legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
51
07.11.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, berankortasunaren aurkako borrokari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Zure baimenarekin, presidente anderea. Itxura denez, arazoren bat izan da Talde Sozialistaren eta Euzko Abertzaleen artean sinatu dugun erdibidekoa banatzeko orduan. Dena den, uste dut Vicente Reyes jaunak ondo azaldu duela: erdibidekoa, funtsean, Talde Sozialistaren proposamena bera da, 2.b atala kenduta. Nolanahi ere, gai honen gainean egin genuen jatorrizko zuzenketaren nondik norakoak azaltzen saiatuko naiz. Duela zenbait hilabete, 2013ko apirilaren 17an, agregakinen garraiolarien agerraldia izan genuen Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Batzordean, eta, bilera hartan, beren egoeraren larriaz ohartarazi ziguten, Vicente Reyes legebiltzarkideak ondo azaldu duenez. Garraiolariek beren egoera, beren egoera larria azaldu ziguten, eta seguru gaude, gainera, egoera hori bera bizi dutela kontratista horiekin lan egiten duten beste lan-arlo batzuetan ere. Lege-arauek zehatz adierazten dute zer baldintzatan egin behar diren ordainketak, bai kontratisten kasuan, bai azpikontratistenean, eta jakin badakigu administrazio publikoek zorrotz betetzen dutela beren ardura, ez, ordea, kontratistek, ez baitiete azpikontratistei garaiz ordaintzen, beren burua finantzatzeko erabiltzen dutelako atzerapen hori. Gure taldeak, 2012an jada, gai hau berau ekarri zuen Legebiltzarrera, eta orduko hartan aurkeztu genuen ekimenak onespen zabala lortu zuen Ganbera honetan. Guztiz bidezkoa da gaur eskatzen dugun hori, eta administrazio publiko guztiek esku hartu behar lukete gai honetan, guztion artean bidegabekeria horiek saihestu ahal izateko. Badakigu Eusko Jaurlaritzak heldu diola jada auziari. Bestalde, aurkeztu dugun ekimen honi dagokionez, lehenengo puntuan Espainiako Gobernuari hel egiten diogu zehapen-araubide bat ezar dezan berandutzeen kontrako legedia betetzen ez denerako, Estatuaren eskumena baita hori. Bigarren puntuan, berriz, Eusko Jaurlaritzari eta gainerako administrazio publikoei dei egiten diegu kontratazio-agirietan zenbait klausula gehitu ditzaten, haien bidez azpikontratistei epe barruan eta egoki den eran ordaintzera behartzeko. Ez dut uste inolako arazorik dagoenik gainerako taldeek ere erdibideko honi babesa emateko; eta, horrenbestez, guztion botoa eskatu nahi dut. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2601
10
51
07.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, berankortasunaren aurkako borrokari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bat gentozen jatorrizko ekimenarekin, eta bat gatoz, halaber, hitzartu den erdibideko zuzenketarekin. Izatez, UPyDk ere antzeko ekimen bat –Talde Sozialistak proposatzen zuenaren antzekoa, alegia– aurkeztu du, berriki, Asturiasko Parlamentuan. Zuzena iruditzen zaigu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2602
10
51
07.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, berankortasunaren aurkako borrokari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, zure baimenarekin, eserlekutik jardungo dut. Tira, bada, nire taldea bat dator, noski, berandutzari aurre egiteko Reyes jaunak eta Etxeberria jaunak azaldu diguten erdibideko horrekin. Horrenbestez, haren aldeko botoa emango dugu. Aurretiaz ere berba egin izan dugu gai honi buruz Legebiltzarrean, eta beste inguruabar batzuetan ere eman izan dugu gure iritzia; orain, beraz, iragarri baino ez erdibidekoaren alde bozkatuko dugula. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2603
10
51
07.11.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, berankortasunaren aurkako borrokari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Legebiltzarreko presidente anderea, egun on. Oraindik guk ez dugu jaso transakzioa, Talde Sozialista ordezkariak azaldu izan dit. Oro har, gu muinean bat bagatoz, baina zenbait kasutan zalantza bat edo gehiago saiatuko naiz azaltzen. Esan izan den moduan, Euskadiko agregakinen garraiolari autonomoen sektoreak apirilean azaldu zigun bere egoera tamalgarria, eta berankortasunaren auzia batez ere dagokie ez bakarrik garraiolariei, baita enpresa txikiei eta langile autonomiei batez ere. Estatuko Berankortasun Legeak, 2004. urtekoak, zedarritzen du bere 4. artikuluko 2. puntuan zordunak faktura jaso eta handik 30 eguneko epea duela zorra kitatzeko, eta hemen azaldu izan den epe hori 60 egunetara zabaldu daiteke. Baina esaten du hala ere arauetatik harago ordainketa-epeak adostu daitezkeela aldeen artean. Legeak berak esaten du, eta hor dago ahulunea. Aldeen artean adostu ahal izate hori, ahalmen hori, enpresa handiek eta administrazio publiko askok, nahiz eta hemen esaten den udala ere izan daitekeela, administrazio publiko zenbaitek modu makurrean erabiltzen dute enpresa txikiak eta langile autonomoak behartzeko. Legebiltzar honetan egindako agerraldi hartan aipatu eta salatu ziguten enpresa handiek –eta hau ere esan da– 200 egunetik gorako ordainketa-epeak adostera behartzen dutela. Eta azpimarratu nahiko nuke adostera behartzen dituztela eta egoera oso zailean jartzen dituztela lana galtzearen mehatxupean, batez ere langile autonomoak. Salatu ziguten batez beste, eta hau ere aipatu izan da, kamioizale txiki hauei hilero-hilero bere multzoan 30 bat milioi euro zor zaiela. Galtzen ari dira lanpostu asko. Eta gogoratu behar dugu garraiolari horiek hurbileko garraiolariak direla, alegia, ez distantzia handiak egiten dituztenak, normalean etxeko garraiolariak nolabait esatearren. Lege-arazorik ez dago hemen, nahiz eta oinarrizko legearen eskumena Estatuarena izan. Legea zehatza da alor honetan eta hemen legearen aplikazioa izan daiteke. Guk zalantzak dauzkagu, nahiz eta ikusi orain arte ikusi ez dugun, ordezkari sozialistak azaldutako moduan, adostutako bigarren zatiko puntu horietan. Lehenengo puntuan, orokorrean, berankortasunaren zigor-araubidea horrela Estatuko Gobernuari eskatzea, iruditzen zaigu, batetik, oso zabala dela eta berankortasunaren izenean jende asko eraginda egon daiteke, hala nola, maileguak ezin ordaindu ditzaketen pertsonak. Printzipioz, zehatzago beharko luke berankortasunaren zigor-araubide hori zeini dagokion. Eta hori zehaztu gabe dago, behintzat nik irakurritako testuan. Hori bat. Eta bi, aplikazioan. Hau da, baliabide politiko administratiboak badaude erakunde publikoetan, hala nola, Eusko Jaurlaritzan, aldundietan eta udaletan, pleguen bitartez arautu ahal izateko edo kontrolatua ahal izateko. Eta hemen ikuskaritza bat planteatu beharko litzateke, subkontratazio horietan zer gertatzen den jakin ahal izateko. Salbuespen horiek esanda, eta denboraren laburtu beharrez, guk esango genuke espirituarekin bat gatozela. Ez gatoz bat lehenengo puntuarekin esandako arrazoiengatik, eta gure jarrera printzipioz abstentzioaren aldekoa izango da. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2604
10
51
07.11.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, berankortasunaren aurkako borrokari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Zure baimenaz, presidente andrea, eskerrak eman nahi dizkiet ekimena babestu duten taldeei, eta Isasi jaunari, berriz, esan aurtengo otsailetik hona aldatu egin dela egoera, errege lege-dekretu batek ezinbestean behartzen duelako sei hileko gehieneko epea betetzera, epea luzatzeko hitzarmena egiteko aukerarik eman gabe. Sektorean baldintza hori ez betetzea legez kanpokoa da guztiz, baina halaxe gertatzen da, eta ez dute egoera hori salatzen, bestela lan barik geratuko liratekeelako. Lege hori betearazteko modu bakarra zehapenaraubide eraginkor bat ezartzea da; izan ere, alde batean eta bestean ditugun bi estatuetan, enpresa horiek berek epe barruan betetzen dituzte beren betebeharrak, herrialde horiek zehapen-araubideak dituztelako, eta, gure kasuan, eskumen hori Espainiako Gobernuari dagokio. Borrokarako dugun bide bakar hori zibilista batek –Espainian XX. mendean izandako zibilistarik onenak, apika– agerian utzi zuen, aditzera eman zuenean gauza bakar batek leuntzen zuela Espainiako lege-emari gehiegizko hori: lege horiek gero ez zirela betetzen, hain zuzen. Eta ez-betetze horren aurka borroka egiteko modu bakarra zehapen-araubidea da. Porque normativa hay. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2605
10
51
07.11.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, berankortasunaren aurkako borrokari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai. Zure baimenarekin, neure eserlekutik. Esateko baita ere Isasi jaunari irail honetan 14/2013 Legeak, ekintzaileei laguntzekoak, aldatzen dituela baita ere beste lege batzuk, eta berak ematen dizkigula hainbat pliego administratibo aldatzeko aukera, eta kontratista eta subkontratisten arteko harremanak jarraitzeko eta exijentzia berriak egiteko. Orduan, gauzak aldatzen ari dira eta uste dut zenbait gauza gehiago egitea badagoela. Eta pena bat da, baina berak zituen kezkak beharbada emendakin baten bitartez zuzendu zitezkeen, eta berak zituen kezka horiek beharbada beste transakzio batean jarri genitzake, baina kasua izan ez denez, zure baiezko bozka eskatuko nuke. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2606
10
51
07.11.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, berankortasunaren aurkako borrokari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eserlekutik. Bakarrik esatea, erdarazko testua daukat, baina esaten da lehenengo puntuan "Espainiako Gobernuari eskatzen zaio zigor-araubide bat egitea berankortasunaren aurka". Hemen ez da zehazten ze berankortasun-klasez ari den. Eta guk ikusten dugu ez dela gauza bera bere etxeko mailegua ezin ordaindu dezaken pertsonaren kasua edo hemen aipatzen direnak. Eta horrexegatik, hemen dago salbuespen-egoera hori. Gainontzeko puntuekin bat gatoz eta pentsatzen dugu, orain jeltzaleen ordezkariak esan duen moduan, gauza asko egin daitezkeela, eta eskatu egin dugu egitea. Baina lehenengo puntuarekin zalantza sortzen zaigu eta gure jarrera abstentzioa izango da.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2607
10
51
07.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskadi eta Europa gaiaren inguruan Eusko Jaurlaritzaren komunikazio bat eta osoko bilkura monografiko bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, legebiltzarkide jaun-andreok. Nik ere labur jardun nahi dut eguneko gai-zerrendaren azken puntu honetan. Nire taldeak erdibideko zuzenketa sinatu du Talde Sozialistarekin eta Euzko Abertzaleen taldearekin, bultzada emateko gure ustez Legebiltzar honek oraindik betetzeke duen eginkizun bati. Europaren integrazio-prozesua aztertu eta ebaluatu egin behar da, eta Europar Batasunaren eremu instituzional eta politiko bakoitzetik heldu behar zaio eginkizun horri. Eta hauxe da horietako bat, garrantzitsua, gainera. Aurrera egiten jarraitu behar da Europako batasun politikoaren ibilbide geldiezin horretan, eta eragileak ugaritu egin dira bidean. Hor ditugu subsidiariotasun-printzipioa, sektorepolitikak, Eskualdeen Batzordea, Europako erakundeetan dugun partaidetza eta autonomietako gobernuek hainbat arloren aurrean hartzen dituzten jarrerak –sektore-politikak direla, lurralde-politikak direla edo eskualdeen garapen politikak direla–; bada, hori guztia aintzat hartuta, bidezkoa da eta ezinbestekoa, hogeita zazpi urte igaro ostean Espainia proiektu honi atxiki zitzaionetik –garai hartan Europako Erkidegoak deitua–, eztabaida bat garatzea eta, eztabaida horren aurretik, Eusko Jaurlaritzak komunikazio bat egitea, eztabaida horren nondik norakoak finkatzeko eta Eusko Jaurlaritzaren aldetik argi adierazteko zer egin den, zer egiten den eta zer egin daitekeen Europar Batasuna indartzeko. Euskadiko bizitza politikoa, instituzionala eta ekonomikoa aldatu egin da; garatu egin da, eta eboluzionatu egin du Europarekin batera, eta, ezbairik gabe, Euskadiri onuragarri gertatu zaio jardun-eremu garrantzitsu horren, hots, Europar Batasunaren partaide izatea. Nire taldeak honen antzeko beste ekimen bat aurkeztu zuen 2011n. Legez besteko proposamen hura onartu egin zen, eta, haren bidez, Eusko Jaurlaritzari eskatu zitzaion –Alderdi Sozialistaren gobernupean, orduan– komunikazio hori egin zezan. Alabaina, Eusko Legebiltzarra desegin egin zen aurrez, eta, ondorioz, bi gauza eragotzi: batetik, agiri hori aurkeztea, eta, bestetik, haren gainean zegokion eztabaida egitea –Legebiltzar honen gehiengoak onartu, babestu eta aditutako eztabaida–, hogeita bost urte igaro zirela egitura horretan txertatu eta harekin bat egin genuenetik. Horrenbestez, une aproposa dugu orain, betekizun horri berrekiteko. Izan ere, 2014. urtea oso urte garrantzitsua izango da Europar Batasunean: Europako Parlamenturako hauteskundeak izango ditugu maiatzean, eta Europako Parlamentu –espero dezagun– berriztu horrek eskumen eta ahalmen gehiago izango ditu; bestalde, baliteke biltzar bat ere egitea, zenbait sektorek hertsiki egindako eskaerei erantzunez –horien artean ditugu, besteak beste, Europako nazioarteko mugimendua, bai, halaber, Eurobask edo Europako Mugimenduaren Euskal Kontseilua ere–; hala, bada, erreferentzia horiek guztiak oinarri eta ardatz izan daitezke, gure eztabaida, balantzea, egoeraren azterketa eta proposamenak bideratzeko, non gauden jakin eta norantz joan nahi dugun zehazteko. Legez besteko proposamen horren azalpenean esaten zenez, gure araudi-egituraren alderdi zehatz batzuetan funtsezko eragina izan du esparru ekonomiko eta politiko horretako partaide izateak; era berean, gogora ekartzen zuen Euskadiko herritar sonatu asko aritu direla ordezkaritza-lanetan, bai Europako Parlamentuan, bai beste erakunde batzuetan ere, hala nola Eskualdeen Batzordean, Europako Kontseiluan eta beste zenbaitetan. Jada hemeretzi urte darama lanean gure ordezkaritzak Bruselan, bitartekaritza- eta egokitze-lanak eginez, Europar Batasunaren barruan Euskadiren interesen alde egiteko; lan handia egin da, eta haren berri jaso izan dugu aldian-aldian. Azkenik, proposamen horren azalpenean adierazten zenez, garapen industrial eta politikoan izan dugun ekimenaren erakusgarri gehiago ere badaude, hala nola Europako Mugimenduaren Euskal Kontseilua (Eurobask), zeinak hirurogei urte bete berri baititu europartasuna sustatzen, gure erakundeekin –Eusko Legebiltzarrarekin, Eusko Jaurlaritzarekin, foru-aldun- diekin eta gure udal nagusiekin– harreman estuan. Eta datu hori ere kontuan hartzekoa da, eztabaida hau sustatze aldera. Bai unibertsitate-mailan, bai ikerketa politikoren eta soziologikoaren esparruan, maiz adierazi izan da zer garrantzitsua den erakunde politikoetan Europari buruzko eztabaidak egitea Europaren proiektua sendotze aldera. Horregatik, gure ustez, Eusko Legebiltzarrak ere heldu egin behar dio eztabaida horri ardura guztiz, eta horixe zen, noski, gure asmoa. Gainera, gonbita luzatzen genion Eusko Jaurlaritzari –halaxe egin genuen, eta uste dut funtsezkoa zela–, hark ere gogoeta egin zezan eta Gobernu Kontseiluan gogoeta horren berri eman zezan; hori, baina, Jaurlaritzaren betekizuna izango litzateke, betiere. Guk, geurea. Gobernua aldatu da aurten. Aurreko legegintzaldian Legebiltzarrak beharrezkotzat jo zuen Europaren balioa aintzatestea eta gure ekimena indartzea, Europa garatzen eta batasun politiko biribilagoa eta sendoagoa lortzen laguntzeko. Aurreko hartan, baina, azkenik ezin izan zen bideratu ekimen hori. Alabaina, asmo horrek bere horretan jarraitzen du, eta horrexegatik aurkeztu zuen Talde Popularrak legez besteko proposamena. Azkenik, erdibidekoa lortu da haren gainean Talde Sozialistarekin eta Euzko Abertzaleekin, eta eskerrak eman nahi dizkiet bai Mendia andreari, bai Uribe-Etxebarria jaunari, haien ekarpenei esker nabarmen hobetu delako azken akordioa. Horrenbestez, erdibideko horretan, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio, lehenik, komunikazio bat egin dezan Euskadiko erakundeek Europar Batasunean betetzen duten jardunari buruzkoa, egoera zertan den aztertzeko eta ekintza-proposamen batzuk egiteko –berariaz aintzakotzat hartuta Europar Batasunaren bategite-prozesua mamitzeko eta garatzeko 2013. urtean egindako urratsak– eta, ondoren, komunikazio hori Legebiltzarrean aurkez dezan, hurrengo bilkura-aldiko osoko bilkuran edo batzordean eztabaidatze aldera. Horretan datza lehen datua –garrantzitsua zinez– eta Jaurlaritzari eta geure buruari eskatzen diogun lehen eginkizuna. Era berean, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu 2014tik aurrera, urtero-urtero, urtea hasteaz batera, komunikazio bat igor dezan Legebiltzarrera, Euskadiko erakundeek Europar Batasunean betetzen duten jardunen edo ekintzen berri emateko eta gai hori osoko bilkuran edo batzordean lantzeko. Aldian-aldian informazio zehatza emateko jarduera hori nahitaezkoa eta ofiziala izatea nahi dugu; era berean, Legebiltzarreko eztabaida hori ere ezinbestekoa eta ofiziala izatea nahi dugu, gaia garrantzitsua baita zinez, eta, horregatik, ardurarik handienaz hartzen dugu. Halaxe azaldu izan dut, eta halaxe adierazi da, halaber, bai "Europa 2030 proiektua: Erronkak eta aukerak" agirian, bai 2030. urteari begira hausnarketa-taldeak Europar Batasunaren etorkizunari buruz Europako Kontseilura bidalitako txostenean: indarrak batu behar ditugu Europar Batasunaren inguruan, akordioak eginez erakundeen eta bitartekari ekono- miko eta sozialen artean bai, halaber, gure errealitatea osatzen duten botere-mailen artean ere –estatuak direla, tokian tokiko erakundeak direla edo, gure kasuan bezala, eskualde-mailako erakundeak direla–. Aitzindaritza argia eta ausarta behar da, herritarrekin etengabe hitz egiteko gaitasuna duen aitzindaritza. Izan ere, haren babesa funtsezkoa da larrialdi-egoeretan, hala nola egungo krisialdian, krisiaren beraren lazturagatik eta krisialdia gure egoera sozial eta ekonomikoan izaten ari den eraginagatik, bai, halaber, egoera horri aurre egiteko eta nahi dugun moduko etorkizuna egituratzeko sakoneko egituran egin behar ditugun aldaketengatik. Eta, hemendik, Euskaditik, haren erakunde gorenetik, hots, Eusko Legebiltzarretik, ondo asko heldu diezaiokegu eginkizun horri. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2608
10
51
07.11.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskadi eta Europa gaiaren inguruan Eusko Jaurlaritzaren komunikazio bat eta osoko bilkura monografiko bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias. Joan den 2011ko urriaren 5ean Legebiltzar honek onetsitako proposamenean, berariaz eskatzen zitzaion Eusko Jaurlaritzari Euskadik Europan bizi zuen egoerari buruzko komunikazioa eratu zezan, bertan jaso zitezen orain arteko bidearen balantzea, egoeraren azterketa eta etorkizunerako ekintza-proposamenak, Euskadiko erakundeak Europaren proiektua mamitzeko betetzen ari diren eginkizunaren gainean. Bi urte baino gehiago igaro dira harrezkero, eta Alderdi Popularrak eskaera berbera aurkeztu du ostera ere, komunikazio hori egin dadin. En ese debate llevado a cabo hace dos años, según he podido constatar, se adujeron argumentos tanto a favor como en contra de Europa, ofreciéndose opiniones muy diversas respecto a las consecuencias tanto positivas como negativas que esa Unión Europea sometida a los deseos del mercado y del capital ha generado en nuestro país. Bi urtean, gauza asko aldatu dira Europan; nabarmen aldatu dira, halaber, Europatik Espainiako estatuari ezarri zaizkion neurriak, izatez, interbentzio ekonomiko eta politikoa ere ekarri baitute; eta interbentzio horrek zuzeneko ondorioak ditu hala Legebiltzarrean nola Eusko Jaurlaritzan, areago murriztu baitute erakunde horien ekimen politikoa zein ekonomikoa, eta, horren ondorioz, are mugatuago geratu dira gure autogobernua eta Europarekiko harremanak. No obstante, retomamos este tema, con el objetivo emprender un nuevo debate ideológico en torno a lo que esperamos de la Unión Europea, cuando resulta evidente que transcurridos dos años nos hallamos en el mismo lugar que entonces, en el punto inicial; es más, las políticas que durante estos dos años se han ido gestando en Europa han acabado por superarnos. Euskal Herria Bilduk aurrera egin nahi du; desblokeatu egin nahi ditu Legebiltzarreko eztabaidak, bestelako ikuspegi bat ekartzeko edo, behintzat, bestelako ikuspegi hori ekartzen saiatzeko: ikuspegi praktikoagoa, ez horren teorikoa, aukera eman diezagun egokiro lantzeko Europan eratutako azken txostenen nondik norakoak eta haien funtsek gure autogobernuan izan dezaketen eragina. Izan ere, Europari buruz hitz egiten dugunean, gauza horiei buruz hitz egin behar dugu: zehatz jakin behar dugu zer egoeratan uzten ari den Europa Euskadiko autogobernu hebaindu hau, eta zehatz jakin behar dugu, orobat, zer ondorio dakarzkiguten Europan hartzen diren erabakiek. Azken batean, etorkizunera begiratu behar dugu, eta ez iraganera, ekimen politikoak hartu duen bidearen kontrako norabidean, gainera, Alderdi Popularrak aurkeztutako proposamenak asmo duen bezala; izan ere, ibilbide politiko hori, eragin politiko hori ez doa hemendik Europara, guztiz kontrako norabidean baizik. De acuerdo con esa filosofía, Euskal Herria Bildu ha presentado una enmienda de totalidad a la iniciativa original, en la que insta a la creación de una ponencia que trate exclusivamente este tema. Lantalde bat eratzea eskatzen dugu, zehatz aztertzeko erabateko batasun ekonomiko eta monetarioa lortze aldera egindako proposamen horrek –Europako Kontseiluaren presidenteak 2012ko ekainean egina eta Espainiako estatuak 2012ko urrian behin betiko onetsia– zer ondorio politiko eta fiskal izango dituen zorpetzean eta zer ondorio ekonomiko ekarriko dituen autogobernuan eta kupoan. Jakingo duzuenez, txostenak oinarrizko lau ardatz ditu: lehena finantza-esparru integratuari buruzkoa da; bigarrena aurrekontu-esparru integratuari buruzkoa; hirugarrena politika ekonomikoaren esparruari buruzkoa, eta laugarrena eta azkena, legitimitate demokratikoari eta kontu-emateari buruzkoa. Lau puntu horiek garatzeko, txostenaren arabera, zenbait urrats egin behar dira aurrez, gizartean duten legitimitatea indartzeko. Besteak beste, erakundeak demokratizatzea proposatzen da, eta dagoeneko egon badauden organo eta erakundeek funtzio gehiago eskuratzea. Alabaina, aurrez egin beharreko urrats horietako puntu batzuk Legebiltzarrean eta Eusko Jaurlaritzan jorratu beharko lirateke; hor ditugu, esate baterako, Europako Parlamentuaren eta estatuetako parlamentuen artean lankidetza indartzera bideratutako ekimenak. Hala, biltzar parlamentario bat egitea proposatu da, Europar Batasunaren norabide estrategiko nagusiei buruz eztabaidatzeko. Ez al du, baina, Legebiltzar honek foro horretan parte hartzea exijitzeko asmorik? Gainerako taldeek balorazioren bat egiten al dute horren gainean? Zer ondorio dakartza neurri horrek? Beste lan-ildoetako batean, diputatu nazionalen sareak sortzea proposatzen da, gai jakinetan lan egin dezaten, eta horrek kanpoan uzten ditu zuzenzuzenean bai Jaurlaritza baita Legebiltzar honen interesak ere. Zer edo zer esan beharko da, bada, horren gainean! Proposatzen diren lau ardatzei zehatz kontu eginda, arretaz eta kezkaz jorratu behar dugu txostenak dioena. Finantza-esparruari dagokionez, dagoeneko argi ikusten ari gara neurri horiek nola ari diren hezurmamitzen. Aste honetan bertan ikusi dugu Kutxabankekin, dagoeneko bertan behera utzi baititu bere bi helburu nagusiak: kontrol publikoko bankua izatea, batetik, eta, bestetik, herritarren interesen eta herriaren interes estrategikoen zerbitzupean egotea. Dena amildu da, Europako zuzentarau baten ondorioz. Hala, bada, horri buruz hitz egin behar dugu Euskal Herria Bilduk proposatutako lantalde horretan. Aurrekontu-esparru integratua dela-eta, batetik, erabateko babesa ematen zaie bai egonkortasun- eta hazkunde-hitzarmen traumatiko horri, bai egonkortasun-, koordinazio- eta gobernantza-itunari, baina, horrez gain, aurrekontu-batasunerako bidean aurrerapauso kualitatibo bat egiteaz ere hitz egiten da zuzenean. Hartara, gehieneko mugak ezarri ahal izango dira urteko aurrekontu-saldoan eta zor publikoan. Gainera, zor publikoaren jaulkipena esparru horren kontrolpean geratuko litzateke, eta, argi ez badago ere azken erabakia zer erakunderen mende geratuko litzatekeen, badakigu, jakin, organismo horrek ez duela seguruenik izaera demokratikoa izango. Ez al da, bada, gai hori Legebiltzar honek aztertzeko eta lantzeko moduko gaia? Izan ere, esaten ari zaizkigu aurrekontu-politikan ere dagoeneko ez garela autonomoak izango. Zer politika mota ezarriko direla uste duzue, finantza-interesen zerbitzari eta gizarte-eskubideen harrapari den Europa horretatik? Areago, kontuan hartuta estatuen esparrua baino ez duela aintzatesten. Hirugarren ardatza politika ekonomiko integratuari dagokio, eta, errealitateak fikzioa gainditzen duenez beti, ikusi besterik ez dago bi Europen estrategia, alegia, aberastutako Europarena –iparraldeko Europarena– eta bankuek arpilatutako Europarena –hots, hegoaldeko Europarena–. Zuen ustez, non kokatzen dute Alemaniak edo Frantziak Euskal Herria? Iparraldeko Europan ala hegoaldekoan? Tristeena da ikusi ere ez gaituztela ikusten, Espainiako eta Frantziako lauzapean bizi garenez gero; tristeena da, arlo ekonomikoan, hegoaldeko herrialde arpilatuei ezartzen dizkieten politikak ezartzen dizkigutela guri ere. Ez dezagun geure burua engaina. Ez al genituzke herri-izaera ematen diguten egiturak sendotu behar, neurri horietatik babesteko? Ez al genuke horri buruz hitz egin behar Europako errealitateari buruzko batzorde batean? Eta, amaitzeko, azken ardatzean, legitimitate demokratikoa eman nahi zaio legitimitate demokratikorik ez duen eta, jakina, nahierara jarduteko halakorik behar ere behar ez duen batasun horri. Inposatu egiten du Europak; gure eskumenen esparrua gainditzen du Europak, baina, hala ere, Europari begira jarraitzen dugu, hura gure salbazioa balitz bezala. Haatik galdetu iezaiezue portugaldarrei, greziarrei edo italiarrei ea zer iritzi duten Europaren ontasunei buruz. Galdetu iezaiozue Europako iparralde horretako langileriari ea zer iritzi duen Europak ezarritako politika horiei buruz: herstura-politikak, defizita kontrolatzeko politikak, aurrekontuak egonkortzeko politikak, pribatizazioak… Galdetu iezaiezue. Baina denetan garrantzitsuena: gogoeta egin dezagun hemen ere ezarri zaizkigun neurri horien legitimitateari buruz. Gogoeta egin dezagun politika horien guztien ondorioei buruz. Izan ere, neurri berriak ate joka ditugu jada, eta tamalgarriena da ez zaiola eztabaida horri heldu nahi, eztabaida horretan murgilduz gero, funtsean, europazaleak garen edo ez eztabaidatzen arituko ginatekeelakoan. Izan ere, badirudi ezin dela txintik ere esan Europa antisozial eta merkantilizatu horren kontra, europazaletasunaren kontrakoak garela leporatu gabe. Horregatik, txoritxoei eta loretxoei buruzko eztabaidak proposatzen ditugu, kontu hutsalei buruzkoak, eta nekez jorratzen ditugu Europatik datozkigun politika antidemokratikoen ondorioak. Estamos convencidos de que el PNV también comparte esta preocupación de EH Bildu, y que también lo considera un atropello a nuestras competencias, ante el cual se deben tomar decisiones, a fin de evitar que se le impongan a nuestra ciudadanía una serie de medidas antisociales y antidemocráticas, provenientes de una Europa gobernada por el capital y el mercado. Seguru nago EAJ bat datorrela gurekin kezka eta premia horren gainean, herri modura erantzun behar baitiogu egoerari eta gure geure bidea egiteko ahalmena izan edo, gutxienez, Europako erabakiguneetan berdintasunez parte hartzeko gaitasuna eduki. Horretarako sortu nahi dugu lantaldea. Espero dut gutxienez zuek gurekin bat egingo duzuela ekimen horri bultzada emateko. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2609
10
51
07.11.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskadi eta Europa gaiaren inguruan Eusko Jaurlaritzaren komunikazio bat eta osoko bilkura monografiko bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, mahaiburu anderea. Arratsalde on guztioi. Gure iritziz, beti izaten da ona Europari buruz eztabaidatzea, eta batez ere gainera oraingo garaietan, denok begiratzen dugunean Europara. Batzuetan entelekia abstraktu eta gaiztoa balitz bezala begiratzen diogu Europari; baina, egiari zor, Euskadiko herritarrok formalki Europar Batasuneko kide izan baino askoz lehenagotik parte hartu izan dugu Europaren aldeko espiritu horretan. Eta esan behar dugu Talde Sozialistatik ez dugula txarto ikusten aztertzea Legebiltzar honetan zein izan den gure erakundeen papera Europar Batasunean eta, aldi berean, finkatzea zeintzuk diren gure lehentasunak Europan urtero-urtero. Izan ere, Euskadiko politiketan eragin handiena duen nazioz gaindiko esparrua Europar Batasuna da, bere izaeragatik berarengatik, eta, harekin batera, Europako integrazioa. Askotan galdetu izan dugu Ganbera honetan ea orain dugun Europa hori ote den benetan nahi dugun Europa; ea Troikaren Europa horrek egokiro erantzuten ote dion gure barnemuinean dugun europazaletasun horri edo, kontrara, beste muturrean dagoen ia; askotan galdetu izan diogu geure buruari zein den Europarako gure eredua, zein izan behar luketen gure erakundeak eta zer eskumen eta politika garatu behar luketen. Egia da Europako erakundeetatik aspaldian bideratzen ari diren politikak etsigarriak gerta daitezkeela, baina, gu, sozialistok, zeharo sinetsita gaude konponbidea ez dela Europar Batasuna suntsitzea, baizik eta hura berregituratzea eta indartzea; hitz batez, Europa gehiago egitea. Bestelako Europa bat, baina Europagoa. Horregatik, gaur egungo testuinguruan, onuragarria izango litzateke Europar Batasunaren politikagintzaren esparruan zer lehentasun ditugun zehaztea Euskadiko politikei uztartuta, bai, halaber, zer lehentasun orokor ditugun finkatzea, Europako politikak –eta, ondorioz, Euskadiko politikak– egokiro garatzeko behar diren berregituraketak egiteko. Gure patua, zalantzarik gabe, Europar Batasunaren arrakastari lotuta dago; horrenbestez, guztiok egin behar dugu ahalegina, aspaldian horren gogor kolpatzen gaituen krisialdi latz hau gainditzeko. Benetako Europa eraiki nahi badugu, beste itun bat lortu behar dugu, Europaren erakunde demokratikoak berregituratu egin behar baitira, herritarren benetako ordezkariak izan daitezen eta behar adinako erabaki-ahalmena eduki dezaten, politika bateratuak eratzeko ekonomian, fiskalitatean, iruzurraren aurkako borrokan, ongizate-estatuaren defentsan, enplegu-plan bateratuetan… alegia, gai asko eta askotan. Horretarako, parte-hartze biziagoa sustatu behar dugu Euskadin, eraginkortasunez eragiteko Bruselan; eta baliabide bat baino gehiago dugu eskura horretarako, hala nola Eskualdeen Batzordea edota Kontseiluan autonomia-erkidegoen partaidetza irekia duten erakundeak, bai, halaber, Ecofin-eko lantaldeak ere. Euskal Autonomia Erkidegoak leku egokia hartu behar du Europako erakundeetan: Europako Legebiltzarrean, Europako Batzordean, Europako Inbertsio Bankuan eta gainerako erakunde eta organoetan; eta, horretarako, ezinbestekoa dugu Bruselan ditugun ordezkaritzak baliatzea: bai Euskadiren Europar Batasuneko Ordezkaritza, bai Euskadiko herritarren edo Euskadiko erakundeen zuzeneko partaidetza duten Europako sareak. Euskadik finkatu egin behar du zer jarrera hartuko duen Bruselan negoziatzen ari diren Europako zenbait politiken aurrean, eta horrexek izan behar du gure eztabaida horren lehen helburua, politika horiek zuzeneko eragina izango baitute epe luzean ekonomia errealean; era berean, Euskadik eragile proaktibo bilakatu behar du politika horietan, Europari buruzko eztabaida sustatuz bai Eusko Legebiltzarrean, bai Euskadiko gizartean, oro har. Gure taldea pozik dago lortu dugun erdibideko zuzenketarekin, hari esker aurrerantzean gai honi buruzko eztabaida monografikoa izango baitugu urterourtero. Besterik ez. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2610
10
51
07.11.2013
URIBE ETXEBARRIA APALATEGI
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskadi eta Europa gaiaren inguruan Eusko Jaurlaritzaren komunikazio bat eta osoko bilkura monografiko bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Legebiltzarburu anderea, legebiltzarkideok. Ni oso laburra izango naiz, ez naiz eztabaidaren sakonean sartuko. Bakar bakarrik eskertu Barrio jauna, Mendia anderea, izan duten malgutasunarengatik erdibideko testu batera iristeko. Eta noski, bai gu Europa zaleak gara, hori denok dakigu, gizarte honek badaki baita ere hasiera-hasieratik. Eta europazaleak gara partekatzen ditugulako Europaren proiektuaren sorrerako printzipioak. Eta horretan, guk oso argi daukagu herri honen etorkizuna neurri zabal batean Europak sorretarik aldarrikatu eta defendatu eta neurri batean garatu dituen printzipioei lotuta dagoela. Baina europazaleak izateak ez du esan nahi erabat ados gaudela gaur egun Europak daukan ereduarekin, gaur egun Europak daukan egiturarekin, Europak gaur egun garatzen dituen politikekin. Eta zentzu horretan EH Bilduko ordezkari edo bozeramailearekin partekatu dezakegu eta partekatuko ditugu printzipio batzuk, hor ez zalantzarik izan, baina hori pixkat aurrerantzean ikusiko dugu, ze ez dut uste gaur momentua dela, unea dela eztabaida horretan eta printzipio horietan sakontzeko. Guk behintzat ez dugu horrela enfokatu gaurko eztabaida hau, baizik eta Jaurlaritzari egiten zaion eskaera batez ari gara, adostu dugu, ados gaude, aurreko legealdian baita ere adostu genuen. Beste elementu bat erdibideko testuari erantsi egin diogu, eta izan da ez bakarrik behin batean txos- ten bat Jaurlaritzak hona Legebiltzarrera bidali dezala, baizik eta urtero. Eta nik uste dut horrekin batera Legebiltzar honek aukera izango duela urtero-urtero halako eztabaida-dinamika bat izateko eta horrekin batera ba bere posizioa finkatzeko europear integrazio-proiektuaren inguruan. Guk printzipioz ez dugu gaizki ikusten ponentzia bat eratzea eta ponentzia bat eratu daiteke, baina utzi dezagun pixkat Jaurlaritzak bere txostena bidali dezala, eta horrekin batera gure posizioak, iritziak, proposamenak mahaigaineratuko ditugu eta hortik aurrera, berriz diot, nik uste dut akordio zabaletara iristeko aukera izango dugula.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2611
10
51
07.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskadi eta Europa gaiaren inguruan Eusko Jaurlaritzaren komunikazio bat eta osoko bilkura monografiko bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Bat gatoz erdibidekoarekin, eta haren alde bozkatuko dugu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2612
10
51
07.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskadi eta Europa gaiaren inguruan Eusko Jaurlaritzaren komunikazio bat eta osoko bilkura monografiko bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, zure baimenarekin nire eserlekutik arituko naiz, presidente andrea, laburlabur jardungo baitut, ostera ere eskerrak emateko bai Uribe-Etxebarria jaunari, bai Mendia andreari, baita, orain, Maneiro jaunari ere, gure erdibidekoarekin bat egin duenez gero. Urte garrantzitsuan ernatuko da ekimen hau, guztiok dakigunez 2014. urtea urte garrantzitsua izango baita Europar Batasunaren integrazio- eta indartze-prozesuari begira. Horregatik, hemendik sortuko den eztabaidaren bidez, ahalegin berezia egin nahi dugu Europar Batasuna indartzeko, benetako batasun politiko hori lortzeko bidean; modu horretara, gainera, izaera ofiziala edo instituzionala ere emango diogu, nire ustez. Atzera begiratzen omen dugu, López de Munain jaunaren iritziz. Bada, hori uste baduzu, horrek esan nahi du ez dituzula ulertu erdibideko zuzenketa honen funtsa eta xedea. Guk eztabaida eragin nahi dugu 2014. urtean, eta, 2014. urtetik aurrera, urtero-urtero jorratu nahi dugu eztabaida hori, Euskadiko erakundeek urtez urte egiten dituzten lanetan oinarrituta. EH Bilduren jarrerak, baina, López de Munain jaunaren jarrerak, EH Bilduren ohiko jokabideari erantzuten dio, hots, galaxiaren suntsiketan oinarritutako azterbide horri. Eta, gaur, Europaren txanda izan da. Ohikoa du europazaletasunaren kontrako jarrera hori, eta, hari helduta, gaur, López de Munain jaunak galdetzen zuen ea nola ikusten duen Alemaniak Euskal Herria. Bada, ondo, nire iritziz, salbu eta zuk edo zuek hitz egiten duzuenean. Ondo ikusiko du, indartuta eta gainerako Europar Batasunarekin batera lanean, baina zuen jarduna entzunda, harrituta geratuko da seguru. Harrituta geratuko dira bai Alemanian, bai Europako beste edozein herrialdetan; haatik, badakite, jakin ere, jarrera horien atzean herri serio bat dagoela, estatu serio bat dagoela eta autonomiaerkidego serio bat, buru-belarri lan egingo duena Europar Batasuna indartzeko prozesuaren alde. Erratu egin duzu ekimen hori aurkeztuta. Ekimen hori, gainera… zuen zuzenketa hori oso mugatua da. Lantalde bat eratzeaz ari da, lantalde mugatu bat, baina. Izan ere, injerentziei buruz hitz egiteko sortu nahi duzue lantaldea. Zer gertatzen da, baina? Ez duzu ulertzen onurak egon direla? Ez, antza. Betiko leloa: Bilduren betiko berbaldi apokaliptikoa, galaxiaren amaierari buruzko betiko berbaldia. Eta gaurkoan Europaren txanda izan da. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2613
10
51
07.11.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskadi eta Europa gaiaren inguruan Eusko Jaurlaritzaren komunikazio bat eta osoko bilkura monografiko bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias. Gauza bat baino ez: EH Bildu ez da Europaren aurkakoa. Ezin gara hala izan. Ez, ezin gara izan. Europak –nahiz eta beste Europa bat nahiago izan– Espainia gutxiago dakar, eta, horrenbestez, ezin gara Europaren aurka egon. Kontrakoa baizik. Euskal Herria Bilduk lantalde bat sortzea proposatu du, Europako Kontseiluaren txostenak ekarriko dituen ondorioak jorratzeko hartan, langai hartuta zertan diren Europako politikagintzak oinarri izango dituen lau ardatzak eta zer eragin izan dezaketen Euskadiko autogobernuaren eguneroko jardunean eta garapenean. Hori ez da inolaz ere ikuspegi mugatua. EH Bilduk zernahi iritzi izan dezake lau ardatz horien gainean, baina, zuen kasuan, ez dakit zer esan nahi duen lau ardatz horiei buruz hitz egiteko lantalderik sortu nahi ez izateak: ez dakit, besterik gabe, ikuspegi mugatua duzuen edo, izatez, ez diozuen eztabaida horri heldu nahi. Ez duzue inolako asmorik. Nahiago duzue urterik urte Legebiltzarraren eta Euskadiko erakundeen jarduna goretsi eta Europari begira zer lan ona egiten ari diren laudatu; eta ez duzue eztabaidagai izan nahi Europan hartuko diren erabakiek zer-nolako ondorioak eragingo dituzten Jaurlaritzan eta gure autogobernuan, politika ekonomikoan, politika finantzarioan, zerga-politikan, aurrekontu-politikan eta gainerako arloetan. Uribe-Etxebarria jaunari, berriz, esaten nion… Galdera bat azaldu nahi nion, Ana Miranda Europako parlamentari ohiak txosten hau dela-eta egindakoa. Galderak, izatez, bi ziren. Lehena: "Kontuan izan al du Europar Batasuneko Kontseiluko presidenteak Europar Batasunaren barruan estatuz azpiko beste erakunde batzuek, hala nola Euskal Autonomia Erkidegoak eta Nafarroako Foru Erkidegoak, berezko eskumenak dituztela zerga- eta aurrekontu-politiketan, eta, horri helduta, zehaztu al du nola uztartuko liratekeen erakunde horiek eratu asmo den sistema horretan?" Hori lehena. Bigarrena, berriz: "Europar Batasuneko Kontseiluko presidenteak pentsatu al du erabaki-mekanismoen ezartze-prozesuan parte hartzeko bide ematea zerga- eta aurrekontu-politikan berezko eskumenak dituzten estatuz azpiko erakundeen legegintza-organoei, hala nola Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako batzar nagusiei eta Nafarroako Parlamentuaren legegintza-organoei?" Erantzuna betikoa izan zen, eta uste dut buruan sartu behar genukeela behingoz, horixe izan behar lukeelako gure benetako kezkabidea, Europari buruzko gaiak jorratzen ditugunean, eta ez horrenbeste ondo edo txarto ari ote garen Gobernu honek dituen edo Gobernu honen barruan diren erakunde europazaleetan. Izan ere, hauxe izan zen erantzuna: "Europako Kontseiluko presidenteak ez du esku hartzen Europar Batasuneko estatuen barruko eskumenen banaketan". Horri buruz ari gara hizketan: Madrilen gobernatzen ari diren jaun-andre horiek berak kentzen ari zaizkigu Legebiltzar honen eta Jaurlaritza honen eskumen gutxi horiek, berentzat hartzeko gero. Horrenbestez, egunen batean, azkenik, hizpide hartu beharko dugu auzi hori; batez ere, Europa horretako kide izan nahi badugu edo, Europa horren barruan, inoiz, izate edo subjektu aske izan nahi badugu. Hau da, Europa horren barruan aske izaten lagunduko diguten mekanismoak lantzeari ekin behar diogu, eta, horretarako, egoerari kontu egiten hasi behar dugu, eta berariaz eskatzen egitura horretan parte hartu nahi dugula, egitura horretan egon nahi dugula eta, batez ere, ez dugula inondik ere nahi Espainiako Gobernuak jorra ditzan Euskadiri dagozkion gaiak. Eta horretarako ezinbestekoa dugu jakitea, esaterako lantalde baten bidez –horixe zen gure asmoa–, zuzeneko zer ondorio eta zer politika-mota eragingo dituen txosten horrek Euskadiko autogobernuan, zeinahi direla ere Europan ezarriko diren aldaketen oinarrizko ardatz horien gainean Euskal Herria Bilduk egiten dituen gogoeta politikoak. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2614
10
51
07.11.2013
URIBE ETXEBARRIA APALATEGI
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskadi eta Europa gaiaren inguruan Eusko Jaurlaritzaren komunikazio bat eta osoko bilkura monografiko bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Jesarlekutik, zure baimenarekin. Ea, bada, lehenik, López de Munain jaunari esan nahi diot aipatu duen txosten hori ez dela Europar Batasunaren sortze-gutuna, berak ere jakingo ei duenez. Horrekin esan nahi dut hemen azaldu dituzun gai horiek guk aski landuta dauzkagula dagoeneko, urteak daramatzagula gai horiek jorratzen, aspaldiaspalditik ari garela gai horiek jorratzen. Bai; izan ere, 2003an eztabaida monografiko bat egin zen Legebiltzar honetan bertan, Europako konbentzioa zela-eta –bide batez, gogoraraziko dizuet ezker abertzaleak ezezkoa eman ziola Euzko Alderdi Jeltzaleak Alternatibarekin eta Eusko Alkartasunarekin batera Legebiltzarrean aurkeztutako proposamenari–. Horrenbestez, ez gara gaur hasi bide hau urratzen, ez zure lantalde-proposamen horren bitartez, ez zuk aipatutako txosten horren bitartez. Dena dela, berriro esango dizut: aurreratzean ere, datozen hilabeteotan, izango dugu, zalantzarik gabe, gai horiei guztiei buruz luze eta zabal aritzeko aukera, eztabaida ez baita gaurkoan amaitu. Ez da orain hasi, baina, gure ustez, ez da, halaber, orain amaitu. Eta batzuek eta besteek zer jarrera hartzen duten, akordioak lortzeko gune aproposak izango ditugu. Nolanahi ere, nire ustez, gaurko honetan, gaur onartuko dugun ekimen honetan, garrantzitsuena da Eusko Legebiltzarrak instituzionalizatu egingo duela Europar Batasunari buruzko eztabaida monografiko bat. Horretarako, Eusko Jaurlaritzak urtero-urtero txosten bat igorriko dio Legebiltzarrari, hartan zehatz adierazita zer jarduera garatu dituzten Europar Batasunari begira, bai Eusko Jaurlaritzan, bai, ahal dela, gainerako erakundeetan. Eta zuk azaldutako gai guztiek lekua dute hor; izan ere, guk ere, noski, eztabaidara ekarriko ditugu gai horiek guztiak. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/bddfa4b6-af9a-4fd3-94df-4cecf7f2d974
parl_eu_2615
10
52
14.11.2013
URIZAR KARETXE
EH Bildu
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, urriaren 25a Día del País Vasco-Euskadiko Eguna izendatzeari buruzko apirilaren 22ko 2/2010 Legea indargabetzeko lege-proposamenaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, presidente anderea. Legebiltzarkideok, lehendakari, sailburuok. Nire intentzioa ez da eztabaida luzerik egitea, ezta azalpen luzerik ere egitea, zeren eta gai hau jada laugarren aldiz ekartzen dugu eta erabakia hartu behar da. Urriak 25a zergatik ez den izan behar jaiegun? Askotan arrazoitu dugu, eta bertan behera utzi beharrean zergatik ordezkatzea proposatzen dugun, zuzenketa zergatik aurkezten dugun arrazoituko dut, azalduko dut. Jaiegun bat izendatzearen arrazoia gizartearentzat identifikatiboa den ezaugarri bat goraipatu edo azpimarratzea da, eta, beraz, gure ustez, herri hau identifikatzen duen ezaugarri nagusiena euskara da, zalantzarik gabe. Euskarak babesa behar duela behin eta berriz eta askotan aldarrikatzen dugu, Ganbera honetan ere. Gure ustez, jaiegun ofizial bihurtzeak babes hori sendotuko luke, eta egun horren inguruan badakigu ekimen ugari egiteko aukera ere sortuko litzatekeela. Bestalde, herri garen heinean –ez da hemen ezer ezkutatzen ibili beharrik–, herri egituraketa bultzatzeko intentzioarekin, hemen ere, Ganbera honetan hartu behar ditugun erabakiek nazio mailan izango duten eragina ere kontuan hartu behar dugu. Erkidego autonomoa ezin da izan Euskal Herriko beste lurraldeekiko ente isolatu bat. Ganbera honetan hartu beharreko erabakiek nazio eraikuntzarako ere balio behar dute Euskal Herriko beste lurraldeekiko sintonia bilatu behar dute herri egituraketa sendotuz. Gure ustez, ekartzen dugun zuzenketa honek helburu hori ere badauka, abenduaren 3a jaieguna izendatuz Hego Euskal Herri osoak jaiegun propio eta amankomun bat izango duelako edo lukeelako. Pisuzko bi arrazoi direla uste dugu: Euskal Herriaren ezaugarri nagusiena aldarrikatzea (hau da, euskara aldarrikatzea) eta Euskal Herriaren egituratzeari bultzada bat ematea. Azken finean, Euskal Herria ez da soilik lan eginez eraikitzen, jai eginez ere eraikitzen da. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2616
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, urriaren 25a Día del País Vasco-Euskadiko Eguna izendatzeari buruzko apirilaren 22ko 2/2010 Legea indargabetzeko lege-proposamenaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on. Lehendakari jauna, sailburu jauna, egun on guztioi. Bistan denez, azkenaldian gai honi buruz egin diren eztabaida guztietan esandakoari eta 2009ko abenduaren 4az geroztik –egun hartan eztabaidatu zen urriaren 25a Día del País Vasco-Euskadiko Eguna izendatzeko Talde Popularrak aurkeztu zuen legeproposamena aintzat hartzea– aldeztu ditugun argudioei eusten diegu. Lehenik eta behin, argi eta garbi esan nahi dugu onartzen dugula, jakina, legebiltzar-gehiengoen eta -gutxiengoen jokoa, baita legebiltzar-gehiengo edo -gutxiengo horiek aldatzea ere. Hala, aurreko legealdian, urriaren 25a Euskadiko Egun izendatu ahal izan zen legebiltzar-gehiengoak hala erabaki zuelako; baina, gaur egungo gehiengoak justu kontrakoa proposatzen du, eta, hain zuzen, beharrezkotzat jo du egin berri den lege hau indargabetzea. Deitoratu besterik ez dugu ez bakarrik erkidegoko hauteskundeen ondoren gertatutako legebiltzargehiengoaren aldaketa, baita aurreko legealdiko gehiengo hartaz baliatu ez izana ere, ustez konstituzionalista zen gehiengoa, zalantzengatik eta beldurrengatik, borondate politikoaren faltagatik eta asmo politiko handien faltagatik egin ez ziren bestelako erreformak bultzatzeko. Bide batez esanda, aurreko legealdian hartu zen erabaki hura ez zen inposizioa izan, Egibar jauna –hori esan ohi du Euzko Abertzaleak taldeko bozeramaileak–. Erabaki hura ez zen inposizioa izan. Legebiltzarreko eztabaida baten ondorioa izan zen, eta egungoa ez beste legebiltzar-gehiengo baten ondorioa izan zen. Beraz, erabaki erabat demokratikoa eta legitimoa izan zen. Baten batek azkenaldian esan du erabaki hura orain Euskadiko Eguna indargabetzeko erabakia bezain demokratikoa eta legitimoa zela. Nik esango nuke erabaki hura demokratikoagoa eta legitimoagoa zela, ezin baitugu ahaztu gaur egun EH Bildu dagoela Legebiltzarrean, eta bistakoa dirudi Alderdien Legea bete gabe jarraitzen duela eta, hortaz, ez lukeela hemen egon behar. Horregatik esaten dut gehiengo hura eta Legebiltzarreko erabaki hura oraingoa baino demokratikoagoa eta legitimoagoa izan zela. Orain indargabetu den legea ezin dugu besteak bezalako legetzat hartu, eduki sinboliko handia baitzuen, eta hori da, hain justu, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta EH Bilduk indargabetu nahi izan dutena. Nolanahi ere, orain indargabetu nahi den eta, hain zuzen, indargabetu den legea onartzeko bere garaian aldeztu genituen arrazoi berak planteatzen ditugu orain indargabetzearen aurka egiteko. Guretzat garrantzitsuena da Gernikako Estatutua oinarrizko araua dela, euskal herritar gehienek bere garaian berretsi zutena eta aukera ematen diguna elkarrekin bizitzeko, eta, Espainiako Konstituzioarekin batera, Espainiako gainerako herritarrekin batera bizitzeko. Eta adostasun eta topagune hori indargabetu nahi izan dute, hain justu, EH Bilduk eta Euzko Alderdi Jeltzaleak. Gogoraraz dezakegu Estatutua erroldaren % 60rekin onartu zela, eta botoen % 90 baino gehiago zirela aldekoak, eta hori ere, bistan denez, oso garrantzitsua da. Beraz, guk aitortu egiten dugu daukagun esparru juridikoa, bai Gernikako Estatutua, bai Espainiako Konstituzioa, nahiz eta haiek aldatzea proposatzen dugun, eta, hain zuzen, bata zein bestea ezarritako lege-prozeduren bitartez aldatzea proposatzen dugu. Espainiako Konstituzioa sakonki berritzea ere proposatzen dugu; baina horrek ez du esan nahi batzen gaituen zer gisa baloratuko, defendatuko eta ospatuko ez dugunik. Beraz, guretzat garrantzitsuena da elkarrekin bizitzeko eta, Espainiako Konstituzioarekin batera, Espainiako gainerako herritarrekin bizitzeko aukera ematen digun esparru juridikoa dela. Oso deigarria da nazionalismoak bere festak ospatu nahi izan dituela beti, eta, aldiz, batzen gaituen hori ospatu nahi duen, edo ospatu nahi zuen, jaieguna indargabetzea proposatzea. Baina, tira, horrelakoxea da nazionalismoa: beren interes partikularrak defendatzea, eta Espainiako gainerako herritarrekin batera bizitzeko aukera ematen diguten adostasun guztiak desegitea. Orain, gehiengoa dute Legebiltzarrean, eta hori egin dute. Gogoraraz dezakegu, halaber, Eusko Jaurlaritzak, Aburto sailburu jaunak berak, duela hilabete gutxi esan zuela zatiketa sortuko zela hura indargabetzea sustatuz gero. Horixe esan zuen Eusko Jaurlaritzak berak. Esaten zuen eztabaida honek zatiketa eragingo zuela berriz ere, gatazka-mezu bat helaraziko ziola gizarteari, eta irudituko zela ez dizkiogula arazoak konpontzen, baizik eta sortu egiten dizkiogula. Hauxe egin dute Euzko Alderdi Jeltzaleak eta EH Bilduk: zatiketa eragin, gatazka sortu eta herritarrei arazoak sortu. Dena den, guri garrantzitsua eta esanguratsua iruditzen zaigu Euskadiko Eguna azken urteetan ospatu den bezala ospatzea, ospatzeko aukera izan izana; baina esan behar dugu, orobat, herritarren eskubideak egitateen bidez defendatzea dela garrantzitsuena guretzat. Hori dela eta, ordezkari politikook, funtsean, jendearen benetako arazoez arduratu behar dugu… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2617
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, urriaren 25a Día del País Vasco-Euskadiko Eguna izendatzeari buruzko apirilaren 22ko 2/2010 Legea indargabetzeko lege-proposamenaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… Eta, gaur egun, arazo ugari dituzte herritarrek. Krisitik ateratzeko neurriak planteatu behar dira, murrizketa sozialen ordez beste gauza batzuk planteatu behar dira, demokrazia onbideratzeko neurriak aldeztu behar dira, langabezia jaitsi behar da, ustelkeriaren aurka borrokatu behar da… Herritarrei benetan axola dieten neurriak bultzatu behar dira. Eta guk horretan jarraituko dugu. Urriaren 25a jaieguna izan ala ez… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2618
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, urriaren 25a Día del País Vasco-Euskadiko Eguna izendatzeari buruzko apirilaren 22ko 2/2010 Legea indargabetzeko lege-proposamenaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Orain amaituko dut. Urriaren 25a jaieguna izan ala ez, guk urteko egun guztietan ospatuko dugu Euskadiko Eguna herritarren eskubideak defendatuz. Eskerrik asko, presidente andrea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2619
10
52
14.11.2013
SÉMPER PASCUAL
PV-ETP
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, urriaren 25a Día del País Vasco-Euskadiko Eguna izendatzeari buruzko apirilaren 22ko 2/2010 Legea indargabetzeko lege-proposamenaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, presidente andrea. Egun on guztioi. Lehendakari jauna, sailburu jauna. Hain zuzen, eta zoritxarrez, eztabaidatu dugu jada gai honetaz lehenago ere, eta zaila egiten da argudioren bat ez errepikatzea. Agian, lehenengoa da –ez, ordea, garrantzitsuena– deitoratzea Jaurlaritzan dagoen alderdiak Ganbera honetara ekarri duen lehenengo ekimena ez dela izan enpleguari buruzkoa, ez dela izan ekonomiari buruzkoa, ez dela izan gizartegaiei buruzkoa, eta ez dela izan euskal gizarteari eragiten dioten gai larriei buruzkoa. Euzko Alderdi Jeltzaleak Bildurekin batera egin duen lehenengo legegintza-ekimena izan da Estatutuaren oroitzapena, adostasunaren oroipena, indargabetzea. Batzen gaituena, euskal herritarrok batzen gaituena, indargabetzea izan da. Akordioaren ospakizuna haustea izan da. Izan ere, hamaika aldiz, behar adina aldiz, gogorarazi behar da Gernikako Estatutuan joko-arauak adostu zirela euskal gizartearen gehiengo zabalaren artean, nazionalistak zirenen eta ez zirenen artean. Eta zuek, Euzko Alderdi Jeltzalekook, akordioak hausteaz gain, ez duzue bete emandako hitza. Egibar jaunari ageriko omenaldi bat eginez –horrela esan banezake–, 1979an Diputatuen Kongresuan esandako esaldi batzuk ekarriko ditut; ez nostalgia gisa, baizik eta oroigarri gisa eta emandako hitza ez betetzeak esan nahi duenaren justifikazio gisa. Orduan Euzko Alderdi Jeltzaleko diputatu ospetsua zen batek hauxe zioen: "Emandako hitza betetzeaz harrotzen gara gehien", eta "guk, beste aurrekari askoren artean, erbestean hain irainduta egon zen Eusko Jaurlaritza horren aurrekaria daukagu". Eta jarraitzen zuen, herrien eskubideei buruz hau esanez: "Eta gure herriarentzat eskatzen dugu gutxienez gure arbasoek errepublika-garaian lortu zutenaren pareko autonomia-maila bat, eta aitortu behar dut, hain zuzen, Estatutu honek lortu duela maila hori jorratzen dituen funtsezko gai gehienetan; batzuetan, gainera, gainditu ere egin du". Hori adierazi zuen 1979an Xabier Arzalluzek. Eta Estatutuak, Euzko Alderdi Jeltzaleko jaunandreok, Euskadiko historian inoiz izan ez zen erkidego politiko bat ezarri zuen, Euskadin inoiz aitortu eta eratu ez zen erkidego politiko bat. Eta gainerakoa, gainerako guztia, ameskeriak dira. Gainerako guztia fikzio historikoak dira; legitimoak, bai, baina ez dute Euskadi politikoa gorpuzten. Bestela, geure buruari galdetu diezaiokegu zer gertatu zen eduki historikorik eta eduki politikorik ez zuten hitz huts horiekin. Gure buruari galdetu diezaiokegu nola eraikiko dugun Euskadi ustezko iragan mitologiko batean, XIX. mendeko ideologiaren historia iruzurti batean, oinarrituta –behin eta berriz egiten diozue uko hura eguneratzeari–. Eta gogorarazi behar da, halaber, iraultza liberalekin eta demokrazia garaikidearekin sortu zela herritarra. Herritartasunaren, herritarraren kontzeptua sortu zen, eta edukia eman zitzaion; eskubideak eta betebeharrak dituen gizabanakoa. Eta historiaren haizeak, iraultza liberal horiekin, herrien, klanen edo tribuen ustezko eskubideak eraman zituen. Euskadiko Autonomia Estatutuak edukia eman zion Euskadiko herritarren kontzeptuari. Gure historia modernoan lehenengo aldiz, baina gure historia osoan, eduki politikoa eman zitzaion Euskadin herritartasunaren kontzeptuari, eta sekulako akordioarekin, euskal herritarren arteko inoizko adostasun handienarekin, eman zitzaion –eta hori da garrantzitsuena–. Horregatik, euskal herritarren arteko adostasunaren ospakizuna indargabetzea sekulako akatsa da, ez bakarrik historikoa, ez bakarrik oraingoa, baita etorkizunekoa ere. Desadostasunak eta iskanbilak hainbeste astindu duten gure erkidegoak uko egiten dio, Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Bilduren erantzukizunez, adostasuna eta akordioa onartzeari eta ospatzeari. Eta, berriro diot, gustatzen ez bazaizue ere, Euskadi Autonomia Estatutuarekin jaio zen, bere historian lehenengo aldiz, erkidego politiko gisa. Eta zuek uko egiten diozue Euskadi erkidego politiko gisa jaio izana eta horrek dakarren guztia ospatzeari. Egun tristea da gaurko hau akordioan, adostasunean eta herritarren Euskadin sinesten dugunontzat. Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Bilduk beren gain hartu beharko dituzte beren erantzukizunak; ez gaur gertatzen ari denarenak, baizik eta biharko ereiten ari direnarenak. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2620
10
52
14.11.2013
LÓPEZ ÁLVAREZ
SV-ES
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, urriaren 25a Día del País Vasco-Euskadiko Eguna izendatzeari buruzko apirilaren 22ko 2/2010 Legea indargabetzeko lege-proposamenaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta, señor lehendakari. Egun tristea da gaurkoa. Egun tristea Parlamentu honetan. Gaur, Ganbera honek bere jatorria bera ukatu egin du. Estatutuari ezetz esanez, Euskadik azken urteetan izan duen garapen eta ongizateari bizkarra ematen diozue. Euskaldun desberdinen arteko akordioari bizkarra ematen diozue. Ez duzue soilik data bat atzera bota, zuen ibilbide politikoa atzera bota duzue. Eta hori oso tristea da. Izan ere, Gernikako Estatutuarekin sortu eta mamitu zen Legebiltzar hau. Akordio hartan, 1979ko urriaren 25ean euskal herritarrok erabaki genuen, erreferenduma eginez eta gehiengo zabalzabal batekin, Euskadi erkidego politiko gisa eraikitzea. Hala, autogobernurako genuen gaitasuna berreskuratu genuen, eta definitu genuen desberdin pentsatzen eta sentitzen genuenok zein esparrutan bizi nahi genuen elkarrekin. Ez gehiago, ez gutxiago. Hori dela eta, benetan uste dut ezin direla harro sentitu bozketa hau irabazi duten taldeak, ez behintzat zu, lehendakari jauna, ezta zuek ere, EAJko jaunandreok. Hasteko, balioa kendu diozuelako zeuen buruari Euskadiko Eguna indargabetzeko legez besteko proposamena aurkezteagatik zuen Jaurlaritzak publikoki esan ondoren ez zuela lehentasunezkotzat jotzen, eta, gainera, gu zatitzeko bakarrik balioko zuela. Ez zizuen asko axola izan lehendakaria eta haren kabinetea lotsak airean zituztela uztea. Zuen konplexuek bultzatuta utzi zenituzten hala, gerta ez zedin Bilduk bazterbide soberanistatik zuek aurreratzea, horrek baitirudi haien kezka nagusia. Bigarrenik, ia gordina delako –bai, gordina– daukagun egoeran, gure inguruan gertatzen ari den guztiarekin, legealdi honetan Legebiltzar honetan onartzen den lehenengo lege arrunta ez izatea gertatzen ari den horri erantzuteko, ez izatea krisiaren ondorioei erantzuna emateko, baizik eta Gernikako Estatutuaren ospakizuna kentzeko. Ez dakit nola azalduko diezuen garai hauetan oso egoera txarrean bizi diren eta zuengandik –ziur naiz– oso bestelako zerbait espero zuten milaka laguni. Izan ere, hemen legeak ez dira egin haien arazoak konpontzeko, baizik eta ikusteko nor den soberanistagoa. Asko kezkatzen dira, bada, herritarrak horretaz! Hirugarrenik, Estatutuaren Egunaren ospakizuna kendu duzuelako ordezko aukeraren bat aurkezteko gai izan gabe, ez baituzue halakorik, ez baitago halakorik. Bestela, esan iezadazue beste zer egitatek edo efemeridek eragin duen Euskadiko herritarren artean adostasun handiagoa gizalegez, naturaltasunez eta gogo abertzale bizirik gabe ospatua izateko. Ez; gaur egun, Estatutua da euskal gizartean inoiz lortu den akordiorik zabalena. Eta ezin daiteke jardun etengabe gaitzesten akordio zabal-zabal hori esanez ez dela betetzen, aitzakia merke bat besterik ez baita. Eta zuek, batez ere zuek, EAJko jaun-andreok, baloratu behar zenukete, besteok baloratu dugun bezala, eskualdatzeke dagoena baino gehiago –oso gutxi falta baita–, zenbat eraiki ahal izan dugun. Izan ere, Gernikako Estatutuari esker ditugu Osakidetza, euskal hezkuntza-sistema, Ertzaintza, EITB eta Lanbide, eta herrialde oparo bat eta ongizate-maila onarekin aurrera egiten duen gizarte bat eraiki ditugu. Edo ezerezetik etorri ote zaigu, bada, hori? Ez. No. Eta, gainera, zuek, inork baino gehiago, baloratu egin behar zenukete, hogeita hamar urtez gobernatu baituzue herrialde hau. Edo, bestela, non uste duzue dagoela Eusko Jaurlaritzaren, Jaurlaritza honen, legitimitatea Estatutuan ez bada? Ez dator ezein Jainkoren agindutatik, ezta milaka urteko ohituretatik ere. Estatututik dator. Eta ezin daiteke izan hain esker txarrekoa; ezin daiteke eduki herrialde honek eta euskal gizarteak egin duen ibilbidearen hain ikuspegi laburra. Izan ere, Esta- tutua eskualdaketen zerrenda batera mugatzeak, zuek egiten duzuen bezala haren izena zikintzeko, gainerakoari baliorik eman gabe, duela hogeita hamalau urteko estatutu-akordioak ekarri zuenaren eta ekartzen jarraitzen duenaren ikuspegi mugatu eta komertzial bat ezkutatzen du. Ez baita bakarrik autogobernuaren alde borroka egin zuten eta gaur daukagunarekin poz-pozik egongo liratekeen belaunaldien desiren adierazpena; euskal herritar desberdinen arteko itun handiaren irudikapena ere bada. Horixe esan nahi du urriaren 25ak. Ez aurkariari irabaztea, ez porrot mingarri bat, baizik eta zerbait sakonagoa eta garrantzitsuagoa: askotariko herritarren borondatea elkarrekin bizitzeko, honaino ekarri gaituen ibilbide historiko bat hasteko. Eta sentitzen dut hau esatea, baina zuek gaur ez duzue hemen data bat bakarrik ukatu, ez duzue ospakizun ofizial bat bakarrik ukatu; denok eroso senti gintezkeen euskal gizartearen apustu bat eta denon arrakasta aitortzea ukatu duzue, kalkulu politiko hutsagatik. Eta horregatik kezkatzen nau, gaur adierazi den jarrerarekin –sentitzen dut hau esatea–, denok elkarrekin bizitzeko esparru baten aukera ukatzen arituko garelako agian, baldin eta oso-osorik bat ez badator norberaren azken asmoekin. Oso aurrekari txarra izango litzateke iragartzen ari zaizkigun estatus politiko berri eta gaseoso horrentzat, zeinak, ziurrenik, ospatzea lotsa ematen dizuen Estatutua ordezkatu nahiko baitu. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2621
10
52
14.11.2013
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, urriaren 25a Día del País Vasco-Euskadiko Eguna izendatzeari buruzko apirilaren 22ko 2/2010 Legea indargabetzeko lege-proposamenaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on guztioi. Nahiko bitxiak izan dira boto ematearen arrazoia azaltzeko moduak. Ni ez naiz debatean sartuko, baina bai azpimarratu eta data batzuk eskutan..., 2010. urteko apirilaren 22an onartu zen gaur indargabetu dugun legea, alegia. Ganberari eta batik bat lehendakari ohiari esango nioke begiratzeko ea bere legealdian ordura arte zenbat lege onartu zituen, eta lege hau, hain zuzen ere, Alderdi Popularrak bultzatutako proposamena izanik, bigarrena, bigarren legea, nik esango dizut: bigarrena izan zen, eta Alderdi Popularrak bultzatuta, gaur indargabetu dugun legea. Orduan, nonbait, krisirik ez zegoen, 2010. urtean ez zen krisirik egongo, egon, bazegoen ere, orain bezalaxe, zoritxarrez. Baina gure helburua, lege proposamen hau aurkezterako garaian azaldutakoa, zen eta da –eta zorionez lortu dugu– inposizio bat indargabetzea, inposizio bat indargabetzea. Eta arrazoi ezberdinak daude, baina badaude batzuk, formakoak izan daitezkeenak, eta beste batzuk, fondokoak direnak. Hain zuzen ere, nik uste dut Estatutuaren inguruan ospakizunak eta jaiegunak antolatzeak esan beharko lukeela aldez aurretik Estatutu hori errespetatzen dela. Hemen aipatu dira 1978ko testuak, tartean, eta justu bozketa hartan zuek oinordekoak zareten Alderdi Popularreko buruak Estatutuaren kontra bozkatu zuen, han ere, Kongresuan, han ere. Bai, bai, Fraga orain hil da eta Alianza Popularra, AP, zegoen. Eta kontra bozkatu zuen. Eta zuek zarete haien oinordekoak. Eta Alderdi Sozialistak eta Alderdi Popularrak garai ezberdinetan, saio ezberdinetan, izan dituzue Estatutua betetzeko aukerak. Eta badirudi eskumen gutxi batzuk gelditzen direla Estatutua betetzeko, eta ez da hala; zenbakia izan daiteke hogeita seikoa, baina badakigu zer gelditzen den oraindik betetzeko. Baina hori ez da grabeena, baizik eta bai Alderdi Sozialistak bai Alderdi Popularrak Estatutuaren garapenarekin egin dutena, hau da, behin eta berriz urteetan zehar…, 34 urte pasa dira eta oraindik betetzeko dago. Eta beti estrategia bat garatu izan duzue, eta da betetze, ez betetze horretan etengabeko negoziazioa asmatu eta herri honek bereak zituen eta dituen eskumen horiek ukatu. Eta gehiago esango nuke, iritsi dela, baita ere, garaia herri honen eta herri honen ordezkariak, behintzat, hemen gaude –zazpi lurraldeetatik hiru lurralde euskaldunen ordezkariak hemen gaude–, iritsi da, baita ere, garaia herri honen borondate politikoa gaurkotzeko, Estatutua errespetatuz, noski. Baina borondate politiko hori ere gaurkotu egin behar da. Bigarrengoa, formak. Alderdi Popularrak bultzatutako lege proposamena izan zen, López lehendakari zenak berea egin zuen, Alderdi Sozialistak ere bai, eta alderdi nagusiarekin ez zen hitz egin ere, ezta hitz egin ere. Guk 30 parlamentari genituen, zuek 25, hurrengoak, Alderdi Popularrak 13 eta UPyDk 1. Hogeita hemeretzi zenbatzen zenuten. Ezta hitz egin ere Euzko Alderdi Jeltzalearekin. Hori zen helburu politikoa, eta halaxe egin zen. Eta ez zen hitz egin. Eta esaten duzue gehiengoak errespetatu zirela legealdi batean eta bestean. Bistakoa da, baina egia da akordio hori ez zetorrela bat euskal gizarte gehienaren borondatearekin. Eta hori da adierazpena. Edo zer egin du 39ko gehiengo hori 27ra jaisteko? Kanpaina kaskarra hauteskundeetan? Ez, ez da hori izan, baizik eta une honetan euskal gizartearen ordezkaritza osoa dugula herriaren botoaren bidez. Beraz, gure legez besteko proposamenaren helburua zen inposizio bat indargabetzea. Eta 2010eko apirilaren 21era itzultzen gara zehazki, Alderdi Popularrak, Alderdi Sozialistak eta UPyDk elkarrekin onartu zenuten lege horren bezperara. Inposizio baten amaiera da. Inposizio bat indargabetu dugu. Ez dugu beste datarik ezarri. Eta Legebiltzar honetan –hitz egin da beste batzuetan ere– iritsi da garaia ez bakarrik hogeita hamalau urteren ostean Estatutua betetzeko, baita dagozkion arauen bidez herri honen asmo politikoak gaurkotzeko ere. Ez diozue betiko eutsiko betetze/ez-betetze estrategia horri. Hogeita hamalau urte pasatu dira! Gaurkotuko da borondate politiko hori? Ekin diezaiogun eztabaidari. Abordemos el debate. Beraz, nik uste dut zoriontzeko eguna badela, indargabetzen delako inposizio bat. Ez dugu txalo egingo, baina indargabetzen da inposizio bat. Eta horretarako aurkeztu genuen lege proposamena, eta gaur garatu da eta bukatu da. Eta kitto.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2622
10
52
14.11.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak partzuergoa gizartearen errealitatera egokitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidentea, lehendakaria, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Gure taldeak, EH Bilduk, oso argi dauka 0-3 etapa bere osotasunean hezkuntzan txertatua izan beharko genukeela. Hori da, behintzat, gure helburua: sistema publikoa, doakoa, euskalduna eta kalitatezkoa; umeak ardatz, umeen heziketa lehentasun, umearen gaitasun fisiko, afektibo, sozial eta intelektualak garatzeko. Heziketa diogu lehentasun, zeren eta garbi daukagu etapa hauetan eta etapa honetan ere zainketa ere sartzen dela jokoan. Baina garbi daukagu heziketa, hezkuntza izan behar dela ardatz; eta zainketaz aritzerakoan, zainketa ere hezkuntza ikuspegi batetik txertatu behar dugula, askotan etapa honi ezarri nahi zaion etiketa maltzurra, umeen aparkalekuarena, alboratuz. Kontziente gara etapa honek pertsona baten bizitzan, garapenean duen garrantziaz, kontziente garen bezala etapa honek gizartean betetzen dituen funtzio anitzez: bata, umearen heziketara begirakoa, bere garapena baldintzatuz bere pertsonalitatean eta lehen aipatu ditudan arlo guztietan. Bestea, familia eta lan munduaren kontziliazioari begira. Eta hirugarren bat, azken honekin oso lotua dagoena, emakumearen emantzipazioari begira, zeren eta oraindik ere, XXI. mendean egon arren, zaintza lanak emakumeen gain erortzen dira. Ikustea besterik ez dago atzoko egunean Emakundek argitaratu dituen datuak, esanguratsuak, zer gertatzen ari den gure gizartean. Nik esango nuke atzerantz goazela. Ikusten dugu ikaragarrizko eragina duela, bereziki emakumearen proiektu laboralean, emakumearen formakuntzan eta emakumearen emantzipazioan. Eta zero etapari begirako eskaintzan aurrera edo atzera egiteak, umeari eragiteaz gain, emakumeei ere eragiten die eta gizarte eredu oso bati eragiten dio. Markatzen du. Gure ustez, hor Administrazio publikoa inplikatu beharra dago. Idealena izango litzateke –askok esaten dute– umea amarekin egotea, baina guztiok dakigu horrek gaur egun zer eragiten duen: emakumea etxean geratzea eta emakumearen etorkizuna bere zentzurik zabalenean hori egitea. Orduan, ikusten dugu gizarte eredu bat aldatu aurretik beste urrats batzuk eman behar ditugula benetan aurrera egiteko, bai umeen heziketan, bai bizitza laborala eta familiakoa uztartzeko eta, baita ere, emakumearen emantzipazioan aurrera egiteko. Beraz, hori guztia esanda, gure taldearentzat Haurreskolak patzuergoak orain arte izan duen eta duen eta etorkizunean izango duen funtzioa garrantzitsua da, eta funtsezkoa da duen papera. Ez da nolanahikoa. Gure ustez, mimatu beharra daukagu Haurreskolak patzuergoa. Iruditzen zaigu mimatu beharra dagoen etapa bat dela, arestian aipatu ditugun arrazoi ezberdinengatik. Mimatu, zaindu eta indartu, ez duguna egiten askotan hartzen ez ditugun erabakiengatik. Pentsatzen dugu –eta konbentzimendu osoz esaten dugu eta konbentzimendu osoz egin dugu legez bestekoa– momentua iritsi dela Haurreskolen inguruan hausnarketa bat, azterketa bat, irekitzeko. Pentsatzen dugu aukera paregabea dugula, eta horregatik egin dugu proposamen hau. Proposamen hau egiten dugu Haurreskolen etorkizunari begira, beraiei etorkizuna bermatzeko, familia eta umeei, guztiei plaza eskaintzeaz gain, plaza horretara benetako sarbidea bermatzeko, zeren eta ikusten dugu orain ez garela bermatzen ari plaza horretarako sarbidea. Guk aukera berdintasuna eskaini nahi dugu, aukera berdintasuna parametro ekonomikoetatik urrunduz. Guztiok dakigu eta, gainera, laster ospatuko dugu, orain dela hamar urte, abenduan sortu zen Haurreskolak partzuergoa, oso helburu zehatzekin eta poliki-poliki joan da helburu horiek betetzen eta joan da Erkidegoan zehar zabaltzen. Baina urteak ez dira alferrik pasatzen, eta urte hauetan gizartea ere eboluzionatuz joan da, gizartea aldatuz joan da, eta ikusi besterik ez dago momentu honetan dugun egoera. Momentu honetan krisi sozioekonomiko larri batean murgilduak aurkitzen gara, eta, gure ustez, aukera polita izan daiteke –krisiak aukerak ere badirelako– lehen aipatu ditudan beste hainbat faktore ere kontutan hartuz, era serio eta zorrotz batetan hausnarketa bat, azterketa bat, irekitzeko. Esaten dut era serio eta zorrotz batetan, arriskuak alde batera uzteko, Haurreskolen 0-3 eskaintza publikoaren inguruko eredu eta ezaugarriei buruzkoa, errealitatera eta, batez ere, etorkizunari begirakoa, pertsonei ahalik eta hobekien egokitzeko. Eta esan dudan bezala –eta gero aipatuko dut zeintzuk diren, besteak beste, datu eta faktore horiek–, pentsatzen dugu berandu baino lehen egin behar dugula, zeren eta lehen esan dudan bezala, askotan hartzen ez ditugun erabaki horiek inplizitoki ondorio batzuk ekartzen dituzte. Eta ikusten ari gara, aurrekontuetan ikusten ari den bezala, momentu honetan hartzen ari ez diren erabakien ondorioz, sistema publikoa edo Haurreskolak partzuergoa kaltetzen ari dela itunpeko eta ikastetxe pribatuen mesedetan. Eta datu batzuk ematearren, azken urteotan Haurreskolak partzuergoan matrikulazioa jaitsi egin da, nahiz eta Haurreskolak plaza gehiago eskaini dituen. Plaza gehiago eskaini dira, hori horrela da, baina 2013ko irailean 4.366 haur zeuden matrikulatuak. 2012an 4.906. Eta ez dugu uste dena izan dela jaiotze tasen ondorioz egon delako jaitsiera. 600 ume gutxiago. Matrikulazio sistema, itunpeko ikastetxeekin konparatuz, ez da lehiakorra, ez da orekatua. Haurreskolak partzuergoak epe batzuk ditu, eta beste ikastetxeek, gainerako hezkuntza sistema publikoarekin batera eta gainerako ikastetxeekin batera, daukatena beste bat da; beraz, matrikulazio sistema desberdindua da. Gero, kuota. Haurreskolak partzuergoko kuotak itunpeko ikastetxeetakoak baino garestiagoak dira: bost ordu baino gehiago, 208 euro; bost ordu baino gutxiago, 160 euro; eta egokitze aldia, 148 euro. Eta, gainera, aurreko ikasturtean jarri zen aurre kuota bat, gero bueltatzen ez dena. Gero, katerina ere aparte doa. Aurreko ikasturtean ere matrikulazio kuotak igo egin ziren. Beraz, baldintza horiekin esango didazue ea zein familiak izan dezakeen aukera momentu honetan bere seme-alabak Haurreskolak partzuergoko haurreskola batetara eramateko. Esango didazue. Eta hor ikusten da, azkenean, bada, lehen aipatu dudana, sareen oreka, lehiakortasuna, hainbeste gustatzen zaigun lehiakortasun hori, non geratzen den; bada, garbi ikusten da non geratzen den. Eta gero, hor daukagu, baita ere, eskaintza zabaltzen joan dela. Guztiok dakigu bereziki Haurreskolak partzuergoa landaguneetan bere funtzioa betetzeko sortua izan zela, baina, beno, orain ere eskaintza aztertu beharra daukagu, zeren eta, bai, ematen dira desorekak. Aldatu egin da, orain agian beste zonalde batzuetan ditugu behar gehiago, baina garbi daukagu landaguneak ez direla aztertu behar. Beraz, ikusten dugu datu eta faktore ditugula benetan hausnarketa bat planteatzeko, zeren eta ikusten da matrikulazioan beherantz goazela, lehen ez dakit datuak ondo eman ditudan, baina bai memorian, aurrekontuen memorian, baita haurreskolen matrikulazio datuak ere aztertuta, garbi ikusten da urtetik urtera galtzen ari garela. Orduan, iruditzen zait hor hausnarketa bat egin beharra dagoela, ea hori benetan zerk eragiten duen. Eta horregatik, gure taldeak planteatzen zuena: lehenengo, txosten bat egitea, azterketa bat egitea, eta azterketa hori, puntu konkretu batzuetan oinarrituta: bata, matrikulazio sistema eta epeak berraztertzea, hor sareen arteko oreka, familien beharrak eta leihakortasuna kontutan izanda, irizpide argi eta ekitatiboekin; gero, aurrekuota eta kuotak berraztertu, horiek ere gaur egungo familien beharretara egokitzeko eta unibertsaltasuna xedea izanda; gero, haurreskolak itxi eta irekitzeko irizpideak zeintzuk izan behar diren, eskaintzaren oreka hori bermatu ahal izateko. Eta aipatzen genuen ere beste puntu bat, haurreskolen ahuleziak eta indarguneak aztertzea; hori ere iruditzen zaigu etorkizunera begirako ariketa inportantea dela. Orduan planteatzen genuen: goazen irizpide horren baitan txosten bat egitera eta gero txosten horrekin goazen ponentzia bat irekitzera. Goazen ponentzia bat irekitzera eta hor guztion artean bai eragileekin eta bai hemen herritarren ordezkariok garenen artean, guztion artean, goazen gomendio batzuk ateratzera etorkizunera begiratzeko. Eta benetan Haurreskolak partzuergoari, benetan sistema publikoko eskaintzari etorkizuna bermatzeko. Eta hori zen gure proposamena eta mahai gainean jarri duguna. Eta lehen esan ditudan datuak berriro errepikatuko ditut, eta hor, aurrekontuetan, zuek jaso dituzuen memorian ere argi agertzen dira. 2011-2012 ikasturtean, 7.800 plaza eskaintzetik helburua zen 8.200 plaza eskaintzera pasatzea, eta hor bakarrik 5.000 haurren eskaerari erantzun zion. Orain, helburua 2013-2014ko ikasturtera begira eta 2014ra begira berriro 8.200eko plaza eskaintzea da, baina 4.650eko eskari batetan gaude, erdia, eta seguru nik aipatu ez ditudan beste hainbat datu daudela kontutan hartu beharrekoak eta benetan azterketa bat egitea motibatzen dutenak. Orduan, ikusten dugu aukera paregabea daukagula. Badirudi gaur gure proposamenak ez duela arrakastarik izango, baina gaur arrakasta ez izan arren, guk gai honekin temati jarraituko dugu, iruditzen zaigulako ezer ez egiteak ekartzen duela eta ondorio zuzena dakarrela, sistema publikoko Haurreskolak partzuegoari kalte eginez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2623
10
52
14.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak partzuergoa gizartearen errealitatera egokitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, jaun-andreok. Denbora gutxian, beste behin ari gara Haurreskolak partzuergoaz hitz egiten. Haurreskolak partzuergoa, denok dakizuenez, 0-2 urteko haur-eskolak kudeatzen dituen erakunde publikoa da, eta erakunde hori Eusko Jaurlaritzaren eta udalen arteko hitzarmenei esker sortu zen. Hasierako helburua zen –eta gaurkoak ere hala jarraitzen du izaten– zero urtetik bi urtera bitarteko haurrei zuzendutako hezkuntza-zerbitzu oso bat eskaintzea, baita gizarte-arreta ere, bereziki familia eta lana uztartu ahal izateko. Partzuergoaren helburua da haurren garapen fisiko, intelektual, afektibo eta soziala sustatzea, eta helburu zehatz batzuk ezartzen ditu eta hartzen ditu oinarritzat: familiekiko lankidetza sustatzea, garapen integrala, haurraren ingurunea ezagutzen laguntzea, haren nortasuna sustatzea, prebentziozko hezkuntza ahalbidetzea… Batzuetan ahaztu egiten zaigu zein diren partzuergo honen helburuak, zergatik eta zertarako erabaki zen eskaintza zabaltzea, eta familien eskaerei behar bezala erantzuten saiatzea. Prebentziozko hezkuntza ahalbidetzea zen helburua, haurrek beren hezkuntza-prozesuan aurkitu zitzaketen urritasunak eta gabeziak konpentsatuko zituena, eta beren eboluziogarapen orekatuan lagunduko ziena. Beste helburu bat zen hezkuntza globala sustatzea, non ekintzaren zertarakoa, bestearen pentsamendua, ni afektiboa, alderdi arrazionala, benetakoa dena eta imajinaziozkoa dena estuki txertatuta baitaude laguntzazko hezkuntzajardueretan. Uste dugu ez dugula atera behar haur-eskolen helburu horretatik, eta uste osoa dugu Haurreskolak partzuergoa hobetzen saiatu dela urteotan, errealitate berrietara egokitzen saiatu dela, eta gure Erkidegoan kalitateko zerbitzu bat ematen saiatu dela. Egia da, gaur, proposamena egin duen taldeak Haurreskolak partzuergoaren egoerari buruzko eztabaida bat planteatu digula. Eztabaida horrek zalantzan jarri nahi du, gure ustez, ia eredu osoa, eta aldaketa batzuk planteatzen ditu, esaten dutenez, Haurreskolak partzuergoa errealitate berrira egokitzeko, egungo gizarte-errealitatera, galtzerdi bati bezala buelta eman ahal izango balitzaio bezala. Aldaketak egitea proposatu du matrikulazio-sistemetan, epeetan, aurrekuotetan, kuotetan, baita irekitzeko eta ixteko irizpideetan ere… Gaur egun Haurreskolak partzuergoak eskaintzen duen eredu osoa sakonki berrikustea proposatzen du. Guk, egia esan, proposamen horren harira, urteotako aldaketak aztertu ditugu. Jaiotza-tasa beherantz doa, hain zuzen. Ikus daiteke 2012. eta 2013. urteetan jaiotza-tasa jaitsi egin dela, eta urtean 20.000 jaiotzaren azpitik egonkortu dela. Esaten ari gara, hain zuzen, faktore horrek…, beste batzuek ere bai (krisi ekonomikoak…), baina faktore horrek adierazten digula, beste batzuen artean, zergatik ari den jaisten nolabait matrikula hori. Krisiaren ondorioz ere, hain zuzen, familia batzuek erabakitzen dute beren seme-alaba urtebete geroago hastea haur-etapa horretan, eta hori ere aldagaietako bat izango da ziurrenik. Baina, hain zuzen, jaiotza-tasa urtean 20.000 jaiotzaren inguruan egonkortzen dela kalkulatzen denez, datu horrek ez digu zertan pentsarazi horrek Haurreskolak partzuergoak une honetan duen eredua nabarmen aldatzea eragin behar duela nahitaez. Uste dugu EH Bilduk hona ekarri duen planteamendua ez dela zuzena, ez dela egokia. Uste dugu ezin zaiola modu horretan ekin une honetan Haurreskolak partzuergoa berrikusteari. Guk uste dugu –ez dugu zalantzarik– partzuergoaren zuzendaritza etengabe ariko dela berraztertzen nola egokitu behar duen gure gizartearen errealitatera, hori baita haren eginbeharra. Eta, hain zuzen, ziurrenik eztabaidagai gehiago ere izango ditugu une honetan, esaterako, ematen ari diren zerbitzuak, familien eskaera berriak, nola egokitu hobeto eskaintza eta eskaria, zehazki non gauden eta, batez ere, nora joan nahi dugun ikusten saiatzea. Baina uste dugu ezin dela zalantzan jarri eredu osoa, uste baitugu oso ondo diseinatuta dagoela eta familien funtsezko eskaera bati erantzun diezaiokeela. Hori dela eta, erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu Euzko Alderdi Jeltzalearekin eta Talde Sozialistarekin, eta hor Jaurlaritzari eskatu nahi diogu jarraitu dezala bultzatzen Haur Hezkuntzako lehenengo zikloko hezkuntza-eskaintza, egungo eskaera kontuan hartuz, jakina, eta azpimarratzen dugu sailak eta partzuergoak berraztertu behar dutela eredua etengabe familiak gaur egun bizitzen ari diren egoerara ahalik eta on- doen egokitzeko, Haurreskolak partzuergoaren egokitzapen horrek familiek une honetan dituzten beharrei erantzuten diezaien. Eta, horrez gain, sailari ere eskatzen diogu berma ditzala nahikoa baliabide publiko, hain zuzen, bi ildo horietan aurrera egiteko: kalitatea eta ekitatea, Haurreskolak partzuergoari buruz hitz egitean beti erabili ditugun bi gakoak; kalitatea eta ekitatea, gure Erkidegoko aurrekontuek 40 milioi euro inguru –uste dut, azken datuen arabera– bideratzen dituzten partzuergo batean. Halaber, zifra hori koadratuz joan da, zertxobait gehiago, ziurrenik 42 milioi euro, edo 45 milioi euro hurrengo urteetarako; 2014rako 45 milioi aurreikusi dira, eta, partzuergoari jarraipena emateko nahikoa baliabide bermatzeaz gain, zerbitzu publiko horiek zerbitzu publiko jasangarri bihurtu behar ditugu. Eta gaur, hain zuzen, kuota eta aurrekuota aipatzea, eta kuotak berrikusi behar direla… Esaten ari gara Haurreskolak partzuergoaren kostu osoaren zati txiki bat baino ez direla kuotak. Berriro diogu, sailak erabaki behar du, partzuergoaren zuzendaritzarekin batera, zein den modurik onena eskaintza familiek gaur egun duten eskaerara egokitzeko; izan ere, egia da, gero eta kalitate handiagoa eskatzen dute ematen zaien zerbitzuan, baina, aldi berean, une honetan familiek ezin dituzte ordaindu haur-hezkuntza osorako une honetan ezarrita dauden kuotak. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2624
10
52
14.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak partzuergoa gizartearen errealitatera egokitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Buenos días a todos. Señora presidenta. Bai, Ubera andrea, uste dut behin eta berriz agertzen duzun kezka hori ziurrenik konpon daitekeela elkarrizketarekin eta denok zifrak ezagutuz, jakinda non gauden eta zer egin dugun. Uste dut hori dela egokiena, gaiaren mamiari erreparatuta ez baitut ikusten zu hemen planteatzen ari zaren ezer Ganberako gehiengoak mantenduko dugunaren aurkakoa denik. Ez dut ikusten. Ez dut ikusten, benetan. Nik ekarriko dizkizudan zifrak agian aldatu egin dira 2013an, baina esango dizut zer egin zuen Lópezen Jaurlaritzak haur-eskolen inguruan. Ez, jakiteko bakarrik. Jakiteko bakarrik. Begira, aurrekontua 34 milioi eurotik 44 milioi eurora pasatu zen; hau da, 2012aren amaieran, Haurreskolak partzuergoa 44 milioi euro kostatu zitzaion altxor publikoari; alegia, % 29 gehiago. Hezitzaileei dagokienez, 911 hezitzailetik 1.306 hezitzailera pasatu zen; % 43 igo ziren. Oso zifra esanguratsua. Zentroei dagokienez –gogoratzen zara 2003an hasi ginenean 15 hezkuntza-zentrorekin hasi ginela–, 2009tik 2012ra 187 hezkuntza-zentrotik 230era pasatu ginen; hau da, % 23 gehiago, 43 zentro berri. Eta, plazei dagokienez, 2.000 plaza gehiago; % 32 gehiago. Beraz, 2012aren amaieran 8.200 plaza genituen. Hezitzaileak… Zifra horiek interesgarriak dira, uste baitut zifra horiek ikusaraz diezazuketela hemen benetan oso abantaila handia dugula eutsi behar diogun eta gizarte-beharren arabera inplementatu behar dugun zerbitzu honekin. Gizartearen eskakizunetara egokitzea besterik ez da eta, hain zuzen! Baina pertsona bat daukagu bost haur bakoitzeko; beraz, nola ez dugu bada izango oso kalitate oneko zerbitzua: pertsona bat bost haur bakoitzeko, hezitzaile bat bost haur bakoitzeko, eta, gainera, hezitzaileak dira, maisumaistrak dira. Kostu osotik, Eusko Jaurlaritzak % 79,38 ematen du, eta, familiek, % 20,62. Nik ulertzen dut langabezian dagoen familia batentzat garestia dela 150 euroko kuota, baina bekak ere badaude; eta, gainera, batez ere, ez dakit zenbat gehiago egin dezakeen Jaurlaritzak. Jaurlaritzak % 79,38 jartzen du –ez dagokit niri hori defendatzea, baina, agian, ohitura izango da jada–; esan nahi dut Jaurlaritzak % 79,38 jartzea… Esan behar dizut, Ubera andrea, niri ere asko galdetzen zidatela honi buruz Euzko Alderdi Jeltzalea oposizioan zegoenean, eta esaten zidan Jaurlaritzak gehiago jarri behar zuela. Jaurlaritzak hori jartzen du, eta % 20,62, ia % 21, familiek jartzen dute. Beraz, ez dakit zenbat gehiago egin dezakegun. Horregatik sinatu dugu erdibideko zuzenketa bat Talde Popularrarekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin, Jaurlaritzak jarraitu dezan bere eskaintza egokitzen gizartearen eskaeretara, eta hori da, laburbilduz, zuk esaten duzuna. Zuk modu disekzionatuan esaten duzu, baina, oro har, gauza bera da. Alegia, Jaurlaritzaren betebeharra da beti pentsatzea nola bermatu eskaerari egokitzen zaion zerbitzu onena, eta horixe egin behar du. Egia da une honetan jaitsi egin dela jaiotzatasa, eta egia da hemen aipatu ez den beste gauza bat ere; hots, kideren bat langabezian duten familiek haurrarekin etxean geratzea erabakitzen dutela. Horrek, hain zuzen, kezkatu egin behar gintuzke; izan ere, 0-2 urteko haurra (bistan denez, lau hilabetetik bi urtera- koa) haur-eskola batean edo hezkuntza-zentro batean egon ahal izateak abantaila konparatiboa ematen dio. Eta hori are garrantzitsuagoa da familia behartsu batetik badator. Eta hori da, hain justu, Europa 2020ko helburuetako bat: ekitatean, duintasunean eta aukeraberdintasunean lan egitea. Eta aukera-berdintasunean lan egiteko tresnetako bat da, zalantzarik gabe, haurhezkuntza. Eta Erkidego honentzat harro egoteko modukoa da bi urteko haurren % 100 eskolatuta dagoela. Begira, Europa 2020ren helburuetako bat izanik lau eta sei urte bitarteko haurren % 95 gutxienez eskolatuta egotea 2020rako, guk erabat gaindituta daukagu helburu hori. Eta lau hilabetetik bi urterakoen helburua, adin-talde hori hartzen baitute, funtsean, haur-eskolek eta beste zentro pribatu batzuek –ez itunpekoek, diru-laguntzarekin egiten baitute lan–, helburu hori % 49an daukagu. Hau da, esan daiteke eskari osoa estalita dagoela, eskari oso-osoa, oraindik familia batzuek etxean eduki nahi baitute beren haurtxoa. Baina egia da Jaurlaritzak oso adi egon behar duela, Ubera andreak ere esaten duenez, oso adi egon behar du disfuntzioak gertatzen diren guneetan. Zeren eta egon badaude disfuntzioak, une honetan Haurreskolak daukan eskaria baino plaza gehiago ari baita eskaintzen objektiboki; baina agian ez dator bat beharra gertatzen den lekuan. Eta gai hau pixkanaka ari gara konpontzen, baina, oraindik ere, bistan denez, ez dago guztiz konponduta. Horregatik gertatzen dira erpin batzuk, kasuren batean, lurraldeetako hiriburuetako leku jakin batzuetan (Bilbon asko konpondu zen; Gasteizen asko konpondu da, eta askoz behar handiagoa zegoen), eta, beste leku batzuetan, baliteke plazak sobera geratzea. Eta horri erreparatu behar dio etengabe Jaurlaritzak, udal batzuek oraindik Haurreskolan sartu nahi baitute, eta beste udal batzuek, Haurreskolan sartu nahi badute ere, krisiagatik itxarotea erabaki dute, azpiegitura jarri behar baitute. Hori dela eta, Herri Administrazioak etengabe egin behar du birdoiketa hori, datu guztiak ikusirik. Horregatik, ez dut desberdintasunik ikusten zuk planteatzen duzunaren eta guk esaten dugunaren artean. Ez dut horrelakorik ikusten, Ganbera hau bitan banatu eta alde hau alde dagoela eta beste alde hau kontra dagoela esateko. Ez dut ikusten, Ubera andrea, ez dut ikusten, ez baitakit zehazki non ikusten duzun zuk desberdintasuna. Hezitzaileek soldata ona dute –inguruko edonork baino hobea behintzat bai; esan nahi dut gauza berak egiten dituztenek baino hobea–, eta uste dut zerbitzu ona ematen dela. Hori dela eta, gonbita egiten dizut, gonbita egiten diot zure taldeari, jarrera orokorrarekin bat egiteko, edo, bestela, esan iezaguzu zehazki zer puntutan egin behar duen lan desberdin Jaurlaritzak. Zeren, matrikulazioetan…, haurrek matrikula egiten dute irekita dagoenean, baldin eta plazak badaude, jakina. Beraz… Tasak jaitsi egin behar badira, ikusi beharko dugu nondik lortzen dugun. Uste dut esan dizudan banaketa (80-20) ez dela astakeria. Besterik ez. Uste dut asko zaindu behar dugula zerbitzu hau; asko zaindu behar dugu, asko. Ez zen gure eredua, baina ezarri zen ereduarekin jarraitzen dugu; eta ezarri zen eredua uste dut Eusko Alkartasunak ezarri zuela, Ubera andrea. Gure eredua beste bat zen; gure eredua zen eskola publikoan ate irekiak ezartzea, gogoratzen duzunez, funtsezko leku bat ezarriz 0-2 urtekoentzat; azken finean, 0-3 urtekoentzat. Baina jarraipena eman diogu ereduari, indarra eman diogu ereduari, eta uste dugu zerbitzu honek abantaila konparatiboa eta lehia-abantaila ematen dizkiola Euskadiri, eta denok egon behar dugula pozik horrekin. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2625
10
52
14.11.2013
ARRIZABALAGA ARRUZA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak partzuergoa gizartearen errealitatera egokitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Sailburu andrea, legebiltzarkideok, egun on denoi. 2013-2014 ikasturterako Haurreskolak partzuergoan egon den aurre-matrikulazioko datuak ikusi eta gero aurkeztu du legez besteko hau EH Bilduk. Aurrekuotak eta kuotak ez direla gaur egungo errealitatera egokitzen eta familiek dituzten oztopo eta zailtasunak areagotu besterik ez dituztela egiten gaur egungo krisi ekonomiko eta sozialaren baitan. Bai, egia da. Denok ondo baino hobeto dakigu zer-nolako krisialdia bizitzen ari den gure gizartea: krisialdi latza. Gure alderdiak ere ez du zalantzarik Haurreskolak partzuergoak eskaintzen duen heziketa proiektuaz, daukan garrantziaz gure gizartean. Zoriontzekoa da Haurreskolak partzuergoak eginiko lana urteetan eta bete duen funtzioa, bai haurraren heziketari eta arretari begira eta, baita ere, EH Bildurekin ados gaude emakumearen emantzipazioa ahalbideratu duela. Baina errealitateari erreparatu behar bazaio, honi benetan egokitu behar bazaio, faktore guztiak kontuan hartu beharrekoak dira. Egia esan, Talde Sozialistaren eta Talde Popularraren ordezkariek esandakoei ezer gutxi gehiago gehitzeko daukat, baina bai, EH Bilduren irakurketa arrazoitua egon daiteke: aurrematrikulazioa jaitsi da, krisiaren ondorio zuzena da eta, beraz, kuotak jaitsi behar dira 0-2 urte arteko haurrei hezkuntza zerbitzua ahalbideratzeko, baina bestelako hausnarketarik egin gabe, gaur egungo eskariaren errealitatera erreparatu gabe. Haurreskolak partzuergoak ia 8.000 plaza eskaintzen ditu, aipatu denez, baina erdia baino gehixeago bakarrik betetzen dira; beraz, bi urtetik beherakoek nahikoa arreta jasotzen dute zentro guztietan. Beraz, plazen arazo hori ez da erreala, Ubera andrea. Baliabide publikoak bermatuta daude gure hezkuntza-sistemaren kalitatean eta ekitatean aurrera jarraitzeko. Horrek, gainera, bermatuko du guk gaur sinatu dugun erdibideko hori. Hezkuntzaeskaintza bultzatzen jarraitzen dugu, familien beharretara egokituz. Adibide bezala, oso haur gutxirekin dauden Haurreskolak mantentzen dira gaur egun, eta haurreskola horren jarraipena bultzatu eta ahalbideratzen du Haurreskolak partzuergoak. Horra hor Jaurlaritzaren konpromezuetariko bat. Gure alderdiak ere mimatu egiten ditu haurreskola horiek. Bestelako gaia da, baita ere, itunpekoetara jotzen duten milaka haurrena, edo jaiotze tasaren jaitsiera aztertu beharreko beste gai bat da. Asko eta ezberdinak dira matrikulazio tasa honen jaitsieraren arrazoiak. EH Bilduk aurkezturiko legez bestekoan ez da tratatzen soilik kuota jaistea beharrezkoa den ala ez, hori baino askoz gehiago eskatzen da. Bi hilabeteko epean partzuergoari dagokion hausnarketa sakona eta konplexua egitea eskatzen dio, ahuleziak eta indarguneak aztertuz beste betebehar batzuen artean. Horrek denbora gehiago behar duela esatea ez da inolako txorakeria. Bi hilabeteko epe hori oso epe eskasa da. Sistema osoak behar du hausnarketa eta hobekuntzak, baina, gure ustetan, ez horrela, ez Haurreskola patzuergoaren Zuzendaritza Kontseiluko ordezkariak ez direla medio, beraiek baitira jakitunak, eta aldaketak proposatzeko bide eta pertsona egokienak, hauen adostasun eta prestutasunarekin. Haurreskolak patzuergoan sentsibilitate ezberdinak ordezkatuta daude udalen bitartez, eta gure taldeak ere hemendik aprobetxatu nahi du goraipatzeko udal horiek egiten duten lana Haurreskolen gain. Eta guzti honengatik erdibideko hau sinatu dugu Talde Sozialistarekin eta Talde Popularrarekin; Oyarzabal jaunak irakurri du eta horregatik eskerrak eman nahi dizkiot. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2626
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak partzuergoa gizartearen errealitatera egokitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Talde gehienek sinatu duten erdibidekoaren alde bozkatuko du UPyDk. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2627
10
52
14.11.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak partzuergoa gizartearen errealitatera egokitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Lehenengo txandan argi esan dut zein zen gure helburua, baina saiatu gara maximalismoa, azken helburu horiek albo batera utzi eta ariketa praktiko bat egiten, praktikoa eta zehatza. Eta ez genuen eskatzen sistema guztia hankaz gora jartzea. Guk Haurreskolak partzuergoak bete duen funtzioarekin herri txikietan, landaguneetan, hiriburuetan, emakumeari begira, familiei begira, asko baloratzen dugu, asko eskertzen dugu, baita profesionalek egindako lana ere, baita Haurreskolak partzuergoko langileei eta guztiei. Baina ikusten dugu momentua iritsi dela, garaiak ere aldatzen joan direlako eta urte guzti horietan ikusi direlako zer gauza hobetu beharra dagoen, azterketa bat egiteko. Eta hori eskatu dugu, besterik ez, azterketa bat. Eta ikusten da, noski, datu eta faktore asko egon direla, baina ikusten da demanda, eskaria, txikiagoa dela. Baldintza horietan ze familiak matrikulatu dezake sistema publikoan, Haurreskolak partzuergoan, bere umea? Nork? Esaidazue. Are gutxiago momentu honetan. Ezinezkoa da. Noski plazak eskaintzen direla. Eta ez da bakarrik jaiotze tasak gutxiagotu direla: aurreko urteetan ere asko gutxiagotu dira, baina, batez ere, noiz jaitsi da matrikulazio datua? Ikusi da noiz. Orduan, ez dezagun geure burua engainatu. Hemen gertatzen dena da…, eta zuen erdibidekoak oso ondo azaltzen du, zein den erabakia eta zeren aldeko apustua egiten duzuen. Begira, erdibidekoa oso-oso argia da, Celaá andrea. La disfrazará con la dialéctica que quiera, con palabras bonitas, pero las palabras lo dicen todo: "Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio jarraitu dezala bultzatzen Haur Hezkuntzako lehenengo zikloko hezkuntza-eskaintza". Guztia. Aquí no se habla de Haurreskolak partzuergoa, hemen ez da hitz egiten Haurreskolak partzuergoaz, hemen egiten dena da Haurreskolak partzuergoa bigarren plano batetan uztea, sistema publikoaren sarea bigarren plano batetan uzten da. Porque luego se dice "gaur egun dagoen benetako eskaera kontuan harturik, eta bereziki zainduz haurreskolak familien beharretara egokitzen direla". Hemen, batez ere, hitz egiten dena da beste sareaz. Eta hemen hori da gertatzen ari dena, egiten ari ez garenarekin, esaten ez dugunarekin, egiten ari garena da sistema publikoa poliki-poliki ahuldu eta Haurreskolak partzuergoa ahuldu. Zergatik? Ez dakit, agian Oyarzabal jaunak esan duen iraunkortasun horren izenean, ekonomikoki, parametro ekonomikoetatik, Administrazio publikoari merkeago irteten zaiolako diru publikoa itunpeko sare pribatura bideratzea. Hori bai, gero sareen arteko orekaz hitz egiten dugu. Baina ez al da Administrazio publikoaren lehentasuna plaza publikoak bermatzea pertsona guztiei, umeei guztiei eta familia guztiei eta bestea osagarria? Zeren eta hemen eskubideez hitz egiten da, baina ez betebeharrez, eta gero egiten duguna da jarraipen kontrola batzuentzat da era batetakoa eta beste batzuentzat da beste era batetakoa. Hemen gertatzen dena da daukagun matrikulazio sistemarekin…, zeren eta, Celáa andrea, zuk oso ondo dakizu, irekitzen direnean irekitzen dira matrikulazio epeak, noski, baina denok dakigu zeintzuk diren Haurreskola partzuergoko matrikulazio epeak eta araudia, eta zeintzuk diren besteenak, eta horrek garbi uzten du sareen arteko oreka eta lehiakortasunak nora eramaten gaituen. Eta gero, bigarrenean ere, hitz egiten dugunean baliabideez oro har egiten dugu eta ahazten gara Haurreskolak kontsortzioaz, ahazten gara. Orduan, zertaz ari gara hitz egiten? Jakin nahiko genuke, jakin nahiko genuke. Eta guk gaurkoan eta pentsatzen dugu beharrezkoa dela…, baldin eta Administrazio publikoaren instrumentu honi –eta pentsatzen dugu Haurreskolak partzuergoa instrumentu inportante bat dela– etorkizuna bermatu behar baldin bazaio, errealitatera egokitzen joan beharko dela. Errealitatera egokitzen joan beharko da, baldin eta ekitatean, berdintasunean, unibertsaltasuna sinesten baldin badugu. Hitzetatik harago, eta dialektika eta diskurtsoetatik harago. Eta garbi daukagu. Egun batetik bestera gauzak ezin daitezke aldatu, baina azterketak egin daitezke, eta azterketa bat egiteak ez du esan nahi gauza guztiak hankaz gora jarri nahi ditugunik, eta hemen gauza asko daukagu aztertzeko. Adibidez, bekak aipatu dira. Bekak hor daude, baina mesedez, badakigu Haurreskolak partzuergoak daukan beka sistemak ez duela zerikusirik bestean dagoen beka sistemarekin. Eta Haurreskolak partzuergoak daukan beka sistemak ez du ezta ezer kubritzeko aukerarik ematen. Ezer. Beraz, honekin egiten duguna da sare bat lehenetsi, beste bat bigarren plano batetara pasatu, ahazten dugu sareen arteko oreka. Egoera honetan ere hainbat familia hor bideratzen ja sare konkretu baterantz, zeren eta Haurreskolak partzuergoaz kontutan hartu behar dugu hemen beste gauza sakonagoez ere hitz egin genezakeela, ibilbideez, eta abar. Baina ez dugu nahi izan hausnarketa potolo guzti horiek denak batera zakuan sartu, eta saiatu gara, bai Gobernuari, baita oposizioko taldeei ere, proposamen bat egiten, gure eskakizunak ere, bada, jaisten eta oso zehatzak izaten. Azterketa bat. Azterketa bat zen planteatzen genuena, guk benetan sinesten dugulako eta konbentzimendu osoz…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2628
10
52
14.11.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak partzuergoa gizartearen errealitatera egokitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… Esaten dugulako beharrezkoa dela momentu honetan. Pentsatzen dugulako 0-3 etaparen funtzioa gizartean, bada, inportantea dela, beti ere umea ardatz hartuta, umearen heziketa pertsona bezala, bere formakuntza eta abar. Baina, beno, gaur ez dugu arrakastarik izan inor konbentzitzeko, eta jarraituko dugu eztabaida hau mahai gainean jartzen. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2629
10
52
14.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak partzuergoa gizartearen errealitatera egokitzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Labur-labur esan behar diot Ubera andreari ekar dezakeela berriz ere eztabaida, zertxobait zehatzagoa; baina erdibideko proposamena irudimen handiz interpretatu duela. Irudimen handiz; izan ere, 0-2 urteko etaparen eskaintza da batez ere Haurreskolak, baina Haur Hezkuntzako lehenengo etaparen eskaintza da, eta, hortaz, horixe esaten du zuzenketak: Haur Hezkuntzako etapa bultzatzea, haur-eskoletan arreta berezia jarriz. Horixe esaten du. Baina duela oso egun gutxi, eztabaida bat izan genuen eskaintza pribatuari ematen zaizkion dirulaguntzen inguruan, eta haur-eskolei ematen zaizkienekin alderatu genuen, eta ikusi zenuen gaitzetsi egin zela aurreko Jaurlaritza, Lópezen Jaurlaritza, haureskolei % 29 gehiago emateagatik eta eskaintza pribatuari, berriz, diru-laguntza murrizteagatik –ez dut esango zenbat, baina % 15 baino gehiago–. Beraz, Jaurlaritza honek ez badio jarraipenik emango hezkuntza publikoaren eskaintza bultzatzearen politikari, eskatu egin beharko diogu. Eskatu egin beharko diogu, herri-administrazio baten lehenengo betebeharra hezkuntza publikoa baita, modu horretan bakarrik berma baitezake korrelatiboki hezkuntzarako oinarrizko eskubidea, eta hori Herri Administrazioak bakarrik berma dezake. Eskaintza pribatua hor egon daiteke ala ez; bihar joan egin daiteke, eta inork ez dio konturik eskatuko. Publikoari, bai. Baina esango dizut zer lan geratzen zaien egiteko haur-eskolei; ez da hain begi-bistakoa, baina begi-bistakoa ez izanagatik garrantzitsua da. Lan bat geratzen zaie egiteko –eta horri ekin behar diogu–: haur-eskolen hezkuntza-proiektua hezkuntza publikoarekin argi eta garbi lotu behar da. Hor egon behar dugu, eta horretan hasi berriak gara oraindik. Haureskolak ikastetxe publikoekin lotu behar dira, eta, hala, sare oso bat sortu; ez bakarrik matrikulari dagokion eskaintzan, baizik eta hezkuntza-proiektuan, jarraitzeko moduan… Beraz, badugu lana non egin, eta espero dezagun gai hauetaz eta beste batzuetaz eztabaidatzen jarraitu ahal izango dugula. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2630
10
52
14.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta, señorías. La autonomía de los centros es la característica fundamental de cualquier sistema educativo desarrollado y moderno de hoy en día, y, al mismo tiempo, está en total correlación con la mejora de los resultados académicos y, en general, con la calidad educativa, según los estudios de educación que se realizan a nivel internacional. La autonomía de los centros ha recorrido un largo camino en nuestra trayectoria educativa. Desde hace 20 años, desde que se aprobó la Ley de la Escuela Pública Vasca en 1993, la autonomía de los centros es uno de los principios que rigen nuestra educación, a quien la ley dedica un título entero para regular y establecer la autonomía de la que deben gozar los centros en diferentes ámbitos. Esto es lo que dice literalmente la exposición de motivos de la ley: "En el convencimiento de que la enseñanza ganará en calidad con unos centros que tengan mayores facultades que los actuales para autorregular su organización, su actividad pedagógica, de gestión económica-financiera y de gestión de personal, el título V de la ley regula la autonomía de los centros docentes, tratando de buscar el equilibrio entre la mayor autonomía posible para aquellos y la necesaria coordinación y control que la Administración debe mantener sobre los mismos como garante de unos mínimos necesarios que posibiliten el logro para todo el sistema de los fines generales que la escuela pública persigue". Señorías, en 1998 el Gobierno Vasco aprueba un decreto para regular, precisamente, lo relativo a la gestión económico-financiera de los centros, y en el artículo 5.7 se plantea lo siguiente: "Halaber, aurrekontuetako diru-sarreren egoera-orrian sartuko dira aurreko aurrekontu-ekitaldian soberakin izandako baliabideak, hau da, ekitaldi horretako gerakinak. Ekitaldiaren gerakina honela kalkulatuko da: aurreko ekitaldiko gerakinari aribideko ekitaldian jasotako diru-sarrerak batuko zaizkio; ondoren, aribideko ekitaldian jada ordaindutako gastuak kenduko zaizkio kopuru horri". Este es, por tanto, el ámbito de juego. Estas son las reglas de juego. Jaun-andreok, legez besteko proposamen honen jatorria da ikastetxe publikoek 2013an izan dituzten funtzionamendu- eta mantentze-gastuetarako jaso duten tratamendua. Hor du jatorria; izan ere, haien gastuak kalkulatzeko kontuan hartu ziren ikastetxe bakoitzaren kudeaketa-soberakinak. Hori dela eta, ondoen kudeatu zuena, gehien aurreztu zuena, edo, egoera ikusita eta denak azken hamabost urteetan bezala, 1998tik bezala, funtzionatuko zuelakoan, adibidez, fuelaren karga urtarrilerako utzi zuena, ustekabean harrapatu zuten. Zigortu egin zuten, zigortu, aldez aurretik ohartarazi gabe, ikastetxeei esleitutako funtzionamendu-gastuengatik. Esleipen horrek, gure ustez, urratu egiten du argi eta garbi hamabost urtean egiten eta aplikatzen ari zen kudeaketa ekonomikofinantzarioaren autonomia, zeina asko kostata ezarri baitzen. Esan bezala, jaun-andreok, joko-arauak errespetatu egin dira hamabost urtean. Hezkuntza-zentroek behar-beharrezkoa zuten 1998ko dekretu hori ezartzea. Administrazioaren eta hezkuntza-zentroen arteko joko-arauak ziren, baina, esan bezala, sailak aldebakarrez eta ustekabean hautsi zituen. Erabaki hori, gure iritziz, oso baldarra eta kaskarra izan zen, eta, aldez aurretik ohartarazi gabe, 2012. ekitaldia itxi ondoren, ustekabean harrapatu zituen ikastetxeak, eta gehien zeukatenak edo gastu handiagoa egin ahal izateko gordailu bat egin zutenak babesik gabe utzi zituen erabat. Baina, gai horretan sartu aurretik, utz iezadazue baloratzen zer ekarri zien ikastetxeei, legeaz harago, esparru errealean –horrek erabakigarria izan behar du– soberakin ekonomiko batekin jarduteko aukerak. Urtero abenduan gertatzen zen eromena saihestea ekarri zien; data horrek ez du batere garrantzirik hezkuntza-zentro batentzat, ikasturtea, dakizuenez, jaun-andreok, ekainean amaitzen baita. Ikastetxeentzat eromena zen, esaten nizuenez, funtzionamendugastuen kapitulua zeroan koadratu behar izatea, soberakin oro desagertu egiten baitzen, nahiz eta beharrezkoa izan urtarrilean iritsiko zen faktura bat ordaintzeko. Horixe gertatzen zen 1998ra arte. Baziren ordenagailu bat erosteko lixibaren fakturak erabiltzen zituzten hezkuntza-zentroak. Baziren abenduan kale-kantoiko liburu-saltzailearekin faktura faltsuak presaka egiten zituzten hezkuntza-zentroak, liburu-saltzailea laguna zutenez gero. Baziren B kontuak (ezkutuko ekonomia) edukitzera behartuta zeuden hezkuntza-zentroak. Hori errotik moztu zen 1998ko dekretua indarrean jarri zenean, aukera ematen baitzien soberakinak egokitzeko eta mantentzeko, eta askoz kudeaketa ekonomiko-finantzario zorrotzagoa, eraginkorragoa eta aurrezleagoa egiteko. Errotik moztu zituen hezkuntza-zentroek abenduan den-dena gastatzeko –nahiz eta beharrezkoa ez izan– zituzten ohiturak eta jardu- nak. Beraz, gaitasuna eman zien ikastetxeei beren gastuak urtebeterako baino gehiagorako planifikatzeko, eta urte bateko soberakinak erabiltzeko ekitaldi bakarrari dagokion esleipen ekonomikoarekin ordaindu ezin den –eguneroko funtzionamendurako bideratutako diru-sailei kasurik ez egitera arriskatu ezean– gastu handiago bat egiteko. Azken batean, kudeatzeko lasaitasuna eman zien ikastetxeei, aukera eman zien lehiatzeko, aukera eman –aizu, Ardanzaren Jaurlaritzaren dekretu bat da–, eta epe laburrera, baina baita epe ertainera ere, beren gastuak eta dirusarrerak kudeatzeko heldutasuna aitortu zieten. Zalantzarik gabe, 1993ko Eskola Publikoaren Legeak aipatzen zuen autonomia ekonomiko-finantzarioa ezartzea ekarri zuen. Bada, horri egin zaio kalte 2013an ikastetxeei funtzionamendu-gastuak emanez. Erabaki horrek, zalantzarik gabe, lehen begiratuan ikus daitezkeen baino ondorio gehiago ditu. Izan ere, legez besteko proposamen honetaz baliatu behar dugu 2013an bakarrik egin den jardunbide hau errotik mozteko, errotik mozteko, jardunbide hori ez baita batere eraginkorra, aurrezteko eta zorrotzak izateko aukera ematen duen kudeaketa ekonomiko-finantzarioa urratzen baitu, eta oso ondo egokitzen baita legean, dekretuan eta azken hamabost urteetako ohitura eta usadioetan. Beraz, errotik moztu behar da; zergatik? Ikastetxeetako zuzendaritzen konfiantza hautsi dugulako. Esaten dute: "Behin gertatu bazait, baliteke hurrengoan ere gertatzea. Beraz, lehenbailehen gastatuko dut", eta azaroan gaude. Hori dela eta, legez besteko proposamen hau eztabaidatzeak zentzu osoa du, nahiz eta apirilean aurkeztu zen eta azaroan eztabaidatzen ari garen. Badakit beste igorpen batzuk egin zitzaizkiela ikastetxeei, lehenengo esleipenaren ondoren hezkuntza-zentroetan herriak egin zuen aldarriaren ondoren. Badakit beste igorpen batzuk egin zaizkiela. Baina oso garrantzitsua da pentsatzea hori gaizki egin zela eta ezin dela berriro gertatu; izan ere, administrazio batek baliabide gutxiago baditu, edo erabakitzen badu baliabide gutxiago bideratzea ikastetxe publikoen funtzionamendu-gastuetara –azken batean, funtsezko zerbitzua da–, hori erabakitzen badu, hezkuntza-zentro bakoitzari dagokion modulua birkalkulatu egin behar zuen. Hau da, hezkuntza-zentro publiko bakoitzaren inguruko ohitura garrantzitsuari eusten jarraitzea… Eta ikastetxe publikoez ari gara, jaun-andreok, ez itunpekoez; eta itunpekoetan, gainera, itun-moduluan berdin-berdin mantentzen duzue funtzionamendugastuetarako diru-saila 2012an, 2013an eta 2014an; proposamena, beraz, berdin mantentzen da. Publikoei, ordea, ederra egin zenieten 2013an. Ederra egin ze- nieten. Oso garrantzitsua da ikastetxeei jakinaraztea aurten ez dela ondo kudeatu; baina berriz ezarriko dela soberakinak mantentzeko usadioa, ohitura, legea eta araudia. Hori aurreztea baita, jaun-andreok, hori da aurreztea. Eta, baliabide gutxiago izanez gero, moduluaren gainean birkalkulatu behar da, ez soberakina aprobetxatu. Izan ere, ikastetxe batzuei urtarrilean etortzen zitzaien galdararen faktura, eta ezin izan dute ordaindu; ikastetxe askori, gehien-gehienei, ordea, igo egin zaizkie argiaren eta uraren gastuak, eta erabakiak eragin egin die. Beraz, jaun-andreok, balio dezala legez besteko proposamen honek norabidea zuzentzeko, hezkuntzazentroetako zuzendaritzei konfiantza-mezua emateko –horren esperoan daude–, eta esateko, hain zuzen, balitekeela baliabide gutxiago edukitzea, eta, 2014ko aurrekontuan baliabide gutxiago baldin badaude –2013an baino baten bat gehiago baina 2012an baino zertxobait gutxiago egongo dira–, ekarpena edo esleipena, azken hamabost urteetan bezala, ikastetxe bakoitzaren moduluaren araberakoa izango da, ez haien soberakinen araberakoa. Bide batez esanda, orain ez dute bat ere izango. Baina Jaurlaritzak mezu hori helarazi behar die hezkuntza-zentroei, berriz ere konfiantza izan dezaten eta beste formularekin baino askoz zorrotzago kudea dezaten; izan ere, beste formulak, soberakinak kentzearenak, xahubidea eta kudeaketa txarra besterik ez dakar. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2631
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Jakina denez, erdibidekoaren alde bozkatuko dugu… (Error de grabación) … Ados geunden jatorrizko ekimenarekin. Osoko zuzenketa bat aurkeztu genuen jatorrizko ekimen hori hobetzeko asmoz; izan ere, murrizketa sozialak baztertzen genituen, bereziki hezkuntza publikoari dagozkionak. Hori sartu egin da erdibideko honetan, eta, horrenbestez, sinatu egin dugu, eta haren alde bozkatuko dugu. Benetan uste dut Celaá andreak eman dituen argudioak oso argiak eta biribilak direla; beraz, espero dugu, azkenean erdibideko hau bozkatzen bada eta onartzen bada, Jaurlaritzak, esan denez, zuzendu egingo duela 2013. ekitaldian egin duena, eta kontuan hartuko duela Legebiltzar honek hurrengo minutuetan ustez eska diezaiokeena. Esan bezala, uste dut gai hau oso argi dagoela. Celaá andreak argi eta garbi eta biribil-biribil azaldu ditu argudioak, eta, nolanahi ere, Euzko Abertzaleak taldeak bere osoko zuzenketa defendatzeko ustez emango dituen argudioen zain geratzen gara. Nolanahi ere, guk geurearen alde bozkatuko dugu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2632
10
52
14.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, eta labur-labur, proposamena egin duen taldearen azalpenarekin ados baikaude gu ere. Horregatik, erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu Talde Sozialistarekin eta Mistoa-UPyD taldearekin. Uste dut aukera dugula kontu hau legearen arabera aztertzeko, eta uste dut garrantzitsuena dela ikustea ikastetxeen finantzaketa eta autonomia Euskal Eskola Publikoaren Legearen V. idazpuruan jorratzen direla. Hor, berariaz egiten zaio erreferentzia ikastetxeen kudeaketa-autonomiari 54. eta 55. ataletan; autonomia ekonomiko-finantzarioa 56., 57. eta 58. ataletan aipatzen da; eta 59. atalak zera dio –uste dut merezi duela irakurtzea–: "Ikastetxearen aurrekontua egiteko, jarraian aipatzen den moduan jardungo da: Urtero, eta hezkuntza-administrazioak eskatuta, administratzaileak, zuzendaritza-taldearen edo, hala badagokio, batzorde iraunkorraren artezpideen arabera, ikastetxearen diru-beharrizanen zerrenda zehatza egingo du, bertako aurrekontuan sartu beharreko gastuei dagokienez. Ikastetxeek, bestalde, beren instalazioak aldatu edo handitzeko ere proposatu ahal izango dute. Zerrenda hori, ordezkaritza-organo gorenak ontzat eman ondoren, Hezkuntza Sailari helaraziko zaio", eta abar. "Ikastetxearen diru-beharrizanen zerrenda aurreko atalaren arabera aldez aurretik zehaztutako aurrekontu-egiturari egokituko zaio". Eta, hortik aurrera, esaten du "Hezkuntza Sailak ikastetxe bakoitzaren beharrizanak balioetsiko ditu, baina ez soilik ikastetxearen egoera objektiboa kontuan izanik; sare publikoko beste ikastetxe batzuekin alderatuta nola dagoen ere kontuan hartuko da. Hala, ahal den neurrian, ikasleen arteko jatorrizko ezberdintasunak berdintzen saiatuko da", eta abar. Aurrekontuak onartu ondorengo mekanikaz hitz egiten du berriz ere, eta uste dugu arreta indibidualizatua definitzen dela hemen, kasuz kasukoa, hezkuntzazentroen aurrekontuez hitz egitean. Egia da, proposamena egin duenak esaten zuenez, Jaurlaritzak iragarri zuenean 2012ko kudeaketa-soberakinak sartuko zituela 2013an ikastetxe publikoen funtzionamendua eta mantentzea esleitzeko, hortik aurrera aurreikus dezakegula modu horretan balitekeela hezkuntza-zentroek gastua kudeatzean bilatzen duten eraginkortasuna ezeztatzea; izan ere, Celaá andreak esan duenez, hain zuzen, baliteke gehien aurreztu duena zigortua izatea. Hain zuzen, soberakinak bakarrik aztertzen badira, Jaurlaritzak argudiatzen du balitekeela soberakinek adieraztea ikastetxe horrek ez duela hainbeste baliabide behar; baina ondoen kudeatu duena zigortzea bidegabekeria izan daiteke. Dirudienez, ikastetxe publikoetako zuzendaritzek lurralde-ordezkaritzek bidalitako gutunak jaso zituzten. Gutun horiek jakinarazten zieten funtzionamendu- eta mantentze-gastuen kapitulua egiteko kontuan hartuko zirela jada soberakin horiek, eta horrek nolabaiteko larritasuna eragin zien soberakinen kapitulua handia zuten hezkuntza-zentroei. Guk horregatik egin dugu bat; izan ere, Jaurlaritza irtenbide bat bilatzen saiatuko dela pentsatuz –eta kasuz kasuko irtenbide bat bilatzen saiatuko da–, eta, jakina, sailak ikastetxeekin hitz egin dezala eskatuz, egia da hasiera batean uste dugula neurri horrek eragin maltzurrak izan ditzakeela, arriskua dagoela ikastetxeei sinetsarazteko ez badute gastatu kendu egingo dietela, eta, ondorioz, ikastetxe askok bideak bilatzea baliabide propioak korrika eta presaka eta hala moduz gastatzeko abenduaren 31 baino lehen. Lortuko dute dena abenduaren 31 baino lehen gastatzea, beharrezkoa izan ala ez, eta uste dut hori kezkatzeko modukoa dela. Ikastetxeek gauzak erostea, nahiz eta behar ez izan, sailak soberakin horiek ken ez diezazkien, eta gastu-ahalmen hori nolabait aprobetxatzea alferrikako gauzak erosteko, kezkatzeko modukoa da. Kezkatu egiten gaitu ikastetxeren batek tentazio hori izateak hobeto kudeatu duena, bere kontuan dirua daukana, zigortu egiten delako. Horrek zer pentsarazten digu? Edo zer pentsarazten die ikastetxeetako zuzendari askori? Bada, pentsarazten die dirua gastatu ezean Jaurlaritzak kendu egingo diela. Zigortu egiten da ondo kudeatzen duena eta aurrezten duena, edo saritu egiten da gastatzen ari dena eta bere urteko aurrekontuetan aurreikusitako ezer aurrezten ez duena. Uste dut baten batek ohartarazi zuela horrek pikarokeria ere eragin dezakeela ikastetxeetan; alegia, beste kontu batzuk irekitzea, eta abar. Edo, baten batek esan zuen egin zela hori urte batzuetan, egin gabeko fakturak ere ordaintzen baitziren soberakin horiek koadratzen zituzten balantzeak aurkezteko. Gure ustez, une honetan Jaurlaritzak zaindu egin behar du aurrekontuak zorrotz betetzen direla, eta ikastetxeei eskatu behar zaie baliabide publikoak eraginkortasunez kudeatzeko. Argi dago Jaurlaritzak neurtu egin behar duela nola birbanatu behar dituen soberakin horiek hurrengo urterako aurrekontu horiek desberdin kudeatzeko aukera eman dezakeela uste duen lekuan; baina hori ikastetxeen arabera egin behar du, ikastetxe bakoitzarekin elkarrizketa indibidualizatu bat izanez. Eta, nolanahi ere, guri, gaur, erabaki hori hartu aurretik formula egokiak bilatu behar direnez, egoki iruditu zaigu Talde Sozialistarekin erdibideko zuzenketa hau sinatzea. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2633
10
52
14.11.2013
ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, sailburua, egun on denoi. Talde Sozialistaren legez besteko proposamenean esaten da Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak kendu egingo duela 2013. ekitaldirako ikastetxe publikoen funtzionamendu- eta mantentzegastuen bigarren kapituluko aurrekontu indibidualizatuaren proposamena, autonomia horren kontrakoa baita. Tira, horretaz gero hitz egingo dugu, baina baieztapen hori ez da egia. Erdibideko zuzenketaren bigarren puntuak honela dio: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio jarraitu dezala ikastetxeen funtzionamendugastuak 2012ko abendura arte bezala kalkulatzen; hau da, dagokion moduluaren arabera, hezkuntzazentroek aurrezteagatik edo beste egoera batzuengatik izan ditzaketen kudeaketa-soberakinak kalkulutik kanpo utziz". Hori ere azalduko dugu. "Era berean, Eusko Legebiltzarrak baztertu egiten du ikastetxe publikoetako funtzionamendu-gastuak murriztea, hezkuntza publikoa oinarrizko zerbitzutzat jotzen baitu". Hasteko, esan behar dut ikastetxeen autonomiarekin ados gaudela eta aldeztu egiten dugula. Sozialisten proposamenak premisa faltsu batean du jatorria, hots, murrizketak egin direla; baina ederki asko daki hori ez dela horrela, eta ikastetxe guztiek behar dituzten baliabide guztiak jaso dituztela beren funtziona- mendu-gastuetarako, eta gaur egun ez dagoela horrelako arazorik ikastetxeetan. Gastuak kalkulatzeari dagokionez, beti bezala kalkulatzen dira, baina soberakinen aurrekontu- eta kontabilitate-tratamendu egokia bilatuz. Baina Celaá andreak zaindari leialaren itxurak egin nahi ditu, murrizketarik ez dela egingo zaintzen duenaren itxurak, jakinik ez dela murrizketarik egin. Jaurlaritzaren jarduna azalduko dut. Kudeaketa-autonomia ikastetxearen jarduera ekonomiko-finantzarioa kudeatzeko ahalmenean oinarritzen da. Jarduera hori ikastetxeak bere kudeaketaproiektua onartzean eta betetzean zehazten da, eta proiektu hori burutu dela urteko kudeaketa-programan agertzen da. Aurreikusten diren ohiko funtzionamendugastu zein inbertsio-gastu guztiak jaso behar ditu, baita gastu horiei aurre egiteko aurreikusten diren dirusarrerak ere –diru-sarreren barruan sartzen da aurreko ekitaldiko soberakina–. 2012ko abenduaren 31n, Haur Hezkuntzako, Lehen Hezkuntzako eta Bigarren Hezkuntzako ikastetxeek 40 milioi inguruko soberakina zuten guztira, 2013rako aurreikusitako funtzionamendu-gastua baino % 162 gehiago, eta ez zuten aurrekontu- eta kontabilitate-tratamendu egokirik. Uste dut ados egongo garela –eta halaxe esan du Oyarzabal jaunak ere– garai honetan ahalik eta modu eraginkorrenean kudeatu behar direla baliabideak. Bada, ikus dezagun zer esaten duen indarrean dagoen araudiak. V. idazpuruko IV. atalburuaren ("Ikastetxeen autonomia-kudeaketa") 54. atalaren 2. zenbakiak dio ezen, aurreko atalkian adierazitako baliabideez gain –hor azaltzen du zein diren–, diru-kopuru osagarriak eman ahal izango zaizkiela ikastetxeei, 10. atalean araututako konpentsazio-fondoaren kargu. Bestalde, hezkuntza-administrazioak diru-kopuru handiagoak eman ahal izango dizkie ikastetxeei, hezkuntzaproiektuetan eta eskabiderik egin dezaten ikastetxeen urteko planetan oinarrituta, aurrekontuan horretarako jar daitezen kontuen kargu. Hori egin da aurten, eta hori egin nahi da etorkizunean. 55. atalak esaten du ikastetxe bakoitzak bere kudeaketa-proiektu indibidualizatua onartuko duela. 58. atalak honela dio: "Araudi bidez zehaztuko da euskal eskola publikoko ikastetxeen aurrekontuaren egitura, eta beronen kontaduritza osotuko kudeaketaeredua eta diruzaintzakoa". 59. atala Oyarzabal jaunak irakurri du, eta hor berriro azpimarratzen da ikastetxe bakoitzari ematen zaion arreta indibidualizatua, Celaá andrea. 60. atalak honela dio: "Ikastetxeek, araudiz ezarritako modu eta neurrietan, beren aurrekontuko diru-sarreretan baliabide soberakinak sartu eta erabaki ditzaten gastuetarako erabili ditzakete, Hezkuntza Sailari erabaki horren berri emanez". 65. atalak honela dio: "Zuzendariak ikastetxearen diru-kudeaketaren berri emango dio administrazioari. Araudiz erabakiko da aurkeztu beharreko kudeaketa-kontuen eredua, eta baita zenbatean behin aurkeztu beharko diren ere". Hain zuzen, araudi bidez arautu da, eta, orduan, zer esaten digu indarrean dagoen araudiak? Hauxe esaten digu lehenengo atalean: "Ikastetxearen aurrekontuko diru-sarreren egoera-orriaren egitura hauxe izango da: 1. Aurreko ekitaldiko gerakina". Aurreko ekitaldiko gerakina. Aurreko ekitaldiko gerakina, Celaá andrea. Zazpigarren atalak honela dio: "Aurrekontuekitaldi bakoitzaren hasieran, ikastetxe bakoitzak hasierako aurrekontua bidali behar dio Hezkuntza Lurralde Ordezkaritzari, behar bezala beteta eta ordezkaritza-organo gorenak onartuta. Sei hilean behin, eta, nolanahi ere, abenduaren 31rako beranduenez, ikastetxeek kudeaketa-kontuak egin behar dituzte. Ordezkaritza-organo gorenak onartzen dituenean, dagokion Hezkuntza Lurralde Ordezkaritzari bidali behar zaizkio, horretarako zehazten den epean". Premisa horiekin, ulertuko duzue ezin ditugula sinatu Talde Sozialistak proposatutako erdibidekoaren 2. eta 3. puntuak; lehenengoa, indarrean dagoen araudiaren kontrakoa delako, eta, bigarrena, ez delako murrizketarik egin. Ikusi da, ordea, soberakinen kontabilitate-aurrekontuaren tratamendua ez zela egokia; hori dela eta, gai hau ikastetxeekin ari gara konpontzen. Por todo ello nosotros hemos ofrecido la siguiente propuesta de transacción: "Legebiltzarrak ondorengoa eskatzen dio Hezkuntza, Hizkuntza, Politika eta Kultura Sailari: ezarri ditzala harreman bideak ikastetxeekin. Helburua izango da ahalik eta modu hoberenean adostea horien hasierako aurrekontua egiterakoan zein tratamentu emango zaion aurreko ekitaldiko geldikinari. Beti ere, ikastetxeen kudeaketan autonomia errespetatuz, otsailaren 19ko 1/1993 Legean, Euskal Eskola Publikoari buruzkoan, eta horren arau garapenean ezarritakoaren arabera". Egia da proposamen honek ez duela arrakasta handirik izan; baina, tira. Bukatzeko, esaten jarraitzen dugu –eta halaxe egin dugu, eta halaxe erakutsi dugu– ikastetxeen autonomiaren alde gaudela, eta hori egiteko modurik onena bilatu nahi dugula. Bide batez, denok dakizuenez, horretan ari da Jaurlaritza ikastetxeen adostasunarekin (ikastetxeen adostasunarekin), eta, horretarako, bi batzorde eratu dira aurrekontuetan, kontabilitatean, soberakinen tratamendu egokiaren gaia aztertzeko. Uste zenuten beharbada gastatu egingo zutela kendu ez ziezaieten, baina beldur hori zeharo baztertuta geratzen da; Jaurlaritzak zehaztuko baitu ikastetxeekin baliabideen tratamendua, eta horretarako sortu dira batzorde horiek. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2634
10
52
14.11.2013
AGIRREZABALA MANTXOLA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. "La calidad de la educación se concreta en cada centro" dio Hauspoaren deialdiak, hau da, maiatzean Jaurlaritzak berak atera zuen deialdiak. Bertan, dakizuen bezala, ikastetxeetako barne antolakuntzan aurreratu nahi da. Hau da, deialdi hau autonomiaz ari da; autonomia, kudeaketan eta antolakuntzan. Eta gure ikuspuntutik honek izan behar du ardatza, ikastetxeei autonomia ematea, benetako ente autonomoak izatea. Azken urteetako ibilbidean euskal hezkuntza sistemak autonomiaren hautua egina du. Norabide onean joan da eta joan behar du, nahiz eta Wert bezalako ministroak gure hezkuntza zapuztu nahi izan eta nahiz eta ikastetxeei autonomia kendu, bere LOMCE proiektuan planteatzen duen bezala. Ezin dugu inongo injerentziarik ezta inposaketarik onartu honetan ere. LOMCE ez, honetan ere. Hito diferenteak izan dira euskal hezkuntza sisteman. Batzuk aipatuak izan dira hemen. Eta bai, nik erreparatu nahi diot 175/2007ko Dekretuari, non oinarrizko hezkuntzarako curriculuma onartu zen. Bertan, aurrerapen nabarmenak eman ziren kudeaketa eta antolaketa mailako autonomian eta autonomia pedagogikoan. Ikastetxeak bihurtzen ziren erdigune, ikastetxeak bihurtzen ziren protagonista. Ordutegia molda zezaketen, arlo eta materia ezberdinetan erabakiak hartu zitzaketen, ikasleen ebaluazioan aurrerapauso nabarmenak eman ziren. Gu, Euskal Herria Bildu, ikastetxeetako autonomia eta kudeaketa parte hartzailearen aldekoak gara. Gaurko plenora autonomia ekonomikoaren proposamena ekarri da. Gai zehatz bat, ikastetxeetako erremanenteena. Bat gentozen Alderdi Sozialistak proposatutakoarekin; beraz, ez genuen zuzenketarik aurkeztu. Eta bat gentozen uste dugulako ez dela atzera- pausorik onartu behar. Ikastetxeen autonomia hau ere, hau da, kudeaketa ekonomikoaz ari garenean, bermatu behar da, defendatu behar da eta gauzatu egin behar da. Zergatik ez onartu ikastetxe batek bere baliabideekin bere beharrei ondoen erantzun diezaieketen diru aurreikuspenak eta exekuzioak egitea? Erremanenteak izateak ez du esan nahi ikastetxe batek dituen diru baliabideak ez dituela gastatu nahi. Ez du esan nahi beharrik ez duenik, alderantziz baizik, etorkizunari begiratzen dioten ikastetxeak dira. Beraz, erdibideko proposamena gure taldeak babestu egingo du, ez dugulako orain arte egindakotik atzerapenik onartzen eta iruditzen zaigulako Gobernuak kontraesanetan erortzen ari dela: bai Hauspoari (hain zuzen, autonomia organizatibo eta kudeaketa mailakoa sustatu eta bultzatu nahi duela –eta gu bat gatoz, hain zuzen, horrekin–), baina ez, berriz, autonomia ekonomikoa bermatzeari edo haratago joateari. Eta nik uste dut hemen aitortu eta errekonozitu egin behar dela gauzak gaizki egin direla. Guk uste dugu ikastetxearen planifikazioaren kontra jo dela. Beldurtu egin ziren ikastetxeak jakin zutenean erremanenteetan oinarrituta egingo zela Gobernuaren ekarpena ikastetxeei; beldurtu egin ziren eta noraezean egon, egon ziren. Eta nik uste dut orain bat baino gehiago noraeza horretan daudela; beraz, gauzak gaizki egin dira. Kezkagarria da egoera hori. Eta beste alde batetik, baita ere, etorkizunari begira baino gehiago 1998ko egoerara bueltatzen gaitu Jaurlaritzak hartu duen erabaki honek. Zergatik? Tresna izan beharrean, aurrekontuak edo ikastetxeetako diru baliabideak bihurtuko direlako helburu. Enkorsetatu egingo ditu ikastetxeak orain arte zuten malgutasuna izan beharrean. Eta helburu bihurtuko dira diruak, hezkuntzaren helburua hori ez denean, beste bat denean. "De la autonomía a la dependencia" eramango gaitu, hain zuzen, Jaurlaritzak hartutako bide honek. Horixe da Jaurlaritzak nahi duena? Hori da gure galdera. Eta bukatze aldera, aurkeztu zaigun erdibideko zuzenketari erreparatu nahi diot; edukiarekin bat gatoz, baina edukiaren muinean bigarren puntua da, hain zuzen, inportantea gure ikuspuntutik. Erdarazko bertsioa daukat, eta erdarazko bertsioak esaten du: "Seguir calculando como hasta diciembre de 2012 los gastos de funcionamiento de los centros en función del módulo correspondiente, dejando fuera del cálculo remanentes de gestión de los que por ahorro o por otras circunstancias puedan disponer los centros educativos". Gure ikuspuntutik hau da kakoa, hau da inportanteena, hau da hartu beharreko neurria 1998ko egoerara ez bueltatzeko. Hau da bidea, hain zuzen, ikastetxeak enkortsetatuak eta dependenteak bihurtu daitezen, eta ez autonomoak izaten jarraitu dezaten. Beraz, esan bezala, edukiarekin bat gatoz, lehenengo puntuarekin ere, inongo zalantzarik gabe. Eta hirugarrenarekin ere, argi eta garbi azaldu genuen sailburuaren agerraldian sail honek edo Gobernu honek hezkuntzarako aurkeztutako presupuestoekin, aurrekontuekin, inola ere bat ez gatozela, aurreneko ezaugarria murrizketak direlako; beraz, hirugarren puntuarekin ere bat gatoz. Eta aldeko bozka emango diogu. Bai, erreparatu nahi diot, edo azaldu nahi dut gure harridura: harrigarria iruditu zaigu forman Partidu Popularrak hau sinatu izana, oso harrigarria iruditu zaigu. Ez dakit, Celaá andrea, nola adostu duzun Partidu Popularrarekin. Harrigarria iruditu zaigu arrazoi birengatik: bata, sinatu duzu ikastetxeei diru-laguntzak ematea murrizketarik handienak egin dituen taldearekin. Hori, batetik. Eta bigarrenik, sinatu duzu erdibideko zuzenketa bat autonomiaren kontra doan alderdiarekin. Eta zuk zeuk ezagutzen…, bai, bai, bai, bai. Bai, bai, autonomiaren kontra doa legea, Wert Legea. Ezagutzen duzu, esaten duelako zuzendaritza aukeratua izango dela eta eskola kontseiluak orain arte zeukan indar guztia bertan behera uzten duelako. Beraz, oso harrigarri egin zaigu guri, behinik behin, zeuk, Alderdi Sozialistako ordezkariak, Partidu Popularrarekin, autonomiaren kontra doan alderdiarekin, sinatu izana erdibideko hau. Hala ere, eta edukiari erreparatuz, lehen esan dudana: bat gatoz, guk gure euskal hezkuntza sistemari begiratu behar diogulako eta euskal hezkuntza sistema horretan injerentziak eta inposizioak ez onartzeaz gain, aurrerapausoak eman behar ditugulako autonomian irabazten joateko. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2635
10
52
14.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrak ematen dizkiet ekimen honen alde egingo duten taldeei; eskerrak ematen dizkiot, berezi-bereziki, Agirrezabala jaunari bere babesagatik. Gainera, Agirrezabala jaunari esan nahi diot inoiz ez dugula zailtasunik izan Euskadin autonomian, ikastetxeei buruzkoan, aurrera egiteko Alderdi Popularrarekin. Inoiz ez. Beraz, tira; hori horrela da, hori da errealitatea, eta horrela da. Alderdi Popularrari esan behar diot soberakinek edo soberakinen pilaketak ez dutela zertan adierazi ikastetxeek asko dutenik. Hain zuzen, soberakin ugari geratzen badira, moduluari ekin beharko zaio. Hau da, orduan pentsatu beharko dugu: "Aizu, zer gertatzen da moduluarekin? Asko ari ote dira jasotzen"? Baina soberakinak, hain justu, gaineratikoetatik datoz, eta askotan gaineratikoak egiten dira, hain zuzen, askoz gehiago kostatzen den zerbaitetarako: lanbideheziketako zentroetako ekipamendu bat, edo ohiko gastuekin, Hezkuntza Sailak ematen duen gastu-kapituluarekin, ordaindu ezin izan duten beste edozein eragiketa. Arieta-Araunabeña jaunari… Maneiro jaunari ere oso bereziki eskertzen diot bere babesa, eta ArietaAraunabeña jaunari esan behar diot sekulako papera egitera etorri zarela hona, sekulako papera, ArietaAraunabeña jauna. Izan ere, estali egin nahi izan duzu filosofia erabat zaharkituarekin Hezkuntza Sailak kapitulu honetan egin duen kudeaketa negargarria. Zeren, esan iezadazu, legean edo araudian hain argi baldin badago, zuk esaten duzun bezala… Baina ez duzu esaten, ez baitiguzu irakurri soberakinak itzultzeko poltsa orokorrean jarri behar direla baieztatzen duen zatirik. Inola ere ez. Dekretuko soberakinak, eta hori da, hain justu… Ez dugu izango legeari buruzko zalantzarik! Zuk legearen atalak irakurri dituzu, eta esan duzu: "Bai…, hori araudi bidez egin da". Ados. Legeak gauza jakin bat esaten du, eta legea egin genuenok, uzten badidazu, badakigu zer esan nahi duen legeak. Legeak araudi bat behar zuen, eta 1998. urtean etorri zen. Eta 1998. urtean, araudia… Eta, bestela, esan iezadazu ea zuek dena gaizki egin duzuen. Izan ere, guk uste oso-osoa dugu ondo egin dugula araudiari dagokionez, eta Erkidego honek errespetatu egin ditu soberakinak hamabost urtean. Zer gertatzen da? Hezkuntza-zentro guztiek soberakin handi-handiak dituztela orain? Aizu, bada, modulua ikusi beharko da orduan! Eta, esan iezadazu, araudian hain argi baldin badago, zergatik aurkezten duzue orain legez besteko proposamen bat esanez hezkuntza-zentroekin harremanetan zaudetela eta haiekin hitz egiten ari zaretela tratamendurik onena adosteko? Legeak esaten du eta! Zertarako adosten duzue? Adosten ari zarete, edo horretan saiatzen ari zarete, 2013. ekitaldian hanka sartu zenutelako. Horregatik, horregatik gerturatu za- rete ikastetxeetara, eta, bide batez esanda, ia denek protesta egin zuten beren memorietan. Bestalde, murrizketak hemen… Aizu, bada, ez dakit, esan iezaguzu, eman iezazkiguzu datuak. Zeren, objektiboki –eta hau egiaztatu egin daiteke–, ikastetxeen funtzionamendu-gastuen 2013ko datuak 2012koak baino askoz baxuagoak dira, eta 2014ko proposamenak, zenbateko handiagoa badu ere, 2012koa baino baxuagoa izaten jarraitzen du. Orduan, dirudienez, inori ez zaio murrizketarik egin; baina zuek zarete murrizketarik ikusi ez duten bakarrak. Zuek zarete, zenbakiek murrizketak adierazten baitituzte. Orduan, nik esaten dizut… Orain, berriz, adostu egingo duzue, ikastetxeekin hitz egiten ari zarete. Bada, tira, hori 2013an egin besterik ez zenuten, eta ikastetxeen gaineratikoak errespetatzeko ohiturari eutsi! Baina orduan ez zenuten egin; orain ari zarete egiten, zuen proposamenaren arabera. Beraz, zeuen urratsak zuzentzen ari zarete, zeuen jarduna zuzentzen ari zarete, jardunean huts egin duzuen seinale. Huts egin duzuen seinale. Eta are gehiago esango dizut. Araudiak –eta ezagutzen dugu, harekin lanean jardun baitugu etengabe– 27. atalean esaten du ikastetxeek lortutako diru-sarreretan sartzen direla, hain justu, soberakinak –eta, hain zuzen, diru-sarreren kapituluan, bereizita daude soberakinak eta Hezkuntza Sailetik jasotako diru-sarrerak (bereizita, aizu)–, eta soberakin horiek kontuan hartzen dira aurrekontu orokorrak likidatzean. Likidaziorako kontuan hartzen dira, eta ez da esaten "Orain, aizu, itzul iezazkidazu soberakinak". Ez. Uste baduzue ikastetxeen funtzionamendugastuak oso altuak direla, landu ezazue modulua; bidezkoa ere izan baitaiteke, baita ekitatez, modu bidezkoan, berdintasunez eta proportzioz banatuz ere baliabide gutxi daudenean. Hori egiten ari behar duzue, eta hori egiten hasi zarete orain, baina ez 2013an. Zure proposamenak, Arieta-Araunabeña jauna, esaten digu, hain zuzen, pauso txar bat zuzentzen ari zaretela. Pauso txar hori ezin da berriro gertatu. Besterik ez. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2636
10
52
14.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Sinatu dugun zuzenketa hau aldezten dugula baieztatu nahi dut. Agirrezabala jaunak aurreiritziak baditu ere, ikastetxeen autonomia aldezten jarraituko dugu, Ganbera honetan beti egin dugun bezala. Eta, zalantzarik gabe, baliabide publikoak eraginkortasunez kudeatzea ere aldeztuko dugu, baita zailtasunak izaten ari diren eta une honetan aurrekontuak egitean arreta berezia behar dutela uste dugun ikastetxeei arreta berezia ematea ere erdibideko zuzenketa honen bidez. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2637
10
52
14.11.2013
ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Beno, Euskal Herria Bilduk dio ez duela nahi atzerapausorik. Eta guk ere ez. Azaldu dugun bezala, ez da atzerapausorik eman; kudeaketa egokiaren bila gabiltza, ez besterik. Beraz, argudio hori erabiltzea erdibideko zuzenketa babesteko, uste dut dela…, ez dakit, lekuz kanpo dagoen argudioa, zergatik Gobernuak ez du horrelakorik egin. Hori esanda, "soberakinak itzuli egin behar dira", dio Celaá andreak. Hori zuk esaten duzu, Jaurlaritzak ez baitu halakorik esan. Jaurlaritzak une oro esan du aurrekontua ahalik eta eraginkortasun handienez kudeatu behar dela. Inola ere ez. Eta justifikatzen saiatzeko, esaten du: "Izan ere, araudian hain argi jartzen badu, zergatik esaten duzue akordioetara iritsi behar dela"? Zeren, jakina, arauek betebehar batzuk ezartzen dituzte, eta betebehar horiek bete egin behar dira gero, Celaá andrea. Araua bete egin behar da, eta hura betetzeko modurik onena ikasi egiten da, egin egiten da. Beraz, ez iezadazu esan mundu guztiak hori egiten duenik. Eta mundu guztiak ikasten du eta mundu guztiak eboluzionatzen du, eta kudeaketa batzuetan modu batera egiten da, eta, beste batzuetan, hobetu egiten da. Begira, Celaá andrea, zuk benetan sinetsiko bazenu esaten duzuna, eta ustezko murrizketa edo hain egoera larri horiek saihestu nahi izan bazenitu, ez zenuen ekarriko proposamen hau azaroaren 14an, egin beharreko guztia eginda dagoenean eta gastuen aurrekontua ixten ari denean, zure taldeak ematen baitie lehentasuna taldeak berak bilkurara ekartzen dituen proposamenei. Beraz, arazorik gabe ekar zenezakeen hau maiatzean, ekainean edo uztailean, edo, nolanahi ere, ikastetxeen kudeaketa-datuen berri izan duzunean. Ala, jakina, datu horiek gezurtatu egiten zuten esaten ari zarena. Jakina! Hara, zuk ederki asko dakizu ez dela murrizketarik egin, Jaurlaritza saiatzen ari dela soberakinen tratamendua indarrean dagoen araudiaren barruan behar bezala egokitzen, eta ikastetxeekin berekin ari dela horretan, horretarako eratu diren bi batzorderen bidez, kudeaketa hobetuz, Celaá andrea, araua hobeto betez, Celaá andrea. Zure proposamena azaroaren erdialdean ekartzea justifikatu nahi izan duzu esanez balitekeela arriskua egotea ikastetxeek berriro ere tranpa egin nahi izateko, esan duzunez. Aizu, begira, esan duzu batzuek kale-kantoiko liburu-saltzailearekin gastatzen dutela… Bai, hori esan duzu, hori esan duzu. Beraz, ez iezadazu hori esan, Jaurlaritza kudeatzeko modua jorratzen ari baita ikastetxeekin bi batzordetan. Beraz, horrek ez du nondik heldu. Tira, esan didazu sekulako papera egin dudala. Normala iruditzen zait zuk erreferentzia izan nahi izatea hezkuntza-arloan egiten den guztia alderatzean; nik, ordea, behar den zorroztasuna eskatzen dizut, hori baita zuk izan duzun erantzukizuna izan duen bati eska dakiokeen gutxienekoa. Gaur, zorroztasun falta tamalgarria erakutsi duzu, lehentasuna eman baitiozu Jaurlaritzari eraso egiteari kudeatzeko modua hobetzen saiatu delako. Baina ez itzazu hartu saiakera horiek zuk gaizki kudeatu zenuela egotziko bagenizu bezala, Celaá andrea, denok ikasten baitugu, denok saiatzen baikara hobetzen; zeren, bestela, denok etxera joan beharko genuke, ez bagenu hori egingo. Begira, bukatzeko, Celaá andrea, esan behar dizut ezen, benetan saihestu izan nahi bazenitu esaten dituzun ustezko arau-hausteak, aurreko kudeaketamoduetan gertatzen ziren disfuntzioak saihesteko akordioa bilatzea aldeztea baino hoberik ez duzula. Zeren eta ez da aldatzen kalkulua, ez soberakinen erabilera, ez ezer; baizik eta, besterik gabe, horiek hobeto, egoki, kudeatzea bilatu behar da, ez dadin zenbatekorik egon une jakin batean erabil daitezkeenak eta krisiegoera batean urtean behar den aurrekontu guztia baino askoz gehiago direnak, lehen datua eman dudanez. Beraz, hori egiteko modurik eraginkorrena bilatu behar da. Eta horixe ari da egiten Jaurlaritza hau, ez besterik, Celaá andrea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2638
10
52
14.11.2013
AGIRREZABALA MANTXOLA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, ikastetxeen autonomiari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, jersarlekutik, mahaiburu anderea. Arieta-Araunabeña jaunari erantzuteko, insistitu duelako bai lehenengo bere interbentzioan eta baita bigarren honetan ere Gobernu honek ez duela murrizketarik egin. Argi dagoena da murrizketa egin, egin duela, zeren eta zuk errekonozitzen duzu, Arieta-Araunabeña jauna, zuk egindako osoko zuzenketan diru gutxiago ematen zaiela zentroei. Eta horrela jartzen du: "El Parlamento insta al departamento a que, entendiendo que la menor aportación de dicho departamento para la financiación de los gastos de funcionamiento de centros públicos…". ¡Si lo está diciendo usted! Usted está diciendo que la aportación que va a llegar a los centros va a ser menor que la que les corresponde. Beraz, ez esan murrizketarik egon ez denik, zeren eta ikastetxeek horrela isladatu dute, eta argi dago Jaurlaritza honek murrizketak, egin, egiten dituela. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2639
10
52
14.11.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultur paisaia gizateriaren ondare izateko hautagaitza erakundeak elkarrekin koordinatuz prestatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, egun on. Eusko Jaurlaritzak, Errioxako Gobernuarekin batera, duela denboratxo bat, abian jarri zituen Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultura-paisaia Unescoren gizateriaren ondarearen kultura-ondasunen zerrendan sartzeko izapideak. Hautagaitza hau, azkenik, sartu egin da… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2640
10
52
14.11.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultur paisaia gizateriaren ondare izateko hautagaitza erakundeak elkarrekin koordinatuz prestatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Esaten ari nintzenez, hautagaitza hau gizateriaren ondare izateko hautagaien zerrendan sartu da, azkenik; hortaz, ekin dio jada bideari. Talde Popularraren iritziz, hautagaitza hori izugarri garrantzitsua da Arabako Errioxarako, eta, hautagaitzak arrakasta izan dezan, ezinbestekotzat jotzen dugu lobby bat eratzea, gai horretan eskumena duten erakundeak eta eragile sozial, ekonomiko eta kulturalak elkarrekin lanean aritu daitezen eta, hartara, Arabako Errioxako gizartea proiektu honekin bat egin dezan. Mahastiaren eta ardoaren kultura Arabako Errioxako paisaiaren eta biztanleen ardatza eta funtsa da. Mahasgintzak eta ardogintzak ehundu dute antzina-antzinatik gizakiaren eta lur horren arteko harremana, eta gizakiaren eta naturaren arteko uztardura horren fruitu dugu –zilegi izan bekit esatea– munduko ardorik onena, hots, Errioxako ardoa. Ardogintza ekonomia-jarduera hutsa baino askoz gehiago izan da antzinatik. Kultura-nortasunaren ikur bilakatu da; ondarea sortu du, bere-berezko ohiturak eta usadioak. Arabako Errioxako paisaia mahastiaren ekoizpen-jarduerak itxuratu du, lur-eremu horien osaera, lur karetsu eta buztintsuak nagusi dituela, ezin hobea baita mahasgintzarako; Toloño mendilerroak iparraldeko haizeetatik eta eurietatik babesten ditu lur horiek; Ebro ibaiak, berriz, batu eta emankortu egiten ditu lurrak; eta aparteko ezaugarri horiei esker eta eremu horretako mikroklima bereziak lagunduta, mahasgintza bilakatu da lur horietako biztanleen bizimoduaren ardatz, baliabide naturalak arrazoizko eran ustiatzea lortuta. Arabako Errioxako paisaian ikusten diren terrazak dira lur-eremu horretako beste adierazgarri nabarmen bat; izan ere, gizakiak ezpondak eratzen zituen higadura saihesteko, eta, mahasgintzarako gune egokiak zirela jabetuta, haien artean mahastiak landatzeari ekin zion, lur idor eta elkorrenetan landatu izan baita mahastia antzinatik –alegia, laborea ekoizteko egokiak ez ziren eremuetan–. Gune horietako asko bere horretan daude oraindik; beste batzuk berreskuratu egin dira, eta horrek guztiak paisaia berezia egituratu du. Denboraren joanarekin, luze eta zabal hedatu da mahasgintza lur horietan, eta gaur egun monolaborantza da jaun eta jabe, salbuespen zehatz batzuk gorabehera. Arabako Errioxan bistan dira ardogintzari lotutako lehen eraikuntzak: dolareak, mahasti-etxeak, etxolatxoak, ehunka urteko upategiak eta egungo eraikuntza modernoak, horietako zenbait munduko arkitekto ospetsuenek diseinatuak. Gozagarri ditugu, hala- ber, lur-eremu horretako herriak, haien arkitektura bikaina, harresiak, gazteluak eta gotorretxeak, asko eta asko monumentu-multzo izendatuak. Eta hori aski ez dela, Donejakue bideak zeharkatzen du harana, eta, haren kultura- eta merkataritza-lorratzari esker, berezko izaera eta egikera mamitu da bertako biztanleengan. Erraza da zerrenda osatzea Errioxako paisaiaren –Arabako Errioxako paisaiaren– ontasunekin, borborka ateratzen baitira mahasti eta ardoaren oparotasunak. Hori dena, baina, bertatik bertara ikustea da onena. Hautagaitza honi, ezbairik gabe, Arabako Errioxak ematen dio indarra, balioa eta funtsa. Hautagaitzak –Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultura-paisaiarenak– aurrera egitea lortu behar dugu; horixe da garrantzitsuena, horrek bultzakada handia emango baitio mundu osoan Arabako Errioxak eta Araba osoak duten islari eta hori pizgarri bikaina izango baita turismo enologikoa eta natura-turismoa sustatzeko, ardoaren kultura ezagutzera emateko, eta ardogintzaren eta mahasgintzaren osagarri diren ekonomia-jarduerak garatzeko. Esan bezala, Eusko Jaurlaritzak eta Arabako Errioxak abian jarri dituzte kalifikazio hori lortzeko izapideak; alabaina, Talde Popularraren iritziz, hastapeneko urrats horiek hutsuneak dituzte: batetik, Arabako Foru Aldundiaren parte-hartzea falta da, kontuan izanda eskumen nabarmenak dituela nekazaritzaekoizpenean, ingurumenean, azpiegituretan, toki-erakundeetan eta ekonomia-jardueren sustapenean; badu, beraz, zer ekarria. Bestalde, ahaztuta utzi dituzte Arabako Errioxako biztanleak, udalak, kuadrilla, kontzejuen toki-administrazioak eta eragile sozial, ekonomiko eta kulturalak; eta horiek denek proiektuaren berri izan behar dute ezinbestean, argiro jakin dezaten zer onura ekar diezaiekeen aintzatespen horrek eta, aldi berean, zer betebehar eragin. Gure ekimen honen bidez, beraz, argi azaldu nahi dugu zein garrantzitsua den hautagaitza hau egokiro kudeatzea eta besoz beso lan egitea, bai erakundeen artean, bai Arabako Errioxako biztanleen artean. Ezin dugu ahaztu zein den helburua: Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kulturapaisaiaren hautagaitzak arrakasta izatea. Eta, horretarako, ezinbestekoa da ekimen horretan eskumena duten administrazio guztiek eta Arabako Errioxako biztanle guztiek proiektuari babesa ematea. Talde Popularrak proposatutako ekimenaren gainean zenbait zuzenketa aurkeztu ziren, eta, zuzenketa horietan, hautagaitza izapidetzeko landu beharreko alderdi gehiago jaso ziren; hala, erdibideko zuzenketa lortu dugu azkenik. Esku artean duzue guztiok, eta hauxe dio: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio: "Lan egin dezala, Arabako Foru Aldundiarekin koordinatuz, Errioxako eta Arabako Errioxako ardoa- ren eta mahastiaren kultura-paisaiaren hautagaitza prestatzeko. "Txosten bat egin dezala, Arabako Foru Aldundiarekin koordinatuz, eta Arabako Errioxako erakundeek eta eragile sozial eta ekonomikoek parte hartu ondoren. Txosten hura aipatu erakunde eta eragile horiek berretsi beharko dute, eta izendapen horren ondoriozko eskubideak eta betebeharrak jasoko ditu". Horrez gain, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu "bultza dezala, Arabako Foru Aldundiarekin eta Arabako Errioxako erakundeekin eta eragile sozialekin batera, jarduera-plan bat turismo, kultura, aisialdi, natura, ingurumen, azpiegitura eta garapen ekonomiko eta sozialerako. Plan horrek lagunduko du lortzen, bai eskuratu nahi den izendapena, bai eskualdearen garapena, eta bai hango biztanleen bizibaldintzak hobetzea". Zuzenketa hau aurkezten dugu, beraz, bozkatu dadin, eta talde guztien babesa izatea espero dugu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2641
10
52
14.11.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultur paisaia gizateriaren ondare izateko hautagaitza erakundeak elkarrekin koordinatuz prestatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, eta egun on. Eztabaidagai honi heldu aurretik ere, adostasun zabala egon da Legebiltzar honetan, ekimen hau erakundeetan nondik nora jorratu behar litzatekeen zehazteko orduan. Nahiko adostasun zabala lortu da aurreko egunotan. Hemen azaldutako puntuak, azken batean, Arabako Biltzar Nagusietan onartutakoen berdin antzekoak dira, eta horren karira ekarri da eztabaidagai hau gaurko bilkurara. Euskal Herria Bilduk mahai gainean jarri nahi ditu zenbait irizpide, etorkizunean kontuan hartuak izateko proposatzen ditugun irizpideak. Lehenengo irizpidea, hain zuzen, parte hartzearen garrantzia azpimarratzea da. Honetan datza, beraz, gure lehen irizpidea: luze joko du prozesu honek, segurutik urteak igaroko baitira izapidetze-aldia amaitu arte, eta ezinbestekoa da prozesu hori parte hartzeko ikuspegi batetik jorratzea. Proiektuaren partaide bilakatu behar ditugu Arabako Errioxako herritarrak; ez, baina, modu pasiboan; prozesuak parte hartzekoa izan behar du hasierahasieratik; Arabako Errioxako jendeak berak ezarri behar ditu aintzatetsi nahi den hori zehazteko irizpideak eta oinarriak. Gogoan izan behar dugu Unescok, aspaldian, lehentasuna ematen diela herritarrengan oinarritutako proiektuei; horrenbestez, izugarri garrantzitsua da Ara- bako Errioxako jendeak berak zehaztea zer nahi duen ondaretzat jo eta zer helburu ezarri nahi dituen datozen hamarkadetarako. Unescok berariaz balioetsiko du ekimen hori –dagoeneko ari baita balioesten–. Horretarako, seguruenik guztiok ere –bai Legebiltzar honetako kideok, bai Arabako Errioxako biztanleek, eragile sozial eta ekonomikoek eta tokiko erakundeek– hobeto jakin behar genuke zer ondorio ekarriko dizkion lurralde bati ondare kultural eta natural izendapena jasotzeak Unescoren eskutik; alegia, zer ondorio dituen lurralde horretako ekonomia-jardueran, landa-garapenean, kultura-garapean… Labur esanda, zer aldaketa eragin ditzakeen Arabako Errioxako biztanleen bizitzetan. Prozesua hasi aurretik, parte hartzearen oinarri den informazio gardentasuna bete behar da, hau da, herritarrek informazio guztia izan behar dute. Horrek bermatuko du herritarrek diseinuan parte hartzen dutela eta gero prozesua berretsi egingo dutela. Francamente, es una pena que tampoco en este tema se haya intentado plantear un proyecto conjunto con Navarra, lo cual otorgaría a esta iniciativa un carácter nacional. Tamala, benetan, gai honetan ere ez saiatzea Nafarroarekin batera ezer egiten, horrela ekimen honek herri-ikuspegia hartuko bailuke eta, hartara –Nafarroarekin topaguneak bilatzeko bideari helduta–, aldendu egin ahal izango baikinateke Espainiako estatuan Espainia marka esaten dioten horretatik. Penagarria, benetan, saiatu ez izana alor honetan Nafarroarekin batera zerbait egiten, herri gisako ikuspuntua emateko. Horrenbestez, Araba osoak egon behar luke babestuta, eta erakundeek plan zehatzak eratu behar lituzkete gure herrialde horretako ingurune ekologikoaren garapena eta babesa bermatzeko, giza jarduerak dituen esparrutzat harturik. Horrenbestez, inork ezin izango lituzke gas-putzuz josi Arabako gure herriak, ezta gure ibaiak kutsatu edota gure ingurune naturala eta bizi-ingurunea suntsituz aberastu ere. Horrela, beraz, geldiarazi egin ahal izango genuke zuek denek gas bikain hori ustiatzeko abian jarri asmo duzuen proiektu hori; horrela, frackinga geldiarazi ahal izango genuke. Esas son las consideraciones que Euskal Herria Bildu quería aportar a este debate. En definitiva, lo que queremos subrayar es la importancia de la participación ciudadana, no sólo al término del proyecto, sino en todo su proceso, desde sus inicios, comenzando, por tanto, por hoy mismo. Horiek dira Euskal Herria Bilduk eztabaida honetara ekarri nahi zituen irizpideak. Laburbilduz, esango genuke oinarrian herritarren parte hartzeari ematen diogula garrantzia, ez bakarrik prozesuaren bukaeran, baizik eta prozesuaren hasieratik, gaurtik bertatik. Bestalde, Arabako eremu bakar batek ere ez luke pairatu behar gasa ustiatzeko egitasmoak, lurraldea putzuz josita, eragingo duen hondamendia: kutsatu egingo ditu errekak, iturburuak eta elikagaiak, eta, hartara, suntsitu egingo du ehunka arabarren ekonomia-jarduera, kultura-ondarea eta historia; eta hori ere ez dugu inolaz ere ahaztu nahi, garaiz baikaude tragedia hori ere geldiarazteko. Amaitzeko, Alderdi Popularrak Legebiltzar honetan erakutsi duen hipokresia ere salatu nahi nuke: ekimen hau Biltzar Nagusietatik dator, eta han talde guztien artean adostu da –Euskal Herria Bildu ere barnean dela–; hemen, berriz, Alderdi Popularraren erruz, ezin izan da guztien artean adostu eta sinatu. Zuek gobernatzen duzuen lekuetan, Araban, zuen erakundeetan prest zaudete EH Bildurekin akordioak lortzeko eta sinatzeko; Legebiltzar honetan, aldiz, ez. Hipokresia. Izan ere, hemen, Alderdi Popularra lehia bizian da Talde Mistoarekin, nork erakutsiko jendaurrean jarrera immobilistagoa, demagogia merkeagoa eta ultranazionalismo espainiar sakonagoa. Zuek ikusi. Azalkeriaz eta arinkeriaz egindako politikagintzaren isla zarete; herritarrak lotsarazi eta urrunarazi egiten dituen politikakeriaren isla. Euskal Herria Bilduk, nolanahi ere, politika herritarren alde eta herritarrentzat egiten jarraituko du, bai hemen, bai gainerako erakundeetan baita erakundeetatik kanpo ere. Eta bide horri eutsiko dio, zuen jarrera nolanahikoa dela ere; zaudete ziur. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2642
10
52
14.11.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultur paisaia gizateriaren ondare izateko hautagaitza erakundeak elkarrekin koordinatuz prestatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, legebiltzarkideok. Talde Sozialistak, banatu zaizuen erdibideko zuzenketan ageri denez, bat egiten du egitasmo honekin, eta bere babes eta ekimen politikoa ematen dio Errioxako Autonomia Erkidegoarekin lankidetzan Errioxa gizateriaren ondare izendatzeko hautagaitzari. Arrazoi askorengatik bat egiten dugu egitasmoarekin, baina batik bat lotura estua dugulako ekimen honekin; izan ere, aurreko gobernu-aldian, sozialiston gobernualdian –2012. urtean zehazki– sinatu zen Errioxako Gobernuaren eta Eusko Jaurlaritzaren arteko akordioa Arabako Errioxa eta Errioxa gizateriaren ondare izendatzeko hautagaitza aurkezteko. Ekimenak jatorrian eskatzen zuen moduan, ezinbestekoa da Arabako Foru Aldundiarekin koordinatuta jardutea; ezinbestekoa da erakundeen arteko lankidetza hori. Ados gaude horretan. Era berean, gure ustez, eskubideen eta betebeharren txosten bat eratu behar da –horretan ere bat gatoz ekimenarekin–, argi jakin dezagun zertan datzan hautagaitzak eta zer ondorio ekarriko lituzkeen, azkenik gizateriaren ondare izendatzea lortuko balitz. Orobat, Alderdi Popularraren jatorrizko ekimenean jada jasotzen zen moduan, gure ustez ere, sustatu egin behar dira eremu honetako zentzuzko eta arrazoizko arloak, hala nola turismoa, kultura, aisia eta ingurumena. Horretan ere ados gaude. Baina, gure ustez, areago sakondu behar zen hori guztia, eta horixe lortu nahi izan da aurkeztutako zuzenketen bidez; hala, Talde Sozialistaren zuzenketan, bereziki, sendo lan egin da adostasuna lortzeko zenbait ekarpenen gainean; hala, Errioxako eremu horren garapen ekonomikoa eskatzeaz gain, berariaz azpimarratu dugu azpiegituren gaineko politika zehatz bat ere garatu behar dela… Eta, horretarako, biderik onena, ezbairik gabe, lankidetza-sare bat sortzea da; ez, baina, Arabako Foru Aldundiarekin bakarrik, beste erakunde eta eragile ekonomiko eta sozial batzuekin ere bai, haiek ere zeresan handia baitute Arabako Errioxaren gainean, horixe baita gure lan-esparrua: Arabako Errioxa. Errioxako Autonomia Erkidegoan, berriz, haiek hartuko dituzte erabakiak, gura duten moduan. Tira, bada; zergatik egin dugun zuzenketa hau? Zergatik lortu dugun azkenik erdibideko hau? Eta zergatik den hau une egokia gizateriaren ondarearen hautagaitzaren egitasmo horri buruz eta beste zenbait gauzari buruz hitz egiteko? Bada, Arabako Errioxak, egun, arazoak dituelako errepide bidezko komunikazioetan; Arabako Errioxak, egun, arazoak dituelako txorrotako uraren hornikuntzan; arazoak dituelako ura arazteko; arazoak dituelako ibaiak eta errekastoak egokitzeko; arazoak, landa-bideak konpontzeko eta mantentzeko; arazoak, energia berriztagarriak ezartzeko; arazoak, gasa egokiro hornitzeko –duela gutxi Legebiltzar honetan bertan ikusi izan dugunez, eskumeneko Euskadiko Agintaritzari eskatu baitzaio jarrera argia har dezan Bastidako gas-hornikuntzaren gainean, baina arazo hori herri gehiagok ere badute...–. Errioxan arazo eta premia nabarmenak daude sare elektrikoa hobetzeko, telefono mugikorren estaldura zabaltzeko, osasun-zerbitzuek egokiro jarduteko –alegia, tirabirarik gabe, erkidegoen arteko hitzarmenetan–, eta arazoak daude, azkenik, gune narriatuak berroneratzeko; bestalde, prezio duina ezarri behar zaio mahatsari; merkataritza-laguntza eman behar zaie ekoizle txikiei, munduratu ahal izateko; lan gehiago egin behar da, hondakinak egokiro biltzeko eta birziklatzeko… Errioxan bere-beregi lan egin behar da, bertako jarduerak, bereziki merkataritzari begira, egokiro ezartzeko… Arazo horiek zuzen-zuzenean eragiten diete errioxarrei; zuzen-zuzenean eragiten diete arabarrei; zuzenen eragiten diete haien egoera ekonomiko eta sozialari; eta, ez die bertakoei bakarrik eragiten, Arabako Errioxaren ondareak, paisaiak, ekonomiak, kulturak eta aisia-eskaintzak erakarririk kanpotik bisitan datozkeenei ere bai. Hortaz, hautagaitzak arrakasta izango badu eta gizateriaren ondarearen aintzatespena jasoko badu, ezin gara alderdi naturalen ontasunetan soilik oinarritu; horrez gain, lur honek bertako biztanleen eta bisitarien bizi-kalitatea bermatu behar du, eta, horretarako, ezinbestekoa da gauza horiez guztiez berba egitea. Horregatik, guk proposatutako zuzenketan, berariaz jaso nahi izan dugu lekukotza hori, testu hori edo ekarpen hori, beste arazo horiei buruz ere hitz egin dezagun; eta gure ekarpen hau, gero, jatorrizko ekimenarekin eta beste talde batzuen zuzenketekin bateratu da, erdibideko zuzenketa lortzeko. Era berean, gure iritziz, erakundeek ez lukete mugatu behar Arabako Errioxari bultzada ematera gizateriaren ondare izendapena jaso dezan; horrez gain, gure ospea areago hedatzeko eta askoz jende gehiago liluratzeko, geureganatzeko eta erakartzeko aukera emango digun ekimen honek bultzaturik, egokiera hau baliatu behar lukete, egokiro atontzeko eta hobetzeko aipatu ditudan arlo horietako asko –eta ahaztuta geratuko zitzaizkidan beste hainbat–, nabarmen hobetu dezaketelako lurralde horretako biztanleen bizi-kalitatea baita bisitariena ere, lantzean behin bisitan doazenean. Arabako Errioxako jarduera ekonomikoa ez da eskualderako soilik onuragarria; Araba eta Euskadi osorako da onuragarria. Azkenik, aurkeztu genuen zuzenketan jasotako puntu bat aipatuko dut. Puntu horretan, gizateriaren ondare bilakatzeko egitasmo honen eraginpean dauden udalerrien zerrenda eskatzen genuen –bai Errioxako Autonomia Erkidegoko udalerriena, bai Arabako Errioxakoena–. Ekarpen hori ez da hitzartutako zuzenketan jaso, eta, egia esateko, beharrik ere ez zegoen, informazioeskaera bat baitzen, izatez. Informazio-eskaera hori egin dugu jada; izan ere, agian, inor ez da ohartu zehaztasun batez, baina begiratu bat eginez gero orain arte munduan gizateriaren ondare izendatutako eremuen zerrendari edo, zehatzago, Europa barruan izendapen hori jaso duten eremuei, aise ohartuko gara gaur-gaurkoz, mahai gainean ditugun informazioen arabera, oso eremu zabala dela gizateriaren ondarearen izendapena jasotzeko proposatzen den eremua –bai, behintzat, batzuek irudikatu dituzten mapen arabera eta batzuek egin dituzten adierazpenen arabera, nahiz eta informazio horiek ez dauden egiaztatuta, nolabait esatearren–. Eremu horren hedadurak ez du parekorik gure erkidegoarekiko 300, 400, 500 edo 1.500 kilometrora egon daitekeen beste ezerekin. Bereizgarri horrek, beraz, nolabaiteko zalantza eragiten du. Politikan, batzuetan, nahasi egiten dira informazioa eta propaganda, eta, tira, komenigarria izaten da informazioa propagandatik bereiztea. Hortaz, jakin nahi nuke zehazki zenbat herri sartu dituen Errioxako Autonomia Erkidegoak egitasmo honen barruan; alegia, 230 herri sartu dituen –gutxi gorabehera erkidego horrek dituen guztiak– edo 102 herri –Errioxarekin, hots, mahasgintzarekin zuzeneko harremana dutenak, nolabait– edo bereizketa bat egin den lehen mailako eta bigarren mailako herrien artean haien ezaugarrien arabera, ez baitituzte denek ezaugarri berberak, ez jarduera ekonomiko horretan betetzen duten funtzioari begira, ez paisaiaren bereizgarriei begira... Eta gauza bera jakin nahi nuke Arabako Errioxari buruz. Arabako Errioxaren kasuan, argi eta garbi dago zer herri sartzen diren izendapen horren barruan. Izan ere, Arabako Errioxari buruz ari garenean, zehatzmehatz dakigu zer herriri buruz ari garen. Baina hautagaitza Errioxako Autonomia Erkidegoarekin batera aurkeztu dugunez, jakin nahi genuke ea Errioxako Autonomia Erkidegoan ere irizpide bera duten. Hortaz, bai Arabako Errioxan, bai Errioxako Autonomia Erkidegoan egitasmo honen barruan sartzen diren herri guztien zerrenda eskatuko dugu idatziz; izan ere, badakit eskaera hori egina dela Errioxako Parlamentuan, baina, nik dakidala behintzat, gaurgaurkoz inork ez du erantzun zehatzik eman. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2643
10
52
14.11.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultur paisaia gizateriaren ondare izateko hautagaitza erakundeak elkarrekin koordinatuz prestatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta, consejera, señorías, buenos días a todos. Euskadiko paisaiaren legeak, argirik ikusi gabeak, honela definitzen zuen paisaia 2. artikuluan: "lurraldearen edozein zati, biztanleriak hautematen duen moduan, zeinaren izaera faktore naturalen eta giza faktoreen ekintzaren eta elkarreraginaren emaitza baita". Kontua ez da orain lege hori zuzentzeari ekitea, jakinik argia ikusi ere ez duela ikusi eta legegintzaegutegian ere ez dela jaso; baina, hizpide dugun gai honetan argi egiten hasteko, esango dut berealdiko akatsa dakarrela definizioan bertan: "biztanleriak hautematen duen moduan" adierazpen horri buruz ari naiz. Izan ere, herritarrek paisaiak ez dituzte hautematen modu argi, objektibo eta definigarrian. Gutariko bakoitzak, biztanle bakoitzak bere modura ikusten du paisaia, eta, seguruenik, norberak ere desberdin ikusten du paisaia, eguneko zer ordu den, zer urtesasoitan gauden edo haginetako minik dugun edo ez dugun. Amielek esan zuen: "Edozein paisaia gogoaldarte bat da". Norberak ikusten duen hori da paisaia, eta, denek berdin begiratu arren, nork bere modura ikusten duenez, aditu delako batzuen esku uzten dugu paisaia jakin baten kalitatea adierazten duten nolakotasunak zehazteko zeregina; hala, adituek nolakotasun horiek jakitera ematen dizkigutenean, orduan bai, orduan modu bertsuan hautematen dugu paisaia, eta elkarrekin erabakitzen dugu paisaia horrek merezi duen edo bazter uztekoa den –nahiz eta beti egongo den bestelako iritzia duenik ere–. El concepto de paisaje engloba más de un sentido, en virtud de la disciplina que lo trata. En general, cuando hablamos de paisaje, nos referimos a la evolución y al ordenamiento armónico de la naturaleza. En este caso, sin embargo, nos estamos refiriendo al paisaje cultural; es decir, al paisaje de un territorio concreto moldeado a través de la actividad humana. Zentzu ekobiologiko hertsian, paisaia naturalaz arituko ginateke, gizakia biodibertsitatearen barruko beste animalia-espezie bat izanik. Baina gizakia guztiaren ardatz jotzeko gure seta horrek bultzatuta, biosferatik kanpo bageunde bezala begiratzen diogu biosferari; gure jabetzapekoa balitz bezala, eta horrelako gauzetara eramaten gaitu jarrera horrek. Dena dela, hori guztia bigarren mailako auzi akademikoa da gaur egun. Esta tierra configura un paisaje muy particular, tanto por su orografía agraria, como por una actividad económica agrícola que viene desarrollándose en estas tierras desde mucho tiempo atrás. Aunque en un primer momento fuera por pura intuición, siempre se ha advertido que este paisaje merece ser cuidado, al tratarse de un paisaje ciertamente singular, configurado por el río Ebro, la sierra de Cantabria y los viñedos de la Rioja –especialmente de la Rioja Alavesa– dispersados en pequeñas colinas. Balio horiei ondare arkeologiko garrantzitsu eta zaindua gehituta –Erdi Aroko elizetatik bodega futuristetara doan ondarea, lurraren egituraketan gizakiak etengabe izandako esku-hartze biziaren isla–, herritarrek argiro hautematen dute –betiere dagozkion teknikari adituen azalpenak zehatz jaso ostean– aurrean duten paisaia konplexu horrek aparteko balioa duela, ondo babestu beharrekoa dela eta Unescoren munduko ondare izendapena merezi duela. Hori guztia horrelaxe hautematen dugu, norberari paisaia horrek iradoki diezaiokeena gorabehera. Gutariko askori berez gustatzen zaigu paisaia hori, baina agiri teknikoetan zer-nolako balioak dituen irakurri ostean, are modu baliotsuagoan hautematen dugu. Elkarrekin landutako poesia, sentiberatasuna eta teknika da, nolabait esatearren. He intentado ofrecer un breve resumen de esta percepción. De hecho, todo esto ya lo expusieron hace unos dos o tres años los propios alavesesriojanos. Fueron ellos quienes se pusieron en contacto con el Gobierno Vasco, para solicitar su colaboración, y aquel Gobierno consideró que debía actuar en cooperación con el Gobierno de la Rioja. En un primer momento, el Gobierno de Navarra no quiso implicarse en este proyecto; aunque ahora parece que sí que desea sumarse a él. Gure ikuspegi xume eta subjektibotik, Arabako Errioxak Errioxa Garaiak baino askoz paisaia berezi eta erakargarriagoa du, baina ez gara horrekin gogaituko; gainera, auzoekin lankidetzan jardunda, elkarlanaren indarra jaso dezake proiektu honek, esklusibista izateko asmorik sekula ez baitu izan. Egitasmoari bete-betean helduta eta besteak beste Eusko Jaurlaritzak egindako lan handiari esker, astelehen honetan Espainiako batzordeak onespena eman berri dio Arabako Errioxako eta Errioxako kultura-paisaiaren hautagaitzari, munduko ondare izendapena jaso ahal izan dezan. Esan liteke, beraz, ibilbide luze honen lehen urratsa egina dugula jada. Dicho lo cual y celebrando este primer paso, los Nacionalistas Vascos sí que consideramos primordial que un proyecto de esta magnitud sea socializado adecuadamente en la comarca de la Rioja Alavesa. Arabako Errioxako ardoa lur-eremu horretako nortasun-marka erakargarria da aspalditik, eta munduko ondare eta kultura-paisaia babestu izateko hautagaitzak ere funtsezkoa izan behar du eremu horretako garapen turistiko eta ekonomikoa modu orekatuan eta iraunkorrean bultzatzeko. Horrenbestez, hainbat alderdi kontu handiz zaindu beharko dira etorkizunean; hala, esaterako, saihestu egin beharko dira azalera handiko lur-berdinketak, eta bere-beregi zaindu azpiegiturak eta hirigintza, modu orekatuan garatu daitezen; ez dirudi, baina, nekeza izango denik, lur horietan milaka urte baitaramate berariaz zaintzen zenbait alderdi material eta ez-material, eta horrexek eman die, hain zuzen, mundu-mailako aintzatespena jasotzeko aukera. Bestalde, erdibidera ekarritako gainerako gaiek –hala nola Arabako Foru Aldundiarekin lankidetzan aritzeko premia– begi-bistakoak dirudite, eta, beraz, ez dute behar aparteko eztabaidarik. Herritarren adostasuna, berriz, guztiz funtsezkoa iruditzen zaigu: izan ere, Arabako Errioxako 31.600 hektareako lur-eremua babestea ardura eta erantzukizuna da Euskadiko administrazio guztientzat, baina, berezi-bereziki, Arabako Errioxako toki-administrazioentzat. Egitasmo honek eragingo dituen onuren ikuspegitik onuradun nagusiak arabar-errioxarrak izango badira ere, Euskadiko herritar guztiek aterako diogu etekina aparteko paisaia horri, zeina arabar-errioxarren ahaleginari eta babesari esker mantendu baita eta mantendu ahal izango baita hain ikusgarri. Horregatik, pozarren hartuko genuke denok Unescoren aintzatespena, baina, gure ustez, arabar-errioxarrek berek onartu eta onetsi behar dituzte aintzatespen horren nondik norakoak, haiek hartu behar dutelako ardura nagusia, gero Euskadiko herritar guztien artera zabaltzeko. Por todo ello, el Gobierno Vasco agradece la actitud de colaboración por parte de la Unesco para la socialización de este proyecto. Laburbilduz, gure babesa ematen diogu egitasmo honi, erakundeen arteko lankidetzari eta, batik, bat, Arabako Errioxako jendeari, jende abegitsua baita oso, seguruenik muga-lurretako jendea delako eta mendez mende lur horretako orografiarekin, klimarekin eta usadioekin bat egiten jakin duelako paisaia natural eta kultural gozagarri hori eraikitzeko. Ezin dut aipatu gabe utzi Alderdi Popularraren jarrera egoskor hori, ez baitu inolaz ere sinatu nahi izan ekimena EH Bildurekin, nahiz eta biltzar nagusietan harekin batera sinatu duen lasai asko. Ahalegin berezia egin dugu denon artean adostasuna lortzeko; denok eman dugu amore, baina talde bat bazter uzteko seta horrek kamustu egin du akordioa. Era berean, aukera hau baliatu nahi nuke, guztiz gezurtatzeko PPk hemen bertan egindako adierazpenak proiektu honetan Jaurlaritza egiten ari den kudeaketa dela-eta; izan ere, sozializatzeko behar hori aipatzean… Alderdi Popularraren jatorrizko proposamenak ez zuen inon aipatzen sozializatze-konturik. Sozializatze hori zuzenketak aurkeztu ditugun taldeek proposatu dugu –besteak beste, Euzko Abertzaleak taldeak–. Eta Nafarroari dagokionez, lehen ere esan dudan moduan, hasieran ez zuen proiektu honetan parte hartu nahi izan; baina, jakin dugunez, baliteke azkenik proiektuan sartzea 2015a baino lehen. Eta, tira, besteen kontuetan sartuko naiz, apur bat bada ere, Bilduri eskatu nahi baitiot babesa eman diezaiola erdibidekoari, sinatu ez duen arren; izan ere, proiektu honetan ona izango litzateke arabarerrioxarrei erakustea aho batez onartu dugula ekimena. Amaitzeko, Errioxara itzulita, ez da paisaia bakarra moldatu; paisaia asko moldatu dira. Ez da gauza bera paisaia Herreratik edo Lapoblaciónetik behatzea, edo begiak altxatu eta Samaniegotik edo Guardiatik Toloño mendilerrora begiratzea; ez da gauza bera Errioxan udazkenean barneratzea edo udaberri-hastapenetan, eta ez da gauza bera Ebroko ibai-bazterretik paseoan ibiltzea Mañuetan edo Erdi Aroan murgiltzea Labrazan. Aipu batekin amaitu nahi nuke, nola ez; kasu honetan, Simone Weilen aipu bat da, beti ekarri didalako zer pentsatua ikuspegi ikusgarri batean aurrean nagoenetan, hala nola Errioxak Toloñotik begiratuta duen ikuspegi zoragarriaren aurrean. Honelaxe dio: "Paisaia baten edertasuna dut amets, inork, inortxok ere, ikusten ez duen unean; paisaia bat bere-berean ikustea, hartan ez nagoenean". Eta hitz horiek gogoan, Arabako Errioxako paisaia sekulakoa izanik han nagoela, guztiz zirraragarria izan behar du, hura ikusten ari ez naizenetan. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2644
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultur paisaia gizateriaren ondare izateko hautagaitza erakundeak elkarrekin koordinatuz prestatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ados gaude erdibidekoarekin eta haren edukiarekin. Haren alde bozkatuko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2645
10
52
14.11.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Errioxako eta Arabako Errioxako ardoaren eta mahastiaren kultur paisaia gizateriaren ondare izateko hautagaitza erakundeak elkarrekin koordinatuz prestatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Nire jesarlekutik, zure baimenarekin. Lehenik eta behin, eskerrak eman nahi dizkiet zuzenketak aurkeztu eta erdibidekoa sinatu duten taldeei, bai, halaber, ekimena babestuko dutenei ere. Azken batean, hautagaitza babestea eta sustatzea da xedea, eta, horretarako, erakundeen arteko lankidetza zein garrantzitsua den azpimarratzea. Tellería jauna, orain arte Jaurlaritzak emandako erantzunean ez da adierazi –zuk ere badakizu, eta zerrenda dugu hemen– zer erakundek parte hartu duten bilera guztietan hastapenetatik gaur egun arte. Horrexegatik esan dut ez dela prozedura hau modurik onenean hasi. Ez dut inolako kritikarik egin; datu bat eman dut. Berriz ere diot, nolanahi ere: gure babesa du hautagaitza honek, eta ahalik eta arrakasta handiena izatea espero dugu. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2646
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ekimen honek funtsezko bi helburu ditu. Batetik, Legebiltzar honek gaitzespen-adierazpen bat egin dezala berariaz erdeinatzeko langile publikoen edo funtzionarioen soldata izozteko neurria, Estatuaren Aurrekontu Orokorretan jasoa; alegia, Legebiltzar honek aditzera eman dezala ez dagoela ados Espainiako Gobernuak onetsitako ekimen horrekin eta argi esan dezala ez dugula bat egiten bidegabeko neurri horrekin eta gizarte-murrizketa horrekin. Bistan denez, une honetan ez dago astirik, ezta gaitasun politiko edo oposizio nahikorik ere, Espainiako Gobernuak bultzatutako beste murrizketa hau artezteko; baina, gutxienez, eztabaida honetatik neurri bidegabe honen aurkako erabateko gaitzespena ateratzea nahi genuke. Bigarren helburu modura –lehenengo bezain garrantzitsua edo are garrantzitsuagoa, nire iritziz– Legebiltzarrak adierazpen bat kaleratzea eskatzen dugu, erabateko babesa emateko langile publikoei eta funtzionarioei eta gure aintzatespena adierazteko haiek egiten duten lanari, kontuan hartuta aspaldiko garaiotan ildo ideologiko jakin batek, ongizate-estatua hondamendira eramatez gain, zalantzan jarri nahi duela enplegatu publikoen eta funtzionarioen lana, berariaz lausotuz haien izen-ona, ardura eta betekizuna. UPyDren ekimen hau ez da aurrera aterako; ez bederen legebiltzarkide mordoxka batek erratuta oke- rreko botoa ematen ez badu. Itxura denez, beraz, jatorrizko ekimena ez da aurrera aterako, baina gutxienez gure bi helburu horiek betetzea espero dugu: batetik, Legebiltzar honek aditzera ematea bidegabea dela Espainiako Gobernuak onartutako erabaki hori, eta, bestetik –bigarren helburua, lehenengoa bezain garrantzitsua, nire ustez–, Legebiltzarrak berariaz aintzatets dezala enplegatu publikoek eta funtzionarioek egindako lana. Berriz ere diot: lehena baino are garrantzitsuagoa iruditzen zait kasik bigarrena; izan ere, esan bezala, aspaldi honetan, zenbait arduradun politiko eta instituzional enplegatu publikoen eta funtzionario publikoen izen ona zikintzeko prest izaten dira une oro. Lehenik, haien izen ona zikindu dute, eta haien soldata izoztu eta murriztu, gero; ondoren, ezbaian jarri dituzte berriro ere haien izen ona eta lana, eta, jarraian, soldata-murrizketa eta soldata-izozte gehiago proposatu. Azken urteotan, gobernu guztiak baliatu izan dira gizarte-murrizketez –murrizketa handiak eginda batzuetan, eta txikixeagoak beste batzuetan–, eta bide horri heldu dio Eusko Jaurlaritzak berak ere. Gobernu penagarriak ditugu; ez dute ekimenik erakusten, ezta behar den mailarik ere, beren kideak babestea baitute askok helburu bakar. Horregatik, neurri politiko zehatzak proposatu ordez edo erreforma jakinak proposatu ordez, neurri errazen bidetik jotzen dute, nahiz eta neurri horiek bidegabeak izan, funtzionarioen soldata izozteko erabaki hau berau bezala. Espainiako egungo Gobernuak sustatutako azken gizarte-murrizketak ekar ditzakegu gogora: funtzionarioen soldata-murrizketak eta soldata-izozketak, funtzionarioen lanaldi-luzapena, beka-murrizketa, I+G+B murrizketa bortitzak, hezkuntza-murrizketa zorrotzak, botiken koordainketa, ospitale-koordainketa, pentsioen murrizketak, langileak zanpatzeko lanerreformak, lan-eskubideen murrizketa, mendekotasunaren arloko murrizketak, eta abar eta abar. Eta, bien bitartean, amnistia ematen zaie iruzurgileei, eta ez da ahaleginik egiten ustelkeriaren eta zerga-iruzurraren kontra borroka egiteko. Eta, hala ere, bazter uzten dira ezinbesteko beste erreforma batzuk, nahiz eta erreforma horiei esker gobernuek (eta ez bakarrik Espainiakoak) ez luketen halako gizarte-murrizketak ezarri beharrik izango. Gobernu horien esanean, murrizketa horiek nahitaezkoak eta saihestezinak dira, baina gezurra da hori; bestelako neurri politiko eta ekonomikoak ezar daitezke –eta ezarri behar lirateke–, egoera latzena bizi duten herritarrei eta, kasu honetan, enplegatu publikoei murrizketarik ez ezartzeko. Esate baterako, estatu autonomikoaren erreforma egin liteke, alimaleko estatu autonomikoa baitugu eta alferreko gastua eta hamaika bikoiztasun eta eraginkortasun-gabezia eragiten baititu. Horixe eskatzen ari gara behin eta berriz; arrakastarik gabe, baina. Erreforma hori egin liteke, eta, hartara, zorrotz murriztu alferreko gastuak eta era guztietako bikoiztasunak. Administrazioaren gantza mehartu liteke. Nabarmen murriztu liteke sozietateen sektore publikoa, batzuen eta besteen laguntxoei lanpostu onak emateko baino beste ezertarako balio ez duten enpresa eta erakunde publiko horiek guztiak ezabatzen edo doitzen saiatzeko. Era berean, erabaki liteke... Probintzia-diputazioak ezabatzeko proposamen hutsean geratu beharrean, Gobernura helduta, neurri hori ezartzeko erabakia har liteke, horri esker urtean 6.000 milioi euro baino gehiago aurreztu ahal izango baikenituzke. Edo udalak bategiteko prozesuak susta litezke, horrela 16.000 milioi euro baino gehiago aurreztuko baikenituzke urtean. Zerga-erreformak ezar litezke zergasistema justuagoa eduki ahal izateko, eta neurri gehiago ezarri, zerga-iruzurraren kontra hobeto eta sakonago borroka egiteko. Alegia, gauza asko eta asko egin litezke gizartemurrizketarik egin beharrik ez izateko; neurri bidezkoagoak ezar litezke, behar-beharrezkoak baitira zuzenago jokatzeko eta herri hau egoera latz honetatik ateratzeko. Gobernuek, haatik, uko egin diete beti gizarte-murrizketen ordezko neurri horiei, nahiago baitute unean uneko alderdi politikoaren interesak babestu. Euskadin ere horixe gertatu da funtsean, eta Espainia osoan bete-betean: zenbait neurri ez dira ezarri nahi, nork bere alderdi politikoen interesak babesteko. Horixe da, nire ustez, gaur egun gure herriak bizi duen drama izugarria: alderdi politikoek herritarren interesen gainetik jartzen dituzte beren alderdiinteresak. Bestalde, ezin dugu ahaztu nor diren funtzionario eta enplegatu publiko horiek. Erizainak dira, medikuak dira, ertzainak dira, irakasleak dira, Administrazioko langileak dira… hau da, ongizate-estatuaren eta zerbitzu publikoen euskarriak. Beraz, enplegatu publikoen baldintzak okertuta, zerbitzu publikoak ari gara okertzen. Funtzionarioei soldata murrizten zaienean edo funtzionarioei soldata izozten zaienean, zerbitzu publiko premiazkoenak eta funtsezkoenak murrizten ari gara. Azkenaldian, bai Alderdi Popularrak, bai Alderdi Sozialistak maiz jo izan dute bide erraz horretatik. Azkenaldian, batzuek zein besteek egin izan dute hori. Bai Alderdi Popularrak, bai Alderdi Sozialistak, biek murriztu eta izoztu dituzte soldatak. Eta guri bidegabea iruditzen zaigu guztiz; horregatik nahi genuke Legebiltzarrak argi esatea gutxienez ez dagoela ados jardunbide horiekin. Alabaina, era berean argi dugu indarrean dagoen legedia bete egin behar dela, eta, horregatik, uko egiten diogu intsumisioari edo ahal duenak ahal duena horretan oinarritutako jarrerei, horrek ez baikaramatza inora; gainera, nire ustez, jarrera horixe da Espainiak eta bertako biztanleek bizi duten zorigaiztoetako bat, Espainiako Gobernuak bultzatutako murrizketen aurrean nork bereari bakarrik begiratzen baitio, bere lurraldea babestera mugatuta. Horrek, baina, batzuen eta besteen arteko aldeak areagotu baino ez luke egingo. Gure ustez, beraz, Gobernuaren politika ekonomikoak aldatu behar genituzke; horrexek izan behar luke helburua; bestela esanda, Gobernua aldatzea eta politika horiek aldatzea. Espainiaren eta Europaren barruan gaude, eta hango erabakiek eragina dute gugan, noski. Eta aspalditik ari gara jasaten Gobernu zentralaren erabakiek eragindako kaltea; ez Espainiatik datozelako, baizik eta gobernu jakin hori neurri zeharo bidegabeak eta kaltegarriak hartzen ari delako. Bestalde, esan bezala, Espainiako Gobernuak beste murrizketa batzuk ere ezarri izan ditu; hortaz, arazoa ez da Espainia, batzuek halaxe azaldu nahi badute ere. Arazoa Espainiako Gobernua da, neurri jakin batzuk hartzea erabaki baitu beste batzuk hartu beharrean. Eta guk oposizioa egiten diogu Gobernuari Diputatuen Kongresuan, eta oposizioa egiten diogu Jaurlaritzari Legebiltzarrean; baina, esan bezala, ez dugu eragotziko nahitaez bete beharreko arau bat betetzea. Laburbilduz, neurri hau bidegabekeria handia da, krisiak eta murrizketek jada ondo kolpatutako gizartearen sektore bati kalte egingo baitio eta harekin batera baita zerbitzu publikoei berei ere. Horregatik iruditu zaigu interesgarria ekimen hau ekartzea, bi helburu zehatz baititu: batetik, Estatuaren Aurrekontu Orokorretan jasotako soldata-izozketa gaitzestea; alegia, enplegatu publikoen soldata-izozketa gaitzestea; eta, bestetik, Legebiltzar honek berariaz adieraztea funtzionario publikoek eta enplegatu publikoek funtsezko lana betetzen dutela eta ez dugula, inolaz ere, bat egiten pertsona horiek zalantzan jartzen eta haien izen ona zikintzen saiatzen ari diren alderdi politiko, erakunde eta ordezkari politikoekin. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2647
10
52
14.11.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Talde Sozialistak errotik gaitzesten du enplegatu publikoei soldata izozteko neurria, neurri horrek are gehiago luzatu eta sakonduko baititu azken urteotako murrizketak; gainera, berriro ere langile-talde jakin bati eragingo zaio kaltea, eta talde horrek dagoneko nahikoa zigor jasan behar izan du azkeneko urteetan; nahikoa denbora darama besteen hutsak ordaintzen. Administrazio Publikoaren zenbait sektorek galdu duten eroste-ahalmenaren ehunekoa langileei eragindako kalteaz harago doa, eta abiatutako bideak nekez izango du atzera bueltarik: oinarrizko zerbitzu publikoak suntsitzen ari dira, eta horrek zuzenean eragiten die eskubideei, eta ez bakarrik funtzionarioen eskubideei –hizpide orain–, herritar guztien eskubideei eragiten die. Izan ere, Maneiro jaunak zioen moduan, zerbitzu publikoen ardatza enplegatu publikoak dira, eta zerbitzu publiko askok, azken batean, haien aurpegi eta begiak dituzte. Ezin dugu hori ahaztu. Hor dugu, besteak beste, hezkuntza, hots, 24.000 irakasle; Ertzaintza, 8.000 segurtasun-agente; edota osasuna, 30.000 bat langile gure erkidegoan. Pertsona horiexek ari dira lanean kalitateko zerbitzu publikoak mantentzeko. Hein batean, ulergarria izan daiteke gobernuek, krisialdiaren hasieran, diru-sarrera publikoak hain bortizki erortzen ari zirela ikusirik eta denborak premiatuta arazoari heltzeko eta behar ziren zuzenketak egiteko gaitasunik gabe, I. kapitulua murrizteko eta ondoren maila horri eusteko erabakia hartu izana, gastu arruntak doitu ahal izateko eta, hartara, Bruselak ezarritako eskakizunak betetzeko. Baina, hori dena lehenengo uneetan, premiak estututa, ulertzekoa izan bazitekeen ere, orain, jada, ia bost urte igaro direla langile-gastuei eusteko neurriak abian jarri zirenetik, ulertezin bilakatu da. Horregatik, argi esaten diogu Espainiako Gobernuari dagoeneko badela garaia gastu publikoari eusteko neurri horiek beste kontu-sailetara bideratzeko, ez diezaieten beti langileei eragin. Hainbeste plan eta estrategia abian jarri ostean –ustez, hain bikainak denak–, dagoeneko haien eragina zuzenean igartzen hasi beharko zatekeen kontu publikoetan; argi dago, baina, ez dela halakorik igartzen, eta, ohituraren poderioz, berriz ere langile publikoen bizkar utzi dituzte egin beharreko ahalegin ekonomikoak. Neurri hori, gainera, aho biko ezpata da: batetik, langile publikoei kaltea eragiten die eta txirotzen ditu, eta, bestetik, irudi faltsua eta izugarri arriskutsua erakusten du iritzi publikoaren aurrean, aditzera ematen baitu gastu publikoaren eragile nagusiak funtzionarioak direla, kasta pribilegiatua direla, eta, gainera, arduradun publikoren batek aspaldian zeharka adierazi izan duenez, haien produktibitateak nabarmen duela zer hobetua. Gure erakundeei zilegitasuna kentzeko baino ez du balio horrek; halako ahalegin handiz eraikitako ongizate-sistema horri zilegitasuna kentzeko. Talde politiko batzuek, gainera, jo eta ke dihardute elikatzen Espainian funtzionarioen ratioa neurriz kanpokoa delako mitoa. Nire ustez, ordea, arduradun politikook oso zorrotz jokatu behar dugu gai hauei buruz ari garenean, eta estatistiketan eta zenbakietan oinarritu, zalantzarik gabe. Europako estatistikei begiratu behar diegu: funtzionario publikoen Espainiako ratioa –sektore publikoko enplegatuena, zehatzagoa izateko– Frantziako eta Italiako ratioaren azpitik dago, besteak beste. Eta, Euskadira etorrita, gure ratioa zerrendaren erdialdetik behera dago, Espainiako beste erkidego batzuekin alderatuta. Hortaz, Espainiako Gobernuari eskatzen diogu zuzendu dezala soldatak izozteak langile publikoei eragingo dien ondorio kaltegarri hori; eta Eusko Jaurlaritzari, berriz, gure autogobernuak emandako bitarteko guztiak erabil ditzala, neurri horiek Euskadiko Administrazio Publikoaren langileengan izan dezakeen eragina leuntzeko. Izan ere, nahiz eta Euskal Herria Bilduk esango digun konponbidea, horren guztiaren konponbidea, independentzia edo burujabetasuna dela, independentzia ez da arazo ekonomiko guztiak konpontzeko sorgin-harria, nahiz eta haiek barra-barra erabili ziri hori. Euskadiko autogobernuak gure esku jartzen dituen bitartekoek aukera ematen digute auzi honi eta beste hainbati aurre egiteko –eta uste dut Legebiltzar honetako kide gehien-gehienak bat gatozela horretan–. Horrexegatik Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu arazo hau leuntzeko neurriak har ditzan bere eskumenetan oinarrituta. Izan ere, denok dakigu –behin baino gehiagotan azaldu izan baitugu, nahiz eta Legebiltzar honetako talderen batek ulertu nahi ez izan– Espainiako Gobernuak oinarrizko soldata ezartzeko eskumena duela baina ez duela eskumenik soldatei buruzko beste zenbait alderditan. Hortaz, Estatuak oinarrizko soldata izoztu dezake, baina autonomia-erkidegoak beste soldata-osagarri batzuk ezar ditzake izozte horren eragina orekatzeko, autonomia-erkidegoaren eskumen esklusiboa baita hori. Hortaz, Talde Sozialistaren iritziz, Jaurlaritzak sindikatuekin negoziatzen jarraitu behar luke mahai orokorrean, neurri kaltegarri horiek leuntzeko akordio bat lortzen saiatzeko. Bestalde, Maneiro jauna, Legebiltzarrak gaur, seguruenik, ez du zure jatorrizko proposamena onetsiko, ez; baina aitortu behar zenuke hobetu egin dela proposamena, jatorrizko proposamenaren edukiaz gain, zuk nahi duzun hori lortzeko bitartekoak ere ezartzen baititu, nahiz eta hala ere zuk sinatu ez. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2648
10
52
14.11.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Gaur eztabaidatuko dugun legez besteko proposamen honen gaia, zoritxarrez, ez da berria. UPyD taldeak proposatzen du Eusko Legebiltzarrak arbuiatu dezala espainiar Gobernuak hartutako neurria edo iragarritako neurria, hau da, 2014rako ordainsariak, langile publikoen ordainsariak, berriro ere izoztea eta, ondorioz, Euskal Autonomia Erkidegoan ditugun herri erakunde horietako langile publikoen soldatak izoztea, baita ere. Gure aldetik bat egiten dugu eskari horrekin, eta, bide batez, gure Autonomia Erkidegoko langile publikoek egiten duten lana aitortu eta eskertu nahiko genuke, lehenengo eta behin, izan ere, zerbitzu publikoen oinarrizko zutabe baititugu eta ezinbesteko eragile izan baitira gure erkidegoaren garapen eta bizitza kalitatean sakontzeko azken 34 urteetan zehar. Behin hori esanik, guk ere berresten dugu ez dugula bat egiten Espainiako Gobernuak aurten ere hartutako erabaki honekin, iragarritako erabaki honekin. Alde bakarreko erabakia izan da, zuzen-zuzenean gure Autonomia Erkidegoko langile publikoen lan baldintzak kaltetzen dituen erabakia, beste behin ere modu bidegabean ordainsari eskubideak urratzen eta eros ahalmena gutxitzea ondorio duen alde bakarreko erabakia. Lo triste es que este debate no es nada nuevo. Este tipo de medidas se vienen adoptando por el Gobierno estatal unilateralmente, imponiendo su aplicación en nuestra comunidad autónoma, desde hace mucho tiempo. No me voy a remontar a la época de Felipe González o a la época del Gobierno de José María Aznar, pero más recientemente, en la época ya del Gobierno de Rodríguez Zapatero, en el año 2010 se nos anunciaba que para reducir el déficit iba a tener que adoptar una serie de medidas para ahorrar en el gasto público. Entre ellas ya aplicó la reducción del sueldo de los funcionarios en el año 2010 en un 5 % de media, y aplicó también la congelación salarial en el año 2011. Posteriormente, cuando en noviembre de 2011 es nombrado como presidente del Gobierno Mariano Rajoy por parte del Partido Popular, este partido, que había sido totalmente contrario y crítico con las medidas que había ido imponiendo el Gobierno anterior socialista, como eran la reducción y congelación del salario, nada más llegar adopta la decisión de eliminar la paga extra para el año 2012, lo que suponía una bajada del sueldo de los funcionarios de un 7 %, también congeló salarios para el 2013, y ahora, en 2014, anuncia que tiene la intención de seguir con esas mismas medidas. Pero todas estas medidas las han adoptado de forma unilateral, se han adoptado de forma unilateral, sin ningún tipo de negociación ni con los agentes sociales ni con las administraciones públicas afectadas, ni qué decir con los representantes de nuestra comunidad autónoma. Todo ello con carácter de legislación básica y por real decreto, amparándose siempre en los graves desequilibrios de la economía española, en el control del déficit público, del gasto público, porque desde la Unión Europea se han impuesto una serie de exigencias al objeto de controlar el déficit, etcétera, etcétera. Eta neuri horiek hartzerakoan, bai PPren Gobernua izan, bai PSOErena izan, oinarrizko arau izaerarekin egin dute, hau da, herri erakunde edo administrazio publiko guztiak horiek betetzera behartuz, kontuan izan gabe errealitate ekonomikoak ez direla erakunde guztietan berdinak, autonomia erkidego guztiek ez dituztela zorpetze maila edo defizit edo finantzaketa egoera berdinak izan. Es decir, aplicando tabla rasa a todos, sin importar la realidad económica de cada comunidad autónoma. Eta hori ez da bidezkoa, gure ustez. Ezin dugu hori gehiago onartu. Egoera hori zuzendu egin behar da. Gure taldeak, bai Madrilen bai hemen, behin eta berriro eskatu die espainiar gobernuei horrelako neurriek ezin dutela oinarrizko izaera eduki. Neurri horiek ez dute gure autogobernua errespetatzen, gure langile publikoen lan baldintzak kaltetzen dituzte. Guk ulertzen dugu, uste dugu 30 urte luzez gai izan garela gure errealitateari egokitutako erabakiak hartzeko, jakin izan dugula erantzukizunez eta eraginkortasunez gure gastu publikoa kudeatzen, herritarren beharrei modu egokian erantzuteko. Gai izan gara langile publikoekin, beren ordezkariekin elkar lanean eta erantzukizunez gure errealitatera egokitutako akordioak erdiesten lan baldintzen inguruan. Porque, en definitiva, todas estas decisiones impuestas afectan directamente a nuestro autogobierno, afectan a la gestión de nuestras competencias. Nos obligan a adoptar medidas que perjudican a las personas que vivimos en la Comunidad Autónoma de Euskadi, y en este caso concreto perjudican a las personas que trabajamos en el sector público vasco. La implementación de estas medidas en los últimos años ha supuesto que las personas que trabajamos en las administraciones públicas vascas habremos perdido entre un 20 y un 30 % de capacidad adquisitiva. Por lo tanto, no puedo más que rechazar estas medidas unilaterales, porque laminan nuestro autogobierno, limitan nuestras competencias, y perjudican gravemente los intereses de nuestros empleados públicos, y como consecuencia de ello el de todas las personas que vivimos en la Comunidad Autónoma de Euskadi. Eta Ibarretxe lehendakariak ere duela hilabete batzuk hausnarketa bat egiten zuen eta galdera luzatzen zigun, ea zein autogobernu klase den hau, gure herri administrazioetako langileei zer edo nola ordaindu ere uzten ez digun autogobernua, eta ea nola izan daitekeen hori, egoera hori, zilegi. Baina, zoritxarrez, bidegabekeria hori ez da bakarra. Beste adibide asko ditugu. Hor dauzkagu botiken koordainketa berriak, LOMCE Hezkuntza Legea, toki araubidearen erreforma eta abar, eta abar. Gero eta gehiago ari da agerian geratzen alde bakarreko neurriek gure autogobernua urratzen dutela, dagozkigun eskumenak mugatzen dituztela eta gure langile publikoen interesak eta lan baldintzak kaltetzen dituztela. Eta horren guztiaren ondorioz, gure Autonomia Erkidegoan bizi garen guztion ongizatea ere bai. Este tipo de medidas en el fondo pretenden lograr un estado uniforme, pretenden uniformizar el Estado, centralizarlo, sin tener en cuenta la especificidad y la personalidad diferenciada de nuestra comunidad autónoma. No se aceptan nuestros rasgos distintivos y nuestras particularidades, que están recogidas en el Estatuto. No se acepta que queramos un tratamiento específico para nuestra realidad. Se busca desdibujar nuestro autogobierno, y se nos quiere convertir en unos meros gestores de un puñado de competencias administrativas descentralizadas. Si mediante legislación básica se recorta de forma unilateral el ejercicio de competencias que nos corresponden, posteriormente se judicializa el ejercicio del autogobierno a través de sentencias del Tribunal Constitucional, como ocurre en este caso con las condiciones laborales de los empleados públicos. Y, finalmente, esto tiene consecuencias perjudiciales para nuestros empleados públicos y para nuestros ciudadanos. Autogobernuari esker hainbat eskumen geureganatu genituen, eta, nahiz eta Estatutuan jasotako eskumen guztiak ez diren bete, bertako tresnak landuz lortu izan dugu gure Erkidegoan hazkunde ekonomikoa, garapena, gizartearen bizitza kalitatea hobetzea. Baina denbora aurrera doa, eta Estatutuak gure Erkidegoari aitortutako gaitasuna gutxiesten jarraitzeak euskal gizartearentzako kostua dakar, gure garapenarentzako kostua eta gure herritarren ongizatearentzako kostua. Además de no cumplir lo pactado –todavía existen muchas transferencias pendientes–, se está desarrollando una política de ataque y recorte del autogobierno. Por eso es necesario abordar la actualización y la adaptación del Estatuto y del autogobierno para adecuarlo a las demandas reales de la sociedad vasca, desde luego mucho más interesada en adaptarlo a los nuevos escenarios económicos y sociales y a la voluntad mayoritaria que en celebrar o no celebrar su festividad. Eta lan hori Ganbera honetan egin behar dugu; gainera, lehenbailehen. Bien bitartean, erdibideko honekin eskatu nahi izan diogu Jaurlaritzari eskura dituen bide politiko eta juridiko guztiak erabiltzeko, inposatutako neurri horien kalteei ahalik eta modu egokienean erantzuteko. Eta zentzu horretan, zuhurtzia eskatzen diogu eta segurtasun juridikoa bermatuko duten neurriak har daitezela. Ez diogu eskatuko langile publikoen espektatibekin edo eskubideekin zuhurtziagabekeriaz aritzeko. Hartuko diren erabakiak egun indarrean dagoen marko juridikoaren barruan hartzeko eskatu nahi diogu, ez diogu planteatuko, guk ere ez, intsumisiorik. Ez dugu batere gustuko nola tratatzen duen gure autogobernua egungo markoak, ez gaitu gogobetetzen, ez da nahikoa, ez die erantzuten gure herritarren beharrei. Baina hori aldatzeko pausoak ematea Legebiltzar honetako taldeoi dagokigu, eta ez beste inori. Lan horri ekiteko prest gaude, proposamen eta ekarpen guztiak entzuteko prest gaude. Eta, beraz, bukatzeko, uste dugu gaurkoan Ganbera honetan argi geratu behar dela PPk izan ezin, edo Alderdi Popularrak edo Talde Popularrak izan ezik, beste guztiok arbuiatzen ditugula neurri horiek. Debe quedar constancia de que aquí hay algo que no funciona, que distorsiona nuestro autogobierno, de que es necesario abordar ese problema para darle solución. Besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2649
10
52
14.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Tira, bada, hemen esan den moduan, berriro ere dugu Legebiltzar honetan eztabaidagai funtzionario publikoen ordainsarien gaia. Lehenik eta behin eta hemen esandakoei erantzunez, Legebiltzarreko talde honek bene-benetako aintzatespena adierazi nahi die mintzatoki honetatik herritar guztiei, egiten ari diren ahalegin eta sakrifizio itzelarengatik, eta, berezibereziki, funtzionario publikoei adierazi nahi diegu gure aintzatespena. Egia da –halaxe aitortu behar da– funtzionarioak zuzen-zuzenean jasaten ari direla krisi honen eragina, eta, beraz, esan dudan bezala, aintzatespen berezia merezi dutela, haien ahaleginari esker gaurko sakrifizio horiek biharko konponbidea izango baitira. Jabetzen gara, noski, hartu behar izan diren neurriak –gaur eztabaidatzeko eta bozkatzeko ekarri den neurri hau, esaterako– jendeak ez dituela inolaz ere maite, eta Espainiako Gobernuari ere oso mingarriak zaizkio, jakina; alabaina, ezinbestekoak dira egonkortasun ekonomikoa eta aurrekontu-egonkortasuna berreskuratzeko, horixe baita lehenengo urratsa krisi honetatik irteteko eta horren gogotsu espero dugun susperraldi ekonomiko horretan abiatzeko. Hortaz, soldata publikoak izozteko neurria ezin dugu bereiz aztertu, egokitu zaigun testuinguru ekonomikotik eta gure testuinguru politikotik kanpo aterata. Hemen esan den moduan, argi utzi behar dira gauzak –uste dut halaxe esan duela beste norbaitek arestian–, eta guk ere horixe uste dugu, gauzak argi utzi behar direla. Europar Batasunak, haren barruan gaudenez gero, konpromiso jakin batzuk eskatzen dizkigu; seriotasunez jokatu behar dugu, eta hartutako konpromisoak bete. Zorionez, baina, nazioarteko ospe ona eta sinesgarritasuna berreskuratu nahi baditugu –galdu egin baikenituen bekainaren bide-urratzaileen agintaldian–, zorionez, bada, ez garenez inolako bananaerrepublika, bete egin behar ditugu Europar Batasuneko gure kideekin hartutako konpromisoak. Egokitu zaigun testuinguru sozioekonomiko hau ulertzeko, dagoeneko luze jotzen ari diren krisialdiaren lehen urte hauek ulertzeko (ezta, Mendia andrea? ), argi izan behar dugu nondik gatozen eta zergatik gatozen handik. Alderdi Popularrak Gobernuan sartutakoan topatutako testuinguru ekonomikoan, aurrekontudefizita 90.000 milioi eurokoa zen, alajaina! Halako zenbakietan, ni behintzat, aise galtzen naizenez, erreferentzia batzuk emango ditut, gutxi gorabehera bada ere zertaz ari garen jabetzeko: zenbateko hori Eusko Jaurlaritzaren aurrekontuaren halako hamar da ia, eta Euskadiko azpiegitura handiena eta garestiena –hots, euskal Y-a– eraikitzeko zenbatekoaren halako hogeita bi. Ez gara ari txanpon txiki batzuei buruz, baizik eta zorabiatzeko moduko zenbatekoei buruz, gure herrialdea ekonomikoki hondamendira eramateko zorian egon diren zenbatekoei buruz, hain zuzen. Egia da hori, Maneiro jauna, eta ni ere bat etor naiteke zuk proposatutako zenbait neurrirekin; baina Alderdi Popularreko Gobernuak abian jarriak ditu jada neurri horiek, hala nola Administrazio Publikoa argaltzekoa edota kostu eta gastu arruntak murriztekoa. Ulertzen dugu, halaber –eta uler nazazu zuk ni, begirune handia baitizuet bai zuri, bai zure taldeari–, Espainian alderdi minoritarioa izanik eta are minoritarioagoa Euskadiko ikuspegi politikoan, zuk lasaitasun handiagoz jokatzeko aukera izatea eta populismoz eta demagogiaz jositako berbaldiak egin ahal izatea; baina hauteskundeetan herritarren eskutik herri hau gidatzeko eta Espainia krisi honetatik ateratzeko agindua jaso dugun alderdiek azterketa serio, zuhur eta zorrotzak egin behar ditugu. Batzuek aukera dute herritarrak losintzen aritzeko eta halako belarri-gozagarriak oparitzeko –eta ez naiz ari zuri buruz bakarrik, Maneiro jauna–, baina herritarrak ez dira inozoak, eta ondo ohartuta daude herri hau ez dagoela oraindik, ez losintxatarako, ez oparitarako. Etorkizunean, agian –etorkizun hurbilean izango ahal da!–, kudeaketa politiko ona eginez gero, herritarrei, oparirik ez, baina merezi dutena emateko aukera izango dugu, alegia, eskubidez haiei dagokiena: egoera ekonomikoa berroneratzea eta krisialdia hasi aurretik zuten bizi-proiektua berreskuratzeko aukera, funtzionarioak ere horren barnean direla, noski. Horretarako, baina, aurrekontu-egonkortasuna behar da, ekonomia suspertu eta enplegua sustatu ahal izateko. Herritarren ongizatea bermatzeko, ekintzaileei bidea egiteko testuinguru egokia sortu behar da; etorkizun-aukera oparoagoak, bidezkoagoak eta solidarioagoak eskaini behar dira, eta aurrekontu-egonkortasuna zaindu; izan ere, batzuek ulertu ez arren –ondotxo dakit hori–, aurrekontu-egonkortasuna ezinbestekoa da helburu horiek lortzeko, sektore publikoa egokiro finantzatzeko eta kalitateko zerbitzuak bermatzeko, horiek izan behar baitute gure ongizateestatuaren oinarriak. Finantza publikoak bortizki hasi ziren hondoratzen 2008an, eta, gaur egun argi eta garbi aitortzen bada ere, garai hartan era guztietara ukatu izan zen; areago, gure herriaren aurka egotea ere leporatu izan zitzaigun zer zetorren ohartarazten genuenoi; horrek berehala agortu zituen zerga-politikan eta aurrekontupolitikan eragiteko aukerak, eta, ondorioz, azken urte hauetan, doikuntza-politika ezarri behar izan da, gure kontu publikoak orekatzeko bideari heltzeko. Eta horretan dihardu, hain zuzen, Espainiako Gobernuak, Mariano Rajoy buru duela, funtsezko bi helbururekin: defizit publikoa murriztea eta egiturazko erreformak egitea, bi helburuak elkarri uztartuta tunelaren amaiera ikustatzen hasiko baikara, oraindik luze joko duen arren. Aurrekontu-egonkortasuna bermatzea funtsezkoa da politika ekonomikoaren barruan, lagungarria baita gure ekonomia indartzeko eta sinesgarritasuna eta konfiantza sendotzeko. Horren erakusgarri, inbertsiogileen uste ona berreskuratu dugu, eta arriskuprima beheranzko bidean da. Datu hori ez da inondik ere hutsala, 8.000 milioi euroko murrizketa ekarriko baitu 2014ko ekitaldirako –alegia, Eusko Jaurlaritzak duen aurrekontuaren antzeko zenbatekoa–. Gure Gobernuaren filosofia, beraz, herstura da, bai, baina, itxura denez, filosofia hori ez da bakarrik Alderdi Popularraren Gobernuarena. Herstura, bermea eta hazkundea. "Lehenik eta behin, kontuak arteztu eta finantza publikoetan aurrekontu-egonkortasuna bete", halaxe dio Euzko Alderdi Jeltzalearen programaren 10. orrialdeak. "Aurrekontu-zorroztasuna eta herstura, Euskadi krisialditik ateratzeko", Iñigo Urkullu 2012ko hauteskunde-kanpainan. "Zergak bateratzeko eta gastu arrunta murrizteko politikak ezartzen jarraituko dugu, aurrekontu-zorroztasunean eta finantza publikoen jasangarritasunean oinarrituta". Aipu gehiago ere badago. "Funtzionarioek gogoan izan behar dute beren lanpostua segurua dela, eta, beraz, gainerako langileekin elkartasuna izan". "Adostutako murrizketak izango dira, eta arlo publikoan egin beharko dira ezinbestean, arlo pribatuan enpresak ateak ixten ari baitira eta pertsona askok langabezia-saririk ere ez baitute jada". "Funtzio publikoaren arloan, elkartasunaren aldeko hausnarketak ere lekua hartu du, eta ez bakarrik belaunaldien arteko elkartasunak, baita sektore publikoaren eta pribatuaren artekoak ere". "Ezin gara bizi halako bizi-mailarekin, eta funtzio publikoak, lanpostua segurtatuta izanik eta gure inguruan gizarteak bizi duen egoerari erreparaturik, gizarte justuagoa eraikitzen lagundu diezaguke". Esaldi horiek denak ez ditu Alderdi Popularrak esan, baizik eta Egibar jaunak, 2012ko azaroan. Beste alderdi batera joko dugu orain. "Gobernuak bi kezka nagusi ditu: langabezia eta defizit publikoa. Ezinbestekoa dugu oraingoan ere aparteko ahalegin bat egitea eta aurrekontuak doitzea eta hersturaz jokatzea, defizit publikoa murrizteko". "Enplegatu publikoen soldata murrizteko ahalegin hori funtsezkoa da, langabezian diren herritar askok babesa izaten jarraitu ahal izateko". "Hersturaz eta zorroztasunez jokatzeko aparteko eskakizunak bete behar ditugu guztiok, eta gure ekonomiarako konfiantza indartu". "Hersturaneurriak egiturazko erreformak bezain garrantzitsuak dira; eta proposatutako neurriak lazgarriak dira, baina saihestezinak". Pentsatuko duzue Mariano Rajoyk Parlamentuan esandakoak direla; bada, ez, legebiltzarkideok, María Teresa Fernández de la Vega Gobernuaren presidenteordeak esan zituen 2010eko maiatzean. Oraintxe jakin dugu, baina, garai haietan, krisialdiaren lehenengo urte haietan, ez omen zegoela bestela jarduteko tarterik. Bada, orduan, Espainiako leku batzuetan krisialdiaren hastapenetan egongo ei dira oraindik, edo, bestela, Alderdi Sozialistak –murriz- ketei ez esaten dien alderdiak; enplegatu publikoen soldatak izozteari ez esaten dien alderdiak–, itxura denez, ez du egungo egoeraren berri Andaluzian. Hortaz, Mendia andrea, hauxe gure gomendioa: eman iezaiozu Susana Díaz andreari –ezagun egiten ari zaigun izar mediatiko horri– gaur hemen esandako horien guztien berri. Izan ere, Andaluziako Juntak iragarri berri du datorren urteari begira ere ez dituela emango Gabonetako eta uztaileko aparteko ordainsarien osagarri autonomikoak, 2012tik hartutako neurri horren barruan. Ez dakit Euzko Alderdi Jeltzaleko bozeramalea ere hori bera esaten ari zen; alegia, murrizketak egin bai, baina autogobernuaren bidez egin daitezela. Andaluziako funtzionarioei, beraz, Mendia andrea –eta 261.000 inguru dira–, hirugarren urtez jarraian, ez zaizkie ordainduko aparteko ordainsarien osagarri autonomikoak. Eta, horrek, adibide batzuk ematearren, esan nahi du erizainek 4.000 euro gutxiago jasoko dituztela urtean; administrazio-laguntzaileek 2.000 euro gutxiago, eta gizarte-langileek 5.000 euro gutxiago. Baina, jakina, hori zuek hartutako neurria denez, seguruenik beste izen bat ezarriko diozue. Ez dira murrizketak izango. Doikuntzak izango dira; hori bai. Izan ere, zuen terminologia errotik aldatzen da Gobernuan zaudetenean edo oposizioan zaudetenean –alegia, neurriak zuek hartzen dituzuenean edo beste batzuek hartzen dituztenean–. Eta murrizketa publikoei buruz diharduzuenean, Andaluziara begiratu behar zenukete, han ageri-agerikoak baitira osasunaren eta hezkuntzaren arloan egin diren murrizketak. Denbora agortzen ari zait, eta erantzuteko txandan emango dizkizut xehetasunak, baina, jakizu, dena den, gure ustez kudeaketa politikoan seriotasunez eta erantzukizunez jokatu behar dela beti, Gobernuan izan zein oposizioan izan. Ulertzen dugu, oposizioan izanik, demagogiarako tarte bat dagoela, baina, gure ustez, den-denak ez du balio politikan; den-denak ez du balio. Oinarririk gabeko garaipenik aldarrikatu nahi ez badugu ere, aitortu behar dugu egoera hobetzen hasteko itxaropen-izpi bat hautematen hasi dela jada eta milioika espainiarrek elkarrekin egindako ahaleginari esker lortu dela itxaropen hori piztea, ezarritako neurriak ulertzen jakin dutelako, ondo jabetu baitira neurri horiek mingarriak izanik ere beharrezkoak zirela. Eta berriro esan nahi dut: funtzionarioen ahalegina ere izugarri baliagarria izaten ari da; horregatik, haien lana aintzatetsi nahi dut hemendik ostera ere. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2650
10
52
14.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Egun on guztioi. Esan duzuen bezala, horrela da. Aurretik Erkoreka jaunak adierazi zuen bezala, Jaurlaritzak aurkeztutako aurrekontu proiektuan langile publikoen soldatak berriro ere izoztuak izango dira. Hau da, berriro ere langile publikoak zigortuak izango dira eta 2014.ean ere ez dute soldata igoerarik izango. Berriro ere Madrileko Gobernuak hartutako erabakiari men egitea erabaki du Jaurlaritzak. EAEko sektore publikoko langileen kasuan, azken lau urteetan hartutako neurrien ondorioz euren eros ahalmena % 25, gutxi gorabehera, murriztu da. Galera, urtean, 5.500 eurokoa, batez beste. Askotan esan dugun bezala, ez da bidezkoa, ez da justua, eta horrelako neurriek ez gaituzte krisi egoera honetatik aterako. Berriro ere krisia sortu ez dutenak, inolako ardurarik ez dutenak, zuek hartutako erabakien ondorioz ordaintzen ari dira krisia. Langileen lan baldintzak eta zerbitzu publikoen kalitatea txanpon bereko bi aldeak direla esan dugu behin baino gehiagotan, eta horrela da. Langileen lan baldintzak kaskartzen direnean zerbitzua bera, zerbitzu publikoa ere kaltetzen ari da. Gainera, murrizketa politikek krisia areagotu eta luzatu besterik ez dute egiten, egunero ikusten dugu hori horrela dela, langabetuen datua hor dago, hori adierazteko argi eta garbi. La propuesta que es motivo de debate en el día de hoy vuelve a poner la mirada en Madrid. Es una de las razones por las que no hemos presentado enmienda. Nuevamente se propone rechazar lo que hacen otros en Madrid, sin asumir ni exigir ningún compromiso al Gobierno Vasco, y desde nuestro punto de vista ya no vale escudarse bajo ese paraguas. Es el momento de cambiar de rumbo y acabar con las políticas de recorte, las de Madrid y las de aquí. Se dice, se ha dicho en las distintas intervenciones, reconocimiento y apoyo a los trabajadores y trabajadoras empleados públicos. Nuevamente palabras. El mejor reconocimiento que se puede hacer es mantener y mejorar sus condiciones laborales, lo que han ido perdiendo y siguen perdiendo durante los últimos años, y defender e impulsar sin ninguna duda, también en los presupuestos, los servicios públicos, cosa que se sigue sin hacer. Guk uste dugu inposizioei eta murrizketen politikei aurre egin behar zaiela gure herriaren burujabetza defendatuz. Madrilek inposatutako neurriek (langile publikoen soldata izozketak, 2012. urteko hamalaugarren ordainsariak, pentsioen murrizketak, adibidez) herritarrengan eraginik izan ez dezaten neurriak eta erabakiak hartzea proposatzen dugu, neurriak eta erabakiak, ez ezertarako balio ez duten adierazpenak. Behin eta berriro entzuten dugu ezin dela beste gauzarik egin, Madrilgo Gobernuak erabakitzen duena bete behar dugula. Juridikoki ezinezkoa dela besterik egitea. Ez da egia. Beste bide batzuk egon, badaude; hau ez da gai juridiko bat, politikoa da, eta borondatea eta konbentzimendua izan behar da, izan behar dugu, aurrera egiteko. El 29 de octubre en un medio de comunicación se daba a conocer que la Generalitat de Catalunya actualizará con el IPC el sueldo de sus funcionarios. No es que la política de recortes desarrollada por dicho gobierno sea un ejemplo a seguir para nosotros y nosotras, pero parece que cuando se quiere sí se puede tomar decisiones como subir el salario de los trabajadores y trabajadoras del sector público. Ayer conocimos también que la Diputación de Gipuzkoa mantendrá el poder adquisitivo de los empleados forales en 2014. Ya lo hizo con la paga extraordinaria de diciembre de 2012, y para nosotros y nosotras ese es el camino. Inposizio eta murrizketei, ofentsiba neoliberalei eta burujabetza faltari aurre egitea, hori da guretzat egin beharreko bidea. Hau da Jaurlaritzari eta EAJri ere eskatzen dioguna egiteko: erabaki propioak hartzea, burujabetzan aurrerapausoak ematea. Ez du balio behin eta berriro, lehen aipatu bezala, baloia besteen teilatu gainera botatzea. Erabaki dezagun hemen egin behar duguna eta beharrezkoa dena egitea. Jaurlaritzak erabaki bat hartu behar du: burujabetzan zerbitzu publikoak eta langile publikoen defentsa egitea edo orain arte bezala, Madrilgo Gobernutik datorren guztia txintxo-txintxo onartu eta murrizketak ezartzea. Eta hori da gaur egun egiten ari dena, eta hori da gaur ere hemen adostu duzuen erdibidekoan azaltzen dena. Hitzak, esaldi hobeak edo txarragoak, baina, azken batean, ezer ez mugitzeko, murrizketen politikekin aurrera egiteko eta Madrilek dioena aurrera eramateko. Guk askotan esan dugu prest gaudela beste pauso batzuk emateko; kontutan hartzeko, adibidez, Katalunian posible baldin bada soldatak igotzea, hemen ere topatu dezagun bide bat hori egiteko. Benetan sinesten baldin badugu hori egin behar dela, benetan sinesten baldin badugu injustua dela langile publikoei berriro ere beraien lan baldintzak, beraien soldatak murriztea eta beste inposizio hori aplikatzea. Horretan benetan sinesten baldin badugu, adostu dezagun hemen nola egin dezakegun hori ez aplikatzeko. Gipuzkoako Diputazioak pauso hori ematen baldin badu eta emango duela adierazi badu, posible delako izango da. Goazen hitz egitera gure artean, injustua baldin bada, zer egin dezakegun guk ere hori egiteko. Hori da guk proposatzen duguna. Eta proposatzen dugu bide horretan langile publikoei 2014an soldata ez izoztea eta zor zaiena, galdu duten guztia, berreskuratzeko, ordezkari sindikalekin negoziatzea, mahai orokorra berriro biltzea eta bide honetatik aurrera egitea. Baina badirudi gaur ere hemen bide horretatik ez dela emango inolako aurrerapausorik. Zergatik? Zuzenketetan ikusten zen jadanik ez zegoela ezer berririk, eta adostu duzuen erdibidekoan, Alderdi Sozialistak eta Alderdi Jeltzaleak, gauza bera gertatzen da. Azken batean, bi taldeek (bai Sozialistak bai Euzko Alderdi Jeltzaleak) orain arte Madrildik inposatu nahi izan dizkiguten murrizketa guztiak onartu dituzue; eta ez hori bakarrik: bai batak bai besteak murrizketa propioak ere inposatu dituzue. Beraz, erdibidekoarekin biak poz-pozik egongo zarete. Murrizketak egin, beste batzuek egindakoak aplikatu eta injustuak direla esan. Eta hor gelditzen gara. Eta oraindik gogorragoa dena, eta nik esango nuke demagogikoa eta nahiko hipokrita dena: langile publikoen lana goraipatzea eta errekonozitzea behin eta berriro. Egurra ematen dugu, beraien % 25eko soldata jaisten diegu, beraien lan baldintzak kaskartzen ditugu, zerbitzu publikoak suntsitzen jarraitzen dugu; baina hori bai, errekonozitzen dugu herri honetan langile publikoek ezinbesteko lana betetzen dutela. Beno, iruditzen zait benetan gogorra horrelakoak entzutea, zeren eta, lehen esan dudan bezala, bide onena izango litzateke ez bakarrik errekonozimendu hori horrela egitea, baizik eta praktikan neurriak hartzea hemen denon artean benetako errekonozimendua egiteko, beraien lan-baldintzak eta zerbitzuak berak defendatuz modu egokian. Bai, Mendia anderea, burujabetza defendatzen dugu EH Bildutik, baita ere murrizketei aurre egiteko, eta bereziki sinesten dugulako murrizketei aurre egiteko egunetik egunera bide bakarra dela. Autogobernuaz hitz egiten duzue. Autogobernua, badakigu zer suposatzen ari den azken urteetan. Unilaterala aipatzen duzue zuen erdibidekoan. Hori da autogobernua, baina ez orain; orain, atzo, herenegun… Goazen beste pauso bat ematera, eta guretzat pauso hori burujabetza den bidetik murrizketak ez ezartzea izango litzateke. Beraz, hori da esan beharrekoa. Langile publikoei beraien lan-baldintzak errekuperatzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2651
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ez da aparteko ustekaberik egon alderdi politiko bakoitzak azaldutako argudioetan. Ezagutzen dugu elkar, eta ezagunak ditugu elkarren argudiobideak. Horregatik, ekimen hau aurkeztu genuenean, ondo baino hobeto genekien nork bereari begiratuko ziola nahitaez betetzekoak diren neurri horiek ez ezartzeko eskatzeko orduan. Bagenekien talde bakoitzak bere argudioak botako zituela, hitzaldi kartsuak eginez ere inoiz, batzuek elkartasunik gabeko autogobernua defendatzeko edo ahal duenak ahal duena egin dezala aldarrikatzeko eta beste batzuek, berriz, independentzia sustatzeko horixe delakoan guztiok krisialditik ateratzeko eta gure egoera hobetzeko erabateko konponbidea. Ezagunak ditugu argudiobide horiek, eta horrexegatik esan dut ez dela aparteko ustekaberik egon. Llanos andreak, berriz, populismoa leporatu digu. Populismoz jardutea leporatu digu, zergatik eta gobernuek bultzatzen dituzten gizarte-murrizketa horiek egin beharrik ez izateko neurri zehatzak proposatzeagatik behin eta berriz –bai hemen, bai Diputatuen Kongresuan, bide batez esanda– eta gizarte-murrizketa horiek kritikatzeagatik. Guk, baina, gizarte-murrizketak kritikatzeaz gain, ordezko neurriak ere proposatzen ditugu behin eta berriz, bai hemen, bai Diputatuen Kongresuan; alabaina, ez Jaurlaritzak, ez Espainiako Gobernuak ez dituzte neurri horiek ezarri nahi, arrazoi zehatz batengatik, arestian ere azaldu dudanez: beren interesak lehenesten dituztelako, beren alderdien interesak lehenesten dituztelako, herritarren interesen gainetik. Aspaldiko gobernu guztiek jokatu dute horrela, eta Eusko Jaurlaritzak ere bai. Bide batez, Llanos andrea, gauzak argitze aldera, ekimena azkenik puntuz puntu bozkatuko balitz ere: nire ustez, kontua ez da funtzionarioen sufrimendua aitortzea. Kontua ez da zuek ezarritako murrizketen ondorioz funtzionarioek zenbat sufritu duten aitortzea. Kontua ez da sufrimendu hori aitortzea, baizik eta argi adieraztea egiten duten lan hori funtsezkoa dela, ez dela funtzionarioen kontrako murrizketa gehiagorik sustatu behar eta ez gaudela ados funtzionarioen kontra sustatutako murrizketa horiekin. Hori argitu nahi nuen, gauzak ez nahasteko, erdibidekoa azkenik puntuka bozkatzea erabakiko balitz ere; kontua, beraz, ez da zenbat sufritu duten aitortzea, baizik eta beren lana aintzatestea; izan ere, zenbait alderdi politiko, zenbait ordezkari politiko eta erakundeetako zenbait ordezkari herritar horien lana lohitzen saiatzen ari dira. Llanos andreak aurrekontu-jasangarritasuna aipatu du, zerga-bateratzea, arrisku-primaren beherakada, defizit publikoa, zuzentasuna eta herstura… alegia, gobernuek gizarte-murrizketak ezartzen dituztenean erabiltzen dituzten argudio berberak, gobernu guztiek erabili izan dituzten argudio berak. Horrela jarraituz gero, krisialditik ateratzen gareneko eta krisialditik atera garela iragartzen digutenerako, herritarrak hondoa jota eta guztiz txirotuta izango ditugu eta ongizate-estatua, berriz, zapalduta zeharo. Utz iezaiozue, arren, krisialditik ateratzeko neurriak hartzeari, itotzen ari baikara, gizartearen gehiengoa –gizartearen alderdirik ahulena, bereziki, kasu askotan eta askotan– itotzen ari baita, eta kalte handiak jasaten. Hortaz, utz iezaiozue krisialditik ateratzeko neurriak hartzeari, egunetik egunera gero eta okerrago baikaude. Gero eta okerrago gaude, zuek ezartzen ari zareten neurrien ondorioz, hein handi batean, erabat bidegabeak baitira eta kaltegarriak ere bai, gainera. Mendia andrea, berriz, Zapateroren Gobernuak funtzionarioen soldatan ezarritako murrizketa zuritzen saiatu da, itxura denez, murrizketa hori bai, murrizketa hori beharrezkoa omen zelako. Horixe da, hain zuzen, gure herrialdearen beste drametako bat: alderdi politikoek, oposizioan egonez gero, kritikatu egiten dituzte gobernuek hartzen dituzten neurriak, baina, Gobernuan direnean, neurri horiek berak ezartzen dituzte haiek ere; are gehiago, halako neurriak ezarri ostean, Gobernutik ateratzen direnean, kritikatu egiten dute Gobernu berria, hain zuzen ere neurri horiek berak ezartzeagatik. Horrelaxe jokatu du Alderdi Sozialistak, eta horixe da gure herriaren beste drametako bat: gizarte-murrizketak beharrezkoak dira dagokion alderdiak –nire alderdiak– sustatzen baditu, baina kritikatzekoak, beste alderdi batek sustatzen baditu. Felipe González jaunaren Gobernuak, 1994. urtean, jada, izoztu egin zuen funtzionarioen soldata, eta Aznarrek ere gauza bera egin zuen; Zapaterok, gero, % 5 murriztu zien soldata 2010ean, eta 2011n, berriz, izoztu; Rajoyren Gobernuak, lehenik, izoztu egin zituen soldatak, eta, gero, aparteko lansaria kendu; ondoren, 2013an, berriz ere izoztu zien soldata, eta abar eta abar eta abar. Eta hori dena alderdien interesak lehenesten dituztelako herritarren interesen aurrean. Erdibideko zuzenketari dagokionez, puntu batzuetan alde bozkatuko nuke. Beraz, erdibidekoa puntuz puntu bozkatzea eskatu nahi nuke. Hasieran esan dudan moduan, gure ekimenak bi helburu ditu: batetik, Espainiako Gobernuak sustatutako murrizketak kritikatzea –guztioi eragiten digutelako ezinbestean, nahitaez betetzekoak baitira–, eta, bestetik, argi eta garbi esatea Legebiltzar honetan ez dugula onartuko enplegatu publikoak ezbaian jartzerik, halaxe egiten ari baitira zenbait alderdi politiko azkenaldian. Horrenbestez, prest geundeke lehen puntuaren alde bozkatzeko, eta prest geundeke, halaber, bigarren puntuaren alde bozkatzeko. Alegia, ontzat joko genuke Legebiltzarrak adierazpen bat egitea Espainiako Gobernuak bere kabuz ezarritako neurriak gaitzesteko… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2652
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… ez neurri horiek alde bakarraren erabakiz edo derrigorrez ezarri direlako, baizik eta bidegabeak direlako. Zenbait kasutan nahitaez bete beharreko neurriak dira, eta gaitzetsi baino ezin ditugu egin, bete egin behar baititugu ezinbestean. Nolanahi ere, neurririk onena… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2653
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… neurri politikoei buruz ari garela –eta honekin amaituko dut–, Espainiako Gobernuak sustatzen dituen neurri politikoak eta neurri ekonomikoak aldatzea da. Konponbidea ez da independentzia edo ahal duenak ahal duena egin dezala; konponbidea Gobernuaren norabidea aldatzea da; alegia, Gobernu hau ezartzen ari den neurriak aldatzea. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2654
10
52
14.11.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Benetako drama, Maneiro jauna, erdibidekoaren gainean egin duzun irakurketa ikusita, beste bat da, bi adierazpen egiteko soilik ekarri baituzu ekimen hau Legebiltzarrera: bate- tik, funtzionarioak langile bikainak direla eta zerbitzu publikoak haiei esker mantentzen direla esateko –eta horretan bat gatoz Legebiltzar honetako kide guztiak– eta, bestetik, Estatuaren Aurrekontu Orokorretan jasotako soldata-izozketa gaitzesteko adierazpen bat, adierazpen hutsa egiteko. Tira, gizona, nire ustez, gehixeago ere egin daiteke. Dramak aipatzen dituzu zuk, eta, nire ustez, zuen berbaldi demagogikoak ere drama bilakatzen hasi zaizkigu jada, astero-astero baitzatozte horrelakoekin Legebiltzar honetara, eta, batzuetan ekartzen dizkiguzuen gaiek zentzu handirik ere ez dute izaten Euskadin. Hemen saiatu da eskatzen… Espainiako Gobernuari izozketa hori errotik arbuiatzen dugula aditzera emateaz gain, kalte hori konpontzeko, Euskadiko autogobernuak ematen dizkigun tresnak erabiltzea eskatzen dugu. Erabil dezagun autogobernua, ahal dugun neurrian izozketa hori eragozteko edo, bestela, kalte hori konpontzeko. Egia esateko, Llanos andrea, abilezia berezia duzu zuk eztabaidagaiaren muina Diputatuen Kongresuan kokatzeko. Ez dakit zergatik izango den; agian, hara joan nahi zenukeelako. Nik, bederen, nahiago dut bekainarena biboteduna baino, eta nago zure alderdian ere batzuk ados leudekeela nirekin. Krisialdi ekonomikorako konponbidea omen zineten zuek; zuek Espainiako Gobernuan sartzea bera krisialdirako konponbide gorena izango omen zen; argi eta garbi geratu da, baina, ez dela horrela gertatzen ari. Itxura denez, 2014ko langabezia-tasak hiru puntuz gaindituko du Gobernura iritsi zinetenean aurkitu zenuten tasa. Uneotan 1 milioi pertsona gutxiago ari dira Espainian lanean. Deuseztatzen ari zarete gure gizarte-estatua, hainbeste urtean halako ahalegin handiz eraikia, eta, arestian esan den moduan, deuseztatzen ari zarete autonomien Estatua, sozialiston erabateko babesa duena. Datorren urtean, 2014.ean, 6 milioi langabe izango ditugu, eta funtzionarioen soldatari buruz ari gara gaur berbetan. Funtzionarioen soldata, pentsiodunen soldata bezala, funtsezkoa izaten ari da kide ugari langabezian dituzten familia askotan; izan ere, jende askok gurasoen etxera itzuli behar izan du, eta soldata horiei esker mantentzen dira etxe horietan. Horregatik iruditzen zaigu une honetan neurri hori bidegabea. Uste dut, gainera, nire gogoeta arduratsua izan dela. Ulergarritzat jo dut premiazko uneetan soldatak murriztu eta izoztu egin behar izatea –zuen legegintzaldiaren lehen urtean ere bai, lehena izaki–; alabaina, Estatuaren jardunbidea hobetzeko hainbeste estrategia zoragarri baliatu ostean, bada garaia zuen neurri estu horiek lasaitzeko eta soldatetan igoeraren bat ezartzeko. Espainia suspertze-bidean da, zuen esanean. Nor ari da, baina, suspertzen? Langabeak, prestazio gutxiago izango dituzten arren? Pentsionistak, are txiroagoak diren arren? Suspertzen ari gara, gero eta langile gutxiago egon arren? Enplegatu publikoak ari dira suspertzen, soldatak izoztu zaizkien arren? Ikasleak, bekarik gabe utzita? Gaixo kronikoak, koordainketa ezarrita? Hori al da Espainiaren hobekuntzaren isla? Nire ustez, Llanos andrea, horrek ez luke izan behar gaurko eztabaidagaia; uler iezadazu. Euskadin kokatu beharko genuke gaurko eztabaidagai hau. Izan ere, Eusko Legebiltzarrean gaude, eta gauzak egin ditzakegu gure funtzionarioen alde. Eta hortxe sartu da Kerman Orbegozo… Agidanez, gaurko gai-zerrendako lehen puntuan hitz egin nahi zuen, baina ez ei diote utzi, eta, tira, hauxe egokitu zaio; baina, hala ere, abagunea baliatu nahi izan du, Euskadiko jai-egunaren gaia nola edo hala aipatzeko. Onuragarria izango zatekeen Euzko Abertzaleak taldeak edo, gutxienez, Eusko Jaurlaritzak, legegintzaekimen emankorragoren bat ekarri izana gure herriari eta gure herritarrei begira; izan ere, Euskadiko jaieguna eduki zein ez, ez dut uste horrek aparteko eragina izango duenik gure herrialdeko langabezia murrizteko eta gure enpresaburuei begira testuinguru ekonomikoa hobetzeko; eta, horixe eskatzen zaio zuen Jaurlaritzari, lege-ekimenak ekar ditzala Legebiltzar honetara, lehenengo aurrekontuak onartzeko ere ez baitzen gai izan. Aise hartzen duzue zuek ahotan Patxi Lópezen Jaurlaritza, baina hark hiru lege onartu zituen lehen urtean. Zuek, berriz, bat ere ez. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2655
10
52
14.11.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Hara, Llanos andrea, kontua ez da jendearen gustukoa izatea edo ez izatea. Erantzukizunez jokatzea da kontua. Nik neuk argi aitortuko dizut: halako neurriak hartu behar badira, ez dago arazorik. Lehenengoan asmatu duzu zertaz ari nintzen, baina ez zaitezte fardela sartzen saiatu; ez zaude Espainiako Kongresuan. Sinesgarritasuna galtzen duzu, aitzakiatzat erabiltzen duzunean nolako egoera ekonomiko topatu zenuten. Sinesgarritasuna galtzen duzu. Izan ere, zer gertatzen da, orduan, PPk gobernatzen zituen gainerako autonomia-erkidegoekin (Valentzia, Madril…)? Zer gertatzen da autonomiaerkidego horietan? Guk zorrotz bete izan ditugu Euro- pan zehaztutako irizpide makroekonomiko horiek guztiak (defizita, gastu publikoa eta abar); horrenbestez, azaldu iezaguzue Euskadiko herritarroi, hemen bizi garenoi zergatik ezarri behar dizkiguten guri irizpide horiek betetzen ez zituzten gainerako erkidegoen baldintza berberak. Horrelaxe baita. Eta ez aitzakiarik bilatu: Madril, PSOE, Andaluzia… Ez, ez. Horrelaxe da. Zergatik ez digute uzten erabakiak guk geuk hartzen? Aipagai izan dituzu herstura, zorroztasuna, ordena, aurrekontu-jasangarritasuna eta abar. Guk jada ondo betetzen genituen-eta horiek guztiak! Horrexegatik daude programan, irizpide horiek beti bete izan ditugulako, erantzukizunez jokatu izan dugulako beti! Ez du zertan inork hona etorri nola jokatu behar dugun irakastera. Jai-egunaren gaiak –gai-zerrendako aurreko puntu batean jorratua– hautsi egiten du, antza, batzen gaituena. Dirudienez, jai-egunak batu behar gaitu, ez Estatutuak, ez Estatutuaren edukiak. Estatutuaren edukia ez omen dago zertan bete, baina bai haren ospakizun-eguna, hori bai. Eta gero, beste aldetik, EH Bildurekin, egia esan, ez neukan asmorik Gipuzkoako kontuekin konparatzen hasteko, baina, beno, zuk zeuk atera duzu. Hemen argi daukagu zer, denok daukagu, burujabetza, arautzeko eskubidea, independentzia… Guk hori argi daukagu, oso argi, baina azaldu behar duzuena da nola. Lehenengo nola, norentzako, hiru lurraldeetan, zazpi lurraldeetan, lurralde batean... Adibidez, Gipuzkoan ere aplikatu ahal den metodologia hori... En primer lugar, cómo y para quién; es decir, si esa metodología sería de aplicación en las tres provincias, en las siete, en una sola… si por ejemplo, también sería de aplicación en Gipuzkoa... Konpromisorik hartu gabe eta konpromisorik eskatu gabe. Zuek, ez dakit zertan ibili zareten, ze hemen nik esan dizut: gu prest gaude proposamen eta ekarpenak entzuteko. Orain arte, aurreko urteetan, aurreko legealdietan, Espainiako neurriak bete dituzue. Men egin diezue, zuek guri arbuiatzen diguzuen moduan. Men egin omen diegu. Zuek ez. 2012 eta 2013an kongelatuta egon dira soldatak. Estra ez da inon agertu. Hor konplementoa eta osagarri bat ordainduko zen erakunde batzuetan, beste batzuetan –Donostian pasa den moduan– edo beste erakunde batzuetan pasa den moduan, estra ez da ordaindu. Eusko Jaurlaritzak erabili duen estrategia bera erabili duzue, hau da, soldatak aurreratzen joatea, ulertzen duzu? Orduan, ez dugu ulertzen zergatik ez duzuen errezeta miragarri hori aplikatu aurreko legealdietan. Adibide garbia da hori. Después, la Diputación de Gipuzkoa ha anunciado que restablecerá el poder adquisitivo. Muy bien. Gero, Gipuzkoako Aldundiak iragarri du erosmen ahalmena berreskuratuko duela. ¿Ese 25 %? Zer berreskuratuko du: % 25a? Zuk aipatu zenuen % 25a? Galdu den % 25a? Gero daukazu txanda azaltzeko hori. Behintzat, guk aurrekontuak irakurri ditugu, eta hor ez da inondik inora asmo hori ageri. Ez da inon ageri. Zehatzago jakin nahiko nuke, eta benetan esaten dizut prest gaudela entzuteko; eta benetan proposamena ona bada eta baliagarria bada, ez genuke inongo arazorik edukiko aurrera eramateko. Baina nik aurrekontuetan bai irakurri dudana, atzo bertan, gainera, aurrekontuak justifikatzen dituen memorian esaten duela: "Ezin ahaztu subiranotasun ekonomikorik eza, horrek oraindik gehiago murrizten baitu gure lurraldearen beharren araberako aurrekontu politika bat lantzeko aukera. Aurrekontuak egonkortzeko Espainiako Estatuak derrigortu dituen baldintzek edo kupoaren kontzeptuan zenbateko handiagoa kobratzeak, biak ere Estatuak aldebakartasun osoz ezarriak, nabarmen mugatzen dituzte, baita eskura ditugun baliabideak ere". Eta zergatik hori ezin da aplikatu gure kasuan hemen, Legebiltzar honetan? Berdin aplikatu ahal da, berdin-berdin. Zuek ari zarete onartzen hemen aldebakartasunez hartutako neurriek zelako eragina daukaten Gipuzkoako aurrekontuetan. Guk, azken finean, galdetu nahiko genizuke zer proposamen berri ekartzen diguzun, hau da, legea edo araudia ez betetzea? Hori da zuen proposamena? Bada, ez dakit…, guk benetan asmoa daukagu jar gaitezen lanean elkarrekin. Orain arte ez dugu jakin benetan proposamen zehatza zein den. Ez dugu jakin, intsumisioarena edo ez betetzearena. Horrek aurreko Euskal Autonomia Erkidegoan Legebiltzar honetan hartu izan diren erabakiak, bai Legebiltzarrak, baita beste erakunde batzuek (udal mailako erakundeek…) ere, bere momentuan aurretik aipatutako murrizketak edo izozketak egin zirenean osagarriak edo halakoak aplikatzeko, eta denak izan ziren errekurrituta. Hori da proposatzen duzuena? Azkenean, guk uste dugu benetan zer egin behar den, denok gatozela bat, baina orain nola zehaztu falta dugula. Besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2656
10
52
14.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, berriro, presidente andrea. Hemen esandako esaldi bat hartuko dut, berbaldi honi hasiera emateko, oso adierazgarria izan baita: "nahiago dut bekainarena, biboteduna baino". Bada, kontu egizue nola utzi zuen Espainia bibotedunak eta nola bekainarenak. Hori baino ez. Hemen esandako gauza batzuk ondo argitzekoak dira; eta onena hementxe bertan azaltzea da, jasota gera daitezen osoko bilkuraren aktan. Izan ere, entzun behar izan dugu… Funtzionarioei soldata % 0,5 jaitsi zitzaienean, puntu-erdi, egoera premiazkoa omen zen zure ustez, Mendia andrea, eta une hartan ez omen zegoen bestela jarduteko tarterik. Esango didazu, bada, jarduteko zer tarte izan du Rajoy jaunak, 90.000 milioi euroko defizita izanik? Ez al da hori premiazko egoera? Zure ustez, sei hilabetean konpon al daiteke hori? Tira, zuek, agian, bai; zuek gauza zarete pentsatzeko egoera hori sei hilabetean konpontzekoa dela. Bestalde, Maneiro jauna, alderdikeriak eta populismoa aipatu dituzu. Zer izango litzateke alderdikeriaz eta populismoz jokatzea? Bada, beste batzuek egin dutena egitea: ezer ere ez. Politika besoak gurutzaturik egitea edo jendeak gogoko dituen neurriak hartzea, nahiz eta horren ondorioz, azkenik, kanpoko esku-hartzea behar izan Espainiak. Hori da populismoa egitea, eta hori da alderdikeriaz jokatzea. Izan ere, jabetuko zarenez, gobernu bakar batek ere ez du gustuko murrizketak egitea; gobernu bakar batek ere ez du gustuko funtzionarioen soldatak murriztea; hain zuzen ere, Maneiro jauna, horrek ez duelako ospe onik ematen herritarren artean. Baina arduraz jokatzen denean alderdikeriak bazterrean utzita, erabakiak hartzen dira, gustukoak izan zein ez, erabaki horiengatik jendearen bostekoa jaso ez arren. Izan ere, esan dizut, Mendia andrea, ordainsaria itzuli egingo zaie; halaxe dago aurreikusita. Zuen gobernu-aldiko % 0,5eko murrizketa hura egin zenean, zergatik ez zineten orduan kexatu? Zergatik ez zenituzten erabili orduan autogobernu-politikak funtzionarioei ordaintzeko? Hemen hain ondo bageunden, Euskadiko Autonomia Erkidegoa hain ondo bazegoen eta bestela jarduteko aukera bazegoen, zergatik ez zenuten ezertxo ere egin? Zergatik ez zenuten ezer egin? Orduko hartan, zintzo-zintzo eta zehatz-mehatz bete zenuten soldata puntu-erdi bat jaisteko agindua. Eta lehen ere esan dizut, eta berriro ere esango dizut: Andaluzian, antza, premia larrian jarraitzen dute. Eta hori ez dugu guk esaten; hori langileen sindikatuek esaten dute, hain zuzen ere Andaluziako egoera txarraren erantzuletzat jotzen dituzuen funtzionarioek eta funtzionarioen sindikatuek. Eta funtzionario horiek berek leporatzen dizuete eufemismotan aritzea; izan ere, sozialistek gobernatzen gaituztenean, ez da pribatizatzen, kanpora ateratzen da zerbitzua; ez da langilerik kaleratzen, kontratuak ez berritzea erabakitzen da; ez dira zerbitzuak bertan behera uzten, berregituratu egiten dira. Hori dena ez du Alderdi Popularrak esaten, baizik eta zuek defendatzen dituzuen funtzionarioen sindikatu horiek. Eta zuek beste leku batzuetan kritikatzen dituzuen murrizketa horiek… Bada, Andaluzian, osasunarloan, guk murrizketak ezarri omen ditugun arlo horretan, medikuek % 30eko murrizketa izan dute soldatan; larrialdi-zerbitzuak kolapsatuta daude (oheak korridoreetan, jendea berrogeita zortzi orduan jesarleku batean zain); Andaluziako medikuek, zaintzaorduetan, beste erkidego batzuetako barruko mediku egoiliarrek baino gutxiago kobratzen dute, eta 2.800 milioiko zorra dago metatuta. Horrela kudeatzen ditu gauzak Andaluziak. Eta, gainera, arestian esan bezala, bigarren urtez murriztu dituzte lansari-osagarriak. Agian, han, Andaluzian, ez dute autogobernuaren nondik norakoen berri, eta ez dakite besteek baino aukera gehiago dituztela autogobernuari esker. Hain zuzen, funtzionarioen egoera Espainiako gainerako lurraldeetan baino askoz gehiago okertzeko erabiltzen dute autogobernua. Eta hemen ere gauza bera egin duzue. Zuek hemen egon zinetenean goi-kargudunek aparteko lansaria jaso zuten-eta! Itzuli egingo zutela agindu zuten, bai, eta oraindik zain gaude! Aparteko lansaria kobratu zuten 178 goi-kargudun haiek aparteko lansaria noiz itzuliko zain gaude! Eta, Orbegozo jauna, esan dizut, bada: zuek zeuek jarri duzue-eta funtzionario publikoak sakrifikatzeko eredua! Zuek jarri duzue-eta! Zer esan nahi didazu, bada? Eta, tira, ez iezadazue eredutzat jarri Katalunia eta hango kudeaketa nazionalista; izan ere, orain soldatak igoko dituzte, bai, baina kontu egin orain artekoan % 30 urritu zaiela eroste-ahalmena! O sea, que… vamos. Eta zuen adiskideak, jesarleku horietako zuen adiskideak, baietz esanez. Zein da, bada, kontua? Murriztea, bai, baina autogobernuaren bidez murriztea. Txapela buruan dugula egitea murrizketak. Hori da, Orbegozo jauna, txapela buruan dugula. Eta gauza bat argi eta garbi utzi behar dugu, ahaztu gabe. Murrizketei buruz ari zarete, soldatak izoztu egingo direla, baina kontu egin % 0,1eko inflazioa aurreikusi dela datorren urterako. Alde itzela jaunandre horiek murriztutako puntu-erdi horrekin, eta neurri hori txintik esan gabe bete zen. Baina gauza bat esango dizuet zuei: beste arlo askotan bezala, besteek lan eta zuek jan; pozarren zaudete-eta zuen aurrekontuetan diru hori aurreztu ahal izango duzuelako errua beste batzuei egotzita. Besterik ez. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2657
10
52
14.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, funtzionarioei 2014an soldata izozteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Bigarren txanda honetan entzundakoari erantzuteko, jarraituko dut Erkoreka jaunak aurrekontuen batzordean esandako bi gauzarekin. Bat da aipamen bat, autogobernuari buruz, eta bestea, bigarren zatian, murrizketen ingurukoa. Gai honetaz hitz egiten, murrizketak, soldaten izozketa, langile publikoekin zer egin, Erkoreka jaunak autogobernuari buruz hitz egiterakoan, behin eta berriro, berriro esan zuen oinarrizko araudi bat dela, beraz, betebeharrekoa, soldata guztien izozketa suposatzen duela, ez dagoela beste biderrik eta derrigorrez betebeharrekoa dela. Eta nik aurreko interbentzioan saiatu naiz esaten hori horrela ez dela, beste bide batzuk badaudela eta ipini ditut adibide batzuk: bata, Kataluniakoa, eta horrekin ez dut goraipatzen, lehen esan dudan bezala, Katalunian eraman den politika osoa, baina bai gai honetaz esan dutena eta adierazi dutena; eta bestetik, Gipuzkoan esan dutena egingo dutela langile publikoen soldatekin: igoera egingo dutela eta aurrera eramango dutela. Hori esanda, horrelako gauzak esaten ditugun bakoitzean ohituta gaude, erantzutean, "Baina es que Gipuzkoan zuek dena gaizki egiten ari zarete", eta hau eta bestea, eta bestea, eta bestea… Eta nik gauza batzuk esan nahi dizkizut. Bat: Gipuzkoan dena ondo? Ez dakit, dena ondo, seguru, inork ez du egingo, baina gauza asko ondo? Bai. Adibidez, langile publikoei beren soldata igoko diete; adibidez, aparteko paga, ordainsaria, ez dute galdutzat eman. Diru sarrerak bermatzeko errentak, zuek mantentzen dituzuen murrizketak, adibidez (hiru urte egon behar dira etxean bizitzen eta abar), Gipuzkoan osagarri bezala konpentsatzen dute hori. Erresidentzietako langileak: lansari duina mantentzeko, diru zati bat ipintzen dute. Hau da, lan egiten ari dira, erabaki propioak hartzen eta, gainera, murrizketen kontra egiten eta beste gizarte justuago baten alde lan egiten. Orduan, ez gara hasiko esaten "Dena bai, dena ez". Ez! Goazen hitz egitera kasu batzuetan ze bide egiten ari garen, zein helbururekin eta nora begiratuta. Burujabetza aipatzen da, eta guk, justu, hori da defendatzen duguna, modu burujabean eta, nolabait, autogobernuaren diskurtsotik at, zeren eta autogobernu honek ekarri diguna da, nolabait, aldebakartasuna. Hemen ez da bien arteko harreman berdinen arteko harremana, inposizioa baino, eta hori da derrigortzen duena egitera. Beste pauso bat eman behar da. Goazen gure erabakiak hartzera, eta goazen hastera gaiez gai. Ikusiko dugu noraino iristen garen. Eta momentu honetan guk planteatzen ari garena oso argia da. Hasteko langile publikoei soldata igoera eman behar zaie. Ez da aplikatu behar Madrilek hartu duen neurria. Guk beste bide batzuk egin behar ditugu hori saihestu eta beraien eroste ahalmena ziurtatzeko. Eta, gainera, errekuperatzeko galduta duten guztia…, bai, galdu duten guztia, mahai orokorra dago, sindikatuak daude eta ireki dezagun negoziazioa formulak bilatzeko horri bide egiteko. Baina bigarren honetan badut beste zalantza bat eta aipatuko dut, eta bukatuko dut, baita ere, Erkorekak esandakoarekin. Horregatik uste dut gauza asko daudela hemen argitzeko, benetan, aurrera begira ere. Erkorekak zioen ere egoera ekonomikoak aurrera egiten badu, errekaudazioak gora egiten badu, gustatuko litzaiokeela langile publikoei, nolabait, beste tratamendu bat ematea. Beraz, oso galdera zuzena egingo nuke, baita ere: aprobetxatzen ari da Jaurlaritza, eta Euzko Alderdi Jeltzalea, azken batean, Madriletik datozen murrizketak aitzakia bezala erabilita, hemen ere esateko ez dagoela beste biderik, ezin dela beste gauzarik egin? Baina benetan pentsatzen du oso ondo etortzen zaiola, zeren eta beste egoera ekonomiko batean, Erkoreka jaunak esan zuen bezala, agian posible izango zen beste bide batzuk topatzea beste politika batzuk egiteko eta baita langile publikoei ere beste trataera bat emateko. Beno, guk esaten dugu bata eta bestea: goazen guk erabakitzera eta goazen erabakitzera langile publikoei zor zaiena eta benetako errekonozimendua ematea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2658
10
52
14.11.2013
URREA HERRERA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Arratsalde on guztioi. Lanegun bukaezinak, txandakatze bidegabeak, mini kontratuak edota kateatutako enplegu prekarioak, soldata ziztrinak, lana erregulatzeko espedienteak, kaleratze eskas eta prekarioak. Askok pentsatutako dute industri iraultzaren hastapenak deskribatzen ari naizela edota Estatu Batuetan kotoia biltzen zuten esklabuen irudia gogorarazi nahi dudala. Baina ez, jaunandreak, euskal gazteriaren errealitate gordin eta prekarioaz ari naiz. Batzuetan, zenbakiek mila hitzek baino gehiago balio dute: % 41,2, hori da Euskal Herriko gaztelangabeziaren zifra. Hamasei eta hogeita lau urte arteko gazte aktiboez ari gara, eta kezka eta lotsaren arteko nahasketa eragiten digun datua da. Baina, jakina, auzo-lotsa gehiago eragiten digute sistemaren kudeatzaileek gazteriarentzako proposatzen dituzten neurriek: prekarietatea, behin-behinekotasuna, zaborkontratuak edo minijob-ak, ABLEak, bekadunentzako kontratuak, praktiketako kontratuen esklabotasuna, gizarte-prestazioetan murrizketak edo hezkuntza publikoaren bahiketa tasen igoera ikaragarrien edo bekaarpilatzeen bitartez. Gazteriaren gainerako % 58,8 lan-miseriaren mende dago.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2659
10
52
14.11.2013
URREA HERRERA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… eta ozta-ozta bizitzeko aukera, euren bizitza banku lukurariei hipotekatuta edo Europako alokairuen batez bestekoa bikoiztu edo hirukoizten duen alokairua ordainduta. Hemezortzi eta hogeita hamalau urte arteko 22.000 gaztek baino gehiagok joan behar izan dute lan bila beste herrialde batzuetara, 2011ko ekitaldian baino % 12,2 gehiagok. Dena den, hemen azalpen bat eman behar da: baliteke beste herrialde batzuetan lan gehiago egotea, lekuaren arabera, baina prekarietatea berdina da eta, ondorioz, arazoa ez da soilik langabezia-tasa, belaunaldi honek jasan behar dituen lan-baldintzak baizik. Helburu bakarra: enpresen irabaziak gure jardueraren kontura. Minijob-en Alemania, esaterako. Sabino Cuadra gure kide estimatuaren hitzetan, honek soldaduska dirudi: derrigorrezko zerbitzu prekarioa hogeita hamabost urte arte. Planteatzen den laneko erbestealdiaren soluzioa enpresariei ezkutuan ematen zaizkien laguntzak eta miseria- eta prekarietate-anoa bikoitza dira. Gazteen ekintzailetasunaz hitz eginez eta indibidualismoa sustatuz paparra ateratzea, eta langile-klasekoa izatea bo- rondaterik ez dutenek merezi duten zigorra delako ideia. Los jóvenes estamos siendo una de las víctimas más importantes del sistema. Este sistema capitalista y patriarcal destruye sistemáticamente nuestros derechos fundamentales: el derecho a la igualdad, a la educación, a la sexualidad, a la lengua, a la cultura, al trabajo, a la salud, a la vivienda… El tremendo encarecimiento del acceso a la universidad, la reducción de las ayudas sociales, como por ejemplo, las correspondientes a la independencia. Desgraciadamente, abundan los ejemplos. Arreta berezia merezi du gazte- eta emakumeizaerak, egoera are eta ankerragoa delako, izan ere, indize horiek guztiak are eta gogorragoak dira guretzat, emakume gazteontzat. Mendean hartzen gaituen sistema patriarkala dela eta, prekarietatea gehitzen diogu prekarietateari, orain arte instituzioetan agintean egon diren alderdi politikoek saldu nahi izan diguten berdintasunetik oso urrun dagoena. Hala, emakumeok neurri handiagoan jasaten ditugu murrizketak, esaterako, Mendekotasun Legeak ezarritakoak, eta baita langabezia-tasa handiagoak eta lan-baldintza okerragoak ere eta, beste gauza batzuen artean, ezinbestekoa den eta bizitzaren iraunkortasunaren oinarria den ugalketa- eta zainketalanean ez dugu aitorpenik jasotzen, ez lege aldetik eta ez diru aldetik. Hori gutxi balitz, geure gorputzari buruz erabakitzeko eskubidean lege-atzerakadari aurre egin beharko diogu aurki Alderdi Popularraren legealdaketaren ondorioz. "Zer garai dira orain bizi ditugun hauek, gauza begi-bistakoak defendatu behar baititugu", zioen Bertolt Bretch-ek. Beste behin ere gauza begi-bistakoak defendatzera gatoz atril honetara: euskal gazteen premiei, sistema kapitalistaren atzaparkadak gordinkeria bereziarekin jasaten ari den biztanleria-sektore baten premiei erantzuna emateko beharra eta urgentzia defendatzera. En EH Bildu creemos que los jóvenes, además de las herramientas para ser independientes, también deben disponer de sus propias defensas para hacer frente a este sistema exterminador. EH Bildu quiere hacer una propuesta a esta Cámara, asumiendo el reto de crear vías para dar la palabra a la juventud vasca plural y diversa, tomando en cuenta las propuestas que se creen en este foro. Por lo tanto, en nuestra opinión, la responsabilidad política consiste en estar o no de acuerdo en la formación de esta comisión. Batzorde hau gazteriaren foroa izan dadin nahi dugu, eragiten diguten erabaki politikoak hartzeko orduan euskal gazteriak parte-hartze aktiboa eta kalitatezkoa izatea defendatzen duen batzordea izan dadin nahi dugu, gazteok finka dezagun bizitzea merezi duen bizitza bermatuko digun ongizate horretaranzko bidea. Hemos acordado la transaccional con el PNV, con el propósito de dar respuesta a los problemas de la juventud y llevar adelante una ponencia de debate para su análisis, y también para continuar trabajando y desarrollando el tercer plan. Esperamos que el resto de grupos se unan a esta propuesta, dejando de lado los intereses partidistas y pensando únicamente en la juventud. Batzordeak hartuko du gazteriaren hirugarren plana eta gerora egingo den gazteriaren euskal legea egiteko ardura, ezin baitugu ahaztu gure iritziz funtsezkoa den arrazoi bategatik porrot egin duten bi proposamen egon direla: gazteriaren parte-hartze aktiboa eta kalitatezkoa eta gazteen proposamenak politika publikoei atxikitzea. Azken batean, gazteriatik gazteriarentzako lege bat ez planteatzeagatik. Baina garaiz gaude konpontzeko. Utz diezaiogun behingoz, Ganbera honetan, gazteok ditugun premiei buruz hitz egiteari, eta entzun dezagun lehen eskutik esateko daukatena, ulertuko duzuen bezala, asko da eta. Izan ezazue argi gauza bat: gazteok burua daukagu, garuna daukagu, ez gara idealistak eta utopikoak –hala izatea gaizki ez dagoen arren–, baina izan ezazue argi badakigula norantz joan nahi dugun. Eta, nola ez, izan ezazue argi igarotze horrek ezinbestekoa duela inposatzen diguten ereduari alternatiba propioak jartzea. Baditugu alternatibak, ez izan zalantzarik. Klase politikoak beldur handia dio gazteriak boterea hartzeari, eta horregatik garatzen ditu gure botere-hartzea blokeatzen dituzten politikak, jakitun direlako egiten ari diren politiketako bat bera ere ez genukeela onartuko, gure bizitzen prekarizazioa ezabatzeko egiazko alternatibak eta alternatiba eraginkorrak ditugulako. Baina zerbait gehiago esango dizuet: gazteok gure etorkizunaren gaineko erabaki zuzenak hartzea galarazten duena bezain arduragabea da gazteen aurkako politikak planteatzen dituena. Har ditzagun gure erantzukizunak eta izan gaitezen ausartak. Hemos escuchado infinidad de veces que los jóvenes sienten la política como algo muy lejano, pero no es eso algo normal teniendo en cuenta que son simples espectadores de las decisiones que se toman sobre su futuro? Euskal Herria Bilduk eredu propio bat eraikitzea aldarrikatzen du, justizia sozialean oinarritutako eredu berri bat, gazteriaren parte-hartzea eragiten diguten erabaki guztietan aktiboa eta loteslea den eredu bat. Zentzu horretan, urgentziaz behar dugu Euskal Herriaren erabateko burujabetza, jarduketa-esparru guztietan genero- eta gazteria-ikuspegia benetan txertatzen dituzten politikak askatasunez planteatu ahal izateko. Espainiako erregimen frankistak inposatu nahi digunaren guztiz aurkako eredua, lan-, hezkuntza- edo osasun-erreforma izugarriekin muturrekoak emateaz gain, euskal gazteria prozesatu eta kriminalizatu egiten duena, Madrilgo salbuespenezko auzitegi batera eramanez, inkomunikazio- eta tortura-kontakizun beldurgarriei ez entzunarena eginez eta espetxera bidaliz, gehienetan militantzia politikoa eta matxinatzeko eskubidea erabiltzen ausartze hutsagatik. Gaztea izan eta iraultzailea ez izatea, Salvador Allendek zioen bezala, "kontraesan ia biologikoa da". Eta une honetan, nabarmena eta iraultzailea da euskal gazteria, herrialde honen eragilea, oraina eta geroa izanik, Legebiltzar honetara etorri ahal izatea, egungo gazteria-politiken inguruan gauzak argitzeko. Ez dut amaitu nahi nire interbentzioa, emakume, gazte eta etorkizun oso beltza planteatzen duen herrialde batean dagoen etorkin gisa sentitzen dudan ezintasunetik egindako interbentzioa, aldarrikatu gabe, ikuspegi honetatik, instituzio publikoei bizitzea merezi duen bizi bateranzko norabidea hartzeko eskakizuna. Horretarako, funtsezkoa izango da geuk erabakitzea guri eragiten diguten gauzen inguruan; esaterako, nola lan egin eta zenbat irabazi; ingurumen-ikuspegitik jasangarria den ingurunean emantzipatzeko aukera izan dezagula; hezkuntza eta osasun-sistema publikoak eta kalitate handienekoak bermatuta izan ditzagula; hizkuntza-normalizazioa eta kultura gizartea eraldatzeko eragile gisa berma ditzala; gure sexu- eta ugalketa-eskubideak errespeta daitezela eta gure eskubide zibil eta politikoak blinda daitezela. Como jóvenes, estamos hartos de la clase política, de la clase política que nos deja a un lado a la hora de llevar a cabo sus políticas. Queremos ser dueños de nuestro futuro. No queremos destinar nuestro dinero a la banca usurera, ladrona y criminal, ni siquiera para pagar la deuda. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2660
10
52
14.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur arituko naiz; izan ere, hemen entzun dugun hitzaldi sutsuaren ondoren, amaitu da eztabaida. Nik uste dut onartezina dela hemen azaldu diren txorakeriak entzutea, esklabotasuna aipatzen dutenak... Nik ez dakit norentzat hitz egiten duzun, ez dakit norentzat hitz egiten duzuen, Bilduko jaunandreok. Euskal gizartea kaikuz osatutako gizartea dela uste al duzue? Euskal gazteak inozoak direla uste al duzue? Zuk uste duzu tribuna honetara etor zaitezkeela esklabotasunaz, hezkuntzaren bahiketaz edo igoera kriminalez hitz egitera etor zaitezkeela. Hemen hizkuntza hori erabil dezakezula? Baina nondik etorri zara zu? Nondik etorri zara Ganbera honetan modu horretan hitz egiteko? Nondik etorri zara? Laneko erbestealdiaz hitz egitera gazteei buruz ari zarenean? Gure demokraziaz hitz egitera? Demokrazia hau erregimen frankista dela esatera etorri al zara hona? Eta alternatibak dituzula esan duzu… Zein da zure alternatiba? Zein da zure eredua? Jaitsi hona eta azaldu ezazu. Zein da? Chávezen Venezuela? Castroren Kuba? Ipar Korea? Zein da zure alternatiba? Panorama beltza ikusten duzula esan duzu, eta gainera etorkin gisa esaten duzula. Hartu zaituen lurreko Ganbera honetara gizarte honi buruzko astakeria horiek guztiak esatera etorri zara? Niri irainak iruditu zaizkit tribuna honetatik esan dituzun gauzak, eta esan dituzun gauza horien guztien ondoren, ez duzu merezi gure erantzunik eztabaida planteatu duzun bezala. Harritzen nauena da Euzko Alderdi Jeltzaleak zurekin ezer hitzartu izana, baina tira, hemen ikusi dugu EAJren eta Bilduren arteko akordio hori, zuk esandakoa entzun ondoren askoz gutxiago ulertzen dudana. Guk Alderdi Sozialistarekin lortu dugu akordioa, euskal gazteriak dituen eta aurre egin behar dien arazoez lege baten bitartez eta arrazoiz eta zentzuz hitz egin ahal izateko, eta Jaurlaritzari planteatzeko sei hilabeteko epean gazteriaren lege bat ekar dezala hemen eztabaida dezagun demagogia… populistarik gabe esatera nindoan baina demagogia merke eta euskal gizartea ordezkatzen hemen esertzen garenokin begirunerik gabea esango dut. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2661
10
52
14.11.2013
ZABALLOS DE LLANOS
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, legebiltzarkideok. Euskal Herriko gazteria-politika berrikusten badugu, ohartuko gara laurogeiko hamarkada arte gazteen ibilbidea aurreikusteko modukotzat jo zitekeela. Eta zergatik definitzen dut horrela? Gazteak, prestakuntza-etaparen ondoren, ia zuzenean sartzen zirelako lan-munduan, karrera profesional bat diseinatzeko aukera ematen zuten kontratu egonkorrekin eta, horren guztiaren ondorioz, etxebizitza bat eros zitekeelako eta familia bat osatzea aukera zitekeelako. Baina azken urte hauetako aldaketa sozialek –esaterako, langabeziaren egoerak–, enplegu prekarioak edo ordainsari txikiek, ziurgabetasunaren edo arriskuaren gizartea deritzona eragin dute. Atzerapen nabarmena gertatu da familiatik emantzipatzeko, etxebizitza independentea izateko eta bikoteak eratu eta finkatzeko adinean. Gaur egun gazteriaren egoera berri batez hitz egin behar dugu, zailtasun gehiago baititu bizitza profesionalean, atzerapena familiatik emantzipatzeko adinean eta, azken batean, luzapena gazte-etapan. Gaur egun, mendekotasun-egoera larria nabari dezakegu gazterian. Datu berrienek egiaztatzen dute gazteek emantzipatu nahiko luketen adina eta baldintza bete eta benetan gauzatzen deneko adina ez datozela bat. Baina mendekotasun-egoera larri horren arrazoi bakarra ez da emantzipatzeko aukera izatea edo ez izatea. Horrela pentsatzen badugu, geure burua engainatzen ari gara. Inguruabar askok mugatzen dituzte gure garatzeko aukerak eta gizartean erabat txertatzekoak, besteak beste, inguruabar pertsonalek, familiarrek, kulturalek, ekonomikoek eta baita sozialek ere. Horien artean daude, esaterako, desegituratutako familia batekoa izatea edo pertsona gaztearen prestakuntza eta erabateko garapena bermatzen dituzten diru-baliabiderik gabeko familiakoa izatea. Nerabezarora gero eta lehenago iristeaz ari naiz, hainbat arrazoik bultzatuta: aldaketak hezkuntza-sisteman, aldaketak ibilbide akademikoen aukeraketan, sexualitatearekin edo drogekin zerikusia duten kontuetan gero eta gazteago erabakiak hartzeko premia... eta beste batzuk. Beraz, gazteok bizi garen egoera prekarioaren aurrean eta aurre egin behar diegun zailtasunen aurrean, beharrezkoa dugu –derrigorrezkoa ez esatearren– gazteria-politikak lantzeko ikuspegiak aldatzea. Aisiaren eta zerbitzuen eskaintzaren bitartez gure egoera konpondu ahal izango dela pentsatzea errealitatea ez ezagutzearen sintoma bat da. Euskal sozialistok uste dugu gazteria-politika globalak planteatu beharko genituzkeela, gazteei eragiten dieten arazoei aurre egiteko eta, gizartean sortzen joango diren aldaketak kontuan hartuta, egoera berrietara egokitzeko aukera ematen dutenak. Izan ere, gazteria-politika integral baten kontzeptutik abiatuta soilik gainditu ahal izango da ikuspegi guztiz kulturalista eta aisialdian zentratutakoa, kontuan hartzen direlako berdintasun- eta emantzipazio-ekimenak sustatzera zuzendutako ekintza-estrategia globalak nahiz gazteriaren izaeraren sustapenean zuzenean eragiten duten esparruak. Horregatik guztiagatik, Patxi Lopez lehendakariaren Gobernuak ekarri zuen Ganbera honetara gaz- teriaren euskal legea. Horregatik guztiagatik, sozialistok oraindik ere sinesten dugu gazteriaren euskal legeak gazteria-politika integrala sustatzeko herri-administrazioek dituzten eskumenak eta funtzioak antolatzeko premiari erantzuten diola, alde batetik, gazteriaren zeharkako politikak planifikatu, egikaritu eta ebaluatuta gazteriaren autonomia, emantzipazioa eta gazteria hori gizarteratzea ahalbidetzeko neurriak eta, bestetik, gazteentzako jarduera, zerbitzu eta ekipamendu espezifikoen bidezko gazte-sustapena hartzen dituena. Hori guztia gazteen parte-hartzea ahalbidetzen duten prozesu eta bideen bitartez eta, betiere, herritarrak diren heinean, gazteriaren eskubide eta askatasunen erabilera babesteko eta errazteko xedez. Hiru helburu dituen gazteriaren euskal legea behar dugu. Lehena, zeharkako politikak finkatuz eta sail eta erakundeak koordinatuz gazteen autonomia eta emantzipazioa erraztea. Bigarrena, espezifikoki gazte-sustapenera zuzendutako zerbitzuen eta ekipamenduen prestazioan gutxieneko kalitatea bermatzea. Eta azkenik, euskal gazteriaren parte hartzeko eta solaserako bideak zabaltzea toki-esparruan ere kanal egonkorrak sortuta, gazteria elkartuari nahiz elkartu gabeari lekua eginda. Hala, gazteria-politikaren helburu argi eta esplizitua izan behar du euskal gazteei, batez ere hogeita bost eta hogeita bederatzi urte bitartekoei, jatorriko etxetik irtetea eta beren familia eratzea zailtzen edo galarazten dieten oztopoak ezabatzea. Lege horrek pertsona gazte gisa garatzen eta heldutasunera iristen lagunduko dien tresnak eman behar dizkie gazteei, haien autonomia pertsonal eta ekonomikoa sustatuz, horrek eramango baititu emantzipaziora. Eta planteamendu protekzionistetatik urrunduta egin beharko luke, pertsona gazteak emantzipatzea eta gizartean parte hartzea atzeratu eta oztopatu dezaketen planteamenduetatik urrunduta. Alde horretatik, guk uste dugu Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak kudeaketamekanismoak behar dituela, bere eskumenen garapen eraginkorra bermatuko dutenak eta esleitzen zaizkion egitekoak arinduko dituena. Ildo horretan, beharrezkoa iruditzen zaigu euskal gazteria-sistema ahaltsua izatea, neska, mutil, nerabe eta gazteei garatzen eta beraien haurtzaroaz, nerabezaroaz eta gaztaroaz dimentsio bikoitzean gozatzen laguntzea xede duena, egonkortasunez eta jarraitutasunez. Alde batetik, berez esanahia duen funtsezko etapa gisa, pertsona bakoitza bere bizitzaren protagonista, herritarren eskubideen subjektu eta gizarte-ehunaren ezinbesteko zati dena. Bestetik, heldutasunaren bitartez, ikaskuntzaren bitartez eta gaitasun pertsonalak eta lotura sozialak sendotuz, emantzipazio-prozesu progresiboa posible egiten duen etapa gisa, hau da, heldutasuneranzko trantsizio arrakastatsua eta pozgarria, erabakiak hartzeko eta bizi- tzako prozesu pertsonalean praktikan jartzeko autonomia handiagoa hartzeko balio duena. Eta nola ez, oraindik ere sinesten dugu legeak aurreikusi behar duela gazteriaren euskal institutua sortzea, gazteria-arloan eskuduna den sailari atxikitako erakunde autonomoa, funtzionamendurako autonomia duena, legeak proposatzen dituen helburuak lortzeko aukera ematen duena koordinazio egokia ematen duena, gazteei eragiten dieten neurrien zeharkakotasuna bermatuz eta indartuz. Gazteria-politika integrala, gazteriaren autonomiaren eta emantzipazioaren aldeko ekintza positiboko neurriak eta gazte-sustapeneko neurriak planifikatzea, programatzea, koordinatzea, egikaritzea eta ebaluatzea xede dituen gazteriaren euskal institutua. Urrea andreak, legez besteko bere proposamenaren justifikazioan esan du Eusko Jaurlaritzak behin eta berriz adierazi duela gaur egun gazteriak dituen erronkei erantzunak ematea lehentasuna dela. Eta ados gaude zuekin esaten duzuenean horretan geratzen dela, hitz hutsetan geratzen dela, ez baitugu planteamendu jakin bat ikusten gazteek gaur egun duten egoera larriaren aurrean. Horregatik, legebiltzarkideok, Alderdi Sozialistak eta Alderdi Popularrak erdibideko zuzenketa bat aurkeztu dugu Ganbera honi eskatzeko Jaurlaritzari eska diezaiola gazteriaren euskal legea egitea planteatzeko. Azkenik, Urrea andrea, iruzkina egin nahiko nizuke zure lehen interbentzioaren inguruan... Politikan, behin baino gehiagotan esan dut eta berriz ere esango dut, koherentea izan behar da. Itxura batean zuk ez duzun koherentzia. Legebiltzar honetako alderdi guztioi eskatu diguzu politizaziotik kanpo uzteko gazteria, eta zer egin duzu zuk zure interbentzioarekin? Epaiketa frankistez eta atxiloketez hitz egitea... Hara, politizazioa zuek ari zarete egiten; beraz, ez kritikatu gainerako alderdiak, zuek horretan aurrenak zaretenean. Gauza bat da iraultzailea izatea, eta beste bat talde armatu bateko kideak defendatzea. Iraultza balio demokratikoak defendatuz egiten da beti. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2662
10
52
14.11.2013
BERRIOZABAL BÓVEDA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea, eta eguerdi on guztioi. Nik ere aitortzen dut zenbait momentutan zertaz ari garen galdu dudala begi bistatik, adi egoten saiatu naizen arren. Hasi baino lehen, galdera bat luzatuko nahiko nioke Urrea andreari: klase politikoaz aritu zara gora eta behera; eta zu zer zara? Zu ez al zara politikoa, legebiltzarkidea, herritarren ordezkaria? Zu ez al zara klase politikoa? Gu klase politikoa bagara, zuek ere, berdin-berdin, klase politikoa zarete. Euzko Alderdi Jeltzaleak aspalditik dio neskamutikoak, nerabeak eta gazteak eragile aktiboak izan behar direla Euskadiren diseinu, eraikuntza eta garapenean. Herri gisa aurrera egin eta hasteko bidea elkarrekin egin eta etorkizuna elkarrekin eraiki behar dugula. Euzko Alderdi Jeltzaleak beti esan du pertsona duela ardatz bere jardunean eta abian jartzen dituen egitasmo guztietan. Eta gazteri politiketan ere euskal gazteak ditu gogoan eta abiapuntuan. Gure asmoa inoiz ez da izan gazteak babesteko politikak sustatzea, ezta gutxiagorik ere. Babesa, laguntza behar izaten dugu pertsona orok, gazte ala ez, bizitzako zenbait unetan, baina ez adin zehatz bat izateagatik edo gazte izateagatik, zailtasun egoera bat bizitzen egoteagatik baizik. Euskal gazteriak egun dituen kezka eta arazoen inguruko gogoeta bat eginda, hainbat lan esparru zehaztu daiteke, besteak beste, lana, etxebizitza, osasuna eta bizi-ohitura osasungarriak, mugikortasuna, partaidetza, hezkuntza, aisialdia, baloreak, nahi beste. Kezka horien azpian milaka errealitate eta zailtasun ezberdin aurkitu ditzakegu, gazte bakoitzari modu desberdinean eragiten diotenak. Baina guretzat lan esparru izateaz gain, erronka ere badira erraztu eta konpondu beharreko egoerak. Gazteen emantzipazioaz hitz egin da, batez ere, gaurkoan, eta guretzat ere lana eta etxebizitza dira une honetan lehentasunezko bi ardatz, horiek baitira gazte bat emantzipatu eta bizi proiektu independente bat abian jartzeko edo garatzeko orduan aurkitzen dituen zailtasunik handienak. Baina emantzipazioa ez da bat-batekoa. Prozesu dinamikoa da, eta herri erakunde desberdinok prozesu horretako etapa desberdinetan murgildu behar dugu. Eta horretan saiatzen da Euzko Alderdi Jeltzaleak zuzentzen dituen erakunde guztietan eta legerik gabe ere, makina bat gazte politika publiko jarri dira abian euskal erakundeetan azken 30 urteetan, ikuspuntu integral batetik abiatuta. Gure ustez, herri erakundeek zeresana dute bizitzaren garai desberdinetan, haurtzaroan, nerabezaroan eta gaztaroan bertan. Eta esaterako, umetatik garatu beharrekoak dira autonomia eta ekimena bultzatzea, arlokako jarduerak integratuz: aisialdia, genero berdintasuna, drogen prebentzioa, ingurumen jasangarritasuna, baita garapen pertsonala ere, bizikidetza eta autonomia lortzen lagunduko duten hezkuntzaren arloko helburuak lortze aldera. Ekintzailetasuna ere landu beharreko gaitasuna da. Komunikazioaren arloko estrategiak eta ekintzak ere. Hori guztia, gaitasunei dagokienez. Hori da egin beharrekoa dela uste duguna eta egiten saiatzen garena, baina beste hainbat kontu ere landu daitezke erakundeetatik enpleguaren ikuspuntutik, gazteen lana eta ekite gaitasuna bultzatzea lehen lan esperientziak bideratuz, prestakuntza eta praktiketako egitarau zehatzak landuz, lanbide egokitzapeneko eta lanerako birziklapen egitarauak antolatuz, talentua sustatuz, unibertsitate ikasleen lan esperientziak bideratuz, aldundi eta udalekin batera ekintzaletasuna bultzatuz, baita etxebizitzaren ikuspegitik ere, gazteek etxebizitza eskuratzea errazteko planak abian jarriz edo alokairu kontratuak sustatuz. Hauek dira guk mahai gainean jartzen ditugun proposamen batzuk. Batzuk, abian daudenak eta beste batzuk garatu beharrekoak, baina ziur gaude beste hainbat proposamen ere egon daitezkeela eta egon badaudela, eta horiei buruz hitz egiteko prest dago gure alderdia, ez diogulako elkarrizketari biderik itxiko. Gauza bat bai argi dugu, eta da batzuok eta besteok erakunde desberdinetan jartzen ditugun ekimenek logika bat izan behar dutela, koherenteak izan behar dutela, euren artean osagarriak eta bateragarriak izan behar direla, baldin eta arrakasta izango badute. Nuestra enmienda tenía dos puntos. Un primer punto en el que instábamos al Gobierno Vasco a seguir trabajando en el tercer plan joven. Como hemos manifestado en más de una ocasión, entendemos que es un instrumento necesario y valioso, como lo han sido los anteriores planes, que abarca múltiples campos desde el empleo, la educación, la salud, el consumo, el ocio, la vivienda… Abarca todos esos ámbitos porque creemos en una política integral de juventud, señor Zaballos, y el Gobierno está trabajando en ello, y además dentro de unos días comparecerá en comisión para dar cuenta de ello. En lo que respecta al segundo punto, por un lado mostrábamos un compromiso de colaboración con las personas jóvenes asociadas y no asociadas, con la EGK, diputaciones, ayuntamientos y el propio Gobierno Vasco, y por otro lado definíamos el objetivo que a nuestro entender debía tener esa colaboración, y era dotar de coherencia a las políticas de juventud. Gainontzeko zuzenketei dagokienez, harriduraz irakurri dugu Alderdi Sozialistaren zuzenketa. Batez ere, bi arrazoigatik: batetik, duela hainbat hilabete, martxoan hain zuzen ere, ekimen bat aurkeztu zuelako gai honen inguruan Alderdi Sozialistak; oraingoan ez duzue burua gehiegi nekatu, eta hitzez hitz testu bera jarri duzue zuzenketa moduan, eta kuriosoa iruditzen zaigu horren interes handia izanik, martxotik hona igaro diren hilabete guztietan, osoko bilkuraren bateko gai zerrendan aurkitu ez izana ekimen hori. Eta bestetik, gobernu erantzukizunak izan dituen alderdi batek ezinezkoak diren kontuak eskatzen jarraitzea ez zaigu oso kontu arduratsua iruditzen, erabat ezinezkoa baita eskatzen duena, hilabetean, hau da, abendua baino lehenago, lege proiektu bat ekartzea proposatzen duelako. Eta aurreko lege proiektua aipatu duzu eta pasarte batzuk ere irakurri dituzu hitzez hitz, baina gogorazi nahi dizut Legebiltzar honen gehiengo zabalak, zuen alderdiak izan ezik, bizkarra eman ziola lege proiektuari. Le quiero recordar que esa votación del proyecto de ley traído por el Gobierno López fue el principio del fin de un pacto. PP PSE baino apur bat eskuzabalagoa izan da bere zuzenketan, hilabete beharrean sei hilabete eskaini ditu, baina berak ere ondo daki ezinezkoa dela eskatzen duen hori; eta, gainera, iruditzen zaigu iraganeko akatsak errepikatzea ez dela egokia eta legebiltzar taldeok atzera begiratu eta ikusi beharko genukeela zer egin zen gaizki, urrats horiek berriz ere ez errepikatzeko. Urrea andreak esan bezala, erdibidekoa sinatu dugu bi elementu nagusiren inguruan: batetik, gazte plana, eta bestetik, ponentzia edo lan taldea eratzea. Eta erdibidekoa, Oyarzabal jauna, testuaren gainekoa da, ez Urrea andrearen planteamenduei buruzkoa edo hitzaldiari buruzkoa. Izan ere, ondo dakizu gure taldea ez datorrela bat Urrea andreak esandako askorekin. Gure ustez, erdibidekoa onargarria da talde guztientzat. Irekia da, lan esparru zabala eskaintzen duena, gogoetarako nahiak, zailtasunak, kezkak, arazoak entzuteko eta iritzi trukaketarako. Hortaz, gure taldea prest dago datozen hilabeteetan ponentzia horretan lan egiteko, gazteak bai, baina baita gazteria arloan zeresana duten erakundeei ere entzuteko. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2663
10
52
14.11.2013
URREA HERRERA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Oyarzabal jauna, gizarte hau, euskal gizartea, zorionez, plurala da eta, gainera, adimentsua. Ikusi besterik ez dago: hamar eserleku, hogeita bat eserleku. Ganbera honetan norbaitek gazteriaz hitz egiteko eskubidea badu, Ganbera honetako gazteenak du. Ez dugu ordezkatzen gazteriaren zati bat. Nire interbentzioetan nire taldea ordezkatzen dut, iruditzen zaigulako gazteriak berak ordezkatu behar duela bere burua, eta horregatik planteatu dugu batzordea. Gertatzen dena da normala dela: herritarrek beren pentsaera adieraztera ohituta ez daudenek –zertaz lotsatu asko dutelako– beldurra dute herritarrek alternatibak plantea ditzaten, zenbait pertsonak planteatzen duten ereduaz oso bestelakoak. Zenbait hesi gainditu behar direla eta haratago joan behar dela besterik ez dut esan nahi. Ez dago gehiago hitz egin beharrik gazteriaren premiez. Ekar ditzagun, ikus dezagun zer esaten diguten, eta babes dezagun gazteria zuzenean. Erabateko aldaketaren aldeko apustua egingo dugu: pertsonak ekarriko ditugu erakundeetara. Orain arte ez da hori egin. Jakina, normala da.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2664
10
52
14.11.2013
URREA HERRERA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… hitz egingo duena eragiten dion gauzei buruz. Eta ez zuek, zuen helduroletik, gure etorkizunarekin erabat amaituko duten, gure etorkizunarekin amaitu eta suntsitu egingo duten erreformak eginda. Bai, jaun-andreok, munduko txapeldunak zarete enplegua suntsitzen eta prekarietatean jartzen, eta gazteriaren politika oso urrun dago zuen eredu hegemonikotik, niri behintzat izua eta nazka ematen didan eredutik. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2665
10
52
14.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Kontu horri garrantzia gehiago ez emateagatik, ez du eta, erabili duzun tonuak ez du erantzuterik ere merezi. Oso aukera baliotsua alferrik galtzen ari zara gazteen benetako arazoei buruz hitz egiteko eta, aldi berean, gazteria-politiketan etorkizunari aurre egiteko. Uste dut modu inozo samarra dela denbora eta ekimenak alferrik galtzeko eta erabili duzun tonuak ez du erantzunik merezi.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2666
10
52
14.11.2013
ZABALLOS DE LLANOS
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Berriozabal andrea, egia esan, gaur egokitu zaizun zeregina…, ez litzaidake gustatuko zure tokian egotea. Ni lotsa-lotsa eginda geratuko nintzateke tribuna honetara etorri beharko banu gazteen interesak defendatzera, zure alderdiak eta zure Jaurlaritzak gazteengan sinesten ez dutela ikusita. Beraz, zuk Alderdi Sozialistari ikasgaiak eman…, batere ez. Batere ez, eta esango dizut zergatik. Egia da martxoan alderdi honek legez besteko proposamen bat aurkeztu zuela Jaurlaritzari eskatuz gazteria-legea egiteko. Baina Ganbera honetara etorri ez bada, Alderdi Sozialistak euskal herritarrentzako oso garrantzitsuak diren beste gai batzuetan lanean jarraitu duelako izan da. Zuek egin ez duzuena. Zer ekarri duzue zuek Ganbera honetara? Euskadiko eguna kentzea? Hori al da euskal herritarrei axola zaiena? Beraz, zuek guri, lezio gutxi. Nire interbentzioan López lehendakariak aurkeztu zuen euskal gazteria-legearen zioen azalpenaren zati batzuk erabili ditudala esan duzu. Egia da, aitortzen dut. Nire interbentzioaren zati bat lege horretan oinarrituta dago. Ba al dakizu zergatik? Sinesten dudalako. Gazterian sinesten dut eta Jaurlaritza sozialista honek egin duen lanean sinesten dut. López lehendakariak egin duen lanean, Urgell sailburuak egin zuen lanean eta Nacho Rodriguez Gazteria zuzendariak egin zuen lanean sinesten dut. Eta sinesten dudanez, hona etorri naiz defendatzera. Beraz, zuk gazteria-politika integral batean sinesten duzula esatea…, jaitsi bedi Jainkoa eta ikus dezala, beste hainbat aldiz esan dudan bezala. Ez duzue gazteria-legea nahi. Eta ez hori bakarrik, edozer gauzari heltzen diozue; esaterako, EH Bilduk planteatutako batzorde bati, zeinarekin gerta litekeen, adibidez, Ganbera honek lege hori onartzea, bere interbentzioan esan baitu ados daudela eta lege bat beharrezkoa dela uste dutela. Alderdi Sozialista ez dago batzorde hori sortzearen kontra eta, horregatik, abstenitu egingo gara zuen erdibideko zuzenketaren bozketan. Zer uste dugun? Honekin lortuko den gauza bakarra Euskal Herrian bizi diren gazteen egoera larria luzatzea izango dela. Gazteria-legerik ez duten autonomia-erkidego bakanetakoa gara. Eta pena ematen digu, Urrea andrea, zuk Euzko Alderdi Jeltzaleari jarraitzeak eta hau are eta gehiago luzatzeak. Gazteek ordainduko dute. Euskal gazteek ordainduko dute. Zuk esan duzu aurreko legeak ez zuela partaidetzarik, EH Bilduk etorri behar izan duela Ganbera honetara pertsonak Legebiltzarrera ekartzeko! Informa zaitez ondo. Jaurlaritza sozialistak aurkeztu zuen euskal gazteria-legearen aurreko proiektua prozesu partehartzaile baten bitartez egin zen. Prozesu hartan agenteek nahiz elkartu gabeko jendeak hartu zuten parte, baita EGK-k edo aldundiek ere. Informa zaitez. Informa zaitez. Eta ez hori bakarrik, izan ere, EAJk ere ez du nahi gazteriaren euskal instituturik. Are gehiago: pentsa ezazu zenbat axola zaion gazteria Euzko Alderdi Jeltzaleari, Gazteriaren Zuzendaritza Kirol Zuzendaritzarekin uztartu baitu. Zer gertatzen da? Ez al du horrenbesteko garrantzirik herrialde honetako gazteriak? Eta ez diezadatela esan berregituraketagatik eta aurrezteagatik dela, alde batetik kendu baina beste alde batetik beste erakunde batzuk sortzen dituzte eta. Hemen esan zenuen bulegoak sortuko zenituela Singapurren eta ez dakit non! Beraz, aurreztu behar baduzu, aurreztu arlo guztietan, eta ez gazteria-arloan soilik. Zuek, Alderdi Jeltzalekook, uste duzue nahikoa dela EGKri diru-laguntza bat ematea. Gauza bat esango dizut, Berriozabal andrea: zuek horrenbeste defendatzen duzuen EGK horretako lehendakariak Ganbera honetan esan zuen euskal gazteria-lege bat onartzeko premia zegoela. Beraz, egin iezaiozue kasu. Eta egia da Alderdi Sozialistak aurkeztu duen osoko zuzenketa hau beste batzuetan aurkeztu dugun bera dela baina, berriro diot, sinesten duguna da. Ez zuek aurkeztu duzuen osoko zuzenketa bezala, edukirik gabeko zuzenketa dena. Zer da gazteria-politikei koherentzia ematea? Zer esango didazu niri, Gobernuan daramazuen urtebetean –urtebete baino gutxiagoan– koherenteak ez bazarete zuen politiketan? Zuk esan didazu "pertsona gazteei entzun eta errespetatu"… Zer gertatzen da? Denbora horretan ez diezuela entzun eta ez dituzuela errespetatu? Beraz, izan zaitezte koherenteak, aurkezten duzuenak pena ematen du eta. Jarrera horiekin gazteek lortuko dutena… Nola sinetsiko dute bada politikan edo Jaurlaritza honetan! Lehenago sinetsiko dute Errege Magoetan zuengan baino. Horregatik, Autonomia Erkidego honetan gazteria-lege bat behar dela defendatzen dugu eta defendatzen jarraituko dugu. Eta gauza bat esango dizut, Urrea andrea: gazteria ez du adinak adierazten, adina NAN agirian jartzen duen zenbaki bat da. Niri iruditzen zait zure hitzaldia ez dela zu bezalako pertsona gazte baten hitzaldia. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2667
10
52
14.11.2013
BERRIOZABAL BÓVEDA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, legebiltzarburua. Nos da la sensación de que hay determinados grupos con cierta amnesia. Urrea andrea, zu eta Euskal Herria Bildu hemen egon baino lehen, azken 30 urteetan gazteriaz hitz egin da Legebiltzar honetan, zuk agian ez dakizun arren. Gazteriaz hitz egin da, helduek gazteriari buruz hitz egin dute eta gazteek eurek gazteriaz hitz egin dute. Hortaz, ez da horren berritzailea proposatzen duzuen hori. Eta Alderdi Sozialistak hilabeteko epean nahi du guk lege proiektua ekartzea bai. Zenbat denbora behar izan zuen PSEren Gobernuak lege proiektura Legebiltzarrera ekartzeko? Aurreikusi zenutena baino urte bat gehiago. 2009an heldu zineten gobernura eta 2011n ekarri.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2668
10
52
14.11.2013
BERRIOZABAL BÓVEDA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… zein partehartze prozesu serio gauzatu zuen Jaurlaritzak? Zein adostasun landu zituen PSEk lege proiektu hura hona ekarri baino lehenago? Inorekin ere ez. Gaur bertan lege proiektuaren pasarteak irakurri dituzu, aitortu duzu hori horrela dela sinetsita zaudelako. Ni sinetsita nago zuek baino ez zenutela gogoko lege proiektu hura eta Legebiltzar honek hala adierazi zizuela. Izan ere, zenbat zuzenketa aurkeztu zizkioten legebiltzar taldeek zuen proiektu horri? Hiru osoko zuzenketa, zatikako zuzenketei begiratuz gero 251, eta horien artean zuen bazkide zen Alderdi Popularraren ekarpen oparoa. Gero institutuaz aritu zara. Ustedes pretendían crear un instituto, y para ello estaban dispuestos a ir en contra de los principios que ustedes mismos se habían dado previamente para la elaboración de los presupuestos. Ustedes pretendían crear un instituto saltándose todas las normas que ustedes mismos se habían dado con la no creación de nuevos organismos autónomos. Por tanto, ¡usted me dirá lo que pretendían hacer! ¿Eso es lo que querían ustedes?, ¿saltarse a la torera lo que ustedes mismos habían decidido meses antes y crear un instituto? ¡Por favor!, cierta coherencia es lo que pedimos al Partido Socialista. Ordutik hona, zuek lege proiektua ekarri zenuten… Entzun dizut, orain zaude zu momentu batean. Ordutik hona adostasun zabalik landu al da Legebiltzar honetan kontu honi dagokionez lege proiektu sendo bat, iraunkor bat, bideragarri bat adosteko? Bai? Zuk hala uste al duzu? Eta bidezkoa ikusten al du PSEk aurreko legealdiko hanka-sartzeak legealdi honetan errepikatzeko eskatzea Jaurlaritzari? Eska dezakezue nahi duzuena, baina Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Eusko Jaurlaritzak ez dituzte zuek egindako hanka-sartzeak eta koherentzia faltak egingo. Eta gu, lehen ere esan dut gazteria arloko politikak elkarlanean lantzeko eta adosteko prest gaudela, beti egon garen moduan.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2669
10
52
14.11.2013
BERRIOZABAL BÓVEDA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, gazteriaren arazoei erantzuna emateko eta haien azterketa eta eztabaidarako ponentzia bat eratzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… Baina horretarako ez gaude prest, lege proiektu hutsak ekarri, espektatibak sortu eta ezerezean geratzeko. Serio lan egiteko bai, baina kea saltzeko ez, zeren eta zuk ondo baino hobeto dakizu legeak berak jartzen zuen helburua, hau da, gazteen emantzipazioa erdiestea, ezinezkoa zela, erabat ezinezkoa zela, testu artikulatuari begiratuz gero. Horregatik, guk berretsi egiten dugu gazte politiken arloan gazteekin eurekin, Jaurlaritzarekin, aldundiekin, Eudelekin, EGKrekin lan egiten jarraitzeko premia. Eta berriro diot, Urrea andrea, egingo dugu, gustura egingo dugu lan datozen hilabeteetan, asko entzun eta ikasiko dugu erabakiak hartzeko, baina ez da lehen aldia izango. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2670
10
52
14.11.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Lehendakari jauna, legebiltzarkideok, buenas tardes a todos. Europako Batasuneko Justizia Auzitegiaren epaiak agerian utzi zuen azken urte hauetan milaka lagun beren etxeetatik joanarazi dituen espainiar legearen hainbat alderdi ez direla bateragarriak 1993an onarturiko Kontsumitzaileen Babeserako Zuzentarauarekin. Epai horren ostean, hipoteka-kontratuetan abusuzko klausulak egon ote diren aztertzen ari diren epaileek exekuzio-prozesua gerarazi eta, kautelazko neurri gisa, etxegabetzea galaraz dezakete. Halaber, auzitegiak hainbat printzipio zehazten ditu, epaileek klausula bat abusuzkoa noiz den interpretatu ahal izateko. Aurtengo ekainean, Justizia Auzitegi Nagusiak ere epai eredugarria eman zuen, eta jurisprudentzia sortu. Gorenaren arabera, zoru-klausulak baliozkoak dira soilik gardentasun bereziko baldintzak betetzen direnean kontsumitzaileekin egindako kontratuetan, eta gaineratzen du kontsumitzaileak argi eta nabarmen informatu behar direla. Horrez gainean, eragindako banketxeei debekatu egiten die etorkizunean zoruklausula berdinak erabiltzea. 2012an, Kontsumobidek kutxa bat zigortu zuen zoru-sabai klausula abusuzko bat erabiltzeagatik. Kutxa horrek errekurtsoa jarri zion zigorrari, baina Gasteizko Administrazioarekiko Auzien 1. Epaitegiko 2012ko irailaren 19ko epaiak Kontsumobideri eman zion arrazoia, eta zigorra berretsi zuen, zoru-klausula abusuzkoa zela iritzita. Kontua da, nolabait, gaur egun auzitegiek duten jokaera, eman dituzten epaiak eta, nire ustez, Ganbera honetan gaude talde politikoen jarrera eta, halaber, gizartearena ikusirik, denak bat datozela esatean klausula nabarmen abusuzkoak izan direla eta oraindik daudela kredituak, hipotekak eta beste hainbat banku-produktu ematen direnean. Horretan datza, hain zuzen, sozialistok aurkezten dugun legez besteko proposamenaren zentzua. Proposamenaren bidez, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu gure Autonomia Erkidegoan diharduten kredituentitateak ikuskatzeko plan integral bat egin eta martxan jar dezala berehala, abusuzko klausula horiek detektatu eta zigortzeko, eta hiru hilabeteko epean bidal dezala Ganbera honetara. EH Bilduk aurkezturiko zuzenketak gehikuntzazkoak dira. Guk ere halaxe hartu ditugu, eta bi puntuak jasotzen dira erdibideko zuzenketan. Beraz, eskerrak eman nahi dizkizuegu zuen ekarpenengatik. Euzko Abertzaleak taldeak aurkezturiko osoko zuzenketari dagokionez, esan behar dizuet lehenengo puntuan jasotzen dena Kontsumobideren zerbitzuek egiten dutela, kontsumitzaileei informazioa emateko hipotekan abusuzko zoru-klausulak daudela detektatzeko eta erreklamatzeko moduei buruz, eta zaintza, informazioa, aholkularitza eta abar emateko. Institutuaren beraren funtzioak dira, eta uste dugu bere lana egin dezan eskatzeak ez daukala zentzu handirik. Osasun eta Kontsumo Sailak gai honi buruz irailaren 12an emandako erantzunean, adierazi zuen Kontsumobidek zoru-klausulei buruzko kontsultei erantzuten diela, eta erreklamazioen ohiko prozedura jarraitzen duela (erreklamazioak jaso eta aztertu, auzian sartutako erakundeen arteko bitartekaritza egin, arauhausterik egon den aztertu eta zigortu). Informazioalorra ere lantzen du, bere webgunean intereseko epaiak eta berriak argitaratuz. Gaur bertan, mezu elektroniko bat iritsi zait, Kontsumobideren webgunean berri hau zetorrela esanez: "Zoru-klausula. Kontsumobidek informazioa ematen dio kontsumitzaileari". Beraz, uste dut Kontsumobide bera ere konturatzen ari dela akordio on bat daukagula. Euzko Abertzaleak taldeak aurkezturiko bigarren puntuan, Eusko Legebiltzarrari eskatzen zaio Euskadiko Notarioen Elkargoari, indarrean dagoen legeria aplikatuz, kontsumitzaileak berariaz ohartarazteko hipoteka-kontratuetan jaso daitezkeen balizko abusuzko klausulei buruz. Kasu horretan ere gauza bera esan behar dut: Notarioen Elkargoari bere lana ondo egin dezan eskatzeak ere ez du zentzu handirik. Hala eta guztiz ere, gauza bat aipatu nahi dut: aipaturiko Auzitegi Gorenaren epaian, notario-aurrean azalpenak eman arren, zoru-klausulak zeudenik ere jakin gabe hipoteka sinatu zuten lagun askori eragin dion gardentasun-falta aipatzen da. Auzitegi Gorenak dio hori ez dela nahikoa. Euzko Abertzaleak taldeko ordezkariari gomendatu nahi diot irakur dezala epai hori, esandakoa egia dela ikus dezan. Zuen zuzenketaren hirugarren puntuak badu zentzua, eta, beraz, erdibideko zuzenketan sartu dugu. Beraz, bi taldeei eskerrak eman nahi dizkiet eskainitako laguntzagatik. Uste dut erdibideko zuzenketa ona lortu dugula. Gainerako taldeei ere proposamena onar dezaten eskatzea baino ez zait falta. Nire aldetik, besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2671
10
52
14.11.2013
PINEDO BUSTAMANTE
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Arratsalde on guztioi. Gaurkoan kontsumitzaileen eskubideen inguruko eztabaidagai daukagun hau pil-pilean dago azken urteetan. Zergatik? Krisi garai hauetan azalerazi direlako sistemaren gehiegikeria asko. Gai honen jatorria gogoratzea ondo dago. Boom inmobiliarioaren garaian hainbat erakundek maileguak ehundaka egiten zituztenean, asko era honetako klausulak erabiltzen hasi ziren helburu bakarrarekin: diferentzialaren gudan galtzen zutena zoru klausulen bidez hainbat aldiz biderkatua irabazi nahi zuten. Garai hartan mailegu hipotekarioen inguruan guda oso gogorra izan zen, ezezagunak zitzaizkigun hainbat erakunde prezio ezin hobeak ematen hasi ziren eta betiko beste hainbat merkatuaz jabetzeko, baita ere. Baina guda horretan soilik diferentzialaz hitz egiten zen eta zoru klausulak isilpean zeuden; are gehiago, noizbait azaleratzen baziren, azalpen erraz bat zuten: nola egongo da inoiz euriborra, adibidez, % 2a baino beherago? Eta, noski, momentu berean, sabai klausula azaltzen zen bezeroarentzat garantia moduan. Bai zera, garantia. Sabaia beti, beti hain altua zen –eta oraingoan bai–, ez zen inoiz helduko euriborra horraino. Hau iruzur hutsa da. Argi dagoena da erakunde eta bezeroek ez zutela informazio bera, erakundeek klausula hauek jartzen zituztenean diruaren merkatuaren zer-nolakoak ezagutzen zituztela eta merkatu honen benetako mugak ezagutzen zituztela, baina bezeroek ez. Bezeroek ez zuten informazio hau. Egoera hau izanik, gure taldean, dudarik gabe, era honetako klausulen aurka agertzen gara, eta horregatik, PSEk proposatutako jatorrizko legez besteko proposamenarekin bat eginez berau osatzeko bi puntu proposatzen genituen: batetik, era honetako abusuzko jardueren aurrean errefusa eskatuz; eta bestetik, herritarren eskura bankuen gehiegizko klausulen salaketetan babes legal eraginkor bat jartzeko eskatuz. Azkenik, Sarasua andreak esan duen moduan, erdibideko bat lortu dugu hiru taldeen artean. Espero dugu eskatzen duguna bete dadila, eta kontsumitzaileen defentsan egin beharrekoa egin dadila. Nahiko egoera latzak ikusten ditugu arazo hau bizitzen ari diren pertsonengan eta beste hainbat gehiegizko klausulen aplikazioa bizitzen ari direnengan ere, adibidez, IRPFren gaia. Hiritarrek ez dituzte ordaindu behar sistemak berak sortutako gehiegikeriak. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2672
10
52
14.11.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta, señor lehendakari, señoras consejeras y señores consejeros, señorías, buenas tardes a todos. Hasteko, esan behar dut Errenazimendu garaikoa ematen dudala; izan ere, goizean paisaiari buruz hitz egin dut, eta arratsaldean, abusuzko klausulei buruz; ez dakit..., baina, tira. Duela bost urte eskas –eta are gutxiago Euskadin–, etxebizitzen salerosketa ez zen batere ezohikoa; ia eguneroko zerbait bihurtuta zegoen. También, muy a menudo, ocurría algo sin que las instituciones –sobre todo, las instituciones españolas– se dieran cuenta: si comprabas un piso el lunes, el viernes valía un 10 % más en el mercado. Denek zeukaten dirua; bazirudien denak zirela aberatsak, baina, benetan, guztiok geneukana zorrak ziren, ez besterik. Denok geunden zorretan: banketxeak, enpresak, herritarrak eta Administrazioa. Aberastasun kolektiboaren amets hura amaitu egin zen bat-batean, Zapaterok krisi hura ukatu arren. Orduan, Apokalipsiaren lau zaldunak batera iritsi ziren. Zorrek zor gehiago sortu zituzten, enpresa zorpetuak itxi egin ziren eta langabeziak milioika familia suntsitu zituen. Muchas de esas viviendas se compraron a precio de oro; a veces, los créditos superaban en un 100 % el precio de la vivienda. Esto perjudicó aún más a las ya maltrechas economías familiares. Más adelante, los bancos tuvieron unas deudas inmensas, y no dejaron de cobrar las hipotecas, pero millones de ciudadanos se declararon insolventes. Orduan iritsi ziren etxegabetzeak, tragediak eta bankuen milioi askoko erreskatea; izan ere, bankuak erori izan balira, hondoa joko baitzuten jadanik lur jota zeuden herritarrek. Gaur egun, milaka etxebizitza daude banketxeen esku, milaka familia etxetik botata eta beste hainbat banku eta kutxekin dituzten zorrak ordaindu nahian, ordaindu zutenaren erdia balio duten pisuetan. Los ciudadanos o muchos de ellos no pensaron que las cosas podían ir a peor, y firmaron los documentos, sin tan siquiera mirarlos. Zenbat banketxe eta kutxak egin zituzten gehiegikeriak horrelako klausulekin! Zenbatek erosten zituzten etxeak planoa bakarrik ikusita, ondoren, hilabete batera, saltzeko eta onurak lortzeko! Eta beste hainbat gauza ere egin ziren. Horren guztiaren ondorioz, judizializatu egin da gure errealitate ekonomikoa, eta gatazka asko eta asko aberastasun orokor hartako sugarren errauts bilakatu dira, eta epaileen esku geratu. Judizializazio horren ondorioz, hainbat eratako epai mordoa atera da –gehienak kontsumitzailea babestearen aldekoak, dena den–, baina horietatik bi epai –berriak gainera– aukeratuko nituzke, logika osoz, etorkizun gardenagoa ekarriko baitute guztiontzat. Baina ez naiz horiei buruz hitz egiten hasiko, jadanik aipatu eta azaldu baititu Sarasua andreak. Bi epai horiek, maila baxuagoko beste ehunka epairekin batera, errotik aldatu dute kontsumitzaileek banketxeen aurrean zuten egoera. Orain, askoz ere hobea da kontsumitzaileen egoera, eta pozten gara horregatik. Euskadin, hasieran esan dudan moduan, egoera ez da hain larria izan; hala eta guztiz ere, administrazioek sakon landu dute gaia, eta kontsumitzailea babestu dute banketxeen abusuzko praktika batzuen aurrean. Prueba de ello, tal y como nos explicó en mayo el consejero de Salud y Consumo en respuesta a una pregunta de la señora Sarasua, Kontsumobide recibió cinco denuncias, las cuales se remitieron al Banco de España, ya que es el órgano competente. Este año, se han recibido 10 reclamaciones hasta mediados de mayo, y están realizando una labor de mediación, antes de remitirlas al Banco de España. Jaurlaritza eta, bereziki, Kontsumobide beren lana egiten ari da, iritsitako erreklamazio guzti guztiei erantzunez. Zerbitzu gehiago eta hobea emateko asmoz, astearte honetan bertan –ez gaur, baizik eta astearte honetan bertan–, gaur lortuko genuen akordioaren berri izan baino lehen, Kontsumobideren webgunean Gorenaren epai horren oinarrizko alderdiak ezarri dira erraz ulertzeko moduan, eta, halaber, bitartekaritza-zerbitzuak eskaintzen dira. Hala, herritarrek nola jokatu behar duten eta organismoak zer ahalmen administratibo dituen azaltzen da, hau da, bitartekarilanak egitea eta, behar izanez gero, zigorra jartzea. Bide batez, hizkera ulergarri eta dibulgatzailea erabiltzeko ahalegin bat egiten da, eta eskertzekoa da hori, ahaztu ere egin baitzait epaietan litispendentzia irakurri nuela; oraindik ere ez dakit zer esan nahi duen. Orain, zauriak sendatzeko unea iritsi da. Gaur onartutakoak, edo ondartuko dugunak –zuzenketak egin ondoren– erakusten du Legebiltzarrak zer borondate duen gai horretan, baina, hala ere, uste dut azalpen bat eskatzen duela. Gure buruari iruzur ez egitearren, esan beharra dago Eusko Jaurlaritzaren ikuskaritza-ahalmena mugatua dela, eta ezin duela egin banketxe edo kutxa bakoitzari esparru-kontratuak eskatu baino askoz ere gehiago. Badirudi egokiagoa dela kontsumitzailearen salaketa Kontsumobidetik bideratzea, behar den laguntza juridiko eta administratibo guztia jasotzeko. Kontsumobideren aurrean salatutako espediente horien bidez, xehetasun handiagoz ikuska daiteke bakoitza, eta, aipaturiko epaien ondoren, are errazagoa da hori egitea, zoru-klausulak desagertuz joan baitira. Ez dut uste energiak alferrik xahutu behar ditugunik, gatazkei aurre egiteko modu errazagoak badaudenean. Por otro lado, antes de dictar dichas sentencias, los bancos concedieron créditos con toda clase de cláusulas, y sin dar explicaciones sobre muchos de ellos. En ese procedimiento, los notarios juegan un papel clave. Por ello, en nuestra enmienda pedimos que se profundice en sus responsabilidades. Fede-emaile publikoak direnez, haien ardura izan beharko luke behin betiko frogatzea kontsumitzaileei kontratatu eta sinatuko diren klausulei buruzko informazioa ondo eman zitzaien ala ez. Gogoratu informatua izatea giltzarria dela epai guztietan. Baina ezinezkoa izan da. Alderdi Sozialistak ez du nahi izan, nahiz eta gure asmoa ez zen ezer aurpegiratzea, baizik eta, Gorenaren epaiak esan dezakeenaz aparte, egin beharreko lana gogoraraztea. Hala eta guztiz ere, aurretik jarri dugu akordioa lortzeko borondatea, guztien arteko adostasuna lortzea, ulertzen baitugu horrelako gai garrantzitsuetan gizarteak hori eskatzen digula. El Banco de España, el Gobierno español y el Banco Central Europeo han optado por el rescate de los bancos. Nuestro grupo cree sinceramente que nosotros necesitamos otro rescate: el rescate de los ciudadanos. Horregatik sinatu dugu akordio hori, eta, aldi berean, gure babesa eskaintzen diogu Jaurlaritzari, ikuskari eta bitartekari lanak egin ditzan, eta zorionak ematen dizkiogu egiten ari den lanagatik, babesik gabe daudenak baztertzen dituen joera orokorrari aurre egiten ari baita. Hainbeste miresten dudan Marx-ek esan zuen bezala –Karl-ez ari naiz, zeinarekin behingoz bat bainator, aurrekaririk ezarri nahi ez badute ere–, gizakien munduaren desbalorizazioaren hazkundeak lotura zuzena du gauzen munduaren balorazioarekin –kasu honetan, etxeen munduarekin izan zitekeen–. Horrez gainera, uste dugu guztiok lan egin behar dugula –baita Legebiltzar honek ere– guztiok kontsumitzaile gisa dugun erantzukizuna adierazteko, eta, horretarako, herritarrak hezteko eta kontzientziatzeko ahalegina egin behar da. Horrelako gaietan guztion arteko adostasuna lortzeak funtzio didaktikoa du, herriaren ordezkariek desabantailan daudenei laguntzeko duten borondatea adierazten baitu, ezer aurpegiratu gabe. Izan ere, anbizio kolektibo moduko batek ondasunak azkar lortzera eta azkar aberastu nahi izatera eraman gintuen; batzuk beste batzuk baino grinatsuago, interes gehiagorekin eta botere gehiagorekin aritu ziren, baina guztiok ibili ginen erotuta. Gaur geure burua berreraikitzeko unea da; batez ere, krisi hartatik ahulduenak atera direnak. Euzko Abertzaleak taldea behar bezala informatuak izan ez diren kontsumitzaileen alde, iruzur egin zaienen alde eta beren bizitzarekin duintasunez jarraitzeko sufritzen ari direnen alde dago eta egongo da. Baina ez dezagun ahaztu hau guztia gizakiaren handinahiaren ondorio dela, zeina, Oscar Wilde-k esan zuen bezala, porrotaren azken babeslekua baita. Ea oraingo honetan ikasten dugun. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2673
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on. Uste dut, hasteko, hipoteka-kontratuetan ohikoenak diren abusuzko klausulak aipa ditzakegula; milaka eta milaka herritarri kalte egin dieten eta kalte egiten dieten abusuzko klausulak. Berandutze-interesa, hipoteka-kuoten ordainketetan atzerapenak daudenean ezartzen diren interesak, eta, batzuetan, zorduna ekonomikoki itotzen dutenak. Zoru-sabai klausula, zeinak ehunka hipotekaduni galarazi baitie Euriborrak azken urteetan izandako beherakada handiez baliatzea. Facua-k duela hilabete egindako azterketaren arabera, banketxe edo kutxek ez zieten esan hamar hipotekadunetatik bederatziri beren kredituak horrelako klausularen bat zuela. Maileguaren aurretiazko epe-betetzea. Zenbait kasutan, kuota bakar bat ez ordaintzeagatik, banketxeek klausula hori aktibatu dute, eta hori aldatu egin beharko litzateke, gure inguru herrialde batzuek egin duten moduan. Maileguaren helburua. Hipoteka-mailegu askok debekatu egiten diote kontsumitzaileari etxebizitzan jarduera profesional bat egitea edo etxebizitza alokatzea. Horrek ere kalte handia egin die familia askori, batez ere honelako krisi-egoera batean; izan ere, garapen ekonomikorako eskubidea urratzen du, eta, batzuetan, baita zordunaren biziraupena bera ere. Edo eskumen-klausula. Hipoteka-kontratu batzuetan, banketxeak eskumen jakin baten mende jartzeko obligazioa ezartzen du, eta, auzirik badago, bezeroak finantza-erakundeari komeni zaion lekuko auzitegietara jo behar du. Abusuzko klausula asko egin dira, eta milaka eta milaka herritarri kalte egin diete. Espainian sinatutako hipoteken % 90ek horietakoren bat, kontsumitzaileen interesak urratzen dituen abusuzko klausularen bat, duela kalkulatzen da. Europako Batasuneko Justizia Auzitegiaren epaia gogora daiteke, hemen egin den moduan, zeinaren arabera, Espainiako Hipoteka Legea ez baita Europako zuzenbidera egokitzen, besteak beste, kontsumitzailea defentsa-gabezia egoeran dagoelako abusuzko klausulen aurrean. Kontua da zer egin daitekeen hipoteketako eta kontsumo-kredituen kontratuetako abusuzko klausula horiekin guztiekin, horiek aurkitu, eta desagerrarazteko. Kontua da jakin behar dugula ea denok ados gauden horiek desagerraraztean eta horretarako eman beharreko pausoetan. Espainian, abusuzko klausula gehiegi daude. UPyDk hainbat aldiz eskatu du legez arau daitezela berandutze-interesak eta ez dadila exekuzio-prozedurarik abian jarri kuota bakar bat ez ordaintzeagatik. Azkeneko aldian, Parlamentuko talde guztien babesa lortu genuen –baita Alderdi Popularrarena ere–, eta Kongresuak interes horiek arau daitezela eskatu zuen. Baina, bitxia bada ere, aurreko legegintzaldian, UPyDk antzeko ekimen bat atera zuen aurrera aho batez, baina ez zen ezer ere egin. Horregatik, batzuetan iruditzen zaigu Espainiako Gobernua dela jasaten dugun klausularik abusuzkoena. Beraz, nire ustez, abusuzko klausulak identifikatu, eta desagerraraziz joan beharko lirateke, eta, noski, ahalik eta informazio gehien eman beharko litzaieke kontsumitzaileei. Espainiako Gobernuak horrelako jokaerak galarazi beharko lituzke ikuskapenen, zigorren eta legeria gogorragoaren bidez, eta, halaber, erabiltzaileen eskubideak bermatzeko neurriak jarri beharko lirateke martxan. Ez dugu aurkeztu zuzenketarik, baina uste dut Espainiako Bankuak identifikatu beharko lituzkeela gehiegizko klausula guztiak, deuseztatzen joan ahal izateko. Egia esan, jatorrizko ekimenean proposatzen dena eta gainerako taldeek proposaturikoa interesgarria iruditzen zait benetan; gehienak erdibideko zuzenketan jaso dira, eta guk aldeko botoa emango dugu. Halaber, bat gentozen jatorrizko ekimenean esaten zenarekin, alegia, Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari eska diezaiola Euskadin dauden kredituerakundeak ikuskatzeko plan integral bat egin eta aplikatu dezan berehala, abusuzko klausulen erabilera detektatzeko eta zigortzeko. Gainerako zuzenketetan ere –aurkezturiko bietan– proposatutako ekimenak guztiz arrazoizkoak iruditu zaizkit, baita Euzko Abertzaleak taldeak egindako proposamenetako batzuk ere, azkenean erdibidekoan sartu ez arren. Bistan denez, ados gaude abusuzko ekonomiaeta finantza-jarduera oro baztertzearekin, Eusko Jaurlaritzari eskatzearekin jarduera horiek berehala desagertzeko behar diren pausoak eman daitezen, EH Bilduk aurkeztu eta proposatu duen moduan, eta Eusko Jaurlaritzari eskatzearekin banketxeen abusuzko klausulak salatzen dituzten herritarren esku jar ditzala Kontsumobideren lege-babes eraginkorreko baliabide guztiak. Eta, esan bezala, Euzko Abertzaleak taldearen proposamenetako batzuk ere oso interesgarriak iruditu zaizkigu. Zehazki, Euzko Abertzaleak taldeak proposatu zuen Euskadiko Notarioen Elkargoari eska geniezaiola, indarrean dagoen legeria aplikatuz, kontsumitzaileak berariaz ohartaraz ditzaten hipoteka-kontratuetan izan daitezkeen abusuzko klausulei buruz. Oso interesgarria iruditzen zait hori. Azken finean, ezin dugu ahaztu hipoteka bat notario baten aurrean eratzen dela eskritura publiko gisa, eta notarioa aurkezturiko kontratuen legezkotasuna bermatzen duen fede-emaile gisa diharduen funtzionarioa dela. Notarioak abusuzko klausulak daudela ikusten badu, dokumentua baztertu beharko luke. Ez dezagun ahaztu, askotan, notarioek zenbateko handiak kobratzen dituztela zerbitzu horiengatik. Hipotekak egiterakoan, beste goi-funtzionario batek ere parte hartzen du, jabetza-erregistratzaileak, eta hark ere tasak jasotzen ditu emandako zerbitzuagatik. Erregistratzaileak dokumentua kalifikatu eta inskribatzen du Jabetza Erregistroan. Hala eta guztiz ere, abusuzko klausula batzuek notario eta erregistratzaileen kontrola gainditzen dute; izan ere, abusuzko klausulak abusuzkotzat hartzeko kontrataziorako baldintza orokorren erregistroan inskribatu behar dira, auzitegi batek baliogabetzat aitortu ondoren. Alegia, klausula erregistroan agertzen ez bada, notarioak edo erregistratzaileek ezin dute abusuzkotzat hartu motu proprio. Jabetza-erregistratzaileak arduratzen dira erregistro horretaz, eta oso klausula gutxi jasotzen dira. Edonola ere, esan bezala, Euzko Abertzaleak taldearen proposamen hori ez da jaso erdibidekoan. Hala ere, gu ados gaude erdibideko zuzenketarekin, Euskadin egin ditzakegun gauza batzuk aipatzen baititu. Bistan denez, sen onak eskatzen duen bezala, Legebiltzar honek abusuzko ekonomia- eta finantzajarduera oro baztertu behar du, eta finantza-erakundeei eskatu behar die ofizioz deusezta ditzatela beren hipoteka-kontratuetako abusuzko klausulak –guztiak, hemen zoru-klausula deiturikoak bakarrik aipatzen diren arren–, eta, aurrerantzean, kontsumitzaile eta erabiltzaileekin egindako hipoteka-kontratuetan ez erabiltzeko konpromisoa hartu behar dute. Eta, halaber, sen onak eskatzen du Eusko Jaurlaritzari eskatzea banketxeen abusuzko klausulak salatzen dituzten guztien esku jar ditzala Kontsumobideren lege-babeserako bitarteko guztiak. Beraz, esan bezala, sen onak eskatzen dituen bi puntu dira. Eta hirugarren puntua ere interesgarria iruditzen zaigu, eta ikusiko dugu Jaurlaritzak zer egiten duen hurrengo hilabeteetan. Edonola ere, espero dugu Jaurlaritzak eskatutako plana egin eta aplikatuko duela, eta Legebiltzarrari bidaliko diola, Legebiltzarrari bidaliko dizkiola plana eta planaren emaitzak, hiru hilabete pasatu baino lehen, erdibidekoan esaten den bezala. Beraz, beste behin ere, esan behar dugu espero dugula erdibideko honek –interesgarria iruditzen zaidana eta aho batez onartuko dena– zerbaiterako balioko duela benetan. Adi egongo gara, ea hala izaten den. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2674
10
52
14.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko presidente andrea, eta arratsalde on guztioi, berriz ere. Erakunde guztiok kezkatuta gauzkan gai bat ari gara eztabaidatzen, gure herrialdeko milioika lagun harrapatuta eta gatibu dauzkan arazo bati buruz. Ez da eztabaidatzen dugun lehenengo aldia, eta ez da azkena izango. Hurrengo astean bertan, hipotekamaileguei, klausulei eta Europako araudiari buruzko beste ekimen bati buruz eztabaidatuko dugu. Dena den, uste dugu, puntu honetan, garrantzitsua dela eztabaida bere lekuan jartzea eta azterketa zorrotz bat egitea, kasu batzuk argitze aldera; izan ere, ez da gauza bera zoru-klausula eta abusuzko klausula. Zoru-klausulak, abusuzkoa izateko, zenbait ezaugarri jakin izan behar ditu. Eta hori esan beharra dago; izan ere, nahaste-borraste bat egin da, buruan sartu nahian zoru-klausula guztiak abusuzkoak direla eta guztiak deuseztatu beharko liratekeela. Gaia argitzeko, Auzitegi Gorenaren doktrinara jotzea da onena. Hala, aurtengo maiatzean emandako epaian, zeina ekaineko auto baten bidez argitu baitzen, Europako Justizia Auzitegiak emandako oinarri juridikoak, epaiak aipatzen dira, hemen esan den moduan, eta epai horretan esaten da zer inguruabar bete behar diren zoru-klausula bat abusuzkotzat hartzeko eta baliogabetzeko. Eta, laburbilduz, –uste baitut guztiok ezagutzen dugula–, zoru-klausula bat abusuzkotzat hartzeko, baldintza hauek bete behar dira: banan-banan negoziatu ez izana, profesionalaren jarduna fede onaren aurkakoa izatea, informazio- eta gardentasun-falta izatea eta klausulak desorekak sortzea kontratutik eratorritako eskubide eta obligazioetan, kontsumitzailearen kaltetan. Gainera, goi-auzitegiaren arabera, ez da beharrezkoa inguruabar horiek guztiak aldi berean gertatzea; klausularen berri izatea eta kontratua gauzatzean duen eragina ondo ezagutzea –kontsumitzaileak bere erabaki ekonomikoa bermez har dezan– ezin da ordezkatu, esan den bezala, horrelako eraginik ez duten formalismo hutsekin. Auzitegi Gorenak dio zoru-klausulak baliogabetzat jo daitezkeela aipaturiko inguruabarrak gertatzen badira, nahiz eta kontsumitzaileak, denbora batez, erreferentzia-indizearen beherakaden onurak jaso. Hortaz, uste dut denok jakin behar dugula zer esparrutan gabiltzan, gaia seriotasunez aztertzeko eta, esan bezala, nahaste-borrasterik ez egiteko. Dena den, gure ustez, argi dago zoru-klausulekin harrapatuta dauden milioika lagunek zer egoera bizi duten, eta uste dut hemen guztiok nahi dugula hau konpontzea. Hala ere, garbi dago egoera hau ekidin zitekeela, estatuan eta autonomia-erkidegoan geneukan legeria aplikatuz. Eta hori esaten dugu, zenbait hamarkada baitira gure ordenamendu juridikoak kontsumitzaileen eskubideak bermatzen eta babesten dituela eta lehenago jarduteko aukera ematen zuten tresnak eskaintzen dituela. Laburpen bat egitearren, eta legeen atzera begirakoa eginez, Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileak Defendatzeko 26/1984 Legea aipa genezake, zeinaren 10. artikuluaren arabera, klausulek baldintza jakin batzuk bete behar dituzten –besteak beste, zehaztasuna, argitasuna eta sinpletasuna– eta fede onean eta oreka justuan oinarritu behar duten. Halaber, artikuluaren arabera, alde batera utzi behar dira abusuzko klausulak, zeinak Auzitegi Gorenaren epaian ageri den ia modu berean definitzen baitira –beraz, ez dut esandakoa errepikatuko–. Halaber, Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Defentsarako Lege Orokorraren testu bategineko 8. artikuluan, oinarrizko eskubide gisa aitortzen da interes ekonomiko eta sozial legitimoen babesa, bereziki, kontratuetako abusuzko klausulen aurrekoa. Erkidego-mailan ere, hainbat formula genituen. Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Estatutuaren arabera, bermatu behar da kontrataziorako baldintza orokorretatik kenduko direla abusuzko klausulak, fede onaren eta kontraprestazioen oreka justuaren aurkakoak direnak. Hortaz, argi dago, eta argi esan behar da hemen, gure esparru juridikoak eskura jartzen dituela –eta iraganean ere jarri izan dituela– behar diren tresnak milaka lagunek jasan duten gehiegikeria masibo eta kolektibo hau ez gertatzeko. Horregatik, galdera bat hau egin beharra dago: tresna horiek eskura bagenituen, zerk egin du huts? Gure ustez, kontrolmekanismoek egin dute huts, eta kontrol-mekanismo horien artean daude Espainiako Bankua eta Kontsumobide, erkidego-mailan. Ez zaituztet aspertu nahi, eta ez dizkizuet aipatuko Espainiako Bankuko gobernadoreak, Miguel Ángel Ordóñez jaunak, historian lehen aldiz Alderdi Sozialistak aldebakarrez hautatuak, zoru-klausulen alde zer esaten zuen; hau bakarrik aipatuko dizuet: "Finantza-egonkortasuna bultzatzen duten faktorea dira, zeina interes publikoko elementua baita", eta "zoruak desagerrarazteak ondorio katastrofikoak izango lituzke sektoreko kontuetan, marjinak erortzen diren unean, ezingo bailituzke nahikoa etekin sortu, berankortasunaurreikuspen handiak estali ahal izateko". Jarrai nezake, baina ez zaituztet aspertu nahi. Espainiako Bankuko gobernadoreak horrelako adierazpenak egin zituen, zoru-klausulen guztiz alde azalduz. Eta hemen esan da... Ez neukan esateko asmorik, baina hitzaldietan gobernuen jarduera posibleei buruz hitz egiteko erabilitako tonua ikusirik, eta Maneiro jaunak agerian jarri duenez, Alderdi Popularra gobernura iritsi zenetik Espainiako Gobernuak egindako lana kontrajarri nahi nuke. Lehenik eta behin, Espainiako Bankuak, Ekonomia Ministerioaren eskariz, zirkular bat igorri zuen, eta banketxe eta aurrezki-kutxa guztiei eskatu zien hipoteken zoru-klausula guztiak berrikus zitzatela eta horietan legezkotasun-irizpideak betetzen ziren ebalua dezatela. Horrez gain, irizpide batzuk zehaztu ditu partikularrek aurkezturiko erreklamazioei erantzuteko. Hain zuzen ere, 2012an, aurreko ekitaldiaren erreklamazio bikoitza jaso ziren. Erkidego-mailan ere, lehen esan bezala, bagenituen erantzukizunak, erantzukizun partekatuak izan daitezkeen arren; izan ere, alderdi desberdinen esku egon dira Jaurlaritza eta Kontsumobide. Gaur goizean, autogobernuari buruz hitz egin dugu; nik neuk hitz egin dut autogobernuari buruz. Nire ustez, autogobernua ondo kudeatzea da egin daitekeen autogobernu-ariketarik onena. Ondo dago eskumenak defendatzeko, baina, halaber, ondo dago eskumen horiek ondo erabiltzea. Nire ustez, Kontsumobiden ez da ezer ere aldatu, ez dira bere funtzioak batere aldatu; hortaz, Kontsumobideri hemendik aurrera egin dezan eskatzen dioguna lehenago ere egin zezakeen. Ekimen honen alde gaude, jatorrizko ekimenaren alde ere bageunden, eta erdibideko zuzenketaren aldeko botoa emango dugu. Ez naiz xehetasunetan sartuko, jadanik azalpenak eman direlako eta esaten denarekin ados gaudelako. Dena den, gauza bat adierazi nahi dut: Batzuetan, pena da, lastima da, baina irtenbide batzuk beranduegi bururatzen zaizkigu; gobernutik ateratzen garenean bururatzen zaizkigu irtenbideak, baina gobernuan geundela martxan jarri izan bagenitu, oso desberdinak izango ziren ondorioak. Izan ere, esan bezala, Kontsumobidek lehen zituen eskumen berak ditu, eta ekimen hau baliagarria bada –hala izango da, eta horregatik emango dugu aldeko botoa–, zergatik ez zen lehenago martxan jarri? Ez baita ezer ere aldatu, eta lehenago ere martxan jar zitekeen. Legegintzako formulak, legegintzako tresnak, berdin-berdinak ziren. Pena da lehenago martxan jarri ez izana. Hala egin izan balitz, ekintzaz edo ez-egitez sortutako hainbat eta hainbat arazo kenduko genizkiekeen herritarrei. Nahiago nuke, nahiago nuke horrelako ekimenak lehenago martxan jarri izan balira; herritarrek ikaragarri eskertuko zuketen. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2675
10
52
14.11.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Beno, Tellería jaunarekin hasiko naiz. Ez dut uste zoru-klausulak poesiarako direnik, baina esaera zehar bat erabili dut: "Auzokoaren bizarrak mozten ikustean, beratzen jar itzazu zureak". Eta badakizu zergatik esaten dudan hori? Ibarretxek ere krisia ukatu zuelako. Ala ezetz esango didazu? Patxi Lópezen Gobernu Sozialistak 2009ko aurrekontu bat berregin behar izan zuen-eta, krisia Euskadira iritsia zelako! Beraz, hemen bakoitzari berea tokatzen zaio. Baina, Tellería jauna, gauza bat esan behar dizut: pozik nago, pozik nago, akordioa ona delako. Eta badakizu zer? Nahiago nuke ondorioak laster ikusiko bagenitu eta Legebiltzar honetan zoru-klausulei buruz hitz egiteari utziko bagenio. Izan ere, eskubideei ezin zaie uko egin, eskubideak konstituzio bidez bermatuta daudelako eta ukiezinak eta besterenezinak direlako (ondo esan al dut?). Eta badakizu zer? Ez daukat nire heriotza-zigorra jasotzen duen dokumentua sinatu beharrik, bizitzarako eskubidea daukadalako. Beraz, horrekin esanda dago guztia. Kontsumobide lege-proposamen sozialista batetik sortu zen, eta gobernu sozialistak jarri zuen martxan. Eta gobernu sozialista bateko Kontsumobideko zuzendariak kutxa bat zigortu zuen 2012an, eta zigor horri babesa eman zion, esan bezala, Gasteizko 1. administrazioarekiko auzi-epaitegiak. Hortaz, zer eska diezagukete sozialistoi? Ezer ere ez. Maneiro jauna, notarioak aipa ditzakegu, abokatuak, banketxeetako langileak, baina zoru-klausulak deuseztatzea da kontua, Maneiro jauna. Zoru-klausulak desagertzea, horixe nahi ditugu! Ez dugu abusuzko klausularik nahi –zuk ere ez–, ez dugu zoru-klausularik nahi, eta, horregatik, erakundeetatik, kontrol-mekanismo legal eta administratiboak sortu behar ditugu, betiere gure eskumen-esparruaren barruan. Eta gauza bat esango dizut –ziur nago horretan ados egongo zarela, noizbait entzun izan baitizut–. Beti presente izan behar dugu erakunde publikoek herritarren diruarekin erreskatatu dituztela banketxeak (40.000 milioi euro, hori jakin behar da), eta, horregatik, uste dut herritarrek uste dutela erakundeek ere zorrotz jokatu behar dutela finantza-erakundeekin eta kontratuetatik abusuzko klausulak desagerrarazi behar dituztela –ez da asko eskatzea–. Eta ez dugu hori esaten sozialistok bakarrik, baita jurisprudentziak ere, eredugarria izan baita alor honetan. Kontsumobide erakunde egokia da, eta gobernu sozialista batekin jaio zen. Eta, noski, gobernu jeltzaleak ondo erabiltzen jarraitu behar du, pertsonen alde, haiek baitira ondorioak jasaten ari direnak. Gauza bat esan nahi dizuet. Uste dut akordio ona dela; uste dut gobernu jeltzaleak azkar gauzatzen badu, laster emango dituela fruituak. Eta hori da interesatzen zaiguna, eta pertsonek fruitu horiek jasotzea da garrantzitsuena. Eskerrak eman nahi dizkizuet talde guztiei gai honetan erakutsitako sentsibilitateagatik eta akordioari emandako babesagatik. Eta, beno, bukatzeko, esango dut hemen denek aipatzen dituztela PSOE, Zapatero eta Talde Sozialista gauza txarretarako. Beno, bada gauza on bat kontatuko dut nik: hipoteka-kontratuetako zoru-klausulak arautzeko lege-proposamen bat erregistratu du Alderdi Sozialistak Diputatuen Kongresuan, eta hori indarrean dago. Beraz, ikusiko dugu gainerako taldeek zer jarrera hartzen duten. Nire aldetik, besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2676
10
52
14.11.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Sarasua andrea, gauza on bat kontatu behar zenigula esan, eta Alderdi Sozialistarekin hasi zarenean, uste nuen esango zenuela Alderdi Sozialista itzuli egin zela, baina ez. Baina ez. Hori uste nuen, baina, une batez, burua joan zait. Edonola ere, zuek sortu zenuten Kontsumobide, Kontsumobideren legez besteko proposamena egin zenuten... Baina, Llanos andreak esan dizun bezala, Kontsumobiden zeundetenean, zergatik ez zenuten egin gaur eskatzen duzuen plana, zoru-klausulak itogarriak zirenean, eta ez orain, epaien ondorioz ia horrelako klausularik ez dagoenean? Zergatik egin behar dugu orain ia desagertuta dauden klausula batzuei buruzko plana? Egin zenezaketen, baina ez zenuten egin. Gainerako guztia ondo egin zenuten. Edonola ere, gogorarazi nahi dizut 2010ean, Espainiako Bankuak berak txosten bat bidali zuela Senatura –eta orduan Ordóñez jaunak agintzen zuen– zoru-klausulak goraipatuz eta zoru-klausulak defendatuz. Hori alde batetik. Eta, orduan, zuek zeundeten agintean. Bestalde, ez dut notarioekin itsutu nahi –ez, ez dut hori egin beharrik–, baina gauza bat gogorarazi nahi dizut. Zuek –zehazki, Salgado ministroak– onarturiko ministro-agindu batean, 2011ko urriko ministroagindu batean, adierazten zen notarioek informatu behar dutela, besteak beste, interes-tasaren balorazioari mugak jarri zaizkion ala ez –zoru- edo sabaiklausulekin egiten den moduan–; hala, notarioak eskrituran jaso behar du inguruabar hori, eta berariaz ohartarazi behar du bezeroa. Eta honela dio Andaluziako Alderdi Sozialistak onartzeko izapidetan daukan lege batek –ekarri egin dut, oraintxe bidali baitidate; niri ere bidaltzen dizkidate gauzatxoak–: "Notario eta erregistratzaileek, ikusten dutenean hipoteketan abusuzko klausulak daudela edo lege hau ez dela betetzen...", Andaluziako Juntako kontsumo-arloko erakunde eskudunera jo behar dute. Andaluziako Juntara, kontsumo-alorrera, jo behar dute zuzenean. Hori diotsut, nahikoa euskarri juridiko baitago notarioei beren zeregina oroitarazteko. Kitto. Besterik ez. Hitz batez, pozik gaude erdibideko hau sinatzegatik –ez izan zalantzarik–, pozik gaude hitzartzeagatik, borondateak biltzen jakin dugulako eta gure proposamenak beheratzen jakin dugulako. Hala ere, ez dira ahazten, baizik eta hitzarmen berrietan berreskura daitezke, Sarasua andrea. Ez nau kezkatzen; kontrakoa baizik: poztu egiten nau akordio honetara iristeak, Hesse-k –Hermann-ek– dioen moduan, "geure buruarekin ados ez gaudenean bakarrik izaten gara beldur". Eta Goethe-k esan zuen moduan, "ez dezagun galde guztiz ados gauden, baizik eta bide beretik goazen". Nik uste dut baietz. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2677
10
52
14.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko presidente andrea..., oso labur. Tira, aitortu beharra daukat lekuz kanpo sentitzen naizela, bi arrazoigatik: batetik, inoiz ere ez dudalako egiten idazleen aipurik, eta, bestetik, ez didatelako gauzarik bidaltzen. Hemen, guztiei bidaltzen dizki- ete gauzak e-posta bidez beste estamentu batzuetatik (Murmullos), eta nik, berriz, paperekin, idatzitakoarekin eta besteak hizketan ari ziren bitartean jasotakoarekin atera behar.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2678
10
52
14.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Norbaiti mezuren bat bidal diezadan eskatu beharko diot, beste taldeak baino gutxiago ez izateko. (Murmullos) La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2679
10
52
14.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ondo da, besterik gabe, lehenengo hitzaldian esandakoa laburbiltzeagatik, niri ezin hobeto iruditzen zaizkit horrelako ekimenak! Gainera, esan dut aldeko botoa emango dugula. Ekimena ezin hobea iruditzen zait. Ez dakit sozialistek konferentziatik ekarri duten izpiritu berri horrengatik izango den Kongresuko aurkezpena, baina pozten naiz. Me alegro. Eta, bukatzeko, honela zioen Senatura bidalitako txostenean: "inolaz ere ez dira hartu behar abusuzko klausula bezala; izan ere, positiboak dira banketxeetako bezeroen batez besteko kostuaren ikuspegitik eta herritarrek etxebizitza eskuratu ahal izateko". La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2680
10
52
14.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eta, sinesten zaila den arren, eta lehen esan dudan moduan, Alderdi Sozialistak lehenengo aldiz alde bakarrez izendaturiko gobernadore batek esan zuen hori. Beraz, zer erreklamazio egingo zitzaien zoru-klausulei Espainiako Bankuko gobernadoreak berak esaten bazuen zoragarriak zirela eta ezin egokiagoak zirela etxebizitza bat lortzeko eta, beraz, inolaz ere ez zirela abusuzkoak? Eta, Sarasua andrea, Kontsumobideren erantzukizunak banatzea zen nire asmoa, eta gaur egun hainbat herritarrek bizi duten egoera tamalgarria saihesteko Kontsumobidek egin zezakeena aipatzea, baina zuk Alderdi Sozialistari bakarrik eman diozunez –Kontsumobide zuek sortu zenutela, zuek zuzendu zenutela eta dena zuek egin zenutela esanez, eta Eusko Alderdi Jeltzaleari erantzukizun oro kendu diozunez, zeina asko eskertuko baitizute–, lehenengo hitzaldian esandako errepikatuko dizut: Tamalgarria da Alderdi Sozialistak oposizioan dagoenean bakarrik izatea ideia distiratsu horiek eta ekimenen borbor hori.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2681
10
52
14.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Nahiago nuke Gobernuan zeundetenean bururatu izan balitzaizkizue, eta ikuskapen-plan hau –zeinarekin ados baikaude eta zeinaren aldeko botoa emango baitugu– une hartan martxan jarri izan bazenute; izan ere, hartara, herritar askoren klausulak baliogabetuta egongo lirateke orain, eta, noski, haien egoera ekonomikoa askoz ere hobea izango litzateke. Esan bezala, aldeko botoa emango dugu. Espero dugu Eusko Alderdi Jeltzaleak grinaz hartuko duela erantzukizuna –harena baita, orain arte Kontsumobideren ardura zuena izan den arren–, zuek aurreko erantzukizunak hartu dituzuen grina berarekin, eta benetan, ekimen honetan jartzen duena beteko duzuela, horregatik babesten baitugu. Gure ustez, ekimen ona da orain arte izandako egoera tamalgarriak bezalakoak saihesteko. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2682
10
52
14.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on. Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, lehendakari jauna. Legez besteko proposamen hau ez da hain animatua izango, baina bai hura bezain garrantzitsua. Aspergarrixeagoa izango da, baina lortutako akordioa ikusita, laburra izatea espero dugu, Osakidetzako langileen lan-baldintzez ari baikara. Euskal Talde Popularrak helburu tekniko hutsez aurkeztu du legez besteko proposamen hau, langileei eta haien ordezkariei laguntzeko, formazko ziurgabetasun juridikoak desagerrarazteko eta Administrazioak hausnarketa egiteko euskal osasun publikoko langileen lan-baldintzei eragiten dieten kontzeptuak argitzeko eta berrantolatzeko beharrari buruz. Baldintza horiek sakabanatuta eta arauen nahas-mahasean galduta ibiltzen dira, eta are gehiago gai honi buruz, osasunari eta lan-baldintzei buruz, ari garenean. Historikoki, batzuetan –baina beste batzuetan ez– Osasun Mahai Sektorialean hitzartutako ohiko arauen bidez erregulatu dira Osakidetzako langileen lan-baldintzak, beste batzuetan sindikatu batzuekin, bestetan... Hala, 2007-2009rako akordioak sindikatu baten atxikimendua bakarrik lortu zuen, medikuen sindikatuarena, 2007ko urriaren 10eko aktan jasotzen denaren arabera. 2007ko abenduaren 18ko 235/2007 Dekretuaz ari gara, haren bidez onartzen baita Osakidetzako langileen lan-baldintzak arautzen dituen akordioa 2007, 2008 eta 2009 urteetarako. Horren ondoren, 2008ko martxoaren 14an mahai sektorialean lorturiko akordio bat gehitu zitzaion testu horri, juridikoki oso fina ez den mekanismo baten bidez, hau da, 2007ko abenduaren 31n argitaratutako hasierako testuari akordio berria 2. eranskin gisa gaineratuz. Horrek zenbait akats eragin zituen, hasierako dokumentuak hiru eranskin baitzituen jadanik, zenbaki erromatarrez zenbakituak, eta zenbakitu gabeko beste eranskin bat. Gainera, 2. eranskin berriak aurreko testuko zenbait gauza aldatzen zituen. Beraz, ikus dezakezue zer konplexua den egoera. 2008ko ekainaren 16tik 2013ko maiatzaren 27ra, hau da, Euskadiko Aldizkari Ofizialean 351/2013 Dekretua argitaratu den datara –haren bidez, partez aldatu da, berriz ere, Osakidetzako langileen lan-baldintzak arautzeko 2007, 2008 eta 2009rako lortutako akordioa– hainbat aldaketa egin dira, ikusten den bezala. 2007-2009rako akordioaren aldaketa ugari horiek bi arrazoigatik egin behar izan dira. Batetik, akordio horren testuarekin bateragarriak ez diren maila handiagoko legezko xedapenak argitaratu direlako eta, bestetik, akordioaren 3. artikuluaren arabera, 2009ko abenduaren 31ra arteko indarraldia izango duen arren, berariaz, aldi baterako eta behinbehinekoz luzatzen dela ulertuko delako, beste akordio bat sinatuko balitz, hura indarrean sartu arte. Bide batez esan behar da, inguruabarrak eta sindikatuen jarrera ikusirik, ez dirudiela inola ere gertagarria, ez epe laburrera, ez ertainera ez eta epe luzera ere. Aipaturiko arau arruntaren aldaketen artean, errege-dekretuak, lege autonomikoak, dekretuak, aginduak, zirkularrak, Osakidetzako Administrazio Kontseiluko akordioak daude –hainbat eta hainbat; ez dago guztiak aipatu beharrik–, eta horietako bat ere ez da jasotzen erakunde publikoaren webgunean, 2007, 2008 eta 2009rako baldintzako arautzen dituen akordio horren testu pseudo-ofizialean. Ondo da. Bada, enplegatu publikoek –oro har besteen kontura lan egiten duten langileek bezala– eskubidea dute beren lan-baldintzen alderdi nagusiak argiak, gardenak, zalantzarik gabeak, interpretaziobeharrik ez dutenak izateko, eta ez nominan bakarrik, baizik eta, Langileen Estatutuak dioen moduan, lanbaldintza guztietan. Gaur egun, Osakidetzako langileen lan-baldintzek ez dute ezinbesteko argitasun hori. Osasunsektoreko langile publiko gehienentzat, ia ezinezkoa da beren lan-baldintzekin lotuta dituzten eskubideak eta obligazioak argi eta garbi zein diren jakitea; ondorioz, ezinbestekoa da osasun-sistema publikoaren hutsune hori konpontzea, lan-baldintzak arautzen dituzten testu guztiak testu bakar batean jasoz. Testu horretan jaso beharko dira, 2007an, Euskadiko Aldizkari Ofizialean argitaratutako hasierako akordioari egindako aldaketa guztiak. Gainera, gure ustez, modu integratu batean, modu adostuan egin behar da hori. Bestalde, legez besteko proposamenean eskatzen dugun dokumentu bakar horrek arauaren egitura eskasak eragindako ohiko akatsak konpondu beharko lituzke, ahal den neurrian. Hala, arauko zenbait eduki lekuz aldatu dira, bistako akatsak sortu dira urte hauetan guztietan indarrean sartutako testu guztien ikuspegitik, eta abar. Horrez gainera, berehala beste aldaketa batzuk aurreikusten dira, apirilaren 29an erakunde publikoko Giza Baliabideetako Zuzendaritzak Osasun Mahai Sektorialean sindikatuei egindako eskaintza dela eta. Halaber, egin beharreko testuak zer izendapen izan beharko lukeen erabaki beharko litzateke, kontuan izanik 2007ko abenduaren 31n argitaratutako akordio zaharrak jadanik akordiotik gutxi duela. Are gehiago, bere garaian Euskadiko mediku-sindikatura mugatu bazen akordioa, gaur egun, sindikatuek desakordio eta adostasun gabezia handia eta zabala adierazi dute aldaketa berrien aurrean; hortaz, testu berriak ez luke "akordio" izena izan behar, baizik eta "arauketa", "esparru", "baldintza" edo antzekoren bat. Euzko Abertzaleak taldearekin, Jaurlaritza babesten duen taldearekin, akordio batera iritsi gara. Eskerrak eman nahi dizkiot Orbegozo jaunari egindako izapideengatik. Beraz, gauzak argi esango dituen testu bat lortzeko lanean sakondu nahi dugu, aipaturiko araudi sakabanatu hori –baina, lan-baldintzetan eragina duena– bateratu eta integratuko duena, testu argiago bat behar baita. Erdibideko zuzenketaren testuak dio Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailari eska diezaiola, lau hilabeteko epean, dokumentu bat aurkez dezala –hor dago gakoa– Osakidetzako langileei aplikatzen zaizkien lan-baldintzak bilduko dituena. Gure ustez, Jaurlaritzak egin behar du lan hori, eta berehala egin behar du –lau hilabeteko epea arrazoizkoa da–, baina, aldi berean, egin egin dezake, gauzak argitzeko eginkizuna berea delako, eta, noski, horrek mesede egingo die langileei, haien ordezkariei eta Osakidetzako osasun-langileei buruzko araudia interpretatu behar dutenei. Zuzenketaren batean jasotzen zen ikuspegiren bat ere jaso dugu. Agian ez da nahikoa izan, baina uste dut testuaren lehenengo zatia dela garrantzitsuena, alegia, guk lortu nahi genuena. Bigarren paragrafoan diogunez, "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio ahalik azkarren egin dezala Osasuneko Mahai Sektorialaren deialdia, Osakidetzako langileen lan-baldintzei buruz negoziatzen jarraitu ahal izateko". Beno, bistakoa da hori, Legebiltzarrak beti eskatu beharko duen zerbait, eta Administrazioak eta sindikatuek ere esku hori hartu beharko dute, eta ildo horretan lan egin. Esan bezala, zuzenketetan jasotako kezka horietako batzuk jaso nahi izan ditugu, eta mahai sektorialak arlo horretan egin beharreko lanean anbizio handiagoa izan beharko den arren, gure ustez, dokumentu bateratu hain beharrezko hori egitean dago gure ekimenaren gakoa, Osakidetzako langileen lan-baldintzak interpretatzeko pieza eta elementu juridikoekin lan egiten dutenek behar dutelako. Testu asko egin dira. Lehenago aipaturiko 235/2007 Dekretuaz gainera, 106/2008 Dekretua aipatu behar da, zeinaren bidez mahai sektorialeko akordio bat onartzen baita eta gaur egungo akordio arautzailean sartzen baita; 9/2012 Dekretua ere aipatu behar da, gastu publikoa murrizteko neurriak aplikatzeari buruzkoa, 2012ko ekitaldirako Euskal Autonomia Erkidegoko aurrekontuak onartzen dituen 2011ko abenduaren 23ko 6/2011 Legeari jarraikiz; 173/2013 Dekretua ere bai… Alegia, hainbat dekretu, hainbat arau: 315/2013 Dekretua, lanbaldintzak arautzeko akordioa onartzen duen Dekretua aldatzen duena; zirkularrak, arau-multzo honi gaineratu behar zaizkion zirkular mordo bat... Beno, eta beste arau mordo bat, zirkular mordo bat, erregedekretuak: 8/2010 Errege Dekretua, 20/2011 Errege Dekretu Legea, 20/2012 Errege Dekretu Legea. Azken finean, egunen batean argitu beharreko hainbat eta hainbat gai daude. Beno, bada gaur lau hilabete emango dizkiogu Jaurlaritzari arau-multzo hori guztia bil dezan. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2683
10
52
14.11.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on denoi. Logikoa eta zentzuzkoa iruditzen zaigu Alderdi Popularrak mahai gainean jarri duen proposamena, alegia, dokumentu bakarrean jasotzea sakabanatuak dauden dokumentu desberdinak, langileen lanbaldintzei buruz ari direnak; hor ditugu langileen lanbaldintzak arautzen dituzten akordio, instrukzioak, zirkularrak, dekretuak…, badauzkagu, baina dena dispertsatua, eta ezinezkoa da langileek argi jakitea beraien egunerokotasunean benetan zein den araudia, beraien lan baldintzak arautzen duena. Eta iruditzen zaigu guri, behintzat, gutxienezkoa dela langileak dokumentu bakarrean hori guztia izatea eta argi eta garbi jakitea zeintzuk izan diren Jaurlaritzak mahai orokorraren bidez alde batetik eta ondoren Osasun Sailaren bidez inolako elkarrizketarik gabe eta negoziaziorik gabe inposatu zaizkien murrizketak. Azkenean, araudi horiek guztiak jasotzen joan diren aldaketak horiek dira, lan-baldintzetan inolako elkarrizketa, negoziazio gabe eta adostasunik gabe, aldaketak, eta orduan askotan langileek ere ez dakite egunerokoan zertara egokitu behar diren. Alderdi Popularrareko bozeramaleak esan duen bezala, azken negoziazioa eta dokumentu bateratua 2009koa dugu, zehatzagoak izateko, Acuerdo Regulador de las Condiciones de Trabajo del Personal de Osakidetza, Servicio Vasco de Salud para los años 2007, 2008 y 2009. Eta hor agertzen da zein buletinetan publikatuak izan ziren, zein dekreturen bidez eta abar eta abar. Hori guztia esanda, esan behar dugu bigarren puntuan jasotzen den erdibidekoarekin ez gaudela ados. Erdibidekoan aipatzen duzue: "Continuar con la negociación de las condiciones laborales del personal de Osakidetza". ¿Continuar? Zer jarraitu? Ez da egon, ez da egon inolako elkarrizketarako borondaterik, akordiorako borondaterik, adostasunak bilatzeko borondaterik. Hemen egin izan da noizbehinka deitu puntualki bilera bilateralak, gai puntualen inguruan, baina hemen ez da egon mahai sektorial bat orokortasunean eta gai integral batetan langileen baldintza guztiez hitz egiteko. Enpleguaz hitz egiteko, ordezkapenez, zerrenden kudeaketaz hitz egiteko, hizkuntza irizpidez hitz egiteko, eta guk dakigunez, horraino iritsi da Osasun Saila. Eta horren adibide da martxoan Administrazioko mahai orokorrean hor kolpe bat eman zela mahai gainean, dekretazo bat, martxoaren 5eko 133/2013koa, baldintzatzen dituena Administrazio publikoan langileen lan-baldintza guztiak, eta ondorengoak. Ondoren, maiatzean, Osasun Sailak bide berdinetik jarraituz beste dekretazo bat onartu zuen, maiatzaren 27ko buletinean publikatua dagoena. Horregatik gure zuzenketan eskatzen genuen orain arte dagoena dokumentu batean jasotzeaz gain, hemen egin behar dena dela benetan eragile guztiekin deitu mahaira, noski, Osasun arloko mahaira, eta benetan elkarrizketa abian jarri, elkarlan eta adostasunari bidea irekitzeko, orain arteko murrizketak eta inposizioak alboratuz. Eta benetan sinesten baldin badugu pertsona ardatz izan behar dela, zalantzarik gabe, langileak zaindu behar dira, esker ona adieraztetik harago, beraien parte hartzearekin kontatu behar dugu, azkenean, osasun babeserako eta horretarako eskubidea bermatu eta osasun estaldura kalitatezkoa bermatzeko. Gure ustez, hori izan behar da azken xedea eta helburua, eta horretarako, langileak eta Osakidetzako langileen egitura funtsezkoa da. Seguru nago gai honetaz hitz egiten jarraituko dugula, ez da lehenengo aldia, eta esan genezakeena da eta esan nahi duguna da gaurkoan eztabaida hau aprobetxatuz Osasun Sailari dei egin nahi diogula benetan deitzeko mahai sektoriala eta, lehen esan dudan bezala, era integral batetan elkarrizketari bidea irekitzeko, azkenean lan baldintzez hitz egiteko, ordezkapenez, lan kargaz, ordutegiez, txandez, lanpostuen profilez, mahai sektorialean hitz egiten diren kontu guztiez. Azken finean, hainbatetan aldarrikatzen dugun Osakidetzak duen dizdira hori izaten jarrai dezan, Osakidetzak izan duen aitzindaritza hori mantendu ahal izateko; eta horretarako, zalantzarik gabe, ezin gara errentetatik bizitzen jarraitu, eta langileen egitura baldintza egokietan mantentzea, zaintzea, beharrezkoa da. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2684
10
52
14.11.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Guk ere ez dugu arazorik eduki erdibidekoa adosterakoan legez bestekoaren inguruan. Guk ere bilatu nahi izan duguna da kasu honetan Osakidetzako langileen lan-baldintzak zeintzuk diren jasoko dituen testu edo dokumentu berri bat, baldintza horiek eguneratuko dituen dokumentu bat egiteko eskatzea Jaurlaritzari. Uste dugu, eta horrela adierazi izan dute Osakidetzako arduradunek, bazeukatela asmo hori, bazebiltzala lan horretan, eta adierazi zuten hasiera-hasieratik lan horri egiteko eta lehenbailehen burutzeko prestutasuna. Guk ere uste dugu behar-beharrezkoa dela Osakidetzako langileen lan-baldintzak argitzeko lagungarria izango den dokumentu hau, onuragarria izango dela, eta bertan jaso beharko ditu gaur egun langileei aplikagarri zaizkien lan-baldintzen multzoa bere osotasunean, hain zuzen ere, langileok errazago eta argiago izan dezaten zeintzuk diren norberari aplikatu edo aplikagarri izango zaizkion lan-baldintzak. Kontuan izan behar dugu Osakidetza oso erakunde berezia dela, 25.000tik gora lagun inguruk egiten dute lana bertan, hainbat eta hainbat lanpostu mota ezberdin daude, medikuekin hasi, erizainak, zeladoreak, administrariak, eta abar, eta abar. Batzuek ospitaleetan egiten dute lan, beste batzuek osasun zentroetan, beste batzuek zerbitzu zentraletan. Beraz, kasuistika oso zabala eta anitza da. Horregatik, uste dugu dokumentu bateratu honetan kontuan hartu beharko direla azken akordioen ondoren egondako adaptazioak edo egokitzapenak, eta, besteak beste, batzuk aipatzearren, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioko mahai orokorrean 2010ean hartutako akordioaren ondorengo baldintzak: lizentzien eta baimenen arloan egondako aldaketak lanaldietan izandako aldaketak, behin-behineko ezgaitasunen trataerari dagokionean izandako aldaketak, eta abar. Beraz, lehenengo puntuarekin ez dugu inongo problemarik bat egiteko, eta bigarrenarekin ere, guk ere uste dugu beharrezkoa dela mahai sektoriala deitzea lehenbailehen berriro, eta aurreko hilabeteetan egon ziren saiakerak bertan behera geratu ziren eta beharrezkoa bada berriro ere deitzea, lehenbailehen hasteko harremanetan eta lan-baldintzen negoziaketetan. Por lo tanto, entendemos que es necesario un texto actualizado de las condiciones de trabajo de aplicación al personal de Osakidetza. Ya se está elaborando ese texto. Tendrá que recoger el conjunto de condiciones que en el momento presente son aplicables al personal, para que cada uno pueda conocer cuáles son de la mejor manera posible o de la manera más accesible. Eta, beno, uste dugu lau hilabeteko epea es un plazo prudente eta konfidantza osoa daukagu Jaurlaritzak epe horretan konpromisoa hau beteko duelakoan. Besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2685
10
52
14.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Erdibidekoaren aldeko botoa emango dut. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2686
10
52
14.11.2013
RONCAL AZANZA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik, esan nahi dut Euskal Sozialistak taldea ados dagoela nire aurretik hitza hartu dutenek esandakoarekin. Hain zuzen ere, izaera praktikoko ekimena da, langileen lan-baldintzak eta haiei zuzendutako informazioa argitzea eta antolatzea helburu duena. Izan ere, proposamenaren egileak adierazi duen moduan, nahas-mahas hutsa da egun daukaguna. Hortaz, erdibidekoaren aldeko botoa emango dugu. Bigarren zatia ere interesgarria iruditzen zaigu; izan ere, adosturiko lan-baldintzak askoz ere mesedegarriagoak dira Osakidetzaren gisako enpresa handi baten helburuetarako, inposatutakoak baino (dekretu bidez, adibidez). Hortaz, Jaurlaritzari eskatzen diogu bere jarrera malgutu dezala, eta lehenbailehen egin dezala mahai sektorialaren deialdia, esan bezala, beharrezko akordio hori lortzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2687
10
52
14.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik. Beno, taldeei eskerrak eman nahi dizkiet gai honekin azaldutako sentsibilitateagatik, hain zuzen ere, gai teknikoa, praktikoa, argitu beharrekoa baita, zalantzarik gabe. Jaurlaritzak esku bete lan du. Egiten ari bada, hobe, baina, beno, lan asko egin beharko du lau hilabetetan, behar handia baitago. Eta Ubera andreari esan behar diot, hain zuzen ere, bigarren zatian gauza gehiago eska zitezkeela, baina uste dut testuan nahikoa eskatzen dela. Alegia, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio ahalik azkarren egin dezala Osasuneko Mahai Sektorialaren deialdia, Osakidetzako langileen lan-baldintzei buruz negoziatzen jarraitu ahal izateko. Beste ohartarazpen bat da. Hori ona da, eta hor dago. Eta, noski, beti hitz egin daiteke gobernu baten lan politikoarekin jarraitzeari buruz; izan ere, historikoki izan denarekin jarraitu behar da, impasse bat izan denari jarraipena eman behar zaio. Nahiko kezkagarria da hori, eta salatu egin behar da, baina, edonola ere, nire ustez, garrantzitsuena da Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari esaten diola mahai sektorialaren deia lehenbailehen egin dezala, eta han hitz egingo da zu kezkatzen zaituzten eta, batez ere, Osakidetzako langileak kezkatzen dituzten gaiei buruz. Nire ustez, testu hau babestu daiteke, zorrotzagoa ere izan zitekeen arren; baina, azken finean, oso testu argia da. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2688
10
52
14.11.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bankuen gehiegizko klausulei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, labur-labur eta eskainotik. Hau ez da inolako atentzio toke bat. Hau oso konplazentea da, testua, eta hemen, benetan, Jaurlaritzak egin behar duena eta Osasun Sailak egin behar duena da behingoz deitu mahai sektoriala eta benetako elkarrizketari eta negoziazioari bidea eman, orain arte inolako borondaterik erakutsi ez duen bezala. Garbi ikusi da orain arte hartu duen bide bakarra alde bakarrekotasunaren bidea izan dela, inposizioaren bidea izan dela murrizketak ezartzeko eta Osakidetzaren eta osasun arloko egituraren zutabe nagusienetariko bat desegiten joateko eta deuseztatzen joateko. Eta benetan, pertsonengan sinesten baldin badugu, funtsezko-funtsezkoa da kalitatezko arreta bat eskaintzeko, askotan hemendik esaten den bezala, eskerrak emateaz gain, ze hemen Osasuneko sailburuak ohitura handia dauka langileei esker ona emateko, baina hemen esker ona emateaz gain, zaindu egin behar dira pertsonak; eta zaintzeaz gain, parte hartzerako eta elkarlanerako bideak ireki behar dira. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/9838cf79-d403-495e-88b6-42b6055a859f
parl_eu_2689
10
53
15.11.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
Galdera, Kerman Orbegozo Uribe Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzako telefono bidezko aurretiazko zitari buruz
Eskerrik asko, presidente anderea. Egun on guztioi, legebiltzarkideok, lehendakari, sailburuok, Osasun sailburua. Aurreko legealdian telefono bidezko aurretiazko hitzordua eskatzeko sisteman aldaketa batzuk egin ziren. Orduz geroztik erabiltzaileek kexa ugari izan dituzte sistema horren inguruan. Kargura iritsi zinenetik, adierazi izan duzu zure asmoa egoera horri irtenbidea ematea izango zela. Zentzu horretan, jakin nahiko genuke ea zein neurri ari zareten hartzen telefono bidezko aurretiazko hitzordua hobetzeko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2690
10
53
15.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Kerman Orbegozo Uribe Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzako telefono bidezko aurretiazko zitari buruz
Presidente anderea, legebiltzarkideok, Orbegozo jauna, egun on guztioi. Legealdiaren hasieran, Osasun Saileko eta Osakidetzako arduradunok herritarren eskakizun batekin egin genuen topo, eta hari erantzuna emateko konpromisoa hartu genuen; izan ere, gure osasunzentroetako eta anbulatorioetako erabiltzaileak kexu ziren Osakidetzako telefono bidezko hitzorduak gaizki funtzionatzen zuelako. Ez zeuden gustura beren medikuari edo erizainari hitzordua eskatzeko edo, besterik gabe, kontsulta bat egiteko osasun-zentrora deitzean jasotzen zuten arreta automatizatuarekin. Arazoak izaten zituzten sistema automatizatuaren bidez hitzordua ixteko. Gure erabiltzaile-talde handiena, adinekoak, ez zen ondo moldatzen makinarekin. Azkenean, erabiltzaile gehienek osasun-zentrora joan behar izaten zuten bezeroari arreta emateko guneetan hitzorduak aurrez aurre eskatzeko. Kexa hori behin eta berriz entzun behar izan genuen. Ezin genuen onartu pertsona helburu duen Jaurlaritza batek, bere erreferentziazko zerbitzuetako batean eta herritarrek ondoen baloratzen dituztenetako batean, ezin antolatu izatea taxuz telefono bidezko hitzordua. Ziur naiz oso ondo ulertzen didazuela, zuetako askok zerbitzu automatizatua erabiliko baitzenuten edo kexak entzungo baitzenituzten. Hori dela eta, gure lehenengo eginkizunetako bat izan zen erantzuna ematea; izan ere, sistema automatizatuarekin, deien % 15 baino gutxiagotan lortzen zen hitzordua ixtea. Eta dagoeneko hasiak gara kexa horri erantzuna ematen. Argi geneukan zer egin behar genuen. Eta egin dugu. Pertsonak ditugu helburu. Dagoeneko badugu Osakidetzan telefono bidezko arreta-eredu berria. Pertsonei pertsonek ematen diete arreta berriz ere. Hala, Araban, irailaren 19az geroztik, telefono bidezko arreta-sistema berri hori martxan da erabat. Gaur egun, telefono-deien % 96an hitzordua itxi egiten da. Ideia bat izan dezazuen, Araban 3.000 dei ari gara jasotzen, batez beste, egunean. Joan den azaroaren 4az geroztik, sistema berri hori martxan jartzen ari da Gipuzkoan, eta abenduaren 10etik aurrera Bizkaian hasiko da hedatzen. Hala, datorren urteko lehenengo bi asteetan, osasunzentroetako administrazio-egoitzetako profesionalek emango diete berriz ere arreta Osakidetzan hitzordua eskatzen duten erabiltzaile guztiei. Beraz, laster Osakidetzara deitzerakoan gure profesionalek erantzungo dute, eta ez makina batek. Abantaila garrantzitsuenak aipatzearren, sistema berriarekin lehentasuna ematen diogu pertsonen erantzuna pertsonalizatuagoa izateari; eraginkorragoa da, deitutakoan hitzordua lortzeko aukera askoz handiagoa delako; efizienteagoa da, kostu txikiagoa duelako eta lineak mantentzea ere gutxiago kostatzen delako, eta, gainera, eskaera kudeatzeko autonomia errazten duelako lehen mailako arretako eskualdeetan. Joan den astean, aldaketa horri nola erantzuten ari garen galdetu zitzaigunean, hitzorduaren arduradunak esan zidan: "Inoiz ez bezala; jende askok, telefonoz deitzen duenean, eskerrak ematen dizkie administratzaileei, uste dutelako oso arreta atsegina eman diotela". Gure asmoa, ordea, ez da izan sistema automatizatua zokoratzea. Izan ere, alderdi batzuetan abantailak ditu. Ezin genuen alferrik galdu aurreko legealdian egindako inbertsio bat –zalantzarik gabe, hobetzeko asmoz jarri zen martxan–.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2691
10
53
15.11.2013
MATUTE GARCÍA DE JALÓN
EH Bildu
Galdera, Kerman Orbegozo Uribe Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzako telefono bidezko aurretiazko zitari buruz
Eskerrik asko, presidente anderea. Lehendakaria, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on. Fagor Etxetresnen gainbehera edo itxiera astindu latza izan da Euskal Herriarentzat, zalantzarik gabe. Eta, egia esan, ez da modu desegokian krisi deitutakoaren ondorioz herrialde honetan hondoa jo duen errealitate industrial bakarra. Enpresa asko, konta ezin ahala, aipa genitzake. Batzuk bakarrik aipatzearren, Incoesa, Holtza, Corrugados, Virtisu, eta abar. Baina Fagorren jatorriagatik, haren konpromisoagatik eta gizartean duen errotzeagatik, haren balioez eta ibilbideaz gain, ez da egia txikiagoa Fagor dela Euskal Herriak jasan dituen merkatu-beharrek garamatzaten bidearen erakuslerik larriena. Egoera horrek, batetik, eragileak eta arduradunak ditu, bai barruan –eta aztertu egin beharko dira–, bai kanpoan, eta, bestetik, pairatzaileak ditu (Fagorreko langile kooperatibistak eta aldi baterakoak, eta enpresa osagarriak), eta, horren aurrean, Euskal Herria Bildukoei kezka sortu digu –kezka izugarria esango nuke– Jaurlaritza honen lidergo faltak eta ikuspegi estrategikorik ezak. Atsekabetuta gaude Gobernu honek kapitalaren eta merkatuen beharren arabera gobernatzen dutenen bide berdina daramalako, ikuskatzailearen paperean sartuta gauzak aldatzeko ezer ezin duela egin esanez. Honek agerian uzten du Euskal Herriaren irakurketa politiko argirik ez duela Gobernuak, herri eta gizonemakume askez osatutako gizarte bezala beharrezkoak ditugun sektore estrategikoak zeintzuk diren argi ez duelako. Eta orain arte erakutsitako ekimen eta lidergo falta ikusita, ondorengo galdera egiten diogu lehendakariari: Jaurlaritzak zer neurri zehatz hartuko du Fagor Elektrotresnen itxieraren iragarpenaren ondorioz sortu den egoera bideratzeko? Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2692
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Kerman Orbegozo Uribe Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzako telefono bidezko aurretiazko zitari buruz
Legebiltzarburu andrea, egun on. Legebiltzarkideok, sailburuok, egun on guztioi. Badira gai honetaz beste interpelazio eta galdera batzuk ere eta, beraz, atalka joango naiz jorratzen, gaurko egunaren gai-zerrendaren arabera. Eta EH Bilduk planteatzen du gaizki deitutako krisi honen aurrean bere kezka Jaurlaritzaren aitzindaritzaren faltaren inguruan. Nik esan behar dizut, Matute jauna, Eusko Jaurlaritzaren estrategia oso argia izan dela lehenengo egunetik hasita Fagor Elektrotres- nak enpresarekiko. Enpresa garrantzitsu bat hartu eta atenditu genuen eta atenditu dugu eta atenditzen jarraitzen ari gara. Dituen arazoak entzun eta enpresak dituen planen berri jaso genuen eta jaso dugu. Bideragarritasun-plan bat eskatu dugu enpresak aurrera egiten laguntzeko. Plan horretan oinarrituta laguntzak eman genizkion eta laguntzak eman egiteko prest egongo gara. Fagor Etxetresnak enpresari eskaini zaion atentzio eta laguntza prozesu horretan ez gara bakarrik egon, Matute jauna. Enpresa berarekin batera, Mondragon Korporazioa, finantza-erakundeak eta erakunde publikoak, eta ez bakarrik Jaurlaritza, aritu gara. Eusko Jaurlaritzak egin dituen ekintza guztiek zorrotz bete dute legea; bideragarritasun-plan bat aztertu eta onartu ondoren egin dira. Jaurlaritzak enpresaren bideragarritasuna bermatzen saiatzeko egin du lan, Matute jauna. Duela hamaika hilabete konpromisoa hartu genuen, Fagor Etxetresnak berak eta korporazioak konpromisoa hartu zutelako. 263 milioi euroko bideragarritasun-plan bat aurkeztu zuten, Eusko Jaurlaritzari 25 eskatu zizkioten, eta haiekin batera hartu genuen erabakia. Egin behar genuena egin genuen: enpresaren bideragarritasuna bermatzen lagundu. Elkarrekin egin dugu lan. Gure proposamena da estrategia berari eustea, eta, orain, haren helburua da eragin soziala ahalik eta txikiena izatea eta bideragarria den jarduerari eustea. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2693
10
53
15.11.2013
MATUTE GARCÍA DE JALÓN
EH Bildu
Galdera, Kerman Orbegozo Uribe Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzako telefono bidezko aurretiazko zitari buruz
Eskerrik asko, lehendakari jauna. Uste dut bi hitzek laburbiltzen dutela Jaurlaritza honek gure ustez zuen jarrera. Hemen esan duzu berretsi egiten duzuela esan duguna. Eragina ahalik eta txikiena izatea eta legea aipatu dituzu. Eragina ahalik eta txikiena izatea edo zainketa aringarriak, uste baitugu hori ari dela egiten Jaurlaritza hau, seguru asko legearen eskakizunek mugak jartzen dizkiotela uste duelako. Ados egongo zarete gurekin lege-esparru hori, ez hein batean, baizik eta zuzenean inposatu digutela, zeharo desorekatuta dagoela, enpresen interesei egiten baitie mesede herritarren interesen eta, batik bat, langileen interesen kaltetan. Errealitate horri egin behar diogu aurre, eta, esan dugunez, kezkatuta egin dugu galdera hau, eta desengainatuta bukatu dugu. Hau da, bakarren batek erabakitzen duenean halako desoreka handi baten –enpresen eta haiek legeak egiten dituztenetatik jasotzen duten etekinaren eta langileen artekoa– errealitatearen notarioa edo fede-emailea izatea, jarrera ez da bidezkoa. Ez da ezta modu desegokian krisi deitutako honek, gehiengoaren kontura gehiago irabazi nahi dutenek eragindako eta sustatutako krisi finantzario honek, sortzen dituen desparekotasunak konpontzeko jarrera aktiboa edo proaktiboa ere. Esaten genuen desengainatuta sentitzen garela berriro ikusten dugulako Jaurlaritzak ez duela batere norabiderik, lidergorik eta estrategiarik; izan ere, gure herriaren, hemengo gizon-emakumeen, langileen –gehiengoa gara herri honetan– etorkizuna jasaten ari den eraso honi aurre egiteko esaten duen gauza bakarra da legeak jartzen dizkiola mugak. Eta desengainua bikoitza da, erantzukizunez jokamolde horren atzean errealitate despareko batekiko geldotasuna ezkutatzen baita, eta, bien bitartean, herrialdea, haren sare industriala, gainbehera doa, odolusten. Eta uste dugu ez dela amore eman behar, askoz irmoago hartu behar duela esku sektore publikoak. Eta hori nola egin erakusten diguten adibideak ari gara ikusten: Frantzia, Brandten egin duen jarduerarekin eta sortu duen inbertsio-funtsarekin, adierazten ari da botere publikoak ez dituela zailtasunak kudeatu behar bakarrik zainketa aringarrien bidez, baizik eta irmo hartu behar duela esku. Horregatik planteatzen dugu, Fagorren kasu zehatzean, erreskata daitezela esku-hartze publikoaren bidez, erreskate publikoaren bidez, emankorrak izan daitezkeen lineen zati guztiak, eta sor dadila kooperatiba berri bat, plan integral baten bidez eta sektore publikoak zein argi eta garbi publikoak izan behar zuten erakundeek (adibidez, Kutxabank) emandako laguntza finantzarioaren bidez esku hartuko duena funtsak emanez, eta kalteak jasan dituzten kooperatibistak hartuko dituena, kooperatibistak ez diren langileak alde batera utzi gabe, herri honetan sare industrial horri eusten jarraitu dakion. Eta sor dadila, oro har, sektore estrategikoaren bideragarritasuna bermatuko duen egiturazko funts bat.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2694
10
53
15.11.2013
JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA)
EA-NV
Galdera, Kerman Orbegozo Uribe Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzako telefono bidezko aurretiazko zitari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Hara, Matute jauna, nik ez dakit nola ulertzen duzun lehiakortasunaren Europako eskubidea; ez dakit. Nolanahi ere, orain konponbideak proposatzeko gunea aurkitzen gara eta Jaurlaritzaren jarrera konponbideak proposatzea da. Enpresaren bideragarritasuna bermatzeko egin diren jarduera guztietan hartu dugu parte. Parte hartzeko prest gaudela jakinarazi diogu enpresari, baina ez bakarrik enpresari, korporazioari eta finantza-erakundeei ere agertarazi diegu, baita erakunde publiko guztiei ere. Egun bi lan-ildo aktibo ditugu: bat, Enplegu eta Gizarte Politiketako Saila Lanbiderekin batera, eta bestetik, Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko Saila, Industria Garapenerako Zuzendaritzarekin batera. Fagor Etxetresnak enpresari, beste enpresei eta kaltetutako langile guztiei laguntzeko konpromisoari eutsiko diogu. Matute jauna, enpresak eta korporazioak ixtea erabaki dute; duela hamaika hilabete nahi ez zuten egoera batera iritsi dira, hartzekodunen konkurtsora. Fagor Etxetresnak enpresari lagundu diogun erakunde publiko guztiok egoera berean gaude orain. Guztiok. Onena litzateke estrategiak denona izaten jarraitzea, denok ditugun helburuak lehenetsiz: eragina ahalik eta txikiena izatea enpleguan, enpresa honetan eta haren inguru guztian, baita hornitzaileetan eta enpresa osagarrietan ere; eta, horrez gain, balio erantsia duen eta bideragarria izan daitekeen jarduerari eustea. Vamos a seguir comprometidos.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2695
10
53
15.11.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Galdera, Idoia Mendia Cueva Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideok Hezkuntza, Hizkuntza, Politika eta Kulturako sailburuari egina, EITBk terrorismoaren deslegitimazioan eta biktimen aitorpenean duen eginkizunari buruz
Eskerrik asko, mahaiburu anderea. Egun on, lehendakari, sailburuok, sailburu. Joan den azaroaren 6an Ganbaran emandako elkarrizketak Euskadin bizikidetza eraikitzeko gelditzen zaigun guztia islatu zuen. Hiritarrak hiltzen saiatu den eta gure herrian tragedia handia sortu duen talde terroristaren partaide izan zen pertsona honengan damutzeko inolako asmorik ez genuen ikusi. Gertaera hauengatik justiziak erabakita espetxean 20 urte baino gehiago eman behar izan zituen. Ziurtatu genuen, bestalde, biktimen erakundeetan antolatu diren horienganako mespretxua ez duela aitortzeko beharrik…, talde terrorista baten partaide izatearen erabakiak eragin duen mina. ETAko presoen senideei egindako elkarrizketa horretan ikusi genuen baita ere herri honetan badagoela ulertu nahi ez duenik bere senideak espetxean egotearen arrazoia dela pertsonak hil dituztela edo hiltzeko laguntza eman dutela eta, arrazoia hau dela-eta espetxean egoteaz gain, Euskadin min-aztarna handi bat dagoela, min injustua eta zentzugabea. Eta min hori saihestu zitekeen elkarrizketatutako pertsona horiek edo bere senideek ETAn sartzearen erabakia hartu izan ez balute. Hori guztia informazioa da, bai, dudarik gabe. Eta hori kontuan izan behar dugun gauza bat da, memoriaren eta bizikidetzaren arloan lan egin ahal izateko. EITBren ildo editorialean –zuzendari nagusiak berriki berretsi du plan estrategikoan–, konpromisoa hartzen da aktiboki lan egiteko gizartea sentsibilizatzen terrorismoa gaitzets dezan eta biktimen memoria eta duintasuna zaintzen. Y eso es lo que figura, además, en el artículo 3 de la Ley de EITB. Eta gainera hori agertzen da baita ere EITBren Legearen 3. artikuluan. Orduan, sozialistok printzipio hau partekatzen dugu, noski, eta horrexegatik galdetzen diogu Gobernuari: zein da Jaurlaritzaren irizpidea EITBk terrorismoaren funtzio deslegitimatzailea bete dezan delitu hauek bermatzen dituzten iritziak adierazten direnean.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2696
10
53
15.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Galdera, Idoia Mendia Cueva Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideok Hezkuntza, Hizkuntza, Politika eta Kulturako sailburuari egina, EITBk terrorismoaren deslegitimazioan eta biktimen aitorpenean duen eginkizunari buruz
Legebiltzarreko presidente anderea, lehendakaria, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Lehenik eta behin, gogoeta bat egin nahiko nuke eta uste dut guztiok ados izango garela. EITBk informazio-errealitatearen beraren arabera bideratu behar du informazio-politika, eta, premisa horretan oinarrituta, interes informatibo ukaezina duten oraintsuko bi gertakari jorratu eta aztertu dira: ETAren jarduera amaitu zenetik izan dugun bi urteko bakealdia, eta Estrasburgoko Giza Eskubideen Epaitegiak Parot doktrina indargabetu izana. Bi gertakari horiek funtsezko premisa batetik abiatuta jorratu dira: EITBko komunikabideetako informazioek ezin dute inoiz gorrotoa edo diskriminazioa eragin. Giza duintasunarekin eta balore demokratikoekin begirune zorrotza izan behar dute, izan behar dugu. ETBk giza eskubideekin konpromiso argi eta garbia dauka. EITBk konpromiso ukaezina du biktimen aitorpenarekiko eta arretarekiko eta bizikidetza baketsuarekiko. Argi erakutsi zuen beste behin ere, egindako galderen bitartez, zein den bere ildo editoriala, kazetaritza independente eta profesionala irizpide duela.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2697
10
53
15.11.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Galdera, Idoia Mendia Cueva Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideok Hezkuntza, Hizkuntza, Politika eta Kulturako sailburuari egina, EITBk terrorismoaren deslegitimazioan eta biktimen aitorpenean duen eginkizunari buruz
Hain zuzen, Estrasburgoko ebazpenak, ETAko presoekin batera, libre utziko ditu haiek bezain justifikaezinak diren bestelako delituak egin dituzten bestelako hiltzaileak eta kriminalak ere. Eta, egia esan, sozialistok ez genuke begi onez ikusiko pertsona horiek elkarrizketatzea eta elkarrizketa horretan bertan ez egotea bortxatzaile horren edo hiltzaile horien iritziei kontra egingo liekeen kontrapisurik. Beraz, ez dugu pentsatu nahi, adibidez, torturatzaile bati egindako elkarrizketa bat ikus genezakeela, eta, torturatzaileak bere delitu-ekintzak harro azaltzen dituen bitartean, kontrapisurik ez egotea elkarrizketa horretan bertan, eta horixe gertatu zen gau hartan Ganbara saioan. Eta, jakina, ez gara hasiko hemen informaziobalioa baloratzen, kontu hori, hain zuzen, ez baita ebatzi komunikazioaren profesionalen artean. Baina, nolanahi ere, EITBn gogoeta sakona egin zen aurreko agintaldian gai hauei buruz, eta indarrean jarraitzen dute; izan ere, lehen esan dizudanez, zuzendariak halaxe adierazi du, eta bere ondorioetako batean argi eta garbi esaten du: "EITBko profesionalok informatzaile izan behar dugu, eta ez dugu erori behar terrorearen ekintzaren aurka daudenak hilez, estortsioa eginez edo isilaraziz giza eskubideak urratzen dituztenen estrategietan". Eta sozialistok bat gatoz ikuspegi horrekin, eta teorian ados gaude, halaber, erakundeko zuzendariarekin esaten duenean eginkizun aktibo hori izan behar duela EITBk, telebista publikoa baita, berriro diot. Ez da telebista pribatu bat; telebista instituzional bat da, eta funtsezko eginkizuna du Autonomia Erkidego honetan. Zer egingo duzue hau berriro gerta ez dadin?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2698
10
53
15.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Galdera, Idoia Mendia Cueva Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideok Hezkuntza, Hizkuntza, Politika eta Kulturako sailburuari egina, EITBk terrorismoaren deslegitimazioan eta biktimen aitorpenean duen eginkizunari buruz
Garrantzitsua da adieraztea, Mendia andrea, Óscar Abadi egindako elkarrizketa irailean, urrian eta azaroan zehar egindako informazio-sekuentzia baten zati zela. Ez da gertakari bakan bat. Irailean Ganbarak programa berezi bat eskaini zuen Errenteriatik. Bertan Naiara Zamarreñok –Manuel Zamarreño ETAk erail zuenaren alaba–, Julen Mendozak –Errenteriako alkatea, Bildukoa–, eta Txema Herzogek –Errenteriako PPko zinegotzia– parte hartu zuten, besteak beste. Urrian hainbat elkarrizketa egin dira ekintza armaturik gabeko bi urteen inguruan. Egun ezberdinetan Joaquín Gímenez magistratua, Jon Landa irakaslea eta Jone Goirizelaia abokatua elkarrizketatzen dira. Azaroaren 4an, Ganbara saioak elkarrizketa egin zien biktimen elkarteetako zenbait ordezkariri, zehazki Maite Pagazaurtunduari, José Vargasi eta Rosa Roderori. AVTko ordezkariek eta Mari Mar Blancok, berriz, uko egin zioten gonbidapenari. Azaroaren 6an, saio berean, Ganbaran, Etxerat taldeko kideei egin zitzaien elkarrizketa, eta Óscar Abad ETAko preso ohiak ere hartu zuen parte. Beraz, oihartzun handiko bi gertaera horien inguruan egindako emanaldien barruan sartu zen elkarrizketa hori. Elkarrizketa horien ikuspegi editoriala giza ikuspegitik bakarrik planteatu zen. Hemen daukat elkarrizketako galdera-sorta. Galdera hauek egin ziren, besteak beste: nola hartzen da lur berriz gizartean? ; nola hasten da hutsetik? ; zer deritzozu birgizarteratze hitzari? ; zer urrats eska daitezke aurrera egiten jarraitzeko? Eta beste hainbat galdera. Informazio-askatasuna lortzeko, EITBk nahikoa marjina izan behar du bere eginkizun profesionala betetzeko, betiere, berriro diot, giza duintasuna eta balio demokratikoak defendatuz; giza eskubideen, biktimen aitorpenaren eta arretaren eta bizikidetza baketsuaren aldeko konpromiso irmoarekin, orain arte izan duen bezala. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2699
10
53
15.11.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Galdera, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, bere produkzioa Euskaditik kanpora eramango duen Tubacexen akzioak erostearen eta Euskadirako industria-politika baten bateragarritasunari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, lehendakari. Itzarri erakundeak euskal administrazio publikoko 90.000 langile baino gehiagoren pentsioak kudeatzen ditu. Urte honen hasieran, Itzarrik Tubacexen kapitalaren % 3 baino gehiago erosi zuen, eta metalurgia-taldeko laugarren akziodun bihurtu da. Itzarriko presidentea zure Jaurlaritzako bozeramailea da: Josu Erkoreka. Eta Tubacexek Euskaditik kanpo inbertitzea erabaki du. Bitxia behintzat bada zeure Jaurlaritzak, Tubacexek Kantabrian lantegi bat irekiko zuela iragarri ondoren, esatea hori ez dela ekonomia moderno bati aurre egiteko modua; ekonomia modernoa baita gurea, Euskadikoa. Tapia andreak esaten zuen: "Hori ez da gure eredua". Bada, zuen eredua ez bada, harrigarria da zure Jaurlaritzak bere funtzionarioen funtsak, hain justu, eredu horretan administratzea; hau da, aukerak Euskaditik kanpo bilatzearen ereduan. Horregatik galdetzen dizut: nola baloratzen duzu zure Jaurlaritzaren koherentzia, zuek diru publikoa inbertitzen ari zareten enpresa baten kudeaketa kritikatzen duenean? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2839519d-4fc4-4c4c-9c60-662493a286d7
parl_eu_2700