legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, bere produkzioa Euskaditik kanpora eramango duen Tubacexen akzioak erostearen eta Euskadirako industria-politika baten bateragarritasunari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Egun on, Quiroga andrea. Itzarri pentsio-funtsak enpresa horretan parte hartzeko apustua egin du, bai. Koherentea eta desiragarria da borondatezko gizarte-aurreikuspeneko Euskadiko erakundeak euskal enpresetan konfiantza izatea; horrek erakusten du eskaintzen dituzten errentagarritasun-, kaudimen- eta segurtasun-ratioak munduko edozein inbertsioren parekoak edo handiagoak direla, Quiroga andrea. Baina zehaztu behar dizut funtzionarioek hartzen dutela parte, ez Eusko Jaurlaritzak. Ez da diru publikoa. Funtzionarioen dirua diru pribatua da, Quiroga andrea. Gogorarazi nahi dizut, Tubacexi dagokionez, enpresa horrek bi lantegi dituela hemen, Araban, eta 1.000 lanpostu baino gehiago. Gainera, enpresa hori nazioartekotuta dago. Azken hamarkadan, enpresa horrek bere jarduera bermatu du, baita Euskadin egongo dela haren erabakigunea eta gobernu-gunea ere, 100 milioi euro baino gehiagoko inbertsioekin. Arrazoizkoa da enpresa batek Euskaditik kanpo egitea inbertsio-proiektuak, nahiz eta, jakina, nahiago dugun inbertsioak hemen egitea, eta horretan ari gara lanean. Nolanahi ere, Tubacexek inbertsio horren inguruan egin duen jakinarazpen publikoari dagokionez, Tubacexek Euskadin bermatzen duen enpleguaren % 0,5 baino ez du hartzen proiektu horrek. Enpleguaren % 0,5. Atera ditzagun kontuak zenbat den Euskadiko 1.000 enpleguren % 0,5. Dena den, ni ez nago ados erabaki hori jakinarazi den moduarekin. Eta hori salatzen du Eusko Jaurlaritzak; zer arrazoi eman diren erabaki hori jakinarazteko. Euskal enpresaren alde egiten dugu, eta haren proiektuen eta lehiakortasunaren alde egiten dugu. Lehiakortasun horrek hainbat eta hainbat faktore ditu, eta guk nahi dugu argudiotzat eman diren soldatakostuak ez izatea irizpide bakarra lehiakortasuna baloratzean. Euskadik enpresa-munduari eskain diezaiokeen ingurunea lehiakorra izatea nahi dugu, eta proiektu produktiboak bideragarri bihurtzea. Hori da gure helburua, eta hori nahi dugu Tubacexen ere.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2701
10
53
15.11.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Galdera, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, bere produkzioa Euskaditik kanpora eramango duen Tubacexen akzioak erostearen eta Euskadirako industria-politika baten bateragarritasunari buruz
Lehendakari jauna, garrantzitsuena ez da Tubacexek edo beste edozein enpresak erabakitzea bere interesak Euskaditik kanpo defendatzea –nahiz eta horrek, zalantzarik gabe, Euskadiri eta gure egituraren gero eta deslokalizazio handiagoari eragiten dion–. (Bide batez esanda, orain publikoa ez dela esan duzun erakunde horretako presidentea Erkoreka jauna da.) Kontua da zergatik kritikatzen duen publikoki zure Jaurlaritzak onena bilatzen duen enpresa baten erabaki askea, eta, bien bitartean, zergatik ezkutatzen duen, publikoki esan gabe, zure Jaurlaritzak enpresa horretan bertan parte hartzen duela. Inkoherentzia hori geratzen da hemen agerian, moral bikoitz hori, eta zuek hor harrapatuta jarraitzen duzue, ideologia batean harrapatuta, gure interesentzat kaltegarria den herrialde-eredu batean. Euskadi ezin da isolatuta bizi; gizarte irekia izan behar dugu, eta han eta hemen, Euskadin zein Euskaditik kanpo, bilatu behar du gure interesentzat onena dena, euskal herritarrentzat onena dena. Ezin diozue errealitateari ihes egin. Errealitateari ihes egiten ari zarete. Eta errealitatea da zure Jaurlaritzak kritikatu egiten dituela kanpoan inbertitzeari esker Euskadin jarraitzen duten enpresak. Errealitateari ihes egitea da ez konturatzea hori beharrezkoa dela, eta Euskadin bilatu behar dugula…, bilatu behar dugu Euskadi leku erakargarria izatea besteak hona etor daitezen; baina hori ez da gertatzen ari. Errealitateari ihes egiten ari zarete, eta ihes egiten duzue onartzen ez duzuenean besteekin lankidetzan aritu ezean, besteengana ireki ezean edo Espainiarekin eta munduarekin naturaltasunez parte hartu ezean aukerak ixten ari zaizkigula. Esnatu zaitezte, mesedez. Bukatu da zurruntasuna, zurruntasun politikoa, lan-ereduaren zurruntasuna. Ireki zaitezte, izan gaitezen lehiakorrak, eta esan ezazue egia. Izan ere, zure hitzaldian ez duzu gauza bat esan, lehendakari jauna: Itzarriren inbertsioirizpideak –haren estatutuek esaten dute– "Euskal Autonomia Erkidegoaren garapen ekonomiko eta sozialera bideratuko dira". Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2702
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, bere produkzioa Euskaditik kanpora eramango duen Tubacexen akzioak erostearen eta Euskadirako industria-politika baten bateragarritasunari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Quiroga andrea, egia esan, ez dut ulertzen. Ez dakit eskatzen ari zaren desinbertitzea edo Itzarrik Tubacexen desinbertitzea. Ez dakit. Gogorarazi behar dizut akziodunen batzar nagusian ez zela eman erabaki horren berri, eta berriro esan behar dizut Itzarri erakunde publikoa dela, baina dirua funtzionarioena dela. Behin eta berriz erabiltzen duzu enpresa-erabaki bat Eusko Jaurlaritza kritikatzeko, eta esaten duzu Euskadik bertan inbertitzeko duen erakargarritasunaren galera islatzen duela. Hara, gure lehiakortasuna, lehen esan dizudanez, ez da lan-kostuetan bakar-bakarrik oinarritzen –horiek eman dira argudiotzat–. Enpresalehiakortasunak duen ziurgabetasun-elementu bat da, adibidez, sistema energetikoa, Quiroga andrea, eta Espainiako Gobernuak hartu dituen erabakiak asko ari dira oztopatzen euskal enpresen lehiakortasuna. Nolanahi ere, enpresa horren mezu baikor bat helarazi nahi dut –duela hilabete batzuk bertan izan nintzen sailburuarekin, enpresaren berrogeita hamargarren urteurrena zela eta–. Topaketa hartan, berrikuntzaz hitz egin genuen; izan ere, Tubacexek, Eusko Jaurlaritzaren laguntzarekin, berrikuntza-proiektu bat du martxan, eta, horri esker, oso lehiakor bihur daiteke berriz enpresa datozen hamarkadetarako. Garrantzitsuena da berrikuntzaren eta produktu berrien aldeko apustu handi horiek Euskadin egitea, eta lehiakortasun globalak horretarako aukera ematea. Baikorra izan nahi dut. Estatuko hamabost enpresa handienek osatzen duten Lehiakortasunerako Enpresa Kontseiluaren txostenean, Euskadi aipatzen da. Horiek dira gure indarguneak, horrek egiten gaitu erakargarri, eta, lehia-abantaila horiei esker, Ipar Ameriketako enpresa asko Euskadin izan dira. Gure indargunea hemen dago, eta uste dut Tubacex horren adibide dela.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2703
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, ETAko kide bati EITBn egindako elkarrizketari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Lehendakari jauna, galdera hau zuri egiten dizut zuzenean, oso gai garrantzitsua iruditzen baitzait; hori dela eta, galdera hau lehendakariari berari zuzenduta dago. Azaroaren 6an, asteazkenarekin, euskal irrati publikoak elkarrizketa egin eta ahotsa eman zion ETAko kide bati. Kide hari dozenaka urteko kartzelazigorra ezarri zioten, eta, damu-zantzu txikiena ere ez erakusteaz gain, indarkeria terrorista eta bere gaiztakeriak justifikatzen jarraitzen du. Hauxe egin zuen terrorista hark elkarrizketa hartan: indarkeria terrorista eta bere gaiztakeriak justifikatu. Gainera, elkarrizketa hartan onartu egin zen Euskadiko eta Espainia osoko terrorismoaren biktimen elkarte nagusiak funtsik gabe iraintzea. Gure ustez, ez da demokratikoki onargarria euskal herritar guztiok, terrorismoaren biktimak barne, gure zergekin ordaintzen ditugun komunikabide publikoek orduak eta orduak ematea ETAren aldeko bozeramaileei elkarrizketak egiten, edo erakunde etazaleen, legez kanpo utzitako erakundeen, ETAren aldeko erakundeen eta ETAren laguntza-zerbitzuen jardueren berri ematen. Ez da demokratikoki onargarria. Gainera, kasu honetan, damutu ez den eta birgizarteratu ez den etakide bati egin zaio elkarrizketa, eta hori, besterik gabe, gehiegizkoa iruditzen zaigu, erabateko astakeria, lotsagabekeria eta sekulako iraina. Ez da demokratikoki onargarria komunikabide publikoek guri sinetsarazi nahi izatea terrorismoa justifikatzen dutenen ideiak beste edozein herritar demokrataren ideiak bezain legitimoak direla; eta, horretaz ari garela, Hezkuntzako sailburua horretan saiatu da duela minutu gutxi. Terrorista baten ideiak ez dira herritar baten edo Maite Pagazaurtunduaren ideiak bezain legitimoak eta errespetagarriak; ezin dira inola ere izan. Erabat onartezina da Hezkuntzako sailburuak horixe esatea hemen duela minutu gutxi, etakide baten adierazpenak terrorismoaren biktima baten adierazpenekin alderatzea, bata bestea bezain errespetagarria izango balitz bezala; eta are gehiago kontuan izanik etakide horrek terrorismoa justifikatu duela, bere gaiztakeriak justifikatu dituela eta terrorismoaren biktimak iraindu dituela gure komunikabideetan. Erabat onartezina da, sekulako iraina, eta guk irmoki gaitzetsi nahi dugu hemen. Laburbilduz, bide hori hautatu al du EITBk terrorismoari legitimitatea kentzeko, gizarte demokratikoa aldezteko eta terrorismoaren biktimak defendatzeko? Nola ikusten duzu zuk, lehendakari jauna?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2704
10
53
15.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, ETAko kide bati EITBn egindako elkarrizketari buruz
Señora presidenta. Maneiro jauna, esan duzu ez dela demokratikoki onargarria komunikabide publikoek orduak eta orduak ematea ETAren aldeko bozeramaileei elkarrizketak egiten, eta erakunde etazaleen, legez kanpo utzitako erakundeen, ETAren aldeko erakundeen eta ETAren laguntza-zerbitzuen jardueren berri ematen. Lehenik eta behin adierazi behar dizut, Maneiro jauna, ez dela egia, inolaz ere, EITBk orduak eta orduak erabiltzen dituela zuk aipaturikoak elkarrizketatzen. Bere kontestuan, bere momentuan, gai hau jorratu da, garrantzia duten beste gai asko bezala. Baina gai honek, besteak bezala, bere tartea izan du eta izango du, baina ondo mugatua. Lehen esan dudan bezala, testuinguru zehatzaz batean kokatzen da zuk aipaturiko elkarrizketa. Aipaturiko elkarrizketa ezin daiteke behar bezala ulertu egun batzuetan zehar egindako hainbat eta hainbat elkarrizketa kontuan izan gabe. EITBk ez dio soilik aukera eman pertsona horri bere usteak publiko egiteko, ez. EITBk batez ere bere ikus-entzuleengan pentsatu du beste behin ere, bere eginbeharrak agintzen dion moduan. Gizarte honetan dauden iritzi ezberdinak jaso ditu mutur batetik bestera, gero entzule bakoitzak bere ondorioak atera ditzan. Beti ere giza duintasunarekin eta balore demokratikoekin begirune zorrotza izanik eta giza eskubideekin konpromisoa defendatuz.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2705
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, ETAko kide bati EITBn egindako elkarrizketari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu andrea, hain zuzen, ezein demokratak ezin du ulertu EITBk elkarrizketa egitea damutu ez den eta irratira bere gaiztakeriak aldarrikatzera doan etakide bati. Ez du inortxok ere ulertzen! Ez du ezein demokratak ulertzen! Ez zarete horretaz konturatzen? Egingo dio elkarrizketa EITBk bortxatzaile edo torturatzaile bati bere gaiztakeriak aldarrikatzeko eta bere biktimak iraintzeko? Erantzun iezadazu, mesedez. Egingo luke hori EITBk? Egingo al lioke elkarrizketa EITBk bortxatzaile bati, emango al lioke aukera bere biktimak iraintzeko, eta elkarrizketatzaileak egingo al lizkioke galderak, besterik gabe, EITBra bere iritzia ematera joan den herritar arrunt bat izango balitz bezala? Ez zara konturatzen, eta zu, lehendakari jauna, hau sekulako iraina dela? Ez zarete konturatzen?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2706
10
53
15.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, ETAko kide bati EITBn egindako elkarrizketari buruz
Maneiro jauna, zergatik ez da egin galdera hori EITBk oraintsu elkarrizketa egin zionean GALekoa izateagatik kondenatutako José Amedori? EITBk ezin izango du gorrotoa edo diskriminazioa bultzatu. Aldiz, dignitatearekin eta balore demokratikoekin begirune zorrotza eta giza eskubideekin konpromisoa bermatuko du. Hori dio legeak. EITB komunikabidearen funtzioa eta misioa hura sortu zuen 5/1982 Legeak ezartzen ditu, eta horretara bakarrik mugatzen da: objektibotasuna; egiazkotasuna; inpartzialtasuna; informazioaren eta iritziaren arteko bereizketa; berdintasuna; aniztasun politiko, erlijioso, sozial, kultural eta linguistikoa; gizalegezko balioak eta bizikidetza defendatzea eta sustatzea; eta abar. Adierazpen- eta informazio-askatasuna alde batetik eta bortxakeria eta indarkeria guztien erabateko deslegitimizazioaren orekan oinarritzen du EITBk bere lan-ildoa. EITBk, beraz, ezin izango du gorrotoa edo diskriminazioa bultzatu, nahiz eta EITBk berak sufritu izan duen ETAren arrazoi eza. Errazena gorrotoarekin jokatzea litzateke, erabaki profesionalak gorroto horrekin zipriztinduak izatea. Gertakari hura jasanda ere, etxe horretako kazetariak ikuspuntu profesionaletik ikusita egin beharrekoa egin beharko dute, beren bezeroen, beren entzule eta ikus-entzuleen mesedetan. Hala ere horrek ez ditu EITB eta bere langileak han edo hemen kokatzen. Neutraltasuna da beren esparrua, legeak dioen bezala, inpartziala, objektiboa, informazioa eta iritzia ondo ezberdintzen duena eta aldi berean giza dignitatearekin eta balore demokratikoekin begirune zorrotza, giza eskubideekin konpromiso argi eta garbia, EITBk bere ibilbide luzean bete egin izan duen bezala.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2707
10
53
15.11.2013
SÉMPER PASCUAL
PV-ETP
Interpelazioa, Borja Sémper Pascual Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Fagorri emandako laguntzei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea, lehendakari jauna. Egun on, sailburu jaun-andreok, legebiltzarkide jaun-andreok. Hasteko, labur-labur, gure elkartasun, laguntza eta ulermen osoa erakutsi nahi diet, gaur komunikabide askotan agertu diren azken informazioen harira, Fagorrek, Arrasateko enpresa handienak, Euskadiko enpresa handienetako batek, eta Espainiako zazpigarren korporazioak, bizi duen egoera jasaten ari diren langileei eta familiei. Fagor bizitzen ari den bezalako egoeren aurrean, eta mezu bolivartarrez eta interbentzionistez harago, kudeatzaileak eta haien erabakiak errespetatuz, adierazi nahi diot lehendakari jaunari beti aldeztuko ditugula arrazoizko irtenbideak, eta beti aldeztuko dugula botere publikoen esku-hartzeak zorroztasunean eta erantzukizunean oinarritu behar duela, eta politika industrial eta enplegua sortzeko politika serio eta arduratsuak izan behar dituela. Baina esan behar dizut, lehendakari jauna, horren ordez, zure Jaurlaritzak eta zeuk aste hauetan eman duzuen irudi orokorra izan dela egoera honek gainditu egin zaituztela eta handiegia geratu zaizuela. Beraz, interpelazio honen bitartez, ez dugu bakarrik jakin nahi zer egin duzuen –hori ere bai–, baizik eta jakin nahi dugu zergatik egin dituzuen gauza batzuk egin dituzuen bezala eta zergatik egin dituzuen adierazpen jakin batzuk. Fagor bizitzen ari zen eta bizitzen ari den egoeraren berri eman zenean, Eusko Jaurlaritzaren erreakzioa, lasaitasuna eman beharrean, lehendakari jauna, edo lidergo gisa defini daitekeenetik zertxobait eman beharrean, guztiz kontrakoa izan da. Krisi industrialaren aurrean –agian, azken hamarkadetan Euskadiko politikari eta industriari gehien eragin dion eta gehien astindu duen krisi industrial handiena–, honako hau izan da zure Jaurlaritzaren erreakzioa. Urriaren 17an, Tapia andreak, hartzekodunen konkurtsoa aurkeztu zenean, hain muturreko erabakia kritikatu zuen, bideragarritasun-plana ere kritikatu zuen zailtasun handiak zituelako, eta esan zuen: "Aurkeztu dezatela beste bideragarritasun-plan neurrizkoago eta errealistago bat". Urriaren 18an, Erkoreka jauna agertu zen, eta arduradunei eskatu zien egin zezatela lan akitzeraino berregituraketa ordenatu bat lortu arte –pentsatzekoa da ordura arte oporretan eta ordenarik gabe egon zirela–. Galdetu beharra dago, halaber, zenbateraino dagokion agintari politiko bati enpresa baten arazoetan modu horretan sartzea, jakinik lehen ez zutela ezer esan. Baina jarraitu dezagun. Urriaren 19an, Tapia andrea itzuli zen, eta esan zuen: "Ziurtatzen dut ez gaituztela despistatuta harrapatu; egoeraren jakitun gara Jaurlaritzara iritsi ginenetik". Eta orduan? Sailburuak berak hilaren 17an bideragarritasun-plan txar gisa kalifikatu zuena onartu zenuten? Beste elkarrizketa batean, Tapia andreak baieztatu zuen: "50 milioi euro gastatu ditugu; malguak izango gara bideragarritasun-planarekin, baina zorrotzak ere bai". Hau da, ordura arte ez zineten zorrotzak eta arduratsuak izan? Urriaren 20an, zu agertu zinen, lehendakari jauna, eta esan zenuen –hau guztia prentsako informazioa da–: "50 milioiak bideragarritasun-plan baterako ziren, ez zuloak estaltzeko". Hemen, jada, arazoetan sartzen hasten gara: ez zen zuloak estaltzeko. Hau da, dirua eman zenuten bideragarritasun-plan baterako, baina beste bat eskatzen duzue. Bideragarritasun-plan txar baterako eman zenuten dirua. Urriaren 20an, orobat, kasu honetan Egibar jaunak zera adierazi zuen: uste osoa zuela "Fagorrek ez zituela eraginkortasunez erabili Jaurlaritzarengandik jasotako laguntzak, laguntza ekonomikoa ez baitzen erabili bideragarritasun-plan bati ekiteko, dirulaguntza horretarako izanagatik". Komatxoak ixten ditut; hor amaitzen da aipua. Ez zituen eraginkortasunez erabili jasotako laguntzak. Alegia, orain arazoa ez da bideragarritasun-plana txarra zela, baizik eta dirua iruzur eginez erabili zela, nahiz eta beste bideragarritasun-plan bat eskatzen den. Urriaren 21ean, zu agertu zinen berriro, lehendakari jauna, eta esan zenuen "daukan balio erantsiari eutsiko dion bideragarritasun-plan bat espero dut Fagorrengandik". Alegia, atzera buelta berriz ere. Egun berean, Ortuzar jauna azaldu zen, eta, gainera, gauzak pixka bat nahasiz. Kasu honetan, Gipuzkoako ahaldun nagusiari, Garitano jaunari, aurpegiratu zion ihes egin ziola gatazkari. Hori egia izan arren, ez dakit arrazoizkoa dirudien politikariok joko hauetan nahastea bizi dugun egoera larri honetan eta milaka familiak pairatu behar duena kontuan hartuta. Urriaren 22an, Tapia andrea itzuli zen berriz ere, eta baieztatu zuen "kooperatibak ez zituen hartu erabaki drastiko eta azkarrak". Sailburu horrek baieztatu zuen ez zituztela despistatuta harrapatu, beren agintaldiaren hasieratik baitziren egoeraren jakitun; baina, dirudienez, orduan ez zizkieten eskatu erabaki drastiko eta azkarrak. Orduan hasi zen arazoa, Tapia andreak erabaki drastiko eta azkarrak eskatu zituenean. Urriaren 28an, Ortuzar jauna itzuli zen, eta esan zuen: "Denbora aurrera doa, eta gizarteak eta erakundeek jakin behar dute norantz joan nahi dugun". Ez zuen zehaztu, ordea, ea zuek zineten norantz joan nahi zuten ez zekitenak. Eta gaineratu zuen Ortuzar jaunak: "Eusko Jaurlaritzak bete-betean hartuko du esku", eta ulertzen dut esaera horrek bilatzen duela nolabaiteko… Eusko Jaurlaritzak "bete-betean hartuko du esku", baina pentsatzekoa zen hori jada gertatzen ari zela, ez baitzituzten despistatuta harrapatu, laguntzak eman baitzituzten, ezagutzen baitzituzten bideragarritasun-planak, eta zorroztasuna eskatzen baitzuten, zure Jaurlaritzako kideen esanean. Baina Ortuzar jaunak esaten du orain bete-betean hartuko dutela esku. Eta, bukatzeko, Ortuzar jaunak, hilaren 28an bertan, esan zuen: "Gauza hauek ez dira gertatzen egun batetik bestera". Arrazoi du horretan. Aldiz, lehendakari jauna, ez dirudi horrela gertatu denik, zure Jaurlaritzaren erreakzioak ikusirik. Eta urriaren 28an ere, sentitzen dut, Aburto jauna agertu zen –pozten naiz laukotea hemen dagoelako–, eta elkarrizketa batean baieztatu zuen: "Erabaki batzuk lehenago hartu izan balira, agian beste egoera batean egongo litzateke Fagor". Bistakoa bezain hutsa esaldi hori, Aburto jauna. Lehendakari jauna, hau ez da serioa. Ez da serioa. Zure jarrera ez da serioa izan, ezta Jaurlaritzaren erantzuna ere. Ez da serioa izan. Eta, egia esan, ez duzue munta honetako krisi batek eskatzen duen maila eman; ez duzue egoerak eskatzen zuen bezala jokatu. Eta gure Autonomia Erkidegoko enpresa garrantzitsuenetariko batez ari gara, egia, eta, esan bezala, lehenengo euskal enpresa-korporazioa da, eta Espainiako zazpigarrena. Ez da garrantzi txikiko gaia. Enpresa honek 1.630 langile ditu Euskadin, eta 5.600 munduan zehar, eta, kalkulatzen da, gainera, hori gutxi balitz bezala, hura erortzen bada zuzeneko eta zeharkako 4.000 lanpostu gal daitezkeela, gutxi gorabehera. Eta zure erreakzioa, zure Jaurlaritzaren erreakzioa, lehenago deskribatu dut: nahasmena izan da; nolabait esatearren, alde batera begira jartzea izan da. Izan ere, lehendakari jauna, galdera oso zuzena da; hots, zer egin duzuen benetan. Prentsako zentzugabekerien eta mezu nahasgarrien zerrenda horren ondoren, argitu iezaguzu: zer egin duzue benetan?; zein izan da zuen egitekoa Jaurlaritzara iritsi zinetenetik? Eta beste galdera bat ere bai, lehendakari jauna, garrantzitsuagoa agian: nola kontrolatzen duzue enpresa batera bideratzen duzuen diru publikoa?; nola kontrolatzen duzue behar diren helburuak betetzen dituen enpresa batera bideratzen duzuen diru publikoa?; nola liteke zure Jaurlaritza sostengatzen duen alderdiko buruzagiek biribil-biribil baieztatzea zure Jaurlaritzak enpresa bati ematen dion dirua ez dela behar bezala erabiltzen? Zer gertatzen da Jaurlaritza honetan? Zertan zabiltzate? Nolako harremana izateko asmoa duzue euskal enpresa-sarearekin? Non inbertitu behar duten eta non ez duten inbertitu behar esan behar diezue? Errieta egin behar diezue? Dirua eman behar diezue nola erabiltzen duten begiratu gabe? Eta, funtzionatzen ez duenean, aurpegiratu behar diezue ez dutela ondo erabili? Zein da zuen politika industriala, lehendakari jauna? Baduzue politika industrialik? Badakizue nora zoazten? Inora joan nahi duzue? Prentsako adierazpen nahasgarriekin beteko duzue Jaurlaritzaren politika industriala? Lauak aterako dira (Ortuzar jauna, Egibar jauna…)? Beste inork egingo du bat? Noiz aplikatuko duzue funtsezkoa den lidergoa? Noiz hasiko zarete gobernatzen? Noiz aplikatuko duzue ekonomian hain funtsezkoa den erakundeekiko konfiantza? Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2708
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Interpelazioa, Borja Sémper Pascual Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Fagorri emandako laguntzei buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Sémper jauna, hutsa, okertzailea, amnesikoa… Ez dakit zenbat gauza esan diezazkizukedan zure hitzaldiari buruz, baina ez naiz horretan sartuko. Besterik gabe, hemerotekaz hitz egin duzunez, eskatuko nizuke izan zaitezela zorrotzagoa hemerotekan oinarritutako eta edukirik gabeko hitzaldi bat hona ekartzean. Eta har ezazu lehenagoko hemeroteka, sekuentzia eta kontakizuna egiteko hartu duzun hasierako erreferentzia baino egun batzuk lehenago nik neuk esan nuena. Nolanahi ere, lehendakariaren eta haren Jaurlaritzaren helburua da gure herrialdeko sare industriala zaintzea, enplegua eta gure industriaren balio erantsia sustatzeko. Fagor Etxetresnak enpresak sortutako egoeraren inguruan gaur egun dugun sentimendua –eta hortik hasiko naiz– hunkipena da. Uste dut hitz horrekin ari zaiola aurre egiten azken asteetan euskal gizarte osoa Fagor Etxetresnak enpresaren eta eragin dion enpresaingurune guztiaren egoerari. Hunkipena, konpainia hori herrialde honetako erreferentzietako bat baita eta izan baita ekoizpen industrialari eta merkatuko kokapenari dagokienez. Hunkipena, Fagor Etxetresnak enpresaren eta haren eraginaren krisiaren tamainagatik. Eta hunkipena, Fagor Etxetresnak enpresaren egungo egoerak dakartzan ondorio laboral, sozial eta ekonomikoengatik. Baina egoera hau ez da berria, Sémper jauna. Euskal enpresa guztiek egin behar izan diote aurre krisi ekonomikoari. Asko joan dira beren egoera azaltzera eta laguntza eskatzera, eta Eusko Jaurlaritzak, hasierahasieratik, aurre egin behar izan die enpresek bizi dituzten egoera larri horiei, eta lehenengoetako bat Fagor Etxetresnak enpresarena izan zen, hain justu. Jaurlaritzak hartu duen jarrera izan da bideragarritasun ekonomikoa bilatzen laguntzea eta parte hartzea enpresarekin eta korporazio osoarekin batera, Sémper jauna, beste administrazioekin batera eta finantza-erakundeekin batera. Eusko Jaurlaritzak parte hartu nahi izan zuen enpresak aurkeztutako bideragarritasun-planean. Guk beti jokatzen dugu berdin; Eusko Jaurlaritzak jarrera bera du beti zailtasunak dituzten enpresekiko: haien eskaerak kontuan hartzea, bideragarritasun-konpromiso bat eskatzea, eta administrazio publikoak enpresei laguntzeko duen politikan dituen tresnak eskaintzea. Kasu honetan, enpresaren eta Mondragon Korporazioaren konpromisoan ere oinarritzen da gure laguntza. Haiekin batera saiatu gara irtenbide bat bilatzen; bideragarritasun teknikoa eta ekonomikoa bermatuta izanik, Fagor Etxetresnak enpresaren etorkizuna bermatzen lagundu nahi izan genuen. Berriro diot, lagundu egin genuen eta lagundu egingo dugu berriz ere. Lagundu egin genuen Mondragon Korporazioak eta Fagor Etxetresnak enpresak konpromisoa hartu zutelako eta bideragarritasuna bermatu zutelako; konpromisoa hartu zuten finantzaketa propioa emanez, eta bideragarritasun-plan bat egiteko konpromisoa hartu zuten. Garrantzitsuena da Mondragon Korporazioak eta Fagor Etxetresnak enpresak gai ikusten zutela beren burua duela hamaika hilabete enpresaren etorkizuna bermatzeko, eta korporazioaren beraren eta beste finantza-erakunde batzuen konpromisoa zuten. Hori dela eta, Eusko Jaurlaritzak bat egin zuen finantzaketa-bideak bilatzeko. Zer egin dugu? Bada, egin dezagun errepaso bat. 2012ko abenduan, Eusko Jaurlaritzak konpainiaren bideragarritasun-plana jaso zuen. Plan hori asmo handikoa zen, eta oso doia kantitateetan eta denboretan; helburutzat ezarri zituen Haier enpresarekin akordio estrategiko bat lortzea Poloniako lantegian lerro zuria fabrikatzeko, Frantziako lantegietako lerroetan desinbertitzea, eta Arrasateko lantegietan balio erantsi- rik handiena zuten lerroak sendotzea. Planak 263 milioi euroko finantzaketa behar zuen, aurreko galderan erantzun dudanez, eta hauxe zen funts horien jatorria: Fagor Etxetresnak enpresaren aktiboetatik 80 milioi desinbertitzea –desinbertsio hori abian zen jada–; Fagorren bazkideen kapitala handitzea –konpainiaren batzar nagusian erabaki zen kapitala 20 milioi eurorekin handitzea–; Mondragonen kooperatibetako askok kooperatiben arteko 33 milioiko mailegua ematea –mailegu hori Mondragon Inbertsioak enpresak bermatu zuen–; Fagor eskualdetaldeko kooperatibek 30 milioi euro jartzea beren baliabideetatik; Ekarpen programaren bitartez, 40 milioiko mailegu partaidetua ematea Fagor Etxetresnak enpresari –Eusko Jaurlaritzak 25 milioi, eta finantza-erakundeek 15 milioi–; eta Kreditu Ofizialeko Institutuak emandako 60 milioiko mailegua, Espainiako Estatuan den etxetresna elektrikoen sektoreko enpresa bakarrari laguntzeko –enpresak ministerioaren ahozko konpromisoa zuen mailegu hori lortzeko–. Eskaera horren aurrean, Eusko Jaurlaritzak konpromisoa hartu zuen bideragarritasun-planarekiko. Bideragarritasun-planarentzat agindutako mailegua hiru zatitan eman zen; bi Eusko Jaurlaritzari dagozkio. Hala, 10 milioiko mailegua eman genuen Socade arrisku-kapitaleko sozietatearen bitartez, eta 15 milioi euroko beste mailegu bat, Ekarpen sozietatearen bitartez. Hirugarren zatia ere, 15 milioi eurokoa, Ekarpenen bitartez eman zen; baina finantzaerakundeei dagokie. Bost hilabete geroago, 2013ko maiatzean, Mondragon Korporazioak beste 70 milioi euro eman behar izan zituen. Fagor Etxetresnak enpresaren zailtasun ekonomiko eta finantzarioek bere horretan jarraitzen zuten; egoerari buelta ematea lortu ez, eta, gainera, okerrera egin zuen. Helburua zen Fagor Etxetresnak enpresak berehala eta premiaz behar zuen finantzaketa ematea, oraindik ez baitzuen lortu Kreditu Ofizialeko Institutuaren mailegua. Enpresak ez zuen lortu egoera onbideratzea, eta zailtasunak areagotu egin ziren. Urte horretako urrian, enpresak beste bideragarritasun-plan bat aurkeztu zion korporazioari, baina, kasu horretan, berregituraketa ordenatu bati ekiteko helburuarekin. Beste bideragarritasun-plan bat. 170 milioi euroko finantzaketa behar zuen. Urriaren 8an, asteartearekin, egin zen lehenengo bileran, korporazioaren kontseilu nagusiak onartu zuen eskatutako 170 milioietatik 50 ematea lehendabizi. Helburua zen enpresak aurre egin ahal izatea epe laburreneko ordainketei. Une hartan, Eusko Jaurlaritza berriro bildu zen enpresarekin eta korporazioarekin finantza-ekarpen bat egiten saiatzeko taldea modu ordenatuan eta kontrolatuan berregitura zedin, bai tamainari dagokionez, bai funtzioei dagokienez. Ekintza-bide hori zapuztu egin zen, korporazioaren kontseilu nagusiak urriaren 14an egin zuen bileran uko egin baitzion Fagor Etxetresnak enpresari aurreko astean onartutako 50 milioiak ematea. Bilera hartan bertan, korporazioak erabaki zuen hartzekodunen aurre-konkurtsoaren eskaera hastea Donostian, eta bi egun geroago aurkeztu zen, urriaren 16an. Une hartatik aurrera, Fagor Etxetresnak enpresak planteatzen du bideragarritasun-plan doiago eta zorrotzago bat aztertu behar zela (korporazioak), enpresatik salbatu zitekeena salbatzeko, jada hartzekodunen aurre-konkurtsoan murgilduta baitzegoen. Horretarako, berriro adierazi zuen 170 milioiko finantzaketa behar zuela nahi ez zuen likidazio-konkurtsora ez iristeko. Hauek ziren finantzaketa horren lehentasunezko helburuak: 50 milioi bideratzea Frantziako lantegiak ixteko eta langileei ordaintzeko –hala, berehalako konkurtso-egoera saihestuko litzateke Frantzian, han ez baitago aurre-konkurtsorik–; 70 milioitik 80 milioira bitarte bideratzea hornitzaileei epemuga gainditutako fakturak ordaintzeko; eta 20 milioitik 40 milioira bitarte bideratzea bazkideen borondatezko ekarpenei aurre egiteko. Eskaera horiek, jada, epailearen esku zeuden; beraz, hark berehala ireki zezakeen konkurtsoa, urriaren 16tik aurrera. Urriaren 21ean eta 22an, Fagor Etxetresnak enpresaren planteamendu berri hori aurkeztu zion Eusko Jaurlaritzari; gero aurkeztu zitzaion Eusko Jaurlaritzari. Enpresak eta korporazioak Kreditu Ofizialeko Institutuari eta Madrilgo Industria Ministerioari ere aurkeztu zien. Eta Eusko Jaurlaritzak babesa eman die Autonomia Erkidegoaz kanpoko erakunde eta entitate guztiekin egindako bilerei. Kudeaketa horien ondorioz, eta bi bileretan, finantzaketara jotzeko beharra planteatzen da, lau eragileren artean adostuta eta koordinatuta: korporazioa bera, Eusko Jaurlaritza, Espainiako Gobernua eta Fagor Etxetresnak enpresaren zorra finantzatzen zuten banku guztiak. Eusko Jaurlaritzak onartu egin zuen proposamena, eta bere gain hartu zuen Industriako ministroak, Soria jaunak, ordezkatzen zuen Estatuko Gobernuarekin batera lan egiteko konpromisoa. Eusko Jaurlaritza harremanetan egon zen Soria ministroarekin zein De Guindos ministroarekin, baita Frantziak Bilbon duen kontsularekin ere, egoera eta elkarrekin egin zitezkeen ekintzak aztertzeko. Korporazioak, berriz, bere gain hartu zuen proposamena bankuen poolari aurkeztea, baita planteamendu hori taldearen barruan kudeatzea ere. Harreman ugariren ostean, urriaren 28ra eta 30era iritsi ginen, eta interesgarria iruditzen zait haietaz hurrengo hitzaldian hitz egitea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2709
10
53
15.11.2013
SÉMPER PASCUAL
PV-ETP
Interpelazioa, Borja Sémper Pascual Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Fagorri emandako laguntzei buruz
Eskerrik asko, lehendakari jauna. Ikus dezagun… Ni informatzeko eskatzen dizut! Esan gabe utzi baditut zure adierazpen batzuk, ni informatzeko eskatzen dizut, ez baitzen nire asmoa bat ere bazterrean uztea. Izan ere, asko kendu behar izan ditut, ikusi baituzu luzea zela zerrenda. Sarritan agertu zarete. Nahasmena sortu duzue, ez duzue lidergorik izan, baina prentsan izugarri agertu zarete; hori egia da. Batzuei errieta eginez, zuen artean kontraesanean ibiliz, nahasmena sortuz…; hori egia da. Eta besteren bat badago, gustura asko entzungo nizkizuke zure denboran. Nik kendu egin behar izan ditut. Hara, saia gaitezen buenistak izan nahi duten mezu politikoetatik errealitatera pasatzen. Zuek behin eta berriz adierazten duzue buenista izan nahi duen mezu politiko hau: "Euskal enpresari laguntzen diogu". Horrekin dena egin dugu, baina ez da egia; gero, errealitateak, zure Jaurlaritzaren eguneroko kudeaketa politikoak, ez baitu hori baieztatzen. Izan ere, euskal enpresa batek –eta lehen izan duzu aukera Arantza Quirogari Tubacexen inguruan erantzuteko–, hazteko asmoz espazioak bilatzen dituen eta lehiakortasunari eusten dion euskal enpresa batek, erabaki du gurearen ondo-ondoko autonomiaerkidego batean inbertitzea, eta zure Jaurlaritzak euskal enpresa horri erantzun dio "Ez da gure eredua". Euskal sare industrialari laguntzen. Krisia Mondragonen, kasu honetan Fagorren: gaitzespenak, kexak, haserreak, kontraesanean dauden adierazpenak…, nahasmena. Bideragarritasun-plana aipatu duzu. Hel diezaiogun bideragarritasun-planari, lehendabizikoari; izan ere, Kreditu Ofizialeko Institutua ere tartean sartu duzu, eta horretaz ere hitz egin dezakegu. Zuk aipatu duzun lehenengo bideragarritasun-plana. Paperak denari eusten dio, ados gaude horretan, eta, ikusten dudanez, zuek paper bat ikusita erabakitzen duzue diru-laguntza edo mailegu bat ematea. Aztertzen dituzue paperak? Ala beti sinesten duzue paperetan gertatzen dena? Egiten duzue paperetan agertzen denaren bideragarritasunaren enpresa-proiekziorik? Ala gauza batzuk sinesten dituzue eta beste batzuk ez? Enpresak kritikatzen dituzue zuek onartu dituzuen bideragarritasun-plan horiek funtzionatzen ez dutenean? Horrela gertatzen da beti? Horrelakoa izango da aurrerantzean Jaurlaritzaren politika hau? Hizpide dugun krisiaren aurrean, jaurlaritza arduratsu batek erabiltzen duen lidergo-politika da esatea "Niri ez begiratu, nik ez dut zerikusirik izan, errua jaun hauena da, nahiz eta ni hor egon naizen eta parte hartu dudan"? Arrazoizkoa da bi lehendakari ohi iskanbilan aritzea? Arrazoizkoa da zure alderdiko presidenteek, bai Gipuzkoan, bai Euskadi osoan, lehen aipatu ditudan bezalako gauzak esatea? Serioa da hau? Izan ere, seriotasunak, azken batean, konfiantza ere ekartzen du, eta lehendakari batek eta jaurlaritza batek ustez duen eta ustez izan behar duen lidergoa bere adierazpenen bidez sortzen duen konfiantzan ere oinarritzen da! Jakina garai nahasiak bizi ditugula; denok dakigu hori! Atseginez deitora dezakegu zein garai zailak ari garen pasatzen. Garrantzitsuena da nola erreakzionatzen dugun politikariok, nola erreakzionatzen duten liderrek, garai nahasi hauetan lider politiko izan nahi dutenek, eta hor erakusten da benetan maila. Eta zuek ohituta zaudete historiako oparotasungaraietan gobernatzen, dena ondo doan garaietan, eta, Euzko Alderdi Jeltzaleak orain bizitzen ari garen krisi konplexu eta ezohiko baten garaian gobernatu behar duenean, ikusten dugu zer gertatzen den. Ez duzue behar den bezala kudeatzen, eta hori agerian geratzen ari da. Hunkipena dagoela? Jakina hunkipena dagoela! Horrexegatik behar da lidergoa, lehendakari jauna! Horregatik galdetu dizut lehen ea hasiko zareten gobernatzen behingoz. Eta izan zaitezte zintzoak: krisi honetan guztian, zer ekarri duzue? Nahasmena ala lidergoa? Lehen aipatu ditudan adierazpenen zerrendarekin, zer ekarri duzue? Lasaitasuna ala nahasmena? Segurtasuna ekarri duzue zure Jaurlaritzaren jardunean, zuek egin duzuen horretan, ala ez? Horixe da galdera, lehendakari jauna. Duela egun batzuk, Erkoreka jaunak zioen, Bizkaiko Foru Aldundiaren erabaki baten gainean, "azkenean agertu da argia". Bada, pitz itzazue eskuargiak behingoz, eta denok. Ez zaitezte egon zuei besteok piztu zain. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2710
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Interpelazioa, Borja Sémper Pascual Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Fagorri emandako laguntzei buruz
Hutsa, okertzailea, amnesikoa… Amnesikoa ez bakarrik hemerotekari dagokionez, baita nik neuk gaur goizean beste galdera batzuen inguruan eta zure lehenengo hitzaldiari eman diodan azalpenaren inguruan hemen egin ditudan hitzaldiei dagokienez ere. Amnesikoa, halaber, Eusko Jaurlaritzak kontu honetan izan duen jokabideari buruz Fagor Etxetresnak enpresak, Mondragon Korporazioak eta Confecoopek esandakoei dagokienez. Nolanahi ere, berriro diot, urriaren 30ean ofizialdu zen korporazioaren erabaki hori, lehendakariarekin egindako bileran eta Garapen Ekonomiko eta Lehiakortasuneko sailburuari bidalitako gutunean. Eta urriaren 30ean bertan eman zen bukatutzat Mondragon Korporazioak berak eskatzen zuen bideragarritasun-planaren abiaraztea. Nire hitzaldian, azken hilabeteetan gertatutakoa errepasatu dut. Eusko Jaurlaritza, aurrerantzean ere, prest egongo da esparru horietan lan egiteko: etorkizunera begira bideragarria den jarduera guztiari eusten saiatzen, beste erakunde batzuekin lan egiten hartzekodunen konkurtsoak gizartean izango duen eragina murrizteko, egin daitezkeen planetan parte hartzen kaltea jasan behar izan duten familien etorkizuna bermatzeko, eta aukera berriak sortuko dituzten jarduera berriei laguntzen. Eusko Jaurlaritzak lan-bilerak egin ditu azken hilabete honetan Fagor Etxetresnak enpresak aurkeztutako hartzekodunen aurre-konkurtsoak eragindako egoera berriaren aurrean bere lankidetza eskaintzeko. Berriz azpimarratu nahi dut Jaurlaritza, kasu honetan, jarrera berarekin, asmo berarekin eta zailtasunak dituzten enpresa guztiei tresna berak eskainiz ari dela jokatzen. Lehenengo bilera, Sémper jauna, urriaren 21ean egin zen Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailaren eta Mondragon Korporazioaren artean. Sailak aukera eskaini zuen lanik gabe geratu behar zutenei Lanbideren bitartez prestakuntza eta enplegua ematen laguntzeko. Bigarren bilera urriaren 23an egin zen, Lanbideren eta Fagor Etxetresnak enpresaren artean. Enpresak konpromisoa hartu zuen enpresaren itxierak izango zuen eragin globala aztertzeko behar zen informazioa Lanbideri bidaltzeko, baita kaltea jasango zutenen beharrei eta profilei egokitutako neurriak ezartzeko ere. Informazio horri esker, Lanbidek berariazko lanplanteamendu bat egin ahal izango du, Europar Batasuneko GEEF funtsaren finantzaketa barne dela. Azkenean, azaroaren 6an, hilaren 4rako antolatu zen bilera egin zen Lakuan. Bilera hartan, Fagor Etxetresnak Korporazioak eta erakunde publiko guztiek (Eusko Jaurlaritzak, foru-aldundiek eta gaiak eragiten dien udalek) hartu zuten parte. Eusko Jaurlaritzak politika industrialerako epe laburreko eta ertaineko neurri batzuk aurkeztu zituen, zuzenean edo zeharka eragina jasan duten eta jasaten ari diren enpresa guztiei zuzenduak. Epe laburreko neurriak dira dibertsifikatzea eta klusterrak aktibatzea, gaitasun-mapa eta hornitzaileen sarea definitzea, eta berregituraketa- eta bideragarritasun-planak gauzatzen laguntzea. Epe ertaineko neurriak dira inbertitzaileak bilatzeko proiektuetan laguntzea, eta etorkizuneko aukerak dituzten jarduerak eta negozio-lerroak bultzatzeko neurriak aztertzea. Horrez gain, Lanbidek kaltea jasan duten langile guztiei arreta, orientazioa, enpresa bat sortzeko laguntza edo prestakuntza emateko zerbitzuetan garatuko dituen lan-ildoak eta ekimenak aurkeztu zituen bilera hartan. Azaroaren 7an, Sémper jauna, Eusko Jaurlaritzak lan-bilera bat egin zuen Fagor Etxetresnak enpresaren Kontseilu Sozialarekin, eta, bilera hartan, Eusko Jaurlaritzako sailek dituzten jarduera-ildoak eta tresnak planteatu ziren. Eusko Jaurlaritza prest agertu zen hartzekodunen konkurtso ondorengo egoeran laguntzeko, bai industria-arloan, bai prestakuntza- eta enplegu-arloetan. (Ez zara ari niri arretaz entzuten; ez naiz harritzen amnesikoa izatea.) Gaurko agerraldi honetan, berariaz aipatu nahi ditut Fagor Etxetresnak enpresari lotutako jardueretan lanean ari diren eta krisi hau jasango duten ehunka enpresa eta milaka langile horiek. Zuzenean edo zeharka, enpresa askok jasan dute kaltea. Eta krisi hau sistematikoa da, Sémper jauna; krisi honen ondorioak Fagor Etxetresnak enpresarenak eta haren kooperatibistenak eta langileenak baino askoz handiagoak dira, eta Eusko Jaurlaritza milaka lagun horiei zor zaie. Tresnak eta jarduera-programak ditugu haien zerbitzura, eta Eusko Jaurlaritzaren konpromisoa da lanean jarraitzea gure herrialdearentzat bideragarritasun ekonomiko handiagoa sortzeko. Gogorra eta nekeza izango da, baina gainditu egingo dugu egoera hau.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2711
10
53
15.11.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Interpelazioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, terrorismoaren biktimekiko konpromiso etengabean eta indarkeria helburu politikoekin erabiltzen dutenen aurkako gizarte -gaitzespen argi eta garbian liderra izateari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, minaren bizitasuna, gertatu denaren gordinkeria husteko joera naturala du gizakiak; hala ere, une eta egoera batzuetan, mugarri batzuetan, esango nuke nik, guztion ordezkari izateko hautatu denaren erantzukizuna espero da. Eta une horietako bat da hau, lehendakari jauna. Ezertaz damu ez diren bat, bi edo hiru ez, baizik eta dozenaka etakide Euskadira iristeak, nahi ez arren ere, iraganera garamatza. Euskadi izan denaren ispiluaren aurrean jartzen gaitu. Eta, orain, iristen ari direla, damurik gabe itzultzen, galdera ugari sortzen dira: Zergatik? Zertarako balio izan zuen? Zertarako hainbeste min eta sufrimendu? Euskal abertzale on moduan egun batean armak hartu zituzten haiek askatasun-erregimen batean hazi eta aldatu den Euskadi batera itzuli dira gaur, borroka egitera eraman omen zituen horretara. Hor datoz hogeita hamar edo berrogei urte igaro ondoren, eta haiei esker ez bada ere aldatu den gizarte bat aurkitu dute, hobea izaten ahalegintzen ari den gizarte bat, nahiz eta min handia egin diguten. Eta hori guztia, zertarako? Lehendakari jauna, ez da erraza gizartearen duintasuna berreskuratzea, baina bai ezinbestekoa. Eta nola egingo dugu? Bada, halako aukerei ihes egiten ez utziz, Euskadira itzultzen direnei oso argi uzteko demokraziak biluzik utzi dituela beren indarkeriaren aurrean, beren ideia politiko bakarrak indarkeria eta proiektu totalitarioa zirela, eta hori direla, eta hori izan direla euskaldunentzat. Ala lotsatu egingo gara, herri moduan, eragin duten min guztiagatik? "Gogoratzen dut hitz giltzarriak lotzen du iragana orainarekin eta iragana etorkizunarekin. Gogoratzea da gizatasunean sinestea". Hori idatzi zuen Bakearen Nobel Saria jaso zuen Elie Wieselek. Gogoratu, berriro errepikatu ez dadin gaur Euskadira itzultzen ari direnak protagonista izan zituenaren moduko basakeriarik, euskal herriarentzat lotsarik handienaren protagonista izan zituenaren modukorik. Ona, beharrezkoa eta egokia da, lehendakari jauna, oroitzapenarekin, isiltasunarekin eta ukoarekin lotutako funtsezko arazoei aurre egitea. Iraganaren minari aurre egin diote beste gizarte batzuek, eta hori egin dutelako egin diezaiokete aurre egun munduari behar besteko duintasunez. Gizarteek oroitzen badute, erakundeek forma eman diotelako baino ez da, gizartearen memoriarik ez delako gogoratzen den jendearengandik kanpo. Ez gara hitz egiten ari memoria kolektiboaz, baizik eta memoria horri ematen zaion esanahi kolektiboaz, belaunaldi batengandik bestearengana igarotzen denaz. Eta, lehendakari jauna, gaurtik aurrera, urrats hori egin dezazun eskatzen dizut. Gogora ekarri nahi dut proiektu terroristaren helburua dela biktima hutseratzea, bere gerrakontabilitate makabroaren kopurua baino izan ez dadin. Gure proiektuaren helburua da gizakia gizakitzat zenbatzea, eta gizartearen gogoan eta memorian irautea. Ezin dugu geure burua engainatu, ez genuke ahaztu behar Euskadi honetan terrorismoa justifikatu egin dela ideologikoki, eta oraindik ere hori egiten dela. Ez genuke ahaztu behar, eta geure buruak engainatuko genituzke hala egingo bagenu, askapenarmada bateko soldadu heroikotzat goretsi direla terroristak, jatorrizko lekuetara itzultzen ziren emakume alargun horien isiltasunaren aurrean. Biktimen bakardadea eta mina indarkeriaren anomalia mingarria ez ikusteko normaltasunaren itxurak egiten zituen gizartearen axolagabekeriaren emaitza ere izan da. Ezin da gorrotoa izan, ez; baina ezin da, halaber, berriro hutsetik hasi, ez baita osasungarria. Gure gizartea, lehendakari jauna, duintasuna berreskuratzeko prozesuan dago, jasandako kolpeetatik osatu eta aurrera begiratzeko prozesuan. Lehendakari jauna, prozesu motela egingo du gizarte honek, baina ez da nahikoa denboraren joanak kontzientziak anestesiatzea, zortziehun biktima errugabe baino gehiago izan zirela ezabatzeko. Zauriak sendatzeko behar beste denbora ere ez da igaro Euskadin. Baina gizarte honek arima, prestutasuna, izaera berreskuratzeko, onartezina eta errepikaezina dena azpimarratu behar du gure ordezkariak. Utz ditzagun bazterrean zitalkeriak, eta gogora ditzagun hildakoak, zortziehun baino gehiago. Proposatzen dizugun erronka da ahanzturaren aurkako indarrari bizirik eustea. Ahanzturaren aurkako indarraren buru izatea eskatzen dizugu, lehendakari jauna. Akatsa litzateke pentsatzea ahanzturaren bidez soilik adiskidetzen dela gizartea; adiskidetasuna lortzeko gai izan behar baitu gizarte honek, baina inoiz ez ahanzturan oinarrituz. Une garrantzitsuak daude, lehendakari jauna, eta garrantzitsua da hau. Orain ez da hildakorik, baina izan dira, eta une hau aukera egokia da ahaztu behar ez ditugun balioak goresteko: demokraziarenak, berreskuratu behar dugun askatasunarenak. Inork ez digu itzuliko galdutako denbora. Erronka bat botatzen dizut, lehendakari jauna: ulertu behar duzu gizarteak berreskuratu egin behar duela, eta berreskuratzeak une hau eskatzen duela. Eta horregatik eskatzen dizut ausardia. Are gehiago, behingoz ausart izateko aukera duzue zuek orain. Hain zaila egingo litzaizuke gaur onartzea ETAk ez zuela existitu behar? Esan dezagun argi, argi entzun dadin, bai, argi entzun dadin: hain zaila izango litzateke zuretzat gaur onartzea ETAk ez zuela existitu behar? Gertatu zena bizirik mantentzeko beharrak handiago egingo gaitu. Ezinbestekoa da, zuk duzun erantzukizuna aintzat hartuta, lehendakari jauna, gure lurraren etorkizunerako zalantzarik gabeko bidea egitea; bide argia, arau eta printzipio demokratikoek zehaztu eta mugatua, fanatismorik eta gorrotorik gabeko bidea. Lehendakari jauna, erakunde honetatik, Legebiltzar honetatik eskatzen dizut onar dezazula beste urrats bat, zalantzarik gabeko beste urrats bat egiteko hain oinarrizko eta ezinbestekoa den zerbait. Memoria bizia behar dugu, biktimak errespetatzen dituena, iraganean soilik geratuko ez dena, baizik eta garrantzitsua izango dena etorkizuneko belaunaldientzat ere, eta etorkizuna eraikitzeko baliagarria. Eta horrek guztiak terrorismoari zilegitasuna kentzea eta eragindako kaltea onartzea eskatzen du. Euskal gizartearen arima berreskuratu beharra daukagu. Lehen urrats moduan, gauza erraz eta garrantzitsu bat proposatzen dizut, lehendakari jauna: oso argi izatea hori ez zela inoiz gertatu behar, eta ez dela berriro gertatuko. Hori soilik. Oso ariketa sinplea, erraza da. Ez dezagun konplexuago egin. ETAk ez zuen inoiz existitu behar. Euskaldun guzti-guztiok ulertu behar dugu hori dena ez dela irabazten Bake hitza letra larriz idatzita, baizik eta memoriaren alde borroka eginez, proiektu politiko baten biktima izan zirenei esanahi politikoa emanez, eta horri ondorio guztiekin aurre eginez; horrela soilik begiratu ahal izango baitiogu geure buruari ispiluan euskaldunok, eta duintasuna berreskuratu, inoiz galdu behar ez genuen hura, orain gure lurrera itzultzen ari diren haiek zikindu zutena. Esan dezagun argi, ez da hain zaila, eta, gainera, lehendakari jauna, horren beharra daukagu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2712
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Interpelazioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, terrorismoaren biktimekiko konpromiso etengabean eta indarkeria helburu politikoekin erabiltzen dutenen aurkako gizarte -gaitzespen argi eta garbian liderra izateari buruz
Legebiltzarburu andrea, eskerrik asko. Quiroga andrea, ETAk ez zuen existitu behar. Lehen zure legebiltzar-taldekideari hemeroteka begiratzeko esan diodan moduan, hemeroteka eta tribuna honetan egin ditudan mintzaldiak begiratzeko eskatzen dizut zuri, ikusteko ea ez dudan esan, hitzez hitz, ETAk ez zuela inoiz existitu behar; hitzez hitz. Quiroga andrea, eskertzen dizut, eta aintzat hartzen dut, dena den, mintzaldian erabili duzun tonua. Hori bai, onartuko didazu aurrekariak aipatzea, zuk interpelazio hau aurreratzeko deitu zenuen agerraldi publikoan egin zenituen adierazpenak. Onar iezadazu esatea jabetzen naizela zer presio duen Alderdi Popularrak Euskadin, eta kezkatu egiten nauela. Zuen ordezkarien adierazpenen dualtasunak erakusten du: garai berria eskatzen dute batzuek, eta atzera begiratzea beste batzuek, behin eta berriro. Hori dela eta, aste bakoitzeko egoeraren arabera, behartuta sentitzen zarete presioa eragin eta baldintzatzen ari zaizkizuen sektoreak asetzeko moduko nabarmenkeriak lortzeko eztabaida aldian-aldian proposatzera. Uler dezaket, Quiroga andrea, zer egoeratan zaudeten. Hori bai, ez eskatu niri inora ez daraman eta inori onik egiten ez dion taktika horri jarraitzeko. Eskaintza bat egin dizugu lanerako beste metodo bati ekiteko, zuhurtasunean oinarrituz, elkar hartzen eta aurrean dugun aukerari erantzuten lagunduko diguten ekimen konstruktiboak partekatzeko. Begira, oso ohituta nago kritikak jasotzen balizko anbiguotasun edo distantziakidetasunengatik, ardura izateko deiak jasotzen, ausart jokatzeko deiak... noiz eta lehenak izan garenean egoera salatzen, lehenak, Euzko Alderdi Jeltzalea eta ni, orain lehendakari naizela eta lehendakari izan aurretik. Oso ohituta nago, baina oso lasai dut kontzientzia, eta hona iritsita, ez dut frogatzeko ezer. Dena den, ez dut nahi zuk zalantzarik izatea: iraganaren berrikusketa kritikoa defendatzen dugu, eta hala sustatuko dugu beti, argi azaltzeko ETAren terrorismoak eta giza eskubideen urraketa guztiek zer bidegabeko kalte egin duen, herri honetan jasan ditugun giza eskubideen urraketa guztiek, itxuraz, arrazoia eta/edo justifikazio politikoagatik, politikoki justifikatutako beste indarkeria batzuk ere izan baitira. Jende jakinei, arrazoirik gabe sufritu duten biktimei eta familiei eragindako kaltea. Nik pertsonalki, eta Jaurlaritza moduan, legebiltzar-talde moduan eta Euzko Alderdi Jeltzale moduan, beti izan dugu terrorismoaren aurkako kokapen etikoa, beti giza eskubideen eta bakezko bizikidetzaren aldekoa. Errespetu osoz esaten dizut, baina irmo. Argia izan da beti gure kokapen etikoa. Quiroga andrea –zuk aipatu duzu–, une berria bizi dugu Euskadin duela bi urtetatik, bestelakoa; une historiko biziki garrantzitsuan gaude. Aukera dugu, eta aurrean dugu bakea finkatzeko eta bizikidetza normalizatzeko aukera, eta oinarri etikoen gainean egin behar dugu, eta egingo dugu, oinarri etiko eta demokratiko finko eta egiazkoen gainean. Badakigu desberdin pentsatzen dugula, eta alde horiei buruz hitz egin behar dugula guztion arteko akordioak lortzeko; baina hau ez da modua. Alderdi politikoon arteko harreman-eredua zor diogu geure buruari, zorroztasunez eta demagogiarik gabe eztabaidatzeko, ekarpenak egiteko, adosteko, eta aurrera egiteko. Legebiltzarreko batzorde txostengileak, Qui- roga andrea, edo antzeko espazioren batek lagundu diezaguke horretan. Berriro ere, lan konstruktibo eta serio horretara gonbidatzen zaitut, komunikabideetan egoeraren araberako tituluak bilatzetik urrunduta. Begira, Quiroga andrea, zure interpelazioaren edukia aztertuz gero, bete diren zigorrei legean jasotzen ez den beste zigor bat gehitzea eskatzen ari zara. Legebiltzar honetan eskatzen ari zara zuzenean edo zeharka Estrasburgoko Europako Giza Eskubideetako Auzitegiak Parot dotrinari buruz eman duen epaia gaitzesteko. Quiroga andrea, hori, bere horretan, ezinezkoa da. Nolanahi ere, zure proposamena dela-eta irakurketa positibo bat egin nahi dut. Zu azaltzen ari zarena bada iraganaren hausnarketa autokritikoa egin behar dela eta biktimei egindako min bidegabea onartu behar dela presoen gizarteratzea sustatzeko, aukerak daude horretarako, gertu gainera. Koherentzia eskatu nahi dut. Blokeatu beharrean, zergatik ez dira sustatzen Zaballako kartzelako preso talde batek bide horretan egin dituen ahaleginak? Koherenteak izan gaitezen proposatzen dizut, eta zuk Zaballan preso daudenek egin dituzten ahaleginak sustatzeko, iraganaren hausnarketa kritikoa egin eta eragindako mina onartu dutenenak. Hitz egin dezagun gai horri buruz serioski. Espainiako Gobernuak ez dut urrats bakar bat ere egin gai horretan, ez du aurrera egin nahi izan eragindako kaltea esplizituki onartu duten presotaldearekin, iraganaren hausnarketa kritikoa egin duenarekin, eta espetxe-legedia zorrotz betetzea soilik eskatzen ari direnekin. Hitz egin dezagun, jardun eta aurrera egin kasu honetan. Erantzun diezaiegun ekintzekin (ekintzekin) defendatzen ditugun printzipioei, jar dezagun praktikan teorian defendatzen duguna. Oso garrantzitsua iruditzen zait gai horretan eredu ematea gizarteari, eta nahiko nuke ordezkari politikook eredu bat ematea gizarteari. Nahiko nuke gizarteak jasotzea gure ekintzaren oinarri diren helburuak, printzipioak eta balioak ordenatzen ari garela. Zuk, gaur, proposatzen duzu zigorra bete ondoren aske geratzen ari diren presoen aurkako gizartegaitzespen etengabea antolatzea. Udal jakinetan egin du proposamen hori zure alderdiak, eta bakarrik geratu zarete! Lehendakariak alderdi politikoen arteko aldeak areagotuko dituen ekimen bat proposatzea al da zure helburua, aurkeztu dituzuen ekimenetan bakarrik geratu zaretenean? Ezinezkoa da! Eta berriro esaten dizut Legebiltzarreko batzorde txostengilea da gure proposamenak aurkezteko, eztabaidatzeko eta adosteko foro. Zuk bihar Euskadiko Botere Judiziala zalantzan jartzen duen norbaiten berri eman ahal diguzu? Edo Auzitegi Gorenarekin ados ez dagoen norbaiten berri? Etzi Auzitegi Nazionala zalantzan jartzen duen norbaiten berri ere eman ahal duzu? Lehenengo eta behin helburu, printzipio eta baloreak adosteko eskatu nahi dut. Zuk martxoan Legebiltzarrean onartu zenuen lurzoru etikoaren oinarrizko printzipioa osatzen duen adierazpen bat, baina zuk aurreko igandean ez zenuen parte hartu nahi izan Legebiltzarrean egin zen ekitaldi batean, Quiroga andrea. Eta ekitaldi horren muina onartutako adierazpen hori irakurtzea zen. Quiroga andrea, onar iezadazu esatea akatsa iruditzen zaidala zuk eta zure alderdiak lehengo igandean, Memoriaren Egunean, Legebiltzarrean egin zen baterako ekitaldian parte hartu ez izana, zure taldeak aurretiaz adostu zuen zoru etikoaren oinarrizko printzipioa irakurtzeko ekitaldian. Bakearen eta bizikidetzaren gaia lantzeak gutxieneko konpromisoa eskatzen du, eta lehenengoa da gure jarduera oinarritzea, oinarritzea. Bestela esanda, esango dut halako eztabaidei aurre egin aurretik oso garrantzitsua dela ongi definitzea gure jardueren oinarri izango diren printzipio eta balio demokratikoen esparrua. Garrantzitsuena errepikatuko dizut, Quiroga andrea: Legebiltzar honetako bake eta bizikidetzako batzorde txostengilean parte hartzeko gonbidapena, baita, halaber, Eusko Jaurlaritzak proposatu duen bake- eta bizikidetza-plana aztertzeko gonbidapena ere. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2713
10
53
15.11.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Interpelazioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, terrorismoaren biktimekiko konpromiso etengabean eta indarkeria helburu politikoekin erabiltzen dutenen aurkako gizarte -gaitzespen argi eta garbian liderra izateari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Begira, lehendakari jauna, interpelazio hau prestatzen ari nintzela, seguruenik zuk emango zenizkidan erantzunetan pentsatuz, hori ere aurreikusi nuen. Baina pentsatu nuen: ez, ezinezkoa da. Ezinezkoa da. Ezinezkoa da, bizi dugun unearen ebidentziaren aurrean, lehendakari… Ez gara ari kartzela uzten ari den ETAko preso batez, biz edo hiruz, eta, gainera, esan behar dugu egia dela askori Parot doktrina aplikatu zaiela, eta hilabete batzuk lehenago ateratzen ari direla; baina errealitate bat izango da, eta errealitatea da askok zigorra ia beteta dutela. Eta esaten didazu nik haietako bakoitzaren aurkako gaitzespena antolatu nahi dudala, jakinik ez dela hala. Ni ari natzaizu hitz egiten, lehendakari, ni, Arantza Quiroga, lehen eta geroago une jakinetan argi esan dudana Estrasburgoko Auzitegiak zioena bete behar dela. Oso une zehatz bati buruz hitz egiten ari natzaizu, eta hau esan didazu zuk hemen: "ETAk ez zuen inoiz existitu behar". Jar ezazu idatziz. Esan iezadazu planaren zer ataletan ageri den hala. Badakizu zer gertatzen den? Entzuten ari nintzaizula zentzua hartu dute duela gutxi hemen, Legebiltzarrean, zure alderdiaren ordezkariari entzun genizkion hitz batzuek. Bilduri zuzenduz, esan zien: "Ez diogu elkarri min egingo". Hori da errealitatea, lehendakari jauna, baina zeure burua engainatzen ari zara, eta zuk badakizu; zeren eta Euskadin gertatu den historiari egiaz aurre ez egiteak ez baititu etorkizuneko zauriak itxiko, eta, okerragoa dena, ez du lagunduko gizarte demokratiko erabateko eta librea sortzen, helburua memoria galaraztea duen nahaste horretan baitzaudete: "Hemen alde guztietan izan da indarkeria, eta ez ditugu batzuk beste batzuk baino gehiago nabarmenduko". Oso gauza zehatza proposatzen ari natzaizu, eta oso adierazpen zehatza. Nik ez dizut hitz egin orain kartzelatik ateratzen ari den eta erabat bestelako errealitateari aurre egin behar dion pertsona horietako bakoitzaz, ingurunearen gaitzespena ere izango duenaz. Ez! Askoz harago doa proposatzen ari natzaizuna, eta zuk badakizu, eta nik uste dut ulertzen duzula, eta badakizu zertaz ari natzaizun. Baina horrek eskatzen dizue oso eroso sentitzen zareten dinamika batetik ateratzea, orduan ez baitugu elkarren aurka jardungo euskal gizartea izan denaren ispiluaren aurrean, nik deskribatu dizudanaren aurrean. Guztiok dugu historia bat atzean, eta badakizu ez dugula behar beste erantzukizuneko jarrera izan! Eta nik esaten dizut, Euskal Alderdi Popularreko kide batek. Bizi izan duguna bizi izan dugu, baina nik badakit gorrototik ez dela ezer eraikitzen; orain, hala ere, gauzak argi esateko beharra, betebeharra dugu: ETAk ez zuen existitu behar. Hori soilik, jar ezazu idatziz. Eraman dezagun, jar dezagun gure erakunde guztien fatxadan. A! Horretarako prest zaude? Izan ere, zu hor bai, oso serio jarri eta esan egiten duzu. Baina hori egin? Jabetzen zara ETAz hitz egitean gainerako biktimak ere azkar baliatu behar izan dituzula? Lehendakari, oso proposamen zehatza egin dizugu, euskal gizarteak behar duena, behar duguna, eraikitzeko beharrezkoa dena, eta minak jo dituen beste gizarte batzuek ere egin dute. Eta lehendakari zaren heinean horren gidari izateko eskatzen dizugu. Gizarte moduan bizi izan dugunari aurre egitean datza, onartzean, eta aurrera begiratzean. Hori eskatzen dizugu, lehendakari jauna. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2714
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Interpelazioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, terrorismoaren biktimekiko konpromiso etengabean eta indarkeria helburu politikoekin erabiltzen dutenen aurkako gizarte -gaitzespen argi eta garbian liderra izateari buruz
Quiroga andrea, jaka lotzen dut, baina ez zuk gauza bera egin dezazun. Adeitasunezko keinu bat besterik ez da, beste edozein izan daitekeen moduan. Dena den, zer eskatzen didazu? Zer eskatzen didazu? Lehendakari naizen heinean, ETAk ez zuela inoiz existitu behar esateko? Esan dut! Zuk eskatzen didazun moduan, nire mintzaldi politikoaren fatxadatik esan dut Euzko Alderdi Jeltzaleko kide egin nintzenetik. Euzko Alderdi Jeltzaleko kide egin nintzenetik, Quiroga andrea. Eta, nire ibilbide pertsonal osora edo Euzko Alderdi Jeltzalearen talde-ibilbide osora ez jotzeko, bi mugarri jarriko dizkizut: Euzko Alderdi Jeltzaleak erakunde guztietan sustatu zuen "Bakea behar dugu" hura, eta "Bakea behar dugu" hura ahotan hartuta Euzko Alderdi Jeltzaleak egin dituen diskurtso guztiak, eta Euzko Alderdi Jeltzalearen "Elkarbizitzarako bake bidea" dokumentua. Euzko Alderdi Jeltzalearen politika, lehenago eta une horretatik aurrera nolakoa izan den jakin dezazun, printzipio etikoei, balio demokratikoei, arazo politiko baten irtenbidea bilatzeko proposamenei dagokienez, indarkeria terroristaren arazoarekin eta bakegintzarekin nahasi gabe. Garrantzitsuena errepikatuko dizut, Quiroga andrea: kontua bada nik esatea ETAk ez zuela inoiz existitu behar, zuk jada badakizu. Zuk jada badakizu, eta euskal gizarte osoak ere badaki. Eta garrantzitsuena: Legebiltzar honetako bake eta bizikidetzako batzorde txostengilean parte hartzera gonbidatzen zaitugu; foro horretan aurkeztera, alderdi politiko guztiekin batera, zure proposamenak, egoki deritzozun ekimenak. Ez soilik lehendakariari eskatzea esan dezala ETAk ez zuela inoiz existitu beha; ez, ez: zein diren bakea finkatzeko ekimenak, zer ekimen dituen Euskadiko Alderdi Popularrak euskal gizarte honetan bizikidetza-bideak zehazteko. Lan zuhur, serio eta eraginkorra egiteko gonbidapena, Quiroga andrea. Iraganaren hausnarketa eta berrikusketa kritikoa partekatzeko gonbidapena. Espiritu hori ere jasoko da Eusko Jaurlaritzaren bake- eta bizikidetza-planean. Ez naiz ari pilota Legebiltzarreko batzorde txostengilera botatzen soilik: Eusko Jaurlaritzaren bake- eta bizikidetza-planaren espiritua, hiru akordio-proposamenekin. Jasotako proposamen guztiak txertatzeko ahalegina egin dugu plan horretan, eta azaroaren 26an, asteartean, onartuko du plana Eusko Jaurlaritzak. Iraganari, orainari eta etorkizunari begiratzea proposatzen du bake- eta bizikidetza-planak. Eta, begira: iraganari dagokionez, esan dugu zer erabaki dugun zuk martxoaren 14an sinatu zenuen legebiltzar-akordioaren irakurketari dagokionez; orain hau esaten dugu: "Hitzematen dugu, gure aldetik, ETAren indarkeriaren bukaera ez dela izango, besterik gabe, orria pasatzea, kontuak argitu gabe, errekonozimendurik gabe eta gertatutakoari buruzko kritika espliziturik gabe". Quiroga andrea, Eusko Jaurlaritzaren bake- eta bizikidetza-planean dago: "Hitzematen dugu gure aldetik biktimen oroimena eta ohorea ez direla bazterturik geratuko, iragana ahazturik etorkizunera begiratzeagatik. Hitzematen dugu ez dugula indarkeria eta giza eskubideen urraketak justifikatuko dituen historiarik berridatziko, eta halakoak idaztearen eta erabiltzearen kontra egongo garela. Hitzematen dugu biktima guzti-guztiek, baita legez kontrako kontraterrorismoenak ere –parekotzat jo gabe–, merezi duten errekonozimendua eta ordaina jasoko dutela. Hitzematen dugu gure aldetik indarkeriaren amaiera ez dela ezein sektoreren aurkako mendeku bilakatuko, integrazio eta bizikidetzarako gizarte-egituraketa baizik. Hitzematen dugu, legez dauden aukeren barruan, gizartearen normalizazioak presoen eta espetxepolitikaren kontuari helduko diola, gizarte-errealitate berriarekin bat etorrita", Quiroga andrea. Eta, azkenik, hau hitzematen dugu: "indarkeriaren amaierak bakea eta bizikidetzaren normalizazioa ekarriko dituela eta gizartea elkartzeko proiektu, prozesu eta programa bat ahalbidetuko duela". Ikuspegi konstruktibo eta positiboa eskatzen du planak, aurrean dugun aukera historiko hau baliatzen laguntzeko. Zuk eta biok han topo egiteko aukera izatea espero dut. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2715
10
53
15.11.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
Interpelazioa, Arri Zulaika Portillo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Jaurlaritzak hartutako zenbait neurriren ondorioz langileek azken urteotan izan duten erosahalmen-galeraren inguruan
Eskerrik asko, mahaiburu anderea, egun on guztioi. Gaur ez dut hitz egingo langabezi tasa % 16tik hurbil egoteari buruz, ezta langabetuen artean % 50ek ez dutela inolako diru-laguntzarik jasotzen ere, ezta arduratzen gaituen beste datu baten inguruan, alegia, Euskal Autonomia Erkidegoan 158.000 pertsona baino gehiagok ezin dizkietela beraien premiazko beharrei aurre egin. Ez, horiek aipatu bakarrik egingo ditut. Baina sakonki beste gai baten inguruan hitz egin nahi dut: langile publikoen erosteko ahalmenaren galeraren inguruan. 2010etik hona, sektore publikoko langileei erosketa-ahalmena % 25 murriztu zaie, azken aldian beste mota bateko murrizketak pairatzeaz gain: 2012ko aparteko ordainsariaren galera, jardunaldiaren luzapena eta abar. Langile publikoak, zerbitzu publikoak eskaintzen dituzten horiek, krisi honen errudunen multzoan kokatu dituzue, edo behintzat halako tratamendua jasaten dute, eta ez dira bakarrak. Orokorrean, herri honetako langile-klaseak ordaintzen dihardu krisiaren ondorioak, beraiek sortu ez duten krisiaren ondorioak. Ez ditugu berriro azalduko zer garrantzitsuak diren langileen lan-baldintzak edozein zerbitzu publiko eskaintzerakoan. Lan-baldintzak kaskartzeak zerbitzuaren kalitateari kalte egiten dio. Nahitaez gertatzen da hori, nahiz eta langile publikoek ahaleginak bereziak egin horrela ez izateko. Zerbitzu publikoetan ere murrizketa zuzenak egin dira azken bolada honetan. Beraz, honi gehitzen badiogu langileen lan-baldintzen kaskartzea, zerbitzu publikoaren kalitatearen okertzea eragin zuzena izango du gizarte osorako. Langile publikoen baldintzak kaskartzeari, noski, garrantzi handia ematen diogu, baina badago beste faktore bat ere mahai gainean jarri nahiko genukeena, Jaurlaritzaren kontraesana agerian uzten duena. Alde batetik, herritarren artean kontsumoa sustatu nahi duela dio, eta horretarako neurriak hartzen ditu, eta bestetik, langile publikoen lan-baldintzen okertze horri lagundu egiten dio bere politikarekin. Jaurlaritzak enplegua eta ekonomia suspertzeko aurkeztu dituen neurriak, edo horretarako direla saldu nahi diguten neurriek, ez dute ezertarako balio biztanleek kontsumitzeko ahalmenik ez badute. Beraz, hain justu kontrako bidean doazen neurriak hartzen ari da. Herri baten biztanleen erosteko ahalmena beherantz badoa edo beherantz joanarazten baduzue, ekonomiak eta enpleguak ere automatikoki behera egingo dute. Erosteko ahalmenaren galerarekin batera kontsumoak behera egiten du, kontsumo orok egiten du behera, baita pertsonen oinarrizko beharrizanak asetzeko beharrezkoa den kontsumoak ere. Horrek jarduera ekonomikoari kalte egiten dio, guztietan, bai jarduera ekonomiko estrategikoetan eta ez estrategikoetan ere bai. Beraz, bide horretatik joatea alferrik da. Eta gaiari berriro eutsiz, Erkoreka jaunak, bere saileko aurrekontuen aurkezpenean azaldu zuen pertsonalaren atalean ez dela egongo soldata-igoerarik, hau da, sektore publikoko langileei datorren urtean soldata berriro izoztuko zaiela. Eta honen arrazonamendua honakoa izan zen: "Honen jatorria ezaguna da, oinarrizko araudi bat dago, Estatuak eman duena, administrazio publiko guztiak lotzen dituena, eta horri jarraiki, aurrekontuak ezin dezake besterik egin, horren arabera jokatzea baino eta, beraz, soldata guztien izozketara jotzea baino". Aldiz, Jaurlaritzari galdetuta langile publikoen erosteko ahalmena berreskuratzeko asmorik duen, hurrengo hau erantzun zuen: "Jaurlaritzak nahiko luke, egoera ekonomikoak aurrera egiten badu, errekaudazioak gora egiten badu eta egoera ekonomikoak posible egiten badu. Jaurlaritzaren baldintza finantzieroek posible egiten badute, ez dugu hori ezinezkotzat jotzen". Beraz, erantzun horrekin sortzen zaigu hurrengo zalantza: orduan zer da araudizko arazoa ala Jaurlaritzaren egoera finantzieroaren arazoa? Nik erantzungo dizut: ez bata ez bestea, borondate-arazoa da. Eta esaten dugu borondateak zerikusi handia duela, Jaurlaritzak borondatea izango balu zerbait egiteko egin ahal izango lukeela. Aipatzen den araudia gainditzeko hainbat tresna ditugu, erostekoa ahalmena ez galtzeko neurriak hartze aldera. Eta adibide gisa, Kataluniako Erkidegoan egingo dena jarri genezake. Baita ere Gipuzkoan egingo dena eta beste leku batzuetan ere. Tresnak aurkitu dituzte eta abian jarriko dituzte. Beraz, tresnak egon badaude. Borondatea behar da, ordea, tresna horiek erabiltzeko. Guzti hori esanda, lehendakari jaunari interpelazioa egiten diogu, hurrengo galderari erantzun dezan: zer neurri hartuko du Jaurlaritzak bermatzeko sektore publikoko langileek azken urte hauetan galdu duten erosahalmena berreskuratuko dutela? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2716
10
53
15.11.2013
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Interpelazioa, Arri Zulaika Portillo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Jaurlaritzak hartutako zenbait neurriren ondorioz langileek azken urteotan izan duten erosahalmen-galeraren inguruan
Gracias, señora presidenta. Señora Zulaika, el tema que trae a esta Cámara no es nuevo ni en este Parlamento ni en esta legislatura, puesto que lo hemos debatido más de una vez tanto en el pleno como en la comisión. Y es verdad; el tema de que los trabajadores públicos vean mermado su poder adquisitivo preocupa al Gobierno, sí, y también me preocupa a mí. Me preocupa desde tres puntos de vista. Me preocupa, primero, espero que sea legítimo decirlo así, me preocupa desde un punto de vista personal, ya que yo también soy un trabajador público, y todos esos recortes que se han efectuado aquí en los últimos cuatro o cinco años, las congelaciones, las bajadas salariales, la eliminación de las pagas extras, todas esas reducciones de las aportaciones las he sufrido también yo, y, en consecuencia, mi familia ha visto mermada su capacidad adquisitiva. Me preocupa, además, desde otro punto de vista, en cuanto consejero, y sobre todo como consejero de la Administración Pública, entre otras razones, porque esa situación empeora la situación personal y colectiva de los trabajadores públicos. Pero no solo de los trabajadores públicos que trabajan en la Administración General dependiente del Gobierno Vasco, sino de los trabajadores de todas las administraciones; esto también empeora la situación de los trabajadores públicos de la administración foral y local. Puesto que los trabajadores de la Administración General no han sido los únicos en perder poder adquisitivo; ha sucedido lo mismo con los trabajadores de todas las administraciones, también con los trabajadores de las diputaciones forales y de los ayuntamientos. Y puesto que yo soy el consejero de la Administración pública, me preocupo, puesto que ello empeora la situación de todos los trabajadores públicos de las administraciones públicas, y reduce el poder adquisitivo de todos ellos. Y me preocupa, porque, al fin y al cabo, soy miembro del Gobierno, y porque además de preocuparme por los trabajadores públicos he de hacerlo por los trabajadores privados, y, en el caso de los últimos, es evidente la reducción del poder adquisitivo. Los autónomos han perdido poder adquisitivo, los cooperativistas también, los trabajadores ordinarios, los trabajadores de empresas privadas, los empresarios, los que están inmersos en los EREs, los comerciantes que han tenido que bajar la persiana, todos ellos también han perdido poder adquisitivo, toda la sociedad. Por lo tanto, no es cuestión solo de los trabajadores públicos, y menos solo de los trabajadores públicos de la Administración General. La cuestión es más general, abarca más. En cuanto al deterioro del poder adquisitivo de los trabajadores públicos de la Administración de la Comunidad Autónoma Vasca, podemos citar cuatro fuentes que originan esa pérdida; hay cuatro fuentes. La primera puede ser la congelación de sueldos que se ha producido año tras año. Desde 2010, tal y como usted ha dicho, los sueldos han estado congelados, y, por lo tanto, se ha reducido el poder adquisitivo. En segundo lugar, Zapatero decidió en 2010, al amparo del gobierno socialista, reducir el salario de todos los trabajadores de la administración pública un 5 %. En tercer lugar, desapareció la paga extra del 2012, a consecuencia de la orden dictada por Rajoy. Y luego año tras año ha desaparecido la aportación a realizar a los planes de pensión. Esos son, fundamentalmente, las cuatro fuentes del origen de la pérdida de poder adquisitivo de los trabajadores públicos. Baina garrantzitsua iruditzen zait, hausnarketarekin jarraitu aurretik, gauza bat aipatzea: Jaurlaritza honen erantzukizuna, Jaurlaritza zehatz honena, hutsa da Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorreko langileen erosteko ahalmenaren galerari dagokionez. Orain arte, hutsa izan da, Jaurlaritza honek ez duelako aplikatu aipatu ditudan neurrietatik bakar bat ere, iturrian daudenetatik, erosteko ahalmenaren galera horren jatorrian daudenetatik bakar bat ere. Jaurlaritza honek 2012an kargua hartu zuenean, jada izoztuta zituzten soldatak Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorreko langileek 2011n eta 2012an. Hori gauzatutako errealitatea zen. Gobernu honek 2012ko abenduan kargua hartu zuenean, gauzatua zegoen Zapaterok eta haren Gobernu sozialistak administrazio publikoetako langile publiko guztiei ezarritako % 5eko murrizketa. Kenduta zegoen, jada, Rajoyren aparteko ordainsaria 2012an; errealitatea zen hori Jaurlaritza honek kargua hartu zuenerako. Eta EGEBEko murrizketak, eta ekarpendebekuak ere gauzatuta zeuden. Beraz, hau esango didazu: "Bueno, eta 2013an?". Ongi, baina 2013ko aurrekontua 2012koaren luzapena da, eta 2012ko aurrekontua ez zuen Jaurlaritza honek onartu. Beraz, 2013ko izozketa, 2013ko aurrekontua 2012koaren luzapena izan den heinean, norbaitek 2012ko aurrekontuari zegokionez hartu zuen erabakiaren ondorioa da. Esango didazue: aurrerantzean, erosteko ahalmenaren galera hori mantentzen edo finkatzen lagundu dezake Eusko Jaurlaritza honek, izan % 20koa ala % 25ekoa. Bada, 2014tik aurrera bai, azkenean 2014rako aurrekontu-proiektuan aurreikusitako izozketa gauzatzen bada; baina orain arte ez. Galera orokorra da, administrazio publiko guztietan izan da, Estatuaren oinarrizko arau batean baitu abiapuntua. Oso modu desberdinetan defendatu dituzte administrazioek eta haien zuzendari politikoek. Administrazio publiko batzuetan neurri horiek aplikatu dituzte zuzendariek, aplikatzeko arrazoien azalpenik eman gabe, ezta arrazoi juridikoak edo erakundearen beraren arrazoi ekonomiko eta finantzarioak diren azaltzeko ere. Adibidez, Ondarroan; adibidez, Donostian; adibidez, Laudion; Rajoyk kentzeko agindu zuen aparteko ordainsaria kendu zen, eta inork ez zuen azalpenik eman. Inork ez zuen azalpenik eman. Beste kasu batzuetan, arrazoi ekonomiko eta finantzarioak eman dira. Adibidez, hau esan zuen José Luis Rezabalek, Gipuzkoako Funtzio Publikoko zuzendari orokorrak: "Zerga-bilketa nabarmen murriztu denez, Gipuzkoako Foru Aldundiak ez du bideragarri ikusten soldata igotzea, sindikatuek proposatzen dutenari jarraikiz" (2012ko maiatza). "Arrazoi beragatik" (diru-bilketaren murrizketa), "foru-aldundiko langileek ezingo dute berreskuratu aurreko urteetan galdu duten erosteko ahalmena". Beste kasu batzuetan ematen dira arrazoiak, baina izaera juridikokoak, zuk aipatu dituzunak. Estatuko oinarrizko araudia aipatzen da: Administrazio publiko guztientzat loteslea denez, bada, begira, behartu egiten gaitu, eta, beraz, bete egin behar da, ezinbestekoa da soldatak izoztea edo hartu beharreko neurriak hartzea. Beraz, hainbat modutan saldu dira neurri horiek, eta EH Bilduk zuzentzen dituen administrazio publikoetan ere aukeratu dira formula batzuk edo beste batzuk, eta gauza batzuk eta kontrakoak esan dira, orokorra baita fenomeno hau, eta administrazio publiko guztiei eragiten die. Inori ezin izan dio ihes egin. Noski, horren aurreko arazoa da, Estatuko oinarrizko arau batean duenez abiapuntua, eta, gainera, izaera ekonomiko eta finantzarioko arrazoiak ere badirenez neurri horiek arrazoitzeko, Gipuzkoako Foru Aldundian bezala, bada, galdera da: Eta zer egin daiteke horren aurrean? Bada, bi gauza egin daitezke. Estatuko oinarrizko araudia urra daiteke, eta, beraz, intsumiso ireki eta nabariko ekintza egin, esan dezagun, eta hau esan: "Ez dugu aplikatuko Estatuko oinarrizko araudia". Hori, nik dakidala, ez du inork egiten, inon. Ez Andaluzian, ez Asturiasen, ez Galizian, ez Gipuzkoan, ez du inork egiten. Eta bigarren aukera da arau hori saihesten saiatzea, eragozten saiatzea beste prozedura batzuen bidez. Bide hori jada jarri da praktikan Legebiltzar honetan. Legebiltzar honek berak, lehen aldiz erabaki zenean langile publikoen soldaten igoera izoztea, 1996an, lege bat onartu zuen oinarrizko araudi hori saihesten saiatzeko, Autonomia Erkidegoaren eskumenen izenburuetara joz, eta Nafarroako Foru Erkidegoaren garai berean egin zuen. Baina Konstituzio Auzitegiak, irakurtzea gomendatzen dizudan bi epaitan, 222/2006 eta 148/2006 epaietan, zehatz-mehatz esaten du ez dela eskumen-titulurik, ez Euskadikorik, ez Nafarroakorik, ez foralik ez orokorrik, aukera ematen duenik Estatuko oinarrizko arauen kontrako neurri horiek hartzeko. Noski, horren aurrean ez zait ordezko beste formularik bururatzen, baina zureak entzuteko prest nago. Ez aipatu Kataluniaren kasua, arren, Kataluniako kasuari egin diozun erreferentziari oso ongi erantzun baitiete hango sindikatuek. Harritzen nau zuk erkidegoko datuei buruzko informazioa soilik irakurri izanak. Irakurri horri buruz sindikatuek diotena. Eta Gipuzkoak datorren urtean egingo duela esaten duenari dagokionez, bada, ikusiko dugu zer egiten duen datorren urtean. Zenbaitek egun hauetan idatzi dute trikimailua dela orain EH Bilduk Gipuzkoako foru-diputatuei dagokionez proposatzen duena, bai baitaki oso zaila izango dela datorren urteko foruaurrekontua onartzea. Iaz ez zuen egin, bazekielako aurrekontua zuela, eta ez zuelako nahaste horretan sartu nahi; baina datorren urterako bai, horrek hau esateko aukera emango diolako: "Nik nahi nuen, baina, foru-araua ez denez onartu, ezinezkoa izan da". La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2717
10
53
15.11.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
Interpelazioa, Arri Zulaika Portillo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Jaurlaritzak hartutako zenbait neurriren ondorioz langileek azken urteotan izan duten erosahalmen-galeraren inguruan
Eskerrik asko. Hara, Erkoreka jauna, inoiz ez dut asmatzen zurekin. Zuri galdera egiten dizudanean, esaten didazu beste sailburu bati egin behar niola, eta lehendakariari egiten diodanean, zu ateratzen zara erantzutera. Ea hurrengoan... Diotenez, hirugarrenean asmatzen da, tira. Egia da ez dela gai berria eta atzo justu puntu honekin luzez eztabaidatu genuela, baina arazoa mahai gainean dago eta honi konponbidea bilatu behar zaio. Gainera, pozten naiz azkenean zuk erantzutea, zeren zure baitan dago hau konpontzea. Orduan, lehen azaldu dudan bezala, sektore publikoko langileen erosahalmena berreskuratzeari garrantzi berezia ematen diogu honako hiru arrazoi hauengatik, eta berriro ere azalduko dizuet. Lehena eta garrantzitsuena, sektore publikoko langileek ez dituzte ordaindu behar beraiek sortu ez duten krisiaren ondorioak eta azken bost urteetan jasan dituzten murrizketak konpentsatu behar zaizkie. Bigarrena, kalitatezko zerbitzu publikoak bermatu behar dira eta langileen bizkarrean murrizketa gehiago ezartzea kalitatearen kalterako izango lirateke. Eta hirugarrena, lehen txandan esan dugun moduan eta datuak ikusita, erosahalmena berreskuratzea ezinbestekoa da, bai premiazko beharrei aurre egiteko, bai enplegu gehiago ez suntsitzeko. Eta zuk esan ez dela bakarrik langile publikoen arazo bat. Langile klaseak erosahalmenaren galeraren ondorioz kontsumitzeko aukerarik ez badu, nora bideratuko dira enplegua erreaktibatzeko neurriak? Nortzuk mantenduko dituzte bizi baldintza duinak? Enpresak mantenduko dituzten enpresariek? Edo politikariek? Nortzuk? Gaur ikusi dugu –pentsatzen dut zuk ere izango duzula prentsa-laburpenean– aurten jada 5.717 lanpostu publiko baino gehiago galdu direla EAEn. Beraz, datu horien aurrean, bada, kezka eragiten digu erosteko ahalmena galtzen jarraitzeak. Eta berriro diot, ez kontsumoagatik eta gainerako gaiengatik, baizik eta Jaurlaritza hartzen ari den neurri guztiak jende guztiaren lan-eskubideen kalterako direlako. Honen aurrean gure proposamena: goazen bideak topatzera Madrilgo inposaketari aurre egiteko, posible da. Autogobernutik unilateralki burujabetzara egin behar dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2718
10
53
15.11.2013
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Interpelazioa, Arri Zulaika Portillo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Jaurlaritzak hartutako zenbait neurriren ondorioz langileek azken urteotan izan duten erosahalmen-galeraren inguruan
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Zulaika anderea, lehenengo eta behin, erraza da nirekin asmatzea. Egia da aldrebestuta suertatu direla gauzak galdera zuzendu dituzun bi kasuetan, baina nire kasuan zabalik nago edozein momentutan nirekin egon nahi baduzu galderak egiteko, edozein gaitaz hitz egiteko. Pena da aukera galdu duzulako proposamen zehatz konkretu bat egiteko. Nik nire interbentzioan esan dizut Legebiltzar honek, eta honen ondoan Nafarroakoak, neurri batean Nafarroakoak ere tresna berdin antzekoak dauzkalako gurekin konparatuta, ahalegina egin zuela benetan Estatutik datozen oinarrizko arau horiek ekiditeko. Eta ahalegin bi horiek porrot egin zutela Auzitegi Konstituzionalak epai zehatz, argiak eta kuestionaezinak eman zituelako. Eta nik esan dizut, aitortu dizut beste alternatibarik ez dudala ikusten. Baina zuk hortik aurrera lema batekin erantzun didazu: posible da, eta prest egon gara eta aurkitu behar da. Bai, posible dela esan daitekeela nik ez dut ukatzen, baina nik ez dut biderik aurkitzen, nik ez dakit zein den. Eta ikusten dudanetik, gainera, EH Bilduk berak ere gobernatzen duen administrazioetan horrelakorik ez du aurkitzen. Ze ez dut ikusi inon intsumisio-adierazpen argi eta borobil bat egin duzuenik oinarrizko arau horien aurrean, ez dut ikusi. Ezkutuan ibili, bai, zerbait egiten duzuelakoan eta kontrakoa egin eta horrelakoak, bai, baina intsumisio-adierazpen argi eta borobilik ez duzue inoiz egin. Eta klaro, oinarrizko araudia saihestea konplikatua da. Egin beharreko ahaleginak egin ziren hemen geure eskuan ditugun eskumenak egikarituz ditut, baina ondorioak ezagunak dira, epai horietan daude eta komenigarria da, gainera, mundu guztiak horiek irakurtzea. Gero gai bat dago hemen garrantzitsua dena, segurtasun juridikoarena. Gobernu honek ez du langile publikoekin jokatu nahi, gauza bat delakoan eman edo itxura batzuk eman gero kontrakoa gertatu ahal izateko. Hemen bertan, Gobernu batek, oraindik asko ez dela, hilabeteetan esan zien langile publikoei lasai egoteko, Gabonetako ordainsaria jaso egingo zutela, eta behin eta berriro egunero-egunero ibili ziren hori esaten langile publikoei. Eta langile publikoek Gabonetako gastu guztiak horren arabera planifikatu zituzten. Gero zer gertatu zen? Auzitegi Konstituzionala etorri zela bitartean hori suspenditu egin zuela goitik eta behera, eta langile publikoak euren prebisio guztiekin porrot eginda aurkitu zirela. Horrela ezin daiteke jokatu eta Gobernu honek ez dauka batere borondaterik horrela jokatzeko. Segurtasun juridikoa balio garrantzitsua da, ez Gobernuarentzat bakarrik, batez ere langile publikoentzat, euren prebisioak zeintzuk diren jakin dezaten eta nola jokatu behar duten jakin dezaten argi eta garbi euren diru-sarrerekin. Ezin daitekeena da demagogiaren izenean itxura batzuk eman, zerbait egingo delakoan jokatu eta gero horren kaltetuak langile publikoak eurek izatea. Ze, klaro, legearen kontra jokatzen denean intsumisioak eginez, ondorioak gero kaltegarriak izan liteke, baina langile publikoarentzat. Beste gauza bat. Zure taldeko beste norbaiti behin baino gehiagotan esan izan diot ni prest nagoela zuekin adostasunetara heltzeko, arlo honetan eta beste batzuetan baita ere. Arazoa da akordioak lortzeko, gai honetan nahiz beste batzuetan, baina orain honetan arituko gara, hau baitugu mahai gainean… arazoa dela akordio bat lortzeko edo hurbilpen bat lantzeko, langile publikoen erosteko ahalmena murrizten duten neurri publikoei dagokienez, Gobernu honek egiten duenaren eta EH Bilduk gobernatzen duen lekuan egiten duenaren arteko hurbilpen bat behar dela. Ez Gobernu honek egiten duenaren eta EH Bilduk gobernatzen ez duen lekuan egin behar dela dionaren artean, kasu horretan biziki zaila baita hurbilpena. Izan ere, kasu horretan ere hurbilpena ezinezkoa baita EH Bilduk gobernatzen ez duen lekuan egin behar dela dionaren eta gobernatzen duen lekuan egiten duenaren artean. Orduan, zuek kontraesana aurkituko zenukete, eta arazoa ez litzateke zuen eta gure arteko hurbilpena, baizik eta zuen arteko ulermena eta koherentzia. Hurbilpena beraz, Jaurlaritza honek egiten duenaren eta EH Bilduk gobernatzen duen lekuan egiten duenaren artean, hor izan daiteke topagunea; baina ez Jaurlaritza honek egiten duenaren eta EH Bilduk gobernatzen ez duen lekuan egin behar dela dionaren artean. (Berbotsa) Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2719
10
53
15.11.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Galdera, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Fagor kooperatibari buruz
Egun on, lehendakari, eta guztioi. Hasteko, esan edo eskatu nahi dut eraginkorrak izan zaiteztela Fagorren beharrei erantzuteko, baita beharra duten enpresa guztiei erantzuteko ere, iruditzen baitzait orain arte hala izan dela. Lehendakari, zer irizpide baliatu duzu urte-hasieran Jaurlaritzak 37 milioi emateko Fagor Etxetresnak enpresari? Eta zer irizpide duzu Fagorrek diru hori kutxa-arazoak estaltzeko erabili izanari buruz, eta ez, egin behar zuen moduan, enpresa aurrera ateratzeko edo inbertsioetarako? Mesfidantza eragiten du gai honi buruz zuk azalpenik eman ez izanak, ez gaur, ez prentsaurrekoan kazetariek egindako galderen harira. Esan duzu kontzientzia lasai duzula, "gauzak egin behar genituen moduan egin ditugu"; hori erantzun duzu prentsaurreko batean. Baina lehendakari baten erantzunak ezin du izan kontzientzia lasai duela, dagozkion azalpenak eman behar baititu. Zergatik ez duzu eskatu Osoko Bilkuran hitz egitea, azalpenak emateko, eta gauza bera Ekonomiaren Garapen sailburuak? Dei egin behar izan dizuegu! Nire ustez, eskatu behar ziren txostenak ez zenituztelako eskatu eta bideragarritasun-plana beteko zuenaren bermerik izan gabe eman delako diru publikoa. Beraz, behar ez zuenean gastatu du enpresak, hornitzaileei ordaintzen, eta zuk ez duzu ezer kontrolatu, esaten duzun moduan, harremanetan zaudeten arren. Ondorioa da Fagor Etxetresnak enpresa hartzekodunen konkurtsoan dagoela, eta Ekarpenek 40 milioi gutxiago dituela, Socadek 12 milioi gutxiago, eta Jaurlaritzak, zuzenean, 37 milioi gutxiago.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2720
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Fagor kooperatibari buruz
Gracias, señora presidenta. Presidente andrea. Eskatuko dizut hurrengo kontrol-saioetan, gai berari buruzko zenbait galdera daudenean, eta aurreko gaiak landu eta bideratu direnean, gutxienez, gai berari buruz galdetuko bada gero, aurreko galderetan erantzun denari erreferentziarik egin gabe, eta berriro ere prentsaurrekoak eta hemeroteka aipatuz... Bada, ez dakit zertarako diren zentzuzkoak aurreko galderak! Ez dakit, egia esan. Reyes jauna, Jaurlaritzaren laguntzak xede bat zuen: enpresak aurkeztu eta bertan parte hartzen zuten guztiek bermatu zuten bideragarritasun-plana. Plan horretan parte hartu zuen Eusko Jaurlaritzak, eta laguntzak bideratu zituen: 10 milioi Socade arriskukapitaleko sozietatearen bidez, eta 15, Ekarpen sozietatearen bidez. Ez dakit nondik ateratzen dituzun 37 milioi horiek: 10, eta 15. Horretarako ziren bi sozietate horiek onartutako maileguak, aurkeztutako eta onartutako bideragarritasun-plana betetzen laguntzeko, non parte hartzen baitzuten Fagor Etxetresna enpresak, Mondragon Korporazioa, finantza-erakundeen pool batek eta Eusko Jaurlaritzak, eta bideragarritasun-plan hark Estatuko beste erakunde batzuetarantz ere jo zuen. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2721
10
53
15.11.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Galdera, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Fagor kooperatibari buruz
Presidente andrea, babesa eskatzen dut legebiltzarkide naizen heinean. Espero dut lehendakariak galderei egoki erantzuteko duintasuna izatea, diruaren kontrolari dagokionez, eta zuzenean esan diot nik ez duela izan kontrolik, bada, ez dit erantzun, eta galdera egin izana aurpegiratu dit. Lehengo egunean esan nion auctoritas egiten denarekin irabazten dela, ez karguan egonda. Ea, bada, begira; zuk esaten duzu bideragarritasun-plan bati erantzun diozula. Ez, eskatu ohi diren txostenei erantzun behar diezu. Bazenituen txosten horiek? Ezinezkoa. Eskuarki, kreditu bat eman nahi denean, Ekarpenek, Kutxak txosten batzuk egiten dituzte, due diligence, oso txosten zorrotzak, eta hiru hilabete ere behar izaten dira egikaritzeko. Zuk hiru aste baino gutxiagoan oso diru-kopuru handia eman zenuen, eta zenbatekoa den zehatz ez badakigu, nahasi egin gaituzuelako da, ez zaretelako hona etorri zer gertatu zen zehatz azaltzera (bai, bai, ez zarete hona etorri zehatz azaltzera). Izan ere, gobernari bat bere jardueragatik gizarte-interes handia duen zerbaiti erantzuten ari bazaio, jarduera zuzena izan bada, hona etorri eta kontatu egingo du. Begira, bideragarritasun-plan baten 263 milioi. Gutxienez, inozoa izan zara agintari gisa; zeren eta, abal bat, diru bat ematen denean, partaidetza hartzen denean enpresa bati laguntzeko, ohiko prozedura da, eta ez dakit ezagutzen duzun –pentsatzen dut Ekonomiaren Garapen sailburuak baietz– (bai, ez, ez), ohiko prozedura da zenbait atal daudenean (ICO, Mondragon Korporazioa…) notariotza berean biltzea guztiak batera, inor ez delako fio besteez. Eta zuk gaur hemen iradoki duzu Mondragon Korporazioak engainatu egin zintuela, ez zelako agertu konprometitu zuen eta eman behar zuen mailegura, eta horregatik eta beste arrazoi batzuengatik egin zuela porrot eragiketak. Alegia, inozoa izan zinen eta ez zenuen jokatu agintari bati eskatu behar zaizkion arduraz eta arretaz –hori gutxienez–, ez zenuen prozesua kontrolatu, eta txostenik izan gabe eman zenuen dirua. Eta orain ez dizut galdetzen noiz berreskuratuko duzun, ez baituzu berreskuratuko: partaidetza hartu zenuen, hori funts propioak dira, eta diru hori galdu egin da seguru Administrazio publikoarentzat. Gobernatzeko modu horrek erakusten du, zoritxarrez, EAJk ongi gobernatzen duelako, ongi kudeatzen duelako kondaira faltsua dela. Gertatzen dena da lehen, aurreko garaietan, diru asko zegoela, eta josturak ez zirela hainbeste ikusten; baina orain geratzen da... Bestela, azaldu zer gertatzen den eman duzun diru publiko horrekin... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2722
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Vicente Reyes Martín Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Fagor kooperatibari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Begira, Reyes jauna, eskatu nahi duzun babesa. Zure arazoa da ez dituzula gogoko eman ditzakedan erantzunak. Horren aurrean, gutxi egin dezaket. Dena den, erantzungo dizut esanez Jaurlaritzak enpresetatik hurbil egon behar duela, haien planak entzuteko, haiei entzuteko, zer arazo dituzten entzuteko, eta haien irtenbideak ere ikusteko. Eta jarrera hori izan du Eusko Jaurlaritzak. Fagor Etxetresnak enpresak arazo ekonomiko eta sozial baten berri eman zuen, eta entzun egin zion Eusko Jaurlaritzak, eta bideragarritasun-plana eskatu. Eusko Jaurlaritzak eskatu zuen bideragarritasun-plana, hark esan zuen bideragarritasun-plan bat behar zuela. Eta hori oinarri izanik, eta erakunde-laguntzak emateko zehaztutako lege-esparrua aintzat hartuz, jasotako bideragarritasun-plana babestea erabaki zuen Eusko Jaurlaritzak. Eta plan hura, esan dut lehen, bideragarritasunplan hura anbizio handikoa zen, eta oso doitua, eta balio erantsi handieneko ekoizpen-ildoa babesteko, Euskadin jarraitzea bermatzeko neurriak zituen; baita atzerriko fabriketan inbertsioak jaisteko eta nazioartean gaitasun handia duen enpresa batekin akordio estrategiko bat lortzeko neurriak ere. Azaldu dut lehen, Reyes jauna. Talde osoaren babesa zuen bideragarritasunplanak. Orain ez etorri beste gauza batzuk nahasten, Mondragon Korporazioak berak eskatutako bigarren bideragarritasun-planari dagokionez. Eta finantza-erakundeen babesa ere bazuen. Eta Jaurlaritzaren laguntzaren xedea zen enpresak aurkeztu eta bertan parte hartzen zuten guztiek bermatutako bideragarritasunplana. Eta azaldu dizut parte-hartze haren xehakapena, sozietateek ere onartutako maileguak, eta zer xede zuen laguntzak. Eta egia da hilabete hauetan Fagor Etxetresnak enpresak ezin izan duela bete plana, ez baitu jarduerarako nahi zuen bideragarritasuna lortu, eta horrek enpresari eragin dio, eta korporazioari, eta finantza-erakundeei, eta baita beste administrazio publiko batzuei ere. Guztiei berdin eragin die, Reyes jauna. Guztiei berdin, Reyes jauna. Guztiei berdin. Egin behar zuena egin zuen Jaurlaritza honek, enpresaren bideragarritasunari lagundu. Dena den, Jaurlaritzak askotan esan du ez dituela iraganeko jar- duerak ez kritikatuko ez zalantzan jarriko, eta, beraz, ez dut joko Eusko Jaurlaritzaren iraganeko jardueretara, Fagor Etxetresnak enpresari 27 milioiren aballerro bat eman zion garaira. Bera da oraindik ere Jaurlaritzaren lehentasuna: krisi larri honen giza eta gizarte-eragina murriztea, etorkizuna izan dezaketen lan- eta jarduera-ildoen bideragarritasuna babestea, hartzekodunen konkurtsoak ebazten diren heinean. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2723
10
53
15.11.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Galdera, Idoia Mendia Cueva Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Herri Administrazio eta Justiziako sailburuari egina, enplegu publikorako plan bati buruz
Consejero, buenos días. Bueno, jada hitz egin dugu zenbaitetan gai honi buruz, eta, dakizun moduan, bi arazo nagusi ditu Euskadiko Administrazioak. Bat da bitartekotasuna, eta, bestea, zahartzea. Guk, Gobernu sozialistatik, bi gaiak landu genituen, hainbat lan-eskaintza publikoren bidez, Administrazioa aldatzeko, gaztetzeko, batetik, eta bitartekotasun-mailak, aurkitu genituen oso maila altuak jaisteko, bestetik. Hain altuak ziren ezen % 33 ingurukoak baitziren, eta % 16an utzi genituen; Espainiako beste autonomia-erkidegoen batezbestekoa % 8 ingurukoa da, eta, beraz, egoera nahiko ohiz kanpokoa zen. Erronka horiek ditugu, zahartzea eta bitartekotasuna, eta XXI. mendeko Administrazioa osatu behar dugu. Horrek eskatzen du, batetik, lanpostu guztien arteko harremanak berriro pentsatzea, funtzio berriak esleitzea, eta pentsatu behar da zer funtzionario ditugun orain, eta zer funtzionario beharko ditugun etorkizunean. Eta, horretarako, oso garrantzitsua da plangintza. Beraz, horregatik egiten dizut gaur hemen galdera hau, sailburu jauna: enplegu-planik egingo duzuen, enplegu-plan horren plangintza egingo duzuen, eta sindikatuei aurkeztuko zaien mahai orokorrean. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2724
10
53
15.11.2013
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, Idoia Mendia Cueva Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Herri Administrazio eta Justiziako sailburuari egina, enplegu publikorako plan bati buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Hain zuzen, Mendia andrea, Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorraren osaeran eta arazoan egun oso garrantzitsuak diren bi gai aurkeztu dizkidazu. Bi arazo horiek, elkarrekin lotura estua duten arren, oso bestelakoak dira muinean: adin handiarena, Administrazio Orokorreko langileen zahartzea baino areago, eta gehiegizko behin-behinekotasunarena, bitartekoek duten proportziorik gabeko pisua langileen multzoan. Nik, galdetzen didazunari erantzun zehatza eman aurretik, hausnarketa orokor txiki bat egin nahi dut, arazoa testuinguruan kokatzeko, eta dagokion testuinguru eta neurri zehatza emateko. Izan ere, hain zuzen, langileen multzo bati eragiten diote bi arazo horiek, Administrazio Orokorreko multzo bati, 7.000 langile publiko inguruz osatua dagoenari, Administrazio Orokorraren eta haren erakunde autonomiadunen zerbitzura dauden langile-multzoa osatzen duten ia 70.000ko guztizkotik. Alegia, talde osoaren % 10i baino pixka bat gehiagori eragiten dio. Beraz, garrantzitsua da arazoa, eta ez dut saihestu nahi, baina datu horietara mugatu eta haietan kokatzen den arazoa da. Eta arazo horrek, bereziki langileen zahartzeak, gero eta presa handiagoa du, egia da, ez dut ukatuko; baina une honetan ez du izaera luzaezina edo larria, adierazpena onartzen badidazu. Zeren eta, egia da, adibidez, gaurtik 2030era bitartean zerbitzuburuen % 88 erretiratuko direla; baina egia da, halaber, % 88 horretako % 90 ez dela erretiratuko 2020 baino lehen, eta, dena den, erretiroaren batez besteko urtea 2025aren inguruan dago. Beraz, oraindik badugu denbora gai hori lantzen hasteko. Zehazki, zertan ari da Jaurlaritza hau? Bada, lantalde bat osatu du Jaurlaritza honek, eta oraindik ere hasieran dago, Langile Publikoen Oinarrizko Estatutuaren 69. artikuluko esparruaren araberako enplegu-plan baten prestakuntza aztertzen. Hasteko, Administrazioak gai horri buruz zituen txostenak eta dokumentuak eguneratzen ari da lantaldea. Adibidez, sexuaren eta hizkuntza-eskakizunen aldagaiak sartuz eguneratzen, ez baitiren jasotzen. Eta hasi dira, gainera, lan-bilerak izaten –hau garrantzitsua da– Estatuko Administrazio Orokorreko ordezkaritza batekin, Administrazio Orokorrak gai horri dagokionez zer kasuistika eta arazo dituen azaltzeko. Izan ere, noski, Estatuak langileak ordezteko ematen duen oinarrizko araudia, adibidez, ez da oso baliagarria autonomia-erkidegoetako administrazioentzat. Ongi dago esatea % 10 gauzatu daitekeela indar armatuetako pertsonalari dagokionez, Estatuaren kanpoekintzaren zerbitzuko langileei dagokienez, edo Gizarte Segurantzaren langileei dagokienez; baina, egia esan, hori ia ez da baliagarria autonomia-erkidegoentzat, ez baitute indar armaturik, Gizarte Segurantzarik (gaurgaurkoz, behintzat) eta Estatuaren kanpo-ekintzarik. Ez gara hasi EPEa diseinatzen, deialdi publikoak, zuk ongi dakizun moduan, gaur egun oso irmoa den ordezte-tasa zorrotz batek mugatzen baititu. Ikusiko dugu nola argitzen den kontua 2014ra begira.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2725
10
53
15.11.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Galdera, Idoia Mendia Cueva Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Herri Administrazio eta Justiziako sailburuari egina, enplegu publikorako plan bati buruz
Begira, lantaldearen kontua ez zait gaizki iruditzen, beti baita ona hausnartzea; baina ezin dugu geldirik geratu azterketa dela eta. Eta nik uste dut badela denbora, baina erlatiboa. Hurrengo legegintzaldietan kontua gainera etor dakiguke. Eta, bestetik, oso bestelako txostenak ditugu nonbait, aurreko legegintzaldian idatzi zen txostenak kontuan hartzen baitzuen sexua. Baina, dena den, interesgarriena da jakitea nola kudeatuko dituen zure Jaurlaritzak giza baliabideak. Izan ere, argi dago zuek ez duzuela harreman onik sindikatuekin. Ez dut esaten mahai orokorretik alde egin dizuetelako, anekdota batengatik baizik: lan-eskaintza publiko bat jasotzen da aurtengo aurrekontuetan (bueno, datorren urtekoan), eta sindikatuek ez zuten horren berri. Beraz, iruditzen zait lehen kapitulu garrantzitsua dela hori. Eta bestea. Erkoreka jauna, ordezte-tasaz hitz egiten duzu. Bueno, nik uste dut ordezte-tasa bitartekotasun-mailari batu behar zaiola, eta Espainiako Gobernuarekin borroka egin behar dela, Euskadin dugun bitartekotasuna dela eta, ordezte-tasa handiagoa merezi dugulako, langile-multzoa gehiago eguneratzeko eta gaztetzeko. Ez, ez, ez egin hori. Hágalo, reúnase. Guk Espainiako Gobernuarekin borroka egin genuen, Osasungintzan eta Hezkuntzan EPEak egiteko debekua ezarri ondoren (ez, ez, ez egin barre), eta lortu genuen. Izerdi asko bota genuen hiru bileratan, baina lortu genuen. Beraz, borondatea izanez gero, lor daiteke, arrazoia alde baitugu. Eta, bestalde, jakin nahi nuke giza baliabideen zer kudeaketa duzun buruan, bestelako adierazpenak entzun baititut. Lehendakariak behin baino gehiagotan esan du ez dela kaleratzerik izango, ez dela murriztuko enplegu publikoa. Zuk ere horixe esan duzu sektore publikoa murrizteko estrategiaren aurkezpenean. Baina, bestetik, Euskadiko sektore publikoan etengabeak dira kaleratzeak: SPRI, Metaposta, Neiker, Euskotren… Eta guztiak, gainera, azken lan-erreforma aplikatuta. Eta, EPErik gabe gaudenean, zuk esaten duzulako Madrilek ez digula uzten ordezte-tasaren maila gainditzen, jendea kaleratzen ari denean, kontratazio berriak iragarri dituzu EJIE eta Metapostan. Batzuk kaleratu, beste batzuk kontratatzeko. Eta horri guztiari nahastearen azken kapitulua gehitu behar zaio, EITBko zuzendari orokorrari adierazi niona, EITBren aurrekontuetan jasotzen den enplegu publikorako eskaintza, existitzen ez diren 50 plazena. Izan ere, orain EITBn dauden merkataritza-kontratuak jurisprudentzian soilik dauden irudi baten bidez daude, baina ez daude funtzio publikoaren ikuspegitik. Ez dira kontratatuak, ez dira plazak. Eta Estatuko Aurrekontu Orokorretako xedapen gehigarrietara ere joz, ez daude. Beraz, zer irizpide du Gobernu honek?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2726
10
53
15.11.2013
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, Idoia Mendia Cueva Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Herri Administrazio eta Justiziako sailburuari egina, enplegu publikorako plan bati buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Mendia andrea, ez nahasi. Begira zer esaten duen aurrekontuak gai horri dagokionez: "Sektore eta kategoria profesionalen batean behar besteko masa kritikoa bada, eta indarrean den araudi-esparruan zehaztutako % 10eko ordezte-tasa errespetatuz, 2014 honetan EPEaren deialdia egiteko aukera aztertuko da". Ongi dago demagogia egitea, sindikatuak aipatuz, baina hori aurrekontuan jartzen du, ez duzu zuk esaten. Ez da denborarik, baina begira; zure hasierako asmoei dagokionez, hemen adierazi dituzunei dagokienez –hemen jasoak ditut–, bitartekotasuna murrizteko, sailburu zinela egin zenuen lehen agerraldian adierazitakoak, eta egiaz egin zena, bada, alde ikaragarria dago. Errealitatea errealitate da, sailburu zinela eta orain…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2727
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Hiriko izeneko proiektuagatik jasotako laguntza publikoak berreskuratzeari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, sailburu andrea. Hitz egin dezagun ametsei buruz; hitz egin dezagun Euskadiko herritarren kontura xahutzen den diru publikoari buruz, eta begiratu dezagun zer egin daitekeen auzi honetan argi egiteko, gertatutakoa argitzeko eta horren guztiaren ardura politikoa nork duen ebazten saiatzeko; alegia, zer egin daitekeen gehiegizko gastu horren edo diru publikoaren xahubide horren arduradun politikoak nor izan diren jakiteko. Horrenbestez, ea lortzen dugun gure argudiobideak egokiro azaltzea, eta ea lortzen dugun sailburuak zuzen erantzutea eta argi adieraztea zer asmo duen Jaurlaritzak hemendik aurrerakoan. Euzko Alderdi Jeltzalearen amets automobilistikoak hiru hanka zituen (ametsa esan dut, bai; automobilistikoa, esan dut: Euzko Alderdi Jeltzalearen amets automobilistikoa esan dut, bai). Hiru hanka: Epsilon, ia oso-osorik diru-laguntzen bidez mantendutako enpresa-proiektua –Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak emandako diru-laguntzen bidez, nagusiki–. Emaitza: erabateko desengainua eta diru publikotik 40 milioi euro xahututa. Horiek horrela, gure ustez, beharrezkoa dugu porrot horren arduradun politikoak topatzea, eta, horretarako, jakingo duzuenez, Legebiltzarrean ikerketabatzorde bat osatzea eskatu dugu, eta espero dugu alderdi guztien babesa lortzen ez badu, gutxienez, gehiengoaren babesa izatea, alegia, legebiltzarkide gehienek bat egitea porrot honen arduradun politikoak topatzeko ekimen horren alde. Arakamendi, nazionalistek Arabako lautadan eraiki nahi zuten motorraren hiria. Jeltzaleen bigarren hanka horrek ere, baina, porrot. Eta Hiriko. E Hiriko. Bi kolektibok bultzatu zuten Hiriko: Automobilgintzaren arloko industria eta kirol-jarduerak sustatzeko elkarteak (Afypaida elkarteak), batetik, eta Denokinn-ek, bestetik, Bermeon dagoen ustezko berrikuntza-gune batek. Ikus dezagun, bada. Afypaidako presidentea Jesús Echave da, Euzko Alderdi Jeltzalearen ordezkarietako bat Kutxabankeko aurreko administraziokontseiluan. Elkartearen idazkaria, berriz, Iñigo Antia jauna: Euzko Alderdi Jeltzaleko zinegotzia Gasteizen, Arabako Euzko Alderdi Jeltzaleko aurreko presidentea- ren –Iñaki Gerenabarrenaren– hurbil-hurbileko lankidea eta EAJren batzokiez arduratzen den elkartearen aholkulari ere izandakoa 2012ko abuztura arte. Zernolako gauzak gertatzen diren Euskadin, sailburu andrea. Denokinneko arduradunetako bat, berriz, Luis Miguel Macías, Eusko Jaurlaritzako sailburuorde ohia. Hirikok diru publikoko milioika euro xurgatu ditu, horren zati handi bat Euzko Alderdi Jeltzaleak Zapaterori ateratakoa haren aurrekontuak babestearen truke, nahiz eta Euzko Alderdi Jeltzaleak berak jendaurrean aditzera eman izan oso kaltegarritzat jotzen zituela aurrekontu horiek; izan ere, Euzko Alderdi Jeltzalearen Kongresuko ordezkaritzak argi adierazi zuen Gobernu sozialistak aurkeztutako aurrekontu hori kaltegarria zela oso herritarron interesei begira –ondo gogoan dut hori–, baina, hala ere, babestu egin zituen aurrekontu horiek, trukean dirua oparo jasota, zertarako eta erabateko porrota izan den proiektu honetara bideratzeko. Bitxi-bitxia, sailburu andrea. Zuek ideia berritzailetzat jotzen zenuten hori, hirietako mugikortasunaren paradigma aldatzeko gai izango omen zen ideia hori, bazterbidean dago gaur. Automobil hori ez da sekula gauzatuko. Baina Euzko Alderdi Jeltzalearen hurbilekoek etekin ederra atera diote proiektuari. Erakundeetatik eta Euskadiko herritarron poltsikoetatik ateratako diru publiko horren onuraduna, azkenik, Euzko Alderdi Jeltzaleko jende nabarmena izan da. Hona datu interesgarri batzuk: Echave jaunak 90.000 euro jasotzen zituen urtero, Hiriko proiektuari bere jabetzapeko areto batzuk alokatzeagatik. Bestalde, Hirikok, 2010. urtean, guztira, 194.000 euro gastatu zituen soldatetan, baina hau bai bitxia: 2010eko urte horretan, proiektu horrek Antia jauna baino ez zuen ordainsari-zerrendan. (Okerreko daturen bat ematen badut, zuzendu iezadazu, mesedez; izan ere, baliteke zenbakiren bat edo daturen bat zehatza ez izatea, baina, dirudienez, orain arte zuzen nabil). Afypaidak 3 milioi euro eman zizkion maileguan proiektukoa ez zen enpresa bati –enpresa biak, baina, jabe berberenak–. Eta ezin dugu ahaztu, bestalde, ez dakigula non diren BRWri –Afypaidaren beste enpresakideetako bati– emandako 1,2 milioi euroak. Armando Gasparrek, Mercedeseko zuzendari ohiak, 441.000 euro jaso ditu hamasei hilabeteko lanaren ordainetan, eta lehenik aurrerapen bat ere eman zioten, gainera; horrenbestez, 26.000 euroko lansaria izan du batez beste hilean. Huskeriatxo bat. Echave jaunari ere ez zaio gaizki joan. Euskadiko herritarrei, bai, haiei gaizki joan zaie, baina pertsona jakin batzuei, ordea, bikain. Echaveri, esaterako, ez zaio gaizki atera. Bere enpresetako batek, Universal Arabak, ia 328.000 euro eskuratu ditu Hirikotik, zenbait bulego alokatzeagatik. Eta beste aldean langileen salaketak ditugu, aditzera ematen dutenez ez baitzaie egokiro ordaintzen eta kudeaketa irregularra baita. Horren guztiaren emaitza: milioika euro, itxuraz, alferrik xahututa. Proiektu horrek enplegua sortuko omen zuen, eta onuragarria izango omen zen Euskadiko gizarte osorako; halaxe saldu zitzaigun; baina, horren ordez, diru publikoa xahutu du erruz, eta, gure iritziz, Euzko Alderdi Jeltzaleko kide batzuk, Euzko Alderdi Jeltzaleko kide batzuk dira hartutako zenbait erabakiren eta xahubide horren arduradun politikoak. Hauxe, bada, gure galdera: prest al dago Jaurlaritza laguntza publikoak berreskuratzeko behar diren neurri guztiak abian jartzeko? Ez baita inondik ere lan makala izango. Atzera egin beharko da, eta sakon ikertu zer gertatu den hemen, arduradun politikoak topatzeko. Gertaerak larriak izan dira oso, eta ikertu egin behar dira, noski. Nolanahi ere, adi entzungo ditugu zure azalpenak. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2728
10
53
15.11.2013
EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui)
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Hiriko izeneko proiektuagatik jasotako laguntza publikoak berreskuratzeari buruz
Eskerrik asko, presidente anderea. Maneiro jauna, ohartzen naiz legebiltzarkide bakarra zarela zure taldean eta ezin zarela batzorde guztietara iritsi; baina, jakizu duela hamabost egun, askoz jota, honi buruz hitz egin genuela batzorde batean, eta uste dut azalpen guztiak eman nituela jada batzorde hartan. Dena dela ez dut inolako eragozpenik azalpen horiek errepikatzeko, bereziki Hiriko proiekturako laguntzei dagokienez: diru-laguntza horiek ikerketaproiektu baterako eman ziren Etorgai programaren bitartez, Industria Sailaren barruan garai hartan. Dena dela, nahasi egin dituzu gauzak apur bat. Badakit hemen –gero berriro zuk hartuko duzun mintzatoki honetan– erabili ohi dugun erretorikak egoera korapilatsuetara eramaten gaituela. Eta kasu honetan, nahasi egin dituzu sailburu modura dudan erantzukizuna eta nire alderdikide-izaera. Nik, baina, nire jardunbidearen gaineko azalpenak emango ditut… Areago, nire jardunbidearena ere ez, iritsi berria bainaiz; zehatz esateko, Jaurlaritzak proiektu honetan izan duen jardunbideari buruzko azalpena emango dut, Jaurlaritza honetako sailburua naizenez gero; eta Hiriko proiektuari buruzko azalpenak emango ditut, zehazki, zu proiektu hori Epsilonekin eta Arakamendirekin nahasten saiatu zaren arren. Erantzun beharreko horri erantzungo diogu, beraz. Lehenik, batzorde hartan esandakoa berretsiko dut: Hiriko proiektua ideia berritzaile modura aurkeztu zen hasiera-hasieratik; mugikortasunaren –hiri-barruko mugikortasunaren– paradigma aldatzeko modua emango zuen proiektutzat aurkeztu zen, halaxe zelako. Ideia ez zen jatorriz gurea; Estatu Batuetatik zetorren, han General Motors 2008tik aritu baitzen egitasmo hori bultzatzeko lanetan, eta halaxe gorpuztuta bereganatu zuen Jaurlaritzak. Emandako laguntzei dagokienez, ikerketarako laguntzei dagokienez, ez ditut aipagai hartuko Diputatuen Kongresuak bideratutakoak, baina parlamentarioa nintzela, 2012an, iritsi berria, orduko Industria Sailak egindako lehen batzordeetako batean, lehenengoan zehazki, Caldera jaunak legez besteko proposamen bat aurkeztu zuen Espainiako estatu osoan teknologia-mota horiek eta ibilgailu hori ezar zitezen sutatzeko. Dena den, gauza bat da hasierako asmoa eta egin den lana –eta uste dut lan ona egin dela–, eta beste gauza bat da non gauden orain. Izan ere, ez nituzke gauzak nahasi nahi, zu saiatu zaren moduan: batetik, enpresa-kudeaketa dago, administrazio-kontseiluaren ardurapekoa, eta hartan eman beharko da, beraz, lansari horien berri –gehiegizkoak, zure ustez, eta nire ustez ere bai apika–, baina pertsona pribatuen arlo horiek administrazio-kontseiluari dagozkio. Hori gai bat da, baina ez gaur langai duguna. Gaur langai dugun gaia beste bat da, nire ustez: orduko Industria Sailak ikerketaproiektu zehatz-zehatz baten gainean zer jardunbide izan zuen aztertzea. Etorgai programaren barruko ikerketa-proiektuak –eta horixe da kasu hau–, zuk ondotxo dakizunez, lehia bidez esleitzen dira; lehiaketara enpresa pribatuak aurkeztu ohi dira zentro teknologikoekin edo ikerketa-zentroekin lankidetzan, eta aurkeztutako proiektuak irizpide jakin batzuen arabera ebaluatzen dira; irizpide horiek publikoak dira, noski, dagokien deialdian ematen baita haien berri; gainera, kanpoko ebaluatzaileek egiten dute ebaluazioa. Hala, proiektu hau ere, ezin bestela, kanpoko ebaluatzaileek ebaluatu zuten, eta agiri horiek guztiak jasota daude. Proiektu hau zer urtetan ebaluatu eta finantzatu zen zehazteko, ebaluatzen hasi zen… 2010eko deialdian aurkeztu zen lehenik, eta, guztira, 2.003.713 euroko laguntza-eskaera egin zen ikerketarako. Ebaluatzaileek proiektua aztertu, eta interesgarria iruditu zitzaien (agiri guztiak ditut, baina laburbildu egingo dut). Dena dela, ohartarazi zuten ikerketa-lantaldearen langile-kostu batzuk hanpatuta zeudela, eta apaldu egin zituzten kostu horiek, programa orokorrean ikerlariei ematen zaien laguntzetan ohikoa izaten den mailaraino. Era berean, eskaeran hiru urteko proiekturako laguntza eskatu zen, baina laguntza urterik urte ematea erabaki zen, urtean urteko emaitzak aztertu ostean jarraitu ala ez erabaki ahal izateko. Horrenbestez, azkenik 1.963.631 euroko dirulaguntza ematea onartu zen. Ondoren, lana egindakoan, proiektua ebaluatu, eta ikusi zen ez zirela hasierako helburu guztiak bete. Orduan, onartutako dirulaguntza osoa eman beharrean, 817.128 euroko dirulaguntza ematea erabaki zen. Horrenbestez, zorrotz bete ziren ezarritako baldintzak –haien artean, ebaluazioarena–, betiko moduan, eta horren arabera eman zitzaion zegokion diru-laguntza. Hurrengo urtean, berriro aurkeztu zen proiektua, askoz xede zabalagoekin orduko hartan, eta 5.467.000 euroko diru-laguntza eskatu zen hartarako. Ebaluazioa egin zen berriz ere, eta ikusi zuten proiektua askoz helduago zegoela jada, askoz sendoagoa zela eta askoz planteamendu hobea zuela, baina, hala ere, esleitutako diru-laguntza eskatutakoaren erdira ere ez zen iritsi: 2.119.864 euro izan ziren zehazki. Berriro aztertu ziren parte-hartzaile guztiek urte hartan lortutako helburuak –izan ere, parte-hartzaileak bat baino gehiago dira, batzuen batzuk, guztiak ere bertako enpresak, Euskadikoak–, eta 906.000 euroko diru-laguntza esleitu zitzaien. Eta 2012ko deialdian ere berriro aurkeztu zen proiektuaren jarraipena, ordurako birbideratuta eta berregituratuta, 4.319.533 euroko aurrekontuarekin; 2.105.374 onartu ziren, eta azken diru-laguntza 927.000 eurokoa izan da. Horrenbestez, ikusten ari garenez, proiektuak, zenbait helburu betetzen ari bada ere, ez du erabat lortzen aurreikusitako asmo handi horiek guztiak betetzea. Dena dela, berriro diot: aldea egoten da hasieran aurkezten den horretatik, gero onartzen den horretara, bai, halaber, dagokion ebaluazioa egin ondoren azkenik diruz laguntzen den horretara; izan ere, jarraipen zorrotz samarra egiten zaio ikerketa-proiektuari. Proiektuak, aurkeztu den hiru deialdietan, 2.650.403 euroko diru-laguntza jaso du guztira. Ikuspegi horretatik, ikerketa-proiektu horri egindako segimendua –bai hasierako ebaluazioan, bai helburuen lorpen-mailan, bai dagokion dirulaguntzan– gardena izan da erabat, Etorgaiko deialdiaren beste proiektu guztietan eta Industria Sailaren gainerako deialdietan egin denaren modukoa –berariaz nabarmendu nahi dut hori–. Beste kontu bat da hasieran adierazitako helburu horiek, gaur egungo egoerari erreparatuta, ez direla lortu; begi-bistakoa da hori, eta horretan bat gatoz. Baina bereizketa hori egitea nahi nuke, batik bat aipatzen duzunean zenbait pertsonak onura atera dutela proiektu honetatik: diru-laguntzak ikerketa-itu jakin batzuei eman zaizkie, proiektu guztietan ageri diren ikerketa-ituei, zuk ondo dakizunez; horretara bideratu dira diru-laguntzak. Eta berriz ere diot: alde nabarmena dago aurkeztutako horretatik, onartutako eta diruz lagundutako horretara, eta horrexek erakusten du segimendua zorrotza izan dela. Hortaz, ikerketa-proiektuari egindako segimendua, ezin bestela, zorrotza izan da, beste edozein ikerketa-proiektutan egiten denaren modukoa, eta zuzen jardun da erabat; horretan ez dugu inolako zalantzarik. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2729
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Hiriko izeneko proiektuagatik jasotako laguntza publikoak berreskuratzeari buruz
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu andrea, guk badakigu, noski, agerraldia egin zenuela Legebiltzar honetan, zegokion batzordean gai honi buruzko azalpenak emateko. Irakurrita dauzkagu orduan eman zenituen azalpenak, baina, hala ere, gure ustez, ilunguneak daude proiektu honetan; argitu beharreko ilunguneak daude, diru publikotik emandako laguntzei dagokienez, proiektua azkenean erabateko desengainua eta porrota izan baita. Horrek esan nahi du arduradun politiko batzuek okerreko erabakiak hartu dituztela eta, ondorioz, kalte egin diotela gizarte osoari, baina kontua da, gainera, Euzko Alderdi Jeltzalearen inguruko pertsona jakin batzuek onura atera diotela proiektu honi. Begibistakoa dirudi hori; begiratu besterik ez dago, axaletik bada ere, nolako soldatak ordaindu diren eta, tira, nolako errentamenduak egin diren eta nola igaro diren irabaziak elkarri lotutako enpresa batzuetatik besteetara. Begi-bistakoa dirudi zer edo zer arraroa dagoela proiektu honen atzean; horrenbestez, gure erantzukizuna da azalpenak eskatzea eta Jaurlaritzari galde egitea atzera begiratu dezan gai honetan eta, ahal duen heinean, zer gertatu zen argitu dezan. Dena dela, Eusko Jaurlaritza prest ez badago behar diren neurriak sustatzeko zer gertatu den argitu eta erantzukizun politikoak zehazteko, guk, Epsilonen kasuan egin dugun moduan, laguntza eskatuko diegu berriz ere Legebiltzarreko gainerako taldeei, ikerketabatzorde bat era dadin Legebiltzar honetan. Ezin ditugu ilunpean utzi Euskadin jazo diren gertakizun jakin batzuk. Egia jakin nahi dugu. Eusko Jaurlaritzako sailburua zara –halaxe azaldu duzu zuk–, eta nik ere ez dizut galdera hau egin Euzko Alderdi Jeltzaleko kidea zarelako. Alabaina, berehala hasi zara argudiatzen iritsi berria zarela eta abar. Ez dio axola iritsi berria zaren; ez dio axola urtebete eskas daramazun Eusko Jaurlaritzan sailburulanetan. Nolanahi dela ere, nire ustez, Eusko Jaurlaritzaren erantzukizuna da eman beharreko azalpenak ematea. Ni ez naiz saiatu ezer nahasten. Gertaeren kontakizuna egiten saiatu naiz, eta zuri ere horixe eskatu dizut, auzi honetan argi egiten saia zaitezela. Izan ere, ilunguneak hautematen ditugu oraindik proiektu honen atzean. Zenbait datu azaldu dizkizut. Zuk, berriz, proiektu honek egin duen bidea azaldu didazu zehatz-mehatz: ikerkuntza-itu batzuk ere bete omen dituela eta segimendu zorrotza egin omen zaiola ikerketa-proiektuari. Zein izan da, baina, proiektu honen behin betiko emaitza? Milioika euro xahututa diru publikotik. Horixe da azken emaitza. Horrek esan nahi du, beraz, gaizki jokatu dutela zenbait arduradun politikok. Eta hor nahi dugu argi egin: ustelkeria moduko honen arduradun politikoak zein diren jakin eta adierazi nahi dugu; ustelkeria, bai, legezkoa edo legez kanpokoa, baina ageriko ustelkeria, nolanahi ere. Izan ere, kudeaketa txarra egitea edo diru publikoa xahutzea, gure ustez, ustelkeria da. Ustelkeria da, eta, beraz, jakin egin behar dugu nor aritu diren modu horretara jokatzen. Zure esanetan, ondo egin omen zen dena. Gure ustez, berriz, bistan da gutxienez… gutxienez ere okerreko erabakiak hartu zirela eta akats nabarmenak egin zirela; berriro diot: emaitzari erreparatu baino ez dago. Alabaina –galdera honi erantzun nahi ez badidazu ere–, zergatik babestu zuen Euzko Alderdi Jeltzaleak halako irrikaz Gobernu sozialistaren aurrekontuproiektua, nahiz eta jendaurrean aitortu gizarteari kalte egingo ziola, trukean dirua jaso eta diru hori Euzko Alderdi Jeltzalearen inguruko pertsonek bultzatutako proiektu horretarako erabiltzeko? Badakigu nola negoziatu izan duen Euzko Alderdi Jeltzaleak Espainiako gobernuekin, baina bitxia da horrenbeste tematzea diru publikoa lortzeko proiektu honetarako –alegia, porrot egin duen proiektu honetarako– eta proiektu honen atzean, hain zuzen, Euzko Alderdi Jeltzaleko arduradunak edo Euzko Alderdi Jeltzaleko gertuko jendea egotea. Gutxienik ere arduragabekeria politikoz jokatu da, eta diru publikoa xahutu da, eta, seguru aski, ustelkeria ere egon da. Gure ustez, beraz, ezinbestekoa da ikerketa-batzorde bat eratzea gai honetan zer ge- ratu den argitzeko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2730
10
53
15.11.2013
EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui)
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Hiriko izeneko proiektuagatik jasotako laguntza publikoak berreskuratzeari buruz
Maneiro jauna, preseski ez dut babesgarritzat erabili nahi izan ni iritsi berria izatea; haatik, esan dut sailburu modura erantzungo diodala Jaurlaritza honek diruz lagundutako proiektu horren gaineko auziari. Horregatik, gertaerak xehe-xehe azaltzen saiatu naiz. Gauza bat dira, zuk ondo dakizunez… Ikerketaproiektuek erakunde publikoen diru-laguntza jasotzen dute, horixe direlako, ikerketa-proiektuak, eta, batzuetan, Legebiltzar honetan gaudenok ondo dakigunez, horrelako proiektuek ez dute helburu zehatzik lortzen, baina, nolanahi ere, bultzada ematen diote zientziari, aurrera egin dezan, eta jakintza eragiten dute hartara. Hortaz, ez ditzagun nahas bi alderdiak. Eusko Jaurlaritzak diruz lagundutako proiektua… 2.600.000 euro horiek ikerketarako diru-laguntza dira; hori da dirulaguntza horien xedea. Gainera, ikerketarako laguntza horiek emateko egindako ebaluazio horietan, arestian esan bezala, berariaz ohartarazi zen zenbait kontu-sail hanpatuta zeudela; kontu-sail ekonomikoetan, esate baterako, ikertzaileen ordu-tarifak jo ziren hanpatutzat, eta ohiko tarifetara ekarri ziren. Halaxe dio zehazki (hitzez hitz irakurrita): "Azkenik, lan-eskuaren arloan" (urteetako batean, 2011n zehazki) "tarifak gehiegizkoak dira" –ez dut aipatuko norenak– "… nabarmen gainditzen baitute halako proiektuetan ohikoa den 50 euro/orduko tarifa; horrenbestez, lan-eskuaren aurrekontua murriztea erabaki da, tarifa ohiko zenbateko horretara egokitzeko". Proiektuaren segimendua egin da, beraz, eta zehatz aztertu da nola aurkeztu den eta nola garatu den. Eta beste urrats bat ere egin nahi nuke; izan ere, ez da erabateko egia helburua lortu ez denik. Eta txosten bat irakurriko dizut, eta ez edonolako aholkularitza-enpresak egindakoa… baizik eta Europan era guztietako ibilgailu automobilak homologatzen dituen enpresetako batek egina (bide batez esanda, Industria Ministerioak bermatutako zerbitzu teknikoa ere bada enpresa hori), eta hauxe dio: "Egun egituratuta dagoen moduan, ibilgailua Estatu Batuetan eta Japonen saltzeko balioespen eta homologazio teknikoa berehala jasotzeko moduan dago". Gero, kostu jakin batzuk aipatzen ditu, eta hauxe dio: "Kostu horietan ez lirateke aintzat hartuta egongo ez industrializazio-kostuak, ez ibilgailua merkaturatzeko kostuak". Laburbilduz, dagoen-dagoenean, Estatu Batuetan eta Japonen saltzeko eta erabiltzeko homologazioa jasotzeko moduan da, eta hori ez da ahuntzaren gauerdiko eztula. Eta txostenean esaten denez, une honetan "egia da –eta halaxe jakinarazi genien proiektuaren arduradunei, zegokion unean– goragoko kategoria duten ibilgailuetarako –turismoetarako, esaterako– homologazio-eskakizunak –segurtasunari eta bestelako arlo batzuei dagozkionak bereziki– askoz zorrotzagoak direla eta, beraz, litekeena izango litzatekeela proiektua egun duen egoeratik berregokitu egin behar izatea eskakizun horiek betetzeko". Eta hauxe ere badio: "eskarmentuak erakutsi digu halako ibilgailuen azken erabiltzaileek" (car sharing moduko ekimenetan, esaterako –eta horixe zen, hain zuzen, proiektuaren jomuga–) "ez dutela izaten eskakizun zehatzik beste alderdi batzuen gainean –turismoen kasuan ez bezala–, eta, beraz, ibilgailu hau berehala erabiltzeko moduan egongo litzateke kategoria horietan". Eta gauza gehiago ere esaten ditu homologazio-txostenak. Hortaz, segimendu egokia egin da ikerketaren ikuspegitik; are gehiago, Industria Ministerioak bermatutako homologazio-enpresara jo da, eta ondorio hori atera du. Eta batzorde hartan egindako agerraldian esan nuen bezala, proiektua aurrehomologazio-fasean dago, eta, orain, esku pribatuek hartu behar dute homologatzeko, merkaturatzeko eta industrializatzeko betekizuna. Baina proiektuaren ikerketa-helburuak emaitzak eman ditu, eta gainera izen handiko enpresa baten onespena du, ez edonolako enpresarena, baizik eta bermedun homologazio-agentzia batena. Hortaz, Jaurlaritzak, kasu honetan, zegokion lana bete du; lan egokia egin du. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2731
10
53
15.11.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Galdera, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko Nekazaritza eta Basogintzaren Lurralde Plan Sektoriala behin betiko onesteari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu andrea, Lurraldearen Antolamendurako Jarraibideak, 1997an onartuak, lurzoruaren antolamenduaz ari dira VIII. kapituluan, eta Autonomia Erkidegoan nekazaritzaren eta basogintzaren lurraldeplan sektoriala idaztea proposatzen dute. Ingurumen sailburuak, 2010eko urtarrilaren 10ean, agindu bat sinatu zuen Autonomia Erkidegoko basogintzaren lurralde-planari hasierako onespena emateko. Gaur-gaurkoz plan horrek ez du oraindik behin betiko onespena jaso, eta, horrenbestez, galdera hauek luzatzen dizkizu Talde Popularrak: Zer izapidetze-fasetan egon da plana, zu Jaurlaritzara iritsi zarenean? Eta zer irizpide dituzu, sailburu andrea, Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritzaren eta basogintzaren lurralde-plan sektorialari behin betiko onespena emateko? La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2732
10
53
15.11.2013
EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui)
Galdera, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko Nekazaritza eta Basogintzaren Lurralde Plan Sektoriala behin betiko onesteari buruz
Eskerrik asko. Aditzera eman duzun moduan, López de Ocariz andrea, lurralde-antolamendurako jarraibideak 97. urtean onartu ziren, bai, eta lurralde-plan sektorial honek oso bide luzea egin du harrezkero –egia da hori–. Zenbait datu aipatzearren –zuk 2010eko data ekarri duzunez gero–, dokumentua 2001ean hasi zen idazten, eta 2005ean eman zitzaion hasierako onespena; handik bost urtera, azaroan, behin-behineko onespena jaso zuen, eta 2012ko urrian, berriz, haren aldeko txostena eman zuen Antolamendu eta Hirigintza-plangintzako Batzordeak; hala, lurralde-plan sektoriala prestatu zen, Gobernu Kontseiluak behin betiko onespena eman ziezaion. Eta egoera horretan hartu dut nik. Horixe zuen azken urratsa, ni iritsi naizenean. Ez dut orain aztertuko nolako bidea egin duen –luzea, nekeza eta zaila, ezbairik gabe–; baina kontu egin, dena den, denbora horretan 17/2008 Legea onartu dela –Nekazaritza eta Elikagaigintza Politikako Legea, alegia–, eta, jakingo duzuenez, lege horretan nekazaritza-lurrari buruz araututako alderdiak oso kontuan hartzekoak dira Euskadiko nekazaritza-politikako oinarrizko baliabideak arautzeko orduan; hala, lege horrek agintzen duenez, nekazaritzaren eta basogintzaren lurralde-plan sektorialak izan behar du arlo hau garatzeko esparrua. Gainera, lurralde-plan sektorial hau izapidetzeko aldi luze honetan, ingurumenaren ebaluazioa ere egin da indarrean dagoen araudia aintzakotzat hartuta, eta, horren guztiaren ondorioz, 2012an Ingurumen sailburuordeak haren aldeko irizpena eman zuen behin betiko txostenean. Prozesuak horren luze jo duenez, moldaketa eta aldaketa ugari izan dira arlo honi dagozkion administrazio-egituretan baita nekazaritza-araudian eta orain behar dugun lurzoru-araudi honetan ere. Hortaz, Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Politikako Batzordeak, urriaren 24an, nekazaritza eta basogintzaren lurralde-plan sektorial hau berrikusteari ekitea erabaki zuen aho batez, betiere hartan jasotako erabileramatrizearen lotura-indarreko atala ez aldatzeko konpromisoa hartuta eta honako helburu hauek finkatuta: berariaz bermatzea lurralde-plan sektorial hau Euskadiko landa-gunea antolatzeko erreferentzia-esparrua izango dela; Nekazaritza eta Elikagaigintza Politikako 17/2008 Legean nekazaritza-lurretarako ezarritako arauketari erantzutea; argiro bermatzea nekazaritzaren eta basogintzaren lurralde-plan sektorialak ere Euskal Autonomia Erkidegoko Lurralde Antolakuntzari buruzko Legean lurralde-plan sektorialetarako ezarritako eskurantzak izango dituela; nekazaritza-administrazioei lurralde-plan sektorial honetan jasotako zehaztapen guztiak ezartzeko egoki den erreferentzialtasuna ematea; lurralde-plan sektorialaren edukia dagokion zehaztapen-esparrura egokitzea, kontuan izanik antolamendu-bitartekoa dela, eta, azkenik, koherentzia handiagoa ematea bai planaren edukiari, bai sektorearen araudiari eta errealitateari. Hortaz, aho batez hartutako erabaki horren ondoren, sektorearen ikuspegitik lurralde-plan sektorialak dituen alderdi bihurrienak aztertzen ari gara orain, ondoren beste sentsibilitate batzuekin eta beste arlo batzuetako eskuduntzekin partekatzeko –foru-aldundiekin, esaterako, ezin baita ahaztu zenbat eskumen dituzten–, hartara ahalik eta arinen egin dadin proposamena eta lehenbailehen onar dadin lurraldeplan sektoriala. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2733
10
53
15.11.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Galdera, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko Nekazaritza eta Basogintzaren Lurralde Plan Sektoriala behin betiko onesteari buruz
Sailburu andrea, duela egun gutxi, zure taldeko –Euzko Abertzaleak taldeko– bozeramaile batek aditzera eman zigun oso garestia zela lurralde-plan sektorialak egitea, eta ez da harritzekoa horren garestia izatea, kontuan hartuta zenbat denbora behar duzuen eta zer-nolako bidea egin behar duzuen lurralde-plan sektorial bat eratzeko: 2001etik 2013ra, 2013ko amaierara. Zuk zeuk aipatu duzunez, sailburu andrea, nekazaritzaren eta basogintzaren lurralde-plan sektorialaren helburu nagusia lurzorua babestea da –zehazki, nekazaritza, abeltzaintza eta basogintzarako erabiltzen den lurra babestea– eta, horrekin batera, balio estrategiko handiko lurzoruak zehaztea eta lurzoruaren erabilerak argi sailkatzea. Kontu egin gure autonomiaerkidegoan hiri-lurzorua ez den lurraren % 90 baino gehiago dugula hizpide. Lurzorua ezinbesteko eta funtsezko osagaia da nekazaritzan, laborantzan, abeltzaintzan eta basogintzan; hala, neurri egokiak ezarri behar ditugu, jarduera horiek modu egoki eta baketsuan bateratzeko gure hiri eta herrietako garapenarekin, industria-jarduerarekin, azpiegiturekin… bai, halaber, nekazaritza-, abeltzaintza- eta basogintza-jarduerei lotutako industriekin ere, besteak beste non kokatu behar diren jakiteko. Plan hau onetsi gabe utzi zenuten Jaurlaritza 2009an; 2012an, berriz, ostera ere Jaurlaritzara iritsi zaretenean, Gobernu Kontseilura eramateko prest aurkitu duzue lurralde-plan sektoriala, baina, bat-batean, hamaika zalantza sortu zaizkizue, hemen azaldu dituzuen zalantza horiek guztiak. Eta ez diguzu ezer argitu; zehaztasun-eza duzu nagusi. "Sartu behar ditudan aldaketak" aipatzen dituzu, baina kontua da horren ondorioz aldaketak egin beharko direla gero Lurraldearen Antolamendurako Jarraibideetan. Orduan, aldaketa horiek onartu arte ere itxaron behar dugu? Bada, horrela ez da sekula onartuko nekazaritzaren eta basogintzaren lurralde-plan sektorialik, beti izango duzuelako zer gehitua. Horrenbestez, sailburu andrea, erabaki bat hartu behar duzu. Atoan, baina! Ezin gara zain geratu, aurrerago zer erantsiko. Atal finko bat behar da, eta beste bat dinamikoa. Onar dezagun behingoz nekazaritzaren eta basogintzaren lurralde-plan sektoriala, eta gero, arian-arian, joango gara atal dinamiko hori aldatzen, baina onar dezagun behingoz! Onartezina da hamahiru urte edo hamabi urte gauden-gaudenean egotea. Zuk zeuk esan duzun moduan –eta nik ere badiotsut–, zehaztu egin behar dira zenbait gauza, zedarritu, lurzoru estrategiko batzuk babestu egin behar direlako eta nekazaritza-elikadurako industrietarako eremuak zehaztu egin behar direlako gainerako sektoreen, azpiegituren eta industrialdeen garapenera nola egokitu eta haiekin batera nola bizi jakiteko. Sailburu andrea, askoz konpromiso tinkoagoa jaso nahi nuke zuregandik. Matrizea ez baduzue aldatu behar, ardatzak ez badituzue aldatu behar, onar dezagun lurralde-plan sektoriala, eta zehaztu ditzagun zenbait alderdi dinamiko, nahiz eta aurrerago horiek aldatu behar izan, arian-arian baina. Izan ere, ezin gara egonean geratu, beste ezer gehitu behar ote den zain, eta horren aitzakiapean plan sektoriala onartu gabe utzi. Erabaki bat hartu behar da hemen; ea, bada, arin-arin eta bizkor-bizkor hartzen den. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2734
10
53
15.11.2013
EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui)
Galdera, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko Nekazaritza eta Basogintzaren Lurralde Plan Sektoriala behin betiko onesteari buruz
Eskerrik asko, presidente anderea. Egia da, López de Ocariz andrea, luze daramagula lurralde-plan sektorial honekin –ez dut ezetz esango–. Baina jakizu, halaber, urriaren 24ko bilera horren bidez, gaur dakargun jarreraren oinarri nagusia… ez da adostasun hutsa, baizik eta bilera hartan izandako erakunde guztien arteko aho bateko adostasuna bi ardatzen gainean: batetik, guztiok eduki nahi dugula lurralde-plan sektoriala eta lehenbailehen gainera (beraz, ez dugu matrize hori moldatuko, atal jakin batzuk baino ez, eta ahalik eta bizkorren, gainera) baina, aldi berean, ezin dugula alferrik galtzen utzi testua hobetzeko eta prozesu luze honen ondorioz sortu diren desdoikuntzak doitzeko aukera hau. Izan ere, egun, gizartean eta legeetan gertatutako aldaketen ondorioz, ezinbestekoa dugu zenbait alderdi moldatzea. Ez dut etzi arte itxarongo ea aldaketa-premiarik suertatzen den, baina ezinbestekoa dugu egungoak txertatzea. Eta azkenik… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2735
10
53
15.11.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Galdera, Igor López de Munain Ganuza EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Hiriko proiektuari buruz
Muchas gracias, y buenos días. Sailburu andrearen baimenarekin, argitutzat joko dut gaia, arestian jada jorratu baita. Eta batzordean esandakoa ere ez errepikatzeko, uste dut interesgarriagoa izango litzatekeela gaur herritarrei kezka eragiten dieten beste auzi batzuetan aurrera egitea. Bat gatoz gai hau azaldu duen aurreko legebiltzarkidearekin: Epsilonek eta Hirikok badute parekotasunik. Biek ala biek oparo jaso dituzte diru-laguntzak administrazio publikoen eskutik; gainera, bietan ere pertsona jakin batzuek dihardute proiektu horien inguruan, botere politikoarekin ere harreman estuak dituzten pertsonak, hain zuen… eta horrexek kezkatzen gaitu. Kezkagarria iruditzen zaigu, halaber, mintzatoki honetan esan izana administrazio-kontseiluak ezarri zituela pertsona horiek jaso ei dituzten –edo garai batean jaso zituzten– ordainsari handi horiek. Bestalde, bi kontseilarik –horietako bat zu zeu– Euskal Herriko enpresen kostu-egituraren barruan kokatu zenituzten ordainsari-kostuak. Soldatei buruz ezin bada hitz egin, nire ustez, hobe genuke ordainsari-kostuei buruz ere hitzik ez esatea mintzatoki honetan, batzuen batzuk langileen eskubideak ezabatzeko erabiltzen ari baitira gaia. Horrez gain, Euskal Herria Bilduk badu beste kezka bat ere gai honetan –eta horren harira egin genuen gure galdera–, jakin nahi baitugu ea Eusko Jaurlaritzak asmorik ote duen Epsilon proiektua zapuztu zuten pertsonen kontra –seguruenik Hiriko proiektua ere zapuztu duten berberak– irekitzen ari diren prozesuetan interesdun modura agertzeko. Jaurlaritza honek ba al du inbertitutako diru publiko hori berrekuratzeko asmo politikorik? Azken batean, ohartzen ari gara diru hori oso merkea dela; diru hori oso merke ateratzen zaie proiektu horiei –mediatikoak bai oso, baina errentagarriak bat ere ez diren arren–, eta, bien bitartean, beste aldean, herri honetako proiektu errentagarriak porrot egiten ari dira banaka-banaka, eta, ondorioz, eskuartetik ihes egiten ari zaigu ekoizpen-sistema. Eta horrek guztiak susmo bat eragiten digu; alegia, diru-laguntzak emateko klausulak horiek ez ote diren bere-beregi prestatzen diru-laguntzak enpresa jakin batzuek eskuratu ditzaten. Batzuetan, zuzenean enpresa edo pertsona jakin horien izena jartzea baino ez da falta. Bestalde, izuak hartuta utzi gaitu hemen entzundako zerbaitek: Hiriko proiektua azkenik errentagarria gerta omen daiteke. Batzordean jada luzatu nizun galdera, baina kezka hori eragin didazu berriz ere: Zer esaten ari zara, bada? Hirikoren know how hori saltzeko aukera dagoela? Horri buruz ari zara? Kezkagarria iruditzen zait, zinez. Kezkagarria iruditzen zait, oraingoan ere Hirikoren kudeatzaileen poltsikoak betetzeko balio izan dezakeelako, ustelkerian erorita –legezkoa edo ez, baina egiturazkoa bai, bederen–; ikusi besterik ez da zer-nolako hartu-eman estua dagoen botere politikoaren eta enpresa horien artean eta nola eman zaizkien diru-laguntzak proiektu jakin batzuei… Kezkagarria iruditzen zait, bai; izan ere, bakarrik falta genuen orain beste hainbat miloi ostera ere kudeatzaile jakin batzuen ondasun pribatu bilakatzea, Euskadiko administrazio publikoak berreskuratu beharrean. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2736
10
53
15.11.2013
EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui)
Galdera, Igor López de Munain Ganuza EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Hiriko proiektuari buruz
Eskertzekoa da, López de Munain jauna, gai honetan aurrera egin nahi izatea, bestela sorgin-gurpil batean gaudela ematen du eta. Ia amaieratik hasiko naiz erantzuten: niri ere zuri besteko kezka eragiten dit know how-a saltzeak. Baina ez gara ari know how-a saltzeaz; bestela, hala izango balitz, gu geu izango ginateke prozesuan agertzen lehenak. Homologazio-txosten hori aipatu dudanean, Maneiro jaunari erantzuten ari nintzela, aditzera eman nahi nuen proiektu hau bideragarria izan litekeela produktua merkaturatzeko inbertsioren bat egonez gero –egungo enpresaren batek hartuta edo proiektua merkaturatzeko prozesuan inbertitu nahi duen baten batek bultzatuta–, eta, azaldu dudan moduan, dagoen-dagoenean jada bideragarria izan liteke eta prest egongo litzateke erabilera jakin batzuetarako; beste erabilera batzuetarako, berriz, zenbait moldaketa egin beharko lirateke –denbora gehiago hartuta–; hori baino ez. Hori baino ez nuen esan nahi, eta argi eta garbi utzi nahi nuke. Ez dugu inolako asmorik lizentzia hori saltzeko –diru publikoz erositako lizentzia izanik, gainera–. Ezin dugu abagune hori alferrik galdu. Horretan lehen lerroan izango gara –zilegi izan bekit adierazpidea–, eta salmenta-aukera hori aintzakotzat ere ez dugu hartuko. Eta jardun-jardunean garatu dugun know how hori guztia –Eusko Jaurlaritzak ikerketari emandako bultzadaz, hain zuzen– kasu honetan ere ez dugu onartuko beste inori saltzerik. Zalantza-izpirik ere ez izan. Bestalde, berariaz nabarmendu nahi dut arestian esandako zerbait, batzordean ere aipatutakoa, diru-laguntza handiak jasotzen dituzten proiektu horiek direla eta. Proiektu-mota horiek –eta haien deialdiak eta emakidak ikusi besterik ez duzu– arriskuko proiektuak dira hasieran; oso ikerketa-indize handia dute, eta horrexegatik jasotzen dituzte halako dirulaguntza handiak. Ikerketa-alderdi horretan, gehien-gehienetan, ondorioak atera nahi izaten dugu, eta gure enpresek produktua ekoiztera iritsi nahi izaten dute, baina hori ez da beti lortzen; ez da ehunetik ehunean lortzen. Egia da –emakidak eta gainerakoak aztertu baino ez duzu– kasurik gehienetan gure enpresek produktua ekoiztea eta merkaturatzea lortzen dutela, baina ez beti, proiektu-mota honek dituen ezaugarriak direlaeta –berriro diot–. Oraindik, gainera, deialdian gaude, Etorgain; hau da, oraindik ez gaude teknologia berehala garatzeko aldian; proiektuak bidea dauka oraindik egiteke. Eta, orain arte egin duen bidean, ikerketaren emaitzak onargarriak dira; hau da, ikerketaren emaitzak heldu behar zuten tokira heldu dira, edo aurreikusitako tokira, bestela esanda, eta, hortik aurrera, oraindik bidea dute. Baina ez dizut inolaz ere onartuko –eta barkatu esateko era hau– diru-laguntza horiek emateko prozedura zalantzan jartzea, prozedura hori guztiz bermatuta baitago; ez bakarrik gaur egun, duela bost urte ere guztiz bermatuta zegoen, eta duela hamar urte ere bai. Deialdia ondo bermatuta dago; kanpoko eragileek balioesten dute, eta sekula ez dugu arazorik izan. Gainera, deialdi hau, gero, Europar Batasunak ere ikuskatzen du, jakina. Eta sekula ez dugu arazorik izan. Horrenbestez, arazoren baten berri baduzu, zurekin batera aztertu nahi nuke, baina orain arte… eta ez bakarrik proiektu honen kasuan, beste inongo proiektutan ere ez dugu arazorik izan, eta ikuskaritzak erruz izan ditu, azkena Europar Batasunaren eskutik. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2737
10
53
15.11.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Galdera, Igor López de Munain Ganuza EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Hiriko proiektuari buruz
Kezkatuta jarraitzen dut. Kezka eragiten didazu, diru-laguntza handia jasotzen duten proiektuei buruz hitz egiten duzunean. Izan ere, ez dut ulertzen nola gerta daitekeen diru-laguntza handia jasotzen duen proiektu batean arrisku guztia administrazio publikoen pentzuan egotean eta proiektuaren errentagarritasuna enpresa pribatu kapitalistek eskuratzea. Paradigma-aldaketa gorabehera –eta paradigma aldatzen ez bada, hemen ez da ezertxo ere gertatu–, inbertsioa galduta dago. Horrexek kezkatzen nau. Bestalde, beldurra ematen dit zure arrazoiketaren konformismo horrek: proiektu askok aurrera egiten dutela… Eta aurrera egiten ez dutenak, zer? Zer gertatzen da diru-laguntza publiko horiekin? Ba al da moduren bat… Aztertzen ari al zarete nola itzul daitekeen inbertitutako diru publiko hori eta nola berreskuratu daitekeen inbertsio hori? Galdutzat jo behar al dugu? Eusko Jaurlaritza interesdun modura aurkeztuko al da irekitzen diren prozesuetan, ikusten bada oker jardun dela? Hori jakin nahi genuke. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2738
10
53
15.11.2013
EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui)
Galdera, Igor López de Munain Ganuza EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, Hiriko proiektuari buruz
Eskerrik asko. Amaieratik hasiko naiz oraingoan ere: Gaizki jardun bada eta hala egiaztatzen bada, interesdun modura pertsonatuko gara noski; baina kasu honetan ez da horrela izan. Dena dela, labur-zurrean bada ere, azaldu nahi dizut ikerketak ziklo asko dituela. Horietako bat oinarrizko ikerketa da: hor dena da diru-laguntza, eta ez dago inolako emaitzarik. Kasu horretan dirua xahutzen ari al gara zure ustez? No. Ez, zientzia bultzatzen ari garelako. Hurrengo urratsean, berriz, jakintza horretan oinarrituta, ezagutza hori enpresara eramaten da, eta prototipo bat lortzen saiatzen gara; eta horretan dihardugu kasu honetan. Eta hor ere ez gara dirua alferrik xahutzen ari. Produktua garatzen ari gara hor. Ikerketak, beraz, ziklo asko ditu; ataletako bat, hein handi batean, diru-laguntzen bidez garatzen da, eta bestea, berriz, ehunetik ehunean maiz. Baina horrek ez du esan nahi dirua xahutzen ari garenik. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2739
10
53
15.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Interpelazioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz
Eskerrik asko. Egun on guztioi. Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko beharra da gaur dakargun gaia. Eta egia esan, ez da guk asmatutako beharra, izan ere bi konstatazio egin nahi ditut gaiaren inguruan. Lehenengo konstatazioa hau da: ez da batere egokia Lanbideren funtzionamendua, hori horrela da. Zuk zeuk, sailburu jauna, herritarrei egindako deia hor dugu, Lanbide hobetzeko proposamenak egin ditzaten. Edo Lanbideko langileen gehiengoa, arrakasta handiz gainera, burutzen ari diren protestak edo mobilizazioak da beste konstatazio bat, azkena astelehenean egin zutena. Eta bigarren konstatazioa: funtzionamendua egokia ez izateaz gain, aspalditik ez dela egokia nabarmendu behar dugu; ez da momentu honetan sortutako arazoa, aspalditik datorrena, hemeroteka begiratzea besterik ez dago horretarako. Ekimen hau bera adibidetzat jar dezakegu, interpelazio hau urtarrilaren 25ean erregistratuta baitago, eta bertan esaten genuena berdin-berdin idatziko genuke gaurko egunean. Bertan, interpelazioan azaltzen diren kezka horietatik, soilik diru-sarrerak bermatzeko errentaren kudeaketaepeak hobetu direla esan dezakegu. Eta egia esan, hori logikoa da, funtzionamenduaren poderioz lortzen baita. Diru-sarrerak bermatzeko errentaren kudeaketaren epeak hobetu dira, hori bai, baina besterik ez. Eta hobetu da, hain zuzen ere, langileen esfortzuei esker gehien bat, % 60 beraiek kudeatu dutelako, eta bestea, zati bat pribatizatuz Indra enpresari, % 40 gutxi gora behera, egin delako. Indrarenak ere esplikazioren bat eskatzen du, gure ustez. Dirutzak jaso ditu azken urte hauetan, arazoak etengabekoak izan dira euren kudeaketa eta programa informatikoan, historialak bulegoetatik hartu ditu ez dakit nora eramateko eta horko langileen lanbaldintzak oso-oso eskasak izan dira. Zerbitzuen pribatizazioa eta esternalizazioa ohikoa izaten ari da Lanbiden. Hala ere, hobetu den apur hori arriskuan egon daiteke gainera, kontuan hartzen badugu lan horretan buru-belarri dabiltzan 200 bat langile kalera joan daitezkeela zuek aurkeztutako lanpostu-zerrenden proposamena aurrera badoa. Laburbilduz, zera azpimarratu nahi dugu. Azaroan gaude, hilabete luzeak eman ditugu, 10 hilabete hain zuzen, ea aldaketak, hobekuntzak, plantillaren egonkortasuna bermatzeko urratsak ematen ziren, azken batean ea enplegu-zerbitzu publikoa indartzen zen eta beharrei erantzuten zien, baina alferrik. Errealitatea, gure ustez, beste bat da. Urtarrilean sartutako ekimenak gaurkotasun osoa dauka. Egoera larria da. Zuk zeuk ere hori noizbait edo behin baino gehiagotan adierazi duzu. Lanbide zerbitzua aipatzea, egia da, gauza asko aipatzea da: prestakuntza, orientazioa, bitartekaritza, gizarte-laguntzak, enplegu-lanak, beste batzuen artean. Gaur horietako batzuk aipatuko ditut bereziki. Lanbide 2011ko urtarrilean azkar, presaka eta korrika martxan ipinitako zerbitzua da. Hasieran ente público de derecho privado bezala sortu zen. Handik gutxira, 2011ko azaroan, Legebiltzarraren gehiengoak Jaurlaritza behartu zuen erakunde autonomoa izatera. Eta urte guzti hauetan, erakundearen funtzionamendurako horren beharrezkoa den lanpostu-zerrendarik ez da egon. Bertan elkartu diren langileak zerbitzu ezberdinetatik etorritakoak dira: SPEE/INEM, Egailan, aurreko Lanbide. Langileei kontratu desberdinak egin zaizkie, eta mugitu izan dituzue momentu bakoitzean egon zareten arduradun ezberdinek zuen komenientzietara. Kontratu-aldaketa asko gertatu dira eta gardentasun-falta izugarria orokorrean. Horren lekuko langileek irabazten joan izan diren errekurtso ugari. Gauzak gaizki egin dira eta oraindik konpondu gabe jarraitzen dute. Sindikatu batzuek zioten: "Se ha actuado como si de su cortijo se tratara, despreciando las normas de modo cada vez más burdo, hasta convertir en práctica habitual la adjudicación o modificación de plazas por la vía de los hechos, al margen de cualquier procedimiento, haciendo de este modo imposible incluso la denuncia de los hechos, ya que no se dispone de registro de tales actuaciones". Azkenean, berandu, lanpostu-zerrenden proposamena iritsi da. Baina sorpresa! Según los representantes de las trabajadoras y trabajadores, la propuesta de RPT, de relación de puestos de trabajo, supone el despido de más de doscientos trabajadores y trabajadoras necesarias para la gestión de la renta de garantía de ingresos (¿quién va a gestionar la RGI?); consolida un número insuficiente de puestos de trabajo para ofrecer un servicio de calidad. Por lo tanto, se continuará con servicios privatizados, y además de profundizará en dichas privatizaciones. Supone una bajada salarial para la mayoría de la plantilla. Por otra parte, consolidan puestos que se han dado arbitrariamente a lo largo de este tiempo; readscripción de una gran parte de la plantilla, que se haría sin tomar en consideración las funciones y tareas que han venido realizando previamente; movilidad forzosa de muchos trabajadores y trabajadoras sobre la base de criterios y análisis que no han sido acordados. Astakeria horren aurrean, Lanbideko langileak mobilizazioak burutzen ari dira aurkeztu zaien lanpostu-zerrendan, lehen esan dudan bezala, gaur egun lanean dauden 200 pertsona inguru kalean gelditzen direlako eta proposamenean ere geldituko liratekeen langileen lekualdatzeak edo kategorien zehaztapenak bidegabeak direlako. Enplegu eta Gizarte Politikako sailburu jauna, langabetuen kopurua gora doa etengabe, enplegua suntsitzen ari da eta zure ardurapean dagoen zerbitzu batean lanean dauden 200 pertsona kalean utzi nahi dituzu? Onartezina den bidegabekeria iruditzen zaigu. 200 pertsona, diru-sarrerak bermatzeko errentak kudeatzen daudenak, dakitenak egin behar dena, urte hauetan trebatu direnak, beharrezkoak direnak, ezin dira gure ustez kalera bota. Pertsonekin, langileekin ezin da horrela jolastu, Aburto jauna. Zugandik gertu dauden komunikabideetan entzun eta irakurri dugu horren proposamen harrigarria egiteko arrazoia: "Lakua propone reducir la plantilla de Lanbide en previsión de que baje el paro". Ez dugu ulertzen. Ez da egia, eta gainera, sarkasmo bat iruditzen zaigu. Ez dira beharrezkoak, eta orain arte Indrari eman zaion lana egiteko? Eta hemendik aurrera? Datu batzuk: 2013ko urtarrilean 57.714 bizikidetzaunitatek jasotzen zuten diru-sarrera bermatzeko errenta. Urrian, ia 62.000 dira, hau da, 4.267 bizikidetzaunitate gehiago. Nola esan daiteke soberan daudela langile horiek? Langabezia gora doa, langabeziaren prestazioak amaitzen joango zaizkie langile ugariri eta ondorioz, inoiz baino behar gehiago egongo da enplegu-zerbitzu publiko indartsua izateko.Ez dago ahazterik une honetan langabetuen erdiak ez duela inongo prestaziorik jasotzen. Nola ez dira beharrezkoak izango, berriro diot, langile horiek? Horretaz gain, kudeaketaren inguruan askoz ere gauza gehiago daude, eta zerbitzuari buruz luze hitz egin dezakegu. Lehendabiziko zati amaitu baino lehen, hizkuntza-normalkuntza atala ere aipatu nahiko nuke. Orain arte inongo planifikaziorik gabe, barne mailan prestakuntza-eskaintza esanguratsurik gabe, kanpo mailan bi hizkuntzetan arreta eskaintzeko baliabiderik gabe, dena bulego bakoitzaren langileen esku utzita. Orain, lanpostu zerrendarekin batera, pausoak iragarri dira. Adi egongo gara. Guzti honengatik eta denbora gabe nagoelako beste batzuengatik ere, urtarrilean egindako galdera ezagutzen duzu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2740
10
53
15.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz
Mahaiburu andrea, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Nik, Arrondo anderea, bigarren txanda erabiliko dut RPTri buruz berba egiteko, ze zure interpelazioan momentu hartan hori ez zen agertzen. Gaur aipatu duzu eta bigarren txanda erabiliko dut ahal den neurrian argitzeko zuk aipatu dituzun datuak edo zuk irakurrita edo entzunda dauzkazun datuak. Interpelaziora joanez, hainbat alditan eta forotan adierazi dugun bezala, erakunde honetan ere, Lanbideren buru izanik, diagnosi egoki bat egitea genuen lehen zeregina, jakiteko zer dela-eta ez zen ari erakundea espero genituen emaitzak lortzen. Diagnosia egin, eta hobetzeko prozesuen beharra zuten sei arlo identifikatu genituen. Dagoeneko abiarazi dugu hobetzeko prozesu hau. Hona hemen arloak: Lehenengoa, arreta eta informazioa; bigarrena, izapidetzea eta irtenbidea ematea; hirugarrena, egiaztatzea eta kontrolatzea; laugarrena, jakinarazpenak; bosgarrena, ordainketa eta kudeaketa ekonomikoa; eta seigarrena, aktibazioarekiko lotura. Ez dut diagnosietan gehiago sakonduko, jarduera ugari abiarazi baititugu. Besterik gabe esango dut, beste batzuetan esan dudan bezala, Lanbideren kudeaketa-zailtasunaren kausa diru-sarrerak bermatzeko errentaren eta etxebizitza-prestazio osagarriren kudeaketa gain hartzea izan zela. Zailtasunok direla eta, DBEren eskatzaileentzako erantzuna atzeratzen zen eta enpresa-sistemaren eta enplegu-eskatzaileen arteko lan-bitartekotzan eragiteko gaitasuna mugatzen zen. Azken horixe da, gure ustez, Lanbideren funtziorik garrantzitsuena. Jakinarazpenei dagokienez, hauek izan dira ekintza zuzentzaileak: Lanbideko erakunde guztian prozedura bera ezarri da, pertsona fisikoen informazioa eta aldaketak kudeatzeko; jakinarazpenak eskura emateko prozedura prestatu da, prozedura horretan denbora aurreratzeko, eta jakinarazpenetan jazotako gorabeherak egokiro kudeatzeko aldaketak egin dira aplikazio-sisteman. Ordainketa eta kudeaketa ekonomikoaren eremuan, berriz, gorabeherak ordaintzeko prozedura bat ezarri da, ordainketan gertatutako akatsak uneanunean zuzentzeko, hilean hileko lansaria ixteko unera itxaron beharrik ez izateko. Azkenik, aktibazioarekiko loturari dagokion atalean, hobekuntza hauek egin ditugu: plan zehatzak ezarri ditugu arauz kanpoko egoeran egonik enplegua eskatzeko baldintzak betetzen ez dituzten pertsonak laneratzeko, eta zenbait sustatze-jarduera jarri ditugu abian, enplegua lortzeko aukera txikia duten pertsona onuradunei begira, laneratzeko zerbitzuetan parte hartzera bultzatzeko; diru-sarrerak bermatzeko errentaren onuradunek Lanbidetik kudeatutako politika aktiboetan daukaten parte-hartzeari segimendua egiteko eredu bat ere garatu dugu, eta, azkenik, prozedura bateratuak ezarri dira zuzendaritzen artean, erabiltzaileak egokiro bideratu ditzagun diru-sarrerak bermatzeko errentara edo laneratzea aktibatzeko zerbitzura. Zuk zeuk aitortu duzu zure berbaldian dirusarrerak bermatzeko errenta hobetu egin dela zertxobait, zure ustez oso gutxi izan arren. Bada, datu batzuk emango dizkizut. Hauxe da honen guztiaren emaitza gaurko egunez: aurtengo urtarrilean, diru-sarrerak bermatzeko errenta eta prestazio osagarria eskatzeko Lanbiden jasotako espedienteen % 49 bakarrik izapidetu ziren legez ezarritako bi hilabeteko epearen barruan; gaur egun, berriz, % 70ean gaude. Horixe da hobekuntza. Horra datu objektiboa. Ez da inolako atseginkeria. Izan ere, beste % 30 horrek kezkatu egiten nau; biziki kezkatu ere. Eta horixe da gure jardunaren helburua: legez ezarritako epean izapidetzeko gai ez garen % 30 hori. Eta betekizun horri helduko diogu buru-belarri. Dena dela, espedienteetan lehentasunezkotzat jotzen diren horien artean –alegia, espediente horiek izapidetzea eta ebaztea ezinbestekoa denean premian diren pertsonek legez aurreikusitako baliabide horiek lortu ahal izateko–, % 75 dira bi hilabetetik beherako epean ebatzitako espedienteak. Eta horietatik guztietatik azkenik aldeko irizpena jasotzen dutenak kontuan hartuz gero –alegia, azkenik errenta jasotzen dutenak–, % 77 dira epe barruan izapidetutakoak. Berriro diot, baina: hobetzeko tarte handia dugu oraindik. Betebehar hori dugu, eta ez moralki soilik, eskubide subjektibo bat bideratu behar baitugu, errenta hori behar duten pertsonek garaiz jaso dezaten, hots, legeak zehaztutako gehieneko epearen barruan –bi hilabeteko epe horren barruan–. Eta berriro diot: hobekuntza begi-bistakoa da, baina bide luzea dugu egiteke. Aurrera egiten jarraituko dugu hobekuntza-prozesu horretan, bi bide jorratuta –azpimarragarriak biak ala biak–: Lehena plan estrategiko bat eratzean datza. Aste gutxi barru amaituta edukitzea espero dugu –urtea amaitu aurretik seguru–, eta plan hori Legebiltzarrean aurkezteko konpromisoa hartzen dut. Bide batez esateko, plana ikusteko eta hartan parte hartzeko aukera izan duzue, parte-hartzea sustatzeko Irekia plataformaren bitartez. Bigarrena, berriz, lanpostuen zerrenda osatzea da, Lanbide sortu zenean aurreikusitako moduan. Lanbideko langile-taldea kudeatzeko bitartekoa izango da lanpostuen zerrenda. Prozesu konplexua da, langileak leku batetik baino gehiagotik baitatoz, baina ezinbestekoa dugu, zerbitzuak hobeto jardun dezan; beraz, lan horri ekingo diogu, arrakastaz, zalantza barik. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2741
10
53
15.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Interpelazioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz
Eskerrik asko emandako informazioagatik, Aburto jauna, baina hala ere arazoak hor daude, guk ez ditugu asmatu eta asmatzen. Kudeaketaren inguruan, zuk zeuk orain bertan esan duzu eta behin baino gehiagotan, diru-sarrerak bermatzeko errentak irentsi duela Lanbide zerbitzua maila handi batean, eta horregatik ondo dago onartzea zerbait hobetu dela epeetan, eta hori horrela da, nahiz eta asko gelditu egiteko maila horretan ere. Hori dela eta, guretzat enplegu-zerbitzu eraginkorra izateko ezinbestekoak diren hainbat eta hainbat atal eta eginbehar ere kontutan hartu behar dira: orientazioa, formazioa, prestakuntza, enplegua… Hauek dira bigarren mailan gelditu direnak, dirusarrerak bermatzeko errentaren kudeaketa lehenetsi delako edo egin behar zelako. Aipatu duzu diagnostiko bat egin duzuela eta diagnostikoaren ondoren eta hor ipinitako aldagaien inguruan beharrezkoak diren hainbat neurri hartzen ari zaretela eta hartuko dituzuela ondoren hemendik aurrera. Hala ere, denok dakigu gaur egun Lanbidek oso kolektibo desberdinen egoera bideratzen duela eta guztiek ez dute bitartekaritza-maila berdina behar. Behin baino gehiagotan aipatu da pentsionistak, adibidez, nola kudeatuko diren hemendik aurrera; lan egiteko gaitasunik ez dutenak, lanean daudenak baina beraien soldata osatu behar dutenak, lan baimena ez dutenak edo gizarte-bazterketa egoeran daudenak. Gure ustez, kudeaketa-modu desberdinak seguru asko egon beharko dira, baina hori bai, ondo definituak. Denok faltan botatzen duguna orain arte, bai langileek, bai erabiltzaileek, baina baita ere zerbitzuak pribatizatu gabe. Orientazioa, bakoitzaren ibilbidea egiten laguntzeko, bulegoetan dagoen egoeraren arabera gauzatzen ari da, diru-sarrera bermatzeko errentaren kudeaketaren arabera denbora gelditzen den ala ez. Gainera, bitartekaritza egin ondoren irteera eskaintzea, prestakuntza edo lana guztiz edo oso blokeatuta dago. Horren garrantzitsua zen enplegagarritasunaren kalterako gertatzen ari da hau guztia. Eta horren inguruan ere aipamenen bat izatea gustatuko litzaiguke. Egokia ez den funtzionamenduaren beste adibide bat ere ipiniko dut, niretzat mingarria dena, etxeko langileen arlokoa. Legebiltzarrak hala aginduta, arlo horretan prekarizazioa, esklabutza eta abusuak ekiditearren, enplegu-zerbitzu publikoak, ikuskaritzarekin elkarlanean, lana duintzeko, enplegu-eskaintza bereganatzeko eta bitartekaritzaren erreferentea izateko promesak egin zituen, baina alferrik. Herenegun bertan arloko eragileek gehiegikeriak egiten dituzten agentzia bi salatu dituzte. Iruditzen zaigu lan handia dagoela egiteko arlo honetan ere. Eta interpelazioan esaten dugun moduan, ezinbestekoa da guretzat enplegu-zerbitzu publiko, eraginkor, esanguratsu eta erreferentziala indartzea eta bultzatzea. Are gehiago kontuan izaten baldin badugu Espainia aldetik murrizketekin batera ailegatzen zaizkigun azken ufadak: lankidetza publiko-pribatua. Lankidetza publiko-pribatua neoliberalek nola ulertzen duten: zerbitzu publikoak deuseztatu nahi dituzte, enplegu-agentzia pribatuen gozamenerako. Horretarako, noski, sos publikoak erabiliko dituzte. Horren aurka eta zerbitzu publikoen alde apustu irmoa egitea eskatzen dizugu. Eta nola ez, pertsonal atalean 200 pertsona horiek kalean ez uzteko deia egiten dizugu. Gaur egungo plantillan dauden langile guztiekin lanpostuzerrenda osatzea eskatzen dizugu guztion onerako: zerbitzurako, langileen onerako eta azken batean instituzio publikoen onerako ere bai. Hori da zuzenean egiten dizugun eskaria.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2742
10
53
15.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz
Gracias, señora presidenta. Como ya he indicado en la anterior intervención, esta segunda comparecencia la dedicaré íntegramente a la RPT. Zehaztapen teknikoetan gehiegi sakondu gabe –izan ere, lanpostu-zerrenda osatzeko prozesu hau, izatez, oso bihurria da, eta ondotxo dakit nik hori, hainbat urte eman baitut eginkizun horretan– aukera hau baliatu nahi nuke argi azaltzeko nire ikuspegitik zertan datzan Lanbideren lanpostu-zerrenda osatzeko Jaurlaritzan –Funtzio Publikoko Sailburuordetzaren barruan– egin dugun proposamena. Ohartuko zaretenez, nire ikuspegitik, zenbait datu ez datoz bat sindikatuetako eragile batzuek adierazitakoekin. Argi eta garbi esango dut hasiera-hasieratik: begira, nik ez dut nahi inor kalera joaterik. Argi utzi nahi dut: inor kalera joaterik. Beste kontu bat da, baina, zer bide egin behar duten Jaurlaritzaren barruan lanpostuak betetzeko prozedurek. Lanbideko langile-zerrenda, izatez, 575 pertsonakoa da, eta halaxe dago jasota aurrekontuan, baina, une honetan, 900 langile ere ari dira lanean. Pertsona horietako asko prozedura jakinetarako kontratatutako lan-kontratudun langileak dira; beste batzuk, berriz, programetako bitarteko langileak dira –alegia, behin-behineko langileak–; haien lanpostua ez dago aurrekontuetan jasota, eta diru-sarrerak bermatzeko errenta izapidetzeko langile-premiak zirela-eta hasi ziren Lanbiden lanean, zuk zeuk aitortu duzunez. Horrenbestez, langile horiek aldi baterako programa zehatz bati dagozkio, eta programa horrek, une honetan, bete-beteko krisialdian gaudela, inoiz baino langile gehiago behar ditu. Testuinguru horretan eta kontuan hartuta egoera ekonomikoa hobetuz gero diru-sarrerak bermatzeko errenta izapidetzeko langile-premia hori leundu egin daitekeela –hau da, pertsona gutxiago artatu behar badira langile gutxiago behar izango direla–, irizpide hori kontuan hartuta saiatu gara antolatzen diru-sarrerak bermatzeko errenta izapidetzeko egiturako langile-talde horren nondik norakoak. Dena den, ez zaigu iruditzen aldi batez erantzukizun publikoa duten horien aldetik oso arduratsua denik gure herriak hurbileko historian bizi izan duen unerik larriena hautatzea egiturako langile-taldea osatzeko, hau da, egiturako langile-talde horrek nolakoa izan behar duen zehazteko. Horregatik, egoera ondo hausnartu ostean, gure ustez, 814 lanpostu izan behar lituzke Lanbideren egiturako langile-taldeak. Gogoan izan ezazu une honetako 900 langile horietatik 190 programa horretarako kontratatutako bitarteko langileak direla; hau da, behin-behineko 190 langile daudela. Gure proposamenari jarraikiz, beraz, behin-behineko langileak askoz gutxiago izango lirateke; izan ere, 575 langileko taldetik 814 langileko taldera igaroko ginateke. (Aurrera jo behar dut, baina, amaitu egingo zait-eta denbora). Zer gertatzen den 900 horietara iritsi arteko gainerako langileekin? Programa bat sortuko genuke, bitarteko 86 langilez osatua, eta langile-multzo hori handitu edo murriztu egingo litzateke, bi aldagairen gorabeheren arabera: erabiltzaileena, batetik –alegia, diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen duten pertsonena– eta langabezia-tasarena, bestetik. Beraz, aldagai horien gorabeheren arabera, handitu edo murriztu egingo litzateke 86 langileko poltsa hori, baina sekula ere ez 814 langileko zerrenda hori. Aldea non datzan? Bada, gu lanpostuez ari garela: finkoak izango diren lanpostuez eta behinbehinekoak izaten jarraituko duten lanpostuez. Ez gara ari pertsona jakinei buruz. Nik ez dakit 900 pertsona horiek Lanbiden lanean jarraituko duten edo Eusko Jaurlaritzaren lan-poltsetara igaro beharko duten eta handik berriz ere lanpostu bat hartu; izan ere, behinbehineko zerrendan dauden pertsonak (Jaurlaritzako prozesuetan ere berdin) sindikatuen negoziazioaren bidez ere ez dira langile-talde finkora igarotzen. Utz diezaiegun, beraz, beren bidea egiten sindikatuek eta Eusko Jaurlaritzak elkarrekin adostutako prozesuei. Lanpostuen zerrendak baditu beste ondorio batzuk ere; esate baterako, finkatzen diren lanpostuak betetzeko prozesua legearen arabera egituratu behar da, eta baliteke orain zerbitzu horretan lanean ari diren pertsona guztiek ez lortzea lanpostua. Gainera, hizkuntza-eskakizunak ezarritakoan, seguruenik areago bihurrituko da kontua. Orduan, zertan geratuko gara? Horrela egin behar da ala ez? Hizkuntza-eskakizunak sartu behar dira, ala ez dira sartu behar? Eta, azkenik, lanpostu-zerrenda guztietan bezala, lansarien baldintzak aldatu egiten dira Jaurlaritzaren egoeraren arabera. Funtzio Publikoak landu beharko du hori. Dena dela, esan bezala, saiatuko gara Funtzio Publikoari dagokion arlo hori Lanbidetik… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2743
10
53
15.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Interpelazioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, sailburu jauna. Ea, bada, ez dugu ezer berririk esango edo ez dugu esango Legebiltzar honetan aurretiaz behin eta berriz esan ez denik, aditzera emanez gero egoera ekonomiko latza bizi dugula eta haren adierazpenik gorena, hots, langabezia dela Euskadiko herritarron kezka nagusia, zuk zeuk esan zenuen moduan enpleguari buruzko bilkura monografikoan. Ez gara egoera honi bizkar emanda bizi; aitzitik, zuzen-zuzenean ari gara jasaten krisiaren eta langabeziaren eraginak. Estatistikek hotz-hotzean ematen dituzte zenbakiak, baina ordezkari publikook zenbakietatik eta estatistiketatik harago jo behar dugu uneoro, pertsonak eta familiak zenbakietatik eta estatistiketatik harago daudelako eta gorriak eta beltzak ikusten ari direlako, eguneroko gastuei aurre egiteko baliabiderik gabe eta, zenbait kasutan, bizirauteko ere baliabiderik gabe. Botere publikoon betebehar politikoa eta betebehar morala da behar diren bitarteko guztiak prestatzea erantzun egokia emateko langileen betebeharrei. Eta botere publikoetatik gai ez bagara egoera horri egokiro erantzuteko, horrek esan nahi du porrot egin dutela langabeziari aurre egiteko eta haren zifrak murrizteko politikek –zure kasuan gertatu den bezala, sailburu jauna–. Aburto jauna, urtebete da ia hauteskundeak irabazi zenituztenetik. Kanpainan hitzeman zenuten murriztu egingo zenutela langabezia –gazteen langabezia bereziki, ezin baitugu ahaztu hiru langabetik bat, une honetan, hogeita bost urtetik beherakoak dela–. Urrutira jo gabe, Urkullu jaunaren esanetan –lehendakarigai orduan–, gazteentzako 20.000 lanpostu sortuko omen zenituzten. Aurtengo martxoan, berriz, ordurako jada lehendakari zenak enplegua sustatzeko 2013-2016 programa aurkeztu zuen zurekin eta Tapia andrearekin batera, hotsandiz eta bete-beteko ikuspegi mediatikoz egindako aurkezpen batean. Programa horrek berariaz aitortzen zuen egoera latza zela Euskadin eta egoera hori eragin bortitza izaten ari zela langabezian; hala, bere helburuen artean –orokorrak denak– garrantzi berezia ematen zion enplegu-suntsiketa gogor hori leuntzeari, gazteen enplegua sustatzeari eta ekintzailetza bultzatzeari. Programa eragileen artean, berriz, ETEak eta autonomoak finantzatzeko 600 milioi euroko funtsa sortzeko egitasmoa nabarmendu zuen bereziki; izan ere, Euskadiko enpresa-ehunaren % 90 ETEek eta autonomoek osatzen dute, eta haiei dagokie enpleguen % 85. Alabaina, zuen aurkezpen horretan, gero, 300 milioi eurora murriztu zenuten, jada, goren-goreneko programa honetarako hasieran iragarritako 600 milioi euroko funtsa, zin emanda –hori bai– diru hori amaitutakoan Eusko Jaurlaritzak are ahalegin handiagoa egingo zuela. Eta, aurkezpen horretan, beste adierazpen askoren artean, hauxe ere esan zuen lehendakariak: "latza izango da 2013. urtea, baina gogor lan egingo dugu, eta argia ikusiko dugu". Esango nuke, baina, argia ikusi gabe jarraitzen dugula. Funts honen bidez, arestian esan bezala eta lehendakariak berak azaldutako moduan, oxigenoa eman nahi zitzaien 1.800 enpresari, eta 19.000 enpleguri eutsi, zuen Jaurlaritzak, sailburu jauna, lehentasunezkotzat jotzen omen zuelako enpresek bizirik irautea eta ateak ez ixtea, enpresa batek ateak itxiz gero ezinezkoa gertatuko omen zaiolako aurrerago ekinean jartzea. Gainera, helburu nagusi horren barruan, 12.700 lanpostu sortuko omen zenituzten eta beste 42.000 gotortu, krisiaren oldarretatik babesteko. Horratx legegintzaldi honetarako zuen promesak eta helburuak. Egia da oraindik azken hiruhilekoan izandako datuak falta zaizkigula, baina, nolanahi ere, joera argia da; aurreko Jaurlaritzatik zetorkigun egoera hau herrestan, eta zuen gobernu-aldian, irauli beharrean, areago ari da okertzen. EAJ –gaur goizean beste hizlari batzuek ere aurpegiratu dizuetenez– ekinean aritu da urte askoan kudeatzaile bikaina delako irudia eraikitzen –irudi hori mito ere bilakarazita ia–, baina datuen eta zenbakien errealitate gordinak nor bere lekuan jartzen du; eta errealitateak toki txarrean jarri zaituzte bai zu, sailburu jauna, bai lehendakaria. Harrotasun osoz esan izan duzue Euskadin gauzak Espainiako gainerako lekuetan baino askoz hobeto egin direla eta hemen ez genituela pairatuko langabezia-tasa ikaragarri horiek; hori sinetsarazten saiatu zarete luzaroan. Areago, datuak are hobeak izango omen lirateke, Espainia markak eragindako zama astunarengatik izango ez balitz. Alabaina, zuen lelo hori, zuen mito hori, Aburto jauna, amiltzen hasia da; desegiten hasia da. Izan ere, Espainian, oro har, zifretan hobekuntza txiki bat sumatzen ari den bitartean –hobekuntza txikia diot, ez dudalako nabarmen geratu nahi oinarririk gabeko garaipenak aldarrikatuta–, hemen Euskadin, datuek erakusten dutenez, aski urruti gaude enplegurako helburuak lortzetik, eta zapuztuta geratzen ari dira sortutako itxaropenak –mediatikoak baitziren errealak bainoago–. Gure adierazpen hauek, ordea, ez dira apetaz egindakoak; zifretan oinarrituta daude. Gure autonomia-erkidegoko enpleguaren datuei begiratu arin bat egin baino ez dago ikusteko esandako guztia gauza ziurra dela. Lehenik eta behin, Espainia osoan, ekitaldi honen hirugarren hiruhilekoan, ia 40.000 pertsona gehiago egon dira lanean; 52.000 pertsona gehiago egon dira sektore pribatuan lanean, eta 72.800 langabe gutxiago izan ditugu. Hiruhileko horretako langabeziaren datuak aurreko bost urteetan hiruhileko berean izandako datuekin alderatuz gero, beherapen handiena izan da aurtengoa hiruhileko horretan. Biztanleria Aktiboaren Inkestak aldian-aldian argitaratutako datuen arabera, 2005etik ez zen langabezia horrenbeste jaitsi hirugarren hiruhilekoan. Joan den ekitaldiko irailetik 19.000 lagun gehiago zeuden Espainian langabezian, baina kontua da horietatik 12.000 Euskadikoak zirela. Hogeita bost urtetik beherakoen artean, azken hamabi hilabeteetan 32.000 pertsona gutxiago izan dira langabezian: % 7ko jaitsiera esan nahi du horrek. Datu horietan, Euskadi atze-atzean dago, Melillarekin batera: enplegu-mailaren hiruhileko aldakuntza-tasa % 2,2 jaitsi da gurean; Kantabrian eta Balearretan, berriz, 5,2 eta 4,8 igo da hurrenez hurren. Enplegu-mailaren beherakada horretan, hirugarren hiruhilekoan ia 18.000 lanpostu galdu zituen Euskadik; Balearretan, berriz, 24.000 lanpostu sortu ziren. Langabeziaren hazkundeari dagokionez, urrian, aurreko urteko hilabete berarekin alderatuta, Euskadin % 18koa izan da ia –Asturiasek bakarrik gainditu du–. Bada beste faktore nabarmen bat ere, jardueratasarena, eta, horretan, gure autonomia-erkidegoaren jarduera-tasa Madrilgo Komunitatearena baino zazpi puntu beherago dago eta Balear Uharteetakoarena baino hamabi puntu beherago. Eta enpresa-arloari begira ere kontua ez dago hobeto. Ekitaldi honetako uztail-abuztuetan 915 enpresak itxi zituzten ateak –eta, zuen esanetan, ezin izango omen dute berriro aterik ireki–, eta urtarriletik abuztura bitartean 1.500 enpresa galdu dira. Konkurtso-prozedurei dagokienez, lehen seihilekoan 319 enpresa sartu dira egoera horretan; autonomoei dagokienez, berriz, urtarriletik abuztura ia 295.000 enpresa-jarduera galdu dira. Aurreikuspenak, gainera, ez dira oso itxaropentsuak, egiari zor. Zuen Ekonomia sailburuaren arabera, ekitaldi honetan, 20.000 enplegu galtzea aurreikusten duzue, eta, beraz, gainditu egingo dugu 180.000 langabeen langa psikologikoa. Kontua, gainera, ez da hor geratzen, datorren ekitaldirako 4.000 langabe gehiago aurreikusten baituzue, Fagorren efektua kontuan hartu gabe. Aburto jauna, datuek ez dute iruzur egiten, eta, seguruenik, oraingoan ere, horrenbeste irain jaso dituen lan-erreforma horretara eta Espainia markara joko duzue aitzakia bila, betiko moduan errua gainerakoei egotzi guran. Ia argitaratu berria duzue enpresak finantzatzeko abal publikoen aparteko programa garatzeko dekretua. Arestian esan dudan moduan, hasieran 600 milioi euro izango omen zituen funts horrek; 300 milioira murriztu zenuten gero, eta, azkenik, 100 milioi euroko zenbatekoa ezarri da dekretuan. Gainera, nahiz eta zuek zin egin zenbateko hori nahikoa ez bada handitu egingo duzuela, dekretuaren arabera, garaiz ez dabilenak ezin izango du agindutako oxigeno hori jaso. Egiari zor, sailburu jauna, desenplegua suspertzeko estrategiaren bidez lortu dituzuen datuak Jaurlaritza honen kudeaketaren isla dira, enplegua indartu beharrean indargabetzen ari baitzarete. Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Jaurlaritza honen enplegu-politika bere gobernu-aldi osoaren isla izaten ari da; alegia, eskasiaren isla: eraginkortasun-eskasia, bultzada-eskasia eta aitzindaritza politiko eskasia. Ideiarik gabeko gobernua da, noraezean dabilena ageriko jomugarik gabe, egoeraren eraginez iparra galduta, politika besoak gurutzaturik egitera etsita. Horrenbestez eta denbora agortzen ari zaidanez, galdera bat luzatuko dizut zuzen-zuzenean –eta gainerakoa erantzuteko txandarako utziko dut–: Zer neurri hartu asmo dituzu gaur horrenbestetan aipatu dugun Euskadi erakargarriago hori lortzeko eta, hartara, enplegu-suntsipenaren egungo joera eta abiadura iraultzeko? Zer ekimen garatu asmo dituzue, enpresek beste erkidego batzuetara jo ordez gurean inbertitzea erabaki dezaten? Zer erantzun eskaini behar diezue gazte horiei, lanpostu bat lortu ahal izan dezaten eta hemen ukatzen zaien etorkizun hori kanpoan bilatu behar izan ez dezaten? Laburbilduz, zer egin behar duzu, Aburto jauna, zuen plan horrek paperean erakutsitako emaitzak benetan eraginkorrak izan daitezen eta ez egunkari-iragarki hutsak? Zure erantzunaren zain geratuko naiz. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2744
10
53
15.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz
Mahaiburu andrea, legebiltzarkideok. Llanos andrea, zer egin behar dugun, ez; behar bezain umil esango dizut, baina zer egiten ari garen. Gaurkoa, itxura denez, Jaurlaritzari egurra emateko egun horietako bat dugu; Jaurlaritzari egurra ematekoa, gerta ala gerta, eztabaidagaia zeinahi dela ere edo, areago, eztabaidagaiaren garrantzia edonolakoa dela ere. Inbestiduraren eztabaidan Iñigo Urkulluk aditzera eman zuenez, daukagun enplegua babestea da Jaurlaritzaren lehentasuna, eta, horrekin batera, enplegua sortzeko behar diren baldintzak eta pizgarriak sustatzea, ondo jabetuta betiere nolako mugak genituen aurrekontuen arloan eta jakinda, noski, enplegua ez dela dekretu bidez sortzen, Llanos andrea. Bakarrik falta izan zaizu esatea –eta nahi baduzu nik neuk jasoko dizut oharra, bigarren saioan esan dezazun– berariaz atzeratu dugula enpleguaren legea 2015eraino baina 2014. urtean onartuko bagenu seguruenik primeran jardungo lukeela. Nire ustez, ordea, ahalik eta zorrotzen jokatu behar da, gai honek pertsona askori eragiten baitie –zuk zeuk esandako moduan, gorriak eta beltzak ikusten ari diren pertsona askori–. Eta berriro diot: enplegua ekonomia-jarduerak sortzen du; Jaurlaritzak, beraz, lagundu egin dezake; alegia, ekonomia-jarduera hori ahalik eta ondoen garatzeko baldintzak susta ditzake, gure programan iragarri genuen moduan. Egungo krisialdi ekonomikoa gainditzeko eta enplegua berreskuratzeko, orekaz uztartu behar ditugu aurrekontuak kontrolatzeko edo aurrekontuak zorroztasunez eratzeko politika, batetik, eta ekonomia-jarduera sustatzeko eta ahal den heinean enplegua sortzen laguntzeko bizkortze-politika, bestetik. Jaurlaritzak, bizkortze-estrategia hori sustatzeko, lehenik eta behin, gobernu-aldiaren lehen ehun egunetan, enplegua sustatzeko proposamen bat eratu zuen, neurri zehatz eta errealistak jasota, eta urte amaieran neurtu eta zenbatetsi nahi dugu haren eragina. Llanos andrea, helburuak orokorrak balira, nekez ebaluatu ahal izango lirateke; planean, ordea, datu zehatzak ageri dira jarduera-lerro bakoitzean, eta urte amaieran ebaluatu ahal izango ditugu, helburuak bete ote ditugun jakiteko. Proposamena –berriro diot– enplegua berpizteko 2013-2016 egitasmoan hezurmamitu zen; nolanahi ere irekita utzi zen testua, ekarpenak jaso ahal izateko. Hala, zenbait eragileri bidali zitzaien proposamena. Baina, egoeraren premiak bultzaturik, adostasunak biltzeaz batera, zuzenean eta azkar batean esku hartzeari ekin behar izan genion. Hala, bada, propo- satutako lehen neurriak ezarriaz batera, neurri horiek beste erakunde eta eragileekin hitzartutako akordioetako ekarpenekin osatzen joan da Jaurlaritza. Ohartzen gara, noski, plan hau lehen urratsa baino ez dela eta epe laburreko eragina duela. Arazoa arintzeko balio du; ez arazoa konpontzeko. Hartan jasotako ekimenek helburu zabalagoa izan dezaten, plana osatzeari ekin behar zaio aurki, datozen asteetan, zehazki, ekonomia suspertzeko estrategia zabalagoekin, epe ertainean Euskadiko industria-sare osoaren eraginkortasuna hobetzeko, lau ardatz oinarri hartuta: inbertsio publikoa, industrializazioa, berrikuntza eta nazioartekotzea. Labur esanda, laguntzeko, sustatzeko eta babesteko betebeharra dugu administrazio publikoek: lurra ongarritzeko betebeharra dugu. Baina, arestian esandako moduan, enplegua ez da legeen bidez sortzen; ez dago makila magikorik. Enpresa-mailako aurreikuspen eta erabakien arabera sortzen eta suntsitzen da enplegua. Horregatik, funtsezkoak dira erakundeen arteko lankidetza eta eragile ekonomikoen eta arlo publiko eta pribatuaren arteko elkarlana. Eta horretan dihardugu, Llanos andrea. Baina, hori guztia behar-beharrezkoa bada ere, tamalez, zuk ere ondo dakizunez, ez da nahikoa. Euskadiko ekonomia estu lotuta dago Espainiako eta Europako ekonomiaren eboluzioari, eta, datozen urteotako aurreikuspen ekonomikoak ez dira izugarri itxaropentsuak, ez Espainian, ez Europan, nahiz eta aurreko hilabeteotakoak baino baikorxeagoak badiren: azken hilabetean ekonomiak ez du behera egin; handitu egin da Gizarte Segurantzako afiliazioa, eta esportazioak ere igo egin dira. Alabaina, ez gaude oraindik, ezta urrik ere, egoera iraultzeko besteko enplegua sortzeko moduan. Barruko eskaerak txikiegia izaten jarraitzen du, eta gure BPGa egokiro hazten hasten denean baino ez da murrizten hasiko langabezia-tasa. Gainera, 2014.a ere ez da samurra izango. Halaxe esan zuen gure lehendakariak, bi urte gaizto izango genituela: 2013a eta 2014a. Eusko Legebiltzarrean enpleguari buruz egindako osoko bilkuran, joan den martxoaren 8an, enpleguaren aldeko ehun ebazpen-proposamen baino gehiago onartu ziren. Askotariko proposamenak ziren, askotariko helburuetara eta jarduketa-arloetara bideratuta: batzuk arautzaileak ziren; beste batzuek, berriz, epe ertainean eragitea zuten xede, ekonomia pizte aldera. Nolanahi ere, orduko bozeramaleen mintzaldiek eta ebazpen-proposamenek gutxieneko topagune bat izan zuten, guztiak bat etorri baitziren zenbait oinarritan: larrialdi-egoeran gaude, eta guztiz premiazkoa dugu enplegua suspertzeko plan bat eratzea (halaxe egin dugu); enpleguei eusteak eta enplegu gehiago sortzeak izan behar du Jaurlaritzaren goren-goreneko lehentasuna; egoera latzena bizi duten pertsonak laneratzeko bideak ireki behar dira, gizarte-bazterkeriako egoera hori ez dakien kroniko bihurtu; enplegua erabateko konpromisoa da, eta, konpromiso hori garatzeko, ezinbestekoa da erakunde guztiek elkarrekin bat egitea eta elkarrekin lankidetzan jardutea; elkarrizketaren kulturak eta gizarte-itunak lagungarriak izan behar dute enpleguari eusteko; enplegua sustatzeko berehalako plana ekonomia berpizteko beste neurri batzuekin bateratu behar da. Guztiok babestutako oinarri horien gainean, Eusko Legebiltzarrak honako helburu hauek zehaztu ditu enplegu-planari begira: egoera latzena duten pertsonei enplegua lortzeko eta laneratzeko bideak irekitzea –batez ere gazteei begira–; ekintzailetza eta ETEak bultzatzea; enpleguan zuzenean eragiten duten obretan eta proiektuetan inbertsio pribatua sustatzea; erakundeen arteko lankidetza eta arlo pribaturen eta publikoaren arteko elkarlana bultzatzea. Azkenik, jarduera-ardatz hauek nabarmendu dira, Legebiltzarrak egindako proposamenak betetzeko bitartekotzat: ETEak finantzatzen laguntzea; gure udalen eta eskualdeen gaitasun endogenoez baliatzea; ekintzailetza eta autoenplegua bultzatzea; gazteentzako enplegua suspertzea; enplegurako prestakuntza ematea, eta enplegua sortzen duten inbertsioak sustatzea. Enplegu-planak, gure irudiko, Eusko Legebiltzarrean egindako proposamen guztien arteko gutxieneko elkargune horri erantzuten dio. Oinarri horrekin bat dator guztiz, gure ustez. Enplegu-plana sei programa eragilerekin jarriko da abian: ETEen sustapena eta tokian tokiko garapena, ekintzailetzaren eta gazteentzako enpleguaren sustapena, enplegurako prestakuntza, enplegu barneratzailea eta Renove plana. Planaren aurrekontua, 2013-2016 denboraldirako, 960 milioi eurokoa da guztira. Gainera, Jaurlaritzak aurrekontuetan egingo duen ahaleginari esker, beste 2.355 milioi euro jarriko dira finantzazioaren eta inbertsio pribatuaren arloetarako erabilgarri; horrenbestez, 3.315 milioi euro izango ditugu guztira 2013-2016 denboraldirako. Enplegu-plan honetan jasotako neurriek eragin onuragarria izango dute, baina, lehen esan dudan moduan, beren kasa ez dira nahikoak izango BPGaren eboluzio negatiboak enpleguan duen eragina iraultzeko. Plan honetan jasotako ekimenek lan-arloa hobetzeko aukera emango diete pertsona askori; pertsona horiek ere begiak eta aurpegia dituzte, Llanos andrea, eta politika horren onurak jasoko dituzte. Aukera horietako batzuek egoera leuntzeko balioko dute gehien bat, aldi baterako enpleguak izango baitira; beste batzuek, berriz –enpresak sortzeko ekimenek, esaterako– luzaroagorako eragina izatea aurreikusten da. Bestalde, Ekonomia eta Enplegua Suspertzeko Erakundeen arteko Akordioan zehazten denez –Eusko Jaurlaritzak, hiru foru-aldundiek eta Eudelek elkarrekin sinatua–, erakunde horiek elkarrekin lan egingo dute zenbait egitasmo garatzeko: ekonomia suspertzeko aparteko plana, enpleguaren aldeko elkartasun-funtsa eta ekintzailetzaren aldeko Euskadiko aparteko funtsa, hain zuzen. Esparru-akordio orokor horrez gain, Jaurlaritzak hitzarmen zehatzak egiteko asmoa du, ekimenak garatzeko onuragarritzat jotzen duenean administrazioen arteko elkarlana, elkarrekin jardunda eragin handiagoa lortuko delako enplegua sortzeko, enplegua mantentzeko eta Euskadiko herritarren enplegu-aukerak handitzeko. Uztailaren 2an, bestalde, Euskadiko ekintzailetzaren sistema elkarlanean garatzeko esparru-akordioa sinatu zen, Euskadiko gizartearen ekimen-gaitasuna eraginkortasunez sustatzeko eta babesteko asmoz; eta plan hori, ekintzailetzaren euskal plana, bat dator EAJk eta Alderdi Sozialistak irailaren 16an sinatutako akordioan hitzartutako konpromiso eta oinarriekin, hots, Euskadi moderno, solidario, iraunkor eta lehiakorragoa eratzeko konpromiso eta oinarriekin. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2745
10
53
15.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Interpelazioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz
Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Aburto jauna, hara, aitortu behar dizut harritu egin nauzula oraingoan; izan ere, zu eta biok aski ohituta gaude beste hainbat arlotan elkarrekin eztabaidatzen… eta, agerraldia eskatu izan dizudanetan, modu berean erantzun izan ohi didazu beti; alegia, zure sailak eratutako goren-goreneko proiekturen bat edo goren-goreneko neurriren bat aurkeztuz, eztabaidagai genuen auzia itzalpean gera zedin erabat. Eta harritu egin nauzu, uste nuelako gaur ere horixe bera egingo zenuela, baina ez da hala izan. Eta tamala da; izan ere, zer edo zer desberdina iragarri izan bazenu, berehalako neurriren bat akaso, Euskadiko langabeek eskertu egingo zuketen seguruenik. Gaur, gaur goizean, barra-barra izan ditugu mezu buenistak. Mezu buenistak izan dira gaur hemen azaldu dituzunak; gainera, beste hainbatetan entzun izan duguna errepikatu baino ez duzu egin: enplegua oso garrantzitsua dela, egoera kezkagarria dela eta zer edo zer egin behar dela Euskadi erkidego erakargarriagoa izateko… Eta hori dena oso ondo dago, bai; bat gatoz guztiok horretan. Zuek egin izan dituzuen adierazpenetatik aterakoak dira horiek denak. Eta helburuak… Aipatu da krisia sistemikoa dela –eta doinu apokaliptiko handia du horrek– baina helburu zehatzak behar direla: enpresak sortzea, enpleguari eustea eta lehiakortasuna handitzea. Ados, baina helburu horiek betetzen direla bermatzeko zaude zu hemen; hori bermatzeko zaudete hemen bai sailburua, bai Jaurlaritza; eta, gure ustez, Euskadiko herritarron ustez, helburuak ez dira betetzen ari; izan ere, langabeziaren zifrak gero eta… Joan den urrian, galdutako langabeei dagokienez, Euskadiko biztanleria Espainiako biztanleriaren % 5 bada ere, Espainiako langabeen tasan Euskadiko langabeak % 20 izan ziren. Eta hori kezkagarria da. Lehiakortasuna handitu behar omen dugu (halaxe esan zenuten Tubacex-ek alde egin zuenean, eta halaxe entzun dugu gaur ere), eta Euskadi erakargarriagoa egin. Nola? Horixe galdetzen dizut nik, Aburto jauna: nola bilakatuko dugun Euskadi erakargarriagoa, eta zer neurri hartuko ditugun lehiakorragoa izan dadin. Zure berbaldietan esan izan duzu 2013ko amaiera aldera ikusiko omen genuela argia. Bada, ez dakit meatzarien moduan ote gabiltzan, argia kaskoan daramagula eta geuk bakarrik ikusten dugula; izan ere, gizarteak oro har... Planak helburu batzuk omen ditu… Bai, zenbaki batzuk ditu, zenbaki zehatz batzuk: honenbeste mantenduko direla, honenbeste sortu… Ikusiko dugu zertan geratzen den hori guztia azkenean. Pozarren geundekeen, hori dena bete izan balitz; baina eskuartean ditugun zenbakiak –oraindik ez diguzu-eta esan zein izango den suspertze-plan horren ebaluazioa–, une honetan eskuartean ditugunak, Biztanleria Aktiboaren Inkestak emandakoak dira eta Lanbidek emandakoak, eta ez dira inondik ere baikorrak. Eta, aurrekontua aurkeztu zenuenean aditzera eman zenuenez, aurrerago ikusiko omen zen plana berregokitu egin behar ote zen helburuak lortzeko. Egun ditugun zenbakiak ikusita, zer berregokitze egin behar dituzu? Zer berregokitze egin behar dituzu? Ez dakit bigarren txandara itxaroten ari ote zaren arestian aipatzen nituen aparteko neurri horiek iragartzeko –horretan ohitu nauzue eta–; izan ere, orain arte, zinez diot... Nahiago genuke hala balitz, horrek esan nahiko lukeelako Euskadiko gizartea askoz hobeto dagoela eta enpleguaren arloa Euskadin hobeto doala, baina orain arte ez duzue erakutsi kudeatzaile onak zarenetik. Talde guztiek esan dizuegu gaur hemen. Fagorren kasuan, Mondragon Taldearen kasuan –Euskadiko bandera-ontziak– zuen jardunbidea nabarmen hobetzekoa izan da, ezbairik gabe. Tubacex, berriz, Kantabriara joan da, eta "lehiakorragoak izan behar dugu" baino ez duzue esan. Ez. Lehiakorragoak izateko zer neurri hartuko ditugun esan behar duzue; horixe eskatzen dizut; argi adieraztea zer neurri hartuko diren erakargarriagoak izateko, zuen aurrekontuak ez baitakar ezer berririk. Ezertxo ere ez. Enpleguak zuen lehentasuna izan behar du, bai agenda politikoan, bai aurrekontuen agendan. Horixe eskatzen dizut nik, eta horixe eskatzen dizute Euskadiko herritarrek. Eta, horretarako, ez da nahikoa, ezta gutxiago ere, gaur hemen adierazpen batzuk egitea eta enplegu-plana azaltzea. Badakigu ez dagoela makila magikorik egoera hau bideratzeko; ez dago makila magikorik, baina bai ekintzak. Agirien bidez ez dira arazoak konpontzen. Arazoak ekintzen eta proposamenen bidez konpontzen dira, baina orain arte ez gara halakorik ikusten ari, edo zuen esanetan abian jarri direnak ez dira gauza handirako balio izaten ari. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2746
10
53
15.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Nik ere estimu handitan zaitut, Llanos andrea. Ez dut goren-goreneko planik ekarri, ez, arduragabekeria hutsa litzatekeelako. Ez dago gorengoreneko planik; ezin ditugu herritarrak engainatu. Jaurlaritza honek arreta handiz jokatu du uneoro, egiazko mezuak zabaltzeko beti, eta, horretarako, datu objektiboak ematen ditu, bai berriak txarrak direnean, bai zantzuen arabera ematen duenean hobekuntza txiki baten bide luzeari ekin diogula, erabateko zuhurtziaz esanda betiere. Ez dago goren-goreneko neurririk. Nolanahi ere, esan dizut... Bide batez esateko, antza denez, adi-adi egon zara bilkura osoan, azaldu dituzun gauzek ez baitute zerikusirik nik esandakoarekin. Adi-adi erreparatu diezu lehendakariaren berbaldiei, Tapia andrearenei –eta oso garrantzitsua da hori, bai–… baina zuk esandako gauza horiek nik ez ditut aipatu. Enplegu Planean zer egiten ari garen azaldu dizut. Eta gauza bat bai, gauza bat esan dizut: aste gutxi barru, egin beharreko ebaluazioa egiteaz gain, ekonomia suspertzeko planaren birmoldaketa ere azalduko dugu, arestian aipatu dizkizudan lau ardatz horietan oinarrituta. Begira, batzuetan, horrenbeste datu ematen ditugunean eta horrenbeste norabidetan –enpleguaren kasuan gertatzen den bezala–, azkenean nahasi egiten dugu jendea. Dena dela, berariaz aipatu dituzunez gero bai gazteak, bai Biztanleria Aktiboaren Inkesta, hona hemen Espainiako Enplegu Institutuaren eta Biztanleria Aktiboaren Inkestaren datuak, gure buruari iruzurrik ez egiteko: 2012ko urritik 2013ko urrira bitarteko aldian, gazte langabetuen tasa % 2,8 jaitsi zen Espainian, eta Euskadin, berriz, % 11,4. Biztanleria Aktiboaren Inkestaren datuak. Begira, niri jada nekagarria ere gertatzen zait beste leku batzuetako egoerarekin alderatzen aritzea, ez baitit inolako pozik eragiten beste batzuk txarto egoteak, baina hemen gaudenok harro egon behar genuke, hein batean, hemen gauzak hobetoxeago daudelako. Izan ere, seguruenik, guztion lanari esker daude gauzak hobetoxeago, guzti-guztiok laguntzen ari garelako erakunde guztietatik egoera hobetu ahal izateko. Eta datu hori biztanleria aktiboaren inkestako datu erreala da: Euskadin, gazteen artean, % 42,2koa da langabezia-tasa (datu ikaragarria, datu asaldagarria), eta Espainian, berriz, % 54,4koa. Horratx datuak. Dena dela, ez dugu jarraituko datuak ematen, beste leku batzuetan egoera okerragoa izatea aringarri txiki bat baino ez da-eta; ez du beste ezertarako balio. Pertsona horiek guztiek kezkatu behar gaituzte gu. Begira, datu positibo bat aipatuko dut, uste baitut datu positibo bat eman behar genukeela amaitzeko, dagoeneko lortu duzu-eta zure helburua: nahikoa kritikatu duzu Jaurlaritza; orain, bada, hel diezaiogun eginkizun garrantzitsuago bati; eman diezazkiegun datu positibo batzuk herritarrei Legebiltzar honetatik, arestian zure taldekideak, Sémper jaunak, aipatutako konfiantza hori pizteko eta, hartara, ekonomiajarduera sustatu ahal izateko. Izan ere, 2013ko irailetik urrira 9.597 afiliatu gehiago egon dira Gizarte Segurantzan. Ez da izan, gainera, aurreikusitako igoera bat; ez da izan ohiko igoera bat, baizik eta benetako iraulketa kuantitatiboa eta kualitatiboa, eta, datozen hileotan ere bide horri eutsiz gero, horrek, seguru aski, esan nahi izango du abiatu garela prozesu luze eta motel horretan. Uneotan aski iruditzen zait mezu positibo hau luzatzea: 2013ko urrian 9.597 afiliatu gehiago Gizarte Segurantzan. Izan ere, Llanos andrea, pertsona horiek ere aurpegia eta begiak dituzte. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2747
10
53
15.11.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Interpelazioa, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, 2013ko urriaren 10ean gizartelarrialdietarako laguntzei buruz onetsitako legez besteko proposamena betetzearen gainean
Gracias, señora presidenta. Sailburu jauna, lehenik eta behin esan beharra daukat zuek aurtengo martxoan onartu zenuten aginduak mantendu egiten dituztela gizarte-larrialdietarako laguntzak banatzeko irizpideak; aldiz, aldatu egiten ditu onuradunen ondare-mugak, eta barnean hartzen ditu otsailaren 18an egin zen Gizarteratzeko Erakunde arteko Batzordean Eudelek aurretiko zorpetzearen gastuei, mantentze-gastuei eta lehen mailako premien gastuei buruz aurkeztu zituen iradokizunak. Eta hor hasten da gaiaren mamia. Kontzeptu horiek euskal udaletan aurkeztutako eskaera guztien % 55 dira. Kontuan hartzeko moduko datua, sailburu jauna. Aurten gizarte-larrialdietarako laguntzetarako dugun aurrekontu-saila, ordea, 17.300.000 eurokoa da, 2012koa bezalakoa aurrekontu-luzapenaren eraginez, eta Eusko Jaurlaritzak berak bakarrik erabaki du ez duela handituko, ez omen dagoelako dirurik. Beraz, ez dator bat aginduaren aldaketarekin, egungo krisi ekonomikoarekin, pobreziaren eta gizarte-bazterketaren igoerarekin, eta Eusko Jaurlaritzako kide guztiek, lehendakaria buru dutela, etengabe errepikatu duten esaldiarekin: haien lehentasuna pertsonak direla, eta pertsonak direla haien politiken ardatza. Sailburu jauna, ederki asko dakizu udal guztiek ez dituztela datuak berdin iraultzen. Horrek esan nahi du Talde Sozialistak egindako galderen eta informazioeskaeren bidez emandako datuak ez datozela guztiz bat errealitatearekin. Errealitatearen ezagutza-maila mugatua da, beraz. Hori dela eta, uste dugu udal bakoitzarekin harremanetan jarri behar duzuela jakiteko zein izan diren benetako eskaerak 2013an gizarte-larrialdietarako laguntzei dagokienez, eta, horren arabera, 2014rako gizarte-larrialdietarako laguntzen aurrekontua egin behar da. Bestalde, gizarte-larrialdietarako laguntzak eskubide subjektiboa ez direlako argudioaren aurrean, esan beharra daukat laguntza horiek emateko egungo gizarte-diagnostikoan oinarritu behar dela beti, eta baliabide ekonomikoen eskasiagatiko gizarte-bazterketa prebenitzen eta arintzen dutela jo behar dela, eta une zailetan pertsonen beharrei beti erantzungo dietela bermatu behar da. Beraz, Eusko Jaurlaritzak kontuan hartu behar du ezen, gizarte-larrialdietarako laguntzak arautzen dituen martxoaren 27ko aginduak aurten jasotzen dituen aldaketen ondorioz, une honetan gure Autonomia Erkidegoa jasaten ari den langabezia-igoeraren ondorioz, eta pobreziaren eta gizarte-bazterketaren egoera berrien ondorioz, eskaera gehiago erregistratu direla udaletan, eta udalek ezin dietela eskaera horiei aurre egin gizarte-larrialdietarako laguntzetara bideratutako aurrekontu-saila ez bada berehala handitzen. Izan ere, gaur egun, udal askok nekez eta ahalegina eginez –ziurtatu egiten dizut– osatu dute gizartelarrialdietarako laguntzetarako zenbatekoa, eta, hala ere, dagoeneko agortu dute –edo agortzeko zorian daude– xede horretarako esleitutako dirua. Eudelek, euskal udalen elkarteak, gutun bat bidali zion uztailean zure sailari ohartaraziz udal bakoitzari esleitu zaion gizarte-larrialdietarako laguntzen kopurua ez dela nahikoa aurkeztutako eskaerei erantzuteko; gizarte-larrialdietarako laguntzen aginduan egindako aldaketak direla eta, pertsona gehiagok lor ditzaketela laguntza horiek, eta, ondorioz, gastuak nabarmen egin duela gora; Eusko Jaurlaritzak, ordea, 2012ko kopuru berbera bidaltzen die udalei kontzeptu horrengatik. Eta horrek ez du zentzu handirik. Eudelek berariaz eskatzen dio Jaurlaritzari eman diezaiela udalei nahikoa funts gizarte-larrialdietarako laguntzen eskaerei aurre egiteko. Bestela, berek sortu ez duten finantza-galerako egoera batera iritsiko dira udalak, beste administrazio batek egindako aurrekontuekin kudeatu beharko baitituzte prestazio ekonomikoak. Hori Eudelek esaten du, ez nik. Ulertuko duzunez, bistako arrazoiak direla medio, une honetan zuhurtasuna eta koherentzia eskatu behar zaizkio Eusko Jaurlaritzari gizarte-larrialdietarako laguntzei dagokienez. Euskal udal guztietan gertatzen ari diren premia-egoerak aurreko urteetan baino askoz handiagoak ari dira izaten, eta horren lekuko dira euskal udalak laguntza eske etengabe egiten ari diren larrialdi-deiak, gainezka baitaude eman ditzaketen baino laguntza gehiago eskatzen dizkietelako jendeak gizarte-larrialdietarako. Sailburu jauna, Legebiltzar honek bere iritzia eman zuen urriaren 10ean, eta adostu zuen gizartelarrialdietarako laguntzen diru-saila handitzea, eta orain zure Jaurlaritzaren borondatearen mende gaude. Espero dugu erreakzionatu egingo duzuela, eta garaiz. Sailburu jauna, zure Jaurlaritzaren programak zera dio: "Pertsonak dira gure jarduketaren ardatza, azken batean gure Jaurlaritzari zentzua ematen diotenak. (…) Talderik ahulenetan arreta berezia jarriko dugu, eta ez dugu onartuko inor atzean geratzea. (…) Lehendakariaren eta Eusko Jaurlaritzaren konpromisoa pertsonak dira". Eta, Aburto jauna, maiatzean Enplegu eta Gizarte Politiken Batzordean esan zenituen hitzak gogorarazi behar dizkizut. Hauxe esan zenuen hitzez hitz: "Diru-sarrerak bermatzeko eskaerak ez dira ugaritzen ari une honetan; antzeko ari dira mantentzen. Datu horrek azaldu dezake gizarte-larrialdietarako laguntzak ere ez handitzea, antzeko mantentzea". Gaur-gaurkoz, entzun ondo, sailburu jauna, urrian 62.082 lagunek jaso dute diru-sarrerak bermatzeko errenta, iaz baino % 5ek gehiago. Eta, batzorde hartan bertan, hau ere esan zenuen: "Badakigu, iaz, egin ziren aldaketekin, batzuk sistemaz kanpo geratu zirela". Eta aurten, sailburu jauna, aginduan egin dituzuen aldaketekin eta gizarte- larrialdietarako laguntzen diru-saila handitu gabe, zenbat jende geratuko da kanpoan? Eskertuko nizuke, mesedez, datu hori emango bazenigu, sailburu jauna. Maiatzean, berriz, zera esan zenuen: "Langabeziarekin, enpleguarekin eta horrek diru-sarrerak bermatzeko errentaren hartzaileetan izan dezakeen eraginarekin gertatuko denari buruzko daturik ez dugu une honetan. Baina aurreratu diezazueket une honetan astero egiten diogula segimendua erregistratutako langabeziari. Maiatzeko zifrak ez dira txarrak. Nola bukatuko da hila? Ikusiko dugu". Bada, nik esango dizut: urrian, gure Autonomia Erkidegoan, langabeen urte arteko igoerarik handiena gertatu zen. Entzun ondo, sailburu jauna: guztira, 178.267 lagun ari dira lanean; 10.189 langabe gehiago daude 2012ko hilabete berarekiko (urteko % 6,06ko igoera). Aurrekontuen aurkezpenean, hauxe esan zenuen: "Gizarte-larrialdietarako diru-saila ez da batere handitu hiru urtean". Baina ez zenuen langabeziatasaz, pobrezia-indizeez, gizarte-bazterketaz eta abarrez hitz egin. Hori ez zenuen esan. Eta bidezkoa da bizi dugun egoeraren benetako analisia egitea. Orain hautematen da, hain justu, gizarte-larrialdietarako laguntzetara diru gehiago bideratzeko beharra, nire ustez egoeraren araberakoa. Aburto jauna, urriaren erdialdean, borondate irmoa agertu zenuen komunikabideen aurrean gizartelarrialdietarako laguntzen diru-saila handitzeko. Hori jasotzen dute komunikabideetako artikulu batzuek. Eta baieztatu zenuen ados zeundela aurreko astean Eusko Legebiltzarrak gai horri buruz onartutako ebazpen batean adierazten zen irizpidearekin. Egia esan, gaurgaurkoz ez da handitu gizarte-larrialdietarako laguntzen diru-sail hori. Eta, bien bitartean –entzun ondo, sailburu jauna–, Donostiako Udalak 900.000 euro gehiago aurreikusten ditu gizarte-larrialdietarako laguntzetarako; Gasteizek, 1.436.000 euro; Laudiok, 135.000; Barakaldok, 750.000; Sestaok, 180.000; Irunek, 150.000; Eibarrek, 100.000; Leioak, 287.400; eta Basaurik, 540.000 euro. Udal horietan, alderdi desberdinek gobernatzen dute –garrantzitsua da hori–. Horiek dira hartu ditudan adibide batzuk, baina askoz gehiago daude. Eman dizkizudan datu guztien batura 4.500.000 euro da; hau da, % 25 handitu da gizarte-larrialdietarako laguntzak eskatu dituztenen kopurua. Kontuan hartzeko moduko datua, sailburu jauna. Gizarte-larrialdietarako laguntzen aurrekontusaila lehenbailehen handitzea proposatzen duten datuak egon, badaude. Beraz, zuri interpelazioa egiteko arrazoiak egon, badaude, sailburu jauna, jakiteko ea benetan duzun borondatea, edo zure Jaurlaritzak benetan duen borondatea, Legebiltzar honek 2013ko urriaren 10ean gizarte-larrialdietarako laguntzei buruz eman zuen agindua betetzeko. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2748
10
53
15.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, 2013ko urriaren 10ean gizartelarrialdietarako laguntzei buruz onetsitako legez besteko proposamena betetzearen gainean
Mahaiburu andrea, lehendakari, legebiltzarkideok. Zure hitzaldiak, Sarasua andrea, gogora ekarri dit lo hartu ezin genuen gauetan entzuten genuen aspaldiko irratsaio bat, baina, egia esan, ez dut horretaz hitz egingo, uste baitut oso serioa dela gaia. Uste dut ez dudala inor harrituko gai honi buruz udaz geroztik errepikatzen ari garen mezua errepikatzen badut: gaur-gaurkoz, ez dugu soberakinik aukera ematen digunik Euskadiko udalak jasotzen ari diren eskaera guztiei aurre egiteko moduko diru-sailak bideratzeko; kasu askotan, kasu askotan, udaletako bertako ekarpenekin ari dira konpontzen. Aukera honetaz baliatuko naiz haiei eskerrak emateko beren herritarrekiko egiten duten elkartasun-keinuagatik. Beste udal batzuek, berriz, dela eskaera txikiagoa dutelako, dela diru-sailak aplikatzean zuhurrago jokatzen dutelako, ez dituzte beren baliabideak agortu. Egoera hori ez da berria. Zuk, Sarasua andrea, ondo ezagutu behar duzu. Urtero gertatzen da udal askotan. Eta harritu egiten nau, benetan, interpelazio hau Talde Sozialistak egiteak. Berriro diot, benetan harritzen nau. Dena den, ez dut galduko udalei beren eginbeharra betetzen eta dituzten eskaera guztiei erantzuten lagunduko dien diru-sailen bat bideratu ahal izateko itxaropena. Zaude ziur baliabideak bideratu ahal izango bagenitu hori litzatekeela lehentasuna. Eta gehiago esango dizut, Sarasua andrea, gardena izatea gustatzen baitzait: ez banu hori lortuko, frustrazio handia izango litzateke hitz egiten ari zaizun sailburu honentzat. Baina ez da borondate faltagatik; ez da borondate faltagatik. Izan ere, gure aurrekontuen aurkezpenean azaldu genuenez, hurrengo ekitaldirako nabarmen handitu genuen (% 18,5, hain justu) gizartelarrialdietarako laguntzetarako diru-saila. Eta % 18,5 igo dugu (20.500.000ra arte), Sarasua andrea, badakizun arren 2012an baino 600 milioi gutxiago ditugula oraindik. Eta 2012koa bakarrik ez, 2011ko dirusaila ere 20.500.000ra arte handitu dugu, Sarasua andrea. Hori ere bere neurrian baloratu behar litzateke, baina ez naiz horretan saiatuko. Hori esanda, gogorarazi nahi dut zein den gure lege-esparrua eta noraino iristen den Eusko Jaurlaritzaren erantzukizuna legea eskuan duela; Eusko Jaur- laritzarena, Sarasua andrea, edonor dela ere haren buru. Gizarte-larrialdietarako laguntzak arautzen dituen 4/2011 Dekretuaren 2. artikuluak ezartzen du laguntza horiek laguntzazkoak direla (laguntzazkoak), eta aurrekontuetan xede horretarako esleitutako kredituaren mende daudela. Gizarte-larrialdietarako laguntzak gizarteratzeko eta diru-sarrerak bermatzeko euskal sistemaren zati dira, diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzagatiko prestazio osagarria diren bezalaxe. Sobera gera dakizkigukeen baliabideak, Sarasua andrea, lehentasunezkoa den horretara bideratuko ditugu, eskubide subjektiboa den horretara, ondo dakizunez; hots, diru-sarrerak bermatzeko errenta osatzera, 62.000 familia-unitate horietako bakoitzak dirusarrerak bermatzeko errenta kobratu ahal izan dezan. Badakizu zein den une honetan, Sarasua andrea, adibidez, Kataluniako Generalitatearen dirusarrerak bermatzeko errenta? Bada, 60 milioi euro pasatxo. Badakizu, Sarasua andrea, Estatuan dirusarrerak bermatzeko errentara bideratzen diren baliabide guztietatik, Estatuko baliabide guztietatik, zenbat bideratzen diren Euskadin? % 38,6. El 38,6 %. Eta bai, hobetu egin behar da, eta hobetu egin behar da gizarte-larrialdietarako laguntzak hobetuz, baina daukagun errealitatea kontuan hartuta. Azpimarratzen dut 18/2008 Legeak, gizarteratzeko eta diru-sarrerak bermatzeko sistema arautzea helburu duenak, desberdintasun nabarmen hori ezarri zuela diru-laguntza denaren, laguntzazkoa denaren eta eskubide subjektiboa denaren artean. Eta gizartelarrialdietarako laguntzek une bakoitzeko aurrekontusailaren mende jarraituko zutela ezarri zuen. 4/2011 Dekretuaren 2. artikuluak gehitu zuen Eusko Jaurlaritzak eta udalek, administrazio publiko eskudunak diren aldetik, urtero esleituko dituztela behar adinako zenbatekoak, baina horrek ez du esan nahi –"behar adinako zenbatekoak" esaerak ez du esan nahi– uste izatekoa denik aurrekontuak edozein unetan edo egoeratan handitu daitezkeela. Ondo dakizunez, 2011n eta 2012an ere ez ziren handitu, eta udalak premian zeuden orduan ere, Sarasua andrea. Dekretuak zehaztapen hori egiteko helburua da inplikatutako erakundeek egin behar dituzten aurreikuspenak egin ditzatela beren aurrekontuak egitean. Hala ere, aurreikusten du beti ezin izango zaiela erantzun jasotako eskaerei. "Kasu partikular bakoitzean aplika daitekeen zenbatekoa" –dio dekretuak–, "aurreko artikuluan aurreikusitako prozeduraren arabera ezartzen dena, ordea" –datu hau azpimarratzen dut, Sarasua andrea–, "udal eskudunak murriztu beharko du dauden aurrekontu-baliabideak kontuan hartuta". Hau da, zenbateko horiek udal bakoitzak aplikatu behar ditu. Ez dezagula entzun, alkateren bati entzun diogun bezala, mahai gainean udal baliabideak jartzen diren unean, "orain bai, hemendik aurrera kontrolatu egingo ditugu zenbatekoak". Ez dezagula hori berriro entzun. Komeni da adieraztea "beharko du" esaten duela; hau da, udal bakoitzak "murriztu beharko du". Alegia, ez du aukerarik ematen, baizik eta erakunde kudeatzaileentzat betebehar bat dela ezartzen du, kasu honetan udalena. Beste gauza bat da erakunde bakoitzak berari eragiten dioten egoerak aztertzea, eta murrizketak ehuneko desberdinetan egitea erabakitzea edo ez, eta, esleipena ez dela behar adinakoa izango aurreikusten den arren, erakunde batzuek erabakitzea eman daitekeen gehiena ordaintzea. Baina ez naiz luzatuko atal horretan; izan ere, berriro diot, eskerrak ematen dizkiet udalei…, eta ez nik, baizik eta, batez ere, laguntza gehiago jaso ahal izango dituzten udalerri horietako herritarrek. Ekitaldi honen hasieran, aurreikusten zen bazitekeela horrelako arazoak izatea, batez ere agindua aldatu zelako Arartekoak eta Eudelek eskatuta, zuk aitortu duzunez. Beste batzuetan azaldu denez, horrek hazkundea zekarren, bai onuradun-kopuruan, bai zenbatekoetan. Baina legea betetzea zen; ez genuen beste aukerarik. Legea betetzea zen. Batez ere, legezkotasun-printzipioa, araudi-hierarkiaren printzipioa, betetzea. Egoera hori kontuan hartuta, Gizarte Zerbitzuetako zuzendariak oinarrizko gizarte-zerbitzuetako arduradun guztiei 2013ko martxoaren 19an helarazi zien informazio-zirkularrean, berariazko atal bat zegoen erakunde kudeatzaileek egin behar zituzten aurreikuspenei eta murrizketei buruzkoa. Dena den, desberdintasun gehiegi daude erakundeen egungo egoeran, eta ez dago zenbateko horiek murrizteko edo ez murrizteko erabakiaren mende bakarrik. Murrizketak egin dituzten erakundeen artean, batzuek ez dute behar adina izango, baina beste batzuek beharbada bai. Gauza bera gertatzen da zenbatekoa murriztu ez dutenekin: batzuk iritsi egingo dira, eta beste batzuk, ez. Erakunde batzuk, aurreratu dugunez, beren aurrekontua erabiltzen ari dira dagoeneko. Hori guztia aztertu egin behar da, eta irizpide guztiak kontuan hartuta aztertu behar da, eta horretan ari gara, Sarasua andrea. Aurreko guztiak agerian uzten du, berriz ere, berrikusi egin behar direla banaketa-irizpideak, joan den maiatzaren 20ko agerraldian azaldu nuenez. Datorren ekitaldiari dagokionez, berriro diot, 20,5 milioi euro, % 18,5 gehiago, bideratuko dira gizarte-larrialdietarako laguntzetara. Horrek ez du esan nahi jada ez denik beharrezkoa aurrekontua zorroztasunez kudeatu behar dela planteatzea, ezta aurreikusitako zenbatekoak berez nahikoak direnik ere une honetan zenbaterainokoa izango den ez dakigun eskaera bati erantzun ahal izateko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2749
10
53
15.11.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Interpelazioa, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, 2013ko urriaren 10ean gizartelarrialdietarako laguntzei buruz onetsitako legez besteko proposamena betetzearen gainean
Lo hartu ezinik zailtasunak dituzten familia askok pasatzen dituzte gauak. Lo hartu ezinik beren oinarrizko beharrizanak estaltzen ez dituzten pertsona askok pasatzen dituzte gauak. Uste dut, hain zuzen, hau oso kontu serioa dela, sailburu jauna. Eta eskertzen dizut itxaropena izatea, baina askoz gehiago eskertuko nizuke borondatea izatea, eta zure Jaurlaritzak borondatea izatea gizarte-larrialdietarako laguntzetarako diru-saila handitzeko, une honetan, hain zuzen, zailtasunak ditugun une honetan –eta hala erakusten dute eman dizkizudan datuek–, familia horiek guztiek arazorik gabe jaso ditzaten gizarte-laguntza horiek. Zergatik izan zitekeen Talde Sozialistaren ekimena? Eta norena izango zen bada, Talde Sozialista horretaz arduratzen da eta, Legebiltzar honetan herritarrentzat politika egiteaz! Argi dago gu, sozialistok, Jaurlaritzan egon garela, baina ez dut uste zuek guri ezer leporatzeko duzuenik. 2009an eta 2010ean gizarte-larrialdietarako laguntzetarako diru-saila handitu zen, hain justu, Euzko Abertzaleak taldeak eskatuta! Eta erakutsi dizudan 2013ko egoerak askoz itxura okerragoa du. Beraz, zuen kontra dituzue zeuen argudioak. Nik argi utzi nahi izan dizut guk eskatzen duguna oso koherentea dela, eta datuak oso adierazgarriak direla. Ez du Alderdi Sozialistak esaten; datuek esaten dute, inkestek esaten dute, Eudelek esaten du, udalek esaten dute. Sailburu jauna, oso adierazgarriak dira datuak! Beraz, gu Legebiltzar hau ari gara erabiltzen ikusteko ea lortzen dugun zuek, itxaropenaren ordez, borondaterik baduzuen. Guk interpelazio hau egin dugu, hain justu, jakiteko ea beteko duzuen Legebiltzar honetan lortu zen akordio hura, sozialistek gobernatzen zutenean Legebiltzar honetan lortzen ziren akordioen ondorioz aurrekontu-sail hura handitu zen bezala. Eta gogora ekarriko dizut zer akordio izan diren. Lehenik eta behin, gizarte-larrialdietarako laguntzak finantzatzera bideratutako aurrekontu-saila handitu behar dela, zenbateko nahikoa emanez bermatzeko udalek gai izango direla jasotako eskaerei erantzuteko eta Gizarteratzeko eta Diru Sarrerak Bermatzeko 18/2008 Legean jasotako baldintzak betetzeko, 2013ko martxoaren 27ko aginduaren arabera, zuek aldatu egin baitzenuten jende gehiagok jaso ahal izan zezan, baina, aldiz, ez zenuten baliabide ekonomiko gehiago bideratu, gertatzen ari dena gertatuko zela jakinda ere, sailburu jauna. Bigarrenik, Eusko Jaurlaritzak lehentasun handiena eman behar diola udaletan gizarte-larrialdietarako laguntzak estaltzeko behar diren transferentziak izapidetzeari eta baliabideak emateari. Hirugarrenik, 2014ko aurrekontu-proiektuak behar den diru-saila bideratu behar duela gizarte-larrialdietarako laguntzak jasotzeko ezarritako baldintzak betetzen dituzten laguntza-eskaerei erantzuteko. Nik datu eta kalkulu batzuk eman dizkizut, eta ez didazu erantzun. Zenbat lagun geratuko dira gizarte-larrialdietarako laguntzak jaso gabe? Joan zarete udalez udal jakiteko zein diren benetako beharrak? Zer egoera ari gara bizitzen une honetan Euskal Autonomia Erkidegoan? Laguntzak eskatzen dituzten pertsonek behar dituztelako eskatzen dituzte, eta horixe esaten dute, hain zuzen, datuek! Diru-sarrerak bermatzeko errenta % 5 handitu bada, urte arteko langabezia-tasa % 6 handitu bada, bada, logikoa da gizartelarrialdietarako laguntzak ere handitzea. Izan ere, tira, sailburu jauna, eskubide subjektiboa ez direla jakinda ere, gizarte-larrialdietarako laguntzak, hain justu, larrialdikoak dira, eta gastu hauek estaltzen dituzte, besteak beste: alokairu-gastuak, mailegu-interesak, mantentze-gastuak, etxetresna elektrikoak, konponketak, lehen mailako beharrizanak, zorpetzea… Langabeziaren egoerak ez du hobera egiten Euskadin; esan dizkizut datuak. Hauxe diote urrian ezagututako azken emaitzek, lehen esan dizudanez: 178.267 langabe, iaz baino 10.189 gehiago, % 6,06 gehiago. Beraz, sailburu jauna, bakarrik eskatzen dizut handitu dezazula zailtasun latzak jasaten ari direnek, okerren pasatzen ari direnek eta krisiaren eragina jasaten ari direnek behar duten diru-saila! Arrazoiak egon, badaude, eta zuk hori badakizu, sailburu jauna. Beraz, mesedez eskatzen dizut izan dezazuela borondatea, zure Jaurlaritzak izan dezala borondatea, eta, jakina, erantzun diezadazula ea beteko duzuen akordioa, Legebiltzar honek 2013ko urriaren 10ean gizarte-larrialdietarako laguntzei buruz eman zuen agindua. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2750
10
53
15.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, 2013ko urriaren 10ean gizartelarrialdietarako laguntzei buruz onetsitako legez besteko proposamena betetzearen gainean
Mahaiburu andrea. Voluntad. Hara, nik benetan uste dut irizpide bera dugula: uste dut, ahal balitz, handitu egin behar liratekeela gizarte-larrialdietarako laguntzak. Era berean, uste osoa dut nahiago izango zenuela iaz eta aurreko urtean ere handitu izan balira. Uste osoa dut nahiago izango zenuela handitu izan balira. Orduan, ezin ahal izan zen, eta, orain, ez dakit ahal izango ote den. Zintzo jokatu dut hasieratik; tribuna honetara igo bezain laster esan dut gaur-gaurkoz ezin ahal izango dela. Eta, sinets iezadazu, frustrazioz beterik esaten dizut. Uste dut Ganbera honetan onartu diren eta gure sailari eragin dioten legez besteko proposamen guzti-guztiak bete ditugula orain arte. Guzti-guztiak. Beraz, berriro diot, sailburu honek badu borondatea, ahal den neurrian, legez besteko proposamen hori betetzeko, baina jakinarazten dizut gaur-gaurkoz ezinezkoa dela; besteak beste, Sarasua andrea, eskubide subjektibo bat bete behar dugulako, ez legez besteko proposamen baten betebehar bat, baizik eta legebetebehar bat, Diru Sarrerak Bermatzeko Legearena, esaten duena 62.000 familia horiek diru-sarrerak bermatzeko errenta jaso behar dutela. Hori lehentasunezkoa da, eta horri emango diogu eduki ekonomikoa. Eta, horretarako, Sarasua andrea, ez dugu erabiliko enplegu-politika aktiboetarako dirua dirusarrerak bermatzeko errentari diru gehiago emateko. Ez dugu hori egingo, Sarasua andrea. Beste diru-sail batzuetakoa erabiliko dugu, enplegu-politika aktiboei eragiten ez dieten beste diru-sail batzuetakoa. Beraz, ez dakit bete ahal izango dudan; ez dakit. Saiatzen jarraituko dut. Ez dakit. Baina, dena den, frogatuta geratu da borondatea dugula 2014an dirusail hori 20,5 milioira handitzeko, 17.300.000tik 20,5 milioira. Hor, frogatuta geratu da Jaurlaritza honen borondatea. Berriro diot: 2012an baino 600 milioi euro gutxiagorekin, % 18,5 handituko ditugu gizartelarrialdietarako laguntzak. Hori mahai gainean dago une honetan, eta, diru-sail hori onartu ala ez, ez dago Euzko Abertzaleak taldearen eta gobernu-taldearen mende bakarrik. Beraz, beharrezkoa izango da diru-sail hori, zalantzarik gabe. Nahikoa izango den ala ez, oraindik ez dakigu; ez zuk, ez nik. Eta oraindik ez dakigu zer gertatuko den datorren urtean familia horiekin guztiekin. Benetako beharrei erantzuten ari gara. Gizartelarrialdietarako laguntza handitzen da, besteak beste –batzuetan ez zaigu gustatzen hau oso ozen esatea–, irizpide-aldaketa horiez gain, bestelako prestazioetan araudia aldatu zelako, eta, ondorioz, jende askok ezin duelako jaso diru-sarrerak bermatzeko errenta, bai ordea gizarte-larrialdietarako laguntzak. Diru-sarrerak bermatzeko errenta izango balute, ez lituzkete jasoko gizarte-larrialdietarako laguntzak; baina, orain, ez dute beste erremediorik. Nolanahi ere, herritarrentzat ere egiten ditugu politikak. Azpimarratu egiten dut datua; datu hau, gainera, ez da gurea bakarrik, inork ezin du bere lorpentzat hartu, baina denok sentitu behar genuke harro: Estatuan ordaintzen diren diru-sarrerak bermatzeko errenten % 38,6 hemen ordaintzen da, Legebiltzar honetan onartzen diren aurrekontuen kontura. Eta datu hori izan behar dugu erreferentziatzat, haren araberakoa izango baita 62.000 familia horiek hilero kobratu ahal izatea biziraupen-errenta hori, beren duintasunak, ahal den neurrian, bere horretan jarraitu dezan edo ahalik eta agerikoena izan dadin. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2751
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, gizarte-larrialdietarako laguntzen aurrekontua handitzeari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on. Sailburu jauna, bistan denez, egin berri dizuten galdera bera da, eta pentsatzen dut erantzuna berbera izango dela. Guk, hain zuzen, jakin nahi genuen ea Jaurlaritza honek beteko ote duen urriaren 10eko legebiltzaragindua; galdetzen genizun nola beteko duen, eta ea beteko duen. Eta zuk, bistan denez, erantzun duzu ezetz, edo ez dakizula, edo badirudiela ezinezkoa izango dela; baina, nolanahi ere, ez duzu galtzen bete ahal izateko itxaropena. Guk jada salatu genuen aurrekontuaren ez-eztabaidan, Ogasuneko sailburuari eta Jaurlaritza berari esan baikenien segurua zela zenbateko hori ez zela nahikoa izango, eta hura handitzea proposatu genuen; beraz, ideia bera errepikatu behar dugu orain. Aurrekontu-negoziazio hartan, gure aldarrikapenetako bat izan zen gizarte-larrialdietarako laguntzetara bideratutako diru-saila handitzea. Gerora, akordio bat ere lortu genuen Legebiltzarrean, legez besteko proposamen bat onartu zen, nahitaez bete beharreko agindu bat, eta, horrenbestez, galdera bistakoa da: ea Jaurlaritzak beteko ote duen ekimen hori, baina esan behar dut ezetz erantzun duzula, nahiz eta itxaropenik ez duzula galtzen ere esan duzun. Ezin dugu ahaztu zenbateko horiek ezinbestekoak direla gizarteko sektore ahulenarentzat, eta kontua ez da udalak babesik gabe uzten direla edo kalte egiten zaiela argi eta garbi –bistakoa da baietz–; kontua da, batez ere, herritar asko uzten direla babesik gabe, eta horrek kezkatzen gaitu. Ez iezadazu alderatu, mesedez, Euskadiko egoera beste autonomia-erkidegoetako egoerarekin. Hobeto gaude, jakina; baina egia da, bestalde, egoera hobe hori gero eta txarragoa dela, nolabait esatearren. Nolanahi ere, gure eginbeharra da hemengo Jaurlaritza kontrolatzea, legebiltzar-aginduak bete ditzan kontrolatzea, eta, batez ere, herritarren dirua eta eskura dauden baliabide publikoak benetan garrantzitsua den horretara bideratu ditzan kontrolatzea. Eta baliabide publikoak baldin baditugu –bistakoa denez, urriak dira–, gure eginbeharra da, halaber, Jaurlaritzari gogoraraztea Jaurlaritzak zerbait egin ahal izan behar lukeela baliabide urri horiek hain urriak izan ez daitezen. Bestela, tira, pentsatuko genuke zuk etengabe diru falta aipatzea aitzakia hutsa dela. Galdera hori egiten dizugu guk.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2752
10
53
15.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, gizarte-larrialdietarako laguntzen aurrekontua handitzeari buruz
Legebiltzarburu andrea, eskerrik asko. Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok. Bada, hain zuzen, Maneiro jauna, baietz esan nahi nizuke, zalantzarik gabe; baina jada jakinarazi dut aurreko interpelazioan gaur ezinezkoa dela. Zintzotasun osoz jakinarazten dizut. Eta errepikatzen dizut, orobat, niretzat frustrazio handia dela eskaera horri erantzuteko moduan ez izatea. Gaurko saioan, bi aldiz interpelatu naute eta galdetu didate gai horri buruz; askotan galdetu didate udalek, legebiltzarkideek, baita komunikabideek ere, eta erantzuna beti bera da: lehen esan dudanez, une honetan ez dugu soberakinik gizarte-larrialdietarako laguntzetarako diru-saila handitu ahal izateko, eta legebiltzar-agindua –berez da garrantzitsua– ez ezik, Maneiro jauna, geure nahia bera bete ahal izateko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2753
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, gizarte-larrialdietarako laguntzen aurrekontua handitzeari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Hain zuzen, erantzun bera: behar diren zenbatekoak ez badira bideratzen, ez da borondate politikoa falta delako. Zer falta da, orduan? Berriro ere aitzakia da ez dagoela nahikoa diru. Eta zergatik ez dago nahikoa diru? Azkenaldian ez direlako bultzatu Euskadik behar dituen erreformak. Eta nork egin dio etengabe aurka Euskadik behar dituen erreforma horiek bultzatzeari? Euzko Alderdi Jeltzaleak. Zergatik egin zenioten boikota ezinbestekoa zen zerga-erreformari? Zergatik iritsi zarete nahikoa ez den zerga-erreforma batera? Zergatik ez zarete gehiago eta lehenago borrokatu zerga-iruzurraren aurka? Erreforma horiek guztiak bultzatu izan balira, orain baliabide gehiago edukiko genituzke. Kontrol-bilkura guztietan Jaurlaritzak esaten badu ez dagoela dirurik, bada, badirudi Jaurlaritza baliabide publikoen administratzaile hutsa dela. Guk nahi dugu Jaurlaritzak gaitasun gehiago izatea, eta Euskadik behar dituen erreformak bultzatzea. Eta ez da egin, ez erakunde-sarea berritu, ez sozietate-sektore publikoa berritu, ez oraingoa baino zerga-sistema hobea lehenago egin, ez zerga-iruzurraren aurka gehiago eta lehenago borrokatu. Hori da egin ez dena. Eta, egin ez denez, arazo hauek ditugu orain. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2754
10
53
15.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, gizarte-larrialdietarako laguntzen aurrekontua handitzeari buruz
Legebiltzarburu andrea, lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok. Baliabide publikoen administratzaile hutsak, Maneiro jauna. No. Ez, Maneiro jauna. Begira, 1.300 milioi, 2012an baino mila eta berrehundik gora milioi euro gutxiago, eta, 1.200 milioi gutxiago horiekin, gizarte-larrialdietarako laguntzetarako zenbateko bera. Zenbateko bera. Hori erabaki politiko bat da, garrantzitsua nire ustez, eta esan nahi du, gainera, pertsonak garrantzitsuak direla. Eta gainerakoa esanda dago. Sinets iezadazu, dirua izango bagenu, ez nuke pasatu beharko une txar honetatik behin eta berriz, gaur bi aldiz gai berarekin. Hala ere, berriro diotsut, datorren urterako diru-saila nabarmen handitu da, nire ustez. Notable, importante. Eta beste lekuetako datuak ematen ditudanean, Maneiro jauna, ematen ditut, besterik gabe, jakiteko non gauden, jakin dezagun gure errealitatea behar den bezala aztertzen. Horretan saiatzen naiz ni behintzat. Berriro diot, nabarmen handitu da, eta urte honetarako saiatzen ari gara, ahal den neurrian, udalen eskaerei irtenbidea ematen. Hara, azterketa serio bat egin behar da gizartelarrialdietarako laguntzak banatzeko irizpideei buruz, eta horretan saiatuko gara. Hori esanda, beste behin gogorarazi nahi dut udalak, toki-erakundeak, ez direla bitartekari hutsak, baizik eta gizarte-larrialdietarako laguntzak kudeatzeko gaitasuna dutela. Zergatik dira nahikoak Portugaleten eta ez dira nahikoak Barakaldon? Zergatik? Zergatik? Kudeatzeko modu desberdinak daudelako. Kudeatzeko modu desberdinak daude, eta udalek aztertu egin behar dituzte, behartzen dituen "beharko du" hori dutelako. Jaurlaritzak aurreko hilabeteei begiratzen die, ikusiz nora ez garen iritsi, eta etorkizunari begiratzen diogu, ikusiz orain arte iristeko gai izan ez garen lekura iritsiko garela. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2755
10
53
15.11.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Interpelazioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzetako sailburuari egina, Finantzen Euskal Kontseiluaren bileraren ondoren ekarpen-sistemaren inguruan sortu eta esplizitatu diren desadostasunei buruz
Presidente andrea, jaun-andreok. Gatzagaetxebarria jauna, duela egun batzuk Finantzen Euskal Kontseiluaren bileran izan zinen. Gure iritziz –eta pentsatzen dut zure iritziz ere bai–, oso garrantzitsua zen bilera hura, asmoa baitzen zehaztea zer ekarpen egingo zituzten lurraldeek Euskal Autonomia Erkidegoko erakunde guztien diru-sarreren banaketa antolatzeko. Gure ustez, bilera hark bi ekitaldi izan zituen: ekitaldi formal bat, non bazirudien ebatzi zirela bertan jorratu behar ziren gaiak, eta, ondoren, bilera horren amaieran, ekitaldi publiko bat. Gure ikuspuntutik, egoera ekonomikoak bizi duen une bereziki zailean, nahiko lotsagarria izan zen ekitaldi hori erakundeen sinesgarritasunarentzat, erakundeek dituzten helburu ekonomiko eta politikoen fidagarritasunarentzat. Hau da, ekitaldi politikoetan argitasuna, zehaztasuna, gobernu ona eta gardentasuna behar diren unean, Finantzen Euskal Kontseiluaren bilera horretatik ondorioztatu zen datuak faltsutu egin zirela; datu ho- riek zehazteko neurketa-sistemak gaizki egin zirela; ekarpen horietara iristeko erabili ziren estatistikak iruzurtiak zirela; gainera, lurralde batzuk gaizki tratatzen direla beste batzuen mesedetan; lurralde historikoren baten erabaki politiko eta ekonomiko jakin batzuek eragin larria dutela, zuzentzeko aukerarik gabe, beste lurraldeetan… Alegia, ikuskizun bat, eta ikuskizun hori nolabait laburbildu beharko bagenu, zera galdetu beharko genuke: Finantzen Euskal Kontseiluaren bilera horretan planteatzen diren diru-sarrerak biltzeko aurreikuspen hori eta ekarpen-sistema hori fidagarriak dira ala ez dira fidagarriak? Benetakoak dira ala gezurrezkoak dira? Lagundu eta partekatu egin behar duten erakundeek, baina, horren ordez, Finantzen Euskal Kontseilu horretara iskanbilan aritzera joaten direnek benetan jartzen dituzte datuak mahai gainean? Ala kartaren bat gordetzen dute? Jakina, esaten ari gara zenbat diru biltzea aurreikusten den, diru-bilketaren aurreikuspenen arabera; nola egingo diren gastuak, baliabide guztiak urriak diren unean, Jaurlaritzatik kanpo erantzukizunez lan izugarriak egiten ari diren unean partekatu ahal izateko, gehitu ahal izateko, erakundeei gobernagarritasuna eman ahal izateko. Aizu, onartezina da Jaurlaritzaz kanpokoek planteatzea gehitu egin behar dela Euskadik funtziona dezan, aurrera egin dezan, enplegu-plan bat egin ahal izan dadin, ekonomia-plan bat egin ahal izan dadin, zerbitzu publikoei eutsi ahal izan dakien, gizartepolitikak egin ahal izan daitezen, eta, aldi berean, puzzle horretan guztian zeregin erabakigarria dutenak Finantzen Euskal Kontseilura iritsi eta iskanbilan aritzea, batzuek besteei leporatzea karta iruzurtiekin ari direla lanean, eta, azkenean, askok (tartean gure taldeak; tartean galdegile honek) zalantza egitea ea egiazkoak ote diren Finantzen Euskal Kontseilu horren bilketa-aurreikuspenak antolatzeko planteatzen diren datuak. Tira, uste dut oso ondo ulertzen duzula zein den nire kezka. Espero dut, gainera, zuk ere kezka bera izatea, eta horregatik eskatu nahi dizut, Finantzen Euskal Kontseilu horretan parte hartu zenuenez, ez gainera nire ustez iskanbila sortu zuen alde gisa, baizik eta han zegoen eta iskanbila ikusi zuen alde gisa, baita iskanbilan esku hartu behar izan zuen alde gisa ere, eman diezaguzula argitasuna, eman diezaguzula fidagarritasuna, eman diezaguzula segurtasuna; esan diezaguzula, hain zuzen, erakundeak lankidetzan ari direla; baliabideen aurreikuspena hori dela, ez dagoela tranparik, ez dagoela karta iruzurtirik. Erantzun horiek behar ditugu, eta horregatik egin dizugu interpelazioa. Eta espero dut, hain garrantzitsua den aurrekontu-sarreren antolaketa horri egonkortasuna, fida- garritasuna, sinesgarritasuna, gobernu ona eta gardentasuna emateko betebeharra eta beharra dituzunez, tribuna honetaz baliatuko zarela hori egiteko. Nik, behintzat, eskertu egingo dizut, eta, ez baduzu horrelakorik egiten, neureari eutsiko diot, uste baitut herritarrek –erantzukizun handiagoa, ahalegin handiagoa eskatu diegu zerga-erreformaren proposamen batekin, lehendik zituzten betebeharrez gain, eta zerga-ahalegin hori egingo dute– jakin behar dute beren erakundeek karta guztiak mahai gainean dituztela jokatzen dutela, garbi jokatzen dutela, ahaleginak batzen dituztela, baliabide guztiak mahai gainean jartzen dituztela, baliabide horiek politika publikoetan eta gizarte-politiketan behar baitira. Hori zalantzan geratu da Finantzen Euskal Kontseiluaren bileraren ondoren, eta espero dut gaur gauzak argitu egingo dituzula gai honen inguruan. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2756
10
53
15.11.2013
OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA)
EA-NV
Interpelazioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzetako sailburuari egina, Finantzen Euskal Kontseiluaren bileraren ondoren ekarpen-sistemaren inguruan sortu eta esplizitatu diren desadostasunei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea, Prieto jauna, legebiltzarkide jaun-andreok. Finantzen Euskal Kontseiluko presidentea naizen aldetik, nire ustez zure interpelazioari eman behar dizkiodan azalpenak emango dizkizut. Hara, Finantzen Euskal Kontseiluan aho batez onartu zen puntuetako bat izan zen aurreko urteetako zerga-laguntzak berreskuratzearen ondorioz –erkidegoko jurisprudentzia-doktrina betez bildu behar izan ziren; guztira, 32,9 milioi euro– Kontzertu Ekonomikotik datozen zerga-baliabideen kalkulua. Aho batez. Finantzen Euskal Kontseiluan hartu zen bigarren akordioa izan zen 2013an zenbat diru biltzea aurreikusten den: 11.875 milioi. Aho batez onartu zuten lau erakundeek. Bigarren akordioa. Hirugarrena, 2014ko ekitaldian zenbat diru biltzea aurreikusten den: 12.374 milioi. Aho batez onartu zuten Finantzen Euskal Kontseiluko kide guztiek. Eztabaidagai izan genuen laugarren gaia izan zen zer ekarpen-koefiziente horizontalen arabera ordaindu behar dizkieten foru-aldundiek banatu beharreko baliabideak guztion erakundeei. Aho batez onartu zuten lau erakundeek. Horrekin, lau dira aho batez onartu ziren akordioak. Eta horrekin zer esan nahi dizut? Lau erakundeok azterketa bat egin genuela lehenengo lau gai horietan; baina, zerena? Aztertu genuen zer egoera ekonomiko dugun herrialdean 2013an. Zer ondorioztatzen da hortik? Hortik ondorioztatzen da 2013rako diru-bilketa lau erakundeen artean landu zela… Egun hartan onartu zen, baina egun haren aurretik bilera asko egin zituzten lau erakundeek. Modu berean ikusi eta aztertzen dugu errealitate ekonomikoa, eta akordio bat daukagu. Bigarren akordioa da, iraganari dagokionez, nola bilduko ditugun aurreko zerga-laguntzak. Hor ere akordioa daukagu. Eta nola banatuko ditugun ere bai. Hirugarrena, zenbat diru biltzea aurreikusten dugun. Azterketa makroekonomikoa, adierazleak, ekonomiaren bilakaera, nola haziko den BPGa…, akordio bat dute lau erakundeek, eta, hortaz, akordio bat dugu 2014an bilduko dugunaren aurreikuspenari buruz. Eta laugarren akordio garrantzitsua da –horregatik esan nahi dizut eta esango dizut, Finantzen Euskal Kontseiluaren jakinarazpena jaso baituzue…– zer ekarpen egingo dion lurralde bakoitzak 2014rako guztion erakundeen finantzaketari, aho batez onartutako koefiziente horizontalekin. Aho batez onartu zuten lau erakundeek. Jarraitu dezagun; Finantzen Euskal Kontseiluan jorratutako bosgarren puntua. Finantza-fluxuek dituzten elkartasun-mekanismo eta barne-orekako mekanismoetako bat da Egokitzapenerako Funts Orokorra, finantza-fluxuak barruan banatzen dituena. Jaurlaritzak eta aldundiek parte hartzea adosten da, Jaurlaritzak bere koefiziente bertikalarekin, eta aldundiek beren koefiziente bertikala horizontaletatik birbanatuz. Aho batez. Egokitzapenerako Funts Orokorrak Gipuzkoari eta Arabari egin diezaieke mesede. Aho batez. Bada, hori landu du Finantzen Euskal Kontseiluak. Seigarren puntua: 2014an politika ekonomikorako zer ildo izan behar ditugun aztertzea. Aho batez onartu zuten lau erakundeek. Horixe da errealitatea. Sarritan, joko politikoak, diskurtso politikoak, aukera ematen du, adierazpenaskatasuna erabiltzean, planteamendu desberdinak egiteko desadostasun-itxurarekin; baina ni, bilera hartan egon zen arduraduna naizen aldetik, kontatzen ari naiz nola lortu ziren akordio horiek: denak aho batez. 2013ko bilketa-aurreikuspenak, berreskuratu beharreko zerga-laguntzetatik datozen zerga-baliabideen aurrelikidazioa, koefizienteak… Uste dut horrelako zerbait esan nahi zenuela zure hitzaldian: dauden koefizienteak, gaiak, batzuek tranpa egiten dutela… Inola ere ez, Prieto jauna. Nik argitu egin dizut, eta uste dut honekin argi utzi dudala iritzi publikoaren aurrean. Inork ez du han gai hori eztabaidatzen. Izan ere, aho batez onartu zen. Bestela, salatuko zen banaketa bidegabea dela, ez dagoela justifikatuta, desproportzionatuta dagoela, ez duela funtsik, ez duela babesik… Inork ez du han hori eztabaidatzen. Lau erakundeak ados daude. Bestalde, nik bezain ongi dakizu erakundeetako arduradunek desideratum politikoak ere egin ditzaketela eta adieraz dezaketela nahi luketela gai batzuk arautzea edo beste modu batera izatea; orduan, adierazpenak egin daitezke, baina ni jakinarazten ari natzaizu zer adostu den erakunde arteko organoan. Erakunde-organotik kanpo, batek adierazpen-askatasuna du, eta erabili behar du bere postuagatik une bakoitzean duen erakunde-erantzukizunaren mailaren arabera. Niri dagokidan horretara mugatuko naiz ni; hots, zuri eta Ganberari Finantzen Euskal Kontseiluaren akordioen berri ematera. Jarraian, beste puntu bat azalduko dizut, zazpigarrena; zenbait gairen artean, bi gauza planteatu ziren. Bata Gipuzkoako ahaldun nagusiak planteatu zuen, sozietateen gaineko zergatik datozen zergabaliabideen balantzeak eguneratzeko irizpide batzuen inguruan; urtean zehar planteatu zuen zer akordio lor genezakeen hura aplikatzeko banaketa-eredu arruntaren bidez, edo salbuespen bat egitea beste akordio bereiz batekin. Gai horri buruz dugun finantza-legediak ezartzen duenez ekitaldia bukatu arte itxaron behar dela urtea nola joan den ebaluatzeko, lau erakundeek elkarrekin adostu zuten Gipuzkoako ahaldun nagusiaren eskaera –idatziz jasoa dago– hurrengo Finantzen Euskal Kontseiluan eztabaidatuko dela. Arabako ahaldun nagusiak beste gai bat ere planteatu zuen: foru-aldundiek guztion erakundeei egin behar dizkieten ekarpenen eta metodologiaren lege berri bat eguneratzeko eta onartzeko behar diren lanak egiten hasi behar dugula. Gai hori ere aho batez adostu zen: lantalde bat eratzea adostu zen, lau erakundeetako bi ordezkarik osatua, erkidegoko guztion kargei egiten zaizkien ekarpenen eta metodologiaren lege berri bat berritzeko eta martxan jartzeko lan egin dezan. Horrelaxe gertatu ziren gauzak. Esan didazu adierazpen publiko batzuk egin direla… Tira, bakoitzak egoki deritzon moduan erabili behar du bere desadostasun politikoa. Beraz, nire ustez, pentsatzen bada gure erakundeen harremanean gauza batzuk aldatu egin behar direla, plantea daitezke aldaketa horiek; baina hauxe ohartarazten dut. Euskal herritarrok errentaren arabera egiten diogu ekarpena Legebiltzar honen eta gure politika nagusien (Ertzaintzaren, Osakidetzaren eta diru-sarrerak bermatzeko errentaren politikaren) kargak eusteari; euskal herritarrok errentaren arabera egiten diogu ekarpena Estatuko guztion kargak eusteari. Pentsatzen bada sistema hobe eta solidarioago bat dagoela, nik ez dut ezagutzen. Zer da ekarpena lurralde bakoitzaren errentaren arabera egitea baino solidarioagorik? Populazioa? Banatutako lurralde-botereen sistemetako populazioirizpideak ez dira bidezkoenak izaten, gerta daitekeelako barne-produktu gordin handiagoa duten lurraldeek populazioa dela-eta lurraldeka dagokiena baino ekarpen txikiagoa egitea. Jaurlaritza eta ni errentaren irizpidea erabiltzearen aldekoak gara. Lurraldeek errentaren arabera egiten dute ekarpena. Eta errenta nola kalkulatzen den oso ondo egituratuta dago. Ez du egituratzen Jaurlaritza honek, ezta Finantzen Euskal Kontseiluak ere. Europako kontu-sistemak, bai 1995ekoak, bai 2010ekoak, zehazten du zer parametrok eta zer adierazlek egituratzen duten barne-produktu gordinaren kalkulua errentaren aldetik; eskariaren eta eskaintzaren aldetik ere bai, baina errentarena oso ondo egituratuta dago. Beraz, egin dezagun lan, baina uste dut errentaren irizpideak urte askoan funtzionatu duela, solidarioa dela, eta, batez ere, uste dut ekarpena errentaren arabera egitea oso sistema sendotua dela, oso barneratuta dagoela, eta segurtasuna eta elkartasuna ematen dituela. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2757
10
53
15.11.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Interpelazioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzetako sailburuari egina, Finantzen Euskal Kontseiluaren bileraren ondoren ekarpen-sistemaren inguruan sortu eta esplizitatu diren desadostasunei buruz
Gatzagaetxebarria jauna, nik ez dizut galdetu ez nola funtzionatzen duen Ekarpen Legeak, ez zein den haren edukia, eta Finantzen Euskal Kontseiluaren bileraren aktarengatik ere ez dizut galdetu. Zuek eman zenuten ikuskizun bati buruzko interpelazio politiko bat egin dizut, nahasmena eta ziurgabetasuna sortzen baititu; zuk parte hartu zenuen han, eta arrazoizkoa da zuk horri buruzko azalpenen bat ematea. Akta kontatzen bilatu duzu babesa, eta Ekarpen Legearen alderdi batzuk azaltzen bilatu duzu babesa; baina horrek ez dio inola ere erantzuten nik hemen planteatu dizudanari. Eta, erantzuteko txanda duzunez, espero dut planteatu dizkizudan gauza batzuei erantzungo diezula erantzuteko txanda horretan. Ea, zuk bilera batean hartu zenuen parte; bilera hark bi ekitaldi izan zituen (itxuraz akta eratu zen ekitaldi bat, eta bilera hartan gertatutakoa publikoki azaltzen zen beste ekitaldi bat), eta adierazpen hauek egin ziren. Salatzen da Eustatek gaizki kalkulatzen duela barne-produktu gordina. Hori ahaldun nagusi batek esaten du, eta zuk defendatu egin behar duzu, eta, gainera, baieztatzen duzu ez dela bidezkoa esatea gaizki kalkulatuta dagoela eta akatsak dituela, eta horrek, gainera, zalantzan jartzen dituela datu horiek lantzen dituzten langileak. Zuek izan zarete horko protagonistak, eta guri aurpegira bota digute, komunikabideen bitartez zerbitzatu digute. Eta nik ekitaldi horri buruzko azalpenak eskatzen dizkizut. Nik eskatzen dizut azaltzea zergatik gertatzen diren gauza hauek, nahasmena sortzen baitute hain erabakigarria eta garrantzitsua den gai baten inguruan, hots, nola antolatzen diren baliabideak politika publikoak egiteko, eta galdetzen dizut ea erakunde-arduradun zintzo eta arduratsuen bilera izan zen ala erakundeetako buru diren pertsona arduragabeen bilera izan zen. Izan ere, aho batez egin dezakezue dena, baina dena aho batez egiten den bilera horretatik ateratzean horrelako adierazpenak egiten badira, edo, adibidez, Arabako ahaldun-nagusiak baieztatzen badu ezin duela eskatzen zaiona bildu –beraz, aho batez egin den ekitaldia ez da ondo atera; borondatetsua da, baina ez da gauzatuko ez dutelako bilduko hitzeman zutena–; gainera, beste ahaldun nagusi batek esaten badigu egungo araudiak ez duela uzten biltzen ereduak eskatzen duena, esaten ari zarete gezurrezko ekitaldi bat egin duzuela, eta bilketa-aurreikuspen horretan jasotzen dena ez dela gertatuko urtea amaitzean; gainera, baten batek esaten badu banaketa horrek legea hutsaltzen duela, legea txarra dela eta legeak ez duela balio; gainera, zuena baino lehenagoko Finantzen Euskal Kontseiluaren bilera batean planteatzen badizuete Ekarpen Lege berri bat egin behar dela, planteatzen bada batzorde batzuk egingo direla auskalo noiz, gaia berriz planteatzen bada eta erantzun bera ematen bada berriz, hilabeteak pasatzen badira eta ez bada ezer egiten horren inguruan… Aizu, uste baduzu gainerakook ezer esan gabe geldituko garela horren aurrean, batere kezkarik gabe, bada, ez da horrela gertatuko. Ezinezkoa da horrela gertatzea. Beraz, gauza horiei erantzun diezaiezun nahi dut. Niri geratzen zaidan irudipena, mingostasuna, erresumina da aho batez definitu duzuen hori gezurra dela, tranpatia dela, eta ez dutela sinesten aho batez adostu dutenek. Eta baliabide publikoez ari gara, baliabide horiekin politika publikoak egiteko; krisi-beharrei erantzuteko; enplegu-beharrei erantzuteko; gizarte-politiken beharrei erantzuteko; politika publikoen beharrei erantzuteko; osasungintzari, hezkuntzari eta Legebiltzar honek egin behar duen guztiari baliabideak emateko. Aizu, aho batez akordioa lortu dutenak jada esaten ari dira nolabait ezingo direla iritsi aurreikuspen horietara? Aizu, hau burla bat da, ala erakundearduradunen ekintza arduratsu bat? Erantzun iezaiozu horri! Eta ez iezadazu kontatu nola funtzionatzen duen Ekarpen Legeak eta dena aho batez egin zenutela! Aho batez ikuskizun lotsagarri bat egin zenuten, denok hartu baitzenuten parte.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2758
10
53
15.11.2013
OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA)
EA-NV
Interpelazioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzetako sailburuari egina, Finantzen Euskal Kontseiluaren bileraren ondoren ekarpen-sistemaren inguruan sortu eta esplizitatu diren desadostasunei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Ez zaitez haserretu, Prieto jauna. Gauzak… Zuk nahikoa adimen duzu azaldu dizudana ulertzeko, eta ez daukat zalantza izpirik ere oso ongi ulertu duzula. Gertatzen dena da zu beste eztabaida politiko batean ere bazaudela, lurralde baten aipamena egin behar den beste eztabaida politiko batean, eta zuk erakundeerantzukizun bikoitza duzunez, bi tokitako idazkari nagusia baitzara (legebiltzar-talde Sozialistako idazkari nagusia eta Arabako PSEko idazkari nagusia), uste dut hori nabaritu egin dela zure hitzaldian. Hara, gai honi dagokionez, uste dut bakoitzak bere jarduera-esparruan dituela erantzukizunak; beraz, ahaldun nagusi batek iritzi publiko batzuk izan ditzake, eta, nire ustez, erakunde-ordezkari batek une jakin batean ematen dituen iritzi publikoak hark duen erantzukizunarekin ematen ditu. Hark erantzukizuna du, eta horrek eragina du adierazpenetan. Nire iritziz, Arabako ahaldun nagusiak aipamen desegoki bat egin zuen –han esan nuen publikoki–: zalantzan jarri zuen gure herrialdearen funtzionamenduarentzat funtsezkoa den zerbait; alegia, herrialdeko estatistika ofizialak gaizki funtzionatzen duela. Beraz, nik hori ezin dut onartu, ez baitago aginte-katearen antolaketa-irizpideen mende; bere autonomia du, inoren mende egon gabe. Horrek zer esan nahi du? Esan nahi du horrek sinesgarritasunik ez balu ez zirela onartuko aho batez 2014rako ekarpen-koefizienteak. Eta nola onartzen dira 2014rako koefizienteak? Bada, azken hogeita hamahiru urteetan onartu diren bezalaxe: errentaren irizpidearen arabera edo lurralde bakoitzeko barne- produktu gordinaren arabera, eta lurralde bakoitzak Autonomia Erkidego osoaren batez besteko zergaahaleginarekiko egiten duen zerga-ahaleginarekiko modu alderantziz proportzionalean. Horrek zer hartzen duen? Bada, adierazle batzuetan oinarritutako bilketagaitasuna. Hori ezin hobeto zehaztuta dago! Beste gauza bat da planteamendu politiko batzuekin jolastea bestelako borroka politiko batzuetan; borrokak, desadostasunak, diskurtso lurraldekoiagoak…, horrelako baieztapenekin jolastea; baina ni ez naiz hor sartuko. Uste dut gai hori oso argi geratu zela, eta horren erakusgarri da, esan dizudanez, aho batez onartu zirela. Beraz, zuk, edo zure alderdiko ordezkaritzak, kontuak eskatu beharko dizkiozue ahaldun nagusiari, uste baitu erakunde-sistema osoa zalantzan dagoela nolabait. Izan ere, zalantzan jarriko bagenu gure erakunde-sistema lurraldeen ekarpenari dagokionez, alegia, nola funtzionatzen duen Estatuarekiko ekarpenak –barne-produktu gordinaren arabera funtzionatzen du–, eta esango bagenu barne-produktu gordina gaizki kalkulatzen dela, eta, ondorioz, horrek erakunde-sistema osoari eragiten diola, eta joko finantzarioak, gai hori oso garrantzitsua da! Beraz, uste dut oso zuhurra izan behar dela gauza horietan. Guk Estatistikako Institutu Nazionalak zehazten duen errentaren arabera egiten diogu ekarpena Estatuari, eta euskal herritarrek lurraldeen errentaren araberako ekarpena egiten dute guztion erakundeen kargak eusteko, eta, horri esker, politika publiko garrantzitsuak egin daitezke osasungintzan, hezkuntzan, gizarte-politikan, Ertzaintzan, justizian, eta abar. Tira, irizpide horiek dauzkagu. Eztabaida bat egin nahi bada irizpideak aldatzeari buruz, egin daiteke; baina, nire ustez, oinarri, funts eta zorroztasun intelektual bat izan behar da gai horretan. Jaurlaritza prest dago gauza horietaz guztiez eztabaidatzeko, eta zera baieztatzen dizut: uste dut gai honetako arauketa orok printzipio batzuetan oinarritu behar duela. Lehenik eta behin, arrisku partekatua: Estatuarekiko aldebakarreko arriskuarekin eta lau erakundeen artean –hobeto esanda, lau erakunde nagusiren eta herrialdeko udal guztien artean– partekatutako arriskuarekin dihardugu, egiten dugun zerga-ahaleginaren arabera. Bigarrenik, nahikotasun finantzarioa: behar diren politika nagusiak garatzeko bitartekoak eman ditzakeen sistema bat. Hirugarrenik, neutraltasuna; dauzkagun mekanismoek, bai zeharkako zergan dugun lurraldeen arteko egokitzapenak, bai itxiera gisa jokatzen duen Egokitzapenerako Funts Orokorrak, neutraltasun finantzarioa ematen dute. Eta, azkenik, eskumen-printzipioa; haren arabera, erakunde-maila guztiek nahikotasuna izan behar dute, eta nahikotasunak eskumenari lotuta egon behar du, haien eskumen- mailaren arabera. Horrek zer dakar azkenean? Bi motatako koefizienteak: bata eskumenean oinarritzen da eta bertikala da, eta gainerakoek neutraltasuna, elkartasuna eta arrisku partekatua uztartzen dituzte. Beraz, xede eta planteamendu horiekin ekingo dio Jaurlaritzak legea berritzeari.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2759
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkiedeak Segurtasuneko sailburuari egina, ETAk armak entregatzearen inguruko adierazpen batzuei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu andrea, urriaren 30ean, Ertzaintzako zuzendariak adierazpen batzuk egin zituen Euskadiko Segurtasun Pribatuaren lehenengo kongresuan, eta hauxe esan zuen ETAk duen armategiari buruz: "Niri ez dit axola haiek armak ekartzea edo ez, azken batean objektu bat ematea baita". Hau da, Ertzaintzako zuzendariak hori baieztatu zuen. Ertzaintzako zuzendariari ez dio axola ETAk armategi bat edukitzea? Ertzaintzako zuzendariari ez dio axola, ez zaio oso garrantzitsua iruditzen ETAren armagabetzea? Bistan denez, beste gauza batzuk ere esan zituen, kezkatzen gaituen –asko kezkatu ere– esaldi hori espresuki adierazteaz gain. Baieztatu zuen, halaber, euskal polizian berregituraketa egingo den arren –horren ondorioz kendu egingo da Terrorismoaren Aurkako Dibisioa–, Ertzaintza erne egongo dela ETAk bere amaiera iragarri arte. Eskerrak, baina, nolanahi ere, ez dut uste Ertzaintzak erne egon behar duenik zehazki ETAk bere amaiera iragarri arte, baizik eta Ertzaintzak desegitera eta armak entregatzera behartu behar du ETA. Beraz, ETAk armak entregatu zain ere ez du egon behar Ertzaintzak. Kendu egin behar dizkio. Eta gu asko kezkatzen gaitu Ertzaintzako zuzendariak horrelako gauzak esateak, eta horregatik galdetzen dizugu zer iruditzen zaizkizun Ertzaintzako zuzendariak egindako adierazpen horiek. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2760
10
53
15.11.2013
SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (BELTRÁN DE HEREDIA ARRONIZ)
EA-NV
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkiedeak Segurtasuneko sailburuari egina, ETAk armak entregatzearen inguruko adierazpen batzuei buruz
Eskerrik asko, presidente anderea. Egun on denoi. Maneiro jauna: "Niri ez dit axola haiek armak ekartzea edo ez, azken batean objektu bat ematea baita. Axola didana da ETAk urratsa egitea, bere egiturak eta antolaketa desegitea". Hori da joan den urriaren 30ean Gervasio Gabirondok Euskadiko Segurtasun Pribatuaren lehenengo kongresuan egin zuen interbentzioan esan zuen esaldi zehatza. Eta mezu hori helarazi nahi izan zion gizarteari. Maneiro jauna, zuk, prentsako titulu baten zati mugatu batean oinarrituta, esatea Ertzaintzako zuzendariak garrantzia kentzen diola ETAren armagabetzeari, uste dut garrantzia kentzeaz harago doala eta arinkeriaren parekoa dela ia. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2761
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkiedeak Segurtasuneko sailburuari egina, ETAk armak entregatzearen inguruko adierazpen batzuei buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu andrea, hain zaila da ordezkari politikoek, Jaurlaritzako kideek eta Jaurlaritzak berak behar bezain argi hitz egitea, hona etorri beharrik izan ez dezagun haien esaldiengatiko azalpenak eskatzera? Hain zuzen, Ertzaintzako zuzendariak esan zuen zuk esan duzuna, eta nik esan dudana. Eta esan zuen, hain zuzen, "Niri ez dit axola haiek armak ekartzea edo ez". Horixe esan zuen! Eta beste gauza batzuk gaineratu zituen, hain zuzen; baina Ertzaintzako zuzendariak ez du egon behar ETAk armak entregatu edo ez entregatu zain, kendu egin behar dizkio, eta ez dio garrantzia kendu behar. Horrexek harritzen nau ni etengabe. Zergatik egiten ditu horrelako adierazpenak Jaurlaritza honek? Nori eman nahi dio koipea? Zer bilatzen du? Euskal poliziaren zuzendaria da! Ez da Euskadin zer gertatu den ez dakien nazioarteko begirale bat! Hitz egin dezala argi, eta esan dezala Ertzaintzak euskal herritarren esku jarriko dituela ETAri bere armak kentzeko eta hura garaitzeko behar diren bitarteko guztiak. Horixe esan behar du –ez dut uste hain zaila denik–, esan beharrean hari ez diola gehiegi axola edo gutxi axola diola edo ez dela benetan garrantzitsuena. Ordezkari politikoek argi hitz egin behar dute, gero hona etorri beharrik izan ez dezagun azalpenak eskatzera. Beraz, berriro diot, Ertzaintzak ez du egon behar ETA desegin zain; ez du egon behar ETAk desegitea erabaki zain. Lanean aritu behar du desegitea eragiteko; ETA desegin behar du. Horixe egin behar du, armak kendu, ez eserita itxaron hori gertatu arte. Tira, sailburu andrea, badakigu Euzko Alderdi Jeltzaleak zer iragan izan duen ETAren aurkako borrokan, oso borroka mugatua eta oso neurtua. Eta oso eskuzabala izan naiz hori esanda. Horregatik gaude oso kezkatuta, eta horregatik eskatzen dizuegu jarraitu dezazuela erne, ezagutzen baitugu iragana, eta bai baitakigu zer egin duen eta zer ez duen egin EAJk ETAren porrota lortzeko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2762
10
53
15.11.2013
SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (BELTRÁN DE HEREDIA ARRONIZ)
EA-NV
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkiedeak Segurtasuneko sailburuari egina, ETAk armak entregatzearen inguruko adierazpen batzuei buruz
Maneiro jauna, badakigu zer iragan duen EAJk. Oso harro gaude daukagun iragana izateaz. Ez dakit denak gauza bera esateko moduan dauden. Eta badakigu Ertzaintzak zer iragan duen: ETAren aurka borrokatu izana eta borrokatzen jarraitzea, eta inork ezin du zalantzan jarri. Berriro diot: adierazpenak testuingurutik ateratzea ere hizpide ditugun gai hauei garrantzia kentzeko modu bat da. Eta gai honi, ETAren amaierari, Maneiro jauna, ez Ertzaintzako zuzendariak, ez sailak (ez sailak), ez diote inoiz garrantzia kenduko. Berriro aipatuko dut hitzez hitz Gervasio Gabirondok, Ertzaintzako zuzendariak, esan zuena: "Niri ez dit axola haiek armak ekartzea edo ez, azken batean objektu bat ematea baita. Axola didana da ETAk urratsa egitea, bere egiturak eta antolaketa desegitea". Eta gaineratu zuen, eta badakizu: "Garai mesedegarriak bizi ez ditugun arren, eta itxura itxaropentsua hartzen diogun arren, lanean jarraitu behar dugu taldeak behin betiko iragarri arte desegin egingo dela, desegin egingo dituela bere egiturak eta desegin egingo duela bere antolaketa". Eta zu ez zaude ados horrekin, Maneiro jauna? Nahiago duzu ETAk armak entregatzea eta ez desegitea?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2763
10
53
15.11.2013
BLANCO DE ANGULO
EH Bildu
Galdera, Eva Blanco de Angulo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, A-625 errepideari buruz
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Lehendakaria eta sailburuok, legebiltzarkide jaun-andreok, eguerdi on. Sailburua, pasa den astean Laudio eta Urduña errepidean, A-625 errepidean, istripu bat gertatu zen, beste istripu bat. Eta berriro ere, zoritxarrez, 2 pertsona hil ziren. Dudarik gabe A-625 errepidea Arabako puntu beltz nagusia da. Laudio eta Urduña artean, 20 kilometroko galtzada zati horretan, azkeneko 13 urte hauetan 24 pertsona hil dira, azkeneko bost urte hauetan 11, eta azkeneko hilabeteotan 3 pertsona hil dira istripu desberdinetan. Ezagutzen dugu zeintzuk diren Jaurlaritzaren eta Arabako Aldundiaren eskumenak, baina erabateko ziurtasunez esan dezakegu neurriak hartzeko momentua heldu dela. Eta gai honen inguruan ez dakigu nola jokatuko duen Jaurlaritzak. Horregatik galdetzen dizugu: ze irizpide erabiliko du Eusko Jaurlaritzak Arabako Foru Aldundiarekiko lankidetzan errepide hori puntu beltz izatea eragiten duten ahuleziak zehaztu eta konponbidea jartzeko. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2764
10
53
15.11.2013
SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (BELTRÁN DE HEREDIA ARRONIZ)
EA-NV
Galdera, Eva Blanco de Angulo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, A-625 errepideari buruz
Eskerrik asko berriro, presidente andrea. Hain zuzen, Laudio eta Urduñaren artean gertatu diren azken hiru istripuak larriak izan dira, lau hildako utzi baitituzte, eta, kasu horietan ohikoa den bezala, istripu horiek zehatz-mehatz aztertzen ari dira, jakina, Eusko Jaurlaritzako Trafiko Zuzendaritzako teknikariak, baita Ertzaintza ere, hark egiten baititu atestatuak. Adierazi duzunez, datorren astean –zehazki, asteartean– Arabako Foru Aldundiarekin egingo dugun bileraren zain gaude –bilera hori sailaren beraren ekimena izan da–, aztertzeko zein diren arrazoiak, eta har litezkeen neurri zuzentzaileak ezartzen saiatzeko. Zer irizpiderekin? Beti oinarritzat hartzen ditugun irizpideekin; hots, segurtasun-triangeluarekin. Hor aztertzen dira zer eragin izan zezakeen ibilgailuak, nola eragingo zuen giroak (errepide-mota, baldintza klimatologikoak) eta giza faktorea. Hiru irizpide horietan oinarrituta aztertuko ditugu egon ahal izan diren arrazoi guztiak, eta, horrenbestez, neurriak jartzen saiatuko gara. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2765
10
53
15.11.2013
BLANCO DE ANGULO
EH Bildu
Galdera, Eva Blanco de Angulo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, A-625 errepideari buruz
Bai, eskertzen dizkizut azalpenak, sailburu andrea. Ziurtatzen dizut oso zaila dela gai honetaz eztabaidatzea. Zaila da egoera hau behin eta berriz gertatzen delako, oso sentikorra delako, eta, gainera, Aiaraldeari eragin diolako berriz ere. Baina uste dugu, orobat, ezin diegula horregatik erantzukizunei ihes egin. Ez naiz ari esaten erantzukizunei ihes egiten ari zarenik, baina saila barruraino sartuta dago. Sí, la Diputación ha afirmado que va a redactar el proyecto de ampliación de dicha carretera. Pero, seguramente, no será suficiente, y también será necesaria la implicación del Gobierno. La Dirección de Tráfico es el órgano responsable de elaborar y gestionar las políticas de seguridad vial de la Comunidad Autónoma Vasca, cuya competencia es, entre otras, la gestión de radares, señales, planes y campañas. Une honetan, Bide Segurtasunaren 2010-2014ko Plan Estrategiko bat duzue, eta horrek balio behar luke istripu-kopurua, biktima-kopurua eta hildakoen kopurua murrizteko; baina badirudi, halabeharrez, A-625eko tarte horretan ez dela hori gertatzen. Plan hori ez da izaten ari behar lukeen bezain eraginkorra. Beraz, uste dugu bestelako neurri batzuk behar direla, eta, neurri horietan pentsatzen ari bazarete, kasu hau zehazki aztertzeaz gain, bada, ona litzateke haiek guri azaltzea. Halaber, nik baino hobeto jakingo duzu hogei kilometro horietan zehar bi radar daudela, bi radar finko, eta horietako bat 2011ko apiriletik dago kiskalita eta konpondu gabe. Uste dut hor ere baduzuela erantzukizun pixka bat. Eso sí que es competencia y responsabilidad del Gobierno. Errepide-tarte horretako istripu-kopuruak mozioen eta interpelazioen bidez beste erakunde batzuetan eztabaidatzeko balioko du. Eskatzen ari gatzaizkizu balia dezazuela une honetan daukazuen aukera, beste erakundeak prest baitaude, ados jartzeko eta jarri behar diren konponbideak behingoz jartzeko horrelakorik berriro gerta ez dadin. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2766
10
53
15.11.2013
SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (BELTRÁN DE HEREDIA ARRONIZ)
EA-NV
Galdera, Eva Blanco de Angulo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, A-625 errepideari buruz
Eskerrik asko. Hain zuzen, adierazi duzunez, eskumenak ez dira gureak bakarrik, baita, kasu honetan, errepidearen jabe den Arabako Foru Aldundiarenak ere. Dena den, errepide baten edo errepide-tarte baten istripu-tasaren faktoreak, kasu honetan bezala, aldian-aldian aztertzen dira beti, egoera deitoragarri bat gertatu –kasu honetan bezala– ala ez. Izan ere, hilero, edo bi hilean behin –zein erakunde den gorabehera– bilerak egiten dira foru-aldundiekin, eta autobideekin ere bai, horiek ere esku hartzen dutenean, ezbehar-kopuru hori aztertzeko. Eta berariazko egoerak gertatzen direnean, istripu horiek kasu, berariazko bilerak egiten dira. Nolanahi ere, hara, Trafiko Zuzendaritzako teknikariek darabilten istripu-tasaren bilakaerari buruzko zirriborroak bi datu garrantzitsu ematen ditu, eta datu horiek –istripu batean biktima bat, hildako bat, egoteari batere garrantzirik kendu gabe, ezin baitzaio kendu– balio behar ligukete, gutxienez, kezka ez handiagotzeko. Batetik, 2005-2012 denboraldian, istriputasa ia erdira jaitsi da, eta, errepide-tarte horretan zehazki, A-625ean, jaitsiera hori Autonomia Erkidegoko eta Arabako gainerako errepideetan baino handiagoa izan da. Berriro diot, garrantzirik kendu gabe, garrantzi-izpirik kendu gabe, hildakoak eragin dituen ezbehar bat gertatu izanari. Baina, lehen esan dizudanez, datorren asteartean Arabako Foru Aldundiarekin aztertuko da, zehazteko zein diren arrazoiak –istripu-tasa aztertzean, beti daude arrazoiak; ez dago arrazoi bakarra–, ondorio tekniko horietara iristeko, eta, esan dizudanez, administrazio bakoitzak ditugun eskumenen arabera, dagozkion neurriak hartzeko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2767
10
53
15.11.2013
URRUZUNO URRESTI
Galdera, Unai Urruzuno Urresti EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Iñigo Cabacasen heriotzagatik Herrizaingo Sailak dituen ardura politikoei buruz
Arratsalde on guztioi. Kontseilari andrea, berriki jakin izan dugu Cabacas auzian lau ertzaina auziperatuak daudela. Galdera da ea uste duzun soilik lau auziperatzeekin hor afera horretan egon daitezkeen ardura guztiak banatuak dauden, ala eremu diziplinariotik harago ea uste duzun ardura politikoak ere egon behar liratekeela edo dauden. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2768
10
53
15.11.2013
SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (BELTRÁN DE HEREDIA ARRONIZ)
EA-NV
Galdera, Unai Urruzuno Urresti EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Iñigo Cabacasen heriotzagatik Herrizaingo Sailak dituen ardura politikoei buruz
Zerorrek esan duzu: Cabacas auziko prozedura penalaren instrukzio-fasean, epaileak lau ertzaini deitu die auzipetu gisa deklaratzeko, eta hori prozesu penaleko beste urrats bat da. Prozesu ireki bat da, dakizun bezala; ikerketa judizialak aurrera jarraitzen du. Hor argitu behar dira egitateak eta egin behar dira egoki iruditutako auzipetzeak, prozesuaren amaieran erantzukizun penalak ezar daitezen, halakorik balego. Baina, gaur, beste behin, erantzukizun politikoengatik galdetu zaigu. Zigor-kontuak zigor-prozesuen bidez justizia aplikatuz ebazten dira, eta erantzukizun politikoak esparru politikoan bakarrik ebazten dira. Beraz, ez dut berriro ere errepikatuko –uste dut argi geratu dela– erabakigarria iruditzen zaidan zerbait. Justiziak bete dezala bere eginbeharra, burutu dezala ikerketa-lana, eta argitu eta ezar ditzala ateratzen diren erantzukizunak, baita esparru politikoan ebazten diren erantzukizun politikoak ere. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2769
10
53
15.11.2013
URRUZUNO URRESTI
Galdera, Unai Urruzuno Urresti EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Iñigo Cabacasen heriotzagatik Herrizaingo Sailak dituen ardura politikoei buruz
Ez da nire asmoa zigor-esparrua baloratzea. Uste dut esparru politikoaren diziplina-esparruan jardutea dagokigula guri. Hau da, pentsatzen dut ekintza horietarako protokolo batzuk daudela, zeinek ezartzen baitituzte oinarrizko jokabide-arauak eta arma edo material jakin batzuk erabiltzeko arauak. Pentsatzen dut, orobat –eta "pentsatzen dut" esaten dut, ez baitigute uzten berrikusten–, polizia-operazioen ondorengo erregistroak ere egongo direla. Orduan, galdera argia da: bete dira protokolo horiek?; bete dira erregistro horiek? Bai ala ez? Hori da galdera. Ez baziren bete, diziplina-erantzukizun bat dago; bete baziren, erantzukizun politiko bat, jendea hiltzen uzten duten protokoloak baikeneuzkake, eta hori larria iruditzen zaigu. Edo, halaber, ertzain batzuek badakite protokoloei kasurik ez egiteak ez dakarrela ondoriorik. Nolanahi ere, erantzukizun politikoez ari gara. Beraz, beste galdera bat egingo dizut: nola baloratzen duzu lau ertzain horietako bat ez izatea kalezuloan "daukagun guztiarekin" sartzea agindu zuena? Nola baloratzen duzu? Bestalde, prentsan agertu den eta zuek gezurtatu ez duzuen informazio baten arabera, jakinarazi zaigu Jorge Aldekoa Ertzaintzako buru berria izango dela, euskal poliziaren kargu gorena. Beste hiru galdera: zenbateraino hartu du esku Aldekoak Iñigo Cabacasen bizia eraman zuen operazioko aginte-katean? Ugartekoren nagusi hurbilekoena da? Eta Iñigo Cabacas hil zuen tiroa egin zuen ertzaina baino zenbat maila gorago dago? Creemos que es necesario contestar a estas y otras preguntas, porque, a pesar de que la voluntad del anterior Ejecutivo para aclarar el caso no tuviera ninguna credibilidad, en este momento la credibilidad y la voluntad del Ejecutivo actual están en cuestión. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2770
10
53
15.11.2013
SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (BELTRÁN DE HEREDIA ARRONIZ)
EA-NV
Galdera, Unai Urruzuno Urresti EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Iñigo Cabacasen heriotzagatik Herrizaingo Sailak dituen ardura politikoei buruz
Erantzukizun politikoak erantzukizun penalekin nahasten tematu zarete; kasu honetan, erantzukizun penalak auziaren ardura duen epaileari dagozkio. Nahasmena sortzea da. Nahasmena sortzea da. Eta zuek nahasmena sortzen tematu zarete. Saila justiziari laguntzen ari da eskatzen zaion guztian. Prozesu judizialaren inguruan nahasmena bakarrik sortu nahi duten egoera horien aurrean, arduraz erabaki zen sei ertzain operazio-funtzioetatik kanpo uztea. Esan dudanez, berriro diot, ez ezazu zalantzarik izan sailak erantzukizunez jokatzen eta justiziari laguntzen jarraituko duela. Berriro diot, erantzukizun politikoak esparru politikoan ebazten dira; proposamen politikoen esparruan, haiek eztabaidatzean, haiek adostean, haiek onartzean, eta, azkenik, hautestontzietan. Erantzukizun politikoak erantzukizun penalekin nahastea, berriro diot, nahasmena sortzea da. Eta dagoeneko ez dut ulertzen zergatik sortu nahi duzuen hainbesteko nahasmena gai honen inguruan. Berriro esango dizut behin eta berriz esan dizudana: justiziak bete dezala bere eginbeharra, burutu dezala bere ikerketa-lana, argitu dezala, eta, sailak, askotan esan dizudanez, onartu, obeditu eta bete egingo du justiziak erabakitzen duena. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2771
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzan Euskararen Erabilera Normalizatzeko Planari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea, sailburu jauna. Eusko Jaurlaritzak 2013-2019rako Euskararen Erabilerari buruzko bigarren Normalizazio Plana idatzi du, eta dagoeneko hasi dira gizarte-eragile batzuei aurkezten. Dokumentu horretan, besteak beste, aurreikusten da Euskal Osasun Zerbitzuko pazienteen nahiz profesionalen hizkuntza-lehentasunak jasotzen dituen erregistro bat sortzea. Zirriborroan –zehazki, 18. orrialdean– jasotzen denez, zerbitzuetako antolatzaileak erabiltzaileen hizkuntza-lehentasuna erregistratzen joango dira pixkanaka, eta paziente berriak erregistratzen direnean, haien lehentasunezko hizkuntza erregistratu beharko da beti. Paziente bakoitzaren informazio pertsonala jasotzen den orrialde nagusian, ondo ikusten den lekuan, jarri beharko da datu hori. Beraz, ez gara ari borondatezko zerbaiti buruz, inposizio bati buruz baizik. Langileak euskaldunak badira, fisikoki identifikatuta egongo dira, eta haien lehentasunezko hizkuntza erregistratu ahal izango dute enplegatuen atarian. Barne-harremanetan euskararen erabilera saritzea ere aurreikusten da, eta pizgarriak ere ezarriko dira zuzendarientzat aurrerapausoak lortzen badituzte beren erakundeak euskalduntzeari dagokionez (zehazki, programa-kontratuen bidez bitarteko ekonomiko gehiago ezarriko dira). Horiek dira, besteak beste, zirriborroko proposamen ugarien artean ageri diren neurrietako batzuk, zeinen helburua ez baita Osakidetzan euskararen erabilera normalizatzea, baizik eta, pixkanaka, euskara nagusi bihurtzea erakundeko langileen arteko harremanetan eta pazienteekin eta hornitzaileekin dituzten harremanetan. Eta bide hori ez da lantzen konbentzituz, naturalki, erakundeko langileen gehiengoaren hizkuntza delako. Inposizio bidez egiten da, inposizio obsesibo bidez, pizgarri ekonomikoak ere badituzten neurri hertsatzaileen bidez. Disimulurik gabe, argi utzi nahi da euskarak izan behar duela hizkuntza nagusia eta lehentasunezkoa ahal den guztietan, eta zuzendariei eskatzen zaie hizkuntza-komisario gisa jardun dezatela, ahalik eta unitate euskaldun gehien, ahalik eta euskarazko argitalpen gehien, ahalik eta euskaraz egindako bilera gehien eta abar luze bat lor ditzaten. Inposizio horiek guztiak hirugarrenetara ere iristen dira: enpresa priba- tuetara, zerbitzu hitzartuetara eta gaixo eta emaileen elkarteetara eta EHUko Medikuntzako eta Erizaintzako fakultateetara. Gure ustez, neurri horiek guztiak beste pauso bat dira euskal osasungintzaren euskalduntzea indarrez inposatzeko, ororen gainetik. Beste inposizio bat da, iraganean, Osakidetzako lan-eskaintza publikoan, euskara baloratzeko ezarritako puntuazio desproportzionatu eta gehiegizkoekin gertatu zen bezala, edo, plazen profilak zehazteko unean, euskararen ezagutzaren beharra edo lanpostuaren kokapena kontuan hartu zenean bezala. Zuei, jaun-andre nazionalistoi, gutxi iruditzen zaizue dena. Beti asmatzen duzue beste inposizio-neurriren bat euskal gizartearen hizkuntza-normalizazio deituriko hori egiteko. Beraz, obsesio horrekin jarraitzeko beste pauso baten aurrean gaude, edo gizarte guztiaren hizkuntzaeraldaketa lortu nahi duten hizkuntza-talibanen nahi obsesibo horrekin jarraitzeko pauso baten aurrean. Eta, bide horretan, helburu hori lortzeko bide horretan, osasungintza beste maila bat da. Jaurlaritza martxan da gizarte osoaren hizkuntza-eraldaketa artifiziala eta behartua lortzeko, aurreko urteetan egin den moduan. EAJren gobernu nazionalista martxan da gizarte osoaren hizkuntzaeraldaketa artifiziala eta behartua lortzeko. Neurri horiek beste batzuk ekartzen dituzte gogora, gobernu totalitarioek populazioa arrazagatik edo ideia politikoengatik edo sinesmenengatik sailkatzeko edo, zuzenean, bereizteko hartutako neurriak, hain zuzen. Kasu honetan, erabili nahi duten hizkuntzagatik izango da. Laster, inork ere ez badu neurririk hartzen, langile bat ere ez da ausartuko esaten bere lehentasunezko hizkuntza gaztelania dela, ostrazismora kondenatuko baitute. Zuzendariak arduratuko dira horretaz, besteak beste, jokoan egongo baitira haien erakundeetako pizgarri ekonomikoak. Horrelakoa da euskal nazionalismoaren obsesioen zerbitzura dagoen hizkuntza-politika. Esan ohi da euskara guztiona eta, bereziki, hitz egiten dutenena dela, baina hizkuntza inposatzeko politikak euskal nazionalismoarenak dira. Alberto López Basaguren EHUko Konstituzio Zuzenbideko katedradunak duela egun batzuk komunikabide batean zioen hizkuntza-erregistroek konstituzionaltasun-arazo handiak dituztela, eta gogorarazi zuen, Europako hainbat herrialdetan aplikatzen saiatu diren arren, azkenean ez dela halakorik egin, pertsona bakoitzaren identitatearekin lotutako datuak erregistratzeak sortzen dituen zuhurtzia eta erreparoa direla eta. Beldur naiz hemen ez direla Europako beste herrialde batzuetan bezain zuhur ibiliko, eta neurri hori baztertu beharrean, zirriborro hau aurrera aterako dutela, inguruko taliban gehiagoren laguntzarekin. Gainera, agian, aldaketa okerragoak egingo dizkiote; izan ere, gizarteko eremu guztietan euskara inposa dadin egunero presioa egiten dabiltzan organismo, elkarte, erakunde, kontsortzio eta antzekoen multzo hori mugituko da gehien. Dena den, guk hori guztia salatzen jarraituko dugu; bakarrik edo beste batzuekin batera, baina salatzen jarraituko dugu. Horregatik egiten dizugu interpelazioa sailburu jauna, hurrengo planean horrelako neurriak martxan jartzeari buruz zure sailak dituen asmoen berri izateko eta zer muga ezarriko diren jakiteko. Zer muga ezarriko diren jakiteko, mugarik jartzeko asmorik badago. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2772
10
53
15.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzan Euskararen Erabilera Normalizatzeko Planari buruz
Señora presidenta, señor lehendakari, señorías. Maneiro jauna, espero dut eta ziur naiz, interpelazio hau prestatzean, Osakidetzaren bigarren euskara-planaren zirriborroa irakurriko zenuela, eta ez didazula interpelazioa egin beste batzuek kontatu dizutenagatik edo zuk aipaturiko komunikabideren batean agertu denagatik. Hala ez bada, eska iezadazu planaren zirriborroa, eta pozik emango dizut. Esan behar dizut, benetan, errukia sentitu dudala esan didazuna entzutean, eta ezin dudala ulertu halakorik pentsatzerik ere. Pentsatzen dut bakoitzak bere entzuleak izango dituela. Zuri entzunez, ekimena irakurtzean izan nuen sentipena areagotu zait. Hitzez hitz esan duzu: "osasungintzaren euskalduntzea indarrez inposatzeko beste pauso bat", "beste inposizio bat", "talibanak", "beste neurri batzuk gogora ekartzen dituzten neurriak", zure arabera "gobernu totalitarioek populazioa bereizteko hartu izan dituztenak"... Maneiro jauna, izan gaitezen serioak, eta serio esango dut hitz itsusiagorik ez erabiltzeagatik. Gobernu totalitario bat garela iruditzen zaizu? Benetan esaten didazu zure ustez inor bereizi nahian gabiltzala? Nahiko nuke bigarren txandan eman asmo ditugun pauso horiek azalduko bazenitu. Begira, duela hogeita hamar urtetik ezagutzen dut Osakidetza, baina badirudi zerbait galdu dudala; zeren eta bi Osakidetza edo Euskadiko bi osasunzerbitzu guztiz desberdinez ari gara gu biok. Conozco Osakidetza muy bien, y lo que usted dice no se corresponde a la realidad; se trata de otra realidad. Sinets iezadazu; zurekin eta gainerako taldeekin hitz egiteko prest nago –eta uste dut egiten ari garela–, gai honi buruz edo kezkatzen zaituen beste edozein gairi buruz hitz egiteko, behar den guztietan, Legebiltzarrean edo beste edozein forotan. Baina, mesedez, hitz egin dezagun seriotasunez, hitz egin dezagun erantzukizunez, hitz egin dezagun errespetuz; saia gaitezen geure buruak eta besteak ez mintzen, eta gezurrik ez esaten. Begira, Legebiltzarrean gaude gaur, euskaldunak benetan islatzen dituen erakundean. Tribuna hau libreki erabiltzen duzu, eta euskaraz nahiz gaztelaniaz hitz egin dezakezu, zure aukeraren edo nahiaren arabera. Bueno, bada itxuraz hain erraza ematen duen eta zu eta ni gaur egiten ari garena herritarrek ezin dute egin Osakidetzan. Ziurrenik, ezin dute hori egin hemendik gertuen dagoen osasun-zentroan, Gasteizko Alde Zaharrean. Eta, agian, ezingo dute egin, euskara erabiltzen badute –lehen mailako arretako ohiko kontsulta bat bada ere–, ziurrenik, administrariak, erizainak edo medikuak –batek edo batek baino gehiagok– ezingo dutelako beren jarduera osoa euskaraz egin. Hori bereizketa dela iruditzen zaizu? Osakidetza abian jarri zenetik hogeita hamar urte pasatu ondoren, herritarrek arazoak dituzten hizkuntza ofizial bat erabiltzeko, Maneiro jauna, hizkuntza ofizial bat erabiltzeko, Euskadin euskara erabiltzeko. Tras tres décadas, en Euskadi es muy difícil dirigirse al médico en euskara. Osakidetza erakunde publiko bat da, zergen bidez finantzatzen da % 100, eta soberan dago esatea, ondo baino hobeto baitakizu: ez dago inolako arazorik arreta gaztelaniaz emateko. Inolakorik. Zure ustez, non dago arazoa? Euskaran? Euskal herritarretan? Begira, Osakidetzako bigarren euskaraplanaren zirriborroari buruz irakurri eta entzun berri dudan guztia alde batera uzten saiatuko naiz, eta, nire ustez, interpelazioan esan behar zenidan horretara mugatzen saiatuko naiz, alegia, bi kezka hauetara: asmoak eta mugak. Planean, planeko neurrietan, jasotzen dira sail honen asmoak; ugariak dira, eta, nire uste apalean, egokiak bezain aproposak. Osakidetzan euskararen erabilera normalizatzea baizik ez dute helburu, duela hainbat urtetatik bultzatzen den normalizazio hori bera. Baina zehatzago esango dizut. Zer lortu nahi du Osasun Sailak neurri horien bidez? Hizkuntza-eskubideak errespetatu, zerbitzuaren kalitatea hobetu eta progresibitatearen printzipioa martxan jarri. Esango dudanak oso begien bistakoa ematen du, baina batzuetan ematen du ez dela, askotan ahaztu egiten delako. Nik bezain ondo dakizu Euskadin bi hizkuntza ofizial daudela, eta legeriak herritarren hizkuntza-eskubideak aitortzen dituela. Halaber, badakizu herritarrek administrazio publikoekin dituzten harremanak euskaraz izateko duten eskubidea bermatzeko, Jaurlaritzak, botere publikook, dagozkion neurriak hartu behar ditugula euskararen erabilera normalizatzeko, herritarrek nahi dutenean gaztelania erabiltzeko duten eskubideari kalterik egin gabe, eta euskara zerbitzu- eta lan-hizkuntza gisa normalizatzeko, dagozkion eremuetan. Horregatik, Osakidetzak pausoak eman behar ditu aurrera egiten jarraitzeko eta herritarrei nahi duten hizkuntza erabiltzeko aukera emateko. Eta berriz esango dut; ez dago bereizketarik: nahi duten hizkuntza erabiltzeko aukera ematea da kontua. Eta horretan ari gara, eta oso gustura gainera, hizkuntza-eskubideetan eta hizkuntza-bizikidetzan sinesten dugulako. Konbentzituta gaude komunikazioa funtsezko tresna dela osasun-sisteman. Herritarrei beren hizkuntzan, erosoen eta seguruen sentitzen diren hizkuntzan, komunikatzeko aukera ziurtatzea funtsezkoa da medikuekin, erizainekin eta osasun-langileekin duten harremanean konfiantza eta enpatia lortzeko eta, halaber, zerbitzuaren kalitatea hobetzeko, osasungintzan, komunikazioa zerbitzu onaren bermea baita. Pertsona batek bere osasuna profesional baten esku uzten duenean, konfiantza ezinbesteko elementua da; komunikazioak eta hizkuntzak hori ahalbidetzen dute, eta are gehiago gure bezero ohikoenetan, alegia, haur eta adinekoetan. Oro har bete beharreko hizkuntza-irizpideak eta normalizazio-neurriak zehazteaz gainera, gure ustez, planean, berariazko helburuak ezarri behar dira arreta elebiduna pixkanaka bermatzeko eta areagotzeko. Hala, Ganbera honetan onartutako 67/2013 Dekretuan aurreikusitako eskubide eta mailetan sakontzen jarraitu behar da. Gure ustez, Osakidetzako zerbitzu edo unitate guztiek dagokien lehentasun-maila izan behar dute, dekretuan esaten den bezala, unitateak edo zerbitzuak duen orokortasun-mailaren edo herritarrekiko duen hurbiltasunaren arabera eta unitatea dagoen lekuko populazio euskaldunaren dentsitatearen arabera. Alde horretatik, gure ustez, lehen mailako arreta-unitateek edo larrialdi-zerbitzuek lehentasun handiagoa izan behar dute unitate espezializatuek baino, eta paziente euskaldunen portzentaje handiagoa duen zentro bateko unitateek lehentasun handiagoa izan behar dute portzentaje txikiagoa dutenek baino. Barne-harremanei dagokienez, gure irudiko, lehentasun handiagoa eman behar zaie langile-kopuru handiagoarekin harreman zuzena eta etengabea duten unitateei (adibidez, giza baliabideetako departamentuak, zuzendaritzak...). Eta, ildo horretatik, Osakidetzak zenbait jarduera-eremu eta neurri definitu ditu euskararen presentzia eta erabilera normalizatzen laguntzeko; hain zuen, bigarren euskalduntze-planaren bidez jarri nahi ditugu martxan jarduera eta neurri horiek. Jaurlaritza honek errespetatu egiten ditu eta egingo ditu euskal herritarren hizkuntza-eskubideak eta gaztelaniadunen eskubideak. Agian, botoak irabazteko, bereizketak egitea nahiko zenuke; baina ez: gaztelaniadunenak zein euskaldunenak errespetatuko ditugu. Lo voy a decir alto y claro: respetamos los derechos de todas las personas. Gutako bakoitzak gai honi buruz izan ditzakegun aldeko eta aurkako arrazoien gainetik, hizkuntzaeskubideei buruzko legeria bat dugu, Legebiltzar honek onartua, eta legeria hori errespetatu, bete eta betearazi egin behar dugu. Espero dut zuri eta zure alderdi politikoari errespetua adierazten diogun moduan, zuek ere euskal herritarren hizkuntza-eskubideak errespetatuko dituzuela, horiek ere ordezkatzen baitituzue. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2773
10
53
15.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzan Euskararen Erabilera Normalizatzeko Planari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu jauna, lasai. Hartu arnasa, eta ez haserretu. Bai, irakurri dut plana. Irakurri dut plana. Bai, irakurri dut plana. Badaukat plana irakurtzeko denbora ere. Irakurri dut plana, azpimarratu egin dut, eta hemen aurrean daukat. Eta horregatik aurkeztu dut interpelazioa; plana irakurri dudalako, ez zaigulako gustatzen, aurka gaudelako, plan horretan Euzko Alderdi Jeltzalea ikusten delako, hizkuntzari buruz dituen obsesioak ikusten direlako... Badakigu zer egin zenuten iraganean, eta oso ondo ezagutzen zaituztegunez –hemen bizi izan bainaiz beti, eta bai baitakit hemen zer gertatu den–, dagokion mozioa aurkeztuko dugu Jaurlaritzari plan hori alde batera utz dezan eskatzeko. Bakarrik geratzen banaiz ere, mozio hori aurkeztuko dugu irakurri dudan plan hau alde batera uzteko. Bai, herritarrak bereizi nahi dituzue. Gogor jotzen du belarrira, egia da. Horixe da egiten saiatu zaretena: herritarrak bereizi, populazioaren zati bati kaltea eragin eta, azken finean, zuen aldekoen alde egin. Hori egiten saiatu zarete ia politika guztiekin, baita hizkuntza-politikarekin ere: zuen aldekoen alde egin. Esan bezala, historikoki hori egin duzue enplegu publikorako eskaintzan, gehiegizko hizkuntza-eskakizunak eginez Administrazioko lanpostu bat lortu ahal izateko. Arazoa ez da euskara, sailburu jauna. Euskara ez da arazoa, ezta euskaldunak ere. Euskara herritar guztiei inposatzeko martxan jartzen diren hizkuntzapolitikak dira arazoa. Euskara hizkuntza ofiziala da, hala da; baina ezin da ahaztu euskara hizkuntza ofiziala izatea erabaki zenean, populazioaren zati txiki batek bakarrik hitz egiten zuela. Hala, euskara hizkuntza ofizial bihurtu zen pauso horiek emateko eta gizarte osoari neurri horiek inposatzeko. Baina arazoa hizkuntzapolitikak dira. Jakina plana irakurri dudala! Planaren arabera, "helburua da euskara laneko hizkuntza bihurtzea horretarako baldintzak betetzen dituzten zerbitzu edo unitate guztietan". Zergatik? Zergatik izan behar du horrela? "Hasierako agurra eta hasierako esaldiak beti euskaraz egingo zaizkie pazienteei, senideei eta erabiltzaileei". Zergatik izan behar du horrela? "Irizpide hori salbuespenik gabe beteko da harrera-, sarrera- eta informazio-unitate guztietan". Zergatik? "Unitate bakoitzeko buru edo erantzule zuzenek langileei jakinarazi beharko dizkiete harrerari dagozkion eguneroko jardueretan euskara erabiltzeko irizpideak"; alegia, hizkuntza-polizia gisa jardun beharko dute. "Osakidetzako langileek lehen arreta euskaraz eman behar dute beti". Zergatik? Non dago askatasuna? "Unitate edo zerbitzu bakoitzeko buru edo erantzule zuzenek jakinarazi beharko dituzte pazienteekiko eta erabiltzaileekiko ohiko harremanetan euskara erabiltzeko irizpideak, eta dagokion segimendua eta ebaluazioa egingo da". Hizkuntza-polizia. "Funtsezkoa da unitateetako erantzuleek beren langileak motibatzea euskaraz hitz egin dezaten, baita barne-harremanetan ere"; baita kafea hartzen dutenean ere. Hori ere planean dago. Hizkuntza-obsesioak, sailburu jauna. "Barne-harremanetan, zerbitzu bakoitzak dagozkion neurriak hartu behar ditu langileekin harreman zuzena eta etengabea duten unitateetan hizkuntza-eskubideak sistematikoki errespeta daitezen". Bai, euskaraz hitz egiteko eskubidea dute, bistan da, batzuetan hemen egiten duzun moduan. Baina ez dago eskubiderik beste aldeari euskaraz hitz egin dezan inposatzeko. Tira, hemen dago plana; hemen daukat, aurrean. "Zerbitzu-antolakuntzek arreta berezia jarriko dute eta egoki iritzitako neurriak ezarriko dituzte, euskararen plangintza-aldi honetan, euskara ahalik eta unitate gehienetako lehentasunezko lan-hizkuntza bihur dadin". "Zerbitzu, unitate, lan-talde edo batzordeetako bileretako lan- edo komunikazio-hizkuntza ohikoa euskara denean, hizkuntza horretan egin beharko dira beti". Ezinezkoa da dirigismo eta interbentzionismo gehiagoz jokatzea. Ezinezkoa da. "Zerbitzu-antolakuntzek proiektuak edo jarduerak egingo dituzte langileen arteko harreman informaletan hizkuntza-ohiturak aldatzeko eta euskararen erabilera bultzatzeko". Baita kafea hartzekoan ere. Horregatik, mozioa aurkeztuko dugu, argi eta garbi Konstituzioaren aurkakoa iruditzen zaigulako eta gizarteari hizkuntza bat inposatzeko beste pauso bat iruditzen zaigulako. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2774
10
53
15.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzan Euskararen Erabilera Normalizatzeko Planari buruz
Maneiro jauna, eskertzen dizut plana irakurri izana. Le honra. Irakur ezazu berriz ere, aurreiritzirik gabe. Ba al daukazu zailtasunik medikuarengana, erizainarengana edo Osakidetzako zerbitzuren batera jotzeko? Ba al daukazu zailtasunik komunikatzeko, hitz egiteko edo merezi duzun arreta jaso duzula sentitzeko? Bada batzuek badaukate. Batzuek badaukate. Eta erakunde publiko batez ari gara, erkidegoko hizkuntza ofizial batez, eta gure langileen eskubideak –zeinak funtzionario publikoak baitira– eta herritarren eskubideak –zeinek arreta euskaraz jasotzeko eskubidea baitute– aurrez aurre ez jartzeaz ari gara. Berriro azalduko dizut zein den Osakidetzaren apustua euskarari buruz. Osasun Sailak eta Osakidetzak ahaleginak egingo ditugu euskara pixkanaka normaliza dadin; euskal herritarren hizkuntza-eskubideak errespeta daitezen saiatuko gara; euskara eta gaztelania baldintza berdinetan zerbitzu-, komunikazio- eta lan-hizkuntza izan daitezen saiatuko gara. Horregatik, Administrazioko beste alor batzuetan egiten ari diren bezala –ez da gauza berria–, lanean jarraitu behar dugu, pixkanaka-pixkanaka, osasungintzan, zerbitzua herritarrek aukeratutako hizkuntzan ematea bermatzeko. Herritarrek aukeratutako hizkuntzan Ez da poliziarik izango, ez. Nahi duten hizkuntzan. Euskaraz nahi badute, euskaraz, eta gaztelaniaz nahi badute, gaztelaniaz. Ez zaude ados? Bueno ba. Gaizki iruditzen zaizu Jaurlaritzak eta Osakidetzak herritarrei aitortutako hizkuntza-eskubideak errespetatzea? Bada esan ezazu argi eta ozen! Guri ez. Gaizki iruditzen zaizu osasungintzako profesionalek, hala nahi badute, beren hizkuntza-gaitasuna nabarmentzea? Bada, niri ez. Eta, nahi izanez gero, euskaraz hitz egitea eta harremanak izatea? Bada, niri ere ez. Inoiz ere ez dugu onartu jarrera totalitariorik, eta ez ditugu onartzen. Ez etorri bizikidetza demokratikoari buruzko lezioak ematera, ez eta hizkuntzabizikidetzari buruzkoak ematera ere. Badakigu nahikoa errespetuari eta tolerantziari buruz. Horiek dira gure nortasun-ikurrak. Une honetan ez dago..., zuk aipaturiko bereizketarekin, Osakidetzako lehenengo euskalduntze-planarekin, ez da inolako arazorik sortu Osakidetzan. Ez, alderantziz. Herritar askok nahiko luketena baino askoz ere mantsoago egin dugu aurrera. Eta beste hogeita hamar urte ez atzeratzen saiatuko gara, herritarrek eta hizkuntzak merezi dutela iruditzen zaigulako. Gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2775
10
53
15.11.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzan Euskaren Erabilera Normalizatzeko II. Planari buruz
Eskerrik asko, presidente anderea. Lehendakaria, legebiltzarkideok. Ba guk ere horrekin jarraituko dugu, sailburu jauna. Euskara sustatzeak Osakidetzaren barruan ez du esan nahi edozein neurri hartu daitekeela, eta euskararen erabilera bermatzeko hartzen diren neurriekin ezin dira zapaldu beste eskubide batzuk. Eta sailburu jauna, lehendakari jauna, Osakidetzako pazienteen eta profesionalen hizkuntzalehentasunen erregistro bat egitea herritarrek hitz egiten duten hizkuntzaren arabera markatzea eta etiketatzea da. Atzean egongo da horrekin lortu nahi duzuena. Bestalde, programa-kontratuak sustatzea euskararen erabilera bultzatzeagatik diskriminazioak ekar ditzake. Ez da beharrezkoa horrelako neurririk hartzea, horrelako neurriekin errazagoa delako gaitzespena lortzea aldeko jarrerak baino. Gauzen eta errealitatearen –kasu honetan, hizkuntzari dagokionez– erritmo naturalaren aurka dauden beste inposizio batzuen aurrean gaude, zeinak gure erkidegoan euskararen erabilera bultzatzetik –horretan ados gaude denok– harago baitoaz. Horregatik, guk ere zalantza egiten dugu neurri horien konstituzionaltasunari buruz. Ez zaitezte etorri eskariaren aitzakiarekin. Nahikoa inkesta soziolinguistiko eta azterketa egin dira eskualde bakoitzean euskaraz hitz egiten duen populazioaren berri izateko, eta Administrazioak badakizki zein diren Osakidetzako langileen hizkuntza-profilak. Hala ez balitz, ez ginateke oso zuzen ibiliko. Horregatik galdetu nahi dizugu, sailburu jauna, zer lortu nahi duzue bakoitzaren askatasunari dagokion informazio hori eskatuz? Zer erabilera emango zaio informazio horri? Beharrezkoak al dira horrelako neurriak Osakidetzan euskararen erabilera bultzatzeko? Hori ez da progresibitatea, sailburu jauna. Begira, sailburu jauna, nik euskaraz eta gaztelaniaz hitz egiten dut, eta plan hau onartuz gero –ikusiko da nola proposatzen duzuen– dagokion funtzionarioa niri euskaraz zuzentzen zaidan ala ez alde batera utzita –agian lankidearekin gaztelaniaz aritu ondoren eta, agian, ondoren ere gaztelaniaz jarraituz–, askatasun osoz, hitz egiten ditudan bi hizkuntzak, euskara eta gaztelania, erabili nahiko nituzke, nire lehentasunezkoa zein den inork eskatu gabe. Horretarako askatasuna dudalako, Legebiltzar honetan egiten dudan bezala, herritarrekin ditudan harremanetan egiten dudan bezala, eta horixe egin nahiko nuke Osakidetzan ere, eta gainerakoek ere horixe egitea nahiko nuke erabateko normaltasunez, soiltasunez eta sen onez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2776
10
53
15.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzan Euskaren Erabilera Normalizatzeko II. Planari buruz
Señora presidenta, buenos días de nuevo. "Jarraituko dugu" diozu... Baina erabili duzun tonuagatik, ez zait iruditu hala ari zinenik, eta eskertzen dizut hori. Egin didazun galderari erantzun aurretik, nahi bat adierazi nahi nizuke. Osakidetzako bigarren euskara-planeko zenbait neurrigatik kezkatuta zaudela diozu. Euskadiko Alderdi Popularreko kideek bide duzuen kezka uxatzera animatzen zaitut. Ziurtatzen dizuet proiektuan jasotako neurriek ez diotela bakoitzaren askatasunari erasotzen. Gainera, Osakidetzan euskararen erabilera bultzatzeko helburutik harago goaz. Erantzun aurretik, zehaztapen bat egin nahiko nizuke. Denbora gutxi daukat galderari erantzuteko, eta ezin izango dizut erantzun gaiak eskatzen duen luzera eta xehetasunarekin, baina esango dizut, gure ustez, planak elkar osatzen duten hiru printzipiotan oinarritu behar duela (lehen aipatu ditut): hizkuntzaeskubideak errespetatzea, zerbitzuaren kalitatea hobetzea eta progresibitatearen printzipioa. Euskararen normalizazio-prozesu osoan presente egon den printzipioa. Administrazioak kalitateko zerbitzua bermatu behar du bi hizkuntza ofizialetan; baita Osakidetzak ere. Bestalde, herritarrei osasun-arreta integrala eskaintzen dien erakunde publikoa da Osakidetza, eta ziur nago komunikazioa funtsezkoa dela arretajardueran, alegia, funtsezkoa dela zerbitzuaren kalitatea ziurtatzeko. Euskarak zerbitzu-hizkuntza gisa presentzia eta erabilera izatea da planaren helburu nagusia. Zirriborro-fasean dago, eta pozik hartuko ditut egin nahi dizkiozun iradokizun guztiak. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2777
10
53
15.11.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzan Euskaren Erabilera Normalizatzeko II. Planari buruz
Berriro ere, Euzko Alderdi Jeltzaleak identitatearekin dituen obsesioak, bere interes alderdikoiak lehenesten ditu herritarren interes orokorren aurrean, osasuna bezalako gai garrantzitsu batean. Eskaria baldintzatu nahi izateak eta askatasun pertsonalari eragiten dioten era horretako neurriak bultzatzeak argi erakusten du, beste behin ere, hizkuntza-politika nazionalistek, haietan baliabide publiko ikaragarri asko eta asko sartu ondoren, porrot egin dutela. Horregatik, zuen hizkuntza-politikek porrot egin dutelako –halaxe adierazten da lehenengo planaren ebaluazioan, eta zerorrek esan zenuen, sailburu jauna, helburuen % 58 bakarrik bete zirela–, horregatik, agian, aurten baliabide gehiago erabili behar dituzue aurrekontuetatik Osakidetza euskalduntzeko. % 16 gehiago, hain zuzen, eta inbertsioen ehunekoa baino gehiago da hori, inbertsioak % 15 gehiago baitira. Hizkuntza-politiketan azeleragailua sakatu nahi duzue, eskariaren kontra, horrek dakartzan arrisku guztiekin. Eta horrek sortzen dituen disfuntzioak ere ezin ahaztu: profesionalek euskara erabiltzen dute puntuak ateratzeko, eta, gero, euskararen eskaria oso txikia den lekuak aukeratzen dituzte; eta gero hala ditugu, datuen arabera, 1.400 plaza bete gabe. Jendeak ez du horrelako politikarik nahi, jaunandre nazionalistok, lehendakari jauna. Jendeak ez du inposizio-politikarik nahi. Euskara jakiteko betebeharra ezartzen duten politiken ondorioz, askok profil bat ateratzeko ikasten dute euskara, eta, gero, tiraderan gordetzen dute titulua, eta, beraz, ez dira joaten euskara ikastera. Horregatik egin zuen porrot zure lehenengo planak, eta horregatik diozu helburuen % 58 bakarrik bete dela... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2778
10
53
15.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzan Euskaren Erabilera Normalizatzeko II. Planari buruz
Señora Garrido, polemikan ibili beharrean, nahiago nukeen pixka bat entzun izan bazenit. Idatzita ekarri duzuna irakurri didazu! Gaur antzeztu duzuna baino askoz ere legebiltzarkide hobea zara, baina, bueno, onartzen dizut, e! Onartzen dizut. Begira, planak goitik behera errespetatzen du indarrean dagoen legeria; ez izan horretan zalantzarik. (Murmullos) Planak... (barkatu; gero esango didazue nahi duzuena; amaitu, eta hor geratuko naiz) planak herritarren hizkuntza-eskubideak errespetatzen ditu; planak mugape bakoitzeko errealitate soziolinguistikoa errespetatzen du; progresibitate printzipioan oinarritzen da plana, eta, osasun-zerbitzuaren kalitatea hobetzen laguntzea da planaren nahia, beste modu batera ezin zitekeenez. Legebiltzarretik, Osakidetzan hizkuntza-normalizazioa eta euskara bultzatzera animatzen zaitut, pausoz pauso, planean ezarritako epeak eta neurriak bete ondoren, balorazio bat egin, eta Osakidetzan euskarak osasun hobea duela esan dezagun. Halaxe espero dut. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2779
10
53
15.11.2013
RONCAL AZANZA
SV-ES
Galdera, Blanca Roncal Azanza Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, AUOko kanpo-kontsultak inauguratzeko ekitaldiari buruz
Señora presidenta, eguerdi on denoi. Lehendakari jauna, sailburu, legebiltzarkideok. "AUOko kanpo-kontsulten eraikin berria eredugarria da plangintzaren eta gaur egungo eta etorkizuneko pertsonen beharrei aurrea hartzearen ikuspegitik". Lehendakariak esan zituen hitzok, eta erabat ados gaude. Hain zuzen ere, argumentu hori erabili zuen Patxi Lópezen gobernuak Arabako ospitale-berrantolaketa diseinatzeko. Berrantolaketa hura aurrera atera zen EAJ kontra agertu arren, aurretik ibili baitzen berrantolaketa zentzurik gabe baztertzeko, oinarrizko argumenturik gabe eta justifikaziorik gabeko alarmismoak erabiliz, alegia, osasun-zerbitzuak murriztu egingo zirela esanez, hori bermatuko zuen datu bakar bat ere eman gabe. Oraingo Jaurlaritzak, ordea, aldatu egin du jarrera, eta pozten gara horretaz, ñabardura eta guzti, eta jatorrizko eredua hobetu dezaketen ekarpenekin, gaur egungo eta etorkizuneko beharrei erantzuteko plangintza honek babes zabala baitu eta izango baitu Ganbera honetan. Sailburuak batzordeko kideoi eskatu zigun babes hori, ateak itxita egindako bilera eraikitzailea eta positiboa batean, baina ez ditugu horregatik alde batera utzi nahi publikoki eskatu ditugun azalpenak. Kanpo-kontsulten eraikin berria inauguratu baino sei egun lehenago izan zen akordio-saiakera hori, eta, talde guztiek jarrera ona erakutsi arren, ez zuen Legebiltzarraren laguntzarik nahi izan osasunarloko adostasunen garrantzia ikusarazteko. Alderantziz, ikusi dugunaren arabera, proiektu horren bazterketa gidatzen eta xaxatzen aritu zen EAJko udal-bozeramailearen laguntza onartu du. Hori dela eta, hau da gure galdera: Zer irizpide erabili du sailburuak AUOko kanpo-kontsulten inauguraziorako gonbidapenak proiektuaren aurkako jarrera izan dutenei bidaltzeko, Legebiltzarreko ordezkariei, alegia, proiektu hori posible egiten dutenei, bidali beharrean?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2780
10
53
15.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Blanca Roncal Azanza Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, AUOko kanpo-kontsultak inauguratzeko ekitaldiari buruz
Eguerdi on berriro. Egia esateko, hainbeste interes zenuela jakin izan banu, gonbidatuko zintudan, benetan. Argi gera dadila hori. Egin didazun galdera zehatzari dagokionez, alegia, AUOko kanpo-kontsulten eraikina inauguratzeko gonbidapenak bidaltzean sailburuak erabili dituen irizpideei dagokienez, bada, begira, zehatz erantzungo dizut, eta ez naiz adarretatik ibiliko. Dakizun bezala, Jaurlaritzak ez dauka inolako obligaziorik martxan jarritako instalazioen irekieretara inor gonbidatzeko. Beste batzuetan ere gertatu da hori. Kasu honetan, eta kortesiaz esaten dizut, gonbit egin zitzaien zentroko zuzendaritzari, AUO osatzen duten zentro guztietako zerbitzuburu eta gainbegiraleei, Arabako gainerako zerbitzu-antolakuntzetako zuzendaritzei, Debagoieneko ESIko zuzendaritzari –laborategia eraikin horretan duelako–, laborategien plan zuzentzaile korporatiboko taldeari eta Osakidetzako eta Osasun Saileko zuzendariei, proiektuko arkitektoei, komunikabideei, eta garrantzitsua iruditzen zitzaigulako –eta hala jarraituko dugu aurrerantzean (OUAn nahiz beste eraikin batzuetan–, dagokion udaleko alkateari (kasu honetan, Gasteizkoa). Gainera, udaleko talde guztietako bozeramaileak gonbidatu genituen –udal-taldeetako bozeramaile guztiak–, ekitaldiaren buru izan zen lehendakariaz gainera. Pentsatzen dut zure alderdiko udal-taldeak esango zizula taldeko inor ere ez zela joan ekitaldira, eta ez zuela inolako aitzakiarik jarri, baina pertsonalki deitu zietela nire idazkariari. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2781
10
53
15.11.2013
RONCAL AZANZA
SV-ES
Galdera, Blanca Roncal Azanza Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, AUOko kanpo-kontsultak inauguratzeko ekitaldiari buruz
Sailburu jauna, lehenik eta behin, inkomunikazio-arazoren bat egon behar du; izan ere, Gasteizko Udaleko bozeramaile sozialistak ez zuen gonbidapenik jaso. Eta, bigarrenik, ez naiz ari protagonismoaz edo argazkian ateratzeaz. Errespetu instituzionalaz ari naiz. Astearte honetan, galdera erregistratu eta beste talde batzuek ere berdin egin ondoren, Salburuako zentroaren inaugurazioan parte hartzera gonbidatu gaitu zure sailak. Beraz, horrek adierazten dit, ekimen hauen ondoren, konturatu zarela akatsa egin duzula eta zuzendu egin nahi izan duzula. Akats hau. Izan ere, esan bezala, ez da protagonismokontua. Kontua da zuk ulertzea osasun-arloko ekitaldi batzuetan alde batera utzi behar direla tentazio alderdikoiak. Osakidetzako hogeita hamargarren urteurrenarekin ere hori gertatu zitzaizun: ahaztu egin zenuten berdintasunerako eta gizarte-kohesiorako tresna hori batera eraiki dugula Ganbera honetan, guztiok batera, eta zure alderdiko osasun-arduradunak bakarrik zeuden ekitaldia egin zenuten. Hori ez da euskal osasunaren ondare komuna ospatzea. Lehenago, Legebiltzar honen ezinbesteko laguntzarekin, sailburu sozialista batek hartu eta bete zituen osasun-eskumenak –eta, haren garaian, Espainia osoan eredugarri izan zen eredua ezarri zuen–, eta, ondoren, sailburu nazionalistek –haiek ere Legebiltzar honen laguntzarekin– proiektu horrekin jarraitu zuten; halaber, aurreko legegintzaldian, sailburu sozialista batek egin zuen Arabako osasun-antolakuntza, Legebiltzar honen gehiengoaren babesarekin. Horregatik..., eta, gainera, lehenengo aldiz, EAJk harriak jarri zituen osasun-ereduaren hobekuntzan. Orain, berriz, adostasunaren bidea bilatzen duzue, eta hori ona da. Ez zuentzat ez eta zuen alderdi politikoentzat, ez: arabarrentzat da ona. Sailburu jauna, legegintzaldi honetan aukera izango duzu zintak ebakitzeko. Gogoan izan Legebiltzarra.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2782
10
53
15.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Blanca Roncal Azanza Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, AUOko kanpo-kontsultak inauguratzeko ekitaldiari buruz
Berriz esango dut, eta argi utziko dut: udal-taldeetako bozeramaile guztiak gonbidatzeko agindua eman zen, eta ziur nago hala egin zela. Hala eta guztiz ere, Jaurlaritza honek daramatzan hamaika hilabeteetan Osakidetzan izandako bisiten eta gonbidapenen laburpen bat egingo dizut. Joan den ekainaren 4an, Osasun eta Kontsumo Batzordeak Biocruces institutua bisitatu zuen. Proiektu hori lehentasunezko proiektutzat hartu da Ganbera honetan egindako interbentzio batean baino gehiagotan. Bada bisita horretan ez zenuten parte hartu, ez zuk, ez zure alderdiko inork ere. Joan den ekainaren 10ean, Osasun eta Kontsumo Batzordeak gonbidapena jaso zuen, eta Gernika-Lumoko ospitaleko zerbitzu berrien irekieran parte hartu zuen, baina ekitaldi hartara ez zineten joan, ez zu, ez zure alderdiko inor ere. Joan den ekainaren 17an, Osasun eta Kontsumo Batzordeak Arabako Unibertsitate Ospitalea bisitatu zuen, eta, halaber, Santiagoko ospitalea, Txagorritxuko ospitalea eta kanpo-kontsulten eraikina; uste dut hemen dauden legebiltzarkide batzuk izan zirela han. Bada bisita hartan ez zenuten parte hartu, ez zuk, ez zure alderdiko inork ere. Nire ustez, arazoa ez dago jarduera horiek antolatzeko ezarritako irizpideetan. Edonola ere, begira ezazu, aurreko legegintzaldian, orduko Osasun eta Kontsumo Sailak zenbat gonbidapen egin zizkien Osasun eta Kontsumo Batzordeko kideei zentro eta unitateen irekieretarako bisitetara joateko. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2783
10
53
15.11.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Galdera, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politiketako sailburuari egina, Euskadiko paisaiak babesteko, kudeatzeko eta antolatzeko bermea emango duen arau-markoa ezartzeari buruz
Bai, eskerrik asko, presidente andrea, sailburu andrea. Eusko Jaurlaritzaren 2012-2016rako programan ingurumenaren eta lurralde-politikaren alorrean ezarritako helburuen artean, paisaiari balioa ematea aipatzen da, eta, horretarako "Jaurlaritzak Euskadiko paisaien berreskurapena eta babesa bultzatuko du, Euskadiko paisaiak babestea, kudeatzea eta antolatzea bermatuko duen arau-esparrua ezarriko du, eta paisaia bereziak ikertzea, zabaltzea eta baloratzea sustatuko da". Hau da galdera: Zer arau-esparru ezarriko du Jaurlaritzak Euskadiko paisaien babesa, kudeaketa eta antolamendua bermatzeko?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2784
10
53
15.11.2013
INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA)
EA-NV
Galdera, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politiketako sailburuari egina, Euskadiko paisaiak babesteko, kudeatzeko eta antolatzeko bermea emango duen arau-markoa ezartzeari buruz
Egun on guztioi. Mahaiburu andrea, lehendakaria, legebiltzarkideok. López de Ocariz andrea, egin didazun galdera... Ez naiz hasiko aurrekariak aipatzen, uste baitut ezin hobeto ezagutzen dituzula, eta, esan bezala, Eusko Jaurlaritzaren legegintza- eta arau-egutegiaren barruan, paisaia babesteko, kudeatzeko eta antolatzeko dekretu bat bultzatzen ari gara Euskal Autonomia Erkidegoko antolamendurako. Dekretu hori izapide-fasean dago jadanik, eta laster izango duzue haren berri.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2785
10
53
15.11.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Galdera, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politiketako sailburuari egina, Euskadiko paisaiak babesteko, kudeatzeko eta antolatzeko bermea emango duen arau-markoa ezartzeari buruz
Sailburu andrea, zuk ere oso ondo dakizu paisaia babesteko, kudeatzeko eta antolatzeko jarduera orok kontuan izan behar dituela foru-erakundeei paisaiarekin zuzenean loturiko alorretan esleitutako eskumenak: mendiak, nekazaritza-erreforma eta -garapena, errepideak, hirigintza, naturagune babestuen administrazioa, eta abar. Paisaiaren Europako Hitzarmenaren arabera, paisaia babesteko, ezinbestekoa da administrazio guztiek arau-garapena izatea eta, bereziki, subsidiariotasun-printzipioa errespetatzea. Zehazki, Paisaiaren Europako Hitzarmeneko 4. artikuluan, eskumen-banaketari buruz hitz egiten da: "Alde bakoitzak hitzarmen hau aplikatu behar du –bereziki 5. eta 6. artikuluak– bere eskumen-banaketaren arabera, bere printzipio konstituzionalen arabera eta bere administrazio-antolakuntzaren arabera, subsidiariotasun-printzipioa errespetatuz, eta Tokiko Autonomiari buruzko Europako Karta kontuan hartuz. Hitzarmen honetako xedapenak alde batera utzi gabe, alde bakoitzak bere politika propioekin harmonizatuko du hitzarmen honen aplikazioa". Sailburu andrea, foru-aldundiei kontsultatu gabe garatzen aritu zara dekretua. Aurrez inolako kontsultarik egin gabe. Badakizu hemen paisaiaren lege bat izapidetu zela, eta oso ondo dakizu aldundiek alegazioak aurkeztu zituztela; oso ondo dakizu zer eskumen dituzten; oso ondo ezagutzen duzu pasaia berezi bikainen katalogoa (adibidez, Arabako lurralde historikokoak); badakizu zer egiten ari diren, eta, hala ere, arauak garatzean, ez duzue kontuan hartzen –lehenik eta behin erakundeen arteko eta eskumenarloko errespetuagatik–, foru-aldundien iritzia. Eta, sailburu andrea, hori ez da metodo egokia ez paisaia ez ezer kudeatzeko. Lehenik eta behin, erakunde eskudunekin hitz egin behar da, eta, ondoren, akordioak egin behar dira zer egin daitekeen zehazteko. Gu ez gaude paisaia babesteko Europako hitzarmena aplikatzearen aurka, baina uste dut jakin beharko zenukeela eta badakizula foru-araudi sektorial batzuk daudela (adibidez, Araban, errepideen foru-araua edo mendietako araua), eta horiek jadanik neurri batzuk jasotzen dituztela, adibidez, paisaia bereziak eta bikainak babesteko. Esan bezala, ezagutzen duzu Arabako lurralde historikoko katalogoa, duela hainbat urtetik martxan dagoena. Izan ere, aspalditik egiten da hori, eta zuek aldundien eskuduntzak zeuenganatu nahi dituzue! Beraz, sailburu andrea, lehenik eta behin, aldundiekin hitz egin, eta, gero, akordioak lortu, hitz egin eta erakundeen arteko harreman hori izan ondoren, paisaiaren babesari ekin. Baina, mesedez, erakundeen arteko errespetua eskatzen dizut.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2786
10
53
15.11.2013
INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA)
EA-NV
Galdera, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politiketako sailburuari egina, Euskadiko paisaiak babesteko, kudeatzeko eta antolatzeko bermea emango duen arau-markoa ezartzeari buruz
López de Ocariz, besteak beste, erakundeen arteko errespetuan oinarritzen dugu gure gobernu-jarduna. Eta, noski, nire saila eta ni neu beste erakundeen eskumenekiko erabateko errespetua mantentzen saiatzen gara eta, beste kasu batzuetan, elkarrekin lan egiten dugu, nire sailari dagokion alorrean gertatzen den moduan, askotan, eskumen partekatuak baitira, edo zaila baita batzuen eta besteen eskumenen arteko mugak definitzea. Etengabe egiten dugu lan, eta ondo dakizu hori, tokiko administrazioekin nahiz foru-administrazioekin artikulatuz eta koordinatuz, gure eskumenekoak diren alor guztietan. Zure lasaitasunerako, esango dizut, hain zuzen ere, Paisaiaren Europako Hitzarmena –Florentziako Hitzarmena izenez ezagutzen dena– betetzen ari garela. Europako Kontseiluak 2000. urtean onartu zuen hitzarmen hori, eta Eusko Jaurlaritza 2009an atxiki zitzaion. Beraz, hitzarmen horretan oinarritzen ari gara; baina ez dugu nahi Jaurlaritzatik aterako den dekretua alde bateko dekretua izatea, eta, horregatik, dagoeneko koordinazio- eta segimendu-lanak jarriak ditugu martxan hiru foru-aldundiekin. Bai, López de Ocariz andrea, hasiera-hasieratik ari gara lanean haiekin. Paisaiaren gaia lurraldeari, lurralde-antolamenduari lotuta dago batez ere –hala dio Florentziako Hitzarmenak–, baina, aldi berean, beste hainbat politikarekin lotuta dago (adibidez, kultura-arlokoak, gizarte-arlokoak, ekonomikoak, etab.). Esan bezala, foru-aldundiekin lanean ari gara, paisaiaren gaia lantzeko, eta, hain zuzen ere, egun hauetan, bilerak egiten ari dira Arabako Foru Aldundiko Ingurumen eta Hirigintza Departamentuarekin eta Bizkaiko Foru Aldundiko Presidentziako foru-diputatuarekin, bukatu berri den dekretu-proiektua aurkezteko, elkarrizketei ekiteko, eta baita Arabako Errioxako paisaia-katalogoak –Arabako Foru Aldundiaren kasuan– eta Balmaseda Zallakoak –Bizkaiko Foru Aldundiaren kasuan– aurkezteko ere. Hurrengo astean, bilera bat izango dugu Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumeneko foru-diputatuarekin, dekretu-proiektua eta Urola Kostako paisaiakatalogoa aurkezteko. Argi daukagu soinez soin aritu behar dugula foru-aldundiekin –beste eragile batzuen artean– Euskadiko Autonomia Erkidegoko paisaia-politika sendo baten oinarriak jarri nahi baditugu. Aipatzen ari naizen moduan, aldundiei aurkezten ari garen proiektu horiek aurreko legegintzaldian martxan jarritako hiru proiektu pilotu dira. Gure ustez, oso lan erabilgarria dago egina dagoeneko, eta, noski, lan hori aprobetxatu eta erabiliko dugu paisaiaren gai honetan aurrera jarraitzeko. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2787
10
54
21.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Señor lehendakari. Iñigo Cabacas 2012ko apirilaren 9an hil zen Ertzaintzak jaurtitako gomazko pilota batek jota, futbol -partida baten ostean gertatutako gertaera batzuen ondoren. Lehenik eta behin, Iñigo Cabacasen heriotza deitoratu nahi dugu berriz ere, eta gure elkartasuna adierazi gurasoei, familiari, hurbilekoei eta lagunei. Egundoko ezbeharra da, eta espero dugu ez dela berriz gertatuko. Gure ustez, 2012ko apirileko egun hartan zorigaiztoko egoera batzuk gertatu ziren, eta, ondorioz, Iñigo Cabacasen heriotza ekarri zuten. Dakigunez, ez zen fede gaiztorik egon, eta are gutxiago norbait hiltzeko asmorik, elkarte batzuek planteatu duten bezala. Egoera batzuk batu ziren dramatikoki, baita guretzat funtsezkoa den bat ere: zorte txarra. Bistan denez, beti hobetu daiteke, eta hori eskatzen dugu, baina polizia-ekintzetan hobetzeko marjina egoteak ez du esan nahi erantzukizun politikorik dagoenik horrelako gertaera bat gertatzen denean. Gure iritziz, erabaki oker batzuk hartu ziren beharbada, agintari politikoei egotzi ezin dakizkiekeenak, eta, batez ere, egoera deitoragarri batzuk gertatu ziren, eta zorte txarra ere batu zen. Uste dugu Eusko Jaurlaritzak bizkor erreakzionatu zuela hasieratik, eta borondate ona agertu zuela. Uste dugu, halaber, zorigaiztoko gertaera hau, nolabait esatearren, beste edozein gobernuri gerta zekiokeela. Izan ere, jada gertatu zitzaion iraganean Euzko Alderdi Jeltzalearen Jaurlaritzari. Bistan denez, helburua da berriz ez gertatzea, arriskuak mugatzea edo minimizatzea, eta horretarako behar diren neurriak hartzea; besteak beste, gomazko pilotak ordeztea eta behin betiko erretiratzea, ahal den neurrian hain gertaera deitoragarriak berriro gerta ez daitezen. Gure iritziz, ikerketa-batzorde bat sortu baino lanean jarraitu behar du justiziak, eta, esan bezala, behar diren neurriak sustatu behar dira horrelako gertaerak berriro gerta ez daitezen, edo, behintzat, arriskuak minimiza daitezen. 2012ko ekainaren 8an, gai honetaz eztabaidatu genuen Legebiltzar honetan. Orduan, erdibideko zuzenketa bat onartu zen, beste ezein talderen aurkako botorik jaso gabe. Erdibideko zuzenketa hura Euskadiko Alderdi Sozialistak, Alderdi Popularrak eta UPyDk adostu zuten. Esan bezala, onartu egin zen, eta ezein talde politikok ez zuen haren aurka bozkatu. Tira, espero dugu oraingoan orduan bezain adostasun zabala lortzea zuzenketa hartan planteatutako argudioak babesteko. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2788
10
54
21.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Beste eztabaida batzuetan ere esan dugunez, iazko apirilaren 5a zoritxarreko eguna izan zen. Athleticen zale guztientzat ospakizun- eta alaitasun-gaua izan behar zuenak zale guztiak eta gizarte osoa hunkitu zituen. Ganbera honetan beste batzuetan ere esan dudanez –eta Iñigoren gurasoei esan nien hemen bertan agerraldia egin zutenean–, Alderdi Popularrekook gure dolumina eta elkartasuna adierazi nahi dizkiegu berriz ere haren guraso, familia eta lagunei. Seme-alaba baten heriotza bizitzan gerta daitekeen gauzarik okerrenetako bat da. Uste dut oso, oso zaila dela gainditzen. Hori dela eta, onginahi osoa haren familiarentzat. Eta, gainera, uste dut haren gurasoentzat eta familiarentzat ezein dolumin, ezein ekimen ez dela nahikoa izango, Iñigoren galeraren hutsunea ezin ahal izango baita bete ezein ekimenekin. Benetan uste dut egun hartan gertatutakoaz sakonki hausnartu behar dugula denok, ospakizun-gau batek ezin baitu bukatu dolu-gau bat izaten. Hasierahasieratik esan genuen: gertaera guztiak aztertu behar dira; zer gertatu zen, zerk huts egin zuen. Izan ere, gu ere ados gaude ez dela ez normala, ez onargarria, bere taldearen garaipen bat ospatzera doan gazte batek hilda amaitzea. Zer gertatu zen aztertu behar da, eta behar diren neurriak hartu horrelakorik berriro gerta ez dadin. Eta hau ere esan genuen hasiera-hasieratik: gai hau hain da larria eta labaina, non ezin baita norbere helburuetarako erabili, ezin baita alderdiaren mesedetan erabili, uste baitugu horrek ez diela batere mesederik egiten ez egiari, ez justiziari. Iruditzen zaigu hain gai mingarri batekin politika egitea ez dela ez egokia, ez etikoa; izan ere, familiak eta gizarte osoak bezala, egia jakitea eta justizia egitea nahi dugu, baina legeak ezarritako denboretan eta prozedurekin. Berriro diogu erantzukizun guzti-guztiak argitu behar direla, baina esaten jarraitzen dugu erantzukizun horiek bere garaian eta izapide egokien bidez argitu behar direla. Alde horretatik, Talde Popularrak uste du hain munta eta larritasun handia dituen gai honetan, zeina epaitegietan baitago, guk (Legebiltzarrak) ezin dugula epaile-lan hori egin. Ez da epaiketa paraleloak egiteko garaia, bai ordea justiziak askatasun osoz eta barne- nahiz kanpo-baldintzapenik gabe jokatzea ziurtatzekoa. Bilboko Instrukzioko 10 zenbakiko Epaitegia, hemen esan denez, prozesu judiziala izapidetzen ari da zehazteko ea erantzukizunik izan zen eta zenbaterainokoak izan ziren. Epaitegi hark sumario-sekretua ezarri zuen, gure lege-esparruak aukera hori jasotzen baitu, eta haren helburua da, hain justu, ikerketaren arrakasta eta auziaren gertaeren azterketa arriskuan jar ditzaketen interferentziak edo ekintzak saihestea. Sumario-sekretu hori ezarri bada ere, denok jakin dugu epaitegi horrek lau agente auzipetu dituela, errekurtso bat jarri dela jende gehiago auzipetzeko, eta instrukzioak irekita jarraitzen duela, eta, hortaz, zehatzmehatz ikertzen jarraitzen ari dela, gertatutakoaren inguruan auzi penalik badagoen erabakitzen lagunduko duten frogak biltzeko. Justiziak, agintaritza judizialak, finkatu behar du gertakarien kontakizuna; hark finkatu behar ditu froga- tutako gertakariak; hark zehaztu behar du ea egun hartan proportzionaltasunez jokatu zen ala ez, ea protokoloei jarraitu zitzaien ala ez, ea akatsak egin ziren ala ez. Inork ezin dio uko egin justizia horretara joateari eta han deklaratzeari; justizia horretan, lekukoek egia esan behar dute; justizia horrek datu guztiak ditu, eta ez dituenak eskatu egin ditzake. Hori dela eta, legebiltzar-talde honek uste du errespetatu egin behar dela justizia hori, eta Segurtasun Sailari eskatzen diogu, lehen Herrizaingo Sailari eskatu genion bezala, egin dezala lan aktiboki justiziarekin, eman diezaiola bere esku dagoen informazio guztia, zorigaiztoko gau hartan gertatu zena argitzeko. Elementu horiekin guztiekin zehaztuko da nola gertatu ziren gertakariak, kontakizun frogatua zehaztuko da, eta, horretan oinarrituta, egon daitezkeen erantzukizun guztiak eskatuko dira (penalak, diziplinazkoak eta politikoak), eta erantzukizunak dituzten guztiei eskatuko zaizkie: bai egile direnei, bai ekintzen planifikatzaile direnei. Instrukzioaren ostean eta epaiketa egin ondoren zehaztuko dute epaileek ea badagoen erantzukizun penalik, eta, egongo balira, zein diren haien ondorioak. Horren ondoren, dagozkion diziplina-espedienteak izapidetzen jarraitzeko garaia izango da –une honetan etenda daude legeak eta polizia-erregelamenduak aplikatzeagatik–. Poliziaren Legeak berak dio prozesu penal bat abian baldin badago barne-prozedura epailearen ebazpenaren mende geratzen dela. Ekimenean agerian uzten da –eta hemen ere esan da– ikerketa judiziala aitzakia bat dela barneikerketa bat ez egiteko edo diziplina-espediente bat ez izapidetzeko. Gure taldea ez dator inola ere bat baieztapen horrekin; izan ere, Poliziaren Legearen 91. artikuluak dioenez, diziplina-prozedurak esparru penaleko epaia irmoa denean bakarrik ebatz daitezke behin betiko, eta, gainera, Administrazioari lotu behar zaio dituen egitate frogatuen deklarazioa. Beraz, azkenean erantzukizun penalik egon ala ez, diziplina-erantzukizunak eskatu ahal izango dira; izan ere, egon daitezke diziplina-erantzukizunak –eta halaxe esan dugu besteetan ere– erantzukizun penalik ez badago ere, baina ebazpena irmoa izan arte itxaron behar da, ebazpen horrek dituen egitateak izango baitira gero diziplina-erantzukizunak eskatzeko oinarria. Eta, ondoren, erantzukizun politikoak eskatu ahal izango dira, baldin badaude. Guk, lehen esan dudanez, hasiera-hasieratik esan genuen: justiziak hitz egiten duenean, erantzukizun politikorik baldin badago, Talde Popularra izango da lehena haiek eskatzen, baina ez gatoz bat une honetan erantzukizun politikoak argitzeko ikerketabatzorde bat sortu beharrarekin. Gure ustez, ikerketa-batzorde batek une honetan ez lieke lagunduko ez egiari, ez justiziari, ezta erantzukizun politikoak argitzeari ere; izan ere, esan bezala, erantzukizun horiek argitzeko, lehenik eta behin frogatu egin behar dira gau hartan gertatutako egitateak, eta froga hori, egitate frogatu horiek –beste behin diogu–, justiziak zehaztu behar ditu, eta justiziaren kontakizun horretatik abiatuta jakin ahal izango da zer akats egin ziren, egin baziren, eta nor diren, hala badagokio, akats horien erantzuleak. Izan ere, oraintxe esan dut: Talde Popularrak ez du eragozpenik izango edozein motatako erantzukizunak eskatu behar badira (penalak –horiek justiziak eskatuko ditu–, eta, gure kasuan, politikoak), baina bere garaian eskatu beharko dira, eta, jakina, erantzukizunak argitzeko asmoz eta horrelako gertaerarik berriro ez gertatzeko asmoz. Gure taldeak, gainerakoek bezala, Iñigoren familiak eta lagunek bezala, gizarte osoak bezala, justizia eta egia nahi ditu: ebazpen judizialen egitateek adieraziko duten egia, eta egia horretatik etorriko den justizia. Eta berriro diotsut, Arzuaga jauna: Legebiltzar honen zeregina ez da egia eta justizia ezartzea, baizik eta horiek, esan bezala, gure zuzenbide-estatuan zeregin hori esleituta duenari, hots, Botere Judizialari, eskatzea. Horregatik utzi nahi dugu argi denborak errespetatu egin behar direla; izan ere, egia da gau hartan gertatutako gertakarien segidan zerbait gertatu zela, zerbaitek huts egin zuela, Ertzaintzaren historian oso, oso gutxi baitira horrelako gertakariak. Horregatik da garrantzitsua zehaztea zerk huts egin zuen eta zergatik huts egin zuen. Ez dugu talde politikook bakarrik nahi gertakari guztiak aztertzea, erantzukizun guztiak argitzea, ikustea zerk huts egin zuen eta zergatik huts egin zuen, eta hori berriro gerta ez dadin neurriak hartzea. Talde politikook bakarrik ez, jauna. Ziur naiz Ertzaintzari berari interesatzen zaiola gehien, apirilaren 5ean gertatutakoa barru-barrutik deitoratzen duen lehena gure polizia baita. Maneiro jaunak esan duenez, uste dut bidegabeak direla Ganbera honetan entzun behar izan ditugun adierazpenak; alegia, Ertzaintzak min emateko asmoz jokatu zuela egun hartan. Baliteke Ertzaintzak akatsak egitea, eta, kasu horretan, haiengatik erantzun beharko du, baina haren jardunbidea da bere lana egitea legeak eta barne-erregelamenduak errespetatuz. Argi utzi behar da hau bezalako egitate deitoragarriek ezin dutela zalantzan jarri euskal herritarren eskubideak eta askatasunak defendatzen eredugarria izan den polizia baten ibilbidea. Hasi naizen bezala bukatuko dut. Uste dut denok batera hausnarketa sakon bat egin behar dugula horrelako gertaerak berriz ez gertatzeko, gazte baten bizitza eta bizi-proiektua ezin baita zapuztu dramatismoz betetako gertaera zehatz batengatik, Iñigoren kasuan bezala. Benetan uste dugu Iñigok eta haren familiak egia jakitea merezi dutela; haren heriotza ahanzturan ez erortzea merezi dute; batez ere, justizia merezi dute, baina, horretarako, epaitegiei beren lana egiten utzi behar diegu. Eta uste dugu egia hori eta justizia hori, esan bezala, ezin daitezkeela lortu ikerketa-batzorde baten bidez. Hori dela eta, aurka bozkatuko dugu. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2789
10
54
21.11.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Ezer baino lehen, besteetan egin dudan bezala, Talde Sozialistaren elkartasuna adierazi nahi diet Iñigo Cabacasen guraso, senide eta lagunei; ulertu eta errespetatzen dugu haien samina. Besteetan esan dudanez, orobat, sozialistok askotan egon gara saminetik oso hurbil, eta oso jende maitea galdu dugu; beraz, zeharo sentikorrak gara gizaki batek bizia justifikaziorik gabe galtzeak esan nahi duenarekiko. Hori esanda, iragarri nahi dut Talde Sozialistak aurka egingo diola 2012ko apirilaren 5ean gertatutakoa –horren ondorioz Iñigo Cabacas hil baitzen zoritxarrez– ikertzeko legebiltzar-batzorde bat sortzeari. Joan den maiatzaren 3an, Iñigo Cabacasen gurasoek eta haien abokatuek agerraldia egin zuten Ganbera honetan abian zegoen prozesu judizialaren garapena eta une hartako egoera jakitera emateko. Besteak beste, gurasoak nahiz abokatua kezkatuta agertu ziren prozesua motel zihoalako, eta Legebiltzar honetan justiziaren moteltasuna nolabait arinduko zuen ikerketa-batzorde bat sortzeko aukera jarri zuten mahai gainean (zehazki, Goirizelaia andreak, Goirizelaia abokatu andreak). Taldeok gure iritzia eman genuen horri buruz, baina bat bakarrik, EH Bildu bakarrik, agertu zen argi eta garbi batzorde hori sortzearen alde, eta berehala erregistratu zuen gaur eztabaidatzen ari garen legez besteko proposamena. Zuzenketen izapidetzea maiatzaren 28an amaitu zen; beraz, ekainaren 6tik hasita edozein bilkuratan eztabaidatu zitekeen ekimen hau. Egun hartatik, ohiko hamaika bilkura egin dira, eta EH Bilduren hogeita bat proposamen eztabaidatu dira haietan. EH Bilduko bozeramaileek uste izan balute ekimen hau presazkoa edo interesgarria zela, bilkura horietako batean sartu besterik ez zuten, eta, adibidez, Autonomia Erkidegoaren festa aldatzeko, ekoizpen energetikoaren ereduari buruzko lantaldea sortzeko edo herri katalanarekiko elkartasunari buruzko ekimenen aurretik jarri, aipatu ditudan hamaika bilkura horietan Ganbera honetara ekarri dituzten hogeita bat gaietatik hiru besterik ez aipatzearren. Zuek zarete, Bilduko bozeramaileok, ekimen honek Legebiltzar honetan bost hilabete pasatu izanaren erantzule bakarrak. Eta horrek, jaun-andreok, zalantza handiak sortzen dizkigu EH Bilduk honen inguruan dituen asmoei buruz. Izan ere, kasu honetan iruditzen zaigu ez zaiela interesatzen egia bilatzea; benetan interesatzen zaiena da zarata mediatikoa, etekin politikoa eta saminaren manipulazioa. Izan ere, gogorarazi nahi dut ikerketa-batzorde bat eratzea pentsatu zela, ustez, kasu honen inguruan irekitako prozesu judizialaren moteltasuna konpentsatzeko, baina, orain, hain presazkoa zen batzordea eratzea eztabaidatzen ari gara ikerketa judiziala bere lehenengo emaitzak ematen hasi denean eta dagoeneko auzipetze batzuk ezagutu direnean. Berriro diot, zuei epaiketa paralelo bat interesatzen zaizue, nahiz eta Goirizelaia andreari Legebiltzar honetan entzun diogun esaten sakoneraino iristeko eta erantzukizun guztiak zedarritzeko bermerik handiena instrukzio judizial zorrotza dela. Zuek nahi duzue, justizia bere lehenengo ondorioak ateratzen ari den honetan, ahal bada justiziak zehazten duenari aurka egingo dion tresna bat sortzea. Asaldura- eta propagandatresna bat nahi duzue, eta hori argi eta garbi ikusten da zuen legez besteko proposamenaren justifikazioan. Argudio horietan, jada erabaki duzue erantzule politikoek egitateak eta frogak ezkutatu dituztela; erantzukizun politikoak daudela ebatzi duzue. Zuentzat, ez dago ezer ikertzeko, jada eman baituzue epaia. Horregatik ez duzue interes-izpirik izan batzordea aktibatzeko; lozorroan eduki duzue justiziak esaten duenari aurka egitea egoki dela iruditu zaizuen arte. Berriz ere interesatzen zaizuena da Ertzaintzari eraso egitea, zilegitasuna kentzea eta herrialdearen eta herritarren zerbitzura dagoen polizia demokratikoa dela zalantzan jartzea. Proposamen honekin nahi duzuena da Herrizaingo sailburu baten eta haren lantal- dearen aurka joatea gure herrietan eta hirietan talde terrorista bat zuzenean edo zeharka txalotzen edo justifikatzen zutenak beren lekuan jartzeagatik. Bilduko jaun-andreok, oraindik ez duzue hori gainditu, eta horregatik pasatu duzue hainbeste denbora proposamen hau Legebiltzarrera ekartzen, ospea kentzea interesatzen zaizuelako; gai hau, ahal bada, legealdi osoan zehar luzatzea interesatzen zaizuelako, Herrizaingo Sailaren jardunari buruzko susmoak hauspotzen jarraitu ahal izan dezazuen; aurrekoa, Alderdi Sozialistarena, eta, egungo Segurtasun Saila, ikur politiko desberdina duena. Izan ere, oraindik erdi-bidean zaudete demokraziara bihurtzeko ibilbidean, eta horrexegatik daukazue oraindik ere zuen DNA politikoan Euskadiko erakunde demokratikoei zilegitasuna eta egonkortasuna kentzea. Eta gu ez gara joko horretan sartuko. Hemen ez dago ezer ezkutatzeko, eta ezer ezkutatzeko itun ilunik ere ez dago, zuek sinetsarazten saiatzen zareten bezala. Izan ere, gardentasuna izan da, hain justu, prozesu honen guztiaren elementu gidaria. Herrizaingo sailburuak gardentasunez jokatu zuen; izan ere, Legebiltzar honetan agerraldia egitea eskatu zuen gertatutakoaren berri izan zuenean, eta handik ordu gutxira egin zuen agerraldia; neurriak iragarri zituen etorkizunean horrelakorik gerta ez zedin; aldi berean, barne-ikerketa bat hasi zuen, eta ikerketa horretako datu guztiak justiziaren esku utzi zituen, zeina, bestalde, bere lana egiten ari baita. Sailburu horrek berak, sailburu ohiak, agerraldia egin zuen berriro Ganbera honetan joan den ekainaren 12an, eta badakit behar adina agerraldi egiteko prest dagoela, ez baitu ezer ezkutatzeko. Jaun-andreok, sozialistoi nazka ematen digu heriotzak, geure larruan sufritu izan baitugu, eta badakigu, halaber, biktimek ezin izango dutela inoiz ulertu zergatik diren biktimak. Zaila da haiek eskatzen duten egia eta justizia benetan gertatzea. Egun hauetan ari gara ikusten, eta zuek, Bilduko jaun-andreok, kontuan hartu behar zenukete gertatzen ari dena. Konturatu behar zenukete balitekeela erabaki judizial batzuk ez ulertzea, mingarriak ere izan daitezkeela, eta ordezkari politikooi dagokigula, erabaki horiei buruz edozein iritzi edo kritika dugula ere, epaitegien balioa gogoraraztea. Horregatik, eta errespetu osoz, familiari iradokitzen diogu izan dezala konfiantza epaitegi horietan, eta sinets dezala Ganbera honetan gauden guztiok, demokraziara atzo iritsi ez ginenok behintzat, Iñigo Cabacasen zorigaiztoko heriotzari buruz egia jakitea eta egia horretatik etorriko diren erantzukizunak argitzea nahi dugula. Ondorioz, EH Bilduren proposamenaren aurka bozkatuko dugu, uste osoa baitugu haiek nahi duten ikerketa-batzordeak ez duela gertatutakoa justiziak baino gehiago argituko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2790
10
54
21.11.2013
ITURRATE IBARRA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, lehendakari jauna, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi. 2012ko apirilaren 5ean Bilbon ertzain batek jaurtitako pilota batek Iñigo Cabacasen biziarekin bukatu zuen egun gutxitara. Athleticen garaipena ospatzeko jai giroan bizi ziren momentuak berehala tragedia bihurtu ziren. Gertaera honek gogor astindu zuen euskal gizartea, bereziki Bilbo eta Bizkaiko herritarrak. Doakiela gaur hemendik ere Cabacas sendiari gure errespetua eta gure elkartasuna. Lehenengo momentutik Euzko Alderdi Jeltzaleak gertaera hau oso larritasun handikoa zela esan zuen. Ordutik hona, bai komunikabideetan eta baita Legebiltzarrean ere, gai honi buruz hitz egin dugun bakoitzean iritzi berbera mantendu dugu. Iñigo Cabacasen heriotza eta orduko gertaerak Ertzaintzaren historian zehar bizitako krisialdirik larriena suposatu dute, gizarte honek bere Ertzaintzarengan duen konfiantza krisialdirik gogorrena. Horrek guzti horrek ahalegin berezia eskatzen digu guztioi gertatutakoa argitzeko eta ahal den neurrian eragindako mina eta kaltea ordaintzeko. Bereziki Iñigo Cabacasen sendia eta lagunei zor zaielako, baina baita ere Ertzaintzaren izen eta izan onak horrela eskatzen dutelako. 2012ko apirilaren 11n, egitateak gertatu eta sei egunera, orduko Segurtasuneko sailburuak ebazpena eman zuen, eta aurretiko ikerketa-eginbideak hasi zituen eta instruktorea izendatu zuen. Ekitaldi hartan bertan, eten egin zuen ikerketa, Bilboko Instrukzioko 10 zenbakiko Epaitegian diligentziak ireki zirelako. Une hartatik bertatik, egitateen ikerketa epaitegi hartako epaile titularrak hartu zuen bere gain. Legebiltzar honek dakienez, Ertzaintzak epaitegiaren esku jarri zituen atestatua eta haren hurrengo hedapenak, 112ra egindako deien nahiz ertzainen arteko operazio-elkarrizketen grabaketak, gertaeren lekutik hurbil dauden kameren grabazioak eta kasuari lotutako polizia-dokumentu guztiak. Horrez gain, Bilboko 10 zenbakiko Epaitegiaren esku jarri ziren kasu honetara polizia judizial gisa bideratutako bost ertzain, epaitegi horren titularraren agindupean. Egungo Segurtasuneko sailburuak borondate eta konpromiso argia izan du sailera iritsi zenetik gertaerak argitzeko, eta horretarako konpromisoa hartu du Legebiltzarrean ere, ahalik eta ikerketa onena egin dadin gertaerak argitzeko, eta ahalik eta arinen ibil daitezen instrukzioa berehala ixteko eta haren ondorioei heltzeko, eta, laburbilduz, erantzukizunak argitu ahal izateko. Duela hilabete batzuk, eta kasuaren instrukzioaren sumariokoak ziren grabaketen zati bat filtratzearen ondorioz, sailak beren ohiko operazio-zereginetatik kanpo utzi zituen operazioan parte hartu zuten sei agente; batzuk, berriz, grabaketen zati bat filtratu ondoren, jada epaiak ematen hasi ziren grabaketa horien arabera. Apirilaren 5eko gertaera horien ondoren, aldatu egin ziren jardunbide-protokoloak eta barne-ikerketei buruzko argibideak, istiluen aurkako materiala erregistratzeko eta erabiltzeko modua, eta ertzainen ageriko identifikazioa, eta 2013ko zenbait ekintzatan egiaztatu ahal izan dugu. Duela aste gutxi, operazioan parte hartu zuten lau ertzain auzipetu egin direla jakin dugu, eta, bitartean, aurrera jarraitzen du kasuaren instrukzioak. Beraz, ikerketa penal bat abian egonik duela hamazazpi hilabete baino gehiagoz geroztik, non bereziki ikus baitaitezke gertaera, froga eta testigantza guztiak; ikerketa aurrera doanean –egia da nahi genukeen baino motelago doala, baina aurrera doa–; zenbait ertzainen kalifikazioa aldatu berri denean, eta auzian auzipetu batzuk daudenean, badu zentzurik orain Legebiltzarrean ikerketa paralelo bat irekitzeak? Egingo dio ekarpenik kasuaren egiari? Eta, are gehiago, egia bilatzea da benetan proposamen honekin lortu nahi den helburua? Guk benetan uste dugu ezetz. Legebiltzarbatzorde batek ez du argituko egitateen kontakizunari buruz ikerketa judizial batek argituko ez duen ezer; ezin ahal izango du ikertu instrukzio penalak ikertuko duen dedikazio, objektibotasun eta kualifikazio berare- kin. Are gehiago, legebiltzar-batzordearen jardunari kalte egingo liokete gehiengoen eta gutxiengoen jokoak, interes alderdikoiek eta talde politikoen aurreiritziek, eta hori ondo frogatuta geratu da Legebiltzar honetan duela ez asko. Charles Colton olerkari ingelesak idatzi zuenez, "egiaren lagunik onena denbora da, eta haren etsai sutsuena, aurreiritzia". Eta guk egia ezagutu nahi dugu, justizia egitea nahi dugu, eta, ahal den neurrian, eragindako kaltea ordaintzea nahi dugu. Horregatik berresten dugu gaur berriz egiarekiko dugun konpromiso irmoa. Guri dagokigunez, Euzko Alderdi Jeltzaleari eta Jaurlaritza honi dagokienez, ikerketek argitzen duten guztia publikoki jakingo da, eta euskal gizarteari jakinaraziko zaio. Egitateen kontakizunetik ateratzen diren erantzukizun guztiak eskatuko dira (penalak, ekonomikoak eta politikoak). Hori izan da hasieratik Euzko Alderdi Jeltzalearen konpromisoa, eta Jaurlaritza honena ere bada: egia, justizia eta ordaina, baina ez aurreiritzia, ezta zarata mediatikoa ere. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2791
10
54
21.11.2013
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Ezer baino lehen, argitu dezagun bide penalak beste bide batzuekin –diziplinazkoak izan edo politikoak izan– duen ustezko bateraezintasunaren falazia. Llanos andreak Euskal Herriko Poliziari buruzko Legearen 91.5 artikulua aipatu du, diziplina-araubideari buruzkoa, baina artikulu horren erdia bakarrik irakurri digu. Esaten du: "Euskal Herriko Poliziako kideen aurka prozedura penal bat hasteak ez du eragotziko egitate horiengatik berengatik aurretiko informazioa edo dagokion diziplina-espedientea izapidetzea, eta, hala badagokio, espedientea egin zaienak kargutik kenduko dira aldi baterako, eta dagozkion gainerako kautelazko neurriak hartuko dira (dagozkion gainerako kautelazko neurriak). Hala ere, behin betiko ebazpena epai irmoa izan ondoren emango da, eta Administrazioari lotuko zaio egitate frogatuen deklarazioa". Berriro diot, kautelazko neurriak hartzea. ¿Se han adoptado? Hau da galdera: hartu dira? Bai ekintzen egileei, bai zabarkeriaz jokatu dutenei, bai protokoloek –gaizki erabiltzen ari baziren– erantzule bat izango zutela bermatzeari; baina, protokoloak ongi erabiltzen ari baziren, arazoa protokoloetan bertan dago, arazoa argibideetan bertan dago. Ez da bateraezina legea eskuan hartuta; borondate-kontua besterik ez da; are gehiago kontuan izanik instantzia juridikoek esaten dutela gauza batzuk zintzilik geratuko direla, ebatzi gabe, eta, nire ustez, gure ustez, Legebiltzarrean ekin behar litzaieke sakontzen jarraitzeko eta egitate horien inguruko egia eta justizia argitzen jarraitzeko. Gaur zuen botoarekin emango duzuen erantzuna ez da izango legebiltzarkide honen aldekoa edo aurkakoa; ez da izango EH Bilduren proposamen baten aldekoa edo aurkakoa. Egia ezartzearen aldekoa edo aurkakoa izango da; justizia bere osotasunean egin beharraren aldekoa edo aurkakoa izango da. Gaur, Arartekoaren bulegoaren alde edo aurka egongo zarete, esan baitzuen irregulartasunak zeudela eta kontrol politikoaren bidez konpondu behar zirela. Gaur, Amnistia Internazionalaren alde edo aurka egongo zarete, adierazi baitzuen kasu honetan kanpomonitoretza behar dela, eta bururatzen zait legebiltzarorganoan egin behar litzatekeela. Baina, batez ere, Iñigo Cabacasen alde edo aurka egongo zarete, familiak hemen eskatu zigunaren alde edo aurka; kasu honekin nahigabetuta dagoen gizartearen alde edo aurka, zeinak erantzun bat eskatzen baitu, ez jarrera iheskorrak, hala nola entzuten ez duten, ikusten ez duten, esaten ez duten edo, are okerrago, Unzalu jauna, entzun nahi ez duten, ikusi nahi ez duten eta esan nahi ez duten hiru tximinoen jarrera. Gaur, eman zenuten hitzaren alde edo aurka jokatuko duzue. Maneiro jaunak zera esan zuen familiaren aurrean: "Ahal den guztia eskatu eta egin behar da". Ahal den guztia, ados. Nerea Llanos andreak zera esan zuen batzordean: "Gertatutakoa aztertu behar da, eta, bigarrenik, neurri guztiak hartu behar dira". Neurri guztiak. Unzalu jaunak esan zuen: "Papera hartu eta idazten hastearen aitzindari gogotsuenak gara…". Gogotsuenak. Iturrate jaunak esan zuen: "Ahalegin berezia eskatzen digu denoi, eta arduradun politikooi askoz gehiago". Ahalegin berezia, eta horixe eskatzen da legez besteko proposamen honetan. Zer gertatu zen, zergatik gertatu zen eta gertatu izanaren erantzule materiala eta politikoa nor zen –eskopetari bat, agintari bat edo protokoloak idazten dituzten arduradun politikoak– zehaztea baino interes handiagorik ez dugu. Ez da Legebiltzarraren zeregina egia eta justizia ezartzea. Benetan? Benetan? Horixe esan da atril honetan. Benetan? Gaur erabakiko dugu nolako Ertzaintza nahi dugun. Gaur zehaztuko dugu nork agintzen duen Ertzaintzan. Eskopeta bat astintzen duten agenteek agintzen dute? Beren burua arautzen dute? Operazioagindu zehatzak ematen dituztenek agintzen dute Ertzaintzan, ala botere politikoaren mende daude? Politikariek agintzen dute Ertzaintzan, ala ustekabeak agintzen du, istripuak agintzen du, zorte txarrak agin- tzen du, egoera deitoragarri batzuek agintzen dute, egitate zehatz batek agintzen du, Ertzaintzaren akats konponezin batek agintzen du, emaitza tragiko batek agintzen du, gomazko pilota baten ibilbidearen zoriak agintzen du, zalantzazko ibilbidea duen jaurtigai hilgarri batek agintzen du? Nork agintzen du? Esan iezadazue, eta egin dezatela agerraldia lantalde honetan. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2792
10
54
21.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Arzuaga jauna, hain justu Iñigoren heriotzak ematen duen minagatik, haren gurasoekiko errespetuagatik, haren familia eta lagunekiko errespetuagatik, talde honek neurritsua izan nahi du eztabaidan. Ez dugu politika egin nahi, eta zaude ziur tentazio handia dela zurekin ez egitea; izan ere, zuri entzutea harro-harro esaten besteok iheskorrak garela; ea jaurtigai hilgarriak justifika daitezkeen ala ez; ez dugula justiziarik nahi; itsuak, gorrak eta mutuak garela; eskubideak urratzen dituzten jokabideak ditugula…; zuri hori esaten entzutea eta baretasunari eustea eztabaida hau ez dadin alderdikoia bihurtu, oso zaila da. Baina baretasunari eusten saiatuko naiz eta saiatuko gara. Hara, zuek gai honekin ez dituzue egia eta justizia nahi. Ez dituzue nahi. Ez dituzue nahi. Zuek epaiketa politiko bat egin nahi duzue, baina hori eta erantzukizun politikoak eskatzea ez dira gauza bera. Ez dira gauza bera. Erantzukizun politikoak baldin badira –hasiera-hasieratik esan genuen–, gu izango gara lehenak haiek eskatzen. Lehenak. Baina ez dira gauza bera erantzukizun politikoak eskatzea eta epaiketa politiko bat egitea, eta hori ari zara egiten zu. Epaiketa politiko bat egin nahi diozu bere garaian Ertzaintzaren buru zenari, eta epaiketa politiko bat egin nahi diozu une honetan Ertzaintzaren buru denari, baina, batez ere, Ertzaintzari berari egin nahi diozu epaiketa politikoa; Ertzaintzari berari, eta askotan esan duzu hemen. Eta uste dut talde guztiok izan behar dugula arduratsuak. Nik oso sarri esan izan dut: Ertzaintzak demokraziarekiko eta herritarren eskubideak eta askatasunak defendatzearekiko konpromisoa erakutsi du bere historia osoan. Uste dut denok izan behar dugula arduratsuak; izan ere, baieztatzea, adibidez, balio berriak bultzatuko ditugula, edo bake-planean ezarri behar dela Ertzaintzak demokraziarekiko konpromisoa hartu behar duela, ez da ona, eta zalantzan jartzen du Ertzaintza bera, eta, berriro diot, bere ohiko jardunean, urte hauetan guztietan, legea, erregelamenduak eta protokoloak errespetatu ditu. Eta esan dizut: agian hausnarketa bat egin behar dugu ikusteko ea protokolo horiek aplikatu behar diren, eta uste dut neurriak jada hartu direla. Izan ere, hona etorri zara jada hartu diren eta Ganbera honetan jada eztabaidatu diren neurri batzuk eskatzera: gomazko pilotak, arduradun politikoen agerraldiak! Eztabaidatu da Ganbera honetan! Eztabaidatu da! Nik esan nizun esaldia esan duzu, eta errepikatu egingo dut: zer gertatu zen aztertzea –eta berriro diotsut, justiziaren aurrean azter daiteke ondoen–, eta neurri guztiak hartzea gertakari larri honengatiko erantzukizunak argitzeko, eta, jakina, neurri guztiak hartzea berriro gerta ez dadin. Hori dela eta, neurri guztiak hartzeak ez du esan nahi zuk nahi dituzun neurriak hartu behar ditugunik, neurri horien asmoa ez baita –berriro diotsut– egia eta justizia lortzea, baizik eta epaiketa politiko bat egitea. Gainera, politika egiten saiatu zara esanez ikerketa-batzorde bat eratzearen aurka gaudenok gardentasunaren, egiaren eta justiziaren aurka gaudela, Iñigoren familiaren eta gurasoen aurka gaudela… Esan duzu horren aurka bozkatuko dugula. Ez. No. No. Ez du hori lortzen. Epaiketa politiko bat egin nahi du, eta, hain justu, egia bilatzeko eta justizia egiteko ikerketabatzorde horrek, horretan lagundu ordez, oztopatu egingo zuen helburu hori; horregatik, zuk egin nahi duzun epaiketa politiko horren aurka bakarrik bozkatuko dugu. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2793
10
54
21.11.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Hara, Arzuaga jauna, zuek proposatzen duzuen ekimena baztertuz, guk egia jakitearen alde bozkatuko dugu, justiziaren alorrean bukaeraraino ikertzearen alde bozkatuko dugu, prozesu judiziala haren politizazioarekin ez ordeztearen alde bozkatuko dugu. Erantzukizunagatik, eta uste dugulako egia, justizia eta ordaina eskatzen dutenei egin diezaiekegun mesederik onena dela, une honetan, Justiziari bere erabakiak hartzen uztea, eta erabaki horiei kalterik ez egitea eztabaida politiko batekin, hori eramango bailitzateke zuek proposatzen duzuen ikerketa-batzorde horretara. Berriro diot: zuen ekimena baztertuz, ez dugu ezeren aurka bozkatuko; nik esan dizudan guztiaren alde bozkatuko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2794
10
54
21.11.2013
ITURRATE IBARRA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta. Arzuaga jauna, Iñigo Cabacasen heriotzaren ondorioz, zeina Ertzaintzaren historiako krisirik larrientzat jo baitugu, aldaketa ugari egin dira –zu Legebiltzar honetara iritsi baino lehen– Ertzaintzaren araudian eta jokabide-protokoloetan. Eta, gainera, ezagutzen dituzu, Legebiltzarrean azaldu baitira legealdi honetan bertan. 2012ko maiatzaren 10eko 72. jarraibidea, bereziki arazotsuak diren polizia-operazioak gainbegiratzeko operazio-batzorde bat eratzeari buruzkoa, Anoetako istiluen kasuan egiaztatu ahal izan genuen. 73. jarraibidean, istiluen aurkako materiala erabiltzeari buruzkoan, jardunbide batzuk mugatu ziren (trabukoaren tiro-distantzia eta intentsitatea, materiala erregistratzeko eta sartzeko eta ateratzeko protokoloak, eta ertzain bakoitzari armak esleitzea). Bide batez esanda, gomazko pilotak Europako herrialdeetan erabiltzen dira, baita hurbileko poliziaren paradigma diren herrialdeetan ere, hala nola Britainia Handian –mundu guztiak jartzen ditu bobbyak hurbileko poliziaren adibide gisa–. Britainia Handian, legezkoak dira eta erabili egiten dira gomazko pilotak, hemen erabiltzen diren berberak. 2013ko apirileko 74. jarraibideak bolajaurtigailu berriaren erabilerari buruzko araudi zehatz berria jasotzen du. Uniformetasun orokorraren eta bereizgarrien Aginduak bularrean identifikazio pertsonaleko zenbakia ikusteko moduan jartzea ekarri du, eta jada badaramate hainbat eta hainbat uniformek eta Brigada Mugikorreko agenteen uniforme guztiek; Arzuaga jauna, Brigada Mugikorreko agenteen uniforme guztiek. 2013ko lehen hiruhilekoan, arinagoak diren eta lehengokoak bezain kaltegarriak ez diren pilotajaurtigailu berriak jarri ziren martxan Arkauteko prestakuntza-programa batekin –2.300 agente pasatu dira hortik–. Lehengoko pilota-jaurtigailuak erabiltzea, Arzuaga jauna –eta oso ondo dakizu–, Brigada Mugikorrera mugatu da behin betiko, ezohiko egoeretan bakarrik eta baimenarekin. Eta, gainera, hilabete hauetan ikusi dugu joka daitekeela beste modu batera. Oraintsu egiaztatu dugu Anoetako eta Hernaniko kasuetan, sailak berehalako ikerketa bat egin baitu. Giza harresien kasuan ikusi dugu, non Ertzaintzaren ekintzari proba egin baitzitzaion eta hura eragin nahi izan baitzen, eta Ertzaintzak modu eredugarrian erantzun zuen. Begira, ikerketa judizialaren eta Legebiltzarraren arteko bateraezintasunaren falazia aipatu duzu, baita egia bilatzea ere. Eta nik hauxe esango dizut: benetako falazia da zuk esatea kasu honetan egia bilatu nahi duzula. Hemen, legez besteko proposamen honen atzean, ezker abertzaleak Ertzaintzaren aurka antzinatik eta etengabe izan duen estrategiaren erabilera besterik ez dago. Eta are gehiago esango dizut. Unzalu jaunak esan duenez, maiatzaren 3tik, zuk ekimena erregistratu zenuenetik, gaur arte, sei hilabete eta erdi baino gehiago igaro dira; hogeita bat ekimen igaro dira. Baina badago gehiago: hitz egin duzu inorekin? Izan ere, zuek hogeita bat legebiltzarkide dituzue. Jo duzu bozeramaileren batengana proposamen honen inguruan adostasun bat bilatzeko? Besterik ez bada ere, galdetu duzu zer boto emango dugun? Ez. No. Izan ere, zuek maisuak izan zarete sumariotik filtratu diren zati batzuk modu partzialean eta interesatuan erabiltzen. Zuek jada ezarri duzue zuen egia, eta jada eman duzue zuen epaia. Irratiko elkarrizketa batetik filtratu den zati batengatik bakarrik, zuk, Arzuaga jauna, Legebiltzarrean baieztatu duzu "daukagun guztiarekin" sartzeko aginduak eragin zuela Cabacasen heriotza. Hori esan duzu zuk. Zuek jada ezarri dituzue zuen ondorioak; eman duzue zuen egia eta zuen epaia. Orduan, zertarako nahi duzue ikerketabatzorde bat? Eta are gehiago esango dizut: zer esperientzia izan du Legebiltzar honek ikerketa-batzordeei dagokienez? Komunikabideei filtrazioak egin zaizkie, epaiketa mediatikoak egin dira, agerraldia egin dutenek ez dute babesik izan, ez da errespetatu errugabetasun-presuntzioa, denborak modu alderdikoian erabili dira. Kargudun publikoren bat, hala nola Ana Aguirre sailburu ohia, ikerketa-batzorde baten irizpenean agertzen da ikerketa osoan deklaratzera deitua izan gabe eta hilabete horietan ezein prozeduratan agertu gabe. Azkenean, kasua artxibatu egin zen epaitegietan. Eta hori guztia, Arzuaga jauna, egia bilatzearen helburu berberei jarraikiz, eta, are okerrago, gaur zure taldeko kide den bat presidente zela. Beraz, berriro diot, ikerketa-batzorde horrek ez du egia bilatzen. Ertzaintza ahultzeko estrategia batean erabili nahi du egia. Horretaz ari garela, azken ikerketa-batzordearen kasuan, Arartekoak –zeuk aipatu baituzu Arartekoa– salatu zuen Legebiltzarrean agerraldia egin zutenek ez zutela babesik. Beraz, Arzuaga jauna, gure erantzuna egiaren aldekoa da, justiziaren aldekoa eta ordainaren aldekoa. Ez da manipulazioaren aldekoa. Nik eskatzen dizut, Arzuaga jauna, utz diezaiozuela samina manipulatzeari abantaila politikoak lortzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2795
10
54
21.11.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Iñigo Cabacas auzian ardura politikoak garbitzeko ikerketa-batzorde berezia eratu beharrari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
A favor.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2796
10
54
21.11.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ondasun eta zerbitzu kulturalei aplikatzeko BEZ motari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Buenos días a todos. Lehendakari. Ekimen bat dut gaur. Zuen aurrean aurkezten naiz sektore delikatu bati, kultura-zerbitzuen eta -ondareen sektoreari, ikaragarri eragiten dion bidegabekeria izugarri bat konpontzen ahalegintzeko; sektorea blokeatuta dago, onartzen badidazue, aplikatzen zaion BEZaren neurrigabeko igoeraren eraginez. Duela urtebete, BEZa % 8tik egungo % 21era igo zien kultura-produktuei –liburuei izan ezik– Alderdi Popularraren Gobernuak, eta, horrenbestez, kulturak eta luxuzko artikulu batek BEZ bera, % 21ekoa, izatea erabaki duen euroguneko estatu bakarra bihurtu da; gainera, Europako BEZik altuena du, Frantziako % 5etik Grezia edo Portugalgo % 13ra artekoa baita tartea; azken bi herrialdeak erreskatatuak izanagatik, gurea baino askoz BEZ baxuagoa dute. Gainera, kontzeptu-arazoa da bereziki, kontua baita kulturaren BEZa tasa orokortzat ala tasa gutxitutzat, tasa berezitzat, hartzen den, gure ustez hartu behar litzatekeen moduan. Badirudi Alderdi Popularraren Gobernuarentzat gainerako sektoreen modukoa dela, eta tasa orokorra aplikatzen dio. Rajoy jaunak sektorearen egoeraz kezkatu gabe aplikatu du neurrigabeko igoera hori. 2012aren amaiera baino askoz lehenago jakina zen kulturakontsumoa jaisten ari zela, ekonomia-krisiaren eraginez, familia-gastua txikitzean, eta murrizten ari zela erakundeen kultura-eskaintza, bereziki udalena, eta horiek kontratatzen dituzte ikuskizun gehien. Gainera, kultura-industria aldaketa sakonak ari da izaten banaketa-, produkzio- eta sormen-bitartekoetan, zeinak aldaketa teknologikoak baitira, Internetek eragindako aldaketak diren bezalaxe, eta horrek, era berean, islatzen du aldaketa handia gertatu dela jendea kulturara iristeko moduei dagokienez. Horrek guztiak ikusle-kopuruak beherantz egiteko joera ekarri du arte eszenikoetan, zineman eta musika-ikuskizunetan, eta eragin berezia du Euskadin. Hemen, 2009tik, nabarmen jaisten ari dira ikuslekopurua eta arte eszenikoen diru-sarrerak, eta are gehiago nabarmendu zen joera hori 2012an, BEZa igo zen urtean. Eta garrantzitsua da hori: joera areagotu egin da BEZa igotzean. Hona zenbait adibide. Euskadi osoan, arte eszenikoen ikusle-kopurua % 14,53 jaitsi zen lau urtean, 2008-2011 artean; baina % 16,04 (puntu eta erdi gehiago) urte bakar batean, 2011tik 2012ra. Antzerkiak, zehazki, % 16,8 ikusle galdu zituen lau urte horietan, eta 2011 eta 2012 artean, % 15,23; alegia, lau urte horietan galdutako ia bera urte bakar batean. Jarraitu nezake, baina iruditzen zait argi dagoela BEZak eragin suntsitzailea izan duela. Kolokan jarri zuen sektorea krisiak, eta azken bultzada eman dio Rajoy jaunak BEZa bat-batean hamahiru puntu igoz, % 162,5 alajaina, sektorea babestu beharrean. Babestu, bai, erakundeek kultura babesteko erantzukizuna baitute, eta ez kultura hondoratzekoa. Hala dio Konstituzioak: botere publikoek kulturarako sarbidea sustatu eta babestuko dute, guztiek baitute kultura-eskubidea. Bada, oso ongi, kultura garestiago eginez sustatzen du PPk kulturarako aukera. Logikaren alderantzikatzea da, eta eragin maltzurra du aukera-berdintasunean; izan ere, zerga ez denez proportzionala, igoerak eragin handiagoa izango du baliabide gutxien dituztenengan. Beraz, kultura-demokratizazioa, guztientzako kulturarako aukera, beste egun baterako. Dena den, arduratsuagoak izan behar zenukete, kultura-ahultasunak adimen-pobrezia eragiten baitu, eta kultura-egitura hondatu ondoren, ez baita automatikoki leheneratzen dirua sartu eta hurrengo egunean. Zenbat eta denbora gehiago igaro, orduan eta zailagoa. Eta, gainera, edozein sektore profesional edo industrialen barruan, ahulenak dira sortzaileenak, alternatiboenak, bide berriak irekitzen dituztenak. Kasu honetan, kulturako I+G+b. Etorkizuneko kulturaren hazia dira. Abangoardiari hiltzen utziz gero, etorkizunari adarrak mozten dizkiogu. Dena den, ez dugu kultura babestu behar aberastasun intimoa sortzen duelako soilik. Oso diru-iturri garrantzitsua ere bada. Espainiako enpleguaren % 3,1 da, gutxi gorabehera, eta BPGaren % 4. Baina jada hamasei hil daramatzagu neurrigabeko BEZ horrekin, eta larrialdi-egoeran gaude. Suntsituta dago sektorea. Rajoy jauna eta Wert jauna entzungor egiten die jendaurrean etsipena agertzen ari den kulturaren munduaren aldarriei. Alderdiei ere ez die entzuten Alderdi Popularrak, hala nola sozialistari; hasieratik iragarri zuen hondamendia, eta % 8ko jatorrizko balioa berrezartzeko eskatzen jarraitzen du, gaur hemen, adibidez. Honetan ere bakarrik dago Gobernua, eta, hala ere, ez du onartu nahi sektorea nola dagoen adierazten duten datuen nabaritasuna. Kontuan izan igoeraren arrazoia diru gehiago biltzea zela. Niri kosta egiten zait sinestea erabakia, zenbait artistak dioten moduan, haietako zenbaitek jendaurrean Gobernuaren zenbait politikari egin zizkieten kritiken aurreko mendekua ere badenik. Arduragabekeria izango litzateke, baina gero eta gehiago ematen du hala dela, Montoro ministroak Espainiako zinemaren aurka egiten duenean, sektorearen egoera larriaren arrazoitzat filmen kalitatea jarrita. Noski, atzera egin behar izan du gero, baina bistakoa da asmoa. Dena den, diru gehiago biltzea zen asmoa, eta lortu dute; baina jarduera-galera diru-bilketan izan den igoera baino askoz handiagoa da. Ogasun Ministerioaren arabera, BEZaren igoerarekin 2011ko azken hiruhilekoan baino 4 milioi euro gehiago bildu ziren 2012ko azken hiruhilekoan. Baina sektorearen jarduerak 328 milioi euroko jaitsiera izan zuen, % 22koa, kulturaren BEZaren zerga-oinarri guztien igoera baino lau aldiz handiagoa. Beraz, dirua galdu dugu azkenean, lanpostuak galdu ditugu, eta kulturaren gozamena, eta dena Gobernuaren autismoagatik eta hantusteagatik. Ildo beretik, Antzerkiko eta Dantzako Enpresen Federazioaren txosten baten arabera –orain arte etorkizuneko ikuspegia duen bakarra–, BEZaren igoera aplikatu den lehen sei hiletan % 24 jaitsi da arte eszenikoen sektoreko diru-bilketa. Alegia, 2,8 milioi ikusle gutxiago eta mila langile gutxiago. Azken batean, sozietateen gaineko zergaren eta langileen PFEZaren bidez jaso ez eta langabezia-aseguruan gastatzen denak askogatik gainditzen du BEZaren igoeraren ondoriozko diru-bilketaren igoera. Sektorearen biziraupena ere badago jokoan, gehiegizko BEZ horrek garestiago bihurtzen baititu kultura-ondasun eta -zerbitzuak Internet bidez produktu horietarako aukera izateko ordezko abaguneen aurrean. Arazoak besterik ez dira, eta kinka larrian dago sektorea. Estatuko kultura-politika behar da, kultura sustatu eta babestuko duten politikak dituena; adibidez, mezenasgoaren legea, baina ez dakigu ezer horri buruz ere. Baina premiazkoa da gaur hemen Talde Sozialistak proposatzen duena. Hasteko, kulturaondasun eta -zerbitzuei aplikatu zaien BEZaren igoeraz berriro hausnartzea, eta jatorrizko tasa gutxitua jartzea berriro. Bi, BEZaren tasa gutxitua zehaztea kulturajardueretarako. Hiru, Europar Batasunaren erakundeen barnean kulturaren BEZ harmonizatua ezartzea proposatzea eta defendatzea, gehienez % 10eko tasa duena. Zuzenketei dagokienez, sektorearen interesetik oso urrun dago Talde Abertzalearena, BEZa autonomia-erkidegoko araudien bidez zehaztea eskatzen baitu. Ez da gaurko eztabaida, baina, dena den, Gorospe andreari gogorarazi nahi diot BEZa foru-aldundiek biltzen dutela, eta ereduen eta sarrera-epeen gaineko araudia egiteko eskumena dutela; gainera, Europako direktibek eurogune osoan zeharkako zergak harmonizatzeko joera zehazten dute. Printzipio hori Kontzertuan ere badago, besteak beste, Estatuaren lurralde osoan ondasunen, kapitalen eta zerbitzuen zirkulazio askea bermatzeko, diskriminaziorik eragin gabe. Horregatik diot, kontzertu ekonomikoa itunduta dagoen moduagatik, horregatik dutela zuzeneko zergak definitzeko gaitasuna Batzar Nagusiek, baina ez zeharkako zergak, eta helburu hori duzue zuek gaur hemen. Eta, nioen moduan, nire ustez ez du zentzurik Estatu beraren barruan. Izan ere, Gorospe andrea, zu ez zara Euskal Estatuaz hitz egiten ari gaur, ezta? Ala bai? Dena den, Estatuak BEZaren diru-bilketa dela-eta egiten dituen finantza-doiketek ez digute eragiten, hain zuzen. Lasaitasun eta zorroztasunez hartuko nuke nik gai hau. Begira, nik proposatzen dizut kultura-sektorearen arazo erreal larria, oso larria, neurri handi batean gehiegizko BEZak eragindakoa, konpontzeko gaira itzul gaitezela. Eusko Jaurlaritzak aurreko gobernu sozialistak arrakastaz ezarritako tresna bat du: Kultura Bonoa. Zaila da hainbeste txalo jaso dituen beste gobernu-jarduera bat aurkitzea, hain onarpen orokorra izan duena. Bonoak oso eragin biderkatzaile handia du funts publikoetan. Aurreko ekitaldian, erabili zen euro publiko bakoitzak 2,6 euroko kontsumoa eragin zuen, eta, beraz, administrazioak eskaini zituen 600.000 euroek kultura-produktuen 1,56 milioi euroko balioko erosketak eragin zituzten, eta, horrek kontsumoan ere eragina izan zuen. Eta horrek eragin zuzena du gaur eztabaidatzen ari garen honetan: oso krisi sakona jasaten ari den sektorea babesteko beharrean. Rajoy jaunaren Gobernuak ez du BEZa jaisten, eta Urkullu jaunaren Gobernuak Kultura Bonoa kendu eta ez du ordezkorik jartzen. Ez da ulertzen zergatik egiten diozuen kalte kultura-sektoreari. Nire ustez, zuek ez diozue maniarik, Rajoy jaunak bezala, baina kalte egiten diozue. Kontua da Kultura Bonoa ongi iruditzen zaizuela, Bilbao jaunak aurka egin baitio lehendakariari, eta ezarri egingo duela esaten du. Gorospe andrea, zergatik eskatzen duzu BEZari buruz erabakitzea, zuen eskumena ez baduzue erabiltzen sektoreari laguntzeko? Ala kontua da EAJk ez duela kultura-politikarik, eta bakoitza bere aldetik doala? Argitu, arren, eta izan arduratsuak, ez kultura ez herria ez baitaude txantxetarako. Eta Bizkaiko Foru Aldundiaren proposamenari dagokionez, kultura-bono moduko baten iragarpena egin du, eta esan behar dut ikusi nahiko nituzkeela eskaintza horren ezaugarri guztiak, besteak beste, ez baititu establezimendu-motak bereizten. Kulturaproduktuak saltzen dituzten guztiez hitz egiten du oro har, eta horrek barne hartzen du, adibidez, El Corte Inglés, eta horrek ez du eragiten, Gobernuaren Kultura Bonoak eragiten zuen moduan, zuzenean Euskadiko merkatari txikien, liburu-denda txikien, auzokoen merkataritza-eta industria-egitura babesten, eta horiek lagundu egin behar ditugu, ez hondoratu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2797
10
54
21.11.2013
GOROSPE ELEZKANO
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ondasun eta zerbitzu kulturalei aplikatzeko BEZ motari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Egun on, lehendakari, sailburu, legebiltzarkideok. Reyes jauna, esan behar dizut ez duela erlaziorik zuk gaur aurkeztu duzun ekimenarekin hemen Kultura Bonoaz hitz egiteak. Espainiako Gobernuari hiru puntu zehatz betetzeko eskatzen dion ekimena aurkeztu duzu, eta Euzko Abertzaleak taldeari aurpegiratu diozu zuzenketa gehigarrian aurkeztu duena. Horrek zerikusia du zuk aurkeztu duzun ekimenaren helburuarekin, kontua baita BEZaren zerga-tasa zehaztea eta aldatzea zeharkako zergatzat, ez baitugu araugintzako eskumenik... Zerikusi zuzena du, eta zuk aurkeztu duzunarekin zerikusirik ez duten beste gauza batzuei buruz hitz egin diguzu; baina, noski, izan daitezke eztabaidagai, nahi izanez gero, beste ekimen batzuetan. Ez aurpegiratu gainerakoei zu egiten ari zarena. Hala ere, zalantzarik izan ez dezazun, horixe Eusko Jaurlaritzak, Urkullu lehendakariaren Jaurlaritzak, baduela kultura-politika, badu ongi definitutako kultura-politika, sektorearen gustukoa, zuri gustatu ez arren. Zuk esan dizugu batzar nagusiei dagokiela, eta arauak egiteko eskumena dutela. Noski, eredu eta epeei dagokienez; baina ez du osoko araugintzako eskumena zeharkako zergei dagokienez, eta hori ari gara eskatzen gure zuzenketa gehigarrian. Izan ere, hala balitz, eta Europako esparruan beharrezkoa den harmonizazioa errespetatuz, harmonizazioa errespetatuz, batzar nagusiek, lurralde historikoetako erakundeek zuzenean esku hartu ahal izango lukete kulturasektoreari aplikatzen zaion zerga-motan, beste bat aplikatzea erregutu beharrik izan gabe. Urtebeteak datu ugari eman dizkigu, Reyes jauna, eta ez ditut errepikatuko, baina bai urte bete igaro dela 2012ko irailaren 1ean Espainiako Gobernuak kultura jardueren BEZa % 8tik, tipo gutxitutik, % 21era, tipo jeneralera, igo zuenetik hona. 13 puntu gehiago izan ziren egun batetik bestera. Bizi dugun egoera ekonomikoan puntu bakar batzuen igoera ulergarria izango balitz ere, horrenbesteko igoera, ez. Balio Erantsiaren gaineko Zerga Europar Batasunean oso zabalduta dagoen zerga da, baina oso aldakorra da estatu ezberdinen artean. Ez dago estatuen artean parekotasunik: Espainian % 21a, Erresuma Batuan % 20a, Alemanian % 7a, Frantzian % 5,5a… Aldakortasun horren adibide argia dugu. Eta Euskal Herrian, Hegoalde eta Iparraldearen artean % 15,5 punturen aldea dago. Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroan % 21a eta Lapurdi, Behe Nafarroa eta Zuberoan % 5,5a. Ez da alde makala. Igo zenetik hona 11 ahots entzun izan ditugu, bata Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeak ordezkatzen duen alderdiarena, Euzko Alderdi Jeltzalearena, neurri horren kontra. Kultur sektoreak bizi duen egoera zailaren arrazoi bakarra ez da izango BEZaren igoera. Honi beste hainbat arazo gehitu behar dizkiogu. Krisi egoera larri honetan nabarmena izan da kontsumo pribatuaren jaitsiera, eta kontsumo pribatua beherantz doanean badakigu zer den gertatzen dena: zirkutik, zinetik eta antzerkitik kendu, jatetik eta janztetik kendu orduko. Urtebete beranduago igoeraren emaitzak ez dira izan itxaroten zirenak, Reyes jaunak esan duen bezala. Diru bilketa, uste baino eskasagoa, eta kultur industrian eragin dituen kalteak, garrantzitsuak. Horregatik, Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeak defendatzen du kultur jarduerei tipo gutxitua aplikatzea. Suposatzen dugu gaur hemen eztabaidagai dugun honek harrera ona izango duela Madrilgo Gobernuan, bai, behintzat, egiazkotzat hartzen baditugu Alderdi Popularreko buruzagi ezberdinen berbak gaiari buruz. Esate baterako, Wertek, Hezkuntza, Kultura eta Kiroletako ministroak, behin baino gehiagotan esan du bera kultura jardueren BEZa berrikustera irekita dagoela, beti ere zerga kontsolidazioa lortzeko helburuarekin bat badatoz aldaketak. Bestalde, Montorok, Ogasun eta Administrazio Publikoko ministroak, orain dela gutxi zerga erreforma egingo dutela esan du eta erreforma horretan zergak jaisteko momentua izango dela. Teknikoki, atzeraldi ekonomikotik irtenda gaudela eta, ondorioz, datorren urtean zerga aldaketa hori posible dela dio Montorok. Orain bai, 2014an hazkunde ekonomikoaren ondorioz zergak jaitsi daitezkeela. Atzeraldi ekonomiko egoeran ezinezkoa dela diru-bilketa arriskuan jartzen delako eta, horren ondorioz, defizita ere kolokan jartzen dela. Baina datorren urtean, bai, posible izango dela. Beraz, momentu ezin hobea proposamen hau egiteko atzeraldi ekonomikotik aterata eta Espainiako Gobernuak zergak jaitsiko dituenean. Berriro diogu, momentu ezin aproposagoan helduko gara Legebiltzarreko eskaerarekin aintzakotzat har dezaten, eta suposatzen dugu, baita ere, Euskadiko Alderdi Popularreko legebiltzarkideek ere bat egingo dutela proposamenarekin, PPko Euskadiko hainbat buruzagi zentzu honetan agertu izan direlako. Insistimos, es un momento inmejorable para que tomen en cuenta la solicitud del Parlamento, y suponemos, además, que los parlamentarios del Partido Popular Vasco también estarán de acuerdo con la propuesta, ya que algunos dirigentes del PP vasco así se han manifestado. "Zergak jaisteko garaia da". El señor Oyarzabal: "PPren jarrera zergak jaistea da". La señora Quiroga al lehendakari: "Urkulluri eskatzen diot zerga-jaitsiera proposatzea, Estatuko Gobernuak ekin dion bideari jarraikiz", edo: "Jende guztia zergak jaisteko aukera ikusten ari denean, zergak igoko ditugu Euskadin". Alderdi Sozialistak aurkeztutako legez besteko proposamenari, esan den bezala, gehitzeko zuzenketa aurkeztu diogu; bertan, balio erantsiaren zerga adostu dezatela Ekonomia Itunaren Legearen markoan autonomia araudiko zerga itundu gisa eskatzen dugu. Euskadik, bertako gizon-emakumeek osatzen duten aktibo nagusia ez ezik, autogobernurako tresnak ere baditu, besteak beste, kontzertu ekonomikoa, barne finantzaketarako eredua eta Euskadik zerga arloa antolatzeko duen ahalmen arauemailea dira tresna horiek. Tresnok nabarmenki lagundu zuten 1980ko hamarkadako industri beheraldia gainditzen, eta egungo egoeran ere gauza bera egingo dute. EAJ-PNVren ustez, Espainiako Administrazioari eskatu eta exijitu behar zaio 1979. urtean adostutako konpromiso politiko eta legala erabat bete dezan. Izan ere, eskumen eta autogobernu gehiago izateak euskal gizarteak ongizate gehiago izatea esan nahi du. Ekonomia eta finantza arloko eskumenak garatzea nahi dugu. Horretarako, kontzertu ekonomikoan bertan aurrerapenak egitea proposatzen dugu, zenbait zeharkako zerga, besteak beste gaur hizpide dugun BEZa, Erkidegoko araudi gisa arautzeko. Nahita ez bete beharreko armonizazio europarraren barruan, Reyes jauna, lehen esan dizudan bezala. EAJ-PNVren ekimenez, eta baita negoziaziorako eta konpromisorako gaitasunez ere landu ziren aipatu ditugun tresnak. 35 urtetan egindako lanaren fruituak ditugu. Aurrerantzean ere berdin jarraituko dugu. Eta bide honetan gure gehitzeko zuzenketaren aldeko botoa bereziki zuei, Bilduko ordezkariei, eskatzen zaizue. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2798
10
54
21.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ondasun eta zerbitzu kulturalei aplikatzeko BEZ motari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ados gaude Talde Sozialistak aurkeztu duen ekimenarekin. Hain zuzen, jada bozkatu dugu haren alde. Ez hemen, baina bai, adibidez, Fuenlabradan. Eta beharbada Espainiako beste lekuren batean ere bozkatuko genuen, hain zuzen ere, ekimen hori bera aurkeztu baitu Alderdi Sozialistak –eta egokia iruditzen zaigu hala egin izana– Espainiako hainbat lekutan. Guk, ordezkaritza dugun lekuan, ekimen horren beraren alde bozkatu dugu. Egokia iruditzen zaigu, eta horregatik ez dugu zuzenketarik aurkeztu. Beraz, ekimenaren alde bozkatuko dugu. Ekimenaren arrazoietan datu interesgarriak ematen dira jarduera ekonomikoari eta diru-bilketari dagokienez. Eta guri funtsezkoa iruditzen zaigun zerbait ere adierazten du: kultura-ondasun eta -zerbitzuen BEZa igotzeak kulturarako sarbidea zailtzen duela, eta herritarrak kultura-ekitaldietara joateko balazta bat dela, eta ikusle-kopuruak behera egiten duela. Eta biziki garrantzitsua iruditzen zaigu hori guri. Reyes jaunak beste datu interesgarri batzuk ere eman ditu bere mintzaldian, eta horiekin ados gaude gu; hortik aurrera proposatzen da Legebiltzarrak Espainiako Gobernuari eskatzea kultura-ondasun eta -zerbitzuen BEZaren igoera berriro azter dezala, eta BEZaren tasa gutxitua ezar dezala kultura-jardueretarako. Proposatzen eta defendatzen da, halaber, kulturaren BEZ harmonizatua ezartzea Europar Batasuneko erakundeetan, gehienezko tasa % 10etik beherako dela. Nik esaten dut ados gaudela. Guk hasieratik kritikatu dugu, Diputatuen Kongresuan bertan, Espainiako Gobernuak hartu zuen neurria, eta aurtengo ekainaren 6an galdera bat egin zion UPyDk Espainiako Gobernuari Diputatuen Kongresuan, Kultura Batzordean, kultura-produktuen BEZaren igoera zela eta; besteak beste, galdetu zion zer zerga-helburu zituen neurri horrek. Geroago, uztailaren 7an, UPyDk eskatu zion Gobernuari igoera horren aplikazioaren eragin errealari buruzko datuak emateko, kontuan izanik sektore horrek Espainian 250.00 lanpostu sortzen dituela, eta BPGaren % 4 dela. Neurri hori aplikatuta, lanpostuak galdu dira, eta diru-bilketa jaitsi egin da. Eta gure eurodiputatu Sosa Wagnerrek galdera zehatz bat ere egin zuen Europako Batzordean. Hau zioen galderak: "Europako kultura-erkidego batekoak garela jakitun izanik, aintzat hartu al du Batzordeak kultura-zergaren direktiba harmonizatzailea idazteko aukera?". Argudiatu zuen kultura-industriek esanahi berezia dutela Europan, kultura-aniztasuna sustatzen laguntzen duten heinean, eta toki- eta eskualdekohesioa sustatu eta murrizketek gehien zigortutako sektoreetako bat den heinean. Horiek dira, besteak beste, guk aurkeztu ditugun ekimenetako batzuk. Kultura giza garapenaren zutabeetako bat da, eta ezinbesteko atala hezkuntza-prozesuan, bai hezkuntza formalean bai ez-formalean. Gaur egun bizi dugun krisian, gainera, kultura-ondasun eta -zerbitzuen BEZa igotzea, edo igoera hori mantentzea, tasa gutxitutik orokorrera igaroz, eta beste ondasun batzuekin parekatuz (alkohola, tabakoa, kosmetikoak edo ile-apaindegietako zerbitzuak), oker larria iruditzen zaigu. Hala, urrundu egiten da kultura herritarren garapen-mailak hobetzeko Gobernuaren gune estrategiko bat izateko aukeratik, eta, gainera, kulturaindustria suntsitzen da. Laburbilduz: beraz, ados gaude Talde Sozialistak aurkeztu duen ekimenarekin. Jada haren alde bozkatu dugu Espainiako beste leku batzuetan, eta gaur ere hala egingo dugu. Bistan denez, Euzko Abertzaleak taldeak proposatu duen osoko zuzenketaren aurka bozkatuko dugu. Gure ustez, helburuak Europan zerga-sistema harmonizatzea izan beharko luke, baterako zerga-politika bakar baterantz joatea, eta ez zatitzea. Beraz, bozkatuz gero, Eusko Abertzaleak taldearen ekimen horren aurka bozkatuko genuke. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2799
10
54
21.11.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ondasun eta zerbitzu kulturalei aplikatzeko BEZ motari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, pixka bat harrituta nago ekimen hau nola garatzen ari den ikusita. Izan ere, guri ongi iruditzen zaigu BEZaren igoera berriro aztertzeko proposatzea, espero dugulako, gainera, Mariano Rajoyren Gobernuak berriro aztertuko duela; baina ez soilik sektore horri dagokiona, baita gainerakoei dagokiena ere. Berriro azter dezala, eta jaitsi ahal izan dezala. Kultura-jardueretarako BEZaren tasa gutxitua zehaztea ere eskatzen da, eta are gehiago harritzen da bat, kultura-jardueren erdiak baino gehiagok BEZaren oso tasa gutxitua baitute, % 4koa. Beraz, nire ustez, egiaz hitz egiten ari garen horretan eta egiaz planteatu zaigun horretara bideratu beharko genuke eztabaida. Jarduera jakin batzuetako enpresaburu jakin batzuei BEZa jaitsi behar zaiela proposatu zaigu. Ez zaio BEZa igo zinemari, ez zaio BEZa igo antzerkiari, ezta ekoizpenari edo antzeko ezeri ere. Ez. Sarreren prezioari igo zaio BEZa, eta enpresaburuak jasanarazteko edo ez jasanarazteko aukera du. Eta hemen, itxura batean, sektore jakin horretako enpresaburu jaunek osorik kontsumitzaileei jasanaraztea erabaki dute. Eta Alderdi Sozialista etorri da, eta esan digu: "Bada, ez; sektore jakin horri fabore bat egin behar zaio, sektore jakin horretako enpresaburu horiei fabore bat egin behar zaie, eskulan ugari baitute". Eta batek pentsatzen du: eta autoak fabrikatzen dituztenek gehiago, eta hemen inork ez du hau proposatzen: "autoen fabrikazioaren BEZa jaitsiko dugu". Eta milaka pertsona gehiago dira, eta, nire ustez, Euskadin autoen sektorean dugun barne-produktu gordina askoz garrantzitsuagoa da. Baina, hala ere, ez dut ikusten talderik neurri hori biziki babesten, sektore horiei zergak jaitsi behar zaizkiela esaten. Kontzeptu moduan, ongi iruditzen zait Alderdi Sozialistatik, edo Euzko Alderdi Jeltzaletik…, gainera, ordezkariak gogorarazten digu zergak jaisteko unea dela; zeren eta guk esan dugu hori, baina zuek mundu guztiari eta sektore guztiei igotzeko zerga-ituna eskaini diguzue. Beraz, pixka bat harrituta nago. Pixka bat harrituta, gure zerga-proposamena bai zelako zergak jaistea hemen, Euskadin, eskumenak ditugun lekuan, eta oso gutxi egin ahal izan dugu zerbait jaisteko; baina zerga-erreformaren bidez lanpostuak sortzen dituzten enpresei laguntzeko bidea izan ditugun lekuan, bada, ahalegina egin dugu, eta zerbait lortu dugu. Reyes jauna, arazoa da alde baten ordezkari jardutea. Antzerkiko Enpresaburuen Federazioak txosten batean esan duenez, "Hau desastre hutsa da", eta hori kontraesana da txostenarekin berarekin, eta kontraesana zuk esan diguzunarekin. Izan ere, noski, nahiko kontraesankorra da esatea behera egin duela, eta asko, gero eta zinema-areto gutxiago dagoela... Baina kontraesana da zuk zeuk onartzen duzulako hiru urte zeramatzala ikusle-kopuruak jaisten, funtsean, udalek, autonomia-erkidegoek obrak diruz laguntzeari utzi diotelako, eta, beraz, jende gutxiago joaten da ekitaldietara, ekitaldi gutxiago daudelako. Horrela da, Reyes jauna, eta zuk badakizu, eta guztiok dakigu. Beraz, guztiok dakigunez, bada… Baina, a zer kasualitatea: BEZa igo eta diru gehiago biltzen da BEZ horregatik. Eta horrek adierazten du hemen zerbait pixka bat kontraesankorra dela. Eta kontua da diru gehiago biltzen dela, eta ikusle gehiago daudela filmak onak direnean, espainiarrak izan ala ez, eta antzerki-lanak onak direnean, espainiarrak izan ala ez. Esango dizut Britainia Handiko BEZa gaur Espainian dugunaren antzekoa dela, eta, iruditzen zait Britainia Handiko zinema-sektorea Espainiakoa baino askoz indartsuagoa dela. Eta Frantziaren kasua aipatzen denean, BEZ txikiagoa duela-eta, gero ahaztu egiten da esatea zergapetzen duen beste tasa bat duela, eta % 20raino eramaten duela; beraz, Frantzian ere % 20 ordaintzen da sarreraren prezioan. Beraz, ea pixka bat bideratzen dugun mintzagaia eta proposatzen dena. Nik esan behar nizun, eztabaida hasi denean, bada, ea zer proposamen egiten diguzuen, eta agian, alde ere bozkatuko dugula. Izan ere, bada, Espainiako Gobernuari esatea BEZaren igoera azter dezala, zuzena iruditzen zaigu. Sektore honetan ez, guztietan. Guztietan. Baina, noski, diskurtsoa ikusita, eta, gero, gainera, esatea itxuraz igoera hori sektore jakin batek egindako kritika politikoen mendekua dela... Bide horretatik bagoaz, bada, agian zuri esan behar dizut hau dakarzula ematen zaizkizuen zerbitzuak ordaintzeko! Ala zertaz ari gara? Hori bada eztabaida, bada, egingo dugu. Hori bada eztabaida, egingo dugu. Baldin eztabaida bada nola hobetu oso arrakastatsua ez den industria-sektore bat, inoiz oso arrakastatsua izan ez dena, bada, hitz egin dezakegu, eta mezenasgoaren legeaz hitz egin... Edo hobariez ere hitz egin dezakegu, urtean 100 milioi eurotik gorakoak direnei buruz; zinema- eta antzerki-ekoizpenaren sektore jakin horrek, adibidez, zenbateko hori jasotzen du hobaritan Espainiako Gobernuaren eskutik, alegia, sektoreko kontzeptu guztiengatik biltzen dena baino askoz gehiago. Baina hitz egin dezakegu; nahi baduzu, horri buruz hitz egingo dugu. Eta Gorospe andreak esan digu: "Bada, zergak jaisteko unea da". Bikainak dira zure kontraesanak ere, zuk zuzenketa gehigarri bat egin baituzu... Alderdi Sozialistaren puntu batek eskatzen du hemen bozkatzea Europa osorako BEZ bateratuaren tasa bat, eta guri ez zaigu gaizki iruditzen; Europako herrialdeak inoiz zerga-motaren baterako neurri zehatz batean ados jartzen badira, eta horretan aurrera egiten badute, ados egongo gara gu. Baina kontraesana da zuk 3. puntuan Europa osorako BEZ-mota bakarraren alde bozkatzea, eta 4. puntuan esatea nahi duzuna jarri nahi duzula. Izan ere, hau esaten duzu: "Nik bestelako araugintzako eskumena izan nahi dut", eta, beraz, bestelako tasak jartzeko araugintzako eskumena izan nahi duzula esaten ari zara. Orduan, bada, 3. puntuan esatea Europa osorako tasa bateratua nahi dugula, eta 4. puntuan esatea "Baina nik gogoak ematen didana jarri nahi dut", bada, ez dirudi zentzurik duenik. Dena den, gogoraraziko dizut zerga-arloari zegokionez 1979an itundu zena zorrotz bete zela. Baina ezin dut onartu tribuna honetara etorri eta esatea kontzertu ekonomikoaren, zerga-arauen eskumenaren edo edozein zergaren gaian hemen bete gabeko itunik dagoenik. Izan ere, gogoraraziko dizut –eta denbora amaitzen ari zait– indarrean dagoen Kontzertu Ekonomikoa zerga guztietan historia osoan eskumen handiena eman diguna dela, eta, gainera, mugagabea dela. Alderdi Popularra gehiengo osoz gobernatzen ari zela egin zen, eta Ibarretxe jauna zela Eusko Jaurlaritzan, eta harekin, bada, ez dut uste bereziki ongi eramaten ginenik, ez haren politikekin ez haren proposamenekin (haren aurka, pertsonalki, ez genuen ezer, bistan denez), baina ez dut uste erantzungo duenik EAJ beharrezkoa zela, edo zerbait negoziatzen zuela… Ez, ez! Ez zuen hori erantzun. Are gehiago, gogoraraziko dizut Eusko Jaurlaritza hark berak bazterrean utzi zituela Kontzertu Ekonomikoa iraungitzen zen urteko abenduan hura sinatzera Madrila joan ziren hiru diputatu orokor, eta Eusko Jaurlaritzak sinatzeari uko egin ziola. Eta bi hilabete geroago sinatu zuen. Beste gauza batean baitzebilen. Agian, Kontzertu Ekonomikoa iraungitzeko zain zegoen. Horregatik diot ez etortzeko zerga-arloari buruzko irakaspenak ematera edo dominak jartzera, arlo horretan gauza gutxi baititu emateko Euzko Alderdi Jeltzaleak. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2a137d5c-1198-436b-a6e4-dbb50d8a67ef
parl_eu_2800