen, EITB objektiboago egin nahi duen eta helburu horiek guztiak betearazi nahi dituen ekimena da. Nik uste dut EITBk ez dituela bete helburu horiek historian zehar. Berriro diot, gauza bera gertatzen da beste autonomia-erkidego batzuetako telebistetan. Egia esan, beste autonomia-erkidego batzuetako telebista batzuk nabarmen erabiltzen dituzte autonomiaerkidego horietan agintean dauden alderdi politikoek. Uste dut zuek eta ni ados egon gaitezkeela kontu horretan. Errealitate hori aldatzeko mekanismoak sustatzea da kontua. Ez dadila izan gertatu denaz saminki kexatze hutsa. Beste leku batzuetan badauden formula berritzaileak planteatu behar dira helburu horiek lortzeko. Besterik ez, eta eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2532 |
10 | 50 | 31.10.2013 | URRUZUNO URRESTI | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Egun on guztioi. Gure bozka legez besteko honen aurrean kontrakoa izango da, eta ez bertan planteatzen diren helburuen kontra gaudelako. Bertan hitz egiten da erakundearen, hau da, EITBren profesionalizazioaz, pluraltasunaz, independentziaz, eta uste dut hemen gaudenetako inor ez dagoela horren kontra. Ados gaude ere legez besteko horrek nolabait iradokitzen duenarekin, hau da, egungo Administrazio Kontseiluak ez dituela bermatzen aipatu diren helburu horiek. Ados gaude, baita ere, EITBko Administrazio Kontseilua neutrala eta plurala izan behar duenez, eta hori oso ondo dago. Ikusten ez duguna da, nolabait, UPyDk planteatzen duen bidea, hori gainditzeko, horrekin nahikoa denik. Zentzu horretan esan beharra dago momentu honetan EITBko Administrazio Kontseiluan Euskal Herria Bildu dela talde bakarra bertan parlamentaririk ez duena, uste izan dugulako, batez ere, hori, inportantea dela Administrazio Kontseilu hori hemen errepikatzen diren eztabaidetatik pixka bat babestea, aislatzea eta eremu hori alderdi politikoen interesetatik pixka bat aldentzea. Eta momentu honetan, Euskal Herria Bildu da bertan ordezkaritza edukitzeko eskubidea izanez… Ez, baina zuk ez duzu, momentuz… UPyDk, nik dakidanez, ez dauka Administrazio Kontseiluan egoteko aukerarik, momentuz. Euskal Herria Bilduk lau ordezkari izateko eskubidea du eta uste izan du hobeto dela parlamentariak baino, komunikazio arloan, sektore horretan aditua den unibertsitateko jendeari leku ematea, uste dugulako batez ere hori, alderdiek beren diskurtsoak errepikatzeko eta beren zilborrari begira jarraitzeko eremua izateari utzi egin behar diola Administrazio Kontseiluak. Urrutira joan gabe, egun hauetan izan dugu halako gertaera tamalgarri bat, non egun batean zuzendari orokorrak erabaki baten berri ematen duen eta handik bizpahiru egunetara erabakia aldatzen duen alderdi politikoek hala eskatu diotelako, alderdi politiko konkretu batzuek hala eskatu diotelako. Eta gure galdera hori da: halako jarrerek, halako gertaerek zein kategoria ematen diote…, eta berriro diot, independentea, plurala, neutrala, objektiboa eta abar, eta abar, eta abar izan behar den ente bati? Guretzat oso larria izan da gertatu izan dena, baina era berean erakusle argia ere bada, batzuek ente horretaz egiten duten erabilerarena, erabat lausotu egiten dutelako bakoitzaren mugak non dauden, erabat lausotu egiten dutelako non hasi eta non bukatzen diren bakoitzaren zeregin eta funtzioak: Administrazio Kontseiluarenak, Legebiltzarrarenak, alderdi politikoenak, eta abar, eta abar. Orduan, Maneiro jauna, uste dugu daukagun arazoa sakonagoa dela Administrazio Kontseiluko kideen hautaketa hutsarekin konpontzea baino. Orduan, hori da daukaguna, eta uste dugu –eta guk hemendik pixka bat apelatu nahi ditugu alderdi politiko ezberdinok–, lehenik eta behin, bakoitzaren mentalitatea dela aldatu beharrekoa eta zertarako behar dugun telebista-irrati publiko bat. Baina mentalitatea aldi berean aldatzea zaila denez, Euskal Herria Bilduk gaur hemen proposatzen duena legea aldatzea da. Lehenik eta behin, EITBren Legea eguneratzeko beharra ekartzen dugu hona, eta, bigarrenik, ikusentzunezkoen lege baten sorrera da planteatzen duguna. Katalunian daukagu eredurik gertuenekoa, 1983ko Ikus-entzunezkoen Legea, 2005ean lege bidez berritua izan zena eta ostean ere moldaketa gehiago izan dituena. Hemen ez, hemen oraindik orain 1982ko legeari atxikiz gaude gauden egoeran. "Ikus-entzunezkoen komunikazioko pluralismoak aniztasuna eskatzen du ikus-entzunezkoen komunikazioko zerbitzuen prestazioan eta, ondorioz, zerbitzuemaile autonomoak egotea eskatzen du, ikus-entzunezkoen edukien askotariko eskaintza jendearen eskura jarriko dutenak egotea". Hori da, adibidez, Katalu- niako Ikus-entzunezkoen Legearen artikuluetako batek esaten duena, eta gaur hona UPyDk ekarritako gaiaren gakoari oso ondo heltzen dion artikulu bat da. Horretara jo behar dugula uste dugu herri honetan ere. Horrekin batera, ikus-entzunezkoen euskal kontseilua eratu behar dela uste dugu, izaera aholkularia, baina baita erabakitzailea ere izango duena, programazioaren objektibotasuna eta gardentasuna bermatuko lukeena, gizarte erreferente bihurtzeraino, euskal gizartearen beharretara egokitutako tresna litzatekeena, telebistak, irratiak, tokikoak barne, benetan informazio, formazio eta entretenimendu hedabideak izan daitezen. Zeregin horretan, EITBk, Euskal Herriko ikusentzunezko panoraman eragile nagusiena den heinean, erantzukizun handia duen arren, beharrezkoa ikusten dugu ikus-entzunezkoen sistema osoa arautuko duen erakunde publikoa sortzea. Beraz, zezenari adarretatik heldu nahi baldin badiogu, uste dugu Ganbera honetatik abiatu behar den ekimena hortik etorri behar dela. Eta berriro diot, daukagun arazo potolo honek Administrazio Kontseiluko zein zuzendari orokorraren beraren hautaketaren prozedura aldatzea baino askoz zerbait sakonagoa eskatzen duelakoan gaude; beraz, hortik etorriko da gure ezezkoa UPyDren proposamenari. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2533 | |
10 | 50 | 31.10.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea, legebiltzarkideok. Maneiro jauna, Alderdi Popularra zerbitzu publiko gisa, kalitateko zerbitzu publiko gisa finkatutako helburuak betetzen dituen euskal irrati-telebista publikoaren alde dago, hain zuzen ere, informazioetan profesionaltasun-, objektibotasun-, egiazkotasun- eta inpartzialtasun-printzipioei erantzungo dien zerbitzu publiko gisa. Denona den eta berarekin identifikatuta sentiarazten gaituen EITB nahi dugu guk. Guk behintzat horrelako EITB bat nahi dugu. Eta ados gaude zurekin esaten duzunean askotan ez dituela helburu horiek betetzen eta etxearen jokabideek ez dietela printzipio horiei erantzuten, baina uste dugu hemen planteatu diguzun bidea ez dela egokia. Egia esan, zuk eta nik hemen daramagun goizarekin, egiten ari garen akordioekin, ez dut nahi zu gogaitzerik baina, ulergaitza egiten zait gaur hona ekarri duzun proposamena. Egia esan, egin diguzun planteamendua…, ia xehetasun guztiak dituen legez besteko proposamena da; izan ere, zuzendari nagusia aukeratzeko modua aldatu behar dela esateaz gain, nola aukeratu behar den ere esaten diguzu eta ia-ia profesionalak hautatu behar dituen enpresaren izena ere eman duzu. Administrazio-kontseilua aukeratzeko planteamendua guztiz sinesgaitza da. Nik uste dut…, ez dakit zer konparazio egin nahi izan duzun, ez dakit nondik atera duzun horren antzeko zerbait kanpoaldean, arlo publikoan esan nahi dut; arlo pribatuan, seguruenik, horrela aukeratuko dira, eta enpresa pribatuek horrela aukeratzen dituzte zuzendariak eta kontseilariak, profesional onenak bilatuta. Hau ez da, seguruenik, euskal irratitelebista publiko bat aukeratzeko sistemari buruzko akordioa bilatzeko biderik egokiena. Bihar bertan zu zuzendari nagusiaren karguan jarriko bazintugu, seguruenik merezimendu eta gaitasun printzipioak betetzen dituzun arren, zu edo zuk proposatzen diguzuna (ez dut nahi zu izan zaitezen, zuk proposatzen diguzuna nahi dut, zuri pertsonarik gaituena iruditzen zaizuna) bihar bertan zuzendari nagusi izendatzen badugu, zeuk aukeratutako kontseiluarekin, pertsona gaituenek osatutako kontseiluarekin, bihar bertan etxe horren buruan jartzen bazaituztegu, seguru nago ezingo dituzuela bulegoko errezelak ere aldatu. Zuk badakizu! Azken lau urte hauetan ikusi dugu! Etxe horretako arazoak, EITBren arazoak, ez dira zuzendari nagusia aldatuz edo kontseilua aldatuz konpontzen diren arazoak. Arazo askoz sakonagoak dira. Aurkitzen ditugun erresistentziak askoz sakonagoak dira, askoz ere…, beste konexio batzuk dituzte. Seguruenik, berriz pentsatu beharko dugu zer telebista-eredu nahi dugun, orain arte egindako akatsei buruz hausnartu behar da. Eta, horretarako, adostasunak bilatu behar dira, zuzendari nagusia edo kontseilua aldatzeko bururatu zaizun proposamen bat hona ekarrita konpontzen ez direnak. Bilduk esan digu kontseilura ez dituztela bidaltzen legebiltzarkideak, puruak eta garbiak direla. "Guk ez ditugu politikariak bidaltzen", dio. Ez, Carmelo Landa bidali dute, eta Tontxu Campos. Horiek Rosa Díez bezalakoak dira. Ez al dira politikariak, ala zer? Tontxu Campos, sailburu izan zena, Carmelo Landa… ¡Ah!, horiek ez dira politikariak, Rosa Díez bezala. Hara berriz! Txantxetan al gabiltza, ala zer? Nor ari zarete kontseilura bidaltzen? Horiek ez al dira politikariak? Mesedez! Argi dago arazo asko ditugula konpontzeko eta, seguruenik, konplizitate asko ditugu ehuntzeko, etxe hori ez delako jada, zuk diozun bezala, Maneiro jauna, EAJren zerbitzura dagoen etxea. Ez da. Gustatuko litzaioke EAJri! Ez da. Euskal independentismoak kutsatutako etxea da, EAJk kontrolatzen ez duena, eskuetatik ihes egin diona. Guztion euskal telebista izan behar duena berreraiki behar dugu, oso zaila bada ere… Zuzendaritzak ere ezin du kontrolatu etxearen ildo editoriala. Eta gizarte osorako oso larria den arazoa daukagu, oso larria: "Dena profesionalen eskuetan utzi behar dugu". Zer profesionalen eskuetan? Zeinen eskuetan? Nola sartu dira hor? Zer estrategiaren zerbitzura? Nik ez dut hori profesional horien eskuetan utzi nahi, horietako askoren eskuetan ez behintzat, ez nuke utziko konfiantza ematen didaten langileen gehiengo bati beldurra eragiten ari direnen eskuetan, ez nuke utziko EITB euskal independentismoaren estrategia politikoaren zerbitzura jarri nahi dutenen eskuetan. Nazionalista ez garenok identifikatuta sentiarazten ez gaituen telebista bat da, guk aldatu nahi dugun telebista bat. Baina guk uste dugu hori ez dela modua. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2534 |
10 | 50 | 31.10.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Muchas gracias, señora presidenta. Señora consejera, señoras y señores parlamentarios, buenos días a todos. Maneiro jauna, atzo aukera izan genuen talde guztiok EITB nola ikusi eta interpretatzen dugun adierazteko, eta uste dut nahiko argi utzi genuela zein ziren gure iritziak eta gure balorazioak Euskal Irrati Telebista erakunde publikoan jokatzeko eta lan egiteko moduari buruz. Eta niri iruditzen zait ados egon behar dugula kontu horretan: atzo piztu genuen arazoa, atzo batzorde honetan adierazi genuen arazoa, ez dela zuzendari nagusia aukeratzeko modua (hori ez da arazoa), arazoa dezentez sakonagoa baita. Arazoa ez du aurkitu oraingo zuzendari nagusiak. Lehen modu berean aukeratutako beste zuzendaritza bat zegoen, eta beste arazo batzuk izan zituen. Agian motibazio handiagoa edo ausardia handiagoa izan zuen etxe barruan dauden arazoei aurre egiteko orduan, eta arrakasta gehiago ere izan zuen arazo horretan, baina nik uste dut arazoa ez dela aukeratzeko modua. Izan ere, Maneiro jauna, zuk gaur hemen legez besteko proposamen gisa aurkeztu diguzuna, egia esan, erakundea sortzeko legea aldatzeko legez besteko proposamenaren eta enpresa pribatu baten erara lanpostuak betetzeko enplegu-eskaintza baten arteko nahasketa bat da. Zeren eta zuk tasatu ere egin duzu zure iritziz zer puntu aldatu beharko liratekeen EITBko zuzendaria eta administrazio-kontseiluko kideak aukeratzeko. Zure ekimenaren justifikazioan adierazi duzun bezala, legea aldatzeko prozedura aurreko bi aldaketetarako erabili zen; bai zuzendaria aukeratzeko sistemarako, eta bai administrazio-kontseiluko kideak aukeratzeko sistemarako. Zure asmoa da, betiere zure ikuspegitik, erakundearen arduradun gorenaren inpartzialtasuna eta profesionaltasuna eta administrazio-kontseiluko kideen profesionaltasuna bermatuko luketen eskakizunak legean jasotzea. Nik, egia esan, uste dut zuk, hautagaien askatasun politikoa bermatzeko aitzakiarekin, enpresa publiko baten arduradunak aukeratzeari baino gehiago enplegu-eskaintza bati dagozkion eskakizunak finkatu nahi dituzula, kontrol-batzordea hautaketa-epaimahai bihurtzeraino. Ez dut uste pertsonak hautatzea Ganbera honetan egin beharreko lana denik. Enpresa publiko bati buruz ari gara hitz egiten, Legebiltzar honek aukeratutako arduradun gorena duen enpresa publiko bakarraz. Zergatik ez da gauza bera egiten eta enpresa publikoak sortzea aurreikusten duten lege guztiak aldatzen? Ganbera honetan ebaluatu behar al dugu, eta enpresa horietako bakoitza zuzentzeko hautagaia hautatzeko epaimahai ebaluatzaile bihurtu behar al dugu? Zure proposamenari azalpen bat bilatu nahian, uste dut egiten diguzun planteamendua une jakin batean izendapen batekin eroso ez sentitzearen edo akordio baten barruan ez sentitzearen ondorioa dela. Uste dut zuk proposatutako bideak gehiago eramango gaituela blokeo batera zuzendari orokorra bilatzeko orduan, aldarrikatzen duzun independentzia lortzera baino. Gogorarazten dizut duela lau urte baiezkoa eman zeniola Gobernuak proposatutako hautagaiari, eta zure botoarekin bat egin zenuela lehendik zegoen gehiengo osoarekin. Bere ibilbide luzeko kazetariprofila profesionaltasun-bermea zela esaten genuenean, gurekin bat zentozelako egingo zenuen, noski. Horrela aldeztu genuen guk eta horrela ulertu zuten beste batzuek, baita zuk ere, eta gehiengo osoz hautatu zuten, eta zuk ez zenion inolako oztoporik jarri hautaketa-metodoari. Historia berrikusten badugu ohartuko gara badagoela beste kasuren bat hasieran jarrera bat hartu eta gero beste bat hartu zenekoa. Madrazo jaunak, adibidez, 1996an, zuk gaur planteatzen diguzunaren antzeko formula bat defendatu zuen, eta 2005ean, garai hartan Ortuzar jauna protagonista izan zuena eta antzeko bitartekotasun-aldiak saihesteko Alderdi Popularrak beste erreforma bat aurkeztu zuenean, Madrazo jaunak berak, edo Madrazo jaunaren alderdiak, baztertu egin zuen proposamen hura. Horregatik esan dizut zu une honetan motibatzen zaituena akordioen barruan dagoenik sentitzen ez duenaren ekintza erreflexua dela; gehiago da gisa horretako motibazioaren ondorioa planteatu nahi denari buruzko hausnarketa sakonaren ondorioa baino. Eta orain oposizioan gaudenean Gobernuan egon garenean izan dugun jarrera bera izaten jarraitzen dugunon zilegitasunetik esaten dizut. Sozialistok ez gaude gaiari buruzko hausnarketa sakon bat egitearen kontra, baina aditzera eman nahi dugu gaur eztabaidan planteatzen dena ez dela izango gure telebista publikoaren aniztasuna bermatzeko panazea. Edozein kasutan, aniztasuna bermatzeko beste tresna batzuk izango lirateke panazea, xehetasun handiz aztertu beharko liratekeen tresnak. Izan ere, ez dadila gertatu itxura batean garbia zirudien eskaera batek profesionalak muturreraino baldintzatzea eta beren lana modu profesionalean ezin bete izatea. Adibide bat jarriko dut, baina euskal esparrutik kanpokoa, inor ez mintzeko. Hara, Radio Televisión Española, zuzendaria eta administrazio-kontseilua aukeratzeko sistema berarekin, lege berarekin, aurreko legegintzaldian nazioartean aitortu zuten aniztasun-arloan telebistarik onena zela, eta gaur egun kritikak jasotzen ditu esparru politiko guztietatik. Ez da legea, Maneiro jauna, ez da legea. Ordezkari politikook nahi dugun irrati-telebista publikoaren ereduari buruz daukagun uste sendoarekin du zerikusia. Euskadin, 1996an, aitzindari izan ginen erakundeko zuzendaria izendatzeko ereduan, eta egia da bi herenen edo hiru bostenen gehiengo kalifikatua eskatzen duten beste erkidego batzuk jar daitezkeela adibide gisa, alderdi baten gehiengo osoa duten gobernuak izatea ohikoa duten erkidegoak, gainera. Baina honen gisako herrialde batean, alderdi politiko batek hauteskundeetan eta Ganberan gehiengo osorik inoiz izan ez duen herrialde batean, gehiengo oso hori hautagai baten inguruan adostera behartzea legegintzaldiak adina irauten duen kudeaketa baterako, ez dirudi berme gisa har daitekeenik. Guk ez daukagu arazorik gehiengo kalifikatuagoa izan dadin, benetan esaten dizut, baina geure buruari galdetzen diogu: Eskakizun handiago horrek ez al luke eramango aukeraketa blokeatzera? Eta horrek, azken batean, ez al lioke kalte egingo erakundearen funtzionamenduari? Ia egokiago dirudi erreforma bat planteatzekotan, bitartekotasun-aldi luzeak saihesteko planteatzea, lehen ere gertatu den bezala, denok ezagutzen ditugunen kasuan bezala. Izan ere, horrek esan nahi du Ganbera honetan lortutako akordio koiuntural baten ondoriozko hautapen bat hainbat legegintzalditan mugagabe luza daitekeela, Gobernuak nahi ez badu, Gobernu hori gutxiengokoa bada ere, egoera lehengoratzeko aukerarik gabe. Eta Maneiro jauna, zabal itzazu begiak: Legebiltzar honek gainbegiratutako lehiaketa publiko bat egiteak, zure iritziz, hautagaiaren inpartzialtasunari buruzko berme handiagoa eskainiko al du? Gure irrati-telebistak bide onari jarraitzeko behar dituen eskakizun eta printzipio guztiak ditu legeak. Hori egin beharko genuke: indarrean daukagun legea bete. Nire iritziz, hori da eman beharreko lehen urratsa: indarrean daukagun legea betetzea. Gu ez gaude izendapen-sisteman hobetu daitekeena hobetzearen aurka, ez gaude akordioak handitzearen aurka, baina uste dugu zure ekimena premisa faltsuetatik abiatzen dela. Zuk eta nik, Ganbera honetako gainerako 73 kideek bezala, borondate politikoak ordezkatzen ditugu eta iritzi politikoak ditugu irratitelebista erakunde publiko batek funtzionatu beharko lukeen moduari buruz. Beraz, ez dugu izan behar zuzendari orokor edo administrazio-kontseiluko kide izateko hautagaien aztertzaile, gure irizpidea beti egongo delako erakundearen balorazioari buruz ditugun jarrera politikoen baitan. Horregatik esan dizut lehen daukagun jarrera politikoa dela, erakunde publiko batek funtzionatzeko moduari buruz daukagun ikuspegia dela garrantzitsuena, eta ez hautapen-sistema. Horregatik, garaiz kanpokoa iruditzen zaigu zuk planteatzen duzuna edo, gutxienez, orain ez dela une egokia. Horregatik, zure proposamenaren aurka bozkatuko dugu. Eta EH Bildu taldeak bigarren aldiz proposatu digu berrogeita zortzi ordutan –hitzez hitz irakurriko dut–, "ikus-entzunezkoen lege berri bat martxan jartzea". Badirudi Maneiro jaunarentzat Ganbera honek zuzendaria eta administrazio-kontseilua aukeratzea dela panazea eta zuentzat, berriz, euskal irrati-telebistaren zerbitzu publikoak funtziona dezan ikusentzunezkoen lege berri bat egitea dela panazea. Nik une honetan ez dut esango erakunde publikoaren funtzionamenduaren hobekuntzak, lehen esan dudan bezala, legea betetzean, lege honen aldaketan edo lege berri batean oinarritu behar duen. Ez dut uste gaiari buruz definitzeko unea denik. Uste dut egoerari buruzko eztabaida sakona egiteko arrazoi orokorrak egon daitezkeela –egia esan, badaude–, ez Euskal Irrati Telebista erakundeari buruzkoa soilik, ikusentzunezkoen sektore osoari buruzkoa baizik. Baina ez zaigu iruditzen gaur mahai gainean daukagun gaia, erakundearen arduradunak aukeratzea, eztabaida hori egiteko arrazoia denik. Uste dut beste testuinguru bateko, beste une bateko arrazoia dela, eta ez zuzendaria eta administrazio-kontseiluko kideak aukeratzeko moduari buruzko eztabaida egiteko arrazoia. Beraz, guk ere EH Bildu taldearen osoko zuzenketaren aurka bozkatuko dugu. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2535 |
10 | 50 | 31.10.2013 | URIBE ETXEBARRIA APALATEGI | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, sailburu andrea, legebiltzarkideok, eguerdi on. Iragarri nahi dut guk jatorrizko proposamenari kontrako botoa emango diogula. Eta kontrako botoa emango diogu arrazoi formalengatik eta sakoneko arrazoiengatik. Formari dagokionez, pentsatzen dugu legez besteko proposamen bat ez dela tresna baliotsuena, aproposena, halako mekanismo hain zehatz bat aurkezteko edo proposatzeko. Gure ustetan, legez besteko proposamen bat baino gehiago, legeek ekarri behar dute beraien artikulazioan halako testu bat eta planteamendu bat. Beraz, forma aldetik ez dugu ikusten legez besteko proposamen baten bitartez hainbeste zehaztasun eta sartu daitekeenik, batez ere, hausnarketarako denbora izan ez dugulako. Hori patxada batean hartu behar da. Gero, edukierari dagokionez, proposatzen den mekanismoa ez zaigu iruditzen aproposena denik EITBko zuzendari nagusia hautatzeko, ezta EITBko Administrazio Kontseilua aukeratzeko ere. Gu erabat ados gaude EITBren zuzendaritza, multimediako erakunde gisa, multimediako erakunde publiko gisa, tribuna honetan bertan behin baino gehiagotan aipatu diren irizpideen arabera arautzearekin: funtsean, profesionala eta independentea, logikoa den bezala, bere lana profesionaltasunez betez, eta euskal gizarte osoari eskainita eta haren zerbitzura. Hautapen-sistema… Egia da egungo hautapensistemak, gure iritziz, doikuntza bat behar duela. Horrela esan dugu guk aurretik, batez ere mende honen hasierako esperientzia kontuan hartuta; izan ere, 2001etik aurrera, denok ezagutzen dugun egoerarekin, Andoni Ortuzar garai hartako zuzendari nagusiaren bitartekotasun-egoerarekin. Baina guk uste dugu indarrean dagoen sistema demokratikoa dela, dauden zilegitasunen artean sistema orekatua dela eta, berez, oso sistema zorrotza dela. Gogoan izan behar da hau izan zela Estatu osoko lehenengo parlamentua eta hau izan zela multimediako lehenengo erakunde publikoa zegokion parlamentuaren bidez zuzendaria aukeratzeko sistema ezarri zuena, gure kasuan Eusko Legebiltzarraren bidez EITBko zuzendari nagusia aukeratu zuena. Aurretik, dakizuen bezala, egokitzen zen gobernu bakoitzaren eskumena zen. Guk sistema hori aldatu genuen eta ez daukagu inolako arazorik sistema berrikusteko, aldatu beharko balitz, baina berriro diot egungo sistema demokratikoa, orekatua eta oso zorrotza iruditzen zaigula. Ondo dakizuen bezala, gehiengo osoz aukeratu behar dugu EITBko zuzendaria eta, horrek, berez, uste dut oso baldintza zorrotzak ezartzen dituela, eta akordio zabala eskatzen duela. Eta nik uste dut hori balioa dela. Baina ezin gara urrunegi joan, ezin ditugu hiru bosten eskatu erakunde publiko bateko zuzendari nagusia aukeratzeko, hain zuzen ere sistema edo mekanismo hori itotzea eragin genezakeelako edo, beste modu batean esanda, sistema hori praktikan aplikatzeko ezintasuna. Beraz, horregatik esan dut, beste gauza batzuen artean, orekatua ere badela. Begira zein zorrotza den EITBko zuzendari nagusiaren hautapena, Ganbera honek lehendakaria aukeratzea bera baino zorrotzagoa baita. Uste dut horrek ematen digula sistema horren izaera serioaren, behar bezain serioaren neurria. Uste dut gauzarik garrantzitsuenetako bat, erakundeak bere lana betetzeko orduan ez ezik, bai zuzendaritzak, bai profesionalek eta baita Legebiltzarreko taldeok ere oso ondo jakin behar dugula eta errespetatu egin behar dugula EITBren Sorrera Legeko 3. artikuluak dioena. Bere lana egiteko orduan EITB arautu behar duten irizpideak xedatzen dituen artikulua. Nik uste dut behar adina errespetatuko bagenu (baita erakundeak ere, behartuta dagoelako, baina gu ere behartu egin behar gaitu arduradun politikoak garen heinean), esan dudan bezala, EITBren Sorrera Legeko 3. artikuluak xedatzen duenari erreparatuko bagenio, uste dut asko aurreratuko genukeela. Izan ere, hautapen-eredua garrantzitsua den arren, zuzendari nagusiarena nahiz administrazio-kontseiluarena, ni ez nintzateke ausartuko gauzarik garrantzitsuena dela esatera. Nire ikuspegitik ez dago erabateko independentzia bermatzen duen –kasu honetan EITBren zuzendaritza nagusiaren erabateko independentzia eta jakineko lan baten jardun zintzo eta profesionala bermatzen duen– lege, dekretu edo araurik. Gure iritziz, hori berma dezakeen gauza bakarra alderdi politikoen jarrera da. Atzo hausnarketa bat egin genuen eta nik neuk zentzu horretan egin nuen hausnarketa: alderdi politikoek EITBko zuzendaritzaren eta profesionalen lan zintzo eta profesionala errespetatzeko borondatez jokatzen badute, uste dut hurbil gaudela denok nahi omen dugun helburu hori lortzetik. Horrek ez du esan nahi –erakunde publikoa da– EITBko zuzendaritza eta profesionalak kontrolen mende ez daudenik, baina, gure iritziz, komunikabide bat zer den, informazio-enpresa bat zer den eta kaze- taritza-lan batek zer eskatzen duen eta esan nahi duen egiatasunez eta zintzotasunez ezagutzen eta errespetatzen ikasi behar dugula. Eta uste dut, esparru horretan, bide luzea geratzen zaigula egiteko alderdi politikooi: kazetaritza-lanbidearen lana, funtzioa eta jarduna zein diren ezagutzea. Beste modu batean esanda, EITBren independentzia bermatzen duena gehiago da, nire iritziz, erakunde honen buruan dauden pertsonen eta erakundeko langileen profesionaltasuna errespetatzeko alderdi politikoek duten jarrera. Eta baita erakundean lan egiten duten profesionalen profesionaltasuna ere –ezin dut alde batera utzi, jakina–. Hau da, guk erakundeko zuzendaritzaren eta erakundean lan egiten duten profesionalen profesionaltasuna errespetatzea, eta erakundeko profesionalek zintzotasunez eta profesionaltasunez beren lana egitea eta garatzea. Beraz, gure iritziz, eztabaida honen zati handi bat oso lotuta dago kultura politikoarekin eta jarrera politikoekin, eta uste dut zentzu horretan bide luzea daukagula egiteko. Gero, Bilduk aurkeztu du –eta atzo horretaz ere komentatu genuen EITBko Kontrolerako Batzordean–, ikus-entzunezko lege bat egitea proposatzen du. Guk ez diogu ezetz esaten, eta atzo komentatu genuen bezala eta aitortu genuen bezala, azkeneko urteotan behin baino gehiagotan azaldu dugu geure borondatea halako lege bat sustatzeko eta onartzeko. Dena den, aldi berean, atzo esaten nuen bezala, aitortu behar dizut eta aitortu behar dizuet, bidean, baita ere, zalantza asko sortu zitzaizkigula, eta, besteak beste, horregatik azkeneko urteotan ez dugu ikus-entzunezko lege bat aprobatu, bultzatu eta aprobatu. Zeintzuk dira zalantza horiek? Alde batetik –eta funtsean, beharbada– kostu ekonomikoa. Momentu honetan, denok dakigu murrizketekin ari garela, gastuak kontenitzen ari garela. Eta halako erakunde bat, denok dakigu kostu ekonomiko bat suposatu zezakeela. Horrek ez du esan nahi ez dagoela ezer ikusentzunezko esparrua arautzeko, baita etika arloan ere. Ez, badaukagu hemen Legebiltzarra bera. Baina aitortzen dizut, iritzi tinko bat ez izanda, zalantzak dauzkagula oraindik. Beharbada, datozen egunetan, asteetan hitz egin dezakegu eta, beharbada, bidea pixka bat argiagoa izan. Nik, bukatzeko, adibidea jarriko dizut: Nafarroan pasatu dena, ez? Nafarroan Ikus-entzunezko Kontseilu bat zegoen eta desagertu egin da. Adibide bat da, besterik gabe. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2536 | |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. EH Bilduk esan du bat zetorrela gure ekimenean azaldutako helburuekin, baina guk proposatzen duguna ez dela nahikoa, eta ados gaude. Guk proposatzen duguna, seguruenik, ez da nahikoa, baina ezinbestekoa dela iruditzen zaigu. Eta, bestalde, administrazio-kontseiluko kideak gaian adituak ez direla salatzen du, eta hori hala da. Eta horregatik, guk ez genuen egon nahi izan EITBko administrazio-kontseiluan (eskubidea izan ala ez, ez ginela egongo esan genuen), eta horregatik egin diogu uko beste autonomia-erkidego batzuetako administrazio-kontseiluetan egoteari ere. Berariaz egin diogu uko, helburu hauek lor daitezen. Hainbat tokitan egin dugu. Hori da gure jarrera eta, ondorioz, gure koherentzia. Arazoa sakonagoa dela esan da, beste bozeramaile batzuek ere esan dute. Arazoa sakonagoa da, eta guk ez dugu ukatzen, baina uste dugu zuzendari nagusia eta administrazio-kontseiluko kideak hautatzeko sistema aldatzeak asko lagunduko lukeela helburu horiek lortzen. Talde Popularrak ere helburu berak ditu, baina gure proposamena sinesgaitza dela dio, guk proposatzen duguna BBCn erabiltzen den sistemaren antzekoa denean: lehiaketa publikoa egin eta parlamentarioek, hau da, herritarren ordezkariek, aukeratzen dituzte erakundeko zuzendari nagusia eta administrazio-kontseiluko kideak, baina aurretik lehiaketa eginda. Zentzuzko proposamena iruditzen zait helburu horiek lortzeko. Eta, gainera, horiek aukeratzeko eta adostasun eta aniztasun handiagoa izateko behar den botokopurua handitzea proposatzen dugu. Edozein kasutan, lehiaketa publikoa, EITBko zuzendari nagusia eta administrazio-kontseiluko kideak alderdi politiko batzuen ordezkariak izan ez daitezen, neutralak izan daitezen eta gaiaren inguruko ezagutzak izan ditzaten. Oyarzabal jaunak esan du EITBko arazoak sakonagoak direla eta errezeloak daudela. Hori hala da. Baina, Oyarzabal jauna, zer arazo sakonago daude, adibidez, Telemadriden? Hor ere errezeloak daude, ala telebista hori informazioa desitxuratzeko, manipu- latzeko eta zuen helburu politikoak defendatzeko erabiltzen duzue? Zer barne-arazo, zer errezelo daude Telemadriden? Zer errezelo daude? Hor ere euskal nazionalismoaren errezeloak al daude? Nabarmena dirudi ezetz. Eta, ohi bezala, ez duzu ezer planteatzen, hori baita alderdi zaharren eta, zehazki, Alderdi Popularraren ohiko jarrera: egiten dena eta egiten ez dena, eta EITBn historian zehar egin dena kritikatu, baina ezer ez proposatu. Eta Ganbera honetan ohikoa dena, UPyDk proposamen zehatz bat egiten duenean zehatzegia dela esaten da eta proposamen orokorra egiten duenean orokorregia dela esaten da. Baina kontua da zuek ez duzuela zuzenketarik proposatu eta ez duzuela proposamen alternatiborik. Eta antzera gertatzen da Talde Sozialistarekin, baina berritasun batekin: akordioan ez egoteagatik minduta egotea leporatzen didala. Guztiz faltsua eta errealitatetik kanpokoa da hori. Berriro diot, Espainiako beste hainbat tokitan berariaz egin diogu uko jakineko autonomia-erkidego batzuetako telebistetako administrazio-kontseiluan egoteari. Neuk egin nion uko, eta uko egiten jarraituko dut EITBko administrazio-kontseiluko kide izateari. Egin ezazue zuek, egin ezazue zuek; urrats interesgarria izango litzateke. Baina ez duzue ezer proposatzen. Dena dagoen bezala uztea proposatzen duzue. Euzko Abertzaleak taldearekin ere antzeko zerbait gertatzen da: forma-arrazoiengatik gure ekimenaren aurkako botoa ematen du (proposamen zehatzegia zelako, noski); baina bat dator adierazitako printzipioekin, hautapen-sistemak doikuntza bat behar duela dioen arren, zer doikuntza zehaztu gabe. Zein da zuen proposamena? Zein da zuek proposatuko zenuketen doikuntza? Alderdi politikoen jarrerari buruz eta kultura politiko handiagoa izateari buruz esaten duzuna izan ezik, guri ondo iruditzen baitzaigu, noski. Nolanahi ere, oso ondo dakit zein diren zuek ekimen honen alde ez bozkatzeko arrazoiak, eta oso erraz ulertzeko modukoa da: dagoeneko kontrolpean dituzuen irrati eta telebista publikoak kontrolatzen jarraitu nahi duzuelako eta une honetan kontrolatzen ez dituzuenak kontrolatzeko asmoa duzuelako. Horixe da errealitatea. Eta UPyDren proposamen honen alde bozkatuko bazenute arazoa izango zenukete Andaluzian, arazoa izango zenukete Madrilen eta beste batzuek arazoa izango lukete Katalunian edo Espainiako beste toki batzuetan. Izan ere, zuek egin duzuena, alderdi zaharrok demokrazian zehar egin duzuena, telebista publikoak erabiltzea izan da, baita telebista nazionala ere, zuen politika saltzeko eta gertakariak itxuragabetu eta manipulatzeko, eta ez diozue hori egiteari utzi nahi. Eta horregatik bozkatzen duzue ekimen honen aurka, lehendik kontrolatzen dituzuen irratiak eta telebistak kontrolatzen jarraitu nahi duzuelako eta etorkizun gutxi gorabehera hurbilean, kontrolatzen ez dituzuenak kontrolatzeko asmoa duzuelako. Horixe da errealitatea; ez duzue ezer berririk proposatzen, dena dagoen bezala utzi nahi duzue. Beraz, EITBn egin dena kritikatu beharrean, beste herrialde batzuetan gauzatu diren eta ondo funtzionatu duten proposamen berriak behar dira. Eta zure botoak erakusten du kultura politikoa falta dela eta kultura demokratikoa falta dela. Ekimen honen aurkako zuen botoak erakusten du kultura politikoa falta dela eta kultura demokratikoa falta dela, eta komunikabideak erabiltzeko eta zuen zerbitzura jartzeko asmoarekin jarraitzen duzuela. Horixe da errealitatea. Niri zentzuzko proposamena iruditzen zait, lehen esan dudan bezala, beste herrialde batzuetan erabili dena eta ondo funtzionatu duena, eta helburu horiek lortzea da kontua. Argi dago ez dela arazo guztiak konponduko lituzkeen proposamena… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2537 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Arazo guztiak konponduko ez lituzkeen ekimena da, baina guri ezinbestekoa iruditzen zaiguna. Ez da ezeren panazea, baina funtsezko urratsa izango litzateke komunikabide zorrotzak, profesionalak, objektiboak eta pluralak izateko, Euskadin inoiz izan ez ditugunak. Ez Euskadin, ez Madrilen, ez Valentziako Erkidegoan, ez Andaluzian, ez Katalunian eta ez Espainia osoan, inoiz izan ez duguna. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2538 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eta ez ditugu izan zuek egon zaretelako agintean. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2539 |
10 | 50 | 31.10.2013 | URRUZUNO URRESTI | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko. Nik atzo Maite Iturbe andreari, EITBko zuzendari nagusiari, galdera bat egin nion; beno, gehiago egin nizkion, baina bat bereziki, eta jada ohikoa izaten ari den legez, ez zidan erantzun. Eta ez erantzute horrek, nolabait, daukadan kezka edo nuen kezka areagotu egin zuen, ez? Eta nik egin nion galdera zentzu batean zihoan, eta galdetzen nion ea nola hartu duen berak egun batean erabaki bat hartu eta handik bizpahiru egunetara erabaki horren kontrakoa hartu behar izatea alderdi politiko batzuek, lehen ere esan dut, hala eskatu, iradoki ziotelako; orduan, ea hori bere jardunean eta bere figuraren baitan, ea hori esku-hartze edo injerentzia bat bezala hartu ote duen eta jarduera hori ea beretzat duen postutik ea normaltzat hartzen duen. Eta, esan bezala, ez zidan erantzun, eta ez erantzute horrek kezka areagotu egiten dit; eta arazoa, hori da daukaguna. Unzalu jaunak esaten du orain ez dela momentua ikus entzunezko legeaz edo…, baina arazoa hori da, arazoa da hemen badaukagula ente bat eta baditugula alderdi politiko batzuk ere, ente horretaz erabilera oso zehatz, konkretu eta, nire ustez, interesatua egiten dutena. Eta kontua da hori nola gainditzen dugun. Zeren eta, era batera edo bestera hemendik orain denok pasatu gara eta denok onartzen dugu benetan baietz, badagoela arazo bat. Bada, adostasun horren baitan ere aurkitu beharko ditugu bideak, mekanismoak, hori gainditzeko. Nik dudan duda da, hori esan arren, batzuek inondik inora ez duzuela egoera hau aldatu nahi. Orduan, 48 ordutan birritan, ez dakit hirutan, lautan, zazpitan izango den, baina jarraituko dugu honekin. Ulertzen ez duguna da Alderdi Sozialistak, adibidez, ekimen hori bera ekarri izan du Ganbera honetara, Celaá andreak ekarri izan du, oker ez banaiz, Oscar Rodríguezek ekarri izan du, oker ez banaiz. PNVk ere ekarri izan du, oker ez banaiz. Beno, egoeraren arazoaz denok jabetzen baldin bagara eta arazoa hor dagoenaren jakitun denok baldin bagara, ez duguna ulertzen da ea zergatik ez gauden prest bide horri ekiteko eta arazoa behin betiko konpontzera joateko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2540 | |
10 | 50 | 31.10.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eserlekutik hitz egiteko asmoa nuen, baina… Hara, Maneiro jauna, uste dut gaur hona ekarri duzun proposamenak ez duela zentzurik. Oso ondo dakizu zuk gaur hona ekarri duzun proposamenak ez duela heldulekurik, ez dela EITBren arazoen konponbidea. Hemen denontzat askatzen ahalegindu da, Telemadriden adibidea jarrita. Egia esan, adibide ona ekarri duzu, bai. Eta esan duzu ea guk kontrolatzen al dugun. Ni dezentetan iraintzen nauten eta batik bat Rosa Díez azaltzen den telebista da. Ni Madrilera joaten naizen bakoitzean Telemadrid jartzen dut, eta Rosa Díez eta euskal PP iraintzen duen jendea bakarrik ikusten dut. Ez dakit horri buruz ari zaren telebistak kontrolatzeko modua aipatzen duzunean. Nik uste dut EITBk denok hausnarketa bat egitea behar duela, esaldi hutsetik haratago, eta Alderdi Popularrak nahi du, dudarik gabe, hau denon telebista izateko adinako akordioak eraiki ditzagun; profesionaltasuna bila dezagun nahi du. ETB eta bere profesionalak BBC balira, nik eta nire taldeak zure proposamenaren alde bozkatuko genuke. BBCren hautapensistema, BBCren antzeko telebista bagenu, jakina. Baina ezin zara hasi etxea teilatutik egiten. Eta zuk oso ondo dakizu gaur zuzendari nagusia aldatzen badugu zuk planteatzen duzun sistemaren bitartez, kontseilua (ez dakit legea irakurri duzun)… Kontseilua ez da betearazlea! Zuk administraziokontseiluaren planteamendua egin nahi duzu, kontseiluak ia eskumenik ez duen arren. Erantzukizun betearazle ia osoa zuzendaritza nagusian eta haren taldean dago! Eta nik esaten dizut emateko izen bat ETBren buruzagitzan jartzeko, bihar bertan, eta ezingo zenuke eguraldiaren mapa ere aldatu. Ba al dakizu zer esaten dizudan? Badakizu zer esaten dizudan, jakitun zara, guztiz jakitun zara. Eta guk gaur adierazi nahi duguna, adierazi duguna da –kontseiluan aditzera eman dugu eta baita batzordean ere–, prest gaudela gure babesa emateko, prest gaudela Legebiltzar honen izenean ordezkatzen gaituzten kontseilariak jartzeko gehiengoaren zerbitzura EITBn gauzak aldatzen saiatzeko, gure herrialdean pluralismoa errespetatzen duen telebista izan dadin. Ez dadila izan ideologia baten edo estrategia politiko baten zerbitzura dagoen telebista; izan dadila zuk hemen, gurekin batera defendatzen zenituen irizpideei erantzuten dien telebista, profesionaltasun- eta inpartzialtasun-irizpideei erantzuten diena. Denona den eta berarekin identifikatuta sentiarazten gaituen telebista nahi dugu benetan. Hori ez da gaur egun daukaguna. Batzuek moldaketak eta akordioak bilatuko dituzte. Batzuk, etxea behetik kontrolatzen dutenak dira, besteak, goitik kontrolatzen dutenak, eta honako moldaketa hau bilatzen dute: "Aizu, ez nazazu amorrarazi kontu horiekin, eta nik ere ez zaitut amorraraziko". Beti jartzen dira ados, pimpampuma PP da. Erraza da ETBn hori adostea. Beti jartzen dira ados PP jipoitzeko eta beste gauza batzuez hitz egiteko, eta hemen gertatzen diren gauzetatik arreta desbideratzeko. Horretarako jarriko dira ados. Gauzak aldatzeko eta telebista desberdina egiteko jartzen ditugu gure botoak ETBn, hemen eta EITBn. Horretarako bai. Zure proposamenarekin ez dugu hori konponduko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2541 |
10 | 50 | 31.10.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Maneiro jauna, nik uste dut kontua ez dela, zuk proposatzen duzun bezala, amildegira jauzi egitea, enpresa baten gobernagarritasuna eta bai Legebiltzarrak eta bai Eusko Jaurlaritzak gobernagarritasun horretan daukagun erantzukizuna objektibotasunarekin eta inpartzialtasunarekin eta objektibotasun- eta inpartzialtasun-printzipioei erakunde publikoetan eustea babestearekin bateragarri egitea baizik. Eta lehen adibide bat jarri dizut, argi geratu ez bada ere errepikatuko dizudana: lege berarekin eta hautapen-sistema berarekin aukeratutako Televisión Españolako bi zuzendaritzatatik, kasu honetan Radio Televisión Españolako bi zuzendaritzatatik bat ia denek zoriondu dute eta bestea ia denek laidoztatu dute. Nik uste dut horrek erakusten duela ez dela sistemaren kontua, zerbait sakonagoa dela, zerbait garrantzitsuagoa dela –eta lehen esan dizudana errepikatuko dizut–, eztabaidatzeari uko egingo ez dioguna, baina une honetan proposatzen duzuna bezalako neurri batekin konpontzen ez dena. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2542 |
10 | 50 | 31.10.2013 | URIBE ETXEBARRIA APALATEGI | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren Administrazio Kontseiluko zuzendari nagusia eta kideak hautatzeko prozedura aldatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Zuzendari nagusiaren hautaketari begira EITBren sorrera-legean doikuntza bat egiteko premia aipatu dudanean, 2001etik 2008ra bitartean Andoni Ortuzar zuzendari nagusi egon zenean bizi izandako bitartekotasun-egoera gainditzeari buruz ari nintzen. Egia esan, guk landu genuen proposamena da, gero gertatu zena gertatu bazen ere, eta horretaz badaki zerbait Ares jaunak. Bai, bai… zuk akordio bat sinatu zenuen, akordio bat sinatu zenuen gero bete ez zenutena, baina hori beste kontu bat da. Kultura politikoa aipatu dudanean, Maneiro jauna, zuk hemen egin duzunaz eta askotan egiten duzunaz ari nintzen, atzo ere hemen izan zenuen jarreraz. Ezin dira eduki hitzaldi hutsean oinarritutako, muturreko hitzaldi erradikalean oinarritutako jarrera politikoak, ezer justifikatu, oinarritu eta frogatu gabe. Ezin dituzu hitzaldi-mailara igo frogatu ez dituzun ideia batzuk, jakineko prentsa batean sarrera polita izango dutela badakizulako eta hortik aurrera herrialde honetako bizitza politikoaren protagonismoaren zati bat zeureganatzen ahalegintzen zarelako. Nik uste dut kultura politiko baten aurka doazen jarrerak direla, kasu honetan EITBri aplikatutakoak, EITBri mesederik egiten ez diotenak. Horretaz ari nintzen ni. Zer aldatu da, Maneiro jauna? Zer aldatu da une honetan zuk egin duzun proposamena egiteko? 2009ko maiatzean, honako hau esan zenuen zuk, Ezker Batuko Arana jaunak egindako antzeko proposamen baten aurrean: "Gu prest gaude une egoki batean, baina patxadaz, presarik gabe eta koherentziaz, eztabaida horri ekiteko" (aldaketarenari) "euskal irrati eta telebista publikorako defendatzen ditugun balio horiek sustatzeko, baina berriro diot" –hitzez hitz irakurriko dut– "eztabaida hau patxadaz egin behar dela, presarik gabe egin behar dela". Eta honako hau gaineratu zuen: "Guk bene-benetan uste dugu hau ez dela une egokia proposamen hori aurkezteko" (hitzez hitz irakurri dut, eta gero), "arinegia, garaiz kanpokoa eta porrot egitera kondenatua iruditzen zaigu". Zer aldatu da lau urtetan? Y dos apuntes. Irrati eta telebistako, hau da, multimediako bitarteko publikoen eta botere publikoen eta alderdi politikoen artean nolabaiteko tentsioa edo eztabaida sortzea normala eta naturala da, baina elkarren arteko eta alderdi politikoen errespetuzko koordenatu jakin batzuen barruan egiten bada, ni aldarrikatzen ari naizen kultura politiko hori eta komunikabide, horien zuzendari eta profesionalen profesionaltasunarekiko errespetua garatuz. BBCri dagokionez, nik esango nizuke BBCren independentzia bere finantzaketa-sisteman oinarrituta dagoela eta ez BBC gobernatzen duten organoak aukeratzeko moduan, bere finantzaketa-sisteman baizik. Eskerrik asko… Barkatu, Urruzuno jaunari. Lehen komentatu dizudana, baina ikus-entzunezko legeari dagokionez, guk argi daukagu planteatzen ari garen arazo hauek guztiak, ez ikus-entzunezko legeak ezta ikus-entzunezko kontseiluak ere konponduko zituztela. Hausnarketa bat da, baina honetaz hitz egiteko aukera izango dugu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2543 | |
10 | 50 | 31.10.2013 | ARES TABOADA | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkide jaun-andreok, joan den legegintzaldian, hainbat ekimen eta bitarteko garatzeko gai izan ginen elkarrizketaren eta adostasunaren bidetik, horien bitartez biktimen oroimen integraleko politika sustatzeko; sozialiston Jaurlaritzak, hala, behin betiko bultzada eman zion memoriaren mapa garatzeko plan integralari; terrorismoaren biktimen aldeko omenaldiak eta aintzatespenak sustatu genituen; beste biktimen gaineko dekretua egin; Carltoneko Hitzarmena eratu genuen hezkuntza-sistema publikorako; Memoriaren eta Elkarbizitzaren Institutua sustatu; eta terrorismoaren biktimen memoriala bultzatu Espainiako Gobernuarekin lankidetzan. Terrorismoaren Biktimen Legean jaso genuen moduan –hots, Legebiltzar honek onartutako Terrorismoaren Biktimei Aitorpena eta Erreparazioa egiteko Legean–, oroimenaren politika horrek politika integrala izan behar du, eta bitarteko egokiak eduki, terrorismoaren biktima guztiei dagokien aintzatespena eta ordaina emateko, eta, batez ere, argi eta garbi uzteko ez zela sekula egon eta ez dela sekula egongo ekintza terroristetarako zuribiderik, eta oroimenak lagungarri izan behar duela elkarbizitza, bakea eta askatasuna errotzeko eta, beraz, indarkeriari zilegitasun guztia kentzeko, bi helburu nagusi izan behar baititu oroimenerako eskubideak: terrorismoari zilegitasuna kentzea, batetik, eta zuzenbide-estatua eta herritar guztien arteko elkarbizitza bateratzailea indartzea, bestetik. Izan ere, oroimenak funtsezko bitartekoa izan behar du terrorismoari etikoki, politikoki eta sozialki zilegitasun guztia kentzeko. Ondoren, terrorismoaren biktimei aintzatespena eta babes integrala emateko legea onartu zen Diputatuen Kongresuan, eta hartan berariaz adierazi zen terrorismoaren biktimen aitorpen eta oroimenerako zentro nazionala eraikiko zela Euskadin lege horretan aintzat hartutako terrorismoaren biktima guztiak omentzeko: ETAren biktimak, GALenak, Batallón VascoEspañolenak… hau da, lege horretan aintzat hartutako biktima guztiak. Horrenbestez, Eusko Jaurlaritzak ikusi zuen zentro horri esker beste baliabide bat izango zuela oroimenaren politika garatzeko, eta, hala, lankidetzaprotokolo bat hitzartu genuen Espainiako Gobernuarekin, zentro hori, lege horretan adierazitako moduan, lehenbailehen abian izan zedin Euskadin, hala ezartzen baitzuen legeak. Horrenbestez, protokolo bat lantzeari ekin genion bi gobernuek, eta, lan horren fruitu, hitzarmen bat sinatu genuen, oroimen-zentro hori bultzatzeko konpromisoa hartzeko; horretarako, batzorde parekide bat sortu genuen bi gobernuen artean, eta hainbat arlo zehaztera ere iritsi ginen, hala nola zer prozedura beteko zen, zentroak zer araudiren arabera jardungo zuen eta zer organoren bidez kudeatuko zen; areago, non kokatuko zen ere hasi ginen zehazten. Alabaina, Jaurlaritza utzi genuenetik ez genuen inolako berririk proiektu horren egoerari buruz, proiektu hori zeharo garrantzitsua den arren oroimena eta elkarbizitza finkatzeko, terrorismoaren biktimak omentzeko eta biktimak non oroitu izateko. Ez genuen inolako informaziorik. Horregatik, informazioa eskatu genion Eusko Jaurlaritzari, Eusko Jaurlaritza berriari; baina, erantzun zigutenez, ez zuten inolako berririk jaso Espainiako Gobernuaren aldetik proiektua sustatzeko, horren garrantzitsua izanik ere –berriz ere diot–. Harrituta geunden. Ez genuen ulertzen zergatik zeraman Gobernuak hainbeste denbora ekimenik hartu gabe eta terrorismoaren biktimak oroitzeko proiektua zehaztu gabe, are gutxiago kontuan hartuta nolako sentiberatasuna duen Gobernua bermatzen duen alderdiak terrorismoaren biktimen aurrean eta zenbatetan hartzen dituen ahotan; izan ere, berriro diot, proiektu hori dagoneko abian jarrita egon behar luke, edo bidean behintzat. Horregatik guztiagatik eta proiektua abian jartzeko denbora sobera egon denez eta galdutako denbora hori berreskuratu egin behar dugunez, ekimen hau aurkeztu du Talde Sozialistak, lehenik Espainiako Gobernuari beren-beregi eskatzeko lehenbailehen abian jar ditzan proiektu hau aurrera ateratzeko behar diren bitartekoak eta erabaki politikoak, galdutako denbora berreskuratu ahal izan dezagun; eta Eusko Jaurlaritzari, berriz, eskatzeko Espainiako Gobernuarekin lanean jarraitu dezan sinatutako protokoloen arabera, oroimenaren zentro hori hezurmamituta ikus dezagun lehenbailehen. Azkenik, erdibideko zuzenketa bat hitzartu dugu, eta gure bi helburu horiek jasota geratu dira erdibideko horretan: batetik, Espainiako Gobernuak berehala abian jar ditzala Diputatuen Kongresuan onartutako Terrorismoaren Biktimen Legean aurreikusita dagoen proiektu horretarako neurriak, eta, Eusko Jaurlaritzak, berriz, lanean segi dezala aurreko legegintzaldian Espainiako Gobernuarekin hitzartutako lankidetza-protokoloaren arabera, oroimenaren zentro hori hezurmamituta ikus dezagun lehenbailehen Euskadin. Eskerrak eman nahi dizkiet erdibidekoagatik bai Alderdi Popularrari, bai UPyDri; eta Euzko Alderdi Jeltzaleari ere eskerrak eman nahi dizkiot, erdibidekoa babesteagatik, halaxe adierazi baitit erdibidekoa lortzeko aukera azaldu diogunean –ez zuen-eta zuzenketarik aurkeztu–. Espero dut, gainera, Legebiltzar osoa egokiro jabetuko dela proiektu hau oroimen integralaren politikaren esparruan txertatuta dagoela eta esparru horren bidez arazoak konpontzeko politikak garatu nahi ditugula, arazoak sortzen dituzten politikak sustatu beharrean. Horrenbestez, talde guztien babesa jasoko dugulakoan, mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2544 |
10 | 50 | 31.10.2013 | SÉMPER PASCUAL | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Arratsalde on, lehendakari jauna, sailburu andrea. Labur-labur; mintzaldi honen bidez nik ere beren-beregi aintzatetsi nahi dut terrorismoaren biktimen oroimenerako zentro nazional hau, garrantzi bizikoa baitugu. Denok dakizuenez, terrorismoaren biktimei aintzatespena eta erabateko babesa emateko 2011ko irailaren 22an onartutako 29/2011 Legearen 57. artikuluan dago zentro honen sorburua, arestian esan den moduan; izan ere, manu horren bidez, oroimenaren zentroa eraikitzeko eta zentro horren egoitza Euskal Autonomia Erkidegoan kokatzeko agindua eman zitzaion Espainiako Gobernuari. Lege-mandatu horretan, beraz, Espainia osoko terrorismoaren biktimen zentro nazionala eratzeko agindua eman zen. Espainiako Gobernuak Eusko Jaurlaritzarekin oinarrizko akordioa eta adostasuna lortzeko konpromisoa du hartua, 2013. urteko ekainaren 19an barneministroak Senatuan azaldu zuen moduan. Baina, izatez, Espainiako Gobernuari zuzentzen zaio oroimenaren zentroa eraikitzeko lege-agindu hori; beraz, Espainiako Gobernuak, izatez, ez du zertan Eusko Jaurlaritzarekin lankidetzan aritu, ezta harekin ezer hitzartu ere. Are gehiago, lankidetza hori beste autonomia-erkidego batzuetara ere heda daiteke; izan ere, terrorismoak, ondo dakizuenez, Espainia osoa kolpatu du. Hortaz, Eusko Jaurlaritzarekin adostasuna lortzeko eta harekin batera jarduteko borondatearen fruitu da elkarrekin lankidetzan aritzeko erabaki hori, eta borondate hori onuragarria eta egokia da, noski, baina ez nahitaezkoa, esan berri dudan moduan; borondate hori, beraz, komenigarria da, gobernu guztietan komeni baita adostasun-giroan jardutea, eta Espainiako Gobernuaren eta Eusko Jaurlaritzaren artean ere bai, noski, beti, gainera, bi erakundeen arteko leialtasunean oinarrituta, are gehiago, nola ez, horrelako gai latzetan. Lehenik eta behin, legebiltzarkide jaun-andreok, duintasun demokratikoko ekintza bat da terrorismoaren biktimen memoriarako zentro nazionala abian jartzea. Biktimak –eta ziur nago bat etorriko zaretela nirekin– aparteko ereduak dira erresistentzia demokratikoan, gizatasunean, gizartearekiko konpromisoan eta legearekiko begirunean; horrenbestez, edozein gizarte demokratikoren printzipioen eta balioen ordezkari bikainak dira. Erromako Inperio zaharrean jada, enperadoreek damnatio exterminio adierazpidea erabiltzen zuten, etsairen bat desagerrarazi nahi zutela adierazteko; baina, areago jo nahi bazuten eta harenak behin betiko egin, damnatio memoriae adierazpena erabiltzen zuten; hau da, haren gaineko oroimena ere behin betiko ezabatzea agintzen zuten. Horrexegatik da ezinbestekoa biktimek era aktibo, beharrezko eta funtsezkoan parte hartzea bizi izan duten zorigaitzaren kontakizunean, eta berariaz parte hartzea gure oroimena eratzeko prozesuan. Oroimenari desleial izateko moduetako bat da gertaerak ahaztea, eta bestea, kontaera itxuragabetzea edo manipulatzea. Horregatik, terroristek modu jakinean interpretatzen dituzte gertaerak, biktimek biktimaizaera gal dezaten, aditzera emanez merezia zutela gertatukoa, bazegoela horretarako arrazoirik. Terrorismoa zuritzeko argudiobidea suntsigarria da; gainera, bi aldetatik da suntsigarria: batetik, terrorismoaren eragina zuzenean jasan duten pertsonak suntsitzen ditu –hots, terrorismoaren biktimak–; baina, horrekin batera, demokrazia bera ere suntsitzen du. Ahanzturaren kontrako borrokak etengabea izan behar du; izan ere, gizarteek autodefentsarako joera izaten dute, eta ahalik eta arinen ahaztu nahi izaten dituzte gertakizun latzenak. Baina gertatutakoa ezin da ahaztu. Bakearen eta askatasunaren kulturak, benebenetakoa izan nahi badu, bizi-bizi mantendu behar du oroimena, gertatutako hori ez dadin sekula gehiago gerta. Legebiltzarkide jaun-andreok, inor ez da hiltzen besteon oroimenean dagoen heinean, baina axolagabekeria ere ahanztura bezain latza da. Terrorismoaren biktimak ez ditugu ahaztu behar; ezin ditugu ahaztu, eta ez ditugu ahaztu nahi. Inongo gizarte demokratiko zintzok ezin ditu onartu egia erdi-ustelak edo distantziakidetasun errudunak, ez ekinean, ez egonean, okerreko oroimena elikatzen baitute –edo ahanztura bultzatu, bestela esanda–. Ezin da irakurketa nahasgarririk egin, ezta irakurketa distantziakiderik ere. Ez badugu beti gogoan gure funtsezko printzipioen urraketa larrienek noraino jar dezaketen kolokan gure demokrazia, iraganik gabe geratuko gara, eta, are okerrago, etorkizunik gabe ere gera gaitezke. Horregatik, gure ustez, zentro hau berme bikaina izango da etorkizun demokratikoa eta etorkizun osasuntsua eraikitzeko, aitorpenaren, oroimenaren eta justiziaren oinarri sendoetan bermatuta. Horregatik, Legebiltzarreko Talde Popularrak bat egin du erdibideko honekin, Espainiako Gobernuari berariaz eskatzeko erabateko bultzada eman diezaiola terrorismoaren biktimen oroimenerako zentro nazionala eraikitzeko ekimenari. Eta soseguz egiten diogu eskaera hori, jakin badakigulako horretan diharduela jada. Zuetako batzuek jada jakingo duzuenez, ezagutuko duzuenez, uda honetan bertan, bilera egin zen Espainiako Gobernuko Barne Ministerioaren ordezkarien eta Eusko Jaurlaritzaren ordezkarien artean. Era berean, agian dagoeneko jakingo duzuenez, prest dago jada oroimenaren zentrorako errege-patronatua sortzeko errege-dekretuaren proiektua, berriro ere lanari ekiteko xedez. Nolanahi ere, bat egiten dugu legez besteko proposamen honetan azaldutako nahiarekin; eta bat egiten dugu, noski, legez besteko proposamen hau eta, zehatzago esateko, erdibideko zuzenketa hau bultzatzeko ekimenarekin. Eta, batez ere, bat egiten dugu hasitako proiektu horiek amaitzeko ekinaldiekin, proiektu horiek bultzada jaso dezaten eta, batik bat, luzamendu gehiagorik gabe bete daitezen. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2545 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on. Maiz izaten dut gogoan UPyDk Legebiltzar honetan aurkeztutako lehen ekimenetako batean –2009. urtearen ingurukoa zen– terrorismoaren biktimen oroimenerako zentro bat eskatzen geniola –edo eskatu nahi geniola– Espainiako Gobernuari, hain zuzen ere gaurko ekimen honetan azaldutako helburu horietako batzuk betetzeko: oroimena lantzeko, gertaeren gaineko egia azaltzeko eta terrorismoaren biktimen duintasuna zaintzeko. Maiz izaten dut gogoan 2009ko urte hartan UPyDk proposatutako ekimen hura, eta gogoan izaten dut, halaber, nola setatzen zen Talde Sozialistako Loza legebiltzarkidea ekimen horren eztabaida atzeratzen saiatzeko, haren esanean ahalik eta adostasun handiena egon arte itxaron behar omen zelako. Guk, noski, behin baino gehiagotan proposatu genuen ekimen hura, baina uste dut eztabaidatzera ere ez ginela iritsi. Ez naiz zehatz gogoratzen, baina nago eztabaidatu ere ez genuela eztabaidatu. Nolanahi ere, 2009an jada, UPyDk proposatutako lehen ekimenetako batean, terrorismoaren biktimen oroimenerako zentro bat abian jartzea eskatu genion Espainiako Gobernuari; izan ere, beste leku batzuetan halaxe egin zen, eta halaxe egin da. Itxura denez, orain bai, orain bete-beteko adostasuna dago Legebiltzar honetako alderdi politiko demokratikoen artean Espainiako Gobernuari eskatzeko lehenbailehen abian jar dezan terrorismoaren biktimen oroimenerako zentro hori, eta, guk funtsezkotzat eta behar-beharrezkotzat jotzen dugu ekimen hori. Itxura guztien arabera, guztiz bidezkoa da terrorismoaren biktimek eta gizarte demokratiko osoak erreferentzia-leku bat izatea, hartan islatzeko eta azaltzeko Euskadin mende-erdiz baino gehiagoz herritarron giza eskubideen aurka, gure duintasunaren aurka eta gure askatasunaren aurka jaso eta jasan behar izan dugun eraso sistematiko eta etengabeko horrek eragindako oinazea eta laztura. Beren ideiak defendatzeagatik ordainetan heriotza, estortsioa, jazarpena eta erasoak jaso zituzten pertsona guztiak oroitzeko eta haiei gorazarre egiteko gunea izango da; baina, horrekin batera, giza balioetan hezteko erreferentzia-puntu bat ere izan behar du gune horrek; bizikidetza eta zuzenbide-estatua babesteko gune bat; demokrazia babesteko gune bat, bestela esanda. Hala, gune horrek ezinbesteko erreferentzia-puntua izan behar du erabateko erdeinua adierazteko ETAri, haren ideiei, haren bermatzaile izan zirenei eta oraindik haren jarduna zuritzen eta gaitzetsi gabe jarraitzen dutenei; hartara sare horri guztiari zilegitasun osoa ken diezaiogun etikoki, politikoki eta sozialki. Horregatik guztiz premiazkoa iruditzen zaigu behar diren erabakiak berehala hartzea eta lehenbailehen ekinean hastea, gizarte honetan oraindik ere betekizun hori geratzen baitzaigu: zilegitasuna kendu behar diogu terrorismoari eta, bereziki, ETAren historiari eta haren ideiei. Talde Sozialista, Talde Popularra eta UPyD bat gatoz terrorismoaren biktimen oroimenerako zentro bat eraikitzeko premia horren gainean, eta Legebiltzar honetako laugarren alderdi demokratikoak ere –hots, Euzko Alderdi Jeltzaleak– gurekin bat egitea nahi ge- nuke; itxura denez, hala izango da, gure erdibideko zuzenketa babestuko baitu. EHBren jarrerari dagokionez, ez genuen besterik espero. Gai honetan ezin dugu ezer onik espero EHBrengandik. Haien zuzenketa irakurrita, argi eta garbi geratu da, berriz ere, non dauden: borreroekin batera, dena nahasi nahian gatazka politiko deitzen dioten iruzur horren bidez. Oraingoan ere biktimak eta biktima-eragileak parez pare jartzen saiatu dira, dena nahasten eta terrorismoaren biktimak oroit ditzagun eragozten; guk, baina, ez dugu inolaz ere onartuko ETAren terrorismoa eufemismoen bidez mozorrotzen saiatzea –dela gatazka politiko deituta, dela bi alderen arteko gatazka deituta–, eta ez dugu onartuko, halaber, gatazka politikoaren teoria faltsu horren pean ezkutatzen saiatzea. EH Bilduk bere zuzenketan aditzera ematen du ekimen hau Espainiako Botere Legegilearen eta Botere Betearazlearen interesen arabera egituratu dela, eta ez diela Euskadiko gizartearen ikuspegiei eta lehentasunei erantzuten. Gezurra. Ekimen honek gertaeren egia defendatu nahi du, terrorismoaren biktimen gaineko oroimena eta demokrazia bera. Hori da ekimen honen xedea, eta oroimenerako zentroak xede horiexek betetzea nahi dugu. Eta, seguru aski, horrexegatik nahi du EH Bilduk Eusko Jaurlaritzari eskatzea bertan behera utz dezan terrorismoaren biktimen oroimenerako zentroaren kudeaketa. Izan ere, EHBk ez du gertakizunen egia defendatu nahi, baizik eta egia hori manipulatu. EHBk ez du terrorismoaren biktimen memoria aldarrikatu nahi, baizik eta hondoratu. Guk, ordea, kontrakoa nahi dugu: guk terrorismoaren biktimen memoria babestu nahi dugu, eta gertakizunak gogoan hartu; gertakizunen egia gogoratu nahi dugu; Euskadin eta Espainiako gainerako lurraldeetan gertatutakoaren egia gogoratu; eta oinarriak finkatu, zentro hau lagungarri izan dadin halakorik sekula gehiago ez gertatzeko. Zentro honek, era berean, baliagarria izan behar du demokraziaren oinarriak defendatzeko, erakunde demokratikoak babesteko, eta herritarren arteko elkarbizitza bermatzeko eta sustatzeko, betiere iritzi desberdinak izanda ere oinarri bera duten heinean; alegia, guztiz sinesten duten heinean demokrazian bizitzea dela gerta dakiekeen gauzarik onena. EH Bilduk ez du maite, ez egia, ez oroimena. Historia manipulatzea eta desitxuratzea soilik du gustuko, eta horregatik ez du nahi gure erdibideko zuzenketa hau, eta horrexegatik ez ditu nahi, ez gure argudiobideak, ez terrorismoaren biktimen oroimenerako zentroa eraikitzeko egitasmo hau. Esan bezala, erdibideko zuzenketa hitzartu dugu, eta espero dut Euzko Alderdi Jeltzalearen babesa ere jasotzea –nago hala izango dela–. Bestalde, kontuan hartuta Espainiako Gobernuari egiten ari gatzaizkiola zentroa eratzeko lanei berehala berrekiteko eskaera hau –itxura denez egitasmoa luzatu edo atzeratu egiten ari da-eta–, komenigarria izango litza- teke, nire ustez, Euskadiko Alderdi Popularrari berari ere –edo haren presidenteari, Arantza Quirogari– eskatzea zuzen-zuzenean eman diezaiola Alderdi Popular nazionalari eta Espainiako Gobernuari gaur eskatzen ari garen honen berri. Bistan da Alderdi Popularrak –alegia, Euskadiko Alderdi Popularrak– aise bete dezakeela zeregin hori, eta Espainiako Gobernuari zuzenean azaldu zeinen premiazkoa den oroimenerako zentro hori lehenbailehen abian jartzea. Guk bi puntuko osoko zuzenketa prestatu genuen. Gure osoko zuzenketa horretako bi puntuetan, Espainiako Gobernuari soilik egiten genion eskaera, gure ustez, lehen ere esan den moduan, Espainiako Gobernuaren ardura delako terrorismoaren biktimen oroimenerako zentro hori bermatzea eta abian jartzea. Eta aditzera ematen genuen, orobat, zentro horrek Ermuan egon behar lukeela, demokratok terrorismoaren kontra egindako borrokaren ikurra baita herri hori. Alabaina, hori ez da erdibidekoan jaso. Argi dugu ez dagokiola UPyDri terrorismoaren biktimak oroitzeko zentro hori non kokatuko den erabakitzea, baina komenigarria iruditzen zitzaigun gure zuzenketan bederen Ermuko herria gogora ekartzea, guztiz adierazgarria baita, herritarrok ETAren aurka egindako matxinadaren ikurra baita; horrexegatik jaso genuen gure zuzenketan, gure geure aldarrikapen modura –nolabait esateko–, baina bagenekien gainerako alderdiek, seguruenik, ateak irekita utzi nahi izango zituztela aurrerago erabakitzeko non kokatu terrorismoaren biktimak oroitzeko zentroa. Nolanahi ere, pozik gaude sinatutako erdibideko zuzenketarekin. Espero dezagun, bada, baliagarria izatea terrorismoaren biktimen oroimenerako zentroa lehenbailehen abian izateko, eta, haren bidez, demokraton betiko helburuak –beti babestu ditugunak eta beti babestuko ditugunak– betetzeko. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2546 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Arratsalde on denoi. Espainiako Terrorismoaren Biktimen Babeserako espainiar Legearen 57. artikuluan memoria zentro bat aurreikusten da, baina Erkidego honi buruzko erreferentzia bakar bat jasotzen da: "El Centro Nacional para la Memoria de las Víctimas del Terrorismo tendrá su sede en la Comunidad Autónoma del País Vasco". Kitto. Hori da egiten den aipu bakarra. Hori da gurekiko agertzen den inplikazio bakarra, lurralde honetan bere egoitza kokatzea, ez dago beste konpromisorik. Hortik haratago, EH Bilduk ez du babesten Espainiako Gobernuarekin hitzartu beharreko biktimen memorial hau. Pentsatzen dugu espainiar legegile eta Gobernuaren ereduarekin diseinatutako ekimena dela eta ez diela euskal gizartearen lehentasunei erantzun bat ematen. Are gehiago, biktimen bi kategorizazio ezartzen ditu, biktima guztiek duten eskubide berdintasuna urratzen du. Etxe honetan eztabaidatu behar dugun lege bidez eratu behar den Giza Eskubideen Memoria eta Bizikidetzerako Institutuaren irizpideen kontraesanetan doala pentsatzen dugu. Horrelako ekimen batekin pentsatzen dugu amildegia zabaltzen ari dela biktimen kolektibo osoarekiko espainiar gizarteak eta euskal gizarteak duen pertzepzioan. Egitasmo honek pertzepzio bat bestearen menpean jartzen duela deritzogu, subordinatua, menpekotasun harreman batean. Egia esateko, ez daukagu informazio askorik, baina ezagutzen dugun alde horretatik, forma aldetik, errege patronatu bat eratzearen kontra gaude, burua Juan Carlos de Borbón izango zelarik, sakondu behar ez diren arrazoi nabarmenengatik. Ez zaigu egoki iruditzen Barne Ministerioaren atal bat bezala agertzea eta ez gaude ados parekidea ez den ekimen honekin, hau da, espainiar Gobernuaren gidaritzaren menpe Eusko Jaurlaritzak parte hartu behar duenik. Dugun informazio apurraren arabera, biktimen elkarteak ere inplikatu nahi dira. Honek kezka ekartzen digu: erakunde hauetako batzuk, azken egunetan ikusi diren ika-mikek erakutsi duten moduan, beste interes politikoetarako lobby, think-tank edo presio talde moduan funtzionatzen ari baitira. Posizio bat pentsatzen dugu memorial honekin indartuko dena, kronifikatuko dena. Horregatik guztiagatik, argiki ikusten dugu bi instituzio hauek, alde batetik Memoria Institutua eta bestetik Memoria Zentroa, ez direla osagarri, baizik eta guztiz kontrajarriak. Liskarrean egongo diren bi ekimen, bi memoria tresna, bi memoria argazki erakusten dituztenak, bi memoria agendarekin lan egingo dutenak, halabeharrez talka egingo dutenak. Dos instrumentos memorialistas que se presentan en esta misma Cámara en un breve plazo de tiempo, lo cual nos obliga a comparar, a poner en contraste uno con otro: mientras uno se pone como objetivo trabajar la verdad, la justicia, la memoria de todas las víctimas de la violencia, el otro nos trae una foto- grafía parcial de ellas; mientras uno se diseña aquí según la visión de las fuerzas políticas aquí hoy representadas, el otro es teledirigido a distancia; mientras uno se pone como meta una convivencia democrática, el otro introduce el esquema de vencedores y vencidos. No, no es lo que necesitamos en este país. Eztabaidatu genuenean areto honetan Memoriaren Institutua, denbora arazo batengatik ezin izan nion erreferentzia egin Eusko Jaurlaritzak lege proposamenari eman zion oniritzi txostenari. Gobernuak biak, institutua eta zentro hau, zaku berean sartzen zituen, hemen diseinatu behar zena eta Espainiar Gorteetatik ekartzen zen Memorial Zentro hau. Horrela planteatuta, benetan pentsatzen nuen cambalache baten moduan aurkezten zela, Gobernuak PSErekin edo espainiar Gobernuarekin kromo trukaketa bat bezala agertzen zena: "Babesten zaitut zure ekimenean, zuk babesten nauzu nire ekimenean". EAJk ez du zuzenketarik aurkeztuko, eta horregatik irrikan nago entzuteko bere azalpenak, baina ez aurkezteak areagotu egiten dit cambalache edo trukaketa sentsazio hori: "Zu nire alde hemen, ni zure alde han; zuk ez nauzu zapaltzen, nik ez zaitut zapaltzen". También quiero traer un argumento que empleó el señor Sémper en la discusión del Instituto de la Memoria. El señor Sémper se oponía, ya que a su entender –y cito– "se triplican recursos para una misma tarea en medio de una crisis económica sin precedentes, y cuando los gobiernos precisamente están elaborando planes para racionalizar la Administración y adelgazar el sector público. Difícil racionalización es esta cuando se triplican los objetivos a través de tres organismos diferentes". Un argumento que hoy, considero, se vuelve contra él, porque, si bien es censurable la existencia aquí de tres organismos autóctonos, creados desde aquí para dar una respuesta aquí, hoy parece no haber problema en cuadriplicar gastos trayendo otro organismo de allí, y precisamente porque considero que este es el más próximo a los intereses del PP. En ese terreno de a qué objetivos y a los objetivos de quién responden estos organismos es donde se libra hoy el partido de su credibilidad y de su legitimidad. Porque el mecanismo que hoy se nos propone impulsar es el de una visión exclusivista, reduccionista y discriminatoria de las víctimas. Volvemos a expresar nuestro más profundo reconocimiento a absolutamente todas las víctimas y su derecho a la reparación, a la rehabilitación y a que se establezcan las garantías para que la tragedia sufrida por ellas no se vuelva a repetir jamás, contra nadie y en ningún lugar. Velamos por que así sea para todas las personas que hayan sufrido la violencia, sea esta de un signo o de otro, de un agente estatal o de un agente extraestatal (de todas) con el punto de partida de la igualdad de los derechos ante el mismo daño sufrido. Tenemos que establecer el futuro sobre los principios de justicia, verdad y memoria, y es por eso por lo que no queremos un relato parcial. No queremos un relato basado en vencedores y vencidos que dificulte más aún la labor de la convivencia democrática que tenemos que instalar en este país. No es este nuestro esquema. No queremos que se niegue la existencia de ninguna víctima de violencia, no queremos que se vean relegadas de sus derechos a ser reparadas y rehabilitadas. No renegamos de la política para restablecer los principios de normalidad política, paz y convivencia democrática que merece este país. Herri honek memoria, egia eta justizia sustatzen dituen giza eskubideen memoria eta elkarbizitzarako institutu bat, institutu bakar bat, zentro bakar bat behar du, euskal gizartearen ikuspegiari, beharrei eta lehentasunei erantzuten diena, jardunbide eta zuzendaritza herri honetan dituena, era demokratikoan, zuzenean, gauzatzen dena. Horregatik, lan egingo dugu institutu hori inpultsatzeko, bultzatzeko; ez beste ezertarako. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2547 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ITURRATE IBARRA | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, lehendakari jauna, legebiltzarkideok, arratsalde on guztioi. Duela 15 egun eskas luze aritu izan ginen memoriari buruz hitz egiten pleno honetan, Ooroimena eta Bizikidetzaren Institutuaren lege proposamena aintzakotzat hartu genuenean. Ez naiz, beraz, luzatuko, ez asko ez gutxi. Orduan esandakoak berresten ditugu, eta horregatik baiezkoa, baiezko botoa emango genion Talde Sozialistak aurkeztutako legez besteko proposamenari eta baiezko botoa emango diogu erdibideko zuzenketari ere. Lehenik, proposamenak berak bere lehen puntuan esaten duen bezala, Madrileko Gorteetako 29/2011 Legearen agindu bat delako eta agindu horrekin kontsekuente izan nahi dugulako. Bigarren, aurreko legealdian Espainiako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak akordio bat sinatu zutelako, non memorial hau aurrera eramateko lan amankomuna egiteko borondatea agertzen zuten. Zentzu horretan, Urkullu lehendakariak aurkeztutako Bake eta Bizikidetza Planaren hirugarren ekimenak proiektu hau beren-beregi aipatzen du, eta bertan modu aktiboan parte hartzeko konpromisoa hartzen du. Aurreko eztabaidan esan genuen bezala, oroimenak zabala eta anitza behar du izan. Memorialak ez ditu beste ekimenak baztertuko, asko dira orain arte martxan jarri direnak eta beste asko sortuko dira. Eta hauei guztiei koherentzia emateko sortuko da memoriaren institutua. Hemen ez dago, Arzuaga jauna, cambalacherik. Hemen memoria anitza eraikitzeko ekimen anitzak daude. Ez gaude inor baztertzeko apustuan, batu nahi dugu, ez kendu edo zatitu. Bada, azken gogoeta horrek zerikusi handia du Ares jaunaren adierazpen horiekin; izan ere, berba horiek ekintzei lotuta egotea gura genuke. Herri honetan bakea eta bizikidetza finkatzeko, adostasun zabalak behar ditugu, akordioak eta ahaleginak, betiere etorkizuna eraikitzea xede hartuta eta ez bereizketak sustatzea edota bake- eta bizikidetzaproiektuak trabatzen saiatzea. Horretarako, baina, egokiro babestu behar ditugu elkarrizketa-guneak komunikabideen zaratatik, alderdien arteko etengabeko ika-miketatik eta jendaurreko gehiegizko agerpenetatik; alegia, beti esan izan dugun hori, bai gobernu-lanetan jardun genuenean, bai oposizioan izan ginenean, bai ostera ere orain, berriro gobernu-ardurak ditugun honetan. Halaxe esaten dugu, eta halaxe egiten dugu. Horretarako –hau da, gai hauek lantzeko eta adostasunak ehuntzeko–, Legebiltzarrean lantalde bat sortzea da baliabiderik onena. Halaxe ikusi izan dugu urte askoan, bai Biktimen Lantaldean, bai Bakerako eta Elkarbizitzarako Lantaldean, joan den legegintzaldian. Ez dakigu, baina, zergatik orain arte bide hori nahi eta bide hori babestu izan duten askok eta askok, orain, behin betiko bakea hur-hurrean dugunean, ez duten jada bide hori babestu nahi. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2548 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ARES TABOADA | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Iturrate jauna, lehenik eta behin eskerrak eman nahi dizkizut erdibideko zuzenketaren bidez ekimen sozialista honi babesa emateagatik –eta UPyDri ere eskerrak eman nahi dizkiot berdin-berdin–. Jakizu, Iturrate jauna, sozialistok erabateko konpromisoa hartua dugula elkarrizketa eta akordioak sustatzeko. Argi dugu, baina, akordioak lortzeko ez diegula sekula uko egingo gure betiko printzipioei, eta argi dugu, halaber, oraindik ibilbide luzea egiteke duten horiei etengabe exijituko diegula ibilbide hori egiten jarrai dezaten. Izan ere, politika eraginkorra da hori; emaitza onak eman ditu, eta etorkizunean ere oraindik emaitza onak ematen jarraitu behar du. Sémper jauna, aipatu duzu Espainiako Gobernuak bultzatu behar duela ekimen hau. Espainiako Gobernua PPren Gobernua da gaur egun; alegia, Rajoy jaunaren Gobernua. Ez naiz hasiko orain zurekin ika-miketan, eta ez naiz, halaber, berbaldi apain eta dotoreetan galduko, baina gauza bat eskatuko dizut: ahaleginak eta bi egin itzazue, arren, galdutako denbora berreskuratzeko eta berbetatik ekintzetara igarotzeko, guztion bultzadaz lehenbailehen abian izan dezagun guztiok horren premiazkotzat dugun hori. Erabil ezazue, bada, egun duzuen eragin hori guztia, Legebiltzarraren gehiengoaren babesaz egingo dugun eskaera hau indartzeko eta oroimenaren zentroa lehenbailehen abian izateko. Arzuaga jauna, zure esanean, ez da herri honen lehentasuna. Bada, jakizu Euskadiko gizartearen gehiengo handi baten lehentasuna dela, eta, jakina, terrorismoaren biktimen gehiengo handi-handi baten eskakizunei eta lehentasunei erantzuten diela. Euskadiko gizartearen gehiengo handi baten lehentasuna da, bai; izan ere, Euskadiko gizartearen ordezkariok zer erabakitzen dugun eta zer babesten dugun ikustea da gizarte horrek zer nahi duen jakiteko modurik zehatzena. Eta, egun, Euskadiko gizartearen gehiengo handi-handi batek –EAJk, Alderdi Sozialistak, PPk eta UPyDk ordezkatuta– lehentasunezkotzat jotzen du oroimenaren zentroa. Beraz, izatez, gutxiengo batek soilik ez du aintzat hartzen beharrizan hori; alegia, zuek ordezkatzen duzuen gutxiengoak. Horrenbestez, berriz ere eskatuko dizut: ez ezazu jokatu gizarte honen gehiengoa eta haren premiak ordezkatuko bazenitu bezala. Usted representa a EH Bildu. Solo a EH Bildu. Ulertzekoa da horrenbeste urtez terrorismoaren indarkeriari babesa eta zuribidea ematen aritu den alderdi batek –eta zuk zeuk– oroimenik nahi ez izatea, oroimenik gabe, agian, ahaztuta geratuko delakoan terrorismoak herri honetan eragindako kaltea eta oinazea, eta, aldi berean, ahaztu egingo zaigulakoan zuek terrorismoari laguntza, babesa eta zuribidea emategatik daukazuen erantzukizuna. Baina lehenago edo geroago aitortu eta onartu egin beharko duzue iraganean egindako hutsegiteen gainean duzuen ardura hori. Lehenago edo geroago onartu egin beharko duzue erailtzea, estortsio egitea, hertsatzea eta hiltzea ez dagoela justifikatzeko modurik, ez orain, ez inoiz. Onartu egin beharko duzue zuzenbide-estatu batean gaudela eta bizikidetza finkatu behar dugula, bai, baina, betiere, oroimenaren, egiaren eta justiziaren gainean eta zuek orain arte onartu nahi izan ez dituzuen oinarrizko printzipio etiko eta demokratikoen gainean; eta, gainera, etengabe ekarriko dizut gogora Sorturen eratze-aktak berariaz jasotzen dituela oinarrizko printzipio horiek. Eta ez dira gauzak nahasi behar. Terrorismoaren biktimak oroitzeko zentroa eraikin handia izango da, eta, haren barruan, erakusketa iraunkorrak antolatuko dira, eta oroimenaren aldeko politikak garatuko dira, beste herrialde askotan ikusi dugun legez (Alemanian, Txilen, Italian eta Jugoslavia ohian, esaterako). Memoriaren eta Elkarbizitzaren Institutua, berriz, oroimenaren eta elkarbizitzaren aldeko politika publikoak sustatzeko erakundea da. Biek ala biek helburu bateragarriak dituzte, eta oroimenaren aldeko eta bizikidetzaren aldeko politika integral batean txertatuta daude. Zuek, baina, betikoa nahi duzue: oroimenik gabe lan egin dezagula, zuen iraganeko erantzukizunak onartu behar ez izateko. Baina zenbat eta lehenago onartu, hainbat eta hobeto. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2549 |
10 | 50 | 31.10.2013 | SÉMPER PASCUAL | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arzuaga jauna, egiari zor, harrituta uzten nauzu beti zure argudiobideren batekin. Hutsalak baino hutsalagoak eman dezaketen arren, aipagai hartu nahi ditut, hala ere. Kexu zinen oroimenerako zentroaren kokalekua izan delako zentro hori eratzeko legean Euskadiri buruz egiten den aipamen bakarra edo Euskadik duen parte-hartze bakarra; Euskadiren gaineko aipamen bakarra zentroaren kokalekuari zegokiola, alegia. Bada, gauza bat esango dizut gordin-gordinean: Ez al zaizu iruditzen ETAk bere historian barrena nahikotan aipatu dituela bai Euskadi bai Euskadiko herritarrak? Ez al zaizu iruditzen Euskadiko herritarrok nahiko lotsa jasan behar izan dugula gure herrian zegoen eta dagoen talde terrorista batek esaten zuelako gure izenean eta gu askatzeko hiltzen zuela? Ez al zaizu nahikoa iruditzen zenbatetan aipatu dituen ETAk Euskadiko herritarrak bere historia beltzean? ETAren historiaren zama ikaragarria daramagu bizkarrean. ETAren historiak eragindako lotsaren zama astuna daramagu Euskadiko herritarrok, haren hilketek gure abizena izan dutelako beti, hots Euskadiren abizena, etengabean errepikatuta gure izenean hiltzen zuela gu auskalo zertatik askatzeko. Eta arrakala bakar bat irekitzen eta zabaltzen ari da, Arzuaga jauna: zuen artean eta demokraziaren artean dagoen arrakala, hain zuzen, zu zeu ari baitzara gero eta gehiago zabaltzen zure hitzen bidez. Horixe da arrakala bakarra, mintzatzen zaren aldiro adierazten duzun sentiberatasunik ezak eta errealitatea ulertzeko gaitasunik ezak eragindakoa. Eskas gabiltza oroimen-kontuetan, oso eskas; horregatik, oroimen-ariketa bat egingo dut hemen: hogeita bat hilketa 1987. urtean, supermerkatu batean, Hipercorren, jarritako bonba baten ondorioz (hogeita bat hilketa); hamabi hilketa 1986an, República Dominicana plazan jarritako bonba baten ondorioz (hamabi hilketa); hamaika hildako –horietatik bost haurrak– kuartel-etxe batean, 1987an; hiru bonba-auto hiru ikastetxeren parean, Madrilen, 1991n –ondorioz, pertsona bat hil zen, eta Irene Villa neskatoak bi hankak galdu zituen–; hamar eraildako, horien artean lau haur, Vic-eko kuartel-etxean jarritako bonbaren ondorioz; bost hilketa, Madrilgo alde zaharrean, bonba-autoz; zazpi hildako eta hogei zauritu, Madrilgo López Hoyos kalean, bi bonba-autoren bidez; armadako sei langile zibil erailda, bonba-auto batekin, Madrilgo Vallecas auzoan; hogeita bederatzi urteko mutil gazte bat, Miguel Ángel Blanco izenekoa, bahitua eta kamera geldoan eraila –basoan botata utzi zuten hil-hurrean, eskuak lotuta zituela eta bi tiro buruan–, Miguel Ángel Blanco Garrido; Auzitegi Goreneko magistratu bat, haren gidaria, haren bizkartzaina eta handik igarotzen ari zen autobus-gidari bat, 2000. urtean. ETAren historiaren ekintza gogoangarriak. Euskal Herria askatzeko ekintza gogoangarriak. Guztiguztiak ezker abertzalearen babesaz eta justifikazioaz. Ez zaitez etorri orain Euskadiko herritarrok zer behar dugun edo zer ez dugun behar esatera! Ez zaitez etorri orain, ohi duzuen lotsagabekeriaz, guri esatera Euskadiko gizarteak ez duela merezi edo ez dagoela behartuta terrorismoaren biktimei aintzatespena egitera! Ezbairik gabe, zor bat dugu gizartearekin, bai Euskadiko gizartearekin, bai Espainiako gizartearekin. Zor bat dugu geure buruarekin, Euskadiko herritarrak garen heinean; zor bat dugu Euskadiko gizartearekin, Espainiako gizartearekin eta terrorismoaren biktimekin. Eta gizarte honek, zuen mintzaldiak entzun ondoren, behar-beharrezkoa du etengabe demokraziaren apolo- gia egitea eta terrorismoaren biktimak gorestea, areago zure hitzak entzun ondoren. Mila esker, presidente andrea. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2550 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, oso labur, legebiltzarburu andrea. Bi eredu bateragarri. Ikuspegi bat da. Nik, ordea, bi eredu bateraezin ikusten ditut. Erantzukizunari buruz hitz egiten diguzue, eserleku hauetara begiratuz; guk, baina, Ares jauna, guztiguztion erantzukizunari buruz hitz egin nahi dugu. Guzti-guztionari buruz. Memoria. Memoria guztia; memoria osoa. Zuk, berriz, Sémper jauna, zerrenda bat dakarguzu; eta guk onartu egiten dugu hori dena, baina hori ez da behin betiko zerrenda. Hori ez da zerrenda osoa. Ekimen honen bidez, argazki osoa ebasten zaigu berriz ere, eta, are okerragoa dena, alde bakarreko argazki laudatzea proposatzen zaigu. Baina horrek erantzukizunak margultzeko baino ez du balio. Egiarekin, justiziarekin eta memoriarekin batzuek oraindik duten zorra kolorgetzeko baino ez du balio horrek. Argi eta garbi azaldu genuen zer iritzi genuen Giza Eskubideen, Memoriaren eta Bizikidetzaren Institutuaren gainean. Kritikoak ginen, baina hartan lan egiteko prest geunden, proiektu hori aurrera ateratzeko proposamenak eginez eta zuzenketak aurkeztuz. EAJk eta PSEk, bestalde, santu guztiei jartzen dizkiete kandelak, itxura denez. Dena dela, seguruenik, UPyDren eta PPren jarrerak dira kezkagarriagoak, ez baitute babesten Legebiltzarretik bertatik jaioko litzatekeen institutua eratzeko lege-proposamena, nahiz eta erakunde hori herri honetako gizartearen isla izango litzatekeen; haiek, ordea, nahiago dute urrutitik datorren hori. Jarrera hori azaldu nahi genuen gure zuzenketa honekin… la posición que queríamos marcar a través de nuestra enmienda en esta proposición no de ley. Uste dut argi geratzen dela: ez dugu uste honetan inplikatu behar garenik, baina argi geratzen da EH Bildu inplikatzen dela hemengo institutu bakar bat sortzeko lanean. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2551 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ITURRATE IBARRA | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Legebiltzarkide jaunandreok, jendeak kokoteraino egon behar du jada gurekin: zeharo itsututa gaude astero-astero gaitzespen berberak eginez elkarri, aldarrikapen berberak eginez beti, ez aurrera, ez atzera, nor bere lubakian babes hartuta. Legebiltzar honetan eztabaidatzen diren ekimenetako askok Marmotaren Eguna ekarri ohi diote gogora Sémper jaunari; aldiz, nahiz eta gai hau asteroastero errepikatzen den argudio berberekin eta elkarren kontrako gaitzespen berberekin beti, bada, gai honek ez, gai honek ez omen dakarkio burura Marmotaren Eguna. Harrigarria, benetan. Batzuek, dirudienez, ez dute etorkizunerako jauzia egin nahi –zorabioa eragiten dielako, akaso, edo, are okerragoa litzatekeena, hauteskundeei begira ari direlako–; eta beste aldean, berriz, beste batzuek presaka jauzi egin nahi dute etorkizunera, iraganaren gaineko irakurketarik egin gabe, historiaren orrialdeak irakurri gabe, beren iraganak lotsarazi egiten dituelako, agian, edo, behar bada, ez dutelako behar besteko ausardiarik basakeria horren aurrean egitez edo ez-egitez izan duten erantzukizuna onartzeko. Nolanahi ere, nire lehen berbaldia amaitu dudan moduan amaituko dut hau ere. Maneiro jaunak datu bat aipatu du, argigarria oso, nire ustez. Aditzera eman duen moduan, 2009ko abenduan aurkeztu zuen lehenengoz terrorismoaren biktimen oroimen-zentroa eskatzeko ekimena, eta ekimen hori –egia da– lozorroan geratu zen ia legegintzaldi osoan. Izan ere, Legebiltzar honen gehiengoak argi genuen gai hauetan (bakea, elkarbizitza, memoria, biktimenganako begirunea) alderdi politiko guztien ahalegina ezinbestekoa zela ika-mika politikoetatik kanpo landu zedin eztabaida eta inor saiatu ez zedin biktimen oinazetik abantaila politikorik lortzen. Alabaina, orduan baliagarria zen hori –orduan baliagarria zen apustu hori eta Legebiltzar honetako indar politiko gehienek babesten genuen jarrera hori–, tamalez, legegintzaldi honetan –noiz eta ETAren indarkeria behin betiko desagertu denean– jada ez omen da baliagarria. Eta berriro egingo dut galdera: zer gertatu da herrialde honetan lehen baliagarria zen hori –urte horietan guztietan denontzat baliagarria izan den hori– orain zakarretara botatzeko gai izan gaitezen? Babesgune bat behar dugu. Gai horiek eguneroko ika-miketatik kanpo lantzeko gune bat behar dugu. Izan ere, oroimenaren eta halako gai garrantzitsuen gainean negoziatzen ari garela, ezin dugu bozgorailurik baliatu; ezin ditugu komunikabideak edo prentsaurrekoak erabili, gainerako alderdi politikoei erantzuteko. Politika egiteko modu zintzoagoa behar dugu, eta guztiok heldu behar diogu bide horri. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2552 |
10 | 50 | 31.10.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Gure taldeak aurkeztutako ekimen hau, izatez, ez dago Eusko Jaurlaritzari zuzenduta, baizik eta Madrilgo Gobernuari; nolanahi ere, haren helburua –araudi bat eratzea, alegia– erakunde guztietan jotzen dugu beharrezkotzat eta ezinbestekotzat eta, beraz, baita gure Autonomia Erkidegoan ere, funtsezko araudi horren bidez botere publiko guztiek irmo lan egin dezaten pertsona desgaituak erabat gizarteratzeko xedean. Azkenik, erdibideko zuzenketa hitzartu dugu Euzko Alderdi Jeltzalearekin, Alderdi Sozialistarekin eta UPyDrekin, eta eskerrak eman nahi dizkiet talde horien bozeramaleei, erdibidekoa lortzeko jarrera bikaina izan dutelako, eta, horri esker, azkenik lortu dugun erdibideko zuzenketa askoz urrutiago iristen delako... La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2553 |
10 | 50 | 31.10.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … eta, zalantzarik gabe, osatu egin duelako jatorrizko ekimena. Espainiako araudiak –Konstituzioaren 9, 10, 14 eta 49. artikuluetan, besteak beste– berariaz ezartzen du botere publiko guztien betebeharra dela pertsona denen eskubideak eta askatasunak egiazkoak eta eraginkorrak izateko oztopo diren traba guztiak kentzea. Haatik, desgaitasuna duten pertsonek, zenbaitetan, baldintzak eta oztopoak izaten dituzte beren eskubideak baliatu ahal izateko, eta murriztuta izaten dituzte gainerako herritarrek erabat eskura dituzten baliabideak eta zerbitzuak; hala, beren eskubideak betebetean baliatzeko oztopo horiek bazterkeria-egoerak eragin ditzakete; horregatik, botere publiko guztiei dagokigu arlo hori lantzea eta bazterkeria-egoera horiek eragoztea. Konstituzioaren aginduak betetzeko lehen urrats garrantzitsua Gorte Nagusietan egin zen 1982. urtean, Minusbaliatuak Gizarteratzeko Legea –LISMI izenez ezaguna– onartzeaz batera. Lege horren bidez, beraz, desgaitasuna duten pertsonen egoera hobetzeko kezka hori hezurmamitu egin zen herritar guztiak ordezkatzen gaituen erakunde horretan, eta gerora ere gorpuztuz joan da, aldian aldiko gobernuek onartutako legeetan. Haren ondotik, 51/2003 Legea onartu zen, Liondau legea –desgaitasunak dituzten pertsonen aukera-berdintasuna, diskriminaziorik eza eta irisgarritasun unibertsala ezartzekoa–, eta lege horrek beste bultzada bat eman zien desgaitasunak dituzten pertsonen eskubideak gainerako pertsonen eskubideekin parekatzeko politikei, irisgarritasun eta diseinu unibertsalaren printzipioak barneratuta. Gainera, nabarmen aldatu zuen desgaitasunaren fenomenoa lantzeko modua, giza eskubideen arlotik jorratuta. Horrenbestez, bi ziren ekimen-estrategiak: bazterkeriaren kontrako borroka, batetik, eta irisgarritasun unibertsala, bestetik. Lege hori ezinbesteko erreferentzia-esparrua da botere publikoen jarduna bideratzeko eta koordinatzeko, bai, halaber, aukera-berdintasunaren printzipioak bermatzeko ere gizarte-desberdintasunak jasaten dituzten pertsonentzako ekintza positiboko neurriak ezarrita. Era berean, zehapen-araubide bat ere jasotzen du, 49/2007 Legean egituratu zena –alegia, aukera berdintasunaren gaietan urraketa- eta zehapen-araubidea ezartzeko legean–. Alabaina, urte hauetan zenbait bitarteko ezarri dira nazioartean, eta bitarteko horiek eragina izango dute lege horietan. Batetik, erdibideko zuzenketan ere jasotzen dugun moduan, Nazio Batuen Batzar Nagusiak pertsona desgaituen eskubideei buruzko nazioarteko konbentzioa onartu zuen 2006ko abenduaren 13an. Espainiak berretsia du konbentzio hori, eta indarrean da 2008ko maiatzetik, eta, hartan, zehatz finkatzen dira pertsona desgaituen eskubideak; subjektu eskubideduntzat hartzen ditu pertsona desgaituak, eta, hartara, botere publiko guztien betebehartzat ezartzen du eskubide horiek osotasunean eta eraginkortasunez betetzen direla bermatzea. Gerora, 2011ko abuztuan, 26/2011 Legea onartu zen Diputatuen Kongresuan; araudia konbentzio horretara egokitzea zen lege horren xedea eta, aldi berean, herrialde honi epe zehatz bat ematea, testu bategin batean desgaitasuna jorratzen duten hiru legeak bateratu zitzan konbentzio horren edukietara egokituta betiere. Horrenbestez, lege honen bidez –gure ekimen honetan eskatzen dugun lege honen bidez–, bateratu egin nahi ditugu desgaitasunaren arloko legediak, eta segurtasun juridikoa eta argitasuna eman, lege horiek eraginkortasunez ezarri ahal izateko, pertsona desgaituei ahalik eta baldintzarik onenak emateko, haien bizi-kalitatea hobetzeko eta guztien arteko berdintasuna bermatzeko. Legeak bateratzeaz gain, esan bezala, ezinbestekoa da araudia Nazio Batuen Batzarrak onartutako nazioarteko konbentziora egokitzea; izan ere, konbentzio horrek eragina du aurretiaz dagoen araudian, eta, beraz, baliteke orain arteko lege-preskripzioren bat konbentzio horrekin bateragarria ez izatea. Horixe adierazi nahi genuen gure jatorrizko proposamenean, egokitzeko premia hori aipatuta. Alabaina, taldeetako batek, UPyDk, zehazki, adierazpen hori zehazteko eta konbentzioa berariaz aipatzeko eskaera egin zuen, eta, gure ustez ere zehaztapen hori argigarria izan zitekeenez, azkenik halaxe jaso da sinatu dugun erdibideko zuzenketan. Bateratze-lan hori egiteko, lantalde bat eratu zen, kontseilu nazionalari aurrez horren gainean galdetu ostean; eta iritzia eskatu zitzaien desgaitasunaren arloko sektore nagusiei –Cermi batzordeari, esaterako–. Lege honen lehen zirriborroa aurten aurkeztu da, lehen seihilekoan, Desgaitasunaren Kontseilu Nagusiaren osoko bilkuran, eta, lege horri esker, desgaitasuna aintzakotzat hartuta geratuko da jardun politiko guztietan eta administrazio guztietan. Aurkeztutako zirriborro horrek gure araudian sekula jaso gabeko berrikuntzak ere badakartza; esate baterako, titulu oso bat eskaintzen die desgaitasuna duten pertsonei, eta zenbait kontzepturen definizioak ematen ditu, zehatz azalduta daude zer diren zuzeneko bazterkeria, zeharkako bazterkeria, asoziazio bidezko bazterkeria eta jazarpen-bazterkeria, hartara, bazterkeriaren adierazpen guztiak aintzat hartuta, egokiro jasota gera dadin bazterkeria debekatzeko esparru juridiko osoa. Zirriborroa urte-hasieran aurkeztu zen –egia da–, eta, azkenean, luze jotzen ari da behin betiko zirriborroa eratzeko prozesua, ekarpen asko jasotzen ari delako batik bat; horregatik, hemen Espainiako Gobernuari eskatzen diogu… Izan ere, oso garrantzitsuak dira sektorearen ekarpenak, oso garrantzitsua da elkarte guztien ekarpenak jasotzea; baina hori bezain garrantzitsua da legea behingoz prest izatea. Horregatik, garrantzitsua iruditzen zaigu legea abenduaren 31 baino lehen aurkeztuta eta onartuta edukitzea. Sektorearen elkarteekin egindako bilera hartan, legearen zirriborroa aurkezteaz gain, 2013-2015eko ekintza-planaren zirriborroa ere aurkeztu zen, Desgaitasunaren gaineko Espainiako 2012-2020ko Estrategiaren jardueren esparruan, esparru horren barruan garatuko baitira datozen urteotan desgaitasunaren arloan egingo diren ekintza politiko guztiak. Plan horrek helburu nagusi hauek izango ditu: diskriminazio-modu guztiak errotik desagerraraztea, irisgarritasuna sustatzea, pertsona desgaituek enplegua lortzeko dituzten bideak sustatzea, eskola uzten dutenen tasa murriztea eta desgaitasuna duten herritar guztiek bizitza publikoan eta politikoan parte har dezaten sustatzea. Eta plan horren alderdi funtsezkoetako bat aukera-berdintasunaren printzipioa da. Bai legea, bai plan hau onartzeko orduan, kontu handiz zainduko dira, noski, autonomia-erkidegoen eskumenak, eta halaxe jaso dugu gure erdibideko zuzenketa honetan; hala, Gizarte Zerbitzuen Mendekotasunaren Lurralde Kontseiluak beteko du lankidetza- eta koordinazio-lan hori. Bestalde, sektorearekin batera aztertzen ari den plan hori ere ekarpen ugari jasotzen ari da, eta legearen kasuan egindako eskaera bera egin nahi dugu hor ere, sektorearen ekarpenak garrantzitsuak baitira baina baita plana onartzea eta abian jartzea ere. Horregatik, lau talderen arteko adostasunez gainera, Espainiako Gobernuari eskatu nahi diogu desgaitasunari buruzko legea ezar dezan, segurtasun juridiko handiagoa emango duelako eta aurrerakuntza nabarmena ekarriko duelako orain arte arautu gabeko gaietan; eta, horrekin batera, ekintza-plana ere lehenbailehen aurkeztea eskatzen diogu; izan ere, desgaitasunak dituzten pertsonen aldeko ekintzak aspalditik egiten ari badira ere, gaur egun oraindik ere pertsona horiek zailtasunak eta trabak dituzte beren eskubideak zeharo bete ahal izateko, eta, traba eta oztopo horiek errotik desagerrarazten saiatu behar dugu, edo, bestela, gutxienez, ahal bezainbeste murriztu. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2554 |
10 | 50 | 31.10.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, bai. Erdibidekoaren alde bozkatuko dugu. Ia talde guztiek sinatutako erdibideko horretan, gure aldarrikapen guztiak jaso dira –gure osoko zuzenketaren edukia ere bai–. Oso erdibideko txukuna lortu dugu, nire iritziz, eta guztion babesa jaso behar luke aho batez. Hori besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2555 |
10 | 50 | 31.10.2013 | BLANCO DE ANGULO | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Aniztasun funtzionaleko pertsonek oraindik orain traba ugari aurkitzen dute egunero bizimodu arruntean. Onartezina iruditzen zaigu. Ulergaitza gertatzen zaigu, baina horrela da, eta horrek kezkatzen gaitu. Hiri barreneko oztopoak hor daude, eremu publikoetan, eraikinetan, garraiobide publikoetan, komunikazio- eta informazio-sistemetan, lantokietan eta, oro har, laneko baldintzetan. Oztopo horiek eragozten dute pertsonen irisgarritasuna eta horrek ere kezkatzen gaitu. Irisgarritasunerako mugek eta trabek kezkatzen gaituzte. Gure ustez, garrantzitsua da aniztasun funtzionaleko pertsona guztien integrazioa lortzea lan merkatu arruntean. Garrantzitsua da, bai, indarrean dagoen legealdia betetzea garrantzitsua den era berean. Jakina da 50 langile edo gehiagoko enpresak, publikoak zein pribatuak, legeak behartuta daudela langile guztien % 2a, gutxienik, aniztasun funtzionaleko pertsonak izaten. Sarri askotan ez da betetzen. Y para ello deberíamos comenzar por incluir y cumplir las cláusulas sociales en la contratación pública. Incluir, y sobre todo cumplir. Legea betearazi behar dugu. Aniztasun funtzionaleko pertsonek, gainerako pertsonen antzera, osasun alorreko arreta eta zerbitzuak izateko eskubidea daukate. Eskubide osoa. Kasuan-kasuan, pertsona horiek behar dituzten birgaitze-terapiak eta -tratamenduak barne. Aniztasun funtzionaleko pertsonak bere buruaren jabe dira eta independente eta autonomo bizi ahal izateko eskubidea daukate, beste edozein herritarren moduan, kirolen, kulturaren eta aisialdiko eremuetan ere. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan badago, egon, araudi nahikorik. Arazoa ez da legerik ez dagoenik, problema da legea ez dela betetzen eta ez dela betearazten. Funtsezkoa da araubidezko enpleguaren alde lan egitea, enplegu horretara benetan iritsi ahal izateko eta aniztasuna funtzionaleko pertsonek sufritzen duten diskriminazioa desagerrarazteko. EH Bilduk gogotsu egingo du lan aniztasun funtzionaleko pertsona guztien bizimodu normalizatua egin dezaten. Lan horretan lankide aurkituko gaituzte. Ildo horietan prest gaude talde guztiekin adostasun arloak jorratzeko. Pero, claro, también tenemos muy claro que nuestro trabajo partirá desde el consenso con las asociaciones y los agentes locales, porque serán ellos quienes nos trasladen una visión veraz sobre nuestra propia realidad y nos comuniquen, nos hagan partícipes de los impedimentos, dificultades e incumplimientos que se estén dando en nuestro entorno en relación con este asunto. En nuestra enmienda a la totalidad también instábamos al Gobierno a fortalecer unos servicios públicos que no admitan ningún tipo de recorte. Porque supongo que nadie pondrá en duda que los recortes en los servicios públicos discriminan doblemente a los colectivos más vulnerables, y los recursos que necesitan las personas con diversidad funcional no son recursos en sí, sino derechos. Y cuando hablamos de derechos deberíamos descontextualizarlo y no ligarlo a partidas presupuestarias o a situaciones de crisis. Pero parece que este asunto en la enmienda transaccionada no se menciona. Ez dugu ulertzen eskaria, jatorrizko legez besteko proposamenean zein taldeek sinatutako erdibideko zuzenketan agertzen den eskaria, EH Bildu taldeari proposamengileak aurkeztu ez dionak –hori ere esan behar da. Zergatik nahi duzue Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari eskatzea ezgaitasunen gaineko lege orokorra egin dezan, denok dakigunean aipatutako lege horren zirriborroa eginda dagoela eta urtea amaitu aurretik aurkeztuko dela? Ez guk, baizik eta Ana Mato ministroak esan baitzuen joan den astelehenean. EH Bilduk eskatzen du ebaluatzea aniztasun funtzionaleko pertsonei dagozkien legeak, planak eta egitasmo politikoak Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan indarrean dauden guztiak, pertsona horiengan eragiten duten denak, egokitzeko, garatzeko, betetzeko eta betearazteko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2556 |
10 | 50 | 31.10.2013 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkide jaun-andreok, buenas tardes a todos. Euskadiko Talde Popularrak otsailaren 14an aurkeztutako jatorrizko legez besteko proposamenaren testu hau berau –gaur eztabaidagai duguna– Kongresuan ere eztabaidatu zen otsailaren 26an Desgaitasunei buruzko Batzordean. Bide batez, kontu egizue otsailetik hona zortzi hilabete igaro direla eta oraindik ez dela aurkeztu desgaitasunari buruzko lege berria. Ez dago iragarlea izan beharrik jakiteko Alderdi Popularrak datorren abenduaren 3an aurkeztuko duela lege-proiektua, egun horretan Desgaitasuna duten Pertsonen Nazioarteko Eguna baita eta, hala, egokiera horretaz baliatuta, lege hori Alderdi Popularraren ikurra dela emango baitu. Desgaitasuna, baina, ez da inoren jabetzapekoa… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2557 |
10 | 50 | 31.10.2013 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … eta are gutxiago Alderdi Popularrarena, hark ahaleginak eta bi egin arren. Talde Sozialistak, noski, erabateko babesa ematen dio ekimen honi; izan ere, joan den legegintzaldian –eta Zapateroren Gobernuaren legegintzaldiari buruz ari naiz, ez Lópezen Jaurlaritzarenari buruz– Diputatuen Kongresuan talde guztiek aho batez onartutako lege-agindu bat da. Nolanahi ere, bi zehaztapen egin nahi ditut. Lehenik eta behin, pertsona desgaituen eskubideei buruzko nazioarteko konbentzioaren araudira egokitzeko legeak, azken xedapenetako bigarrenean, Gobernuari urtebeteko epea ematen zion –legea indarrean sartzen zen unetik aurrera zenbatzen hasita– LISMI legea, Liondau legea eta urraketen eta zehapenen 2007ko Legea testu bategin batean bateratzeko eta testu hori onartzeko. Alderdi Popularraren Gobernuak, berriz, luzatu egin zuen epea 2013ko abenduaren 31ra arte, merkataritza eta zerbitzu jakin batzuk liberalizatzeko urgentziazko neurrien lege-proiektuari jarritako zuzenketaren bidez. Eta zenbait argudio erabili zituzten urte eta erdiko atzerapen hori justifikatzeko: legegintzaldia aldatu egin zela; legea, izatez, oso konplexua zela, eta, hura onartu aurretik, hirugarren sektoreari, autonomia-erkidegoei eta egoki ziren gainerako organoei galdetu nahi zitzaiela. Guk, baina, ez dugu argi ikusten gai hau benetan lehentasunezkoa ote den Osasun eta Gizarte Zerbitzuen Ministerioarentzat, eta kezkatu egiten gaitu horrek. Eta, Llanos andrea, sozialiston iritziz, lekuz eta denboraz kanpo dago euskal Talde Popularrak legez besteko proposamen bat ekartzea, zertarako eta bere Gobernuari, Alderdi Popularraren Madrilgo Gobernuari, eskatzeko lehenbailehen bete ditzan bai legea, bai Kongresuko Desgaitasunen Batzordeak joan den otsailaren 26an emandako agindua. Zentzukoena izango zatekeen popularrek otsailean bertan aurkeztu izana lege-proiektua. Denbora horretan, baina, Alderdi Popularrak beste jardun batzuetan galdu du arreta: desgaitasunak dituzten pertso- nen eskubideak murrizten, hain zuzen; eta, jakizu, Llanos andrea, murrizketa horiek kalte egin dietela pertsona horiei, kalte handia, benetan. Kalte handia. Bigarrenik, beldur gara Gobernuak ez ote duen desgaitasunari buruzko legea erabili nahi izango eskubideak murrizteko, finantzaketa murrizteko eta desgaitasuna duten pertsonak babesik gabe uzteko. Ez gara fio, eta badugu horretarako arrazoirik ere; horregatik, Talde Sozialista arreta handiz ari da jarraitzen lege honen izapidetze-ibilbide osoa Kongresuan. Dena dela, gai hau eztabaida-aldian da oraindik; gainera, euskal sozialistok zuzenketak aurkezteko aldian jatorrizko proposamenari aurkeztu genizkion bi zuzenketa-puntuak jasota geratu dira erdibideko zuzenketan –eskertzekoa, noski–. Hauxe diote bi puntu horiek: "Eusko Legebiltzarrak Espainiako Gobernuari eskatzen dio aurrerantzean ere ezarri ditzala diskriminaziorik ezeko eta ekintza positiboko politikak, desgaitasunen bat duten pertsonek beren eskubideak baliarazteko modua izan dezaten. Era berean, Espainiako Gobernuari eskatzen diogu aurrerantzean ere eraman ditzala aurrera 2012-2020 aldirako Desgaitasunari buruzko Espainiako Estrategian jasotako jardunbide eta neurri estrategikoak, eta 2013-2015 aldirako ekintza-plana atondu eta zehaztu dadila, bi horien edukiari dagokionez autonomia-erkidegoekiko akordioa bilatuz". Berbaldia amaitzeko, espero dut desgaitasunari buruzko legea onartutakoan eskubideak indartu egingo direla –eta ez, noski, murriztu–, adostasun- eta elkarrizketa-giroa gailendu dadila eta kontuan har daitezela, noski, bai erakundeen ekarpenak, bai, halaber, Legebiltzarreko taldeen ekarpenak. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2558 |
10 | 50 | 31.10.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Sailburu, legebiltzarkideok, arratsalde on guztioi. Alderdi Popularreko Llanos andrearen legez besteko proposamenak harritu egin gintuen. Harritu egin gintuen Rajoyren Gobernuari egiten diolako eskakizun zehatza. Hain zuzen ere, desgaituen lege orokor bat egitea. Zergatik bideratu eskakizuna Eusko Legebiltzarretik? Ez dute Talde Popularreko euskal ordezkariek beste bide zuzenagorik euren nahia lortzeko? Euskal Talde Popularrak hartu-eman estuak baditu Madrileko PPrekin; zergatik hemen aurkeztu horrelako ekimena? Ze helbururekin? Beste taldeek hori berbera leporatu dizute, Llanos andrea. Beharbada, Rajoyren Gobernuak edo Kongresuan gehiengo absolutua duen Talde Popularrak ez du lege honen beharrizanik ikusten eta Eusko Legebiltzarra akuilu moduan erabili nahi da Madrileko PPk bere jarrera aldatu dezan; edo, baita ere, izan daiteke, legea eginda dagoenez, zirriborroa eginda dagoenez, orain esango duzue Euskal Talde Popularraren ondorioz onartu egingo dela legea epe horretan, abendua baino lehenago. Gainera, sektoreko elkarte esanguratsuek ez dute momentu honetan honelako desgaituen lege orokorrik eskatzen, eta orokorrean, lege ezberdinak bateratzea edota egunerakotzea ez da izaten euren helburua, ezta nahia ere. Kontuan hartuta nolako murrizketa bortitzak sustatu dituen Rajoyren Gobernuak hainbat arlotan –Mendekotasun Legea ere barnean dela–, askoz eraginkorragoa izango litzateke orain indarrean dagoen legedia betetzea, beste lege bat lantzeari ekin beharrean. Izan ere, ez da hori sektorea itxaroten ari dena; ez da hori eskatzen ari dena. Pertsona nagusien eremuan dagoen arazoak desgaitasunaren arloa xurga zezakeelakoan sortu ziren aldarrikapen horiek, eta horregatik egin ziren bi arloak ondo bereizteko eskaera horiek –gaur egun geldirik, berriz ere diot–. Kontu eginda, baina, zeinen birzentralizatzaileak izan diren Rajoyren Gobernuaren azken legeak, beldur gara ez ote den kasu honetan ere gauza bera gertatuko. Horregatik, kontuan hartuta ekimen hau bakarbakarrik eta beren-beregi Madrilgo Gobernuari zuzenduta dagoela, gure eskumenen esparrua babestu nahi izan dugu guk, eta horrexetarako aurkeztu genuen gure zuzenketa, azkenik erdibidera ekarri duguna. Si el Gobierno de Madrid considera necesaria la elaboración, a nivel estatal, de una ley como esta mediante la fusión y actualización las leyes actualmente en vigor, que la ejecute. Madrileko Gobernuak erabakitzen badu honelako lege bat beharrezkoa dela Estatu mailan, egin dezala, indarrean dauden arau ezberdinak bateratuz eta eguneratuz. Onartu dezala legea, horrela badagokio, euren eskumenen esparruan, baina, beti ere, beste erakundeen eskumenak errespetatuz. Ez diogu ekingo Estatuan halakorik behar den edo ez eztabaidatzeari. Baina birzentralizazioaren tentaldian eroriz gero gure erakundeek arlo horretan dituzten eskumen esklusiboei errespeturik erakutsi gabe, tinko aurre egingo diogu eskura ditugun bitarteko guztiekin. Era berean, argi dugu zirriborroa idatzi aurretik guztiz beharrezkoa dela elkarrizketa-bideak irekitzea sektorearen elkarte nagusiekin, hasiera-hasieratik kontu egin dakien haien eskakizunei. Eta hori ere jasota zegoen gure zuzenketan eta, tira, zirriborroetan ere adierazi da elkarrizketak izan direla sektorearen elkarte nagusiekin. Bestalde, gure eskumenen eremuan sartuta, sekula ez zaigu beharrezkoa iruditu desgaitasuna duten pertsonen taldea beste talde batzuetatik bereiztea (nagusiak, bazterkeria-arriskuan dauden pertsonak…); era berean, sekula ez zaigu beharrezkoa iruditu arlo hori berariaz eta bereiz arautzeko araudi bat onartu behar izatea. Baina kontua da eskatu ere, ez dela halakorik eskatu. Gizarte Zerbitzuen Lege integratzaile eta normalizatzaile bat badugu dagoeneko, eta, beraz, ez dugu ikusten Euskadin premia berezirik dagoenik talde zehatz bati, kasu honetan desgaitasuna duten pertsonen taldeari, diskriminazio positiboa egiteko; izan ere, orduan, berdin-berdin egin genitzake pertsona nagusientzako legea, bazterkeria-arriskuan diren pertsonen legea eta abar. Para finalizar, si Madrid considera necesaria una ley de estas características, que la haga, siempre y cuando respete nuestras propias competencias, puesto que, si no, nos encontrará en frente. Amaitzeko, Madrilek honelako lege baten beharrik ikusten badu, egin dezala, beti ere gure eskumen propioak errespetatuz; eta honela egiten ez badu, aurrez aurre aurkituko gaitu. Eta besterik gabe, erdibideko zuzenketara heldu gara, eta EH Bilduk, ez dakit, uste dut ez duela onartuko, baina, beno, gehiengo inportantea lortuko duena. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2559 |
10 | 50 | 31.10.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, berriro, presidente andrea. Zenbait ñabardura egitearren. Egia da guk otsailean hemen aurkeztu genuen proposamen hori Diputatuen Kongresuan ere aurkeztu zela, eta egia da, halaber, abenduaren 31ko epe hori aurreratzeko asmoz aurkeztu zuela Talde Popularrak proposamen hori Diputatuen Kongresuan. Horrexegatik ez genuen aipatu abenduaren 31ko epe hori gure jatorrizko ekimenean. Lehen ere esan dut zer gertatu den: elkarrizketa asko egin dira sektorearekin, eta nork bere ekarpena egin nahi izan du, eta, guztion ekarpenak jaso nahirik, azkenean atzeratu egin da ekimena. Dena dela, Sarasua andrea, aise ikusten duzue zuek besteen begiko ezpala, baina nekez zuen begiko habea; zeuen-zeuena duzue jarrera hori, ezbairik gabe; izan ere, aurreko legegintzaldian ni… urtebetez ere ez nintzen egon hemen, baina behin baino gehiagotan eskatu nuen etxebizitza-legea ekar zedin, enplegu-legea ekar zedin, Lanbideren lanpostuen zerrenda eratu zedin; alabaina, López lehendakariaren Jaurlaritzak ez zituen ekarri. Enplegu-plana bai, baina nahiko atzerapen handiz. Eta, gero, besteei aurpegiratzen diezue atzeratzen ari direla, nahiz eta zuen gobernu-aldietan ohi-ohikoak izan dituzuen atzerapenak. Eta beste kontu batzuetan galdu omen dugu guk denbora. Bada, bai, autonomien likidezia-funts berrian klausula bat sartzen galdu dugu denbora; desgaitasuna duten pertsonen pentsioak igotzen galdu dugu denbora; PFEZren kontura 47 milioiko dirulaguntzak pertsonen autonomia sustatzera bideratzen galdu dugu denbora; desgaitasuna duten pertsonen kaleratzeak eteten galdu dugu denbora; desgaitasuna duten pertsonen enpleguari lehentasuna ematen galdu dugu denbora; desgaitasunak dituzten pertsonen aisia eta autoenplegua sustatzen galdu dugu denbora; 2013ko enplegu publikoaren eskaintzan lanpostuen % 7 desgaitasunak dituzten pertsonentzat gordetzen galdu dugu denbora, eta adimen-desgaitasuna duten pertsonentzat txanda berezi bat, kuota berezi bat, % 2koa, gordetzen galdu dugu denbora. Izan ere, zure esanean, Arregi andrea, ez omen dago bereizkuntzarik egin beharrik, baina, nire ustez, sektoreak bereizkuntzak eskatzen ditu arlo askotan. Araudiaren bateratze hori ez da Espainiako Gobernuaren apeta bat, betebehar bat baizik. Gainera, Giza Eskubideen Konbentziora ere egokitu behar da; beraz, testu bategin hutsa baino askoz gehiago zen legea, testu bategina eratzea ez baita hain konplexua, baina desgaitasunari buruzko legea egin behar zen, eta, bai, sektoreak horixe eskatzen zuen, zenbait kontzeptu berri sartzeko, hain zuzen. Eta sektoreak hori baino gehiago ere eskatzen du, jakina, baina hori ere bai; orain arte ez zeukaten segurtasun juridiko hori izateko. Eta, tira, hemen eskaera hori egiten ari garela eta... Bada, orduan, aurrerantzean zortzi minutu aurreztu ahal izango ditugu, baldin eta zuek aurrerantzean ez baduzue egiten kontroleko bilkura guztietan Gobernuari egin ohi diozuen lehen galdera hori; izan ere, azken batean, aski da unean uneko sailburuari dei bat egitea. Hark emango dizue informazioa, eta, hartara, hemen ez duzue ezer aurkeztu beharrik izango. EH Bilduri dagokionez, ez dizuegu deitu, ez, besteak beste ez genuelako asmorik zuzenketa zuekin sinatzeko, eta, gainera, zuen zuzenketan ezer gutxi zegoelako adosteko. Izan ere, zuen zuzenketaren bidez, Gobernuari eskatu nahi diozue –ez dakigu, gainera, zer Gobernuri: Euskadikoari ala Espainiakoari– edozein lege edo araudi onartu aurretik erakundeekin eta tokian tokiko eragileekin adostasuna lortzeko lan egin dezan, baina, horretarako, lehenik gure errealitatea zehaztu behar omen da. Eta gure errealitate hori Euskadiko errealitatea izango ei da, zuen iritziz gure errealitatea Euskadiko errealitatea baita beti… Orduan, zein da kontua? Espainiako Gobernuak Euskadiren errealitatea aintzat hartu behar du desgaitasunari buruzko legea egiteko orduan, edo Eusko Jaurlaritzak berak egin behar du desgaitasunari buruzko legea? Horregatik, zuen zuzenketaren edukia kontuan izanik, sekula ez genuke hitzartuko erdibidekoa zuekin, aukera hori baliatu baituzue, bide batez, zuek zuena aldarrikatzeko –eta Sarasua andreak ere baliatu du aukera hori, hemen nor bere zoroak bizi du eta–; baina, hemen xedea da bitarteko bat eratu dadin eskatzea, bitarteko garrantzitsu bat, desgaitasunari buruzko legea, hain zuzen. Gure ustez, garrantzitsua izango da erakunde guztientzat, eta, beraz, zilegi zaigu Eusko Legebiltzarretik eskaera hori egitea. Besterik ez. Mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2560 |
10 | 50 | 31.10.2013 | BLANCO DE ANGULO | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, mahaiburu andrea, zure baimenarekin, eserlekutik. Llanos andreari erantzuteko baino ez: dagoeneko abian diren gauzak eskatzen dizkiozue Madrilgo Gobernuari behin eta berriz –hala da, eta halaxe adierazi dizut nire lehen mintzaldian ere–, eta zintzo eta umil diotsut: hobe zenukete, horren ordez, egiten ari ez diren gauzak egin ditzaten eskatzea. Esate baterako, mendekotasunari arreta emateko arloan % 47ko murrizketarik ez egiteko eskatu behar zeniekete, horixe jaso baitute aurrekontuproiektuan. Hori, adibidez, ideia ona izango litzateke, eta horri buruz bai, horri buruz hitz egin genezake. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2561 |
10 | 50 | 31.10.2013 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunari buruzko lege orokor bat egitearen gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Jarlekutik bertatik. Ea, bada, Llanos andreari gogorarazi nahi diot Ana Matok urtarriletik daramala desgaitasunari buruzko lege orokorra iragartzen; halaxe egin du urtarrilean, otsailean, martxoan, apirilean, maiatzean, ekainean, uztailean, abuztuan eta irailean, eta orain dela gutxi ere bai, orain dela astebete esan berri baitu 2013ko amaiera-aldera ikusiko duela argia desgaitasunari buruzko legeak. Horregatik, ez dago igarlea izan beharrik ulertzeko abenduaren 3an, desgaitasunak dituzten pertsonen nazioarteko egunean, ikusiko dugula legea. Niri dagokidanez, eskerrak eman, eta besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9b13bf32-f4d6-4ad9-8eb0-35e5c02ebd4b | parl_eu_2562 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MAEZTU PEREZ | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, energia elektrikoaren ekoizpen-ereduaren azterketarako eta eztabaidarako ponentzia bat eratzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Egun on, legebiltzarkide guztioi. Eztabaidan sartu baino lehen, esan behar dut legez besteko proposamenaren erdibideko testu bat dagoela, Alderdi Sozialistarekin sinatuta, oraindik ez daukazue testu hori baina momentu batetik bestera banatuko da testu hori. Jende xumeak herri txikietan langintza sotiletan mundua irauli dezake. Ez naiz hain harro pentsatzeko gaur mundua ekimen honekin aldatuko dugunik, baizik eta gaur herri txiki honetako Legebiltzar txiki honetan gauzak aldatzen hasteko urrats txiki bat eman dezakegula. Klabea den sektore batean, hainbat pertsonarentzako eta hainbat enpresarentzako klabe den sektore batean, alegia, energia elektrikoaren sektorean, Estatu mailan hartzen diren neurrien aurrean bi gauza egin ahal genituen: besoak gurutzatuta geratu eta, kritikatu kritikatzeko moduko neurriak direlako; edo saiatu gure eskuetan dauzkagun tresnekin egoera hori aldatzen. Bigarren klabe horretan, bigarren asmo horrekin sartu genuen sartutako legez besteko proposamena. Eta lehenengo momentutik argi utzi gura dugu zeintzuk diren gure asmoak ekimen honekin, energia elektrikoaren ereduaren inguruan lantalde bat eskatzerakoan. Eta zer nahi dugu? Nahi duguna da gaur existitzen den eredu energetikoa goitik behera aldatzea, eta nahi dugu hasi aldaketa hori eredu elektrikotik. Kontziente gara eredu elektrikoa guztiz zentralizatua dagoen eredu bat dela. Zentralismo politikoa, Estatu espainolak nahi dituelako planifikazio-tresna guztiak bere eskuetan edukitzea; zentralismoa ekoizpenean, oligopolioa osatzen duten bost enpresetara bideratuta dagoen ekoizpena. Endesa, Iberdrola, Gas Natural Fenosa, HC Energía eta EON España, horiek dira UNESAren oligopolioa osatzen duten enpresak. Zentralismoa ere energiaren garraioan, kasu honetan monopolio bategaz, Red Electrica Españolak daukan monopolioarekin. Eta zentralismoa elektrizitatea merkaturatzeko orduan, kasu honetan ere oligopolioa osatzen duten lehen aipatutako bost enpresen mesedetarako. Beraz, ezagutzen gaituzuenez, nahi argi edukiko duzue nahi duguna dela zentralismo horrekin apurtzea. Baina ez soilik burujabetza-ikuspuntu batetik, nahiz eta alde honetatik ere aldatzea nahi dugun eredu hori, baizik eta ingurumen aldetik ere, eredu zentralista horrek dakartzan ondorioak jasanezinak direlako ingurumenarentzako eta, ere berean, zentralismo horrek askotan sekretismoa ere dakarrelako. Sekretismo horrekin bukatu nahi dugu ere, gaur egun herritarrek daukaten informazioa faktura elektrikoaren inguruan oso urria delako, eta daukatena, gainera, ez dute zuzenean erakunde publikoetatik lortzen. Lehen esan dudan bezala, gaur egungo eredua definitzerako orduan zentralismoa baldin bada hitz klabea, guretzako energia berriztagarriak eta ekoizpen banatua dira zentralismo hori gainditzeko hitz klabeak ere. Energia berriztagarriak era banatu batean ekoiztuz eta ekoizpena ahalik eta gehien kontsumora hurbilduz, erregai fosiletan oinarritzen den eredu jasanezina gainditzeko alternatiba bakarra delako. Ez dakit lantaldearen lana bukatzerakoan gure helburuak beteko diren ala ez, ikusteke dago hori. Baina behintzat lortzen badugu, herritarrei, gizarteari oro har, gai honetaz informazio gehiago helaraztea, helburu txiki hori lortuko bagenu behintzat, pozik egongo ginateke. Porque si por lo menos conseguimos dar una herramienta de empoderamiento más a la ciudadanía, en un tema tan opaco como el sistema eléctrico, algo habremos conseguido con este grupo de trabajo, con esta ponencia. Si logramos que la ciudadanía cuando aprieta un interruptor sepa cuál es el coste verdadero de esa acción, algo habremos logrado. Porque ante falacias tales como que la nueva reforma eléctrica del Estado español es para pagar el déficit de tarifa, o que ese déficit de tarifa, que asciende a más de 26.000 millones de euros, está provocado por las primas a las renovables, ante falacias de tal tamaño, la mejor herramienta para luchar contra ellas es la información. Empoderar a la ciudadanía e informar a la ciudadanía. La información sobre cuál es la realidad de ese déficit de tarifa, que no es la diferencia entre los costes reales de una producción eléctrica y los ingresos que existen en ese sistema, sino que se basa en unos costes asumidos en beneficio de unas cuantas empresas. Decisiones políticas a lo largo de muchos años por una serie de partidos políticos. Costes como la moratoria nuclear, las primas al carbón estatal, el mantenimiento de una red de transporte ineficiente y, sí, también las primas a las renovables. Porque en pleno siglo XXI en España, cuando en todo el mundo se preconiza una apuesta por las renovables como la herramienta más eficaz de lucha contra el cambio climático, en el sistema español, para que esas energías renovables, para que esos modos de producción renovables sean competitivos con otras fuentes de producción mucho más contaminantes, como la nuclear o el carbón o el gas, hay que primarlas. Porque durante años los costes medioambientales de la nuclear y el carbón, para que esas fuentes de producción sean competitivas, los hemos pagado entre todos y todas. Eta hori jendeak jakin egin behar du: berdin dela argindarra gehiago edo gutxiago kontsumitzea euren etxeetan edo enpresetan, bere fakturetan erabaki politikoak direla-eta beti kostu fijo batzuk ordainduko dizkietela enpresa konkretu batzuei. Beraz, gauza guzti horiek eta beste hainbat, ustelkeria, argira ateratzeko lortzen badugu, helburu txiki bat lortuko genuke behintzat. Nahiz eta, lehen esan dudan bezalaxe, gure helburu nagusiena % 100 energia berriztagarrien ekoizpen banatuan oinarritzen den eredu elektrikoa lortzea den. Kontziente gara gaur lantaldea eratzeari bai bozkatuko dugunok ez ditugula helburu berdinak edo abiadura berdinak konpartitzen gai honetan. Baina tira, gaur behintzat adostasuna baldin badago, urrats bat da. Eta badakizue Galeanok zer esaten zuen: "Utopia tokitan dago. Haratago bi urrats egin, eta lekutan dakusagu. Zertarako utopia, orduan? Horretarako, ibiltzeko alegia". Gaur gai honetan ibiltzen hasten gara. Non bukatuko dugu? Ikusteke dago. Gaur lantalde honi bai esaten diogunen artean ikusiko dugu eta lantaldean parte hartuko dugunen artean ikusiko dugu nora heltzen garen. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2563 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ROJO SOLANA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, energia elektrikoaren ekoizpen-ereduaren azterketarako eta eztabaidarako ponentzia bat eratzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea, eta egun on. Legebiltzarreko Talde Sozialistaren iritziz, hainbat eta hainbat aldiz aipatu eta oraindik konpondu gabe daukagun arazoa dugu ekimen hau, eta azkenean iritsi da erantzuna emateko ordua, nahiz eta aitortu beharko genukeen denok lehenago egin behar geniola aurre. Ekoizpen energetikoaren eredua luze eta sakon eztabaidatu behar da, eta EH Bilduk bere jatorrizko ekimenean planteatzen duen txostenean hezurmamitu daiteke eta hezurmamituko da. Baina garrantzitsua da adieraztea gai honek ez diola bakarrik Euskal Herriari eragiten, eskumenak eta ondorioek eremu zabalago bati eragiten diotelako. Ulertu behar dugu energiahorniketa, ekoizpen-sistema eta energia berriztagarrien aldeko apustua egitea edo ez egitea administrazio guztien erantzukizuna, eskumena eta lana dela, tokiko administrazioetatik hasi eta administrazio zentraleraino, Europar Batasunaren zeregin garrantzitsua ahaztu gabe. Eta egia da egungo testuinguruan Espainiako Gobernua, Alderdi Popularra buru duela, ez dela ari gauzak errazten, bidean oztopoak jarri eta inplikatutako sektoreak elkarren aurka jarri besterik ez baitu egiten. Sozialisten iritziz, energia berriztagarriek gobernu ororen apustua izan beharko lukete. Energiahorniketaren eta ekoizpen-sistema berri baten garapenaren etorkizuna direla iruditzen zaigu, eta, gure iritziz, horretan sakondu beharko genuke, eta argi hitz egin. Egia da eztabaidatu egin behar dugula, baina egia da, orobat, txosten horretan beltza zuriaren gainean jarri behar dugula eta energia berriztagarriei buruzko benetako eztabaida egin behar dugula. Oso ondo dago tribunetan esatea edo paperean idaztea, baina, gero, proiektuak iristen direnean, ezin dira sortu horien aurkako hainbat eta hainbat plataforma, energia eolikoaren kasuan Araban gertatu den bezala. Baieztapen hori, energia berriztagarrien aldeko baieztapen hori, ez du Talde Sozialistak soilik egiten. Azken inkestaren arabera, euskal gizartearen gehiengoak –hain zuzen ere, % 67k– uste du energia berriztagarriak sustatu beharko liratekeela (eguzki-energia, eolikoa eta hidraulikoa). Beraz, argi dago energiahorniketaren eredua asko aldatu behar dela. Ausartago jokatu behar dugu energia-iturri berriak bilatzen eta aurkitzen, eta baita aldaketak egiteko orduan ere. Ausardiaz egin behar dugu aurrera beste energiaeredu baterantz, halako moldez, non eredu ekonomikoaren ekoizpen-kuota handia egokituko baitzaio sorkuntza banatuari. Gure hauteskunde-programan esan genuen bezala, sozialistok energia-ekoizpena ahalik eta gehiena deszentralizatzearen aldeko apustua egingo dugu energia-ikuspegitik kanpoko laguntzarik behar ez izatea eta herritar guztiek energia sortzeko eskubidea izatea lortzeko. Etorkizuneko testuinguru horretan, garrantzitsua da sare elektriko adimendunak sustatzea, zeinek aukera emango baitiete erabiltzaileei energia hori energia-sarera isurtzeko eta energia horren erabilera jasangarriagoa egiteko. Gizarteak gai horren inguruan duen kezka gero eta handiagoaren aurrean, eta alderdi politikook ezartzen ditugun lehentasunezko politiken ardatz nagusietariko bat energia dela kontuan hartuta, López lehendakariak gidatutako Gobernuak Euskadiko Energia Estrategia 2020 aurkeztu zuen 2011ko abenduan, Eusko Legebiltzarrean eztabaidatu zen eta adostasun politiko zabala izan zuen estrategia. Gure iritziz, dokumentu hori lantze-, partaidetza- eta lankidetza-prozesu garrantzitsu baten emaitza izan zen. Datorren hamarkadako energia-politika finkatu nahi zuen eta nahi du dokumentuak, eta sozialistoi iruditzen zaigu estrategia horrek izan beharko lukeela lanean hasteko oinarrizko dokumentua, Rajoy jauna- ren Gobernuak planteatutako neurri berriek egoera asko aldatu dutela kontuan izanda. Dokumentuak hiru ardatz nagusi zituen: energia-aurreztearen aldeko erabakia, energia berriztagarrien sustapena eta energiarekin lotutako euskal sektore industriala indartzea. Ardatz horiek martxan jartzearen ondorioz, energia-sistema jasangarriagoa izango da 2020an: nabarmen murriztuko dira eskari energetikoa eta elektrikoa, energia berriztagarrien erabilera areagotuko da eta beti bilatu eta defendatzen dugun nahasketa energetiko eta elektriko orekatuago hori eratuko da. Duela urtebete arte, energiaren sektoreak 350 enpresatako 24.400 laguni ematen zien enplegua. Sektoreak 15.469 milioi euroko fakturazioa du Euskadin, eta 188 milioi inbertitzen ditu I+Gan. Ikerketaarloa soilik kontuan hartuta, energia-sektoreko enpresek 1.900 langile dituzte Euskadin. Datu horiek nabarmen uzten dute sektore horren garrantzia eta urte gehiegi geldirik daramatzan eztabaidari ekiteko premia. Eta Urkullu jaunaren Gobernuak emandako datuen arabera, 2012an, bere energia-premien % 5,5 ekoitzi zuen Euskadik. Elektrizitateari dagokionez, autonomia-erkidegoko ekoizpenak hornitu zuen eskariaren % 56; horietatik, % 21 kogenerazioari eta energia berriztagarriei dagokie, eta gainerako % 44, elektrizitate-inportazioei. Datu horiek ikusita, argi dago asko geratzen dela egiteko, eta, behin txostena onartzen denean, hori izango da alternatiba eta politika zehatzak planteatzeko gunea, ausartak izanez eta herrialdearen etorkizunerako erabakiak hartuz. Ez daukat beste ezer gehitzeko, energiaren arloan ia dena egiteko baitago. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2564 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, energia elektrikoaren ekoizpen-ereduaren azterketarako eta eztabaidarako ponentzia bat eratzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on denoi. Itxura batean Talde Sozialistak eta EH Bildu taldeak sinatu behar duten edo dagoeneko sinatu duten erdibideko zuzenketaren edukia ezagutu gabe ere, begien bistakoa da erdibideko zuzenketa onartu egingo dela, Euzko Abertzaleak taldeak ere aldeko botoa emango duela baitirudi. Beraz, batzorde txostengile hori sortu egingo da. Batzorde horretan, guri oso garrantzitsuak iruditzen zaizkigun gaiak jorratuko dira, baina ez dakigu bertan egon ahal izango dugun, UPyDk legebiltzarkide bakarra duenez ezin dugulako egon egon nahi genukeen leku guztietan. Dena den, espero dut batzorde horretan gai interesgarriak landuko direla, bai eta ondoren aipatuko ditudan gaiak ere, esan dudan bezala, oso gai garrantzitsua iruditzen baitzait. Energia-politika herrialde garatu ororen ekonomia-politika orokorraren oinarrietako bat da. Energiaren faktura industria-kostuen eta, horren ondorioz, lehiakortasun ekonomikoaren bigarren oinarrizko atala da. Garraio-sarearen energia-kostuek ere garrantzi handia dute ekonomia- eta ingurumen-arloetan. Herrialde baten ahalmen ekonomikoa hobetzea xede duen energia-politikaren helburu nagusia, beraz, aurrezte-, eraginkortasun- eta berrikuntza-estrategiak sustatuta energiaren faktura ahalik eta gehien murriztea izango da. Herrialde baten energia-autonomia ere goimailako helburu politiko estrategikoa da. Espainiaren kasuan, eguzkiaren, atmosferaren eta lurzoruaren mendeko energia-iturri berriztagarrien erabilera sustatu behar da. Energia-ekoizpenak eta -kontsumoak, azkenik, sortzen duten inpaktu ekologikoa kontuan izan behar dute, eta inpaktu hori minimizatzeko ahalegina egin eta jasangarritasun-neurriak hartu behar dituzte, energia-ekoizpena eta -kontsumoa direlako ingurumenkutsaduraren eta -narriaduraren erantzule nagusiak. Laburbilduta, ekonomiaren lehiakortasuna hobetzeak izan behar du energia-politikaren xedea, batez ere industrian eta garraioan; horretarako, horniketa segurua bilatu behar du prezio egokian, energiaekoizpenaren autonomia hobetu behar du, aurreztea eta eraginkortasun hobetu behar ditu kontsumo-arloan, eta ingurumenaren jasangarritasuna optimizatu behar du inpaktu ekologikoa murriztuta. Energiaren fakturak ez du oztopo izan behar ekonomia produktiboaren garapenerako, bai lehiakortasunari kalte egiten diolako bai kostu onartezina duelako, eta ez dio kalte jasanezinik eragin behar ingurumenari. Horrelako politika bat Estatuaren epe luzeko estrategia soilik izan daiteke, zeina aldaketa teknologiko, ekonomiko eta geoestrategikoetara egokitu baitaiteke. Kontuan izanik elektrizitatea energia ordezkaezina dela industrian, tren-garraioan eta etxeko kontsumoan, oso garrantzitsua da sektore elektrikoa planifikatzea eta arautzea. Sistema elektrikoa energiaren plan nazional baten barruan, Europako araudiari jarraikiz, arautu behar da. Arlo horretako oinarrizko erabakia da energianahasketa bat eratzea, hornidura askia eta segurua prezio lehiakorrean bermatuko duena. Nahasketak eskura dauden energia elektrikoaren askotariko iturriak konbinatu behar ditu, lehiakortasun, horniketa-segurtasun, autonomia eta jasangarritasun irizpideen arabera. Gure iritziz, bestetik, ezinbestekoa da merkatu elektriko arautu, garden eta liberalizatu bat ezartzea, non prezioak finkatzeko modua publikoa izango baita, enpresa ekoizleen arteko lehia zuzena, eta, orobat, kontsumitzailearen alde jokatuko duen merkaturatzaileen arteko lehia benetakoa. Baina Espainiako demokraziako gobernuek gauzatutako energia-politikak ez dira doitu helburu eta irizpide horietara. Energia-sektore batzuen interes faltsuek, alderdien interes politikoek eta inkongruentzia estrategikoek kutsatu dute, eta, horren ondorioz, hainbat fenomeno sortu dira, hala nola tarifa-defizita, energia berriztagarrientzako hobarietan izandako gorabeherak, aurrezteari, eraginkortasunari eta inbertsioari ezarritako pizgarri negatiboak, eta merkatu elektrikoaren opakotasun orokorra. Energia-politika txarrak, zehazki energia elektrikoaren politika txarrak, kalte egin dio industria-lehiakortasunari. Laburbilduta, Espainian bata bestearen atzetik egon diren gobernuen energia-politika negargarriak krisi ekonomikoa areagotu du eta suspertzeko itxaropenak murriztu ditu; izan ere, zenbait industriaren lehiakortasunari kalte egin die, sektore elektrikoan inbertsio pribatua, etxeko inbertsioa eta nazioartekoa nabarmen murriztu ditu, eta erregulazio-anarkiako eta segurtasun juridikorik gabeko egoera sortu du. Okerreko politika horren beste ondorio txar bat da energia-sorkuntzako eta -kontsumoko sistema berriei emandako tratu txar esplikaezina, esaterako, balantze garbiko autokontsumoa. Tarifa-defizitari dagokionez, lehen esan den bezala, urte-hasieran 26.000 milioi euro ingurukoa zen. Aurrena tarifa-defizita murrizteko eta gero ezabatzeko onartutako neurri guztiek porrot egin dute. Argi dago azkenean zergadunok eta kontsumitzaileok finantzatuko dugula defizita, zergen bidez eta tarifa elektrikoaren bidez. Tarifa-defizitak erabaki politiko batean du jatorria: elektrizitatearen egiazko prezioaren ordainketa atzeratzeko erabakian. Aznarrek hartu zuen erabaki hori, 1998an, eta alderdiaren hauteskunde-interesen eta botere politikoak enpresa elektriko nagusiekin ados jartzearen konbinazio faltsuaren ondorioa da. Tarifadefizitaren logikari eutsi zion gero Zapatero buru zuen gobernuak, eta gaur egun ere indarrean segitzen du. Tarifa-defizitaren sistema populismo- eta oligopolio-nahasketa bitxia da. Kostuak etxeko kontsumitzaile txikiari zuzenean ez eragitea eta, aldi berean, zorraren berme publikoaren bitartez, konpainia handiei diru-sarrerak bermatzea du xede. Desoreka horrek okerrera egin zuen oparoaldiko urteetan, energia berriztagarrientzako hobarien zerga-politika arduragabea ezarri zelako, eta, zerga- onura handiak hain erakargarriak zirenez, aurreikusitako zenbatekoa baino askoz handiagoak izan zirelako hobari horiek. Tarifa-defizitari amaiera emateko, neurri tekniko eta finantzario zuzentzaileak ezartzea ez ezik, ezinbestekoa da sektore elektrikoko energia-politika goitik behera aldatzea. Aldaketa horretan honako neurri eta jarduketa-lerro hauek egon beharko lukete, gutxienez: elektrizitatearen prezioak finkatzeko kanpo-ikuskaritza; merkatu elektrikoaren liberalizazioa, prezioak finkatzeko sistema lehiakor, bidezko eta garden bat lortzeko kontsumitzailearentzat, gaur egun ez daukaguna; sektore elektrikoa arautzen duten egungo arauak goitik behera aldatzea; energia-berrikuntza, -eraginkortasuna eta -aurreztea indartzea eta energia-iturri lehiakorrenak eta eraginkorrenak babestea, esaterako, kogenerazioa, balantze garbiko autokontsumoa barne; Espainiako eta Europako erakundeetan (autonomiaerkidegoak eta udalak) Europarekin elektrikoki konektatzeko arazoak konpontzea, Iberiar penintsula energia-uharte bihurtzen baitute horiek; energiaren plan nazional bat egitea, zeinak gure osoko zuzenketan sartu ditugun ezaugarriak izan beharko bailituzke. Guri funtsezkoa iruditzen zaiguna ardatz duen osoko zuzenketa da: energiaren plan nazionala martxan jartzea. Gai horren inguruan hainbat eta hainbat gauza plantea daitezke, eta gure zuzenketa hau, berez ere luzea dena, askoz luzeago izango zen nire interbentzioan azaltzen ari naizen argudio guztiak sartu izan bagenitu. Dena den, izango da denbora –ez dakigu, hala ere, guk egoterik izango dugun– gai horiek guztiak eta beste asko martxan jarriko den batzorde txostengile horretan eztabaidatzeko. Lehen esan dudan bezala, sektore elektrikoaren lege-proiektuak, norabide horretan joan beharrean, lehen onartutako neurriak finkatu ditu eta horietan sakontzen du. Eta energia-politikaren zalantzarik gabeko porrotaren behin betiko erakusgarri, honako hau: Espainiak urte gutxian lortu du etxeko kontsumitzaileek Europako faktura elektriko garestienetako bat izatea. Sektore elektrikoaren erregulazioan arazoaren jatorriari eragiten dion aldaketa sakonik egiten ez bada, arazoa enkistatzea besterik ez da lortuko; hortik, energia elektrikoaren prezioaren igoera orokorra etorriko da, eta, horren ondorioz, lehiakortasun ekonomiko eta industrial txikiagoa, eta krisiak dagoeneko asko zigortu dituen herritarrei bizimodua gehiago garestitzea. Sektore horren erregulazioan nagusitzen den kontserbadurismoak azalpen bakarra du: enpresen eta politika-arloko eliteen arteko adostasunaren eredu zaharra babesteko ahalegina, Estatuak esku hartuta daukan eta azaletik baino liberalizatuta ez dagoen sistema baten esparruan. Beraz, espero eta desio dut martxan jarriko den batzorde txostengile horretan gai horiek guztiak jorratu ahal izango direla. Gu batzorde horretan egoten ahaleginduko gara, esan dudan bezala, gai garrantzitsua iruditzen zaigulako. Nolanahi ere, guk egoterik ez badugu, espero dut zuek gai horiek guztiak landuko dituzuela, eta ez duzuela ahaztuko etorkizuna Europa eta erkidegoko politikak direla; beraz, Europar Batasunaren esparruko energia-politika bat adostea izango da egokiena, nire iritziz hori delako denoi gehien interesatzen zaiguna, baita UPyDk aurkeztutako argudio batzuk politika horretan txertatzea ere. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2565 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ITURMENDI MAGUREGUI | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, energia elektrikoaren ekoizpen-ereduaren azterketarako eta eztabaidarako ponentzia bat eratzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, legebiltzarkideok. Euskadin garatzen ari den eta Energia Estrategia 2020ren barruan zehazten den energia-eredua Eusko Legebiltzarrean xedatutako irizpideetan, Espainiako Gobernuaren eta Europar Batasunaren energiaren eta garapen jasangarriaren gidalerroetan eta Euskadiko ekonomia-, gizarte- eta lurralde-baldintzetan dago oinarrituta. Horri esaten al dio zentralismoa Maeztu jaunak? Dakizuen bezala, honako hauek dira euskal energia-ereduak oinarritzat dituen irizpide eta jarduketa estrategikoak: karbono gutxiko ekonomia lortzera zuzendutako energia-sistemaren garapena; ekonomiaren sektoreetarako energia-horniketaren bermea; energia-iturri moten eta lehen mailako energien jatorriaren dibertsifikazioa; energia-aurreztea eta -eraginkortasuna ahalik eta gehiena indartzea; energia-aurrezte eta -eraginkortasunaren politikak babestea; energia berriztagarrien (energia eolikoa, eguzki-energia, itsas energia, biomasaren energia eta energia geotermikoa) hedapena, ingurune naturala babestearekin bateragarri dena; eskari elektrikoa kudeatzeko estrategiak, aldi berean sare adimendunen garapenean indar bideratzaile gisa jokatzen dutenak, indartzea; energia-mota desberdinak biltegiratzeko arloan I+G+b garatzea; petrolioarekiko gutxieneko mendekotasuneko estrategiak babestea; gasa sustatzea, neurri handi batean erregai fosiletan oinarritutako energia-eredu zaharraren eta energia berriztagarriekin orekatutako nahasketa batean oinarritutako eredu berriaren arteko trantsizioko energia gisa; mugikortasun jasangarria sustatzea, bereziki trenaren eta ibilgailu elektrikoen garapena eta ezarpena babestuz; eta azkenik, energiapolitika erabiltzea osagai, ekipamendu eta zerbitzu energetikoen fabrikazio eta horniketako industriasektorea garatzeko eragile gisa. Helburu horiek betetzeko, energia-aurreztearen eta -eraginkortasunaren, energia berriztagarrien eta energia garbiagoen aldeko apustu ugari egin dira. Ondo dakizuen bezala, printzipio eta helburu horiek guztiak Euskadiko Energia Estrategia 2020 izenekoan daude, 2012ko ekainean onartutakoan, eta baita estrategia horren komunikazioaren inguruan onartu ziren hogeita bederatzi ebazpenetan ere. Izan ere, jaun-andreok, 3E-2020 energia-estrategiak gure autonomia-erkidegoaren energia-premia espezifikoei erantzun nahi die, gure erkidegoko gidalerroekin eta Espainiako eta Europako eskakizunekin bat etorriz, eta erakunde-politika konprometitua eta eredugarria aurreikusten du, hiru helburu ardatz harturik: aurreztea, energia-iturri berriztagarrien aprobetxamendu handiagoa eta gure ehun teknologiko eta industriala indartzea. Helburu horien ondorioak direla eta, aurreztea sustatzeko politiken bidez ezarritako neurriekin jarraitu beharko da, dudarik gabe, eta baita horniduraren kalitatea eta segurtasuna bermatuko duten azpiegiturak finkatzen lan egin ere, ekonomia- eta ingurumenjasangarritasuna arriskuan jarri gabe. Zer proposatzen du orain Biduk? Hori guztia alde batera uztea eta energia-subiranotasuna lortzeko zer egin behar dugun pentsatzen jartzea denok? Euskal Herrirako ekoizpen deszentralizatu berriztagarrian, eta energia-aurreztean eta -eraginkortasunean oinarritutako ekoizpen elektrikoko eredu bat aztertzeko eta eredu horri buruz eztabaidatzeko batzorde txostengile bat sustatzea, erabateko energia-subiranotasuna ahalbidetzeko, ez da itxurakeria hutsa –ohiko esaldia erabiliz–. Nire iritziz, Eusko Jaurlaritzaren, Legebiltzar honen, Espainiaren eta Europar Batasunaren hainbat urtetako lana kontuan ez hartzea da: Izan ere, hamarkadak daramatzate (hamarkadak, Maeztu jauna) gure energia-eskaria asetzeko energia-estrategia adostu bat sustatzen, eta nahiz eta indar politikoek eztabaidak izan dituzten, jakina, eta baita irizpide kontrajarri eta ez beti bat datozenak ere, herritarren ordezkari gehienek sustatutakoa da. Izan ere, legebiltzarkide jaun-andreok, Euskadiko Energia Estrategia 2020 egin zenean, 2012ko ekainean, hau da, duela gutxi, ez al ziren ezagutzen zein ziren Euskal Herriaren eta bertako enpresa eta herritarren energia-premiak eta premia horiek asebetetzeko aukera tekniko eta ekonomiko bideragarriak? Errealitatetik urrundutako lana izan al zen? Taldeek ez al zituzten proposamenak aurkeztu? Estrategia onartu egin zen, eta nabarmentzeko moduko interbentzioekin, gainera, esaterako, Talde Sozialistaren bozeramailearenarekin. Talde Sozialistak zioen estrategia hura herrialde-ikuspegi garrantzitsua zuen etorkizuneko dokumentua zela eta garrantzitsua dela adostasun politiko zabalak babestea, aurreran- tzean legegintzaldi batetik haragoko bermea izan dezan, estrategia horrek hamar urteko lanaldia finkatzen duelako. Lan zabala, zaila eta etorkizuneko helburuak eta xedeak zituena zela ere esan zuen. Eta EAJren bozeramailea ados ageri zen datozen urteetarako proposatutako ildo estrategikoekin. Honako hau zioen: "guk uste dugu dokumentu honek aurreko gobernuek aurreko estrategietan xedatu eta zehaztutako ildoak jasotzen dituela, eta estrategia horien gainean adostasun handia lortu zen, ia-ia ahobatezkoa". Beraz, legebiltzarkide jaun-andreok, estrategia horren ildo nagusiekin ados zegoela adierazi zuen. Eta gure taldean Legebiltzarrak bere garaian egindako lana balioztatzen dugu, eta, ondorioz, ez zaigu beharrezkoa iruditzen aurkeztu diguten proposamena. Ez zaigu beharrezkoa iruditzen –eta Maeztu jaunaren hitzak erabiliko ditut– "euskal energia-eredua goitik behera aldatzea". Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2566 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ETXEBERRIA ARANBURU | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, energia elektrikoaren ekoizpen-ereduaren azterketarako eta eztabaidarako ponentzia bat eratzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Zure baimenarekin, presidente anderea. Egun on guztioi. Brevemente. Bildu eta PSEk ponentziaren beharra aurkeztu digute eta adierazi beraiek ponentzia horretan izango lituzketen asmoak. UPyDk ponentzian debatitu beharko genukeena eta bere posizioak, bere emendakinak aurkezten zituen eta gaur horren berri eman digu. Y, sin embargo, el PP nos ha venido con unas excusas que a mí me parecen de mal pagador o de miedo a ir a una ponencia, a una comisión, utilizando como excusa que ya hay un plan, un plan que fue ampliamente consensuado en este Parlamento. Pero, tal y como han dicho los portavoces del PSE y de Bildu, en Madrid se han encargado de cambiar las condiciones, y parece que hay miedo a que se puedan analizar en profundidad todos estos cambios que se han hecho. Entonces, más que una negativa a una ponencia, que es lo que nos ha presentado la señora Iturmendi, lo que yo veo son ganas de no sentarse a discutir el tema. En fin. Gure aldetik, ponentzia hau bidezkoa ikusten dugu, gai garrantzitsuak ditu aztertzeko eta uste dugu Garapen Ekonomiko eta Lehiakortasuneko Komisioa eztabaidagune ona dela. Dekretu berriak etortzen zaizkigu Madriletik, gai honi konkretuki kalte handia egiten diotenak eta baita ere konkretuki euskal industriari kalte handia egiten diotenak. Ekoizpen deszentralizatua aurrera eramateko beharrezkoak diren hainbat gai daude aztertzekoak eta bultzatzekoak, eta guztion adostasunarekin ahal baldin bada, hau da, smart grid-ak, energia elektrikoarekin garraiorako sare indartsuak eta interkonektatuak behar ditugu, gero eta mailatuagoak. Beraz, uste dut garrantzitsua izango dela zein izango diren dugun helburu honetarako inbertsioak edo hurrengo pausoak nondik nora lehenetsi behar diren guztion artean adostea. Eusko Jaurlaritzak plan bat du, adostasun handiarekin Legebiltzar honetan babestu zena. Planak jarraituko du eta uste dut ponentzia honen bitartez plan hori aztertu, jarraitu eta hobetzeko aukera izango dugula. Ponentzia bat debatitzeko tokia da, baina baita adostasunak bilatzeko ere. Eta gure aldetik behintzat hori izango da ponentzia horretan izango dugun jarrera, hau da, adostasunak ahalik eta gehien aurkitzea. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2567 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MAEZTU PEREZ | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, energia elektrikoaren ekoizpen-ereduaren azterketarako eta eztabaidarako ponentzia bat eratzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Lehenik eta behin, eskertzeko Euzko Abertzaleak taldeari euren aldeko jarrera. Eta soilik animatzeko bai UPyDko Maneiro jauna parte hartzeko lantalde honetan, eta era berean ere, Iturmendi anderea eta kasu honetan Alderdi Popularreko taldea parte hartzeko lantalde horretan. Argi dago zeintzuk diren gure artean dauden diferentziak gai honetan, baina azken finean horretarako gaude hemen, eztabaidatzeko, eta horretarako ere saiatzen gara lantalde bat eratzen guretzako guztiz beharrezkoa den gai batean. Dena den, arraro samarra egiten zait Iturmendi andreak aurreko legegintzaldian onartutako Energia Estrategia 2020ri buruz egin duen defentsa entzutea, Legebiltzar honetan estrategia horren inguruan egin genuen eztabaida nahiko eskasa izan zelako. Hainbat taldek Jaurlaritzak jada onartuta zuen estrategia bat hona ekartzea eskatu genuelako izan zen, eta, hain zuzen, estrategia horri buruz batzordean egindako eztabaidan onartu ziren ebazpen-proposamen guztiak gaur egun ez daude jasota EEEren orriko testuan. Beraz, estrategia hark ez zuen izan eztabaida politiko sakona, eta are gutxiago eztabaida soziala, energiari buruzko eztabaidan –kasu honetan energia elektrikoari buruzko eztabaidan– aldarrikatzen duguna. Energia-estrategia horri buruzko zenbait kontu esatearren, 2009ko direktiba bat dago, hain zuzen ere, Europar Batasuneko 20/20/20 Direktiba izenaz ezagutzen dena, estatu guztiak behartzen dituena 2020rako, beste gauza batzuen artean, energiaekoizpen osoaren % 20 berriztagarria izatera, eta estrategia horretan aitortzen zen Euskal Autonomia Erkidegoan % 17ra soilik iritsiko zela. 2020an % 17 iristea ez da oso eskakizun handia, berez. Baina gaur egun % 7 inguruan gabiltza, eta nik zalantzan jartzen dut % 17 horretara iritsiko garenik, eta are gutxiago Euro- par Batasunak eskatzen duen % 20ra. Gai horiei buruz eztabaidatu nahi dugu. Zergatik? Zergatik ez gara ari energia berriztagarriak ekoizten, ingurumenarekin zerikusia duten dokumentu guztietan –baita klima-aldaketarekin eta energiarekin zerikusia duten dokumentu guztietan ere– aipatzen denean zein estrategikoa den sektore berriztagarria, baita industriarentzat ere? 2013an % 7ko balioetan gaude. Espainiak, eguzki- eta hondartza-turismoa iragartzen duen herrialdeak, Alemaniak baino ekoizpen fotovoltaiko txikiagoa du une honetan. Gai horiek kaleratu egin behar dira. Zergatik? Horren guztiaren atzean bost enpresak, bere garaian, energia nuklearraren eta ikatzaren alde eta, gaur egun, gasaren eta gas-ziklo konbinatuen alde egindako apustua dagoelako. Eta gai horiek batzorde horretan eztabaidatu nahi ditugu. Beraz, une honetan pertsona askorentzat hil ala bizikoa den gai bati buruz eztabaidatu nahi dugu guk; izan ere, Espainiako Gobernuak egin duen sistema elektrikoaren erreformaren (edo hobeto esanda, ezerreformaren) ondoren, pertsona askorentzat erronka handia da argindarraren faktura ordaintzea. Enpresa batzuentzat ez esatearren; izan ere, jakinda zer kostu izango duen energia elektrikoaren kontsumoak enpresa horietan, erronka handia da pertsiana igotzea. Horren aurrean besoak uztarturik gera gintezkeen, eta dokumentu bat onartuta daukagula esan, eta ezer ez egin; baina ez zaigu egokia iruditzen. Guk uste dugu eztabaida hori hona ekarri behar dugula, eta hemen ikusi zer egin dezakegun egoera hori aldatzeko. Besterik ez. Eta azkenik Maneiro jauna, lehen esan dudan bezalaxe, animatzea lantalde honetan parte hartzeko. Bat egiten dugu berak eredu elektriko espainolaren inguruan egindako diagnostikoarekin. Diferentzia nabarmena da ere, ze berak Plan Estrategiko Nazional bat aldarrikatzen du, guk ere bai, baina segur aski bera nazional hitz horren barruan sartzen duen lurraldea eta guk sartzen duguna ez da berdina. Baina tira, behintzat beste kontzeptuetan uste dut bat egin ahal dugula. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2568 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ROJO SOLANA | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, energia elektrikoaren ekoizpen-ereduaren azterketarako eta eztabaidarako ponentzia bat eratzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, berriz ere, presidente andrea. Labur-labur. Hara, Iturmendi andrea, nik ulertzen dut Rajoy jauna egiten ari den astakeria defendatzera Eusko Legebiltzarrera etortzeak meritua duela. Aitortzen dut ez dela beti erraza tribunara igotzea legebiltzarkide honen iritziz eta nire Talde Sozialistaren iritziz defenda- ezina dena defendatzera. Aurreko gobernuek egindako lana baloratzen dugun? Baloratuko ez dut, bada. Zuk gaur eredu gisa jartzen duzun eta Euskal Herrian egin beharko genukeen energia-estrategia Lopez jaunak aurkeztu zuen. Nik planteatu dut hori izan zitekeela lanean hasteko oinarrizko dokumentua, baina aitortu beharko duzu ezen, Rajoy jauna ezartzen ari den erreformak eta neurri berriak direla eta, dokumentu hori eguneratu egin beharko dela eta mahai gainean jarri beharko direla estrategia horretan finkatutako energia-politikari eragiten dioten aldaketak. Baina gehiago esango dizut. Agian, galdera oinarrizkoago bat egin beharko genuke; hain zuzen ere, ea herritarren oinarrizko eskari bati erantzuna ematen dion zerbitzu publiko gisa ulertzen dugun energia. Uste badugu energia herritarrarentzako zerbitzu bat dela eta, ondorioz, oinarrizko izaera duela, agian geure buruari galdetu beharko genioke energia horrek erakunde publikoen eskuetan egon behar duen edo azkenean herritarrek ordaintzen duten ustiapen baten kontura dirua irabazi baino egiten ez duten dozena-erdi bat enpresa handiren eskuetan egon behar duen. Eta hori da eskuineko alderdi batek pentsatzen duenaren –gaur egun Espainian buru den Alderdi Popularra bezalako batek– eta ezkerreko alderdi batek aldarrikatzen duenaren –Alderdi Sozialistak alderantzizkoa sartu zuen hauteskunde-programan– artean dagoen aldea. Duela egun batzuk agerraldi bat egon zen Lehiakortasun Batzordean, hain zuzen ere, energia berriztagarrien aldeko apustua egin zuten enpresari txikien talde baten agerraldia. Enpresari txiki horiek energia berriztagarrien aldeko apustua egin zuten, kasu horretan fotovoltaikoen aldekoa, eta orain, Rajoy jaunak hartu dituen erabakietako baten ondorioz, milaka lagunek porrot egin dute. Beraz, argi geratzen dena da energia-mota baten edo bestearen alde apustu egiteaz gain, desberdintasun ideologikoak ere argi geratzen direla energiaren arloan. Horregatik, Iturmendi andrea, honako hau planteatzen dizut: Zure iritziz energiak, herritarrei –hau da, azkenean ordaintzen dutenei– ematen dien zerbitzuaren garrantzia kontuan hartuta, erakunde publikoen eskuetan egon behar du ala betikoen eskuetan, betikoentzako eta betikoen poltsikoak betetzeko egon behar du? Hori da eztabaidatu nahi duguna, eta erantzun bat eman. Eta argi daukaguna da Alderdi Sozialista energia nuklearraren aurka zegoela eta orain energia berriztagarrien alde dagoela –hori defendatzen du eta hor dago Energia Estrategia 2020–; baina ulertu ezin dena da zuek intentsitate horrekin defendatzea energia-estrategia hori, zeinak bere ardatz gehienetan zuen hauteskunde-programetan defendatzen duzuenaren aurkakoa esaten baitu, batez ere gero gehiengo absolutuarekin gobernuen buruan jartzen zaretenean martxan jartzen duzuen politikaren aurkakoa. Izan ere, beti aldarrikatzen duzue "herritarren ordezkariek esaten dutena", baina gehiengo absolutua duzuen tokietan soilik; baina dena aldatuko da, eta hobe aldatzen bada. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2569 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ITURMENDI MAGUREGUI | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, energia elektrikoaren ekoizpen-ereduaren azterketarako eta eztabaidarako ponentzia bat eratzearen inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Rojo andreak Energia Estrategia 2020ri buruz egindako defentsa sutsu horren ondoren (bizia uste dut izan dela hitza), neure buruari galdetzen nion ea zer aldatu den Legebiltzar honetan (iritsi berria naizenez…), ea zer aldatu den. Eta zerbait aurkitu dut, aldaketa bat aurkitu dut. Zer aldatu da orain herrialde honetako energiaekoizpenaren ereduari buruzko batzorde hori eratu behar izateko? Bada, orain legebiltzarkide horiek daudela, lehen ez zeuden batzuk (zu bazeunden). Aukera bat da, aldaketa hori aukera bat da. Krisian ere pentsatu dut. Nola ez dut bada pentsatuko krisian! Eta estrategia lantzeko saioei, ebazpen-proposamenei erreparatuta, ikusi nuen krisia han zegoela jada, eta hala adierazten dute taldeek interbentzioetan eta ekarpenetan. Hainbesteraino da hori horrela, non, Olazabal jaunak, batzorde hartan gure taldearen bozeramailea zenak, uste eta esaten zuen beharrezkoa zela Jaurlaritzak, Euskadiko Energia Estrategia 2020 horren jarraipeneko planaren barruan, Eusko Legebiltzarrari aurkeztea 2014ean… Legebiltzarkideok, aurreikusita zegoen 2014ean berrikuspen bat egitea, Rojo andreak hain biziki defendatzen dudala dioen energia-estrategia horren egokitzapen bat egitea, hori aurreikusita zegoelako. Eta Talde Popularraren bozeramailea den Olazabal jaunaren proposamen hura, abian jartzea eta sor zitezkeen aldaketak aztertzeko premia aurreikusita eta kontuan hartuta, izan zen lehen ebazpen-proposamena, eta aho batez onartu zuten, Maeztu jauna. Nik esango nuke zuk ere onartu zenuela. Eta argi dago energia-estrategian presente zegoela krisia, eta lan haren inguruan zebilela; horregatik sartu genuen guk ebazpen-proposamen hura. Baina, bestalde, hemen Espainiako Gobernuaren erreformak aipatu dira. A! Hori zen, Rojo andrea. Agian hori zen; eta ni agian ez nintzen ohartu beharrezkoa zela batzorde bat eratzea Legebiltzar honetan lehendik ere jorratzen diren gaiei buruz hitz egiteko. Eta zer gertatzen da, legebiltzarkide jaunandreok? Utziko didazue adanismoari buruzko aipamen bat egiten, hau da, Adanen sindromeari buruzko aipamen bat egiten? Dena berriro hasi nahi dutenek, adimen-seriotasunik ez dutenek, proiektuan jarraitutasunik ez dutenek izaten dute; mundu berri baten sortzaile sentitzen direnek izaten dute, aurreko ezer existituko ez balitz bezala edo kontuan hartzea mereziko ez balu bezala. Ez dago eztabaidatzeko beldurrik, Etxebarria jauna. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2570 |
10 | 51 | 07.11.2013 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Sailburu jauna, zorionak eman behar dizkizut, azken aldian asko ikusten zaitut-eta Legebiltzarrean. Eta pozten nau gaur ere hemen ikusteak, pentsatzen baitut legez besteko proposamen honek garrantzi handi samarra izango duela hurrengo hilabeteetan. Euskal sozialistok martxoaren 18an erregistratu genuen pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruzko legez besteko proposamen hau. Orain, zortzi hilabete igaro ondoren, Ganbera honetan eztabaidatuko dugu, eta uste dut oso eztabaida egokia dela. Urte honetako lehenengo hiruhilekoan ezagutu genituen pobreziari eta gizarte-desorekei buruzko 2012ko inkestaren datuak, zeinek pobreziaren eta bazterketaren ugaritze handia adierazten baitzuten gure autonomia-erkidegoan. 1996tik 2008ra, inoiz ere ez zen gainditu zenbateko osoaren % 13,1, eta 2012an, % 24,5era iritsi zen proportzio hori. Inkestaren arabera, 333.986 lagun pobrezia-egoeran daude, 75.166 lagun pobrezia larrian eta 2.090 lagunek ez dute etxerik. Egia da gizarte-babeserako euskal sistemak –diru-sarrerak bermatzeko errentari, etxebizitzaren prestazioa osagarriari eta gizarte-larrialdietarako laguntzei buruz ari naiz–, zalantzarik gabe, lagundu duela Euskadiko bazterketa- eta pobrezia-tasak gutxitzen; baina horiek dira datuak. Hori dela eta, berriz azpimarratu nahi dugu ezinbestekoa dela DBE, etxebizitzaren prestazio osagarria eta GLL hornitzeko beharrezkoak diren baliabide ekonomikoak mantentzea eta bermatzea. Hori guztia proposatzeaz gainera, gure ustez, behar-beharrezkoak dira pobreziari eta gizartebazterketari aurrea hartzeko eta haiek lantzeko berariazko politikak, eta erakundearteko planak edo estrategiak garatzea, zeinek aukera emango baitute, helburu, ikuspegi eta adierazle komunak zehaztuz, parte hartzen duten eragileen jarduerak koordinatzeko. Legebiltzarkide jaun-andreok, erabakiak hartu behar ditugu, arazoaren kausak moztuko dituzten egiturazko erabakiak eta berehalako ondorioak eragingo dituzten premiazko erabakiak. Edonola ere, gizartean akordio zabala izango duten erabakiak beharko dute izan, erakundeak eta, oro har, euskal gizartea inplikatuta egongo baitira. Eta, horretan uste osoa izanik, Euskadiko pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako konpromisoa har dezan eskatzen diogu sozialistok Ganbera honi. Guztiok izan behar dugu helburu pobrezia eta gizarte-bazterketa gainditzea, eta aurrekontu-mugek ezin dute hori galarazi, kontuan izanik milaka lagunek bizitza duin bat izateko duten eskubidea dagoela jokoan. Gizarte Zerbitzuei buruzko 2008ko abenduaren 5eko 12/2008 Legearen 32. artikuluaren arabera, plan bereziei dagokien atalean, "Arrazoi bereziak direla-eta, epe laburrean edo ertainean dena delako egoera berezi horri aurre egiteko zer edo zer egin beharra eskatzen badu, udalerri, eskualde, auzo edo beste lurralde-eremuren baterako plan integralak egin ahal izango ditu Eusko Jaurlaritzak, Euskal Autonomia Erkidegoko gainerako herri-administrazioekiko koordinaziorako dituen eskumenak erabiliz. Eta, zeharka begiraturik, sistemaren osagairen batean sakondu beharra baldin badago, osagai berezi horietarako planik ere egin dezake. Debora-tartetik egokiena izango da indarrean, bete beharreko premien arabera". Plan bereziak Gobernu Kontseiluan onartu ondoren, Legebiltzar honetara bidali beharko dira, haiei buruzko informazioa emateko. Eta ildo horretatik doa sozialiston hasierako proposamena. Azkenik, esan behar dut akordio ona lortu dugula Ganbera honetako talde guztiekin, EH Bildurekin izan ezik, haiek bere zuzenketako lehenengo puntua sartzea nahi baitzuten. Puntu horren bidez, funtsean, azken urteetan egindako murrizketa guztiak baztertzea nahi zuten, eta, sozialisten bozeramaile gisa, uste dut hori aldarrikatu baino gehiago aldarrikapena ekintza bihurtu beharko luketela. Eta hori diot Bilduk gobernatzen duen udaletan ere murrizketa horiek aplikatzen direlako, eta nahiko nuke, aldarrikatu beharrean, edo aldarrikatzeaz gainera, aldarrikapen horiek gauzatuko balituzte. Eta, Blanco andrea, errespetuz diotsut; izan ere, duela aste bat edo bi, Laudioko udalak, zeina Bilduren esku baitago, gizarte-etxebizitzen, diru-sarrera txikiak dituztenen alokairuak aldatu ditu, eta aldaketa hau egin du zehazki: % 25 eta % 48 artekoa da. 140 euroko alokairuetatik 135 euroko alokairuetara pasatu dira, eta 2010eko agindu bat gaizki aplikatuz. Eta Sozialisten Taldeak aurkeztutako mozio baten aurkako botoa eman zuen Bilduk. Beraz, hori zuzentzen duzuenean sartuko dugu guk Legebiltzar honetako akordio batean; izan ere, ezin da gauza bat esan eta beste bat egin, eta bada garai denon artean ordena pixka bat jartzeko. Esan nahi dut, eta honekin amaituko dut, balioa ematen diodala talde guztien artean lortutako akordioari. Hiru puntu ditu akordioak: Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio, gehienez lau hilabeteko epean, foru-aldundiekin eta udalekin lankidetzan eta erakunde bakoitzaren eskumenak kontuan izanda, pobreziaren eta gizartebazterketaren aurkako plan berezi bat egin, bultzatu eta martxan jar dezala, inguruabar bereziak direla eta, epe labur eta ertainean jardutea behar duten udal eta eskualdeetarako. Horrez gainera, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio gizarte-bazterketako arriskuan dauden pertsonen gizarte- eta lan-txertaketa bultzatzeko behar diren neurriak har ditzala. Eta, hirugarrenik, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio, plana egin eta Gobernu Kontseiluan onartu ondoren, Enplegu, Gizarte Politika eta Etxebizitza Batzordean aurkez dadila. Atzo arratsaldean, Aburto jaunaren, Exekutibokoaren, hitzak agertu ziren prentsan, esanez Lanbide, Euskal Enplegu Zerbitzua, Fagor Etxetresnak enpresako langileen zerbitzura jarriko dela, enplegurako eskualde-planen bidez esku-hartze berezi bat egin ahal izateko. Eta oso ondo dago hori sailburu jauna, ados nago horrekin, eta, alde horretatik, zuri, Lehendakariari eta Gobernuari esan behar dizuet, halaber, zehaztu behar dela Lanbidek beti egon behar duela, enpresak ixtearen ondorioz lana galtzen ari direnen zerbitzura. Eta ildo horretatik doa gure legez besteko proposamena ere. Bukatzeko, eskerrak eman nahi dizkiet talde guztiei erdibideko zuzenketagatik. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2571 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Duela hamabost egun eskas, UPyDren ekimen bat, haurren pobreziari aurre egiteko neurriei burukoa, eztabaidatu genuen gaiari dagokion batzordean. Eztabaida egin ondoren, erdibideko batera iritsi ginen, eta Eusko Jaurlaritzari eskatu genion, lau hilabeteko epean, pobreziari eta gizarte-bazterketari aurre egiteko neurriak jasotzen zituen plan bat egin zezala eta Legebiltzarrean aurkez zezala. Plan horretan, haurren pobreziari aurrea hartzeko eta haren aurka egiteko neurri bereziak jaso behar ziren. Talde Popularrak, Talde Sozialistak eta UPyDk sinatu genuen erdibidekoa, eta EH Bilduk eta Euzko Abertzaleak taldeek abstentziora jo zuten, eta zenbait errezelo agertu zituzten. Eta, gaur, Talde Sozialistak pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan berezi bat martxan jartzeko aurkeztutako ekimen honi buruz hitz egiten ari gara. Tira, badirudi, krisi ekonomikoaren eta azken boladan hainbat gobernu aplikatzen ari diren politika ekonomikoen ondorioz, zoritxarrez, pobrezia hedatzen ari dela Euskadin ere. Langabezia hazten ari da, iraupen luzeko langabeen kopurua hazten ari da, baliabiderik gabeko familien kopurua hazten ari da... Alegia, hazten ari dira desberdintasun-egoerak, pobreziaegoerak... Eta, jakina, egoera horien aurrean, gure egitekoa da botere publikoei atentzioa deitzea, eta uste dut hori dela Talde Sozialistaren ekimen honen helburua, eta horregatik, begi onez ikusi genuen hasieratik. Gure osoko zuzenketaren bidez, funtsean, proposatzen genuen, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren plan berezi horretan, EAEko foru-aldundien eta Eudelen edo udalen parte-hartzea gainera zedila. Talde Popularraren eta Euzko Abertzaleen osoko zuzenketetan ere jasotzen da hori. Izan ere, oso kezkagarriak dira pobreziari buruzko inkestan ageri diren zenbatekoak; bereziki kezkagarria da jakitea lau etxetatik batean zailtasunak dituztela eguneroko obligazio eta gastuei aurre egiteko. Zeren eta datu horrek gordin-gordinean erakusten du krisia zer ondorio izaten ari den herritarrengan, baita duela urte batzuk horrelako egoera batean egon zitezkeenik pentsatu ere egingo ez zuten sektoreetan. Euskadin, 218.000 lagun baino gehiago daude ongizaterik gabe, eta adierazle hori % 8,2tik % 10,1era hazi zen 2008 eta 2012 artean. Epe horretan bertan, pobrezia erreala % 3,6tik % 5,3ra pasatu zen; baina pobrezian erortzeko arriskuan daudenen ehunekoa euskal populazioaren % 7,3koa da. Azterketa horretan ikusten da, beste era batera ezin baitzitekeen, errenta bermatzeko, etxebizitzaprestaziorako eta gizarte-larrialdirako laguntzak emateko euskal sistema oso eragin positiboa izaten ari dela, eta oso garrantzitsua dela pobreziari aurre egiteko. Uste dut guztiok konturatzen garela babessistema horren garrantziaz, baina horrek ez gintuzke eraman behar autokonplazentziara, kezkagarria baita gure erkidegoan 200.000 lagun ongizate-baldintza oinarrizkoak galtzeko arriskuan egotea. Hori dela eta, arrazoizkoa iruditzen zitzaigun pobreziaren aurkako plan berezi bat egitea, eta adierazle larrienak dituzten eremu eta eskualdeak kontuan hartuta martxan jartzea. Guk proposatzen genuen plana erkidego osorako egitea, eskualdeka eta udalka, eta, halaber, proposatzen genuen aldundiek eta udalek parte hartzea. Erdibideko zuzenketan jaso da hori, eta, beraz, babestu egingo dugu. Datuak kezkagarriak dira egiazki. Esan bezala, egia da Euskadi hobeto dagoela Espainiako autonomia-erkidego gehienak baino, baina, halaber, egia da azkenaldian pobrezia hazi egin dela, eta, beraz, Jaurlaritzari plan zehatzak eta neurri positiboak eskatu behar dizkiogu egoera horiei buelta emateko eta aurre egiteko. Berriki irakurri dugu etxerik gabeko 1.700 lagun noragabe dabiltzala Euskadin, eta, halaber, irakurri dugu ia 250 lagunek gauero kalean lo egiten dutela EAEko hiru hiriburuetan. Alegia, ahalik eta ondoena eta ahalik eta gehiena elkartuta egin behar diegu aurre egoera zail horiei, eta uste dut erdibideko honek balioko duela egoera horiek hobetzeko. Hala espero dugu guk behintzat. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2572 |
10 | 51 | 07.11.2013 | BLANCO DE ANGULO | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señoras y señores consejeros, señorías, buenos días. Sarasua andrea, ez neukan asmorik lehenengo txanda honetan erantzuteko; baina niri entzun ere egin aurretik nigana zuzendu zarenez, bada, erantzun egingo dizut. Ni ere banago udal batean. Amurrioko udalean. Eta nik ere inkongruentzia eta inkoherentzia asko ikusten ditut zure alderdian, egunero. Beraz, horri buruz hitz egiten hasten bagara, liburu bat idazteko adina ere izango nuke, baina uste dut ez dela ez horretarako unea ez horretarako lekua. Nahi duzunean hitz egingo dugu zure udalean eta nirean gertatzen ari denari buruz. Por otro lado, estamos debatiendo sobre un plan contra la pobreza y la exclusión social. Es verdad que la Ley de Servicios Sociales habla sobre la competencia que tiene el Gobierno Vasco para realizar planes especiales en los ayuntamientos y comarcas con necesidades coyunturales. ¿Creéis que hay alguna comarca o algún ayuntamiento que necesite ese plan? EH Bildu no está de acuerdo con ese planteamiento, por las siguientes razones. Erdibideko zuzenketako xedapen-zatian, hitzez hitz eskatzen duzue pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bat martxan jar dadila epe labur edo ertainean, egoeraren araberako ekintzak behar dituzten herri edo eskualdeetan. Zer irizpide aplikatuko dira plan hori zer udal edo eskualdetan aplikatuko den erabakitzeko? Aldundiek erabakiko dute? Eudelek erabakiko du? Behar duten udal edo eskualdeei neurri berak aplikatuko zaizkie plan horren bidez, ala eremu bakoitzeko beharretara egokitutako plana izango da? La verdad es que nosotros no creemos que hacer un plan sea el camino a seguir. Lo dijimos en el debate sobre la pobreza, y lo reiteramos hoy. Es una posición de la cual no nos moveremos. Gu ere kezkatuta gaude inguruan dugun errealitate sozialagatik. Kezkatu egiten gaitu, eta asko, eta harrigarria iruditzen zaigu langabetuen % 50ek prestaziorik ez izatea, eta, gainera, kezkagarria iruditzen zaigu emakume langabetuen egoera, haien ahultasuna bikoitza baita. Familia asko etsita daude, oinarrizko beharrak asetzeko baliabide ekonomikorik ez dutelako. Eta, hain zuzen ere, egoera horri irtenbidea emateko ahalegina egin behar dugu, eta egia da herri eta eskualde batzuetan okerragoa dela egoera beste batzuetan baino. En este momento, el Gobierno tiene unas herramientas y unos recursos concretos para desarrollar el sistema público de protección social. Si se dejaran a un lado los recortes que se han realizado en los últimos años en torno a la pobreza y la exclusión social, tendríamos un mejor sistema de protección social. Por ejemplo, todavía se mantiene el recorte del 7 % realizado por el Gobierno del señor López al RGI, y los recortes aplicados a sus condiciones: la obligación de estar empadronado durante tres años, etcétera. Este año, no ha llegado el dinero para la ayuda de emergencias sociales, y muchos ayuntamientos han tenido que echar mano de sus recursos para pagar esas ayudas. Halaber, gogorarazi behar da gure herriko familien eta pertsonen pobrezia-egoerak eta gizartebazterketako egoerak zuzenean lotuta daudela lanerreformarekin. Kontratazioetan prekarietate handiagoa eragiten duen bera. Lanaldia handiarazten duena, langileei batere mesederik egiten ez dieten baldintzetan. Soldatak modu bidegabean murriztea ahalbidetzen dituen erreforma. Eta, pobreziaz ari garenean, ezin dugu aipatu gabe utzi pentsioen erreforma. Erreforma horrek eragin zuzena du gaur egun –eta izango du etorkizunean– pentsiodun asko pobrezia-egoeran egotearekin. Guztiok dakizuen moduan, pentsiodun askok laguntza sozialak eskatu behar dituzte beren oinarrizko beharrak asetzeko. Euskal Herria Bilduk argi dauka. Zergatik eskatuko diogu Jaurlaritzari pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bat egin dezan? Gure gizartebabeserako sistema zaindu eta indartu behar dugu, guztiok baikaude egoera ahulean eta guztiok behar baitugu gizarte-politika sendo, babesle eta barneratzaile bat, gure eskubideak babestuko dituena. Baina, halaber, argi daukagu eragile sozialak eta sindikatuak bereziki garrantzitsuak direla gai honetan, eta Jaurlaritzak etengabeko harremana duela edo izan beharko lukeela haiekin, gizarte-babeserako esparrua indartzeko. La pobreza y la exclusión social no necesitan planes. Existen medidas efectivas y herramientas para conseguir la universalidad de los derechos y la inclusión social, y el Gobierno las tiene en sus manos. Eso es lo que dijimos en el debate sobre la pobreza, y lo reiteramos hoy. Eta, bukatzeko, egia da, eta Talde Sozialistari, proposamena egin duen taldeari, eskerrak eman behar dizkiot erdibideko proposamena pasatzeagatik. Nahiago nuke beste taldeek ere berdin jokatuko balute, nahiz eta oraingo honetan ez garen akordio batera iritsi. Izan ere, esan duzun bezala, erdibideko zuzenketa horretan gure proposameneko 1. puntua sartzea eskatzen genuen. Honela dio puntu horrek: "El Parlamento Vasco insta al Gobierno Vasco a que rechace todos los recortes realizados en los últimos años por el Gobierno Vasco en torno a la pobre- za y a la exclusión social, y a que tome el compromiso de poner en marcha medidas efectivas inmediatas para dejarlas a un lado". No se ha aceptado nuestra propuesta, porque no se quiere admitir que ha habido recortes y que hay recortes, o porque no se quieren dar soluciones. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2573 |
10 | 51 | 07.11.2013 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Tal y como se ha dicho, una vez más, debatimos sobre la pobreza. Hace dos semanas, más o menos, hablamos sobre el mismo tema en una comisión, y llegamos a un acuerdo. Y, en este momento, debatimos otra propuesta presentada por el Partido Socialista sobre el mismo tema. Populazioari eta desberdintasun sozialei buruzko inkestan, Euskal Autonomia Erkidegoko etxeetan bizi den pobrezia-egoerari buruzko informazioa ematen da. Azken urteetan, hazi egin da ohiko gastumailari eusteko eta lehen mailako beharrei edo behar garrantzitsuenei aurre egiteko zailtasunak dituzten etxeen kopurua. Horrez gainera, beste datu baten berri izan dugu orain dela gutxi, langabetu-kopuruarena, eta horrek argi eta garbi adierazten du zer ondorio dituen krisi ekonomikoak: azken datuen arabera, 178.267 langabetu daude Euskal Autonomia Erkidegoan. Enpleguaren suntsitze-erritmoa gutxitu egin den arren, hor dago zifra hori, eta, beraz, erakunde eskumendun guztiek neurriak hartu behar dituzte krisi ekonomikoaren eta, esan bezala, langabeziaren eraginen aurrean neurriak hartzeko. Krisi ekonomikoaren ondorioen aurrean, esan bezala, gobernu guztiek neurriak hartu behar dituzte krisiaren ondorioei aurre egiteko, eta, hazteko aukera dagoenean, krisi ekonomikotik ateratzen eta enplegua sortzen lagunduko diguten oinarriak eta baldintzak jartzeko. Martxan jartzen diren politikek norabide eta helburu hori izan behar dute. Azken urte honetako, 2012ko, pobreziari eta desberdintasunei buruzko inkestatik alderdi hauek nabarmendu behar dira: krisi ekonomikoaren ondorioz, etxeetan gero eta zailtasun handiagoak daude ohiko obligazio eta gastuei aurre egiteko; hazi egin dira diru-sarreren eskasiarekin loturiko pobrezia- eta prekarietate-arriskuak eta, halaber, hazi egin dira ezkutuko pobrezia-motak. Gure ustez, Talde Popularraren ustez, gizarteko talde jakin batzuen arrisku-egoeren eraginari eta arrisku handieneko eremu batzuei buruzko azterketa egin beharko litzateke, hau da, pobreziaren eta preka- rietatearen eragin handiena jasaten ari diren eremuei eta taldeei buruzko azterketa. Humbert-ek zioen moduan, krisiak gehien eragindako eskualdeetan, berariazko planak jarriko dira martxan, hau da, enplegurako eskualde-plan bereziak, bereziki, egun hauetan jakin dugun moduan, Fagor-en itxieraren eta likidazioaren gisako egoerak eta berri txarrak jasaten dituzten lekuetakoak. Halaber, azken urteetan babes sozialeko sisteman eta haren estalduran egindako aurrerapenak azpimarratu behar dira. Horiei esker, pobrezia- eta prekarietate-tasak oso urrun daude 1986ko eta 1996ko mailetatik. Alde horretatik, babes sozialeko prestazioen sistema azpimarratu behar da bereziki, legean jasotako prestazio ekonomikoen sisteman jasotzen dena (diru-sarrerak bermatzeko errenta, etxebizitzarako prestazio osagarria eta gizarte-larrialdiko zerbitzuak), eta abian jarritako gizarte-politiken aplikazioak izandako eragina. Gure ustez, helburu bikoitz argia dute politika horiek: pertsona horien, gaizki pasatzen ari diren horien, estaldura ekonomikoa bermatzea..., eta, horrez gainera, laguntza horiek behar dutenengana zuzentzen direla ziurtatzeko segimendua, esan bezala, helburu bikoitz batekin: laguntza horien estaldura ekonomikoa bermatzea, eta, aldi berean, pertsona horiei egoera horretatik ateratzeko aukera ematea, trebakuntzaren bidez eta horretara bideratutako txertaketa-plan berariazkoen bidez. Gure erdibideko zuzenketan –barka, gure jatorrizko zuzenketan–, bi funtsezko alderdi proposatu genituen. Bi alderdi horiek jaso dira erdibideko zuzenketan, eta horregatik babestu dugu. Gure ustez, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren plan berezi hau aurrera ateratzeko, gaiarekin lotutako erakunde guztien arteko akordioa eta parte-hartzea behar da (udalak, Eudelen bidez, foru-aldundiak eta Eusko Jaurlaritza). Eta, halaber, esan bezala, arrisku- edo bazterketa-egoeran dauden pertsonen lan-txertaketa bultzatzeko neurriak behar dira. Esan bezala, bi puntu horiek jaso dira, eta, beraz, erdibideko zuzenketaren aldeko botoa emango dugu. Zalantzarik gabe, hor daude krisi ekonomikoaren ondorioak, hor daude datuak, eta gobernuak, erakundeek, administrazio publiko eskumendunek lanean hasi behar dute. Alde horretatik, gure ustez, oso egokia da gaiarekin loturiko erakunde guztien artean horrelako plan bat egitea eta, aldi berean, langabetuen lan-txertaketarako eta trebakuntzarako neurriak jasotzea. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2574 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Sailburu, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Gaur eztabaidatzen dugun pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruzko legez besteko proposamena, orain dela nahiko, martxoan hain zuzen ere, aurkeztu zuen Sarasua andreak, berak ere azaldu duenez. Ekimenaren zioak Gizarte Zerbitzuei buruzko 12/2008 Legearen artikulu ezberdinak aipatzen ditu eskatzen duenaren euskarri. Euzko Abertzaleak taldearentzat, Gizarte Zerbitzuen Legeari egindako aipamena oso garrantzitsua da, Euskadiko gizarte-babeserako sistema aurrerakoia eta onaren adierazgarri nabarmena delako. Sarritan esan dugun bezala, gehiengo handiz onartu genituen Lgebiltzarrean 2008ko abenduan Gizarte Zerbitzuen eta Gizarterako eta Diru Sarrerak Bermatzeko legeak. Gure ustetan lege horiek dira pobreziaren eta gizartebazterketaren aurka lan egiteko ditugun tresnarik aproposenak eta eraginkorrenak. Lege horiek ditugu, diru-sarrerak bermatzeari buruzkoa eta gizarte-zerbitzuei buruzkoa, gehiengo zabalez onartuak, eta aipamen berezia egin behar zaio diru-sarrerak bermatzeko errentari; izan ere, hari esker, milaka familia pobreziaren mugetatik kanpo mantentzen dira, nire aurretik hitz egin duten zenbaitek aipatu duten moduan. Horrez gainera, enplegua eta jarduera ekonomikoa sustatzeko beste zerbitzu eta baliabide batzuk ere baditugu, guztion artean (alderdiak eta erakundeak) sortu ditugunak, eta, beraz, sistema eredugarria dugu Espainian nahiz Espainiatik kanpo. Eusko Jaurlaritzako Ogasun Sailak errentaren banaketari buruz urrian egindako txostenean nabarmentzen denez, Europan berdintasun handieneko banaketa duten herrialdeen mailan dago Euskadi, eta, bistan denez, horretan lagundu du sortu dugun gizarte-zerbitzuak eta diru-sarrerak bermatzeko sistemak. 1986 eta 2008 artean, Euskadiko diru-sarreren banaketa hobetuz joan zen pixkanaka, eta lau urteko krisi ekonomikoaren ondoren, Suediak bakarrik gainditzen du gure indizea. Hau esanda, argi dago egon badagoela jendea txarto pasatzen ari dena, babes-sistema kanpo gelditu dena, eta ezin da ukatu ere badaudela herri edo eskualdeak non krisiak oso gogor jo duen eta gorriak pasatzen ari diren. Hemen, adibidez, momentu honetan Fagorrek eragindako arazoa daukagu, eta Sarasua andreak berak Aburtoren hitzak irakurri dituenez, nik ez ditut berriz hemen irakurriko. Euzko Abertzaleak taldearentzat, Alderdi Sozialistak eskatzen duen plana eraginkorra izan dadin, administrazio-maila desberdinen inplikazio guztiz beharrezkoa da, gizarte-eragileekin elkarlanean burutu behar dena. Eta horregatik aurkeztu genuen zuzenketa, eta UPyDek eta PPk ere hori eskatzen zuten: erakunde guztien inplikazioa. Lurralde jakin batean erantzukizunak dituzten eta jarduten duten eragile publiko eta pribatu guztien konpromisoa eta inplikazioa beharrezkoak dira lurralde horretako biztanleen bizi-kalitatea hobetzeko eta pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurka borrokatzeko. Gure ustez, horren eraginpean diren udal eta aldundiek parte hartu behar dute pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziaren diseinuan, finantziazioan eta gauzatzean. Horrelako jardueretan gizartearen parte-hartze osoa lortzea oro har gomendagarria izateaz gainera, lurralde jakin batean jarduteko plan integralen kasuan, behar-beharrezkoa da hori egitea. Gure ustez, plan berezia eraginkorra izan dadin, ondoren azalduko ditudan pausoak jarraitu beharko lituzke. Ondo identifikatu eta lehentasuna eman behar izan gehien dituzten eskualdeei, jarduera-plan integralak garatzeko. Honela posible izango da diagnosi zehatza eginik eskualde bakoitzaren beharrak kontutan edukiz arazo larrienak dituztenetan interbentzio integralak martxan jartzea berehala. Diagnosiaz gain, garatu behar diren neurri zehatzak batu beharko ditu planak, zein erakunderen kontrolpean geldituko diren eta ze epetan egon beharko duten martxan. Tras aprobarse la proposición en el Consejo de Gobierno, se traerá a la Comisión de Empleo, Políticas Sociales y Vivienda. Proposamena Gobernu Kontseiluak onartu ondoren, Enplegu, Gizarte Politika eta Etxebizitzako Batzordera ekarriko da. Ez da zaila izan akordio bat lortzea talde ezberdinekin, azken batean denok ardura berdina dugulako gai honen inguruan, eta helburu nagusia egoera larrian dauden eskualdeetan neurri zehatzak martxan jartzea delako, albait lehenen pobrezia eta gizarte-bazterketatik irten daitezen, erakunde ezberdinek egingo duten planaren arabera. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2575 |
10 | 51 | 07.11.2013 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriz ere, presidente andrea. Bueno, ez neukan ateratzeko asmorik, baina aterako naiz, uste baitut eztabaida politikoa ona dela, Blanco andrea. Hemen, udaletan eta aldundietan. Eta, askotan, kasu honetan bezala, gai horiek elkar lotzen gaituzte. Eta, noski, Blanco andrea, errurik ez duenak bota dezala lehenengo harria. Bada, horrelaxe da. Agian, ez duzu hitz egin nahi, nire ustez, arrazoi dudan zerbaiti buruz. Eta arrazoi dudala diodanean, esaten dut zuek Gipuzkoako udaletan eta Foru Aldundian gobernatzen duzuelako eta zuek ere neurriak hartzen dituzuelako, eta, batzuetan, neurri horiek ez dira hain gustukoak izaten. Ez dakit zuek beste modu batera deitzen diezuen, baina murrizketa ere dei dakieke. Eta gauza bat esan nahi dizut: pertsonei eragiten diete, eta nola gainera! Hainbeste murrizten dute pertsona horien erosahalmena, ezen pobreziara eta gizarte-bazterketara eramaten baitituzte. Hain zuzen, hortxe aplikatuko dira plan berezi hauek. Eta pentsioen erreformari buruz ere hitz egin duzu. Bada, begira, kasualitatea izango da; baina, aurkezturiko azterketa horren arabera, adinekoei ez zaie egiten, une honetan, kalterik handiena. Hain zuzen ere, askoz ere gazteagoak ari dira jasaten egoeraren kalteak, eta haurrak ere bai. Lehen eman ditut datuak, eta, uste dut, hala esan baitidate, gaizki esan ditudala. Berriz esango ditut, gauzak ondo azaltzeko. Erreferentzia zehatz hori egin badut ni udaletxe horretan nagoelako izan da, eta gai horrek asko eragin didalako, gainera, ezkerreko alderdi abertzale batek egiten baitu. Beraz, berriz esango dizut: egin duzuen akordio horretan, etxebizitza sozialean alokairuak aldatu dituzue; zehazki, zazpi. Eta kasu bat aipatuko dizut, uler dezazun. Urtean 10.443ko diru-sarrerak dituen familia batek 95 euroko errenta ordaintzen zuen alokairuko etxebizitza sozial bategatik. Badakizu zenbat eskatuko dion Bilduk orain? 224,20; 25,76. Zer egoeratan geratuko da familia hori? Eta ez naiz hasiko zerrenda guztia aipatzen, udaletxe horretan ez gaudelako eta eztabaida hori egina dagoelako; baina gauza horiek ez dute gertatu behar, gobernatzen duenak gobernatzen duela (Bildu, Alderdi Sozialista, Alderdi Popularra, Euzko Alderdi Jeltzalea edo UPyD, inoiz gobernatzera iristen bada). Gauza horiek ez dute gertatu behar, eta gauza horiek dira, hain zuzen, onartu behar ez direnak. Orduan, zuk esaten duzunean "... arbuiatu azken urteetan pobreziaren eta gizarte-bazterketaren arloan egindako murrizketa guztiak eta hartu konpromisoa neurri eraginkorrak martxan jartzeko"; bada, zuen udalean, atzera egin, eta hori zuzendu behar duzue. Hori da egin behar duzuena. Eta, nire aldetik, akordioari dagokionez, uste dut akordio handi bat dela, eta eskerrak eman nahi dizkiet talde guztiei. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2576 |
10 | 51 | 07.11.2013 | BLANCO DE ANGULO | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias de nuevo. Sarasua andrea, oso tematuta ikusten zaitut berriz ere gai honi buruz hitz egiteko. Dagoeneko udalean eztabaidatu baduzue, ez dut ulertzen zergatik ekartzen duzun gaur hona. Uler dezakedana da kosta egiten zaizula aitortzea zure Gobernuak, López jaunak, egin zuena, dirusarrerak bermatzeko errentarekin egin zuena, murrizketa bat dela. Hori ulertzen dut. Eta ez duzu zuzenketan hori sartu nahi. Hori ulertzen dut. Gauza batzuk ez ditugu ulertzen. Kontua da duela gutxi eztabaidatu dugula gizarte-larrialdiko laguntzei buruz, eta Jaurlaritzak eta Jaurlaritza babesten duen alderdiak esan ziguten ez zegoela dirurik aurtengo kontu-saila handitzeko. Atzoko batzordean, sailburu jaunak onartu zigun DBEarekin gertatu dena murrizketa bat izan dela –onartu egin zigun–, eta, gainera, esan zuen ahal zenean hori konpontzen saiatuko zirela. Halaber, onartu zigun, bere esku balego eta baliabide ekonomikoak baleude, aurtengo GLLen kontu-saila handituko litzatekeela. Hori guztia entzun genuen. Orduan, hori guztia entzun eta gero, orain, plan bati buruz hitz egitean, galdera hau egiten diogu geure buruari: Nola hornituko da plan hori? Paperez? Airez? Ez dago-eta dirurik... Ala badago? Dirurik ez badago, ez dugu ulertzen nola egin daitekeen plan bat, zertarako egin behar den, diruz hornitu behar baita. Eta dirua badago, guk nahiago dugu daukagun sistema mantentzeko eta indartzeko erabiltzea; izan ere, gure ustez, teilatuari adabakiak jartzen ari gara, eraikinaren oinarriak nahiko sendoak ez direnean. Ala beteko ez den legez besteko proposamen bat izango da, asmo onen adierazpen bat? Hori galdetzen diot neure buruari. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2577 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren aurkako plan bereziari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriz ere, legebiltzarburu andrea. Ez nintzen bajatu behar, baina azken aipamenak entzun eta gero, Blanco andrea, beharrezko iruditu zait. DBEri dagokionez, ahaztu egin zaizu sailburu jaunak esan zuen beste gauza bat aipatzea, hau da, eskubide subjektibo bat izanik, aurrekontuetan zehaztutako zenbatekoa nahikoa ez bazen, handitu ahal izango zela kopuru hori. Ez duzu aipatu xehetasun txiki hori. Eta, planari dagokionez, ez dakit entzun duzun nire lehenengo hitzaldian esan dudana, baina esan dut erakundeen artean hitz egin beharko litzatekeela, hau da, bakoitzari zer finantziazio dagokion, epeak, eta abar. Beraz, uste dut hori guztia aurreikusita dagoela, eta planean parte hartuko duten eragile guztien artean egingo dela. Eta azken batean, plan bat egitea txarren pasatzen ari diren eskualdeentzat guk uste beharrezkoa dela, guztion laguntzarekin, eta erakunde ezberdinak parte hartuz, bai udalak ere, ze azken batean eurak dira zuzenean hartueman eta informazio zuzena eta zehatzena dutenak. Beraz, guk uste akordioa ona dela eta planak bere ondorioak edukiko dituela, espero dugu lehenbailehen izan daitezela eta onerako ere bai. Beraz, zuen baiezko botoa eskatzen dugu. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2578 |
10 | 51 | 07.11.2013 | SÉMPER PASCUAL | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Muchas gracias, señora presidenta. Eskerrik asko, legebiltzarkideok. Egun on guztioi. Labur-labur, eztabaida batzuek ez baitute hausnarketa eta sakontasun handirik eskatzen, oso bistakoak baitira ondorioak, eta, kasu honetan, gainera, iragar baitezaket gehiengoaren adostasuna lortu dugula erdibideko zuzenketa batean. Ziur jada banatzen ari zaizkizuela, edo berehala banatuko dizuetela. Egiazki, askotariko aurpegiak dituzte Euskadin hainbeste hamarkadatan zehar izandako terrorismoaren ondorioek, eta akatsetatik eta ondo egindako gauzetatik ikasi behar dugu, akatsak berriro errepikatzea ez onartzeko eta ongi egindako gauzetan sakontzeko. Terrorismoaren ondorio latzenak zuzeneko biktimak dira, hil zituztenak, indarkeria eta terrorismo totalitarioa zuzenean jasan behar izan zutenak. Horregatik ditugu gogoan, bai baitakigu gizarteak ezin dituela ahaztu eta ez dituela ahaztu behar hilketen eta biktimen bidez terrorismoak porrotera eraman nahi izan zuena –zuzenbide-estatua– ordezkatzen dutenak. Baina terrorismoak, askotariko adierazpen eta bizitasunekin, ondorio gehiago ere utzi ditu gure lurraldean. Urte luzetan, errealitatea baino areago ametsa izan da bizikidetza demokratikoa Euskadin. Gure inguruko herritarren bizikidetza edozein herri modernotakoaren parekoa zen bitartean, izuak menderatzen zuen hemen politika, desadostasuna eta bizitza. Euskal herritarren gehiengoak joko-arau demokratikoei jarraikiz bizitzea eta gizarte demokratikoa eraikitzea erabaki genuen bitartean, heriotza, mehatxua eta terrorismoa bizimodu egitea erabaki zuen gure gizarteko bertako zati batek (gure gizartearen zati batek). Horrenbestez, politika baldintzatu zuten, baita gure gizarte-espazioak ere; eztabaida galbideratu zuten, gorrotoa zabaldu, eta haien eskuetan zegoen guztia egin zuten aniztasuna eta askatasuna deuseztatzeko. Hala, ETA jendea hiltzen ari zela, hilketa horiek justifikatzen zituen gizartearen zati batek; ETA hiltzen ari zela, justifikazio politikoa ere ematen zion politikaren zati batek. Eta hala zabaldu zen gorrotoa, eta finkatu, eta euskaldunen belaunaldi oso bat –paradoxikoa bada ere, demokrazian jaiotako belaunaldia sinesmen honekin hazi zen: mehatxatzeak, iraintzeak, ados ez zegoenari eraso egiteak bazuela justifikazio bat. Eta gaur, ETA garaituta, ETA talde terroristaren egitura guztiak gaindituta, eta oraindik ere desegitea lortu ez dugun arren –iritsiko da, desegingo delako, edo deseginaraziko dugulako–, gorrotoa, amnesia eta zigorgabetasuna garaitzeko erronka handia dugu aurrean. Baina garaitu egin behar dugu –eta hori da gaur dugun erantzukizun ikaragarria– zerbait gogokoa ez denean iraintzea justifikatzen duen kultura politikoa; zerbait partekatzen ez denean mehatxatu egiten duen kultura politikoa. Demokrazian lekurik eta justifikaziorik ez duten jarrerak errefusatuz ere ematen zaio izen ona zuzenbide-estatuari. Eta eztabaida hau eragin duen legez besteko proposamen honen oinarria da, zuek dakizuen bezala, Gipuzkoako Alderdi Popularraren egoitzaren aurrean bildu zela iragan urriaren 4an talde bat, eta han zeudenak larderiatu zituztela, irainduz, sarrera zigilatu eta jendeari sartzea eragotziz, baita han zegoen jendea irtetea ere... Hori egin zuten Gipuzkoako Alderdi Popularraren egoitzaren aurrean. Baina ez zuten hori bakarrik egin: iraindu eta mehatxatu egin zuten; erakutsi zuten zoritxarrez egun badela halako gauzak egiteko prest dagoenik, gaur egun ere badela jarrera politiko bat edo edozein aldarrikapen defendatzeko edo larderia erabiltzeko prest dagoenik. Modu onartezinean bortxatu zuten alderdi politiko baten jarduera, eta beldurra eta kezka eragin zituzten. Berriro agertu zen gure historia hurbileko gauzarik txarrena. Zoritxarrez, berriro agertu ziren iraganeko jarreratzat genituenak. Eta, horrenbestez, legez besteko proposamen honen helburua da –eta, nire ustez, oso zintzo jasotzen du erdibideko akordioak ere– askatasuna defendatzeko ahalegina egiten jarraitzea, eta demokrazian gure zuzenbide-estatua mehatxatzean eta larderiatzen dutenen aurka egitea –ia hori bezain garrantzitsua baita–. Legebiltzarkideok –amaitzen ari naiz–, demokrazian ezin du lekurik izan zigorgabetasunak; demokrazian ezin du lekurik izan mehatxuak, irainak, larderiak. Gure gizarteak, gure ustez, oinarri sendoak izan behar ditu, haietan oinarrituz eraikitzeko indarkeriarik eta gorrotorik gabeko etorkizuna. Gorroto handia dago oraindik gure gizartean, egia da; oraindik ere berdin pentsatzen ez duena gorroto duen jende gehiegi dago. Ez ados ez dagoena: baizik eta gorrotoa duena, mehatxatu eta iraintzeko prest egoteraino. Eta hori da gure zeregin handia. Izan ere, terrorismoarekin amaitzea izan da gure zeregina, eta amaitu dugu, baina orain haren ondorioekin amaitzea ere badagokigu (ez gogorrena, baina bai nekez onartzekoa), terrorismoaren beste ondorioetako batekin, eta da gorrotoa eta demokrazian mehatxua eta larderia erabiltzea. Eskerrak eman nahi dizkiet oso bereziki Alderdi Sozialistari eta Euzko Alderdi Jeltzaleari erdibideko akordioa lortzeko prest egoteagatik, eta eskerrak eman nahi dizkiot halaber UPyDri erdibideko zuzenketa hau babesteko adierazitako borondateagatik. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2579 |
10 | 51 | 07.11.2013 | URIZAR KARETXE | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu andrea, egun on. Sémper jauna, hitz larriak erabiltzen dituzu. Estrukturatu egiten duzu zure azalpena seriotasunkutsu bat eman nahian, baina egitan falta zitzaizun gauza bakarra da "cómo están ustedes" horrekin bukatzea. Eta esan duzunaren arabera, zure helburua, gai hau hona ekartzearekin, zuen Donostiako egoitzan jasan duzuen erasoa salatzea zen eta bertako langile eta kideen aldeko kezka agertzea. Eta ondo adierazi duzu, baina jakin ere badakizu ezta urrutitik ere ez dela izan zuk esan duzun bezala, zeren eta, zuen Gi- puzkoako kide batek esan zuen bezala, bertan gertatutakoa ez zen kartel pare bat eta pegatina batzuetatik askoz haratago joan, atzo bertan urruti gabe hemen Legebiltzarrean Fagorreko langileekin gertatu zen bezala. Benetan zure helburu nagusia gai hau hona ekartze orduan zirkua egitea da, kamera eta mikrofono aurrean jartzen zaren bakoitzean hain ondo egiten duzun papera betetzea. Benetan esaten dizut zure eta zure taldearen helburua Ganbera hau Espainiako Kongresuaren parean jartzea dela, behin eta berriz iskanbila sortuz, argudioak ez daudenean nahasmenetik ea etekinik atera ahalko duzuen zain. Eta bai, onartu behar dizut ondo egiten duzuela, oso ondo, eta noizbait guk ere etekinak ateratzen lagundu dizuegula, baina argi izan guk proposamenari eta proposamenei buruz hitz egitera etorri gara hona argudioekin. Beraz, ez duzue gurekin laguntzarik izango etorkizunean zirkua muntatzea nahi baduzue. Eta joan nadin harira behingoz. Argi izan EH Bilduk argi eta garbi adierazten duela proiektu politiko guztiek daukatela beraien bukaerarainoko helburuetarako heltzeko eskubidea, eta demokrazian oinarriturik, eskubide demokratikoetan oinarriturik, eskubide hori, bere proiektuen bukaerarainoko joate hori, bermatu behar zaiela, eta beraz, ez da gure hautua sekula izango eskubide horren kontra ezer egitea. Jakin ezazue, nik uste dut jakin badakizuela ere baina, guk ez dugula mehatxu batekin ere bat egiten; ez dugula mehatxurik inorentzat nahi, ezta guretzat ere, zeren eta ematen du mehatxuak alde batera doazela, baina agian guk jasotzen ditugunak jarri beharko genituzke bata bestearen parean eta ikusiko genuke nork jasotzen dituen gehiago; gure bidea giza eskubide guztien errespetuan oinarritua dagoela, eta beraz, eskubide horiek urratuak dituen ororekin bat egiten eta egingo dugula; ororekin, alde batekoa edo bestekoa, edo hirugarrenekoa izan. EH Bilduk Euskal Herriak bizi duen etapa berrian eragile aktiboa izateko konpromisoa dauka, bake eta normalizazio politikoaren aldeko eragile aktiboa. Ez gara gu prozesua blokeatua daukana eta EH Bilduk ez du ezer egingo edo ezer babestuko prozesua blokeatu dezakeenik. Sémper jauna, askatasun- eta segurtasuneskubidearen alde egiten duzu aurkeztu duzuen legez besteko proposamenean, eta eraso eta hertsapen edo koakzioen kontra adierazi zarete. Agian ez duzu jakingo, baina suposatzen dut jakinaren gainean egongo zarela urriaren 30ean Guardia Zibila Eusko Alkartasunaren Bilboko egoitzara inongo baimenik gabe sartu zela, bertako langileak mehatxu armatuz immobilizatu zituela eta horrela egonik egoitza miatu zuela. Agian ere ez duzu jakingo, baina gaur bertan Ernai gazte erakundeak salaketa bat aurkeztuko du, non adierazten den beraiek Donostian daukaten egoi- tzaren aurrean kamera bat eta entzuketa-dispositiboak aurkitu dituztela. Eta zalantzarik gabe ez da bakarra izango. Zure adierazpena kontutan izanda, bat egingo duzu nirekin eraso hauek ere gaitzestean, zeren eta hauetan ere askatasun- eta segurtasun-eskubidea urratu dira. Benetan espero dut zure erreplika-txanda aprobetxatuko duzula eraso hauek sentiberatasun eta irmotasun bereziarekin ere gaitzesteko. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2580 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ARES TABOADA | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok. Sozialistok beti eta uneoro agertu gara edozein terrorismo-ekintzaren aurka. Kale borrokaren, indarkeria-, mehatxu- eta xantaia-ekintza guztien aurka agertu gara; herritarren giza eta askatasun-eskubideen urraketa-ekintza guztien aurka. Beti egon gara lehen lerroan askatasuna, aniztasuna, onartu ditugun arau demokratikoak defendatzen, eta irmotasun demokratikoz eta tolerantziarik gabe borroka egin dugu jarduera terroristak egiten zituztenen, haiek babesten zituztenen, terrorismoa justifikatzen eta babesten zutenen aurka, euskal gizarte osoari proiektu totalitario bat ezarri nahi zietenen aurka. Oso garesti ordaindu dugu irmotasun eta jarrera hori, demokraziaren, askatasunaren, joko-arau demokratikoen eta autogobernuaren defentsaren buru izatea. Hilketak eta atentatuak jasan genituen, gure herriko etxeak erre ziren, indarkeria, mehatxuak... jasan genituen. Baina iraun egin dugu. Eta horregatik, behin betikoz amaitu dugunean ekintza terroristekin, gure errefus eta arbuioa agertzen jarraitu behar dugu zoritxarrez oraindik ere gure gizartean gertatzen diren larderia- eta jazarpen-ekintza onartezinen aurrean. Eta, horregatik, hain zuzen gure historiarekin, gure uste demokratikoekin koherente izanik, Alderdi Popularrak Donostiako egoitzan jasan zituen larderiaeta jazarpen-ekintzak gaitzetsi eta errefusatu behar ditugu, eta Ganbera honi eskatzen diogu –eta hala egin dugu Euzko Alderdi Jeltzalearekin eta Alderdi Popularrarekin sinatu dugun erdibideko zuzenketan– gaitzetsi ditzala praktika horiek, betiko gure herriaren historiako iragan beltz eta makabroenean geratu behar zuten horiek. Eta nahigabetu egiten nau gaur hemen Urizar jaunak garrantzia kentzeak alderdi politiko baten egoitzaren eta hango langileen aurkako larderia-, indarkeria-ekintza bati. Haren mintzalditik ondoriozta daiteke, gainera, justifikatu egiten duela. Eta, sinets iezadazue zinez nahigabetzen nauela, erabat errefusagarria baita. Eta bereziki zuk koherentea izan beharko zenuke, hasteko, zure historiarekin, eta, gero, zure aldeko kideei eskatu, Sortu alderdia osatzen dutenei –berriro esango dizut–, koherenteak izateko alderdiaren sortze-aktarekin. Izan ere, koherenteak izanez gero, ez lukete eragozpenik Euzko Alderdi Jeltzaleak, Alderdi Popularrak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak sinatu dugun erdibideko zuzenketa bozkatzeko. Izan ere, berriro gogorarazten dizuet –eta espero dut askotan egin beharrik ez izatea, baina, egin behar badut, egingo dut– Sorturen sortze-aktak dioela alderdiko militanteek konpromisoa hartzen dutela indarkeria- eta terrorismo-ekintza oro irmo eta zalantzarik gabe errefusatzeko, baita indarkeria- eta terrorismo-ekintzak eragiten dituztenak ere; politikaren eta erakundeen eta indarkeriaren arteko elkar aditze oro gaitzesten duzuela, eta beste konpromiso asko ere hartzen dituztela; adibidez, zuen jarduera uneoro indarrean dauden joko-arauei jarraikiz eta haiek errespetatuz aurrera eramatea. Horregatik, beste behin ere eskatzen dizuet kasu honetan EH Bildu osoa, zuen legebiltzar-taldea, koherentea izan dadila konpromiso horrekin. Eta, noski, koalizioa osatzen duten gainerako alderdiak beren historiarekin koherente izateko. Izan ere, ziur asko, hala egiten baduzue, ez duzue eragozpenik izango Donostian Alderdi Popularra larderiatzeko, bortxatzeko aurrera eraman ziren ekintzak errefusatzeko. Hala egiten baduzue, ez duzue eragozpenik izango giza eskubideen urraketa oro errefusatzeko, ETArenak barne, eta horiek izan dira gure historia hurbilean giza eskubideak urratu dituzten faktore nagusiak. Eginez gero, gainera, urrats garrantzitsua egiten ariko zarete, ziur asko, etorkizunean elkarrekin eraikitzeko, oinarrizko balio etiko eta demokratikoak, aniztasunaren errespetu demokratikoak... aintzat izanik. Azken batean, urrats garrantzitsua egiten ariko zarete guztion artean eta behin betiko eraikitzeko bizikidetza, bakea eta askatasuna. Izan koherenteak zuen historiarekin, eta zuen konpromisoekin. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2581 |
10 | 51 | 07.11.2013 | EGIBAR ARTOLA | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on guztioi. Gaur eskuartean dugun gaia, legez besteko proposamen baten eskutik Alderdi Popularrak aurkeztua, debate honek eduki zuen bere aurrekina, saiakera baten genuelako bere garaian, adierazpen instituzional baten eskutik ea momentu hartan gertatutakoari erantzunez hitzarmen bat lortzen ote genuen. Ez zen posible izan eta Alderdi Popularrak legez besteko proposamen bat bihurtu du. Nik ulertzen ditut diskurtsoak, batzuenak eta bestenak. Gai honen inguruan konkretuki egun berdinean Euskal Herriko kaleetan eta hainbat egoitzatan antzeko gauzak gertatu ziren. Agian ohituegiak geunden edo gaude antzeko gertaerak sufritu izateaz eta ematen diogu duen inportantzia eta garrantzia. Zergatik berdin, egun berean, Amurrioko batzokian edo Donostiako Matia kalean, hasi punta batetik eta bestera bitarteraino, "PNV errudun" zegoen margotuta pareta guztietan; "PNV errudun", itzulita culpable. Baita ere batzokian. Orduan, nik ulertzen dut Alderdi Popularrak esaten duena, nola ez. Gauza bat da pintaketa bat, edo prezintaje bat, edo beste bat nola ez larriagoa da indarkeriaren erabilera, iragan hurbilean zoritxarrez herri honetan izan duguna. Baina orain badago fase bat non zaharra dena edo ohitura zaharrak edo portaera zaharrak diren horiek ez dira desagertzen, eta berriak izan behar dutenak ez dira benetan sortzen edo hedatzen. Eta nik uste dut hor daukagula muga bat, eta nik uste dut hor guk ekarpen bat egin behar dugula baita ere Legebiltzar honetatik. Eta debate honek eskaintzen digu aukera. Zertarako? Besteak beste, garbi dago herritarrek ere badituztela, ditugula guztiok, bai adierazpen-askatasuna eta baita ere manifestatzeko askatasuna. Eta baita ere pertsonek eta erakundeek dituztela beste eskubide batzuk. Eta eskubide horiek ere zaindu eta bermatu egin behar direla. Eta horregatik, legez besteko proposamen honen aurrean, hitzarmen modura edo akordio bezala, transakzio bezala aurkezten dugun honetan, horixe azpimarratu nahi dugu. Azkenean, mehatxuak tokiz kanpo daudela, mehatxuek iragana izan behar dutela. Jendea eta egoitzak errespetatuak izan behar direla; egoitzetan momentu horietan edo momentu horretan zegoen jendea edo pertsonak, eta baita ere, aldi berean, alderdi politiko horrekin edo erakunde horrekin bere pentsamendua edo bere botoa edo bere sinpatia binkulatuta sentitzen duten guztiei ere errespetu bat zor zaiela. Horregatik presentatu dugu presentatu duguna. Esaten dugunean irmo eta zalantzarik gabe errefusatzen dugula, terminologia zehatz batez hitz egiten ari gara, bistan denez, eta aurrerapen bat ekarri du, eta ekarri behar du. Baina, terminologiatik harago, iruditzen zait Sorturen jarreran egiaz egiturari dagokiona iraganarekiko haustura dela. Zalantzarik gabeko haustura, organikoa ez ezik, baita iraganeko garaiei eragin diezaiekeen jarrera guztiekikoa ere. Eta, nire ustez, trantsizio horretan gaude, eta finkatu egin behar dugu ezinbestean, bizikidetza baketsuaren nahiz edukiz betetako bakearen noranzkoan. Eta jende guztiaren giza eskubideen errespetuaz hitz egiten dugunean, adierazpen askatasunerako eskubideaz eta manifestazio-eskubideaz ere hitz egiten dugu. Eta iruditzen zait zeregin garrantzitsua dugula garatzeko. Eta esaten dugu irmo eta zalantzarik gabe errefusatzen ditugula erakunde politikoen aurreko larderiaekintzak (eta larderia-ekintzatzat definitzen da, ez baita manifestazio hutsa), larderia-ekintzak, une horretan hor dauden eta proiektu horri lotuta dagoen jendearen aurkakoak. Eta uste dut nonbaitetik hasi behar dugula, eta iruditzen zait oinarri serioa dela. Uste dut oinarri sinple horiei pedagogiajarduera bat gehitu behar zaiela, iragan hurbil horretako garaiek, eskubideak sistematikoki urratzen ziren garaiek, jarrera, forma berriak ere behar baitituzte, porque sucede muchas veces, ezinbestean izan beharreko bilakaera baita. Esaten denean "bueno baina lehen guk gure protestak egoitza horren aurrean egiten genituen". "Eta nola egiten zenituen?" "Ba orduan koktela botatzen zen, edo erre egiten zen". Eta orain esaten da "ez, ez, hori ezin da egin". "Bueno, orduan zer egin behar dugu?" "Ba beste zerbait, leunagoa. Egin behar duzuna da hor aurrean dagoen egoitza hori eta pertsona horiek eta hor dagoen ideologia hori errespetatu". Eta nik uste dut hor badagoela bide bat, demagun ez dela luzea izango, baina pedagogizazio-behar bat badago. Eta Legebiltzar honen eskutik eta legez besteko proposamen honen eskutik behintzat pentsatzen dugu urrats bat ematen dugula norabide zuzenean. Horregatik sinatu dugu, eta ea antzeko gertaerarik ez dugun izaten hemendik aurrera eta beraz, ondorioz, ez daukagun eztabaidatu beharrik Legebiltzar honetan. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2582 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Bistan denez, jatorrizko ekimenaren alde bozkatzekoak ginen, eta, hori dela eta, ez genuen osoko zuzenketarik aurkezteko beharrik ikusi, bat baikentozen Alderdi Popularrak hasierako ekimenean aurkeztu zuenarekin. Ados geunden larderia-ekintzak gaitzetsi eta zuzenean eragindako jendeari Ganberaren elkartasuna adieraztearekin. Ados geunden intolerantzia eta indarkeria ideologikoko ekintzen eta demokraziaren aurkako jarreren aurrean, bizikidetza eta demokrazia higatzea helburu soilik dutenen aurrean, kezka adieraztearekin. Ekintza horiek –ez dezagun ahaztu, iruditzen baitzait garrantzitsua dela– alderdi politiko demo- kratikoak presionatzea dute helburu nagusi, baldintzatzea, eta haien jarrera politikoak zuzentzea, erasotzaileen eta demokrazian sinesten ez dutenen ideietara moldatzeko. Hain zuzen, hori izan da, funtsean, ETAren historia: alderdi politiko demokratikoei eraso egitea, haien jarrerak zuzentzen saiatzeko, ETA talde terroristaren eta ETAren zerbitzu osagarrien ideiak onar genitzan. Eta, bistan denez, ados geunden erakunde guztiei ekintza arbuiagarri horien aurrean sentiberatasun eta irmotasun berezia eskatzearekin. Alegia, ez genuen arazorik, bistan denez, jatorrizko ekimenaren alde bozkatzeko. Ez da bigarren mailako gaia; ezagutzen dugu Euskadin bizitakoa, ezagutzen ditugu demokratok Euskadin azken hamarkadetan jasandakoak: mehatxu zuzenak eta zeharkakoak, estortsioak, xantaiak, bahiketak, kale borrokako ekintzak, jazarpen-indarkeria, atentatuak, hilketak, eta guztien protagonistak, ETA eta ETAren zerbitzu osagarriak. Gure historian izandako gertaera horien aurrean, eta izandako hilketen aurrean, epe horretan hil diren 850 lagunen aurrean, egon daiteke pentsatzen duenik, nahiz eta ozen ez esan, gaur eztabaidagai dugun gertaera hau bigarren mailakoa dela. Eta ez da hala, inolaz ere. Azken batean, printzipio demokratiko oinarrizkoenez ari gara, pentsamendu-askatasunaz, ideologia-askatasunaz. Azken batean, gertaera horiek erakusten dute –baita gertaera zehatz honek ere– larderia-jarrerak hor daudela, eta hor dagoela gorrotoaren diskurtsoa ere, eta euskal gizartearen zati baten indarkeria-kultura. Eta horregatik diot ez dela bigarren mailako gaia. Hain zuzen ere, Euskadin zer gertatu den badakigulako, mehatxu egiten duen talde terroristak bizirik dirauelako, legezkoa den baina ETAren historia kriminala defendatzeko prest dagoen eta ekintza horiek eta antzekoak, eta beste okerrago batzuk, ordezkari politiko jakinek oraindik ere justifikatu egiten dituztelako, zehazki EH Bilduren ordezkariek, bada, horregatik guztiagatik beharrezkoa da Legebiltzar honek adierazpen irmo eta argia egitea. Eta ez da hori, hain zuzen, EH Bilduk, Urizar jaunak aurkeztutako osoko zuzenketa. Ez gaur aurkeztu duzuen zuzenketa, ez zuen diskurtsoa, ez zuen ohiko jarrerak, ez zuen ohiko adierazpenak, ez zuen ekintzak. Azken batean –eta berriro gogorarazten dizuegu–, ETA gaitzetsi gabe jarraitzen duzue, eta oraindik ere ez diozue eskatzen ETAri behin betiko eta baldintzarik gabe desegiteko. Izan ere, Urizar jauna, zuk eta zure aldamenean esertzen direnek, zuek babestu egin dituzue historikoki gaur salatzen denaren moduko gertaerak (betiko Batasunari eta EH Bilduren ordezkariei buruz ari naiz, ETA gaitzetsi gabe jarraitzen baitute), halako gertaerak, eta hilketak, estortsioak eta bahiketak. Horregatik eskatzen dizuegu zuei zuzenean; izan ere –elkar ulertzeko–, ekintza horiek egin zituztenak, edo zehazki ekintza hau, zuenak dira, zuei ematen dizuete botoa, ordezkaritzat hartzen zaituztete, zuen diskurtsoaren bidez legitimatuta sentitzen dira, gorrotoa sustatzen duen diskurtso horren bidez. Eta ezin dugu ahaztu, halaber, gertaera hau, ondo gogoratzen badut, zuek hemen legebiltzarkide bat iraindu ondorengo egunetan izan zela, hain zuzen, gero erasoa jasa zuen alderdi politikoko kidea. Eta garrantzitsua da hori esatea. Alegia, gertaera horien egileak, eta antzekoenak, zuenak dira, zuei ematen dizuete botoa, eta horregatik interpelatzen zaituztegu. Izan ere, guk –eta guk diodanean, demokratez ari naiz– inoiz ez dugu babestu, ezta babestuko ere, halako jarrerarik, eta zuek bai. Eta, hori dela eta, eztabaida honen bozketan bakarrik gera zaitezkete berriro, Alderdi Popularrak, Euzko Abertzaleak taldeak eta Alderdi Sozialistak sinatu duten erdibideko zuzenketaren alde bozkatzen ez baduzue. Bada, kexu agertu ohi zarete zuek nik ETAri egiten uzten diozuela salatzen dudalako, edo gaur salatzen direnen moduko gertaerak babesten dituzuela esaten dudalako, edo zuek ETAren zerbitzu osagarritzat hartzen zaituztedalako. Bada, hemen duzue beste aukera bat erakusteko hori egiteari uzten ari zaretela, ETAren zerbitzu osagarri izateari uzten, gainerako alderdi politiko demokratikook babestuko dugun erdibideko zuzenketa honen aldeko botoa emanez. Ikusiko dugu, dena den, zein den behin betiko bozketa, eta bozketa honetatik aurrera zuek egiaz zer zareten salatzeko diskurtsoari eutsi diezaiokegun; alegia, ETAren zerbitzu osagarriak. Eskerrik asko, presidente andrea. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2583 |
10 | 51 | 07.11.2013 | SÉMPER PASCUAL | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Errealitatea da, Urizar jauna, duela denbora bat, Bildu koaliziokoa izan aurretik, testu hau onartuko zenukeela. ETA gaitzetsi egiten zuen Eusko Alkartasunak, hori da errealitatea, eta duela denbora bat babestu egingo zenuen, aldeko botoa emango zenion erdibideko zuzenketa honi. Aralarreko kideek, edo Aralarrekoak zirenek ere babestuko zuten testu hau, babestu egingo zuten. Alternatibakoek –Matute jauna, ez dago baina badator babestu egingo zuten testu hau, babestu egingo zuten. Errealitatea da, barre egiten duzuen arren, errealitate tristea da ezker abertzale tradizionalaren diskurtsoak fagozitatu zaituztela, ETA gaitzesteari uko egin ez ezik, terrorismoa bera politikoki justifikatzen zuen ezker abertzalearenak; larderia- eta indarkeriaekintzak gaitzesteari uko egin ez ezik, larderia- eta indarkeria-ekintzak politikoki justifikatzen zuenarenak. Zuek ez duzue zuenganatu ezker abertzalea: ezker abertzaleak fagozitatu zaituztete zuek, eta atzera egin duzue, karramarroek bezala. Eta zuen kontzientzia politikoetan geratuko da hori, zerbaitek kezkatzen bazaituztete behintzat. Izan ere, Matute jaunak terrorismoa gaitzetsi du beste kasu batzuetan Legebiltzar honetan, eta gaur ez; zuek, Eusko Alkartasunak, ere bai, eta Aralarrek ere bai, baina orain ez. Noski, zuk garrantzia kentzen diozu, eta egia da norbaitek garrantzia ken diezaiokeela, argazkiak ikusi eta han esan ziren irainak ezagututa, norbaitek pentsa lezake, hain zuzen, egun hartan Gipuzkoako Alderdi Popularraren egoitzan gertatu zena izan zela zuk zenioena: "Hura ez zen kartelak eta pegatinak jartzetik harago joan". Orduan, zer egingo dugu? Ontzat joko dugu iraintzea, zeren, tira, iraina da? Ontzat joko dugu larderia, zeren, tira, larderia da? Oso ongi dakigu, memoria baitugu, Urizar jauna, zer eragiten duen ekintzarik ezak. Hannah Arendtek gaizkia hutsaltzeaz hitz egiten zuen. Hori gertatu da Euskadin, eta zuek ez zaudete prest hori geratzeko: ondoriotzat garondoko tiroa ekartzen duen gaizkiaren hutsaltzea, mehatxuaren hutsaltzea, irainaren hutsaltzea geratzeko. Izan ere, ez badugu geratzen, ez badiogu irmo aurre egiten totalitarismoari sorreran bertan, totalitarismoak bonbak jarri eta hil egiten duenean, eta gizartea anestesiatuta badago gainera, eta gizartea jada ez badu kezkatzen hainbeste hori geratu eta atzera egiteak, oso konplexua da. Izan ere, hau da zuen logika: "Iraintzen bazaituztete, Legebiltzar honetan, adibidez, ez muntatu iskanbilarik, ez kexatu, onartu irainduak izatea; mehatxatzen bazaituztete, zuen egoitzan larderiatu, ez muntatu iskanbilarik, geratu isilik, eta onartu irainduak eta mehatxatuak izatea". Hiltzen gintuztenean zerbait egin behar genuenean bezala, zeren eta hil egiten gintuzten, eta, gainera, orduan ere gure erantzukizuna zen. Onartezina da diskurtso hori, eta, halaber, miseria etiko eta moral onartezina, eta euskaldunok ezin dugu berriro onartu hori finkatzea gure gizartean. Eta ez gu nahasi, Urizar jauna. Zuek duzue arazoa. Barne-eskizofrenian bizi zarete, eta ez zarete gai egoera horretatik ateratzeko, baina zuek soilik zarete hori konpontzeko gai, zuek soilik konpon dezakezue. Mehatxua justifikatuta zegoela zabaldu zuen kultura politikokoak zarete, bestelako iritziak zituzten alderdi politikoen egoitzen aurreetan manifestazioak egiteak justifikazioren bat zuen ideia zabaldu zuen kultura politikokoak. Demokrazian atentatua justifikatzen zuen kultura politikokoak zarete. Eta, orain, goizetik gauera, konplexu eta zailena dena ahatz dezagun nahi duzue: zuek politikoki zabaldu duzuen gorrotoaren kultura hori zuek konpondu behar duzue orain. Zuen oinarriei esan behar diezue, hainbeste urtez iritzi bera ez zutenak mehatxatzea eta iraintzea ongi zegoela esan zenietenei, orain esan behar diezue ezetz, ez dagoela ondo. Baina zuek egin behar duzue hori. Guk ezin dizuegu egin lan hori. Izan ere, bere egunean totalitarismoari eta izuari aurre egin genion, bere egunean erori egin ziren gure kideak, bere egunean zuzenbide-estatuari eusteko ahalegina egin genuen, eta orain ezin duzue pentsatu guk egingo dizuegunik zuei dagokizuena. Heldu zaitezte demokratikoki, izan ausartak behingoz. Esan Alderdi Popularraren egoitzaren aurrean jarri eta sarrera-irteerak eragozten dituztenei hori ez dagoela ondo, gaitzesgarria dela, onartezina demokrazian. Izan ere, honetatik beste zerbaitetara igarotzen bagara, ikusi duzunez zer gertatzen den totalitarismoak sorreratik geratzen ez badira, berriro ere zuena izango da erantzukizuna, zuena soilik. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2584 |
10 | 51 | 07.11.2013 | URIZAR KARETXE | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Señora presidenta. Ares jauna, uste dut hemen azken eztabaida dialektikoa izan genuenean esan nizula historiarekiko nire koherentzia pertsonala, arren, aipatu ere ez egiteko, uste baitut alderatuz gero zalantzak ez direla nire aldetik sortuko. Hori, hasteko. Aukera bat galdu dugu erdibideko zuzenketa sinatzeko. Nik argi daukat ez diodala jokoa egingo Alderdi Popularrari berak argazkia interesatzen zaion lekura eraman nahi duenean; izan ere, aukera galdu da berriro, zure aldetik, eta gainerakoen aldetik, mahai gainean jarri ditudan beste adibide batzuk ere gaitzesteko. Ala horiek ez dira erasoak? Ala hori ez da bortxa? Bortxa armatua, gainera, kasuetako batean. Beti Estatuaren eta haren tresnen bortxa. Hori ez, hori ezin da gaitzetsi. Pues que cada uno haga lo suyo. Señor Egibar, ha dicho que hay que respetar a la gente. Sabe que cuando antes hemos estado hablando le he dicho que yo iría más allá, no solo el contrario, no solo las personas, sino también los pro- yectos políticos, los proyectos políticos en su integridad, y que ese es nuestro compromiso. Luego, está claro que no es posible acordar eso, puesto que han preferido unirse a lo que ha puesto el Partido Popular. Y sobre el respeto a tener frente a las sedes, puede que en este país se haya identificado eso con el conflicto político y las consecuencias de ese conflicto político, pero también están surgiendo otras clases de protestas frente a los partidos y actores políticos, y puede que surjan más, puesto que la sociedad expresa así su grave situación. Y no serán los familiares de los presos; serán los despedidos, los que no tienen casa, los que no tienen futuro, también lo estamos viendo. Claro, habrá que pedirles respeto también a ellos, pero ellos creen que no les respetan. Y eso es así. Esa es también una forma de respuesta de la sociedad. Eta, Sémper jauna, bada, EA, Aralar, Alternatibak sinatu egingo zuten proposamen hori... Egia esan, ondo dago jakitea zer egingo zuten auzokoek, agian gauzak nola egin behar diren erakutsi behar baitiguzu, edo horretan ahalegintzen baitzara, baina ez duzu lortuko, eta baituzu irakasbiderik guri emateko. Esan dizut lehen, hizketan aritu garenean, ni ez nengoela zuen egoitzari buruzko jokoa egiteko, zuen egoitzaz hitz egiten ari baginen, Eusko Alkartasunaren egoitzaz, legez kanpoko entzuketa eta grabazioez ere hitz egin genezakeela. Horri guztiari buruz hitz egin genezakeela, eta guk ulertzen genuela hemen konpromiso jakin bat behar zela kasu zehatzetatik harago, konpromiso orokorragoa. Baina ez duzue nahi izan. Eta totalitarismoaz, hutsaltzeaz ari garela, nik ere baditut hemen pare bat argazki. Atera ditzaket. Ez, ez ditut aterako, ez egiteagatik... baina atera ditzaket. Jendea besoak altxatuta, mirotza duten Espainiako banderak dituztela... Ez, noski, baina hori ere lortzen duzue hutsaltzen duzuenean, besteak beste, frankismoa, diktaduraren berrogei urteko aldia hutsaltzen duzuenean... Noski! Zuek txori hori elikatzen duzue, eta zuek ere jasaten ari zarete, azken aldiz Madrilen AVTk deitutako biktimen manifestaziora joan zinetenean; bada, gehien sufritu zutenak zuek izan zineten agian. Hori elikatzen duzue zuek, eta gero totalitarismoaz eta hutsaltzeaz hitz egiten diguzue guri. Zuek politikekin gertatzen denaren adibide argia zarete, halako munstroak elikatzen direnean. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2585 |
10 | 51 | 07.11.2013 | ARES TABOADA | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Urizar jauna, urte batzuk daramatzat legebiltzarkide, eta zenbait gehiago politikan, eta dei egiten dizut Legebiltzar honetako aktak berriro irakurtzera, bideoak ikustera, idatzizko eta ikus-entzunezko komunikabideak ikustera, ohartzeko zenbat aldiz agertu diren erabat argi zure alderdiaren ordezkariak indarkeria-ekintza ororen aurka. Indarkeria-, larderia- eta xantaia-ekintza oro gaitzesten, errefusatzen zuten. Ulertzen dut zuri ez gustatzea guk hori gogoraraztea, baina ikustera dei egiten dizut, nahigabea eragiten baitit zuk jarrera horri ez eusteak. Eta, dena den, zer arazo duzue Alderdi Popularrak, EAJk eta Alderdi Sozialistak sinatu dugun erdibideko zuzenketarekin, zuk tribuna honetan eskatu dituzunen moduko gauzak esaten baditu? Izan ere, hau dio 2. puntuan: "Adierazten du irmo eta zalantzarik gabe errefusatzen dituela erakunde politikoen egoitzen aurrean egindako larderiazko ekintzak". Eta egia da hau esaten duela gero: "bereziki Alderdi Popularraren Donostiako egoitzaren kontra egindakoa". Edo zer arazo duzue Legebiltzar honek esatearekin euskal gizarteak eskatzen dituen askatasuna, bakea eta bizikidetza terrorismorik, indarkeriarik gabe, guk ezarritako joko-arau demokratikoak errespetatuz nahiz pertsona guztien eskubide eta askatasunak errespetatuz eraiki behar dela? Zer arazo duzue zuek, edo Aralar edo Alternatibako legebiltzarkideek, horren alde bozkatzeko, eta iraganarekin koherenteak izateko? Ulertuko duzu guk zuei esatea murriztu egin dituzuela eskakizunak, eta koherentzia gutxi duzuela iraganarekin, gauza hauek aldeko botoa emateko arazoak sortzen badizkizuete. Eta ulertuko dute zuen aldeko kideek, Sortukoek, zer konpromiso hartu duten gogora ekartzea, eta askotan egingo dut, konpromiso horrekiko koherenteak diren erabakiak hartzen ez dituzten bitartean. Gogoraraziko diet esaten dutela beren jarduera garatuko dutela oinarritzat harturik "indarkeria ekintza politikoko, helburu politikoak lortzeko metodotzat erabiltzeko errefusa, haren jatorria eta izaera edozein izanik ere" (azpimarratzen dut: haren jatorria eta izaera edozein izanik ere), errefus zabala, eta itzulingururik gabea, eta horrek ETA ere hartzen du. Eta, gaur, begira, erdibideko zuzenketan ez dugu jarri "gaitzespen" hitza, zuei onartzea asko kostatzen zaizuen hitza. "Errefusa" jarri dugu. Beraz, galdetzen dizuet: Zer arazo duzue onartzeko larderiaren, mehatxuaren, indarkeriaren, jendearen giza eskubideen eta askatasunen urraketaren errefusa? Azaldu ezazue, zeren eta, bestela, erabat inkoherenteak izango zarete hartu dituzuen konpromisoekin, eta, okerragoa dena, gaindituta zeudela uste genuen ira- ganeko jarreretan egon gaitezke. Eta, Urizar jauna, Euskadin, zoritxarrez, lehenengo larderiatu, gero mehatxatu... egin den egoerez mukuru dago historia. Nahiko genuke berriro halakorik ez gertatzea, baina gero ekintza larriago bihurtzen ziren mehatxu eta larderia horiek: atentatu, hilketa, beste alderdi politikoen lokalen errekuntza. Guk ez dugu iragan horretara itzuli nahi, eta iragan horretara itzuli nahi ez dugulako izan nahi dugu oso zorrotzak erabat onartezinak diren larderia- eta mehatxu-jarrera horiek gauzatzen zituztenekin, eta Ganbera osoaren errefusa izatea nahi dugu. Eta ona litzateke zuena ere izatea. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2586 |
10 | 51 | 07.11.2013 | EGIBAR ARTOLA | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Erdibideko testuaren inguruan behintzat bi ñabardura azaldu nahi nituzke. Alderdi Popularraren hasierako testuari emendakin bat aurkeztu genion. Hain zuzen ere Lehendakaritza honetatik Ganbera osoaren izenean irakurtzeko moduko testu bat, orain aste batzuk mahai gainean jarri zelako. Hori izan da gure osoko emendakina. Atzotik gaurko egunera nik saiakera bat egin nuen proposatzailearekin eta gaur goizean Alderdi Popularrari eman diodan bi puntuko testua, berdinberdina, helarazi diot Eusko Alkartasunako presidentea den EH Bilduko parlamentari Urizar jaunari, testu berdina. Pentsatuz aurreko iragan hurbileko eztabaida horretatik ba pauso bat emateko moduan egongo ginela. Eta nire ustez bi puntuak onargarriak ziren eta dira talde guztientzat. Nire ustez, nire uste apalean. Zer gertatzen zaigu? Hemen dagoela halako hitzen magia bat eta aldi berean ere diskurtsoen liturgia bat. Hemen diskurtsoak egiteko edo sendotzeko iraganeko kontuak ateratzen ditugu, batak bestea zertan ibili zen, non ote zegoen edo zer adierazpen egin ote zuen. Baina, klaro, denbora aurrera doa, eta garai berriak landu nahi baldin baditugu, jarrerek era berriak izan behar dute, zergatik garai berriei ekitea zaharkituta dauden jarrerekin alferrikako kontua izango da, eszenatokia zapuztu egingo dugu. Eta nik uste dut hitzen magia horretatik eta diskurtsoen liturgia horietatik, aurrera begiratuta testu honek bazuela, baduela heldulekua. Ez bakarrik kondena hitza ez dagoelako, baizik esaten delako "aizu, kalean gerta daitezkeen…", eta gertatzen ari dira. Ez dakit gure kasuak beti bakarrak izaten diren, baina guk ez ditugu aipatzen publikoki, ez dut esango astero -astero, baina bakarren batzuk nonbait Kutxabanken egoitza non dagoen ez dakite eta Antiguoko batzokira etortzen dira, IRPHak eta Stop Desahucios eta gainontzekoak. Nik pentsatzen dut adierazpen askatasuna badagoela eta hori ere neurtu egin behar dela, protestatzeko eskubide osoa daukate. Baina gertatu dena, ez PPren egoitzan bakarrik, gainontzeko alderdi politikoen egoitzetan ere, behintzat gure kasuan bai, hori beste zerbait da. Horiek dira iraganeko portaerak, oraindik erreziklatu gabekoak. Eta hor bai bakoitzak daukala bere pedagogizazio-lana egin beharra, guk gure etxean eta bakoitzak berean, zuek zuenean. Por ello, volviendo al principio, goizean gutxienez Ganbera honetako 27 legebiltzarkide ordezkatzen dituenak eskaini duen testua ildo horretatik zihoan, jarrerak adostera; testuak literalki nahiz sintaktikoki landuz gero, jakina testu guztiak hobetu daitezkeela, baina testu hark ez zuen hitzen magia hori, edo, euskaraz nioen moduan, hemen itxuraz ezinbestean ahoskatu behar dugun diskurtso-liturgia hori. Zehazki erakunde politikoen egoitzen aurreko larderia-ekintzak errefusatzen zituen. Egia da protagonismo berezia duela gai honek, Alderdi Popularrena baita ekimena, eta, horregatik aipatzen da, koma artean, Alderdi Popularraren egoitza. Ez dut uste alderdi politikook, legebiltzar-taldeok, legebiltzarkideok arazorik dugunik larderia-ekintzak errefusatzeko. Gero, bakoitzak larderiatzat zer ulertzen duen, non dagoen adierazpen askatasunaren lekua… Ez, nik larderiatzat hartzen dut, gutxienez galderari baiezkoa ematen zaionez... Bada, denetarik ezagutu dugu. Ez dut hona argazkien book bat ekarri beharrik, baina larderia da egoitzak margotzea, egoitzetara sartzea, zikintzea, jabeak eta negozioen buruak astintzea eta abar eta abar. Eta lehen hori egin zuen jendeak orain galdetzen du zer egin dezakeen, non dituzten mugak. Bada, Sorturen estatutuak ongi interpretatzen dituenak esan behar du, pedagogizazio-ildotik, hori ere ezetz. Protestatu bai, baina larderia eta indarkeriarik ez. Eta hortxe dago muga. Guk pedagogizazioaren edo aurrerapenaren ildo horretan aurrera egin nahi dugu politikan. Ahalegina egin dugu. Testua? Bera. Erdibideko zuzenketan, ikusi zer ibilbide izan duen erdibideko zuzenketaren testuak, zer desagertu den, eta zer txertatu. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2587 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Hau esan du Egibar jaunak: "Ahalegina egin dugu". Eta, ikusten duzuenez, ahalegin handia eginda ere, ez duzue lortzen EH Bilduk gure ustez gutxieneko adostasunak jasotzen dituen erdibideko zuzenketa baten alde bozkatzea. Horrela ere ez duzue lortu, horrela ere ez duzue lortuko EH Bildu demokratikoa, erabat demokratikoa den akordiora batzea, edozein alderdi demokratikok, edozein legebiltzarkide demokratikok arazorik gabe bozkatuko lukeenera. Izan ere, bistakoa da, Ares jauna, Sémper jauna, Egibar jauna, gutxienekoen erdibideko zuzenketa baten aurrean gaudela. Edozein politikari demokratikok babestu dezakeen gutxienekoa da. Hain zuzen, motz geratzen da gure iritziz. Bozkatuko dugu, babestuko dugu, noski, baina motz geratzen da. Eta ikusten duzuenez, bada, testuaren eskakizuna murriztuz ere ez duzue lortzen jende horrek babestea. Jarrerak batzen ahalegindu zaretela esan duzu. Oso argiak dira kokapenak: edo demokrazia defendatzen da, edo ideia demokratikoak defendatzen dira, edo indarkeriarik eza defendatzen da, edo justu aurkakoa defendatzen da. Eta jende honek ez du egin nahi terrorismoa eta indarkeria gaitzesteko urratsa; beraz, nahi dituzuen ahalegin guztiak egin ditzakezue, diskurtsoak bateratu, testuak besteratu, eskakizunak murriztu, baina azkenean jende honek ez du bat egingo zentzuzkoa den testuarekin. Eta, esan dut, gutxienekoen erdibideko zuzenketa edo akordioa da. Proposatzen da adieraztea euskal gizarteak eskatzen dituen askatasuna, bakea eta bizikidetza terrorismorik eta indarkeriarik gabe, zehaztu ditugun joko-arau demokratikoak errespetatuz eta jende ororen eskubideak eta askatasunak errespetatuz eraiki behar dela, eta alderdi politikoen egoitzen aurrean egindako larderia-ekintzak irmo eta zalantzarik gabe errefusatzen direla (ezta gaitzetsi ere; nahiago izan duzue "gaitzetsi" hitza kendu eta "irmo eta zalantzarik gabe errefusatu" jarri). Bada, testu hau ere ez dute onartuko, ezta testu hau ere. Eta, gure ustez, horren alde bozkatzen ez duena demokraziatik eta legetik kanpo dago, zuek eta zuek aipatu ohi dituzuen Sorturen estatutuek esaten dutena esaten dutela. Sorturen estatutuek esaten dutena esaten dutela, azkenean legebiltzarkide horiek ez dute babestuko erabat arrazoizkoa den zuzenketa. Eta, hain zuzen, berriro diot, motz geratzen da, gure ustez, erdibideko zuzenketa hori. Askoz gauza gehiago esan zitezkeen, zenbait gauza zehatzago esan zitezkeen. Legea zorrotz betetzea aipatu zitekeen, Alderdi Popularrak guri eta gainerako alderdi politikoei aurkeztu zien testuan bezala; hor jaso legea zorrotz aplikatzea, baita Alderdien Legea ere, eta erabateko irmotasuna adieraztea sentsibilitate demokratikoaren aurrez aurre dauden gertaeren aurrean. Bada, nahiago izan duzue hori, testu hori ere, hitz horiek ere ez jaso: Zergatik ez da jaso hori? Zergatik ez zaio erreferentzia zehatza egin legeari, legea zorrotz aplikatzeari? Zergatik ez da jaso “gaitzespen” hitza? Zergatik? Uste dut ez dela gomendagarria alderdi politiko demokratikook etengabe jaistea gure eskakizunak. Gauzak argi baditugu, nahikoa da etengabe errepikatu eta defendatzea. Eta erdibideko zuzenketa hau babestu egingo dugun arren, zentzuzkoa delako eta gutxienekoak jasotzen dituelako, berriro dio, motz geratzen da. Arren, hurrengo kasuetan aipatu indarrean dagoen legearekiko errespetua, eta gertaera horren eta antzekoen gaitzespena. Ez jaitsi demokraziaren baldintzak, ez jaitsi alderdi politiko demokratikoen baldintzak. Bada, EH Bilduk testu hau ez babesteak erakusten du haren miseria morala, eta haiei botoa ematen dietenak izateak (bai baita botoa ematen dienik) erakusten du lehen mailako arazo etikoa duela euskal gizartearen zati batek. Eta hori esan egin behar da. Eta zuek hirugarren paragrafo bat, edo Euzko Alderdi Jeltzaleak hirugarren paragrafo bat, edo zuek gaitzetsi aditza jarri nahi ez izateak, edo indarrean dagoen legearekiko errespetua txertatu nahi ez izateak adierazten du badirela beste arazo batzuk ere gutxienez zenbait alderdi politiko demokratikotan. Izan zorrotzak, ez murriztu zuen eskakizunak. Esan dut, eta amaitzeko, gutxienekoak jasotzen dituela, nire ustez, erdibideko zuzenketa honek. Askoz zorrotzagoa izan behar zuen, baina, dena den, logikoa denez, alde bozkatuko dugu guk. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2588 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente anderea. Legebiltzarkideok, egun on. EH Bilduk Ganbera honetan eztabaidatzeko ekarri duen gaia oso garrantzitsua iruditzen zaigu; uste dugu eragin zuzena izan dezakeela herritarren bizibaldintzetan, eta, zalantzarik gabe, interes handia pizten du –eta, gure ustez, saihestezina da– aurrekontuei buruz eta baliabide publikoak herritar guztiei esleitzeari buruz edo baliabide horiek herritar guztien mesederako egingo diren politika publikoei ekiteko esleitzeari buruz eztabaidatzen ari garen honetan. Hala, Espainiako Gobernuak defizita malgutzeko hartutako erabakiaren ondorioz Jaurlaritzak izango duen baliabide ekonomiko gehigarriaren zertarakoari buruzkoa da ekimen hau. Eta "ondorioz" adizlaguna azpimarratzen dut, garrantzia baitu. Denbora luzez, prentsan esan da –pentsatzen dut komunikabideei asmo jakin batekin transmititu zaielako– Eusko Jaurlaritzak Espainiako estatuko Gobernuarekin negoziatu duela defizitaren muga igotzea; benetan gertatu dena da, ordea, Espainiako Gobernuak defizita malgutzea erabaki duela –berak bakarrik–, Eusko Jaurlaritzak 1,3ra igo nahi baitzuen, 1,2an utzi ordez, azkenean gertatu den bezala. Uste dut horraino ez dudala esan egia ez den ezer. Beraz, inork esaten badu negoziatu egin dela, esango dugu negoziazioak porrot egin duela, ez baitu bere helburua bete. Baina horrela gertatu denik ere ez dugu uste. Gure ustez, "hartu edo utzi" izan da; zeren, funtsean, Bruselak oniritzia edo baimena eman du defizitaren sabaia 0,7tik 1,2ra igo ahal izateko. Horrek nahiko agerian uzten du gure erakundeek ahalmen demokratiko mugatua edo zaintzapekoa dutela, eta zer esanik ez Espainiako estatuko Gobernuak, zeinak, modu nahiko deitoragarrian subiranotasuna galduz, lagatzea erabaki baitzuen duela bi urteko abuztuan, baina esan zuen Legebiltzar honek ahalmen demokratiko mugatua edo zaintzapekoa duela. Eta pentsatzen dut eztabaida hau ez zaiola inori arraro egingo, Ganbera honetan asko baitira demokrazian adituak. Aurreko puntuan ikusi dugu: argi eta garbi adierazten dira demokrata izatearen eta demokrata ez izatearen arteko desberdintasunak, baina batek, zerbait irakurri baitu –ez agian gustatuko litzaiokeen guztia, baina zerbait irakurri baitu–… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2589 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … Demokraziaren definizio jakin batzuei erregimen frankistak edo faxistak defendatzen zuen demokrazia organikoaren itxura hartzen die. Horrelaxe definitzen zuen bere burua, demokrazia organiko gisa, gehiago bere organoengatik bere herriaren beharrei erantzuteko gaitasunagatik baino. Dena den, hau eztabaida bizia da, eta hortxe jarri nahi dugu, hain justu, hitzaldiaren zentzua. Izan ere, eztabaida honetan, ahalmen demokratikoaz ari gara, erakunde hauek koherentziaz jarduteko aukeraz, gero eta herritar gehiagok eskatzen diguten norabidean erakundeek elkar topatzeko aukeraz. Ez dut nik esango gehiengo isilak edo gutxiengo zaratatsuak diren, baina, nolanahi ere, badirudi gero eta herritar gehiagok eskatzen diotela botere politikoari gaur egun egiten ari dena baino zerbait gehiago. Izan ere, gaur egun egiten duten gauza bakarra da esatea zer muga dituzten, zer zailtasun edo sabai izan behar dituzten kontuan beren hausnarketei eta ekintzei ekiteko, eta, hortik aurrera, esatea ordezkaritzako demokrazia, Legebiltzar honetan dagoena, dela iritsi ahal daitekeen sabai bakarra egin behar diren politika publikoei ekiteko. Eta guk gogoeta bat egiten dugu: ekimen honetan adostutakoa, hau da, birbanatu ahal izango diren milioi horiek, edo beste edozer, herritarren bizibaldintzak hobetzera bideratzen badira, ez ote genituzke herritarrak kontuan izan behar? Ez ote litzateke bidezkoa eta positiboa izango, gure ordezkaritzako demokrazian giltzapetzeaz gain, urratsak egitea partaidetzazko demokrazia baterantz; herritarrek, gizarteeragileek eta eragile sindikalek biziki eta irmoki aldarrikatzen dutenari arreta handiagoa eskaintzerantz? Eta badakit baten batek esango didala beste erakunde batzuetan ere ez dela guztiz egin. Ez daukat arazorik adierazteko datozen urteetarako balio diezagukeen ibilbide-orri edo bide bat planteatzen dela ekimenean. Beraz, gai hori ezin da erabili defentsazko argudio gisa, mahai honetan planteatzen ari garena delako prest gaudela eta borondatea dugula herritarrek politikan, bizitza publikoan eta publikoa denaren kudeaketan gehiago parte hartzean aurrera eramango gaituen bide bat egiteko. EH Bildu prest dago beharrezko urrats guztiak egiteko, baita urratsik egin ez duenari laguntzeko ere, batzuei oso apalak iruditzen bazaizkie ere besteok egin ditugunak. Dena den, komunikabideen bitartez jakin dugu zertarako erabiliko diren 180 milioi horiek; zertarako horrek, nolanahi ere, kudeaketa bereizia du: Eusko Jaurlaritzari dagokiona, eta foru-aldundiei dagokiena. Inor datuekin ez aspertzeko –gainera, pentsatzen dut gai honetan dihardugunok behintzat ezagutuko ditugula, eta gainerakoentzat ez dakit zer interes izango duten–, 180 milioietatik aldundiek erabiliko dituzte zuzenean 56, eta, gainerakoa, hau da, 124 milioi, Eusko Jaurlaritzak erabiliko du zuzenean. Bada, aldundiek zertan gastatuko duten dakigun bezala, badakigu Eusko Jaurlaritzak ere zertan gastatuko duen. Baina desberdintasun bat dago: aldundiek, batek behintzat (Gipuzkoakoak), gauzatzeplanaren eztabaida Batzar Nagusietara eraman zuen, bere lurraldeko legebiltzarrera, eta, han, akordio batera iritsi zen, kasu hartan Euzko Alderdi Jeltzalearekin, hari, Gipuzkoako Foru Aldundiari, gastatzea zegokion gastu hori bideratzeko edo zuzentzeko. Hemen ez da halakorik gertatu. Eusko Jaurlaritzak, bere 124 milioiekin, proiektu batzuei ekitea erabaki du –pentsatzen dut eta pentsatu nahi dut proiektu horiek nolabaiteko zerikusia dutela aldundiek adierazitako beharrekin–, baina inola ere ez dira pasatu Legebiltzar honetatik. Horregatik aipatu dut demokratikoa izan behar dela, eta horregatik aipatu dut demokrazian sakondu behar dela, uste baitut ona izango zela Legebiltzar honetan eztabaidatu ahal izatea zer ekintza-ildo diren gure ustez egokienak erakundeen arteko akordio honek omen dituen helburuei ekiteko, Eusko Jaurlaritzak egin behar duen horretan behintzat; eta, bide batez esanda, diru-sail guztietatik handiena da, eta, hortaz, harekin ekin dakioke gehien eredu jakin bati edo beste eredu jakin bati. Ziurrenik, denok ados egongo gara gauza batean: une zailak bizi ditugu, eta horiek salbuespenedo premia-egoerak behar dituzte. Beste gauza bat da ados ez jartzea zer egoera diren horiek. Baina nik gogoan dut, Ganbera honetan bertan, lehendakariak, legebiltzar-urte honi hasiera eman zion politika orokorreko hitzaldian, adierazi zigula –ez dut esango mantra modura adierazi zuenik, ez baitut inola ere peioratiboa izan nahi hark erabili zuen esaerarekin–, baina, nolanahi ere, bere hitzaldian, hainbat aditz errepikatu zi- tuen ardatz nagusi gisa: negoziatu, hitzartu, itundu, adostu… Uste dut hiruzpalau aldiz errepikatu zuela, bere hausnarketaren bloke bakoitzaren bukaeraaldera. Zergatik ez da negoziatzeko, hitzartzeko, ituntzeko eta adosteko borondate hori Ganbera honetara ekarri diru-sail horiei dagokienez? Guk uste dugu hor oso eztabaida interesgarria lortu ahal izango genuela. Izan ere, diru hori zertara bideratzen ari den aztertuz gero –eta orain ez naiz ari Eusko Jaurlaritzaren diruaz bakarrik, baita aldundien diruaz ere–, argi eta garbi ikus daiteke bi apustu daudela. Bi apustu daude. Askotan, Euskal Herria Bilduri jeneralista dela aurpegiratzen zaio. Are gehiago, ez zaizue gustatzen esaten dugunean Ganbera honetako ekimen batzuk buenistak direla; baina nik uste dut buenismoa, berez, ez dela txarra. Beste gauza bat da horretan bakarrik geratzen denean –hau ere argitzeko esaten dut, eta ez diezaiola inori minik eman berriro erabiltzen badut–. Baina, nolanahi ere, jeneralistak garela aurpegiratzen digute, gure herrialdearentzat nahi dugunari buruz ideia edo eredu jakinik ez izatea, eta ikusten dugu, adibidez, eztabaida honetan bi ikuspegiak daudela: batetik, proiektu erraldoien aldeko apustua egiten duena, gizartearen eta norberaren arrisku-muga hauetan jarri gaituen eredu sozioekonomikoaren muinean sakontzen jarraitzearen alde egiten duena –eta uste dut Bizkaia dela horren adibide argia, proiektu erraldoien alde egin dituen apustuekin–, eta, bestetik, tokian tokikoaren alde egiten duena, bertakoaren alde egiten duena, gizartearen alde egiten duena, pertsona guztien duintasuna blindatuko duen gerriko gisako politika publikoen alde egiten duena –eta horren adibide dira Gipuzkoako proiektuak–. Eta baten batek esango dit nire irakurketa hori oso partziala dela, Gipuzkoan EH Bilduk gobernatzen baitu. Gero azalduko dut zergatik ez den irakurketa partziala. Ez dizuet atsegin hori emango lehenengo hitzaldi honetan; bigarrenerako gordeko dut, ea gai zareten asmatzeko zergatik egiten dudan, ikuspegi oso partzial batetik bakarrik egiten dudan ala EH Bildurena ez den datu objektiboren bat dudan esaten ari naizena esateko. Uste dut badudala, eta adieraziko dut. Baina, nolanahi ere, nik ez dut zalantzan jarriko talde politiko guztiek, baita Eusko Jaurlaritza ordezkatzen duenak ere, pertsonentzat gobernatzen dutela. Ez dut zalantzarik. Ez dut uste hau "Mars attacks"-eko galaxien arteko parlamentua denik. Ziurrenik, denok gobernatzen dugu pertsonentzat. Arazoa da zer motatako pertsonentzat gobernatzen dugun. Nire ustez, azpiegitura handietan, eraikuntzan eta obra publikoaren dirua enpresa pribatuetara desbideratzean –batzuetan obra alferrikakoak eraikitzen jarraitzeko, hala nola Supersur eta antzekoak– oinarri- tutako eredu sozioekonomiko jakin bati eustearen aldeko apustuarekin, ikusten ari gara lehentasuna ematen zaiela, hain zuzen, pertsona batzuei, gizartearen goialdean egoteko zortea –batzuek gaitasuna eta meritua esango dute, baina guretzat zortea da– eta pribilegioa dutenei, dirudienez krisi hau herritar gehienek, hau da, behean daudenek baino hobeto jasaten duten gizarteko klase altuei. Eta, jakina, EH Bildu saiatzen da gehiago pentsatzen behean dagoen jendearengan. Hori da gure borondatea. Gustatuko litzaiguke tribuna honetan esatea hori dela guztien borondatea, orduan ikusi ahal izango baitugu zein den herritar horiei guztiei benetan interesatzen zaien eredua, zer eredu sozioekonomiko interesatzen zaien gehien, zer eredu sozioekonomikok blindatzen dituen hobeto haien eskubideak eta bermatzen duen hobeto haien epe laburreko, ertaineko eta luzeko garapen pertsonala. Eta esan dugu ekimen honek zentzua eta premia zuela. Uste dut premia gaur egun bizi dugun une politikoak justifikatzen duela; ez bakarrik une larria bizi dugulako, baizik eta Legebiltzar honek bizi duen uneagatik. Zeren eta aurrekontua eztabaidatzen ari da, eta horrek zehazten du nola gastatu behar diren dirusailak eta nora bideratu behar den gastu publikoa; ekimen honek zentzua duela uste badugu, ekimen honen premiak ere zentzua du. Eta zentzuak, jakina, zerikusia du Legebiltzar honetan talde politiko guztiek etengabe errepikatzen duten gauza batekin: eztabaida sozial bat, akordio bat, negoziazio bat izateko beharrarekin; izan ere, denok oso demokratikoak baikara. Munduko demokratenak gara. Eta nik, gai horren harira, hain justu, ez dut hitz egingo Sorturen estatutuez, bai baitirudi "Cincuenta sombras de Grey" baino irakurriagoak direla. Defizitaren muga igotzearen kontura ekonomia berrabiarazteko ekintzak eta inbertsio-proiektuak garatzeko Eusko Jaurlaritzak eta foru-aldundiek lortu duten akordio instituzionalaz hitz egingo dut; hau da, Eusko Jaurlaritzak hiru foru-aldundiekin (Arabakoarekin, Bizkaikoarekin eta Gipuzkoakoarekin) sinatu zuen dokumentuaz. Bigarren puntuan adierazten zenez, gaur mintzagai ditugun zenbateko horiek ekonomia berrabiaraztera eta enplegua sortzera bideratu beharko lirateke gehienbat –hein batean behintzat, baina ziurrenik ez horretara bakarrik–. Horregatik aipatu ditut lehen Gipuzkoako eta Bizkaiko taulak, eta horregatik esan dut bigarren hitzaldian saiatuko naizela azaltzen non iruditzen zaidan asmatzen dela gehiago ekonomia berrabiarazteko eta enplegua sortzeko; berriro diot, ez nik talde politiko bat edo beste bat gehiago edo gutxiago atsegin izatean oinarritutako irizpide subjektiboak baliatuta, baizik eta beste batek erabilitako irizpideak erabilita. Baina, nolanahi ere, erakundeen arteko akordioari dagokionez, nosotros tenemos propuestas concretas y rumbos claros. Y en ese sentido, por ejemplo, cabe mencionar el programa que reconocerá el carácter estratégico del sector primario y que buscará el fortalecimiento y la expansión del sector en la dirección de la soberanía alimentaria; o el desarrollo de medidas y planes necesarios para impulsar la innovación y el nivel tecnológico de cooperativas y pequeñas empresas, reforzando para ello la apuesta por el I+D+i; o, como he dicho antes, reforzando los servicios públicos y percatándonos de la importancia de la economía del cuidado, impulsando los servicios públicos en esta materia; o el proyecto que tiene como fin la innovación y el desarrollo del pequeño comercio. En definitiva, teniendo como objetivo el desarrollo equilibrado y cohesionado del conjunto de Euskal Herria, hay que impulsar las dinámicas favorables a los desarrollos propios de las regiones. Irudipena daukagu aipatu berri ditudan eta EH Bilduk egungoa ez beste eredu sozioekonomiko baten alde egiten duen apustuari eusten dioten –eta egungo eredutik eredu berri baterako trantsizioa diren– ekimen hauetako bat ere ez dela agertuko Eusko Jaurlaritzak adostu duen eta komunikabideen bitartez jakin dugun zertarakoan. Gustura eztabaidatuko genuen Legebiltzar honetan desberdintasun-lerro horri buruz Izan ere, askotan esaten da Legebiltzar honetan –eta ziurrenik denok esaten dugu– Legebiltzar honetan arreta handiegia jartzen dela zaratan eta arreta txikiegia gogoetan, eta askotan adierazten da, halaber, baten edo bestearen argudio-ahulezia, funts handiagoko gogoetei arreta eskaini nahi izan gabe. Horri buruz eztabaidatu nahi genuen eta eztabaidatu nahi dugu, eta datozen urteetan ere horri buruz eztabaidatu nahi dugu. Izan ere, ziurrenik, defizit-muga igotzea –eta are gehiago Alderdi Sozialistarekin sinatu duzuen erdibideko zuzenketa ikusirik– urtez urte errepikatuko den gaia izango da; alegia, Legebiltzar honetan eztabaidatuko dugu ea lortu den, negoziazio batean edo ez, hamarren bat edo bi igotzea, edo gutxixeago, eta horren arabera baliabide gehiago edo gutxiago izango ditugula. Bada, eztabaida hori izan nahi dugu hemen. Eztabaida horrek, tokian tokikotik abiatuta, maila globalean kokatzen du gogoeta, ea norantz eramango dugun herrialde hau, norantz eraiki nahi dugun Euskal Herria. Erabaki beharko dugu ea geldirik jarraitzen dugun –ia esango nuke bizirik gabe–, ez dakit zer kimu berde kimatzeko zain, eta langabezia-tasak gora egin duela esanez, edo, aldiz, gai garen gure sare industriala aktiboki defendatzeko –bide batez esanda, ez dugu horrelakorik ikusi Fagorrekin, eta pena pixka bat ematen digu– eta, hortik aurrera, herritarrentzat askoz bidezkoagoa eta duinagoa den eta parte hartzen dutela sentitzen duten errealitate bat eraikitzeko. Hori dela eta, gure ekimenak hiru puntu ditu; lehenengo puntuan esaten du zertarako erabiliko den… Nahiago izango genuen Legebiltzar honetan eztabaidatu izan balitz, baina, nolanahi ere, eskatzen dugu eztabaidatu ahal izan dadila etorkizunean, eta har daitezela kontuan eragile ekonomiko eta sozialak, baita toki-erakundeak ere, partaidetzazko aurrerapen baten bitartez. Izan ere, pentsatzen dut, demokrazian, beste hainbat gauzatan bezala, ekarpenak ez duela minik ematen, eta, dena den, uste dugu ezar daitekeela protokolo bat, oraintxe esan dudanez, honek etorkizunean balio izan diezagun kontuak ekintza politiko publikoaren tresna bihurtzeko, herritarren bizi-baldintzak hobetu ditzaten eta herritarrak beste interes edo irakurketa batzuetatik aldendu ditzaten, herritarren parte-hartzeak uzten duena baino askoz opakuagoak baitira horiek. Nada más. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2590 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko. Uste dut nahiko labur hitz egingo dudala. Hain zuzen, adierazi denez, EH Bilduk hiru gauza proposatzen zituen funtsean, edo agian bi; hots, bere lehenengo bi puntuetan jasota dauden aldarrikapenak. Batetik, proposatzen zuen Eusko Jaurlaritzari eskatzea defizita malgutzearen ondoriozko diru gehigarriaren erabilera Legebiltzar honetan eztabaidatzea. Bestetik, eskatzen zuen har dadila kontuan eragile ekonomiko eta sozialen iritzia, baita toki-erakundeena ere, Ganbera honetan partaidetzazko prozesu bat martxan jarriz. Egia esan, komunikabideen bitartez jakin dugu zertarako erabiliko den defizita malgutzearen ondorioz izango dugun diru gehigarria, eta gu, hain zuzen, ez gaude ados defizita malgutzetik datorren diru horren erabilera eta zertarakoa Legebiltzar honetan ezin eztabaidatu ahal izatearekin. Beraz, horretan ados gaude, funtsean. Esan bezala, komunikabideen bitartez jakin dugu zer egingo duen Bizkaiko Foru Aldundiak diruarekin (Bilboko metroaren 3. linea, Zamudioko parke teknologikoa…), zer egingo duen Gipuzkoako Foru Aldundiak, zer egingo duen Arabako Foru Aldundiak, eta abar. Guri interesgarria iruditzen zaigu –eta uste dut ekimen honetako gauzarik garrantzitsuena dela– diru gehigarri horren erabilera eta zertarakoa Legebiltzar honetan eztabaidatzea, baita gainerako parlamentuetan ere, foru-parlamentuetan. Gardentasunaren eta talde politikoen parte-hartzearen onerako, guri erabat funtsezkoa eta ezinbestekoa iruditzen zaigu, nahiz eta azkenean badirudien hori ez dela posible izango. Horixe defendatzen genuen guk gure zuzenketan: Legebiltzar honek bere borondatea agertzea, zerbaitetarako dagoela, eztabaidatzeko dagoela, eta zergadunen diruarekin zer egin erabakitzeko dagoela. Eta horixe planteatzen genuen guk lehenengo puntuan: herritarren ordezkariak garen aldetik, gure borondatea agertzea defizita malgutzearen ondorioz Eusko Jaurlaritzak izan dezakeen diru gehigarriaren zertarakoa Legebiltzar honetan, edo gainerako parlamentuetan edo foru-parlamentuetan, eztabaidatu edo erabaki dadin. Guk ordezkaritzako demokrazian sinesten dugu. Pentsatzen dugu hemen ordezkatuta daudela euskal herritarrak, euskal herritar guztiak, eta, hortaz, ez gatoz bat askotan aipatzen den eragile ekonomiko eta sozialen parte-hartzearekin, eta abar. Uste dut hemen ordezkatuta gaudela, eta guk herritar guztiak ordezkatzen ditugula; horregatik iruditzen zaigu erabat funtsezkoa Legebiltzar honek horretaz eztabaidatu eta erabaki ahal izatea. Bigarren puntuan, gure ustez lehentasunezkoak izan behar luketenak adierazi ditugu; besteak beste, ongizate-estatua indartzea, gizarte-babeseko sistema indartzea –zeren eta, azken batean, krisiak gero eta pertsona gehiagori eragiten die–, jarduera ekonomikoa bultzatzea, eta kalitateko enplegu egonkor eta duina sortzea. Baina, nolanahi ere, talde politiko bakoitzak izan ditzakeen ekimen zehatzez harago, talde politiko bakoitzak diru gehigarri horrekin zer egin pentsatzen duenaz harago, garrantzitsuena da eztabaidatu ahal izatea, eta guk erabakitzea zer egin diru gehigarri horrekin. Azken batean, horixe adierazten dugu gure osoko zuzenketan. Dena den, garrantzitsuena da Legebiltzar honek eztabaidatu eta erabaki ahal izatea zertan erabili eta zertara bideratu diru gehigarri hori. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2591 |
10 | 51 | 07.11.2013 | PRIETO SAN VICENTE | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, jaun-andreok. Matute jauna, zure hitzaldian iragarri duzu eztabaida honetarako planteatu nahi duzun funtsezko gairen bat bigarren hitzaldirako utziko duzula. Beraz, zuk bigarren hitzaldia egitea espero dut, nire bigarren hitzaldian nire iritziak eman diezazkizudan. Horrenbestez, lehenengo hitzaldi honetan zure proposamenaren funtsari buruz hitz egingo dut. Proposamen bat egiten diguzu eskatuz defizithelburu horren gastu publiko hori, defizit-helburutik –hasieran kalkulatu zen eta azkenean atera zen defizitaren artetik– datozen baliabide horien gastu publiko hori eztabaidatu dadila Eusko Legebiltzarrean, eta eztabaidatu dadila, gainera, eragile sozialak, eragile ekonomikoak eta toki-erakundeak kontuan izanik eta haien parte-hartzearekin. Bada, ekimen honetan planteatzen duzun funtsetik, niri oso deigarriak egiten zaizkit gauza batzuk, asko harritzen naute eta…, nolabait, ez dakit iritziak, kexak edo galderak egingo ditudan. Baina, tira, zuk horiei buruz hausnartuko duzu, eta espero dut erantzunen txandan horietakoren bati erantzungo diozula. Sortzen zaidan lehenengo zalantza edo lehenengo dudaldia da foru-aldundiek Eusko Jaurlaritzarekin egin duten akordio hori maiatzaren 8an abiarazi zela (maiatzaren 8an), irailaren 30ean sinatu zela, eta zure ekimena urriaren 6koa dela. Nik ez dut ezer ulertzen. Ez dut ulertzen zer dela eta maiatzaren 8an abiarazten den prozesu batek ez duen denborarik maiatzean, ekainean, uztailean, abuztuan eta irailean, sinatu den arte, eztabaida publiko bat bihurtzeko. Ez dut ulertzen nolatan sinatu duzuen zuek akordio hori. Bilduk sinatu egin baitu akordio hori! Sinatu egin du akordio hori Gipuzkoako Foru Aldundiaren bitartez, eta Alderdi Popularrak ere sinatu egin du Arabako Foru Aldundiaren bitartez, eta elkarrekin sinatu duzue. Ez dut ulertzen zergatik ez duzuen baztertzen edo atzeratzen akordio horren sinadura gizarte osoan eztabaida handi hori egin arte, zehazki jakiteko zer nahi dugun. Izan ere, zuk, zerbait esango zizutela jakinik, esan duzu: "Aizu, eman diezazkidakezuen argudioek" –erabateko defentsa-jarreran– "jada ez dute balio". Alegia, zuk esaten duzu zer argudiok balio duten zuretzat, eta zer argudiok balio duten besteentzat. Balioko ez dute, bada. Izan ere, ez da egia Gipuzkoan parte hartzeko prozesu bat abiatu denik, eta ez da egia Gipuzkoako Foru Aldundia gai honetaz arduratu denik. Egia handiagoa da –edo hau bakarrik da egia– Alderdi Sozialistaren ekinez eta ekimenez egin zela eztabaida bat Ogasun Batzordean presaz, hark baitu arautze-ahalmen osoa gai hauetaz eztabaidatzeko. Zeren eta zuen gobernuak Gipuzkoako Foru Aldundian zuen asmoa eta ekimena zen, Araban egin zen bezala, irakurketa bakarrez egitea. Eta, hain zuzen, Euzko Alderdi Jeltzalearen babesa ere bazenuten, akordio bat sinatu baitzenuten eta koherentea baitzen. Gu ados gaude eztabaidak egin ahal izatearekin, baina ez gaude ados tranpekin. Ez gaude ados gauza batean eta haren kontrakoan jolastearekin, eta, gainera, munduari lezioak eman nahi izatearekin. Aizu, egin zeniezaioketen uko dokumentu jakin bati buruz sinatzeari… Zergatik eztabaidatu behar da Eusko Legebiltzarrari eragiten dionaz bakarrik? Zergatik ez da eztabaidatu behar foru-aldundiei edo lurralde historikoei eragiten dienaz? Eta ez naiz ari esaten eskumenen ikuspuntutik, erakunde batzuek, hain zuzen, eztabaidatu baitezakete. Zergatik jaso behar ditu 9 milioi Arabak, 18 Gipuzkoak…? Zergatik ezin da banatu beste modu batera? Eztabaida hori hemen ere egin beharko da, baina zuek ez duzue inoiz proposatu. Zuek berehala lotu nahi izan zenituzten Gipuzkoarentzat ziren 18 milioiak, eta berehala nabarmendu nahi izan zenuten zertan gastatu behar ziren. Gero, zuzenketa txiki bat egin zenuten zuen helburuetan, baina ez eztabaidarik eragile ekonomikoekin, ez eztabaidarik eragile sozialekin, ez eztabaidarik toki-erakundeekin…, eta ia ez eztabaidarik Batzar Nagusietan ere. Horixe da errealitatea; horixe gertatu da. Beraz, proposamena…, izan dadila koherentea denborarekin ere. Izan dadila koherentea gaia eztabaidatu ahal izateko maniobra-marjina izateari dagokionez. Maiatzaren 8tik gaur arte ez ote zen denborarik eztabaida hau egiteko?; zuk sinatu arte itxaron duzu, orain besteen bizkarrean jarri eta esateko "Aizu, nik jada erabaki dut nik nahi nuena, eta orain erabaki nahi dut zuek nahi zenutena"; bada, tira, ez diot ikusten koherentziarik, inondik inora. Baina, jakina, ekimena aztertuz gero, defizithelburua ez da zalantzan jarri ere egiten. Zure ekimenean ez da zalantzan jartzen; gero, gauzaren bat esan duzu hemen. Baina, aizu, nahi baduzu, hemen esan duzunaz eztabaidatuko dugu, edo zure ekimenaren funtsaz eztabaidatuko dugu, hots, idatzi duzunaz eta eztabaida honetarako proposatu diguzunaz, eta zuzendu dugunaz. Eta zuk, zure ekimenean, ez duzu batere zalantzan jarri defizit-helburua. Zuk ez duzu planteatu, ez duzu kritikatu, ez duzu adierazi ezen, Euskadik aurrekontu-egonkortasuna bete izanik, gainerako erkidegoak baino baldintza hobeetan egonik, Espainiako Gobernuak oso gaizki tratatu duela, eskubidea baitzuen defizit handiagoa izateko, finantza-kaudimen hobea eta handiagoa baitu, eta aukera izan behar baitzuen gastu handiagoa egin ahal izateko. Zure ekimenean, ordea, ez dago horrelako ezertxo ere. Hori dela eta, guk egin dugun zuzenketan, ikusi eta gero –Maneiro jauna, azalpen honek zuretzat ere balio du–, hau da, jada sinatuta dagoen hitzarmen bat… Aizu, inork egin al du atzera hitzarmenean? Gipuzkoako ahaldun nagusiak esan al du sinadurak ez duela balio? Hitzarmena hautsi al da? Zeren, akordioa hausten bada, eztabaidan gaude; akordioa hausten ez bada, ez gaude eztabaidan, hitzarmenak erabakitzen baitu zer egingo den. Aizu, zertarako sinatzen dira hitzarmenak? Ez betetzeko? Hau da talde politiko baten konpromiso, hitz eta jarrera politikoa, zeinak hitzarmen bat egiten baitu, eta hitzarmena egiten duenean esaten du "Eta, orain, beste gauza batzuez eztabaidatu nahi dut"? Jakina, hori onartezina da! Orduan, hori onartezina denez, hain zuzen, guk orientazio politiko bat planteatzen dugu. Eta orientazio politikoa, Euzko Alderdi Jeltzalearekin sinatu genuen akordioan dagoena eta bere garaian eztabaidatu genuena –eta hor zehazten dira fiskalitatea, zerbitzu publikoak, gizartezerbitzuak, eta abar–, hauxe da: aizu, erakunde honetan sar daitezkeen baliabide publiko guztiak ekonomia berrabiaraztera eta enplegua sortzera bideratuko ditugu lehentasunez; osasungintzara, hezkuntzara eta gizarte-politiketara bideratuko ditugu lehentasunez; inbertsio publikoetara bideratuko ditugu lehentasunez. Hori jada idatzita dago, baina ez zaitez hona etorri, eztabaida erabat tranpatiarekin, esatera: "Eztabaida abiatuko dugu", hitzarmena itxita, zigilatuta eta abian duzuenean. Aizu, hau serioa behintzat ez da. Besterik ez. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2592 |
10 | 51 | 07.11.2013 | GOROSPE ELEZKANO | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Matute jauna, guztiz bat nator orain Prieto jaunak esandako guztiagaz. Nik esango nuke ekimen hau ez dela batere inondik inora ekimen serio bat. Estamos teniendo ahora el debate de presupuestos, y es el momento de que discutamos sobre este tema. Gogoratuko dizut orain daukagun eztabaida 2014ko aurrekontuen proiektuari buruz dela eta ez 2013koari buruz. Eta zuk sartu duzun ekimenak, defizit-helburu horrek, 2013koari egiten diola. Beraz, inondik inora ez dauka zentzurik azaroaren 7an eztabaida hori planteatu ere egitea. Eta lehen Prieto jaunak esan dizun moduan, ez dauka zentzurik, berriz, zuok proposamena egiten duzuenak izatea, erakundeen arteko akordioa EH Bilduk, zeuok sinatu duzuenean. Flexibilización por el Gobierno de España esaten duzu eta behin eta berriro esaten izan duzu: "Insisto en que es por el Gobierno de España, porque la pretensión de la negociación del Gobierno Vasco era del 1,3 y por eso insisto en que es por el Gobierno de España y con el consentimiento posterior de Bruselas". Hasteko, ez da "consentimiento posterior de Bruselas". Hasteko, malgutasun horretan aurrera egin ahal izateko eta malgutasun hori eman ahal izateko beharrezkoa zen aldez aurretik Europar Batasuneko Batzordeak hori onartzea, eta orduan ez da alderantziz. Lehenengoa izan zen aurtengo lehenengo sei hilekoan malgutasun hori Europar Batasuneko Batzordeak Estatuari ipini ziola, eta gero hortik erkidegoetara. Lehenengo aldiz aurten bi aldeko batzorde mistoan, Ekonomia Itunak aurreikusten duen batzorde mistoan, finkatu da defizit-helburu hori, orain arte aurrekoetan Zerga eta Finantza Politiken Batzordea egiten izan delako eta hori ez delako Euskadik Gobernuagaz mantentzeko harreman-esparrua. Eta batzorde horretan 1,2an finkatu zen defizithelburua. Baina horretaz aparte esan duzu badaukazula, manejatzen duzula gaiagaz lotutako informazio guztia. Beraz, irakurriko zenuen baita Jaurlaritzatik Corcuera legebiltzarkideak egindako galdera bati emandako erantzuna. Badaezpada gogoratuko dizut: "Aldebiko akordioetan Eusko Jaurlaritzak lortu du BEI Europako Inbertsio Bankuak Euskal Autonomia Erkidegoari eginiko 150 milioiko mailegua ez dadila zenbatu harentzat itzarturiko zor-mugaren barruan". 2013rako erreferentzia gisa Euskadiko barneproduktu gordinaren aurreikuspena prezio arruntetan hartzen badugu, ekitaldi horretarako, Euskal Autonomia Erkidegoko aurrekontu orokorraren proiektuan jasota dagoen moduan, 150 milioi, euro barneproduktu gordinaren % 0,27, izango dira. Beraz, % 0,22-0,23k gehi % 1,2k beste leku batean finkatzen gaitu, zuk esan duzun moduan. Dena aztertu behar da, negoziazioaren fruitu guztiak aztertu behar dira eta ez datu bakar bategaz gelditu. Eta badiotsut, Bruselakoa ez da "consentimiento", "requisito previo" baino, ezinezkoa izango zen aldez aurretik ez balitz egon. Partaidetzari buruz, aipatu izan duzu "participación, ¿no se debería contar con los afectados si los recursos son para ellos?". Eusko Jaurlaritzak maiatzean eroan zuen eztabaidarako gai hau erakundeen arteko bilera batera. Lurraldeetako hiru erakundeakaz maiatzetik aurrera lanean egon zen honen zati handi bat inbertsiotan nora zuzenduko zen ebazteko. Beraz, baliteke zuretzat aldundiek ez izatea erakunde afektatuak, baina Jaurlaritzaren ustez eurak dira eskumena dutenak lurraldean eta eurek dira ordezkatzen zutena, eta inola ere bitartekaritza ona da. Eurakaz egin zen zuk esandako guztia eta Urkullu lehendakariak behin eta berriro esaten duena: "Acordar, consensuar, pactar y negociar". Hortik zuok ere, EH Bilduk ere sinatutako akordioa. Eta zuk esaten duzuna, lehen gogoratu izan dizuet, egin duzun planteamendu guztia guztiz defentsiboa izan delako, nik uste dudalako zuk zeuk ondo dakizula zein ahula den, zein zentzubakoa den aurkeztu duzun legez besteko proposamena. Eta nik uste dut horregatik hasieratik ibili zarela, argumentuak eman beharrean, zure ekimenaren defentsa hutsa egiten, pentsatuz edo aurreikusiz beste legebiltzartaldeetatik zer esango genuen, ze ez dauka inondik inora zentzurik. Eta partaidetza esaten baduzu, eta esan duzu "ez esan beste leku batean ez dela egin, beste erakunde batzuetan". Badakizu zuk ez dela egin. Zuok, Euzko Alderdi Jeltzaleagaz, lehen esan dizuten moduan, normala den moduan, koherentea den moduan, adostu duzue zertarako izango den. Gehiago ezelango agente ez ekonomiko ez sozialegaz ez duzue ezer adostu. Ez duzue ezer adostu ezta berba egin inogaz. Eta nik uste dut oso garrantzitsua dela, erantzukizun politikoz jokatu gura bada, koherentziaz jokatu gura bada, esaten dena egitea edo egiten dena esatea. Baina esatetik egitera zuen jardunean dagoen aldea izugarria da. Eta gero, kritikatu izan duzu erakundeetariko batek zer motatako inbertsioak burutuko dituen eta beste erakunde batek zer motatako inbertsioetara bideratuko duen diru-kopuru hori. Oso kuriosoa da zuen partaidetza-kontzeptua eta zuen bestearekiko errespetu-kontzeptua. Zer egingo duzue eta zer da egiten duzuena? Zuen iritziagaz ez badator bat, kritikatu eta ez egin? Gipuzkoako Batzar Nagusietan zuon iritzien kontra, zuen proiektuen kontra doanean baina gehiengoa dagoenean Batzar Nagusietan, ez duzue errespetatzen, eta hori ez da partaidetza, hori eredu trakets bat, hori eredu erratu bat da. Hori da inbertsio handiak egiten direnean. Baina gehiengoak gura badu? Herritarren ordezkariek onartu badute gehiengoz, onartu beharko duzue, ezta? Ez, behin eta berriro egiten duzuen moduan, ez errespetatu esaten zaizuena. Horretarako zertarako eroan, gero zeuen proiektuagaz bat datorrena bakarrik errespetatzen baduzue. Eta galdera bat utzi duzu airean: "¿Para qué personas gobiernan? Eso es lo importante". Esaten izan duzu ez duzula zalantzan jartzen gobernu guztiek eta alderdi guztiek pertsonentzat gobernatzen dutela, baina zalantzan jartzen duzula "para qué personas gobiernan, si solo gobiernan" esaten izan duzu "para aquellas que están en ciertas élites". Ba ez. Euzko Alderdi Jeltzaleak gobernatzen du nire aita izan zen moduko obrero eta langileentzat, nire ama izan zen moduko baserritarrentzat, eta 16 urtetik aurrerantz lanean ikasteko egon diren pertsonentzat. Ez bakarrik laguntzak emateko, oportunitateak emateko aurrerantz egiteko. Baina baita enpresarientzat, baita merkatarientzat, baita irakasleentzat, mundu guztiarentzat. Hori da ezberdintzen gaituena: gure proiektuan pertsona guztiek dutela lekua. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2593 |
10 | 51 | 07.11.2013 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Matute jauna, batzuetan, hein batean arrazoia duzunean ere, galdu egiten duzu arrazoia egiten duzun demagogia horrekin. Nik uste nuen gaurko eztabaida zela ea Eusko Legebiltzarrak onartu –ez erabaki edo eztabaidatu– behar duen, Eusko Jaurlaritzak diru-sarrera gehiago dituenean –eta berdin zait zor gehiago jaulki dezakeelako edo aurreikusitakoak baino diru-sarrera gehiago dituelako–, ea Eusko Legebiltzarrak erabaki behar duen non gastatu behar den diru hori. Eta, kasu honetan, zuri klubera ongietorria emateko zain nengoen, eztabaida hori baldin bazen, baina ikusi dut ez dela. Izan ere, nik gogoan dut, Eusko Jaurlaritza honek diru gehiago bildu duenean bilketa-ekitaldi batean –400 milioi euro baino gehiago, duela urte batzuk–, hemen ez zela ezer gertatzen; baina, jakina, zuk, une hartan, Jaurlaritza hura babesten zenuen. Eta, eztabaida honetan denbora asko daramagunez bakarrik, iruditzen zitzaigun, bada, tira, azkenean has gintezkeela hemen eztabaidatzen ea Eusko Jaurlaritzak aurreikusitakoak baino diru-sarrera gehiago dituenean –berdin zait zergatik– Ganbera honetan onartu behar den ala ez. Baina, jakina, proposamenari ematen diozun tonuak bideraezina egiten du proposamena bera. Bideraezina egiten du. Lehenik eta behin, eztabaidarako zure lehenengo puntuan, gu ados gaude, eta pentsatzen dugu –eta aspalditik ari gara planteatzen– Eusko Jaurlaritzak duen dirua zertan gastatu behar den eztabaidatzea eta onartzea edozein herrialde demokratikotako parlamentuaren zeregina dela, dirua zertan gastatu behar den erabakitzea. Baina, jakina, ezin zara etorri esatera zeinen onak zareten zuek, zeinen demokratak zareten, zeinen gardenak zareten…, eta hemen zer gertatu den. Nik gogoraraziko dizut zer gertatu den, eta zergatik gertatu diren gauza batzuk lau erakundeetan. Eusko Jaurlaritza eta hiru aldundiak bildu zirenean, Eusko Jaurlaritzak aldundiei eskatu zien eraman zitzatela Eusko Jaurlaritzarekin batera finantzatu nahi zituzten proiektuak –horregatik da erakundeen arteko akordioa–; bi aldundik proiektuak eraman zituzten, eta esan zuten: "Guk hau nahi dugu". Hirugarren aldun- diak, zuek gobernatzen duzuenak, ez zuen ezer eraman. Zer bozkatu zen Arabako eta Bizkaiko batzarretan? Bi gauza bozkatu ziren: aldundiaren eta Eusko Jaurlaritzaren artean sinatutako akordioa berrestea –eta hor, tira, marjina txikia daukate batzar nagusiek Eusko Jaurlaritzak bere dirua zertan gastatzen duen aldatzeko–, eta… zer gehiago bozkatu zen? Dirusarrera gehiago izango ditugunez, zorraren jaulkipen berriarengatik dagokidan zenbatekoa gehitu behar diot aurrekontuari. Hori egin zuten bi erakunde horiek. Zer gertatu zen aldundi supergardenarekin, zeina proiekturik aurkeztu gabe joan baitzen akordio horretara? Aldundi supergardena zuek gobernatzen duzuena da! Foru-arauaren proposamena irakurketa bakarrez eraman zenuten Gipuzkoako Batzarretara, proiektu zehatzik gabe; are gehiago, erdiarekin, udalentzako 9 milioi eurorekin –gero hitz egingo dugu bi ereduez, edo hiru ereduez, nahi baduzu–, udalentzat… Alegia, uste duzu hori gardena dela? Zuk uste duzu, iritzirik eman gabe… Eta, jakina, azkenean akordio batera iritsi zarete EAJrekin, beste inorekin hitz egin gabe, jakina, ez eragile ekonomikoekin, ez toki-erakundeekin, zuk hemen eskatzen duzun ezer egin gabe; eta, gainera, hara noiz eskatzen duzun!… hori horrela egingo balitz, ez dakit Legebiltzar honek abendurako –jada azaroan baikaude– onartu edo erabaki ahal izango lukeen zertan gastatu diru hori. Jada guztiz alferrikakoa da, eta, hortaz, bateraezina da zure bigarren puntuarekin. Ez dakit zuen partaidetzazko demokrazia, non ez baitu inork parte hartzen eta irakurketa bakarrez eramaten baita, eta 9 milioi euroko diru-sail jeneralistekin udalentzat… Irakurketa bakarrez eraman duzue, eta eztabaidatu egin da Gipuzkoako Batzarretako Mahaiak ezetz esan dizuelako, irakurketa bakarra ezetz, eztabaidatu egin behar dela. Jakina, eta gero ereduak aipatzen ditugu; batzuk obra handietarako direla, eta beste batzuk udaletarako eta zein udaletarako, eta gero aipatzen dugu ea norentzat gobernatzen duen bakoitzak. Esan diguzu batzuek proiektu erraldoiak erabiltzen dituztela, eta beste batzuek…, ez duzu nanoak esan; tokikoak esan duzu. Begira, esango dizut zer adostu duzuen zuek Gipuzkoan EAJrekin: 9 milioiak interesatzen zaizkigun udal batzuen arabera banatuko ditugu, baina, kasualitatez, udal horietan ez dira bizi Gipuzkoako herritar gehienak. Beraz, galdetzen duzunean norentzat gobernatzen dugun, zeure buruari galdetu behar zenioke ea gipuzkoar gehienentzat ari zareten gobernatzen ala ez, edo bakoitzak bere bezeroak dituen herritxoetan bizi direnentzat bakarrik, eta horretan gai zarete Euzko Alderdi Jeltzalearekin berehala ados jartzeko, horixe egin baitzenuten Gipuzkoan. Baina, jakina, inortxorekin hitz egin eta kontsultatu gabe. Ez dakit hori esan nahi duzuen norentzat gobernatzen den esaten duzuenean. Gu dagoeneko ari gara ikusten norentzat gobernatzen duzuen zuek. Eta norentzat gobernatzen den kontu hori ere ez dut oso ondo ulertzen, pentsatzen baduzu langileen alde gobernatzeko enpresarien aurka gobernatu behar dela, zeren pentsatzen dut gai izango zarela azaltzeko nork sortu behar duen enplegua Gipuzkoan. Jakina, bai, bai, hori oso ondo geratzen da. "Gu langileen alde eta enpresarien aurka gaude" ezin hobeto geratzen da, oso ondo geratzen da; baina, tira, pentsatzen dut gero azalduko diozula jendeari non eta nola egingo duen lan, edo non eta nola bilatuko duen lana. Izan ere, ni oraindik zure eredua ikusteko zain nago, eta, jakina, demokraziak… Zuk demokrazia aipatzen duzunean, nik badakit zehazki zer demokraziaz ari zaren, aspalditik ezagutzen baitugu elkar eta bai baitakigu zertaz ari garen. Nire ustez –eta, gainera, badakit horrela dela–, zuen demokrazia herritarren demokrazia da; munduan horren zenbait adibide geratzen dira oraindik, eta hor diraute: funtzionamendu bikaina dute, giza eskubideak ezin hobeto zaintzen dira, eta, gainera, herritarrak bizi dira… Alegia, munduko herrialde onenak dira bizitzeko. Ez dut ulertzen, ordea, zuek zergatik ez zareten joaten leku horietara bizitzera. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2594 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MATUTE GARCÍA DE JALÓN | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Damborenea jauna, labur-labur eta esan duzun azkenekotik hasita. Ziurrenik, herrialde horietara bizitzera ez joateko arrazoietako bat da nahikoa enbarazu egiten hasten direnean bonbardatu egiten dituztela, eta norberaren bizitza ere errespetatu egin behar da. Edo behin eta berriz blokeatzen dituzte, eta pentsatzen dut badakizula zertaz ari naizen. Baina, gaiari eustearren, ni ez nintzateke ausartuko esaten Arabak egin duenarekin zuek herritxoei mesede egiten ari zaretela ez dakit zer interesengatik; izan ere, ezagutzen dut Baños de Ebroko, Villabuenako eta Samaniegoko kolektorearen proiektua, ezagutzen dut leku hori, ezagutzen ditut leku horietako alkateak, badakit denak ez direla kolore berekoak; baina nik ez nieke deituko inoiz "herritxo". Gasteiz, ordea, ez da hor agertzen, eta, zure logika erretorikoari jarraikiz, hor bizi dira Arabako biztanle gehienak, eta, hortaz, diru gehiago desbideratu edo bideratu behar zenukete horra. Beraz, ez dut uste argudio horrek balio duenik. Dena den, benetan zaila da Bilduk gobernatzen ez dituen Gipuzkoako udalei mesederik ez egitea, Bildu oso indartsua baita Gipuzkoan, eta benetako miraria izango litzateke Alderdi Popularrak gobernatzen duen udalen bat aurkitzea Gipuzkoan. Mirari hori hain litzateke handia, non erredentzioaren eta fede-aitorraren bidea hartu behar bainuke ia, baina pentsatzen dut ez dela gaur izango. Dena den, gauza bat aipatuko dizut. Asmatu duzu zein zen hitzaldiaren hasierako helburua, eta hauxe da: nik hemen eztabaidatu nahi dut zergatik ezin duen Legebiltzar honek gai honetaz eztabaidatu. Eta ez dut uste hori elementu maltzurra denik inorentzat; ez zuentzat, ez zuentzat, ez inorentzat. Hau da, uste dut Legebiltzar honek zentzu bat duela; Legebiltzar honetan, hainbatetan entzun diogu lehendakariari esaten, baita haren alderdikideei ere beste gai batzuetan, Legebiltzar hau dela erdiguneen erdigunea herrialde honetako bizikidetzarako funtsezkoak diren ez dakit zer gauzaz –edo badakit zer gauzaz– eztabaidatzeko. Ongi iruditzen zait, arrazoizko planteamendua iruditzen zait –baina ez nago erabat ados hitz egiten ari garen honekin zerikusirik ez duen beste gauzaren baten kasuan–, baina arrazoizkoa iruditzen zait, eta ez dut ulertzen zergatik kentzen zaion hemen garrantzia. Gauza bat esango dut: ez zait ondraduegia iruditzen –zuek ondradutasunaz hitz egiten duzuenez, edo ondradutasuna, zintzotasuna eta ez dakit zenbat gauza aipatzen dituzuenez, baita tranpak ere–, ez zait ondraduegia iruditzen tribuna honetara etortzea eta guri leporatzea atzeratu egin garela zertxobait; zuek, ordea, eta ez zuek bakarrik, baina zuek Mahaian erabaki zenuten ekimen honek ez zuela presarik izan behar. Guk, hain justu, presazkoa izan zedin eskatu genuen lehenago eztabaidatu ahal izateko, baina, nolanahi ere, oraindik garaiz gabiltza, aurrekontuez hitz egiten ari baikara, diruaz hitz egiten ari baikara. Eta nik ez dut gordeko bigarren hitzaldi honetarako ez dakit zer gauza magiko. Adierazi dut ezen, bi eredu daudela argudiatzeko, ez naizela oinarritzen Bilduk Gipuzkoan egiten duenarekiko edo beste edozein lekutan egiten dugunarekiko dudan fede-aitorrean, baizik eta oinarritzen naizela besteek esaten dutenean zerk sortzen duen enplegu gehiago eta zerk sortzen duen enplegu gutxiago. Eta hori, nik esan dudana, erantzun zion lehendakariak legebiltzarkide bati legebiltzarkide horrek galdetu zionean zenbat enplegu sortuko ziren proiektu horiekin, erakundeen arteko akordioan sartutako proiektu horiekin. Eta lehendakariak esan zion 180 milioi euro horiekin egingo diren obretako batzuek, hala nola inbertsio-proiektuek (ekipamendu sozialenak, etxebizitzak sustatzearenak edo toki-ekonomia sustatzearenak), gehiago erabiltzen dutela eskulana. Esan zuen, halaber, aurreikuspen horiek gutxi gorabeherakoak bakarrik direla, baina, nolanahi ere, ikerketek diotenez, 180 milioi euro horiekin, diru-sail horiek zertarako erabiliko diren gorabehera, lanaldi osoko 7,1-12,2 enplegu sortuko direla urtebetean inbertitutako milioi bakoitzeko. Zifra horrek eskasa dirudi –eta pentsatzen dut horretan denok egongo garela ados–, baina, hala ere, datu horiek ez ditut nik asmatu; lehendakariak eman ditu. Eta datu horiek zuri eman zizkizun, Prieto jauna, ez nik, baizik eta zuk egin zenuen galdera bati erantzunez. Dena den, foru-erakunde bakoitzeko proiektuak aztertuz gero, eta aipatzen direnean eta lehendakariak aipatzen dituenean eskulan gehiago erabiltzen duten proiektuak, hala nola lehen adierazi ditudanak (ekipamendu sozialak, toki-ekonomia sustatzea, etxebizitza sustatzea, inbertsioa, eta abar), ikusten dugu Gipuzkoako toki-enplegua sustatzeko proiektuari 3.150.000 ematen zaizkiola; toki-inbertsioak bultzatzeko programari, 6 milioi; arazo zehatz bat (euriagatiko kalteak) duten udalei, 850.000; mugikortasunari eta bide-azpiegiturei, 3.300.000; ekipamendu kultural eta sozialei, 3 milioi…; hau da, itxuraz enplegu gehiago sortzen duen horri. Gipuzkoan, azpiegitura handiekin egiten dugu topo, eta badirudi enplegu gutxiago sortzen dutela. Horixe esaten nuen esan dudanean nora bideratzen dugun dirua eta zergatik nahiko genukeen guk Legebiltzar honetan eztabaidatu ahal izatea ez zer egin duen Bizkaiak –horretaz ere eztabaidatu dezakegu, nahi baduzue, baita Gipuzkoak zer egin duen ere–, baina eztabaidatu nahi genuke zer egin dezakeen Jaurlaritza honek zenbateko horrekin, hots, inbertitzera bideratutako zenbateko handiagoarekin. Eta ikusten dugunean Jaurlaritza honek, zenbateko handiagoarekin, obra handiei ematen diela lehentasuna, guk defendatzen dugu bi eredu daudela. Eta ez dugu esaten geure burua bereiztearren; asko gustatuko litzaiguke norbaitek esango baligu eredu bera lortu nahi dugula, errealitate hau gainditzearena; aldiz, ikusten dugu logika nahiko maltzurrari ematen zaiola jarraipena, honaino ekarri baikaitu. Bukatzeko, denbora agortzen ari baitzait, gauza bat esango dut. Nik ez dut inoiz esan zuek ez duzuela pertsonentzat gobernatzen, eta oso argi utzi dizuet. Esan dut –eta horri eusten diot– zuen politikek pertsona jakin batzuei egiten dietela mesede, beti goian egon direnei, eta ez dietela hainbesteko mesedea egiten behean daudenei. Ez baitira gauza bera denak gobernatzea eta denentzat gobernatzea. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2595 |
10 | 51 | 07.11.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Uste dut, nolabait deitzearren, eztabaida alderdikoi nahiko jasanezina bihurtu dela hau. Zein da gaiaren mamia? Nik uste dut gaiaren mamia denok egin genezakeen galdera baten erantzunetik datorrela: zertarako nahi dugu Legebiltzar hau? Zertarako nahi ditugu lurralde historikoetako batzar nagusiak? Galdera hori egin beharko lukete, bereziki, onartuko den erdibidekoa sinatu duten taldeek. Uste dut unea ere ez dela, ez baitago denborarik, Eusko Jaurlaritzak eta foru-aldundiek sinatu duten erakundeen arteko akordio horren edukiaz eztabaidatzeko. Ez da edukiaz eztabaidatzeko unea. Baina uste dut une hau egokia dela eskatzeko Legebiltzar honek eztabaidatu eta adostu ahal izan dezala defizit publikoa handiagotzearen ondoriozko diru gehigarriaren edukia. Beraz, galdera da ea zergatik ezin den Legebiltzar honetan gai horretaz eztabaidatu. Zehazki, Txarli Prieto jaunari eta Josune Gorospe andreari galdetu behar zaie zergatik sinatu duten Legebiltzar honi diru horrekin zer egin eztabaidatzeko eta erabakitzeko aukerarik ematen ez dion erdibideko bat. Uste dut printzipio hori guztiz funtsezkoa dela, EH Bilduren edo Gipuzkoako Foru Aldundiaren inkoherentziez harago, batzuetan iruditzen baitzait ez direla ondo bereizten gauza batzuk eta besteak, eta, Prieto jaunak esaten zuenez, ekimen hau berandu planteatu izanaz harago –izan liteke–, edo EH Bilduk hemen esaten duena Gipuzkoan ez betetzeaz harago, edo erakundeen arteko akordioa sinatzeaz harago. Uste dut legebiltzar-talde politikoak garela, eta, horrenbestez, Legebiltzar honetan gai garrantzitsu horiez eztabaidatzeko ekimen bat aurkeztu ahal izateko moduko autonomia izan behar genuke. Azken finean, zuen erdibideko zuzenketan ez diozue Legebiltzar honi aukerarik ematen diru publiko horrekin zer egin eztabaidatzeko eta erabakitzeko, eta uste dut horixe dela larriena gai honetatik. Eta nik, benetan, ez dut ulertzen zergatik ez duzuen aukera hori sartu. Inkoherentzia aurpegiratu diozue EH Bilduri, ekimena berandu aurkeztu izana leporatu diozue, salatu duzue Gipuzkoako Foru Aldundiak ez duela betetzen EH Bilduko legebiltzarkideak hemen eskatzen duena… Baliteke arrazoi izatea. Guk, nolanahi ere, ez dugu erakundeen arteko akordiorik sinatu, eta uste dut talde politikoek ere ez dutela erakundeen arteko akordiorik sinatu. Nire ustez, akordio hori Eusko Jaurlaritzak eta foru-aldundiek sinatu dute, eta, gero, legebiltzar-talde edo batzarretako talde politikoek aukera dute eztabaida hau Ganbera honetara ekartzeko. Beraz, tira, erakundeen arteko akordio hori sinatu bada ere, gure betebeharra da –talde guztiena, nik uste– eskatzea eztabaidatu dadila batzar nagusi bakoitzean eta Legebiltzar honetan zer egingo dugun, zertarako erabiliko dugun eta nora bideratuko dugun diru publiko hori. Uste dut funtsezkoa dela. Eta zuek EH Bilduri inkoherentzia eta gainerako guztia aurpegiratzen diozuenez –eta baliteke arrazoi izatea–, tira, guk osoko zuzenketa aurkeztu dugu, eta uste dut behar bezain argia dela. Ez bazaizue EH Bilduren ekimena gustatzen, bozka ezazue gurearen alde. Edo etenaldi bat ere egin genezake akordio batera iristeko, uste baitut Prieto jauna ere prest egongo litzatekeela erdibideko horretan sartzeko diru horretaz Legebiltzar honetan eztabaidatzeko beharra. Gu prest egongo ginateke. Baina funtsezkoena eta gaiaren mamia da, nire ustez, Legebiltzar honek balio izatea ez bakarrik gure eskumenekoak ez diren gauzez ere eztabaidatzeko, baita denbora galtzea baino zerbait gehiagorako ere, eta balio izatea euskal zergadunen diruarekin zer egin erabakitzeko. Uste dut funtsezkoa eta nahiko ulergarria dela gaia, Gorospe andrea. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2596 |
10 | 51 | 07.11.2013 | PRIETO SAN VICENTE | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, presidente andrea. Ganberako erregelamenduak, epeei dagokienez, desabantaila bat eta abantaila bat ditu. Desabantaila da ekimen batzuek gaurkotasuna eta berehalakotasuna gal ditzaketela. Abantaila da, epeak nahiko luzeak direnez, aukera ematen dutela aurkezten dena berraztertzeko eta zuzentzeko. Eta ekimen ona izango zen, zure aldetik, hau baztertu izan bazenu; arazoa zeuk bakarrik sortu baituzu, modu ulertezinean sortu ere. Eta lotu egingo ditut zuri emandako erantzun bat eta Maneiro jaunari emandako beste bat; izan ere, arazoa ez da ea eztabaidatu daitekeen Legebiltzar honetan ezohiko zer gastu –Damborenea jaunak esaten zuenez, defizit-helburua handiagoa delako edo ezohiko baliabideak ditugulako–…, zertan erabili behar den diru hori. Hain zuzen, hori da arrazoizkoena, Ganbera honek eztabaidatzea dagokion eskumen horri buruz. Arazoa da hemen eztabaidatzen ari garen Bildu taldearen proposamenak esaten duela eragile ekonomiko eta sozialekiko, toki-erakundeekiko eta abarrekiko hausnarketa-, partaidetza- eta eztabaidaprozesu bat irekitzea nahi duela Legebiltzar honetan, ikusteko nora bideratu behar ditugun baliabide horiek. Jakina, hori egin ahal izan dadin, Bilduri eskatzen diodan lehenengo gauza da sala dezala hitzarmena. Izan ere, jakina, hitzarmen bat du, eta sinatuta dago; orduan, ez dakit ea Legebiltzarra erakundeen arteko akordioak jazartzeko erakunde gisa erabili behar den ala errespetu pixka bat ere erakutsi behar zaion. Hau da, hiru foru-aldundiak eta Jaurlaritza akordio batera iritsi dira elkarrekin. Lauren artean adostu dute zertan gastatu eta nola gastatu. Dena. Beraz, hitzarmen horri uko egiten bazaio, hutsetik abiatzen bagara, eta esaten bada "Aizu, defizithelburuaren ondorioz, zenbateko hau daukagu, eta, horrenbestez, hitz egin dezakegu nola banatuko dugun, zertan banatuko dugun, eta nori zuzenduko diogun gastua", gu erabat ados gaude. Aizu, hitzarmena indarrean baldin badago, hitzarmenak funtzionatu egingo badu, hitzarmen horrek ezin du… Funtsik gabeko eztabaida bat egin dezakegu hemen, denbora pasatzeko eztabaida bat egin dezakegu; baina ezin izango dugu aldatu. Aldeek ez badiote hitzarmenari uko egiten, ezin izango dugu hitzarmen hori aldatu. Hitzarmen hori abian dago! Beraz, Bildurentzako lehenengo eskakizuna: esan dezatela ez daudela ados hitzarmenarekin; esan dezatela ez daudela ados dirua banatzeko moduarekin edo dirua gastatzeko moduarekin. Orduan, hautsi egingo da akordio hori. Hautsi dezatela sinatu dutenek, eta, sinatu dutenek hausten dutenean, orduan izango du hemen eztabaidatzeko aukera, potentzialtasun edo eraginkortasunen bat. Eta hori jada konponduta dagoenean… Aldiz, etorkizunera begira eta datozen urteei begira hitz egin nahi bada –baina hori ez da zure ekimenaren helburua; horregatik aurkeztu duzu presaz, honi buruzko ekimena nahi zenuelako, datozen urteetarako aurrekaria izango bazen ere–, beste eztabaida bat izan daiteke. Baina, tira, ez dirudi hura aurkezteko baimen edo legezkotasun handiena dutenak direnik akordio bat sinatu dutenak, eta nola gainera; izan ere, Damborenea jaunak esan duenez eta nik ere hemen adierazi dudanez, irakurketa bakarrez eta inolako eztabaidarik gabe egin nahi zenuten Gipuzkoan. Eta hor hartu zuen hitza Batzarretako Talde Sozialistak, hauxe esateko: "Ez, ez, guk eztabaida egin nahi dugu". Dena den, asko ere ez zen aldatu, besteak beste, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Bilduk akordio bat zutelako, eta, hortaz, legezkotasuna ematen zioten akordio hari. Eta, azkenean, aldaketatxoren bat egiten utzi zuten, baina, funtsezkoenean, bere horretan utzi zuten; akordioa egina baitzegoen jada, eta, hortaz, ebatzita zegoen. Beraz, hori da planteamendua. Bestalde, defendatu egin duzu Bilduk bitan banatzeko duen gaitasuna, eta oso ondo iruditzen zait. Aizu, han batzarkideak dira, hemen taldea dira… Tira, zuk zailagoa duzu bitan banatzea; izan ere, hilabete bikoitietan, Gorka gisa hitz egin beharko zenuke, eta, hilabete bakoitietan, Maneiro gisa, zu legebiltzarkidea, taldea, alderdia eta dena batera baitzara. Baina, tira, bitan banatze horiek –nahi dudanean, herritarra naiz; nahi dudanean, legebiltzarkidea; nahi dudanean, honela deitzen diot neure buruari; nahi ez dudanean, abizenarekin–… Ez, begira, Bilduk koherentziaz jardun behar du, eta Gipuzkoako Foru Aldundian jarrera hau izan dute: "Nik hau poltsikoratuko dut, eta nahi dudan horretan gastatuko dut, edo egoki deritzodan horretan". Gero, ez dadila hona etorri esatera "Eta, orain, ikusi behar dugu zertan gastatu behar duten besteek". Zuk, ordea, uste baduzu horrek izan behar lukeela eztabaida, zuk ez baituzu akordioan parte hartu, bada, ez zen gaizki egongo ekimena zuk aurkeztu izan bazenu. Pero no ha presentado la iniciativa. Eta ez dezazula nahi zeure burua eztabaidako izar bihurtu, eztabaidako izarra ez baitzara zu, Bilduren hanka-sartzea baizik. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2597 |
10 | 51 | 07.11.2013 | GOROSPE ELEZKANO | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro ere, legebiltzarburu andrea. Preposizioen joko horretan, "a, para, contra", guk egiten douu pertsona guztien alde eta ez inoren kontra. Hori nik uste dut garrantzitsua dela. Ez dugu, berriz, ulertzen zergatik horrenbesteko ahalegina egiten duzuen pertsona batzuk beste batzuen aurrean ipintzen. Zergatik egon behar dira pertsona batzuk beste batzuen kontra? Ez dugu ulertzen zergatik uste duzuen batzuentzako, beste batzuentzako ez. Guztiontzako, aukera hori aztertu behar duzue, guztiontzako gobernatzea. Eta labur, bakarrik esango dut guztiok bat etorriko zaretela gugaz aurrekontuaren kudeaketari dagokionez. Maneiro jaunak esan du hemen gaur dagoen eztabaidak ez daukala zentzu asko, ez dut gogoratzen zein den erabili duzun kalifikatiboa. Baina nik uste dut sarri askotan zuk zeuk hemen bideratu dituzun eztabaidak batzuetan negargarriak izan direla. Beraz ez dut ulertzen nondik nora horrelako kalifikazioak egiten dituzun, "lamentable" edo horrelakoak. Baina kudeaketari dagokionez, esango dizut aurrekontuen kudeaketa ez duzuela inondik inora egoera ordinario baten barruan sartuko. Dakizuenez, denok dakigunez, urtarrilaren 1ean prorroga presupuestarioan sartu ginen, eta orain aurrekontuak daude araututa Euskadiko Aurrekontuen Araudiagatik, luzapen-egoeran aplikatzen denagatik. Zertan erabiltzen den. Alde batetik, 180 milioiena zehaztuta dago hiru lurraldeetan zertara zuzenduko den. Eta informazio hori Gobernuak bidali du dokumentazio modura hona. Eta beste guztiaren infor- mazio zehatza Gobernuak bidaltzen duen aurrekontuaren exekuzioan dago landuta eta hor ikusi ahal dira sarreren eta gastuen norakoak. Amaitzeko, erdibideko zuzenketa sinatu dugula eta beste alderdien aldeko botoa edukitzea eskertuko genukeela. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2598 |
10 | 51 | 07.11.2013 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2013ko urriaren 4an Alderdi Popularraren aurka haren Donostiako egoitzan izan ziren larderia, intolerantzia eta indarkeriazko ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Labur hitz egiten saiatuko naiz, uste baitut honek ez duela gehiagorako ematen eta ez garamatzala inora; baina esan nahi dut zergatik ez dugun bozkatuko sinatu den erdibidekoaren alde. Lehenengo puntuan, Eusko Jaurlaritzari eskatzen zaio defenda dezala Espainiako Gobernuarekin egingo dituen negoziazioetan beren lana ondo betetzen duten autonomia-erkidegoei defizit handiagoa onartzea. Gure ustez, gure erkidegoak bere sistema propioa du, batzorde mistoa, eta ez dugu zertan esan Espainiako Gobernuari zer defizit aplikatu behar dien ala ez beste autonomia-erkidegoei; guk negoziatu behar dugu han, hala dagokigu eta. Beraz, ez gaude ados lehenengo puntuarekin. Eta bigarren puntuak dioenez, diru gehigarria guztiari aplikatu behar zaio, guzti-guztiari; beraz, bada, oso ondo, ados gaude… Nola ez gara bada ados egongo ekonomia berrabiarazteko, inbertsioproiektuetarako, ikerketa-proiektuetarako, gizarte-ongizateko estatua sortzeko eta indartzeko, gizarte-babeserako, osasungintzarako, hezkuntzarako eta gizartepolitiketarako balio izatearekin! Ez dakit hemen sartzea falta den sailen bat edo politikaren bat ahaztu zaizuen, eta hau, jakina, txantxa bat da. Ea, ni saiatu naiz lehen esaten: zergatik ez du Eusko Jaurlaritzak hona ekarri…? Prieto jauna, erakundeen arteko akordioan ez da hitz egiten zorjaulkipen berritik aterako den diru guztiaz; Eusko Jaurlaritzak foru-aldundiekin adosten duen diruaz hitz egiten da. Beste zati bat, berriz, ez da hor agertzen, eta, hortaz, Eusko Jaurlaritzak nahi duen bezala aplikatuko du, ala ez; izan ere, badago orain arte aipatu ez den beste akordio bat, erakundeen artekoa ez dena, hots, EAJ-PSOE, eta akordio horrek eranskin bat du, non zehazten baita, hein batean behintzat, zer azpiegituratara bideratuko diren defizit handiago hori eta zor handiago hori. Baina badakigu, orobat, zergatik ez duen Jaurlaritzak aldundiek egin dutena egin beharrik, aldundiek beren aurrekontuen gastuen eta diru-sarreren sabaia igo behar baitzuten: Eusko Jaurlaritza honek luzatuta duelako aurten benetan gastatu zezakeena baino mila milioi gehiagoko diru-sarrerak dituen aurrekontua. Beraz, berrehun? Zortziehun milioi euro gehiago jaulki zitzakeen Legebiltzarretik pasatu gabe, aurrekontu luzatuak utzi egiten baitzion! Izan ere, azkenean, Jaurlaritza honek aurten izan duen abantaila handia izan da 1.200 milioi euro baino gehiagoko diru-sarrerak dituen aurrekontu bat luzatuta edukitzea, eta baimena izatea defizita betetzeak bakarrik mugatzen zuen zorra jaulkitzeko, eta, zorraren sabaia igo zaionean, 1.200 milioi euro baino gehiago zituenez, Legebiltzar honetara etorri beharrik ere ez du izan baimena eskatzera zor gehiago jaulkitzeko edo aurrekontua handitzeko. Eta, beharbada, hurrengoetarako, Legebiltzar honek erabili ahal izango ditu bere eskumenak eta erabaki ahal izango du zertan gastatzen den Eusko Jaurlaritzak edozein arrazoirengatik daukan diru gehigarria. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2599 |
10 | 51 | 07.11.2013 | REYES MARTÍN | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, berankortasunaren aurkako borrokari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Sí, señora presidenta. Berankortasunaren gaia dugu eztabaidagai; hala, Talde Sozialistak, ekimen honen bidez, konponbidea eman nahi dio Euskadin agregakinen garraioaren sektorea jasaten ari den biziraupen-arazoari, ez baita inondik ere arazo txikia; aitzitik, sektore horretako mila enpresa ingururi eragiten die. ETEak dira, eta epe laburreko kredituaren mende daude biziraun ahal izateko; horrenbestez, ezinbestekoa dute arrazoizko epe baten barruan kobratzea. Araudiak babestu egiten ditu. Epea, kontratazio publikoaren kasuan, hogeita hamar egunekoa da gehienez, edo hirurogeikoa, hala hitzartuz gero. Arau hori bete egiten da industriaren arloan eta merkataritzarenean; ez, ordea, bitxia bada ere, obra publikoetan; ez, baina, administrazioek ez dutelako araua betetzen: Eusko Jaurlaritzak eta foru-aldundiek epearen barruan ordaintzen dute, alegia, hogeita hamar egunera edo gutxiagora; udaletan, berriz, denetarik dago. Arazoa, baina, obra publikoetan izaten da, enpresa eraikitzaileen kontratazioan eta, batik bat, azpikontratazioan. Orain dela gutxi arte, duela hiru urtera arte, enpresa horiek hirurogei eguneko epean ordaintzen zuten gehienez; krisiaren ondorioz, baina, ikusi dute beren burua finantzatzeko modu ona zela hori, eta, egun, atzeratu egin ohi dituzte azpikontratistei egin beharreko ordainak. Alegia, Administrazioak hogeita hamar egunera ordaintzen dio enpresari –edo, gutxienez, hirurogei egun baino lehenago beti–; alabaina, enpresa horrek, gero, azpikontratei ez die ordaintzen hogeita hamar egunera, ezta hirurogei egunera ere, baizik eta berrehun egunera, hor nonbait. Horixe gertatzen ari da, esaterako, San Mameseko obretan, azpikontratetan berrehun egunera ordaintzen ari baitira, edo, areago, baita hirurehun egunera ere; eta gauza bera Espainiako AHTaren zenbait tartetan… Askoz ere adibide gehiago jar litezke, erreferentziako enpresak aipatu behar izanik gabe ere, baina, maizenik, eraikuntzaren arloan gertatzen da, eta azpikontratek jasaten dute arazoa: noiz kamioilari autonomoek, noiz garraio-enpresa txikiek. Izugarri larria da hori, enpresari txiki horiek aurreratu egin behar izaten dutelako egunean eguneko gastuetarako dirua; alegia, aurreratu egin behar izaten dute lan egiteko behar duten dirua, eta gastu hori, batez beste –batezbesteko estatistiko ofizial baten arabera–, 6.000 eurokoa da hilean. Horrenbestez, sei hilabetean ez badu kobratzen, garraiolari horrek, sei hilabete horietan, 36.000 euro ordaindu behar ditu aurrez. Gainera, gaitz hori kroniko bihurtzen da, hilabete batekoa kobratzen badu ere, hilabete horretan lan egindakoaren ordaina beste sei hilabetez atzeratzen diotelako. Alegia, bete-beteko krisialdian gaudela, aurrez jarri behar du poltsikoan ez duen dirua; izan ere, amortizatu egin behar ditu kamioia edo kamioiak, eta gero eta marjina estuagoen artean lan egin behar du; gainera, ez zaio erraza gertatzen banku-entitateen bidez finantzaketa lortzea, kasu horietarako ez baita kreditua aise lortzen eta enpresek ez baitiote bermerik ematen banku-erakundearen aurrean; gainera, kreditu hori lortuko balu ere, haren kostuak eramanezinak gertatuko litzaizkioke, egun dituen marjina estu horien ondorioz. Eta horrela etorri zaigu egungo egoera: duela hiru urte inguru, halako enpresak bostehunen bat ziren Bizkaian, eta, egun, berriz, ehun eta hogei bat baino ez dira geratzen. Hiru urteren buruan hori dena. Hori ez da sektorearen berregituratze-prozesu baten ondorio hutsa; izan ere, batzuetan, Erkidegotik kanpoko zerbitzuetara jotzen da, zenbaitetan kanpokoek merkeago lan egin baitezakete, ulertezina gerta badaiteke ere. Arazoaren muina, beraz, ez da legea, legeak argi esaten baitu epea hogeita hamar egunekoa dela edo hirurogeikoa gehienez (betiere, hala hitzartuz gero). Arazoaren muinean azpikontratak daude: kontratistei dagokien epearen barruan ordainarazi behar zaie; alegia, Administrazioak haiei nola, hala ordaindu behar diete haiek ere azpikontratistei. Hitzartu dugun erdibidekoaren lehen puntuan jaso dugu ordainketa horiek egitera nola behartu –bide batez, eskerrak eman nahi dizkiot Euzko Abertzaleak taldeari, erdibidekoa hitzartzeagatik–; hala, lehen puntu horretan, zehapen-araubide bat eratzeko eskaera egiten diogu Espainiako Gobernuari. Izan ere, kate luzea dakar gai honek. Legedialdaketak egon dira; neurriak hartu dira administrazio publikoetan, baina baten batek ordaintzen ez badu eta erreklamazioa egin dezakeen horri, hots, ordaindu ez dion horri esaten badio "Epaitegira jotzen baduzu, ez duzu lan gehiago egingo", egungo egoeran ez gaudenez lanak aise galtzeko moduan, horixe jazotzen da azkenean, alegia, sektorea hil egiten ari zaigula, ekintza faltagatik; ez lana falta duelako, baizik eta ez duelako kobratzen. Eta hori ikaragarria da. Bidegabekeria hutsa da autonomoentzat, enpresa horientzat eta haietan lan egiten duten langileentzat. Baina, izatez, guztiguztiontzat da arazo larria, bete-beteko krisialdi ekonomiko honetan. Izan ere, gure garraiolariak desagertzen badira –halaxe gertatzen ari baita–, beste garraiolari batzuk –Kantabriakoak, Errioxakoak edo Valentziakoak– arduratuko dira zerbitzu horietako batzuk emateaz, baina BEZa beren erkidegoan ordainduko dute, eta gure mugen ingurukoek, seguruenik, beren erkidegoan hartuko dute gasolioa; hala, bada, sektore horrek eragiten duen aberastasunetik ezer ez da Euskadin geratuko. Legea betearazteko bide bakarra dugu, beraz: Estatuak zehapen-araubidea eratu dezala –harena baita eskumena–, zehaztutako epearen barruan ordaintzen ez duen horrek zehapena jaso dezan; izan ere, zehapenak jasotzeko arrisku horren pean, bertan behera utziko dute jardunbide hori. Eraginkorra da: Portugalen eta Frantzian enpresa horiek berek, enpresa berberek, hogeita hamar eguneko epea betetzen dute; hemen, aldiz, berrehun egunera ordaintzen dute, hartara finantza-merkatutik kanpora lortzen baitute finantzazioa, hau da, azpikontratistak espoliatuz. Eusko Jaurlaritzari, berriz, hauxe eskatzen diogu gure erdibidekoan: lizitazio-deialdietan edo baldintzaagirietan kontratua gauzatzeko ezinbesteko baldintzatzat jaso dezan azpikontratistei dagokien epean ordaintzea, kontratua galdu ahal izan dezaten, baldintza hori bete ezean. Oso neurri arrazoizkoa eta bideragarria. Era berean, beste eskaera orokor bat ere egiten diogu Administrazioari, bere ekimenez eta sektorearekin harremanetan bere esku dagoen guztia egin dezan, tinko borrokatzeko obra publikoetako azpikontratetan berandutzak eragindako izurriaren kontra. Azkenik, eskatzen dugu zehatz azter dadin nola ziurtatu obra publikoetako azpikontraten legezko muga betetzen dela; alegia, ez daitezela egon legez adierazitakoak baino azpikontrata gehiago; izan ere, zenbat eta azpikontrata gehiago egon, zenbat eta zatiketa gehiago egon, hainbat eta zailagoa da azken azpikontratistak dagokion ordainsaria epe barruan jasotzea, eta, hala, lan egiten duen horrexek itxaron behar du luzaroen bere ordaina jasotzeko, eta harexek jasan behar ditu, beraz, lan-baldintza zailenak. Erdibideko honek bete-betean bat egiten du Alderdi Sozialistaren ekimenarekin: gure ekimenaren lauzpabost puntuetatik, denak jaso ditu, bakar bat izan ezik, eta Euzko Abertzaleek proposatutakoekin bat zetozen beste bi ere bai. Eta bazter utzi den hori, nire ustez, oso garrantzitsua zen, bidea irekitzen baitzuen kontratista ordainketan berandutuz gero hari zegokion lansaria azpikontratistari eman zekion zuzenean; alegia, kontratistak azpikontratistari ordaintzen ez bazion, Administrazioak berak aukera izango zuen, legez, azpikontratistari zuzenean ordaintzeko haren lanaren truke zegokion ordainsaria, kontratistari ordaindu beharrekotik hartuta. Egia da egungo Sektore Publikoko Kontratuen Legea dela-eta neurri horrek trabaren bat izan zezakeela; horregatik kendu dugu erdibidekotik, eta asmo politiko modura utzi; izan ere, aldaketak egongo ei dira aurki norabide horretan. Hortaz, berariaz eskatzen diegu, bai Eusko Jaurlaritzari, bai Espainiako Gobernuari, buru-belarri heldu diezaioten arazo honi; izan ere, ez da sektore horren arazo hutsa; ez da garrantzi txikiko arazoa; aitzitik, porrotera eramaten ari da Euskadin horren funtsezkoa dugun merkataritzaren sektorea. Eta neurriak hartzen ez badira, guztiok ordainduko ditugu ondorioak. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974 | parl_eu_2600 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.