legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
55
22.11.2013
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
Galdera, Julen Arzuaga Gumuzio EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Herri Administrazio eta Justiziako sailburuari egina, doako laguntza juridikoari buruzko 110/2012 Dekretua aldatzeari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Eguerdi on denoi. 2014ko aurrekontu-proiektuaren memorian, Justizia Sailburuordetza atalean irakurtzen dugu: "2014an, Doako Laguntza Juridikoari buruzko ekainaren 18ko 110/2012 Dekretua aldatuko da, auzitan jarduteko baliabide ekonomikorik ez duten herritarrei zerbitzu eta arreta hobea emango zaiela bermatze aldera". Askotan eztabaidatu dugu etxe honetan zeintzuk diren horren bitartez konpondu beharko liratekeen gakoak. Lehenik eta behin, abokatuak, bere bezeroa lehenengo aldiz asistitzen duenean, egin behar diona da, hain zuzen ere, asistentzia, eta ez sometitu itaunketa ekonomiko eta fiskal batera. Bigarrenez, Orientazio Juridikoko Zerbitzuaren burokratizazio itogarri hori leundu, arindu behar da, euren erabakiak automatikoki hartzeko. Erabakiak –eta hirugarrenera noa horrekin– doako justiziaren batzordeek hartu behar dituzte, administraziopeko organoak direlako. Eurek, erabaki horiek hartzeko, bai tresnak, bai baliabide nahiko eduki behar dituzte, eta eurek bermatu beharko dute caso fallido direlako horiek murriztuko edo gutxituko direla. Laugarren, eta ez garrantzi gutxiagokoa, abokatuek egiten duten lanagatik ordainsaria jaso beharko dute, eta horretarako funts bat ziurtatu behar da. Ados geunden hauek zirela lau gakoak, lau arazoak, eta Legebiltzar honetan borondate oneko adierazpen bat egin zen zure sailak hori konpondu zezan. Guk, gainera, pentsatzen genuen, ez bakarrik borondate ona, baizik eta arau euskarri bat eduki behar zuela horrelako mandatu batek, bide arautzaileari ekin behar zitzaiola hau ziurtatzeko. Zuek eragozpenak jarri zenituzten horretarako, hain zuzen ere horrelako dekretuak egitea edo aldatzea lan nekeza zelako, prozesu luzea zelako, konplikatua omen zelako, baina orain ematen du hala egingo duzuela. Bejondeigula! Pozik gaude, ze hori izan zen guk defenditzen genuena. Orduan, galdetu nahi dizut ea aldaketa hori egiten duzuenean txertatuko dituzuen lau gako horiek, lau arazo horiei erantzuna emango zaien, eta zer sakonera eta zer zabalerarekin egingo den dekretu horren aldaketa. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2901
10
55
22.11.2013
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, Julen Arzuaga Gumuzio EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Herri Administrazio eta Justiziako sailburuari egina, doako laguntza juridikoari buruzko 110/2012 Dekretua aldatzeari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Arzuaga jauna, bai, Gobernu honek dekretuaren eraldaketari ekiteko asmoa dauka. Eta lau helburu dauzka horretarako esku artean. Lehenbizikoa, kudeaketa hobetzea zuk aipatu dituzun gai batzuk bideratzeko. Bigarrenez, tramiteak sinplifikatzea hari berdinetik. Hirugarrenez, eta garrantzitsua hau ere, Estatuak esku artean daukan doako justiziari buruzko eraldaketari egokitzea. Eraldaketa horren zati bat eginda dago, beste bat oraindik egin gabe, baina egokitzapen hori ezinbestekoa da, suposatuko duzuenez. Eta laugarrenez, oraintsu Justizia Auzitegi Nagusiak eman duen epaiari erantzutea. Jakin badakizunez, seguruenik, abokatuen kolegioek errekurtsoa planteatu zuten dekretuaren aurka; errekurtso horrek erantzuna izan du oraintsu eta epai horri erantzun beharra dago. Helburuak horiexek dira eta helburuak kudeatuko dira beti kolegioekin batera eta elkarlanean, azkenengo hilabeteetan beraiekin lanean gabiltzan modu berdin-berdinean. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2902
10
55
22.11.2013
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
Galdera, Julen Arzuaga Gumuzio EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Herri Administrazio eta Justiziako sailburuari egina, doako laguntza juridikoari buruzko 110/2012 Dekretua aldatzeari buruz
Bai, ezagutzen ditut jarritako errekurtsoak eta ezagutzen ditut baita ere emandako erantzunak. Batez ere, errekurtso horiek jartzen ziren forma-arazoengatik; nik uste dut orain fondoa bera dagoela jokoan. Ulertzen dut fondora joko duzuela, edukizko aldaketak egingo dituzuela eta horrek edukiko duela, esaten dudan moduan, arau-itxura, arau-forma. Galdetzen dizut ea horretarako abokatuen bazkunekin ere kontrastea egingo duzun, ea euren iritzia kontuan hartuko duzun. Baina baita ere galdetu nahiko nizuke, gai hau nahiko inportantea izanik eta, gainera, bastante interbentzio eskatu duen gai bat izanik, zergatik honen kontua eman den aurrekontuen memoria batean erdi ezkutatuta, erdi kamuflatuta. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2903
10
55
22.11.2013
HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio)
Galdera, Julen Arzuaga Gumuzio EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Herri Administrazio eta Justiziako sailburuari egina, doako laguntza juridikoari buruzko 110/2012 Dekretua aldatzeari buruz
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Ez dut ulertzen, Arzuaga jauna, zer dela eta uste duzun aurrekontuen memoria bat ezkutuko dokumentu bat dela. Erabat publikoa, argitara emango dena eta Legebiltzar honetan eztabaidatu izan dena. Publikotasun gehiagorik nekez egon daiteke. Hemen, dakizunez, gai juridikoak daude alde batetik eta gai faktikoak beste alde batetik. Gai juridikoak nagusiki bi dira. Egia da epaia eman duela Justizia Auzitegi Nagusiak eta errekurtsoa forma-arrazoietan oinarritzen zela batik bat, baina "batik bat"ek ez du esan nahi denetan horrela izan denik. Fondoari buruzko eduki bat ere bazegoen hor jokoan, antolakuntzari buruzko eskumenak, kolegioek beraiek daukaten barne-antolakuntzari buruzko eskumena. Eta fondoari buruzko puntu horretan, oraindik kolegioek kasazio-errekurtsoa aurkezteko aukera daukate. Beraz, horri itxaron beharra izango da, gutxienez. Bigarrenez, Estatuak, dakizunez, gai honi buruzko goitik beherako aldaketa bat bultzatzeko asmoa dauka, aspalditik iragarritakoa. Aldaketa horren zati bat eginda dago. Lehenbiziko urratsa otsailaren 22ko errege lege-dekretu baten bitartez egin zen. Bigarrena iragarrita dago, testua mahai gainean daukagu, baina ez diote horren tramitazioari ekin. Ikusi beharko da benetan, lege horretara egokitu beharra izango dugunez, komeni den presa gehiegi hartzea dekretuaren aldaketan ala ez den komeni, egokitzapen hori nahitaezkoa izango bada. Baina bien bitartean kolegioekin elkarlanean hainbat urrats egin izan dugu dekretu honen aplikazioan modurik eta biderik erosoenak eta arrazoizkoenak nagusitzeko. Esate baterako, ogasun foralen arteko interkonexioa lortu dugu; ogasunen eta kolegioen arteko interkonexioa ahalbideratu dugu; gestioak sinplifikatzen ari gara eta fallidoen perimetroa murriztu dugu kolegioekin batera. Esan nahi dut, dekretu bidez maila juridikoan jokatu aurretik ere, maila faktikoan aurrerapauso garrantzitsuak eta nabarmenak ematen ari garela kolegioekin batera, arlo honetako gestioa ahalik eta erosoena eta bideragarriena izan dadin. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2904
10
55
22.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Interpelazioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, EAJren eta PSEren arteko 2013ko irailaren 16ko akordioan gizarteekonomia ez aipatzeari buruz
Eskerrik asko, berriz ere, presidente andrea. Legebiltzarkideok, Jaurlaritzako kideok. Kontua da etsita geratu nintzela EAJ eta PSE-PSOE alderdi politikoek Euskadi modernoagoa, solidarioagoa, jasangarriagoa eta lehiakorragoa lortzeko irailaren 16an sinatutako "akordio" deiturikoa irakurri nuenean. Eta zin egiten dizut, sailburu jauna, jarrera konstruktiboarekin irakurri nuen dokumentua. Herrialdeak akordioak behar ditu, eta akordioek benetako edukiak eta ditugun premia ekonomiko eta sozialentzako erantzunak behar dituzte. Eta dokumentu horrek, akordio horrek ahanztura ekonomiko eta sozial handi bat zuen: gizarte-ekonomia. Eta gertatzen ari denarekin, ahanztura hori izugarria bihurtzen da, eta, nire ustez, akordioaren garapenean gobernuak esku hartuta konpondu behar da, akordio bera berriz idatzita edo beste eranskinen batekin handituta (baditu batzuk) edo Legebiltzarraren bitartez, kontzeptu- edo analisi-errore horri buruz Legebiltzar honek ezar ditzakeen irizpideekin. Aurki izango dugu legebiltzar-eztabaidaren bat gizarte-ekonomiari buruz. Agian une egokia izango da; baina nik uste dut, nolanahi ere, aurrea hartu behar zaiola ahanztura handi horri. Ez akordioan ekonomia produktiboari eta enplegu-sorkuntzari bultzada emateaz hitz egiten denean eta ez sustapen ekonomikorako eta enplegurako akordioari dagokionez zerbitzu publikoen gure eredu sozialari eusteaz hitz egiten denean I. eranskinean, ez hor eta ez hitzaurrean ez da ageri gizarte-ekonomia terminoa. Ezta garapen bat egiten denean ere landuko diren oinarriei buruz sustapena lortzeko, ekonomiaren hain mota garrantzitsua eta hain gurea dena ageriko egiteko. Sailburu jauna, zerga-arloan izan ezik –arlo horretan kooperatibei buruzko aipamen bat egiten baitu, baina ez gizarte-ekonomiari buruzkorik–, produkzio ekonomikoko eta enplegua sortzeko oinarrizko modu hori, modu sozial hori, desagertu egiten da akordio horretatik, ahaztu egiten da akordio horretan. Legebiltzarkide jauna, Enplegu eta Gizarte Politiken Batzordean zure sailak hamargarren legegintzaldirako ezarriak zituen helburuak eta proposamenak azaldu zenituenean, honako hau adierazi zenuen (gogorarazi egingo dizut, ondo egon zen eta): "Bultzada gizarte-ekonomiari gizarte-ekonomiako enpresak sortzeko, eta haiei kudeaketa-tresnak ematea". Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Sozialistak sinatutako dokumentua ahaztu egin da kontu horretaz. Honako hau ere esan zenuen: "Hedapena" –eta oso garrantzitsua da, hala adierazi zenuen zuk– "gizarte-ekonomiarena eta enpresaren gizarte-erantzukizunarena". "Hedapena". Hori da hedatzeko modua, gizarte-ekonomia dokumentu batetik desagerraraztea, ustez gure ekonomiaren eragile izan behar duen, ga- rrantzitsua izan behar duen akordio batetik desagerraraztea. Hori da hori hedatzeko modua! Honako hau ere esan zenuen: "Finkapena…". Elkartze-egiturak…, baina "Gizarte-ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren finkapena". Hori esan zenuen zuk. Badirudi hori ez dela beharrezkoa ekonomiarako hain garrantzitsua den akordio horretan. Alegia, gizarte-ekonomiaren bultzada, finkapena eta hedapena, gobernuaren hasierako proposamenen ardatzak, zeinak desagertu egin baitira aurten eta hurrengo urteetan, seguruenik, herrialdearen sostengu izango den akordioko berariazko edukietatik. Akordioaren hitzaurreak dioen bezala, euskal herritarren mesederako herrialde-akordioetarako oinarriak, krisitik irteteko, enplegua sortzeko, eta gizarte kohesionatuago, solidarioago, jasangarriago eta lehiakorrago baterantz joateko aukera emango digutenak; akordio globala eta osotasunaren ikuspegia, bai, sailburu jauna, baina begien bistako ahanztura batekin: gizarte-ekonomia ahaztuta. Interpelazio hau, sailburu jauna, konstruktiboa da nagusiki. Nik ahanztura kritikatu nahi dut, baina, batik bat, atentzioa eman nahi dut ahanztura hori ez dadin gauzatu praktikan, ez dadin gauzatu Jaurlaritzaren jardunean akordio horren garapenari eta edukiei dagokienez. Kooperatibak, lan-sozietateak, gizarteratzeko enpresak, enplegu-zentro bereziak, hainbeste aipatzen diren PFT enpresa berriak –eta zuk ere aipatzen dituzu ASLErekiko asmoen akordioan–, mutualitateak, BGAEak, arrantzale-kofradiak, kooperatiba txikiak, eraldaketako nekazaritza-sozietateak, eta nola ez –hori ere aipatu behar baitugu– onura publikoko fundazio eta elkarte askok ekonomia-arloan duten funtzioa. Hori da gizarte-ekonomiaren kontzeptua, hori da akordioan agertzen ez dena, non zuzenketaren bat egitea aldarrikatzen baitugu, egitate-bidez behintzat. Kontu horiek ez dira identifikatzen interes espezifikoko eta alderdi politikoek sinatu duten dokumentu honetan aitortutako eta Jaurlaritzak garatu behar duen eta Jaurlaritzari jarraibide gisa balio behar dion faktore propio gisa. Sailburu jauna, zuzendu ezazue hutsegitea; izan ere, kooperatiben zerga-tasak mantentzeari buruzko aipamenik txikiena egitea –asko legoke hitz egiteko horri buruz, asko eguneratzeko– ez da gizarte-ekonomiaz hitz egitea eta ez da gizarteekonomiaren fiskalitateaz hitz egitea. Gizarte-ekonomiarako zure helburuez gain, zuk adierazi zenituela azaldu baitut lehen, lehendakariak kooperatiben lege-proiektu berri bat iragarri zigun 2014rako. Gizarte-ekonomiari buruz Jaurlaritzaren jakinarazpen bat ere badugu jasotzeko, Legebiltzar honek eskatua, eta orain, akats edo ahanztura hori egiaztatu ondoren, inoiz baino beharrezkoagoa dena eta interesarekin eta modu konstruktiboan eztabaidatuko duguna Legebiltzar honetan lehen ere egin izan dugun bezala, behin betiko prestatzen denean, nire iritziz Jaurlaritza une honetan egiten ariko den bezala. Alegia, garrantzi teorikoari ez zaio gehitu akordioan gauzatzea, eta nabarmendu egin nahi dut hori, Jaurlaritzaren jardunean ahanztura hori gerta ez dadin. Zuek ere sinatu zenuten lankidetza-akordio bat ASLErekin joan zen uztailaren 11n, gauzatu beharko dituzuen neurriak jasotzen dituena. Sailburu jauna, Urkullu jaunaren lehen bisita ofiziala enplegu-zentro berezi batera izan zen, hau da, gizarte-ekonomiako enpresa batera. Bada, hori guztia, ahalegin teoriko hori, ahalegin estetiko hori, desagertu egin da akordiotik. Eta hori ezin da horrela izan. Guk kontu horri buruz ohartarazten dugu, eta Jaurlaritza interpelatu nahi dugu, Aburto jauna interpelatu nahi dugu, ahanztura horiek gainditzeko eta gizarte-ekonomiari buruzko irailaren 16ko akordioan identifikatutako defizitak gainditzeko Eusko Jaurlaritzak gauzatu behar dituen politikei, neurriei eta irizpideei buruz. Jaurlaritzaren ekintza osatuko duen dokumentuan, gizarte-ekonomiaren sustapenari eta presentziari buruzko hutsuneak identifikatu dira, eta, horregatik, beharrezkoa iruditzen zaigu sailburu jaunak deskribatzea zein izango den Jaurlaritzaren jarrera ekonomia sustatzeko politikek, zerga-politikek eta gizartepolitikek gizarte-ekonomiako sektorearen premiekin bat egiteko orduan. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2905
10
55
22.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, EAJren eta PSEren arteko 2013ko irailaren 16ko akordioan gizarteekonomia ez aipatzeari buruz
Sí, señora presidenta. Lehendakari, consejeros, señorías, buenos días a todos. Beste ezer baino lehen, eskerrak eman nahi dizkizut zure interbentzioaren tonuagatik, Barrio jauna, benetan tonu konstruktiboa erabili duzula uste baitut. Baina utz iezadazu ñabarduraren bat edo beste egiten. Ez dut zure etsipena ulertzen esaten denean –eta zuk azpimarratu egin duzu– herrialde honek akordioak behar dituela. Nik uste dut behar direla akordioak. Akordio oro da mugatua, akordio oro handitu daiteke, baina akordioek, nolanahi ere, lankidetzaoinarriak finkatzen dituzte, eta, zerbait behar badugu, horixe da, lankidetza. Akordioan ez da aipatzen, beste gauza batzuen artean, pertsonen duintasuna. Benetan uste al duzu esan daitekeela Jaurlaritza hau pertsonen duintasunaz ahaztu dela? Nik ezetz uste dut. Eta hainbat aldiz aipatu duzu akordiotik desagertu egin dela, eta ez da akordiotik desagertu. Dena den, ez dago akordioan jasoa; izan ere, desagertu izan balitz, lehen zegoen zerbait ezabatu nahi zela emango luke. Eta ahalegin teoriko eta estetiko bati buruz ere hitz egin duzu, lehendakariak enplegu-zentro berezi batera egindako lehen bisitaz aritu zarenean. Bermatzen dizut Jaurlaritza honek, lehendakariak eta bere Jaurlaritzak gizarte-ekonomiako enpresekin duena konpromiso praktikoa dela. Hobetzeko modukoa, seguruenik, baina praktikoa. Carmelo Barrio jaunak bere interpelazioan dio 2013ko irailaren 16an Euskadi modernoagoa, solidarioagoa, jasangarriagoa eta lehiakorragoa lortzeko EAJk eta Alderdi Sozialistak sinatutako akordioak, beste gauza batzuen artean, nabarmen ahanzten duela gizarte-ekonomia. Begien bistakoa dela iruditzen zaigun zerbait gogoratu nahiko genuke, hain zuzen ere, talde politikoen arteko akordio bati buruz ari garela hitz egiten, eta ez gobernu-akordio bati buruz. Horregatik, guk pentsatzen dugu, logikoki, Barrio jaunak akordio horren sinatzaileengana jo beharko lukeela, baldin eta akatsak, hutsuneak edo arduragabekeriak ikusten baditu, Jaurlaritza hau ez dagoelako akordio horren barruan, akordioan jasotako ekintzen bideratzaileizaeratik harago. Bestalde, eta apaltasun osoz esanda, Barrio jauna, gogorarazi nahi dizut zure alderdi politikoak bat egin zuela akordioarekin urriaren hasieran, zergaesparruan izan bazen ere, eta ez bere osotasunean. Ez dakit atxikipen horretarako elkarrizketetan zure alderdiak nire iritziz garrantzitsua iruditzen zaizuen kontu hori planteatu zuen, baina nik esango nuke, seguruenik, harrera ona izango zukeela bi arrazoirengatik: uste dudalako gehienok, une honetan Fagorren egoeratik arazo izugarria ondorioztatzen den arren, Euskadiko gizarte-ekonomiaren egungo eta etorkizuneko balioa aitortzen dugulako eta enpresa baten antolaketa juridikoaren mota hau edo beste batzuk berariaz ez aipatzeak ez duelako esan nahi baztertu edo ahaztu egin denik. Merkataritza-enpresa ere ez da aipatzen, eta ez dut uste ahanzturarik dagoenik zentzu horretan. Barrio jaunak esan du sektorearen aipamen politiko asko egin direla, doktrinalak eta akademikoak, gizarte-ekonomia sustatzeko premiari dagokionez. Gainera, ados nago Barrio jaunaren kezka horrekin, eta zin egiten dizut bat natorrela gizarte-ekonomiako irizpideekin. Ados nago esaten denean gizarte- ekonomian pertsonak direla babestu beharreko balio nagusia kapitalaren balioaren aurrean. Uste dut gizarte-ekonomia osatzen duten erakundeen konfigurazioa ahalbidetu behar duela, batez ere botere publikoekiko solasaldian aitortzeko eta gizarte-ekonomia osatzen duten erakundeen sustapeneta bizkortze-politikak garatzeko oinarritzat balio dezan. Urrutirago joan gabe, joan den astean gizarteekonomiaren mugimendu osoaren aldamenean egon ginen Txemi Cantera saria banatzeko ekitaldian, eta joan den larunbatean Ganbera honetako hainbat legebiltzarkiderekin batera izan nintzen gizarte-ekonomia osoak parte hartu zuen azoka solidario batean, Jaurlaritza honek gizarte-ekonomiari eskaintzen dion ageriko babesaren seinale gisa. Autonomia Erkidegoak eskumen-titulua du, forma juridikoagatik, zuk aipatu dituzun gizarteekonomiako zenbait erakunderen gainean; ez ditut denak banan-banan aipatuko, baina denei buruzko aipamena egingo dut. Zenbait gairi buruzko legeak egin ditzakegu, baina ez gai guztiei buruzkoak. Gizarte-ekonomia sustatu eta hedatzeko 8.2 artikuluan, botere publikoei beren eskumenen esparruan adierazten zaizkien helburuak praktikan jarri dira, eta eguneratzen jarraituko dira legegintzaldi honetan. Jaurlaritza hau gizarte-ekonomiari ematen ari zaion bultzada ez da berria, jakineko foro batzuetan berretsi dugun bezala, eta, zeuk aitortu duzun bezala, tribuna honetan nik esandako hitz batzuk errepikatuta. Aipaturiko akordioko 1. eranskinean hitz egiten da ekonomia eta enplegua suspertzeaz. EAJ eta PSEren artean sinatutako akordioak dio ekonomia sustatzeak eta enplegua sortzeak lehentasuna izan behar duela Euskadin dauden (une hartan zeuden) 150.000etik gora langaberi soluzioak emateko. Gure iritziz, parametro horien barruan dago gizarteekonomia ere; izan ere, gizarte-ekonomia berariaz aipatzen ez den bezala, ez da egiten merkataritzaenpresei eta beste ekonomia-mota bakar bati buruzko aipamenik ere. Guk uste dugu ekonomia-kontzeptuan era guztietako enpresak sartzen direla. Eta horretan ahalegindu beharko dugu, Barrio jauna, akordio horretan jasotzen diren kontzeptuak garatzen, kooperatiba-mugimenduak herrialde honetako BPGari % 7ko ekarpena egiten diola ulertuta. Akordioak dio enplegua ez dela aldagai independentea, estatuko eta nazioarteko ekonomiaren egoerarekin zerikusia duten kanpoko hainbat faktoreren eta enpresen lehiakortasunarekin, nazioarteratzearekin, prestakuntzarekin, inbertsio publikoen politikarekin eta berrikuntzarekin zerikusia duten barnefaktoreen emaitza dela. Politika horiek guztiak sustatu behar ditu Jaurlaritzak ekonomia eta enplegua susper- tzeko estrategia global baten bitartez, jarduketako aurrekontu arruntetan oinarrituta. Larrialdi-egoera horrek Jaurlaritzaren, forualdundien eta udalen baterako jarduketa bat eskatzen du, eta baita enplegua sortzea xede duten estatuko eta Europako funtsen diru-ekarpena ere. Garatu beharreko neurri eta ekimen berri eta espezifikoak ekonomia suspertzera eta enplegua sortzera bideratu behar dira zuzenean. Jarduketakonpromisoak eta -ardatzak jasotzen ditu akordioak. Aipaturiko ekonomia eta enplegua suspertzeko urte anitzeko plana honako jarduketa-ardatz eta -ekimen hauetan gauzatuko da: inbertsiorako eta berrikuntzarako neurriak (baita gizarte-ekonomiaren esparruan ere), enplegurako solidaritate-neurriak (baita gizarte-ekonomiaren esparruan ere), eta ekintzailetzaren eta tokiko ekonomiaren aldeko neurriak (baita gizarte-ekonomiaren esparruan ere). Akordioak jasotzen dituen neurri bakar batean ere ez da forma juridikorik zehaztu; beraz, gizarteekonomia jasota dagoela ulertzen dugu. Are gehiago, testuak honako paragrafo hauek jasotzen ditu hitzez hitz: "Gainera, 25 langile baino gutxiagoko langileei zuzendutako maileguen programa espezifikoa jarriko da martxan, enpresaren kapitalean parte hartzea errazteko". Eta honako hau dio beste paragrafo batean: "Euskadi funts bat sortzea, maileguak errazteko partaidetza pribatuak hartzeko xedez, 60.000 euroko gehienekoarekin, enpresa-ekimenen kapitalean eta langileek enpresetan parte hartzeko programaren barruan". Beraz, Barrio jauna, guri ez zaigu iruditzen gabeziarik dagoenik, akordioan hutsuneak edo ahanztura nabarmenak daudela esatean adierazten duzun bezala. Guk uste dugu ekonomia hitzaren interpretazio zabal batekin, gizarte-ekonomia nahiz merkataritzaekonomia barnean hartuta, gizarte-ekonomia sustatzeko lan egin dezakegula –eta hori da garrantzitsuena–. Eta berriro azpimarratu nahiko genuke, Barrio jauna, alderdi politikoen arteko akordioaz ari garela hitz egiten, ez gobernu-akordio bati buruz. Hala ere, nire ustez, ekonomia soziala ez bada, ez da ekonomia, eta ez dut zalantzarik Jaurlaritza honek gizarteekonomia sustatuko duela. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2906
10
55
22.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Interpelazioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, EAJren eta PSEren arteko 2013ko irailaren 16ko akordioan gizarteekonomia ez aipatzeari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Eskerrik asko sailburuari ere eman dituen azalpenengatik. Akordio horretan gizarteekonomiaz ez dela hitz egiten berretsi da, filosofia bat egon daitekeen arren. Hitzak garrantzitsuak dira, sailburu jauna. Hitzak garrantzitsuak dira, eta kontzeptuek, garrantzitsuak izan nahi duten eta ekonomia suspertzen laguntzeko behin betikoak izan nahi duten jarduketatresnetan, kontzeptuek etorkizuneko jarrerak eta apustuak zehazten dituzte. Gizarte-ekonomia, Aburto jauna, forma juridikoa baino zerbait gehiago da. Gizarte-ekonomia askoz gehiago da. Batzuek esan dezakete gizarteekonomia hau ekintzailetzarako edo lan-jarduketarako filosofia merkea dela! Produktibitatea, lana, enplegua, garapen ekonomikoa eta berrikuntza ulertzeko modu soziala eta ekonomikoa da. Deitura bat baino gehiago da, sailburu jauna, eta hori ez dago akordioan jasota. Akordio horrek gabezia bat dauka, ahanztura ikaragarria dauka! Zuk interpretazio hedakorra egin nahi izan duzu, dena jasota dagoela aditzera eman nahi izan duzu; baina ez da egia. Eta zuk badakizu ez dela egia, ulertzen duzulako, badakizulako zer den gizarteekonomia. Askok ez dute ulertzen, baina zuk badakizu beltza zuriaren gainean jartzeko modu bat dela, arreta eskaini behar zaiolako. Gainera, zuek esan duzue hedatu egingo duzuela, finkatu egingo duzuela, sustatu egingo duzuela. Zuen lan-tresnetan ere hori egin behar da. Nik badakit hau talde politikoen arteko akordioa dela, Baina zeuk esan duzu, zeuk bideratuko duzula beste sail batzuen eta lehendakariaren batutaren arteko akordio politiko hori, eta hori horrela da. Horrexegatik naiz ni konstruktiboa gaiari dagokionez; horregatik eskatzen dizut dokumentuak ahaztu duena ez ahazteko, hau da, bistaratzeko eta benetan nabarmentzeko Jaurlaritzaren jardunean. Izan ere, ahanztura hori berrestea… Ahanztura hori ez dago beste tresna batzuetan, ez dago nazioarteko edo munduko beste adierazpen batzuetan. Gizarte-ekonomia ondo ulertu behar da! Baliteke oraindik ere… Hara, une honetako nazioarteko akordioak. Erakundeen arteko lantalde bat sortu da NBEn, Nazio Batuetan, hain zuzen ere, 2013ko irailaren 30ean sortu zen Genevan, gizarte-ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren gainean lan egiteko. Beraz, non daude NBEren gakoak? Hor daude, krisia gainditzeko direla ulertuta. Europako Parlamentuan, duela gutxi, 2013ko uztailean, ebazpen garrantzitsu bat gauzatu zen kooperatibek eta gizarte-ekonomiak krisitik ateratzeko jokatzen duten rolaren inguruan. Duela egun gutxi, 2013ko irailean, Europako Batzordeak Mediterraneoko herrialdeentzako lankidetza industrialeko programa bat onartu zuen bilera garrantzitsu batean, gizarte-ekonomia sustatzeko neurri espezifikoak hartuta. Esan egin behar da, sailburu jauna, esan egin behar da; ekonomia eta enplegua sustatzea xede duten akordioetan eta dokumentu garrantzitsuetan esan egin behar da eta gizarte-ekonomiaz hitz egin behar da. Europako Parlamentuak berak zioena nabarmendu nahi dut. Parlamentuak zioen kooperatibek, gizarte-ekonomiako enpresa guztiekin batera, funtsezko rola jokatzen dutela Europako ekonomian, batez ere krisi-garaian, errentagarritasuna eta solidaritatea konbinatuta, kalitateko lanpostuak sortuta, kohesio soziala, ekonomikoa eta eskualdekoa indartuta eta kapital soziala sortuta. Halaber, aitortzen du gizarteekonomiako enpresek legegintza-esparru argiagoa eta koherenteagoa izan beharko luketela, gizarte-ekonomiako erakundeen artean dagoen aniztasun handia eta horien ezaugarri espezifikoak kontuan hartzen dituena. Adierazpen eta ebazpen zorrotza, luzea eta funtsezkoa egin zituen gai horien inguruan. Nazio Batuen erakunde arteko lantaldeak mugitzeko baliatuko dituen gakoak bezala, edo Europako Batzordeak lankidetza industrialaren eta gizarte-ekonomiaren sustapenaren inguruan onartu duen dokumentua bezala. Kontu garrantzitsuak dira. Eusko Legebiltzarrak ere funtsezko hainbat kontu onartu zituen bere jakinarazpenean, duela pare bat urte eztabaidatutako jakinarazpenean, eta eguneroko jardunera eraman beharko lirateke kontu horiek, hala nola Alderdi Sozialistak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak sinatu duten eta argi eta garbi gizarte-ekonomiaz ahaztu den dokumentura. Sailburu jauna –denbora agortzen ari zait–, mozio batekin akats hori konpontzen lagunduko diogu Jaurlaritzari. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2907
10
55
22.11.2013
ENPLEGU ETA GIZARTE POLITIKETAKO SAILBURUAK (Aburto Rique)
Interpelazioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuari egina, EAJren eta PSEren arteko 2013ko irailaren 16ko akordioan gizarteekonomia ez aipatzeari buruz
Bai, legebiltzarburu andrea, lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok. Sentitzen dut ahanzturari buruzko tematze horretatik ateratzen ez bazaitut, Barrio jauna, baina berriro diot ekonomia-kontzeptua oso kontzeptu zabala dela, eta zin egiten dizut sailburu honek kidetasun berezia duela gizarte-ekonomiarekin, eta are gehiago ekonomia solidarioarekin, eta Jaurlaritza honetatik egingo dugula… baliabideak erabiliko ditugula, eta ez duda- rik izan gizarte-ekonomiak zerbait jokatzen duen kontuetan Jaurlaritza hau bertan izango dela. Zuk lehen esan duzun bezala, hitzak garrantzitsuak dira, baina beste norbaitek esan zuen bezala, "ekintzengatik ezagutuko duzue". Eta nik epaitu gaitzaten nahi dut, Legebiltzar honek epaitu gaitzan gizarteekonomiarekin dugun benetako inplikazioaren arabera. Adibide batzuk jarriko dizkizut, Jaurlaritza honek mantentzen duelako bere aurrekontu-programazioan gizarte-ekonomiako programa bat, baduelako Gizarte Ekonomiako Zuzendaritza bat, eta 2014rako aurrekontu-proiektuan % 6,6 hazi da programa hori. Seguruenik, zuk esango didazu ez dela nahikoa, eta nik esango dizut niri ere gustatuko litzaidakeela handiagoa izatea. Baina hor dago datu objektiboa: % 6,6ko hazkundea. Hara, hedapena eta sustapena. Zuk hainbat aldiz azaldu duzu ASLErekin sinatutako akordioa, gizarte-ekonomia horren, lan-sozietate anonimoen zati gisa; baina orain beste akordio bat sinatzeko zorian gaude Confekoop-ekin, kooperatiba-mugimenduarekin, hain zuzen ere, kooperatiba-mugimendua osoa hartuko duena. Lehen nabarmendu dizut. Gizarte-ekonomiaren eta ekonomia solidarioaren esparruan herrialde honetan azken urte honetan egin diren foro eta jardunaldi guztietan parte hartu dugu, eta sustatu ere egin ditugu. Hilabete hauetan zortzi gazte-kooperatiba sustatu ditugu, zortzi gazte-kooperatiba, aurrekontu txikiarekin; baina ekintzaile gazteentzako zortzi kooperatiba martxan jartzeko balio izan du. Aurtengo aurrekontuan aurreikusita dago enpresaren gizarte-erantzukizunaren euskal estrategia sortzea. Gure aurrekontuetan, kooperatiben kapital sozialean bazkideak sartzen laguntzeko zuzkidurak daude aurreikusita. Baita gizarte-ekonomiaren esparruan oso garrantzitsua den kontu baterako laguntzak ere, elkarte-egituretarako, alegia: REAS Ekonomia Alternatibo eta Solidarioaren Sarea sustatzeko, Elabe sustatzeko, ASLE, Confekoop eta Erkide sustatzeko… Baita kooperatibak eta lan-sozietate anonimoak eratzeko laguntzak ere. Gaur, aurreko puntu batzuetan hitz egin dugu enpresa-suntsiketaz. Mahai gainean datu positiboak ere jar ditzakegu: Gizarte Ekonomiako Zuzendaritzaren laguntzarekin 180 kooperatiba eratu direla aurten, eta datorren urtean gehiago eratzea espero dugula. Gure hiru enpresa-haztegiekin ere (Saiolan, Gorlan eta Azaroa Fundazioa) lankidetza-akordioa dugu, eta aurrekontu-zuzkidura dute; gizarte-ekono- miaren esparruan, kooperatiba-esparruan, fundazioen esparruan eta enplegu-zentro berezien esparruan enpresa-izaerako proiektuekin zerikusia duten prestakuntza teknikoa eman dezaketen hezkuntza-erakundeekiko lankidetza. Ez dizut behin eta berriz esango, Barrio jauna, baina seguru nago Alderdi Popularrarekin izandako elkarrizketetan zentzu horretan paragraforen bat sartzea eskatu izan balitz, ez zela inolako arazorik izango, eta naturaltasun osoz egingo zela komeni zena. Gizarte-ekonomiarekin herrialde honek duen konpromisoa, nik ordezkatzen dudan alderdiak duen konpromisoa eta Jaurlaritza honek duen konpromisoa, nire ustez argia eta nabarmena da. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2908
10
55
22.11.2013
MATUTE GARCÍA DE JALÓN
EH Bildu
Galdera, Oskar Matute EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzetako sailburuari egina, ekonomia suspertzea helburu duen aurrekontu-proiektuari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakaria, sailburuak, legebiltzarkideok, eguerdi on. Eusko Jaurlaritzako lehendakariak eta zuk, Gatzagaetxebarria jauna, sailburu gisa, batez ere azaroko azken aste hauetan adierazi duzue 2014ko ekitaldiko aurrekontuak baliagarriak eta egokiak direla gure ekonomia suspertzeko eta enplegua sortzeko. Hala ere, adierazpen horietatik harago, sailburuek Legebiltzarrean izandako agerraldietan ikusten duguna da gastu publikoa –ekonomia suspertzeko ezinbestekoa– % 1,9 murriztu dela berriz ere, eta 2013an murriztu zen kopuru bera murrizten dela. Nolanahi ere, enpleguari dagokionez ere, Jaurlaritzak lanpostu gehiago galtzeko aurreikuspena egin du: 4.000 lagun joango dira langabeziara. Eta hori pentsatzen dut, Fagor desagertzearen ondorioak kontuan izan gabe, gauza berria eta gogorra baita. Testuinguru kezkagarri horren aurrean, Jaurlaritzak kontsumo pribatuaren eta esportazioaren esku utzi ditu balizko hazkunde ekonomikoa eta suspertzea. Ondorio positiboak nekez izango dituen kontsumo pribatua, baldin eta pentsioek behera egiten badute, herritarrek, oro har, soldaten jaitsieraren ondorioz erosteko ahalmena galtzen badute eta ekonomia es- portazioen arabera hazten bada, esportazioak egin nahi diren herrialdeetako aurreikuspenak, esaterako, Alemaniakoak, beherantz berrikusten ari direnean. Horregatik guztiagatik, honako galdera hau egin nahi dizugu: Benetan uste al du Jaurlaritzak 2014rako aurkeztu duen proiektua egokia dela ekonomia suspertzeko?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2909
10
55
22.11.2013
OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA)
EA-NV
Galdera, Oskar Matute EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzetako sailburuari egina, ekonomia suspertzea helburu duen aurrekontu-proiektuari buruz
Gracias, señora presidenta. Matute jauna, adierazi nahi dizut aurrekontuproiektuak ez duela gastu publikoaren % 1,9ko murrizketa. Bi kontzeptu desberdin dira. Zu agertoki makroekonomikoan oinarritu zara eta 2014rako aurreikuspena hartu duzu, kontsumo publikoaren % 1,9ko murrizketa duena. Kontsumo publikoa eta gastu publikoa kontzeptu desberdinak dira. Gastu publikoa % 9,2 handitu da, eta amortizazioen efektu zuzentzailearekin, neutroa izan dadin, aurrekontuaren gastu publikoa % 6,2 handituko litzateke. Kontsumo publikoaren kontzeptuak ekonomiaren oinarrizko hiru sail hartzen ditu: batetik, soldatako langile publikoei ordaintzeko gastua; bigarrenik, egin beharreko jarduketa edo inbertsioen ondoriozko amortizazioak, hornitu egin behar direnak; eta hirugarrenik, oso kontzeptu garrantzitsua, sozietatean egiten diren ondasun eta zerbitzuen erosketa, funtzionamendugastuak deiturikoak. Gastu publikoaren arlo horretan datu garrantzitsu bat dago, Osakidetzarekiko programa-kontratua. Beraz, gastu publikoa eta kontsumo publikoa kontzeptu desberdinak dira. Autonomia Erkidegoko aurrekontuen erdia, Matute jauna, kontsumo publiko gisa konfiguratuta dago. Batez ere, bi arlo handi horietan. Enplegu publikoan 70.000 enplegatu publiko daude, Eusko Jaurlaritzaren aurrekontuaren mende daudenak, eta gero funtzionamendu-gastu handiak daude, datorren urterako aurrekontuetan partida handia dutenak. Beraz, kontsumo publikoa eta gastu publikoa kontzeptu desberdinak dira. Kontsumo publikoa ekonomia-arloko estatistiketan nahiz ekonomia-aurreikuspenetan erabiltzen den adierazlea da; baina ekonomian gastuaren kontzeptu ez bezalakoa da. Gastua, esan dizudan bezala, % 9,2 hazi da. Amortizazioek duten efektua kenduko diogu, aurrekon- tua pixka bat distortsionatzen duelako; hori izango ez bagenu, % 6,2an egongo ginateke. Horixe da esateko dudana. Gastu publikoa handitu egongo da, eta aurrekontuetan bi helburu nagusi izango ditu: alde batetik, babes sozialeko euskal ereduari eustea hiru arlo handietan (osasuna, hezkuntza eta gizarte-bazterketaren aurkako borroka), eta bigarrenik, ekonomia suspertzera zuzendutako politikak erabiltzea, inbertsioa handituta. Badakizu aurten aurrekontua % 11 haziko dela. Eta baita enpleguaren, berrikuntzaren eta ikerketaren arloan ere, ezagutzan, trebakuntzan eta pertsonen prestakuntzan oinarritutako garapen jasangarriko ereduan oinarritutako gure ekonomia-ehuna modernizatzea lortzeko tresna garrantzitsuak baitira. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2910
10
55
22.11.2013
MATUTE GARCÍA DE JALÓN
EH Bildu
Galdera, Oskar Matute EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzetako sailburuari egina, ekonomia suspertzea helburu duen aurrekontu-proiektuari buruz
Gracias, señora presidenta. Argi dago datuak modu desberdinean ulertzen ditugula, Gatzagaetxeberria jauna, nik ez baititut ondorio berak ateratzen, seguruenik bi eredu desberdin ditugulako. Zuek, ekonomia suspertu behar dela pentsatzen ari zaretenean, seguruenik, irabaziak sortzean ari zarete pentsatzen, hau da, kapitalaren mozkinetan, eta guk, aldiz, bizitzaren jasangarritasunean jartzen dugu arreta, bizitzaren jasangarritasunaren zerbitzura dagoen ekonomian. Nik uste dut abiapuntu gisa balorazio desberdina eragiten duten bi faktore direla. Nola ulertzen da bestela, ahaleginak egin arren, nik zalantzan jarriko ez ditudanak, lau familiatatik batek arazo larriak izatea hilaren bukaerara iristeko? Gizartearen % 24,2 arazo larriak izaten ari da hilaren bukaerara iristeko. % 12,2 –bi urtean sei puntu handitu da– arazo oso larriak izaten ari da hilaren bukaerara iristeko, hau da, ez dira hilaren bukaerara iristen, eta diru-sarrera bereziak edo gehigarriak behar izaten dituzte. 63.000 familia baino gehiago dira kide guztiak langabezian dituztenak. Langabeen erdiak baino gehiagok ez du langabezia-prestaziorik jasotzen, eta kopuru hori handitu egingo da, jasotzen ari diren langabezia-prestazioak desagertu egingo direlako zenbateko horiek kobratzeko finkatutako gehieneko denbora betetzen doan heinean. Eta, hala ere, zuk babes sozialaz hitz egiten diguzu. Guztiz argi dagoena da, Gatzagaetxebarria jauna, babes soziala ez dela nahikoa; izan ere, eska- tzaile-kopurua handitzen bada eta zenbatekoak lehengoan jarraitzen badu, eskuratzeko eskakizunak gehituta, jende gehiago ari gara uzten babes sozialaren atalasetik kanpo. Beraz, oso bihozbera ez den ekonomia-mota bat da, edo, zure alderdian esaten duzuen bezala, oso humanista ez dena. Dena den, esan zuen Junker jaunak, Eurotaldeko lehendakari ohiak, Europan, murrizketak ahulenen gainera erortzeko diseinatu zirela. Eta hori ari da gertatzen, hori ari da gertatzen hemen ere, Euskal Autonomia Erkidegoan, austeritatearen doktrinari jarraitzen zaiola, gure iritziz gastu publikoaren okerreko irakurketan konfiantza jartzen duen doktrinari jarraitzen zaiola. Ez dugu ulertzen zergatik esaten zaion gastu publiko eta ez inbertsio publiko, enpresei emandako laguntzei inbertsio esaten bazaie. Dena den, ikusten ari garena da gero eta berdintasun gutxiagoko, bidezkotasun gutxiagoko, etorkizun gutxiagoko eta gehiago desegituratutako gizarterantz goazela. Eta guk argi daukagu lan egin behar dela, eta uste dugu ausardiaz egin behar dela. Guk uste dugu larrialdi-plan bat behar dela kalitateko enplegurako, Kutxabanken bitartez finantza-sistema publiko bat defendatu behar dela, edo zerga-progresibotasuna edo -subiranotasuna behar dela; baina, batik bat, gauza batean jarri nahiko nuke arreta: ausardiaz esku hartu behar da, eta alde batera utzi behar da Jaurlaritza honek, sektore publikoko interbentzioaren bitartez, gauzak gerorako uzteko duen jarrera. Argi eta garbi esaten dizut. Aurreko batean esan zidaten lege-esparruek zenbait kontu galarazten dituztela. Ganbera honetan hain ohoratua den Autonomia Estatutuko 11.2 artikulua aipatuko dut. Honela dio b) atalean: oinarrizko baliabideak edo zerbitzuak sektore publikorako gordetzea eta, onura orokorrak hala eskatzen duenean, enpresak interbenitzea. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2911
10
55
22.11.2013
OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA)
EA-NV
Galdera, Oskar Matute EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzetako sailburuari egina, ekonomia suspertzea helburu duen aurrekontu-proiektuari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Bi adibide jarriko dizkizut, Matute jauna: batetik, pertsonekiko konpromisoa, Jaurlaritza honen kudeaketa aurrealdetzat duena; eta bestetik, garapeneredu ekonomiko, gizatiar eta jasangarria, hazkunde adimendunean (hazkunde adimenduna pertsonen prestaketa da) eta hazkunde integratzailean oinarritutakoa. Zer da hazkunde integratzailea? Gizarteari kohesio soziala emateko ekintza publikoen garapenari eusten diona da hazkunde integratzailea. Eta, batik bat, hurrengo belaunaldiei utziko diegun hazkunde jasangarria, dagokienean beren politikak egiteko ahalmena izan dezaten, baliabide naturalak behar den bezala eta behar den baldintzetan erabilita. Bi elementu aipatuko dizkizut. Euskadi autonomia-erkidego aitzindaria da Gizarte Segurantzaren erregimen orokorraren sistema alternatiboa eta osagarria sustatzen. Gizarte Segurantza iristen ez den tokian diru-sarrerak bermatzeko sistema publikoa dago, une honetan, 2013ko azaroan, hainbat arrazoirengatik baliabideak behar dituzten 60.000 lagun babesten dituena. Kohesio sozialaren arloan baliabide gehien erabiltzen dituen autonomia-erkidegoa da (laguntzaren % 39 diru-sarrerak bermatzeko errentan). Eta bigarrenik, hezkuntza- eta osasun-arloetan ere per cápita gastu handiena egiten duen autonomiaerkidegoa da. Hezkuntza-arloan, itunpeko eskola soziala eta eskola publikoa ditugulako, eta horrek aitzindari izatera eramaten gaitu per cápita gastuan. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2912
10
55
22.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Interpelazioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoan Erlijioa ikasgaiak duen tratamenduari buruzko Hezkuntza Sailaren politikaren gainean
Eskerrik asko, presidente andrea, jaun-andreok, sailburu andrea. Espainiako Konstituzioak ezartzen du botere publikoek kontuan izan behar dituztela Espainiako gizartearen erlijio-sinesmenak, eta, ondorioz, lankidetza-harremanak izan behar dituztela Eliza Katolikoarekin eta gainerako erlijioekin, eta bermatu behar dutela gurasoek duten eskubidea beren seme-alabek haien sinesmenekin bat datorren heziketa erlijioso eta morala jaso dezaten. Espainiako Estatuak eta Egoitza Santuak irakaskuntzari eta kultura-gaiei buruz duten akordioan, hezkuntza erlijiosorako funtsezko eskubidea aitortzen da, eta, horrez gain, eskubide hori betetzea bermatzen duten nazioarteko itunak sinatu dira. Kontzientzia-askatasuna errespetatzearren, irakaskuntza hori ez da nahitaezkoa –horixe diote legeek, gure ordenamenduak–, ez da nahitaezkoa ikasleentzat, baina bermatu egin behar da, ordea, eskatzen duenak hura jasotzeko duen eskubidea. Eskubide horiek benetan aplika daitezen, botere publikoek behar diren neurriak hartu behar dituzte establezimendu publikoetan laguntza erlijiosoa emateko, baita ikastetxe publikoetan erlijio-heziketa emateko ere. Horregatik egin dizugu gaur interpelazioa, sailburu andrea, ikusten duzunez, Ganbera honetan berria ez den gai bati buruz, beste batzuetan ere ekarri izan baitugu. Gaur, berriro ekarri dugu gai hau Ganbera honetara; zoritxarrez, askotan ekartzen da, baina espero dugu oraingoan nahikoa sentikortasun izango duzula, esan bezala, kezka honi erantzuteko, eta gai hau behingoz konponduko dugula. Joan den martxoan, sailburu andrea, ikasturteko matrikula hasi zenean, euskal elizbarrutiek Donostian antolatutako sinposio batean hartu zenuen parte. Han, euskal eskola publikoko hainbat erlijio-irakaslerekin egin zenuen topo. Sinposioa erlijio-ikasgaiaren hezkuntza-ekarpenei buruzkoa zen. Zuk parte hartu zenuen han, eta adierazi zenuen euskal gizartea gizarte plurala dela, eta zure Jaurlaritzak errespetuz ezagutu nahi dituela hezkuntzari buruzko iritzi guztiak; euskal gizartea aberatsa eta anizkoitza dela, eta horrek guztienganako errespetu sakona dakarrela; eta errespetu hori, errespetua, bizikidetzaren gakoa dela –esan zenuen gizarte hobea eraikitzeko oinarria dela–. Gainera, jarrera ona agertu zenuen han planteatu zenarekiko, eta publikoki esan zenuen erantzun egingo zeniela, jarrera ona zenuenez, kezka haiei behintzat. Pentsatzen dut gogoan izango duzula, zure adierazpenak publiko ere egin baitziren eta antolatzaileek egindako beste argitalpenetan ere agertu baitziren. Han eskatu zitzaizun aplika zenezala arin Konstituzio Auzitegiaren epaia. Publikoki esan zizuten aplika zenezala arin Auzitegi Gorenak Batxilergoari buruz eman zuen epaia, 2012ko abuztuko epaia. Epai horrek, ederki asko dakizunez, behingoz konpondu nahi ditu Batxilergoan erlijio-ikasgaiari ematen zaion tratamenduan gertatzen ari diren arazoak. Urte hartan bertan, martxoan, nik idatziz galdetu nizun Talde Popularraren izenean ea bazenekien kanpaina bat zegoela Euskal Autonomia Erkidegoko ikastetxe publikoetan seme-alabak erlijio-irakaskuntzetan matrikulatzean gurasoen askatasuna baldintzatzeko. Erantzun zenidan…, hitzez hitz esan zenidan: "Ez dugu frogarik horrelako kanpainarik dagoenik". Ez dakit gogoan duzun, baina zeuk sinatu zenuen. Galdetu nahi dizugu ea gaur erantzun bera berresten duzun. Bitxia da, niri bitxia egiten zait, kanpaina hori komunikabide publikoetan ere agertu baitzen: kartelak ikastetxe publikoetan, gurasoei zuzendutako gutunak… Badakigu erlijio-irakasleek eta haiek ordezkatzen dituz- ten elkarteek salaketak helarazi dizkiotela zure sailari. Euskal elizbarrutiak ere publikoki kexatu dira. Gustatuko litzaidake gauza hauetan –eta gure taldeak hemen eskatu izan du– gure inguruko herrialdeen antz handiagoa bagenu. Europar Batasuneko herrialde guztietan, edo ia guztietan, erlijio-eskolak ematen dira geletan, eta horrek ez du batere arazorik sortzen. Besteetan ere saiatu gara hori hemen azaltzen. Alemanian, Austrian, Belgikan, Danimarkan, Finlandian, Grezian, Holandan, Irlandan, Italian, Norvegian, Polonian, Portugalen, Erresuma Batuan, Suedian, Suitzan, baita Frantzia laikoko departamendu batzuetan ere, aipatu dizkizudan herrialde horietan guztietan, Europako herrialde horietan guztietan, erlijioa nahitaez ikasten da, beste aukerarik gabe, kasu batzuetan; beste batzuetan, berriz, hautatzeko aukera ematen zaie familiei, baina erlijioaren ordezko beste ikasgai batekin, nolanahi ere. Egia esan, erlijio-eskolak ohiko araua dira Europan, eta mota guztietako ikastetxeetan ematen dira normaltasun osoz. Horregatik galdetzen diogu geure buruari, eta zuri galdetzen dizugu gaur hemen: zergatik da hori gero eta zailagoa hemen, Euskadin? Zergatik eman behar izan du epai irmoa Auzitegi Gorenak berak legea aplika dadin, erlijio-ikasgaia normaltasunez eman dadin Batxilergoan –horraino iritsi behar izan baitugu–? Zergatik? Bada, uste dut ziurta diezazukedala –besteetan ere ziurtatu dugu, baina gaur ziurta diezazuket hemen– Legebiltzarreko erantzun horien ondoren, Euskadin hori oraindik ez dela betetzen. Arazoak daude oraindik erlijio-ikasgaia normaltasunez eman ahal izan dadin Batxilergoan. Hori horrela da, eta badakizu. Uste dut gaur tribuna honetan ziurta diezazukegula Euskal Autonomia Erkidegoan badagoela kanpaina bat. Badago, frogak daude, eraman diezazkizuket zure eserlekura. Elkarte eta kolektibo batzuk kanpaina bat ari dira egiten gurasoek beren seme-alabak autonomia-erkidegoko ikastetxe publikoetan erlijioirakaskuntzetan matrikulatzea hautatzean duten eskubidea baldintzatzeko. Kanpaina hori badago. Eta gehiago baiezta dezakegu, epai hori ez dela betetzen esateaz gain: kanpaina horiek zuzentzen dituzten elkarteek diru publikoa jasotzen dutela, zure sailaren dirua. Ez dakizu gaur egun gure erkidegoko ikastetxe batzuetan neska-mutilak etxera joaten direla erlijioaren ordezko nahitaezko ikasgaia eman beharrean? Aukera hau ematen zaiela: "Edo erlijio-eskolan geratu, edo etxera joan", edo, kasu batzuetan "Edo erlijioa ikasten geratu, edo, ez baduzu erlijioa ikasi nahi, aukera duzu matematikako edo ingeleseko errefortzua emateko"? Aukera hori dute gaur egun familia askok beren semealabentzat erlijioa nahi duten ala ez erabakitzerakoan. Gertatzen dena da ikastetxe askotan ez dela ematen, dakizunez, erlijioaren ordez eman beharko litzatekeen ikasgai hori. Familiei ez zaie esaten "Aizu, erlijioaren edo ordezko beste ikasgai baten artean hauta dezakezu"; hori litzateke behar den bezalako hezkuntza-arreta , eta zure ardura da, hezkuntzazentroekin adostuta, hura zertan datzan erabakitzea. Ez; beste gauza bat esaten zaie familiei. Hori dela eta, gaur galdetu nahi dizugu zer egitea pentsatzen duzun horren gainean; zer egitea pentsatzen duzun Auzitegi Gorenaren epai hori betetzeko, Donostiako sinposio hartan harro erakutsi zenuen jarrera on hura praktikan jartzeko. Hau da, uste dugu Auzitegi Gorenaren epaia oso argia dela, legea argia dela, eta Batxilergoan erlijio-ikasgaia ematen ez duten ikasleek behar den bezalako hezkuntza-arreta izenekoa eman behar dutela. Zuek ondo dakizue hori. Zuk badakizu hori ez dela betetzen; ez ni orain esaten ari natzaizulako, baizik eta ederki asko dakizuelako, erreklamazio horiek zure sailera iritsi baitira. Eta guk benetan uste dugu eskola publiko laiko baten aldeko hautua legitimoa dela; hemen aitortu dugu legitimoa dela, baina ezin dugu ahaztu hezkuntza-apustuak hezkuntza integralerantz bideratuta egon behar duela –hori ere eskatu izan dugu hemen–, pertsonaren alderdi guztien garapena xedetzat harturik, baita dimentsio transzendentea edo erlijiosoa ere. Horregatik uste dugu zuk ardura bat duzula; ezin duzu ezikusiarena egin, eta gai honi buruzko erantzun zehatz bat eman behar duzu lehenbailehen, 2013-2014 ikasturtean. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2913
10
55
22.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Interpelazioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoan Erlijioa ikasgaiak duen tratamenduari buruzko Hezkuntza Sailaren politikaren gainean
Legebiltzarburu andrea, sailburuok, lehendakaria, legebiltzarkideok, egun on. Oyarzabal jauna, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailaren helburua da familien eskubidea bermatzea beren seme-alabek be- ren sinesmenekin bat datorren heziketa erlijioso eta morala jaso dezaten. Xede hori berdintasun-printzipioa erabat errespetatuz eta betez gauzatuko da. Hori dela eta, Jaurlaritza honek hezkuntza-sistema ez-konfesionala aldezten du, zeina objektibotasun-, tolerantziaeta neutraltasun-irizpideetan oinarritua baitago, eta pertsonen hautaketa-askatasuna eta arraza edo erlijioagatiko bazterkeriarik eza bermatzen baititu. Hezkuntzaren bidez erlijio-heziketa jasotzeko eskubidea errespetatze aldera, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak ikastetxeetan erlijio-heziketa errazteko neurriak hartu ditu, baita horrek ikastetxeen jardueran inolako bereizkeriarik ez sortzeko neurriak ere. Halaber, elizbarrutietako ordezkariekin harremanetan izan gara, hautatzeko askatasunaren eskubidea modurik egokienean bete dadin. Ondorioz, Euskadiko curriculumean erlijioak Espainiako Estatuaren eta Vatikanoaren arteko konpromisoetatik deribatutako betebeharren araberako tratamendua izaten jarraituko du, hau da, hezkuntzari eta kultura-gaiei buruzko akordioan jasotakoen arabera. Espainiako Estatuak eta Erakunde Erlijioso Ebangelikoen Espainiako Federazioak, Erkidego Israeliten Federazioak eta Batzorde Islamikoak sinatutako akordioak ere hartu dira kontuan. Lehen Hezkuntzari eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzari dagokienez, Euskal Autonomia Erkidegoko oinarrizko hezkuntzaren curriculuma ezartzen duen urriaren 16ko 175/2007 Dekretuak jarraitzen du esaten adinez nagusiak diren ikasleek edo beren gurasoek edo legezko tutoreek ikasturtearen hasieran adieraziko dutela ea erlijio-irakaskuntza jaso nahi duten ala ez. Era berean, ikastetxeek behar diren antolaketaneurriak ezarri behar dituzte erlijio-irakaskuntza ez ematea erabaki dutenei behar den bezalako hezkuntza-arreta emateko. Aukera bat edo bestea hautatzeak ez du inolako bazterkeriarik ekarri behar. Beste gai batzuei dagozkien curriculum-edukien ikaskuntza bakarrik hauta daiteke baldin bermatzen bada egoera horrek ez duela ekarriko inolako bazterkeriarik. Batxilergoan erlijioa irakasteari dagokionez, horren tratamendua aldatu egin da Auzitegi Gorenaren 2012ko uztailaren 20ko epaia aplikatzearen ondorioz. Joan den ekainean, Legebiltzarrean, gai honi buruz Arrondo eta Celaá andreek egin zizkiguten galderei erantzutean azaldu genuenez, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak epai hori betetzeko asmo sendoa du. Hala, Batxilergoko curriculuma ezartzen eta Euskal Autonomia Erkidegoan jartzen duen otsailaren 3ko 23/2009 Dekretuaren aldaketa argitaratzeko beharrezko izapide guztiak bete ditugu. Era berean, 2013-2014 ikasturterako aurrematrikulazio-prozesuan, hau da, joan den maiatzaren 2tik 14ra, erlijio-irakasgaiaren eta ordezkoaren arteko hautu askea egiteko aukera emateko, hainbat neurri hartu genituen. Hala, Batxilergoko aurrematrikulako inprimakiak aldatu genituen eta ikasleek edo haien legezko ordezkariek erlijioaren edo ordezkoaren artean aukeratu behar zutela azaldu genuen. Ikasturte honetako matrikulazio-datuen arabera, Batxilergoko 1.860 ikaslek erlijioa ikastea hautatu dute; 4.952k, berriz, ordezkoa ikastea hautatu dute. Adierazi behar da lau ikaslek bakarrik eskatu dutela beste erlijio batzuk ikastea; beraz, ezinezkoa izan da eskaera horiei erantzuteko behar den gutxieneko taldea osatzea. Aurrematrikulazio-prozesua egokitzeaz gain, egutegiak eta ordutegiak egiteko argibideetan egin behar zen aldaketa egin da. Argibide horietan adierazten da ezen, Batxilergoko lehenengo eta bigarren mailan, astean 33 ordu eman behar direla gutxienez. Beraz, ordubete gehiago eman behar da erlijioan edo beste aukeran. Era berean, aldatu egin da Hezkuntzako sailburuordeak eta Lanbide Heziketa eta Etengabeko Ikaskuntzako sailburuordeak Bigarren Hezkuntzako institutuetan eta Lanbide Heziketako institutuetan 2013-2014 ikasturtea antolatzeari buruz eman zuten ebazpena, hura egoera berrira egokitzeko. Azkenik, joan den urriaren 24an, Batxilergoko curriculuma ezartzen duen dekretuaren aldaketa argitaratu zen Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian, zeina lehen aipatutako epaiak eskatutako baldintzetan aldatu baita. Aurretik esan dudan bezala, ikasleek, haien gurasoek edo legezko tutoreek adierazten dute erlijioheziketa jaso nahi duten ala ez ikasturtearen hasieran. Erlijioa jasotzen ez duten ikasleek ordezko irakasgaia ikasi beharko dute. Horrenbestez, ikastetxeek ikaskuntza egokiak emateko beharrezko antolakuntzaneurriak hartu beharko dituzte. Batxilergoko erlijioaren ordezko irakasgaiak Lehen Hezkuntzan eta DBHn hezkuntza-arretak duen antzeko tratamendua jasoko du. Hau da, ikastetxeek erabakitzen dute irakasgai horren edukia beren hezkuntza-proiektuaren barruan, betiere erlijioa eta ordezkoa jasotzen duten ikasleen artean bereizkeriarik ez dagoela bermatuz. Ondorioz, hezkuntza-arretak ez du erlijioko edo bestelako irakasgai batzuen curriculumeko edukien irakaskuntza barne hartuko. Ikastetxeei 2013-2014 ikasturterako ordezko ikasgaiaren tratamendu berriari buruzko argibideak emateko, sail honek Hezkuntzako sailburuordearen idazki bat bidali zuen 2013ko uztailaren 3an. Idazki hori hezkuntza-zentro publikoei zein itunpeko ikastetxe pribatuak ordezkatzen dituzten erakundeei zegoen zuzenduta. Idazkiarekin batera, erlijioa ikasten ez duten ikasleei eskain dakiekeen ordezko ikasgairako bost proposamen bidali ziren guztira; horrez gain, haien helburuak, edukiak eta orientazioak adierazten ziren, eta arreta berezia jarri zen alderdi hauetan: eskaintzak behar den bezalako hezkuntza-arreta eman behar die ikasleei; aukera bat edo bestea hautatzeak ez du inolako bazterkeriarik ekarri behar; ikastetxe bakoitzak bere testuingurura eta bere hezkuntza-proiektura egokitu behar ditu egindako iradokizunak; ordezko ikasgaia edozein sailetako irakasleek eman dezakete; eta ikasleentzat interesgarriak diren edukiak hautatu behar dira. Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak beharrezko pauso guztiak eman ditu familiek beren seme-alabek erlijio-heziketa jasotzeko duten eskubidea bermatzeko. Laburbilduz, Oyarzabal jauna, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak eman behar diren pauso guztiak eman ditu bermatzeko familiek duten eskubidea beren seme-alabek erlijio-heziketa jaso dezaten, betiere berdintasunprintzipioa erabat errespetatuz eta egoera horrek inolako bazterkeriarik ekarri gabe.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2914
10
55
22.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Interpelazioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoan Erlijioa ikasgaiak duen tratamenduari buruzko Hezkuntza Sailaren politikaren gainean
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu andrea, hona etorri zara esatera onartzen dituzula paperean nik egiten dizkizudan planteamendu guztiak, baita legea ere –besterik ez genuen behar!–; baina jarrera neutrala aipatu diguzu. Baina neutraltasunak ezin du ekarri ezikusiarena egitea, neutraltasunak ezin du ekarri ezer egin gabe geratzea, oso ondo baitakizu talde batzuk familiei presioa eta hertsapena egiten ari direla une honetan Euskadiko udalerri askotan, erlijio-ikasgaiari dagokion hautua baldintzatzeko. Uste dut ez zarela benetan, irmotasunez, saiatu epai hori betetzen. Gogora ekarri duzu hemen epaia 2012ko uztailekoa dela, eta 2013ko uztailaren 3ra arte itxaron duzu, matrikulazio-astera arte, egoera zail hartan. Zu hautatu eta handik hilabete askora, eta jakitun izanik irakasleen kolektiboek salatzen zutela, eta Ganbera honetan ere salatu dela, kanpaina horiek egiten ari zirela, uztailaren 3ra arte itxaron zenuen, matrikulazioastera arte, Batxilergoko zuzendariei gutun bat bidaltzeko jakinaraziz erabaki irmoa hartu zenutela Auzitegi Gorenaren epaia betetzeko. Urtebete geroago, gutun bat bidali zenieten ikastetxeei esanez Auzitegi Gorenaren epaia bete behar dela, eta hezkuntza-arreta, erlijioaren ordezko aukera hori, martxan jartzeko bost proposamen erantsi zenizkioten. Hala ere, erlijioa hautatu ez zuten ikasleak ez ziren ari ordezko ikasgaia ikasten, eta hezkuntzako sailburuordeak ederki asko ezagutzen zituen ikasturtehasieratik horrelako kasu guzti-guztiak. Batzuek etxera joan ere egiten zuten, eta zure sailak badaki. Batzuetan, jolastokira bidaltzen dituzte, etxera bidaltzen dituzte, erlijioa eskolaz kanpoko ordutegian ematen da…, edo esaten zaie ikas dezatela ingelesa, edo matematikako errefortzua. Familiei gutunak bidaltzen zaizkie esanez "Aizu, zure seme-alaba erlijiora bidaltzen jarraitzen baduzu, ingeleseko orduak galduko ditu, matematikako errefortzua galduko du". Zer egin duzue horren inguruan? Ez duzue ezer egin. Urriaren 24ra arte itxaron duzu, alajaina, aurtengo, 2013ko, urriaren 24ra arte, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzeko Auzitegi Gorenaren epai hori betetzen duen dekretua, Batxilergoko curriculuma ezartzen duen dekretua aldatzeko. Aurtengo urriaren 24ra arte itxaron duzu! Lau orrialdeko dekretu batentzat hamabost hilabete behar izan dira, lau orrialdeko dekretu batentzat, jakinik gure erkidegoko ikastetxe askotako erlijioirakasleak sorgin-ehiza jasaten ari direla? Guri, behintzat, ez zaigu arrazoizkoa iruditzen. Uste dugu gaur denak berdin jarraitzen duela. Ziurta dezakezu esaten ari natzaizun hau ez dela gertatzen? Ziurta diezadakezu jada ez dela horrelakorik gertatzen, adibidez, Andoaingo Ondarreta Ikastetxean, non protestak eta kexak izan baitira familiak hertsatu egiten direlako? Ikastetxe horretan bertan, gainera, bi eratako egoerak ari dira gertatzen: neska-mutil batzuk etxera bidaltzen dira eta beste batzuei errefortzuko ikasgaia ematen zaie. Esan diezadakezu ez dagoela inolako bazterkeriarik, jakinik enborreko ikasgaien ikastorduak gehitu egin zaizkiela erlijioa hautatzen ez duten neska-mutilei? Eta, gure ustez, bazterkeria gertatzen da, halaber, esaten zaienean erlijioaren irakaskuntzak nahitaezkoa eta borondatezko hautua izan behar duela, baina hori, kasu askotan, ez da betetzen, bereziki Gipuzkoan –hori Gipuzkoan ari da gertatzen bereziki–. Ikastetxeetako zuzendaritza-taldeek familiei jakinarazten diete, ikastetxeko leihatilan bertan edo telefonoz, ikastetxe horretan inork ezin duela izena eman erlijio-irakaskuntzetan, hala erabaki baitu klaustroak. Gurasoei ohartarazten zaie. Familiei jakinarazten zaie klaustroak erabaki duela ikastetxe horretan ez dela erlijioa eskaintzen, dela han ez delako inoiz erlijioa eman –hori adierazten da idazkian–, dela ikastetxeko autonomian hala erabaki dutelako irakasleek edo gurasoen elkarteak, zeina kasu askotan beligerantea baita erlijio-ikasgaiaren aurka. Gasteizen ere badauzkagu kasuak, urrutira joan gabe: Salburuko ikastetxean, Umandi Ikastolan, Francisco Javier Landaburun; ikastetxe horietan gurasoek salaketak egin dituzte. Eta esaten didazu neutrala zarela ikastetxeetatik erlijioa ateratzeko kanpaina baten aurrean. Uste dugu, zalantzarik gabe, askoz gehiago egin behar duzula, askoz gehiago egin dezakezula; zure sailak, behintzat, gehiago egiteko erantzukizuna du. Egoera azaldu diguzun baldintzetan, behintzat, asko iruditzen zait 1.800 familiak erabaki izana beren seme-alabek erlijioa hautatzea. Kasu horretan, borroka egin behar da, eta heroikoa izan behar da jarrera horri eusteko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2915
10
55
22.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Interpelazioa, Iñaki Oyarzabal de Miguel Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoan Erlijioa ikasgaiak duen tratamenduari buruzko Hezkuntza Sailaren politikaren gainean
Señor Oyarzabal, lehenengo azalpenean esan dudan bezala, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak beharrezko neurri guztiak hartu ditu bere seme-alabei heziketa katolikoa eman nahi dieten familiak askatasun eta berme osoz egin dezaten. Horretarako, araudiari beharrezko doikuntzak egin zaizkio. Ordezko irakasgaia behar bezala prestatzeko gidalerroak eman eta proposamenak egin ditugu. Eta elizbarrutietako ordezkariekin harremanetan jarri gara, hainbat aldiz, egokitze-prozesua ahalik eta ondoen egiteko. Sail hau harremanetan jarri da hainbat aldiz elizbarrutiarekin Hezkuntza Sailburuordetzaren bitartez. Azken bilera urriaren 22an egin zen. Bilera hartan, aurrematrikula eta matrikula ahalik eta eraginkortasun handienaz egiteari buruzko gaiak jorratu ziren, ezerk ez dezan eragotzi erlijioa irakasteko eskubidea betetzea eta gurasoek edo legezko ordezkariek askatasunez hautatzea. Halaber, ordezko ikasgaiaren inguruan maiatzetik egin diren ekintzen berri eman zen, eta lurralde bakoitzean ikuskatzaile bat ezarri zen erlijioari buruzko edozein gai jakinarazteko solaskide eta errefe- rentzia espezializatu gisa. Era berean, sail honek konpromiso irmoa du hautematen den edozein ez-betetze gertatzen den kasuetan esku hartzeko, beti egin duen bezala. Ez dut inoiz esan neutrala izaten ari naizenik. Horren inguruan esango dizut ezen, oraingoz, Hezkuntza Ikuskaritzak behin bakarrik hartu duela esku ikastetxe batean ordezko ikasgaiaren ordutegia ez zela betetzen salatu zelako, eta egoera hori zuzentzea eskatu da. Neurriak jarri ditugu, eta aukera eta frogak izan ditugun kasuetan esku hartu dugu. Eta betetze-epeei dagokienez, Oyarzabal jauna, jakin behar duzu sail honek bete egin dituela bere konpromisoa eta betebeharra; hala ere, oraindik auzi bat dugu ebazteke, baina hura ebaztea ez dago, hain justu, gure esku. Jakin behar duzu Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sail honek hiru gotzaindegietako elizbarrutietako ordezkariei Batxilergorako erlijio katolikoaren curriculuma eskatu diela; izan ere, gaurgaurkoz, eta curriculum-dekretua argitaratu zenetik ia lau urte igaro ondoren, ez diote Eusko Jaurlaritzari jakinarazi Batxilergoko erlijio-ikasgaiaren curriculumedukia. Ondo dakizunez, Oyarzabal jauna, haiek dute curriculum-eduki horren eskumena, eta gainerako funtsezko diziplinen baldintza beretan argitaratu behar da Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian. Espero dugu gabezia hori lehenbailehen konpontzea. Betetzeei dagokienez, uste dut badela gu baino okerrago doanik.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2916
10
55
22.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, Jaurlaritzak Radio Vitoriaren zuzendaritzari buruz duen irizpideari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Uriarte andrea, sailburu jaun-andreok, egun on. Gaur egun, Radio Vitoriak ez du zuzendaririk EITBk erabaki duelako irrati-etxe historiko hori Bilbotik zuzentzea. Kudeaketa-erabaki horri langile-murrizketak eta abar gehitzen badizkiogu, ondorioztatuko dugu erakunde publikoa berrantolatzeko eta murrizteko prozesua telebista- eta irrati-erakundearen zati dimentsionatuenetik eta neurrizkoenetik hasi dela; hots, Ara- bako irratitik, Radio Vitoriatik. Radio Vitoria Bilbotik zuzentzen bada, jada suma dezakegu programazioa, igorpen-orduak, herritarrarengandik hurbil dauden edukiak eta ekoizpen propioa gainbehera etorriko direla, zalantzarik gabe, eta irrati-jardueraren berezko elementu horiek asko murriztuko dira laster; beraz, gasteiztarrek eta arabarrek beren hurbileneko irrati publikoaren informaziokalitatea galduko dute. Radio Vitoriak laurogei urte ditu, baina badirudi hodei beltzek harrapatu dutela. Horrexegatik argitu nahi dugu kontu hau: Radio Vitoriaren existentzia, etorkizuna eta ereduzko informazio-jarduera profesionala garatzeko bermeak, horixe egin baitu urte askoan Gasteizko bizitzari, Arabako bizitzari eta hango biztanleei hain lotuta. Eta horrexegatik galdetzen diogu sailburu andreari, Kultura Sailak edo EITBk hartu dituzten erabakien inguruan: zer irizpiderekin egin du lan EITBk uste izateko Radio Vitoriak Araban duen ibilbidearekin, errotzearekin eta komunikabide publiko gisa duen garrantziarekin Bilbotik zuzendu behar dela, Euskal Irrati Telebistaren zerbitzu zentraletatik zuzendu behar dela? Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2917
10
55
22.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, Jaurlaritzak Radio Vitoriaren zuzendaritzari buruz duen irizpideari buruz
Señora presidenta. Barrio jauna, zure eta herritar guztien lasaitasunerako, esango dizut Radio Vitoriak Gasteizko eta Arabako biztanleentzat lanean jarraituko duela, azken urteetan egin duen bezala. Zurrumurru eta albiste ugari izan dira Radio Vitoriako murrizketen, berrantolatzearen eta balizko aldaketen inguruan; hala ere, argi eta garbi geratu behar du Radio Vitoria EITB taldeko bost irratietxeetako bat dela eta izaten jarraituko duela. EITBren zati denez, Radio Vitoria ezin daiteke modu isolatuan zuzendu, EITBko zuzendaritzak kanal anitzeko eta zenbait egoitza dituen komunikazio-talde multimedia gisa jarduten baitu. Beraz, EITB taldeak aurrekontu-irizpideak ezartzen ditu talde osoarentzat eta baita ere negoziounitateentzat. Ondo dakizunez, Jaurlaritza honek konpromiso irmoa hartu du Eusko Jaurlaritzako antolakuntza- egitura berraztertzeko eta sinplifikatzeko, EITB barne. Orain arte, EITBko irrati-taldeak hiru zuzendari eta koordinatzaile bat zituen guztira; birdimentsionamenduaren ondorioz, zuzendari eta zuzendariorde bakarra daude taldeko bost irratientzat. Nolanahi ere, Radio Vitorian jarraitzen du bertako albistegien eta programen buruak, baita erredakzio-langileek eta kalitateko zerbitzu publiko bat eskaintzeko behar diren langile guztiek ere. Beraz, kalitatezko zerbitzua bermatzeko beharrezko diren baliabideak izaten jarraituko du Radio Vitoriak. Horrez gain, bere eskaintzaren diseinua, pertsonen planifikazioa eta aurrekontuen kudeaketa egingo ditu. Lan hau, orain arte egin den bezala, Gasteizen burutuko da; zehatzago esanda, Domingo Martínez de Aragón kalean, Gasteizko Unibertsitatearen ondoan dagoen egoitzan egingo da. Beraz, Radio Vitoriak ematen duen zerbitzuaren kalitatea bermatzen dugu, horretarako behar diren baliabideei eta baldintzei eutsiz.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2918
10
55
22.11.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, Jaurlaritzak Radio Vitoriaren zuzendaritzari buruz duen irizpideari buruz
Eskerrik asko, sailburu andrea, baina orain dela oso gutxi arte hemendik zuzentzen zen, Radio Vitoriatik bertatik. Guk sumatzen dugu Eusko Jaurlaritza ez dela asko kezkatzen Radio Vitoriaz. Agerian geratu da. Legez besteko proposamen bat onartu behar izan zen Ganbera honetan Euzko Alderdi Jeltzalearen irizpidearen aurka. Irudipena daukat Jaurlaritza berria sartu zenetik erakunde publikoak gutxietsi egiten duela Arabako irratia, eta, berriro diot, datorren urtean laurogei urte beteko ditu Gasteizko eta Arabako errealitateari lotuta. Hau da, EITB Euskal Irrati Telebista erakunde publikoaren oinarria izan da Radio Vitoria, EITB erakunde publikoa ezarri den zutabea izan da, EITBren aurrekontuaren % 1 hartzen du, eta ordu-tarte askotan Gasteizko irratirik entzunena da. Zer ekarpen egin dio Radio Vitoriak euskal komunikabide publikoen historiari? Bada, hura formalki sortzea ekarri zuen, alajaina, Euskadi Irratia irrati-difusioko euskal sistema gisa juridikoki sortzea. Esan bezala, Eusko Legebiltzarrak legez besteko proposamen argigarri bat onartu zuen joan den ekainean, eta espero dugu EITBren eta Eusko Jaurlaritzaren irizpideari eta jarduerari kasu egingo diela: "Eusko Legebiltzarrak baztertu egiten ditu EITBren zuzendari- tzak irrati-etxerako proposatu dituen berrantolaketaneurriak, arriskuan jartzen baitute Radio Vitoriaren programazioaren kalitatea, edo tokiko edukiak nabarmen murriztea baitakarte". Eta, gure ustez, Radio Vitoriaren zuzendaritzaren gaia Eusko Legebiltzarrak egiten dion eskakizun horri lotuta dago. Irudipena daukat ideia txarra dela, ideia txarra dela Radio Vitoria Bilbotik zuzentzea. Ez da Bilboko irrati bat, Gasteizko euskal irrati bat da, eta hemendik zuzendu behar litzateke, irrati-etxearen egunerokotasunetik, hemen Gasteizen, eta gasteiztar eta arabar guztientzat. Pentsa ezazu ondo. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2919
10
55
22.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, Jaurlaritzak Radio Vitoriaren zuzendaritzari buruz duen irizpideari buruz
Barrio jauna, nire lehenengo hitzaldian adierazi dizudanez, Radio Vitoria EITB taldeko bost irrati-etxeetako bat da, eta haren eskaintzaren zati garrantzitsu bat da. Radio Vitoria EITBren programa-kontratu eta plan estrategiko guztietan egon da, eta egoten jarraituko du. EITB taldeak toki mailako irrati jeneralistaren eredu bat ezartzen du Radio Vitoriarentzat. Haren nortasuna eta ezaugarriak garatzeko aukera ematen dio. Ondorioz, Radio Vitoriak bere eskaintza propioarekin jarraituko du. Ordu kopurua ere mantenduko du. Horretarako, behar dituen langileak erabiliko ditu, eskaintza eta edukiak bermatuz, betiere sinergiak eta gaurko koiunturak inposatzen dituen soiltasun-irizpideak aplikatuko dituelarik. Radio Vitoriaren egoera behin eta berriz izan da hizpide Legebiltzar honetan. Hala ere, berriz azpimarratu nahiko nuke zein garrantzitsua den Radio Vitoria guretzat. Hori dela eta, irrati honek bere eskaintza propio eta bereiziarekin jarraituko du, eta Gasteiztik kudeatuko da; behar diren langile guztiak erabiliko ditu Gasteizko eta Arabako biztanleek merezi duten kalitateko zerbitzua eskaintzeko, eta, jakina, horretarako, EITB taldearen laguntza, baliabideak eta eredu bereiziaren sinergia propioak izango ditu. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2920
10
55
22.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on. Sailburu andrea, esan dezakegu gaur egun euskara nahitaezkoa dela Euskadin ia gauza guztietarako, Jaurlaritzako kide izateko, sailburu izateko edo lehendakari izateko izan ezik, agian. Gainerako ia gauza guztietarako, ezinbestekoa da euskaraz jakitea, batez ere euskal Administrazio publikoan lanpostu bat lortzeko. Euskara nahitaezkoa da jada, orobat, Administrazioaren hainbat lehiaketa publikotan aurkezteko. Hurrengo urratsa enpresei ematen zaizkien dirulaguntzak izan daitezke. Egia esan, euskara sustatzeko ekintza-planaren dokumentu orokorrean sartzen zen euskal Administrazioarengandik diru-laguntzak jaso nahi zituzten enpresei hizkuntza-baldintza jakin batzuk eskatzeko proposamena. Joan den irailean Legebiltzarrean izapidetu zenean, baztertu egin zen planaren proposamen hori, ustez baztertu egin zen, UPyDren zuzenketa bati esker, UPyDren ebazpen-proposamen bati esker, zeina aldeztu egin baitzuten oposizioko alderdi batzuek eta abstenitu egin baitzen Jaurlaritza babesten duen alderdia. Hain zuzen ere, UPyDren proposamen horren alde bozkatu zuten UPyDk, bistan denez, eta Alderdi Popularrak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak, eta EH Bildu zein Euzko Alderdi Jeltzalea abstenitu egin ziren. Eztabaida haren ondoren, UPyDk galdera batzuk aurkeztu zizkion sailburuari (zuri) idatziz erantzun zezan plana aplikatzeari buruzko gai batzuen inguruan. Enpresa-munduan aplikatzeari buruzko galdera batean, sailburuak (zuk) hitzez hitz erantzun zuen "hizkuntza-irizpideak ezartzea ez dago berez kontraesanean aukera-berdintasunaren printzipioa errespetatzearekin, eta Eusko Jaurlaritzak beti errespetatu du eta errespetatuko du printzipio hori". Hain zuzen, zenbait galdera egin genituen elkarteei eta enpresei diru-laguntzak ematerakoan, jarduera publikoak egiteko baimenak ematerakoan edo instalazio publikoen erabilera lagatzerakoan hizkuntzairizpideak ezartzearen eta hizkuntza-eskakizunak betetzen direla bermatzearen inguruan, baita ildo beretik zihoazen antzeko beste galdera batzuk ere. Jaurlaritzak emandako erantzuna dela eta, hortaz, zalantzan jartzen dugu Jaurlaritzak duen borondatea, Legebiltzarrak adierazi bezala enpresei Administrazio publikoarekiko harremanetan eta diru-laguntzak eskuratzekotan hizkuntza-irizpide inposatzaileak ez aplikatzeari buruz; zalantzan jartzen dugu Jaurlaritzak duen borondatea bazterkeriaren eta aukera-berdintasunen printzipioa haustearen bideari ez ekiteko. Beraz, galdetzen dizugu ea Jaurlaritzak errespetatuko duen Legebiltzarraren borondatea; alegia, ez eskatzea hizkuntza-betekizunak Jaurlaritzari dirulaguntzak eskatzen dizkioten enpresei, berdintasunprintzipio hori hautsi ez dadin. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2921
10
55
22.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
Presidente anderea, Maneiro jauna. Joan den irailaren 11n, Kultura, Euskara, Gazteria eta Kirol Batzordean aurkeztu genuen Euskara Sustatzeko Ekintza Plana. Egun hartan luze eta zabal hitz egin genuen ESEPi buruz. Ondo dakizunez, Euskara Sustatzeko Ekintza Planak datozen 10 urteetan garatuko den hizkuntzapolitikaren neurri-proposamenak jasotzen ditu. Aurkezpenaren egunean bertan adierazi nuenez, ahalik eta adostasun sozial eta politiko zabalena lortu nahi du Gobernu honek hizkuntza-politikaren inguruan. Eta, nola ez, ESEPekin ere adostasun zabalaren bidetik aurrera egin nahi dugu. Arrazoi batengatik, Maneiro jauna: adostasunean ikusten dugulako arrakastaren giltza. Euskara Sustatzeko Ekintza Plana aurkeztu ondoren, talde politikoek zuen ebazpenak aurkeztu zenituzten eta ebazpen horiek bozkatu egin ziren. Legebiltzarrak aurkeztutako plana berretsi egin zuen, eta literalki irakurriko dut: "Eusko Legebiltzarrak Euskara Sustatzeko Ekintza Plana (ESEP) berresten du, aipatu planaren helburu, neurri eta ekintzak bere egiten baititu". Ebazpen hau gehiengo batez onartu zen. Hala ere, egia da beste ebazpen batzuk ere egon zirela eta bozkatu zirela. Izan ere, Eusko Legebiltzarrak berretsitako ESEP betez, Jaurlaritza honek behar diren neurriak hartuko ditu diru-laguntzak ematerakoan ere aukera-berdintasuna berma dadin, baita arlo sozioekonomikoko balizko laguntza-lerroak ere. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2922
10
55
22.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Bistan denez, ez dugu errepikatuko hemen batzorde hartan izandako eztabaida. Plana eztabaidatu egin zen, eta talde bakoitzak bere planteamenduak azaldu ahal izan zituen. Nik galdera zehatz bat egin dut balizko bazterkeriari buruz edo aukera-berdintasunaren printzipioari buruz, eta Jaurlaritzak zer erantzun zehatz duen jakin nahi nuke jakiteko ea berdintasun-printzipio hori hautsiko duen ala ez, eta, zehazki, ea errespetatuko duen Legebiltzarrak ebazpen jakin hartan onartu zuena. Akordioa eta adostasuna ondo daude, baina, bistan denez, edukia ikusi behar da, eta guk eskatzen dizugu ez ditzazula baldintzatu euskara-eskakizunekin enpresei ematen dizkiezuen laguntzak. Eta galdera bera egingo dugu berriz ere: ea hori errespetatuko den ala ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2923
10
55
22.11.2013
HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo)
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
Maneiro jauna, Gobernu honen borondatea eta eginkizuna da kontsumitzaile eta erabiltzaileen oinarrizko eskubidea errespetatzea eta errespetaraztea. Herri-aginteen betebeharra da hizkuntzaeskubideak bermatzea, baita hedabideetan eta gizartebizitzan euskararen erabilera sustatzeko neurriak hartzea ere. Horrela zehazten du 82ko Euskararen Legeak, eta, ondo dakizunez, lege hori eredugarri izan zen, besteak beste, gaur arte kontsentsu-mailarik gorena lortu zuelako. Gure borondatea eta betebeharra da indarrean dagoen legedia betetzen dela zaintzea, herritarren hizkuntza-eskubideak babesteari dagokiona barne, baita jarduera ekonomiko eta komertzialaren esparruan ere. Eta halaxe egingo dugu. Edozein kasutan, ondorengoa azpimarratu nahi dut: Gobernu honen ekintza akordio eta kolaborazioa- ren ildotik bideratzen da eta arlo sozioekonomikoan euskararen sustapenaren alde egin nahi duten erakunde eta enpresei eskainiko zaien laguntzan oinarritzen da, betiere herritar guztiek dituzten hizkuntzaeskubideak babestuak eta errespetatuak izan daitezen. Eta, jakina, errespetatu egingo da Legebiltzarrean onartutakoa.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2924
10
55
22.11.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
Eskerrik asko, mahaiburu anderea. Egun on berriro. Dagoeneko denok ere nahiko burukomin izan ditugu 16/2012 Dekretuarekin. Ez bakarrik hemen gaudenok; bereiziki baita ere, nola ez, osasun-sistema publikoaren erabiltzaileok eta langileok, azkenean errege-dekretu hori zuzen-zuzenean gure eskumenekin, antolaketa-ereduarekin eta osasun-arretarako baditugun prestazioekin, zerbitzu-zorroarekin sartzen delako eta horietan eragiten duelako. Dakizuenez, ez da gure kezka errege-dekretu hori betetzea. Gure kezka da errege-dekretu horrek nola eragiten digun euskal herritarroi, eta dekretu horren aurrean Gobernuak hartzen duen jarrera, alegia zer betetzen duen, nola, zein epetan. Guzti horrek zer eragin duen guztiongan, herritarrengan, eta, gainera, sortzen duen ezinegona eta kezka. Izan ere, betetze eta ez-betetze horren artean, argi ez dauden egoerak suertatzen dira eta horrek azkenean Osakidetzako langileengan eta erabiltzaileengan egoera kezkagarriak sortzen ditu. Eta gaur hemen hizpide dugun gaia hori da. Dekretu horrek ukitzen duen beste alor bat da. Zehatzagoak izateko, gure Erkidegoan estatutupeko langileen integrazio posiblea nola, noiz, zein epetan egingo den ez jakiteak sortzen duen ezinegona, berriro ere dekretu zoragarri horri esker. Argitzen joango naiz. 16/2012 Errege Dekretu horrek, bere 10. artikuluan, aldatu egiten du Osasun Zerbitzuetako Langileen Estatutu Markoari buruzko 55/2003 Legea, xedapen gehigarri berri bat gehituz, langile funtzionarioak osasun arloko erakundeetan integratzeari buruzkoa. Orain arte osasun arloko integrazio hori borondatezkoa izan da eta orain badirudi derrigorrezkoa dela. Ez dakigu argi nola geratuko den egoera momentu honetan.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2925
10
55
22.11.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
A este real decreto hay que añadirle el anexo que recoge el acuerdo alcanzado entre los señores Montoro y Erkoreka en la comisión bilateral de cooperación entre la Comunidad y la Administración Estatal del 18 de enero de 2013, donde se recoge literalmente lo siguiente: "10.4 artikuluari dagokionez, bi aldeak bat datoz eta uste dute artikulu honek esan nahi duela ezarritako epea, 2013ko abenduaren 31, dela eraginpean dauden funtzionarioek beren borondatez hauta dezaten osasun-zerbitzu bakoitzari atxikitako edo haren mendeko jabetza publikoko osasun-erakundeetan estatutupeko langile gisa integratzea, eta benetan integra daitezen, edo, bestela, hauta dezaten beren egungo egoeran aktibo jarraitzea funtzionarioak diren taldeetan eta eskaletan. "Azken kasu horretan, Erkidegoak osasunerakunde publikoetakoak ez diren administrazioorganoetara atxikiko ditu langile horiek, Erkidegoak xede horretarako ezar ditzakeen mugikortasunprozesuen oinarrien arabera; oinarri horietan ezar daiteke bete gabeko plazak daudenean egingo dela atxikipena". Guzti honek, esan dudan bezala, orain arteko egoera aldatzen du, martxoaren 29ko 67/2011 Dekretua aldatzen du, eta orain arte ez ditugu ezagutzen Jaurlaritzaren Osasun Sailaren asmoak zeintzuk izango diren. Ez dakigu. Gaurkoan, interpelazio hau egiten dugu argibide horiek ezagutzeko. Ea zer asmo dituen Jaurlaritzak gai honi dagokionez. Ea abenduaren 31 arteko data hori izango den ordurako prozesu guztia burutzeko, edota data horretatik aurrera egingo den prozesua; ea dagoeneko langileak informatu dituzuen edo ez, edo langileen ordezkariekin negoziazioak burutu dituzuen; ea urratsik egin duzuen edo ez. Ez dakigu ezer. Orduan, eskertuko genuke gai honen inguruan zuen egitasmoak zeintzuk diren argitzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2926
10
55
22.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
Presidente anderea, lehendakari jauna, legebiltzarkideok, Ubera anderea, eguerdi on berriro. Bat nator 16/2012 Errege Dekretuari buruz esan duzunarekin, eta uste dut bat etorriko naizela zurekin ahaleginak egingo baititugu eraginpean dauden pertsonak –galdetzen didazun kasuan, mediku orokorrak, praktikanteak eta tokiko osasunzerbitzuetako emagin titularrak dira; Euskadiren kasuan, oso pertsona gutxi, eta, beren adina dela eta, laster utziko diote Administrazio publikoan zerbitzua emateari–, bada, ahaleginak egingo baititugu haien estatusari euts diezaioten, eta ez dezaten arazorik izan orain arteko modu, leku, soldata… beretan beren zereginak egiten jarraitzeko. Ondo planteatu duzunez, 2012ko apirilaren 20ko 16/2012 Errege Dekretuak, Osasun Sistema Nazionalaren jasangarritasuna bermatzeko eta haren prestazioen kalitatea eta segurtasuna hobetzeko premiazko neurriei buruzkoak, 10. artikuluan aldatu egin zuen Osasun Zerbitzuetako Estatutupeko Langileen Esparru Estatutua, 2003ko abenduaren 16ko 55/2003 Legeak onartua, eta arautu zuen langile funtzionarioak osasun-erakunde publikoetako zerbitzuan integratzea osasun-zerbitzuetako estatutupeko langileen erregimenean, hori baita daukagun erregimen ohikoena. Aurten, zehazki lehenengo hiruhilekoan, Osasun Sailak Osakidetzari jakinarazi zion egokitu beharra zegoela xedapen hori; horretarako, erakunde publikoko Giza Baliabideen Zuzendaritza proposamen bat lantzen aritu da karrerako osasun-langile funtzionarioak Osakidetza erakunde publikoko osasunerakunde publikoetan estatutupeko langile gisa integratzea eskaintzeko. Ondo esan duzunez, errege-dekretu horrek ezartzen zuen epea 2013ko abenduaren 31n bukatzen da, egun gutxi barru. Eta errege-dekretu horretan sartzen dira, esan dizudanez, mediku orokorrak, praktikanteak eta beren zerbitzua osasun-zerbitzuetan eta, hedaduraz, Osakidetzan ematen duten tokiko osasunzerbitzuetako emagin titularrak. Errege-dekretuak eta legediak eragiten diete, halaber, zerbitzu aktiboa ematen duten profesionalei, indarrean dagoen legedian ezarritako arrazoiengatik lanpostua erreserbatuta dutenei, eta eszedentzian dauden langileei, baldin eta ez bada igaro beren egoera arautzen duen legedian zerbitzu aktibora itzultzea eskatzeko aurreikusitako epea, eta baldin eta eszedentzia eman aurretik gaur egun Osakidetzaren mende dauden zerbitzu-erakundeetan ematen bazuten zerbitzua. Osakidetzak –eta uste dut hori interesatzen zaizula–, Osasun Sailaren argibideei jarraikiz, ebazpenproposamen bat egin du, eta ordezkaritza sindikalari aurkeztuko diogu hurrengo mahai sektorialean eztabaidatu dadin –datorren asterako dago antolatua–. Datorren astean, sindikatuekin eztabaidatuko da egingo diegun proposamena. Egingo diegun proposamena ebaztea –horretan egin dugu lan– Osakidetzako Zuzendaritza Orokorrari dagokio, eta borondatez (borondatez) integratzeko prozesu baten deialdia egingo du hark. Voluntaria. Integratzea erabakitzen duten profesionalak Osakidetza erakunde publikoko estatutupeko langile finkoak izango dira. Egin dugun eta mahai sektorialean eztabaidatuko den proposamenean sartzen dira, orobat, integratzea borondatez hautatu ahal izateko baldintzak, horren eraginak eta garatu beharreko prozedura. Egindako zirriborroak errespetatu egiten du erreferentziazko araudian ezarritakoa, bigarren itzulirik izan ez dezan saiatzeko, eta uste dugu ez dugula arazorik izango. Zer egingo dugu arazorik ez izateko? Bada, aurreikusita bezala borondatez integratzen ez diren langileak behartuko ditugu euskal Administrazioak xede horretarako antolatuko duen lehenengo mugikortasun-prozesuan parte hartzera, eta bermatuko diegu –horrela geratuko baita proposamenean eta zuzendari orokorraren ebazpenean– lau lan-eskaintza publikoko kadentzia-epea izango dutela 2014ko urtarrilaren 1etik aurrera. Ziur naiz ikusiko duzula ezen, daukaten adina dela eta, lau lan-eskaintza publikoko epea bermatuz ziurtatuko dugula legea bete egingo dela, eta borondatez estatutupeko langile izan nahi dutenen edo erretirora arte dauden bezala geratu nahi dutenen eskubideak bermatu egingo ditugula. Muchas gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2927
10
55
22.11.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
Lehenik eta behin, emandako azalpenak eskertu nahi ditut. Ulertuko duzu gure kezka, ez? Egun oso gutxi geratzen dira abenduaren 31 iristeko eta ez geneukan inolako informaziorik. Eskertuko genuke informazio hau dekretu honek eta aldaketa honek eragiten dien pertsonei ere helaraztea beraien lasaitasunerako, azkenean beraien etorkizuna kolokan dagoelako eta zer gertatuko den ez jakiteak ezinegona sortzen duelako. Eskatuko genuke ere Giza Baliabideetako Zuzendaritza lantzen ari den proposamen hori, esan du- zun bezala, mahai sektorialera eramateaz gain, bertako ordezkariekin adostea. Eskertuko genuke, orain arte hartu diren erabaki guztiak aldebakartasunaren bidetik hartu baitira, hor aldaketa bat egotea eta benetan elkarrizketaren bidez akordioak lortzea, azkenean inplikatutako parteak direlako langileen ordezkariak eta aldaketa honen eraginpean dauden pertsonak. Poztekoa, langile hauen egoera mantenduko dela eta errespetatu egingo zaiela beraiek orain arte izan duten izaera. Zalantza bat. Ulertu dizudanagatik, laboralak kanpoan geratuko lirateke. Ez lituzke planteatzen den aldaketak laboralak ukituko, ez? Hori da geratu zaidan zalantza bakarra. Esandakoagatik, ulertzen dut laboralak kanpo daudela, baina eskertuko nizuke bigarren txanda honetan erantzungo bazenit. Eta, gure partetik, besterik ez… Bueno, gauzatxo bat. Ulertua neukan mahai sektoriala atzeratu egin dela abendura, ez dela hurrengo astean. Ez dakit, agian gaizki informatu naute. Baina garrantzitsuena mahai sektoriala lehenbailehen deitzea, langileen ordezkariekin elkarrizketa irekitzea eta, gai honetan adostasunetarako bideak irekitzeaz gain, beste gaietan ere adostasunerako bideak irekitzea. Eta, gaiez aldatuz, aipatu didazu ere zer perfileko langileak diren aldaketak eragiten dienak. Badaukazu –ez dakit hor izango duzun– esaterik zenbat langilez hitz egiten ari garen, zein den zenbaki zehatza? Eta badakizu idatzizko galdera batzuk ere aurkeztu ditugula gai honen inguruan informazio gehiago izateko. Gure partetik besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2928
10
55
22.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, enpresei hizkuntzabetekizunak jartzeari buruz
Tira, Osakidetzak –eta badakit– ahaleginak egin ditu arazorik izan ez dezaten, eta aitortzen dizut, halaber, ni eraginpean dagoen langile bat izango banintz eta legediak aldaketa bat eskatzen badu hilabete eta erdira, bada, nik ere pentsatuko nukeela –uste dut arrazoi duzula– agian bizkorrago ibili beharko zela; baina, tira, horrelaxe izan dira gauzak. Ez dakit zehazki zenbat langileri eragiten dien. Osakidetzak dituen 25.832 egitura-langileetatik, oso gutxi dira. Bidaliko dizut. Bidaliko dizut zenbat langileri eragiten dien. Oker ez banago, mahai sektorial bat antolatu zen datorren ostegunerako, eta, mahai sektorialera zihoazen gai batzuk oso garrantzitsuak zirenez (besteak beste, Osakidetzako Giza Baliabideak Antolatzeko Plana eta, funtsean, Euskara Plana), bada, atzo arte aztertzen aritu dira mahaia banatu eta bi mahai egiteko aukera, ez dakit egun jarraituetan edo hurrengoetan. Beraz, jada ezin dizut ziurtatu ostegunean den ala ez, baina aurreikuspena, behintzat, ostegunean egitea zen. Eta, bestela, hurrengo astean izango da ziur. Laboralez galdetu didazu. Espero no confundirme. Uste dut ez diela eragiten. Uste dut osasunerakunde publikoen zerbitzura dauden langile funtzionarioei eragiten diela, eta langile funtzionarioak bakarrik behartzen dira estatutupera pasatzea. Bestalde, arazoaren berri izan genuenetik –legebiltzar-taldeak jorratu baitu hau Diputatuen Kongresuan ere ministerioarekin–, gure borondatea izan da ez aldatzea beren egoera aldatu nahi ez zuten pertsonen egoera, pentsatzen baikenuen Euskadin ez zegoela arazorik gai horrekin; beraz, ez genituen jorratu nahi ez dauzkagun arazoak. Esku artean dut mahai sektorialari zirriborro gisa aurkeztuko diogun ebazpena. Zure baimenarekin, ordezkari sindikalak errespetatzearren, haiei iritsiko zaie lehendabizi, baina puntu nagusien laburpena egin dizut, eta kontatu dizkizudan bezala daude idatzita. Haiekin negoziatu nahi dugu, eta, nire ustez, alderdi nagusiak (hots, borondatezkoa izatea, epea, ziurgabetasuna, eta soldatari, lantokiari eta lanbaldintzei eustea) horrela izango dira; beraz, pentsatzen dut ez dela zailtasun handirik egongo negoziazioan. Ez dut arazorik, orobat, mahaia ostegunean egiten bada, ostegunean bertan helarazteko zuri proposamenaren zirriborroa. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2929
10
55
22.11.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Galdera, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzakideak Osasuneko sailburuari egina, bezeroaren arretarako tarifikazio bereziko zenbakiei buruz
Egun on. Jaurlaritzak aitortzen du elektrizitate-, gas- edo telefonia-zerbitzuek bezeroei zuzeneko eta doako arreta emateko zerbitzua izan behar dutela. Aitortu egiten du, baina lege orokorrari eusten dio, eta, kontsumo-arloan autogobernurako gaitasuna badu ere, ez du legea ez betetzeari buruzko txosten bat egingo, ezta zigorrak jarriko ere. Deigarria da uko egitea Kontsumobideri dagokion kontsumitzaileen eta erabiltzaileen eskubideak defendatzeko ahaleginari. Eta deigarria da horrelako neurririk ez egoteak linboan uzten dituelako bezeroak. Telefono horretara deitu behar da argiaren kontagailuaren datuen berri emateko, matxura elektriko baten berri emateko, gas-hornidurari buruzko kontu baterako, telefono-zerbitzuarekiko arazoak konpontzeko, edo presazko arreta behar duen ezbehar baten parte emateko aseguru-etxeari. Edonork ordaintzen ditu zerbitzu horiek kontratua sinatzen duenean, eta berriro kobratzen diote zerbitzu hori erabiltzean. Kataluniak jardunbide desegoki horiek zigortzen dituen kontsumo-kode bat idatzi zuen duela hiru urte. Enpresa elektriko batek, gainera, doan ematen du arreta-zerbitzu hori erkidego horretan, baina kobratu egiten du Espainiako gainerako erkidegoetan, baita Euskadin ere. Eta Espainiako azken Gobernu sozialistak bezeroarentzako arreta-zerbitzuei buruzko legeproiektu bat onartu zuen 2011n, debekatzeko… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2930
10
55
22.11.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Galdera, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzakideak Osasuneko sailburuari egina, bezeroaren arretarako tarifikazio bereziko zenbakiei buruz
… 902rekin hasten diren zenbakiak debekatzeko, baina ez zen aurrera atera, Gorteak desegin egin baitziren. Rajoyren Gobernuak bestelako asmo bat du: zenbaki horiek ez debekatzea, baizik eta enpresak behartzea oinarrizko tarifarena baino kostu handiagoa ez duen telefono bat izatera. Datu horiekin, zera galdetzen dizugu: zer iruditzen zaio Eusko Jaurlaritzari Kontsumobidek euskal kontsumitzaileak defendatzea bezeroaren arretarako doako zenbakirik ez izateagatik legedia betetzen ez duten enpresen aurrean?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2931
10
55
22.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzakideak Osasuneko sailburuari egina, bezeroaren arretarako tarifikazio bereziko zenbakiei buruz
Eskerrik asko, presidente anderea. Lehendakari jauna, legebiltzarkideok, Sarasua anderea. Hasteko, argi eta garbi esan nahi dut Kontsumobidek beti defendatu dituela eta defendatuko dituela Euskadiko kontsumitzaileak. Kontsumobidek erabateko konpromisoa du kontsumitzaileen eskubideen alde, ez dut uste inork hori zalantzan jarriko duenik. Berriro diot errespetatu egiten dugula kontsumitzaileak babesteko araudi orokorra, baita enpresak bezeroei doako arreta-zenbakiak ematera behartzen dituzten araudi sektorial bakoitza ere. Eusko Jaurlaritzak, sail honek eta Kontsumobidek irizpide argia dute defentsa-arloan, tarifikazio berezia duten zenbakiei dagokienez: Kontsumobiden erreklamazioak edo salaketak egiten badira (berriro diot, Kontsumobiden erreklamazioak edo salaketak egiten badira) legedia ez betetzeagatik, gertaera egiaztatuko da, eta betiere dagokion espedientea ireki eta beteko da. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2932
10
55
22.11.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Galdera, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzakideak Osasuneko sailburuari egina, bezeroaren arretarako tarifikazio bereziko zenbakiei buruz
Sailburu jauna, autogobernurako gaitasuna erabil dezazula eskatzen dizugu. Eskatzen dizugu Kontsumobidek ez ditzala bakarrik kexak jaso, asko ala gutxi izan, baizik eta eskubideak defendatzeko tresna aktibo bat izan dadila. Esaten baduzu legea ez dela betetzen, eta kide zaren Jaurlaritzak gaitasuna duela ez-betetze horiek aztertzeko eta dagozkien zigorrak ezartzeko, bada, Kataluniak egin duen bezala, gutxienez espero behar duguna da gai honetan interes handiagoa erakustea. Esan dizut beste arauketa bat dagoela abian, eta ez dugu aurretik juzgatu ere egiten. Galdetzen dizugu, kontsumoaz arduratzen den sailburua zaren aldetik, ea Kontsumobideren bitartez proposamenik egingo duzun kontsumitzaileak hobeto babesteko. Galdetzen dizugu ea ekimenik egingo duzun, ea interesik baduzun. Dei horiengatik benetan zenbat kobratzen den ere ez dakigu. Eskatzen dizugu jakinaraz diezaiezula erabiltzaileei ezen, enpresa hauen jarrera aldatzea lortu ezean, egin ditzatela deiak telefono finkoaren edo mugikorraren bidez, erabiltzailearentzat egokiena den moduan, herritarrek ez baitakite horrelako deiak ez direla sartzen gero eta ohikoagoak diren tarifa finkoetan. Eta, eskatzen hasita, eskatzen dizugu alda dezazula Osakidetzan aurretiko hitzordua eskatzeko erreferentzia gisa agertzen den 902 zenbakia, eta jar dadila horren ordez doako edo tarifikazio arrunteko zenbaki bat. Izan ere, herritarrek beren anbulatorioetako tele- fonoen bidez eskatu ohi dute hitzordua, baina Osakidetzaren webgunean zenbaki hori bakarrik agertzen da. Laburbilduz, eskatzen dizugu ezen, arazo bat hautematen denean, zuk hautematen duzun bezala, ez diezaiozula arazoari ihes egin, baizik eta egin dezazula zerbait hura konpontzeko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2933
10
55
22.11.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Galdera, Txaro Sarasua Díaz Euskal Sozialistak taldeko legebiltzakideak Osasuneko sailburuari egina, bezeroaren arretarako tarifikazio bereziko zenbakiei buruz
Eskertzen dizut Osakidetzari buruzko proposamena. Beste behin ere, aurreko legealdian egin ez zenutena egingo dut! Baina, tira, ongi etorriak izan daitezela hobetzeko proposamenak. Egin didazun galderari dagokionez, Sarasua andrea, gutxi gorabehera hogei lagunek egin dituzte kontsultak Kontsumobideren bulegoetan zuk galdetu didazun gaiari buruz. Eta, gainera, zehaztapen bat: hogei kontsulta jaso ditugu; erreklamaziorik bat ere ez. Hogei kontsulta, eta erreklamaziorik bat ere ez tarifikazio-zenbakiei buruz. Kontsumobideri dakarkion inplikazioari dagokionez, oso garrantzitsua da termino biak bereiztea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/fe36785f-0328-4608-8e1b-b195dfe93cd3
parl_eu_2934
10
56
27.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko. Egun on denoi, eta ongi etorri gaur eztabaida honetara etorri zareten gonbidatu guztiok. Gaur hezkuntza-kalitatearen hobekuntzarako lege organikoa, gaztelaniaz LOMCE deiturikoa, dugu aztergai. Bilkura hau LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lan-ildoak zehazteko eta bide horretan, adierazpen deklaratibo hutsetik haratago, konpromiso zehatzak hartzeko baliogarria izatea espero dugu. Ostegunean Madrilen, Senatuan, sakoneko aldaketarik gabe onartu zen lege-proiektua eta hurrengo egunetan lege bihurtuko da. Aldaketa esanguratsuena aplikazio-egutegia atzeratzen dela izango litzateke, baina, edozein kasutan, datorren ikasturtean sartuko da indarrean, besteak beste, Lehen Hezkuntzan. Horregatik gaiaren larritasuna. LOMCE legea ez da modu isolatuan gertatzen. Espainiar Estatuak pairatzen duen egiturazko krisi ekonomiko zein politikoaren aurrean, Madrilek kontrarreforma ekonomiko eta politiko oso bati ekin dio eta hezkuntza prozesu horretan zutabe nagusienetakoen artean kokatu du. Krisi finantzieroa hasi zenetik, eta bera aprobetxatuz, agintari politiko eta ekonomikoek zerbitzu publikoak jarri dituzte jomugan. Testuinguru horretan, Espainiar Estatuak zerbitzu publikoen pribatizazioari eta ustezko ongizate-estatuaren deuseztatzeari ekin dio. Hor ditugu, besteak beste, lan-erreformak, pentsioenak, botiken berrordainketa eta hezkuntzarako LOMCE legea. Ikuspegi neoliberaletik eta merkatuei begira egindako legea da. Eta, krisi ekonomikoarekin batera, bada beste elementu bat: krisi politikoa. Horren aurrean, birzentralizazio-prozesu berri bat ipini du martxan Alderdi Popularrak eta hezkuntza ezinbesteko zutabea da beraientzat. Eskola inklusiboa, konpensatzailea eta integratzailea bultzatzen dugunontzat, hots, ikasle guztien- tzako aukera-berdintasunean, ekitatean, hezkidetzan eta kalitatean oinarritzen den hezkuntza-sistema defendatzen dugunontzat, LOMCE legea eraso larria da. Gure errealitatetik sortutako hezkuntza-sistema batean sinesten dugunontzat, euskara hezkuntza-sistemaren ardatza izatea ezinbestekotzat jotzen dugunontzat eta hezkuntza-sistema propioa eta publikoa defendatzen dugunontzat LOMCE eraso larria da. Hain zuzen, pertsona zein herri gisa dagozkigun hezkuntza-eskubideen aurkako eraso zuzena da LOMCE, eta, hezkuntza edozein herriren zutabe dela aintzat hartuta, gure herriak azken hamarkadetan bizi izan duen eraso larrienetako bat dela esan dezakegu. Berrogei urte atzera egin eta frankismoaren hezkuntzaeredura garamatza. Oso adierazgarria da, guretzat, erreforma honekin ados agertu diren bakarrenetarikoak CEOE eta Konferentzia Episkopala izan direla. Volvemos a los tiempos del florido pensil. Erreforma hau (LOMCE) egiteko aipatu dituzten aitzakiek edota erabili diren arrazoiek ez dute zerikusirik Euskal Herriko errealitatearekin. Behin baino gehiagotan aipatu da esparru desberdinetatik hau bera. LOMCEren beharra azaltzeko, bi argudio nagusi eman dituzte. Bata, eskola-porrota eta eskola uzten dutenen tasa altua dela. Eta bestea, bikaintasuna lortzen duten ikasle gutxi daudela. Eskola uzten dutenen tasa Espainian % 24,9an dago, gutxi gorabehera; gure Komunitatean (Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan), % 11,5ean; Nafarroan, % 14 inguruan. Europan batezbestekoa % 13,5ekoa da. Ondorioak denok atera ditzakegu; guk ez dugu asignatura hori pendiente, ez dugu errekuperaziorik egin behar arlo horretan. Begiratu diezaiekegu Bigarren Hezkuntzako tituludunen kopuruei edo Lanbide Heziketako tituludunen kopuruei ere, eta emaitza bera izango litzateke. Bikaintasuna da bigarren arrazoia, eszelentzia. 2009ko PISA txostenaren arabera, EAEn nahiz Nafarroan ikasle bikainen ehunekoa OCDEren batezbestekoaren azpitik dago, eta hori da aipatzen dena soilik. Baina txosten berean sistemaren ekitate-maila altua goraipatzen da. Zer esan nahi du? Maila sozial ezberdinetako ikasleen arteko ekitatea altua dela gure hezkuntza-sisteman, edo ezberdintasun gutxiago dagoela. Eta hori ez da esaten. Guzti hau urteetan egindako lanari esker dugu, hezkuntzako eragile eta partaide desberdinek egindako lanari esker dugu. Ez dezagun utzi LOMCE legeak lortutakoa zapuztea. Hala ere, badugu zer hobetu hezkuntzan? Bai, zalantzarik gabe; gauza asko, gainera. Baina ez LOMCEk proposatzen duen bidetik. Erreforma honen, LOMCEren, atzean dauden benetako arrazoiak, oinarrizko printzipioak, oinarri ideologikoak, beste batzuk dira: Hezkuntzaren merkantilizazioa, lehen ere aipatu dut. Merkatuen beharrei erantzuteko sistema bat lehenesten da. Uniformizazioa eta zentralismoa. Madrilen erabateko kontrola curriculumean eta ebaluazioan. Irakasgaien edukiak, ordu kopuruak, ebaluazio-probetako irizpide komunak, eta abar, eta abar. Lehiakortasuna. Etengabeko ebaluazioa, hezkuntza oztopo-lasterketa bat izango balitz bezala. Sexismoa. Testu osoa maskulinoz idatzita (orain, azken momentuan, aldatu dute zuzenketa baten ondorioz). Hezkuntza sexistaren eta berdintasunaren inguruko aipamen guztiak, desagertuta. Pribatizazioa. Hezkuntza publikoari inoiz egin zaion eraso larriena da. Euskara hirugarren mailan uzten du. Hizkuntzaereduak gainditzeko bidea zailtzen du. Murgiltze-eredu bakarrari ateak ixten dizkio. Ikasleen sailkapen goiztiarra. Doktrinamendua. Erlijioa eta bere alternatiba ebaluatuko da. Wert ministroak honako gauza hauek esan ditu azken hilabeteetan: "españolizar a los catalanes", ezagunena egin dena, edo "Los alumnos del País Vasco sabrán quién era Agustina de Aragón, porque la historia de España será una asignatura troncal con unos contenidos establecidos por el ministro de Educación". Zein, eta Agustina de Aragón, gainera! Zelako adibidea ipini zuen! Hauxe da, beste gauza batzuen artean, erreforma honetan dagoen ezaugarrienetariko bat: Espainia gehiago eta Euskal Herri gutxiago. Inposizioa. Parentesi bat egin nahi dut gure elkartasuna adierazteko, inposizioaz eta doktrinamenduaz hitz egiterakoan, Nafarroako irakasleei. Eraso zuzena jasaten ari dira egun hauetan, bide batez euskarari ere egiten edo egin nahi zaiona. Nork daki hemen ere zelako ikerketak egiten ari diren! Inboluzio-haizeei aurre egin behar diegu denon artean, doktrinamendu eta inbolu- zio hauen kontra gaudenon artean. Hezkuntza-erreformak, LOMCEk, oraingo egoerarekin alderatuz, alderdirik irekienak eta aurrerakoienak ezabatzen ditu. Lehen aipatutakoez gain: Ikasleria sexuaren arabera bereizten duen hezkuntzari bidea ematen dio, ikastetxeak diru publikoz finantzatuz. Hala ere, hemen hau egiten da jadanik, eta behin baino gehiagotan aipatu diegu, eta eskatu ere, gure Hezkuntza sailburuei, politika hau amaitzeko, baina ez da horrela izan. Beraz, LOMCEk proposaturiko puntu hau gure herrian betetzen ari gara gaur jadanik, nahiz eta gure ikuspuntutik lotsagarria izan. Hezkuntza-komunitateari parte hartzeko aukerak murrizten dizkio. Eskola-kontseiluak aholku-organo soil bilakatuko dira. Zuzendaritzaren eskuduntzak handitzen ditu, baina Administrazioaren kontrola areagotzeko asmoarekin. Lehen Hezkuntzan, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan, Batxilergoan eta Lanbide Heziketan izango diren aldaketa nagusiak dira egituran, curriculumean eta ebaluazioan, hau da, gauza guztietan. Horren aurrean, nabarmena da lege honek bere aurka lortu duen adostasun-maila gure herrian. Euskal Herriko hezkuntza-eragileek eta jendarteak argi utzi dute ez dutela onartzen inposizio berri hau eta bertan aplikatzerik ez dutela inola ere nahi. Horren lekuko, urriaren 12ko manifestazioa Bilbon, besteak beste, eta ikus ditzakegu azken egunetan ateratako soziometroen emaitzak ere. LOMCEri, inposatu nahi diguten lege atzerakoiari, indar guztiekin aurre egin behar diogu. LOMCEri aurre egin, eta gure hezkuntza-sistema eraikitzen lagunduko digun estrategia komuna adostu eta martxan jarri behar dugu. Jaurlaritzak egin ditu bere proposamenak eta erakutsi du bere praktika ere, sarritan praktikaren bidez erakusten baita diskurtsoekin baino gehiago. Praktikari dagokionez, alde batetik murrizketak aipatu behar ditugu, eta murrizketak 2014ko aurrekontuetan ere. Hezkuntza-sistemari buruz hitz egiterakoan, ezinezkoa da albo batera uztea kalitatezko hezkuntzak izan behar dituen baliabideak eta, ondorioz, hezkuntzan nahikoa inbertitzen den edo ez. "Inbertitu" diot, eta ez "gastatu", askotan esaten dugun bezala, hezkuntza inbertsioa baita. Espainiar Estatuan zein Hego Euskal Herrian, Europan hezkuntzara bideratzen diren aurrekontuetatik urrun gaude, oso urrun: hemen % 1,7 inguru gutxiago inbertitzen da. Orain aurkeztutako aurrekontuetan ere oso urruti gelditzen gara beste herrialde batzuetan dagoen batezbestekoarekin alderatuz. Azken urteetan, Jaurlaritzatik murrizketen politika ezarri da hezkuntzan, eta, lehen esan bezala, 2014rako aurkeztutako aurrekontuak ere bide beretik doaz: 2012an baino % 6 gutxiago eta 2009an baino % 13 gutxiago. Aurrekontu honek barne-produktu gordinaren % 3,78 suposatzen du, 2009ko aurrekontuetara iristeko –eta ez ziren nahikoa– 400 milioi baino gehiago falta zaizkigu. Eta politika hauek azken urteetako hezkuntzakalitatearen pobretzea ekarri dute. Ordezkapen asko ez dira bete, edo berandu. Ikasle kopuru handiagoa dago ikasgeletan, eta hezkuntza-langile gutxiago. Proiektuetarako diru eta baliabide gutxiago; adibide gisa, proiektu garrantzitsua izan beharko litzatekeen Hezkidetza programarako ez dago aurreikusita partida zehatzik. Formakuntza eta euskalduntzerako partiden murrizketa. Eta langileak azken urteetan, behin baino gehiagotan aipatu dugun bezala Legebiltzar honetan ere, ia % 25eko erosahalmena galdu dute. Baliabiderik gabe, beharrezkoa inbertitu gabe, hezkuntzasistemak jai du. Bestetik, kezkagarria da Hezkuntza sailburuak (Jaurlaritzak) hasieratik izan duen, izan duzun, jarrera. Jarrera oso epela esango genuke, gutxienez. Gogoratu behar da Legebiltzar honetan bertan eta komunikabideetan adierazitakoa. Lehendabizi, Madrilera ministroarekin hitz egitera joan behar zela, aukera bat egon zitekeelako bide bat zabaltzeko; ondoren, Madrilgo Kongresuan egin beharreko tramiteetan aukera egon zitekeela ere azpimarratu zenuten. Egin ez duena, ez duzuna, ez duzuena, argi dago guretzat: eragileekin eta jendartearekin batera gure herrian LOMCE ez aplikatzeko konpromisoa hartu eta horretarako bideak eta egin beharrekoak adostu guztiekin. Kezkagarriak dira, bereziki, aurreko astean bertan honelako eraso baten aurrean Hezkuntza sailburuak Auzitegi Konstituzionalera jotzeko asmoa adierazi izana eta edozein kasutan legea beteko duela esatea. Honela, bere momentuan Alderdi Jeltzaleak berak ere baliorik gabekotzat jo zuen bideari heltzen dio. Tartean, eta bide beretik, sailburuak irratian egindako elkarrizketa batean argi utzi zuen berak legea bete egingo duela, alegia, LOMCE aplikatuko duela. Ondo egongo litzateke Hezkuntza Sailak argitzea zein den erabaki hori hartzeko egindako azterketa, aukera eta balorazioa. Edo berriro ere baloiak beste batzuen teilatu gainean ipini nahi ditu bere ardura ezkutatzeko asmoz? Gauza asko uste dugu daudela argitzeko. Praktika hori gauzatzen duen bitartean, proposamenak ere luzatu ditu Heziberri 2020 egitasmoaren bidez. Heziberri 2020 ekimena ezagutarazi zuen Hezkuntza Sailak. Erabilitako moduagatik eta momentuengatik, LOMCEri aurre egiteko tresna bezala azaldu zenuten. Cristina Uriarte sailburuak esandakoak horren lekuko dira. Hitzez hitz, "Heziberri 2020 LOMCEren aurrean bai Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak eta bai euskal hezkuntzako eragile nagusiek hainbatetan aho batez azaldu duten gaitzespenari erantzuna eman nahi dion ekimena da". Edota "supone mejorar y preservar el sistema educativo vasco ante la LOMCE". Hiru egitasmo ditu: eredu pedagogikoaren markoa, curriculum-dekretuak, hezkuntza-legea. Hirurak, hezkuntza-eragileen gehiengoak aspalditik aldarrikatzen dituenak. Baina ez da nahikoa LOMCEri aurre egiteko, eta hori badaki Jaurlaritzak, baita Hezkuntza Sailak eta sailburuak ere. Eta bitartean, 2014-2015 ikasturtean zer egingo dugu LOMCE ez aplikatzeko gure ikastetxeetan? Zer egingo dugu gure bide propioa garatzeko? Heziberri 2020 ez da nahikoa, inondik inora ez duelako ekidingo LOMCEren aplikazioa. Gakoa ez da une honetan LOMCEren aplikazioa leuntzen saiatzea marko pedagogikoan zenbait aldaketa eginez Autonomi Erkidegorako dekretu baten bidez. Gakoa guk geuk geure hezkuntza-eredua erabaki, eraiki eta kudeatzeko dugun eskubidean datza, hau da, hezkuntzaburujabetza. LOMCEri ez. Euskal Herrian hezkuntza-sistema propioa eraiki behar dugu. Bide hau elkarrekin egitea proposatzen dugu: instituzioak, alderdiak eta hezkuntza-eragileak batera. Finkatu eta adostu ditzagun LOMCEri aurre egiteko mekanismoak. 2014-2015 ikasturtea ate joka dugu, hartu ditzagun konpromisoak. Guk gaur ere berresten dugu prest gaudela. Bestalde, adostu eta diseinatu behar dugu zernolako hezkuntza behar eta nahi dugun. Eta bide honetan, hezkuntza-eragileek adierazitakoarekin Euskal Herria Bilduk bat egiten du, eta hitzez hitz esango dut: "Asko dugu oraindik egiteko, baina orain arteko bide hori aintzat hartuz, baditugu abiapuntu diren eta garatzeko premia dutela uste dugun adostasun zabala batzen duten oinarrizko edukiak: "Ikasle guztien garapen osoa bermatuko duen heziketa inklusibo, konpentsatzaile, integratzaile eta hezkidetzailea. Aukera berdintasunean, ekitatean eta kalitatean oinarrituta. "Euskal Herriarentzat curriculum propioa. "Ikasle euskaldun eleaniztunak sortuko dituen hizkuntza eredu bakarra. "Hezkuntza-komunitate zein herritarren partaidetza demokratikoa hezkuntzaren gaineko erabaki eta kudeaketan. "Eta Euskal Herrirako aurretiaz aipaturiko puntuak barnebilduko dituen marko normatibo propioa". LOMCEri aurre egin eta gure hezkuntza-sistema propioa eraikitzeko bideari ekiteko, tresna pedagogiko zein normatibo eraginkorrak eskuratu behar ditugu. Eta horretarako jada ez dira nahikoak adierazpen instituzionalak, egunkarietarako portadetan agertzeko baliagarriak direnak, baina praktikan apenas eraginik dutenak. Badakigu Legebiltzar honek LOMCE errefusatzen duela; hori ez da, ordea, gaurko galdera. Jakin nahi duguna da zein konpromiso hartzeko prest gauden eta, horien arabera, zer egingo dugun LOMCEri aurre egin eta gure bideari ekiteko. Hortaz, utzi ditzagun ebazpen deklaratiboak eta har dezagun lanari ekiteko konpromiso zehatza. Zentzu horretan, Euskal Herria Bilduk lanerako gonbidapen zintzoa eta zehatza egiten dio Legebiltzar honi. Ireki dezagun prozedura bat, eztabaidatu eta adostu ditzagun inposaketei aurre egin eta gure hezkuntza-eredua eraikitzeko beharrezkoak ditugun marko pedagogiko eta normatibo berrien oinarriak. Prozedura hori martxan jartzeko, eragile sozial, sindikal eta politikoei irekia egongo den ponentzia bat osatzea proposatzen dugu. Benetan hitzetatik ekintzetara igarotzeko prest baldin bagaude, zabaldu dezagun prozedura hori; ponentzia bat eratu dezagun, denon artean eztabaidatzeko eta oinarriak adosteko. Gure aldetik prest gaude, lehen esan dudan bezala, konpromisoak hartu, proposamenak egin, eztabaidatu, adostu eta gero horiek ausardiaz praktikara eramateko. Euskal Herria Bilduk hezkuntza-sistema propioa nahi du, hezkuntza-sistema eredu berria, propioa eta publikoa, denon artean eraiki beharrekoa. Laburbilduz, hezkuntza eskubide bat da, herritarrena eta herriena. LOMCE horren aurka dago; azken hamarkadetan hezkuntzak ezagutu duen eraso larriena da eta orain arte egindako lana deuseztatu egiten du. Honen aurrean, konpromisoak hartzeko unea da, adierazpenetatik ekintzetara pasatzeko unea da, eta horretarako proposamen zehatza egiten dugu, ponentzia eratzea. LOMCE ez! Adostu dezagun denon artean zein mekanismo erabiliko ditugun gure herrian aplikatu ez dadin. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2935
10
56
27.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Señor lehendakari. Legebiltzarreko osoko bilkuran gai bakarreko eztabaida hau egitea proposatu digu EH Bilduk, LOMCE legeari aurre egiteko oinarriak eta ildoak lantzeko. Horren harira, lehenik eta behin esan nahi dut guk dagoeneko egina dugula LOMCEren gaineko eztabaida hori; areago, eztabaida hori egin behar den lekuan egin dugu, hots, Diputatuen Kongresuan. Argudio zehatzak eta zorrotzak aurkeztu ditugu, argi eta garbi azaltzeko zein den gure jarrera auzi honetan eta zer arazo dituen Espainiako hezkuntza-sistemak, baina, horrez gain, sistema hori hobetzeko neurriak ere proposatu ditugu: hor dago gure osoko zuzenketa, irmo defendatutakoa; hor daude gure zuzenketa partzialak, eta hor dago, halaber, lege honen kontra emandako botoa. Alde batera utzita komunikabideetako zalapartak, publizitatea eta propaganda, batzuen eta besteen jarrera alderdikoiak, orokorkeriak eta Diputatuen Kongresuan izan ditugun ikuskizunak –halakoak ere izan ditugu eta–, egiari zor, seriotasunez eta zorroztasunez eztabaidatu dugu funtsezko gai hau. Eta arduraz jokatuz eta argudioak azalduz eztabaidatu dugu legea; azken-azkeneraino borrokatu gara legea hobetzeko, eta, guk aurkeztutako osoko zuzenketari uko egin zitzaionetik, sakonetik eztabaidatu dugu zuzenketa partzial bakoitza, gutxienez ahal beste leuntzeko gure ustez lege honek eragin ditzakeen eta eragingo dituen kalteak. Batzordean izan gara, eta lan-taldearen bilera guzti-guztietan parte hartu dugu; areago, Alderdi Popularrak zuzenketa partzialen bat onartzea ere lortu dugu; honako hauek, zehatz esateko: irakasleak aginte publikoa direla aitortzeko zuzenketa, testu-liburuak doan mailegatzeko sistema antolatzeko zuzenketa eta gaztelania gure herrialdeko edozein lekutan komunikazio-hizkuntzatzat baliatu ahal izateko zuzenketa. Zuzenketa horiek onartu zaizkigu besteak beste. Oso jarrera kritikoa izan dugu guk LOMCErekin. LOMCE ez da guk behar dugun legea. Izan ere, egoera jakin bati erantzuten dio LOMCEk; ez ditu ezinbestean egin beharreko hobekuntzak egiten, eta aje politiko larriak ditu. Espainiako Gobernuak defizit publikoari aurre egiteko duen itsumen horrek erabat baldintzatu eta mugatu du LOMCE. LOMCEk ez du aurreikusi inolako aldaketarik, non eta egungo eredu pedagogikoak kalte handiena eragiten duen tokian, hots, Lehen Hezkuntzan, ikasketa-aldi hori dagoen dagonean geratuko baita. LOMCEk bazter uzten du edo bazter utzi du derrigorrezko hezkuntzaren Espainiako eremua. LOMCEk erdeinatu egiten ditu Giza Zientziak eta arte-irakaskuntzak. LOMCEk, bere zioen azalpenean bertan adierazitako hezkuntza-arazoei konponbidea ez emateaz gain, beste arazo batzuk eragiten ditu: Erlijioa ebaluagarri bilakatzen du; ezabatu egiten du Herritartasunerako Hezkuntza; diruz laguntzen du sexuaren araberako bereizketa, eta nabarmen egiten du itunpeko ikastetxe pribatuen alde. LOMCE ez da guk behar dugun legea. Horrexegatik aurkeztu genuen osoko zuzenketa, eta horrexegatik aurkeztu eta defendatu genituen hogeita hamahiru zuzenketa partzial, gutxienez kalteak leundu ahal izateko; eta, horrexegatik eman genion kontrako botoa, nahiz eta Gobernuak gure zuzenketa batzuk onartu izan –gutxitxo, dena dela–. Hasiera-hasieratik esan genuen ezinbestekoa genuela hezkuntza lege bat edukitzea hezkuntzaarazoak amaiarazteko eta konpontzeko eta sistema osoa hobetzen saiatzeko. Hasieratik esan genuen ezinbestekoa genuela lege bat edukitzea ohikoak ditugun atzera-aurrera politiko alderdikoi horiek eragozteko; izan ere, jokabide horrexen ondorioz da gaur egun horren ezegonkorra Espainiako hezkuntza-sistemaren lege-esparrua –kontu egin lau hezkuntza-lege onartu direla hogeita hiru urte eskasean–. Hasieratik esan genuen moduan, hezkuntzalege batek, ona izango bada, gutxienik ere hogeita bost edo hogeita hamar urterako balio behar du eta egokiro idatzita egon, legea garatzeko egin beharreko aldaketak egiteko orduan lege osoa aldatu beharrik ez izateko, horren ordez nahikoa izanda haren arauak aldatzea. Era berean, esan genuen moduan, hezkuntza-arloko legegintza-ezegonkortasuna irizpide politiko-ideologikoen nagusitasunaren ondorioa da, lehentasuna eman baitzaie hezkuntza-irizpideen gainetik, eta ezegonkortasun eta alderdikeria hori –Alderdi Popularraren eta Alderdi Sozialistaren erabateko bereizgarria azken urteotan– izugarri kaltegarria izan da hezkuntzaren garapenerako Espainia osoan. Europar Batasunaren barruan, hezkuntzaemaitzek oso herrialde gutxitan egin dute okerrera azken urteotan, eta herrialde horietako bat da Espainia. Izan ere, eskolan porrot egiten eta eskola goizetik uzten duten ikasleen tasek gora egin dute aspaldian, eta egun bikoiztu egiten dute Europako batezbestekoa. Bestalde, Espainian hezkuntzan egiten den inbertsioak (BPGaren ehunekoaren arabera) herrialde aurreratuenen inbertsiotik behera egoten jarraitzen du: 2007an, % 4,41ekoa izan zen Espainian, eta Europar Batasuneko batezbestekoa, berriz, % 4,9koa izan zen. Gastu publikoa, ordea, handiagoa izan zen gurean urte horretan: % 11,09koa, % 10,96ko batezbestekoaren aurrean. Espainian hezkuntzak duen arazoetako bat eskumenen banaketa da, hamazazpi azpisistematan zatituta amaitu baitu Espainiako hezkuntza-sistemak; horietako batzuek, gainera, hizkuntza-inposizioko politikak garatu dituzte, eta atzerriko hizkuntza balitz bezala jokatzen dute denon hizkuntza den horrekin, ama hizkuntzan hezteko eskubidea ere ukatuta zenbaitetan. Hezkuntza-arloa hamazazpi azpisistematan banatuta, doktrinamendu ideologiko eta identitarioen mende geratu da hezkuntza, batasuna apurtzeko helburua luze-zabal hedaturik, eta horrek kalte larria eragin dio ama hizkuntza, bizilekua eta erlijio- edo ideologia-sinesmenak gorabehera herritar guztiei dagozkien oinarri etiko eta politikoetan funtsatutako hezibideari. Hezkuntza bertatik bertara kudeatzeak haren kalitatea hobetuko zuelakoa eman zitzaizkien hezkuntza-eskumenak autonomia-erkidegoei, baina autonomia erkidegoen arteko emaitza-aldeak ez dira murriztu, eta ez da aldaketarik jazo betiko banaketaeredu geografiko horretan. Halaxe berretsi dute kanpoko ebaluaziorako nazioarteko probek: gure sistema kaskarra da, mediokratikoa –meritokratikoa izan beharrean–, banakoen talentua sustatzeaz arduratu ordez ikasle-taldearen batez besteko emaitza estatistikoei eman baitzaie lehentasuna. Ondorioz, Espainia, zenbait ikasgaitan –zientzietan, matematiketan eta idazketa-irakurketan, besteak beste– ez dago ELGAko emaitzen batezbestekotik oso urruti; bai, ordea, garrantzi biziko bi aldagaitan: eskolan porrot egin eta eskola uzten dutenen tasa handian, batetik, eta batezbestekotik gora nabarmentzen diren ikasleen ehuneko txikian, bestetik. Gainera, maila errepikatzen duten ikasleen tasa Europar Batasuneko altuena da gurean: hamabost urteko ikasleen % 31k Bigarren Hezkuntzako mailaren bat errepikatua zuen inoiz. Emaitza kaskar horiei so –bide batez esanda, Espainian azken hamarkadetan gobernatu izan duten alderdi politikoek eragindakoak (Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialistak, alegia)–, pentsatzekoa zen eta pentsatzekoa da, noski, Espainiako hezkuntza-sistemak ahulguneak dituela. Ez da sistema eraginkorra Lehen Hezkuntzako hainbat arlotan, hala nola irakurketa-ulermenean, idazketan eta matematiketan, denak ere ezinbesteko arloak hurrengo hezkuntza-aldietan aurrera egiteko, berezi-bereziki errendimendu handieneko ikasketetan. Eraginkortasun-falta hori, segurutik, eredu pedagogiko okerra erabili delako edo batzuetan irakasleek eredua oker erabili dutelako sortu da. Argi izan behar dugu ezinezkoa dela ez dakigun hori irakastea eta, ikasten ikasi behar dela dioen postulatuaren gaineko hausnarketa teorikoak gorabehera, ezinbestekoa dela irakatsi beharreko edukiak irakastea. Sistema honek talentua ez du behar beste sutatzen, askoz interes handiagoa jartzen baitu ikasletaldeak batez besteko helburu estatistiko batzuk lor ditzan. Sistema honetan emaitzak bakanetan aztertzen dira kanpo-ebaluazioen bidez, errendimendua eta baliabideen erabilera hobetzeko sistema modura; bestalde, ez du lehia sustatzen ezta pizgarri positiboen erabilera ere. Oso sistema deszentralizatua da itxuraz, baina, aldi berean, oso zurruna, burokratikoa eta interbentzionista, hamazazpi azpisistema horien barruan; hala, hezkuntza-sisteman sartzeko oztopoak ugariak izaten dira administrazio-mailan, curriculumean eta hizkuntza-arloan. Gainera, baztertu egiten du Lanbide Hezkuntza, ez baitio ospe onik ematen. Horiek dira, oro har, hezkuntzak Espainian dituen aje nagusiak; begi-bistakoa da, beraz, zeinen premiazkoa zen beste hezkuntza-lege bat onartzea, hezkuntza-sistema birmolda zedin. Alabaina, ez zen hau, noski, behar genuen legea, eta, horrexegatik, zorrotz kritikatu dugu beti; nolanahi ere, Espainiako hezkuntza-sistema aldatzeko premia egon bazegoen, eta badago oraindik ere. Egia da, halaber, Euskadin beste erkidego batzuetan baino hobeto gaudela zenbait arlotan (eskola goizegi uzten dutenen tasan, eskola-porrotean eta Lanbide Heziketan); alabaina, beste arazo batzuk –hala nola Batxilergoa amaituta ikasleek duten ezagutza-maila txikia– berdin-berdin daude sustraituta hemen zein gainerako autonomia-erkidegoetan. Bestalde, erkidego guztietatik Euskadik du ikasle bakoitzeko gasturik handiena, baina gastu hori gero ez da zehatz-mehatz islatzen hezkuntza-emaitzetan. Bestalde, doktrinamendu ideologikoek azpiratutako hezkuntza-sistema dugu hemen, nabarmen hobetzeko modukoa. Eta gogoan izan behar dugu Espainiako Gobernuaren betebeharra dela –Espainiako edozein gobernurena– hezkuntza-sistema koherentea egituratzea eta herritarrei guztion funtsa izan behar duten printzipio etiko eta politikoetan oinarritutako prestakuntza bermatzea, zeinahi dela ere gutariko bakoitzaren ama hizkuntza, bizilekua edo erlijio-sinesmena eta ideologia. Horri guztiari erreparatuta, beraz, argi eta garbi ikusten genuen ezinbestekoa zela arazo horiek konpontzeko hezkuntza-legea eratzea. Alabaina, Wert legea al da behar genuen hori? Bistakoa da ezetz. Evidentemente, no. Horregatik, Gobernuaren lehen lege-proiektua aztertutakoan, UPyDk helburu jakin batzuk azaldu eta aldarrikatu zituen, eta helburu horiek lortzeko neurriak ere proposatu zituen. 1. helburua. Hezkuntza-eredu eraginkorragoa lortzea. Horretarako, gure ustez, zuzendu egin behar da indarrean dagoen eredu pedagogikoa, curriculuma malguagoa izan dadin eta ikasle bakoitzaren ikasketapremietara egokitu dadin –gure ustez, sistemak egokitu behar duelako ikasleen ikasketa-beharrizanetara eta ez alderantziz– hartara arreta berezia eman ahal izateko dena delakoagatik atzerago geratu diren ikasleei. Ikasgai-kopurua murriztu behar da, DBHn bereziki, oinarrizko edukiak eta trebeziak sendotzeko, hala nola irakurketa-ulermena, ahozko eta idatzizko adierazpena, matematikak eta oinarrizko zientziak eta ingelesa. Batxilergoan, berriz, hiru bideak beren horretan uztea proposatzen genuen: Giza eta Gizarte Zientziak, Natura Zientziak eta Teknologia eta Arteak. Eta Lanbide Heziketa sustatzea. Lanbide Heziketan abiatzeko adina hamalau urtera aurreratzea proposatzen genuen, eta ikasketa-bide hori inondik ere ez lotzea eskola-porrotarekin. Ikastetxeetako diziplina indartu behar da, irakasleei berariaz aitortuta dagokien aginte publikoa. Irakasleen hautaketa hobetu egin behar da eskola-aldi guztietan, eta, horretarako, irakaskuntzarantz bultzatu ondoen kualifikatutako graduatuak, eta prestakuntza praktikoa indartu ikastetxeetan, barruko mediku egoiliarrek duten sistemaren antzeko sistema bat ezarrita. Kanpotik ebaluatutako probak egin behar dira, eta ikastetxeei autonomia handiagoa eman. Bestalde, ikastetxeen arteko lehia sustatu behar da, pizgarri materialak eta profesionalak eskainiz beren emaitzak hobetzen dituztenei. Besteak beste, neurri horiek proposatzen genituen, hezkuntza-eredu eraginkorragoa lortzeko. 2. helburua. Sare publikoa hezkuntza-sistemaren bizkarrezurtzat harturik, sare publiko hori garatzea eta hobetzea, kalitateko sistema publikoa lortze aldera, betiere itunpeko ikastetxeak eta ikastetxe pribatuak ere aintzat harturik baina Administrazioaren aldetik zorrotz kontrolatuta itunpeko ikastetxe pribatuetan hezkuntza benetan dela doakoa eta onarpen-irizpideak egokiro ezartzen direla; gainera, itunpeko sarean ere irakasleak lehia bidez hautatu behar lirateke, sare publikoan erabiltzen diren prozeduren antzeko prozedurak erabilita. Ikasleak sexuaren arabera bereizten dituzten zentroak ez lirateke itunpeko araubidean onartu behar, bereizketa hori moral jakin batean funtsatzen baita eta errotik aldarazten baitu hezkuntza publikoaren proiektua. 3. helburua. Curriculum bateratzailea eta lakikoa ezartzea, giza balioetan hezteko ardura hartuta. Horretarako, bada, Konstituzioaren manua betetzera bideratu behar dira ikasgaiak, hezkuntzaren xede nagusia ikasleen gizatasuna guztiz garatzea izan dadin, erabateko begirunez landuta bizikidetzaren printzipio demokratikoak eta oinarrizko eskubide eta askatasunak. Curriculumak, beraz, ez luke ikasgai konfesionalik izan behar, ezta doktrinamendura bideratutako edukirik ere, ez erlijiori dagokionez, ezta ideologia edo identitate jakinei dagokienez ere. Horien ordez, hezkuntza etikoa eta gizalegearen balioak jorratzeko ikasgai zehatz bat ezarri beharko litzateke. 4. helburua. Hezkuntza-sistema nazional bateratua indartzea eta erkidego elebidunetan hizkuntza hautatzeko eskubidea zehatz-mehatz betetzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2936
10
56
27.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Horretarako eta aukera-berdintasuna bermatzeko, oinarrizko hezkuntza-legediak –Estatuaren eta Espainiako Gorteen eskumenekoa– ahalik eta koherentzia eta bateratze handiena ezartzen saiatu behar luke autonomietako hezkuntza-curriculumen artean, lekuan lekuko hezkuntzasisteman sartzeko oztopoak ezabatuta eta irakasle eta ikasleak gure nazioaren barruan batetik bestera mugitu ahal izateko erraztasunak emanda, zeinahi dela ere hezkuntza-lerro bakoitzaren komunikazio-hizkuntza, eta, horretarako, ezinbestekoa da ikasketak ebaluatzeko kanpoko sistema berberak erabiltzea, nahiz eta sistemaren kudeaketa eta curriculumaren garapenaren zati bat autonomia-administrazioen esku jarraitu. Horrenbestez, LOMCE legea zergatik gaitzesten dugun azalduko dut segidan –berriro ere, zenbait kasutan–. Ez du berrikusi aspalditik erabiltzen ari garen eredu pedagogikoa, eta, horrenbestez, ez du proposatu konponbiderik hezkuntzaren arazo nagusietarako, hots, eskola-porroterako, eskola goizegi uzten duten ikasleen kasurako eta ikasleen ezagutza-maila kaskarrerako. Hamazazpi azpisistema autonomikoei eutsi zaie, nahiz eta egituraketa horrek arazoak eragin finantzazioan, berdintasunean eta ebaluazioan. Gainera, LOMCE legea, aldaketa batzuk gorabehera, LOE bera da funtsean –LOE legea ere LOGSE eraldatua izan zen moduan–. Horrenbestez, oraindik ere, beste lege bat behar dugu, gure hezkuntza-arazo larriak ez baitira konpondu oraindaino. Ohiko aje zaharrez josita jaio da LOMCE, Administrazioen interesei eta alderdien sinismenei eman baitzaie lehentasuna irizpide zientifiko eta sozialen gainetik, eta, gainera, ez du aldaketa sakonik eragiten egungo hezkuntza-ereduaren barruan horren beharrezkoak diren alderdietan. LOMCEk ez dakar hobekuntzarik irakasleen hautespen-prozeduran ezta haien egoeran ere, irakasleen kalitatea hobetzea hezkuntza-sistema hobetzeko ezinbesteko betekizuna ez balitz bezala. Gainera, ikastetxe publikoetako irakasleei erabakimena murriztuko zaie haien eskumenekoak behar luketen gaietan. Hona LOMCEri uko egiteko arrazoi gehiago: ebaluatu egingo da Erlijioa; ezabatu egingo da Herritartasunerako Hezkuntza; autonomia-erkidegoek are esku-hartze handiagoa izango dute, azkenik haiek izendatuko baitituzte ikastetxe publikoetako zuzendariak; leundu egingo dira itunpeko ikastetxe pribatuei ezarritako eskakizunak eta kontrolak –faboritismo hutsa, inondik ere–; diruz lagunduko zaio sexuaren araberako bereizketari, nahiz eta horrek hezkidetzaren oinarri publikoaren kontra jo –izan ere, gauza bat da hautatzeko askatasuna izatea, eta beste bat diskriminatzeko askatasuna izatea–. Guk geuk argi daukagu: Estatuak ez du diru-laguntzarik eman behar haur guztiei irekita ez dauden ikastetxeetarako, nahiz eta debekatu ere ez dituen debekatu behar, ikastetxe horietako irakaskuntza Konstituzioaren aurkakoa ez den heinean. Gure ustez, beraz, ezinbestekoa zen LOE erreformatzea, baina ez egin den moduan. Ez gatoz bat LOMCEren edukiarekin; oso kritikoak izan gara lege horrekin, eta oso kritikoak izaten jarraitzen dugu. Lege atzerakoia da, eta, haren ondorioz, alferrik galduko dugu berriro ere Espainian hezkuntza hobetzeko aukera. LOMCEk uko egiten dio derrigorrezko hezkuntzaren Espainiako eremuari. LOMCEk erdeinatu egiten ditu Giza Zientziak eta Arteak. LOMCEk bere horretan utzi ditu hamazazpi hezkuntza-azpisistemak eta, horrekin batera, batzuen eta besteen curriculumak elkarrengandik urruntzeko joera hori, nahiz eta horrek oztopo nabarmenak eragiten dituen ikasleak eta irakasleak gure lurraldean barrena askatasunez mugitu ahal izateko. Hori guztia da LOMCE, azken batean; horrexegatik bozkatu dugu guk haren kontra, eta horrexegatik izan dugu beti horren jarrera kritikoa. Egoera honen aurrean, Eusko Jaurlaritzak, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailak, zuzen eta zorrotz aztertu behar lituzke Euskadiko hezkuntza-sistemaren akatsak eta ahulguneak, eta, hortik abiatuta eta egungo testuinguru juridikoa eta hezkuntza-arloko oinarrizko legeria berariaz zainduta, hobekuntzak proposatu zenbait helburu lortzeko, hala nola hezkuntza goizegi uzten dutenen tasak murriztea, enplegua lortzeko aukerak sustatzea, funtsezko ikasgaietako ezagutza-maila hobetzea, ikastetxeen autonomia handitzea, atzerriko hizkuntzen ezagutza hobetzea eta hiru eleko sistema irmo eta sendo errotzea. Eginkizun horiei heldu behar lieke Eusko Jaurlaritzak, intsumisiorako edo legea ez betetzeko aldarrikapenak egiten jardun beharrean –zeharka bada ere–. Eta, inolako zalantzarik gabe, errotik erauzi beharko lituzke doktrinamendu ideologikoko saiakera guztiak, baita postulatu, ideia eta iruditeria abertzaleak inposa- tzeko saiakera guztiak ere, guztiz errotuta baitaukagu Euskadin jardunbide hori. Horixe da, izan da eta izango da abertzaleen asmoa, euskal curriculuma aldatzeko ekimenaren bidez gaur, eta Hezkuntza Legea aldatzeko proposamenaren bidez bihar; guk, baina, tinko aurre egingo diegu asmo horiei. Orain dela ez asko Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzako sailburuari entzun genionez, Wert legearen kontra edo Wert ministroaren kontra defendatzea omen da Eusko Jaurlaritzaren xedeetako bat. Halaxe esan zuen Hezkuntzako sailburuak berak. Eta guk ere horixe bera proposatzen dugu, Werten kontra defendatzea, baina, horrez gain, Euskadin bereziki, abertzaleen eta haien irriken kontra ere defendatuko gara, ez baitugu onartuko hezkuntzaren bidez beren ideologia zabaltzen, historia manipulatzen eta beren iruditeria nazionalista kosta ahala kosta ezartzen aritzea. Horrenbestez, gure hezkuntza-arazoak bideratzeko eta konpontzeko lege bat eskatu eta eskatzen dugu, hezkuntza-sistema osoa hobetu dezan eta Euskadin ditugun arazoak konpon ditzan, noski, arazoak izan baditugu eta. Alderdikeriek eragindako ohiko gorabehera horiei itzuri egiteko gai den hezkuntzalegea nahi dugu; alegia, behingoagatik bene-benetan interes orokorra lehenetsiko duen legea. Adostasun handiko legea izan behar du, urte luzez irauteko sortua. Hezkuntza-lege laikoa eta aurrerakoia. Herritar guztion oinarri etiko eta politikoetan oinarritutako hezkuntza-legea; guztiak aintzat hartuko gaituen legea, zeinahi dela ere gure ama hizkuntza, bizilekua eta erlijio-sinesmena edo ideologia. Eta hezkuntza-lege horrek hezkuntza-sistema koherentea egituratu behar du Estatu osoan, zuztarretik eragotzita inor irakaskuntzaz baliatzea ideologia edo identitate guztiz bereizleak zabaltzeko eta errotzeko, euskal abertzaleek ohi dutenez, horixe egin baitute –horixe egin nahi izan baitute eta egin baitute– eta aurrerantzean ere horixe egin nahi izango baitute hemen, Euskadin. Hori da ez daukaguna. Hori da gaur-gaurkoz ez daukagun legea. Eta horixe da behar dugun legemota; horregatik, guk tinko jarraituko dugu lege hori eskatzen, bai hemen, Legebiltzar honetan, bai Espainiako beste edozein tokitan ere. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2937
10
56
27.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Mila esker, presidente andrea. Lehendakaria, legebiltzarkideok. LOMCE legeak, mintzatoki honetatik babestuko dudan lege honek, ez du zerikusirik hemen lege honen gainean egin den karikatura horrekin ezta nire aurretik berba egin dutenen berbaldietan azaldu diren kritika kontraesankorrekin ere –kontraesankorrak guztiz, bide batez esateko–. Lege honek dakarren hezkuntza-erreforma ebidentzietan oinarrituta egin da lehengo aldiz, legebiltzarkideok; izan ere, egiaztatutako konponbideetan oinarrituta eratu da, neurri horiek beste herrialde batzuetan ere ezarri baitira aurretiaz eta emaitza nabarmen hobetzeko modua eman baitiete. Hori egiaztatuta dago. Ez gara ezer asmatzera etorri; akatsak zuzentzen saiatzera etorri gara. Izan ere, hezkuntza da herrialde batek gizartea eraldatzeko duen akuilurik eraginkorrena. Hezkuntzak bizitza baldintzatzen du; hartan parte hartzen dutenen etorkizun pertsonala, soziala eta profesionala baldintzatzen du, bai, halaber, herrialdeek munduan duten tokia ere, indar izugarri handiz, gainera. Eta, legebiltzarkideok, hezkuntza-emaitzak hobetzea lortu duten herrialdeek, beren hezkuntza-sistemaren emaitzak hobetzea lortu duten herrialdeek, lege-aldaketak egin izan dituzte helburu hori lortzeko. Hala, aldaketa horien barruan, arreta handiagoa eman zaie ikasle bakoitzaren gaitasunei; hau da, arreta bereziagoa eman zaio ikasle bakoitzari, eta malgutasun handiagoa ezarri da ibilbideetan, aldi berean eskakizun-maila handituta eta ebaluazioen bidez ahalegina sustatuta eta balioetsita. Horretarako, egokiro prestatu behar ditugu irakasleak, eta ikastetxeei behar duten autonomia eman, behar bezala espezializatu eta ikasleei hezkuntza-aukera zabalagoa eskain diezaieten. Horiek horrela, batetik, uste dut aitortu egin behar dugula gure sistemak begi-bistako indarguneak dituela –egiaz diot–, baina, aldi berean, gure buruari iruzur egingo genioke, baldin eta era berean gure sistemaren ahulguneak eta desorekak ez bagenitu onartuko; alegia, ez bagenu onartuko gure hezkuntzasistema, oro har, zaharkituta geratu dela zenbait alderditan, zurrunegia dela, uniformeegia dela eta ez dituela lortzen guk behar genituzkeen emaitzak –uste dut horretan bat gatozela guztiok–. LOMCEren xedea LOE erreformatzea eta zuzentzea da; ez gure sistema atzekoz aurrera jartzea, gure hezkuntza-egituraketa galtzerdia balitz bezala. Alderdi jakinetan egin nahi ditu aldaketak –hutsuneak egiaztatu diren alderdietan, alegia–. Hala, LOEren 157 artikuluetatik 57 beren horretan geratu dira; LOEren heren bat, beraz, bere horretan utzi da. Sistemaren zati bat aldatuko da; ez Espainiako hezkuntza-egituraketa osoa. Egituraketa hori hobetu eta zuzendu egin nahi du lege honek, zeharkako hiru helburu oinarritzat hartuta: lehenik, hezkuntzaren kalitatea handitzea; bigarrenik, eskola uzten dutenen eta eskolan porrot egiten dutenen tasa murriztea, eta, hirugarrenik, gazteen artean enplegua lortzeko aukerak nabarmen hobetzea. Enplegurako erreforma bat da, bai; enplegura begirako hezkuntza nahi dugu. Hezkuntza-eskubidea bermatzea da xedea, ikasleak hautatutako ibilbidean aurrera egingo duela segurtatuta eta, horretarako, bere garapen pertsonal eta profesionalerako behar dituen baliabideak emanda, betiere aukera-berdintasuna berariaz bermatuta. Horixe da LOMCE legearen oinarrizko helburuetako bat. Horrez gain, hezkuntzasistema malgua eta ibilerraza lortu nahi da –hori da gure asmoa–, lehenagotik emanda hautatzeko aukera, lehenagotik emanda (DBHko hirugarren mailatik aurrera, hamabost urterekin, beraz) nork bere ibilbidea hautatzeko aukera. Hori bai zorigaitza! "Ez, mesedez, ez diezadatela eman hamabost urterekin nire bidea hautatzeko aukera, bereizi egiten baitu horrek, izugarri bereizten baitu horrek". Zergatik? Hamabost urterekin hautatzeko aukera izateak zergatik eragiten du bereizketa, kontuan hartuta gure inguruko herrialde gehienek ematen dutela ikasketa-prestakuntza eta lanbideprestakuntza hamasei urte bete aurretik hautatzeko modua? Zergatik eragiten du bereizketa? Frantzian ikasleek hamabost urte dituztela hautatzen dute ibilbidea. Bai bitxiak gero frantziar hauek! Hamabost urterekin hautatzeko aukera ematea ere! Alderdi Popularrak proposatzen duen moduan, alegia, eta han hobeto doakie. Bai bitxiak gero! Britainia Handian, berriz, hamalau urterekin hautatzen dute; hamalaurekin, alajaina! Horiek bai sasikume galantak! Bereizle bihozgabeak! Hamalau urterekin hautatzeko aukera ematea ere! Bada, hona gehiago! Holandan, legebiltzarkideok, Holandan eta Alemanian, hamahiru urterekin jada hautatu dezakete ibilbidea, eta emaitza onak dituzte gainera. Hori bai arraroa, Alemaniarena, hamahiru urterekin hautatzeko aukera ematea. Eta zer diozue Austriari buruz? Austrian, ibilbidea hautatzeko adina (Jainkoarren! Ez dakit esan ala ez esan, presidente andrea)… Bada, Austrian hamar urterekin hautatu dezakete ibilbidea. Zer egingo dugu horiekin? Europar Batasunetik kanpora bota? Europar Batasunetik kanpora bota behar genituzke; ez dituzte, bada, haurrak hamar urterekin bereizten! Legebiltzarkideok, utzi alde batera demagogia; utzi alde batera faltsukeriak; ez zaitezte saiatu jendeari iruzur egiten. LOMCEk zenbait ibilbide eskaintzen ditu, modu malguan eta atzera itzultzeko aukera emanda; ibilbideak, beraz, malguak eta itzulgarriak dira, eta ez dira inposatzen. Ibilbideak ez dira inposatzen; ibilbide bat bera ere ez da inposatzen. Hautatzeko aukera ematen da, eta hori ona da. Banan-banako arreta emateko neurriak jasotzen ditu lege honek; ikasteko zailtasunak goizetik hautemateko probak Lehen Hezkuntzako hirugarren mailan, eta ikaskuntza hobetzeko programak ere bai, egungo legedian baino goizagotik hasita. Oinarrizko Lanbide Heziketako zikloak txertatzen ditu, eta adimen-gaitasun handiko ikasleak garatzeko jarduketa-planak ere bai. Eta kalitateari buruz aritu gara orain artean, baina ekitateari buruz ere jardun nahi dugu. Ekitatea aipatu izan da aurreko berbaldietan: hezkuntza-arloko ekitatea. Baina ez dugu onartuko ezkerrak gai horretan nagusitasun moralik erakutsi nahi izatea; Alderdi Popularrak ez du inondik inora onartuko. Ez dugu inolaz ere onartuko ezkerraren nagusitasunik gai honetan. Kalitatea eta ekitatea, LOMCEren bi ardatzak. Inortxok ez du zalantzan jartzen gure sistemaren kalitatea hobetu daitekeenik eta hobetu egin behar denik. Guztion erronka ei da hori. Alabaina, ekitateari dagokionez, maiz entzuten dugu gure hezkuntzasistema oso ekitatiboa dela. Sozialistek diseinatutako hezkuntza-sistema izanik… zainduko ez du, bada, ekitatea! Baina ez da egia, edo zati batean baino ez da egia, Celaá andrea. Zati batean, zati batean baino ez da egia. Baliteke ekitatiboa izatea eskolaratzeko aukeraberdintasuna bermatzeko orduan; baliteke, bai, ekitatiboa izatea eskolaratzeko aukera-berdintasunean. Baina, esate baterako, ikasleek beren egoera sozioekonomikoaren arabera hezkuntza-sisteman nolako bidea egiten duten erreparatuz gero, argi ikusten da ez dela horren ekitatiboa. Eta ekitateari buruz ari garela, oso garrantzitsua iruditzen zait alderdi horiei ere kontu egitea. Izan ere, eskola uzten dutenen tasa % 25ekoa da Espainian, baina ehunekoa nabarmen aldatzen da ikasleen familien errentaren arabera. Hori ere esan egin behar da eta. Errenta txikieneko familietan eskola uzten dutenen tasa % 35ekoa da; errenta handieneko mailetan dauden familietan, berriz, eskola uzten dutenen tasa % 10ekoa da. Hortaz, % 35etik % 10era. Ikuspegi horretatik, beraz, sistema ez da ekitatiboa. Hona, berriz, beste datu garrantzitsu bat gaur egun, egungo garaiotan: eroso bizi direla adierazten duten familietan –hilabete-amaierara iristeko arazorik ez dutela eta eroso bizi direla diotenen artean–, eskola-porrota % 7koa da familia horietako seme-alaben kasuan. Eta ba al dakizue, legebiltzarkideok, zenbatekoa den eskola-porrota hilabete-amaierara iristeko zailtasunak dituzten familietan? Bada, % 45ekoa. Eskola-porrota % 7tik % 45era. Horratx aldeak. Horixe zuzendu behar dugu, nire ustez, beste inora begiratzen aritu beharrean. Datu horiek izanda, ez al duzue uste asko dugula egiteke? Guk bai. Ez al dago ezer aldatu beharrik? Bai, gure ustez. Gure ustez, gauza asko aldatu behar dira. Bestalde, hezkuntza-sistema ez da ekitatiboagoa, baldin eta emaitzak homogeneoagoak badira –ez; hori ez da egia– edo emaitzak homogeneo samarrak badira. Ez da egia. Emaitzak oso onak balira bakarrik izango litzateke onuragarria homogeneotasun hori, baina ez, gainera, emaitzak hala-moduzkoak direnean. Emaitzak hala-moduzkoak direnean, homogeneotasun horrek ez du ekitaterik eragiten; izan ere, ez ditu konpontzen gutxieneko mailara iristen ez direnen arazoak; oraingo sistemak kanpoan uzten du lau ikasletik bat, eta ez ditu konpontzen (are okerrago, areagotu egiten ditu) gaitasun handieneko ikasleen arazoak. Ekitateak ez du zerikusirik homogeneotasunarekin. Kontrara, egiaz. Alderdi Popularraren iritziz, ekita- tea norberari bere egoeraren arabera behar duen hori ematea da; bere gaitasunen arabera behar duen hori ematea; bere talentuen eta interesen arabera behar duen hori ematea, ez baitira nahasi behar aukeraberdintasuna eta emaitza-berdintasuna. Ez ditugu nahasi behar. Eta Lanbide Heziketari buruz ere berba egin nahi dugu gaur hemen. Lanbide Heziketa indartsuagoa nahi du Alderdi Popularrak, eta LOMCEk indartu egingo du LH. Eta badakizue zergatik iruditzen zaien batzuei hamabost urterekin ibilbidea hautatzea bereizketa eragitea dela? Bada, haien iritziz, Lanbide Heziketa aukeratuz gero bereiz geratzen omen zarelako. Ezkerraren iritziz, Lanbide Heziketa bigarren mailakoa ei da gure herrian, ez baita sekula arduratu ikasketa horiei ospea emateaz. Beren ereduak –egungo hezkuntza-ereduak– ospea kendu dio gizartean Lanbide Heziketari. Eredu horrek bultzaturik, gure gizarteak egokitzat jotzen du LH, bai –egokia baita eta beharrezkoa ere bai–, eta hots handiz egin ohi du haren alde, baina, barnemuinean, auzokoaren seme-alabentzat iruditzen zaigu egokia, ez gureentzat. Uste dut, beraz, kasu honetan ere badugula zer hobetua, badugula zer aldatua, eta ez gutxi. Gizartean behar duen aintzatespena eta ospea emango diogu Lanbide Heziketari, zubiak bermatuta eta alde batera utzita ibilbidetako zurrunkeriak. LOMCEk, gainera, aldebiko Lanbide Heziketa arautzen du, ikastetxeko prestakuntza eta enpresako prestakuntza txandakatuta, laneratzeko erraztasun handiagoak emateko. Bestalde, curriculumaren egituraketari buruz ere hitz egin nahi dugu, Lehen Hezkuntzako, DBHko eta Batxilergoko curriculumaren egituraketa ere aipatu baita hemen. Hiru ikasgai-multzo: enborreko ikasgaiak –guztientzako berberak–, berariazko ikasgaiak –horietan autonomia handiagoa emango da ordutegiak eta edukiak finkatzeko– eta autonomia bakoitzak nahierara egituratzekoak –horietan autonomia-erkidegoek eta ikastetxeek orain arte baino autonomia handiagoa izango dute berek diseinatutako irakasgaiak emateko–. Hala da, bai, birzentralizatzearen kontu hori gezurra da. Hiru multzoko plangintza horri esker, autonomia erkidegoek eta ikastetxeek zenbait ikasgai beren kasa egituratzeko ahalmen handiagoa eta autonomia handiagoa izango dute. Ez da egia eskumenak birzentralizatu egingo direnik. Konstituzioaren arabera banatuko dira; horixe da LOMCEren xedea. Horrexetan ari da. Zehatzmehatz errespetatu nahi dira autonomia-erkidego bakoitzaren eskumenak, baina betiere gure Konstituzioaren arabera banatuta, nork bere ardurak har ditzan, eta Estatuak ere badu ardurarik arlo horretan. LOMCEk ikusmolde berriak proposatzen ditu gaitasunen araberako irakaskuntzan, batik bat oinarrizko gaitasunetan, hots hizkuntza bidezko komunikazioan, zientzietan, teknikan eta matematiketan. Eta LOMCEren beste postura indartsu bat ingelesa da. Hobetu egin behar dugu atzerriko hizkuntzen ezagutza; izan ere, gure herrialde honetan egundoko baliabidepila bideratzen da atzerriko hizkuntzak irakastera, baina emaitzak, ordea, oso kaskarrak izaten dira. Hizkuntza-gaitasunei buruzko 2012ko azterlanak hamargarren kokatu zuen gure herrialdea hamalau herrialdeko zerrendan; nahiz eta gure herrialdea den –hezkuntzaren arloan, oro har, eta atzerriko hizkuntzen irakaspenean zehazki– ahalegin ekonomiko handiena egiten duen herrialdeetako bat. Berrikuntzarako bitartekoa ere bada LOMCE: teknologia berriak garatzekoa eta gazteen lehiakortasuna hobetzekoa, elkarri lotutako arloen mundu honetan. Gardentasuna indartzea ere badu helburu; eta ikastetxeen autonomia ere bai; hala, lege honi esker, autonomia handiagoa izango dute ikastetxeek; autonomia handiagoa bai, baina betiere kontuak emanda. Horixe dakar LOMCEk: autonomia, bai, baina erantzukizuna ere bai, erantzukizuna emaitzetan. Askoz sistema gardenagoa da, eta haren bidez gurasoek seme-alabentzako nahi duten hezkuntzaproiektua hautatu ahal izango dute, baita hezkuntza publikoan ere. Sistema honek ez dio beldurrik ebaluazioari. Hala, ikasketa-aldi bakoitzaren ikasketa-garapenaren mugarri modura, diagnostikorako ebaluazioak eta amaierako ebaluazioak egingo dira, ikasketa-prozesua hobetzeko. Hori ere LOMCEren osagai garrantzitsuetako bat da. Hezkuntza-sistema honek begirunez hartzen ditu aniztasuna eta autonomia-erkidegoetako eskumenak, baina koherentziaz jokatuta betiere. Espainia osorako legea da; ez bakoitzaren txiringitorako legea edo sektore jakin baten interes bereziak babesteko legea. Espainiako interes orokorra bultzatzeko legea da. Gure hezkuntza-sistemari koherentzia emateko legea da; Espainiako hezkuntzaren esparru orokorrari koherentzia emateko legea. Begirunez hartzen ditu autonomiaerkidegoen eskumenak eta gure herrialdearen aniztasuna, baina ez dugu nahi hamazazpi sistema kontraesankor eta kontrajarririk. Estu lotutako hezkuntza-sarea nahi dugu, hezkuntza kooperatiboa, indarrak batzeko prest dagoena, indarrak sakabanatu ordez. Eta, hemen, Euskadin, hezkuntza irekia nahi dugu, bere zilborrari soilik begiratzen ez dion hezkuntza. Zer beldur dago? Zer beldur zaio horri? Zer beldur koherentziari? Zer beldur kanpoko ebaluazioei? Zergatik diezue beldur kanpoko probei; hemen eratzen, diseinatzen eta zuzentzen ez diren probei edo, bestela esanda, zuek eratzen, diseinatzen eta zuzentzen ez dituzuen probei? Zergatik diozue beldur horri? Legebiltzarkideok, beharrezkoa dugu LOMCE. Ez dugu lortuko emaitzak iraultzerik, baldin eta sakoneko aldaketak egiten ez baditugu. Ez dugu egoera aldatuko, arau-esparru berari eusten badiogu eta orain arteko bidetik jarraitzen badugu. Ez dirudi Espainiaren moduko herrialde bati dagokionik lau ikasletik bat bazterrean uzten duen sistemari eutsi nahi izatea, ez bederen herritarren berdintasunak benetan kezkatzen bagaitu eta gure herrialdearen garapena jakintzan eta hazkunde argian oinarritu nahi badugu. Lege honek etorkizunean du jomuga, eta horregatik bultzatzen dugu guk. Ez dugu eztabaida antzuetan murgildu nahi. Oso eztabaida garrantzitsuak izan ditugu Gorte Nagusietan lege honen harira; alabaina, talde batzuek ez dute eztabaida seriorik egin. Legeari egin zaizkion kritiketan ez da funtseko argudiorik aurkeztu; ez da egokiro arrazoitutako argudiorik eman. Lege honek etorkizunean du jomuga; ibilbide luzeko legea da; gainera, ez dago ordezko proiekturik, zuen proposamenak eta zuen kritikak zeharo kontraesankorrak baitira. Europari begiratzen diogu, uneotan hezkuntzan emaitza hobeak lortzen ari diren herrialdeei; ondo diharduen horri erreparatzen diogu, gure sistemaren desorekak zuzendu ahal izateko. Lege honek espainiarren gehiengoaren babesa du; gehiengoaren babesa izan du Gorte Nagusietan: 350 diputatuen artetik, 182 diputaturen babesa jaso du. LOEk, berriz, 181 boto jaso zituen. Zilegitasun txikiagoa al du, bada, LOMCEk 182 boto jasota ere, alegia, espainiarren gehiengo osoaren babesa izanda ere? Lege honek zilegitasuna du. Badakizue zergatik? Espainiarrek, gizartearen gehiengoak, herritarrek, familiek eta gurasoek hezkuntzarik onena nahi dutelako beren seme-alabentzat eta badakitelako zer hobetu ugari dagoela gure hezkuntza-sisteman. Guk badakigu hori, eta haien babesa hautematen dugu; gurasoen babesa dugu, seme-alabentzako hezkuntzarik onena nahi dutelako, haur horiek baliabide eta bitarteko onenak izan ditzaten etorkizunean egokiro lehiatu ahal izateko, enplegua lortu ahal izateko eta beren nortasuna eta beren lan-ibilbidea egokiro garatu ahal izateko Espainian izan, Europan izan edo beste nonahi izan: bertan, bertan lan egin nahi badute, edo Espainiako edo Europako beste edozein erkidegotan, hala nahi izanez gero. Lege hau defendatzen dugu, esan bezala, etorkizunari begiratzen diolako eta hauxe delako gure herrialdeak une honetan behar duen legea azaldu ditudan desparekotasun horiek guztiak artezteko. Lege honek, gainera, ibilbide luzea izango du, nire ustez; lehenbailehen abian jartzea baino ez da behar eta zuek horretan trabarik ez jartzea, beraz. Izan ere, izugarri garrantzitsua da legea albait arinen ezartzea, lehenbailehen erakuts dezan –eta erakuts diezazuen– lege hau eta haren oinarri guztiak ezarri bezain pronto –alegia, oinarri horiek osatzen duten hezkuntza-siste- ma ezarri bezain pronto– zeinen azkar hobetzen diren gure hezkuntza-sistemaren emaitzak. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2938
10
56
27.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Señora presidenta, señora consejera, señorías, buenos días a todos. La ley orgánica para la mejora de la calidad educativa (LOMCE) se encuentra ya en los últimos trámites, tras un su recorrido de dos años. Ante todo, vaya por delante que no he conocido mayor contradicción entre designación y condición, puesto que el contenido de esta ley nada tiene que ver con la mejora de la calidad, sino con todo lo contrario. Esta ley va a superar todas las marcas. Solo un grupo parlamentario votará a su favor, como ya sucedió en el Senado y volverá a suceder en el Congreso. Lo nunca visto en nuestra historia legislativa educativa. Hemos seguido de cerca la evolución de esta ley desde sus comienzos, desde su primer borrador, y hemos podido ser testigos de cómo curiosamente cuanto más se avanzaba en su tramitación, más se alejaba el proyecto del Gobierno de Rajoy de todo lo que defendemos todos los demás. Una manera ciertamente peculiar de llevar a la práctica esa voluntad de acuerdo. Y ese distanciamiento no es fruto de la casualidad; no es obra del destino, sino que responde un cambio de un rumbo que ha marcado la evolución de esta ley, un rumbo fijado por los intereses de la jerarquía eclesiástica, por los intereses del capital y de los fondos de inversiones –que se están infiltrando en el sector educativo con la intención de hacer negocio en él– y por los intereses, también, de los sectores más ultraderechistas del Partido Popular. Únicamente se ha contado con ellos, excluyendo a los demás partidos políticos, a las administraciones educativas ajenas a su ámbito de influencia, a agentes educativos y, lo que es aún peor, incluso al propio profesorado y a sus organismos, aun siendo ellos quienes han de encargarse de transmitir en las aulas los contenidos de esta ley; y han debido permanecer mudos durante todo el proceso; mudos no, porque lo cierto es que han alzado constantemente su voz contra esta ley, pero sin que en ningún momento se les haya tomado en consideración. Hay algo que sí nos ha quedado claro desde un primer momento, y es que la LOMCE no nacía con ánimo de promover alianzas, sino de imponerse. Y así se lo hemos venido advirtiendo a los nuevos responsables del Departamento de Educación desde hace casi ya un año; pero en vano, puesto que han preferido apostar por una supuesta estrategia de negociación con el Ministerio. Pero el resultado de esa estrategia equivocada, tal y como nosotros pronosticamos, ha sido nulo; no ha supuesto más que una pérdida de tiempo y la generación de falsas expectativas. Alguien tendrá que dar explicaciones sobre las consecuencias de tal decisión. Lo que sí ha logrado el carácter unilateral y sectario de la LOMCE ha sido la convergencia de toda la oposición, habiéndose comprometido a aunar sus fuerzas con el objetivo de revocar la ley en la próxima legislatura. Por tanto, la LOMCE es una ley que nacerá ya muerta. Prácticamente para cuando entre en vigor, será ya derogada. Un mal menor, por tanto; pero un mal, en todo caso. Y es que el daño está hecho. Lejos de fijar sus objetivos y prioridades en políticas dirigidas a solventar los verdaderos problemas de la educación, este proceso abierto en torno a la LOMCE lo que ha generado es un impasse global en todo el sistema educativo. Vamos a echar a perder, entre debates baldíos, cuatro preciosos años en la tramitación, aprobación y finalmente derogación de esta ley. Además, el daño que se está ocasionando al sistema de servicios públicos, en general, y al sector educativo, en particular, es aún mayor, debido a la severa política de austeridad y recortes que se nos ha impuesto junto con la LOMCE, hasta el punto de hacer tambalear el propio derecho a la educación, avalado por la Constitución. Esta ley puede acarrear un tremendo retroceso en el nivel de progreso alcanzado en el sector educativo a través de una labor de muchos años; un nivel difícilmente recuperable y que puede quedar truncado en una única legislatura del Partido Popular. Aunque en un primer momento la LOMCE se planteara como una reforma de la ley puesta en marcha en la legislatura anterior, no lo es. Supone una total transformación de la LOE, tanto en su contenido como en su espíritu. Estamos ante una verdadera contrarreforma; una ley reaccionaria, que persigue retomar posturas educativas hace tiempo superadas. Una ley centralizadora, que pretende guardar todas las competencias principales para sí, sin mostrar ningún respeto hacia las capacidades educativas que confiere el Estatuto de Gernika a Euskadi. Una ley segregadora, que merma la comprensividad de la educación, en la que Formación Profesional vuelve a parecer diseñada para un alumnado de segundo nivel. Un regreso al pasado, que pone en peligro todo lo que se ha ido avanzando en materia de equidad. Una ley privatizadora, que sigue la misma estela de las actuaciones del Partido Popular en otras áreas. Una ley confeccionada a partir de las encomiendas de la Iglesia, que hace desaparecer la asignatura de Educación para la Ciudadanía y restituye el valor académico de la Religión en aspectos como la obtención de becas o el acceso a la universidad. Una ley sectaria, que lejos de elaborarse desde una perspectiva educativa, rezuma pura ideología. Es cierto que no durará mucho, pero el daño ya está hecho. En el mejor de los casos, serán cuatro años perdidos. Legebiltzarkideok, legeen hitzaurreak ez dira asmogabeak izaten, eta hauxe zioen LOMCErenak –gerora itxuraldatua–: "Ekonomiaren lehiakortasuna bultzatzen duen motorra da hezkuntza". Horixe da, hain zuzen, LOMCEren muina. Ez dirudi, beraz, ikasle bakoitzak berezko eta bereizgarri dituen balizko talentu horiek hartzen dituenik mugarritzat. LOMCEk abanikoitxurako egitura bat ezartzen du, eta eredu horretan aukera bakoitza gero eta gehiago urruntzen da besteetatik, ikasleak ere elkarrengandik gero eta gehiago aldenduta, kanpoko probetan oinarritutako sistema baten bidez atzera egiteko aukerarik gabe ia. LOEk, haatik, legebiltzarkideok, Oyarzabal jauna, ardatz bakarreko eredua du, eta, ardatz bakar horren inguruan, parez-pareko balio duten barne-adarrak egituratzen dira, joan-etorriko bideak irekita prestakuntzaren eta lan-bizitzaren artean. LOEk gizarteratzea, gizarte-kohesioa eta hiritartasun demokratikoaren sustapena ditu oinarri; LOMCEri, berriz, hezkuntzaren ikusmolde determinista edo darwinista dario. Bazterrean uzten du zer eta hezkuntzak pertsonen baldintza sozialak eta ekonomikoak eraldatzeko duen gaitasuna; bazterrean uzten du hezkuntzak ikasleei trebatzeko eta beren burua lantzeko ematen dien aukera, eta horrek hobetzeko aukerarik gabe uzten ditu. Talentuen araberako ibilbideak, ikasleak hautatzen dituzten ikastetxeak, hezkuntza-balio eskaseko programak… laburbilduz, eskola zaharkitua eta ez eraldatzailea, guztiz gaindituta dagoen adimenaren ikusmolde batean oinarritua. Sistema horren egiturak kolokan jartzen du ekitatean oinarritutako gure hezkuntza-eredua, eta kontu egin PISAk bere-beregi aintzatetsi duela ekitatearen balio hori, aditzera emanda, besteak beste, Espainian ISEK apala duten ikasleek beste herrialde batzuetan baino emaitza hobeak dituztela. Hobetu egin behar dugu bikaintasun-maila –egia da–, baina ekitatean atzera egin gabe, apurtxo bat ere ez. Hezkuntza ekonomiaren salbagarri onena dela ia denok dakigu; ia denok, murrizketak etenik gabe sustatzen dituzten gobernuek izan ezik, hezkuntzaarloko gastu publikoa ia bi puntu jaitsiko baita BPGari dagokionez, Rajoyren Gobernuak Europara igorritako aurreikuspenen arabera. Hori dena baino gehiago da hezkuntza, baina, itxura denez, Wert ministroari ez zaio axola. Hezkuntza norbanakoen eta gizartearen aldaketa guztien ardatza da, zibilizazioaren eta basakeriaren arteko muga, berdintasunaren bultzagarria eta ekonomiaren akuilua; horrenbestez, botere publikoen ezinbesteko betekizuna da oinarrizko eskubide hori pertsona guztiei bermatzea –ez bakarrik pertsona jakin batzuei–; talentu orokorra sustatu behar dugu, eta herrialde osoaren lehiakortasuna hobetu, gure ekoizpen-eredu zaharkituaren ordez jakintza-jarduera bizietan oinarritutako beste eredu bat ezarri ahal izateko, hain zuzen. Eta, horretarako, suspertu egin behar dugu hezkuntza-inbertsioa, murrizketak urritu, bekak sustatu eta hezkuntza jasotzeko aukeretan berdintasuna bultzatu. Eta, horretarako, lanean jarraitu behar da, hezkuntza-sistema sendoa eraikitzen jarraitzeko, ezagutza sustatu dezan unibertsitatea egokiro zainduta eta ikerkuntza eta garapena ere bultzatu ditzan ekoizpenaren munduari balio erantsia emateko gai izateko. Alabaina, murrizketak eta LOMCE legea plan beraren bi adar dira. Are gehiago, LOMCEk gotortu egiten ditu murrizketak, orainean eta etorkizunean, krisiaren nondik norakoez harago. Low cost produktua bilakarazten du hezkuntza, eta, sistema horretan, ikasle ahulenek aukerak galtzen dituzte, eta desparekotasuna areagotzen da hala. Eta horixe da, hain zuzen, gure kezkarik behinena, ateak ixten baitizkie sistemako pertsona ahulenei –dela baliabideak falta dituztelako, dela ikasteko zailtasunak dituztelako–. Izan ere, ez da egia hautespena zorrotzagoa izanda hezkuntza hobetu egiten denik edo merkatua zabaltzeak emaitzak hobetzen dituenik. Ez dugu nahi, inondik inora ere, gizartedesberdintasunak eragiten dituen hezkuntza-eredurik. Gure hezkuntza-sistemaren ekitate-balioa da –PISAk berak goretsia– gure indargunerik handiena. Kalitatea eta ekitatea edo ekitatea eta kalitatea binomio bereizia dira. Espainiako eskuinak hezkuntzan ere bere eredu baztertzaile eta bakarzalea inposatu nahi izan du, eta gurari horren ondorioa da LOMCE, atzean utzita gobernu sozialistek a-dos-tu-ta-ko legeak (adostutakoak, bai, horretan baitatza aldea eta nagusitasun morala). Lege honek ez du balio guk behar dugun kalitateko eskola eraikitzeko. Hezkuntza-arloko inbertsioan atzera egiteko bidea irekitzen du, aurrekaririk gabeko atzerapausoa emanda Espainiako milaka familiak ezinbestekoak dituzten eskolaratze-zerbitzuetan. Handitu egiten du ikasgela bakoitzeko ikasleen kopurua, eta bortizki murriztu irakasle-kopurua; horrek, bada, izugarrizko atzerakada eragingo du hezkuntza-sistemaren kalitatea zaintzeko ezinbestekoak diren faktoreetan. Hezkuntzaren antolamendura eta xedeetara zabaldu da PPren bira ideologiko ultrakontserbadorea, kontuan hartu gabe gizarteak ez zuela eskatzen eredua aldatzea baizik eta eredua hobetzea, eta kontuan hartu gabe, berebat, nazioarteko txosten askok eta askok hobekuntza-ekintzak eta -politikak gomendatzen dituztela eta ez egiturazko aldaketak. Egoera jakin bati aurre egiteko jaio omen da LOMCE: hain zuzen ere, eskola goizegi uzten dutenen tasa handien ondorioz eta egungo hezkuntzasistemaren kalitate eskasaren ondorioz Espainiako gizartearen zati handi bat bazterbidean gera dadin eragozteko; datuek, baina, ez dute hori esaten. Ez dute hori esaten. Espainian, 2006tik 2012ra % 5,6 murriztu da eskola goizetik uzten dutenen ehunekoa, eta 2002tik 2009ra, berriz, hamabi puntu baino gehiago; aitzitik, aldi horretan bertan, Alemaniak, hain zuzen (Liechtensteinekin batera ikasleak hamaika urterekin bereizten dituen herrialde bakarra) puntu bat behera egin zuen indize horretan. Gainera, oinarrizko hezkuntza-legedia berbera izanik ere, alde nabarmena dago Euskadiko hezkuntza-sistemaren eta Espainiako batezbestekoaren artean. Beraz, posible da. Euskadiko hezkuntza-sistemaren eta Espainiako batezbestekoaren arteko aldeak Finlandiako eta Espainiako batezbestekoen arteko aldeak bezain handiak dira; beraz, sistemaren gaitzen eragilea ez da oraingo hezkuntza-legedia –egokiro ari baita aurrera egiten, frankismoak eragindako berrogei urteko atzerapenaren zama badarama ere–. Beste faktore batzuk daude tartean, hala nola Espainiako ekoizpen-sistemaren ezaugarriak eta Espainiako gizartearen batez besteko kultura-maila, biak ere eragin handikoak. Eta PPk bere legea emateko aitzakia modura baliatu du berariaz sustatutako ikuspegi katastrofista hori, nahiz eta benetako gertaerekin bat etorri ez. LOMCEk beretzat hartu ditu hainbat printzipio, hala nola curriculuma soiltzea, ezagutza instrumentalak indartzea, ibilbideak malgutzea, kanpoko ebaluazio-sistemak garatzea, emaitzen gardentasuna areagotzea, zentroen autonomia sustatzea… Ikus dezagun, baina, zer egiten duen LOMCEk horrekin guztiarekin. Zer egiten duen curriculuma soiltzeko printzipioarekin? Bada, ikasgaien nahas-mahas ederra eragin bere curriculumean: enborreko ikasgai orokorrak, batetik, enborreko ikasgai hautazkoak, bestetik, berariazko ikasgaien zerrenda luzea, autonomia bakoitzak egituratzekoak diren ikasgaiak (bide batez esateko, horra zokoratzen du euskal hizkuntza eta literatura)… Labur esanda, anabasa kudeaezina. Ezinezkoa da hori dena kudeatzea. Gainera, oker darabil ibilbideak malgutzeko printzipioa, nahasi egiten baitu ikasleak goizetik bereiztearekin eta sailkatzearekin –goizetik, bai, DBHko hirugarren maila goiz da-eta–, eta, sistema horretan, praktikan, guztiz ezinezkoa gertatzen da ibilbideak aldatzea, nerabezaroak bere-berezkoa badu ere aldaketak egitea, Oyarzabal jauna. Ikasleek ezin izango dute ibilbidea aldatu, estatu-mailako azterketa bat gaindituta ez bada. Gardentasunari dagokionez, Euskadiko hezkuntza-sistema 2009tik ari da kanpoko zentsu-probak egiten, eta proba horien emaitzak hezkuntza-komunitateekin batera aztertzen eta baliatzen ditu, hobekuntza-planak eratzeko. Gurean gardentasun hori ez da inolako berrikuntza! Gainera, nazioarteko azterlanek aipatzen duten gardentasun horrek ez du zerikusirik LOMCEren gardentasunarekin. Ez du zerikusirik ikastetxeen mailaketa ekarriko duen LOMCEren gardentasun horrekin. Ikastetxeen autonomia dela-eta, 2003ko Eskola Publikoaren Legeaz geroztik autonomia dugu ikastetxeetan, eta arian-arian ezartzen ari gara. Alabaina, zer diosku LOMCEk ikastetxeen autonomiari buruz? Bada, aizu, ikastetxeek galdu egingo dutela autonomia; izan ere, eskola-kontseiluek ez dute inolako ahalmenik izango, aholkua emateaz landa, eta, ikastetxeetako zuzendariak izendatzeko orduan ere, ez da kontuan hartuko autonomia-erkidegoen sentipena, eta abar eta abar. Autonomia-galera, beraz. Euskadiko hezkuntza-sistemak argi eta garbi erakutsi du Europakoen mailako adierazleak eduki daitezkeela egungo oinarrizko araudiaren barruan. Zertan? Bada, eskola uzten dutenen tasetan, errepikapenen tasetan, Batxilergoa egokiro amaitzen dutenen tasa altuan, Batxilergoa hautatzen dutenen eta Lanbide Heziketa hautatzen dutenen arteko orekan… Oinarrizko legedi berarekin lortu dugu guk hori guztia. Arazoa, beraz, ez da oinarrizko legedia. Eta, printzipio horiekin batera, berariaz indartzekoak diren beste hiru eremu ere nabarmentzen ditu LOMCEk: informazioaren teknologiak eta komunikazioa, hizkuntzak eta Lanbide Heziketaren modernizazioa. Baina aipatu baino ez ditu egiten. Aipatu baino ez. Alde nabarmena dago, hortaz, esaten den horretatik egiten den horretara. Nabarmena. Eta Lanbide Heziketari dagokionez, zer esango dizut, bada, Oyarzabal jauna! Bazterreko aukeratzat dauka LOMCEk –horixe da egia– Batxilergoa egiteko moduan ez dauden ikasleentzat –horrela da; horrelaxe esaten du legeak– edo DBHko gradua ikasketa aplikatuen bidetik soilik lortu ahal izan dutenentzat; ez ikasketa akademikoak egin dituztenentzat, baizik eta ikasketa aplikatuak egin dituztenentzat. Irakur ezazu legea, Oyarzabal jauna. Irakur ezazu ondo. Horrenbestez, proiektuaren printzipioak omen diren horien kontrako norabidean doaz proiektuaren edukiak –izan ere, printzipioekin berekin ez dago arazorik–, eta, hartara, aldendu egingo gara Europa 2020 Estrategiatik, eta horrek ere berebiziko kezka eragiten digu. LOMCEk kanpoko ebaluazioak eta ibilbide goiztiarrak ezartzen ditu, ikasleak nerabezaro betebetean daudela, hain zuzen ere Europan eta herrialde aurreratuenetan egiten den bestera. Eta badakizu zer dioen ELGAk? ELGAk egiaztatu ahal izan duenez –kontu egizu, ELGAk–, ikasleak goizetik hautatzeak kalte egiten die maila baxuenetan ezartzen diren ikasleei; ekitaterik eza areagotzen du, eta, gainera, ez du batez besteko errendimendua handitzen. ELGAk esaten du hori. Eta, aizu, zergatik ez diguzu esan Finlandian ikasleek hamasei urte dituztenean bereizten direla? Zergatik ez diguzu esan Suedian eta Norvegian ere horrelaxe egiten dela? Gure eredua, izatekotan, Finlandia izango da, aizu, ez Alemania, kontuan hartuta haurrak hamaika urte dituztenean bereizten dituela! Baina badakizu zer gertatzen ari den länder-etan? Bada hori dena aldatzen hasiak direla, hamasei urtera igotzeko. Zergatik ote? Begira, DBHko gradua lortzeko, amaierako ebaluazioa gainditu beharko dute ikasleek, hautatu duten bidearen araberako proben bidez –Batxilergoko probak edo Lanbide Heziketakoak; bi titulazio, beraz–; horrek, bada, eten egiten du hamasei urtera arteko muinbakartasuna; zenbait ibilbide egiteko aukera ixten die ikasleei, eta nagusitasuna ematen dio titulazio jakin bati, aukera-berdintasunen printzipioa urratuta, Lanbide Heziketa bigarren mailakotzat jotzen baita, hirurogeita hamarreko urteetara atzera eginda. DBHko hirugarren mailan egindako lehen aukeraketak ikaslearen bizitza erabakitzea edo baldintzatzea ere… bada, tira. Ikasleak goizetik bereizteak areagotu egiten du eskola-porrota; amaierako azterketak, berriz, eskola uzteko bultzagarriak izaten dira. Zuen ustezko helburu horien kontrako norabidean joko duzue beraz. Eta zer esango dugu, bada, erlijioari ematen zaion lekuari buruz? Bai erlijioak, bai haren ordezko edo pareko ikasgaiak balio akademikoa izango dute biek ala biek. Beraz, ordezkoa zenbat eta trinkoagoa izan, hainbat eta hobeto: jende gehiagok hautatuko du erlijioa! Otero Novas ministroaren garairaino, 1980raino, itzularazten gaitu horrek, ezta? Batzuek erlijioa ikasteko eskubidea dutelako, horrek ez du esan nahi gainerakoak erlijioaren ordezko beste ikasgai bat ikastera behartuta daudenik. Eliza Katolikoaren hierarkiaren alderdi kontserbadoreenen zerbitzura jarri da hemen legea; ez horrenbeste, behar bada, gaur egungo Elizaren hierarkiaren ikusmoldean; izan ere, agian, Frantzisko aita santua bera izango dugu hau guzti hau aldatzen lehena. Horrekin batera, Herritartasunerako Hezkuntza ezabatzea erabaki da, Europako Kontseiluaren eta Europar Batasunaren gomendio guztiei muzin eginda, eta horrek denak bereizkeria eragiten du. Bereizkeria, erlijioa ikasiko dutenentzat –itxura denez, ondorioz, ezin izango baitute balioen hezkuntza landu– eta erlijioa ikasiko ez dutenentzat. Eta berariaz kontu egin behar dio horri Eusko Jaurlaritzak, dagoeneko aurkeztuak baititu erlijioaren eta haren ordezkoaren ikasgaiak Batxilergorako, LOMCEren beraren asmoei ere aurrea hartuta. Era berean, Eusko Jaurlaritzak kontu handiz hartu behar du LOMCEk hezkuntza bereiziari ematen dion babesa, eta hor ere gogoan izan behar du Estatu Kontseiluak egindako gomendioak, ikastetxe horietako proiektuetan arian-arian proiektu mistorantz jo dadila aholkatu baitu. Bestalde, izugarri larria da nola azpiratzen duen LOMCE legeak hezkuntza publikoa itunpeko hezkuntzaren mendera, eta beren-beregi nabarmendu nahi dut hori; izan ere, gizarte-eskaera hartzen du planifikazioa egiteko irizpidetzat, eta, gainera, berariaz ohartarazten du ikastetxe baten izaerak ezin duela inolako desabantailarik eragin; era berean, ikastetxe pribatuei lurzoru publikoa lagatzeko aukera ere jasotzen du. Ondorioz, sare publikoa sare pribatuaren mende geratzen da erabat, eta horrek errotik eraldatzen du botere publikoek hezkuntza publikoaren gainean duten betekizuna, baina Konstituzioan hori ez dago inondik ere aurreikusita. Gainera, LOMCEk ikastetxea hautatzeko askatasuna ulertzen duen moduan, egiaz ikastetxeek hautatuko dituzte ikasleak. Horrek, beraz, berdintasun-printzipioa apurtzen du. Eta eskumenei helduta –berebiziko auzia guretzat, Legebiltzar honentzat– LOMCEk dakarren eredualdaketa Konstituzioaren funtsaren kontra dago. Hiru mailatan banatutako eta egituratutako eskumenen ohiko eredutik, eredu horizontaletik, nolabait esateko (Estatuko Gobernua, erkidegoa eta hezkuntza-zentroa), bete-beteko erdu bertikalera jauzi egiten du eskumenen banaketan; eredu horretan, bada, Estatuak zorrotz eta zehatz finkatzen ditu gutxieneko ordutegia eta enborreko irakasgaiak ebaluatzeko irizpideak; hain da hala, izatez, autonomia-erkidegoek hezkuntzaarloan beren politikak garatzea ere eragotzi baitezake. Agindu-betetzaile huts bilakatu gaitezke. Legeak enborreko ikasgaien gutxieneko ordutegia zehazteko eskumena ematen dio Gobernuari –eta ez da % 50etik beherakoa izango–; horrek, bada, gure eskumenak husteaz gain, izugarrizko segurtasun juridiko eza eragiten digu; itzelezko segurtasun juridiko eza. Areago, baina, Gobernuak, hots, Estatuaren Administrazio Orokorraren Gobernuak, beretzat gordetzen du berariazko ikasgaietan ebaluatuko diren ikasketa-estandarrak zehazteko eskumena. Era berean, beretzat gordetzen du –Estatuaren eskumen esklusibotzat jota– ikasketa-tituluak lortzeko, izapidetzeko eta homologatzeko baldintzak arautzeko eskumena, bai, halaber, ikasketa-aldiaren amaierako ebaluazioak egitekoa... ikasketa-aldi guztietakoak, gainera, Lehen Hezkuntza ere barnean dela, nahiz eta aldi horretan titulaziorik ez egon. Eta hark ezarriko ditu, halaber, ebaluazioetako emaitzak publikoki erabiltzeko eta ikusteko oinarriak ere. Horrenbestez, legebiltzarkideok, azaldu ditudan arrazoi horien guztien ondorioz, larriki urratuta geratu da ikastetxeen autonomia –gure erkidegoaren autonomia eta gure ikastetxeen autonomia, zehatzago esateko–. Bestalde, hizkuntzaren balio-maila, hizkuntza ofiziala izanik ere, jaitsi egingo da, enborreko ikasgaietatik kanpo utzita. Amaitze aldera, lege honetan hezkuntzak galdu egiten du oinarrizko zerbitzu publikoaren izaera; ez da zerbitzu publikotzat hartzen, eta berariaz nabarmendu nahi dut hori, garrantzitsua delako; izan ere, hezkuntza oinarrizko zerbitzu publikotzat ez hartzeak arrisku bizia dakarkio hezkuntza-sistemari. Errotiko aldaketa eragiten du hezkuntza-eskubidean, eta aldaketa hori ez da inondik ere kaltegabea, erantzukizun-maila bera ezartzen dielako eragile guztiei, alde batera utzita zerbitzu hori berdintasunean ematen dela ziurtatzeko bermatzaile nagusiak arduradun publikoak direla –ikastetxe publikoen bidez nagusiki–, betiere itunpeko hezkuntzaeskaintzarekiko begirune osoz. Eta hori izugarri kezkagarria da. Izugarri kezkagarria da hori dena; izan ere, neurri horiek, zalantzarik gabe, are gehiago pribatizatuko dute hezkuntza, eta merkatuaren legeen mendeko salerosgai hutsa bilakaraziko dute. Hori, beraz, eraso larria da, kontra egiten baitio herritar guztiok kalitateko hezkuntza baldintza berberetan jasotzeko dugun eskubideari, zeren aitzakiapean eta gurasoek semealabentzat nahi duten hezkuntza hautatzeko eskubidea eta askatasuna bermatzeko aitzakiapean, gainera. LOMCEk, beraz, legebiltzarkideok, ondorio larriak eragingo ditu Euskadiko hezkuntza-sisteman, apurtu egingo baititu hezkuntza-arloko adostasunak, garrantzi bizikoak Euskadin, Eskola Itunaz geroztik oinarri sendoa ezarri izan baitute egonkortasuna eta akordioa errotzeko. Hala, ondorioak izango ditu hizkuntza ofizialak jorratzeko moduan, Haur Hezkuntza sustatzeko eta laguntza-alditzat balioesteko moduan, Lanbide Heziketan –bigarren mailako bidetzat joko baita–, eskumenen erabileran, erlijioari ematen zaion lekuan, Herritartasunerako Hezkuntzan –desagertu egingo baita–, ikasleen bereizketan, hamasei urtera arteko muinbakartasunean –urratu egingo baita–, eskola-plangintzan, hezkuntzak gizartean duen aintzatespenean eta hezkuntza publikoak sistemaren erreferentzia-puntutzat duen balioan. Zer egin, orduan? Horixe da galdera. Zer egin daiteke? Lehenik eta behin, LOMCEri indarrez erantzun; horixe eskatzen diogu Jaurlaritza honi, ez baitugu orain artekoan halako irmotasunik sumatu. Baina legearen esparruan lan egin behar dugu betiere. Gobernuek legezkotasun-printzipioa bete behar dute ezinbestean, baina, aldi berean, zentzuz eta adimenez babestu behar ditugu, noski, gure sistema eta gure eskumenak. Gure geure berezitasunei eutsi behar diegu; nahitaezkoak ez diren alderdiak ez ditugu inolaz ere ez ezarri behar, eta auzitegira jo behar dugu, urratzen zaizkigun eskumen guzti-guztietan errekurtsoak jartzeko. Zorionez –eta estimu handiz esaten dizut, gainera, Oyarzabal jauna– lege honek ez du bide luzerik egingo. Indarrean sartzeko denborarik ere ez du kasik izango. Gure erkidegoak berariaz exijitu behar du; irmo eta argi exijitu behar du jendaurrean LOMCEk ekarriko dituen nahitaezko arauak garatzeko behar den denbora. Esaterako, dekretu bat izapidetzeko bakarrik zortzi hilabete behar dira. Legebiltzar honek, 2013ko uztailean, oposizioko taldeen bultzadaz, babesa eman zion indargabetze hitzartuari –gure proposamenetako bat–, eta Eusko Jaurlaritzari hertsiki eskatu zion errekurtsoa aurkez zezan Konstituzio Auzitegian legea kautelaz etenda utz zezan eskatzeko hala bazegokion. Ez dago asti handirik. Kemenez, argi eta irmo. Eta, bien bitartean, legebiltzarkideok, betiko moduan, euskal sozialistak aurre-aurrean egongo gara, lehen lerroan, hezkuntzaren alde lan egiteko, hezkuntza baita garapenaren ardatza eta muina, norberaren garapenetik abiatuta eta gizartearen garapenerantz, betiere. Eta, ezbairik gabe, buru-belarri lan egingo dugu, Euskadiko hezkuntza lehenbailehen itzul dadin irekitasunaren eta modernizazioaren bidera, bide horretan jarraitu ahal izango baitugu gizartearen garapenean aurrera egiten, bai norbanako gisa, bai gizarte-talde gisa. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2939
10
56
27.11.2013
BERRIOZABAL BÓVEDA
EA-NV
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Gracias, señora presidenta. Consejeros, señorías, buenos días a todos. Buenos días también a todos los que nos acompañan hoy en este debate. Asimismo, aprovecho la ocasión para felicitar en su día a todos los profesores y profesoras presentes en esta Cámara. Hezkuntzaren kalitatea hobetzeko lege organikoa: un título perfecto y absolutamente defendible. ¿Quién puede posicionarse en contra de la mejora de la calidad educativa? Nadie. Absolutamente todos estamos a favor de la mejora de la calidad educativa, señor Oyarzabal. ¿Cómo no lo vamos a estar? Pero la LOMCE nada tiene que ver ni con la mejora, ni con la calidad. En este caso, tampoco se da una correspondencia entre designación y condición. Lege honen izenburuaren kontra al dago inor? Ez, inor ere ez. Legearen izenburuak eta helburuak –hezkuntza-kalitatea hobetzea– ez dute aitzakiarik. Alabaina, legearen izenak eta izanak ez dute inolako zerikusirik; horixe da arazoa. Lege honek ezin izango du sekula ezer hobetu: ez kalitatea, ez sistema, ez emaitzak, ez ezer, legea berez baita txarra. Gainera, gure kasuan, Euskadiren kasuan, birritan da txarra, ez baitakarkio inolako onurarik gure sistemari, gogaitu arte errepikatu dugun moduan. Duela hamaika hilabete jada, gure taldeak, mintzatoki honetan bertan, zenbait galdera egin zituen, eta, agidanez, ez zaie oraindik erantzunik eman. Zertan oinarritu da Ministerioa lege hau proposatzeko orduan? Zer azterlan, datu edo froga hartu du oinarri? Oyarzabal jauna, hemen egin dituzun adierazpenei erreparatuta, dirudienez, zu zara informazio hori duen zorioneko bakarra. Zein da lege horren benetako helburua? Espainiako estatuko emaitzak mozorrotzea eta estatistikak hobetzea? Azterketa zorrotz, sakon eta zintzoa egitea eskatu genuen, argi eta garbi frogatuta gera zedin proposatzen ziren aldaketa horiek beharrezkoak, aproposak eta une honetarako egokiak zirela; hilabeteak eta hilabeteak igaro dira harrezkero, baina inork ez digu erantzunik eman. Orduko hartan jada argi esan genuen Euzko Alderdi Jeltzaleak ez zuela inolako aldaketarik onartuko, baldin eta hezkuntza-sistema bakoitzaren emaitzen gaineko datuetan oinarrituta zehatz-mehatz egiaztatzen ez bazen aldaketa hori beharrezkoa zela; argi esan genuen ez genuela legerik onartuko, baldin eta gure berezitasunak, ezaugarriak, eboluzioa, emaitzak eta etorkizuneko erronkak kontuan hartzen ez bazituen. Gure errealitateak, gure datuek ez dute inolako zerikusirik beste erkidego batzuetakoekin. Guk, neurri handi batean, lortuak ditugu dagoeneko LOMCEk Estatu osorako helburutzat ezartzen dituen indize horiek. ELGAren batezbestekotik behera gaude eskolan porrot egiten dutenen eta eskola uzten dutenen tasan; aldiz, aurre-aurrean gaude LHko gradua eta Unibertsitateko titulua lortzen duten ikasleen tasan, eta enpresek gogo onez ikusten dute gure Lanbide Heziketa. LOMCE, baina, proiektu birzentralizatzailea eta uniformizatzailea da, eta, halatan, ez du kontuan hartzen nolako aldea dagoen autonomia-erkidego batzuetatik besteetara. Sekula ez dugu ukatu hezkuntza-sistema guztiek –gurea ere barne– hobetzeko tartea dutenik. Por ello, hemos desarrollado un gran número de iniciativas dirigidas a la mejora continua de los sistemas educativos, sin tener que promover para ello ninguna ley de mejora de la calidad educativa. En nuestro caso, por lo menos, así ha sido. Guk behar ditugun neurriak beste batzuk dira, Oyarzabal jauna. Euskaditik eta Euskadirako pentsatutako neurriak behar ditugu, eta, batez ere, hezkuntzakomunitatearekin adostutako neurriak. Sistema guztian dago zer hobetua eta, batez ere, ikasleek berenganatu behar dituzten gaitasunen arloan. Argi dugu hori, eta, horregatik, etengabeko hobekuntza horretan aurrera egiteko urratsak egin ditugu. Baina argi dugu, halaber, lege honek ez digula ezer ekarriko; ezer onik ez behintzat. Euzko Alderdi Jeltzaleak benetako hobekuntza nahi du sistema osorako, ikasle guztien gaitasunak hobetzeko, XXI. mendeari dagozkion ikasketa-ereduak ezarrita, datuak gardentasunez baliatuta, irakasleen eta zuzendarien profesionalizazioa areagotuta eta ikastetxeen autonomia handituta; Europara begirako eredua nahi dugu, Europako hezkuntza-sistema aurreratuenekin bateragarria den eredua, eta hori LOMCEk ez du aurreikusi ere egiten. LOMCEren alderdi askok eta askok eragiten digute kezka; hainbeste dira, ezinezkoa baitzaigu banan-banan aipatzea eta zehaztea. Nolanahi ere, zenbait alderdi berariaz ekarri nahi ditugu eztabaida honetara, lerro gorri oinarrizkoenak ere gainditu baitituzte. Lehenik eta behin, legearen planteamendu orokorrak –LOMCEren filosofiak, alegia–, hezkuntzaren ikuspegi txiroa du gure ustez, lan-aukerei ematen baitie lehentasuna norberaren garapenaren gainetik. LOMCEk ez du oinarri finkorik bermatzen pertsonak modu orekatuan garatu ahal izateko beren bizitzako alderdi guztietan. Hezkuntza-kalitatearen ikuspegi okerra du LOMCEk, gure ustez, ikasleen ikasketa-emaitzak hobetzea baino ez baitu kontuan hartzen, aintzakotzat hartu gabe ekitatea dela hezkuntza-sistema baten kalitatea adierazten duen ezaugarri nagusietako bat: ekitatea hezkuntza-eskubidean, ibilbidean eta emaitzetan. Badugu, halaber, LOMCEk eragindako beste kezkarik ere, ez baitu egokiro jorratzen gaitasunetan oinarritutako hezkuntza. Ez du asmo argirik erakusten ikasketa-paradigma gainditzeko eta haren ordez gaitasunen paradigma ezartzeko. Eskumenen eremuari dagokionez, gure eskumen-eremuarekiko begirunea hutsaren hurrengoa da lege honetan. Gernikako Estatutuaren 16. artikuluan argi eta garbi ezartzen da Euskadik eskumen berezia eta apartekoa duela hezkuntza-arloan, eta eskumen horren ondorio da, besteak beste, Euskal Eskola Publikoaren Legea; hala, bada, lege horrek, zioen azalpenean, berariaz nabarmentzen du Euskadik eskumen bereziak dituela hezkuntza-arloan. Euskadik, gainera, berezko ezaugarriak ditu kulturaren eremuan, eta hezkuntza-sistemak aintzakotzat hartu behar ditu berenberegi –hizkuntza ofizial bi edukitzea da, hain zuzen, ezaugarri horietako bat–. LOMCEren testuak, haatik, ez dio inolako berezitasunik aitortzen hezkuntza-arloan Euskal Autonomia Erkidegoari, eta, beraz, ez du aintzakotzat hartzen gure erkidegoak berezkoa duen bere- zitasuna –gure eskubide historikoen fruitu eta Konstituzioaren beraren lehen xedapen gehigarrian ere aintzatetsia–. Horrenbestez, lege honek urratu egiten du gure eskumenen araubidea eta konstituzionaltasuna, birzentralizatze-saiakera nabarmena baita. LOMCEk ez ditu kontuan hartzen gure autogobernua, pluraltasun-printzipioak, elebitasuna, demokrazia, gizartearekiko zerbitzua, errotze sozial eta kulturala eta Euskadiko hezkuntza-sistema osoaren partaidetza; ez du kontuan hartzen horri guztiari esker eta eragile guztien artean lortutako adostasunaren bidez (irakasleak, ikasleak, gurasoak, eskola publikoa eta itunpekoa eta erakundeak) eredu egonkorra eratzea lortu dugula, etengabeko hobekuntza eta bikaintasuna ardatz. Euskadik hezkuntza-arloan dituen eskumenetan indarrez sartuta eraiki du LOMCEk bere eredua, eta gure eskumenen bi arlo urratzen ditu berezi-bereziki: irakasgaien edukiak zehazteko eskumena eta irakasgaiak ebaluatzeko eskumena. Ikasgaien edukiei, ikasketa-estandarrei eta ebaluazio-irizpideei dagokionez, ikasle guztiek landu behar dituzten edukiak homogeneizatu egiten dira; ez, baina, prestakuntza bateratua lortzeko, baizik eta orain arteko sistematik –ikasle guztiontzako prestakuntza orokorraren edukia egituratzeko gutxieneko eduki batzuk zehazten zituena– bestelako sistema batera igarotzeko eta sistema horren bidez Estatuak bere kasa zehaztu ahal izateko prestakuntza horren eduki osoa. Euskadik arlo honetan arauak ezartzeko duen eskumena ez da egokiro bermatuta geratzen lege honetan jasotako ahalmenen bidez; izan ere, enborreko ikasgai-multzoaren bazterreko definizioan esku-hartzeko eta berariazko ikasgaien eta nahierara egituratzekoak diren ikasgaien edukia zehazteko aukera baino ez dio ematen; alabaina, Estatutuaren 16. artikuluak hala ebatzita, gure autonomiak esku-hartzeko duen gaitasun hori ordezkaezina da, eta ezin da mugatu ikasketa-tituluak lortzeko orduan aintzatesten ez diren ikasgaien edukia zehazte hutsera –ikasgai horiek ere, izatez, garrantzitsuak izan arren–. Gauza bera gertatzen da ebaluatu beharreko ikasketaren estandarrak zehazteko eskumenarekin, Estatuak beretzat hartu baitu ia osorik. Nuestro grupo considera inaceptable el sistema de evaluación que se plantea en la LOMCE. Tras una evaluación del sistema, llegamos a la conclusión de que se trata de un claro intento de centralización, que busca la exclusividad del Gobierno estatal y, concretamente, del Instituto de Evaluación Educativa, en la evaluación del sistema educativo y de los resultados académicos del alumnado, convirtiendo a la Administración Educativa y a los centros educativos en meros agentes consultivos. LOMCEk estatu mailako bi ebaluazio-multzo ezartzen ditu. Lehen ebaluazioak ikastetxeei berei da- gozkie, eta zuzen-zuzeneko lehia bortitza eragingo dute ikastetxeen artean, norgehiagoka latza sortuta emaitza onak lortzen dituztenen eta horren emaitza onak lortzen ez dituztenen artean. Bigarrenak, bestetik, ikasleak banan-banan ebaluatzeko kanpoko ebaluazioak dira, Estatu guztirako berberak; horiek, beraz, nabarmen baldintzatuko dituzte bai ikasketa-curriculuma, bai metodologia pedagogikoa, eta, ondorioz, besteon eskumenetan esku hartuko dute, autonomiaerkidegoei eta ikastetxeei baitagokie eginkizun hori. Ebaluazio-sistema horrek azken probari begira jarriko ditu ikasle eta irakasleak, eta, hartara, neurri handi batean, itzalpean geratuko dira gaur egungo hezkuntza-ikuspegiaren alderdi asko; izan ere, egun, hezkuntza ahalik eta indibidualizatuena izatea lehenesten da, norberaren gaitasunetan oinarritu dadin, berariaz jorratzeko pertsona bakoitzak norbanako modura garatzeko eta gizarteari bere ekarpena egiteko landu behar dituen ezagutzak, gaitasunak, jarrerak eta ahalmenak. Bestalde, izugarri kezkatzen gaituzte LOMCE legeak Lanbide Heziketan eragin ditzakeen ondorioek; izan ere, Euskadiko Lanbide Heziketaren sistemak guztiz gaindituta dauzka LOMCEk dakartzan nondik norakoak. Oyarzabal jauna, Europako herrialdeetan, ibilbideak aurreratzeaz gain, ibilbide batzuetatik besteetara zuzenean igarotzeko zubiak dituzte, hezkuntzaeredua malgua izan dadin eta ikasleen beharrizanetara egokitu dadin. LOMCE, ordea, zurruna da, eta haren ibilbideak itxiak. Lanbide Heziketan sinesten dugu, eta ez dugu onartuko LOMCEk Lanbide Heziketa bigarren aukeratzat proposatzea. LHk lehen mailan egon behar du ezinbestean. Izan ere, Lanbide Heziketa ez da prestakuntza hutsa: berrikuntza aplikatua ere landu behar du; enpresak sortu; ekintzailetza sustatu, eta bestelako metodologia batzuk jorratu. Euskadin, gure inguruko enpresekin lankidetzan garatu eta ezarri dugu gure sistema, eta sistema horrek emaitza onak lortu ditu kualifikazio profesionalean, eskaeran eta enplegua lortzeko aukeretan. Horregatik, bada, ez dugu onartuko bide horretan atzera egiterik, urrats txikiena ere ez, eta ez dugu onartuko gure sistema Euskadiko industria- eta enpresa-ehunetik urrutiratzen saiatzerik. LOMCEri egin dakizkiokeen kritika guztiek elkargune edo lotune bat dute, nolabait: adostasunfalta, hain zuzen, erabateko adostasun-falta baitago legeak araututako eremu guzti-guztietan. Lege honek ez du lortu inolako adostasunik hezkuntza-komunitatean. Hezkuntza-komunitatean inork ez du nahi lege hau; horixe da, hain zuzen, LOMCEk lortu duen akordio bakarra. Ez du inolako adostasunik alderdi politikoen artean; Alderdi Popularrak baino ez du babesten. Arrabol-legea da: hilabete hauetan guztietan ehunka zuzenketa aurkeztu dituzte taldeek Diputatuen Kongresuan eta Senatuan, eta zuzenketa horietatik gutxi-gutxi batzuk baino ez dira onartu, hain zuzen ere ahulenak eta hutsalenak hezkuntzaren ikuspegitik eta ikuspegi politikotik. Horrenbestez, gehiengo absolutuak gorabehera, LOMCEk ez du hezkuntza-sistemaren egonkortasuna bermatzeko behar besteko adostasunik, ez sozialki, ez politikoki. Euskadiko hezkuntza-sistemak oinarrizko adostasun politikoa eta soziala behar du, halako egonkortasun eta jarraipen falta saihesteko eta hobekuntzaren bidean aurrera egiten jarraitzeko; ez dirudi, ordea, lege hau denboran aurrera egiteko gai izango denik, ikasleen emaitzen arabera soilik neurtuko baita bere arrakasta, beste faktore batzuk kontuan hartu gabe. Gainera, eskarmentuak erakutsi digu –eta aldaketen gainean egin izan diren azterlanek berretsi– aldaketa egiteko ezinbestekoa dela gizartea –banan-banan eta taldeka– aldaketa horretan bere borondatez eta ohartuki parte hartzea eta berariaz bermatzea jende guztiaren parte-hartzea; bestela, aldaketa derrigorrez ezartzen bada, alferrik arituko gara, LOMCErekin gertatzen ari den bezala. Euzko Alderdi Jeltzalea LOMCEren kontra dago guztiz; horren erakusgarri, gure taldeak hezkuntzaerreforma indargabetzeko eta ahalik eta adostasun handieneko hezkuntza-legea lantzeko konpromisoa sinatu du beste talde batzuekin batera. Euzko Alderdi Jeltzaleak bezalaxe, Eusko Jaurlaritzak ere, Urkullu lehendakaria buru, hasiera-hasieratik erakutsi izan du lege horren kontra dagoela, lehen zirriborroak ezagutu ziren unetik bertatik, eta harrezkero Ministerioarekin zuzenean hartu-emanean egoten saiatu da, unean-unean argiro jakiteko zer-nolako aukerak egon zitezkeen elkarrizketa, akordioa eta aldebiko negoziazioa lantzeko. Uste osoz eta erabateko arduraz jokatu du, horrelakoxea behar baitu gobernuaren jardunbideak: beste batzuekin akordioak lortzen saiatu behar du, bere interesak arriskuan direnean. Alabaina, oso bestelakoa izan da Wert ministroaren borondatea eta jarrera. Ministroaren proposamenak eta jokabideak ez digu beste aukerarik utzi; ezinbestean hartu behar izan dugu legearen kontrako ekimena. Prozesu hau bestela amaitu zitekeelakoan, ala? Gure kezka eta errefusa hain zen handia, Autonomia Erkidegoen Batzorde Orokorraren bilera egitera behartu baitzuen oposizioak, hezkuntza-erreformak autonomietan izango zuen eragina eztabaidatzeko, batzorde horretan autonomietako gobernuek berbarekin parte hartu baitezakete, botorik izan ez arren. Eusko Jaurlaritzak ez zuen aukera hori alferrik galdu, eta urriaren amaieran batzorde horretan parte hartu zuen Uriarte sailburuak, argi eta garbi adierazteko Eusko Jaurlaritzak guztiz errefusatzen duela legeproiektu hau. El Gobierno Vasco aseguró desde un primer momento que pondría todos los medios a su alcance para salvaguardar nuestras leyes, nuestro sistema educativo y nuestros derechos lingüísticos, abordando, en virtud de las circunstancias del proceso legislativo, las vías de actuación adecuadas a cada momento, entre las cuales se incluía la posibilidad de presentar un recurso en contra de la ley. Por todo ello, valoramos positivamente la decisión tomada y anunciada por el Gobierno Vasco de presentar un recurso contra la LOMCE ante el Tribunal Constitucional, tras conocer su contenido definitivo. Sabemos que un recurso no es la panacea para todos nuestros problemas; nadie ha dicho que lo sea. La presentación del recurso es un paso más, una opción; sabemos que no es la solución, ni la única vía de actuación, por lo que también hemos puesto en marcha otras iniciativas, y no serán las únicas. Lo que sí tenemos claro es que en ningún caso pondremos en peligro la seguridad jurídica de nuestra ciudadanía. Estatuko Gobernuak ez bezala, Eusko Jaurlaritzak helburu jakin batzuk zehaztu ditu, gure geure testuingurura eta ingurura egokitutako erronkak finkatzeko: Euskadiko hezkuntzaren kalitatea zaintzea eta hobetzea, bikaintasunerako bidean jarraitzeko. Heziberri 2020 ekimenak argi erakusten du gure sistemaren gaitasunak garatzeko gai garela gure abiapuntua kontuan hartuta eta indarrean dugun eskumenen esparruarekin begirunez jokatuta. Ekimen hori, hortaz, baliagarria zaigu LOMCE gaitzesten dugula erakusteko, proposamen zehatzen bidez: geure hezkuntza-eredu pedagogikoa lantzea eta hitzartzea; EAEko curriculumak ezartzeko dekretuak lantzea eta hitzartzea, eta Euskadiko hezkuntza-legea eratzeko urratsak egitea. Hiru ekimen horiek, elkarren osagarri dira, eta, elkarri uztartuta, baliagarriak gerta dakizkiguke euskal hezkuntza-sistema osoan etengabeko hobekuntza ezartzeko bidean. Eusko Jaurlaritzak bezalaxe, Euzko Alderdi Jeltzaleak ere oso jarrera eta jokamolde argia hartu du. La postura adoptada por el Partido Nacionalista Vasco ha sido absolutamente clara de un primer momento, y se resume en cuatro palabras: "No a la LOMCE". Y lo hemos repetido incesantemente, puesto que no tenemos ninguna duda al respecto. Hemos proclamado "no a la LOMCE" en el Congreso de los Diputados, "no a la LOMCE" en el Senado, "no a la LOMCE" en este mismo Parlamento, y "no a la LOMCE" en los ayuntamientos. Pero además de mostrar nuestro rechazo, también hemos formulado y ofrecido alternativas, considerando que es ese nuestro deber; una actitud que ha sido valorada positivamente por los distintos agentes educativos. Cada vez que hemos mostrado nuestro rechazo a esta ley, lo hemos hecho presentado a su vez propuestas concretas, no como otros grupos, señora Arrondo. No como otros grupos. Porque lo cierto es que usted hoy aquí se ha mostrado muy vehemente. Se ha despachado a gusto, con argumentos, en algunos casos, relacionados con el tema de hoy y, en otros casos, sin ninguna relación, llegando incluso a entrelazar temas sin ningún nexo. Es una pena que en Madrid su grupo no se mostrara tan vehemente en lo que respecta a este tema. Estarían sumidos en otras cuestiones, porque lo que es a este tema no le han dedicado muchas horas de trabajo. El Partido Nacionalista Vasco, por el contrario, se ha dedicado durante meses a presentar enmiendas a la LOMCE, tanto totales como parciales, así en el Congreso como en el Senado, con el objetivo, entre otros, de plantear ciertos cambios en el modelo pedagógico, en la delimitación de las competencias para la determinación y desarrollo de los criterios de evaluación, en el tratamiento de las lenguas cooficiales al castellano y en el modelo de Formación Profesional que se proponen en esta ley. Otras enmiendas concernían a cuestiones estrictamente competenciales, en las que solicitábamos la omisión de diversas cuestiones contenidas en esta ley, habida cuenta de que no competen al Gobierno estatal. Y es que el Partido Nacionalista Vasco, desde un primer momento, ha sido totalmente consciente de que nos encontrábamos ante una propuesta recentralizadora. Por ello, propusimos la inclusión de una disposición adicional, en la que, en virtud de lo establecido en el artículo 16 del Estatuto de Gernika, se decretara la potestad de la Administración Educativa Vasca en cuestiones como la concreción de las etapas educativas, la determinación de la parte principal del decreto de currículum, los objetivos para las dos lenguas oficiales, la organización del propio sistema educativo, la implantación de los criterios y estándares de evaluación y el diseño de las diferentes pruebas en desarrollo de las normas básicas; y es que el Partido Nacionalista Vasco considera que todas esas funciones corresponden a la Administración Educativa Vasca, al Gobierno Vasco, y no al señor Wert o al ministro de turno. La competencia en el ámbito educativo nos pertenece, y durante años hemos ido desarrollándola junto con instituciones, agentes y familias, mediante una dinámica de colaboración, a través de la cual hemos sido capaces de construir entre todos un sistema educativo vasco que nada tiene que ver lo con que la LOMCE plantea. Nosotros defendemos un sistema firme y sólido, a salvo de los cambios políticos de cada momento; un sistema flexible y solidario, que garantice la igualdad de oportunidades para todo el alumnado. Y proponemos un marco estable y duradero, que relegue esa dinámica de constantes reformas. Y para ello consideramos imprescindible una ley educativa vasca. Ezinbestekoa dugu euskal hezkuntza-sistemarako legea eratzea, aldaketa politikoak gorabehera egonkortasuna berma dezan eta etengabe hobetzeko aukera eman dezan; era berean, lege horrek ikastetxeen autonomia bermatu behar du, hezkuntzaeragileekin eta alderdi politikoekin egokiro hitzartuta, etorkizunean ere eraginkorra izaten jarrai dezan. Eta hori ez da egun batetik bestera egiten. Egun batetik bestera LOMCEren moduko zentzugabekeria legegileak eta burugabekeria pedagogikoak egiten dira; alderdi proposatzailearen adostasuna besterik ez duten aldrebeskeriak, alegia, eta Euzko Alderdi Jeltzalea ez dago hala jarduteko prest. Ez dugu nahi adostasunik gabeko proposamenik edo legerik. Horregatik, aurrera egitea proposatzen dugu guk, presarik gabe baina etenik gabe, hezkuntza-, gizarte- eta politika-arloko eragileekin besoz beso lan eginez adostasunak eta akordioak lortze aldera. Horixe da Eusko Jaurlaritzaren eta Wert ministroaren arteko alde nabarietako bat. Kalitateko sistema bat dugun arren, emaitza onak lortzen ditugun arren, aurrera egiten eta hobetzen jarraitzea dugu beti helburu, eta, horretarako, hezkuntza-komunitatearekin lantzen eta adosten ditugu aurrerakuntza- eta hobekuntzaproposamenak; ez ditugu inposatzen. Nahi, bai, Wert jaunak Uriarte andreak arlo honetan duen adostasuna izan! Acuerdo, calidad y estabilidad. Son los pilares de nuestro sistema, en los que en adelante debemos trabajar de forma conjunta. Akordioa, kalitatea eta egonkortasuna: horiek dira gure hezkuntza sistema egituratu duten hiru oinarriak eta gure sistema hobetzeko erabiliko ditugun hiru ardatzak, LOMCE legearen, gehiengo absolutuen eta bestelako zailtasunen gainetik. Eusko Jaurlaritzak, ezbairik gabe, lanean jarraituko du, eta eskura dituen lege-bitarteko eta bestelako bitarteko guztiak erabiliko ditu, Euskadiko hezkuntzasistemaren kalitatea eta maila ona zaintzeko, gure sistemaren ardatz nagusian oinarrituta, hots, desberdinen arteko adostasunean. Eta hezkuntza-eragileek, zalantzarik gabe, erakundeekin lanean eta lankidetzan jarraituko dute, orain arte egin duten moduan, aurrera egiten jarraitzeko desberdinen arteko itun horren esparruan. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2940
10
56
27.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Bigarren buelta honetara pasatuta… Oyarzabal jauna ez dago, ez dut ikusten hortik, baina bi gauzatxo komentatuko dizkiot. Bistan denez, gaur Oyarzabalen egitekoa zen Ganbera honetan LOMCE legea defendatzea, gure hezkuntza-sistema kontuan hartu gabe; guztiontzako kafea eskatzea eta defendatzea, lege bat Espainiarako, eta ez Euskal Herrirako. Legearen legitimitatea, esan du. Espainiako gehiengoaren legitimitatea. Beste hitzaldi batzuetan ere tribuna honetatik aipatu den Soziemetroaren datuak argiak dira: herri honetan, % 78 LOMCE legea ez aplikatzearen alde dago. Oyarzabal jauna gehiengo horretaz ari da. Eta besteak beste erlijio-irakasgaiari eta kanpo-ebaluazioei buruz Soziometro horretan ageri diren iritzietan, gehiengo nabarmen bat, gizarte honen % 70 baino gehiago, aurka agertzen dira. Celaá andrea, Madrila begira jarraitzen duzu. Lege hau txarra da, eta beste bat egin behar da, baina Madrilen. Madrilen beste oinarrizko lege bat egin behar dela diozu. Hemen zer hezkuntza-sistema nahi dugun erabakitzea galarazten duten legeez jarraitzen dugu hitz egiten, eta ez gaude ados jarrera horrekin. Zer egin daiteke?, esan duzu. Irmotasuna. Baina legea bete. Baina legea bete egin behar da. Eta ezin da aipatu gabe utzi, irmotasunari buruz hitz egiten duzunean, badakigula zertaz ari zaren. Zure diskurtsoa ondo dago; teorian proposatzen dituzun gauza askorekin ados egon gaitezke ziurrenik, baina ezin ditugu ahantzi gauza batzuk. Sailburu izan zinenean, curriculuma, hezkuntza-komunitatearen zati batek adosturiko curriculuma, aldatu zenuen; zatiketa ahalbidetzen duten ikastetxeak diruz lagundu zenituen; ez zenuen pauso bakar bat ere eman herri honetako ikasle guztiek bi hizkuntza ofizialak mendera ditzaten; dekretu bidez inposatu zenituen programak; eta ezin ahantzi murrizketak. Beraz, teorian, diskurtsoan, ados egon gaitezke gauza askorekin, baina uste dut errealitatera eta eguneroko jardunera ere etorri behar dugula. Eta, besteak beste, ez gaude ados aipatu berri dudan horrekin; ez gaude ados Madrila begira jarraitzearekin, Alderdi Popularrak hauteskundeak galtzean beste lege bat eskatzearekin, zeinetan berriz ere borrokan ibili beharko baitugu eskumenak direla eta ez direla. Alde horretatik, uste dugu garaia dela honaino ekarri gaituen dinamika hori amaitzeko. Acabo de mencionar el Sociómetro, y lo quiero mencionar de nuevo, para comentar un par de cosas. Soziometroa aipatu dut orain dela gutxi eta Soziometroa aipatu nahi dut berriro, aipatzeko bi gauza zehazki. Bat da Urkulluk eta Gobernu honek lege honi aurre egiteko inoiz ezagutu ez dugun babesa daukatela, gizartearen gehiengo zabala kontra dagoelako. Lehen aipatu dut: % 78k, soziometro horren arabera, pentsatzen du hemen ez dela aplikatu behar LOMCE legea. Hezkuntza-eragileen babesa duzue, eta Legebiltzar honetako gehiengoarena, LOMCE ez aplikatzeko. Gurea, behintzat, hor duzue. Eta gaiak ere merezi du. Hezkuntza ez da edonolako gaia, garrantzi handia dauka. Zer gehiago behar da, baldintza guztiak daudenean, planto egiteko eta hemen argi eta garbi esateko LOMCE ez dela aplikatuko? Autogobernua defendatzen duzue, baina zuek defendatzen duzuen autogobernua ez da zuk aipatu dituzun harreman bilateralak, hitz egitea eta bien arteko adostasuna egitea, zeren azken batean, nahiz eta esan kontra zaudetela eta kritika gogorrak egin, onartzen dituzue Madriletik datozen inposizioak, aurre egin gabe. LOMCE ez da kasu bakarra. Hona ekarri ditugun bakoitzean, beste gai batzuetan ere, azken boladan zentralizazio-prozesu horretan Madriletik aurrera eraman nahi dituztenetan, erantzun berbera jaso dugu. Eta, guretzat, burujabetasunaren bidetik urratsak egiteko momentua da eta aukera ezinbestekoa du Gobernu honek ere. Harreman bilateralik ez dago gaur egun. Behin eta berriro dagoena da menpekotasuna, eta hori da, hain zuzen, guk ez duguna onartzen. Lege bat behar dugula diozue eta batzuetan hori ondo dago, gu ere bat gatoz. Baina aipatu nahi dut… Urkulluk beste gauza pare bat komentatu zituen orain dela gutxi. Lehendakariak ziurtatu zuen LOMCE legeak Europako baldarrenen taldera eramango zuela Euskadi, eta Jaurlaritzak ez duela hori onartuko, Euskadiren geroa dagoelako jokoan. Eta behin eta berriz entzuten ari gara LOMCE aplikatu egingo dela; modu batera edo bestera, baina aplikatu egingo da. Beraz, kontraesana dago esaten denaren eta egiten denaren artean. Han presentado el proyecto Heziberri 2020. Aurkezten duzue Heziberri 2020. Jaurlaritzak marko pedagogiko orokor bat ezartzeko bidea dela dio gure ustez Euskal Herritik Euskal Herrirako sorturiko euskal curriculuma izan beharko lukeena. Prozesuak dituen zehaztasun falta eta parte-hartze zein gardentasun eza alde batera utzita, bat gatoz gure herriak marko hori behar duelako baieztapenarekin, baina ez da nahikoa. (Parte-hartzearen inguruan, aipamen bat: ikasleak eta irakasleak ordezkatzen dituzten sindikatuak non daude? No es suficiente, porque no satisface las carencias del modelo educativo actual y tampoco responde a las reclamaciones de distintos actores educativos y ciudadanos. Ez da nahikoa, ez dituelako asebetetzen egungo hezkuntza-ereduak dituen gabeziak, ezta urteetan zehar hezkuntza-eragile eta herritar ezberdinek aldarrikatutakoa ere. Curriculumaz hitz egin behar dugu? Bai, zalantzarik gabe, baina baita ere hizkuntza-ereduez, ikastetxeen autonomiaz eta parte-hartzeaz, hezkuntza-ibilbideaz, finantziazioaz, publikotasunaz. Finean, marko normatibo oso batez hitz egin behar dugu. Eta, nola ez, hori kalitatez eta aukera-berdintasunean garatu dadin, behar diren bitartekoez hitz egin behar da. Ez dakit honetaz ari zen Berriozabal andrea, esan duenean zerikusirik ez duten gaiak atera ditudala. Horrela ez baldin bada, ez dut jarraituko, baina pentsatu nahi dut aurrekontuen aipamenarekin zerikusia zuela, eta, niretzat, aurrekontuek eta baliabideek zeresan eta zerikusi zuzena dute hezkuntzarekin, hezkuntzasistema batekin, eta herri honetan eratu behar dugun hezkuntza-sistemarekin. LOMCEk eta prozesu zentralizatzaile osoak aspaldi hila dagoen Autonomi Estatutua erraustu du, eta horrekin argi geratu dena da gure hezkuntza Madrilek agindutakoaren arabera kudeatzen jarraitzen dugun bitartean, kolore bateko edo besteko inposaketak etengabeak izango direla eta ez dugula sekula izango inongo injerentziarik gabeko hezkuntza-eredua erabaki eta eraikitzeko aukerarik. Horregatik proposatzen dugu ponentzia. Elkarlana aipatu duzue; elkarlanerako nahi dugu ponentzia, non eragile politikoek, hemen gauden talde parlamentarioek, instituzioek eta eragile sozialek, denon artean, LOMCE ez aplikatzeko elkarlanean arituz, ponentzia tresna bezala erabiliz, adostu behar dugun nola egin aurrera. Ez da nahikoa eta ez da bidea errekurritzea. Iruditzen zaigu hori, lehen esan dudan bezala, gure artean erabaki behar dugula. Eta irakurriko dut momentu batean –uzten baldin badit mahaiburuak– Wertek esandako gauza bat, uste dut atzo bertan, elkarrizketa batean: "Que recurra al Constitucional quien crea que tiene motivos para hacerlo. Está bien" (Katalunia eta Euskadiz hitz egiten). Eta hori bezain ondo irudiko litzaidake erkidego horiek Konstituzio Auzitegiaren epaiak aplikatzea". ¿Quieren dejar a ese nivel nuestro desarrollo y la materialización de nuestro sistema educativo? Maila horretan utzi nahi duzue gure garapena eta gure hezkuntza-sistemaren gauzatzea? Guk ez. Eta berriro diogu: ponentzia, guretzat, tresna bat da elkarlanerako; planto egiteko, gure herriaren gehiengoak horrela eskatzen duelako eta aukera guztiak ditugulako adostasunaren bidez pausoak emateko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2941
10
56
27.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Bai. Eskerrik asko, presidente andrea. Oyarzabal jauna, ez dakit beste batzuek (seguruenik bai, beste batzuek seguruenik bai), baina guk ez dugu egin nahi izan eta ez dugu egin Wert legearen karikaturarik, ez hemen eta ez Diputatuen Kongresuan. Uste dut legearen edukiaren azterketa zorrotza egin dugula, eztabaida guztietan egon gara, geure alternatibak planteatu ditugu, eta uste dut zorroztasunez kritikatu ditugula lege honen funtsezko puntuak. Egia esan, esaldi eginetatik edo leku komunetatik urruntzen ahalegindu gara, eta baita beste alderdi politiko batzuek zilegitasunez erabili dituzten etiketa posibleetatik ere. Beste talderen batekin zenbait kritikatan, edo kritika askorekin edo talde politiko bat baino gehiagorekin (hori hala da) ados egotetik harago, uste dut ahalegindu garela azaltzen zein diren lege horren aurka egotearen arrazoiak. Uste dut gaiaren inguruko azterketa zorrotza egin dugula, funtsezko kontua iruditzen zaigulako. Beste talde batzuek ez dute hala planteatzen, baina guk uste dugu hezkuntza-lege berri bat behar dela, sistemak arazo larriak dituelako eta ordezkari politikoen betebeharra erreformak eta aldaketak proposatzea delako. Beraz, ez dugu karikaturarik egin: arrazoiak azaldu ditugu, geure arrazoiak diren arrazoiak. Esan dugu lege horrek ez duela berrikusten luzaroan izandako eredu pedagogikoa, eta, horren ondorioz, ez dituela konponduko Espainiako hezkuntza-sisteman dauden arazo larriak. Esan dugu LOMCEk hamazazpi azpisistema autonomiko mantentzen dituela. Esan dugu LOMCE funtsean LOE dela, aldaketa batzuk sartuta. Horrela, gure iritziz, ezinezkoa da lege horrek berak, LOMCEk berak bere justifikazioan aipatzen dituen arazoak konpontzea. Hain zuzen ere, horregatik ez dugu uste LOMCE indargabetze hutsean gelditu behar denik, zenbait taldek planteatzen duen bezala, esaterako, gaur ber- tan ebazpen-proposamen baten bitartez, edo Diputatuen Kongresuan planteatu zen bezala. Guk uste dugu ez dela nahikoa LOMCE indargabetzea, baizik eta lege berri bat onartu behar dela. Ez digu balio LOMCE indargabetzeak eta LOEra itzultzeak; lege berri bat onartu behar da. Hona hemen gure arrazoiak: LOMCEk onura administratiboak eta alderdiaren usteak jartzen ditu irizpide zientifiko eta sozialen aurretik; LOMCEk ez ditu hobetzen irakasleen hautaketa eta egoera; LOMCEk erlijio ebaluagarria sartu nahi du, esan den bezala, Eliza Katolikoaren eta Alderdi Popularreko sektore kontserbadoreenen aldarrikapenak bere gain hartuta; LOMCEk Herritartasunerako Heziketa kenduko du; LOMCEk eskari sozial anbiguoa sartuko du hezkuntzaeskaintza kontzertuen erregimenaren bitartez programatzeko irizpide gisa; LOMCEk eskakizunak eta kontrola murriztuko dizkie itunpeko zentro pribatuei; LOMCEk diruz lagundutako sexu-banaketa sartuko du; LOMCEk zentroen autonomia murriztuko du. Horrenbestez, beste askoren artean, horiek dira gure arrazoiak. Beste batzuek beste batzuk izan ditzakete, edo baita guk aipatu ditugunetako batzuk ere. Dena den, horiek dira gureak. Horregatik diogu lege horrek ez duela balio hezkuntzak Espainian dituen arazoak konpontzeko, eta horregatik diogu lege hori galdutako aukera bat dela. Benetan bitxia da LOMCEk bere justifikazioan azaltzea dauden arazoak, edo gutxienez horietako batzuk edo asko. Hezkuntza-sisteman dauden arazoak identifikatu eta seinalatu egiten ditu, baina ez du neurririk ezartzen horiek konpontzeko. Arazo berriak ere sortzen ditu, batzuk goizean zehar azaldu ditudanak. Guk uste dugu alderantzizkoa egin beharko litzatekeela: Espainiako hezkuntza-sistemako elementu positiboei eutsi, badiren elementu positiboei eutsi, baina dauden arazoak konpontzen ahalegindu, horiek ere badaudelako eta ugariak direlako. Horregatik behar da lege berri bat. Guk uste dugu lege berri bat behar zela eta behar dela. Ez hau, baina lege berri bat behar da. Autonomia-erkidegoen arteko aldeek, azken boladan esan den bezala, iraun egin dute denborak aurrera egin ahala. Horrek esan nahi du legeak ez duela arazo hori konpondu. Gaizkien zeuden autonomia-erkidegoek ez dute aurrera egin, eta aldeek hor jarraitzen dute. Beraz, beste ebidentzia bat da, LOE aldatu behar zela adierazten duen beste ebidentzia bat. Dauden hezkuntza-arazoak bukarazi eta konponduko dituen, sistema osoa hobetuko duen eta Euskadiko arazoak konponduko dituen hezkuntza-legea aldarrikatzen dugu. Alderdien arteko borrokak gainditu eta herritarren onuran pentsatzen duen hezkuntzalegea. Adostasun handiko hezkuntza-legea, eta bi hamarkada, hogeita bost urte edo hogeita hamar urte irauteko bokazioa duena. Horrek izan beharko luke Espainiako alderdi politiko handien helburua, hori egiteko gai izan ez direnena. Hezkuntza-lege progresista eta laikoa; herrialde osorako lege koherentea; herritar guztiek amankomunean dituzten printzipio etiko eta politikoetan oinarritutako hezkuntza-legea, ama-hizkuntza, bizilekua edo erlijio-sinesmenak edo sinesmen ideologikoak kontuan hartzen ez dituena; Estatu osorako koherentea den eta irakaskuntza nazionalismo jakin batzuen tresnatzat hartzea –azken urte hauetan Espainian eta baita hemen Euskadin ere gertatu dena– galarazten duen hezkuntza-sistema eratuko duen hezkuntza-legea. Beraz, hori da gure proiektu alternatiboa, UPyD Espainiako Gobernua baldintzatzeko moduan denean posible izatea –aurki izango dela espero dut– espero duguna. Baina argi dago ez dugula lege hori indargabetzeko konpromisorik sinatuko etorkizunean egin behar denari buruz adostasunik ez dugun taldeekin, edo dena ondo dagoela pentsatzen duten edo gauza okerragoak planteatzen dituzten taldeekin. Geure proiektu alternatiboa geure arrazoiekin defendatuko dugu –hala egin dugu–, aipaturiko helburu horiek lortu ahal izateko: hezkuntzako arazoak (eskola-porrota, eskola garaia baino lehen uztea, batez bestekoa baino emaitza hobeak dituzten ikasleen portzentaje eskasa) bukatzea, sistema eraginkorragoa izateko, talentua sustatzeko, lanbide-heziketari prestigioa emateko, ikastetxeen artean lehia handiagoa izateko, irakasleen prestakuntza hobetzeko, gazteen enplegagarritasuna hobetzeko, gure gazteen giza garapen hobea lortzeko, eta ikastetxeen autonomia bermatzeko. Horiek dira gure helburuak, horiek dira LOMCE ez onartzeko gure arrazoiak, herrialdeak dituen arazo nagusiak konpontzen ez dituen eta arazo berriak sortzen dituen hezkuntza-proiektu horrekin azken hilabete hauetan hain kritikoak zergatik izan garen azaltzen duten arrazoiak. Hori da gero planteatuko ditugun ebazpen-proposamenetan jasotzen ahaleginduko garena. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2942
10
56
27.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, presidente andrea. Berriz ere LOMCE neuk bakarrik defendatzea egokitu zait, haren zentzua zein zen zalantzan jartzen genuen eztabaida batean. Ganbera honetako batzor- dean izan genuen LOMCEri buruz eztabaidatzeko aukera, eta Gorte Nagusietan ere izan dira eztabaidak, lege hau onartu behar den tokian, zuek guztiok, Gorte Nagusietan dituzuen legebiltzar-taldeen bitartez, zuen jarrera argi eta garbi azaltzeko aukera izan duzuen tokian. Gaur jarrera horiek hemen errepikatzea zen kontua. Zergatik? Azken hilabete hauetan eta azken aste hauetan Bildu, EAJ eta Alderdi Sozialistaren artean LOMCEren aurkako jarrera gogorrena nork duen, LOMCEri aurre egiteko meritu gehien nork egiten duen lasterketa moduko zerbait ikusi ahal izan dugulako, elkarri honen antzeko gauzak esanaz: "Aizu, noiz jarriko duzue helegitea?"… Asteak eta hilabeteak daramatzagu hemen Euskal Herrian LOMCEren aurka paparra nork gehiago ateratzen duen jakiteko borroka moduko bat ikusten. Ez, nik uste dut osoko bilkura monografiko hau planteatzearen helburu bakarra zela LOMCEren aurkako jarrera gogorrena nork zuen ikusteko borroka hori bilatzea. Ongi. Bakoitza bere jarrera justifikatzera etorri da. Interbentzioa egin duen sailburuak, zehazki, bere jarrera, hau da, Jaurlaritzaren jarrera justifikatzen ahalegindu da. Ezagutzen genituen gertakarien kontakizuna egin du. Lehen ere izan zuen horretarako aukera Ganbera honetan, eta Jaurlaritza legearen aurkako helegitea aurkeztera eraman duen jarrera justifikatzen ahalegintzeko merituak azaldu ditu. Legeari helegitea jarriko diola esan digu, Jaurlaritzak susmoak omen ditu, behar adinako aztarnak omen ditu hemen agindu konstituzionalak urratzen direla pentsatzeko... Gu Konstituzio Auzitegiaren erantzuna zein den jakiteko irrikaz egongo gara, erabat ziur gaudelako ardura handiz jokatu dela autonomiaerkidegoen eskumenekin. Hasiera-hasieratik, legea nola geratuko zen jakin baino lehen, helegiteak iragarri ziren! Horregatik, Gobernuak errespetu eta ardura handiz jokatu du eskumen horiekin. Edukien definizioari eta ebaluazio-irizpideei dagokienez, Espainiako estatuak bere eskumenak gauzatzea da kontua, badituelako eta Konstituzioak aitortzen dizkiolako. Konstituzioak eskumenak aitortzen dizkie autonomia-erkidegoei, eta hemen erabateko ahalmenak ditugu hezkuntza-arloan; baina Estatuaren esku ere uzten ditu hainbat ahalmen. Eta Estatuak, oraingo honetan, bere erantzukizuna erabiltzea erabaki du. Gobernuak bere erantzukizuna erabili nahi du, Konstituzioak ematen diona. Estatuaren eskumenaren erabileran legez kanpoko gehiegikeriak egin direla aipatzen da. Ikus dezagun! Dena den, defendatu nahi duguna da Estatuak ere erabiltzen dituela bere eskumenak erantzukizuna erabili behar duen gaietan. Erantzukizuna hezkuntza-sistemari koherentzia emateko orduan. Zergatik? Espainiako hezkuntzasistema aldatzeko eta hobetzeko lege bat ebaluatzen ari garen, hau da, lege-esparruaz hitz egiten ari garen egoera dugulako aurrean. Gero, autonomia-erkidego bakoitzak ibilbide handia egin beharko du esparru horren barruan bere erabakiak hartzeko, jakina; baina guk Espainiako hezkuntza-sistemak zer arazo orokor dituen pentsatu behar dugu eta ez: "Gu hemen batez bestekoaren gainetik gaudenez, guri ez diezagula LOMCEk eragin". Eta batez bestekoaren azpitik daudenek, zer egin behar dute? Iragartzen ari diren bezalako lege bat planteatzen duzuenean, Euskal Herrirako hezkuntza-lege bat planteatzen duzuenean, ez al duzue kontuan hartu behar emaitza hobeak dituzten zentroen erreferentziarik? Horiei ez diezaiela eragin! Emaitza hobeak lortzen dituzten ikastetxeek esango dute: "Aizu, zuen legea ez da guretzat, gu batezbestekoaren gainetik gaude eta"! Ez, ez. Legeek hezkuntzaren erdiko bidearen arazoei aurre egin nahi die, kasu honetan Espainiako hezkuntzaren erdiko bidearen arazoei. Hainbat daturi buruz hitz egingo dugu, zuk batzuk eman dituzu eta. Espainian ikasketak garaia baino lehen uzten dituztenen portzentajea % 25ekoa da, eta Europan % 13,5ekoa. Gurea, berriz… Oso ondo! Eta are gehiago! Tresna horiek aukera emango digute leku hobean kokatzeko! Gazte-langabezia: Espainian, % 55,6; Europar Batasuneko batez bestekoa % 23 da, hamabost eta hogeita lau urte bitarteko gazteen artean. Bigarren Hezkuntzako tituludunei dagokienez, hemen esan da Euskadi ELGAren batezbestekoan dagoela, % 80 ingurukoan; baina Espainian % 60ko muga ozta-ozta gainditzen dugu. Eta datu horiek hobetu egin behar dira. Ikasten ez duten eta lanik egiten ez duten gazteez ere hitz egin da: ELGAko batezbestekoa % 15,8 zen; gu ere batezbesteko horren bueltan gabiltza. Euskadi batezbesteko horien bueltan dabil, baina Euskadi Europako eskualde aberatsenetako bat da. Adierazle askotan Europako lehen postuan gaude; gai hauetan batezbestekoan gaude. Baina Espainia ez dago batezbestekoan. Espainian ez ikasten eta ez lanean ari ez direnen batezbestekoa % 23,7 da, eta Europakoa, aldiz, % 15. Baina PISA txostenen eta beste txosten batzuen araberako emaitza akademikoek esaten digute Espainian ikasleak batezbestekoaren azpitik daudela irakurketan, matematikan edo zientzietan… gauza asko daudela hobetzeko. Eta, batik bat, autonomia-erkidegoen arteko aldeak aipatzen zituen. Europar Batasunaren txostenak dio Espainia dela bere autonomia-erkidegoen artean, bere eskualdeen artean, emaitza akademikoetan alde handienak dituen herrialdea, eta hori zuzendu beharreko kontu bat da, aukera-berdintasuna defendatu behar dugulako. Batezbestekoaren azpitik daudenak ere batezbesteko horretan sar daitezen tresnak emanda defendatzen da aukera-berdintasuna. Eta egia da LOMCEn datorren ezerk ez duela ezer inposatu eta aldatu nahi, eta nik uste dut LOMCEri buruzko eta birzentralizazioari buruzko zenbait faltsukeria gezurtatu egin behar direla, LOMCEk ez duelako birzentralizatzen. Ez dago joan berria den Maneiro jaunari entzun besterik. Hark bai nahi! Oso gutxi iruditzen zaio. Ez, ez, ez, Maneiro jaunaren esanean ez du batere birzentralizatzen! LOMCEk aurreko beste lege guztiek baino autonomia-maila handiagoa ematen die hezkuntza-administrazioei eta ikastetxeei. Izan ere, hortik abiatuta, zuek ahalmenak izango dituzue, eta hemen ere ahalmenak izango ditugu geure erabakiak garatzeko eta hartzeko. Oso erraza da frankismoaren legeez hitz egitea. Hemen, gauza guztien errua, legeak… frankismogaraira eramaten gaitu beti. Baina zer txorakeria dira horiek, gaur egun, 2013an, lege horrek frankismogaraira eramaten gaituen kontu hori, lege horrek sartzen dituen mekanismo guztiak, erreformakoak, une honetan Europako beste herrialde batzuetan, Europar Batasuneko gure ingurunean funtzionatzen ari direnean? Euskara baztertuta? Hirugarren mailara, laugarrenera, bosgarrenera? Zergatik? Euskara baztertuta, zergatik? Euskarari ematen zaion autonomia-erkidegorako irakasgai-tratamenduarekin, bere curriculuma oso-osorik diseinatu ahal izango du autonomia-erkidegoak. Baina zein da tratamendu bereizgarria? Irakasgai batzuk ardatzak izateak ez du esan nahi batzuk lehen mailakoak eta besteak bigarren mailakoak edo hirugarren mailakoak direnik! Lege honek bermatzen duena da norberaren hizkuntzen irakaskuntza autonomia-erkidegoek berek diseinatu ahal izango dutela! LOMCEren arabera, euskara irakasgaiaren curriculuma ezartzea Euskal Herriaren esku geratuko da. Orduan, zer ari zarete kontatzen? Nor engainatu nahi duzue? Euskara irakasgaiaren ebaluazioak ere autonomia-erkidegoak berak diseinatuko ditu eta! Ebaluazioagatik bereizten al da? Ebaluazioprobek bereizten al dute? Guk uste dugu ebaluazioa dela ezagutzeko, familiek ezagutzeko, eta emaitzak seinalatzeko eta hobetzeko modurik onena. Hezkuntza bereizlea finantzatzera derrigortzen dela entzun al dut hor? Ez da egia, ez da derrigortzen irabaztera. Hezkuntza bereizlea egoteko aukera ematen du, besterik gabe, eta autonomia-erkidego bakoitzak erabakiko du finantzatuko duen ala ez; baina LOMCEk dio autonomia-erkidego bakoitzaren ahalmena dela erabakitzea. Ahalmena autonomia-erkidego bakoitzean dago, LOMCEk ez du ezer inposatzen, ez hezkuntza bereizlea eta ez ezer. Gainera, hemen Alderdi Sozialista, Euzko Alderdi Jeltzalea eta Bildu aritu dira hezkuntza gobernatzen, eta eutsi egin die hezkuntza bereizlerako dirulaguntzei. Baina nor engainatu nahi duzue! Zergatik zatozte demagogia horrekin? Eusko Alkartasuna urte askoan aritu da gobernatzen, eta hezkuntza bereizlea diruz lagundu da! Nik uste dut faltsukeriak direla bat bestearen atzetik, orain gezurtatu behar direnak. Celaá andreak erlijioaz hitz egin du –bukatzen joango naiz–, eta Frantzisko aita santuak gauza horiek aldatuko dituen galdetu du. Gauza horiek ez ditu Frantzisko aita santuak aldatu behar. Gu gara hori alda dezaketenak. Jakina! Horretarako gaude Gobernua, Gorteak eta parlamentuak, horiek aldatzeko. Gobernatzen dugunean, zuek gobernatzen duzuenean ere alda ditzakezue, eta ez dituzue aldatu. Beraz, zer ari zarete esaten erlijioaren irakaskuntzaz? LOMCEtik aurrera, nahi ez duen inork ez dauka erlijioa eman beharrik. Ez du inork eman beharko. Eta erlijioa eskaintzea erlijio-sinesmen desberdinen pribilejiotzat jotzen al da? Erlijio-sinesmenen pribilejiotzat jotzen bada, akordioak aldatu beharko dira; baina, zuek gobernatu duzuenean, ez duzue akordiorik aldatu. Ez duzue akordio bakar bat ere aldatu. Eta guk, LOMCEren bitartez, familien askatasuna errespetatu nahi dugu, familien askatasuna. Askatasuna. Batzuei kirrinka egiten die. Aukeratzeko askatasuna. Zenbat eta handiagoa izan aukeratzeko askatasuna, hobe. Ibilbideak aukeratzekoa, baina baita hezkuntza-proiektua aukeratzekoa ere. Gainera, esaten da –eta oraintxe amaituko dut, gai batzuei buruz bakarrik hitz egin nahi bainuen– honako hau irakaskuntza itundua babesteko legea dela. Irakaskuntza itunduari pribilejioak ematen dizkion legea al da hau? Uste dut hemen ari direla ordezkari batzuk belarriekin txalo egiten! Irakaskuntza itunduak gure hezkuntza-sistemaren erdia hartzen du. Irakaskuntza itundua indartzea eta babestea xede duen legea al da hau? Nork dio hori? Euskal Herrian, % 50; Espainian, irakaskuntza itunduak… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2943
10
56
27.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
… % 25 bakarrik hartzen du. LOMCE honen xedea, lege honen xedea irakaskuntza-askatasuna errespetatzea eta hezkuntza- proiektuak defendatzea baino ez da, familiek gardentasun-baldintza onenetan eta ikastetxeen emaitzak ezagututa aukeratu dezaten. Irakaskuntza publikoa defendatzeko modurik onena ere bada, zerbitzu publikoak bermatu ahal izateko legeak aldatu nahi dituztenek, orain, –aurki bukatuko dut, presidente andrea– ez dituztelako haiek arriskuan jartzen; baliabide publikoak gaizki kudeatzen dituztenek jartzen dituzte arriskuan zerbitzu publikoak. Ez dutena gastatzen dutenek, gurekin zorretan daudenek, herrialdea arriskuan jarri eta porrotera eramaten dutenek, horiek jartzen dituzte arriskuan zerbitzu publikoak.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2944
10
56
27.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2945
10
56
27.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Arrondo andrea, garai batean sailburu izan zen honek curriculuma aldatu zuenean, Herritartasunerako Hezkuntza osatzeko aldatu zuen, eta eskola-komunitateak erabat babesten zuen norabidean aldatu zuen, terrorismoa arbuiatuz eta biktimentzako enpatia txertatuz. Euskarari, auzitegiek zalantzan jartzen zuten hizkuntza nagusi izatetik lehentasunezko hizkuntza izatera iragan zenari, segurtasun juridikoa emateko, zuk ondo dakizun bezala, eta euskara hobetzeko urrats asko eginarazita, esaterako, atzerriko ikastetxeetan sartuta, nire aurrekoetako inork egin ez zuena. Baina gauza bat esango dizut nire eserlekukideari jaramon eginda: facts better than opinions and data better than words. Beraz, datuak ekarri nahi badituzu, datuez hitz egingo dugu; baina datuen gainean oinarritzen ez diren baieztapenak egitekotan, zuen bertsioa gure bertsioaren aurka. Eta beste gauza bat ere esango dizut, Arrondo andrea. Zu Gobernua kritikatzen ari zara... Ez zait gaizki iruditzen, kritikatzea, alegia; baina errealismorik ezaren aitzakiapean ari zara kritikatzen. Eta zu eta zure taldea zarete hemen izarrei begira zaudetenak inor baino gehiago. Eta esango dizut zergatik. Lege bat ez delako Madrilen bakarrik egongo, baita Bruselan ere, Europa federalean ere, Espainia federalean ere… Eta nahiago nuke Alemaniako länder deiturikoen maila izango bagenu, hemen askoz gauza gehiago eta hobeto egin ahal izango baikenituzke. Beraz, independentzia-egoera bat marrazten badidazu, zuk ez daukazuna eta herrialde honek ez daukana, zu ez zaude errealitatean. Eta orain, gustatu edo ez, errealitateaz hitz egiten ari gara. Beraz, legea Madrilen ez: legea, Bruselan; Europako direktibak transposizioz eraman nahi ditugulako, Europa 2020ko planteamenduak hezkuntza osora eraman nahi ditugulako, beste gauza batzuen artean, hemen titulatua lortu duenak Londresen, Bruselan edo beste edozein tokitan berdin-berdin lan egin ahal izatea nahi dugulako. Horiek dira arrazoiak. Maneiro jaunari eta Oyarzabal jaunari buruz, oharren bat edo beste. Maneiro jauna, Espainiako produkzio-sistemak Hamelingo flauta-jotzailearen modura lan egin du eta funtzionatu du, umeak hezkuntzasistematik eramaten baitzituen turismo asko eta eraikuntza asko zegoenean. Beraz, orain efektu bat gertatuko da, produkzio-sistemaren eskaintza ixten denean, alderantzizko efektua gertatuko da. Jende gehiago egongo da; ez Wert legeagatik, merkatuan produkzioeskaintzarik ez dagoenez, hezkuntza-sisteman pertsona gehiago geratuko direlako baizik. Horregatik, hezkuntza-sistemak ateak ireki behar ditu, ez itxi. Eta begira nola dauden datuak (hau Oyarzabal jaunarentzat ere bada). Zeren eta asko hitz egiten da, eta ez da aintzat hartzen edo ez da aintzat hartu nahi izaten hemen berrogei urteko frankismoa egon zela, eta urte haietan intelektualak (ez, ez, barkatu, barkatu, datuak emango dizkizut!)…, eta urte haietan intelektualak kanporatu egin zituzten eta alde egin behar izan zuten. Eta hori Espainiako motxilan egon da luzaro, oso luzaro. Ba al dakizu nola zegoen kontua 1978an, Oyarzabal jauna? 1978an, Espainiako biztanleen % 57,4k soilik zituen lehen mailako ikasketak. Lehen mailako ikasketak soilik. Adi zer ari naizen esaten! 1975ean sei eta hamaika urte arteko umeen % 10 eskolatu gabe zegoen. Zuk Austria aipatu duzu lehen, eta lan pixka bat egin dut datuak bilatzen. Austria, zuk eredu gisa, paradigma gisa aipatu duzuna, begira nola dagoen. Austria penagarri dago! Baina, tira! Hamar urterekin bereizten ditu neskak eta mutilak, baina ba al dakizu zenbat lortu duen PISA txostenean? Izugarria da…! Lehen ere esan dizut: Alemania, Liechtenstein… eta Austria! Entzun hau: Austria, 470 irakurketan 2009ko PISA txostenean. Ba al dakizu zenbat lortu duen Espainiak? 481. Gainera, eztabaida hau ez dugu guk ekarri, Bilduk ekarri du LOMCEri buruz hitz egiteko eta Espainiari buruz hitz egiteko. Ez dugu guk ekarri.. Beraz, erreparatu Finlandiari, erreparatu Suediari, erreparatu Norvegiari: hamasei urte, aizu. Baina ba al dakizu zer proposatzen duzuen? Zuek proposatzen duzuena da DBHko bigarren mailan hezkuntzaagintariek familiari esatea: "Aizu, umea ez doa ondo", eta DBHko hirugarren mailan, hiru aukerarekin hastea, alajaina: nolabait esateko, azkarrenen aukera, erdipurdikoen aukera eta hasierako lanbide-heziketako aukera. Ez dakit nola deitzen diozun zehazki, baina hemen neukan, zu hitz egiten ari zinenean bilatu bai- tut. Irteten garenean esango dizut. Esan nahi dudana da zuek egiten ari zaretena erabateko bereizketa dela, pertsonaren bizitzari eragiten diona, eta hori, ELGAko herrialdeek esaten dutenaren aurka joatea ez ezik, giza eskubideen printzipio orokorren aurka joatea ere bada. Nerabezaroan edo pubertaroan dagoen inork ez du horrelakorik merezi. Ibilbide orokorra egin behar du. Eta gehiago esango dizut. Bazen adostasunlege bat, zuek babesteko zorian egon zinetena, hurrengo hauteskundeetarako, duela bi urteko hauteskundeetarako ematen zizkizuten datuak ezagutu zenituzten arte. Zuek irabaziko zenutela iragartzen zutenez, paperontzira bota zenituzten. Baina beste gauza bat ere esango dizut: ez dela erraza ulertzea ezen nazioarteko ebaluazioen norabideek ratioak murrizteko, dibertsifikazioa areagotzeko, irakasle-kopurua handitzeko eta horien gisako politikak hobetzeaz eta sustatzeaz hitz egiten dutenean... zuek alderantzizko norabidean joatea. Lege honek, gainera, ez du oroimen ekonomikorik. Daukan oroimen ekonomikoa poztasunaren ereserkia da; izan ere, sistematik 4.000 milioi eurotik gora kendu ondoren, orain 400 jarriko dituzuela esaten duzue. Esango didazue nola ezkontzen den hizkuntza-arloan, teknologia berrietan, berdintasunean eta dibertsifikazioan garatzeko baliabideak behar dituen hezkuntza bat baliabide horiek izatearekin. Esango dizut lege honek mimetikoki kopiatzen duela zuek Madrilen egiten aritu zaretena. Hau da, –beste modu batean esango dizut–, Esperanza Aguirrek Madrilen egiten zuena izan da LOMCE egiteko oinarria. Eta badakigu zer gertatu den Madrilen. Madrilen gertatu dena da ikastetxeen ranking-ak daudela eta ikastetxeen ranking horiek eragiten dutela desberdintasuna. Ikastetxe batek balio erantsia neurtu behar du. Ezin da konparatu heterogeneo sortzen dena, Oyarzabal jauna. Horregatik, ezin da egon ikastetxeen ranking-ik, lehen tokian dagoenak askoz eskari sozial handiagoa izango duelako eta, orduan, ikastetxeak aukeratuko dituelako ikasleak, izugarrizko desberdintasuna eraginez; bestalde, ezer ez duenak hutsik geratzen denera joan beharko du. Hori onartezina da, eta hori ari da gertatzen. Horregatik esaten dugu, beste gauza batzuen artean, mesede egiten diola hezkuntza itunduari. Ohartu zaitez hezkuntza itunduaren eskaintza izugarri errespetatzen duen komunitatea garela, errespetatu egiten dugula eta mantendu egin nahi dugula; baina herri-administrazio baten erreferentea sare publikoak izan behar du beti, hau da, hezkuntza publikoa. Hori da haren betebehar nagusia. Hezkuntza itundua gaur egon badago, baina ez du bihar jarrai- tzeko obligaziorik; hezkuntza publikoak, berriz, beti jarraitu behar du. Sailburu andreari dagokionez, bestalde, egia esan, ezin dut ulertu zuk zeure burua arduratsutzat jotzea eta aurrekoak alderantzizkoak direla esatea. Ezin dut ulertu. Ala esan behar didazu gu gauzak proposatzen aritu ginenetik urtebetera joko-eremura iristea arduratsuago izatea dela? Ala zer uste duzu, talde honek, Lopezen Jaurlaritzak, ez zituela planteatzen proposamen alternatiboak Wert jaunaren proposamenarekiko eta gainerakoekiko, batzorde nagusian eta sektoreko konferentzian? Jakina! Eta lan izugarri egin genuen. Eta ba al dakizu nora joan ziren erantzun guztiak? Zuk egindakoak joan diren leku berera. Leku berera. Baina zuk, aurrekoak errespetatzeko printzipioagatik edo Administrazioaren jarraitutasun-printzipioagatik –askoz garrantzitsuagoa da hori–, aurrekoek utzitako tokitik hartu behar zenituen tresnak. Eta zuk, dena delakoagatik, uste baduzu hobe dela Wert jaunari honako hau esatea: "Aizu, ikusiko dugu berriro hitz egiteko aukerarik izaten dugun"… Baina zuk inondik inora egin ez zenuena, eta inolako sendotasunik gabe… Lehenbizi esan zenuen elkarrizketa bat abiatuko zenuela. Zeri buruzko elkarrizketa, andrea, hau berez txarra bada? Zertaz hitz egin behar zenuen? Zertaz hitz egin behar zenuen zuk? Gero luzamendu bat. Aizu, andrea, luzamendu bat! Nola luzamendu bat! Niretzat txarra dena txarra da gainerakoentzat ere. Eta, gainera, luzamenduak amore ematea eta etsitzea esan nahi du, zu honako hau esaten ari zarelako: "Handiena erosiko dizut, baina zoaz denboran pixka bat atzerago". Eta hori da zuk egin zenuena. Eta niri, egia esan, hori ez zitzaidan arduratsua iruditu. Ez zitzaidan arduratsua iruditu, ezta aurrekoarekiko errespetuzkoa ere. Zu jarrera adanista batetik abiatu zinen, eta zuk jarri zenuen. Eta, gainera, beste gauza bat esango didazu, ez baitaukat ia denborarik; beste gauza bat esango didazu. Izan ere, zuk uste baduzu euskal hezkuntzasistemak eskumen guztiak dituela, nork dio beldurra Virginia Woolf-i? Zuk segi Godot-en esperoan, ea iristen den! Heziberri 2020k bi arazo ditu. Lehen arazoa, eta zuk zaindu behar duzuna baldin eta euskal hezkuntza bateratuak esan nahi duen guztia mantendu nahi baduzu, alde batekoak soilik diren tik jakin batzuk kendu behar dituzula. Hori da Heziberri 2020k duen lehen arazoa. Baina badu beste bat ere: Heziberri 2020, ibilbide luzekoa izanagatik ere, dekretua izango da, eta dekretu batek, andrea, ezin du joan lege organikoaren aurka. Beraz, zer geratzen da? Geratzen dena auskalo zer den. Bi forma geratzen dira: batetik, intsumisioa, nik ez-errealistatzat jotzen dudana eta, gainera, zu erotu egingo zintuzkete errekurtsoekin eta ez zenuke jakingo nondik irten (gobernu batek legezkotasunprintzipioa bete behar du); eta, bestetik, legeak xedatutako errekurtsoak erabiltzea. Konstituzionaltasunerrekurtsoa, Auzitegi Gorenaren aurrera irits daitekeen errekurtsoa; zuhurtziaz indargabe uztea, alegia. Buruargi izatea eta erantzukizunak erabiltzeko orduan denbora irabaziz joatea, euskal hezkuntza-sistemarako kaltegarria iruditzen zaizuna ekiditeko... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2946
10
56
27.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
… eta horrela, honako hauek gehiengo osoa galduko duten unera iritsi arte, galduko dute eta. Galduko dute-eta, aurki, gainera; eta gu garaiz iritsiko gara.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2947
10
56
27.11.2013
BERRIOZABAL BÓVEDA
EA-NV
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, legebiltzarburua. Oyarzabal jauna, zuk handik eta hemendik defendatu nahi baduzu ere, hezkuntza-ministro batek izan beharko lukeenaren antitesia da Wert. Pedagogia eta hezkuntza ez dira ezkontzen harekin. Etengabe inprobisatzeko joera du. Jarrera larderiatsuak ditu. Suteak eragin eta elikatzen ditu, bakea eta patxada bilatu beharrean. Bost axola zaio herri-aldarria. Zuk defendatzen duzun hori da José Ignacio Wert, berak praktikatzen ez dituen balioak predikatzen dituen ministroa: errespetua, elkarrizketa, lankidetza eta berrikuntza. Ez dago balio horien arrastorik haren jokabidean. Berriro diot ez dugula ukatzen gure sistema hobetzeko aukera, eta prest gaudela zentzu horretan lan egiteko; baina inoiz ez LOMCEk planteatzen dituen proposamenekin. Ministroak berak aitortu zuen Gorteetan euskal hezkuntza-sistema, ona ez ezik, oso ona ere badela. Beraz, nola liteke gure erkidegoaren errealitatea ez bezalakoa duten erkidegoei aplikatu nahi dizkien neurri berak guri aplikatu nahi izatea? LOMCE, esan dizut lehen ere, homogeneizatzeahalegin argia da, sistema desberdinen artean koherentzia gordetzeko premiak ez duelako justifikatzen, inolaz ere, uniformetasun-maila hori. Euskal unibertsitate-irakasle batek aurreko batean zioen bezala, Estatua sare pelagikoaren mekanismoa erabiltzen ari da, "dena nirea da" mekanismoa, 149.1 artikuluan aurkitu duten eskumen-iturri agortezina. Zuei dena oinarrizko legeria iruditzen zaizue, hezkuntzan eta aurrean jartzen zaizuen guztian. Celaá andrea, ez dut zalantzarik egiten Gobernu sozialistak Eusko Jaurlaritza izaten ari den erantzukizun bera izango zukeela; baina gauza bat esango dizut, euskal sozialistak ez direla oso arduratsuak izan Kongresuan eta Senatuan. Euskal hezkuntza-sistema orain arte bezala garatzen jarraitzea xede zuten zuzenketen alde bozkatzeko aukeraren aurrean, euskal sozialistok aurka bozkatu duzue. Eta erkidego batek proiektu pedagogiko baten eta… (ez da gezurra, Pastor jauna, Kongresuko eta Senatuko aktetara jo dezakezu), erkidego batek proiektu pedagogiko baten eta dekretu gisako bere curriculum-garapenaren inguruan bat eginda, ibilbide luzea izan dezake, eta lana, dudarik gabe, baliagarria izango da gure sistemarako, lege berri bat adosteko oinarri sendoa izango delako. Lege bat, ordea, organikoa izanda ere, komunitate politikoaren eta hezkuntza-komunitatearen onarpenik ez badu, porrotik handienera kondenatua dago. Horregatik, LOMCEren aurrean, akordiorako jarrera eta adostutako ekimenak eskaintzen ditugu, batik bat. Eta Arrondo andreak aipatu du Euzko Alderdi Jeltzalearen jarrera "epela". Euzko Alderdi Jeltzaleak, hasteko, kritika politikoa egiteaz gain, zuek ez bezala lan egin du eta proposamenak idatziz jarri ditu. Aukerak izan dituzue, baina ez dituzue erabili. Zuen eredua argia da: manifestazioetara joan eta gainontzekoek konpon ditzatela arazoak. Baina hori ez duzue LOMCEn bakarrik egiten. Ohituta gaude, zuen ustezko eredu propio horretan ezaugarri nagusietako bat da. Zuk zeuk aitortu duzu urtarrilean Legebiltzar honek LOMCE modu argian arbuiatu zuela, baina zer egin zuen Euskal Herria Bilduk? Abstenitu. Legeproiektua Gorteetara iritsi zenean, Euzko Alderdi Jeltzaleak osoko zuzenketak aurkeztu zituen, eta, osoko zuzenketez gain, zatikakoak. Baina, horretarako, lan egin behar da eta Amaiur taldeak ez zuen lan handirik egin. Han bai, gure ustez, izan dira epelak; Errekondo jaunaren antzerkia bai, baina, gainontzekoan, fundamentu gutxi. Hori bai, eskertu behar diot Amaiur taldeari Euzko Alderdi Jeltzalearen lana onartu izana eta gure zuzenketen aldeko botoa eman izana. Hezkuntza-sistema propioa eraiki beharraz aritu zara, eta duela aste gutxi hemen bertan gure taldeak aurkeztutako zuzenketa batean Jaurlaritzari eskatzen genion urratsak eman zitzala hezkuntza arloan eta arlo sozial eta politikoan dabiltzanekin adostasunak lantzen hasteko. Zer egin zuen Euskal Herria Bilduk? Berriro ere abstentzioa. Sistema propioa eraiki nahi, eta legea egiteko asmoaren aurrean berriro ere abstenitu. Berriro ere manifen alde eta Legebiltzarrean kale. Eta azken egunotan ari zarete Madrilek argi berdea eman diola eta Legebiltzarrak gorria eman behar diola. Guk gaur argi gorria emango diogu, baina, guretzat behintzat, bigarren aldia da, zeren Bilduk argudiatzeari argi laranja eman zion, abstenitu egin zen. Hortaz, eskatuko nizueke apaltasun handiagoa, gutxienez hiru aldiz kale egin duzue-eta kontu honi dagokionez. Lehen ere esan dut helegiteak ez dituela begibistan ditugun arazo guztiak konponduko…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2948
10
56
27.11.2013
BERRIOZABAL BÓVEDA
EA-NV
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
… –inork ez du halakorik esan–, baina urrats garrantzitsu bat dela gure eskumenen defentsari dagokionez. Eta legearen aplikazioari dagokionez, desobedientzia, zuen ustezko ereduaren teoria horretan leku destakatua betetzen duena hori ere. Desobedientzia, planto egin, ez aplikatu, intsumisioa… Bai, teorian bai, baina praktikan? Zenbat lege eta arau utzi ditu bete gabe Euskal Herria Bilduk edo dena delakoak? Esadazu bakar bat. Prentsari begiratuta, ikus daiteke gaur esan dituzuenak berriro ere hitz hutsak direla, ze, ados egon ez arren, hainbat lege betetzen dituzue, hemen gauden gainontzekook bezala. Zigor Kodearen ikuspegitik norbanakoen erantzukizun pertsonalak hasten diren unean, orduan bai, intsumiso izateko gogoa kentzen hasten zaizue. Begira zer erantzuten zuen, elkarrizketa batean, hor eserita egon beharko lukeen legebiltzarkide batek. Hala galdetzen zioten: "Zeren zain zaudete desobedientzia instituzioetara eramateko?". Eta zera zioen: "Orain alderdiei dagokigu hausnartzea zertan eta noiz izan daitekeen baliagarria bide hori. Erabaki politikoa da. Ezin da alkate edo kargu instituzionalen eskuetan utzi, emaitza zein izan daitekeen ongi aztertu behar da. Ondo dago pentsatzea halako erabaki bat hartu behar dela, baina era berean pentsatu behar da ekintza horrek ondorio kaltegarriak izan ditzakeela herritarrengan. Desobedientzia zibila ondo erabili beharreko tresna bat da ondorioak egokiak izan daitezen". Ahí está la clave: antes de tomar cualquier decisión hay que prever y valorar bien las consecuencias que puede tener. Y el Partido Nacionalista Vasco lo tiene muy claro: no va a poner en riesgo en ningún momento la seguridad jurídica de la ciudadanía en relación con el ámbito educativo, ni por acción ni por omisión. Eta lantaldeari dagokionez, tresna bat izan daiteke, baina ez dugu uste une honetan behar dugun tresna denik. Ez dugu uste tresna bizkor eta eraginko- rra denik. Gainera, egon badaude Hezkuntza Administrazioaren, Jaurlaritzaren eta hezkuntza-eragileen elkarlanerako gune eta foroak. Eta Jaurlaritzari dagokio lidergoa, ez Legebiltzar honi. Gure ustez, Jaurlaritzaren eta hezkuntza arloko eragileen elkarlana da bidea Eta, bide batez, aukera hau erabili nahi dut euskal hezkuntza-sistemako eragile guztiei, sare publikoari, itunpekoari, familiei euren lana eta konpromisoa eskertzeko. Ziur gaude orain arte bezala hor jarraituko duzuela, erakundeen ondoan, euskal hezkuntza-sistema osoak aurrera egin dezan. Trataremos de hacer todo lo que esté en nuestras manos para esquivar la aplicación de la ley, para minimizar las posibles consecuencias, pero sobre todo, y en todos los casos, lo haremos sin poner en riesgo al alumnado, al profesorado y al sistema en sí. No es la primera vez que nos enfrentamos a una situación compleja como esta. Estamos convencidos y convencidas de que seremos capaces de superar esta dificultad desde parámetros de seguridad jurídica, como hemos hecho en otras ocasiones. Estamos seguros y seguras de que el Gobierno Vasco seguirá ofreciendo un servicio de calidad a la ciudadanía, y de que seguiremos dando pasos hacia un sistema educativo excelente. Y, señor Oyarzabal, dice que la LOMCE la apoyan la mayoría de los españoles, pero nosotros miramos a lo que dice la sociedad vasca, que es a la que usted debería mirar. No sabemos si se ha parado usted un solo momento a mirar a Euskadi y ver lo que le está diciendo a la sociedad vasca. Señor Oyarzabal, la sociedad vasca le está diciendo a usted, y a todos sus compañeros, algo que Miguel Unamuno ya dijo a Franco, que es: "Venceréis, pero no convenceréis". Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2949
10
56
27.11.2013
AGIRREZABALA MANTXOLA
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, mahaiburu anderea, eta arratsalde on guztioi. Euskal Herria Bilduk ebazpen-proposamen bakarra aurkeztu du, ponentzia bat edo lantalde bat sortzekoa. Izan ere, joan den astean Espainiako Senatuan argi berdea eman zitzaion LOMCE legeari, eta bihar, Kongresuan. Hemen, Euskal Herrian, argi gorria emateko garaia iritsi da. Iritsi da garaia lege honen aurka azken hilabete luzeetan izandako agerraldi eta mobilizazioei bide ematekoa. Garaia iritsi da Euskal Herrian gure hezkuntza-sistema propioa eraikitzeko urratsetan aurrera egitekoa. Helburu horiekin planteatu dugu ponentzia, denok bilduko gaituen espazio edo foroa, bai eragile sozialak…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2950
10
56
27.11.2013
AGIRREZABALA MANTXOLA
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
… bai eragile sindikalak eta baita eragile politikoak ere, hausnarketa garden, parte-hartzaile eta sakona abiatzeko asmoarekin. Ez gara hutsetik abiatzen: hezkuntza-eragileek jadanik eraiki eta eraikitzen ari dira adostasunak. Hezkuntza-eragileek bidea erakutsi digute, adostasunetara iristeko bidea, LOMCEri aurre egiteko bidea, hezkuntza-sistema propioa nola eraiki erakusten digun bidea. Legebiltzar honetan ere, gaur goizean entzundakoaren arabera, Alderdi Popularra izan ezik, beste guztiok argi dugu LOMCE ez dugula nahi. Argi dugu herri honi eta herri honen hezkuntza-sistemari eraso egiten dion legea dela. Argi dugu herri hau zapuztu egin nahi duela. Hau horrela izanik, Urkulluren Gobernuak LOMCEri aurre egiteko sekula gobernu batek pentsa eta desio zezakeen babesa du. Minbre guztiak ditu saskia osatzeko, LOMCEri ez esan eta honi aurre egiteko. Horretarako jartzen dugu mahai gainean ponentzia osatzea, elkarlanean aritzeko eragile sozial, sindikal eta politikoak. Hitzetatik ekintzetara pasatzeko momentua da, deklarazioetatik ekintzetara. Ulertezina da, beraz, bai Euzko Alderdi Jeltzalearen eta bai PSEren jarrera: ez dute ponentzia osatu nahi. Ordu asko eman dira Legebiltzar honetan LOMCEri ezetz esaten –akten liburua ikusi besterik ez dago–, baina aurrerapausorik ez. Horixe da, hain zuzen ere, PSEk eta EAJk nahi dutena? Elkarlanean aritzeak eta adostasunetara iristeak denon arteko lana eskatzen du. Denok gaude barku berean, ikasle, irakasle, guraso, hauen ordezkariak, herri-ordezkariak eta erakundeak. "Hitzaren etxea", "herritar guztien etxea", "ate irekiak", "parte-hartzea". Askotan, harro-harro erabiltzen ditugu kontzeptu horiek, baina praktikan jartzean arazoak besterik ez dugu. Eman diezaiegun hitza hezkuntza-eragileei, egin dezagun lan denok elkarrekin LOMCEri ezetz esateko eta gure hezkuntza-sistema propioa eraikitzeko. Nork egin diezaioke horri uko? Ulertezina da EAJren eta Partidu Sozialistaren jarrera ponentziari ezetz esateko garaian. Gaur egun ponentzia ezberdinak daude martxan: cannabisarena, bake eta bizikidetzarena, orain dela bi aste onartutako gazte-ponentzia (EAJren babesarekin), eta abar, eta abar. Ez al da garrantzitsua eta herri honetarako funtsezkoa hezkuntza? ¿Cómo se entiende que el lehendakari diga "LOMCEk Europako baldarrenen pelotoian jarriko luke Euskadi, eta Jaurlaritzak ez du horrelakorik onartuko, Euskadiren etorkizuna baitugu jokoan"? Ez dugu etorkizun hori jokoan? Hezkuntza ez da funtsezko gakoa pertsonen prestakuntza integralerako eta Euskal Herriaren biziraupenerako? Ulertezina da EAJren eta PSEren jarrera ponentziari ezetz esatean. Hezkuntza-gaietan Legebiltzar honetan gai asko jorratzen dira: haur baten ezintasuna dela eta, garraiorik eza, orain dela gutxi batzordean ikusi genuen bezala; Sopuertan eskola publikoa sortzea; Gasteizko eskola-mapa eratzea; kanpotik datozen ikasleak euskaratik salbuestea; ikastetxeetako erremanenteak mantentzea; ikastetxeetako obrak; eskoletako wifiak, eta abar, eta abar. Gai hauek guztiak garrantzitsuak dira. Ez al da garrantzitsua eta hil ala bizikoa gure hezkuntzaren etorkizuneko zutabeak ezartzea ere? Ez al da garrantzitsua gure hezkuntza eta herria zapuztu dezaketen erasoei, LOMCE bezalako erasoei, aurre egitea ere? Ez al da garrantzitsua gure hezkuntza-sistema propioa eraikitzea ere? Honetaz hitz egiten ari gara, hau guztia ahalbideratuko duen marko batez. Zeri diote beldur EAJk eta Partidu Sozialistak? Hezkuntza-eragileek argi eta garbi erakutsi digute bidea borondatearekin, lanarekin eta elkarlanarekin egiten dela. Argazki ederra erakutsi ziguten urriaren 12an Bilboko kaleak bete zituztenean. Horixe bera espero dute ordezkari politikoongandik. Egin diezaiogun aurre denon artean LOMCEri eta egin dezagun bide propioa denon artean. Atera gaitezen egungo markoaren mugen errotondatik, Madrilek inposatzen digun markoaren errotondatik. Har dezagun gure bidea, euskal hezkuntzaren bidea. Gaur hezkuntza-eragileei eta gizarteari erakutsi behar diegu kapaz garela denon artean lan egin eta adostasunetara iristeko; ezin dugu eragileengan eta gizartean frustrazioa sortu. Ponentzia eratu dezagun, denok bertan parte hartu ahal izateko. Zer ejerzizio sinpleagorik, eseri, entzun, hitz egin eta adostea baino? Horixe bakarrik, horretaraino eskatzen dugu. Eta hori da aurkeztu dugun ebazpen-proposamena. Begiratu diegu beste alderdien ebazpen-proposamenei eta PSErengandik hasiko naiz. Zure eskuinera begiratu besterik ez duzu, nire ezkerrera. Eta herri honek nahi duena da ez egotea Madrilen mende; bere bidea egin nahi du. Hara ze erraza. Badakit hau ez zaizula gustatzen; beraz, ez dakit nor dagoen gehiago izarrei begira. Baina hel diezaiegun ebazpen-proposamenetan egiten dituzun proposamenei. Sus resoluciones son, sobre todo, propuestas declarativas, que van en la línea de lo expresado hasta la fecha en este Parlamento. Zuek egindako ebazpenak proposamen deklaratiboak dira, batik bat, orain arte Legebiltzar honetan esandakoaren bidetik doazenak. Baina kezkagarriena, Celaá anderea, ez da hori; kezkagarriena ebazpenproposamenen azpian dagoen filosofia da. Hemen bi eredu daude. Bata da ezker/eskuin. Zuk gaur goizean erabili duzun argumentazio guztia parametro horien barruan kokatu da: ezker/eskuin. Horixe da zuk gaur goizean egin duzun ejerzizioa eta baita ere zure ebazpen-proposamenetan azaltzen dena: muturreko eskuinak edo eskuin-muturrak egin duen kontrarreformaren kontra joan. Eta, hain zuzen, gu ezkerreko printzipio ideologikoekin ados gaude, printzipio ideologiko horiekin bat gatoz. Baina bada beste dimentsio bat eta beste eredu bat, zuk gaur goizean hemen tratatu ez duzuna eta zure ebazpen-proposamenetan ere ez dagoena: Euskal Herria/Espainiako Estatua. Hori beste eredu bat da: Euskal Herriko eredua edo Espainiako eredua. Eta hemen ez gaude ados. Euskal Herria Bilduk oso argi dauka Euskal Herriko eredua nahi duela. Eta Partidu Sozialistak? Zeren LOMCEren aurka bai, bazaudete, baina Madrilekiko dependentzia, menpekotasuna, zuen ebazpenen funtsean dago. LOMCE ez, LOE bai esatera etorri zara gaur goizean.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2951
10
56
27.11.2013
AGIRREZABALA MANTXOLA
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Horixe da defendatzen duzuna, gaur goizean esan duzun bezala. Non gelditzen da euskal hezkuntza-sistema propioa, Euskal Herritik sortua Euskal Herrirako, euskal herritarrekin? Esan bezala, parametro horietan ez gatoz bat, Celaá anderea. Bi eredu daudelako: euskal eredua, guk defendatzen duguna (edo, behintzat, guk euskal ereduaren aldeko apustu irmoa eta garbia egiten dugu), eta Espainiako eredua. Zuek Espainiako ereduan zaudete. EAJren ebazpen-proposamenen aurrean, ez dugu ikusten apustu irmorik ez aplikatzeko. Berriozabal andereak jakin badaki, berarekin hitz egin dugulako, guretzat hau inportantea dela, neurriak hartu behar direla ez aplikatzean. Auzitegi Konstituzionalaren aurreko errekurtsoak ez du esan nahi aplikatuko ez denik –zuk zeuk esan duzu gaur goizean–, alderantziz baizik: aplikatu, aplikatuko da. Gaur goizean argumentu eta arrazoi asko entzun dira LOMCEren kontra, baita Gobernuaren ahotik ere. Hala ere, herri honek postura irmoa eta sendoa eskatzen dio Gobernuari. Bere ordezkarien ahotik entzun nahi du ez dela aplikatuko. Gaur zeukan aukera sailburuak ozen eta irmo hori esateko, baina aukera horretaz ez da baliatu. Aukera ezin hobea galdu du gaur Urkulluren Gobernuak, gure ikuspuntutik. Ez aplikatzeak planto egitea esan nahi du. Badakit hau zuentzat marra gorri bat dela eta ez duzuela honetaz hitz egin ere egin nahi, baina begira zer esan zuen Mayor Zaragozak orain dela egun batzuk: "Rajoy recomendó en septiembre de 2008 la objeción de conciencia por una asignatura, la de la Ciudadanía. Oraingoan, lege bategatik da. Hezkuntza ez da inposatzen. Kasu honetan, kontzientzia-eragozpena da erantzuna". Orain dela egun batzuk esan zuen hau Mayor Zaragozak, eta, nik dakidanez, oraindik Euskal Herria Bildun ez da afiliatu. Nik dakidanez, behinik behin, eta ez dut uste Euskal Herri Bildukoa izatea leporatu ahal zaionik. Gaur goizean, eta nik uste dut trasladatu duzuela ebazpen proposamenetara ere, bi diskurtso entzun ditugu. Bata da etsipenaren diskurtsoa, sailburuaren ahotik: "Nahi dugu, baina ezin dugu. Proposatu diogu Madrili, baina ez digu kasurik egin". Y el otro, el del triunfalismo –por su parte, señora Berriozabal–: "Eta zu handiagoa", "zu handiagoa". Horixe da, hain zuzen, zuk gaur aditzera eman duzuna. Esta mañana, la consejera nos ha solicitado apoyo: "Gure hezkuntza-sistema babesteko neurriak laguntzea eskatzen dut". Gu prest gaude horretarako, ez izan zalantzarik. Izan ere, ez da gure asmoa, Oyarzabal jauna, paparra ateratzea. No. Gure hezkuntzaren eta gure herriaren etorkizuna dago jokoan. Horretaz ari gara. Ez itzazu terminoak nahasi, Oyarzabal jauna. Beraz, ez dugu ulertzen EAJren ezetza ponentziari, zeren gaur goizean Berriozabal andreak esan du hori Gobernuari dagokiola. Guretzat, batak bestea ez du kentzen. Gu ponentziaz hitz egiten ari garenean, da denok, hezkuntza-agenteak, herri-ordezkariok, denok, mahai batean esertzea, hitz egitea eta adostea. Horixe da, hain zuzen, lehen esan nahi nuena. Y esta mañana ha dicho usted misma… EAJk Euskadin eta Euskadirentzat egindako hezkuntza bat nahi duela. Horretan bat gatoz, horretan bat gatoz! Eta EAJk hezkuntza-komunitatearekin adostutako hezkuntza bat nahi duela. Horretan ere bat gatoz, hezkuntza-komunitatearekiko adostasuna bilatzen dugu! Hezkuntza-komunitatearekin eta eragile politikoekin ere bai, horixe nahi baitu lantaldeak eta horixe planteatzen baitu Euskal Herria Bilduk lantaldea planteatzen duenean; zuk gaur goizean esan duzuna bera. Hortaz, ez dugu ulertzen Euzko Alderdi Jeltzalearen jarrera. Baina beste gauza bat esango dizut. Konfrontazioa, eta zuk horrela kokatu duzu gaur goizean, ez da Euskal Herria Bildu/EAJ. Ez, konfrontazioa ez da hori, zeren konfrontazioa Euskal Herriaren eta Estatuaren artekoa da. Horixe da iparrorratza, horrantz jo behar dugu, eta behin baino gehiagotan eskaini dizuegu eskua elkarrekin lan egiteko. Desadostasunak baditugu, eta ez nolanahikoak, baina iparrorratza horixe da: konfrontazioa ez gure artekoa, baizik eta Euskal Herriaren eta Estatuaren artekoa da. Hori garbi edukitzea oso inportantea iruditzen zait, eta arrazoi hori, bakarrik ponentzia planteatzean, egon badago. Izan ere, zer esango diezue hezkuntza-eragileei? Nola justifikatuko duzue ez duzuela lantaldea babesten? Zergatik eragotzi nahi diezue elkarrizketa Ganbera honetan, denon etxea, hitzaren etxea, ate irekiak, parte-hartzea… den Ganbera honetan? Zergatik? Zergatik ez dugu lantalde bat sortuko, lehen esan dizudan bezala? Hamabi lantalde daude, batez ere horretarako, denok hitz egitea eta ados jartzea ahalbidetzeko! Emango dituzue azalpenak zergatik ez duzuen lantaldea babestuko. Eta, bukatze aldera, erreparatu nahi dut gure taldeak gaur arratsaldean bertan, hona etorri aurretik, zuen taldeari egindako proposamena. Gu bat gatoz zuek planteatutako 31. ebazpen-proposamenarekin. Nosotros le hemos propuesto una transaccional, que ha sido rechazada, en la que se decía: horretarako lantalde bat sortuko du, euskal lege bat lortzeko. Guk erdibidekoa proposatu dizugu, ezetza jaso dugu. Se lo hemos dicho más de una vez. Estamos de acuerdo con la ley, pero consideramos que el camino más adecuado y oportuno para eso es la creación de una ponencia. Hori behin baino gehiagotan esan dizuegu. Bat gatoz legearekin, baina iruditzen zaigu horretarako biderik egokiena eta aproposena ponentzia sortzea dela. Lehen esaten nizuena: denon artean egitearena. Bai beste planteamendu bat egiten genizuela, eransten genuela beste puntu bat.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2952
10
56
27.11.2013
AGIRREZABALA MANTXOLA
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Baina, nahiz eta horrela planteatu dizuegun, ez duzue onartu. Bukatze aldera, gauza bera errepikatu nahi dut. Bat: guk ponentzia, eta horixe bakarrik, kontzienteki planteatu dugu, nahi dugulako hezkuntza-eragile guztien eta herri-ordezkari garenon artean foro bat, lantalde bat osatu, LOMCE ez aplikatzeko zer mekanismo jarri behar diren denon artean adosteko, eta baita ere gure hezkuntza-sistema propioaren bidea egiteko. Hori, batetik. Eta bigarrenik, EAJri argi eta garbi esan nahi diot: konfrontazioa ez da gure artekoa (lehen esandakoa); konfrontazioa Euskal Herriaren eta Estatuaren artekoa da. Horren alde apustu egiten baldin baduzue, zuen alboan edo zuekin edukiko gaituzue. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2953
10
56
27.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Buenas tardes a todos. Agirrezabala jauna, zalantzan jartzen duzu Talde Sozialistak edo Alderdi Sozialistak, Lópezen Jaurlaritzak, euskal hezkuntza defendatzen zuela? Zalantzan jartzen duzu? Ez dakit! Harrigarria iruditzen zait zuk hain jarrera erredukzionista izatea eta erakustea Ganbera honetan, hain jarrera primarioa, esanez, hain zuzen, batetik zuen Euskal Herria dagoela, ulertzen denez, eta bestetik Talde Popularraren eta Talde Sozialistaren Espainia dagoela. Errespetu osoz esan behar dizut, Agirrezabala jauna, jarrera hori zeharo sinplista dela, zeharo erredukzionista. Zeren, aizu, esan iezadazu zer den Euskal Herria. Gaur, zer den Euskal Herria. Euskal Herria euskal hizkuntzaren eta kulturaren lurraldea da. Hori da Euskal Herria. Euskal hizkuntzan eta kulturan Nafarroarekin eta Ipar Euskal Herriarekin partekatzen dugun gunea. Horixe da gaur Euskal Herria, Gernikako Estatutuaren Euskal Herriaz harago, hots, "Euskal Herria Euskal Autonomia Erkidegoa da", juridikoki eta politikoki. Beraz, errealitateaz hitz egin nahi badugu, hitz egin dezagun errealitatetik. Izan ere, errealitatea da, datu guztien arabera, euskal herritarren % 25ek bakarrik nahi duela itxuraz independentzia; % 29k, berriz, ez du nahi, eta, gainerakoek, ikusiko dugu, iristen bada. Baina begira zer gertatu den Kanadan, Quebecen (Auzitegi Gorena), eta ikusiko dugu zer gertatzen den Eskozian Salmonekin, ikusiko dugu, eta ikusiko dugu nola garatzen den auzia Katalunian. Baina, egia esan, gaur egun, estatu, herrialde eta konstituzio gehienak federalak dira. Eta herrialde horiek egin dute aurrera urteetan zehar, elkar ulertuz, beren desadostasunak konponduz: federalek. Herrialde horiek. Beraz, argitasuna, argitasuna, mesedez. Argitasuna. Ez eman zartakoa, besterik gabe, Talde Popularrari, Talde Sozialistari, Espainiako Bankuari, eta gu, hemen, Euskal Herrian…, hori ez baita horrela. Hori ez da horrela. Guk hogeita hamasei ebazpen-proposamen defendatu eta aurkeztu ditugu, eta euskal hezkuntzasistemak dituen eskumenak defendatu ditugu, bai baitauzka, baina ez guztiak, logikoa denez, Espainiak ere ez baitauzka Europarekiko, ez baitauzka. Beraz, hogeita hamasei ebazpen-proposamen horiek aurkeztu ditugu. Eta harritu egiten gaitu zuek bakarra aurkeztu izanak. Izan ere, egia da kontuan hartu dugula zuek baztertu egiten duzuela LOMCE. Bide batez esanda, gainerako hezkuntza-eragileek ere bai, baina ez guztiek. Ezin daiteke hitz egin guztien izenean, aizu! Beraz, guztiek ez. Egia da, kontuan hartu dugu hezkuntza- eta gizarte-eragile gehienek baztertu egiten dutela LOMCE. Kontuan hartu dugu. Baina zuk, orain, lantalde bat bakarrik nahi duzu, Fierabrasen baltsamoa izango balitz bezala. Hau da, denok joango gara lantaldera LOMCEri buruz zer pentsatzen dugun esatera. Baina, aizu, urtebete daramagu eta esanez zer pentsatzen dugun LOMCEri buruz! Denok! Orduan, esan iezadazu nola kudeatuko duzun. Zuk gailurreraino igotzen dituzu itxaropenak, eta, gero, frustrazioa kudeatu behar duzu. Zer frustrazio? Bada, zuk asmatzen dituzun indar horiek elkartu egingo badira, azkenean zer eskatzeko izango da? Intsumisioa. Nork kudeatuko du frustrazio hori, zeina Jaurlaritza honek ez baitu egingo –ziurtatzen dizut–? Baina zuk ere ez zenuke egingo gobernu batean egongo bazina; hori ere ziurtatzen dizut. Izan ere, zure gobernuak ere ikusi ditut, badakizu? Horiek ere ikusi ditut. Zuk ere ez zenuke egingo. Zergatik ez zenuke egingo? Jendeari tituluak eman behar zaizkiolako, eta, jakina, norbaitek DBHko titulu bat eta Batxilergoko titulu bat eman behar duenean, eta esaten dizutenean: "Ez, begira, ezin da, zu ez baitzara ari honi jarraitzen"… Zerekin emango dizkiegu tituluak? Zer egin behar dugu? Aizu, inoiz lortzen baduzue lortu ahal izango duzuela esaten duzuen independentzia desiratu hori, oraindik ez zaudeten baina bazaudetela esaten duzuen Euskal Herri horretan baitzaudete, orduan… Orduan, ikusiko genuke, ezta? Baina gaur gaur da. Eta, gaurgaurkoz, behintzat, ez herrialde honek bakarrik, baizik eta gainerako herrialdeek eta euskal herritarrei egiten dizkieten inkestek, egia esan, ez dute zuk nahi duzun emaitza ematen. Beraz, argitasuna, eta, beraz, errealismoa. Esan beharra daukat, benetan, Alderdi Popularrak helarazi dizkigun zuzenketek sekulako harridura eragin didatela, ezta? Sekulako harridura, zeren, jakina, nik banekien Oyarzabal jaunari ez zitzaiola LOMCE gustatzen, nik banekien hori; izan ere, Oyarzabal jaunari LOMCE gustatuko balitzaio, ez zituen aldeztuko hemen egiten ditugun hainbat eta hainbat hezkuntza-politika, aldeztu egin baititu. Izan ere, jakina, Talde Popularrak planteatzen dizkigun hamabi ebazpen-proposamenetatik, bada, benetan, uste dut bat ere ez datorrela bat LOMCEk esaten duenarekin. Izan ere, jakina, ingelesaren ikaskuntza bultzatzea, lanbide-heziketa duala bultzatzea –hori egiten dugu–, kalitaterik handiena bultzatzeak lehentasunezko helburua izan behar du, sistemaren emaitzak hobetzea, informazioaren eta komunikazioaren teknologiak sustatzea, irakaslearen figura indartzea, hezkuntza-askatasuna defendatzea, aniztasunari erreparatzea, inklusibitatea, zuzentasuna eta aukeraberdintasuna…, alegia, hau ez dela LOMCE! Ez, hori ez da LOMCE. (Murmullos) Gaur goizean saiatu naiz –baina ez dut lortu, ikusten dudanez– zuei sinetsaraztea hori ez dela LOMCE, baina hau ez da LOMCE. Beraz, eztabaidaz nahasi gara. Izan ere, horietako hainbat eta hainbat proposamenetan jarriko bazenu zer esan nahi duen gure hizkuntza-sistema hobetzeak, bada, ados; gertatzen dena da hau ez dela LOMCE. Horixe da arazoa. Horixe da arazoa. Orduan, zer gertatzen da guk planteatu ditugun proposamen batzuekin? Bada, begira, Euzko Abertzaleak taldearekin adostu ditugun proposamenen erdiak gutxi gorabehera –ez dakit erdira iristen diren– ildo honetatik doaz funtsean. Haien ildoa da gure eskumenak defendatzea, haiek adimenez erabiltzea; saiatzea ez egiten nahitaez egin behar ez dugun ezer; behar dugun denbora hartzea, gure denbora eskatzea gure eskumenak garatzeko, oso zaila baita 2014-2015era iristea Lehen Hezkuntzako sarrerarekin (Lehen Hezkuntzakoarekin), oso zaila; errekurtsoak aurkeztea legearen esparruan; zuhurtasunezko indargabetzeak eskatzea legearen esparruan; hau da, gure hezkuntza-sistema defendatzea LOMCEren aurrean. Eta horixe egin nahi dugu. Zer gehiago? Bada, jakina, euskal hezkuntzasistemaren modernizazioa bultzatzeak dakarrena defendatzea. Izan ere, erronka globalei egin behar diegu aurre; ezin dugu denbora galdu galtzen ari garen bezala, urte eta piku baitaramagu LOMCEz hitz egiten. Beraz, ikusi behar da zer erronka ditugun mundu global honetan, eta batzuk hasiak gara horiek lantzen: komunikazioaren teknologiak, eta ingelesa edo hirueletasuna bultzatzea. Horretaz ari garela, azken euskal Soziometroan, familien % 40k babesten du hirueletasuna; D eredua, berriz, % 30ek babesten du. Eta hori ere errealitatea da. Hori argitasuna da! Orduan, zer gertatzen da? Galdera egin zaien euskal familia gehien-gehienek eredu hirueleduna nahi dutela. Hau da, ez dute hizkuntza-eredurik nahi; ez A, ez B, ez D. Hirueleduna. Eta hirueledunak esan nahi du ez bakarrik ingelesa irakastea, baizik eta ingelesez irakastea, ez dadin geurea, bestea edo aurrekoa bezalako belaunaldirik egon, atzerriko hizkuntza bat ikasteko dirua eduki behar baitzuten akademia batera joateko. Horixe da errealitatea. Beraz, aukera-berdintasuna nahi dugu, berdintasuna, aukera-berdintasuna, eta LOMCEk urratu egiten du. Gure proposamenek, bestalde, arreta handiz zaintzen dute gure politika ez aldentzea Europa 2020tik, eta LOMCEk aldendu egiten du. Hau da, letra lodiz egindako epigrafe desiratuen aitzakiarekin, ez dago garapenik, ez emaitza eraginkorrik. Bide batez esanda, Espainiako hezkuntza-sistema dagoen eraginkorrena da, kontuan izanik baliabide ekonomiko urriak dituela emaitza jakin batzuetara iristeko. Alegia, alderaketa egiten duzuenean, jar ezazue koktel-ontzian hezkuntzan BPGarekiko egin den gastua edo inbertsioa % 3,8 jaitsi dela. Ederto. Eta hurrengoa da, hain zuzen, eskola publiko bat nahi dugula; aizu, hezkuntza publikoa nahi dugu –eskola publikoa esaten duenak hezkuntza publikoa esaten du–, baina ezagutzen ditugu euskal hezkuntza-sistemaren ezaugarriak, itunpeko sarearen eta sare publikoaren arteko eskaintza osagarria, eta errespetatu egin dugu, itunpeko sareak ekarpen izugarria egiten baitio hezkuntza publikoari. Eusko Jaurlaritza batentzat, ordea, lehenengo betebeharra da hezkuntza publikoa hartzea beti erreferentziatzat. Beti. Horrek ez du esan nahi, bistan denez, itunpeko hezkuntzari erreparatu, arreta eman, hura errespetatu eta, gainera, hobetu eta ezarri behar ez duenik. Eta gure ideiak hedatu nahi izan ditugu eta hedatu nahi ditugu estatu akonfesional eta laiko batek behar duen eskola laiko eta akonfesional batera. Hau da, ez dugu esaten erlijioa eskolatik kanporatu behar denik; esaten dugu hezkuntza-curriculumetik kanpo egon behar duela. Izan ere, hezkuntza-zentroek lasai asko jar ditzakete denborak eta guneak erlijioarentzat, baina ezin dugu onartu, hain zuzen, hitzarmenak hala jartzen duelako (hitzarmenak hala jartzen duelako, e!), ez bakarrik erlijioa edukitzea, baizik eta, gainera, ikasle batzuek erlijioa hautatzen dutelako, eskubide hori baitute, besteak behartzea nahitaez erlijioa bezalako ordezko beste ikasgai ebaluagarri bat edukitzera beka bat lor dezaten, edo unibertsitatera joan daitezen. Hori guztiz onartezina da. Eta arrazoi duzu esaten duzunean "Zuek gobernatu zenutenean ez zenuten egin". Jakina ezetz! Ez genuen egin, baina Elizaren hierarkia ere ez zen iritsi iritsi den puntura. Hau da… Hau, gainera, objektibagarria da, aizu, begira. Horregatik esan dut Frantzisko Aita Santuarena, agian Frantzisko Aita Santuak Rajoyren Gobernuak baino lehenago aldatuko baitu. Denbora gutxi du Rajoyren Gobernuak. Baina… begira, erlijioa, jakin dezazun, erlijioa ez zegoen ispilu moduko ikasgai batekin. Hori ez da egia. ELOn, erlijioa beste ikasketa lagundu batekin uztartzen zen, eta, Batxilergoan, ezerekin ez. Uriarte andreak ideia ona izan du orain Batxilergoan erlijioari ispilu moduko ikasgai bat jartzean, baina hori ez zegoen ELOn. Hori ez zegoen ELOn. Eta ni ez nago ados harekin auzitegiaren epaiari oso interpretazio desberdina eman zekiokeela; arreta eman dioten zerbitzu juridikoek, ordea, halaxe interpretatu dute. Niri beste interpretazio bat eman zidaten, eta hura ere posible zen. Beraz, esan nahi dut eskola, hezkuntza… Eta hau ez da antiklerikalismoa, ez, ez. Laikotasuna da. Hau da, laikotasuna ez da antiklerikalismoaren sinonimoa, baizik eta justu kontrakoa. Eta eskolak erlijiosinesmenik gabeko hezkuntza-sistema bat izan behar du, erlijio-sinesmenik gabeko curriculum bat. Eta erlijio-sinesmenak egon daitezke eskolan, baina inola ere ez curriculumaren barruan, eta are gutxiago izan daitezke ebaluagarriak. Kontu hau larria da! Ebaluagarriak izatea… Badakizu zer nahi izan duen beti Elizak? Beste aldean beste aukera bat jartzea, ahalik eta gogorrena. Horixe nahi izan du beti. Jakina, hori erlijioa blindatuta edukitzea da, aizu! Oso ondo dakizu zer ari natzaizun esaten. Beraz, guk uste dugu eztabaida baliozkoa dela, baina, jakina, ezin gara geure saltsan bertan ito. Beraz, esan nahi dut lantaldeak, benetan, frustrazio handia eragingo lukeela. Kontua ez da ez joatea –Hezkuntza Batzordea irekita dago guri esatera, eskatzera, entzunak izatera etorri nahi duten guztiei eta erakunde guztiei entzuteko–, baina iruditzen zait, benetan, lantaldeak ez dituela konpontzen gure arazoak. Gure arazoak konpontzeko, argitasuna izan behar da, irmoki defendatu behar dugu gure sistema, eta, jakina, ez dugu inola ere onartu behar aurrerapausorik ez egitea. Aurrerakuntza jarri behar da guz- tiaren gainetik, une honetan hezten ari diren belaunaldiak ez baitira errepikatzen. Badakigu zer aukera dituzten, eta ezin ditugu urratu. Besterik ez. Eskerrik asko, jaun-andreok. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2954
10
56
27.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Labur-labur, funtsean zerrendatu nahi ditut aurkeztu ditugun hamaika ebazpen-proposamenak, gai honi buruzko argudio guztiak jada azaldu baititugu goizean. Jada azaldu dugu zeinen kontrako jarrera dugun LOMCErekiko, zer arrazoirengatik gauden LOMCEren kontra, eta zer arrazoirengatik aldezten dugun egungoa ordeztuko duen hezkuntza-lege nazional berri bat onartu beharra, Espainiako hezkuntzasisteman dauden arazoak konpontzeko. Hau da, ez dugu uste nahikoa denik, talde batzuek planteatzen duten bezala, egungo legea besterik gabe indargabetzea aurreko egoerara itzultzeko, baizik eta guk aldezten dugu egungo legea aldatzea, esan bezala, Espainiako hezkuntza-sistemak oraindik dauzkan eta azken urteetan jasan dituen arazo larriak konpontzeko. Tira, hortxe daude gure hamaika ebazpenproposamenak. Lehenengoan esaten dugu LOMCEren kontra gaudela, Legebiltzar honetan zein Diputatuen Kongresuan azaldutako argudioen ildotik. Proposatzen dugu Legebiltzar honek LOMCE gaitzestea, eta azaltzea zergatik gaitzesten duen. Zehazki, ez duelako balio Espainiako hezkuntzaren arazoak konpontzeko, hala nola eskola-porrota, eskola goiz uztea eta ezagutza-maila baxua; hamazazpi hezkuntza-azpisistemarekin jarraitzea ahalbidetzen duelako; ez duelako aintzat hartzen irakasleak hautatzearen eta prestatzearen eta haien mugigarritasun profesional eta geografikoaren oinarrizko arazoa; ikastetxeen autonomia murrizten duelako; sare publikoa hedatzeari uko egiten diolako; eta itunpeko ikastetxe pribatuei lotsarik gabe egiten dielako mesede, goizean azaldu ditudan beste hainbat arrazoiren artean. 2., 3., 4. eta 5. ebazpen-proposamenetan, burugabekeriatzat jotzen ditugun erabaki jakin batzuk aipatzen ditugu. Zehazki, proposatzen dugu Legebiltzar honek gaitzets dezala LOMCEn erlijioa ebaluagarria izatea, curriculumean ezin baita sartu ikasgai konfesionalik, ezta doktrinamendu erlijioso, ideologiko edo nortasunezkora bideratutako edukirik ere. Proposatzen dugu, halaber, Legebiltzar honek gaitzets dezala lanbide-heziketaren balioa gutxitzea, LOMCE ezartzearekin batera bigarren mailako bide bihurtzea eta DBHren eta Batxilergoaren pareko aukera prestigiotsu izateari uztea. 4. ebazpen-proposamenarekin, proposatzen dugu Legebiltzar honek gaitzets dezala sexuaren arabera bereizitako hezkuntzari onespena ematea, sistema hori ez baitator bat baterako hezkuntzaren printzipioarekin, eta ezin baita onartu hitzarmen-araubidean, aukera hori hezkuntza publikoaren proiektua nabarmen aldatzen duen moral jakin batean oinarritzen da eta. Eta 5. proposamenean eskatzen dugu Legebiltzar honek gaitzets dezala Herritarrentzako Hezkuntza ikasgaia kentzea, ikasgai hori funtsezkotzat jo izan baitugu beti ikasleak balioetan presta daitezen. 6. ebazpen-proposamenetik aurrera, eskaera edo eskakizun batzuk egiten dizkiogu Espainiako Gobernuari, azken hilabeteotan Diputatuen Kongresuan aldeztu dugunaren ildotik. Proposatzen dugu Espainiako Gobernuari eskatzea bultza dezala curriculum integratzaile eta laiko bat, balioetan hezteaz kezkatzen dena, eta Konstituzioaren arau hau betetzera bideratutako ikasgaiak dituena: "hezkuntzaren helburua izango da giza nortasuna guztiz garatzea, bizikidetza-printzipio demokratikoak eta funtsezko eskubideak eta askatasunak errespetatuz". 7. ebazpen-proposamenarekin, proposatzen dugu Espainiako Gobernuari eskatzea bultza dezala hezkuntza-lege berri bat, ahalik eta adostasun handiena bilatuko duena, iraunarazteko asmoz egina –egungoa ez bezala–, eta sektarismo politikorik gabe eta interes orokorrean pentsatuta egina. Lege horrek hezkuntza-sistema koherente bat sustatu behar du, eta bermatu behar du ikasleen prestakuntza herritar guztiek dituzten printzipio etiko eta politikoetan oinarritzea, edozein direlarik ere haien ama-hizkuntza, bizilekua edo sinesmen erlijiosoak edo ideologiak. 8. ebazpen-proposamenarekin, proposatzen dugu Espainiako Gobernuari eskatzea bultza dezala hezkuntza-lege berri bat, erkidegoetako hezkuntzacurriculumei ahalik eta koherentzia eta konbergentzia handiena emango diena, lurraldeetako sarbide-hesiak kenduko dituena, eta irakasleak eta ikasleak herrialde osoko eskoletan jardun ahal izatea ahalbidetuko duena. 9. eta 10. proposamenekin, eskakizun batzuk planteatzen dizkiogu Eusko Jaurlaritzari. Batetik, proposatzen dugu Jaurlaritzari eskatzea bultza dezala lan irmo bat eskola goiz uzten dutenen kopurua murrizteko, lehentasunezko gaietako ezagutza-maila hobetzeko, irakaskuntza-zentroen autonomia areagotzeko, atzerriko hizkuntzen ikaskuntza hobetzeko, eta gure gazteen enplegagarritasuna eta garapen pertsonala sustatzeko. Eta, azkenik, 10. ebazpen-proposamenarekin, proposatzen dugu Jaurlaritzari eskatzea saihestu dezala edozein asmo ideologia doktrinatzeko eta postulatu, ideia eta irudi nazionalistak inposatzeko, dela curriculum berri bat edo hezkuntza-lege berri bat onartuz, dela beste edozein neurriren bidez, hori egin izan baitu euskal nazionalismoak historian zehar. Eta, azkenik, 11. ebazpen-proposamenarekin, proposatzen dugu kalitateko hezkuntza-sistema aurrerakoi eta laiko bat aldeztea, sare publikoa sistemaren bizkarrezur gisa garatzea lehenetsiko duena. Azken finean, saiatu gara hamaika ebazpenproposamen horietan jasotzen ez gai honen inguruan beharrezkotzat jotzen dugun guztia, baina bai funtsezkotzat jotzen ditugun gauza batzuk. Gainerako taldeen ebazpen-proposamenei dagokienez, gure printzipioak edo gure postulatuak jasotzen dituztenen alde bozkatuko dugu. EH Bilduk proposatzen duen lantaldearen aurka bozkatuko dugu. Ez dugu bozkatuko legea indargabetzearen alde ELOra besterik gabe itzultzeko. Jada esan dugu hezkuntza-lege berri bat behar dela, eta, hortaz, ez dela nahikoa LOMCE besterik gabe indargabetzea. Egungo arazoak konpondu behar dira, eta, horretarako, egungo legea aldatu behar da. Aurreko legea aldatu beharra zegoen, eta, LOMCE nola geratu den ikusirik, orain indarrean jarriko den lege hau ere aldatu egin behar da. Ebazpen-proposamen asko daude eta egongo dira LOMCEren aurka daudela adierazten dutenak. Gu LOMCEren aurka gaude; nolanahi ere, LOMCEren aurka bagaude ere, gu LOMCEren aurka egoteko arrazoiak –ez beste ezein arrazoi– jasotzen dituzten ebazpen-proposamenen alde bakarrik bozkatuko dugu. Eta, horren harira, taldeek planteatutako ebazpen-proposamen batzuen alde bozkatuko dugu. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2955
10
56
27.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, presidente andrea, jaun-andreok, lehendakari jauna. Bada, guk hamabi ebazpen-proposamen aurkeztu ditugu, eta, benetan, txera handiz irakurri ditut zuek aurkeztu dituzuen proposamenak. Eta egia da oso mezu argi bat eramango dudala hemendik: zuen zorion-agurrak Wert ministroari, eta txera osoz helaraziko dizkiot. (Risas) Eta Maneiro jaunari entzun diodan proposamen bat ere bai, ikusteko ea baduen gogorik lege berri baten prozesua hasteko, zeren, Wert ministroak zalaparta atsegin duenez… Beraz, proposatuko dizut, UPyDren zortzigarren ebazpen-proposamenerako ideia emango dizut. Baina, jaun-andreok, serio jarriz, lege sozialistak izan ditugu hogeita hamar urtean, gobernu bakoitzak hezkuntza aldatzen duelako kondaira… Ez, ez: hogeita hamar urte daramatzagu Alderdi Sozialistak diseinatutako sistema berarekin. Lege desberdinak izan ditugu, egiten dutena zuzendu egiten baitute, baina hogeita hamar urte daramatzagu hezkuntza-lege sozialistekin, eta gaur egun ez dira gai Espainian hutsuneak aitortzeko, desorekak aitortzeko, aldaketa sakonak proposatzeko. Eta gu, Alderdi Popularra –ea oraingoan asmatzen dugun–, bada, saiatu gara aldaketari aukera bat ematen, eta hemen Espainiako hezkuntza aldatzeari aukera bat ematea aldezten. Hezkuntza ez da inoiz izan orain bezain faktore erabakigarria, ez bakarrik pertsona bakoitzaren errealizazio pertsonalerako, goizean esan dudanez, baita askatasunaz hobeto baliatzeko eta aurrerapen sozial eta ekonomikoaren maila altuagoak lortzeko ere. Gure ustez, denbora gehiegi galdu dugu. Azken hamarkadan, bereziki, hezkuntza-eztabaidatan nahasi gara, eta horrek, azkenean, ez du gure inguruko herrialdeengana hurbilduko gaituen hobetzeko proposamen seriorik ekarri, eta uste dugu ezin dugula beste akats bat ere egin. Ezin dugu aukera hau alferrik galdu. Zalantzarik gabe, uste dugu aukera bikaina duela orain Espainiako hezkuntza-sistemak. Batetik, irakasleentzat, sistematikoki ukatu baitzaie urte hauetan beren gaitasunak garatzeko aukera, eta irakasle orok ikasgelan izan behar duen autoritatea ebatsi baitzaie. Bestetik, familientzat, etengabe jartzen baitzaie zalantzan beren seme-alabentzat nahi duten hezkuntza hautatzeko eskubidea, baita ikastetxea hautatzeko eskubidea ere. Hirugarrenik, irakaskuntza-askatasunarentzat, eta hori gure konstituzio-ereduaren funtsezko zutabeetako bat da guretzat, Alderdi Popularrarentzat, eta irakaskuntza-askatasun hori defendatu nahi dugu LOMCE lege honen bitartez. Nire iritziz, ezkerra konformatu egiten da etsipenaren etsipenez, eta horrek beste aukera bat proposatzeko gaitasunik eza ezkutatzen du. Berenari eusten diote: hau da eredua; berdin dio eredu honek lau ikasletik bat sistematik kanpo uztea; berdin digu sistema honek desorekak eragitea, eta, ondorioz, Espainia izatea eskualdeen artean, erkidegoen artean, emaitzetan desoreka handienak dituen herrialdea. Berdin die. Haiek, Espainiako ezkerrak (Alderdi Sozialista buru dutela, eta beste batzuk), eta, jakina, askotan lege horiek errazten dizkietenek, uste dute haiek bakarrik dutela eskubidea Espainiako hezkuntza nolakoa, nork egina eta norentzat izan behar duen esateko. Eta guk, jakina, ez dugu aitortzen hitz egiteko, erabakiak hartzeko eta herrialde honetan hezkuntza-legeak aplikatzeko gaitasuna duten bakarrak direla uste dutenen nagusitasun moral hori. Ez da onargarria, eta horregatik uste dugu herrialde honek beste aukera bat merezi duela. Hogeita hamar urteren ostean, aizu, ukituren bat! Egin dezagun ukituren bat, ea zuzendu ditzakegun akats batzuk. Badakigu batzuek ez dutela onartzen inolako aldaketarik, inolako erreformarik, baina gu tematuta gaude gure herrialdeak behar dituen erreforma batzuei ekiteko. Gaur goizean esan dudanez, batzuk tematuta daude aukera-berdintasuna emaitza-berdintasunarekin nahasten, eta aukera-berdintasuna emaitza-berdintasunarekin nahastea akats bat da. Horri ez zaio zuzentasuna deitzen, eta are gutxiago emaitza-berdintasuna behetik baldin bada; behetik, Espainiako hezkuntzaemaitzek erakusten duten bezala, gure inguruko herrialdeekin alderatzen baditugu. Beldurra ematen die gardentasunak, beldurra ematen die emaitzak ebaluatzeak… Ez dakigu zehazki zergatik dituzten beldur horiek. Gure hezkuntzasistemaz hain harro baldin bagaude, baita Euskadin ere, zergatik diogu beldurra kanpoko ebaluazioari? Zergatik diogu beldurra familiei gardentasunez erakusteari zein diren ikastetxeen emaitzak? Begira, urte hauetan ebaluazioa, gardentasuna, autonomia eta kontuak ematea uztartu dituzten herrialdeak dira, zehazki, hezkuntzan dituzten emaitzak gehien hobetu dituztenak, nabarmenen hobetu dituztenak. Hori dela eta, gaur goizeko eztabaidak errepikatzen saiatu gabe, LOMCErekiko dugun konpromisoa berretsi nahi dugu, jakina. Eta beste mezu bat helarazi nahi diogu Wert ministroari: elkarrizketa-eskaerak, berriro esertzeko eskaerak, autonomia-erkidegoek –tartean gurea– esatea: "Ea, ikus dezagun nola aplikatuko dugun hau; pixka bat itxarongo dugu", zuek gaur goizean hemen azaldu duzuenez, atzerapenestrategiak dira, saiatzeko LOMCE abian ez jartzen eta ez aplikatzen, eta ea Alderdi Popularrak hauteskundeak galtzen dituen. Ea lortzen dugun bidean oztopoak jartzea, Gobernuari hiru urte galaraztea elkarrizketaren mesedetan, gaur hemen adostasuna lortzearen mesedetan. Buruz gora jarri dituzue zuen kartak! EAJk, Eusko Jaurlaritzak, sailburuak berak, Alderdi Sozialistak esan dute beren esku dauden aukera guztiak erabiliko dituztela LOMCE aplikatzea atzeratzeko. Akordiorako eskaerak, adostasunerako eskaerak, pixkanaka eta autonomia-erkidegoekin adostuta aplikatzeko eskaerak lege hau ez aplikatzen saiatzeko azpijoko bat besterik ez dira. Mezu hori ere txera osoz helaraziko dugu, baina oso mezu argi batekin: guk erantzukizunez jokatu behar dugu, horretarako baititugu espainiar gehienak atzean, erabakiak hartzeko eta erreformei ekiteko hautatu baikaituzte, herrialde honetako hezkuntza hobetzeko beharrezkotzat jotzen ditugun erreformak. Eta aurrera eraman behar dugu erreforma hori. Aurrera eramango dugu; ez zalantza izpirik izan. Eta guk planteatzen ditugu, jakina baietz, hamabi ebazpen-proposamen, eta, zuk, Celaá andrea, denak, hamabiak, bozkatu zenitzake, eta ziurrenik Ganbera honetako talde gehienek ere bai. Izan ere, oso zentzuzko gauzak ari gara planteatzen ebazpenproposamen gisa. Oso zentzuzko gauzak esaten ditu LOMCEk, demagogiaz, tituluez, esaldi potoloez eta batzuek asmatzen dituzten gezurrez harago –baliteke errepikatuaren errepikatuaz sektore batzuek sinetsi izana–. Baina LOMCEk oso zentzuzko gauzak esaten ditu. Denok ados gauden eta denok hemen bozkatu genitzakeen gauzak esaten ditu. Eta uste baduzu Alderdi Popularrak proposatzen dituen gauza hauek ez direla LOMCE, bozkatu itzazu. Ez dugu inolako arazorik gauza hauek bozkatu daitezen, bozkatu dadin, ebaluatzearen alde bozkatu dadin, kalitatearen alde bozkatu dadin, lanbide-heziketaren alde, hezkuntza inklusibo baten alde. Jakina baietz! En que se vote. Eta Arrondo andreari eta Bilduko ordezkariei hezkuntzari buruz entzuten dizkiedan gauzek, bada, jada ez naute harritzen. Haiek jakina LOMCEren aurka daudela, eta, esaten dituzten astakeriak ikusita, harrituko nintzateke alde egotea ere. Jakina! Izan ere, Espainiari mesede egiten dion guztiaren aurka daude; Espainiako bizi-baldintzak zertxobait hobetu ditzakeela uste duten guztiaren aurka daude. Eta, jakina, hezkuntza funtsezkoa da Espainiarentzat, eta gure herrialdeko hezkuntza hobetzea funtsezkoa da Espainiak aurrera egin dezan. Jakina baietz. Eta, noski, haiek aurka daude. Pena ematen dit eta deitoratu egiten dut Alderdi Sozialistak haiekin bat egitea, desberdintasunei eustearekin tematzen direnekin bat egitea, Espainian aukeradesberdintasunei eustearekin tematzen direnekin bat egitea, lege hau birzentralizatzailea dela esaten tematzen direnekin bat egitea. Baina zergatik egiten du bat Alderdi Sozialistak diskurtso horrekin? Alderdi Sozialistak Espainiako hezkuntza-sistemaren koherentzia defendatu behar luke. Alderdi Sozialistak ez lituzke defendatu behar hamazazpi hezkuntza-sistema kontrajarri. Alderdi Sozialistak ez luke aldeztu behar Euskadiko hezkuntza-sistemaren eta Andaluziako, Extremadurako eta Gaztela-Mantxako hezkuntza-sistemen arteko egiturazko desberdintasunak betikotzea eta sendotzea, haiekiko erantzukizunak baititu eta erantzukizun ugari izan baititu. Espainiako desberdintasunak betikotu nahi ditu Euskadiko Alderdi Sozialistak? Koherentzia ez aldeztu? Espainiarako hezkuntza-sistema bat ez aldeztu? Izan ere, zuek ez duzue Espainiarako proiektu bat, ala lotsa ematen dizue Euskadin aldezteak? Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2956
10
56
27.11.2013
ARRIZABALAGA ARRUZA
EA-NV
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Lehendakari jauna, sailburu andrea, legebiltzarkideok, arratsalde on denoi. Goizean izan dugu LOMCE bezala ezagututako hezkuntza-lege berriari dagozkion guztiak komentatu eta eztabaidatzeko aukera. Gure alderdiaren postura honen aurrean argia da. Berriozabal andreak legearen kontra ditugun argumentu guztiak azaldu ditu argi eta garbi. Erabat arbuiatzen dugu, eta arbuiatzeko arrazoi horiek gure proposamen egiten ditugu. Horrela, Euzko Abertzaleak taldearen izenean, hauek dira, orokorrean, aurkezturiko ebazpenak. Legearen garapen osoaren inguruan, uste dugu oinarrizko hezkuntzaren helburua dela pertsonak bere bizitza osoan eta dimentsio guztietan izan beharreko garapen orekaturako oinarri sendoak bermatzea. Bestalde, LOMCEren kontra gaudela diogu, lege bereizle eta birzentralizatzailea delako; izatez, Euskadiren erabaki-esparrua murrizten duelako eta hautsi egiten dituelako 30 urtetik gora ezarritako hizkuntza-adostasunak; ikasle txikiak bereizten dituelako; Lanbide Heziketa debaluatzen duelako, eta, azken batean, ez duelako bermatzen aurrerapausorik erdiestea euskal hezkuntza-sisteman. Euzko Abertzaleak taldeak uste du LOMCEk Espainiar Estatuko hezkuntza-sistemak zentralizatzeko eta uniformizatzeko saiakerari erantzuten diola, ez dituelako kontuan hartzen hezkuntza-sistema desberdinen izaera eta emaitzak eta ez dituelako bakoitzaren neurrirako proposamenak planteatzen. Eskumenen esparruan, uste dugu LOMCEk ez dituela errespetatzen Gernikako Estatutuan hezkuntza arloan aurreikusitako eskumenak. Euskal hezkuntzasisteman hizkuntzen erabilera arautzea euskal erakundeen eskumen esklusiboa da. Erkidegoko Hezkuntza Administrazioari dagokio hezkuntza-sisteman hizkuntzen erabilera eta irakaskuntza arautzea, gaztelaniaz gain ofiziala den beste hizkuntzan ezarritako ezagutzaeta erabilera-helburuen arabera. En virtud de lo dispuesto en el artículo 3 de la Constitución, sobre el régimen de la cooficialidad lingüística, y en aplicación asimismo de la disposición adicional primera de la Constitución, se entenderá que la regulación del uso de las lenguas en el sistema educativo vasco es competencia de las instituciones vascas. Al objeto de preservar el carácter singular de la formación lingüística, corresponde a la Comunidad Autónoma de Euskadi el desarrollo de la regulación del currículo de las lenguas oficiales, que comprende la determinación de las enseñanzas mínimas en relación con el objeto de cooficialidad, como conocimiento y uso de las dos lenguas cooficiales, de castellano y euskera, en el marco de los diferentes principios básicos del sistema educativo vasco. LOMCEk ez du oinarri teoriko edo zientifikorik, eta aurreikusten diren neurriek ez dute behar besteko oinarri pedagogikorik proposatzen diren helburuak bermatzeko. Ez ditu kontuan hartzen euskal hezkuntzasistemaren ezaugarri eta berezitasunak, eta, beraz, ez du balio oraingo sistema hobetzeko. Ez du gizarte eta politika arloan beharrezkoa den adostasun nahikorik, edozein hezkuntza-erreformak sistema hobetzea bermatzeari dagokionez. Gaitasunetan oinarritutako hezkuntza ez da era egokian planteatzen, eta ez da antzematen paradigma akademikoa gaitasunetan oinarritutako paradigmarekin gainditzeko asmo argirik. Ebaluazio- eta adierazle-sistemen inguruan, arbuiatu egiten dugu LOMCEn planteatzen den ebaluazio-sistema, ez baitugu uste egokia eta onargarria denik. Kalitatea ez da ezinbestean azken probekin lortu behar eta helburua etengabeko hobekuntza izan behar da. Kalitatea ez da bermatzen sistema osoa azken proba bat gainditzera bideratuta egonda, eta ebaluazio-sistemaren helburua etengabeko hobekuntza eta ikasle guztientzako aukera-berdintasuna bermatzea izan behar da. Uste dugu ebaluazio-sistema hobetzeko, ebaluazio eta diagnostikorako adierazle-sistema bat antolatu behar dela, hezkuntza-eragile nagusien parte-hartzearekin. En cuanto a la participación, no compartimos que los consejos escolares pierdan la condición de órganos de gobierno o con capacidad de decisión para convertirse en órganos consultivos y de asesoramiento. Asimismo, apostamos por la autonomía de los centros y la participación de la comunidad educativa. Así pues, instamos al Gobierno Vasco a continuar defendiendo el autogobierno de Euskadi, la calidad de nuestro sistema educativo y los derechos lingüísticos y educativos de la ciudadanía vasca. Hacemos nuestra la intención anunciada por el Gobierno Vasco de presentar recursos en los tribunales en defensa del autogobierno vasco. Bikaintasunaren inguruan, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu ikasleak oinarri izango dituen bikaintasunaren hezkuntza-sistema sustatzea, horretarako jarduera-ildo batzuk proposatuz. Eta ildo horretan doaz gure taldeak egindako ekarpenak edo ebazpenak, guztira 33 izanik. Gaurkoan, Talde Sozialistako ordezkaria den Celaá andreak aurreratu digu gure eta beraien artean erdibideko nahiko egin direla, hamabost-hamasei bat izan direla. Eta Celaá andreak azaldu du ere zeintzuk izan diren gure talde bien arteko lotuneak erdibideko horiek sinatzeko momentuan. Agirrezabala jaunari gauza pare bat esango nioke. Gaur goizean Arrondo andreak zera esan du, gaur zela akzio zehatzetara pausoa emateko unea. Eta gu hor itxaroten geunden, eta harri eta zur geratu gara zuon ebazpena jasotzerakoan, ebazpen bakarra. Eta gero diozue gure jarrera epela dela. Guk 33 ebazpen zehatz aurkeztu ditugu, eta zuok, bakarra. Eta hau ez da konfrontazioa lortu nahian ibiltzea, komentatu duzun bezala. Konfrontazio hitza erabili duzu. Konfrontazioa ez da gure estiloa, ez da EAJren estiloa. Egia, egia borobila da: zuok bakarra eta guk 33. Eta gaur zen ebazpen edo pauso zehatzak emateko eguna. Guk lankidetzan egiten dugu behar, guri elkarlana gustatzen zaigu, eta horregatik ponentziaren inguruan erantzun bi eman nahi dizkizut. Lehenik eta behin, esan duzu gure helegiteak ez duela esan nahi aplikatuko ez denik. Eta zuon ponentzia horrek esan nahi du ez dela aplikatuko? Ez dakit berdinketan gauden ala ez, ala errekurtso honek, egia esan, aukera gehiago badituen. Eta, bestetik, ponentziaren inguruan jarraituz, ponentzia oso ezberdinak daude, bai. Gurekin batera bestelako ponentzia batzuk adostu izan dira: gazteen ponentzia, adibidez. Baina horiek oso ezberdinak izan dira. Orain arte, ponentziak sortu direnean, aldez aurretik ez dugu jakin zer-nolako ondorioa izango duten: ponentziak sortu, talde ezberdinek beren iritzia eman eta ondorio berriak sortzen dira horietatik. Baina zuon ponentzia honetan badakigu zer gertatuko den. Aldez aurretik, ondorio hori zuok ondo zehaztuta eta jasota daukazue: Jaurlaritzak ez dezala LOMCE aplikatu, hau da, Jaurlaritzak prebarikatu dezala. Zuok egiten ez duzuena nahi duzue Jaurlaritzak egitea! Ez da batere justua, Agirrezabala jauna. Eta besterik ez. Eskerrak, eta hurrengo txandan jarraituko dugu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2957
10
56
27.11.2013
AGIRREZABALA MANTXOLA
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Gracias, señora presidenta. Celaá andrea, pentsatzera iritsi naiz Jaurlaritza honetako sailburua ere bazinela, esan baitidazu Jaurlaritza hau ez dela intsumisoa izango! Ez dakit zure alderdikoek ez ote dizuten ohartarazi jada ez zaudela Jaurlaritzan; badirudi ezetz. Ez dakit gau batean jaiki zaren eta zure alderdikoek oraindik ez dizuten ohartarazi jada ez zaudetela Jaurlaritzan! Izan ere, esan didazu ezetz, Jaurlaritza honek ez duela inola ere planto egingo eta ez dela intsumisoa izango legearekiko. Horrelaxe esan didazu, argi-argi. Orduan, nire buruari galdetzen diot: Celaá andreak sailburu izaten jarraitzen du oraindik? Ez. Hel diezaiegun zuk jorratu dituzun gaiei. Esan didazu jarrera erredukzionista dugula guk, primarioa, sinplea, Celaá andrea, eta gero federalismoa eta ez dakit zer gauza gehiago aipatu dizkidazu. Ea, bi gauza utzi nahi dizkizut argi. Begira, badakigu non gauden eta nora joan nahi dugun. Hemen hizkuntza bat dago, hemen kultura bat dago, eta hemen desio bat dago, nora joan nahi dugun. Gu independentistak gara, eta hori defendatzen dugu; argi eta garbi dakizu! Eta gero esaten didazu Soziometroak dioela % 25 dela independentista. Nola dakizu, ia ez badigute eta erabakitzen uzten, ez badigute eta erabakitzeko eskubidea ere aitortzen? Nola dakizu? Baina, hariari helduz, esaten didazu errealistak izan behar dugula, eta zu errealista zarela eta gu ez. Hori esan didazu, gutxi gorabehera. Gaur goizean esan duzun gauza bera, izarrei begira gaudela. Bada, hara, zu planteatzen ari zaren errealismoa legea aplikatzea da. Hau da, hauxe planteatzen duzu zure ebazpen-proposamenetan: Konstituzio Auzitegira joan eta esatea zer artikulu…; alegia, lege osoa zuzentzea. Baina utz iezadazu esaten kasu honetan ez dudala errealista izan nahi; hau da, ez dugu legea aplikatu nahi. Eta horixe esaten dugu lantaldea planteatzen dugunean, eta benetan esan behar dizut nahiko kezkatuta geratu naizela esan duzunean lantaldeak frustrazio handia sortzen duela. Zer esango diezu amiantoaren lantaldean daudenei? Lantalde horrek ez duela ezertarako balio? Hori esango diezu? Hori ari zara esaten? Mezu hori ari zara helarazten? Edo kalamua lantzen ari direnei (Risas), edo duela hamabost egun hemen izan zirenei…? Ez dakit zeri egiten diozuen barre! Duela hamabost egun, gazteriari buruzko lantalde bat onartu zen Euzko Alderdi Jeltzalearen botoekin, gaur egun gazteek dituzten arazoez eta haiei eman behar zaizkien irtenbideez hitz egiteko. Ez dakit zergatik diozuen beldurra lantaldeari! Ezetz, Celaá andrea, ezetz, ez duela frustraziorik eragingo! Izan ere, argi dago, eta hezkuntza-eragileek argi eta garbi erakutsi digute, ezen, eserita, hitz eginez eta orduak emanez, posible dela akordioetara iristea. Horrexek ahalbidetzen du lantalde bat; horrexek ahalbidetzen du gu hemen planteatzen ari garen bezalako lantalde bat. Eta izango ez da bada errealista, joango ez da bada hitzetatik ekintzetara: behintzat, eseri, lasai hitz egin eta orduak eman ditzakegun lantalde bat ari gara planteatzen. Foro horrek, lantalde horiek, horretarako aukera ematen dute. Horretarako aukera ematen dute! Izan ere, zuek lantaldeak bozkatu dituzue; batzuetatik joan ere egin zarete, baina lantaldeak bozkatu dituzue. Beraz, horretaz ari gara hitz egiten, proposamen errealista batez. Bide horri jarraitu nahi diogu guk, hezkuntza-eragileek erakutsi digutenari, akordioetara iritsi baitira. Akordio batzuk lortu dira; jada egin da ibilbide bat. Hortik abia gaitezke arazorik gabe. Y en cuanto al PNV, acciones concretas. No sé qué considera concreto y qué considera general, pero no creo que haya aquí nada más concreto que crear una ponencia. Pero no me diga lo mismo que me ha dicho esta mañana la señora Berriozabal: "Eta zu handiagoa". Izan ere, Arrizabalaga andreak esan dit… Me dice: "No, no. Nosotros hemos presentado 33, y ustedes una". Orduan, 100 edo 150 aurkeztea da kontua? Hori da kontua? Hori da kontua, Arrizabalaga andrea? Entonces, lo que hay aquí es lo mismo que se ha dicho antes. No entiendo por qué el PNV no quiere aquí una ponencia, cuando hace 15 días aceptó hablar de los jóvenes. Y al hablar de los jóvenes, estába- mos hablando de su situación y de las soluciones que hay que ofrecerles. ¿El sistema educativo vasco no tiene tanta importancia? ¿No es fundamental? ¿No es un pilar importante del futuro de nuestro pueblo? ¿Y decir que no a eso? Me cuesta creerlo, la verdad. No obstante, me alegro, señora Arrizabalaga, de que compartamos la misma dirección, que la confrontación no sea entre nosotros, entre ustedes y nosotros. Me alegro de eso. Yo creo que hemos dado un paso si nos entendemos y si ambos lo vemos de la misma manera. Hemos dicho esta mañana y volvemos a decir esta tarde que, efectivamente, tenemos que situar la confrontación entre Euskal Herria y el Estado español. Si están dispuestos a recorrer ese camino, nos tendrán a su lado. Y me hablaba de las consecuencias, de cuáles van a ser las consecuencias de esa ponencia. ¿Que no se aplique? Nosotros proponemos un recorrido. Si usted está desde el principio sacando conclusiones, ¡no me extraña! La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2958
10
56
27.11.2013
AGIRREZABALA MANTXOLA
EH Bildu
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Aitaren batean bukatuko dut, presidente anderea. Orduan, ondorioak idatzi gabe daude. Guk planteatzen duguna da ponentzia, bat; bi, agenteek orain arte lortutako akordioetatik abiatzea, eta hiru, gu denon artean akordiotara iristea. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2959
10
56
27.11.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Oyarzabal jauna, nola ukituren bat? Erabateko filosofia-aldaketa da, erabatekoa. Osoa, osoa. Ez datza akatsak zuzentzean; ELO aldatuko duten 57 artikuluek goitik behera aldatzen dute filosofia, gaur goizean azaldu dizudanez. Kontzeptu-akatsen bat duzu zuk. Begira, berdintasunaz ari garenean, ez gara ari emaitza-berdintasunaz, baizik eta irispide-berdintasunaz, aukera-berdintasunaz, berdintasun aristotelikoaz. Ez, ez, ez! Ez emaitza-berdintasunaz. Alegia, hau esatea baino hoberik ez legoke: "Aizu, euskal hezkuntza-sistema, euskal hezkuntzasistemaren emaitzak, Extremaduran jarriko ditugu". Ezinezkoa litzateke! Izan ere, begira, euskal hezkuntzasistema irtenbide bat izan liteke… Aizu, gure oinarrizko legedi organikoak emaitza hauek eman ditu, besteak beste –ez bakarrik euskal hezkuntza-sisteman, baita beste erkidego batzuetan ere–: eskola goiz uzten dutenen tasa ez da iristen % 12ra, Batxilergoa % 80k baino gehiagok burutu du, haurren eskolatze-tasa oso altua dugu, eta abar. Hau da, Europakoaren pare dago. Europakoaren pare. Baina zer gertatzen da? Bada, hezkuntza-sistemek ez ezik, sistema sozialek, batez besteko kultura sozialak… Ekoizpen-sistemak sekulako eragina du. Ekoizpen-sistemak sekulako eragina du. Eta herrialde honetan, urte luzez izan dugu kultura-eskolaenpresa lotura, eta, horri esker, gorantz doan Lanbide Heziketa, Lanbide Heziketa duala, deitu nahi diozun bezalako Lanbide Heziketa izan dugu. Baina ezin ditugu nahasi sarbide-berdintasuna eta emaitza-berdintasuna, hezkuntzak berezkoa duena balio erantsia baita. Hori da, hain justu, LOMCEren arazoa, eta zerorrek esan duzu. Hau da, esaten duzu "Emaitza-berdintasuna bilatu behar da"…, baina hori ezinezkoa da. Alegia, balio erantsia da kontua. Ezin dizkidazu alderatu gizarte-egoera ahuleko pertsonak artatzen dituen leku bateko hezkuntza-zentro baten, institutu baten edo dena delako baten emaitzak eta karrera ia etxeko jangelan egiten duten haurrak hartzen dituen beste zentro batenak. Ezin dizkidazu alderatu, eta hori da arazoa. Sortzez heterogeneoa den ezer ezin da emaitzetan parekatu. Beraz, hezkuntzaren zatirik garrantzitsuena balio erantsia da, eta hori neurtu behar da. Galdetzen duzu ea zer beldur diegun ebaluazioei… Ebaluazioak hemen daude eta, 2009tik! Eta ebaluazioa egiten dugu, lehendabizi, urtero, eta, gero, bi urtean behin, eta emaitza guztiez hitz egiten da hezkuntza-komunitatearekin zentroaren proiekturako, eta emaitza guztiez hitz egiten da familiekin ere. Benetan nahi ez duguna da emaitza horiek kalera ateratzea hezkuntza-zentroak lehian egon daitezen eta zentroen ranking bat egon dadin –hori egin da Madrilgo Erkidegoan–. Horixe da nahi ez duguna. Ez dugu nahi, horrek ez baitu neurtzen balio erantsia. Horrek neurtuko du zentro jakin batzuen eskariaren intentsitatea; beraz, beste batzuk eta beste guraso eta haur batzuk leku okerragoan geratuko dira, ezingo baitira sartu. Horixe da nahi ez duguna. Beraz, ez dezagun eztabaida nahasi. Arazoa da zuek ez zaretela gai kontuan hartzeko % 25 hori –orain esaten duzue hori dela eskola goiz uzten dutenen tasa– dela, adibidez, 1975ean unibertsitatean sar zitekeen kopuru bera. Egingo ez genuen bada bide luzea, Santxo Panzaren eta On Kixoteren bidea. Izan ere, begira, 1998an, lehen mailako ikasketak zituztenak % 67 ziren, eta zuk hainbeste gutxiesten duzun baina denen artean adostu zen –bitxia bada ere, zue- kin izan ezik– legedi sozialista horri esker, % 18 jaitsi da tasa hori, % 49ra. Eta zer esanik ez Lanbide Heziketa, goi-mailakoa eta unibertsitatekoa, 10 puntu igo baitira, edo derrigorrezko bigarren hezkuntzaren ondokoa… Ez dit denborarik ematen hau guztia esateko, baina, begira, lege sozialistak benetan nabarmentzen dira adostuak izan direlako. Uzten badidazu esaten, nahiago izango genuen, hain zuzen, modulazioa gutxiagotan gertatu izan balitz, baina modulazio hori beharrezkoa da hezkuntza-politiketan, eta ez dira hainbeste izan, Europarekin alderatzen badituzu. Eta, Agirrezabala jauna, ez dakit uste izan ote dudan sailburu andrea naizela. Uste dut ezen, gaur goizean adi egon izan bazina –ez baituzu entzun– ikusiko zenuela, hain zuzen, Eusko Jaurlaritzak esaten duela ezin duela arriskurik hartu titulazioaren gaiarekin, eta, hortaz, hau defendatu behar duela. Orduan, ez dakit Jaurlaritzako kidetzat jo dudan neure burua, baina zuk, behintzat, herriaren ahostzat jo duzu zeure burua. Horrela da, zeren esan baituzu hizkuntza bat, kultura bat eta desio bat zenituztela. Guk hizkuntza bera dugu, hizkuntza berak, antzeko kulturak eta desio ugari. Baina borroka-eremura joaten garenean, eta galdetu behar duzunean, edo galdetuko duzunean, galdetzen duzun bakoitzean gertatzen baita, askoz herritar gehiagok erabakiko dute gainerakoekin eta euskal gizartearen gehiengoarekin eboluzionatzea, eta ez bereizketaren bidea hartzea, baizik eta desioen, kulturen eta hizkuntzen bategitearena. Izan ere, hori da etorkizuna: integrazioa, bategitea, eta ez bereizketa. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2960
10
56
27.11.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko. Labur-labur azalduko dut UPyDren bi ebazpenproposamenen alde bozkatuko dugula: 9.a eta 10.a; bata, eskola goiz uztearen aurka borrokatzeari buruzkoa, eta, bestea, hezkuntzako doktrinamenduaren aurkako politikak planteatzen dituena. Eta EAJren hiru ebazpen-proposamenen alde ere bozkatuko dugu. Euzko Alderdi Jeltzalearenetatik, horiek baino gehiagoren alde bozkatu behar genuen, baina Alderdi Sozialistarekin adosten hasi da, eta hondatu egin ditu. Beraz, hiru bakarrik aldeztuko dizkiogu: 24.a, eskumenetan oinarritutako irakaskuntza bultza- tzekoa; 27.a, irakaslearen lanbidea garatzekoa eta hari prestigioa ematekoa; eta 32.a, gizarte-eragileekin batera euskal hezkuntza-sistema eguneratzekoa eta hobetzekoa. Bereziki aipatu nahi dut Euskadin eztabaidatu den gai ohikoenetako bat: LOMCEk eraso egiten diola euskarari, baita gure eskumenei ere. Honek hauts asko harrotu ditu azken hilabeteotan. Eusko Jaurlaritzak –hau askotan egotzi dio Celaá andreak– profil baxua izan du, EAJk eta Eusko Jaurlaritzak bai baitakite lege hau ez dela beste esparru eta sektore batzuen presiopean esaten duten bezain txarra, baina haiek nolabaiteko… Konstituzio Auzitegian errekurtsoa jartzea beren poltsikotik ordaindu behar balute, ez zuten aurkeztuko! Izan ere, ederki asko dakite lege hau erabat konstituzionala dela; gertatzen dena da, bada, aizu, Konstituzio Auzitegian errekurtsoa jartzea, bada, to, eta hiru badaude, denok ordaintzen dugunez… Arazoa da denok ordaintzen dugula, eta, bide batez, kontua pixka bat atzeratzen saiatzen bagara… Baina, ea, lege honek ez dio eraso egiten euskarari. Alderantziz. Lege honek aurrekoak baino askoz gehiago errespetatzen ditu autonomia-erkidegoen hizkuntza-eskumenak. Ea, autonomia-erkidegoetako hizkuntza koofizialaren ikasgaiaren curriculuma ezartzea –ea legea irakurtzen dugun, edo ez dakit zer zirriborrotan zeundeten irakurri duzuenean– autonomiaerkidegoei bakarrik dagokie. Wert jaunak, asmorik bazuen ere, ezin izango du hor ezer aldatu. Beraz, autonomia-erkidegoei bakarrik dagokie, eta horrek esan nahi du Eusko Jaurlaritzak zehazten duela curriculuma oso-osorik: helburuak, ordutegiak, ebaluazioirizpideak, metodologia…; hori guztia Eusko Jaurlaritzak erabakiko du. Eta zergatik kokatu da erkidegoek askatasunez antola ditzaketen ikasgaien artean? Enborreko deitzen diren ikasgaien curriculumaren, diseinuaren eta edukien definizioaren gutxienez % 50 Estatuari dagokiolako. Jakina, dagokion erantzukizunean, Estatuari dagokio enborreko ikasgaietan. Eta, orduan, erabaki du: "Hizkuntza koofizialak bereizi egingo ditugu; erkidegoek askatasunez antola ditzaketen ikasgai-multzoan sartuko ditugu, multzo horretan hain justu, eskumenak autonomia-erkidegoenak izan daitezen, eta hizkuntzaarloan jarduteko ahalmen osoa izan dezaten". Bada, ez. Erabaki duzue hizkuntza koofizialak enborrekoen multzotik ateratzea egundoko mespretxua egitea dela, eta sekulakoak ari zarete esaten LOMCEri buruz, esanez LOMCE honek eskumenak urratzen dituela eta euskararen kontrakoa dela. Nik ministroari esan nion: "Hara, ministro jauna, sekulakoak esango dizkizute berdin-berdin, esango dute sartzen zarela… Bada, atera ezazu hortik, sar ezazu enborrekoetan, horixe ari baitzaizkizu esaten, eta, hala, Espainiako Gobernuak erabaki dezala ikasgaiaren % 50ari buruz, bai baitirudi horixe eskatzen dizutela Euskaditik, oso haserre baitaude ez dituzulako sartu enborrekoen multzoan. Eta sekulakoak esango dizkigutenez berdin-berdin, bada, atera ezazu, jar ezazu multzoan, eta iritzia emango dugu". Baina ez, erabaki du Eusko Jaurlaritzak planifikatzea dena, eta horrekin ere kexatu egiten gara. Jendea etengabe engainatzen saiatzea da, etengabe. Eta, eskumenei dagokienez, ea, Estatuak Konstituzioak ematen dizkion eskumen bakarrak –oso gutxi dira– erabiltzen ditu: tituluak homologatzea, eta ebaluatzea. Eta hemen beldurra ematen du ebaluazioak. Izan ere, lege sozialisten arabera ere, Estatuari dagokio curriculumeko edukiak definitzea. Jakina! Gertatzen dena da… zer egiten genuen hemen? Zer egin du Eusko Jaurlaritzak urte hauetan guztietan? Denen irakaskuntzei batere jaramonik ez egin. Ez die batere jaramonik egin. Ez ditu bere betebeharrak bete. Eusko Jaurlaritza zeharo desleiala izan da hezkuntza-arloan urte luzez, ez baitu legea bete, eta Estatuak esan du, besterik gabe, "Nire eskumenak erabiliko ditut". Orduan, jakina orain ikasgai batzuetan bakarrik definituko ditugula edukiak; ez denetan, lehen bezala –zer axola dio, ez dituzte eta betetzen!–; batzuetan bakarrik. Baina, jakina, ebaluazio-froga bat jarriko dugu Espainia guztian, eta autonomia-erkidego bakoitzari denen irakaskuntza horiei buruzko azterketa nazional bat planteatuko zaie. Eta horrek larritu ditu hemen denak, beldur baikara, beldurra baitiogu guri azterketa egiteari, kanpoko ebaluazioari, haiek gure ikasleak zuzentzeari azterketa geuk egin beharrean, geuk definitu beharrean eta geuk zuzendu beharrean. Beldurra diogu bestek zuzentzeari? Beldurra diogu kanpoko ebaluazioari? Ez gaude hain harro gure hezkuntza-sistemaz? Ez da Espainiako onenetakoa? Guk izan behar genuke kontuak ematearekin eta emaitzen ebaluazioarekin ados egoten lehenak, jakina baietz, erakusteko ea egia den aurretik gaudela. Baina hemen beldurra ematen du besteek gu ebaluatzeak, jakina. Badakizue zergatik? Hemen beldurra ematen duelako ebaluazio-frogek bat-batean Eusko Jaurlaritza behartzeak legea behingoz betetzera, legea behingoz betetzera, ez baita bete hainbeste urtean. Gainerakoa demagogia da, faltsukeria, eta iskanbila bilatzen saiatzea, inolako arrazoirik gabe, jakina, lege honek, hain zuzen, zuzendu egiten baitu… Berehala bukatuko dut, presidente andrea. Batzuek uste dute lege hau ez dela inoiz indarrean jarriko, jada hasiak baitira minutuak kontatzen Alderdi Popularrak gehiengo osoa noiz galduko. Nik aholkatzen dizuet…, ez dakit zenbat denbora beharko dugun gehiengo osoa galtzeko, baina nik aholkatzen dizuet, zuen diskurtsoak ikusirik, bil zaiteztela hainbat arratsaldetan; has zaiteztela orain, has zaiteztela biltzen LOMCEren ordezko zerbait prestatzeko. Izan ere, zuen diskurtsoak zeharo kontraesankorrak dira. LOMCE kritikatuaren inguruan dagoen amalgama eta hizki-zopa guztia ordezko dokumentu batean ados jartzeko, denbora beharko duzue. Nik aholkatzen dizuet has zaiteztela arratsaldeetan biltzen ordezko lege bat prestatzeko, Alderdi Popularrak gehiengo osoa galtzen duenerako. Izan ere, ikusten dut ez dagoela koherentziarik, ez irizpiderik, zuek planteatzen duzuen horretan, dokumentu propio batean bildu nahi baduzue. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2961
10
56
27.11.2013
ARRIZABALAGA ARRUZA
EA-NV
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, mahaiburu andrea, berriro ere. Gure alderdiak ez du uste gure sailburuak mezu ezkorrik bidaltzen duenik. Ez gaude egoera onenean, ez da erraza Euskadirentzako, lege honek hainbat aspektu negatibo eta atzerapen ugari ekarri ahal baitizkigu, baina ez gara gaur jaioak. Bizi izan ditugu horrelako egoera latzak eta haietatik irabazle edo behintzat gure herriarentzat onuragarriak diren aspektuekin irtetea lortu izan dugu. Horregatik, erne gaude. Horretan lanean gaude, baina pauso ziurrak emanez, pausoak. Eta desobedientzia ez da bidea. LOMCEri aurre egiteko tresna guztiak martxan jarri ditugu eta beharrezkoak izango direnak jarriko ditugu, dagokionean dagokiona eta…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2962
10
56
27.11.2013
ARRIZABALAGA ARRUZA
EA-NV
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
… zegokionean zegokiona. Agirrezabala jauna, hau ez da "y tú más" bat, baina zuok, EH Bilduk, eskaturiko monografiko bat zen hau, eta ebazpen bakarra. Zuok ekarpenak egin nahi zenituzten eta bakarra egin duzue. Hori errealitatea da. Proposamen zehatzik ez duenak lantalde bat sortzea eskatzen omen du, proposamen-falta hori lauso samar gera dadin. Nik ez dakit hau zuen kasua izan den ala ez, baina egia da zuok eskaturiko monografikoa zela, zuon ekarpenen zain geundela eta bakarra izan dela. Eta po- nentzia horrek ez badu ezertarako laguntzen, zer egingo dugu? Zein da hurrengo pausoa? Zer egin behar da orduan? Gureak ez du ezertarako balio; zuenak, bai. "Zozoak beleari, ipurbeltz" gabiltza. Alderdi Sozialistarekin hainbat erdibideko sinatu ditugu, eta pare bati, hiru-lauri konkretuki, ezezkoa emango diogu, edo baiezkoa ez diogu emango. Zergatik? Hezkuntzaren kalitateari dagokionez, uste dugu hezkuntza-sistema osoari eragiten diola: publikoari, pribatuari eta itunpekoari. Hezkuntza publikoa % 50 bakarrik da Euskadin. Ikasleek izan behar dute sistemaren erdigunea, sistema batean zein bestean ikasi. Eta LOMCE baztertzen dugu ez duelako zertan arautu hizkuntzen erabilera, eta uste dugu euskal hezkuntza-sisteman hizkuntzen erabilera arautzea euskal erakundeei bakarrik dagokiela, eta Estatuko erakundeek horren inguruan egin nahi duten edozein legedi (LOMCE, adibidez), egokia izan ala ez, mutur-sartze onartezina eta Konstituzioaren kontrako inboluzioa da. Oyarzabal jauna, kasu honetan arrazoi zenuen, arrazoia emango dizut, hain zuzen: garrantzitsuagoa dirudi enborrekoa izatea, baina enborrekoa ez izateak ikasgaia arautzeko eskumen gehiago ematen dizkigu. Señor Oyarzabal, le quiero decir… zuen taldearen proposamenak jasotzean harri eta zur geratu garela, zuen ebazpenek ez baitute zerikusi handirik LOMCErekin, egia esan. Baina oso modu positiboan jaso ditugu, eta haietako batzuen alde bozkatuko dugu. Deigarria egiten zaigu, ordea, zuen proposamen gehienen edukiak ia hitzez hitz datozela bat legea Gorteetan izapidetzean gainerako taldeek egindako proposamenekin, baina zure alderdiak ez zituen eduki horiek onartu. Baina, tira, hala ere, pozten gara, eta, esan bezala, alde bozkatuko dugu. Eta esan behar dut, orobat, UPyDren proposamen batzuen alde bozkatuko dugula… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2963
10
56
27.11.2013
ARRIZABALAGA ARRUZA
EA-NV
Eztabaida monografikoa, LOMCEri aurre egiteko oinarriak eta lanildoak zehazteko
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Bildu… Gaur zen eguna lana egiteko, proposamen zehatzak ekartzeko. Bakarra ekarri duzue. Ez da guretzat nahikoa izan eta, beraz, ezezkoa emango diogu zuen proposamenari. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/87d2d64a-247e-4528-9418-af63746452ab
parl_eu_2964
10
57
28.11.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, Euskadiko Zuzenbide zibila eguneratzearen gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Alde gaudela esateko baino ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2965
10
57
28.11.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, Euskadiko Zuzenbide zibila eguneratzearen gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker. Egun on guztioi. Ez naiz, agian, Damborenea jauna bezain labur arituko, baina labur arituko naiz, nolanahi ere. Gure taldeak baiezkoa emango dio foruzuzenbide zibilari buruzko irizpen honi, gure ustez oso urrats garrantzitsua baita gaur egun arrazoi askorengatik. Garrantzitsua da Ganbera honen gehiengo osoak onartuko duelako irizpena eta, horrenbestez, Legebiltzar honek aurki eratu eta onartu beharko duelako Euskadiko lege zibila. Garrantzitsua da, halaber, irizpen honek foruzuzenbidearen erreforma egiteko eta sustatzeko eskumena aitortzen diolako Legebiltzarrari. Eta aitortu behar da Legebiltzar hau gogotik tematu delako gaudela horrelako erreforma egitetik hain gertu; izan ere, hiru legegintzaldi daramatzagu talde guztien artean behar den giroa lantzen eta sustatzen, erreforma hau errealitate bilaka dakigun aurki. Egia da Europar Batasunetik datozkigun legegintza-erreformak kasu honetan ere mesedegarri zaizkigula, zenbait irudi –hala nola auzotasun zibil bakarrarena– ezinbestekoak izango baitzaizkigu. Azken legegintzaldi hauetan arlo honetan egin den lana ez da alferreko lana izan, nahiz eta, itxura batean, luzeegi jo duela eman; izan ere, denbora horretan, Ganbera honetako talde gehienen arteko ikuspegiak bateratzea lortu da, berezi-bereziki argi ohartzeko ezinbestekoa dugula foru-zuzenbide zibilaren arloan modernitaterantz jauzi egitea. Modernitatea behar dugu, auzotasun zibil forala hedatzeko, eta, aldi berean, lurralde historiko bakoitzaren berezitasunak zaintzeko, bazter utzi gabe, nolanahi ere, etorkizunean, auzi hau sakon eta zehatz aztertu ostean, Euskadiko herritar guztiak aintzat hartuko lituzkeen planteamendu eguneratu, berritu eta bateratu bat egiteko aukera; eta, era berean, bete-betean jabetu behar dugu ezinbestekoak ditugula eginkizun horretan arlo juridikoan diharduten eragileak, ikerlariak eta profesionalen elkargoak, beren ekarpenak egin ditzaten eta ekarpen horiek Legebiltzar honetara ekar ditzaten. Ekarpenak arrazoizko epe labur baten barruan jaso behar dira, noski, Ganbera honetako taldeek ekarpen horien arabera eta haietan oinarrituta aurkez dezagun lege zibilaren proposamena, horixe baita gure konpromisoa. Eta amaitzeko, jada, irizpen honen bidez, nire ustez, oso erabaki garrantzitsua hartuko dugu etorkizunari begira, Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordea eratuko baita kontsulta-organo modura, Jaurlaritzaren eta Legebiltzar honen zerbitzura egon dadin, zuzenbide zibilaren arloa lantzen eta bide horretan aurrera egiten jarraitzeko. Y ya termino. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2966
10
57
28.11.2013
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, Euskadiko Zuzenbide zibila eguneratzearen gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Ez gehiengoz, baizik eta pentsatzen dut hau onartuko dela aho batez. Izan ere, pentsatzen dut esaten denean euskal zuzenbide zibila kontserbatzeko, modifikatzeko eta garatzeko ahalmena daukagula, guztiok jartzen garela bai modifikatzeko, bai garatzeko puntu horretan, izan ere, hori da aurretik daukagun erronka. Jaso izan dugu ponentzian operadore batzuen iritzia, eta nik uste dut bi ikuspegi trasladatu dizkigutela, eta horiek mahai gainean jarri nahi ditut. Batzuek ekartzen dute urgentzia bat zuzenbide zibila aplikatze- rakoan, eurek sumatzen dituzten emergentziei aurre egiteko. Beste batzuek, ordea, ikusten dute edo ekartzen digute beste ikuspegi anbiziosoagoa, euskal zuzenbide zibila ezartzearena, inkluso, euskal kode zibil batekin forma hartuko duena. Lan konparatiboa egiten dute, aztertzen dute gure inguruan beste prozesu batzuk nola eraman izan diren, ekarpen bat egiten dute, Nafarroan ere zuzenbide zibilari nola egin zaion aurre instituzio interesgarri batzuk ekarriz, eta ekartzen diguten erronka da, hain zuzen ere, luzera begira lanketa sakon bat egitea gai honen inguruan. Pentsatzen dut asmatu behar dugula metodologian, ezin dugula inor kanpoan utzi, eta horregatik azpimarratu nahi dut diktamen honetan sartzen den ezarpen edo puntu bat. Jaso behar ditu eta Legebiltzarraren aurrean aurkeztu operadore juridikoen, ikertzaileen, mundu juridikoko elkargo profesionalen eta inplikatuta dauden ehun sozialeko erakundeen ekarpenak. Garrantzitsua da ekarpen hauek jasotzea. Garrantzitsua da entzutea. Garrantzitsua da metodologian asmatzea eta hortik euskal zuzenbide zibilerako batzorde bat eratzea. Ez dezagun galdu Legebiltzar honetarako iniziatiba eta guztion artean egin dezagun euskal zuzenbide zibila gure nortasunaren beste adierazle bat bezala.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2967
10
57
28.11.2013
OTADUI BITERI
EA-NV
Erakunde, Segurtasun eta Justizia Batzordearen irizpena, Euskadiko Zuzenbide zibila eguneratzearen gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakaria, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Euzko Abertzaleak taldeak begi onez ikusten ditu gure zuzenbide zibila eguneratzeko ekimenak eta horregatik, esanda dagoen moduan, irizpide honen aldeko botoa emango dugu. Pentsatzen dut guztiok aitortu dugula zelako beharrizana daukagun gure foru zuzenbide zibila eguneratzeko. Denok dakigu 20 urte baino gehiago pasatu direla legea onartu zenetik, eta ukaezina da 20 urte hauetan gure gizartean aldaketa sakonak egon direla eta, zer esanik ez, familiaren kontzeptuak izan duen bilakaera. Euskal legegileok erronka zoragarria eta erakargarria daukagu gure aurrean, hau da, zuzenbidea herritarrei hurbiltzea; eginkizun zaila, baina premiazkoa. Zuzenbidea zaindu behar dugu euskal gizartearen isla eta adierazpen bizi gisa. Eguneratzeko premia horrekin batera aurrerapauso garrantzitsua izango da euskal auzotartasun zibila ezartzea behingoz. Zaharkituta geratu den legeak jasotako instituzioak eguneratu behar dira. Baina ez hori bakarrik, gure asmoa da euskal zuzenbide zibila gero eta osoagoa, zabalagoa eratzea, eta horretarako begi onez ikusten dugu euskal zuzenbide zibileko batzordea sortzea eta batzorde horrek etorkizunean izango duen papera. Legedi berriak ezin die zamarik eragin herritarrei. Kontrara, askatasun zibilak izan behar du topagunea, askatasunak ez baitu ezartzen ezer bortxaz. "Cada tierra su uso, cada casa su costumbre". Euskaraz esan dudan moduan, legea eratu ostean ere ez da hor agortuko euskal zuzenbide zibila ikertzeko eta sustatzeko lana, horrexegatik da hain garrantzitsua batzorde hori sortzea, arestian aipatu dudan bezala, funtseko eginkizuna beteko baitu Euskadin izango dugun zuzenbide zibila garatzeko lanetan. "Herrik bere lege, etxek bere aztura". Para finalizar, al igual que los demás grupos, quisiera mostrar nuestra satisfacción por el paso tan importante que vamos a dar hoy y por el hecho de que lo vayamos a dar de forma unánime. Nada más, muchas gracias. Bukatzeko, gainontzeko taldeek esan duten moduan, poztasuna adieraztea gaurkoan aurrerapauso inportantea ematen dugulako, eta poztasuna, baita ere, aurrerapauso hau aho batez egingo dugulako.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2968
10
57
28.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Krisialdi ekonomiko bat bizitzen ari gara, ezbairik gabe –dagoeneko inork ez du ukatzen hori–; gure demokraziaren historia berrian herri hau kolpatu duen krisialdirik latzena bizi dugu. Eta krisialdi honek langabezian izan du eraginik bortitzena, milioika lanpostu galdu baitira azkeneko bost urteetan. Familia guztien ekonomiaren ardatza da enplegua, eta ezinbesteko faktorea ere bada pertsonak egokiro gizarteratuta egoteko, lanik izan ezean gizartetik baztertuta geratzeko arriskuan gerta gaitezke eta. Enplegua, gizarteratzea, aukera-berdintasuna eta etxebizitza izateko eskubidea Konstituzioak babestutako eskubideak dira, eta elkarri egokiro uztartuta egin behar dute aurrera; izan ere, lehenengoak huts eginez gero, ondorioz, gainerakoak ere ezin dira bete edo gauzatu. Duela gutxi egindako interpelazioan azaldu nuenez, estatistikak hotzak dira, baina, horien atzean, pertsonak daude, itxaropenak kamustu zaizkien gizonemakumeak. Horrenbestez, guk, ordezkari publiko modura, erantzuna eman behar diegu pertsona horiei guztiei, oso baliabide gutxirekin aurrera egin beharrean diren familia horiei guztiei. Batzuek, denbora batez, sinetsarazi nahi izan digute Euskadin ez zela halakorik jazoko; alabaina, ez da horrela izan. Eta gu ere, hemen, zuzen-zuzenean bizitzen ari gara egoera latz hori, seguru bainago tamalez hemen gauden guzti-guztiok ezagutzen dugula langabezian dagoen jende asko. Guztiok dakigu familia asko gurasoen edo familiako beste kide batzuen laguntzari esker bizirauten ari direla. Euskadin 178.000 lagun ditugu Lanbideren zerrenda luzean; egunez egun, ohiko gastuei aurre egin ezinik, gorriak eta bi ikusten ari diren 178.000 pertsona. Hala, bada, botere publikoek, ezin bestela, laguntza-baliabideak eratu behar ditugu, pertsona horien beharrizan premiazkoenei erantzuteko gutxieneko babesa emateko. Baina, era berean, arduradun publikoak garen aldetik, gure erantzukizuna da, halaber, norbanakoen erabateko autonomian oinarritutako gizartea egituratzea. Gure xedea ezin da mugatu ongintzako administrazio hutsa izatera; gizartea babesteko sistema bat egituratu behar dugu, bai, baina gure xedeak, gure azken asmoak, bestelakoa izan behar du: Euskadiko herritar guztiek bizimodu autonomoa eduki ahal iza- tea, gizartean erabat barneratuta, eta xede horretarako baldintza aproposak sortzeko lan egin behar dugu guk. Eta, horretarako, lehen-lehenik, lana edukitzeko modua eman behar diegu herritarrei. Gure taldeak ez du zalantzan jarri nahi Eusko Jaurlaritzak helburu horiek lortzeko duen borondatea, baina, interpelazio hartan esan nuenez, aspaldi honetako emaitzei so, ez dirudi bide onetik goazenik. Ekimen honen bidez, bada, gure ekarpena egin nahi dugu, etorkizunari begira guztion artean proposamenak egin eta baliabide gehiago eta baliabide hobeak eskuratu ditzagun Euskadiko gizartean enplegua lortzeko aukerak eta baldintzak hobetzeko. Eta, duela hamabost egun jada esan nuen moduan, urte askoan aditzera eman nahi izan da Euzko Alderdi Jeltzaleari eta haren bere-berezko nortasun politikoari esker izan dugula halako gobernagarritasun ona Euskadin. Alabaina, aurreko hartan ere azaldu nuenez, hain zabal hedatutako mitologia hori –hau da, lortutako xedeak alderdi politiko jakin horrekin lotzen dituen mitologia hori– arrakalatzen hasia da jada, eta hondoratze-zantzuren bat ere hasi zaio nabarmentzen. Era berean, aspaldi honetan sinetsarazi nahi izan da Euskadiko ekonomia indartsuari eragozgarri zaiola Espainia marka, eta nagusiki hari egotzi nahi izan zaio Euskadi behar bezala garatzen ez aritzea. Alabaina, itxura denez, argudio hori ere –eta aurrerago azalduko dut xeheago– hondoratzen hasia da. Era berean, denbora luzean aldarrikatu izan da enplegu-politika aktiboak eskuratzeak erabateko bultzada emango ziola enpleguaren arloari, buruzagi jeltzaleren batek zionez Euskadin Espainian baino hobeto kudeatzen omen ditugulako gauzak. Hondoratzen hasitako beste mito bat hori ere. Joan den martxoan, enplegua sustatzeko 2013-2016 programa aurkeztu zuen Eusko Jaurlaritzak, besteak beste enplegu-suntsiketa gogor hau leuntzeko, enplegua sustatzeko, gaztei laneratzen laguntzeko, egoera ahulenean dauden pertsonei lan-munduan sartzen laguntzeko eta autoenplegua sustatzeko. Berariaz azpimarratu zuten, gainera, ekintza-plana zela, ez hausnarketa-plana, eta hari esker 12.000 lanpostu sortuko omen zirela eta beste 42.000 finkatu. Programa, bestalde, modu ireki eta malguan egituratua omen zegoen, ekarpenak gehitu ahal izateko. Gainera, hartan jasotako neurriak errealistak, neurgarriak eta kuantifikagarriak omen ziren. Eta, duela hamabost egun esan zitzaigunez, plana aurkeztutakoan ikusi ahal izango genuen kuantifikazio hori. Ez zaituztet enpleguari buruzko datuez josi nahi, duela hamabost egun luze aritu bainintzen horretan. Bakarren batzuk nabarmendu nahi ditut, nolanahi ere. Urtetik urterako langabezia-tasan oinarrituta, Espainian, oro har, 22.138 langabe gutxiago daude; Euskadin, berriz, 10.189 langabe gehiago. Ehunekotan adierazita, Espainia mailan, % 0,46 jaitsi da langabezia, eta Euskal Autonomia Erkidegoan, berriz, % 6,06 handitu. Tamalez, Estatu osotik gure erkidegoan igo da gehien langabezia –nabarmen, gainera–. Urriko datuen arabera, hogeita hamalau urtetik beherako pertsonen % 30,7 enplegu-eskatzailea da; hau da, Euskadin 33.000 gazte lanik gabe daude. Autonomoei dagokienez, Euskadin, urteko lehen hiru hiruhilekoetan 2.537 autonomok utzi dute beren jarduera, horietako askok finantzabiderik lortu ez dutelako bankuetan, nahiz eta Eusko Jaurlaritzak, ustez, finantzaketa falta hori orekatzeko asmoa izan. Espainia osoan, hala, autonomoen portzentajea % 0,36 handitu da, eta Euskadin, esan bezala, % 1,36 murriztu, urteko lehen hiru hiruhileko hauetan. Nolanahi ere, asmo konstruktiboz aurkeztu dugu ekimen hau, Euskadiko langabezia-egoera hobetzen laguntzeko ekarpenak egiteko borondatez. Horrenbestez, gure mozioan hauxe eskatzen genuen lehenik eta behin: enplegua sustatzeko programa horrek ekitaldi honetan lortutako emaitzak Legebiltzarrean aurkez zitezen, bertan azter genitzan. Ezinbestekoa da gainerako taldeok emaitza horien berri izatea, lehenik eta behin gardentasunez joka dadin eta, bigarrenik, aukera bikaina izan daitekeelako Legebiltzar hau osatzen dugun gainerako taldeek ere gure ekarpenak egin ditzagun. Izan ere, zuek zeuek esan zenuten, Enplegu Saileko buruek: programa irekia eta malgua da, ekarpenak jasotzeko asmoz eratua. Zer hobe, bada, helburu horiek betetzeko, emaitzak Legebiltzarrera ekartzea baino. Bigarrenik, 2015eko lehen seihilekoan aurkeztekoa den enplegu-legearen epeak aurreratzea eskatzen genuen, legea datorren urteko lehen seihilekoan aurkez zedin. Azkenean, talde guztien arteko adostasuna lortzeko asmoz eta guztion ekarpenak bateratze aldera, Ganbera honetako lau taldeek sinatu dugun zuzenketan, legegintza-bitarteko hori ahalik eta azkarren aurkeztea eskatu dugu, Euskadik enpleguaren arloan bizi duen egoerak ezinbestekoak dituelako erantzun arinak eta biziak. Gure ustez, nolanahi ere, Jaurlaritza honek enplegua lehentasunezkotzat jotzen badu –eta horrela behar du, noski– ezin du halako epe luzerik ezarri legegintza-bitarteko bat eratzeko. Ahal bezain arin aurkeztu behar du, beraz. Batzuek diote Estatutua ez dela bete eta autogobernu gehiago behar dugula. Bada, guk hauxe eman nahi dugu aditzera hemen: Estatutua osatzeko modurik onena eskura dauden eskumenak garatzea da eta eskumen horiek egoki kudeatzea. Egun, 178.000 lagun ditugu hor kanpoan berariaz eskatzen beren premiei erantzuteko erabil dezagula autogobernua, gure eskumenak bizitasunez kudea ditzagula eta haien eskaerak eraginkortasunez arta ditzagula. Gure gazteak argiro esaten ari zaizkigu ez dutela Euskaditik kanpora joan nahi, bertan gelditu nahi dutela eta beren bizi-proiektua bertan garatu, eta horretarako aukera eskatzen ari zaizkigu gogo biziz. Testuinguru egokia behar dute, Euskadin geratu ahal izateko, eta, horretarako, lana behar dute lehenik. Gure autonomoek ere laguntza eskatzen digute, baliabideak behar baitituzte negozioak ixten ez jarraitzeko. Eta enpresek ere baliabideak behar dituzte beren jarduerarekin jarraitzeko; baina, horretarako, tresna gehiago eta tresna hobeak eman behar dizkiegu eta arnasaldia ere bai finantzen ikuspegitik. Guk gura duguna… Argia aipatu zen interpelazio hartan. Bada, bai, argi hori entelekia bat ez izatea gura dugu; argi hori piztea gura dugu, Euskadik atzean utz ditzan langabeziak eragiten dituen itzalak eta iluntasuna. Arin eta bizkor jokatu behar dugu, arazoei ikuspegi zabal batetik helduta. Bada garaia arlo honetan ere proiektu ideologikoak aurrez aurre jartzeko, guztion artean itun handi bat lor dezagun enpleguaren arloan Euskadiko milaka herritarri uneotan bizi duten ataka gaiztotik irteten laguntzeko. Horrexegatik eskatzen genuen gure mozioari babesa ematea, eta horrexegatik sinatu dugu zuzenketa hau, eta eskerrak eman nahi dizkiet hemendik UPyDri, Alderdi Sozialistari eta Euzko Alderdi Jeltzaleari, akordio batera iristeko prest izan direlako guztion artean aurre egin diezaiogun Euskadiko milaka herritarrek bizi duten egoera horri. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2969
10
57
28.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, lehendakari jauna. Ekimen honetan Euskadiko PP kezkatuta ageri zaigu Euskadin enplegua izaten ari den eboluzioa dela eta. Zalantza-izpirik gabe –eta nago horretan bat gatozela denak– horixe da egun gure gizartean dugun arazo nagusia: langabezia, langabeziaren igoera, lanik eza, krisialdi ekonomikoa, Euskadiko milaka herritarrek bizi duten egoera, desberdintasunen areagotzea, Euskadiko milaka herritarren pobrezia-egoera, zenbait familiaren –familia askoren– egoera; labur esanda, azken hilabeteotan ekonomiak izan duen eboluzioa eta azken urte honetan langabeziak izan duen bilakaera. UPyDren zuzenketa teknikoa izan da, Talde Popularraren mozioak zuen akats bat zuzendu nahi baitzuen: "Ekonomia suspertzeko plana" zioen tokian "enplegua suspertzeko plana" behar zuelako; hortaz, akats bat konpontzeko aurkeztu genuen zuzenketa; zuzenketa teknikoa zen, beraz, eta, azkenean erdibidekoa lortu dugu. Nire ustez, azken batean, argi eta garbi jakin behar dugu ea Eusko Jaurlaritzak iragarritako eta abian jarritako planak, programak, ekintzak eta neurriak –lehendakariak etengabe gogora ekartzen dizkigunak– behar diren emaitzak lortzen ari diren edo ez. Horixe da kontua. Berariaz jakin behar dugu zer emaitza lortzen ari diren prentsaurrekoetan –eta Legebiltzar honetan ere bai– etengabe iragartzen zaizkigun plan, programa eta ekintza horien bidez, berregituratu behar ote diren jakiteko, eta, berregituratu behar izatekotan, nola berregituratu behar diren jakiteko, hartara guztiok egin ahal izan ditzagun ekarpenak, guztiok ere bat gatozelako enplegua sortzeko premian. Horrenbestez, Eusko Jaurlaritzak enplegua sustatzeko onartutako 2013-2016 programak lortu dituen emaitzen segimendua egitea eskatzen da. Izan ere, esan den moduan, programak 12.000 lanpostu hitzeman zituen 2013rako; Eusko Jaurlaritzak gogara eman zuen zenbateko hori, eta ez da beteko, noski. Ez da nahikoa planak edo programak aurkeztea edo etengabe promesak egiten aritzea. Aztertu egin behar dira abian jartzen diren planak; egindako akatsak aitortu, norabidea zuzentzen saiatu eta erantzukizunak onartu –hori ere bai–. Enplegua sustatzeko 2013-2016 programa daukagu, beraz; eta, horrekin batera, ekonomia eta enplegua suspertzeko erakundeen arteko akordioa ere badugu, bai, halaber, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak sinatutako akordioa ere, Euskadi moderno, solidario, iraunkor eta lehiakorragoa eratzekoa, eta, haren barruan, ekonomia eta enplegua sustatzeko akordioa ere badago. Gure ustez, aztertu egin behar da hori guztia, eta ondo begiratu ea Jaurlaritzak eta alderdi politiko batzuek etengabe iragartzen diguten horren guztiaren bidez behar ditugun emaitzak lortzen ari ote garen. Den-dena ez dago, noski, Eusko Jaurlaritzaren ekimenen esku, ezta Legebiltzar honetan erabakitzen dugunaren esku ere. Europaren mende gaude; Europako politikek eragin egiten digute, eta Espainiako Gobernuan ezartzen diren politikek ere bai. Espainiako Gobernuak ezarritako eta sustatutako azken lanerreformak eragin egiten digu, kalterako, kasu honetan. Era berean, batzar eta biltzar nagusietan ezartzen eta onartzen den zerga-sistemaren mende ere bagaude, eta, hori, tamalez, ez dugu hemen erabakitzen, baizik eta lurralde bakoitzeko batzar edo biltzar nagusietan. Eta gure enpresen gaitasunaren mende ere bagaude –Enplegu sailburuak berak azkenaldian gogora ekarri digun moduan–, eta gure enpresek modernizatzeko eta aldian aldiko nondik norakoetara egokitzeko duten gaitasunaren mende ere bai. Eta askoz aldagai gehiago ere badira: oro har ezartzen diren politika publikoak, Estatuaren aurrekontu orokorrak, Euskadiko aurrekontuak eta enplegu-politika aktiboak, besteak beste. Horrenbestez, aldagai askok eragiten dute enpleguan, nagusi-nagusiki zer politika publiko aplikatzen diren Europan, Espainian eta Euskadin, baita lurralde bakoitzeko batzar edo biltzar nagusietan ere. Zernahi gisaz, gure ustez, zuek sinatzen eta onartzen dituzuen planak eta programak aztertu egin behar dira ezinbestean, nolako eragina izaten ari diren jakiteko. Eta hori guztia ez da bakarrik Enplegu Sailaren erantzukizuna, noski; Eusko Jaurlaritza osoaren erantzukizuna da. Esan den moduan, hasieran, 600 milioi euroko funtsa iragarri zen, ETE-ei eta autonomoei laguntza emateko; 300 milioira murriztu zen gero, eta ez dakit azkenean ez ote den 100 milioian geratu; eta, horrekin batera, bete ez diren beste hainbat promes ere egin dira, komunikabideetan eta prentsaurrekoetan hots handiz iragarriak, bai, baina lortu behar omen zituzten emaitzak lortu ez dituztenak. Hortaz, hauxe izan liteke, nire ustez, galdera: Eta Eusko Jaurlaritza gauza ez bada Euskadiko herritarron arazo nagusiari aurre egiteko, bere jarduna beste zeregin batzuetara bideratuta, hala nola Euskadiko Eguna bertan behera uztera –hori bai– edo autogobernuari buruzko lanbatzordea eratzera edo 2015erako kontsulta bat proposatzera? Zer gertatzen da Jaurlaritza hau, izatez, enplegua sortzeko gai ez bada? Hortxe dago koska. Badakigu Jaurlaritza hau gai dela enplegua sortzeko planak iragartzeko. Baina egungo krisialdi ekonomikoari aurre egiteko gai ez bada, zer? Kontua ez da Espainiako gainerako lurraldeko egoerarekin alderatzea; edo ez hori bakarrik; kontua ez da komeni zaigunean bakarrik alderatzea gure egoera Espainiako gainerako lurraldearen egoerarekin. Gure zenbakiei eta gure zenbakien eboluzioari erreparatu behar diegu. Llanos andreak arestian eman ditu jada zifrak –interpelazioan ere jasoak–, eta erakunde ofizialek adierazitako zifrak dira: 180.000 langabe ditugu egun Euskadin. Eta Eusko Jaurlaritzak behin eta berriro diosku: "Gobernatzen ari gara; erabakiak hartzen ari gara". Ondo da. Eta emaitzak, non dira? Sailburuak zioenez, enplegua ez da dekretuz sortzen. Hori egia da; baina Eusko Jaurlaritzak zer edo zer egingo ahal izango du, bada. Izan ere, bitxia da benetan: enplegua sortuz gero, Eusko Jaurlaritzari esker sortzen da, Eusko Jaurlaritzak edo Euzko Alderdi Jeltzaleak badakielako krisialdi ekonomikoari nola aurre egin. Enplegua sortzen bada, gauzak ondo badoaz, Eusko Jaurlaritzak sustatutako politika ekonomikoei esker doaz ondo; aldiz, langabeziak gora egiten badu, langabezia igo egiten bada eta ezin badiogu etengabeko igoera horri aurre egin, orduan, tira, enplegua enpresek sortzen omen dute. Nire ustez, baina, Eusko Jaurlaritzak zer edo zer, bai, zer edo zer egin dezake. Azken batean, Eusko Jaurlaritza langabeziaren igoeraren erantzulea da. Ez erantzule bakarra, baina bai funts-funtsezko erantzuleetako bat. Enplegua sustatzeko planari buruzko interpelazio hartan sailburuak zioenez, plan hau lehen urratsa baino ez da; epe laburreko eragina izango omen du, eta egoera leuntzeko balioko du, ez erabat osatzeko. Ez dakit, bada, hori bera esan ote zenuten programa aurkezteko prentsaurrekoan. Ez dakit hori bera esan ote zenuten. Bai, agian. Nolanahi ere, epe laburreko eragina izango badu, orduan dagoeneko lortzen hasitako emaitzak ikusteko moduan izango gara. Eta beste kontu bitxi bat ere badago, ezta? Izan ere, Euskadi ondo badoa, Eusko Jaurlaritzari esker doa ondo, Euskadiko herritarrok gauzak hobeto egiten ditugulako eta era-erako politikak ezartzen ditugulako; aldiz, egoera txarra bada, orduan Enplegu sailburuak diosku Euskadiko ekonomia Espainiako eta Europako ingurumari ekonomikora estu-estu lotuta dagoela. Eta egia da; azken hori egia da, noski, baina Eusko Jaurlaritzak, batzuetan –alegia, gauzak ondo doazenean–, behin eta berriz esan ohi digu hemen ezarritako politikei esker dugula egoera on hori; gauzak gaizki doazenean, aldiz, banatu egiten du errua. Eta kontua ez da errua banatzea –edo bai, agian–. Kontua da gutariko bakoitzak bere erantzukizuna onartu behar duela. Guk ere bai, eta Jaurlaritzak ere bai. Enplegua sortzen denean, proposamenak Eusko Jaurlaritzarenak izaten dira; aldiz, enplegurik sortzen ez denean, Legebiltzar honek onartutako ebazpenproposamenak ere aipatzen dira, interpelazioan gertatu zen moduan. Tira, ez zait, bada, oso serioa iruditzen. Nolanahi ere, Eusko Jaurlaritzak bere erantzukizuna onartu behar du; eta guk ere bai gurea; eta oposizioaren betebeharren artean dago, nire ustez, proposamenak aurkeztea eta Jaurlaritzaren erabakiak kontrolatzea. Uste dut hori guztia, funtsean, jasota geratu dela gainerako taldeekin sinatu dugun erdibideko zuzenketan, eta, babes hori izanik, aurrera aterako da segurki. Ea, bada, enplegua sortzeko balio duen eta ahalik eta ondoen aurre egiteko –ahal dela guztiok batera– bete-betean harrapatuta gauzkan krisialdi ekonomiko honi, horixe baita egun, zalantza-izpirik gabe, Euskadiren arazorik latzena. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2970
10
57
28.11.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, legebiltzarkideok, egun on. Interesgarria da oso Llanos andreak gaur dakarkigun gaia: enpleguak Euskadin duen egoera aztertzea; gai interesgarria, premiazko gaia eta etengabeko auzia. Hala ere, funtsezko gaia izanik ere, burura etorri zitzaidan lehenengo gauza –eta barka iezadazue etena– istorio bat izan zen, pasadizo bat: irakasleak Gabonei buruzko idazlana egitea agindu zien ikasleei oporren itzuleran, eta testu hau aurkeztu zuen ikasleetako batek: "Gabonetako idazlana: Elurra, bota ahala ari zuen. Ez nintzen etxetik atera". Eta zergatik etorri zitzaidan gogora hori? Euskadin enpleguaren egoera aztertzeak berdin antzeko gogoeta eragiten didalako: oso txarra da, baina okerragoak ere badira. Eta legebiltzarkideren bat edo beste pozarren geratuko litzateke, mintzaldia hortxe amaituko banu; baina ez. Enplegu politikei buruz ari gara; botere publikoetatik gure gizartearen arazo larri eta premiazkoenetako bati aurre egiteari buruz gara; ez da, beraz, txantxetako gaia. Arretaz irakurri dut mozio hau eragin duen eztabaida hura. Errealitateari buruzko datu-sorta mardula eman zuen orduan Llanos andreak –egiazkoak izan zein ez, eztabaidaezinak, nolanahi ere–. Hala, bide batez, Llanos andreari esan nahi nioke datuak ematea eta datuen irakurketa horretan oinarrituta errealitatea azaltzea ez dela demagogikoa; zenbakietan eta ekarpenetan oinarritutako ikuspuntu arrazoitu bat azaltzea da, zenbaki edo ekarpen horiek arrazoibideak osatzen baitituzte, beren zehaztasuna gorabehera. Beste mintzaldiren baten kariaz diotsut hori. Hau da, azalpenak zifrekin eta datuekin osatzea argudioak indartzeko modu bat da, eta ondo deritzot. Eta sailburu jaunak, berriz, hauxe esan zigun bere erantzunaren lehenengo esaldian, badaezpadaedo: "Tira, dirudienez, egurra eman nahi zaio Jaurlaritzari gai hauekin". Nahiko ondorio murritza, nire aburuz. Izan ere, enplegu-gaiak betiereko eztabaidagaiak izaten dira; alabaina, Jaurlaritzak sentipen hori badu, orduan irudituko zaio etengabe ari gatzaizkiola egurra ematen. Eta hori ez da, inolaz ere, gure asmoa –ez, bederen, Talde Sozialistarena–. Haatik, ekarpenak egin nahi ditugu enplegu-politiketan, politika horiek eraginkorragoak izan daitezen eta, hartara, beren helburua lor dezaten. Horixe da gure asmoa. Enplegu-politika aktiboei buruz hitz egitea, ezinbestean, Europako enplegu-estrategiari buruz hitz egitea da, Lisboako hitzarmenari buruz eta abarrei buruz. Enplegu-politiken zerrenda luzea dugu jada, guztiak ere berdin antzekoak, kasu batzuetan eta besteetan. Hala ere, asmatzen jakin behar da gero, politika horiek behar bezala bideratzen eta behar den lekuan kokatzen, horren araberakoa izango baita azkenean politika horien arrakasta. Europako estatukideek bultzatzen dituzten estrategietan ardatz hauek jorratzen dira nagusiki: enpleguari eustea, lanpostu gehiago sortzea, leku batetik bestera mugitzeko malgutasuna ematea, lehiakortasuna hobetzea, gaitasun profesionalak sendotzea, langabezia-prestazioak handitzea, familiei laguntzak ematea… Hortaz, enplegu-politiken barruan, politika aktiboen barruan, batetik, berehalako ekintzak daude, berehalako planak –eta plan horiek lehenbailehen aztertzea komeniko litzateke, berehalako neurri horiek zer bide egin duten jakiteko–; eta, bestetik, prestakuntzarekin lotura handiagoa duten enplegu-politika aktiboak daude, eta horien emaitzak epe luzeagokoak dira, luzera begirakoak baitira, egungo gizarteak bizi dituen eraldaketa teknologikoen prozesuei erantzuteko eginak. Hemen, baina, Maneiro jaunak, esaterako, zalantzan jarri du Jaurlaritzaren kudeaketa-gaitasuna. Zalantza beti egin daiteke, baina borondatearen gaineko beste auzi bat jarriko dut nik aurrez. Izan ere, egia da enplegu-politika aktiboen eskumena dugula, baina eskumen hori nahiko modu gorabeheratsuan iritsi zitzaigun gure erkidego honetara. Gogoan izango duzuenez –eta gogoan ez baduzue, oraintxe ekarriko dizuet nik gogora–, eskumen hori mugimendu nahasgarri batzuen bidez iritsi zen, eta, gorabehera horiek zirela eta, ez zen lehenengo urtean iritsi. Orduan, sozialistok ari ginen gobernatzen, Patxi Lópezen lehendakaritzapean, eta transferentzia ia itunduta zegoen; baina atzeratu egin behar izan zen, Estatuarekin aurrekontuen arloan hitzartutako akordio batzuk zirela eta. Eta eskumena iritsi zenean, hobari batzuekin iritsi zen, hondatutako salgaia erosten ari omen zelako Patxi Lópezen Jaurlaritza. Badakigu, halaber, enplegu-politikei dagozkien hobarien kontua gauzatzeko orduan gorabehera batzuk jazo direla 2011n eta 2012an. Ez dakit egoera zertan izango den 2013ko honetan; baina galdetuko dugu, berririk jasotzen ez badugu. Baliteke inork pentsatu nahi izatea –eta agian baten batek halaxe adieraziko du erantzuteko txandan– iraganeko kontuak azaleratu nahi ditugula, betiko erran-merranekin gatozela… Ez, ez da hori gure asmoa, ezta hurrik eman ere; baina iraganetik ikasi egin behar da. Ikasi egin behar da iraganetik, jakiteko zer garrantzi eman behar zaien enplegu-politika aktiboei eta gisa horretako arloei, benetan sinisten ote den horietan edo beste helburu batzuetarako baliabide huts modura ikusten diren. Eta aurrekari hori badugunez, ez dut begien bistatik galdu nahi, gainerako gauzak aztertzeko orduan. Zer gehiago egin genuen guk? Kontua ez baita esatea bakarrik; esandakoa bete ere egin behar da eta. Hala, bada, sozialistok, transferentzia hori baliatzeko moduan izan bezain laster, gizarte-elkarrizketarako mahaia eratu genuen. Jaurlaritzak esan izan digu gizarte-elkarrizketarako mahairik ez egoteak ez duela esan nahi harremanik ez dagoenik. Ondo da, baina akordio horietatik enpleguaren arloko programa batzuk ere atera ziren –babestutako eta hitzartutako ekintza batzuk, alegia–. Izan ere, egia da Jaurlaritzak bere kasa eratu ditzakeela enplegu-planak –kasu honetan egin den bezala–, baina hitzartu ere egin ditzake, akordioak eginez bi alderdiren edo hiruren artean, eta sozialisten Jaurlaritzak jorratutako bide horrek fruituak eman zituen. Izan ere, egia da enplegu-politiken eragina mugatua izaten dela beti. Hala, jakina da –eta hurrenkera batean zein bestean esaten da– enplegu garbia sortzeko hazkunde jakin batzuk behar direla eta abar; alegia, hazkunde jakinak ekonomian. Batzuek diotenez, BPGa 1,5etik gora hazitakoan hasten da enplegua sortzen. Egia izan zein ez, argi dago hazkunde negatiboa dugun bitartean ezartzen diren politikek emaitza xumeren bat lor dezaketela, bai, aukeraren bat emango dietela bakan batzuei baina ez dutela bere gordinean –hori egia da– enpleguaren arazo orokorra konponduko. Horrek, nolanahi ere, ez du esan nahi halako ekimenak garatu behar ez direnik, eragin mugatua izan arren. Gainera, ekintza horiek egokiro egiaztatzen eta balioztatzen badira, zer eragin izan duten jakin daiteke, emaitzarik lortu ez dutenak bazter uzteko eta erabilgarrienak eta eraginkorrenak indartzeko. Horregatik diot guk berez ez dugula aparteko interesik Jaurlaritzari gai hauekin egurra emateko; ez dugu joko taktikoetan jardun nahi. Ekarpenak egin nahi ditugu guk. Horregatik esaten zen gure ekimenean Legebiltzarrak monitorizatu egin behar lukeela nolabait arlo horietan guztietan egiten ari den bidea; eta bilkura-aldiko pare bat saio proposatzen genituen guk, baina, azkenean bakar bat izango da. Dena dela, horrek ez dio axola –inork amore eman dela pentsatuko balu ere–. Izan ere, sailak eta sailburuak, izatez, taldeek eskatu bezainbatean egin behar dute agerraldia; beraz, ez da… Nahiz eta horrelakoek (legez besteko proposamenek eta mozioek) ez duten erregelamendu-garapenik izaten, gure asmoa, nire ustez, hauxe izango litzateke nolabait: saio horiek, ohi ditugun agerraldien modukoak izan beharrean, askoz zehatzagoak eta sakonagoak izan behar lukete, eta aldi luzeagoa hartzen duten agirietan oinarritu; era berean, komenigarria izango litzateke legebiltzarkideek bisitak egitea beste leku batzuetako esperientziak ikusteko… Gauza sakonagoa, beraz, izaera monografikokoa, ekintzen emaitzak balioztatu ahal izateko eta Jaurlaritzarekin adostuta etorkizuneko ekintzak bideratzeko. Azkenik, irudipena dugu Jaurlaritza, nolabait, etsitzen ari dela konfrontazio-estrategiak –bidezkoak guztiz– baliatzen dituzten presio sindikalen aurrean –eta beste inoiz ere esan izan dut hori mintzatoki honetan–. Haatik, beste zerbait behar du gure gizarteak; beste zerbait behar dute gure langabeek; beste zerbait behar dute gure enpresek eta, oro har, gure ekonomiak: adostasunak behar dituzte. Eta ez da ez eginkizun erraza –ondo dakigu hori–; baina adostasunak behar dira, nolanahi ere, alderdi batzuetan baino ez bada ere, erabateko adostasunak ez badira ere, akordio txikiak lortzen saiatzeko eta herritarrek Administrazioarekiko eta botere publikoenganako uste ona berreskuratu ahal izateko, ikusirik benetan ari direla elkarrekin borrokan arazo handi honi konponbidea emateko. Eta jarrera etsi hori sumatzen dugu, bai; horregatik, Jaurlaritzari eta sailburuari ohartarazi nahi diet, talde eta kolektibo guztiekin dagoen itun iraunkor horren barruan eta bakoitzak eragiten duen presioa gorabehera, ondo gogoan izan dezatela sindikatuen mundu jakin batetik datozenak ez zaizkiela mesedegarri, ez Euskadiko ekonomiari, ez Euskadiko langabeei, ezta Jaurlaritzari berari ere. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2971
10
57
28.11.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Egun on guztioi. Enplegua izan behar da Gobernu honen lehentasunetariko bat. Ez ditut emango berriro langabezi tasaren datuak, denontzako ezagunak dira eta. Dagoen enplegua mantentzea eta enplegu berria sortzea ezinbestekoa da, baina ez du balio edozein motatako enplegu berria sortzeak. Lan baldintza duinekin lanpostu berriak sortzea, hori izan behar da lehentasuna. Lan erreformak ez zigun krisia ekarri, baina bai krisiaren ondorioak areagotzen laguntzen ari da, eta, are gehiago, ez digu lagunduko egoera hobetzen. Egiten diren kontratu berrietatik, bakarrik % 5 behin betiko kontratuak dira, eta lan baldintzak gero eta kaskarragoak dira. Eta pasa den astean esan genuen bezala, gaur egun lanpostu bat izateak ez du esan nahi bizi baldintza duinak izatea: zenbat langile daude lanbide arteko gutxieneko soldata kobratzen? Milaka. Gure taldetik hamaika aldiz esan dugu neurri eraginkorrak hartzea ezinbestekoa dela, arlo guztiak kontuan hartzea eta zeharkako neurriak martxan jartzea. Martxoan, Jaurlaritzatik aurkeztu ziguten ekonomia erreaktibatzeko plan bat, eta abenduan azalduko dizkigu Aburtok, berak iragarri duen bezala, plan horrek izan dituen emaitzak, zein programatan helburuak bete diren eta zeinetan ez. Hala ere, ez dugu abendura arte itxaron behar; langabezia tasak zeintzuk diren ikusita, badakigu zein den emaitza. Lehen momentutik azaldu genuen, nahiz eta Gobernuaren borondate onenarekin egin, ez zela nahikoa izango ez enplegua sortzeko eta ezta zegoena mantentzeko ere, eta okertzea nahiago izango genuke, baina datuek erakusten dute denborak arrazoia eman digula. Lan merkatua bere osotasunean aztertu behar da eta ardatz guztietatik eragin behar zaio estrategia egoki bat definitzeko, eta hori guztia da erreaktibatzeko plan horretan, bai Jaurlaritzan faltan botatzen duguna. Hori, alde batetik; eta bestetik, harturiko neurrien artean kontraesanak handiak direla. Sektore ezberdinetan ez dugu ikusten estrategia definituak eta koordinatuak daudenik, lehenengo sektoretik hasita eta zerbitzu sektorean bukatuta. Jaurlaritzak ez du ehun industriala bere osotasunean aztertuta politika industrial zehatz bat egiteko. Baina larriagoa iruditzen zaiguna da eredu publikoan, Administrazioan ere, enplegua suntsitzen ari dela Jaurlaritzak hartutako neurriekin (jardunaldiaren luzapenarekin, esate baterako –eta hori bai izan dela hemen hartutako neurria, baina ez bakarra–, zerbitzu publikoen esternalizazioekin eta abarrekin). Eta kontraesanak ere ekonomia erreaktibatzeko lehenengo arauarekin kontrajarrian sartzen dena, dirua esku aldatzearekin. Hau da, pertsonen erosmen ahalmena gero eta baxuagoa baldin bada, eta norbanako beharrizanak asetzeko dirua ere ez badu, merkataritzan eragin zuzena izango du; batez ere, merkatari txikiari eragingo dio zuzenean, jarduera ekonomiko honetan enplegua galtzen. Eta honekin batera, burura etortzen zait langile publikoen erosmen ahalmenaren galerarekin harreman zuzena duela. Baina arazo honek ez die bakarrik langile publikoei eragin. Enpresa pribatuetan ere sektore lan hitzarmena ez aplikatzeagatik lan baldintzak kaskartzearen ondorioz, erosmen ahalmenaren galera jasaten dute. Eta ideia honen harira, gizartean sortzen ari den ezberdintasuna: gehien dutenek gero eta gehiago dute, eta gutxiago dutenek gero eta gutxiago dute. Hori salatu nahi dugu, dirua esku gutxi batzuetan gelditzen ari dela, alegia. Enpleguaren gaia bere osotasunean hartu beharreko gaia da, eta kalitatezko enplegua sortzeko ere zeharkako neurriak hartu beharko dira (dagoen lana banatzea, esaterako). Horrez gain, helburu hori lortzeko neurriak hartu behar dira, politika industriala zehaztu, eta Administrazioa ere enpleatzaile den neurrian, sortzen duen enplegua kalitatezko enplegua izango dela bermatu behar du. Aburto jaunak iragarri zuen hainbat moldaketa egingo zirela enplegua erreaktibatzeko planean. Espero dugu norabide horretatik joatea. Besterik gabe, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2972
10
57
28.11.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, berriro, presidente andrea. Tira, uste dut funtsean berdin antzekoak izan direla berbaldi guztiak. Egiari zor, Maneiro jauna –aurrekaririk ezartzeko asmorik gabe ere– nahiko ados nago zuk gaur egin duzun berbaldiarekin eta zure adierazpen batzuekin. Guk –ondo ezagutzen gaituzu, bere-beregi ni– sekula ez diegu itzuri egiten eztabaidei, ez lanerreformaren gainekoei, ez zerga-sistemaren gainekoei, ezta gizarte-elkarrizketarako mahaiaren gainekoei ere, makinatxo bat aldiz eztabaidatu ditugun arren; izan ere, eztabaidak ez dira saihestu behar. Gaurko gaia, dena den, beste bat da. Gaurko gaia, hasiera-hasieratik esan genuen guk, eta nik neuk ere horrelaxe azaldu nion sailburuari pribatuan… Nire ustez, onuragarria izango zatekeen enplegu-plana Legebiltzarrera ekartzea, guztion artean egin genitzan enplegu-aukerak zabaltzeko eta langabezia murrizten laguntzeko ekarpenak. Izan ere, Jaurlaritzari dagokio, noski, kudeaketa-lana egitea; Jaurlaritzari dagokio enplegu-politikak zuzentzea, baina onuragarria da, ezbairik gabe, talde guztiek egoki irizten ditugun ekarpenak egitea guztion helburu horri begira. Itxaso jauna, barka iezadazu arren, baina hemen esan dituzunetatik batzuk ez dizkizut ulertu. Datuak ez ditut nik asmatu. Datuak ez dira egiazkoak edo ez. Datuak dira. Hor daude. Hau da, zuk, agian, beste datu batzuk nabarmenduko zenituzke, baina nik azaldutakoak egiazkoak ziren. Hortxe zeuden. Eta aipatu da, Euzko Alderdi Jeltzalearen argudioetara igarota… Enplegua ez da, noski, dekretuz sortzen; ez horixe! Egia biribila da hori! Baina egia da, halaber, ez dela planen bidez soilik sortzen. Aditzera eman zen, gainera, arazoa arintzeko balioko zuela, ez arazoa konpontzeko. Bada, agian, arazoak konpontzeko plana behar dugu, hain zuzen. Kontua da, agian, egiturazko erreformak eta egiturazko aldaketak behar ditugula, hain zuzen, hori dena aldatzeko! Eta helburu horixe du hainbeste irain jaso dituen lan-erreformak horrek, baita Espainiako Gobernuak hainbeste irainen artean egin dituen beste aldaketa batzuek ere: hazkunde-tasa txikiagoz bada ere enplegua sortzea da erreforma horien helburua. Dagoeneko ez gaude atzeraldian edo hazkunde negatiboan, zuk hala esan arren, Itxaso jauna; azken hiruhilekoan % 0,1 hazi gara. Eta horixe da helburua. Horrez gain, bada beste egitekorik ere… Begibistakoa da enplegua ez duela Jaurlaritzak sortzen; enplegua areto honetatik kanpo eta Jaurlaritzaren bulegoetatik kanpo sortzen da. Baina enplegua sortzeko baldintzak eratu behar dira, eta, horretarako, besteak beste, Euskadik betidanik bere-berezkoa izan duen ekintzailetza eta enpresa-jarduna sustatu behar da. Errua ezin zaie egotzi enpresaburuei, zenbait taldek inoiz egin izan duten moduan. Izan ere, enplegua gizarteak sortzen du, bai; ez da dekretuz sortzen, baina guri dagokigu enplegu hori sortzen laguntzeko baldintzak eratzea eta komenigarritzat jotzen ditugun ekarpenak egitea. Enplegu-legea aipatu da. Enplegu-legea ez da guk proposatutako neurria. Legegintza-egutegian zegoen, azaldu den moduan. Eta lege horren helburu nagusia enplegu-maila handitzea da, egonkortasuna lortzea, enpleguaren kalitatea hobetzea, enplegua lortzeko aukerak areagotzea, pertsonak laneratzea eta enplegu politika aktiboak planifikatzeko eta garatzeko egiturak eta baliabideak arautzea. Helburu garrantzitsua iruditzen zaigu, eta uste dugu legeak helburu horretan lagundu dezakeela; horrexegatik eskatzen genuen lehenbailehen abian jartzea. Eta uste dut Jaurlaritzaren legegintza-agendaren barruan aurren-aurrenetariko bat izan behar lukeela xede horrek, izugarri premiazkoa baitugu enplegua sortzea, bai erkidego honetan, bai gainerakoetan. Eta ez dago txarto gure egoera beste batzuenarekin alderatzea, baina, esaera zahar hura gogoan izanda, betiere, Itxaso jauna: "askoren mina, zoroen atsegina". Euskadiko herritarrak ordezkatzen ditut nik; eta Euskadin enplegua sortzea nahi dut. Horregatik, "beste erkidego batzuetan okerrago daude" entzutea ez zait oso aringarria gertatzen. Hala da, bai, baina ni ekarpenak egiteko nago hemen; Euskadin enplegua sortzeko ekarpenak egiteko nago hemen eta behar bezala ziurtatzeko Jaurlaritzak bere betebeharrak betetzen dituela eta enplegu-politika behar bezala bideratzen ari dela. Aurreko batean esan nizun, eta erantzuteko txanda honen hasieran ere esan dizut: gure ustez garrantzitsua zen plan hori edukitzea. Eta zuk diozu: "Kontua ez da Jaurlaritzari egurra ematea". Talde Popularrekook pozarren geundekeen, baldin eta plan horrek arrakasta izan balu eta bere helburuak lortu izan balitu –eta amaieran ikusiko dugu–, berri bikaina izango zatekeelako Euskadirako. Ez genuke besterik nahi. Zuk hemen esandako moduan, emaitzak balioztatu egin ahal izango dira, plan horrek balioztatzeko moduko osagaiak baititu, eta, gainera, zuk esan bezala, guztion artean proposatu ahal izango omen ditugu plana berregokitzeko behar diren ekarpenak –horixe da, hain zuzen, erdibideko zuzenketa honen eskaera–. Izan ere, amaitzeko, nire ustez –eta horrelaxe esan nizun zuri ere, Aburto jauna–, kontua ez da errua inori egoztea. Ardura hartzea da kontua. Eta denok hartu behar dugu ardura hori. Eta, aurreko hartan esan nuen moduan, enpleguak izan behar du talde guztien eta Jaurlaritzaren lehentasuna, bai agenda politikoan, bai aurrekontuen agendan. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2973
10
57
28.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Eusko Jaurlaritzaren agendan omen daude enplegua sortzea eta krisialditik ateratzea. Halaxe esaten digu behin eta berriz Jaurlaritzak; halaxe esaten digu lehendakariak; halaxe sailburuek, eta halaxe Arregi andreak. Nola ez, bada! Jaurlaritzaren agendan gai hori, gairik garrantzitsuena, ez egotea baino ez genuen behar! Hala behar du, bai, gure ustez. Baina emaitzak ikusi nahi ditugu. Horixe eskatzen diogu guk Jaurlaritzari. Horixe eskatzen diogu; bere erantzukizuna onar dezala. Eta emaitzak ez badira lortzen, emaitza horiek onak ez badira edo, areago, txarrak badira, salatu egin behar dugu guk. Gure betebeharra da. Zuek ere horixe bera egiten duzue beste auzi batzuetan –eta guk geuk ere bai–; hala, esate baterako, aspaldi luzean etengabe ari gara salatzen eta kritikatzen Espainiako Gobernuaren azken lan-erreforma, baita Espainiako azken Gobernu honek eta aurrekoek hartu dituzten beste neurri batzuk ere; bai, bada! Izan ere, okerreko neurriak dira, edo ez dituzte lortu aurkezpeneko prentsaurrekoetan iragarri zituzten emaitzak. Hortaz, oposizioko taldeen betebeharra da emaitza horiek aztertzea eta kritikatzea –eta Gobernua babesten duen alderdiak edo taldeak berak ere halaxe egin behar luke–. Jaurlaritza ez omen dago geldirik; ekinean omen da. Eta, bai, gauzak aurkeztu dira; egia da hori. Programak aurkeztu dira; planak aurkeztu dira; erakundeen arteko akordioak ere badira, alderdi politikoen arteko akordioak… Etengabe azpimarratzen digute enplegua sortzea dela plan, programa, dekretu eta akordio horien helburua. Orduan, enplegurik sortzen ez bada, arrazoizkoa da arduradun nagusiari –kasu honetan, Eusko Jaurlaritzari– azalpenak eskatzea. Hortaz, jarrera kritikoa izatea eta emaitza horiek aztertzea da kontua. Horrenbestez, berariaz eskatzen diogu Jaurlaritzari gure kritikak entzun eta kirol-legez onar ditzan, aintzakotzat har ditzan gure ekarpenak eta bere erantzukizuna onar dezan. Eta enplegurako euskal legea aipatu da, eta orain esan zaigu legeak, berez, ez duela enplegurik sortuko, ez dela, noski, erabateko konponbidea izango eta ez duela lortuko bizi dugun krisialdi ekonomiko honetatik ateratzea. Hala, Llanos andreak egin duen gauza bera egin behar nuen nik: gogora ekarri zein den erregulazio horren helburu nagusia, Eusko Jaurlaritzak berak adierazitakoaren arabera: hain zuzen ere, Euskadiko enplegu-politikaren helburuak eta ardatzak ezartzea, enplegu-maila handitzeko, egonkortasuna lortzeko, enpleguaren kalitatea hobetzeko, enplegua lortzeko aukerak areagotzeko, pertsonak laneratzeko eta enplegu-politika aktiboak planifikatzeko eta garatzeko egiturak eta baliabideak arautzeko. Hori baldin bada Eusko Jaurlaritzak bere legegintza-egutegiaren barruan duen helburu nagusia, guztiz arrazoizkoa da Jaurlaritzari eskatzea lehenbailehen ekar dezan legea eta ahalik eta onena izan dadin, noski. Ez planek, ez programek, ez dekretuek, ezta legeek ere ez dute enplegurik sortzen beren kabuz; baina halaxe saltzen zaizkigu, halaxe aurkezten zaizkigu. Areago, aspaldian enpleguari buruzko interpelazioak egiten zaizkienean, bai lehendakariari, bai sailburuari –alegia, horri buruz galdetzen zaionean Jaurlaritzari–, azken hilabeteotako plan, programa eta ekintza horiek guztiak azaltzeari ekiten diote erantzun modura. Baina kontua erraza da: emaitzak ikusi nahi ditugu. Eta, gure ustez, ezbairik gabe, gobernu guztiek lagundu dezakete –eta, beraz, Eusko Jaurlaritzak ere bai– beren jardunaren bidez krisialdi ekonomikotik atzeratzen eta enplegua sortzen, betiere beren eskume- nei esker egin dezakeen horren barruan, noski. Ez dago makila magikorik, baina Jaurlaritzak –eta Espainiako Gobernuak ere bai– gauza asko egin dezakete gu egoera honetatik ateratzeko. Nolanahi ere, egoera jakin bat dugu, eta Eusko Jaurlaritzak du erantzukizun nagusia. Horrenbestez, onartu egin behar duzue erantzukizun hori. Baina Eusko Jaurlaritza gai ez bada gu krisialditik ateratzeko eta enplegua sortzeko, interesgarria izango litzateke, nik uste, halaxe onartzea eta lehenbailehen esatea. Eta halakorik egiten ez badu eta emaitzetan aldaketarik jazotzen ez bada, oposizioak ohartarazi egin beharko dio, horixe baita gure betebeharra, eta, beraz, hala egingo dugu guk. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2974
10
57
28.11.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Tira, uste dut lehenik eta behin gaizki-ulerturen bat argitu behar dudala gai honen proposamen-egilearekin, Llanos andrearekin. Hara, ez dut uste mintzatoki honetako mintzaldiak "Club de la Comedia" bakarrizketa-lehiaketako saioak direnik; aitzitik, hemen, denborak aurrera egin ahala, egiaztatuta geratzen da behin eta berriz nolako koherentzia eta funtsa zuten azaldutako ideiek. Bada, orain gutxi izandako eztabaida batean, nik ere datuak emateko teknika hori bera baliatu nuen, baina demagogia egitea leporatu zenidan orduan, eta horrexegatik erantzun dizut arestian hori. Horrexegatik aipatu dut hori, zuk ere gauza bera egin duzulako orain, eta ez zait iruditzen hori demagogia egitea denik. Horrenbestez, etorkizunari begira, aurrerantzean izango ditugun eztabaidetan, espero dut gure artean halako gaitzespenik ez egitea argudiobidetzat datuak emateko oinarri-oinarrizko teknika erabiltzeagatik. Ondoren adierazi duzu krisialdia amaitu dela, beste garai batean gaudela. Bada, uneotan, Euskadiko ekonomian, sasitik atera eta lahar artean sartu gara; ikusi besterik ez da nolako berriak datozkigun Fagorretik, zer-nolako enplegu-suntsiketa gertatzen ari den –Estatukoa halako lau–, nola joan den Tubacex… Datuak ez dira, inondik ere, izugarri baikor egoteko modukoak. Nolanahi ere, hemen nabarmentzen zena… Gure taldearen asmoa, bederen, bere ekimenaren zioa azaltzea zen, enplegu-politiken gaia jorratzea, alegia; ez arreta galarazten saiatzea. Izan ere, bestela, lan-erreformaren gaia ere ekar nezakeen hizpidera, soka luzea du eta; baina enplegu-politiken gaira mugatu nahi izan dut, horixe baita auziaren muina. Enplegu-legea. Legeak, beren kasa, ez dira errealitatea eraldatzeko gai, baina horretarako egokiera ematen dute. Gure asmoa, zuen ekimenari zuzenketak egiteko orduan, ez zen Jaurlaritzaren legegintza-egutegian nahasketarik eragitea, ezta hurrik eman ere, argi daukagulako helburua lan egitea dela. Eta sailburuarekin izan zenuen eztabaida hartan sailburuari leporatzen zenion beste erakunderen batean izan bide dituzuen eztabaidetan hark, estrategia modura, proiektu handiak aurkezteari ekiten ziola Jaurlaritza kontrolatzeko eztabaida horiek edo dena delako auzi-mauziak itzalpean uzteko. Bada, hau ere horixe bera da. Gure ustez, Jaurlaritzak arazoari heldu behar dio, eta egutegi-datak –aurkeztuak dituenak jada– egoki irizten duen moduan jarri; alabaina, Maneiro jaunak ere esan duen moduan, Jaurlaritza kontrolatzeko eta sustatzeko dialektika batean gaude, zehatzmehatz jakin dezagun zer egiten ari den, ekintza horiek ondo garatzen ari ote diren eta zertarako ezarri dituen –dominak janzteko baino ez, edo benetan ekimen eraginkorrak garatzeko–. Eta, ideiak eskas baditu, horretarakoxe gaude gainerako indar politikoak, bultzada emateko, ideiak aurkezteko eta kasu honetan politika horiek hobetzen lagundu dezaketen ekintzak proposatzeko. Bestalde, harritu egin nau, gaia hain garrantzitsua izanik eta gai honetan Euskal Herria Bilduk edo Zulaika andreak zeresana naro edukita –eta eskuarki hala izaten da–, honako kasu honetan, zuzenketarik ere aurkeztu ez izana eztabaida honetan, izenburuak berak hain esanguratsua dirudien arren. Arrazoiak asko izan daitezke, eta ez dut aurrez ezer epaituko, baina, jarrera horrek, itxura batean, gaiarekiko nolabaiteko erdeinua adierazten du. Izan ere, zuzenketak aurkeztea bide ona izan ohi da, sikiera eztabaidaren jokoan sartzeko eta, apika, akordioetara iritsi ahal izateko edo, bestela ere, desadostasunak agerian uzteko. Eta harrigarria iruditu zait zuek zuzenketarik ere aurkeztu ez izana, halako kemena erakutsi ohi duzuenez gero ekonomiaren eta enpleguaren gaineko auzietan Estatuaren jarrera zilegitasun osoz salatzeko orduan. Tira, ez dizuet jokabide hori aurpegiratu nahi, ezta gutxiago ere, hemen norbera bere jokabideen jaun eta jabe baita, baina, iruditzen zait, bidezko kritika politikoaren ikuspegitik, auzi honetan lekukotasuna ematera mugatu zaretela gehien bat eta hori ez datorrela bat gai honek duen garrantziarekin. Tira, denbora soberan nuen, bai, eta zuei kontu hartzea baino ez zitzaidan falta eta. (Risas) Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2975
10
57
28.11.2013
ARREGI ROMARATE
EA-NV
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, de nuevo, señora presidenta. Eskertzen diot Llanos andreari bigarren berbaldian erabili duen doinua, lehenengo berbaldikoaren aldean. Eta Itxaso jaunari ere bai. Azkenean, dirudienez, Alderdi Popularra, Alderdi Sozialista eta baita UPyD ere bat gatoz, eta denok ikusten dugu gai hau batzordean eztabaidatu behar dugula, eta ideiak proposatzen saiatu. Argi geratu da, nire ustez, ekarpenak egin ahal izango ditugula guztion artean, norabide berean abant eginez egoera honetatik ateratzeko eta enplegua sortzeko baldintza egokiak eratzeko. Ondo iruditzen zaigu batzordean enplegua sustatzeko planaren emaitzak eztabaidatzea; ados gaude horrekin. Eta sinatu dugun erdibideko zuzenketan eta aurkeztu genuen zuzenketan argi geratu denez, ez daukagu inolako zalantzarik, eta ez dugu inolako eragozpenik gai hau eztabaidatzeko eta Jaurlaritzak gainerako taldeen ideiak aintzakotzat hartzeko, betiere positiboak diren heinean eta haien xedea enplegua lortzea den heinean, ekonomia berpizteko eta enplegua suspertzeko baldintzak era ditzagun guztion artean, horixe baita gu guztion helburu nagusia –baita, seguru antzean, EH Bildurena ere–. Espainia markak eragiten duen zama dela eta, horretan ez, horretan ez gatoz bat zurekin, Llanos andrea; izan ere, gure ustez, Espainia marka zama astuna da, bai. Espainiako langabezia-tasak Euskadikoak baino hamar puntu gorago jarraitzen du, eta horretan zerikusiren bat izan bide du Euzko Alderdi Jeltzaleak, gobernu-erantzukizun handiak izan baititu herri honetan aspaldi samarretik. Horrenbestez, ez dugu uste muzin egin dakiokeenik Euzko Alderdi Jeltzalearen gobernupeko erakundeetan hainbeste urtez egin den kudeaketa bikainari. Datuei dagokienez, bistan da ez direla onak –datuak datu dira; zenbakiak hor daude, eta ez dugu orain…–, baina saihestu egin dituzu beste datu batzuk, interpelazioaren egunean ere gogora ekarri zitzaizkizunak, eta, gure ustez, datu horiek ere garrantzitsuak dira. Hala, datu horien arabera, badirudi, leun-leunki bada ere, gora egiten hasi garela; izan ere, urrian ez zen atzerakadarik izan ekonomian, afiliatu gehiago izan dira Gizarte Segurantzan… Eraikuntzari dagokionez, eraikuntzaren sektoreari, krisialdi honek gogorren kolpatutako sektoreetako bat izan da, mintzatoki honetan askotan gogoratu dugun legez, eta datuak baikorrak dira. Gure ustez, baliteke renove planak zerikusia izatea horretan; nolanahi ere, emaitza horiek denak aztertzeko astia izango dugu batzordean aurkezten direnean. Gazteei dagokienez –eta behin baino gehiagotan jorratu izan dugu gaia, guztion kezka baita–, lan- gabeziak, gazteen artean, sailburu jaunak azaldu zizun moduan, % 2,8 jaitsi da Estatuan, eta % 11,4, Euskadin. Beraz, leunki bada ere, badirudi hobekuntza txiki bat behitzat sumatzen hasia dela. Bestalde, aurreko batean prentsan irakurri nuenez, enpresaburuen arabera –ez da Jaurlaritzaren datua–, urrian, bigarren hilabetez ondoz ondo, igo egin da Gizarte Segurantzan izena emandako enpresen kopurua. Tira, datu xumeak dira, baina, nolanahi ere, bide onean gauden seinale. Maneiro jaunari dagokionez, emaitzen kontua. Emaitzak aipatu dituzu behin eta berriz. Bada, horretarako gaude gaur hemen, eta horretarako sinatu dugu erdibideko zuzenketa, emaitza horiek Enplegu Batzordean aurkez dakizkigun, sakon eztabaidatu eta haien gaineko iritzia eman dezagun. Baina ez zaitez hasi aditzera ematen hau edo bestea ez dela egin eta, orduan, agian, ideiarik ez badugu, bada, orduan… Nire ustez, lehenik eta behin datuak eduki behar ditugu esku artean, eta, gero, horien gainean eztabaidatu eta berba egin, baina datuak esku artean ditugula, betiere. Alderdi Sozialistari eskerrak eman nahi dizkiot, iruditzen zaidalako norabide berean goazela, ikuspegi positibo batetik ekarpenak egiteko bidean, guztion artean eratu ditzagun enplegua sortzeko baldintzak. En cuanto a EH Bildu, señora Etxebarria, usted ha planteado muchas ideas durante su intervención, pero lo que no acabo de entender es por qué no han presentado ninguna enmienda, puesto que, si lo hubieran hecho, esas propuestas también se hubieran podido debatir, y tal vez se hubiera podido llegar a una transaccional, o tal vez no, pero, en todo caso, hubieran hecho su aportación. Y es que no vale con presentarse aquí diciendo que tiene muchas propuestas y muchas ideas pero sin presentar luego nada por escrito. Y tampoco ha revelado qué postura van a adoptar en la votación, aunque yo no podría entender que votaran en contra o se abstuvieran. Porque, ¿qué es lo que no comparten de su contendido? ¿El debate? ¿El que los resultados sean presentados en la comisión? ¿Que se vaya a basar en dichos resultados, a la hora de determinar la estrategia de empleo para el 2014? Les agradeceríamos, por tanto, que votasen a favor. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2976
10
57
28.11.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
Mozioa, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko lege- biltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko enpleguaren egoerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, berriro, mahaiburu andrea. Labur-labur arituko naiz, gure botoa zein izango den azaltzeko batez ere, lehen berbaldian ez baita aski argi geratu. Dena den, lehenik, pare bat galdera egin nahi nizkioke Llanos andreari –badakit orain jada ezin didala erantzun, baina hurrengoan erantzungo dit–. Jakin nahi dugu ea baldintza horiek –zuk zeuk esan baituzu baldintza egokiak eratu behar direla enplegu berria sortzeko eta kalitateko enplegua sustatzeko– nola lortuko diren; alegia, atzo De Guindos jaunak iragarritako neurri berrien bidez lortuko diren, edo, agian, Arabako Foru Aldundiak aurrekontuetako inbertsio, berrikuntza eta lehiakortasunaren atalean egin duen murrizketaren bidez, edo, akaso, Arabako Foru Aldundiak ekintzaileentzako laguntzetan egin duen murrizketaren bidez… Tira, ez naiz geratuko zure erantzunaren zain, nik neuk emango baitizut erantzuna: bada, ez. Eso no fija esas condiciones. Itxaso jaunari dagokionez, berriz, ez izan zalantzarik guk ere, gure taldeak, goren-goreneko lehentasunen artean duela enplegua –eta arestian esan dudan moduan, kalitateko enplegua, batik bat–. Alferrekoa zaigu beste leku batzuetan edo beste estatu batzuetan enplegua sortzen aritzea; gainera, edozelako enplegua ez dugu behar. Izan ere –eta arestian ere aipatu dut–, kontratu berrien % 5 bakarrik dira kontratu finkoak, eta lan-baldintzak gero eta kaskarragoak dira. Hortaz, guk erabateko lehentasuna ematen diogu enplegua sortzeari; zalantzarik ez izan. Zuzenketarik zergatik ez dugun aurkeztu galdetzen zenutela eta, astero-astero ari gara eztabaidatzen enpleguari lotutako ekimenak. Eta ez izan zalantzarik: Legebiltzar honetara ekimen berriak eta proposamen zehatzak ekartzen jarraituko dugu guk. Baina, enplegua sustatzeko plana… Programa zehatzak eratu dira, bai; zehatz-zehatzak horietako batzuk, Arregi andreak zioenez: neurriak, proposamenak, helburu finkoak, zenbakiak… Bada, ez dugu uste oinarri horretatik abiatu behar denik enplegu berria sortzeko estrategiak zehazteko orduan. Onuragarria da eztabaida, eta eztabaidatzen jarraituko dugu; baina enplegua sustatzeko plan hau ezin da oinarria izan. Beste puntuari dagokionez, enplegu-legearenari, guk ere garrantzitsutzat jotzen dugu enplegulegea eratzea; alabaina, gure ustez, badira beste lehentasun batzuk ere… Esate baterako, enplegupolitika pasiboak eskatzea; izan ere, beste askotan ere esan dugun moduan, funtsezkoa da –ez ezinbestekoa, baina bai funtsezkoa– gure geure lan-harremanen esparrua osatzeko. Orduan, gainerako taldeei eskatuko nieke… Berbaldi honetan, bozketa puntuka egitea eskatu nahi nuke; izan ere, hala eginez gero, lehen puntuan eta hirugarrenean abstenitu egingo ginateke eta bigarre- nean, berriz, aldeko botoa emango genuke, guk ere emaitzak ekartzea nahi baitugu. Beharrezkotzat jotzen dugu, eta Aburto jaunak ere halaxe iragarri zuen; eta guk ekarpenak egingo ditugu suspertze- eta enpleguplan hori hobetzeko, garrantzitsua baita, eta, esan bezala, guztiok egin behar baititugu ekarpenak. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2977
10
57
28.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on guztioi. Azaroaren 15ean Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburu Juan Mari Aburto jaunari egindako interpelazioaren ondoko mozioa dugu hau. Lanbidek bere funtzioa betetzeko, benetako enplegu zerbitzu publikoa eta erreferentziala izateko, gauza asko eta arlo askotan hobetu eta aldatu behar duela pentsatzen dugu. Guk, behintzat, hori uste dugu, ez dela batere egokia Lanbideren gaur egungo funtzionamendua. Hala ere, aukera izango dugu hori dena eztabaidatzeko, plan estrategikoa Legebiltzar honetara ekartzen denean, hain zuzen. Gai ugari daude aztertzeko, eztabaidatzeko eta hobetzeko: orientazioa, formazioa, bitartekaritza, euskara, etxeko langileak eta abar luze bat, baina gaur bi puntu nabarmendu nahi ditugu. Lehenengoa, lanpostu-zerrenda aipatu nahi dugu, Lanbidek behar dituen giza baliabideak. Horretaz hitz egin nahi dugu. Hor oinarrizko desadostasuna dugu sailburuak hemen esan zuenarekin. Berriro ere adierazi nahi dugu denbora gehiegi daramala Lanbidek lanpostu-zerrendarik gabe, eta tarte horretan, zerbitzu desberdinetatik etorritako langileak elkartu dira zerbitzuan: Sepe-Inem, Egailan, aurreko Lanbide… Langileei kontratu desberdinak egin zaizkie eta tokiz mugitu izan dituzte momentu bakoitzean egon diren arduradunen komenientziara. Kontratu aldaketa asko gertatu dira eta gardentasun falta izugarria egon da, gure ikuspuntutik. Gauzak gaizki egin dira Lanbiden, eta orain ezin dira gauzak konpondu nahian proposamenak egin horrelako ezer, errealitate hori, gertatu ez balitz bezala. Lanpostu-zerrenda egiteari ekin diozue, eta horren aurrean sailburuak esan zuen honako hau: alde batetik esan zuen gaur egun 575 langile zeudela eta proposamen berriarekin –aurrekontuetan horrela dago, baita ere– 814 izatera pasatuko direla. Baina hori ez da egia, ez da zuzena, behintzat, horrela esatea. Aurrekontuetan horrela izango da eta da, baina errealitatean ia bederatziehun langile daude gaur egun lanean Lanbiden. Langileak kontratu mota desberdinekin egon direla ere esan da, baina hori ez da arrazoi nahikoa erabakitzeko langile guztiak ez direla beharrezkoak. Es la propuesta que ha realizado el Gobierno en Lanbide, que entre otras cosas supone el despido de más de doscientos trabajadores y trabajadoras. Ayer mismo, movilizaciones en la calle de los colectivos afectados venían a decir lo que hoy estamos diciendo en esta Cámara. No vale hacer la trampa de diferenciar entre plazas y puestos de trabajo y personas. No ha habido relación de puestos de trabajo en Lanbide hasta ahora. No la hay todavía a día de hoy. Consolidar por medio de esta RPT un número insuficiente de puestos de trabajo para ofrecer un servicio de calidad tampoco es el camino. La bajada salarial que supone la RPT en muchos de los casos de la plantilla tampoco lo es. Y tampoco consolidar puestos que se han dado arbitrariamente a lo largo de este tiempo. Aurrekoan esan nuena errepikatuko dut. Estos doscientos trabajadores y trabajadoras son necesarios para la gestión de la renta de garantía de ingresos y para Lanbide. 200 pertsona hauek dira diru-sarrerak bermatzeko errenta kudeatzeko eta zeuden arazoak bideratzeko kontratatu zirenak, dakitenak egin behar dena, horretan trebatu direnak eta horregatik ere beharrezkoak direnak. Ezin dira kalera bota. Hori da gure ikuspuntua, pertsonekin ezin da horrela jolastu. Horregatik, Lanbideko langileak mobilizatzen ari dira, eta ulergarria da. Eta ulergarria da ere sailburua kezkatuta egotea. Lehengo egunean komunikabide batean irakurtzen genuen "El conflicto de Lanbide es un torpedo en la línea de flotación que tenemos que impedir a toda costa". Hori da guk ere nahi duguna: gatazka horrekin amaitzea. Langileak kalera joateko arriskuan daude eta bitartean Lanbide euskal zerbitzuan arazoak areagotzen ari dira. Eta gure ikuspuntutik, berriro diot, horrek ez du inolako zentzurik. Aurreko interpelazio egunean ere hainbat datu eman ziren hemen diru-sarrera bermatzeko errentaren kudeaketaren erantzun epeen inguruan hobekuntzak egon direla azpimarratzeko. Baina errealitateak beste gauza batzuk ere esaten ditu, ez horiek bakarrik. Bat da ez dela legea betetzen, ez direla arauak betetzen. Pertsona askori ez zaie erantzuten dagozkien epeetan –hori ere, zuk-zeuk onartzen duzu–, eta horrek arazo larriak sortzen ditu horietako kasu askotan ere bai. Ezer ez duenak, jatekorik ere ez duenak, ezin du itxaron ea Lanbide noiz hasten den ondo funtzionatzen. Hemen, inon baino gehiago, arauak dioena ere bete behar da. Ez dago aitzakiarik ez egiteko, eta horretarako ere baliabideak ipini behar dira. Beste egoera batzuk ere ezagutu ditugu azken bi aste hauetan. Bat da…, uste dut Barakaldoko emakume bat zela salatzen zuena bere egoera, ez zuena egunerokotasunari aurre egiteko aukera eta denbora zeramana itxaroten Lanbideren erantzuna. Edota Lanbideren akatsen ondorioz sufritzen ari diren pertsonen egoera ere ezagutu dugu. Horietako bat aurrekoan –hemen bertan dut– "denuncia que Lanbide le ha hecho perder un trabajo, incluso de inclusión activa", akatsen bidez, Koldo Rodríguez delako bat atera zen. Eta beharrezko baliabide hauen artean gauza horiei aurre egiteko langileak daude, lan hori egiten duten langileak. Baita ere, esan zen hemen aurreko egunean pertsona horiek funcionarios por programa delako kontratuak zituztela. Eta egia da, baina aurretik laboralak ziren ere eta legepekoak ziren kontratu hori egin aurretik. Hemen ere, momentu batzuetan, aldaketa interesatuak egon dira kontratuetan. Guk une honetan kolokan dauden 200 langileak egonkortu nahi ditugu, hori da proposatzen duguna, ez dago beste gauza ezkuturik edo desberdinik. Zoritxarrez, gure ustez, behintzat –badakit hor ere sailburu jaunak ez duela konpartitzen, berak pentsatzen duela hemendik denbora gutxira langabezia gutxiago edukiko dugula, eta horrela baldin bada, poztu egingo ginateke, ni neu ere poztu egingo nintzateke–, baina gaur egun dauden datuekin eta errealitatearekin gure ikuspuntutik, zoritxarrez luzaroan mantenduko diren beharrak kudeatzeko, koordinazioa ere hobetzeko, zerbitzu publikoa indartzeko, pertsona horiek beharrezkoak dira. Eta aipatutako guzti horrengatik proposatzen dugu Lanbide-zerrenda egitea, gutxienez, gaur egun dauden langile guztiak kontuan izanda. Eta gure bigarren puntuak zerikusia dauka zerbitzu publikoak indartzeko konpromisoarekin. Aurrekoan ere aipatu genuen gauza bera, Espainia aldetik murrizketekin batera ailegatzen zaizkigun azken ufadak kontuan hartzen baditugu, inoiz baino beharrezkoagoa da enplegu zerbitzu publikoa defendatzea eta indartzea. Lankidetza publiko-pribatua diote, eta atzean dagoena zerbitzu publikoak deuseztatu nahia da, enplegu agentzia pribatuen gozamenerako. Horretarako, noski, diru publikoa erabiliz. Praktikan enplegu zerbitzu publikoak deuseztatu nahi dituzte eta dauden baliabide publikoak enplegu agentzia pribatuen negozioa elikatzera dedikatzea. Hau da, kudeaketa publiko pribatu horren fruitu emankorra, Adecco edo Randstaden poztasunerako, noski. Horren aurrean ezin gara geldirik geratu, eta horregatik eskatzen dugu langileen bizkar etekinak ateratzen dituzten enpresa horiei ateak ixtea espresuki. Hor ere ikusi dugu –ez dakit orain edukiko dudan hemendik; hala ere, berdintsu da– nola ateratzen ziren 3.000... "Las agencias privadas cobrarán hasta 3.000 euros por recolocar a un desempleado". Hau da, honi itxi behar dizkiogu ateak. Hori da guk proposatzen duguna, gure proposamenean dagoena, honi ateak ixtea. Eta interbentzio honen zati hau bukatzeko, ezin ditut utzi albo batera azken egunetan ere komunikabideetan ateratako beste albiste batzuk. Gizarte laguntzen erabiltzaileak berriro ere kriminalizatzeko, lotsatzeko eta ikusmiran jartzeko, zenbait komunikabide, esan dudan bezala, jarraitzen ari diren etengabeko kanpaina irmoki salatu nahi dugu gure aldetik. Lotsagarriak dira zentzu honetan egunkari batean bereziki behin eta berriz botatzen diren mezuak, kasu isolatuak arau bihurtuz, datu esanguratsuak ezkutatuz eta erdi egiak gezurrekin nahastuz. Esaten zen: "Más de 14.000 prestaciones de RGI han sido suspendidas durante este año (incumplimiento de obligaciones, superar ingresos, no aceptar ofertas de empleo…)", eta abar. Pero no se dice que se han tenido que restituir, que se han restituido el 90 % de esas suspensiones. Onartezina da eta salatu egin nahi dugu erantzukizuna Lanbideren kudeaketa eskasari leporatu behar diogunean, zeren eta akatsak izan dira, kudeaketa eskasa izan da kasu askotan ondorio horiek ekarri dituena, eta hori egin beharrean, eta kontutan hartuta, gainera, arlo honetan dagoen iruzurra baxua dela, datu berberetan ere irakurtzen baldin bada ondo % 1 aipatzen da; horrelako manipulazioak egitea lotsagarria da. Ezin dira hain gaizki pasatzen ari diren pertsonen gain horrelako irainak bota, eta horren aurrean ere eskatzen diogu Jaurlaritzari irmo eta baduela lana eta zeregina manipulazio eta horrelako gauzen aurrean. Lehendabiziko zati hau amaitzeko, bakarrik laburbilduz, gogoratzea guk bi proposamen egiten ditugula: bat, lanpostu-zerrendaren inguruan, gaur egun dauden langile guztien lanpostuak ziurtatzeko; eta, bigarrena da, hemen erakutsi dudan horrelako "las agencias privadas cobrarán hasta 3.000 euros por recolocar a un desempleado", horrelako gauzak gure herrian ez gertatzeko eta ateak ixteko proposamena. Bigarren bueltan aukera izango dut orain dela gutxi jaso dudan erdibidekoa, beste talde guztiok egin duzuen erdibidekoa, komentatzeko. Aurreratzen dut ez duzuela –nire inpresioa da– asmo gehiegirik bi proposamen hauek kontutan hartzeko, zeren eta ez da egon aukerarik. Ni ere, egia da, ez naiz hurbildu, baina ez da egon aukerarik adosteko. Beste guztiak adostea, gero komentatuko dut gehiago, baina uste dut pista bat ematen didala zer eta nondik goazen gaur ere Legebiltzar honetan.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2978
10
57
28.11.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Enplegu-politika aktiboez hitz egin dugu aurreko puntuan, eta enplegupolitika aktibo garrantzitsuenetako bat enplegu-zerbitzu publiko benetan eraginkor eta baliagarriak izatea da, lan horiek errendimendu onekin kudeatzen dituztenak. Enplegu-zerbitzu publikoekin planteatzen den eta ekimenean datorren kontu bat da orain ditugun premiei aurre egiteko behar duen tamaina. Enplegu-zerbitzuek, oro har, programa-panoplia bat egiten dute, eta, estatuko arauekin, erkidegokoekin, Europako funtsekin, udaletako tokiko programekin eta abarrekin batera, nahaspila handi eta oso generikoa sortzen zaie erabiltzaileei, eta ez du jakineko erabilgarritasunik une jakin batean premia bat duen pertsona batentzat. Euskal Herria Bilduk kontu interesgarria planteatu du Lanbideri buruz, lehen ere aipatu duguna, Lanbidek izan zuen erditze gogorrari buruz, hura martxan jartzea benetan zaila eta nekeza izan baitzen. Halako ahalmeneko organo batek baditu arazoak, noski, baina ekimenak planteatzen duena da zerbitzu publiko horrek gure premien neurriko tamaina duen ala ez. Kontseilu Ekonomiko eta Sozialaren arabera, enplegu-zerbitzu publikoek mila biztanleko dituzten langileei buruz egindako azterlan batean –datuetara joko dut–, Danimarkan, batez beste, 56,2 langile dituzte mila biztanleko, Finlandiak ez du langabezia handirik…, Suediak 42,9 langile ditu, Erresuma Batuak 33,3, Austriak 22,2, Alemaniak 17,2… Espainiak 4,4. Baina orain Lanbidez ari gara. Beraz, Lanbideko langileak nahikoa diren jakiteko zatiketa sinple bat egin behar dugu: une honetan ditugun 180.000 langabe, gutxi gorabehera, zati 900 langileko plantilla, eta mila biztanleko 5 langile direla aterako litzateke. Koefiziente hori, ratio hori 800 pertsonakoa bada, 4,4 aterako litzaiguke, Espainiakoaren berdina. Alde bakarra da Espainiakoa 4,7ra igo dela dagoeneko. Nik uste dut konparazio horiek aukera ematen digutela Lanbide enplegu-zerbitzu publikoa lehen aipatutako erreferentziazko herrialdeekin alderatuta zer lekutan dagoen jakiteko, behar den bezala dauden ala ez dauden jakiteko... Konparazioa nabarmena da, noski: oso behean gaude, oso behean. Horrek berriro eramango gintuzke enplegupolitika aktiboei buruz lehen hitz egin dugunera. Gobernu-programak, Urkullu jaunaren Jaurlaritzak planteatzen zigun gobernu-programak (mila egun aipatzen zituen gobernatzeko) lau helburu zituen enplegupolitika aktiboen arloan. Laugarren helburua elkarrizketa sozialarena zen, eta ikusi dugu horrek, oraingoz, betetzeko aukera gutxi dituela. Gero Lanbide dago, Lanbide berria, 2. helburua zena. Sailburuak berak prentsa idatzian duela gutxi erabilitako hitzak aipatuko ditut: "flotazio-marran eroriko den torpedo bat da", hala zioen goiburuak. Alajaina! Zein ondo gauden Lanbide berriarekin! Bestalde, enplegatuen artean –ez dakit denen artean edo batzuen artean bakarrik– dagoen haserreari buruzko zurrumurru bat dabil, eta batek horren berri izandakoan, gutxienez, gauzak zalantzan jartzen ditu. Ez dakit egia den ala ez, baina, zurrumurruaren arabera, eman behar ez ziren 53 milioi eman dira diru-sarrerak bermatzeko errentetan, eta, beraz, erreklamatzeko daude. Ni ez naiz gauzak besterik gabe sinestearen aldekoa, baina kontuan hartuta politikariek zurrumurruaren berri badutela, Ganbera honetakoek behintzat ezagutzen dutela, uste dut argitu egin beharko litzatekeela egoera horretan gauden ala ez. Ondo legoke jakitea Lanbiden 53 milioi kobratzeko dauden ala ez, eta, horrela bada, horiek berreskuratzeko zer neurri hartu behar diren jakitea. Beraz, ikusten dugu Lanbidek, beste batzuekin alderatuta, Europako beste herrialde batzuekin alderatuta, maila baxueneko langile-kopurua duela. Herrialde horiek adierazle hobeak dituzte enplegu-arloan eta, ondorioz, nik uste dut beti izango duela hobetzeko aukera. Egia da hor dagoela beti aurrekontuen eta aurrekontu-mugen hesia, dudarik gabe, baina Bilduk planteatzen duen kontuari dagokionez, gauden ala ez gauden, nik uste dut konparazioak aukera ematen duela ondorio argiak ateratzeko. Mozioari egin diogun zuzenketari buruz esan behar dizut, Arrondo andrea, bi zati dituela, bata bitartekaritzarekin zerikusia duena... Guk ezin dizugu hori sinatu, oso arrazoi sinple batengatik. Gobernuan egon gara eta gauza bera egiten genuen; beraz, ez luke zentzurik izango orain kontrakoa esateak. Nik azaldu diezazuket zergatik, baina, uzten badidazu, beste zeregin batzuetarako erabiliko dut denbora eta gero, edozein unetan, tartetxo batean, azalduko dizut gure Gobernu sozialistak zergatik egiten zituen gauza horiek. Bigarren zatiak LPZrekin du zerikusia. UPyDko Maneiro jaunak zuzenketa batean zioen bezala, gai hori lehen ere jorratu da. Hala, duela urtebete pasatxo, Ganbera honetan, hitz egiten ari zaizuenak izan ezik, gainerakook pentsatzen zenuten LPZ bi hilabetean egin behar zela. Badakit berriz ere iraganeko kontuak atera ditudala, baina, orduan egin bazitekeen, zergatik orain ezin da egin? Orduan denok ados zeundeten eta! Ez dugu zentratu nahi izan epeak eskatzeko kontuan, aurreko puntuan esan dudan bezala, ez garelako etorri Gobernuari gogait eragitera, baizik eta urgaztera, laguntzera eta hobetzera. Dakiguna da lanpostu-zerrenda hori egiteak eta lanpostu horien balorazioa egiteak duten arazoetako bat hainbat jatorritako nahasketa hori dela, harreman hori antolatzea zail egiten duena. Guk uste genuen –eta pozten gara erdibideko zuzenketa jaso izanaz– lanpostu-zerrenda horrek kontuan hartuko zituela Lanbiden parte hartzen duten langile funtzionarioek lortutako lan-baldintzak eta zerrenda horretan errespetatu egingo zirela. Beraz, hori horrela bada, guk uste dugu, lehenago edo geroago eta zailtasunak zailtasun, lanpostu-zerrenda hori egingo dela; baina uste dugu zuzenketa honetan gure taldearen asmoa lortzen dela, hain zuzen ere, Lanbiden zerbitzua ematen duten langileek izan ditzaketen lan-baldintzek kalterik ez jasatea eta birdoitze horien ondorioz haien lan-baldintzek okerrera ez egitea. Horrela jasotzen du erdibideko zuzenketak eta, horregatik, gu poztu egiten gara. Gure poza adierazten dugu lortutako akordioagatik eta eskerrak ematen dizkiegu taldeei prest azaltzeagatik. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2979
10
57
28.11.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Consejeros, señorías. De los cinco partidos que estamos aquí, cuatro hemos llegado a un acuerdo sobre una propuesta concreta, y yo creo que el acuerdo que hemos logrado es bastante importante. Teniendo en cuenta los temas que hoy se van a tratar, es evidente que la prioridad de algunos es garantizar el empleo y salir de esta crisis económica. Esan dudan bezala, ekimen honen inguruan akordio batera heldu gara Ganbera honetan ordezkaritza dugun lau talde, eta bai niri eta bai nire taldeari akordio garrantzitsua iruditzen zaigu. Guk uste dugu gaur, Nerea Llanos nire lankideak aurkeztutako enpleguari buruzko proposamenaren eztabaida egin ondoren eta Lanbideren funtzionamenduari buruz lortutako akordio horren ondoren, garrantzi handiko gaia jorratu dugula, eta gaia benetan dagoela… Hau bai dela euskal herritarren lehentasun handienen artean dagoen gaia. Legebiltzar honetan Gizarteratzeko eta Diru Sarrerak Bermatzeko Legearen aldaketa onartu da eta, Eusko Jaurlaritzak, aldaketa horrekin eta Lanbideren bitartez, bere gain hartu zuen legean aurreikusitako prestazio ekonomikoak eta gizarteratze-hitzarmenekin zerikusia zuen guztia kudeatzea eta izapidetzea. Botere publikoen helburu nagusietako bat, eta are gehiago krisi ekonomikoko une hauetan, enplegua sortzeko behar diren ekintza guztiak martxan jartzea da. Horregatik, ahalegin guztiak, kasu honetan, administrazio eskuduna izanik, Eusko Jaurlaritzaren ahalegin guztiak enplegua sortzera eta une honetan dauden langabezia-tasak murriztera bideratu behar dira. Datuak azaldu dira goiz honetan zehar; eta Euskal Herrian ez dute baikortasunerako biderik ematen. Euskal Herria Asturiasek bakarrik gainditu du langabeziaren urteko hazkundeari dagokionez. Euskadin portzentaje handietan handitu da langabezia, beste autonomia-erkidego batzuetan baino portzentaje handiagoetan, eta Madrilgo autonomia-erkidegoa baino zazpi puntu beherago eta Balearrak baino hamabi puntu beherago daukagu jarduera-tasa. Beste ñabardura bat egin nahi diot Maneiro jaunari, aurreko eztabaidaren ildotik egin duen aipamen bati buruz. Maneiro jaunak esan du Eusko Jaurlaritzak behin eta berriz adierazten duela gauzak ondo doazenean eta euskal ekonomiari buruzko datuak ondo doazenean beren merituz dela eta, bereziki, Euzko Alderdi Jeltzaleak esaten du hori; baina gauzak gaizki doazenean Espainia markaren erruz dela esaten du, tribuna honetan gaur goizean Arregi andreak esan digun bezala. Nik ez dakit zer esango duen edo zer esaten ari ote den orain Eusko Jaurlaritza, ikusten dugunean laidoztatutako lan-erreforma honi eta Alderdi Popularrak abian jarri dituen beste hainbat erreforma estrukturali esker, zeinak guztiz beharrezkoak baitira krisitik irteteko eta inguruko eta Europar Batasuneko beste herrialde batzuek egin dutenaren ildotik baitaude… Esaten ari nintzen ez dakidala zer esan dezakeen Gobernu honek, enpleguak suntsitzeko erritmoa beste autonomia-erkidego batzuetakoa baino handiagoa izaten ari dela ikusten dugunean, beste autonomiaerkidego batzuetan hemen ditugunak baino datu baikorragoak ikusten ditugunean. Beraz, ez dakit zein izango den Eusko Jaurlaritzaren diskurtsoa errealitate hori ikusita. Nolanahi ere, argi dago Eusko Jaurlaritzak pilak jarri behar dituela kontu horretan, eta nik espero dut ez dituela egingo beti egin izan dituen autokonplazentziazko diskurtso horiek, batez ere Euzko Alderdi Jeltzalearen gobernuarekin eta nazionalistekin gauzak beti konpontzen direla adierazi duenean. Dudarik gabe, hori ez da kasua, eta espero dut bereziki horrexegatik pilak jarriko dituztela kontu horretan eta lanean eta behar diren ahaleginak egiten hasiko direla, eta benetan izango dela Jaurlaritza honen lehentasuna. Ez daitezela nahasi beste kontu batzuetan, euskal herritarren lehentasunak, une honetan, ildo horretatik doazelako. Beraz, ez daitezela nahasi hain gogoko dituzten beste kontu batzuetan eta, batik bat, ez diezaietela begiratu beste autonomia-erkidego batzuei, antza denez Kataluniako Erkidegoari begiratzen ari diren bezala, zenbait kontutan ordena konstituzionalaren aurrean planteatzen ari den desafioen ildotik joateko. Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuari buruzko urriaren 13ko 3/2011 Legean aurreikusitako xedeak, dudarik gabe, enplegu egonkor eta kalitatekorako eskubidea erabat garatzeko norabidean doaz, eta, orobat, pertsona langileen enplegagarritasuna bermatzen eraginkortasunez laguntzen duen lan-merkatua antolatzen laguntzeko eta enpresen eskakizunetara egokitutako langileen premiak estaltzeko norabidean. Enplegu-politika aktiboen transferentzia gauzatu eta Lanbidek bere gain hartu ondoren, Eusko Jaurlaritzak du planak, programak eta neurriak garatzeko eskumena. Gure iritziz, Alderdi Popularraren iritziz, hainbat eta hainbat aldiz adierazi dugun bezala, aukera handia eskaintzen du horrek, legean aurreikusitako prestazio ekonomikoak jasotzea enplegagarritasunarekin lotzeko aukera eskaintzen du. Gure iritziz, gizarteratzeko politika orok lan-merkatuan txertatzera bideratuta egon behar du eta, horregatik, enplegua bilatzeko plan pertsonalak antolatu behar dira orientazio profesionala ziurtatzeko eta enpleguranzko ibilbidea zehazten joateko helburuarekin. Interpelazio honi erantzunez, sailburu jaunak esan du DBEren onuradunek politika aktiboetan duten parte-hartzearen jarraipen-eredua diseinatzen ari zela, eta uste dut kontu oso garrantzitsua dela hori, eta arreta handiz erreparatuko diegu eredu horri eta izaten dituen emaitzei. Eta emaitzak aipatu ditugunez… Guk ere uste dugu hobetu egin behar dela Lanbideren funtzionamendua. Hori ez du Alderdi Popularrak bakarrik esaten. Nik uste dut Ganbera honetako taldeak batzen dituen kritika dela. Arartekoaren 2012ko txostenean bertan egiten da kontu horri buruzko aipamena, eta laguntza sozialen eta bazterketaren aurkako borrokaren kudeaketarekin zerikusia duten kexen gehikuntzaz hitz egiten da: 2010ean, 32 baino ez ziren; hurrengo urtean, 329 ziren; eta iaz 1.010eraino iritsi ziren. Kexa horien ia % 90 (875) Lanbideren funtzionamendu txarrari buruzkoak ziren. Jaurlaritza honek eta sailburuak berak ere ezagutzen dituzten datuak dira horiek. Gai horren inguruko kontu oso zehatzak jasotzen zituen txostena zen, eta nik uste dut agerian geratzen dela jaso diren kexa askok zerikusia izan dutela zerbitzuen funtzionamenduarekin, enplegu-eskarien kudeaketa-sistemaren alderdian edo enplegua eta lanbide heziketa sustatu eta babesteko jardueraren alderdian. Seguruenik esango didazue txosten hori egin zenean zuek ez zeundetela Jaurlaritzan, baina esan beharra daukat Arartekoaren 2013ko txostenak ildo beretik jarraitu ez dezan zuek gauza asko egin behar dituzuela. Eta gero, LPZri buruzko kontua dago. Nik uste dut hori konpondu gabeko arazoa dela. Ganbera honetan akordio asko daude, bai aurreko Jaurlaritzari eta bai oraingo Jaurlaritzari (Alderdi Sozialistaren Jaurlaritzari nahiz Euzko Alderdi Jeltzalearen Jaurlaritzari) Lanbideren LPZ egiteko eskatu dietenak, eta ez da egin. Dagoeneko gobernuan ez dagoen Alderdi Sozialistak egin ez duen lana da, baina Jaurlaritza honek ere, gobernatzen urtebete daraman Jaurlaritza honek ere egin ez duena. Beraz, uste dut airean dagoen kontua dela. Ekimen berri honetan, lortutako akordio honen bitartez berriro eskatuko diogu Jaurlaritza honi, legegintzaldi honetan beste aldiren batean ere eskatu baitiogu, LPZ hori egiteko, eta espero dugu oraingoan, zuek ere erdibideko zuzenketa hori sinatuko duzuela kontuan hartuta, LPZ hori behin betiko onartzea erabakiko duzuela, eta beste urtebete igaro baino lehen egingo duzuela. Urtebete daramazue Jaurlaritzan, eta espero dut ez dela beste urtebete igaro beharko. Azkenik, aurkeztutako zuzenketan, hasierako ekimenean, jasota daude Alderdi Popularrak bildutako ideiak, eta eskertu egin nahi dut erdibideko zuzenketa hau sinatu duten beste hiru taldeen prestasuna ere. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2980
10
57
28.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai. Eskerrik asko, presidente andrea. Erdibideko zuzenketaren aldeko botoa emango dugula esateko bakarrik. Sinatu egin dugu, jakina. Legebiltzar honetan askotan jorratu dugun gaia da, eta, ondorioz, ez daukagu beste ezer esateko, erdibidekoaren aldeko botoa emango dugula ez bada. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2981
10
57
28.11.2013
AIARTZA ZALLO
EA-NV
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta, consejeros, señorías. En el pleno de control del pasado 15 de noviembre, la señora Arrondo hizo una interpelación al consejero de Empleo, Política Social y Vivienda. Hoy estamos debatiendo la moción derivada de esa interpelación. En aquella interpelación original la señora Arrondo hizo la siguiente pregunta: ¿qué medida va a tomar el Gobierno para garantizar el funcionamiento adecuado de Lanbide? Galderari erantzun irmoa eman zion sailburuak; are gehiago esango nuke, xehetasunez garatu zuen bere irmotasunean, errealitatetik abiatuta eta soluzio zehatzak aplikatuz. Baina Ganbera honetan planteatutako soluzioen analisian sartu baino lehen, atzera egitea gustatuko litzaidake, une batez bakarrik eta Arrondo andreak interpelazio horretan erabili zuen justifikazioak eskaintzen didan sarrerarekin, hain zuzen ere Lanbide martxan jartzeari buru egindako aipamenarekin, Arrondo andreak gaur berriro egin duen iruzkina. Uste dut interesgarria dela prozesu horretako xehetasun batzuk gogoratzea. Enplegu-politika aktiboen transferentziak negoziatu ondoren, Lanbide funtzionatzen hasi zen. 2011ko urtarrilaren batean gaude. Lanbide hiru herentzia administratiboren emaitza da, enplegu-zerbitzu publikoa ulertzeko hiru kulturarena, printzipioetan, jardunean eta helburuetan ere oso urrunduta dauden hiru metodologiarena. Batetik, lehengo Inem, estatuko enplegu-zerbitzu publikoa, Estatuko Administrazioaren erakunde autonomoa; bestetik, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietarako Saileko Enplegu Zu- zendaritza; eta hirugarren kidea Egailan baltzu publikoa. Lanbide Zuzenbide pribatuko erakunde publiko gisa sortu zen, gero erakunde autonomo bihurtu zen, eta, ondoren, diru-sarrerak bermatzeko errenta eta etxebizitzaren prestazio osagarria kudeatzeko eskumena hartu zuen bere gain, foru aldundien eta udalen esku zeuden DBE eta EPO prestazioak izapidetu, ebatzi, ordaindu eta kontrolatzeko eskumenaz arduratuta. Prozesu bihurri horren ondoren, Lanbidek egitura koherentea behar du gaur egun. Errealitate horiek egituratu behar dira eta behar duten koordinazioa eman behar zaie lan-bitartekaritzako eskaera sozialei eraginkortasunez erantzun ahal izateko, eta baita kohesio soziala eta pobreziaren eta bazterketaren aurkako borroka sustatzeko eskaerei ere. Ostiralean Aburto jaunak erantzukizunez jardun zuen, balorazioak eta kidetasunak alde batera utzita. Erantzukizunez jardun zuen Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzua gure Administrazio Publikoaren erakunde autonomo bihurtzeko soluzioen planteamenduarekin, baina funtzionatzen duen erakunde bihurtzeko. Bi jarduketa garrantzitsuren, bi gakoren inguruan gauzatu zen soluzioa. Lehena, plan estrategiko bat, Ganbera honetan aurki aurkezteko konpromisoarekin (zure interbentzioan adierazi duzun bezala, gero eztabaidatuko da gaiaz). Eta bigarrena, Lanbide eratu zenetik aurreikusita dagoen lanpostu-zerrenda. Bi esparru horietan egiten ari den lan handiak, geroago iruzkinduko dudanak, ez die ezer kendu egunez eguneko hobekuntza-jarduketei, hilabete hauetan Lanbiden egindako hobekuntza-jarduketei. Sailburuak xehetasunez garatu zituen, eta, nire iritziz, interesgarria da horiek gogoratzea: Erabiltzaileen arretarako eta informaziorako arloan, atzerapen handiagoko bulegoetarako ekintza espezifikoak, arretarik onenerako protokoloak, izapidetzeko dokumentuen eguneratzea, beste administrazio eta erakunde batzuekin lankidetzan aritzeko plana, arretaren inguruko kalitate-kontrola. Izapide eta ebazpenen arloan, izapidea sinplifikatzea, dokumentu-kopurua murriztea, administrazioen artean informazioa elektronikoki trukatzeko prozesuak, espedienteak eskaneatzea, ofizioko prozedurak izapidetzeko protokoloa berrikustea, ebazpenen kalitatea kontrolatzeko plana, aldizkako berrikuspen-prozedurak planifikatzea. Egiaztapen- eta kontrol-arloan, irregulartasunak detektatzeko baliabide informatikoen ezarpena, lanki- detza instituzionaleko bideen garapena, gizartezerbitzuekin lankidetzan aritzeko eredua. Jakinarazpenen arloan, informazioa tratatzeko prozedura erkidearen gaineko ekintza zuzentzaileak, jakinarazpena eskura emateko prozedura gaitzea. Ordainketa eta kudeaketa ekonomikoko arloan, gertakariengatik ordaintzeko prozedura, hileko itxieraren zain egon gabe akatsak konponduz. Aktibazioarekin uztartzeko arloan, egoera irregularrean dauden pertsonekin birgizarteratzeko plan espezifikoak, parte-hartzea sustatzea enplegagarritasun oso txikiko pertsonak lan-munduan birtxertatzeko, DBEren onuradunen jarraipen-eredua politika aktiboetan, DBE eta lan-aktibazioaren arteko deribaziorako prozedurak. Datu bat ere eman zigun adibide gisa, izapidetutako DBE espedienteetan, garaiz izapidetutakoetan eta urtarrilean % 50ren azpitik zeudenetan, estatistikan hobetzeko datu objektibo bat. Gaur egun % 80 ingurura igo da, etenik gabe hobetzen jarraitu behar dela aitortzen bada ere, helburua handiagoa dela. Horrekin, Lanbideren egunez eguneko ahalegina azaldu nahi dut. Eta jarduerari dagokionez, 3.000 euroei buruz egin duen iruzkina aipatu nahi nuen: Estatuaren akordio bat da, eta ez da halakorik Lanbiden. Lehen azaldu dudan bezala, ezin ditugu begien bistatik galdu bi gakoak, etorkizunean zerbitzuaren jarduna zehaztuko duten bi jarduketa garrantzitsuak. Batetik, plan estrategikoa, Irekiaren bitartez parte hartzeko aukera eman duen tresna. Tresna horiekin gertatzen den bezala, lan-bitartekaritzarako gako-tresna bihurtuko da, eta baita kohesio soziala eta pobreziaren eta bazterketaren aurkako borroka sustatzeko ere. Zuk lehentxeago gogoratu duzun bezala, Ganbera honetan zeresan ugari izango dugu kontu horretan ere. Bestalde, lanpostu-zerrenda, konplexutasun handiko elementua. Eta Itxaso jaunak eta Garrido andreak denborei buruz egindako iruzkinari dagokionez, nik, egia esan, ezer gutxi dakit nekazaritzako gaiei buruz, ez dut inoiz loreontzi bat eduki; ulertzen dut urtebeteko zuhaitz bat, oker badago, erraza dela zuzentzea, baina lau urteko zuhaitz bat zuzentzea zailago dela, denborei buruz ari garela. Lanbideren aurrekontu-plantilla 575 langilekoa da, baina une honetan 900 lagun ari dira lanean, hainbat prozeduratan kontratatutako lan-kontratudun langileak eta beste batzuk programako bitarteko kate- goriakoak eta, ondorioz, aldi baterakoak eta aurrekontu-plaza betetzen ez dutenak. Langile horietako gehienak diru-sarrerak bermatzeko errenta izapidetzeko premiei aurre egiteko hasi ziren lanean. Ildo horretatik, sailburuak analisi zehatza egin zuen, egoera ekonomikoak hobera egiten duenean DBE izapidetzeko langile-premia txikiagoa izango dela ulertuta, arreta eskaini beharreko pertsona gutxiago egongo direlako. Hausnarketa horri erantzukizun-printzipio zorrotza aplikatuz, argi dago zerbitzu-jarduera mailarik gorenean dagoenean Lanbide plantilla estruktural batez hornitzea ez litzatekeela neurri egokia izango etorkizunerako. Hausnarketa horren ondorioz, 814 lanpostuko plantilla estrukturala edukitzea erabaki zen. Beraz, 575 langile izatetik 814 langile izatera pasatu zen, plantillan aurrerapen handia izan zena eta, ondorioz, behinbehinekotasuna asko murriztu zuena. Gainera, laguntza-programa bat izango zen, hasiera batean 86 lagunek osatutakoa, bi aldagairen arabera aldatuko zena: DBEren hartzaile-kopuruaren eta langabezia-tasaren arabera. Zuk tranpak aipatu dituzu, Arrondo andrea. Hemen ez dago tranparik. Lanpostu horiek indarreko araudiaren arabera beteko dira, baina, nolanahi ere, 900 lagun izango ditugu Lanbiden zerbitzua ematen. Ez dago tranparik, Arrondo andrea. Hemen dagoena da, laburbilduta, analisia eta hausnarketa, erabakiak hartzeko erantzukizuna eta soluzio zehatzen aplikazioa. Nada más, muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2982
10
57
28.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Bai, nondik datorren Lanbide argi dugu. Aurrekoan aipatu genuen, eta zuk-zeuk ere gaur aipatu duzu, eta horrela da. Baina hala eta guztiz, badaude oinarrizko gauza batzuk, ukatu ezinak. Lanbidek egin behar asko ditu, ugari ditu, gaur egun ez dituenak oraindik egiten. Zerbait hobetu dela hilabete guzti hauetan? Nik ez dut zalantzan ipiniko, ez naiz eztabaida horretan –gaur, behintzat– sartuko, ez da zaila zerbait hobetzea, abiapuntua hain kaskarra izanda, larria izango litzateke ezer ez hobetzea. Beraz, hor utziko dut, ez da gaurko gaia, nire ustez. Gaur egun, Lanbidek egiten ez duena da egin beharrekoa, zeren eta arazo ugari jarraitzen du izaten, lehen aipatu dudan bezala.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2983
10
57
28.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Besteak beste, legea ez du betetzen; aurreratu da, baina araua ez da betetzen, ez zaie erantzuten epeetan eta denboran dauden eskariei. Eta hori egin beharko litzateke, ez bakarrik borondate onarekin, baizik eta baliabideak ipiniz. Beraz, ez da momentua jendea kalean uzteko. Por lo tanto, no es el momento idóneo para dejar a la gente en la calle. Sartu ditzagun presupuestoetan dauden langile guztiak, kopurua. Azken batean, inork ez du zalantzan ipini beharrezkoak direla, inork ez du zalantzan ipini Lanbide zerbitzu publikoa indartu egin behar dela. Beraz, aprobetxatu dezagun momentu hau, jaso dezagun egoera hori, dagoen errealitatea. Lanik egin gabe daude langile horiek gaur egun Lanbiden? Ez dute lanik egiteko? Nik esango nuke, alderantziz, lepo dabiltzala, ezin iritsiz dabiltzala. Jaso dezagun, adostu dezagun, sindikatuekin, nola egin behar den…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2984
10
57
28.11.2013
ARRONDO ALDASORO
EH Bildu
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
En ese sentido, el otro día el señor consejero dijo lo mismo que usted ha dicho hoy: herrialdea, pixkanaka-pixkanaka, hobetzen joango dela pentsatzea dela logikoena eta, gero, hartzaile-kopuruaren araberako fluktuazioa egongo litzatekeela. DBEren beste bost mila hartzaile sartuko liratekeela esaten zuen… Aurten DBEren bost milatik gora hartzaile berri egon dira, eta, guk dakigula, plantilla ez da handitu. Ezin du izan irizpide bakar eta esklusiboa Lanbidek izan behar duen plantilla finkatzeko, izan behar duen plantilla minimoa finkatzeko. Eta guk defendatzen dugu egungo plantilla dela gutxienekoa, une honetan erantzuna ematen ari ez zaion horri erantzuteko. Itxaso jauna, oso ondo ulertzen dut Alderdi Sozialistak duen erantzukizuna gaur egun Lanbidek bizi duen egoeran eta baita lanpostu-zerrendarik ez egoteko egoeran ere. Horregatik, ulertzen dut eztabaida honetan aitzakiak jartzen hastea, arazoari ez ikusiarena egin nahian, kasu horietan, edo kasu honetan behintzat, erantzukizunak partekatuak direlako. Y para finalizar quiero manifestar que votaremos en contra de la transaccional presentada por el resto de grupos; porque, una vez más, aunque se digan palabras bonitas, esas palabras no tienen ningún compromiso detrás. Eta bukatzeko aipatuko dut beste talde guztiek aurkeztutako erdibidekoaren kontra bozkatuko dugula; berriro ere hitzak politak, agian, baina atzean inolako konpromisorik ez dutelako. Ezin dut besterik esan. Norbaitek esango du "Betiko leloa". Ez, guk bi proposamen zehatz ekarri ditugu, proposamenak. Baina erantzuna proposamen horiei ezer ez da, ez dago konpromisorik bakar bat ere ez. Hemen, izan ere, sinaturiko erdibidearekin, egun Lanbiden lanean dauden 900 lanpostuak lanpostuen zerrendan egonkortuko dira? Hori da galdera. Horri erantzun behar zaio, bai ala ez. Eta bestea: Adeccok, Randstadek eta gainerakoek eroso, luze eta zabal eta etekin franko poltsikoratuz bitartekaritza lana egiteari ateak itxiko dizkio zuek adostutako erdibideko horrek? Bai ala ez, hori da erantzun behar dena. Eta guk uste dugu ezetz, ez delako esaten horrela. Eta maila horretan argiak izan behar gara, irmoki jokatu behar dugu, bestela, konturatu gabe geldituko gara enplegu zerbitzu publikorik gabe. Hori bai, gure konpetentziak defendatuz indar guztiarekin eta epaitegi arrotzen aurrean helegiteak aurkeztuz, baina zerbitzu publikorik gabe kasu honetan ere bai.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2985
10
57
28.11.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai horixe, Arrondo andrea, gobernatzea erantzukizunak hartzea da. Bai, noski. Beti. Baina aurreneko interbentzioan agerian utzi duguna da arazoak egon zirela Lanbide martxan jartzeko. Ez dakit zuri argi geratu zaizun nolako arazoak eta zer izaeratakoak egon ziren. Alde batetik, nolabaiteko oztopo-jartzea egon zen. Ez dakit zu bat zatozen ala ez tesiarekin, baina egon zen. Eta gero, izaera eta tamaina horretako organo bat ex novo martxan jartzea ez da erraza, ez da erraza ez Jaurlaritza honentzat eta ez aurrekoarentzat. Agerian utzi duguna da Ganberak, une jakin batean, askoz modu sutsuagoetan eman izan duela bere iritzia, eta guk ere esan nahi dugu, nik parte hartu dudan aurreko puntuan esandakoaren arabera, gu ez gatozela Jaurlaritzari egurra ematera, besterik gabe. Beraz, ez dugu erabili denbora laburretan finkatzeko ohiko baliabide hori Jaurlaritza behartzeko. Ez. Egin dezatela LPZ, egin dezatela ondo. Enplegu-zerbitzu publikoen tamainei buruzko konparazioa egiten jarri dugu arreta, kointzidentzia teoriko bat egoteraino, zuek nahikoa baliabide izatea eskatzen duzuelako, eta guk azterlan konparatibo horretan enplegu-zerbitzu askoz hobeak daudela nabarmentzen dugulako. Eta hori Aiartza jaunari ere esaten diot, hain zuzen ere, epeena eta denborena… Guk hori guztia alde batera laga dugu. Ia segurtasun osoz, hona etorri baino lehen eta gai hau aztertzen ari zinela, aurrekariak ikusiko zenituen eta zure taldeak zer gauza esan zituen ere ikusiko zenuen, eta horrek arazoren bat sortuko zizun zure diskurtsoa planteatzeko orduan, aurkako alderdiak, kasu honetan nik, aurrekari haiek balia zitzakeelako izugarriak botatzeko. Baina ez. Guk jarrera konstruktiboa dugu, gauzak hemen eskatutako baldintzetan egin daitezen fiskalizatzeko kirurgiarekin (Sic), jakina, hemendik ateratzen diren akordioak errendimendurik onena, erabilgarritasunik onena eta emaitzarik onenak izan ditzaten; eta arrazoiz ikusi formula egokiak, eta egokiak ez direnak gaitzetsi eta kritikatu. Eta anomaliak daudenean, gaitzespenen bat merezi duten anomaliak edo gertaerak daudenean, gaitzespena egin Jaurlaritzari, jaurlaritza guztiei bezala. Dena den, ez zen gure egitekoa. Ni ziur nago Lanbide, lehenago edo geroago, euskal enplegu-zerbitzu ona izango dela denon laguntzarekin. Izango da. Baina bidea ez da erraza, noski. Nik Jaurlaritzari eskatzen diodana da, lehen bezala, lanpostu-zerrenda hori neurriz egin dezala, ez dezala izan langileen, edo langile batzuen, lan-eskubideak murrizteko tentaziorik, eta lortu dugun akordioak aukera hori baztertzen duela ematen duenez, oso pozik gaude. Beraz, besterik ez. Eskerrik asko, eta eskerrak eman nahi dizkiet taldeei emandako laguntzagatik. Eta Euskal Herria Bildurekin espero dut izango dudala uneren bat argi uzteko zuk, seguruenik arrazoiz, gaitzetsi egiten dituzun kontu horiek, enpleguaren kontu hori gizarte osoari, agente guztiei, operadore guztiei eta lanaren eta enpleguaren esparruan lan egiten duten erakunde guztiei axola zaiela –horrela esango dut, modu telegrafikoan– uste dugula. Denei, salbuespenik gabe. Egia da gu bat gatozela zerbitzu publiko sendoak izateko tesiarekin, baina horrek ez du baztertzen emaitzak lortzeko aukera ematen duten beste erakunde batzuekin lankidetzan aritzeko aukera. Azken batean, hau ez da publikoari edo pribatuari buruzko kontu teoriko bat. Eta horretarako ez da hainbeste komeria behar. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2986
10
57
28.11.2013
AIARTZA ZALLO
EA-NV
Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arrondo andrea, benetan pozten naiz hobekuntzak egon direla aitortu duzulako. Benetan pozten naiz. Bai, planteatzen zaigun soluzioak zer esan nahi duen azaldu nahi dut. Funtsezko planteamendua da, zerbitzua bermatzekoa, zerbitzuaren bermea da. Zerbitzu-bermea, plantilla estruktural egokia, ezin hobea; laguntza koiunturalaren premia badago, kasu honetan bezala, une honetan gertatzen den bezala, laguntzako programa bat, eta legea betetzen duena. Egia esan, hori guztia bermatuta dagoenean, nik ez dut arazorik ikusten. Eta zu pertsonei buruz ari zarenean, pertsonei buruz ari zara, ala jakineko izen batzuei buruz ari zara? Gainerakoan, ez dut arazorik ikusten. Itxaso jaunari dagokionez, Itxaso jaunaren eta bere legebiltzar-taldearen lankidetza-jarrera positiboa eskertu nahi dut. Nolanahi ere, denboraren gaia zuk ekarri duzu tribuna honetara. Ez dut nik atera, zuk atera duzu. Eta, nolanahi ere, gaur urrats handia egin dugu sinatu dugun erdibideko zuzenketarekin. Akordioa, adostasuna, soluzioen baterako bilaketa… eta nik hemendik, bestelakoa iragarri baduzu ere, bide honekin bat egitera animatuko zintuzket. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2987
10
57
28.11.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, egun on guztioi. Gezur handiek finkatu dute gauzen egungo ordena; gezur horiek, Goebbelsen estilo garbienean… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2988
10
57
28.11.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
... hainbestetan errepikatu eta gauzen ordena naturalaren barruan jaso ondoren, sistema krudel eta bidegabe honen oinarri diren egia ukaezin bihurtu dira. Arazoa da sartu diguten itsutasuna, bidegabekeria eta immoralitate kapitalista aukeran dugun mundu onena eta aukera bakarra dela onarrarazten digun birusa. Errealitate jakina inposatu digute eta ez digute haratago ikusten utzi. Errealitate jakin bat inposatu digute, eta ez digute utzi harago ikusten ez gure begiekin, ez gure burumuinekin, ez gure ekintzekin. Horregatik ekarri dugu gaur eztabaida hau Ganbera honetara, hemendik ere laguntzeko euskal herritarrei jakiten nor diren egun bizi duten egoeraren erantzuleak. Azaldu egin behar da egungo egoera ez dela finantza-krisiaren ondorio hutsa, baizik eta, nagusiki, hainbat hamarkadatan zehar diseinatu, garatu, hobetu eta hamaika bider erabilitako plan baten ondorioa, baina ez du ondoriorik izan oraindik ekintza kriminal horiek burutu dituztenengan. Egoera eta errealitatea salatzea beharrezkoa dela uste dugu. Beharrezkoa da azaltzea jendarteari nortzuk diren gaur egun bizi dugun krisiaren errudunak. Ez diote gezurrik datuek. Mundu hau ez da ez bidezkoagoa ez zuzenagoa kapitalismoa eta Munduko Bankuak eta Nazioarteko Diru Funtsak sortutako egiturak ia hirurogeita hamar urtez garatu ondoren. Aitzitik, guztiz kontrakoa da. Bigarren Mundu Gerraren ostean Europan jasanarazi ziguten garapen intentsiboak Ameriketako Estatu Batuen kontrol ekonomikoa, finantzarioa eta militarra zabaldu zuen, SESBek ordezkatzen zuen eta eredu ekonomiko kapitalistaren aurka egiten zuen beste superpotentziaren aurrean. Eta espantsionismo kapitalista hura Ipar Ameriketako enpresen eta finantza-erakundeen garapenarekin lotu zen, eta, hala, kontrolatu eta bizkarroi bihurtu zituzten Bigarren Mundu Gerraren ondoren hutsik geratu ziren espazio guztiak, Europatik hasi eta Asiaraino, Ekialde Ertain eta Hurbiletik igaroz. Kontrol hura izateko, munduko ordena berriaren zilegitasunaren alde egingo zuten egitura ekonomiko eta militarrak behar ziren, mendekotasun ekonomiko eta finantzarioan oinarrituz, eta ez hainbeste gerrak suntsitutako estatu haietan ezarri beharreko sistema politikoan. Baliozkoak ziren eskuineko diktaduretatik hasi eta ordezkariak dituzten sistema demokratikoetaraino. Europak munduarekin alderatuta zuen aldea SEBSek eragiten zuen presioa izan zen, eta ongizate-estatuak ezartzea ekarri zuen. Hori babestu egin zuten sozialismoaren aurka zeuden elite ekonomiko eta politikoek. Europa hura orain egiten den bezala berreraiki zen: mailegu handiak gerraosteko zor publikoa arintzeko; ekonomikoki suntsituta zeuden estatuetan ezarri ziren enpresa transnazionalak; munduko ordena berriaren interesetatik hurbil zeuden estatu txotxongiloak, gauzen ordena babestu eta onartu, eta ezkerreko indarren garapenaren aurka etengabe borrokatzen zirenak, faxismo ekonomikotik urrun zeuden ereduen alde egiten zutenen (eta egiten dugunon) aurka. Berriro ere, errepikatu egiten da historia. Testuinguru horretan jaio ziren Nazioarteko Diru Funtsa eta Banku Mundiala bezalako erakundeak; 1944an egin zen Bretton Woods konferentziaren ondoren sortu ziren. NDF eta Munduko Bankua kontrol ekonomikoaren eta manipulazioaren bi eragile handiak izan dira gaur egunera arte, 1949an NATO kontrol militarraren ardaztzat sortu zela ahaztu gabe; kontrol eta okupazio militar hori babestu zuen Ameriketako Estatu Batuen ehunka base militar jarriz mundu osoan. Bistakoa da helburua: estatuak kontrolatu eta behartzea bai ekonomikoki bai politikoki, mehatxu militarraren bidez. Ezer berririk ez: inperio berri bat garapen-egiturak jartzen ari zen. Erantzukizun-postuetan egonda, hori ikusi nahi izan ez zutenak, orain ikusi nahi ez dutenak bezala, ez dira ez itsuak ez ergelak, baizik eta kapitalaren eta buruzagien interesei erantzuten dieten esker oneko sabelak. Bi erakundeen agintean egon diren pertsonek egindako erailketa eta sarraski horiek guztiak ekarri gura ditugu gaur Ganbera eta foro politiko honetara; gizateriaren aurkako krimenak, nazioarteko legalitatearen aurkakoak, giza eskubideen eta lan eskubideen aurkakoak. Hala ere, baliteke zuetako batzuek esatea guri bi erakunde horien funtzioak direla behar ekonomikoak arintzen laguntzea, eta, proiektuak finantzatuz, tokiko garapen ekonomikoa sortzea; aldatu egin daitezkeela ere esan diezagukezue. Bada ez, erakunde horien ekintzen errealitateak eta historiak frogatu digu ez dela egia. Errealitate horrek erakusten digu ematen ziren bilioi ugariko maileguen helburua zela estatuen eta herrien natura-baliabideak pribatizatzea eta ustiatzea. Diru horri enpresa transnazional handiek atera diote egiaz etekina; azpiegitura-lan handiak egin dituzte, eta energia-baliabideak pribatizatu eta ustiatu, eta hori da errealitate bakarra. Maileguen bidez, indarrez ebatsi dute. Zorraren bidez, gizarte-zerbitzuak eta natura-baliabideak pribatizatu dira. Zor gorrotagarri horren bidez, gizarte- eta lan-eskubideak kendu dira. Zor kriminal horren bidez, interesek eta mendekotasun ekonomikoak esklabo bihurtu dituzte herriak. Ez zaizue ezagun egiten? Ez munduko pobreziaren igoera erreala ez egiturazko aldea ez dira kasualitatea. Ez da kasualitaterik. Nazioarteko Diru Funtsak eta Munduko Bankuak sortu dituzten politiken helburua da Ameriketako Estatu Batuek eta hango enpresek munduko inperio izaten jarraitzea. Eta errealitate hori ukatzen duena eta horri aurre egiteari uko egiten diona erregimenaren beharrezko laguntzaile bihurtzen da zuzenean. Ameriketako Estatu Batuek beto-eskubidea dute erakunde horietan. Haiek babestu eta finantzatu dituzte diktadura batzuk beraien eta bertako enpresen interesak mantentzeko eta botere geoestrategikoa mantendu eta finkatzeko. Demokratikoki aukeratu eta Nazioarteko Diru Funtsak eta Munduko Bankuan ezarritako diktadura ekonomiko eta finantzariorik ateratzen ahalegindu ziren estatuetako presidenteak zuzenean hil dituzte, edo haien aurkako estatu-kolpeak finantzatu. Ekar ditzagun gogora Txileko Salvador Allenderen, Guatemalako Jacobo Árbenzen, Irango Mossadeghen, Brasilgo Goularten aurkako estatu-kolpeak, baita 1980ko hamarkadako sandinisten aurkakoa ere. Ekar dezagun gogora Omar Torrijos, Panamako presidentea, Panamako kanala panamarrek kudeatu eta kontrolatzea nahi zuena. Hura ere hil egin zuten. Ekar dezagun gogora Hugo Chávezen aurkako estatukolpea, Espainiako enpresa transnazionalek ere kudeatu eta finantzatua. Ekar dezagun gogora Ruandan Habyarimanaren diktadurari 1992ra arte emandako babes finantzarioa eta finantzaketa militarra, milioi erdi eta milioi bat pertsona artean hil zituena. Eta, gainera, genozidioa amaitu ondoren, aurreko erregimen genozidak eragindako zorra osorik ordaintzea eskatu zieten Munduko Bankuak eta Nazioarteko Diru Funtsak Ruandako agintari berriei. Diktadura txarrenei eutsi zieten, erori ziren arte: ekar dezagun gogora Suharto, Indonesian, 1965etik 1998ra arte; Marcos Filipinetan, 1972tik, eta abar. Zuen ustez, oraindik ere, kasualitatea da, eta ez da erantzulerik? Datuok esanguratsuak dira, lehen mailako kriminalek egindako ekintza kriminalak, klase horietako baten pobrezia sistemikoan oinarritutako klase sistema baten betikotzea eta kapitala masiboki pilatzea ekarri dutenak. Eta sistema honek irauten du gizarte klaseen artean nahiz herrien artean ere, langile klasearen eta oligarkiaren artean, baita iparraren eta hegoaren artean ere, esplotatzaileen eta esklaboen artean. Gaur, finantza-eliteak ari dira aberastasuna pilatzen Europan. Finantza-botereak eusten dio egun gauzen egungo egoerari, zorraren bidez; ordainezinak dira zorrak, eta bilioi ugari euroko interesak dituzte. Ez da irtenbiderik. Europa "garapen-bidean dauden herrialde" esaten zitzaien herrialdeek eta SEBS erori ondoren sortutako estatuek 1990eko hamarkadan bizi izan zutena bizitzen ari dira: zorrak; pribatizazioak eta indarrezko ebasteak; publikoa denaren dimentsio berria; gizarte- eta lan-eskubideen erauzketa; langile-klasearen esklabotasuna. Hori da eredua. Ez da berria, eta egun bizitzen ari gara Europaren hegoaldean. Bada garaia bidegabekeria horiek guztiak sortu dituztenak bilatzeko eta epaitzeko, egin dutenarengatik ordaintzeko. Argitara atera behar da nortzuek agindu eta burutu duten politika hori, hain emaitza negatiboak izan duen politika hori. Erantzuleei izen-abizenak jartzeko garaia da, eta egin dutenagatik epaitzekoa. Ez da hiltzen eta genozidioa gauzatzen armak erabiliz soilik; herri osoen eta langile-klasearen genozidioa bulegoetan gauzatzen da, azken batean, munduko finantza- eta ekonomia-erakundeetatik. Zuek eta guk aurre egin behar diegu, bizirauteko, etorkizun duina eta askatasuna eman ahal izateko hurrengo belaunaldiei. Bestela, gu ere konplizeak izango gara, eta gure esklabo-funtzioa barneratuko dugu. Rosa Luxemburgen hitz batzuekin amaituko dut nire mintzaldia: "Mugitzen ez denak ez ditu sentitzen kateak". Mugi zaitezte.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2989
10
57
28.11.2013
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, legebiltzarkideok. Zenbait gauzatan bat nator, hain zuzen, Munain jaunarekin; ez dut ikusten, baina tira. Dena den, denok ezagutzen ditugu, hain zuzen, Nazioarteko Diru Funtsaren eta Munduko Bankuaren jatorria, ibilbidea eta gainbehera; erakunde horien lana iraintzen ari da, eta arrazoi osoz, argia baita egungo krisi globalari alde askotako erantzunak emateko erabateko ezintasun frogatua. Eta, ziur asko, gauza askoren artean, jatorritik beretik duen nolabaiteko defizitaren ondorio da. Eta ez da kasualitatea nazioarteko bi erakundeak ere 1944ko uztaileko Bretton Woodseko batzarrean sortu izana; Rooseveltek bultzatu zuen, 1929ko porrotaren ondoren moneta-sistemaren egonkortasuna bermatu eta nazioarteko ordena ekonomikoa sortzeko (kapitalista, noski, bistan denez), Bigarren Mundu Ge- rraren amaieran. Egia da, halaber, hasieran gerrak suntsitutako Europa eraikitzeko, berreraikitzeko finantza-baliabidez hornitzeko baliagarriak izan zirela, baita garapen bidean zeuden herrialdeak baliabidez hornitzeko ere (ziur asko, seguru, ez behar beste). Baina 1970-1980ko hamarkadetatik, eta, agian, zehatzago esateko, 1973ko petrolio-krisitik, prezioa laukoiztu egin zenetik, eta 1982ko zorraren krisitik, Hirugarren Mundu zeritzen herriek zuten diru apurra garapena finantzatzeko erabili beharrean zorraren interesak itzultzeko erabiltzen duten egoera zentzugabe hura eragin zuenetik, kredituak eta baliabideak ematea egiturazko doitze-programa zorrotzak ezartzearen, gastu publikoa murrizteko neurri zorrotzak hartzearen, finantza- eta merkataritza-neurrien eta liberalizazioen, pribatizazioen eta abarren mende jarri zen. Hain zuzen ere –bat nator proposamena aurkeztu duen taldearekin–, ezaguna egiten zaigu, eta oso. Bere garaian "Washingtongo ituna" izendatu zen politika jakin hura da, eta ez da déjà vu bat, baizik eta orain bizitzen ari garena. Hark bezala, ekonomia hazkundea geratu, gizarte-aldeak areagotu eta ongizateestatua hondoratu baizik egiten ez duen politika. Lorpen horiek guztiak, legebiltzarkideok, hainbeste borrokatu ondoren lortu ditugunak, lortzeko hainbesteko ahalegina egitea eskatu digutenak, gure muturren aurrean galtzen ari gara, gure begi aurrean, azukrea uretan bezala. Non eta noiz utzi ditugu elkartasunaren, jasangarritasunaren, lankidetzaren printzipio demokratiko horiek, gizarte zintzoak inspiratzen dituzten printzipio horiek? Non? Noiz? Horretan pentsatu behar dugu. Hain zuzen, sektore publikoa desegitea, zergasistema gutxikorra, lan-malgutasuna eta osasungintzaren eta hezkuntza publikoaren itomena politika neoliberal horien, gizartearen aurkako politika horien aplikazio begirune gabekoaren aurreikusteko moduko kausa eta ondorioak dira. Baina, jatorrizko ekimenari dagokionez, ez dirudi –ez dakit hitz egokia litzatekeen, baina hala dirudi gutxienez– oso eraginkorra denik Nazioarteko Zigor Zuzenbidearen mende jartzea erakunde horien, beraien interes hutsak defendatu eta munduan estatus hegemonikoari eutsi nahi dioten estatuen aginduen mende dauden erakunde horien, jarduera interesatuak eragindako kalteak zuzentzea eta ordaintzea. Baina argi dago, nahiko argi, eta bat gatoz horretan, NDFk nahiz Munduko Bankuak ez dituztela betetzen, ezta urrik eman ere, dagozkien helburuak. Alegia, estatuei behar dituzten baliabideak ematea, garapen jasangarria lortzeko, eta munduan ekonomiasistema egonkor, seguru eta bereziki bidezkoa ezar- tzea. Nazioen ekonomien eta munduko ekonomiasistemaren arteko mendekotasunak ikuspegi unibertsala izatea eskatzen du, eta nazioarteko lankidetza sendoa, finantza-baliabideak egoki erabiliko direla bermatzeko; merkatuak eta finantza-transakzioak gardenak izateko, nazioarteko arauak inplementatu behar dira, eta presazko neurriak hartu krisiak eragin dituen ondorioak, nagusiki sozialak, aritzeko eta murrizteko, hala nola, enpleguan, prezio-igoeran eta pobrezian; helburu horiek guztiak Milurtekoko Adierazpenean jasota daude. Bada, beti gertatzen den moduan, hori itxurakeria izan daitekeela esaten duenik, baina, tira, nire ustez, ez da hala. Gure egitekoa da, halaber, noski, kontsumitzaileak babestea, eraginkortasunez geratzea finantzadelituak. Eta, batez ere, herrialde garatuetako gobernuoi dagokigu garapen bidean dauden herrialdeekin hartutako konpromisoak jada betetzea, barne-arazo ekonomikoei aurre egiteko, pobrezia eta gaixotasunak erauzteko eta hazkunde-tasa duinak lortzeko. Hori egitea dagokigu, eta, azken batean, horretarako, gure ustez, erabat aldatu eta demokratizatu behar dira nazioarteko finantza-erakundeak, eta estatuen ikusgarritasuna bermatu eta beto-eskubidea kendu, gizarte bidezkoago, askeago eta kohesionatuagoa lortzeko. Hori dela eta, legebiltzarkideok, erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu, Ganbera honen irizpenera jartzeko, eta aldeko botoa emateko eskatzen diegu talde guztiei; hitzez hitz dio... nire ustez, akatsgabea da, eta, beraz, guztien adostasuna eragin behar luke. Hau dio zehazki: "Eusko Legebiltzarrak exijitu egiten du nazioarteko erakunde finantzarioak eraldatzea eta demokratizatzea, ekonomia aurrerapen sozialaren zerbitzuan egon behar baita, eta ez merkatuen interesen menpe. Legebiltzarrak nazioarteko erakunde finantzarioei eskatzen die hori kontuan har dezatela baldintza ekonomikoak eta doikuntza estrukturalak diseinatzerakoan. "Legebiltzarrak erreklamatzen du beharrezkoa dela nazioartean arauak ezartzea merkatu finantzarioak eta produktu espekulatiboak arautzeko. Izan ere, argi geratu da aurreko hamarkadan bultzatutako merkatuen desarautzearen ondorioz, orain arte ezagutu dugun krisi finantzario larriena jasan dugula, eta horrek kalte egin die benetako ekonomiari eta herritarren ongizate-mailei. "Legebiltzarrak ondorengoa eskatzen die inplikatutako erakunde guztiei, eta bereziki Nazioarteko Diru Funtsari eta Munduko Bankuari: beren politikak diseinatzean oinarrizko irizpidetzat har dezatela giza duintasuna eta justizia soziala errespetatzea; eta beren baliabide guztiak bideratu ditzatela NBEk bultzatutako Milurteko Garapenerako Helburuak betetzera". Legebiltzarkideok, aurrera egiten dugun heinean, urrats bat egiten dugun heinean, gizarte zuzen eta bidezkoago baterantz aurrera, zerbait lortuko dugu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2990
10
57
28.11.2013
ARRIZABALAGA OLAIZOLA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Beno, nik López de Munain jaunak aurkeztutako ekimenaren esaldi batzuk irakurtzeko asmoa nuen hasteko, eta, egia esan, bere interbentzioa entzun eta gero, bada, ez dakit gehiegi merezi duen ere. Gaur, ez baldin badakizue ere, nire taldekide den Luisja Telleríaren urtebetetzea da eta, egia esan, nahiago nuke bera balego ni nagoen leku honetan, denok ezagutzen diogun bere ironia fin horrekin gaur eskuartean daukagun gai honi tratamendu egokia emango liokeelako. Baina tira, neuri tokatzen zait hemen behean egotea eta neu ere, ironiko samarra naizela esaten badidate ere, aitortzen dizuet badaudela zenbait erregistro, gainditu egiten nautenak. Ni ez naiz hona etorri Banku Mundiala defendatzera, ez naiz hona etorri nazioarteko diru funtsa defenditzera, ez dut hori egin nahi eta, gainera, ez daukat hori egiteko beharrik ere. Ez da nire asmoa izan diren –diren– FMIko azkeneko presidenteen jarrera defenditzea, ezta urrutitik ere. Ez dut nik defendituko Lagarde eta bere…, nola da?, bidegabe erabilitako fondoen afera. Ez dut nik berehala defendituko Strauss Kahn eta bere proxenetismo afera. Ez dut berehala nik defendituko Rodrigo Ratok Bankiarekin egindakoa, adibidez. Aitortu beharra daukagu hirurak ere ez ditudala eredugarri somatzen. Ez dut nik esango mundua justua denik, sistemak zapalkuntzarik ez duenik eragiten. Ez dut nik esango bidegabekeria izugarriak ez direla gertatzen mundu honetan. Guk asko edo dezente daukagun bitartean, milioika eta milioika lagun miseria gorrienean ahal dutena egitera kondenatuta ikusten direla. Ez dut hori ukatuko, horrela da eta. Baina Naomi Kleinen liburua irakurri nuenean, galdera asko erantzunik gabe geratu zitzaizkidan eta aspertu eta utzi aurretik izan nuen inpresioa hauxe izan zen, gertakizunen arteko arrazoibidea aurrez erabakitako tesi bat elikatzeko behartzen zuela idazleak gehiegitan. Eta galdetuko didazue "Eta zer ikusi dauka shockaren teoriarenak gaurko eztabaida honetan?". Bada, ez dakit zerikusirik badaukan, baina ekimena irakurri nuenean, horixe da bururatu zitzaidan aurreneko gauza. Hasteko, La Hayako Epaitegiak epaitegi jakin bat sortu dezala eskatzen du Euskal Herria Bilduk. Eta bere horretan, eta bestelako baloraziorik gabe, eskari xelebre samarra egin zait, zeren eta beste batzuk egiten dugun bezala, ezker abertzalea bera ere, askotan somatu izan dudalako epaitegi jakin edo ez-ohiko epaitegi edo eszepzioko epaitegien kontra egiten. Bigarrenik, La Hayako Nazioarteko Zigor Epaitegiak bere ikerketak hasteko eskatzen dio ikertu ditzala Fondo Monetario Internacional eta Banco Mundial erakunde horietan izan diren agintari guztiak. Eta La Hayako Nazioarteko Zigor Epaitegiak hiru era ditu, nonbait, ikerketa gauza horiek hasteko: bat, parte den estatu batek adierazita. Erromako Estatutua sinatutako estatuak dira parte omen diren estatu horiek, eta zoritxarrez, López de Munain jauna, guk ez dugu baldintza hori betetzen. Seguru nago –eta hala espero dut–, seguru nago egunen batean beteko dugula baldintza hori. Bigarrena, Estatu Batuen Segurtasun Kontseiluak eskatuko balio. Eta hirugarrena, Gortearen fiskalak de oficio erabakiko balu inbestigazio hori, ikerketa hori, hastea. Eta nik Lopez de Munain jaunari gomendatuko nioke telefonoa har dezala, deitu diezaiola La Hayako Epaitegiko fiskal orokorrari edo dena delakoari eta saiatu dadila edukiaren inguruan hura motibatzen. Lortuko balu eta konbentzituko balu La Hayako fiskala, ez luke La Hayako Tribunal berezitu horrek lan makala edukiko, zeren eta nik Banku Mundialekoak ez ditut begiratu ere egin, ez baitzuen merezi, baina Fondo Monetario Internazionalek dagoeneko 13 presidente izan dituelako. La Hayako Zigor Epaitegiak oso krimen konkretuak eta garrantzi handikoak epaitzen ditu: gerra krimenak, genozidioak eta gizateriaren kontrako krimenak. Bale; orduan, gizateriaren kontrako krimen horiek zertan ote diren jakiteko, gaurko ekimenaren ziora jo dugu, eta horrela dio: "Erakunde hauetako arduradun askok eragin handia eta ekonomia kapitalistarekin zerikusia izan zuten". Eta litekeena da, baina itxura batera, horrek ez dauka bere horretan hainbesterainoko entitaterik. Bi, "ekimen horien gehienak merkatu askearen hedapen kriminalaren alde egin dira". Eta kasu honetan, zein da krimena, merkatu askea? Merkatu askearen hedapena edo hedapen kriminala? Ez zait iruditzen baieztapen horrek ere nahiko entitatea daukanik. Eta jarraitu dezagun: "Gizakiekiko desberdintasunak sortuz, goseteak eta muturreko pobrezia babestuz, gerra zibilak eta nazioarteko gatazkak piztuz". Honek bai, honek krimen larriaren itxura guztia dauka. Berez, krimen larriaren itxura duen itxuragabekeria galanta iruditzen zait. FMI eta Banku Mundiala 1944. urtean sortuak izan ziren eta ordura arte munduan berdintasuna handiagoa al zen eta desberdintasun gutxiago al zegoen? Ordura arte munduan ez ote da inoiz goseterik egon? Ordura arte munduan ez al da gerrarik egon? Bigarren Gerra Mundialean 60 milioi lagun hil da, Espainiako Gerra Zibilean 400.000, Lehenengo Gerra Mundialean 20 milioi. Napoleonen gerretan, bost milioi hildako. Taipingen, altxamenduan Txinan, XIX.aren erdialdean, 20 milioi. Errusiako Gerra Zibilean edo Iraultzan, berdin zait, 10 milioi lagun. Egun osoa pasako nuke gerra eta goseteen zerrenda esanez eta ez nuke sekula bukatuko. Baina goseteen artean badago bat, eta ordurako FMI eta Banku Mundiala existitzen ziren, eta atentzioa deitu didana, eta izan zen 1960. urtearen inguruan Txinan izan zena: 15 milioi lagun hil zen gosez Txinan pare bat urte haietan, eta nahiz eta FMI eta Banku Mundiala egon, aipatu nahi izan dut Txinako komunismoa pil-pilean zegoelako momentu horretan eta azkenean bertako arduradunek onartu dutelako % 30ean errua hondamendi naturalek izan zutela. Beste gainontzeko guztiaren errua aurrerako jauziarena izan omen zen. Izen hori jarri zioten kolektibizazioa aginduetatik eta ekoizpen pribatuaren debekuaren ondorioz gertatutako hondamendia izan zela aitortuz. Desberdintasunen errudun omen dira bi erakunde horiek. Nik uste dut Lopez de Munain jaunak ez duela UNDPk egindako azkeneko txostena irakurri. Honela dio: "Aurrerapen handiena giza garapen indizea apala zutenek egin dute". Beraz, balioak parekatuz joan dira mundu osoan azkeneko urteetan. Mundua lekuko izaten ari da 40 nazioetan bereziki gertatzen ari den gorakadaz: ehunka milioi pertsona ari dira pobreziatik irteten. Sekula historian ez da ikusi horrelako bilakaera ikaragarririk hain epe laburrean. Eta ez dut nik berehala esango hori FMI edo Banku Mundialaren meritua denik, ezta gutxiagorik ere, baizik eta bertako herritarrena. Zorraren bitartez sortu dituzte estatu batzuen menpe dauden estatu morroiak. Kapitalismoa erraietan izan duten estatu pseudodemokratiko faxistak sortu dira, eta horretan ados nago zurekin. Zorpetuta dagoena ez da libre: ez nazioak, ez familiak. Hori horrela da. Baina orain dela gutxi irakurri dudanez, gure hartzekodun printzipala Txina da. Denok Txinaren zordun gara. Eta nik galdetuko nizuke Txina nola klasifikatzen ote duzun: estatu morroi? Estatu borrero? Sasidemokrazia faxista? Sasi-diktadura komunista? Diktadura sasi-komunista? Nahiko nuke zure erantzuna jakin. Azken esaldi batek dio: "Banku mundiala eta Nazioarteko Diru Funtsa Europar Batasunarekin eta Europako Banku Zentralarekin elkarlanean ongizate Estatua suntsitzen ari dira". Nik ikusten dut salaketa ez zeniokeela mugatu behar FMIri eta Banku Mundialera, baizik eta por supuesto Europar Batasuna bere osotasunean salatu beharko zenukeela, noski Europako Bankua barne. Eta OCDE ez? OCDEk Espainiari eman izan dizkion aholkuak ikusiz gero, nik uste dut guztiz kriminalak izan daitezkeela, eta baita OCDE ere. ¿Y la FAO? FAOk gomendatu die pobreei intsektuak eta marmokak jan ditzaten. Ez al da hori gomendio kriminal samarra? ¿Y lo que se denomina Liga Árabe? Ez al da giza garapenaren baldintza inportanteenetariko bat berdintasunarena? Nik uste dut Liga Árabe horrek ere meritu nahikoa badaukala La Hayan salatua izateko. Eta zer esaten didazu OPEPi buruz? Kapitalismoaren motorra den petrolio ekoizlea eta dudarik gabe beroketa globalaren errudun nagusia? Eta Unesco? Akaso Unesco ere bai, zeren eta orain dela gutxi –jada bukatzen ari naiz– Kordobako arzobispoak aipatu zuen kardenal bati entzun ziola –eta egunkari batetan irakurrita– que la Unesco quiere que la mitad del mundo sea gay en veinte años. Eta, noski, hori jendearen sexu-lehentasunak mediatizatu eta telegidatzearen antzekoa da, eta horrek ere merezi du, zalantzarik gabe, Hagako Epaitegira eramatea. Eta, behin hasita, Apezpiku Batzarra ere eramango duzu, txorakeriak esateagatik edo sumisioari buruzko liburuak saltzeagatik. Eta hemen libratuko den bakarra Nicolás Maduro da, urtean 16.000 krimen dituen arren, urtea % 50eko inflazioarekin amaituko duela espero den arren, beraien txanponaren hamaikagarren debaluazioaren ateetan dagoen arren, dendak oinarrizko produkturik gabe dituen arren, Gizarte Zoriontasunaren Ministerioorde Gorena sortu baitu. Eta, noski, Gizarte Zoriontasunaren Ministerioorde Goren baten aurrean, horren aurrean makurtu egin behar da. Nik, besterik gabe, proposamena egin duen taldeari ere eskatuko nioke Alderdi Sozialistarekin adostu dugun zuzenketaren alde bozkatzeko, gutxienez borondate onekoa eta arrazoizkoa delako –ez dakit eraginkorra izango den–.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2991
10
57
28.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. EH Bilduk kapitalismo kriminal eta basatiaren erakunde ordezkaritzat ditu Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa. Haren argudioen arabera, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa, Europako Banku Zentralarekin eta Europar Batasunarekin (alegia, gurekin) elkarlanean, ongizate estatua suntsitzen ari da Europa osoan, EH Bilduren arabera, giza esku- bideen eta gizarteen bidezko interesen aurka egiten duten neurrien bidez estatuak menderatzeko. Horiek horrela, adierazten dute erakunde horiek nazioarteko enpresa handiak eta finantza-erakundeak jarri dituztela gobernuak kudeatzen, eta espekulazioa erabiltzen dutela herrialdeak itotzeko, eta langile-klasea esklabotzara kondenatzeko. Eta, hortik aurrera, milioika lagun hil dituztela salatzen dute, eta proposatu ezabatzea, kondenatzea, eta ez dakit, ba, egunsentian hilaraztea. Eta, ziur asko, gu ere bai, etsai faxistari laguntzeagatik. Bada, hori da EH Bilduk ustez serioa izan nahi duen eta jendearen bizitza hobetzeko zentzu pixka bat eman nahi duen parlamentu batean proposatzen duenaren laburpena. Hori da proposamena, horiek, EH Bilduren terminoak, hori da, funtsean, proposatzen duena. Proposamenak ezinezkoak eta sinesgaitzak izatetik harago, dagoeneko esan denaz harago, egia esan, biziki arriskutsua, populista, demagogoa, demokraziaren eta politikaren aurkakoa da diskurtso hori. Beraz, EH Bilduren diskurtso hori biziki arriskutsua da demokraziarako, biziki arriskutsua Europako eta munduko herritarren ongizaterako, eta, hain zuzen, erauzi beharrekoa. Guk ez dugu inor hiltzea proposatzen, haiek funtsean proposatzen duten moduan. Guk, funtsean, politika eta demokrazia defendatzen ditugu, eta parlamentuetatik, erakunde demokratikoetatik, jendearen bizimodua hobetzeko egin beharreko aldaketak sustatzea. Bistan denez, gu ados gaude Talde Sozialistak eta Euzko Abertzaleak taldeak egindako zuzenketarekin: nazioarteko ekonomia-erakundeen berritze sakon eta asmo handikoa proposatzea, bereziki Nazioarteko Diru Funtsarena eta Munduko bankuarena; ekoizpenekonomia eta gizarte-ongizatea espekulazioaren gainetik jartzeko beharra; eta Legebiltzar honek, Euzko Abertzaleak taldeak proposatzen zuen moduan, Munduko Bankuari eta Nazioarteko Diru Funtsari eskatzea beraien ekintzen bidez irmo laguntzeko NBEk bultzatutako milurtekoko garapen helburuetan zehaztutakoa betetzen, eta munduan printzipio demokratikoak eta gizarte-justizia garatzeko konpromisoa hartzeko. Beraz, helburua da Europar Batasunean erakundeen eta demokraziaren eta politikaren beraren funtzionamendua hobetu behar dugula eta hobetu dezakegula jakinaraztea, baina erakundeetatik bertatik, eta ez diskurtso populista, demagogo eta indarkeriazkoen bidez deseginez, EH Bilduren ordezkariari entzun diogun moduan. Ezin da ordezko aukera izan guztiarekin amaitzea are erregimen txarragoa ezar- tzeko, duguna baino txarragoa, duguna baino asko txarragoa, eta hori proposatzen du, funtsean, EH Bilduk. Europar Batasunari eta Europako Banku Zentralari buruzko erreferentziei dagokienez, inoiz ezin da baieztatu Europako politikek per se ongizate-estatua suntsitzen dutenik. Europan ezartzen diren ekonomiapolitiken araberakoa da hori, gobernuek ezartzen dituzten ekonomia-politiken araberakoa. Eta horretarako daude hauteskundeak, eta horretarako demokrazia, eta herritarren boterea. Adibidez, Egonkortasunaren eta Hazkundearen Itunak arau zorrotzak zehazten ditu Europar Batasuneko estatuen zorraren eta defizit publikoaren aurka. Hori bai, ezin dugu ahaztu Europako Batzordearen gomendioek gastuak murriztea eta egitura-aldaketak egitea eskatzen dutela, baina estatuek erabakitzen dute nola eta non egin murrizketak. Eta estatu horietako gobernuek herritarren botoekin erabakitzen dute. Hurbileko adibide bat jartzearren, Batzordeak ez du eskatzen osasungintzan eta hezkuntza murriztea. Gure gobernuak erabakitzen du zer kontu-sail eta sektoretan egin murrizketak, eta non esku hartu eta non ez. Eta, bistan denez, kritikatu daiteke Egonkortasunaren eta Hazkundearen Ituna, eta kritikatu daitezke haren proposamen eta erabakiak, eta kritikatu daitezke Nazioarteko Diru Funtsaren eta erakunde horien guztien jarduerak –eta guk kritikatu egiten ditugu–, hain zuzen, asko baitute hobetzeke. Beste kontu bat da, bistan denez, gizateriaren kontrako krimenak egin dituztela leporatzea, edo haiek egiteko laguntza eman izana. Eta ezarri diren ekonomia-politika jakin batzuk aldatu daitezke, eta aldatu egin behar dira, eta gure eskuetan dago. Berriki bozkatu zen Europako Parlamentuan Europar Batasunaren 2014-2020 eperako aurrekontua. Bada, Europako politiken esku jarriko dira 960.000 milioi euro baino gehiago, eta, besteak beste, nekazaritza-politika komunera eta egitura- eta kohesio-funtsetara bideratuko dira, hala nola, Europako Gizarte Funtsera, gazteen enplegurako ekimenera, Erasmus beketara, pobreziaren aurkako funtsera, etab. Alegia, politikatik, Europatik, erakunde demokratikoetatik, guztiok behar ditugun aldaketak egin daitezke. Bista denez, egia da bai Munduko Bankuak bai Nazioarteko Diru Funtsak nabarmen urratu dituztela esleitu zitzaizkien helburuak; alegia, estatu kideetako bizi-maila hobetzea. Baina ezin da esan Europako Parlamentua ez denik izan behar bezain kritikoa Troika deritzonak finantza-krisia kudeatzeko izan duen moduarekin. Kritikoa izan da, eta gu ere kritikoak izan gara. Eta, bide batez, laster izango dira Europako Parlamenturako hauteskundeak, Europako herritar guztiek erabakitzen dituzten gehiengoak edo gutxiengoak osatzeko. Bada, beraz, hori da irtenbidea: politika. Eta, dena den, etorkizuna gure eskuetan dago. Eta kontua da, bistan denez, neurri politikoak sustatzea politikatik, demokraziatik, duintasuna berreskuratzeko, politika aurrerakoiak ezartzeko, ongizate-estatua defendatzeko, aldeen aurka borrokatzeko, pobreziaren aurka borrokatzeko, eta herritarren gehiengoaren interesak defendatzeko. Beraz, demokrazia eta politika dira gure zorigaitzen irtenbidea, ez politikaren aurka egitea, guztia suntsitzea, eta azken hori proposatzen du, funtsean, EH Bilduk. Bada, arrazoizkoa denaren alde, demokraziaren alde bozkatuko dugu guk, logikoa denez. Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak sinatutako akordioaren alde bozkatuko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2992
10
57
28.11.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Bada, batek halako ekimen bat duenean, eskatzen duena eskatzen duena, bada, hasiera batean ezin da jakin txantxetan hartu ala ez, hona itxurak egitera etorri behar ote dugun, baina López de Munaini entzun ondoren, bada, iruditzen zait ez dela txantxetarako unea. Nik ez dakit nola pentsatzen duzun bizi zirela lurreko bizilagunak Bigarren Mundu Gerraren aurretik, gaur baino hobeto ala okerrago. Hobeto bizi ziren? Ez zen goserik munduan, guztiak demokraziak ziren, baita zuk proposatzen duzuna ere, besteok proposatzen duguna ez den arren? Hobeto bizi ziren? Hobeto bizi ziren Nazioarteko Diru Funtsa eta Munduko Bankua sortu aurretik? Hobeto bizi ziren munduan? Hori ari zara aurkezten hemen? Nik azalduko dizut; izan ere, badakidan arren badakizula, badakidan arren badakizula, ez dakit zergatik zatozen hona iruzur egitera edo gezurra esatera. Begira, nik esango dizut zertarako den eta zertarako sortu zen Nazioarteko Diru Funtsa, ez baita eta ez baitzen sortu zuk esan duzun guztirako. Gauza sinple baterako sortu zen: nazioarteko merkataritzak funtzionatzeko, herrialdeen arteko nazioarteko ordainketa bermatzeko. Horretarako sortu zen. Herri batzuek besteekin dituzten zorrak ordaindu daitezen, edo ordaintzea errazteko. Horretarako sortu zen, ez beste ezertarako. Aizu, irakurri zer den Nazioarteko Diru Funtsa! Horretarako sortu zen. Badakizu zenbat herrialde diren Nazioarteko Diru Funtsekoak (pentsatzen dut guztiek pistola buruan zutela eskatu dutela sartzea)? Ez dakit zergatik, baina guztiek eskatu dute sartzea. 188 herrialde dira. Eta zu gaur hona etorri zara esatera desagerrarazi egin behar dela. 188 herrialde horietatik bakar batek ere ez du esan baja ematen duenik, bakar batek ere ez, eta herrialde bat sortzen den aldiro, azkar asko apuntatzen da. Baina zu etorri zara esanez kendu egin behar dela. Mundu osoko herrialde guztiak erratuta daude, oso sozialistak diren batzuk ere bai, baina guztiak erratuta daude zure ustez, eta, beraz, desagerrarazi egin behar da. Zorrari buruz hitz egin duzu. Begira, gauza bat esango dizut. Oraintsu arte, esan dizudan horretan aritzen zen Nazioarteko Diru Funtsa, eta, azkenaldian, finantza-krisiaren ondoren, jakin dezazun, esango dizut orain baduela beste funtzioren bat, eta finantzasektorean, gainera. Badakizu zer herrialdek zor dioten diru gehien gaur Nazioarteko Diru Funtsari? Ea ezagun egiten zaizkizun: Grezia, Portugal eta Irlanda. Ezagun egiten zaizkizu? Europan erreskatatu direnak. Ezagun egiten zaizkizu, ezta? Uste dut zuek ere defendatzen zenutela iaz Espainiak erreskatea eskatzea. Bai, guztiekin, gainerako talde guztiekin. Herrialde horiek zor diote diru gehien egun Nazioarteko Diru Funtsari, duela oso denbora gutxitik beste egiteko batzuk ere bai baitituzte. Orain azalduko dizut zer ongi bizi ziren munduan, eta zergatik eta zertarako sortu zen Munduko bankua. Hitzez hitz zioen asmo handiko bi helbururekin sortu zela: "Muturreko pobreziarekin amaitzea. Bankuaren helburua da egunean 1,25 dolar baino gutxiagorekin bizi den jendearen ehunekoa % 3ra murriztea 2030aren amaieraren aurretik". Hori da Munduko Bankua sortzeko lehen arrazoia. Eta bigarrena: "Oparotasun partekatua sustatzea. Helburua da herrialde guztietako biztanleriaren diru-sarreren hazkundea diru-sarreren banaketaren % 40tik beherakoa izatea sustatzea". Aizu, begira zer ondo bizi ziren, begira zer helbururekin sortu zen Munduko Bankua. Munduko Bankuak zer egiten duen esango dizut: interes baxuko maileguak ematen ditu, interesik gabeko kredituak, eta garapen bidean dauden herrialdeentzako emariak. Munduko 150 herrialdek baino gehiagok osatzen dute. Zuek ez duzue gustuko izango haren funtzionamendua, eta, agian, besteren batzuek, bada, nahiago lukete hobeto funtzionatzea, baina zuek ezabatzeko esatera etorri zarete! Barkatu, ez hori bakarrik: zu etorri zara esatera nazioarteko epaitegi batek epaitu ditzala, Nazioarteko Justizia Auzitegiak, eta hitzez hitz esan diguzu "gizateriaren aurkako delitu batengatik". Pentsatzen du Na- zioarteko Zigor Auzitegian gizateriaren aurkako delitutzat jasotzen denari buruz ari zarela, baina ahaztu egin zaizu. Gero, gainera, inkongruentea ere bazara pixka bat, esan baitiguzu mundu osoko gaitz guztiak Munduko Bankutik eta Nazioarteko Diru Funtsetik datozela, eta Europar Batasuna eta Europako Banku Zentrala lagun izan dituztela, baina, hala ere, ez duzu eskatzen Europar Batasuna eta Europako Banku Zentrala desagerraraztea, ezta Nazioarteko Zigor Auzitegiak epaitzea ere. Aizu, munduaren hondamendia eragiteko beharrezkoak ziren laguntzaileak zergatik ez? Zertara etorri zara zu gaur hona? Bada, Nazioarteko Zigor Auzitegiaren estatutuak irakurtzeko lana hartu dut. Zortzi artikulu dira, zortzi artikulu. Eta orduan, beno, lehen artikulua. Noski, lehen artikuluak dio, bestela ezin zitekeenez, pertsonak epaitzeko dela, ez erakunde eta elkarteak epaitzeko. Baina begiratu dut zer zioen artikuluak delituez, gizateriaren aurkako krimenez. Hitzez hitz irakurriko dizut zer dioen, irakurtzen hasi ahala, ezaguna egin baitzait. Aizu, baina ez dut ez Txinara, ez Afrikara, ez... joan beharrik. Ez, ez! Ezagun egin zait; begira: "Estatutu honi dagokionez, gizateriaren aurkako krimentzat hartuko da ekintza hauetako edozein, herri zibilaren aurkako eraso orokor edo sistematikotzat egiten denean, eta eraso horren jakitun izanik: hilketa, sarraskia, herritarren erbesteratzea edo lekualdatze behartua, atxiloketa edo askatasun fisikoaren gabetze larria, torturak, arrazoi politikoengatiko taldeen jazarpena", etab. Eta bat hasten da hau irakurtzen, eta esaten du: Nola datorren bat hori ezker abertzalearekin! Nola datorren bat! Nola datorren bat herri honetan zenbaitek bizi izan dugunarekin! Edo zuei ez zaizue ezagun egiten? Eta agian zikinkeria botatzen ari gara hemen, eta gizateriaren aurkako krimena zer den hutsaltzen, noski, zuek ukitzen duzuen guztiarekin gertatzen den moduan. Zuek ukitzen duzuen guztiarekin! Begira, esango dizut…, nik herri bat soilik ezagutzen dut (agian badira gehiago, baina nik bakarra ezagutzen dut) erregimena sistematikoki herritarrak egun gosez hiltzen ari dena, eta Ipar Korea da, eta mundu guztiak daki, duela urte askotatik. Eta milioika pertsona gosez hiltzen ari da egun. Eta ez dakit zer zerikusi duten Nazioarteko Diru Funtsak eta Munduko Bankuak gai horretan! Badakit baduela zerikusirik Europar Batasunak, ez baitu ezer egiten. Eta NBEk ere ez du ezer egiten, inork ez du ezer egiten. Baina ez dut ikusten horrek asko kezkatzen zaituenik. Hori gaur egun gertatzen ari da. Duela hogei, hogeita hamar, berrogei, berrogeita hamar urteko krimenez ari zara, diktadoreez... Aizu, egun gertatzen dena axola zaizu? Interesatzen zaigu? Baduzu ekarpenik egiteko ideiarik, zerbait konpontzeko ideiarik? Zuk proposatzen diguzu munduko 180 herrialde baino gehiago beraien borondatez partaide dituzten bi erakunde horiek kentzea. Esaten diguzu horiek ezabatzeko, beste bi sortzeko. Eta ez diguzu esaten zertarako! Gauza bat esango dizut. Nik ez dakit, hainbeste kezkatzen bazaituzte... Gero esaten duzue: "Ez, erakunde horiek demokratizatu behar dira". Bada, demokratikoak dira! Hain zuzen, bazkideek aukeratzen dituzte gobernu-organoak, 180 herrialdeek. Noski, horrek, bizitza honetan guztiak bezala, bere gauzak ditu: eskuarki, dirua jartzen duenak, bere dirua jartzen duenak, diru horren nolabaiteko kontrola izatea eskatzen du. Eta pentsatzen dut zu gehien gogaitzen zaituena dela, ziur asko, bada, Ipar Amerikako Estatu Batuak izatea erakunde horiei diru gehien ematen diena, eta, beraz, amerikarrek pentsatzea, beraien diruarekin txantxak, neurriz. Baina nik zuek animatzen zaituztet zuen ekarpenen bat egitea Gipuzkoako Foru Aldunditik, erakunderen bati ekarpenen bat egitera munduko gosea arintzeko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2993
10
57
28.11.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Nola nabari den zuek denbora daramazuela hor eserita, eta zer zaila den zuek mugitzea! Nola nabari den! Lagun ederrak egin dituzue, edo lagun ederrekin elkartu zarete, Talde Sozialistako jaun-andreok! Euskal alderdi humanista dugu, eta zuzenean edozein alderdi neokontserbadorek lasai asko bere egin dezakeen diskurtsoa eginez, eta Euskal Herria Bilduk jendaurrera atera duen guztia irrigarri uzten saiatu da, Nazioarteko Diru Funtsaren eta Munduko Bankuaren zuzeneko onespenarekin egin diren egia historikoak. Puntu nagusia ukatu du, eta zuzenean esan du aldatzen bada... ez dela gehien gustatzen zaiona, baina aldatu ahal izango balitz gutxienez giza eskubideak beteko lituzkeen organo bat izan litekeela, edo gutxienez elkartasun handiagoko mundua osatzea betetzea, ekonomikoki bidezkoagoa. Baina Euskal Herria Bilduk puntu nagusia ukatzen du. Eta puntu nagusia da sistema hori ustelduta dagoela, herri osoak, langile-klase guztia esklabo bihurtzen ari dela, sozialki mundu osoa pobretzen ari dela... Zuek esaten duzue hobetuko balitz, demokratizatu eta gardenagoa izango balitz, zinez baldintza orokorrak hobetzen ariko ginatekeela. Ezinezkoa da erakunde hori aldatzea, ezinezkoa, eta, beraz, gezurretan ari zarete. Eta gezurretan ari zarete, halaber, zuzenean transakzioa proposatzen diguzuenean, eta horrek egiten duen bakarra da eztabaidaren edukia urardotu, eta finantza-sistemari txalo batzuk jo eta belarritik zenbaitetan tira egitera; zuek esan nahi diguzue hori dela logikoena eta errealena. Baina zuen errealitatea eta zuen logika ari da munduan milioika lagun pobretzen. Eta, lehen nioen moduan, erantzulea ez dena, beharrezko laguntzailea da, eta rol hori betetzen ari zarete zuek. Galdetu didazue zer gertatzen ari den zorrarekin, eta Greziaren, Portugalen eta Irlandaren adibidea jarri didazue. Zer gertatzen ari da Grezia, Portugal eta Irlandarekin? Nik eztabaida honetara ekarri ez dudan zerbait gertatzen ari da? Ez dira pribatizatzen ari? Ez dira lan- eta gizarte-baldintzak kentzen ari? Ez dira eskatzen ari soldatak jaisteko? Ez dira kentzen ari funtzionarioak, langile publikoak? Ez dira saltzen ari, gainera, edo ez zaie eskatzen edo proposatzen Estatuaren zati bat zuzenean saltzea? Ez zaie eskatzen horrelako ezer? Hori da zuen mundu hobea? Hori da mundu hobea? Nik argi dut Alderdi Popularrak argi duela baietz. Bai, hori da haren mundua, hori da haren eredua. Ez gara krisi bat bizitzen ari, ez da ezer doitzen ari. Zuek aberastasuna zuen eskuetan pilatzen ari zarete, batzuek legea betez, bestek legea bete gabe, zuen alderdiak bezala. Esan duzu egin behar dela –zuek zeniotenez– gizarte-politika gehiago, demokrazia gehiagorekin hemendik aterako garelako. Demokrazia gehiagorekin ezinezkoa da hemendik ateratzea, edo soilik demokrazia gehiagorekin, zuen ordezkaritzako eredu demokratikoarekin, finantza-erakundeek eta enpresa handiek haien politikak zein diren esanez, herritarrak ezer aukeratzen ari ez direnean. Zuek ez duzue sistema demokratiko aske batean parte hartzen. Enpresa transnazional handien eta kapitalaren boterean parte hartzen duzue, baina inoiz ez dute utziko estatuek ordaindutzat jotzea finantza-erakundeekin duten legez kontrako zorra, itotzen dituen zorra, eta, hain zuzen, beraien gizarte-politikak gauzatzea eragozten diena. Ipar Koreaz hitz egin didazu zuk, eta gosea dela esan, eta adibide gehiago emango dizkizut nik. Estatu espainiarrean ere bai. Begiratu hurbilago, jendeak urteak baitaramatza edukiontziak miatzen jateko zerbait lortzeko. Eta hori zuek egiten ari zarete gizartepolitikan egin dituzuen murrizketekin. Hori Alderdi Popularra egiten ari da, eta baita ardura bera zuen Alderdi Sozialista ere, Konstituzioa aldatu zuenean zorra ordaindu ahal izateko. Edo hori mundu sozialagoa eta askoz bidezkoagoa da? Hori da zuen gizartejustiziaren eta -politikaren eredua? Zorra ordaintzea, bai, bankuei, ekonomia- eta finantza-interes handiei? Hori da zuen eredua? Hasieran esan dizuet: estrategia horretan parte hartzen dutenak baterako erantzuleak dira. Alderdi Popularra baterako erantzulea da, Euzko Alderdi Jeltzalea Alderdi Popular horren konpartsa izaten ari da gaur. Zuei galdetu nahiko nizueke, Talde Sozialistari: Zer aldetan egongo zarete? Haiekin, ala beste mundu bat izan daitekeela baina egitura hauekin ezinezkoa dela proposatzen dugunokin? Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2994
10
57
28.11.2013
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on berriro, legebiltzarkideok. Bada esaera zahar bat Espainian, Munain jauna, esaten duena zuhurtzia zientziaren ama dela. Eta zuk zuhurragoa izan behar zenuke, nagusiki zuk hona esaten duena esaten duen ekimen bat ekartzen baduzu, eta gainerako ordezkariak, edo ni, gutxienez, zurekin enpatia izaten saiatzen banaiz (Talde Sozialistaren jarrerak zein diren azaldu dizut errespetu osoz), zuk ez duzu... ez zait egokiena iruditzen batek har ditzakeen lagunei buruz jardutea. Bada errespetua deitzen den zerbait, eta nik erabat errespetatzen dut zuk esaten duzu guztia, astakeria iruditu arren, eta esan egingo dizut. Baina hori, herritarren ordezkari garen parlamentu-foro batean, ez zait hitz egiteko modu onena iruditzen. Alegia, ez dut gustuko zure diskurtsoaren estetika. Eta ez dut uste zu hona etor zaitezkeenik, ezta inor ere bereziki, esentzien ontziari tapa kentzera begirunearen ontziarekin, izan ere, ez. Zuri gauza asko esan geniezazkizuke proposamen hau dela-eta, eskatzen ari zarena dela-eta, baina ez dizugu esan. Gure proposamena zein den besterik ez dizugu esan, eta gure proposamena argi geratu da, oso argi, nire ustez, nahiko argi –eta horregatik lortu du Ganberaren gainerako taldeen babesa, eta Euzko Abertzaleak taldearena– gure proposamena dela gauzak hobetzen saiatzea. Zu jende guztia kartzelatzen saiatu zara (horrek gogorarazten dit, guztiak kartzelara!, eta, bada, izango nuke zeresana horri buruz ere), eta bien bitartean, pentsatzen duzu zuk proposatzen ez duzunak, alegia, bestek proposatzen dutenak, ez duela baliorik. Zure ustez, gurea itxurakeria da, baina arazoa da zurea ere itxurakeria dela, eta gainera, zuk oinarria apurtzen duzu. Hori da arazoa! Urratsak egiten saiatu behar da, eta hori egiten saiatzen ari gara. Oso argi dugu zein den egoera, zuek bezalaxe. Oso argi dugu, eta helburua da –eta hori da, azken batean, politikaren azken helburua– herritarren bizimodua hobetzen saiatzea. Eta funtzionatzen ez duten erakunde batzuk ditugu, baina ekonomista batzuek, hala nola Alejandro Nadalek, eta ez dut uste ezeren susmagarri denik, bere balioa ematen diote Bretton Woodseko aldiari 1973ra arte, Nazioarteko Diru Funtsaren jarduerei. Ez zen nire asmoa funtsaren jarduerari onespena ematea, baina egia da horretarako baliagarria izan zela aldi hartan. Ondoren, politika neoliberalek, ados gaude horretan, gauden lekura eraman gaituzte, baina zer dio Alejandro Nadalek amaieran? Erakunde horien funtzionamendua demokratizatu behar dela; erakunde horietan beste itun batzuk egin ditzaketela estatu kideek, guztientzako botere-kuotak zehazteko nagusiki, eta adostasunez erabakitzeko, eta, hala, asko hobetuko direla gauzak. Dena den, urardotua iruditzen bazaizu ekimen hau, erdibideko zuzenketa hau, zuretzat txakur handia. Baina, dena den, jakingo duzunez, urrats txikiekin egiten dira bide luzeak. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2995
10
57
28.11.2013
ARRIZABALAGA OLAIZOLA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Lortu dut? Lortu dut EH Bilduren legez besteko proposamena irrigarri uztea? Ez dakit hori zen nire asmoa! Besterik gabe, saiatu naiz adierazten, gehiago ala gutxiago asmatu, zer inpresio izan ditudan irakurri eta aztertu dudan heinean. Ez dut irrigarri utzi nahi, baina ez dut gustuko, halaber, aholkuak ematea. Hori da egia. Hor konpon bakoitza, bere erabakiak hartzeko eta pentsamenduak gidatzeko aske baita. Baina, tira, ordezkari sozialistak zuhurtziaren kontu hori esan du, eta ez da aholkulari txarra zuhurtzia. Izan ere, nik uler ditzaket kokapen ideologikoak, baita kolore-eskalako kokapen ideologiko muturrekoenak ere, baina hain muturrekoak izatean oinarri logikoa galtzen dute, eta kalterako izaten dira norberarentzat. Bistan denez –lehen uste dut esan dudala, edo, gutxienez, esaten saiatu naiz–, inor ez gara EH Bilduren ordezkariak nahi duen bezain itsuak, eta inork ez diogu zer bidegabekeria dauden eta mundu honetan zer eragiten diren ikusteari uzten, ezta ekonomiasistemaren akatsak ere, eta, hain zuzen, azken urteetan, Europan nagusiki, eta Estatu espainiarrean, eta, funtsean, gure gizarte-eskubideen atzerakada bizitzen ari gara politika publikoetan. Ez hainbeste Troikak ezarri dituen baldintzengatik, hori baita arrazoi zuzena, esan dezagun. Troikak Nazioarteko Diru Funtsarekin eta Europako Banku Zentralarekin ezarri dituen baldintzen txarrena da baldintza horiek jarri direla Estatu espainiarrak mailegu handiak behar izan dituelako, eta, noski, dirua ematen duenak, itzultzea nahi duelako, eta horregatik zehaztu ditu bete beharreko baldintza horiek. Ez du beti balio, alegia, gutxitan balio du baloiak kanpora botatzeak, eta urruneko errudunak bilatzeak sortzen diren egoeretan. Agian, asko hurbilago daude erruak. Ez zen nire asmoa irrigarri uztea, baina López de Munain jaunak ere ez du lotsa handirik Ganberako gainerako kideak gaitzesteko, bereziki gure taldea, neokontserbadurismoko gutxiesgarriekin, eta sistemaren esker oneko sabelak garela esateko. Esker oneko sabelak, nondik? Gure helburua gizarte-politikak, politika humanistak aplikatzea da. Bai, hain zuzen, humanistak. Gure helburua da inor ez uztea kanpoan, gizarte- eta ekonomia-aurrerapena bideratzea, eta gizarte-justiziaren printzipio jasangarriak zehaztea. Izan ere, handia izan daiteke petardo batek egiten duen zarata, baina hor amaitzen da, eta sistemek, bidezkoak ez ezik, jasangarriak ere izan behar dute, bestela, alferrik baita, alferrik egingo baititugu López de Munain jaunak proposatu dizkigunen moduko muturreko jarrerak. Eta, noski, bada, hain zuzen, gustuko ez dudan gauza bat, eta da konspirazio-paranoia. Eta esaldi osoak esaten entzun dut hemen niri konspirazioparanoia denaren adibide argienak iruditu zaizkidanak.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2996
10
57
28.11.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez proposamena, Munduko Bankua eta Nazioarteko Diru Funtsa erakundeen jokabideei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehen ahaztu egin zait gogoraraztea, ez badakizu ere, Bigarren Mundu Gerran liberalismo kapitalista horiek borrokatu zirela faxismo eta nazismo horien aurka, eta gerra irabazi zutela. Eta horri esker, horri esker… Gogorarazteko esaten dut; izan ere, badirudi besteek irabazi zutela. Gogorarazteko, eta ez gaitezen erratu zertaz ari garen, ezta nor ziren batzuk eta bes- teak. Ni zure esaldi batek kezkatzen nau. Oso labur azaltzen saiatuko naiz, bai baitakit alferrikakoa dela, baina, tira. Esaten duzunean giza eskubideak betetzen dituzten herriei soilik lagundu dakiekeela, hori baita gutxi-asko zure proposamena, bada, hori eztabaida garrantzitsua da, izan ere, noski, herrialde pobreenak ez dira, hain zuzen, giza eskubideak betetzen dituztenak. Eta hemen galdera da herritarrei laguntzen saiatu behar den. Eta zuk betiko zorraz hitz egin duzunean, bereziki Hego Amerikarenaz, zein zen arazoa? Munduko Bankuak dirua mailegatzen ziela ala beste herrialde batzuek (zorraren arazoa ez baitzen haiena, beste herrialde batzuena baizik…) dirua uzten ziela, edo arazoa zen haien buruzagiek diru hori... gero zer gertatzen zen harekin, eta gero itzuli egin behar zen? Noski, itzuli egin behar zen. Norena zer arazoa? Zure ustez, zer egin behar zen? Dirurik ez eman demokraziak izan arte? Bada, beste batzuek pentsatzen dugu hobe dela herritarri laguntzen saiatzea, pixka bat bada ere. Zuk esaten duzu gure eredua zorra ordaintzea dela. Eta bai. Izan ere, maileguak eskatu behar ditugunean, dirua ez zaigulako iristen, mundu guztiak daki, zuk izan ezik, lehenik zor diren maileguak ordaindu behar direla, bestela ez dizutelako beste mailegurik emango. Zuk izan ezik, barkatu, zuk ez baitakizu. Ez zara egoera horretan egongo. Nik zor dut, nik baditut maileguak, nik dirua zor diet bankuei. Alegia, nik badakit, beste mailegu bat eskatu nahi badut, hasteko lehenengoa ordaindu behar dudala, hura ordaintzen ez badut, gero inork ez didalako mailegurik emango. Zuri bai, niri ez. Zuk jakingo duzu zergatik ematen dizuten zuri. Niri ez. Zer nahi duzu esatea! Nik badakit niri ez didatela emango. Badakit zuri baietz, zuri baietz. Izango da besteek baino berme eta kreditu handiagoa duzuela. Nik badakit niri ez didatela emango. Eta herrialdeekin gauza bera gertatzen da. Aizu, eta autonomia-erkidego honetan, e! Autonomia-erkidego honetan, gogoraraziko dizut interesetan ordainduko ditugula, eta zorra amortizatzen, aurten 400 milioi euro, eta datorren urtean, 800. Zure teoriaren arabera, agian ez ordaintzea da komenigarriena, baina, noski, datorren urtean, 1.300 milioiko mailegua eskatzean, agian... Beno, barkatu, agian Bilduk utziko dizkigu, zuek ez baituzue arazorik, eta, gainera, guztioi dirua interesik gabe uzteko gai izango zinatekete, zuen eredua baita maileguak ez ordaintzea, eta hala, agian aurkituko dugu... Lehendakari jaunari eta Gatzagaetxebarria jaunari esan behar litzaieke zuekin harremanetan jartzeko, urtero 1.300 milioi euro baino gehiagoko finantzaketa doan lortuko diguzuelako. Izan ere, hori da zuen proposamena, ezta? Izan ere, zuei balio dizue, eta zuei kreditu horiek ematen dizkizuete. Gainerakooi ez; beste arazo batzuk ditugu. Horregatik gure eredua da, bai, zorrak ordaintzea, eta maileguak eskatzea, beharrezkoa bada, funtzionarioei ere ordaintzeko. Gure eredua, bai, ordaintzea da. Zuk esaten duzu ongizate-estatua salbatu behar dela, bada, dirua behar da horretarako, eta ordaindu egin behar da; eta funtzionarioei ordaindu egin behar zaie. Eta maileguak eskatu behar badira, bada, maileguak eskatzen dira, baina, noski, itzuli egin behar dira. Eta bai, hori da gure eredua. Badakit ez dela hori zuen eredua. Baina gauza bat esango dizut zure ereduari eta zuen demokraziei buruz. Nik soilik dakit zuen eredu bikaina urte askotan izan dela SEBS zena, hain ona zena, hain askatasun bikainak zituena, hormak egin behar izan zituztela jendeak lurreko paradisu haietatik ihes egin ez zezan, hain ongi bizitzeagatik. Ahultzen hasi eta jendeak zerbait erabaki ahal izan zuenean ez dirudi zuen eredu sozialista horrek arrakasta izan zuenik herri horietan guztietan, baizik eta guztiz kontrakoa. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2997
10
57
28.11.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Bilbao Ría 2000ren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Buenos días. Beno, Sozialistak Taldeak gaur aurkezten duen legez besteko proposamena Bilbao Ría 2000rako plan bideragarriak bultzatzeko eta aurreikusitako obrak egingo direla bermatzeko edo bermatzen saiatzeko da. Izan ere, Bilbao Ría 2000 arrakastatsua eta beharrezkoa da; marka arrakastatsua da, eta hainbat erakunderen arteko elkarlanetik lortutako arrakasta da. Bilbao Ría 2000ri esker, ikaragarrizko hirigintza-birsorkuntza izan du Bilbok. Eta gainera, Bizkaiko motor ekonomikoa izan da. Hasiera-hasieratik, 985 milioi euro inbertitu dira, guztira. Erakundeen arteko lankidetza eredugarria izan du: % 50a Estatuko erakundeek eta beste 50a erkidegokoek. Eskuzabaltasunez eta helburu onez jardun du, eta, gehienetan, ia salbuespenik gabe, guztien adostasunez. Halaber, eskuzabal jokatu da jarduera aurrera eramateko ondasun eta funtsen ekarpenak egiterakoan; izan ere, finantziazioaren zati handi bat –handiena ez esatearren– Estatuaren lurretatik jaso bada. Eta ez dut aipatu gabe utzi nahi horren guztiaren sorrerak ematen didan harrotasuna..., Madrilen sozialistek gobernatzen zutenean eman baitzitzaion hasierako bultzada, eta, gerora, Bilbao Ría 2000ko lan guztiak garatzen eta gauzatzen lagundu baitugu. Hala eta guztiz ere, aurten, ezbaian jarri da Bilbao Ría 2000ren jarraipena, eta, gaur egungo egoera ikusirik, aztertu beharra dago zer gertatzen den haren jarduerekin eta finantza-egoerarekin. Zalantzan jarri ezin dena da lan batzuk egiteke edo amaitzeke daudela oraindik. Adibidez, Bilbon, FEVE –orain Adif metroa dena– lurperatzeko lanak aipatu behar dira Rekalden, Iralan eta Abusun; 2016rako edo 2016aren amaierarako amaitzeko aurreikusita daudenak. Garellanoko urbanizazioaren bi faseak ere egiteke daude; horiek ere gutxienez 2016rako bukatzekoak dira. Barakaldon, El Carmen kalearen hiritartzea eta geltokiaren gaineko pasabidea –hiria Barakaldoko eremu berriarekin lotzen duena– daude aurreikusita, eta uste dugu egingo direla. Alegia, ez da pasabide bat bakarrik: hiriaren zatiak –horietako bat hirigintzabirsorkuntza bat dena– batzeko eta integratzeko obra bat da. Eta hori garrantzitsua da; muzin egin ezineko zerbait da. Hori ere 2016tik aurrerako dago aurreikusia; agian, 2017rako. Barakaldon, badaude beste obra batzuk ere egiteko; besteak beste, Labe Garaien etorbidearen ondoko urbanizazioa eta Urban Galindoko beste eremu batzuk. Basaurin ere zenbait jarduera geratu dira egiteke. Horregatik guztiagatik, gaur aurkezten dugun legez beste proposamenean, 2017rako egiteke zeuden proiektuak amaitzea eskatzen da, hargatik sozietatearen bilakaera eta jarduera berriak baldintzatu gabe; baina, gure aldetik, aurten sorturiko eztabaidaren testuinguruan, lan horiek amaitzea eskatuko dugu. Eta, horrez gainera, enpresaren egoerari helduko diogu, zeina –onartzen dugu– oraintxe bertan ez baita ona. Enpresak 177 milioi euroko zorra du banketxeekin oraintxe bertan, eta 219 milioi euroko salmentabalioa duten lursailak ditu bere aktiboan. Egia da balioespen hori atzeratu xamar dagoela eta eguneratu egin behar dela –gaur egungo merkatuan, baxuagoa izango litzateke–, baina, hala ere, zenbaki horiek kontuan izanda, banketxeekiko zorraren eta saltzeko dauden lursailen arteko balantzeak 56 milioi euroko salto positiboa ematen du guztira, baldin eta kopuru horiek beteko balira –beharbada, horrela izan ez arren–; dena den, zer egin daitekeen aztertu behar da, aukerak egon badaudelako. Sozietateak berak hainbat aukera aztertu ditu –publikoa da–, oraindik erabat amaitu gabe dagoen azterketa batean. Horietako bat zorra berriz negoziatzea da. Aukera horrek hainbat finantza-gastu ditu, baina plangintza estrategiko bat edo bideragarritasunplan bat egin arte edo sozietatearen etorkizunari buruzko erabaki bat hartu arte jarraitzeko aukera ematen du. Lursailak salduz berfinantzatu daiteke, edo bazkideen ekarpenen bidez –diruzko ekarpenak edo lursail berriak–, enpresa birkapitalizatu daiteke. Beste aukera bat behin betiko likidazioa da, baina nik uste dut, zer egoeratan gauden kontuan izanik, aukera hori ez dela kontuan hartu behar oraintxe bertan, ezta etorkizunean ere. Likidazioa aipatu badut horretaz hitz egiten delako da, eta zenbait talderen adierazpenetan iradoki delako –aurten bertan, norbaitek berariaz ere aipatu du–, baina likidazioa ez dirudi irtenbide bideragarria denik. Izan ere, horrekin arazoa gainetik kendu nahi izan arren, bazkide bakoitzak, sozietatean duen partaidetzaren arabera, ekarpen bat egin beharko luke zorra likidatzeko, eta, ondorioz, sozietatean Estatua ordezkatzen duten erakundeek 81 milioi euro jarri beharko lituzkete, gutxi gora behera, eta autonomikoek beste hainbeste. Bilboko Udalak 24,5 milioi euro jarri beharko lituzkete, gehi Iberdrola eraikinaren eragiketetatik ordaintzeko dituen beste 12,5 milioi. Guztira, 37 milioi euro lirateke, oraintxe bertan onenean ez dauden kontu batzuetarako. Hori esaten dut, zeren, Alderdi Popularraren eta EAJren artean lorturiko erdibidekoan, oso kontuan hartu beharreko irizpide gisa aipatzen da administrazio publikoen ezinbesteko zerbitzuak ez kaltetzea –edo antzeko zerbait–. Bada, beno, Bilboko Udalak bakarrik 37 milioi jarri beharko lituzke, likidatuko bagenu. Beraz, horiek zenbakiak izan arren, lan batzuk amaitzeko egon arren, Bilbao Ría 2000k aurrera nola egin dezakeen pentsatzen jartzeko arrazoi asko egon arren, sozietate honek badu beste balio oso garrantzitsu bat: jabeak, trenbideen operadoreak, Bilboko Portuko arduradunak, Bilboko eta Barakaldoko udalak, Eusko Jaurlaritzako eta Bizkaiko Foru Aldundiko garraio- eta etxebizitza-arduradunak biltzen dituen foro bat da. Hori guztia oso garrantzitsua da. Halakorik ez balitz, asmatu egin beharko genuke; izan ere, hori da modu bakarra, Galdakaotik Portugaleterainoko eta Plentziarainoko konurbazioak integratuta egin behar duelako, eta konurbazio horrek funtzionamendu arina, modernoa, eraginkorra eta integratua izateko, beharrezkoa da hori ahalbidetu dezaketen eragile guztiek foro batean jardutea eta ikuspegi estrategiko bera izatea, guztiek ekarpenak egin ditzaten eta, foro horretatik, helburu horrekin sortutako proiektuak aurrera atera daitezen. Beraz, Bilbao Ría 2000 beharrezkoa da: motor ekonomikoa, hirigintza-integrazioa, lurralde-integrazioa. Beharrezkoa da! Hori bai, zer irtenbide dauden aztertu behar da. Horregatik, sozialistok ez dugu aterik ixten gure ekimenean. Bideragarritasun-plan bat egitea proposatzen dugu, premiazko neurri oso zehatzak bakarrik aipatzen ari baitira, eta neurri horiek, zehazki zeintzuk diren ez jakiteaz gainera, ez dute konpontzen konpondu nahi dutena, hau da, finantza-arazoa, ez eta Bilbao Ría 2000 ekimenak etorkizunean aurrera egiteko beharra ere. Halaber, bada beste kontu bat aipatzen ari dena eta alderdiren batek publikoki esan nahi ez duena, hau da, enpresako langileen –22 besterik ez dira– egoera. Nire ustez, halako lana egin duen eta halako esperientzia duen lan-talde batek, zerbait arrakastatsua egin duen lan-talde batek Bizkaiarentzat jarduera garrantzitsua egiten jarraitu behar du, eta jarduerak behera egiteagatik enpresako lan-taldea berregituratu egin behar bada –seguruenik berregituratu egin beharko baita nolabait–, bada jadanik onartu zen hori duela hainbat hilabete egindako administrazio-kontseilu batean, eta, egitekotan, kontuan izan beharko lirateke bakoitzaren inguruabar pertsonalak, erretiroak bilatu, pertsonak eta horiek egin dezaketena kontuan izanik, diru-laguntza duinen bidez... Eta hilabete horien ostean, aste honetan, beste administrazio-kontseilu bat egin da, eta gauza horietatik guztietatik ez dago ezer ere eginda. Ez da inolako aurrerapausorik eman langileen tratamenduan, eta nire ustez, hori ere zaindu behar dugu hemendik. Ezin dugu zenbaki handiez bakarrik hitz egin, eta enpresa hori posible egin dutenez ahaztu, zenbaitetan gertatzen den moduan. Ez dugu ezer berezirik eskatzen, tratamendu duin eta arrazoizko bat baino, ondo pentsatua, bakoitzarekin hitz eginez, egin beharreko berregituraketa hori egiteko. Bukatzeko, gogoan izan behar da Bilbao Ría 2000 eredu hori eredu frantsesa dela. 1992an, lankidetza publiko-pribatuko eredu frantsesa kopiatu zen, lurzoru publikoko jarduerak finantzatzera bideratua, erakundeen arteko lankidetzaren bidez, eta parte hartzen duten sozietateek baldintzatua. Hala, hirigintzabirsorkuntza ezin ederragoak egin dira Frantzian, era horretako 252 sozietateri esker, eta Frantzia krisian egon arren, atzera egin beharrean, aurten beste hiru sortu dira, ikuspegi bat badutelako, eta uste dutelako hirigintza-birsorkuntzarako eta hirien etorkizunerako beharrezko direla eragile guztien artean egindako jarduerak, Bilbao Ría 2000ren antzeko jarduerak. Horregatik, amaitzeko, legez besteko proposamen bat egin dugu bideragarritasun ekonomikoa ahalbidetuko duten formulak aztertzeko, eta 2017ra arte egiteko dauden proiektuak amaitzeko –horiek erabakita baitaude, eta beste batzuk ere erabaki beharko lirateke–; izan ere, zor hori dago Barakaldo eta Basauriren gisako hiriekin, zeintzuen hirigintza-garapena garai estuenetan iritsi baita; Bilbok, berriz, zortea izan du, eta izugarrizko garapena izan du Bilbao Ría 2000ri esker. Baina, orain, lurralde-elkartasunak eskatzen du aurreikusitako gutxieneko jarduerak aurrera atera behar direla. Ez dezagun are alde handiagoa ezarri hiriburuaren eta lurraldeko gainerako hirien artean, guztien erantzukizuna denean eta Barakaldoko lurrak ere Bilboko birsorkuntzarako ezarri direnean. Eta, bitartean, arrazoizko bideragarritasun-plan bat prestatu dadila etorkizunerako, ez baita halakorik egin. Nire ustez, etorkizunerako aukerak bilatu behar dira, eta ez etorkizuna zapuzten bakarrik ibili. Horregatik, pena da gure ekimenari zuzenketak aurkeztu dizkioten taldeekin akordio batera ez iristea. Dena den, alde batetik, zuzenketaren 2. puntuan, interes publikoa ondoen bermatzen duten erabakiak aipatzen dira, baina guztia da interes publikokoa. Horrelako jarduera batean, etorkizunean egin beharreko gauzak zehaztu behar dira, ni egiten ari naizen moduan; modu itxi batean ez bada ere. Hirugarren puntuarekin, berriz, are zailagoa da ados egotea. Esaten da puntu horretan saihestu egin behar direla kontrolik gabeko zorpetzeak edo administrazio publikoek egin beharreko inbertsioak edo eman beharreko funtsezko zerbitzuak hipotekatzen dituzten jarduera garestiak. Guztiz bidegabea iruditzen zait –hala ulertzen dut testua nik behintzat– Bilbao Ría 2000ren bizkar jartzea han parte hartzen duen edozein administrazio publikok bere balantzean, bere aurrekontuan duen arazoa; izan ere, Bilbao Ría 2000k aberastasuna sortzen du, Bilbao Ría 2000 sozietateak ez du administrazioen aurrekontuekiko mendekotasunik, eta sozietate publiko askok dituzte galerak –ez dut bat ere aipatuko orain–, batzuek Bilbao Ría 2000k baino handiagoak, eta, hala ere, ugatz publikoaren babesean jarraitzen dute. Beraz, ez da adostasunik lortu, baina, hala ere, espero dut –garai parlamentario honetan ohikoa ez den arren– konbentzituko zintuztedala. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2998
10
57
28.11.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Bilbao Ría 2000ren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Vicente Reyes jauna, nik uste hemen gauden guztiok edo ia guztiok uste dugula Bilbao Ría 2000 arrakastatsua izan dela, eta horixe esaten da gure zuzenketako eta erdibideko zuzenketako lehenengo puntuan. Baina, aldi berean, gauza batzuk ekarri be- har dira gogora. Erakundearteko lankidetzak ekarri du arrakasta hori, Espainiako Gobernua baitzen, han dituen lurren bidez, guzti-guztia finantzatzen zuena. Batzuek espekulazioa deituko diote horri, beste batzuek birkalifikatzea, baina, beno, lur horiek birkalifikatuz eta hemen salduz, lankidetza pribatuari esker, sektore pribatuak lur edo orube horiek erosten ditu, diru hori ordaintzen du, eta diru horrekin egiten dira Bilbao Ría 2000ren lanak. Eta horrek ondo samar funtzionatzen du, ondo samar funtzionatzen duen bitartean. Eta ondo samar funtzionatzen duenez, eta gainera, soberakinak daudenez, Bilbao Ría 2000ko proiektuak hedatuz joaten dira, baita bere garaian proposatu edo planifikatu ez zirenak ere. Eta gauza askorekin gertatzen den moduan, bada, azkenean, finantziazio-sistema horrek ez du finantzatzen. Eta finantziazio-sistema horrek jadanik finantzatzen ez duenean eta zorpetzen hasten denean, bada, orduan, aurreko eztabaidara eta haren aurrekora eta aurrekora, eta azken aldian Legebiltzar honetan ditugun eztabaidetara itzultzen gara: dirua falta da, zorra jaulki behar da, eta gero ordaindu, ordaindu egin behar baita, eta Bilbao Ría 2000k ere bere zorra ordaindu beharko du. Noski, ez da gauza bera, zuk esan duzun moduan, urte askoan inbertsio, obra eta garapen ekonomiko oso garrantzitsu bat egitea –batez ere, Bilbon–, baina han zeuden administrazioetan inolako zorrik izan gabe. Zerorrek gaur bertan esan duzun bezala, Bilboko Udalak bakarrik, adibidez, 30 milioi euroko zor kontabilizatu gabea –hala kontabilizatu gabea– izan dezake, eta gero alkate batzuei bururatzen zaie esatea ez dutela zorrik. Noski, ez daukat kontabilizatuta, bai baitakit sozietate baten % 5a dudala, eta ez nagoela hori kontabilizatzera behartua, baina bistan dago zor hori badagoela eta bistan dago ordaindu egin beharko dela. Guztioi gustatuko litzaigukeela Bilbao Ría 2000k Barakaldon, Basaurin, Sestaon eta Galdakaon jarraitzea eta hasierako finantziazio-formulak aurrera jarraitzea? Bada noski; guztiok ados geunden horrekin. Baina arazoa denean obra horiek egiteko –oraingo kasua ez den arren–, baina etorkizuneko obrak egiteko... Esan duzu hemen batzuek proposatzen dutela sozietatea ixtea, baina gogorarazi behar dizut zure maiatzeko proposamenean dagoeneko argi eta garbi hitz egiten zela sozietatea ixteaz. Eta arazoa ez ziren azpiegiturak, baizik eta sozietateko langileak. Nik ulertzen dut, bistan denez, Bilbao Ría 2000k erabakitzen badu onena ixtea dela, bada, pentsatzen dut enpresa bateko edo antzeko sozietate bateko langileen antzeko eskubideak izango dituztela. Ez dut ulertzen Reyes jaunak gai honekin duen kezka, baina argi dago jadanik ez dela berdina sozietate bat lurrak edo orubeak salduz finantzatzea, eta bazkide batzuek zorpetu behar izatea agian inolako erabakimenik eta eskumenik ez duten obra batzuk ordaintzeko –eta, gauzak argitze aldera, batez ere, udal obra oso zehatz batzuez ari garenean–. Beraz, gai horretan, gure proposamenean jasotzen den jarreraren alde gaude. Ez daukagu inolako arazorik aitortzeko presidente sozialista baten garaian eratu zela Bilbao Ría 2000. Baina ez da gezurra ere Alderdi Popularreko presidente baten garaian garatu eta egin zela guztia edo ia guztia. Eta, aldi berean, gogorarazi beharko da beste presidente sozialista baten garaian, bat-batean, superabita zor bihurtu zela, eta hor eserita zeuden administrazio guztiek zera esan zuten: "Adi, hau ordaindu egin behar da eta". Eta "Adi, ordaindu egin behar da eta", eta sozietatean duen partaidetza-ehunekoaren arabera ordaindu behar du bakoitzak. Beraz, alde horretatik, guk behintzat konfiantzatarte bat ematen diogu Bilbao Ría 2000ri. Ez daukagu inolako zalantzarik egingo dutela..., guztiek baitute interesa hor parte hartzen duten administrazio guztientzat gauzak ahalik eta ondoen egiteko. Eta ulertzen ez dudana da Reyes jaunari zergatik ez zaion gustatzen gure proposameneko hirugarren paragrafoa, non esaten baita sozietate publikoen printzipioak izan behar dutela zorroztasuna, eraginkortasun ekonomikoa, funtzioen bideragarritasuna eta helburu publiko egingarria, kontrolik gabeko zorpetzeak saihesteko... Pentsatzen dut ados egongo zarela horrekin guztiarekin! Pentsatzen dut! Eta honela jarraitzen du: "… kontrolik gabeko zorpetzeak edo administrazio publikoek egin beharreko inbertsioak edo eman beharreko funtsezko zerbitzuak hipotekatzen dituzten jarduera garestiak saihesteko". Zuk jarri duzun adibide bera jarriko dizut: Bilboko Udalak 30 milioi euroko zorra ez balu, 30 milioi euro izango lituzke beste gauza batzuetarako, baina azkenean 30 milioi euroko zor hori ordaindu behar badute, bada, argi dago ez dituela izango. Eta Bilboko Udalaz ari naiz, Foru Aldundiaz ari naiz, Eusko Jaurlaritzaz ari naiz, Espainiako Gobernuaz ari naiz, Barakaldoko udalaz ari naiz...; erakunde guztiez ari naiz. Gure ustez, egokia eta arrazoizkoa da sozietate baten kudeatzaileen lehen helburua interes publikoa izatea. Eta interes publikoa interes publikoa da. Interes publiko guztia, Reyes jauna, guztia, baina interes publikoa.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_2999
10
57
28.11.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Bilbao Ría 2000ren gainean. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Esan den moduan, nire ustez, gai honi buruzko alor batzuekin ados gaude guztiok edo ia guztiok: Bilbao Ría 2000k azken urteetan egindako lan handia (1992an eratu zen), sozietateak Bilboren hirigintzabirsorkuntzan lortutako arrakastak, Espainiako gobernuen lankidetza ezinbestekoa; Bilbao Ría 2000 arrakastatsua eta erakundearteko lanaren, ondo egindako lanaren eredu izatea; haren jardueren bidez Bizkaiari eta Euskadi osoari aberastasuna eta aberastasun ekonomikoa ekarri izana; tresna hori gabe, ziurrenik, proiektu batzuk aurrera eramateko ezinezkotasuna; sozietatearen lorpenik handiena jarrera alderdikoietatik at dagoen garapenaren ikuspegi estrategikoa mantentzea izan dela, arrakastatsua izan dela eta sozietatearen lana nazioartean ere aitortu izana, izen handiko sariak ere lortu baititu. Uste dut guztiok ados gaudela horrekin. Beraz, ados gaude sozietate horrek iraganean izandako arrakastarekin. Horregatik guztiagatik, arrazoizkoa iruditzen zait, arrazoizkoa iruditzen zitzaidan eta oraindik ere arrazoizkoa iruditzen zait, Alderdi Popularrak proposatzen duen moduan, Bilbao Ría 2000ri eskerrak eta zorionak ematea, zuzendaritzari nahiz langileei, egindako lanagatik. Gure ustez, sozietateak lanean jarraitu ahal izango luke teorian, eta nahiko genuke orain arte egindako lana egiten jarraitzea. Arazoa da talderen batek eskatzen dion lan hori egiten jarraitu ote dezakeen, kontuan izanik gaur egun duen egoera erreala eta finantza-egoera. Eta, horregatik, arrazoizkoak iruditzen zitzaizkidan eta oraindik ere arrazoizkoak iruditzen zaizkit Talde Popularrak eta Euzko Abertzaleek taldeek egindako zuzenketak, baita lortu duten erdibidekoa ere. Nire ustez, Bilbao Ría 2000ren administraziokontseiluak berak proposatu behar ditu aukerak sozietateri eusteko eta 2017ra arte proposatutako hirigintza-azpiegiturak eta -lanak egiten jarraitzeko. Eta, egin badezake, bada, aurrera. Baina, nire ustez, sozietatea ez da modu artifizial batean mantendu behar, edo betiko zorpetze eutsiezin bat sortuz, aurrerako ihesaldi moduko batean, oinarri sendorik gabe, ondorioak okerragoak izan baitaitezke. Hain zuzen ere, sozietate publikoa modu antolatuan ixtea proposatu dute batzuek aukerarik onena edo kalte gutxien egiten duen aukera bezala. Alegia, likidazioa. Azkena jakin dugunaren arabera, edo gaur egun sozietatearen finantza-egoera zailari buruz dakigunaren arabera, ikusirik azken boladan batzuek aipatu duten finantza-cracka, sozietatearen zorra, aktiboen balio-murrizketa, egoera horren aurrean, likidazioa izango da onena edo kalterik txikiena egingo duen irtenbidea. Edonola ere, gure ustez ere, kontseiluak berak aztertu behar du egoera, eta dagozkion erabakiak hartu. Eta gaurko eztabaidan emandako arrazoiak ikusirik, eta berriki Bizkaiko Batzar Nagusietan izandako eztabaida ikusirik, azkenean, Euzko Abertzaleak eta Talde Popularrak sinaturiko erdibideko zuzenketa babestuko dugu, zuzenketa hori sinatu ez arren eta osoko zuzenketa bat geneukan arren. Nire ustez, arrazoizkoa da proposatzen dena, eta, beraz, babestu egingo dugu. Arrazoizko iruditzen zait Bilbao Ría 2000ri zorionak ematea lortutako arrakastengatik. Arrazoizkoa iruditzen zait esatea sozietatearen organoek interes publikoa ondoen bermatuko duten erabakiak hartu behar dituztela. Eta, halaber, arrazoizkoa iruditzen zait gogoraraztea sozietate publikoek zorroztasuna eta eraginkortasun ekonomikoa izan behar dituztela printzipio, eta erdibidekoko 3. puntuan azaltzen den guztia. Esan bezala, zentzuzkoa iruditzen zait, noski, jatorrizko ekimena errespetatuz, eta, horregatik, azkenean, Euzko Abertzaleak taldeak eta Talde Popularrak sinaturikoaren aldeko botoa emango dugu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0cb126d1-30c1-4702-bf56-5a87360e76fb
parl_eu_3000