legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
82
05.06.2014
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, lehendakari jauna, sailburu andrea, egun on. Labur-labur, akordio bat lortu baitugu hasierako testuaren eta aurkezturiko zuzenketen inguruan. Eskerrak eman nahi dizkiet zuzenketak egin dituztenei beren ekarpenengatik, akordio interesgarri bat lortzen lagundu dutelako Euskal Autonomia Erkidegoan bitartekaritza-prozedura ezartzeari –pixkanaka ezartzeari– buruz. Lehenik eta behin, erdibideko zuzenketa irakurriko dut, oinarrizko akordioa baita, eta, ondoren, gure ustez gai honek duen garrantziari buruzko azalpen labur bat emango dut. Erdibidekoaren arabera "Eusko Legebiltzarrak eskaera egiten dio Eusko Jaurlaritzari dagoeneko indarrean dauden judizio barruko bitartekaritza-prozedurak finka ditzan eta, sei hilabeteko epean, azterketa bat egin dezan gainerako jurisdikzioetan ere prozedura horiek lantzeko eta ezartzeko. Horrez gainera, "Eusko Legebiltzarrak eskaera egiten dio Eusko Jaurlaritzari jarduerak egin ditzan zerbitzu horiek eta gatazkak konpontzeko prozedura alternatiboa –besteak beste, judizioz kanpoko bitartekaritza– ikusarazteko eta zabaltzeko". Eta, amaitzeko, honela dio: "Eusko Legebiltzarrak erakunde pribatuek egindako lana aitortu nahi du...". La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4601
10
82
05.06.2014
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
"… lankidetza-zuzenbidean diharduten erakunde pribatuen lana aitortu nahi du, eta eskaera egiten dio Eusko Jaurlaritzari orain arte lankidetza-zuzenbidea sustatzeko egindako lanetan aurrera jarrai dezan". Alegia, judizio barruko bitartekaritza, judizioz kanpoko bitartekaritza, lankidetza-zuzenbidea...; landu beharreko gai garrantzitsuak guztiak. Sistema hori benetan da onuragarria? Sistema horiek benetan dira onuragarriak? Zuzenbide penaleko aditu eta kriminologo ezagun batek esan berri duenez, aukera emango du auziak arinago konpontzeko, baita arlo penalean ere. Halaber, aditu horren arabera, prezioa –kostua– ere hamar aldiz merkeagoa izango da alor horretako auzi arrunt batekin alderatuta. Uste dut garrantzitsua dela hori. Azken hamarkadetan, Europako Batasunak bultzada handia eman dio gatazkak konpontzeko tresna alternatiboen sustapenari (horien artean, bitartekaritza-prozedurak). Gai zibil eta merkataritza-gaien arloko bitartekaritzari buruzko Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2008ko maiatzaren 21eko 2008/52 Zuzentaraua ildo horretatik doa. Zuzentarauaren garrantzia bere helburuan datza; izan ere, gatazkak konpontzeko modu alternatiboetara jotzeko erraztasunak ematen ditu eta gatazkak modu adiskidetsuan konpontzeko erak sustatzen ditu, bitartekaritzaren bidez eta bitartekaritzaren eta prozedura judizialaren arteko harreman orekatua ziurtatuz. 2012ko martxoaren 5ean, Espainiako Gobernuak 5/2012 Errege Dekretua onartu zuen, gai zibil eta merkataritza-gaien arloko bitartekaritzari buruzkoa. Arau horren bidez, aipaturiko zuzentaraua –gai zibil eta merkataritza-gaiekin loturiko hainbat alderdi– Espainiako ordenamendura ekartzeko obligazioa betetzeaz gainera, gure herrialdean lehen aldiz, araubide orokor bat ezartzen da gatazka pribatuak konpontzeko bitartekaritzari buruz. Halaber, Eusko Jaurlaritzak –mozio hau interpelazioaren ondorio da– asmo irmoa agertu du gaur egungo bitartekaritza-tresnak eta -zerbitzuak finkatzeko. Herritarren artean elkarrizketaren eta elkarbizitzaren balioak sustatzera eta pertsonen eta erakundeen arteko harremanak hobetzera bideratutako prozedura batez ari gara, ahantzi gabe aldeak zenbateraino asebetetzen dituen gatazka bat epaiketara iritsi beharrik gabe konpontzeak. Prozedura judizialekin alderatuta denbora eta gastu asko aurreztea dakarren prozedura izan arren, gaur egun, herritarrek ez dituzte ezagutzen mota horretako prozedura alternatiboak, eta ez dira ahantzi behar abokatu-sektore batzuek agertzen dituzten errezeloak. Baina abokatuek ere aholkulari gisa jardun dezakete judizio barruko nahiz kanpoko bitartekaritza-prozesuetan eta lankidetza-zuzenbidean; nire ustez, alde horretatik, Euskal Autonomia Erkidegoan ere, justizia gizatiartzeko eta modernizatzeko apustu irmo bat izango litzateke. Kalitatezko justizia nahi badugu, desegoki jotako auziez –alegia, auzitegietara iritsi beharko ez luketenez edo, dituzten ezaugarriengatik, metodo judizial tradizionalarenak ez diren ebazpen-metodoak behar dituzten auziez– arduratuko diren metodo alternatiboak bultzatu beharra dago. Beharrezkoa da bitartekaritzari buruzko kontzientzia soziala handitzea. Zalantzarik gabe, sistema judiziala hobetu egingo litzateke, eta, horrekin batera, gatazken konponketan asebetetze-maila handiagoa lortuko litzateke. Beste autonomia-erkidego batzuk aitzindariak izan dira prozedura-mota horren aldeko apustuan. Horren erakusgarri da, familia-bitartekaritzari buruzko legeriaz gainera, Zuzenbide Pribatuaren alorreko Bitartekaritza Legea, bitartekaritza pertsonen arteko beste hainbat gatazkatara zabaltzea helburu duena. Ez dira ahantzi behar, halaber, martxan jarritako hedapenkanpainak eta erakundeek lagundutako proiektu pilotuak, edo auzi-kategorien edo gatazka-mailaren arabera bitartekaritza aplikatzeko betebeharra ezartzea. Bitartekaritzak aurrera egiteko, ezinbestekoa da herritarren eskura jartzea eta zabaltzea, eta, alde horretatik, Eusko Jaurlaritzak ahalegina egin behar du informatzeko eta zeharka –komunikabideen bitartez (irratia, prentsa, telebista)– eta zuzenean –gai horiek zabal ditzaketen erakundeen bidez– zabaltzeko. Alegia, hainbat lekutan egin daiteke zabalkunde- eta informazio-lana: bake-epaitegiak, Arartekoa, Tokiko Polizia, Ertzaintza. Jendeak bitartekaritza badela jakitea da garrantzitsuena, eta gatazkak konpontzeko kultura berri bat barneratzea. Herritarrak bitartekaritzara hurbiltzen badira, gero eta prozesu gehiago egongo dira; aldeei mesede egingo dieten prozesu gehiago egongo dira. Bitartekaritzari buruz kontzientziatzeko eta bitartekaritza zabaltzeko, Eusko Jaurlaritzak engaiatu egin behar du, albo batean geratu beharrean. Beharrezkoa da bitartekaritza euskal herritarrei ezagutaraztea, eta gatazkak hobeto kudeatzearen onurak eta bitartekaritzaren alderdi teknikoak azpimarratzea. Komunikazioestrategia orokorrak diseinatu beharko dira, eta, noski, jarraipena eman beharko zaio dagoeneko hasita dagoen lanari. Alde horretatik, baikorrak izan behar dugu nahitaez bitartekaritza-prozeduraren edo lankidetzazuzenbidearen etorkizunari buruz. Gero eta elkarte, erakunde eta profesional gehiago ari dira horretan lanean –ez teorian bakarrik; baita praktikan ere–; gero eta gehiago ari dira bide alternatibo horietatik gatazkak konpontzearen alde lanean. Beraz, zorionak eman nahi dizkizuegu lortutako akordioarengatik, eta, batez ere, eskerrak eman nahi dizkiegu Zorrilla jaunari eta Gallastegui andreari emandako laguntzagatik eta egindako bitartekaritzagatik. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4602
10
82
05.06.2014
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias señora presidenta, y buenos días de nuevo; buenos días a todos. Traía un discurso amable, cortés –como no podía ser de otra manera–, ya que hablamos sobre un sistema para resolver conflictos. Se trata de un tema importante. ¡Cómo se podría estar en contra de la mediación, tanto intrajudicial como extrajudicial! Quería decir que, siendo profesional de la justicia, la mediación es un medio eficaz para evitar litigios largos, caros y fatigosos. Quería decir que, como persona, como ciudadano, la gestión de conflictos o la resolución de ellos –cuando es posible– me enriquece. Por ello, creo en dicho sistema de facilitación de conflictos, y creo que hay que apoyarlo y fomentarlo. Quería decir que la mediación empodera a las personas que participan en la resolución de conflictos, y que ayuda a pasar de una posición de conflicto a una situación de resolución. Tiene un gran valor, porque el ciudadano se convierte en responsable de sus decisiones. Se trata de otra herramienta importante para responsabilizar a los ciudadanos. Esan bezala, diskurtso atsegin bat nekarren, bitartekaritza tresna eraginkorra baita judizio barruko nahiz kanpoko auzien eta gatazken konponketarako. Are gehiago, ikusirik taldeen posizioak ez zirela oso desberdinak eta erraza zela erdibideko bat adostea. Are gehiago, uste bainuen, edozein proposamenegilek bere proposamena aurrera ateratzeko duen interesetik haratago, Ganbera honek –hemen lor daitekeen gehiengoaren bidez– aho batez tresna hori aldarrikatzeko interesa zegoela. Mezu positibo bat bidali nahi zitzaiela lankidetza-zuzenbidearen alde lanean ari diren profesional eta elkarteei. Bultzada bat, herritarrek ikus dezaten badela aukera erreal bat auziak modu eraginkorrean konpontzeko. Esan bezala, begi onez ikusten nuen. Baina hori guztia pikutara joan da ikusi berri dudan umekeria- eta hipokresia-jarreraren ondorioz. Beste behin ere, arazoa ez da testua, baizik eta testuingurua. Eduki aldetik, ez dago konpon ez daitekeen desadostasunik, baina, berriz ere, itxura eta forma hutsean geratu gara: EH Bildurekin ezin da erdibidekorik sinatu. Ez daukat horretara ohitzeko asmorik, behintzat salatu gabe. Are gehiago, kontuan izanik proposamenaren egileak eta nire sinadurari uko egiten dionak –proposaturiko erdibidekoarekin ados egonik ere– zer eta gatazkak konpontzeko bitartekaritzaren gaia dakarrela. Barrio jauna, hori da eredugarri izateko modua? Zure proposamenarekin, zeure buruari aplikatzen ez dizkiozun aholkuak ekartzen dizkiguzu. Nola nahi duzu konpontzea pertsona batekin, talde batekin duzun gatazka, hark parte hartu ezin badu, hain zuzen ere, zurekin ados ez dagoelako hainbat puntutan, baina ez honetan? Zer mezu ari zara bidaltzen bitartekaritza, lankidetza-eskubidea eta ulermenaren bidez auziak konpontzea bultzatzen ari diren pertsona, elkarte eta profesional horiei guztiei? Erdibideko zuzenketaren taldetik egotziak izan ondoren, zer egin behar dugu? Erantzukizunez jokatu, eta sektore horretako profesionalak egiten ari diren ahaleginaren alde egin behar dut, ala, printzipioengatik eta koherentziaz, parte hartzen utzi ez didazun erdibideko horren aurka egin behar dut? Ez al da alferrikakoa, Barrio jauna? Izan ere, ustez, Ganbera honen gehiengoak tresna garrantzitsu horren alde egitea da nahi duzuna. Zer egin behar dut? PPri ostiko bat emateko, ostikoa eman behar diet tresna horretan interes duten profesional eta herritar guztiei? Berriro diot: lotsagarria da politikan umekeriajarrera hori izatea. Edozein gaitan da lotsagarria, baina are gehiago bitartekaritzaren bidez aldeen arteko gatazkak konpontzearen ontasunak aldarrikatu berri dituzunean. Eskerrak eman nahi dizkiet Miren Gallasteguiri eta Joseba Zorrillari EH Bildu adostasun honetara ekartzeko agertutako interesagatik eta egindako izapideengatik. Bazeuden aldeak gure proposamenen artean, baina ez ziren konpon ezinak, baldin eta proposamen-egilearen jarrera ulergaitz eta hipokritagatik izan ez balitz. No voy a evitar, no voy a eludir lanzar una crítica al Grupo Popular. Nos parece lógico que traigan iniciativas proponiendo la mediación como alternativa, ya que, con las medidas que está tomando el gobierno del PP en torno a la justicia, se está destrozando el servicio público que conocemos, mediante la imposición de tasas judiciales desproporcionadas, poniendo cada vez más limitaciones a la justicia gratuita, reduciendo la planta judicial, haciendo desaparecer tribunales y dificultando la cercanía a los ciudadanos; al fin y al cabo, están destruyendo la justicia como servicio público, y en ese caso, es verdad que debemos buscar alternativas. Ante tal destrucción de los servicios judiciales, consideramos que es necesaria la mediación tanto intrajudicial como extrajudicial, y creemos que el derecho colaborativo es una tresna eficaz. Nada más. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4603
10
82
05.06.2014
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Buenos días a todos. Legebiltzarkideok, egun on. Beno, akordioari eta emandako babesari helduko diot nik; izan ere, Barrio jaunaren interpelazioa eztabaidatu zen kontrol-plenoan –handik etorri zen mozio hau– uste dut argi geratu zela, teorian behintzat –eta, dirudienez, praktikan ere bai– guztiok ados gaudela bitartekaritza gatazkak konpontzeko tresna eraginkorra dela eta justizia-administrazioaren osagarri gisa balio duela esatean, baita justiziaren esparru hertsitik kanpo ere. Izan ere, bitartekaritza-sistemak abantaila asko ditu, eta, ziurrenik, sistemak oinarri dituen printzipioekin dute zerikusia: borondatezkoa, doakoa, ofiziala, malgua eta aldebikoa. Dakizuen moduan, aldeek askatasunez erabakitzea eta bitartekari batek parte hartzea dira bitartekaritza-ereduaren ezaugarriak. Bitartekariak modu aktiboan parte hartzea da helburua, proposamenak eginez eta gatazka konpontzen lagunduz. Bitartekaritzaeredu horren oinarrian daude, batetik, malgutasuna eta, bestetik, amaieran lorturiko akordioan adierazitako borondatearen autonomiarekiko errespetua. Aldeek hala nahi badute, titulu exekutibo bat bezala hartu ahal izango da akordio hori, akordioa eskritura publiko bihurtuz edo homologazio judizial bidez, baldin eta litis-a judizializatu ondoren hasi bazen bitartekaritza-prozesua, alegia, bitartekaritza judizio barrukoa edo judizioz kanpokoa izatearen arabera. Hortaz, gatazken konponketa judizialaren aurrean, aukera hori bultzatu behar dugu; izan ere, azken finean, eta ahal den neurrian, prozesuari legezkotasun-izaera kendu egiten zaio edo legearen funtsezko pisua galarazi egiten zaio, gatazkaren gai diren harremanetan berei ere badagokien xedapen-printzipio baten mesedetan. Eta, hain zuzen ere, jaunandreok, autokonponsizio hori, autoerregulazio hori da beti irtenbiderik onena, eskubide subjektiboei eragiten dieten gatazka juridikoei buruz ari garenean. Are gehiago, eta arlo zibileko eta merkataritzako bitartekaritzari buruzko legeak berariaz dioenez, bitartekaritzaren bidez, arindu egiten da epaile eta auzitegien lana eta, modu tangentzialean, murriztu egiten da sistema judizialaren gastua. Ondorio horiek gertatu egiten dira, baina, bitartekaritza-legeak berariaz esaten duen moduan, ez da hori garrantzitsuena, horrek ere garrantzi handia duen arren. Nahikoa dugu gogora ekartzea, adibidez, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko presidenteak atzo esanikoak. Hain zuzen, presidentea kexu zen bitartekofaltagatik, justiziara sarbidea izateko eskubidea mugatzeagatik, astez aste aipatzen ditugun gauza horiengatik guztiengatik, alegia, babes judizial eraginkorra oztopatzen duten eta, nolabait –zeharka– bitartekaritzak saihesten dituen gauza horiengatik guztiengatik. Baina, azken finean, garrantzitsuena da, jaunandreok, aldeak bihurtzen direla beren lanaren aktore eta gidoigile, eta, gainera, borondatez adostuta parte hartuz eta konponketaren gaineko erabakimen askea izanez, hobeto asetzen dira haien helburuak eta, halaber, justiziak gerora parte hartu beharra murrizten da, ziurrenik, betearazpen-arazoak asko gutxitzen direlako. Horregatik sinatu dugu erdibideko hau –berriro diot: lortutako akordioari eta babesari heltzen diot– osoko bilkuran bozkatu dadin, eta espero dugu –beno, argi dugu– aho batez onartuko dela. Esan bezala, bat egiten dugu sistemaren alde on guztiekin, sistemak dituen onura zuzen nahiz zeharkakoekin, elkarrizketaren kulturarekin, enpatizazioarekin..., alegia, gatazken kudeaketa hobetzearekin. Baina, jaun-andreok, esan behar da Eusko Jaurlaritzak ez duela aurrerapauso handirik egin gai horretan. Jaurlaritzak urte eta erdi egin du jadanik, eta bitartekaritzari buruzko albiste asko izan dira, ebazpenen % 79 ezin hobeak izan dira...; tira, hori guztia, baina norabide horretan ekimenen bat martxan jartzea da kontua, eta, hain zuzen, horixe da sinatutako erdibidekoaren lehenengo zatiaren helburu nagusia. Uste dugu nahikoa denbora igaro dela jadanik, eta, beraz, hemendik aurrera, ekintza zehatzak nahi ditugu. Halaber, eskerrak eman nahi dizkiet elkarte horiei guztiei –baita Gipuzkoako Abokatuen Elkargoari ere, bitartekaritza-zerbitzua baitute eta hainbat ekimen jarri baitituzte martxan–, lankidetza-eskubidea deitzen zaion horren zutabeak jartzen ari diren elkarte eta ekimen horiei guztiei. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4604
10
82
05.06.2014
ZORRILLA IBAÑEZ
EA-NV
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señora consejera, señorías, buenos días a todos. El derecho y la administración de justicia no siempre proporcionan la solución más adecuada e idónea a todos los casos. Eso es evidente. En un conflicto judicial, se pueden tener en cuenta las pretensiones de las dos partes, o se pueden rechazar las dos; debemos ser conscientes de ello. Por ello, puede ocurrir que la sentencia no satisfaga a una de las partes, o que no satisfaga a ninguna de las dos. Por otra parte, el proceso judicial mira al pasado, se analizan las pruebas que han creado la discusión, lo cual crea conflicto y disputa. En cambio, mediante la mediación, se mira al futuro. Su finalidad es posibilitar las relaciones de las dos partes y promover su colaboración. Horregatik, ados gaude, gatazkak konpontzeko sistema alternatibo gisa eta prozedura judizialaz kanpo, bitartekaritzari buruz aipatu diren ontasun eta bertuteekin. Bitartekaritza bereziki egokia da aldeek etorkizunean ere harremanetan egon behar duten kasuetan edo etorkizunean harremanak izatea bientzat komenigarria denean. Gatazkak bitartekaritzaren bidez konponduz, bi aldeak ateratzen dira irabazten, liskarren eskema klasikoa –garaipen eta porrot judizialaren eskema– gaindituta, alegia, bi aldeen uziak atzera botatzen dituen eta, ondorioz, aldeetako bat ere asetzen ez duen eskema hori gaindituta. Beraz, esan den moduan, konponbide autokonpositiboan oinarrituriko mekanismoa da, hau da, aldeek arazoa beren kabuz eta elkarrekin konpontzean oinarritzen da, bitartekari profesional batek lagunduta. Gure ustez ere beharrezkoa da erakunde publikoek bitartekaritzari balioa ematea, aldeak kontura daitezen, gatazka-mota batzuen kasuan, prozesu judizial bat baino egokiagoa izan daitekeela, funtsean, dagoeneko gutxi gorabehera aipatu diren hiru arrazoigatik: batetik, aldeen beharretara gehiago egokitzen den irtenbide bat lortzen laguntzen duelako; bigarrenik, bi aldeen artean adostu denez, adostutakoa betetzen laguntzen duelako; eta, hirugarrenik, prozesu judizialak dakarren kostu emozional eta ekonomikoa murrizten duelako. Halaber, aipatu den moduan, badaude beste zeharkako ondorio batzuk ere; besteak beste, epaile eta auzitegien lana arintzen da, eta, ondorioz, lanaren murrizketa horrek kostu judiziala murriztu dezake. Baina alderdi ekonomizista horiek alde batera utzirik –horiek ere positiboak izan arren–, gure ustez, bitartekaritzaren bertuterik handiena da erantzun hobea ematen diela herritarren justizia-eskariei. Alegia, zerbitzu hobea ematen zaie herritarrei. Alde horretatik, esan behar da, Barrio jaunak esan duen moduan, Espainiako estatuko ordenamendura ekarri dela gai zibilen eta merkataritza-gaien arloko bitartekaritzari buruzko 52/2008 Direktiba, 2012ko uztailaren 6ko gai zibilen eta merkataritzagaien arloko bitartekaritzari buruzko 5/2012 Legearen bidez. Euskadin, Euskal Autonomia Erkidegoan ere aspalditik ari dira lanean horretan eta emaitza ezin hobeak lortu dira, geroago aipatuko dugun moduan. Euskadin aspalditik egin da formula autokonpositibo horren alde, eta aspalditik martxan dagoen eta gaur egun indarrean jarraitzen duen formula hori publikoa eta doakoa da. Familia-bitartekaritza zerbitzua 1996an ezarri zen Bizkaian; gaur egun, Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailaren mendeko zerbitzua da, doakoa, borondatezko sarbide unibertsala duena, hiru lurralde historikoetan eskaintzen da, eta familia-bitartekaritzan aditua den diziplina-arteko talde profesional batek eskaintzen du. Hain zuen, 2008ko otsailaren 8an Ganbera honetan onartutako familia-bitartekaritzari buruzko 1/2008 Legeak arautzen du. 2007an, bitartekaritza penaleko lehenengo zerbitzuak ezarri ziren –garai hartan Betearazpen Penalaren Zuzendaritza zeritzonaren mendeko zerbitzua–, esperientzia pilotu gisa, Barakaldoko eta Gasteizko barruti judizialetan. Eta 2011z geroztik, Autonomia Erkidegoko barruti judizial guztietan eskaintzen da judizio barruko bitartekaritza-zerbitzua; hortaz, jurisdikzio-ordena penaleko epaitegi guztiek –baita jurisdikzio-ordena zibileko adingabeen auzitegiek eta familia-auzitegiek ere– bidera ditzakete auziak bitartekaritzara. También existe el servicio de Mediación Hipotecaria, y dentro del Departamento de Sanidad, el Instituto Vasco de Consumo, Kontsumobide. Jaurlaritzak eta legebiltzar-talde honek argi eta argi daukagu benetako babes judizialerako eskubidea indartzeko, gatazkak konpontzeko mekanismo alternatiboak jarri behar direla martxan, erreparazio-justiziazko formulak edo adierazpenak behar direla, bitartekaritzaren kasuan bezala, eta horretaz ziur gaudelako, gaur egun, esan dezakegu Euskadi Espainiako estatuan lehena dela bitartekaritzaren arloan. 2013an, 10.000 lagun inguruk erabili zuten sistema hori. Joan den urtean, 1.619 espediente iritsi ziren EAEko epaitegi eta auzitegietatik judizio barneko bitartekaritza-zerbitzura; haietatik, % 79 arrakastaz amaitu ziren; Estatuko batezbestekoa baino hiru puntu gehiago. Bereziki aipatu beharrekoa da gazteen justiziaren arloko bitartekaritza, Justizia eta Administrazio Publikoko sailburuak joan den martxoaren 12an, Gazteen Justiziari buruzko III. Planaren ebaluazioa aurkeztean, aipatu zuen moduan. 2013an, 380 bitartekaritza egin ziren, eta horietatik % 90etan aldeen arteko akordioa lortu zen. Familiako arlo zibilari dagokionez, joan den urtean 308 espediente bidali ziren epaitegi eta auzitegietatik; haietatik % 52 aldeen arteko akordio bidez amaitu ziren. Ehuneko hori ere Espainiako batezbestekoaren gainetik dago, estatukoa % 48,8koa baita. Judizioz kanpoko familia-bitartekaritzari dagokionez, zerbitzu horren eskaerak igoera handia izateaz gain (joan den urtean % 23 handitu zen eskaera), azpimarratu behar da kasuen % 80an aldeen arteko akordioa lortu zela, eta, beraz, auzia judizializatzea saihestu zen. Kontsumobideri dagokionez, kasuen % 46an lortu da arrakasta. Azkenik, Eusko Jaurlaritzako hipoteka-bitartekaritza zerbitzuak 58 bitartekaritza egin zituen 2013an, eta itxita dauden espedienteetatik % 72 aldeen arteko akordio bidez amaitu ziren. Hortaz, argi eta garbi dago –hortxe daude datu objektiboak– zein den Eusko Jaurlaritzak gai horretan duen jarrera. Legegintzaldiaren hasieran konpromisoa agertu genuen, eta konpromiso hori berretsi dugu Ganbera honetan eta beste hainbat forotan gaur egun dauden bitartekaritza-tresnak eta -zerbitzuak finkatzeko eta, pixkanaka, oraindik erabiltzen ez den arloetara zabaltzeko. Nire aurretik hitz egin dutenek esan duten moduan, ildo horretatik doa zuzenketaren lehenengo puntua, alegia, Jaurlaritzari eskatzen zaio judizio barneko bitartekaritza-prozedura horiek finka ditzala eta azterketa bat egin dezala, sei hilabeteko epean, gainerako jurisdikzioetan martxan jartzeko. Horrez gainera, Gallastegui andreak idatziz egindako galderei erantzun zitzaien moduan, ekitaldi honetan, Jaurlaritzak asmoa du 2011n aurrekontu-arrazoiengatik etendako gizarte- eta merkataritza-bitartekaritzako esperientzia pilotuak berriz martxan jartzeko. Bigarren puntuari dagokionez, alegia, Jaurlaritzari gatazkak konpontzeko prozedura eta zerbitzu alternatibo horiek –horien artean judizioz kanpoko bitartekaritza– ikusarazi eta zabaltzeko ekintzak egin ditzan eskatzeari dagokionez, zerbitzu horiek ez direla ezagunak esan arren –eta agian hala da, datu horiek aurrera egiten ari diren arren–, duela gutxi, maiatzean, oihartzun handia izan dute 203ko ekitaldiko balantzeari buruzko datuek hainbat komunikabidetan (besteak beste, El Diario Vasco-n, El Correo-n eta Deia-n). Horrez gainera, Justizia Zuzendaritzak judizio barneko bitartekaritza penalari buruzko zenbait mintegi antolatu ditu, Euskadiko GEMMEren (Bitartekaritzaren aldeko Magistratuen Europako Taldea) lurraldeko atalaren bidez. Gipuzkoako sei barruti judizialetan egingo dira mintegiak, 2011ko maiatzean onartutako judizio barneko bitartekaritza penalaren zerbitzuaren funtzionamendu-protokoloari buruz hausnartzeko, eta, hartara, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2012ko urriaren 25eko 2012/29 Direktibaren edukietara egokitzeko irizpideak ezarri ahal izateko. Azkenik, erdibideko zuzenketaren hirugarren puntuan, lankidetza-zuzenbidean lan egiten duten erakunde pribatuen lana aitortu eta Jaurlaritzari lankidetza-zuzenbidea sustatzeko jarduerak egitea eskatzen zaion atalean, aipatu behar da Eusko Jaurlaritza esperientzia aitzindaria, Espainiako estatuan bakarra, egiten ari dela abokatu-elkargoekin eta Euskadiko Lankidetza Zuzenbidearen Elkartearekin, zuzenbideko profesionalak lankidetza-zuzenbidean trebatzeko, eta aldeek, abokatuen laguntzarekin, beren gatazkak konpondu ditzaten auzitegietara joan gabe eta, nahi izanez gero, bitartekaritza erabiliz. Hortaz, lankidetza-zuzenbidea beste aukera bat da gatazkak konpontzeko, eta bereziki eraginkorra da familia-arloan, merkataritza-arloan eta arlo zibilean. Beraz, datu horiek argi erakusten dute zein den Eusko Jaurlaritzaren asmoa eta konpromisoa, eta herritarrak gero eta gehiago konturatzen dira hori izan daitekeela..., hitzarmenek gure Autonomia Erkidegoan duten tradizioa kontuan harturik. Argi ikusten da hori, Espainia mailan, eta Errioxaren ondoren, prozedura judizial gutxien martxan dituen autonomia-erkidegoa baita. Eta hitzarmenaren tradizio horri esker, gure herritarrak kontzientziatuago daude alor horretan, baldin eta gatazkak konpontzeko bitartekaritzara jotzeko bitartekoak jartzen badira. Nada más. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4605
10
82
05.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Besterik gabe, esan nahi dut sinatutako erdibidekoaren aldeko botoa emango dudala. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4606
10
82
05.06.2014
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik. Eskerrak eman nahi ditut lortutako akordioagatik. Eta, lehen esan bezala, orain, Jaurlaritzak egingo duenaren zain geratu behar dugu. Segimendua egingo diegu erdibideko zuzenketa hau onartuz ezarri dizkiogun betebeharrei. Eta Arzuaga jaunari esan nahi diot... Zurekin ez sinatzeagatik haserretu zara, eta umekeriatan nabilela diozu. Hain sinplea balitz, baina, begira, ni harro nago. Eta ez nioke umekeria deituko, printzipioetan oinarrituriko parlamentarismoa baizik. Izan ere, ezinezkoa da zurekin zerbaitetan ados jartzea. Sarkasmo hutsa da bitartekaritzari eta gatazken konponketari buruz nola hitz egiten duzun entzutea. Oraindik ere bitartekaritza-prozesu bat duzu egiteko elkarbizitzarekin eta demokraziarekin, Arzuaga jauna. Begira, nire mozioa zen, Erkoreka jaunari egindako interpelazio batetik sortua. Mozio hori onartzeko gehiengo nahikoa lortzea zen nire helburua, eta bitartekaritzaren alde pauso hori ematea. Lortu dugu pauso hori ematea. Zure jarrerak ez du inolako garrantzirik niretzat. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4607
10
82
05.06.2014
ARZUAGA GUMUZIO
EH Bildu
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Desde el escaño, si me permite. Umekeriazko jarrera politiko batekin bakarrik esplika daiteke babesik ez bilatzea babesak, izan, badirenean. Ganberak aho batez onar zezakeen ebazpen bat horrela pasatu nahi izatea... Ez zuregatik, ez zure ekimenagatik, baizik eta bitartekaritza-zuzenbidearen arloan lanean ari diren profesionalengatik, elkarteengatik eta bitartekaritzaren onurak jaso ditzaketen guztiengatik. Ez dakit guri begira jende asko egongo den, baina ziur nago eskuak burura eramango lituzketela ikusirik zer-nolako kontraesana den bitartekaritzaren gaia ekarri, eta desberdin pentsatzen duten horiekin edo beste gai batzuetan beste jarrera bat duten horiekin eta konfrontazio irekia dugun horiekin –hala da– adostasun batera ez iristeko, gainera, adierazpenizaera hutsa duen gai batean. Adostu duzuen proposamena begiratzen ari nintzen, eta, nolabait, eskatzen den gauza material bakarra azterketa bat aurkeztea da. Gainerako guztia adierazpen hutsa da. Eta uste dut, legebiltzarkide gisa, Legebiltzar honek aho bateko erabakiak lortu nahi dituela gaiari buruz lan egiten ari den jende guztiari mezu bat bidaltzeko. Horregatik esan dizut –eta berretsi egiten dut– zure jarrera hipokrita iruditzen zaidala, bitartekaritzari buruz hitz egin eta esaten duzunaren guztiz aurkakoa egitea, aldarrikatzen duzunaren guztiz kontrakoa egitea. Nada más. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4608
10
82
05.06.2014
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, baimena ematen badidazu, aulkitik hitz egin nahi nuke. Beno, gauza bat argitu behar da, Zorrilla jauna. Zuk diozu berriro helduko diezuela bere garaian martxan jarri ziren programei eta proiektu pilotuei. Ez, aizu! Gu eskatzen ari garena da, eta sailburuari honi buruz zer egiteko asmoa zuten galdetu genionean..., 2014ko urtarrilean, erantzun zigun 2014ko bigarren hiruhilekoan berrartuko zituztela merkataritza- eta gizarte-arloko bitartekaritza-zerbitzuak. 2014ko bigarren hiruhilekoa amaitzen ari da, eta esaten duzu ez direla egingo, baizik eta programa pilotu horiek berrartuko direla. Aizu, ez! Horregatik gutxitu dugu gure osoko zuzenketan hasieran eskatzen genuena, funtsean, honek zerbaitetarako balio dezan, Jaurlaritzak bitartekaritzari buruzko azterketa serio bat aurkez dezan, eta ez dadin mugatu esatera "Ez, ez; kontuan hartuko dugu ea proiektu pilotua berriz ere martxan jar daitekeen". Zorrilla jauna, izan gaitezen serioak, bestela, nik ere hortzak aterako ditut, gu ere bitartekaritza egiten ari baikara, baina, kasu honetan, ez dut norgehiagokan aritu nahi; izan ere, azkenean Ganbera honetan gai honi buruzko ebazpen bat lortzea da helburua, urte eta erdi igaro ostean, Jaurlaritza honek ez baitu ezer ere egin, eta kontuan hartu behar da bere gobernu-programaren bigarren helburua dela. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4609
10
82
05.06.2014
ZORRILLA IBAÑEZ
EA-NV
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Zure baimenarekin, nire eserlekutik. Ez neukan parte hartzeko asmorik, baina beno, Gallastegui andrea niri zuzendu zaidanez... Nik esan dudana da, eta seriotasunez diot –zuk diozun moduan, serio izan behar baita, eta horregatik, serio izan nahi dut–, adostutako zuzenketaren lehenengo puntuan, azterketa bat egitea eskatzen dela, sei hilabeteko epean, bitartekaritza-zerbitzua oraindik ezarri gabe dagoen jurisdikzioetan prozedura hori martxan jartzeari buruzkoa. Eta, horrez gainera, esan dizut, epe horretaz gainera, alegia, sei hilabeteko epean azterketa bat egiteaz gainera –zure galderei idatziz erantzun zitzaien moduan–, ondo esan duzun moduan, 2014ko bigarren hiruhilekoan, merkataritzaeta gizarte-bitartekaritzako zerbitzuak berrartuko direla, hiru merkataritza-ganbarekin eta Lan Harremanen Kontseiluaren lankidetzarekin. Gauza batek ez du bestea kentzen. Sei hilabeteko epean azterketa bat egitearekin batera, eta zure galderei eta proposamenei erantzunez, erantzun edo adierazi zitzaizun martxan jarriko zirela edo berrartu egingo zirela 2011n gobernu sozialistak abiatutako esperientzia pilotuak, lortutako emaitza eskasengatik eta aurrekontu-arrazoiengatik, alegia, aurrekontuetan esleipenik ez izategatik eten zirenak. Eta orduan sailburu sozialistak egindako agerraldian ahoz egindako galdera bati erantzunez esan zuen moduan, eskura ditugun baliabideak ahalik eta modurik eraginkorrenean erabiltzea da kontua. Hori da politikan serio izatea. Gracias. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4610
10
82
05.06.2014
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, legebiltzarkideok. Garoña berriz ere hizketa-gai Legebiltzar honetan. Seguruenik, Garoñari buruzkoa izango da talde guztien bulegoetako karpetarik lodiena. Aurten, otsailaren 6an, hitz egin genuen azkena gai horri buruz. Uste dut ekimen horretan –erdibidekoa adostu zen Euzko Alderdi Jeltzalearen, Bilduren eta geure artean– gauza gehiago proposatzen zirela gaurko gure ekimenean proposatzen direnak baino; izan ere, ez geneukan inolako asmorik gai hau berriro ekartzeko, baldin eta, denbora horretan, orduan susmatzen zena aldatu izan ez balitz. Gogoan dut otsailaren 6 hartan aipatu nuen argudioetako bat izan zela Espainiako Gobernua guztiz tematuta zegoela Santa Maria de Garoñako zentral nuklearra berriz irekitzeko. Esan nuen, hain zuzen ere, Gobernu horren politikaren ondorioz jarduera horretan aritzen ziren enpresek pentsatu zutela pentsatu zutena (funtsean, Gobernuaren politika fiskalaren ondorioz, zeina, gerora, gainditu egin baitzen, ingurumen-politikaren eraginez eta Fukushiman gertatukoaren eta Europako eskaera berrien eraginez). Horren guztiaren ondorioz, ezohiko kapitala ezarri behar zuten Endesak eta Iberdrolak, jarduera errentagarria ez zela pentsarazteko adinakoa, eta orain herrialdean agintzen duen Gobernu horren beraren politikaren ondorioz, bi enpresak..., Nuclenor-ek negozioa ixtea erabaki zuen. Bada, ordutik hona, esan bezala, susmoa genuen Gobernua orduan hartutako eta kostu ekonomiko bat zuten erabakiak atzera botatzen ari zela; hain zuzen ere, Gobernuak, seta politiko hutsagatik, alfonbra jarriko ziela Iberdrolari eta Endesari jarduera berrezartzera bultzatzeko. Eta, hain zuzen ere, datu guztiak eskura izan ez arren, horixe gertatu da, eta Endesak eta Iberdrolak dagoeneko eskatu dute jarduera berriro martxan jartzea. Eta beste hamazazpi urtez luzatu nahi dute jarduera –ez gehiago eta ez gutxiago–; horren ondorioz, bere garaian berrogei urtez ustiatzeko eraikitako zentral nuklearrak hirurogei bat egingo ditu, eta, gainera, denbora gehiago beharko dugu jakiteko segurtasunaren ikuspegitik hori posible den. Izan ere, beste arrazoi batzuen artean, urte bete inguru beharko da segurtasunari buruzko alderdiak eta betebehar berriak zein diren jakiteko. Bien. Bada, gauzak horrela daudela, berriz ere, Espainiako Gobernuak desafio egin dio oso arriskutsua den –oso arriskutsua izan daitekeen– energiajarduera baten zorra gizarte-ikuspegitik ordaindua duen gizarte bati. Izan ere, ez gara ari proposatzen, energiari buruzko ideia politiko batengatik, bost urtez edo hamar urtez martxan egon den zentral nuklear bat ixtea. Balio-bizitza dagoeneko amaitua duen zentral nuklear bat, aurreko gobernuak jadanik itxi zuena, itxi dadin eskatzen ari gara, besterik gabe; hondakinak tratatu daitezen eta gizartearen gehiengo zabal batek eskatzen duena egin dadin eskatzen ari gara; alegia, energia berriztagarrien alde pausoak eman daitezela eta ondorengo belaunaldiei hain kutsatua ez dagoen gizarte eta planeta bat utz diezaiegula, eta egoera arrazoizkoagoa izan dadila energiaren arloan gaur egun dagoen aurrerabideari eta kontzientziari dagokionez. Behar ez dugun zentral nuklear bat da, ezer ere ematen ez duen zentral nuklear bat da, ezertarako ere balio ez duen energia-ekoizpena da. Izatekotan, ustiatzen dutenei etekin batzuk ematea helburu bakar duen zentral nuklear bat da. Izan ere, ustiapenak eman ditzakeen etekin horiez gain, ingurumenaren ikuspegitik inolako etorkizunik ez badu, gizarteak nahi ez badu, energiaren ikuspegitik behar ez bada, gizartearen gehiengoaren aurkakotasun soziala –eta are, politikoa– menperatu nahi duen gobernu baten burugogorkeria politikoak bakarrik azal dezake jarrera hori, besterik gabe, beharrezko ez diren lekuetan zentral nuklearrak egotea nahi duelako. Arazo politikoa da hau, argi eta garbi; izan ere, Endesak eta Iberdrolak, enpresa gisa, batzuek gustuko duten eta beste batzuek gustuko ez duten jarduera bat egin arren, errealitatea da, une honetan, energia nuklearra ustiatzen duen edo energia nuklearraren ustiapena berreskuratu nahi duen enpresetako batek ere ezingo lukeela bakarrik egin. Ez da gorantz egin dezakeen negozio bat. Kontzesio politiko baten bidez, erabaki politiko baten bidez, bakarrik ireki ahal izango litzateke Garoña. Garoña ezin da ireki irizpide politikoa erabiliz ez bada. Hortaz, erantzukizun politikoa duenaren gain ezarri nahi izan dugu gai honen erantzukizuna. Horregatik gaude Legebiltzar honetan; Alderdi Sozialistak, Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak Legebiltzar honi eskatzen dio, beste behin ere, bere jarrera politikoa berretsi dezala desafio eta probokazio horren aurrean, alegia, erabat itxita egon beharko lukeen zentral bat berriz irekitzearen aurrean. Hortaz, hauxe da gure proposamena; hauxe da gure ekimenaren edukia eta helburua: Espainiako Gobernuak Santa María de Garoña irekitzea behartzeko eman duen beste pauso baten aurrean, energiamota horren eta ekimen horren aurka, gehiengo zabalez, agertu diren EAEko herritarrak ordezkatzen dituen ganberaren jarrera politikoa erakustea, eta egin nahi den astakeriaren aurrean bere jarrera berrestea eta horri buruz arreta ematea. Ikusten duzuen moduan, xedapen-zatian eduki oso gutxi duen ekimena da, berrestea bakarrik delako helburua. Talderen batek zuzenketaren bat ere aurkeztu du...; zehazki, Euzko Abertzaleak taldeak zenbait gauza proposatu ditu. Horietako bat erdibideko zuzenketa batean jaso da, eta, beraz, azkenean, gure lehenengo testua jarri da bototara, Euzko Abertzaleak taldeak proposatutako zuzenketaren testu hori gaineratuta. Espero dut, beste behin ere, EAEko herritarrak ordezkatuz Legebiltzar honetan beste batzuetan izan den gehiengo zabal horrek adieraziko duela ez gaudela ados, inolaz ere, eta zentral nuklearra behin betiko ixtea eskatzen dugula; ez dezatela jolas egin berriz ere ireki egingo dutela iradokiz, ez dadila astakeria politiko hori egin, politikaren esku bakarrik dagoela eta, beraz, arazo horri beste ganbera politiko batean erantzutea dela logikoena eta arrazoizkoena, arazo politikoa, herritarren arazo baita. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4611
10
82
05.06.2014
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Eta egun on legebiltzarkide guztioi. Duela 35 urte, 1979ko ekainaren 3an, Energia Nuklearraren Aurkako Nazioarteko Egunean, José Martínez Salas guardia zibilak hamaika lekukoren aurrean Gladys Del Estal militante antimilitarista eta ekologista hil zuen Tuteran. Gladys ez da agertzen terrorismoko zerrenda ofizialetan, baina nik, gaurko honetan, Garoñaren inguruan enegarren biderrez eztabaidatu behar dugunean, gaur, egun honetan, Ingurumenaren Nazioarteko Egun honetan, gogora ekarri nahi dut bere pertsona eta bere borroka, bere borroka ekologista, etorkizunean izango dugun euskal errepublika sozialista ekologista izango delako, baita ere. Garoña ez da zentral nuklear soil bat. Garoña politikaren porrotaren adibide argi bat da. Nire aurretik Prieto jaunak esaten zuen hau arazo politiko bat dela. Bai, hain zuzen ere, politikaren sumisioa interes ekonomiko konkretu batzuen aurrean. Garoña Estatu espainolean kasta politikoaren ustelkeria agerian uzten duen beste adibide bat da. Nuclenorrek (Iberdrolak eta Endesak kudeatzen duten enpresak) 17 urte mehatxu nuklearra iraunarazteko eskaria egin du. 43 urte martxan eduki ondoren (43 urteko zentrala, 49 urte duen erreaktore nuklear bat), 2031 urtera arte zabalik mantentzeko eskaria egin du Nuclenorrek. 23 urte hauetan istripuak, ingurumenari kalteak, herritarrentzako arriskuak eta hondamendi nuklearrarekiko izua etengabekoak izan dira. Itxiera eskaerak, eragile sozial eta ekologisten aldetik, etengabeak izan dira, eta eskaera hori gehiengo zabal batek babesten du. Zaharkituta dagoen zentral batetaz ari gara, inolaz ere martxan jarri behar ez dena. Nola uler daiteke, orduan, etengabeko segurtasun arazoak sortzen dituen zentrala, herritarren bizitza eta osasuna arriskuan jartzen duena, berriro ere martxan jarri nahi izatea? Baina Garoñako erreaktore nuklearra berriro energia elektrikoa ekoizten jartzeko erabakia hartzerako orduan segurtasunak, energiak edo argindarraren eskaerak zerikusi gutxi eduki du. Garoñaren ekoizpen elektrikoa ez da beharrezkoa. Ez zen beharrezkoa itxi zenean, eta argi geratu da itxi ondoren hornidura elektrikoan ez delako nabaritu, ez delako inongo aldaketarik egon. Ez zen beharrezkoa itxi zenean, ez da beharrezkoa gaur egun. Ez da izan hornidura elektrikoaren inguruko eztabaida bat. Kasta politikoa eta lobby ekonomiko energetikoaren arteko negoziazio bat izan da, argi eta garbi. Despatxo itxietan egindako negoziazio bat izan da honetan ere. Iberdrolak eta Endesak euren etekin ekonomikoak handitzen jarraitu nahi dute, eta horretarako negoziazio bat hasi zuten Alderdi Popularraren gobernuarekin. Emaitza, badakigu, ad hoc egindako legedi bat, araudi bat, Garoña berriro zabaltzeko, inbertsioetarako kostea gutxitzeko, segurtasun neurriak murrizten dituen eta presio fiskala malgutzen duen ad hoc egindako araudia. Emaitza, badakigu, esan dut, hori izan da emaitza, araudi berri bat. Ez dakiguna da zeren truke lortu duten Iberdrolak eta Endesak euren eskaera betetzea. Hainbat teoria egon ahal dira: alderdien finantzazioa, diruz betetako sobreak, ate birakariak… Erabili nahi dituzuen teoriak; seguruenik, motz geratuko zarete, horiek guztiak eta beste prebenda batzuk ordaindu behar izango dituztelako. Hori da politika Espainian…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4612
10
82
05.06.2014
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gutxi batzuen interes ekonomikoak iraunarazteko, kasta politiko batek beharrezko diren arau edo neurriak martxan jartzen ditu. Eta egoera honen aurrean, zer? Zer egin dezakegu hemendik, Euskal Herritik? Gure desadostasuna adierazi? Noski baietz! Baina gure desadostasuna adierazi eta gero, zer gehiago egin dezakegu? Alderdi Sozialistaren eskaeran eta Euzko Alderdi Jeltzaleak egin duen zuzenketan, Espainiari eta Europari eskaerak egiten zaizkie. Ondo, ziur aski Espainian dago azken erabakia, eta Europak ere zeresanik edukiko du gai honetan, baina hori bakarrik egin dezakegu, Espainiara eta Europara begiratzea? Nik, errugbian jolasten nintzenean, hori egiten nuen: baloi bat jausten zitzaidanean eskuetara eta ez nekienean zer egin, ostiko bat eman eta zelaiko beste leku batera bidaltzen nuen baloia. Hori da Euzko Alderdi Jeltzaleak egitea nahi duena gaurko egun honetan, Europara begiratzea edo baloia Espainian kokatzea. Baina hemen ere egin ahal dira gauzak. Bada momentua hitzetatik ekintzetara pasatzeko. Hitz asko esan dugu Garoñaren inguruan, desadostasuna hainbat bider adierazi dugu. Goazen ekintzetara pasatzera, orduan! Bada garaia gure eskuetan ditugun neurri guztiak Iberdrola eta Endesaren kontra erabiltzeko, bai, Iberdrola eta Endesaren kontra erabiltzeko, eurek herritarren bizitza arriskuan jartzen badute, eurek ingurumena arriskuan jartzen badute, guk euren negozioa arriskuan jarri behar dugulako. 2013. urtean soilik hiru milioi euroko faktura ordaindu zioten Jaurlaritzako sail ezberdinek Iberdrolari energia elektrikoko hornidura kontratuak direla eta. Hor daukagu tresna garrantzitsu bat, eraginkorra izan daitekeena, zalantza barik. Aztertu ditzagun Iberdrolarekin ditugun harreman guztiak eta bilatu ditzagun beste hornitzaile batzuk. Garoña berrirekiz negozioarekin jarraitzea bilatzen dutenek ezin dute herritarren dirua jaso sari bezala, ezin dute diru publikoa jaso sari bezala. Porque, señores del PNV y señoras del PNV, Iberdrola es Garoña. Iberdrola es una empresa que busca maximizar sus ingresos económicos poniendo en funcionamiento un reactor nuclear obsoleto en las puertas de Araba. Iberdrola es la empresa propietaria del 50 % de Garoña, que busca el máximo beneficio económico propio, a base de poner en peligro la seguridad y la vida de miles de alaveses y alavesas, a base de depositar en el medio ambiente toneladas de residuos radiactivos. Iberdrola es Garoña. Por lo tanto, si pedimos el cierre inmediato y definitivo de Garoña no podemos poner solo el foco en el Gobierno del Partido Popular. El Partido Popular tiene su responsabilidad y tendrá que responder por ella, pero quien solicita la reapertura es Nuclenor, es Iberdrola. Iberdrola es Garoña. Por eso en nuestra propuesta pedíamos que se revisaran todos los contratos que la Administración pública vasca tiene con Iberdrola, revisar y estudiar las vías legales para utilizar otras empresas a la hora de contratar el suministro eléctrico. Revisar y analizar las vías legales. No pedíamos que se acabara con esas contrataciones, que se rompieran esos contratos, que nos lo podía pedir el cuerpo: pedimos que se revisen y se analicen las vías legales, lo mismo que ha hecho el Ayuntamiento de Vitoria con el voto favorable de Euskal Herria Bildu y el Partido Socialista y la abstención del Partido Nacionalista Vasco. Esperemos que hoy, cuando menos, se abstengan también esos dos partidos. Baina gure deia ez da soilik erakundeentzako. Ez diegu soilik erakundeei dei hori egiten. Herritarrei ere egiten diegu borrokarako deia: Iberdrolak eta Endesak gure bizitza eta ingurumena arriskuan jartzen badute, herritarrek ere tresna eraginkor bat dugu gure eskuetan Iberdrola eta Endesaren negozioa arriskuan jartzeko, eta hauxe da tresna eraginkorrena, hauxe da: gure argindarraren faktura. Hauxe ere oso tresna eraginkorra da, eta horregatik dei egiten diegu herritarrei Iberdrola eta Endesaren kontra borrokatzeko tresna honekin, gure argindarraren fakturarekin. Kasu honetan, Goienerrekin, hau da nire etxeko faktura. Aukera bat dago hemen, Goinerrekin, hemengo kooperatiba batekin. Bere leloak esaten duen bezalaxe, Power to the people, boterea herritarrei emateko: alde batetik gure fakturarekin egiten duguna guk erabakitzen dugulako eta aukera daukagulako eurek gure bizitza arriskuan jartzen badute, euren negozioa arriskuan jartzeko; eta bigarrenez, energia oinarrizko baliabide bat izanik, oinarrizko zerbitzu bat izanik, herritarren iritzia, alegia, interes publikoa, enpresa gutxi batzuen interes ekonomikoen gainetik jarri behar delako, "Boterea herritarrei" kasu honetan ere.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4613
10
82
05.06.2014
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Buenos días. No es justo que las ganancias de los accionistas de una empresa estén por encima de la seguridad de miles de ciudadanos. No está bien que la actividad de unas instalaciones nucleares de más de 40 años se alargue 20 años más, y perpetuar dicha actividad durante 60 años. No es admisible que el Gobierno de Madrid y las empresas explotadoras de la central nuclear de Garoña no hagan ni caso a las Juntas Generales de Álava, a muchos ayuntamientos de Euskadi, al Gobierno Vasco y al 88 % de los votos del Parlamento. Ez da bidezkoa enpresa bateko –edo, kasu honetan, bi enpresatako– akziodunen dibidenduak enpresa horretako milaka bizilagunen segurtasunaren gainetik egotea. Ez dago ondo berrogei urte baino gehiagoan martxan dauden instalazio nuklear batzuen jarduera hirurogei urtera arte luzatzea. Eta, azkenik, ez dago ondo Madrilgo Gobernuak eta Garoñako zentral nuklearra ustiatzen duen enpresak ez entzutea Arabako Batzar Nagusien, Euskadiko hainbat eta hainbat udalen, Eusko Jaurlaritzaren eta Legebiltzar honetako botoen % 88ren ahotsa. Lehen esan bezala, Prieto jaunak esan duen bezala, klasiko bat da. 2014an bi aldiz eztabaidatu eta bozkatu dugu gai horri buruz, eta 2009an, 2012an eta 2013an ere bozkatu zen; ez da erraza Garoñari buruz zerbait berri esatea. Duela hilabete batzuk gutxi batzuek itxaropena izan arren, ikusi baitzen Industria Ministerioak gauzak zail jarriko zituela Garoña ireki ahal izateko, itxaropen hori ezerezean geratu da, eta, orain, badirudi industria-ministroak Nuclenorreko jabeek baino interes handiagoa duela zentral nuklear zahar hori berriz irekitzeko. Sainete bat izan da, komunikazio-marketineko estrategaren batek ezin hobeto diseinaturiko vaudeville bat, nahiz eta, kasu honetan, gehiago izan den engainuzko marketina; izan ere, kanpaina horren emaitza jadanik herdoildutako zentral nuklear bat berriz irekitzea izan daiteke, geografikoki gertu bizi garen bizilagunen gehiengoaren iritziaren aurka eta euskal herritarren gehiagoaren nahiaren aurka. Ez gara ari esaten Garoñaren itxiera eskatzen ari direnak sistemaren aurkako lau katu direnik; udalek, Legebiltzarrak, Jaurlaritzak eta gehiagok egindako eskaera da. Hasieran, enpresa elektrikoei gauzak zail jarriko zizkien norbait bezala aurkeztu ziguten industria-ministroa, eta, orain, badirudi zentral zaharra berriz irekitzea adostuko dutela. Ez da batere harritzekoa enpresa elektrikoetako presidenteek industria-ministroak berak baino gehiago agintzen duen herrialde batean. Iruzur egin ziguten sinetsaraziz ixteko aukera zegoela, eta, azkenean, jakin dugu ixteko arrazoi bakarra enpresa emakidadunak bere burua ixtea izan zitekeela, uste zuelako ustiapena ez zela oso errentagarria izango. Baina guztiok genekien, azkenean, kezko hesiak besterik ez zirela Industria Ministerioa eta enpresa ustiatzaileak batzen zituen puntura, alegia, zentrala berriz irekitzera iritsi ahal izateko. Enpresa ustiatzaileetako batek publizitatekanpaina bat egin zuen duela hilabete gutxi batzuk, eta, kanpaina horretan, enpresako akziodunak agertzen ziren –gizon-emakume adindun xaloak ia guztiak– esanez beren akzioen dibidenduekin iloben karrera, udako oporrak eta abar ordaindu ahal izango zituztela. Uste dut 600.000 akziodun zirela, eta ez da bidezkoa, hasieran esan dudan moduan, 600.000 lagunen dibidenduak handitzeko 300.000 lagunen biziak arriskuan jartzea. Eta, hain zuzen, horixe da Garoña ixteko eskaeraren funtsa, alegia, segurtasuna. Behin baino gehiagotan entzungo didazue zifra hori –300.000 lagun–; izan ere, nire ustez, ez gaur eta ez bestetan ere, ez dugu hitz egin behar ez tarifa nuklearrei buruz ez energia nuklearrari buruz ere. Garoñako zentralaren itxierari buruz hitz egin behar dugu. Gaur, Garoña itxi nahi dugu, eta hau da eskaera hori egiteko dugun argudio bakarra: martxan jarri zenetik igaro den denbora eta hainbeste denboran martxan egon diren eta jadanik amortizatuta dauden instalazioak. Inoiz ere ez dugu jolas egin ikaragarriekin ez katastrofismoarekin, halakorik ez dugulako nahi. Ez ditugu irudikatu ere egin nahi Garoña gerta daitekeen istripu nuklear baten ondorioak. Baina zalantza handiak ditugu gertu bizi diren 300.000 lagun horiek ebakuatzeko aukerei buruz. Hondamendi horiek irudikatzeko, nahikoa ditugu Harrisburg, Txernobyl eta Fukushima-ko irudiak; ez dute hitzik behar. Nire ustez, Fukushimako zentralaren inguruko biztanleen eszenak –hamarkadetan beren etxe eta lurretara itzultzeko ezintasuna– ikusiz gero, ez dago ezer ere irudikatu beharrik. Soberan dago irudimena. Garoñak hirurogei urte egin arte funtzionatzen jarraitzeko beldurra besterik ez da geratzen. 600.000 akziodun horien dibidenduen igoera txikiak ez du justifikatzen Garoñatik gertu bizi diren 300.000 lagun horiek –horien arten Gasteizko biztanleak– barruraino sartua duten beldurra. Bakarrik gogorarazi nahi dut, Garoña aipatzen dudan guztietan bezala, orain lasai asko gaudela hemen eserita, baina, lerro zuzenean 44 kilometro eta 385 metrora gaude, eta orientazioa eta haizearen abiadura kontuan izanik, Garoñan laino toxiko bat balitz bi orduan iritsiko litzateke Dato kalera. Eta nork ebakua dezake Gasteiz bezalako hiri bat bi orduz? Pentsatzen dut ezinezkoa izango litzatekeela. Sozialisten legez bestekoan, Espainiako Gobernuari eskatzen zaio ez diezaiola lizentzia berririk eman Garoñako zentralari. Oso ondo iruditzen zaigu hori, noski, baina oilategiko giltzak azeriari ematea bezala dela iruditzen zaigu. Alegia, uste badugu ministerioak Garoña irekiko duela, bada, ondo dago mesedez baimena ez emateko eskatzea –hori egin beharra dago–, baina uste dut ezkorrak garela horretan, eta baimen hori eman egingo dutela. Kasu honetan Espainiako Gobernuarekin fidatzen ez garenez eta luzapena emango diotela uste dugunez, gaineratu dugu, zentrala berriro irekiko balitz, Europako Batzordearen babesa eskatuko genukeela, lizentzia hori emateko prozedura berrikus dezan eta Fukushimako istripuaren ondoren ezarritako segurtasun-baldintzak betetzen direla ziurta dezan. Ezkorrak izatea lepora diezagukete, zuzenketa berean eskatzen baitugu itxi dezatela, eta, gero, trapua jartzen baitugu zauria egin baino lehen: "Eta ixten ez badute, Europako kontrola egon dadila". Maeztu jauna, guk ez dugu baloirik urruntzen. Helburu bera dugu, Garoña ixtea, baina estrategia desberdina. Guk ez dugu zuena kalifikatzen; ulertu eta entzun egiten dugu, eta botazioan abstenitu egingo gara; baina estrategia desberdina dugu. Beste bat da gurea. Dena den, berriro diot, garrantzitsuena da –borondateak batu behar dira, Garoñaren aurkako ohiko % 88 horretara iritsi behar da– guztiok gaudela Garoñaren kontra. Alegia, kasu honetan, estrategiak eta bideak ez gaituzte urrundu behar boto erabilgarritik, alegia, Garoña ixten saiatzeko eskaeratik. Nada más. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4614
10
82
05.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Tira, Ramírez jauna, ez zara ezkorra izan, guztiz katastrofista baizik. Esan duzu ez zenuela egin nahi diskurtso katastrofista bat, baina aipatu dituzu zentral nuklear "zaharra", zentral nuklear "herdoildua", segurtasun-falta nabarmena, Fukushimako ebakuazioa, hondamendi nuklearra, barruraino sartutako beldurra, laino toxikoa... Tira, adjektibo eta esamolde horiek erabili dituzu, Ramírez jauna. Espero dugu bigarren txandan eskura dituzun azalpen teknikoak eta dokumentuak jaitsiko dituzula gauza horiei guztiei buruz zergatik hitz egiten duzun jakiteko, alegia, jakiteko ea datu teknikoak dituzun laino toxikoari, ebakuazioari, hondamendi nuklearrari eta barruraino sartutako beldurrari buruz hitz egiteko. Pentsatzen dut bigarren txandan egin ahal izango duzula. Hain zuzen ere, hamaika aldiz eztabaidatu dugu gai honi buruz, eta guk orain arte defendatu ditugun gauza berak defendatuko ditugu. Funtsean, hiru gauzari buruz hitz egin beharko genuke. Hitz egin genezake, halaber, energia nuklearrari buruz, nahiz eta Ramírez jaunak, batetik, energia nuklearra kritikatzen duten zuzenketak sinatu –eta ez naiz ari gaurkoari buruz– eta, gero, beste alde batetik, energia nuklearrari buruz oro har ez dela hitz egin behar esan, baizik eta, zehazki, itxuraz xehetasun teknikoekin ezagutzen duzun zentral nuklear zaharkitu horretaz hitz egin behar dela. Baina, nire ustez, hitz egin behar da energia nuklearrari buruzko eztabaidaz ere, eta, gero, bidez batez, galdetuko dizut ea ados zauden Tapia sailburuak esandakoekin, hark esan baitzuen, gaur egun, energia nuklearra ezinbestekoa dela. Espero dugu tribunara jaitsi, eta iritzi horiekin ados zauden azalduko duzula. Hortaz, batetik, energia nuklearrari buruzko eztabaida; bestetik, Garoñako zentralari buruzko eztabaida –nola dagoen, zer etorkizun duen edo zer eskatu behar den berriro irekitzeko edo ez irekitzeko–, eta, hirugarrenik, Legebiltzar honetan dezente landu dugun eta askotan azpimarratu dugun zerbait aipatu nahi dut, alegia, azken bi urteetan ikusi dugun eta salatu dugun vaudeville hori. Energia nuklearrari buruzko eztabaidari dagokionez, demagogia asko ikusten ari gara energia nuklearrarekin lotutako gauza guztien inguruan. Jarrera antinuklearrarekin mantra moduko bat egin da, eta, batzuetan, egiaztatutako argudiorik gabe defendatu da. Oraintxe izan gara horren lekuko: daturik gabe, egia erdiak esanez, baita gezurrak esanez ere. Urrunago jo gabe, bada esan duenik Garoña puskaka ari dela erortzen, baina inork ere ez du ekarri iritzi hori oinarritzen duen frogarik. Noski, Garoñako zentral nuklearra puskaka erortzen ari bada eta hori froga badezakezue –zuek, gai horri buruzko datu teknikoak dituzuenok–, berehala eskatuko dugu itxi dezaten edo berriro ireki ez dezaten. Argi dago hori. Hortaz, lehenik eta behin, segurtasun-neurri guztiak bermatu behar dira. Baina arabarrek hur-hurrean dituzten arriskuez hitz egin duzue, zentral nuklearra zaharkitua dagoela, herdoildua dagoela esan duzue; laino toxikoari buruz hitz egin duzue. Horri guztiari buruz hitz egin duzue, eta, pertsonalki, zentral nuklearraren alde edo kontra ezer ere ez daukadan honi, bada, kezka sortzen dio. Beldurra ematen dit esandako gauzetan hain zorroztasun gutxi izateak. Tapia sailburuak bezala, guk uste dugu energia nuklearra garrantzitsua dela, eta oraindik ere beharrezkoa dela. Gure ustez, energia berriztagarri askoko sistema batek oinarrizko potentzia bermatua behar du berriztagarrien prezio- eta potentzia-gorabeherak konpentsatu ahal izateko, eta halaber, eskariaren erpinak eta haranak eta beste iturri batzuen akatsak konpentsatzeko. Hain zuzen ere, nuklearrek funtzio hori betetzen dute. Ramírez jauna, ados gaude horretan, ala ez gaude ados horretan? Nuklearrak ez badira, gasezko, fuelezko edo ikatzezko zentral termikoak izan behar dute, eta horiek atmosfera poluitzen dute eta hidrokarburoen edo inportatutako ikatzaren mende daude. Horregatik, guri ondo iruditzen zaigu dauden zentral nuklearrak mantentzea, baldin eta segurtasun-baldintzak betetzen badituzte. Ezinbestekoa da hori: segurtasun-baldintza guztiak betetzea. Etorkizunean, gora egingo dute energia berriztagarri alternatiboek –besteak beste, eolikoak eta eguzki-energiak–, baina energia horiek kostu handia dute oraindik. Beraz, gaur egun, beharrezkoa da energia nuklearra. Horregatik defendatu izan dugu eta defendatzen dugu Garoñako zentral nuklearrak, baldintza eta segurtasun-baldintza guztiak zorrotz betez gero, funtzionatzen jarraitu ahal izango lukeela. Baldintza horiek ez ditu bermatzen eta ez ditu aztertu behar UPyDk, baizik eta gai horretako teknikariek. Haiek esan beharko lukete baldintzak betetzen dituen ala ez. Alegia, funtzionatzen segitu ahal izango luke, eta funtzionatzen jarraitu dezake, baldin eta segurtasun-neurri guztiak betetzen baditu; bestela, ez. Horixe da gure planteamendua. Eta, esan bezala, beste gauza bat da azken hilabeteetan ikusi dugun eta salatu dugun vaudeville-a. Ez dut gertakizunen kontaketa egingo, baina, tira, denetik izan da –xantaia, presioak eta ad hoc sorturiko araudi bat–, gaur egungo egoerara iritsi arte. Nuclenor-ek Espainiako Gobernuaren erabakiak baldintzatu nahi izan zituenean, hemen, Legebiltzarrean, esan genuen hitzez hitz: "badirudi Nuclenor Gobernua presionatzen saiatu dela onura eta pribilegio batzuk lortu ahal izateko". Eta esaten genuen guztiz onartezina iruditzen zaigula hori, baina, azkenean, horixe gertatu da. Hain zuzen ere, horregatik egin ditugu azken hilabeteetan egin ditugun zuzenketak; zehazki, aurkeztutako azken zuzenketaren bigarren puntuan, proposatzen genuen Espainiako Gobernuari eskatzea ez zezala ad hoc araudi bat sortu zentral nuklear baterako, ez zezala gaur egungo araudia faltsuki aplikatu, ez eta indarrean dagoen legeriaren interpretazio iruzurtirik egin ere, interes partikular jakin batzuen alde; ez zezala onura fiskal pertsonalizaturik eman; ez zezala amore eman edozein motatako presio, xantaia edo mehatxuren aurrean, eta argi eta garden jokatu zezala gai honetan. Horixe defendatu dugu Ganbera honetan azken hilabeteetan eta gainerako guztietan: Gobernuak ez dezala onartu xantaiarik, eta, noski, berma dadila zentral nuklear ororen segurtasuna eta, zehazki, Garoñako zentral nuklearrarena. Horixe da, funtsean, zuzenketa baten bidez defendatu nahi genuena, baina, azkenean, akats tekniko batzuen eraginez –kasu honetan, UPyDrenak– ezin izan genuen garaiz erregistratu. Dena den, hauxe proposatu nahi genuen. Proposatzen genuen Legebiltzar honek eska diezaiola Espainiako Gobernuari segurtasun-baldintzak bete ditzan eta, beraz, beharrezko inbertsio guztiak egin ditzan Santa María de Garoña zentral nuklearra –baldintzak betez gero– berriz martxan jarri ahal izateko, Europako segurtasun-araudia eta nazioarteko betebeharrak betez eta inolako tranparik egin gabe. Bide batez, zuen erdibidekoan sinaturiko puntuetako baten antzekoa da. Eta hori da bestea. Garoñako zentral nuklearra arriskutsua dela diozue, puskaka erortzen ari dela, ezin dela berriro ireki zaharkitua eta herdoildua dagoelako, eta, hala ere, zuen erdibidekoaren bigarren puntuan, esaten duzue, adi, berriz irekitzen bada, Europak kontrola dezala ea benetan betetzen diren segurtasunneurriak. Zertan geratzen gara, orduan? Errespetatzen ditu segurtasun-neurriak ala ez ditu errespetatzen segurtasun-neurriak? Badago aukera segurtasun-neurriak errespetatzeko ala ez dago horretarako aukerarik? Ez badago aukerarik, puskaka erortzen ari bada, zertarako eskatzen diozue Europari segurtasun-baldintzak betetzen diren kontrola dezan? Bada horixe eskatu nahi genuen azkenean erregistratu ez dugun zuzenketa horren bidez. Eta beste puntu bat ere bazuen: Nahi dugu eta nahi genuen Legebiltzar honek gaitzets dezala Espainiako Gobernuak Garoñako zentral nuklearraren itxieraren eta balizko irekieraren prozesu osoan izan duen jarrera ilun eta asmo txarrekoa, hain zuzen ere, gaizki jokatu baitu, ilun, eta amore eman baitu Nuclenorren xantaiaren aurrean. Hau lardaskeria hutsa da. Noski, bistan denez, egoera honen eta lardaskeria honen aurrean, oso zaila da argudio jakin batzuk defendatzea edo, besterik gabe, argudio batzuk defendatzea. Edonola ere, saiatu naiz. Laburbilduz, energia nuklearrak ezinbestekoa izaten jarraitzen du eta mix energetikoaren parte izaten jarraitu behar du. Bigarrenik, Garoñako zentral nuklearrak beteko luke bere funtzioa, baina segurtasunneurri guztiak zorrotz betetzen baditu bakarrik ireki behar da. Bestela, ez. Inolaz ere ez. Eta, bukatzeko, bizi izan dugun prozesu guztia benetan tamalgarria izan da; xantaia, tranpa, presioak, iluntasuna, infor- mazio-falta eta ad hoc araudia izan ditu ezaugarri. Tira, horixe pentsatzen dugu gai honi buruz. Uste dut ez dugula ezer berririk esan Ganbera honetan egindako beste eztabaida batzuekin alderatuta. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4615
10
82
05.06.2014
MAROTO ARANZÁBAL
PV-ETP
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta; buenos días a todos. Legez besteko proposamen honetan eztabaidatzen duguna ez da energia nuklearra bai ala energia nuklearra ez. Ez da hori eztabaida. Eztabaida hori balitz, ziurrenik, beste hizlari batzuk, beste hitzaldi batzuk eta beste akordio batzuk izango lirateke eta, seguruenik, desberdina izango litzateke botazioaren emaitza. Ez dakit hain erraza izango litzatekeen akordio batzuk lortzea. Ez da hori gaurko eztabaida. Jarrera antinuklearra edo ekologikoa ere ez da ezkerraren jarrera bat; inolaz ere ez. Hain zuzen ere, Bilduren lagun alemaniarrek, Merkelen lagunek, deklaratu diete gerra zentral nuklearrei, eta Merkelen Gobernuarena da zentral nuklearrak ixteko plana. Hortaz, ez dago batena edo besterena den ondarerik, eta hau ez da energia nuklearrari buruzko eztabaida. Hau beste eztabaida bat da. Santa María de Garoña zentralari buruzko eztabaida da. Puntu horretara iritsirik, hasteko, esan nahiko nuke gauza batzuk esatean, egia esan behar dela, edo gezurrak esaten direnean, desestali egin behar direla gezur horiek. Alderdi Popularraren Gobernuak azken urteetako jardueraren ezaugarrietako bat enpresa elektrikoei aurre egitea izan da. Argi eta garbi. Ez komunikabideetan irakurri dugulako –irakurtzen ditugun arren–, ez tarifa energetikoaren eztabaida mahai gainean dagoelako –hori ere badakigun arren–, baizik eta enpresa elektrikoek –enpresa elektriko handi eta boteretsuek– diotelako Gobernu honek aurre egin diela. Hortaz, horrek guztiak nahiko ondo erakusten du Garoñari buruzko eztabaidaren testuingurua, baina, halaber, kontuan izan behar dugu gaur egun Garoña herdoildua, zaharra, arriskutsua eta laino toxikoen sortzaile dela diotenek ere badutela erantzukizunen bat, eta uste dut hori ere errepasatu beharra dagoela. Garoñako zentrala itxi egin behar zela esan nuen lehenengo aldian, Garoñako zentrala itxi egin behar zela lehen aldiz publikoki esan nuenean, alkatetzako hautagai nintzen, eta Zapatero jauna zen Go- bernuko presidentea. Orduantxe jakin genuen nola luzatu zen zentral nuklearraren bizi-zikloa. Garoñako zentrala itxita egongo litzateke, zorionez, baldin eta Gobernu hark bete izan balu helburu garrantzitsutzat geneukan hori eta gaur egun, euskal sozialisten arabera, helburu garrantzitsua zen hori. Ez genuke eztabaida hau izango, baldin eta sozialistek beren lana bete izan balute; orain pentsatzen dutena –eta ziur nago hala pentsatzen dutela, sinesten dutelako– bere garaian aplikatu izan balute. Ez genuke eztabaida hau izango, eta nik ere ez nuen esango alkatetzako hautagai nintzenean, ez nuen esango alkate nintzela eta Zapatero Gobernuko presidente zela, eta ez nuen esango Gasteizko alkate nintzela eta Rajoy presidente zela; ez nuen esan beharko Garoñako zentral nuklearra berehala itxi beharko litzatekeela. Argi eta garbi. Ez genuke eztabaida hori izango. Halaber, ez genuke eztabaida hau izango, baldin eta gauzak lotuz –sic egingo dut; zuzen iezadazu Maeztu jauna, oker banago– paralelismo eta sinonimo burutsu horiek egiten jarraitzen badugu. "Iberdrola Garoña da" esan duzu, eta nik beste batzuk jarriko nituzke aurretik: Iberdrola Garoña bada, Iberdrolako akziodunak ere Garoña dira; beraz, Kutxabank ere Garoña da; hortaz, Kutxabankeko presidentea ere Garoña da; beraz, EAJ Garoña da. Eta EAJ Garoña bada, konparazio horrekin jarraituz, EAJ –zeina Garoña baita– Kutxabanken dago –zeina Garoña baita–, Iberdrolan dago –zeina Garoña baita– eta Garoñan dago, eta munduko gauzarik txarrena da hori. Baina EAJkoek diote Garoña itxi egin behar dela. Aizu, hartu ezazu telefonoa, zure eserlekua Kutxako –Kutxabankeko– presidentearekin konektatzen duen hori, eta esan iezaiozu, benetan sinesten baduzu: "Aizu, Garoña garela esaten digute!". Bagara ala ez gara. Kontraesan handia dago Euzko Abertzaleak taldearen jarreran ere. Baina, noski, Maeztu jauna, bukaerarako utzi zaitut, eta ez begiko zaitudalako –badakizun arren hala dela–, baizik eta Bilduren jarrera guztiz... harrigarria delako. Hain leun esango dizut. Bukaeran atera duzun papertxo hori zer da? Zure Iberdrolako faktura? Noski, ez da Iberdrolaren faktura; zerikusirik ez duen kooperatiba elektriko batena da. Zorionak; zu zara horietako bat. Orain, beste legebiltzarkideen berri izan nahiko nuke... Bi –gehiagok jasoko dute eskua, konta ditzagun–, hiru..., lau. Lau? Bada gehiago? Lau? (Risas) EH Bilduko lau legebiltzarkidek, EH Bilduren hogei legebiltzarkideetatik lauk jarri dute praktikan egin behar omen den hori. Hogeitik lau. Ez daudenak kontratu berria sinatzen egongo dira, eta hemen daudenak, Mintegi andrea, kontratua hautsiz gero zer gertatzen den irakurtzen arituko dira; baina, gaurgaurkoz, Bilduk Ganbera honetan aurkeztutako zuzenketan dioen arren kontratuak hautsi behar direla, gaur-gaurkoz, hori aldarrikatzen dutenak, oraingoz, hogeitik lau. Ez dago gaizki; ez dago batere gaizki hain eredugarri izatea. Baina jarrai dezagun, hemen eseri baina kastari buruz hitz egiten dutenen eredugarritasunari buruz hitz egiten. Gipuzkoako Aldundiak zenbat kontratu hautsi ditu Iberdrolarekin? Pentsatzen dut EH Bilduko legebiltzarkide giputxiek ere zeresanik izango dutela! Ala ez? Esan liteke hori, "EAEko administrazioek Iberdrolarekin hautsi behar dute Iberdrola Garoña delako", esan liteke hori, baina guk, Aldundian, bada, tira... beste batean galde diezagutela? Gipuzkoako Foru Aldundian hautsi al dituzte Endesarekin eta Iberdrolarekin zituzten harremanak? Bai ala ez? Izan ere, Maeztu jauna, sinesgarritasun pixka bat izateko, ez da beharrezkoa hona etorri eta ez dakit zer kastari buruz hitz egiten hastea –bide batez, hitz egin genezake gai horri buruz, baina ez da horretarako eguna–, baizik eta pentsatzen dena sinesten den esan behar da. Izan ere, oso gogorra da pentsatzen dena edonon, edozein forotan, esatea, eta kontsekuente izatea. Baina beste gauza bat esango dizut, eta galdetu egingo dizut, eta benetan eskua bihotzean jarrita galdetzen dizut: Uste duzu, benetan uste du Bilduko norbaitek, Garoñako enpresekin kontratua hautsi duten hogeietatik lau horiek eta gainerakoek...? Beno, agian, orain beste norbaitek altxatuko du eskua, beste legebiltzarkide bat etorri baita; ez dakit kontratua haustetik etorriko den; agian, batezbestekoa igoko du. Baina, edonola ere, Maeztu jauna, uste duzu, Administrazioaren prozedura dakizunez –hala uste dut–, herritarrei eska diezaiekegula, herritarrei esan diezaiekegula eusko Jaurlaritza bezalako erakunde batek, alde bakarrez, enpresa batekin dituen kontratuak hautsi behar dituela, eta ondorioz, enpresa horiek indemnizatu egin behar direla, gure araudiaren arabera, publikoki lortu duten kontratu bat amaierara arte kobratzeko eskubidea baitute? Zer ari da esaten EH Bildu –bai ala ez–, Gatzagaetxebarria jaunaren diru-sailetatik diru bat behar dela, adibidez, gizarte-laguntzetara edo Lanbideren prestazioetara beharrean, Iberdrolaren eta Endesaren altxortegira bideratzeko, hartara, enpresa horiek, beren diru-sarrerez gain, diru-kutxa publikotik –alegia, euskaldun guztion dirutik– kalte-ordain bat jaso dezaten Gobernuaren alde bakarreko haustura bete ahal izateko? Izan ere, Iberdrolarekin edo Endesarekin duzun kontratua desegitea erabakitzen baduzu –egia bada hori; ez dut zalantzan jartzen–, zuk ikusiko duzu zer egiten duzun, baina administrazio publikoak enpresa batekin kontratua egiten duenean, bete beharreko lotura bat sortzen da denbora-tarte batean, baldintza jakin batzuekin, eta enpresa batek publikoki, garden, kontratazio publikoaren sistema bidez, esleitutako kontratua alde bakarrez hausten bada, kalte-ordainak ordaindu behar dira. Beraz, ahaztu egin zaizu zure zuzenketan –zoritxarrez, bozkatu ezin izango dugun horretan– gaineratzea "Gatzagaetxebarria jaunari eskatuko diogu dirusail gehigarri bat aurreikus dezala aurrekontuetan, hala, euskaldun guztion diruarekin, hainbat milioitako kalte-ordaina ordain diezaiegun Iberdrolari eta Endesari". Hartara, EH Bilduko hogei legebiltzarkidetatik lauk duten jarrera babestu ahal izango da; izan ere, oraindik ez dakigu gainerakoek zer dioten. Agian, bigarren txandan, beste erantzunen bat izango dugu edo kopurua handituko da. Nahiago nuke hala balitz; pixka bat sinesgarriagoak izango zinatekete. Oraingoz, barkatu esatea, baina ez zarete, hitzetatik ekintzetara pasatu behar baita, hitzak haizeak eramaten baititu. Oso esaera erdaldunak dira, baina uste dut oso ondo adierazten dutela Ganbera honetan zure taldearekin, Euskal Sozialistak taldearekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin gertatzen dena. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4616
10
82
05.06.2014
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Maroto jauna, Santa María de Garoña zentral nuklearra ixtearen alde zaudela esatera jaitsi zara tribuna honetara. Inoiz legebiltzar-taldetik eta zure alderditik ere aldendu izan duzu hori esateko. Hala eta guztiz ere, benetan uste zenuelako esaten zenuela iruditu izan zaidan arren, zalantza sortu didazu gaur. Izan ere, benetan Santa María de Garoña zentral nuklearra ixtearen alde bazaude, ez dut ulertzen nola egin dezakezun hain hitzaldi friboloa, zure jarreran nolabaiteko oportunismoa adierazten duena. Alegia, norbait konbentzituta dagoenean, konbentzimendu horren arrazoiak ematen ditu. Oportunismo politikoz eta ondo geratu nahian aritu ezean, hainbat kartarekin aldi berean jokatzen ez denean, aldi berean onarena eta gaiztoarena egin nahian, bada, ezertarako ere balio ez duten lekuetara lerratzen gara. Santa María de Garoña zentral nuklearra ixtearen alde bazaude, pentsatzen dut balio-bizitzaren amaierara iritsi delako izango dela, arriskutsua delako, hondakinak sortzen dituelako, inguruan bizi den jendeak jadanik bete duelako energia-iturri arazotsu horrekiko duen zorra. Hortaz, zure jarrera politikoa sinesgarritasunez defendatzea izango litzateke arrazoizko- ena. Baina, nire ustez, modu sinestezinean defendatu duzu zure jarrera politikoa. Izan ere, ez gara ari eztabaidatzen energiari buruz, edo energiaren historiari buruz, ez eta energia nuklearrak garapenari, ekonomiari edo dena delakoari egindako ekarpenari buruz. Ez gara ari horri buruz eztabaidatzen. Eztabaida hau ez da energia nuklearra bai ala energia nuklearra ez. Santa María de Garoña zentral nuklearrari buruzko eztabaida da. Eta hara bizitzaren paradoxak: Santa María de Garoña zentral nuklearra –eta hau baliagarria izan daiteke Maneiro jaunarentzat ere– energia-iturri ezinbestekoa balitz, ziurrenik, Endesak eta Iberdrolak ez zuketen itxiko arrazoi ekonomikoengatik. Izan ere, bitxia den arren, irabazia ateratzeko aukera falta denean bakarrik ixten da zentral nuklear hau. Alegia, kalkulatzen denean zentral nuklearrak 150 milioi euro inbertitu beharko dituela bere instalazioak modernizatzeko, instalazioak aseguratzeko, eta ziurtatzean antzeko kopurua ordaindu beharko dela hondakin erradiaktiboak tratatzeko, Gobernuak berak –Rajoy jaunaren Gobernuak– energia nuklearrerako sortutako zerga baten ondorioz. Bi gauza horiek bat etortzean, ustiapen-kontura 300 milioi euro horiek sartu behar direnean, sartzen da krisian Santa María de Garoña zentral nuklearra. Eta, bitxia den arren, Nuclenorrek jarduera etetean, zure Gobernuak itxi behar izan du. Baina, hain zuzen ere, zentrala ustiatzen dutenek etekinik ateratzeko aukerarik ikusten ez dutelako itxi behar du. Alegia, zentrala ustiatzen ari direnak ez daude arduratuta segurtasunagatik, ez daude arduratuta herritarrek etengailuari sakatu, eta argirik izango ez dutelako. Ez, ez! Gainera, denek dakite dagoeneko beste energia-iturri batzuekin ordezkatu dela energia-ekarpen hori; ez dela beharrezkoa. Santa María de Garoña zentral nuklearra ixten bada, energia egongo da Arabako, EAEko, Burgosko... beharretarako. Eta horren frogarik onena da, itxita egonik ere, ez dela ezer ere gertatu! Ez da behar izan energia-iturri hori, ez du inork ere eskatu, ez du inork ere erreklamatu, ez da argi-mozketarik izan, ez da itzalaldirik izan. Ez da ezertxo ere gertatu. Gertatu den bakarra da hura ustiatzen zutenek irabaziak lortzeari utzi diotela, eta gobernu batek –zuen gobernuak, Rajoy jaunaren gobernuak– alfonbra jarri dietela, tranpak eginez, oraindik ere ez diola azalpenik eman gizarteari, esan duela "ikusiko dugu zer gertatzen den segurtasunarekin eta segurtasunaren arloan egin beharreko inbertsioekin", eta, halaber, esan duela "aizu, zerga harena, tira, konponduko dugu ezer ere ordaindu beharrik izan ez dezazuen". Eta, egiaz, hauxe da zure gobernuak Espainiako gizartearekin, EAEko gizartearekin egiten duen negozio bakarra: "Begira, jaun hauek dirua irabazten jarraituko ahal izateko hartu ditut neurri hauek, eta ireki dezatela zentrala". Beraz, ez du axola segurtasun-arazorik badago, energia-hornidura beharrik badago... Ez du batere axola. Horrek guztiak ez du inolako garrantzirik. Berdin da. Gobernua kezkatzen duen bakarra enpresa horien etekina berreskuratzea da, haiek egiten duten jarduera jadanik inork ere nahi ez duen arren, inork ere behar ez duen arren. Erantzun ezazu horren aurrean; erantzun ezazu zure Gobernuak egiten duenaren aurrean. Erraza da edonoren argi-fakturetan edo aspaldiko erabakietan ezkutatzea, baina, une honetan, arazo bat dago. Legebiltzarkide bat izateaz gainera, Gasteizko alkatea zara, eta arazo bat duzu zure gizartearekin, zure herritarrekin; arazo bat duzu, eta aurpegia eman behar duzu. Baina aurpegia eman behar duzu, ez adeitsu eta atsegin agertuz, baizik eta aurpegia eman behar duzu zure alderdiak egiten duenaren aurrean. Eta zure alderdiak eta zure Gobernuak egiten duena Legebiltzar honen interesen guztiz aurkakoa da, EAEko herritarren interesen aurkakoa da eta, ikusten dudanez, zure kideen aurkakoa ere bada. Bada, egin ezazu hobeto!
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4617
10
82
05.06.2014
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, erantzutearren esandakoak lehenengo txandan, eta arin saiatuko naiz, denbora gehiago erabiltzeko Maroto jaunari erantzuteko. Lehenengo eta behin, Ramírez-Escudero jaunari bakarrik esatea aipatzen zuela beharrezkoa dela gaurko egunean berriro ere agerian uztea Legebiltzar hau Garoñaren berrirekieraren kontra dagoela. Nik esaten dizut EH Bilduk gaurko honetan berriro ere Garoña berriro zabaltzearen kontra bozkatuko duela, zalantza barik. Baina zuk aipatzen duzu boto hori boto utila dela, boto eraginkorra dela. Nik neure zalantzak ditut. Uste dut…, nik hemen bost urte egin ditut dagoeneko, laugarren biderrez eztabaidatu dut Garoñaren inguruan, laugarren biderrez bozkatuko dut berdina, uste dut zuek ere, Alderdi Sozialista ere, eta uste dut badakigula emaitzak zeintzuk diren. Eskaera bat dagoela mahai gainean, 2031 urtera arte Garoña berriro zabaltzeko eta Alderdi Popularraren eskuetan dagoela aukera hori. Beraz, bozkatuko dugu Garoña zabaltzearen kontra. Neure zalantzak ditut, bozka hori eraginkorra izango den ala ez. Eta Maroto jaunari –esan duen moduan, elkarrekiko errespetu osoz–, Legebiltzarrera Gasteizko alkate gisa etortzearen arazoa da, batzuetan, ahaztu egiten zaizula legebiltzarkide izatea, eta ez duzula irakurri zehatz-mehatz zer eskatzen duen Euskal Herria Bilduk Gobernu honek eta administrazioek Iberdrolarekin dituen kontratuei buruz. Gure proposamenean ez da esaten kontratuak "hautsi" behar direnik, baizik eta "berrikusi" egin behar direla, eta Nuclenorrekin zerikusirik ez duten enpresekin kontratuak egiteko legeneurriak aztertu behar direla. Zure hitzaldiaren erdia baino gehiago aritu zara kontratuak hausteari buruz hizketan, sor litezkeen kalte-ordainei buruz hizketan, baina Euskal Herria Bilduk ez dio kontratuak hautsi behar direnik. Ez zuen esan Gasteizko Udalean ere, eta han onartu egin zen; espero dut kasu egingo diozula zure udalbatzaren gehiengoak dioenari. Baina, Alderdi Popularreko kide izanik –nik dakidala behintzat– Garoñako eztabaidari buruz koherentzia eskatzea, kontuan izanik honi buruz eztabaidatu den aurreko bi aldietan zure alderdiak dioenaren aurkakoa bozkatu duzula... Eztabaida nimby bat egitera zatoz hona, esanez "ez daitezela sartu nire lurretan" –nuklearra bai, baina ez nire hiriaren ondoan, alkate aurkezten bainaiz eta botoak lortu nahi baititut; horixe da nimby eztabaida bat, "ez daitezla sartu nire lurretan"; ez da eztabaida benetakoa eta zintzoa–, eta, gainera, koherentzia eskatzen diguzu, eta ez dezagula geureganatu diskurtso ekologista... Ezta? Zerorrek esan duzu eta...! Alemanian, Merkel andreak instalazio nuklear guztiak deuseztatzeko plan bat du 2030erako; Italian, erreferendum bat –hitz debekatua Espainiako Erresuman– egin zen, eta, haren bidez, zentral nuklearrak deuseztatzen hasteko plan bat jarri zen martxan. Eta, Espainian, itxuraz inon baino bizkorragoak baitira, ez. Hango bulegoetan, ad hoc lege bat negoziatzen da enpresa elektrikoekin, Garoña berriz irekitzea oztopatuko luketen ingurumen-zergen presio fiskala kentzeko. Ad hoc araudi bat ateratzen da, 2031ra arte, berrogei urteko iraungitze-data duen eta berrogei eta bederatzi urte dituen erreaktore nuklear bat martxan jartzeko. Hemen, Arabako ateetan, zure hiriko ateetan. Horixe da koherentzia. Zurea bai koherentzia, legeria hori egin duen alderdiko kide izatea. Horixe da zure koherentzia. Eta, gero, esaten aritu zara Euskal Herria Bilduko zenbat legebiltzarkidek duten kontratua Goienerrekin. Ikusi, lehen atera dut nire etxeko faktura Goinerrekin; bertan agertzen da 1.700 pertsonak Euskal Herri osoan momentu honetan soilik daukatela Goienerrekin, 1.700 pertsonak bakarrik, orain dela sei hilabete hasi zelako komertzializatzen. Baina hau da etorkizuna eta bertan agertzen dena, kooperatiba bat, soilik energia berriztagarriekin komerzializatzen duena, eta zure gobernuak egin duen legedia egin ez balu, aukera izango lukeena ere ekoizteko energia berriztagarria era banandu batean, oligopolio elektrikotik haratago, herritarrei eskaintzeko beste aukera batzuk. Beraz, 1.700. Espero dezagun Garoñaren inguruan hurrengo debatea denean beste zero bi edo posible izatea kopuru honi gehitzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4618
10
82
05.06.2014
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Maneiro jauna, nola estutzen nauzun zure galderekin! Gutxi falta izan zaizu galdeketa bat egiteko! Y me asombra con su demagogia. Beno, ez hainbeste, beti baitzabiltza berdin. Esaten duzu guk izan behar dugula Garoña herdoildua dagoenaren froga, eta, aldi berean, zentralaren funtzionamendu onaren antifroga fede-ekintza bat dela diozu. Alegia, ez duzu inongo frogarik ematen ondo dagoela erakusteko; besterik gabe, esaten diguzu "Froga iezaguzue gaizki dagoela". Bada, begira, frogarik sinpleena da berrogei urte dituela, hirurogeiko hamarkadako teknologia darabilela, eta urtez urte birkautxuztatu duten arren, bada, noski, modaz pasatako teknologia bat izaten jarraitzen du. Badakizu zer den Penbu? P-E-N-B-U. Erantzun iezadazu; badakizu zer den Penbu? Noski, ez dakizkigu gauzak! Penbu da Burgosko Larrialdi Nuklearreko Plana. Hortaz, enpresa batek larrialdi-plan bat egiten badu eta urtero egiten baditu eskolak, herriak eta gainerakoak ebakuatzeko simulakroak, horrek esan nahi du arriskuren bat egon daitekeela, ezta? Laino toxikoari buruz hitz egin dudanean, balizko laino toxikoari buruz hitz egin dut, laino toxiko hipotetikoari buruz... Inoiz ere ez dut esan hala izango denik, inork ez baitu halakorik nahi. Ni naiz lehena esaten ez dudala nahi izugarrikeriarik eta katastrofismorik, baina uste dut Fukushimakoa gertatu zenean ez zeundela etxean telebista ikusten; izan ere, nire ustez, eszena horiek ikusiz gero, gutxi gorabehera... Bidaliko dizugu Fukushimaren ondorioei buruzko bideo bat; nahikoa da hori ikustea Garoñako zentralari buruzko froga asko behar ez izateko. Halaber, Tapia sailburuaren gaia atera didazu galdera tranpa gisa. Ni izan naiz lehenengoa esaten ez naizela etorri tarifa elektrikoei buruz hitz egitera ez eta, oro har, energia nuklearrari buruz hitz egitera ere. Ni antinuklearra naiz, baina ulertzen dut zenbaitek desberdin pentsatzen dutela. Gaur ez gara etorri energia nuklearrari buruz hitz egitera, baizik eta Santa María de Garoña zentral nuklearraren itxierari buruz hitz egitera (bai, bai, bai). 2009an, 2012an, 2013an eta 2014ko otsailean egin genuen bezala. Berdinberdin. Maroto jauna, arrazoi adimentsuagoak espero nituen zuregandik, baina Iberdrolaren % 4 Kutxabank dela, Kutxabank Iberdrola dela, Kutxabank EAJ dela..., eta, beraz, EAJ Garoña dela esatea ere... Nik ere eman diezaioket buelta arrazoi horri, eta honakoa esan diezazuket: Vital Kutxa –non Arabako Alderdi Popularrak nolabaiteko agintea baitzuen– Kutxabanken sartu zenean, zuek ere esan zenezaketen "Aizu, Vital Kutxa ez dadila sartu Kutxabanken, Kutxabank Iberdrola baita, Kutxabank Garoña baita, eta, orduan, PP ere Garoña izango da, Vital Kutxaren bidez". Alegia, argudio eskasa da. Beste batean, presta ezazu beste zer edo zer. Maeztu jauna, boto erabilgarria. Ez dut aipatu boto erabilgarria boto horrek erabilgarritasuna duelako. Ondo asko dakit, bost urtean gai honi buruz botatzen den bosgarren aldia izanik, erabilgarria baino, nahiko alferrikakoa dela. Boto erabilgarria aipatzean, gehiengoak elkartzeaz ari nintzen, guztiok..., % 88k gauza bera eskatzeaz, eta boto erabilgarria ez izatearen frogarik argiena da zuzenketaren bigarren zatia gaineratu dugula; alde batetik, esaten dugu –Prieto jaunak zioen moduan–, "Itxi dezaten eskatuko dugu", baina berehala zera diogu: "Bada, aizu, ez badute ixten, Europako kontrola egon dadin saiatuko gara". Maneiro jaunak ere esaten zuen kontraesankorra dela hori. Ez da kontraesankorra; besterik gabe, Madrilgo Gobernuarengan fede gutxi dugulako da, eta bigarren zatia. Ixten badute, oso ondo; guztiok pozik. Baina, badaezpada, ixten ez badute, berriz irekitzen badute, saiatuko gara Europako Batzorde bat egon dadin, industria-ministroarengan baino fede gehiago baitugu harengan, berrirekiera hori egiazta dezan eta gainean egon dadin. Nada más. Gracias. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4619
10
82
05.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Oso interesgarria, Ramírez jauna. Zuk diozu Garoñako zentral nuklearra zahartua, herdoildua dagoela; laino toxikoari buruz hitz egiten duzu, hondamendi nuklearrari buruz hitz egiten duzu, Fukushimari buruz hitz egiten duzu; hori guztia aipatzen duzu, eta gero esaten didazu: "Ez, Maneiro jauna, tribunara jaitsi, eta Garoñako zentral nuklearra ondo dagoela frogatu behar duzu". Baina nik ez dut-eta esan ondo dagoenik! Zuk esan duzu oso gaizki dagoela, puskaka ari dela erortzen! Zuk frogatu beharko duzu, argibide teknikoak emanez, hori horrela dela. Ez naiz teknikaria gai horretan. Ez dakit Garoñako zentral nuklearra ondo ala gaizki dagoen. Esaten dudana da, berriz irekitzen bada, logikaz, segurtasunneurririk zorrotzenak bete behar dituela; noski baietz. Beti esan dugu hori. Betetzen baditu, aurrera. Eta betetzen ez baditu, jarrai dezala itxirik. Hori da guk dioguna! Baina, orain, inork ere ez du eztabaidatu nahi energia nuklearra bai ala energia nuklearra ez, Maeztu jaunak izan ezik. Eta zuek esaten duzue ez garela etorri energia nuklearraz hitz egitera. Baina sinatu duzuen erdibidekoan –bai, zuek sinatu duzuen erdibidekoan– esaten duzue Legebiltzar honek, kontuan izanik EAEko erakundeek behin eta berriro egindako aldarrikapenak…, eta gainerako guztia. Eta gai honi buruz egindako aldarrikapen batzuetan, hitzez hitz esan duzue energia nuklearra energia potentzialki arriskutsua dela, eta gaur egun, gizarteak energia berriztagarrien alde egiten duela. Hortaz, energia nuklearrari buruz hitz egin duzue, eta horixe egin dut nik ere nire lehenengo hitzaldian: Energia nuklearrari buruz hitz egin dut, eta galdetu dizut ea ados zauden Tapia sailburuak esandakoarekin, ea zure ustez ere, gaur egun, energia nuklearra garrantzitsua eta ezinbestekoa den. Eta, hain zuzen ere, garrantzitsua da. Gainera, zuek sinatu duzuen erdibidekoan, esaten duzue, gaur egun, gizarte energia berriztagarrien alde dagoela, alegia, energia berriztagarriek nuklearra ordezkatu ahal izango balute bezala. Hau da, askotan hitz egin izan duzue energia nuklearrari buruz, eta ondo iruditzen zait. Eta nik ere bai. Ez dakit zergatik, baina, bigarren txandan, inork ere ez du hitz egin nahi gai horri buruz; soilik, Garoñako zentral nuklearrean jarri nahi izan dute arreta. Gauza interesgarriak daude. Zuek sinatutako erdibidekoaren bigarren puntuan, segurtasuna aipatzen da, eta esaten da, beste baimen bat emango balitz, Europako Batzordeak ziurtatu egin beharko lituzkeela Fukushimaren istripuaren ondoren ezarritako segurtasun-baldintzak. Alegia, alde batetik, esaten duzue zentral nuklear honek ez duela betetzen baldintza bat ere, ezin duela bete baldintza bate ere, puskaka erortzen ari dela, baina, aldi berean, diozue: "Ez, baina, badaezpada, Europako Batzordeari galdetuko diogu, ea zer dioen". Eta, gainera, kontraesankorra da Euskal Sozialistak taldearen ekimenak zio-azalpenean dioena, honela baitio hitzez hitz: "Ez dago zentralaren segurtasuna ziurta dezakeen txosten teknikorik". Hala eta guztiz ere, gero, Europako Batzordearen txosten bat eskatzen duzue. Tira, kontraesan asko daude; zuek sinatutako eta zuen hitzaldietan esandako kontraesan asko. Ramírez jauna, interesgarria da zure osoko zuzenketaren hirugarren puntua –Segurtasun Nuklearraren Kontseiluak izaera politikoko esku-hartzerik ez duela izan behar eta haren kideek gaian adituak diren profesionalak izan behar dutela dioena–, baina, zoritxarrez, ez duzue gaineratu zuen erdibidekoan. Oso interesgarria iruditzen zait; gaurko eztabaidan eta aurkeztutako zuzenketetan idatzi den gauzarik onenetakoa. Hala eta guztiz ere, bitxia den arren, ez duzue hori jaso erdibidekoan. Una pena. Baina bitxia da: Segurtasun Kontseilua despolitizatzea eskatzen duzue, baina, hala ere, zuek, legebiltzarkideok, gaiari buruz ezer ere jakin ez arren, gaiari buruzko ezagutza teknikorik izan ez arren, Espainiako Gobernuari esaten diozue ez duela onartu behar zentrala berriz irekitzea. Alegia, Segurtasun Kontseiluak ezin du halakorik esan, politizatua baitago, baina zuek esan diezaiokezue Espainiako Gobernuari ez dezala onartu berriz irekitzea. Azken finean, zer da guk esaten duguna? Energia nuklearra ezinbestekoa dela gaur egun –nik baino hobeto dakizue hori–, eta, beraz, ez egin demagogia gehiago. Garoñako zentral nuklearra berriro ireki ahal izango litzateke segurtasun-baldintza guztiak –guztiguztiak– betetzen baditu, eta betetzen ez baditu, ez da ireki behar. Hori da guk dioguna! Ados zaudete UPyDrekin ala ez? Baldintzak betetzen baditu, berriro ireki daiteke, ezta? Gure ustez, segurua ez bada –zuek diozuen moduan–, zaharkitua badago, puskaka erortzen ari bada, arrisku publikoa bada, esaten duzuen hori guztia egia bada, gure ustez, ez da berriz ireki behar, bistan denez. Baina ez duzue hori frogatu. Ezin duzue halakorik esan ere, ez baituzue nahikoa ezagutza tekniko. Teknikariek esan behar dute hori, eta horixe da guk eskatzen dugun beste gauzetako bat. Hortaz, zorroztasun gehiago eta demagogia gutxiago.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4620
10
82
05.06.2014
MAROTO ARANZÁBAL
PV-ETP
Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, bitartekaritza-prozedura ezartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ramírez-Escudero jauna, kasu egingo dizut –legebiltzarkide izateaz gain, zu ere alkate zara–; zure aholkua beteko dut. Esan duzun moduan, zertxobait gehiagorekin atera behar dugu hemendik. Eta, egia esan, gauza bat iragarri nahi dut –hobeto esan, iragarri nahi dugu–, eta irmoki egin ere: Euskal Talde Popularrak, Euskadiko Alderdi Popularrak, Ganbera honetan lehen aldiz, Santa María de Garoña zentral nuklearra behin betiko ixtearen aldeko botoa emango dugu. (Murmullos) Batzuetan, erraza da jarrera errazak tribunan defendatzea; ez dira errazak deserosoak direnean, gaurkoan Euskal Talde Popularreko hainbat kideri ziurrenik gertatuko zaien moduan. Honi buruzko adierazpen bat egin dugun azken aldia ez da izan Génova kaleko egoitzako taldetxo batean, edo ez dakit nori gutun atsegin bat bidaliz. Garoñari ez esateko aukera izan dudan azken aldia Gasteizen izan da, Soria ministroaren aurrean, eta niretzat –eta zuentzat ere bai– garrantzitsua den lekuko baten aurrean: Tapia sailburuaren aurrean. Haren aurrean eskatu nion ministroari bere jarrera berraztertu zezala, eta azaldu nion euskal herritarren sentsibilitatea desberdina dela, batez ere, Araban eta bereziki, Gasteizen. Gaur defendatzen saiatzen ari naizen sentsibilitatea da, eta, hain zuzen ere, Talde Popularrak gaur Eusko Legebiltzarrean egingo duena. Horixe da gaur adierazi nahi dudana. Zailena ez da gauzak esatea, baizik eta esaten dena sinestea, eta beti kontsekuenteki jokatzea. Eta, halaber, gauza bat esan nahi dut: eskerrak eman nahi dizkiot, barrenbarrenetik, nire taldeari, Euskal Talde Popularrari, gaur hartuko duen jarreragatik. Uste dut kalean oso ondo ulertzen dela jarrera hori, eta, bereziki, oso ondo ulertzen dela Araban eta Gasteizen, eta, halaber, esan nahi dut oso harro nagoela Eusko Legebiltzarrean talde honetakoa, Euskal Talde Popularrekoa, izateagatik. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4621
10
82
05.06.2014
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señor lehendakari, señora consejera, señorías, buenas tardes a todos, y bienvenidos los miembros del Comité de Empresa de Radio Euskadi. Con esta proposición no de ley que hemos presentado los socialistas vascos, pretendemos que el Consejo de Administración de EITB suspenda la convocatoria de empleo que aprobó el pasado 29 de abril para Radio Euskadi. Deialdi hori ez gauzatzeko eskatzen dugu 79 langile kaleratuko liratekeelako berehala, nahiz eta epaileek edo Lan Ikuskaritzak erakunde publikoan mugagabeko kontratu ez-finko bat izateko eskubidea aitortu dien; 30 lanpostu publiko behin betiko suntsituko lituzkeelako, jakinik iaz beste hamar desagertu zirela, euskal irrati publikoaren benetako beharrak aztertu gabe; arrisku handian utziko lukeelako Euskadiko irrati-zerbitzu publikoa; euskal irrati-telebista publikoa batere segurtasun juridikorik ez duen prozesu baten mende utziko lukeelako; eta EITBn gizartegatazka eragiten duelako. Badakit hori esaten ari naizen bitartean baten bat barrez ariko dela, ahopean bada ere: "Esan ezazu nahi duzuna, deialdia martxan dago eta". Esan bezala, Administrazio Kontseiluak joan den apirilaren 29an onartu zuen deialdi hau, baina gaur plazaratu du EITBko zuzendaritzak deialdia komunikabideetan. Ez joan den astean; ez dute itxaron bihar arte: hain justu, gaur azaldu dadin behartu dute. A zer errespetu falta Legebiltzar honi, bere zeregina baita erakunde publikoa kontrolatzea eta, besteak beste, EITBko Zuzendaritza Nagusia izendatzea! Itxaron zezaketen Ganbera honen iritzia jakin arte, baina gaur izatea behartu dute. Eta zergatik esaten dut behartu egin dutela? Iragartzen dutelako deialdiaren oinarriak eta informazio guztia webgune batean agertuko direla, baina webgune hori –hitzez hitz irakurriko dut– "une honetan ez dago erabilgarri". Alegia, oraindik ez dituztela oinarriak prestatu, edo, behintzat, ez dute bitartekorik hautagaiek izena eman dezaten. A zer masailekoa Legebiltzar honi, eta a zer konfiantzafalta Administrazio Kontseiluan deialdi publikoa aldeztu zuten talde politikoekiko. EAJren eta EH Bilduren proposamenez izendatutako kontseilariek enplegu-deialdi publikoaren alde bozkatu zuten Kontseiluan, eta talde horiek berek gehiengo zabala dute Legebiltzar honetan. Pentsatzen zuten EITBko zuzendaritzan eztabaida honek alda zezakeela jarreraren bat? Izan dezala kontuan dagokionak. Hemen planteatuko ditudan argudioak beste leku batzuetan ere azaldu ditugu, zehazki EITBko Administrazio Kontseiluan, baina han ez dira aintzat hartu guk planteatu ditugun irizpideak, hots, zuhurtasuna, zorroztasuna eta langileekiko akordioa. Planteatu genituen gai batzuk egitateak dira gaur egun: gizarte-gatazka hasi da, eta Eusko Irratiko langileek egunak daramatzate mobilizazioak eginez. Argi daukagu eta aldezten dugu Legebiltzar hau ez dela edozein enpresaren lan-aldarrikapen legitimoen ordezkoa. Hori dela eta, ez dugu soinean eranskailurik jartzen, ezta aldarrikapenezko kamisetarik janzten ere. Baina uste dugu organo honek duela eskumena irrati-telebistaren zerbitzu publikoa bermatu behar duten irizpideak finkatzeko. Irizpide horiek, ordea, hausten ari dira atzeko atetik, informazio opakuarekin eta erabaki politiko-sindikalekin, non batzuek akordio batzuk aipatzen baitituzte inoiz argitara atera ez direnak. Tira, uste dut komeni dela gogoraraztea zer egitatek eragin duten egoera hau EITBn. Orokortu egin zen legez kanpoko lan-egoera bat; izan ere, orduko zuzendari nagusi Ortuzar jaunak uko egin zion Legebiltzar honek ezarri zuen langile-muga onartzeari. Legebiltzar honek egiturazko langileen muga bat ezarri zuen, eta Ortuzar jaunaren zuzendaritzak erabaki zuen hari kasurik ez egitea, argudiatuz merkatu-presioak zeudela, eta, horretarako, merkataritzako kontratuak orokortu zituen egiturazko lanpostuak betetzeko, baina merkataritzako kontratu horiek gardentasunaren, objektibotasunaren, merezimenduen eta lehia askearen printzipiorik gabe egin ziren. 2009an, lanikuskaritza batek kontratu horien lege-iruzurra egiaztatu zuen; epaitegiek eta ikuskaritzaren beraren ebazpenek ebatzi zuten zuzendu zedila legezkontrakotasun hori langileen eskubideen bermearekin. Komeni da gogoraraztea, halaber, mende honetako lehenengo hamarkadako boomen artean mota guztietako komunikabideen eztanda bat gertatu zela; eztanda horren ondorioz, enpresa berriak agertu ziren, ekoiztetxe berriak, formatu berriak, telebista-saioak kontratatzeko formula berriak, eta, horrez gain, langileak ugaritu egin ziren. Eta horren guztiaren sastada informazioaren profesional askok eta askok jasan dute; izan ere, higiezinen sektoreak bakarrik jasan dituen adinako kaleratzeak jasan dituzte, eta, oraindik ere, lan-prekarietatearen ondorioak jasaten ari dira, Legebiltzar honetan behin baino gehiagotan aho batez esan dugunez. Baldintza horiek haien askatasunari ere eragiten diote, profesionalek herritar guztiak behar bezala informatzeko duten askatasunari. Testuinguru horretan erabaki zuen zuzendari nagusi Ortuzar jaunak legez kanpoko bide horretatik kontratatzea. Merkatuaren eskakizunak omen ziren. Eta, besteek hori egiten zutenez, EITB ere joko horretan sartu zen. Jokoa ez zenez garbia, salaketak eta ikuskaritzak iritsi ziren. 2008. urtean, ikuskaritzak ohikoak izaten hasi ziren ikus-entzunezko ia komunikabide guztietan (publikoak zein pribatuak; tokikoak, erkidegokoak zein estatukoak), eta, horren ondorioz, hainbat motatako irregulartasun ugari azaleratu ziren. Lanikuskaritzek zein Ogasuneko ikuskaritzek jardun zuten horretan. Merkataritza-kontratuak sinatu zirenetik aurrera aurkitu dira irregulartasun gehienak; izan ere, kasu batzuetan, komunikazioaren munduko jende ospetsuak zergei ihes egin diezaieten balio dute kontratu horiek, eta, beste batzuetan, hala nola esku artean dugun kasu honetan, beharrezko diren prozeduretatik pasatu gabe langileak gehitzeko. Baten bat ausartu da esaten 2009an Eusko Irratian egin zen ikuskaritza asmo politikoarekin egin zela. Bat edo bestea: jazarpen-mania edota irregulartasunak ezkutuan mantentzeko interesa. Nork ikus dezake asmo politikoa legez kanpokoa dena legezko bihurtzean? Legezkontrakotasunean ondo moldatzen denak bakarrik. Zenbait urrats egin ondoren, Lan Ikuskaritzak Eusko Irratian hasitako eginbide horiek ikuskaritzaren beraren ebazpenak ekarri zituzten, eta epaitegien epai batzuek ondorioztatu zuten mugagabeko kontratu ez-finkoa egin zitzaiela 79 langileri egiturazko lanpostuak betetzeko. Egungo zuzendaritzak lanari ekin dio Lan Ikuskaritzaren ebazpenetatik eta epaitegien epaietatik ondorioztatzen den ustezko arazoa "konpontzeko" –komatxoen artean esaten dut–, eta horri ekin dio, gure ustez, modu ezin arduragabeagoan, jasangarritasuna, aurrekontu-murrizketak, elebitasuneranzko aurrerapausoak eta langileen homogeneizazioa nahasiz, hori guztia batere zorroztasunik gabe eta aldez aurretik definitu gabe EITB erakunde publikoko lanpostuak. Oraingoz, gauza bat dago argi: Eusko Irratitik 79 langile kaleratuko dira, hau da, langile guztien % 25 inguru. Eta guk nahi dugu Ganbera honek horri buruzko iritzia ematea. Beste ondorio argi bat da ezen, EITB erakunde publikoko deialdia bukatzen bada, lehen baino 30 lanpostu publiko gutxiago egongo direla, eta kontuan izan, lehen esan dudanez, iaz beste hamar galdu zirela. Eta nahi dugu, orobat, deialdi hori ebazten denean erakunde publikoan egongo diren 30 lanpostu gutxiago horiei buruzko iritzia eman dezagun. Nahi dugu Ganbera honek irmoki esatea EITBk –ez bakarrik irratiak– egokitu behar duela erronka informatibo, teknologiko, ekonomiko eta laneko erronka guztietara, eta definitu behar duela zer behar duen, zehaztu behar duela zer daukan, eta neurri ego- kiak hartu behar dituela bere xedea betetzeko behar diren gaitasunak lortuko dituzten giza baliabideak izateko. Nahi dugu azter daitezen lanpostu guztiak, nola betetzen diren, nola egokitu behar duten; lanpostuen, prestakuntza-beharren eta lanpostu bakoitzaren jabeak dituen eskubideen balorazio zorrotza egin dadin nahi dugu. Jasangarritasunaz hitz egitea, EAJko jaunandreok, horretaz hitz egitea da, ez itxurakeriatan ibiltzea, zuen zuzenketan egiten duzuen bezala. Izan ere, prozesu hau ez da egoera ezegonkorrean dauden langileei mugagabeko kontratuak egiteko, EH Bilduk esaten duen bezala. Kaltetutako 79 langileei epaitegiek aitortu diete beren mugagabeko egoera, haien lan-harremanak ez baitu amaierarik. Egiturazko lanpostuak dira, epaitegien arabera. Utz itzazue eufemismoak alde batera. Horrek eskubide aitortu batzuk urratzea dakar, eta, urratuz gero, beste gatazka judizial bat eragingo du, eta horrek, berriz, kostu gehiago ekarriko ditu, nahiz eta zuzendaritzak ez dien erantzun nahi izan horri buruz egin dizkiogun zenbait galderari. Ulertezina da eskubideen defentsari buruz mundu guztiari lezioak emateaz harrotzen den, enplegu publikoa areagotzea eskatzen duen, gatazkan dagoen enpresa ororen kamisetak jantziz hango langileak defendatzen dituen talde batek kasu honetan aldeztea enpresa publiko bateko egiturazko langileek beren lanpostua galdu ahal izatea lanpostu-kopuru txiki bat sortzearen truke. Enplegua argi eta garbi murriztea, segurtasunik eza eta gatazkak aldezten dituzte EH Bilduk eta beraren sindikatu LABek, eta berariaz babesten da hori Administrazio Kontseiluan. Eta ezker abertzaleak izendatutako ordezkariek esan zuten akordioak lortu zirela zuzendaritzarekin. Ez dakigu zer akordio. Nori eragiten dieten ere ez dakigu. Zertaz ari gara esaten dugunean enplegu publikoaren deialdi honek ziurgabetasun juridikora eramango gaituela? Bada, funtsean, bi gauzaz. Bata: kaleratu behar diren langileek eskubide batzuk dituzte aitortuak, eta, zalantzarik gabe, defendatu egingo dituzte, eta, aurrekariak ikusirik, oso aukera handia dute irabazteko; horrek ziurgabetasuna ekarriko die lanpostuak deialdiaren bidez eskuratzen dituztenei, eta, gainera, lehen esan dudanez, kostua eragingo dio enpresari. Eta bigarren arrazoia da deialdi honek oinarritzat duen txosten juridikoak ez duela argitzen ea eragin diezaiokeen deialdi horri Estatuko Aurrekontu Orokorren Jarraigo Legearen hogeigarren xedapen gehigarriak, esaten baitu ezin direla egin lan-eskaintza publikoak, eta, egiten badira, sektore publikoarekin aldez aurretik harreman finko eta mugagabea duten pertsonen artean izan behar dutela. Horregatik guztiagatik, berriro eskatzen dugu geldiaraz dezala zuzendaritzak deialdi hau, planteatu den terminoetan; azter ditzala erakundeko lanpostuak, erakundeko enpresa guztietakoak; egin diezaiela proposamen bat langileei, adostu dezatela, eraman dezatela kontseilura, eta, iruditzen bazaie, baita Ganbera honetara ere. Izan ere, guztientzako irrati-telebista publiko bat nahi dugu, bertako langileei eskubide guztiak ematen dizkiena, eta euskal herritarrentzat benetan erabilgarria dena, hori baita begi-bistatik galdu behar ez dugun jomuga. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4622
10
82
05.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Talde Sozialistaren ekimenak EITBren zuzendaritzaren erabaki bidegabe bat kritikatu nahi du funtsean. Izan ere, LEP bat planifikatu da zenbait langile kaleratzeko, langileekin berekin negoziatu gabe. Gure iritziz, ezin du balio Administrazio Kontseiluaren babesak bakarrik. Gu aspalditik ari gara eskatzen erakunde publikoa, erakunde osoa, benetan neurriratzeko, erakundea mehetu dadin, garai berrietara egokitu dadin eta behar duen neurrira etor dadin. Bistan denez, horrek ez du esan nahi orain zuzendaritzak proposatzen duen LEParen ondorioz gertatuko diren kaleratzeak babestuko ditugunik, ezta LEPa egin nahi den modua ere. Neurriratzea zorroztasunez egin behar da, arauzko bideak errespetatuz eta gizarteari azalduz, eta, jakina, lanpostu bakoitza eta hark betetzen dituen zereginak aztertu behar dira –bide batez esanda, horixe proposatzen du berariaz Talde Popularrak aurkeztutako zuzenketak–. Guk beti eskatu izan dugu eta nahi izan dugu EITB berregituratzea, erakundeak benetan behar diren kateak eta irratiak izan ditzan, zerbitzu publiko bat izan dadin benetan, eta jasangarria ere izan dadin. Eta guretzat funtsezkoak dira profesionaltasuna, pluraltasuna eta inpartzialtasuna EITBren politika orokor osoan, haren programazioan eta kudeaketan, eta horixe esaten zuen, gutxi gorabehera, duela urtebete pasatxo aurkeztu genuen eta azkenean Talde Popularrarekin adostu genuen mozioak –gainerako alderdi politikoek baztertu egin zuten–. Mozio hura zuzenketa gisa aurkeztu diogu sozialisten ekimen honi, eta puntu hauek nabarmentzen ditu: erakundea benetan neurriratzea, baina zorroztasunez eta seriotasunez, gardentasunez eta aldez aurre- tik egoera sakonki aztertuta; egitura murriztea, benetako zerbitzu publikoa eman ahal izan dadin; eta profesionala, plurala eta inpartziala izatearen eta inoren mende ez egotearen bermea. Eta hartatik dator gure zuzenketa: proposatzen dugu Legebiltzar honek Jaurlaritzari eskatzea egin ditzala behar diren urratsak erakunde publikoa birdimentsionatzeko, bere egitura behar adina murriztuz euskal gizartearentzat benetako zerbitzu publikoa izan dadin, non profesionaltasuna, aniztasunarekiko errespetua, independentzia eta inpartzialtasuna nagusi izango baitira. Zuzenketa honetan planteatzen da Jaurlaritzak eta EITBren talde kudeatzaileak Kontrol Batzordean agerraldia egitea zuzenketa hau onartu eta gehienez sei hilabeteko epean, azaldu dezaten zer neurri hartuko dituzten edo hartzeko asmoa duten erakundearen egitura murrizteko. Hori esanda, garrantzitsuak edo bereziki interesgarriak iruditzen zaizkit Talde Sozialistak eta Talde Popularrak planteatu dituzten gai eta proposamen batzuk. Zehazki, oso egokiak iruditzen zaizkigu jatorrizko ekimenaren 2. eta 3. puntuak, eta Talde Popularraren zuzenketaren 2. puntua. Hain justu, oso egokia iruditzen zaigu Talde Sozialistak proposatzen duena: EITBren zuzendaritza nagusiari eskatzea arauzko bideei jarraikiz egin dadila enplegua erregulatzeko prozedura oro, lanpostu guzti-guztien azterketa errealista batekin, langileekiko negoziazioarekin eta segurtasun juridikoarekin hasita. Hori funtsezkoa iruditzen zaigu. Funtsezkoa iruditzen zaigu, halaber, beste proposamen hau: EITBren zuzendaritzari eskatzea ez ditzala hauspotu EITBren zerbitzu publikoari eragin diezaioketen langatazkak eta ziurgabetasun juridikoa. Eta Talde Popularraren zuzenketarekin ere erabat ados gaude; zehazki, zuzenketa horren 2. puntuarekin, zera proposatzen baitu: EITBren zuzendaritzari eskatzea azter ditzala erakundeko lanpostu guztiak, baita lanpostu horietako bakoitzean betetzen diren zereginak ere. Beraz, puntu horiek aldeztuko ditugu gure botoarekin. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4623
10
82
05.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi, eta, ezer baino lehen, ongi etorriak gaur hemen gurekin diren Eusko Irratiko langileak. Uste dut ez dudala denbora agortuko, baina ez gaiak garrantzirik ez duelako –bai baitu, eta handia gainera–, baizik eta uste dudalako gai honi buruz gauzak oso argi daudela eta esanda daudela. Hain zuzen, joan den apirilaren 21ean enplegu publikoaren eskaintza baterako deia egitea erabaki zen EITBren Administrazio Kontseiluan, aurkako bi botorekin bakarrik –legebiltzarkide honena eta Alderdi Popularraren proposamenez izendatutako beste ordezkariarena–. EITBren zuzendaritzak enplegu publikoaren eskaintza hori justifikatu zuen kontratu jakin batzuk erregulatu behar omen direlako, alegia, zuzendaritzaren ustez legez ezarritako baldintzak bete gabe sartu ziren langile jakin batzuen egoera bideratu behar omen delako. Zuzendaritzak argudiatu zuen langile horiek ez zirela sartu berdintasun-, merezimendu- eta gaitasunbaldintzetan. Dena den, esan beharra dago, eta argi utzi behar da une honetatik, langile haiek ez zirela hautatu nahierara, ez zirela sartu batere kontrolik egin gabe, baizik eta zuzendaritzak bere garaian erabaki zituen frogak pasatuta. Izan ere, argi utzi behar da aurreko zuzendaritza-taldeek finkatu zituztela langile haiek Eusko Irratian sartzeko formulak, aurreko zuzendaritza-taldeak arduratzen baitziren erakundean sartzeko formulez. Eta, orain, enplegu publikoaren eskaintza horrekin, langileei ordainarazi nahi zaizkie aurreko zuzendaritzataldeek hartutako erabaki okerrak. Inola ere sortu ez zuten egoera baten pairatzaile bihurtu nahi dira langileak. Beharbada, modu desegokian hartu ziren bere garaian langileak kontratatzeko erabaki haiek, eta erabaki haien erantzukizuna, esan bezala, langileei leporatu nahi zaie. Denbora horretan, ia ehun bat langile sartu dira EITB erakundean, eta gezurrezko bitartekotasun-egoeran aritu dira lanean urteetan. Eta gezurrezko bitartekotasuna diot egindako zereginak ez zirelako egoeraren araberakoak, baizik eta egiturazkoak. Hori dela eta, aurreko legealdiaren une batean, Lan Ikuskaritzak bitartekotasun hori geldiarazi zuen, eta haien egoera erregulatu zuen. Izan ere, orain egoera erregulatu nahi zaien langileak dagoeneko erregulatuta daude. Dagoeneko erregulatuta daude. Lan Ikuskaritzak mugagabe gisa kalifikatu zituen, haiek egiten ari ziren lana erakundearen egiturazko beharrizanetarako baitzen. Baina enplegu publikoaren eskaintza hau askoz harago doa. Enplegua sortu beharrean enplegua suntsitzen duen lehenengo enplegu-eskaintza da; izan ere, LEP honek langile-kopurua murriztuko du, 30 lanpostu amortizatzea ekarriko du, eta, gainera, hizkuntzaeskakizuna eskatuko du, erronka omen baita eta gizarteak eskatzen omen baitu irrati-telebista multimedia eta elebidun bat. Eta, esparru batzuetan adierazi denez, ez dakigu hori gizartearen eskakizun bat edo gurari politiko bat den, kontuan hartzen badugu gizarteak, ikusentzuletan neurtuta, gaztelaniazko eskaintza lehenesten duela. Eta enplegu publikoaren eskaintza honek –eta argi eta garbi esan behar da– ekarriko du une honetan lan-eskubide batzuk dituzten eta EITBrekin lanharreman mugagabea duten 79 lagunek galdu egingo dutela hori. Talde honen ustez, eta Administrazio Kontseiluaren bileran agerian utzi genuenez, enplegu publikoaren eskaintza hau ez da enplegu publikoaren eskaintza bat. EEE estali bat da, lanpostuen murrizketa bat da. Eta EITBn langileak murriztu behar badira, Talde Popularrak eskatzen du esan dadila argi eta garbi, plantea dadila argi eta garbi, ez dadila estali, esan dadila argi eta garbi langile gutxiago behar direla EITB erakundean, eta ez ditzala langile horiek mugatu; izan ere, enplegu publikoaren eskaintza batek giza baliabideak planifikatzeko tresna bat izan behar du, langileak definitu eta zenbatuko dituena giza baliabideen plangintza orokorretik eratorritako beharren eta lehentasunen arabera. Eta, talde honen iritziz –eta halaxe jarri dugu gure zuzenketan–, beharrezkoa izan daiteke lanpostu guztiak aztertzea, bai, EITBko langile-beharrak aztertzea, bai, baina erakunde osoaren informazio-, hizkuntza- eta prestakuntza-beharren eta behar teknikoen arabera. Baina esan dadila argi eta garbi, esan dadila horrela. Eta planteatu behar da, gainera, nolako telebista- edo irrati-eredua egin nahi den. Geure buruari galdetu behar diogu ea lanpostuak murriztuz gero egin ote daitekeen orain egiten den bezalako irratia, edo ea ordu-tarte jakin batzuk betetzeko ekoiztetxeetara edo oraingoa ez bezalako irrati-eredu batera joko den, zuzeneko saio gutxiagorekin, saio grabatuekin… Esan dadila argi eta garbi. Eta ez da esan. Gainera, enplegu publikoaren eskaintza honek gatazka eragin du langileen artean. Denok dakigu Eusko Irratiko langileek lanuzteak egitea erabaki dutela, eta grebarako deia egin dutela hilaren 12rako. Gai hau EITBren Administrazio Kontseiluaren bileran eztabaidatu eta bozkatu zenean, joan den apirilean, guk mahai gainean jarri genituen kontu honek sortzen zizkigun zalantza guztiak. Horregatik, lehen esan dudanez, aurka bozkatu genuen kontseilu hartan. Eta zenbait arrazoirengatik bozkatu genuen aurka. Batetik, uste dugulako, lehen esan dudanez, hau EEE estali bat dela. Esan bezala, zuzendaritzak uste badu EITBn langile gehiegi daudela, horrela adierazi behar du. Aurpegia eman behar du, ez du ezkutatu behar. Baina hori adierazi behar du EITBko lanpostu guzti-guztiak aztertu ondoren, haietan betetzen diren zereginak aztertu ondoren, kanpoko ekoiztetxeek egiten dituzten zereginak aztertu ondoren eta erakundeak zer beharrizan dituen aztertu ondoren. Eta hori guztia aztertu ondoren, planteatu behar du, hala ba- dagokio, zenbat lanpostu behar diren beharrizan horiek betetzeko. Bestetik, aurka bozkatu genuen zalantza genuelako ea enplegu publikoaren eskaintza honekin ez ote ziren ari urratzen Eusko Irratiko langileen eskubideak; izan ere, haiek erakundearekin duten harremana ez da bitartekoa, baizik eta mugagabea, eta halaxe aitortu du lan-ikuskaritzak, egiturazko lanpostuak eta beharrizanak betetzen ari baitira. Izan ere, langileek iragarri zuten epaitegietara eramango zutela gaia, eta beldur gara arrazoi emango dietela, uste baitut horretarako aukera handia dutela. Eta, azkenik, zalantza genuelako ea enplegu publikoaren eskaintzarekin ez ote zen ari urratzen 2014rako Estatuko Aurrekontu Orokorren Legea, 2013ko abenduaren 23ko BOEn argitaratua, non arautzen baitira baimentzen diren enplegu publikoaren aukerak, zehazki 21. artikuluan. Eta ezartzen da merkataritza-sozietate publikoek ezin dituztela langile gehiago kontratatu, aurreko ekitaldietan hasitako kontratazioak edo abian diren hainbat urtetarako planek behartutakoak salbu. Eta ez dut uste debeku horren salbuespena egiteko aukera ematen duen ezein kasu denik hau. Hori dela eta, iragarri nahi dut talde honek lankidetza eskatu diola Gobernuaren Ordezkaritzari epaitegietan aurkaratu ahal izan dezaten, egoki baderitzote –eta halaxe eskatuko dugu guk–, enplegu publikoaren eskaintza hau, uste baitugu 2014ko Estatuko Aurrekontu Orokorren Legearen kontrakoa dela, eta, hala, LEP hau geldiaraz dadin. Talde honek –esan nizun joan den astean ere– ez du inolako arazorik hemen gai hau eztabaidatzeko, Unzalu jauna, baina –hau ere esan nizun– desberdin ulertzen ditugu azkartasuna eta eraginkortasuna. Administrazio Kontseiluan utzi behar zen agerian jarrera argi bat eta bozkatu behar zen LEP honen aurka, eta ez da aitzakia esatea zuek bozkatu izan bazenute ere ez zuela ezertarako balio izango; izan ere, kontseilu hartan eman ziren baiezko botoen eta taldeek bozkatu zutenaren arteko loturari erreparatuz gero, gaur ere ez da aterako hemen, eta, hala ere, zuek planteatu egin duzue. Zure ustez, Unzalu jauna, berdin bazen kontseiluaren bilera hartan bozkatzea edo ez bozkatzea edo abstenitzea, LEPa onartu egingo baitzen nolanahi ere, zergatik ekarri duzu hona ekimena, Unzalu jauna? Han onartu zutenak ikusita, hemen ere ez da eta aterako! Guk orduan esan genuen, aurka bozkatu genuen. Eta, are gehiago, zuzenketa bat aurkeztu dugu uste dugulako hemen bi puntu gako daudela: bata, LEP hau indargabetzea –LEParen aurka bozkatu genuen han, eta halaxe bozkatuko dugu hemen ere–, eta, bestea, benetan aztertu nahi bada zenbat langile behar diren EITB erakundean, egin dadila azterketa hori, baina egin dadila argi eta garbi, ez daitezela egin EEE estaliak, ez dadila jolastu langileen eskubide jakin batzuekin, esan dadila argi eta garbi zenbat langile behar diren… Bi puntu horiek bakarrik jarri ditugu gure zuzenketan. Baina, nolanahi ere, zure ekimenaren alde bozkatuko dugu, uste baitugu, kontseiluan esan genuen bezala, langile horiek mugagabeko langileak direla, eskubide batzuk dituztela, eta eskubide horiek gorde egin behar dizkiegula, eta LEP honek, enplegua sortu beharrean, murriztu egingo duela, eta, gainera, eskubideak kenduko dizkiela gure ustez eskubide horiek legez dituzten langile batzuei. Beraz, guk gure zuzenketaren alde bozkatuko dugu, baina baita zure ekimenaren alde ere. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4624
10
82
05.06.2014
URRUZUNO URRESTI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on. Ongi etorriak, Eusko Irratiako langileak. Gaur guk hemen defendatuko dugun posizioarekin, nahiz eta bat ez etorri, ulertzen dugu beraien ezinegona eta beraien kezka. Señor Unzalu, o sea ¿que esta proposición no de ley presentada por ustedes la tendremos que entender como eso de "Somos republicanos pero comprometidos con la Corona"? Porque, desde luego, ¡mayor contradicción, mayor despropósito…! Utziko didazu esaten, EH Bilduk prozesu honetan guztian mantendu izan dituen ardatzen azalpenarekin sartu aurretik, ez dugula ulertzen inondik inora ekimen honen izatekoa bera. Ez dugu ulertzen, eta esango dizut zergatik. Bat. 2009an, Manu Salinero buru, orain mahai gainean dagoen prozesu beretsua, termino beretsuetan –elebitasunarena kenduta– zuek zerok planteatu zenuten, berdina. Bi. 2014ko Aurrekontuetarako, zuzendaritzak EITBko plantilla presupuestarioan planteatzen zuen 39 lanposturen amortizazioa, 39 lanposturen suntsipena, eta zuek, zuek, leku honetan bertan aurrekontu horri baiezkoa eman zenioten. Bai. Gero, badirudi Mendia andrea aterako dela erantzutera. Eta hiru. Enplegu deialdi publikoa, gaur hemen hizpide duguna, ez da hemen erabakitzen. Erabakitzen da beste leku batean, eta leku hartan zuek ez zenioten ezezkorik eman. Zuk zeuk ez zenuen OPE honen kontrako bozkarik eman. Eskatzen duzue zuen legez bestekoan Administrazio Kontseiluak atzera bota dezala. Aukera hori egon zen apirilaren 29an eta zuk, Idoia Mendia anderea, ez zenuen ezezkorik bozkatu. Eta hau guztia sartu gabe…, zuen legez bestekoaren justifikazioan agertzen diren hainbat eta hainbat –ez dakit nola izendatu– oker, akats edo dena delakoak alde batetara utzita. Euskal Herria Bildurentzat, adostu den akordioa –ez daukagu dudarik– ez da onena. Ez da onena. Zergatik? Batez ere, etorri delako urteetan egin den pertsonal politika negargarri batek baldintzatua. Akordio hau zergatik ematen da momentu honetan? Zer behar dago halako akordio batzuetara sartzeko? Norbaitek galdetu beharko luke zergatik heldu garen egoera honetara. Eta egia da zentzu honetan pena bat dela Euzkadi Buru Batzarreko presidentea jada gure artean ez egotea, berak inork baino argipen gehiago eman bailezake eta eman beharko luke anabasa honen guztiaren erantzule nagusi gisa. Ortuzar jauna, guk momentu honetan kokatzen dugu…, eta ez bakarrik Eusko Irratian momentu honetan gertatzen ari denaz, zeren eta gaur Eusko Irratiaren gai hau dugu mahai gainean, baina EITB osoan halako zerbait gertatzen ari da. Hitz egin dezakegu gestoreekin gertatzen ari denaz, hitz egin dezakegu artista kontratuak dituztenez, hitz egin dezakegu EITBren orbitan sortu diren hainbat satelitez, satelite horiek kiebra egoeran egoteaz eta kiebra egoeran daudenez laster berriro ere halako eztabaidak mahai gainean izango ditugunez, EITB-Net aipatu dezakegu. EITB-Neten laster momentu honetako eztabaida berbera planteatuko da, eta horrek guztiak, esan bezala, erantzuten dio urteetan, ez bakarrik Eusko Irratian, EITB osoan eraman izan den pertsonal politika negargarri, tamalgarri bati, urtez urte luzatzen joan dena, legealdia joan legealdia etorri, inork heldu nahi izan ez diona kaka, kaka, kokoteraino eduki arte. Eta hori da momentu honetan gertatzen ari zaiguna. Euskal Herria Bilduk uste du egoera hau baliatu egin behar dela aipatu dudan politika hori aldatze bidean kokatzeko. Egoera irregular bati irtenbidea eman edo betikotu. Kontratazio irregular horiek sortutako bidegabekeriak konpondu ala betikotu, zeren eta bakarrik ez da kontratazio irregular bat izan dela: kontratazio irregular horrek bidegabekeria batzuk ere sortu ditu. Zeren eta lan-poltsa bat, badago, OPE batetik eratorritakoa, baina lan-poltsa horretako jendea lana egitetik salbuetsita geratu da berdintasun, meritu, gaitasun printzipioak bete gabe sartu den jende multzo batengatik. Eta hori ez da beraien errua, baina hori ere hala da, eta hori ere esan egin behar da. Orduan, aukera berdintasunaren printzipioa urratu da, aukera berdintasunaren printzipioa urratu egin da, eta hori da Euskal Herria Bilduk prozesu honetan guztian defendatu eta mantendu izan dituen printzipioetan lehena, lehena: kontratazio finko eta ebentuala era objektibo eta gardenaz egitea. Bigarrena, irrati guztietan elebitasuna finkatzea. Guretzat hau oso inportantea da eta mugarria da, eta uste dugu hartu den erabakia itzuli ezina izan daitekeela, eta hala izatea espero dugu. Lehen aldia da Radio Euskadi eta Radio Vitoriarako euskararen ezagutza derrigorrezkoa izango dena, eta guretzat hori, Euskal Herria Bildu bezala, oinarrizko printzipio bat da. Euskal hedabide publikoez ari gara hitz egiten; beraz, uste dugu EITBko postu guztietarako hala izan behar dela eta behinik behin gure esku dagoenetan hala izan dadin saiatuko gara. Eta hirugarren printzipioa: Euskal Irratiaren plantila estrukturala zehazten joateko abiapuntu gisa kokatzen dugu akordio hau. 49 lanpostu gehi zortzi errelebo-kontratu. Hori abiapuntu eta minimo bezala kokatzen dugu, akordio horretan Euskal Herria Bilduk jarri duelako baldintza bat, zuzendaritzaren aldetik onartua izan dena: 2016an, prozesua bukatzen denean, hasiko gara plantila estrukturala zein izan behar den zehazten eta adosten, langileekin, Administrazio Kontseiluko kideekin eta zuzendaritzarekin. Eta zentzu horretan, gaur egun era transitorioan, era indefinituan dagoen multzo hori egonkortu egiten da 57ko kopuruan, eta, esan bezala, atea zabaltzen zaio 2016tik aurrera kopuru hori handitzeko, baldin eta aurretik adostasuna lortzen bada Eusko Irratirako plantilla estrukturala izan behar denaz. Bukatzeko, señora Llanos, indefinido no fijo hasta cobertura de plazas. Y la existencia de esa figura responde a irregularidades, no por no haber superado una prueba de acceso, sino porque no se dieron en condiciones de igualdad y de una valoración posterior. Señor Unzalu, pegatinas, pancartas, carteles, barricadas…, todo lo que haga falta en defensa del empleo, pero en lo correspondiente al empleo público ante todo igualdad, mérito y capacidad. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4625
10
82
05.06.2014
URIBE ETXEBARRIA APALATEGI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, arratsalde on guztioi. Eta arratsalde on eta ongi etorriak, baita ere, gure talde parlamentarioaren izenean Radio Euskaditik etorritako ordezkariei, zehazki, Radio Euskadiko lan batzordeko ordezkariei. Ganbera honetan esertzen garen legebiltzartaldeok, bistan denez, legitimitate osoa dugu egoki iruditzen zaizkigun proposamen guztiak aurkezteko. Hori ez dugu zalantzan jartzen. Hala ere, arratsalde honetan hizpide ditugun proposamenen edukiari heldu aurretik, esan nahi nizuke, Unzalu jauna, iruditzen zaigula proposamen hau jarrera oportunista baten isla dela, berandu datorrela eta, seguru asko, iraganeko ekintzengatiko kontzientzia txarren bat garbitzeko asmoa duela. Eta azaldu egingo dut. Izan ere, Lan Ikuskaritzak –hitz egin genezake horretaz, eta haren bitxikeriez, eta, tira, ea denbora ematen didan– 2010eko maiatzean eman zuen ebazpena. Esan diezadakezue, jaun-andre sozialistok, zer egin zenuten Jaurlaritzan egon zinetenean egoera hori erregulatzeko? Zergatik ez zenioten ekin LEP bat antolatzeari hurrengo bi urte eta erdian? Etor zaitezke hona eta azaldu? Legebiltzar-talde horretako kide batzuk Gobernu Kontseiluan zeuden garai hartan. Azaldu dezakezue? Zergatik ez zenuten egin? Gure ustez, errugbiaren antzeko politika bat izan zen: ostikada eta aurrera, eta atzetik datorrenak eraman dezala zama. Bigarrenik, enplegu-deialdi publikoaren prozesu honetan guztian, zuek (baita gainerako guztiak ere, baina baita zuek ere), Alderdi Sozialistak informazio guzti-guztia izan duzue, oso zehatza, azken xehetasuneraino. Eta deialdi horren hizkuntza-alderdiei buruzko legez besteko proposamen bat aurkeztu besterik ez duzue egin. Horrexek kezkatzen zintuzteten. Ikuspegi horretatik, gainera, akordio batera heldu ginen, eta ez genuen inolako arazorik alde horretatik. Legebiltzar honetan, proposamen hori bakarrik ekarri da eztabaidatzera, eta, gainera, akordio batera heldu ginen, eta ez dugu arazorik alde horretatik. Eta gero, hain zuzen, hemen esan denez, EITBren Administrazio Kontseiluan –han hartzen da erabakia–, zuek abstenitu egin zineten. Eta, orain, korrika eta presaka etorri zarete hona legez besteko proposamen bat aurkeztera; berriro diot, modu oportunistan, berandu eta aurreko ekintzengatiko kontzientzia politiko txarra garbitzeko asmoz. Izan ere, zuek zer proposatuko zenuketen? Enplegu-deialdi publikoan 79 postu izan balira, ados egongo zinateketen? Bai? Ez? Zer? Sozialisten proposamenaren edukiari helduz, uste dut gauza bat gaizki dagoela, eta Alderdi Popularreko bozeramaileak ere gaizki esan duela. Hau ez da EEE bat. Eta hau ez da EEE bat EEE bat langile finkoei egiten zaielako, eta hizpide ditugun lanpostuak mugagabeko ez-finkoak dira. Beraz, kontzeptualki eta praktikoki, ezinezkoa da, desegokia ez esatearren. Eta zu eskarmentu handiko legelaria zara, Llanos andrea. Horri ezin zaio EEE deitu. Hori, batetik. Bestetik, egiturazko langileak. Egiturazko langileak kudeaketa-termino bat da, ez termino juridiko bat. Berriro diot: kudeaketa-termino bat da, ez termino juridiko bat. Eta baliteke jurisprudentziaren bat izatea, baina, betiere, auzibidez aurkeztutako kasuei lotuta. Beraz, EITBko mugagabeko langile finko bat izateko, oposizio batzuk pasatu behar dira, non merezimendu-, gaitasun-, publikotasun- eta berdintasunirizpideak hartzen baitira kontuan. Baina finkoak ez direla ez dut nik esaten; halaxe adierazi zigun Surio jaunak 2010ean, bai idatziz, bai ahoz, Administrazio Kontseiluari, baina baita Legebiltzar honetan ere. Eta hitzez hitz irakurriko dizuet zer esan zuen Surio jaunak: "EITBko egiturazko lanpostuetan ez da sartuko langile finkorik langile finko gisa laneskaintza publikoak gainditu ez dituenik". Ederki! Beste bat: "Galdetu didate, halaber, ea badagoen aukerarik langile jakin batzuk EITBko egiturazko lanpostuetan sar daitezen lehiaketa-oposiziotik pasatu gabe. Guk, behintzat, ez dugu inola ere halakorik aurreikusten. EITBko sozietateetako negozio-unitateetako langile finko bat izateko, oposizio-lehiaketa publiko bateko merezimenduetatik pasatu behar da". Beraz, hau ez da EEE bat; egiturazko langileak kudeaketa-termino bat da, ez termino juridiko bat; zoritxarrez –edo badu bere azalpena–, mugagabeko ez-finkoak dira. Egiturazko langileez hitz egiten da EITBn halakorik inoiz egin ez balitz bezala. EITBk azken 35 urteak daramatza egiturazko langileak zehazten eta definitzen! Baina hori eboluziozko zerbait da, zerbait bizia, aldatzen doana. Aizue, zuek Espainiako Irrati Telebistaren egiturazko langileak definitu zenituztenean, zer gertatu zen ondoren? Zuek, sozialistok, EEE bat abiarazi zenuten, eta, ondorioz, langileen ia erdiak kalera joan ziren. Llanos andrea: Valentzia, Madril. Beraz, egiturazko langileak denborarekin zehazten dira, gauza guztiz ebolutiboa baita. Eta egungo beharrizanen azalpena, beste agiri batzuk egon badaitezke ere, enplegu-deialdi publikoaren memorian dago. Han jartzen du zer beharrizan dauden, eta, zer beharrizan dauden aztertuz, ondorio jakin bat atera da. EH Bilduk aurkeztu duen zuzenketari buruz, badaude aspektu asko…, gu ados gaude, baina bat badago, ordea, gure ikuspegitik erabat ezberdina dena, eta zuek esaten duzue hemen EITB osoan egoera ezegonkorrak bihurtu behar direla lanpostu finkoak. Hori ez da gure EITBko eredua, ez eta ikusentzunezko edo multimedia diren komunikabide publiko hainbat eta hainbatetan. Nik uste dut "pertsonalgo finkoa eta ebentualik ez" izango duela –eta ez dut ezergatik esaten, baina– Kubako Irrati Telebistak, baina Al Jazeerak horrek ere ez dauka. Lasai, ez da horregatik. Baina Kubako Irrati Telebista ez da gure eredua eta nahiz irrati telebista publikoetan nahiz pribatuetan badago betiere plantillaren zati bat malgutasunarekin kudeatu ahal behar dena. Bestela, kontutan izan behar da irrati telebistaren jarduera esparru pribatu batetan ibiltzen dela eta, lehen plantilla estrukturalari buruz nioen bezala, gauzak aldatzen joaten direla. Eta hori ez dut nik bakarrik esaten. Volveré a traer aquí lo que decía el señor Surio, y, al explicar todo esto, contestó así a una pregunta mía: "Arrazoi du Luke UribeEtxebarria jaunak esaten duenean kazetari-lanak izaera berezia duela; izan ere, bistan denez, irrati-telebista publiko bat ez da torloju-fabrika bat, eta oso sarri egin behar izaten dira ordezkapenak, eta, ziurrenik, nahiz eta Kontuen Euskal Epaitegiaren azken txostenean anomalia jakin batzuk hauteman diren, egia da ordezkapen-kopurua oso handia izango dela beti lanaren izaeragatik". Beraz, gu horrekin ez gaude ados. Tengo muchas cosas que decir y poco tiempo, pero… Llanos andreari, benetan iruditzen zait testu guztiz nahasgarri bat aurkeztu duzula, kontuan hartzen badugu zer jarrera izan dituen tradizionalki Alderdi Popularrak EITBri dagokionez. Agian harritu egingo gaituzue, gaur goizean Garoñako zentral nuklearraren gaiarekin bezala, baina ez dut uste. Berriro diot: hau ez da EEE bat, eta mugagabeak ez du finkoa esan nahi. Uste dut zuek ez ikusiarena egiten duzuela; izan ere, tradizionalki, zuek bat etorri zarete Maneiro jaunak pentsatzen duenarekin, eta, neurriratu terminoa erabiltzen duzuenean –eta erruz erabili duzue–, bene-benetako EEE batez hitz egiten duzue. Eta, tira, nire bigarren txandan azalduko dut, bistan denez, ez baitut azaldu gabe utziko, kontu honen guztiaren kudeaketa eta jatorria, eta azalduko dut, horrez gain, zergatik aldezten dugun guk jasangarritasun-irizpidea, hain justu –eta honekin bukatzen dut–, beste alderdi politiko batzuek, adibidez, Espainiako Irrati Telebistaren, Telemadriden, Valentziaren eta abarren kudeaketarekin egin dutenaren aldean.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4626
10
82
05.06.2014
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Tira, talde batzuek galdetu dute ea zergatik ekarri dugun hona ekimen hau, eta oso erraza da. Batetik, Uribe-Etxebarria jaunak esan duenez, egoki iruditu zaigulako –ez oportunista; egokia– hona ekartzea, eta, bestetik, garrantzitsua iruditzen zaigulako Legebiltzar honek bere jarrera agertzea hain garrantzitsua den gai bati buruz, hots, langile publikoak kaleratzea eta lanpostu publikoetako kontratuak deuseztatzea. Uste dugu Ganbera honek bere jarrera agertu behar duela gai horren inguruan, EITB Ganbera honen kontrolpean dagoen erakunde publiko bat baita. Horregatik, besterik gabe. Urruzuno jauna, demokrata naiz baina ez dut terrorismoa gaitzesten; ez dakit zer kontraesan den handiagoa: zuk esan didazuna, edo nik planteatu dizudana. Baina, gainera, kasu honetan, Urruzuno jauna, guk ez dugu inolako kontraesanik. Uste dugu enplegu-deialdi publiko honekin egin dena aspalditik egin dela gaizki, eta esango dizut. Iaz Radio Vitorian enplegu publikoak suntsitzen hasi zirenean, gu aurka azaldu ginen, uste baikenuen eta oraindik ere uste baitugu EITBko egiturazko langileen arazoari osoki egin behar zaiola aurre, ez zatiak hartuz. Gaur Radio Vitoria hartu dut… Zergatik? Kateko elementu ahuletako bat zela uste zen? Orain, Eusko Irratiko mugagabeko ez-finkoak hartzen ditugu… Zergatik? Kateko beste katebegi ahul bat direla uste dugulako? Guk ez diogu aurka egiten –eta behin eta berriz esan dugu– EITBk dituen beharrizan guztiak aztertzeari, EITBn behar diren gaitasun profesional guztiak aztertzeari, eta gaitasun horiek dituzten postuekin eta pertsonekin aplikatzeari. Hori ez da oraindik egin, plan estrategiko bat badago ere. Eta guk horrela egitea nahi dugu. Guk ez dugu nahi egitea gaur hemen, bihar han, eta, bien bitartean, gauza batzuk zintzilik utzi eta jendea kalean. Hori da egitea nahi ez duguna. Egin dakiola aurre gaiari bere osotasunean, ikus dezagula zer behar duen EITBk, zer egin nahi duen EITBk, eta nola aplikatuko dizkiedan gaitasunak ditudan beharrizan horiei euskal irrati-telebista publiko gisa izan behar duen zeregina betetzeko. Horixe nahi dugu, eta hor ez dago kontraesanik. Eta zuek esaten duzue: "Eta zergatik abstenitu zineten"? Bada, ez dugu esandakoaren kontrakoa egiten, Urruzuno jauna, eta ez dugu esandakoaren kontrakoa egiten, Llanos andrea. Gu abstenitu egin ginen Autonomia Erkidegoko aurrekontuan, baina horrek ez du esan nahi babestu egin genuenik; abstenitu egin ginen hemen, eta abstenitu egin ginen EITBren Administrazio Kontseiluan. Eta arrazoi berberagatik, nahiz eta Alderdi Sozialistak proposatutako kontseilarien ordezkari gisa jardun zuenak argi eta garbi utzi zuen Administrazio Kontseiluan ez zitzaigula egokia iruditzen enplegudeialdi publiko hau, horregatik abstenitu ginen, orduan egindako gauza bera egiteagatik. Zuek Autonomia Erkidegoko aurrekontuaren aurka bozkatu zenuten; aldiz, enplegu-deialdi publiko honen alde bozkatu zenuten. Non dago koherentzia? Uste dut oraingoz askoz koherenteagoak ari garela izaten gu zuek baino, adibidez. Luke Uribe-Etxebarria jaunak esan du erregulatu egin behar zirela mugagabeko kontratu ez-finkoak. Esango didazu zenbat mugagabeko kontratatu ez-finko dauden euskal Administrazioan, Administrazio orokorrean eta enpresa publikoetan? Eta zergatik hasi behar da Eusko Irratitik? Eusko Irratia da orain elementu gakoa, honen guztiaren sabaia? Premiazkoa al da, oraindik definituta ez dauzkagunean EITBko langileak, oraindik ez dakigunean zer nahi dugun, edo oraindik ez dakitenean zer nahi duten enpresa hori zuzentzen dutenek? Hortik hasi behar dugu? Guk nahi dugu… Eta horregatik egin diogu aurka enplegu-deialdi publiko honi. Esan ditut arrazoiak: 79 langile kaleratzen dira, 30 lanpostu publiko gutxiago –iaz beste hamar izan ziren–, ziurgabetasun juridikoa, lan-gatazka, eta ematen den zerbitzu publikoaren gaitasuna murrizten da. Bost arrazoi horiengatik gaude honen aurka. Orduan, erregulatu egin behar dela? Hitz egin dezagun osoki erregulatzeaz! EITBko langileetan aldaketak egin behar direla? Egin ditzagun aldaketak! Baina ez gaitezen hasi katetik ahulentzat jotzen ditugun edo norbaitek ahulentzat jotzen dituen katebegietatik, pertsonei kalte eg iten ari baikara, izen-abizenak dituzten pertsonei, beren lanpostua suntsitu egingo dela ikusten duten pertsonei. Eta guk horixe saihestu nahi dugu, eta, batez ere, ez dugu nahi hori zorroztasunik gabe egitea eta gauzei ausardiaz ez ekitea, baizik eta zorroztasunez egitea nahi dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4627
10
82
05.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Ez zaitez haserretu, Unzalu jauna, ez baitizut nik bakarrik esan; talde gehiagok ere esan dizute! Zuk ez zenion aurka egin LEPari, ez zenion aurka egin, abstenitu egin zineten. Abstenitu egin zineten. Gero iruditu zaizue ez zenutela asmatu erabaki harekin, eta hona ekarri duzue ekimena? Oso ondo iruditzen zaigu, eta, esan dizut, ordezko proposamen bat aurkeztu dudan arren guri egokiak direla iruditzen zaigun bi puntuekin, zurearen alde bozkatuko dut, baina horrela da. Eta, hemen, funtsezko hiru gai daude. Bata, enplegu publikoaren gaia; bestea, euskararen gaia; eta, hirugarrena, langile horien egoera zehatzaren gaia. Horiek dira hiru gaiak. Zuek, Bilduko ordezkariok, euskara lehenesten duzue langileen egoeraren aldean. Hala da, zeuk esan duzu. Zuentzat funtsezkoena da euskalduntze-plan bat proposatu izana, alegia, lanpostu guztiek hizkuntza-eskakizuna izatea. Bien. Zuei edozer gauza aurpegiratu dakizueke, gauza batzuetan argitasun falta izan ezik, eta, gai honetan, argi duzue eta argi esan duzue: euskara pertsona horien lan-egoeraren gainetik. Hala da. Baina gauza bat esan nahi dizut: ez zaitezte eskandalizatu beste une batzuetan enplegu publikoaz ari garenean, hemen enplegu publikoa galtzen ari baita. Enplegu publikoa galtzen ari da, eta hala da. Euskara-eskakizunean irabaziko da, jakina, lanpostu guztiek izango dute hizkuntza-eskakizuna, baina enplegu publikoa galtzen ari da. Beraz, beste une batzuetan, zuek enplegu publikoa galtzeaz edo ez galtzeaz hitz egiten duzuenean, kontuan izan hau. Eta, gero, langileen egoera dago. Hara, UribeEtxebarria jauna, ez dakit legelari ospetsua naizen ala ez. Termino juridikoak epaitegietarako dira, eta zuk nahi duzuna esan diezadakezu; ez dakit EEE bat den ala ez den EEE bat, baina enplegua murriztea da. Izan ere, une honetara arte lanean ari diren pertsona batzuk kalera doaz. Izan ere, nik zuzenean galdetu nion zuzendariari, eta, ez badute azterketa gainditzen, kalera doaz; hala da. Eta, gainera, 30 lagun joango dira kalera, hain justu, dauden baino lanpostu gutxiagorako egingo baita deialdia. Deitu iezaiozu EEE edo deitu iezaiozu nahi duzun bezala, deitu iezaiozu nahi duzun bezala termino juridikotan, baina kalera doaz, beren enplegua galduko dute. Eta esan dizut: ez zen haien ardura nola sartuak ziren, ea berdintasun-, merezimendu- eta gaitasunirizpideekin sartu ziren. Eta nik ez dakit beharrizanak eta egiturazko langileak terminoak, zeinak termino juridikoak baitira, bistan denez, eta erabaki egingo baitira, eta une jakin batean Lan Ikuskaritzak erabaki egin baitzuen… Baina modu irregularrean egiten zen: egiturazko lanpostuak, irratiko egiturazko beharrizanak betetzea lortzeko, bitartekotasun-egoera irregular batean zeuden pertsona batzuk. Eta, hemen –eta hori gertatzen da egoera juridiko askotan–, zera esan zuen Lan Ikuskaritzak: "Ez; egunero egiten den lan bat egiten badute, erakundearen egiturazko beharrizan bat dena, ez da bitarteko zerbait". Beraz, erregulatuta daude. Erregulatuta daude, Uribe-Etxebarria jauna. Zuek hizkuntza-eskakizunak jarri nahi dizkiozue, eta murriztu. Izan ere, begira, badakizu zer gertatzen zaion Euzko Alderdi Jeltzaleari eta zer gertatzen zaion Eusko Jaurlaritza honi? Babestuta egon nahi duela; une gozoetan hor egon nahi duela, baina une latzetan inoiz ez. Eta gobernatzea da erabakiak hartzea, eta, langileak berregituratu egin behar badira, beste telebista batzuetan egin den bezala, berregituratu egiten dira. Baina esan egiten da, eta kritikei aurre egin behar zaie. Esaten da: "Ez dago nahikoa funts publiko langile hauek mantentzeko". Y se dice. Eta ausarta izan behar da. Hori baita gobernatzea, batzuetan gustatzen ez diren erabakiak hartzea, baina esan egiten dira. Baina ezin da egin zuek nahi duzuena: "Ez, enplegu publikoaren eskaintza bat egingo dut", eta, gainera, badirudi enplegua sortzen duzuela. Ezetz, enplegua suntsitzen ari zaretela! Jendea kalera botatzen ari zaretela! Jende hori, gainera, ez dakit nola sartu zen, baina hori ez da haien errua, eta egoera hori denbora luzez mantendu zen, denbora luzez, eta ez zenuten egoera erregulatu, ez batzuek, ez besteek; ez zenuten erregulatu. Eta haiek, orain, kalera doaz. Hori bai, lanpostu berriak lehen zeudenak baino gutxiago dira, eta euskara-eskakizuna dute; hori bai. Baina jende hori, kalean. Jende hori, kalean. Baina esan ezazue horrela: une honetan euskal diru-kutxa publikoek duten diruarekin, EITBren beharrizanekin, langileak birdimentsionatu egin behar dira, aztertu egin behar da zer gastu dituen EITB erakundeak, eta, horren arabera, ikusi behar da ekoiztetxeekiko kontratuak behar diren ala ez, langile guztiak behar diren ala ez. Baina esan egin behar da; ausarta izan behar da. Egin ezin dena da, esan bezala, zuen burua babestuta eduki, hori nahi baituzue, eta, gainera, LEP batez mozorrotu. Ezetz! Deitu iezaiozu EEE; deitu iezaiozu nahi duzun bezala. Jendea kalera botako duzue, eta lehen zenituzten baino langile gutxiagorekin geratuko zarete. Eta esan ezazue argi eta garbi. Ez iezadazu jarri berriz Espainiako Telebistaren edo ez-dakit-nongo telebistaren adibidea. Ez! Jakina, arazoak izan dituzte, eta protestak izan dituzte. Baita zuek ere. Izan ere, nahi duzuena esan dezakezue, baina langileak ez dira inozoak.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4628
10
82
05.06.2014
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, honekin bukatuko dut, presidente andrea. Ardura egozten ari zarete zuen kudeaketa txarraren errua ez dutenei. Onar itzazue hutsegiteak. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4629
10
82
05.06.2014
URRUZUNO URRESTI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Oso labur, Uribe-Etxebarria jaunari. Ez dakit nondik atera duen guk gure legez bestekoan enplegu ebentualik kontenplatzen ez dugunik, agian, trikimailu bat izan da Kubarena ateratzeko, topiko bat asteak joan, asteak etorri ateratzen dena eta agian beharko zenuke horretara jotzea: Kuba, Venezuela, Corea del Norte, baina, beno, sin más. Llanos andreari esan behar diodana da euskara guretzat printzipioa dela, oinarrizko kontu bat. Eta lehen ere esan dut, Radio Euskadin eta Radio Vitorian lehen aldiz eskatzen da euskaraz jakitea, eta hori da guretzat enplegu deialdi publiko honetan zerbait lortu baldin bada, aipatzea merezi duena. Horrek ez du esan nahi kontratazioen gainetik eta enpleguaren gainetik jartzen dugunik; gehienez, maila berean kokatzen ditugu. Kontua da hemen urteetan zehar euskara azpibaloratu egin dela, eta hori hala da eta badakigu. EITBn gaur egunean daude kazetariak, eta kazetariak ez direnak, euskaraz ez dakitenak. Eta guretzat hori da onartezina dena. Lehen ere esan dut: euskal hedabide publikoa. Guretzat –eta aurrerantzean ere hala defendituko dugu gure esku dagoen heinean–, hori derrigorrezko baldintza izan beharko da. Beste alde batetik, ez da ERE bat, ez da ERE bat. Uste dugu enplegua egonkortu egiten dela eta, beste alde batetik, momentu konkreturen batean egon daitezkeen beste intentzio batzuei, zeren eta intentzio horiek beste leku batzuetan, EITBn, EITBko enpresa diferenteetan, administrazioak barne biltzen dituen beste esparruetan, legealdi honetan behin eta berriz ikusten ari gara... Beraz, guretzat, akordio honek, lehenik eta behin, abiapuntu gisa 49 lanpostuetan gehi 8 errelebo-kontratuetan enplegua egonkortu egiten du, eta prozesu hau bukatu bezain laster konpromiso bat dago –ikusiko dugu betetzen den, eta guk gure ahalegin guztiak egingo ditugu hala izan dadin–, konpromiso bat dago guztion artean erabakitzeko, behingoz…, zeren eta hemen daukagun beste arazo bat hori da, momentu honetan daukagun beste arazo bat hori da, hau izan dela –ez dut adjektiborik jarriko–, hau izan dela bakoitzak nahi duena egiten duen etxe bat eta hemen egon direla sarbideak, egon direla kontratazioak, egon direla laguntxoei mesedeak, bada, agintariek nahi haina. Orduan, behingoz, hemen egon behar da konpromiso zehatz bat zuzendaritzaren aldetik EITB osoan, baina ez EITB osoan, baizik eta EITBko enpresa bakoitzean plantilla estrukturala izan behar denaren definizio zehatza. Eta uste dugu konpromiso hori, behinik behin, oraingo honetan jaso egiten dela, eta horrek nolabaiteko eremu bat, aukera bat zabaltzen digu guztioi –baita langileei ere– eztabaidatzeko, adosteko, borrokatzeko EITBko plantilla estrukturala izan behar denaz. Bukatzeko, esan nahi dut prozesu honetan guztian mantendu izan dugun posizioa nolabait jasotzen duen osoko zuzenketa bat aurkeztu dugula hiru ardatzen baitan, eta berriro ere errepikatuko dut zeintzuk diren ardatz horiek: lehenik eta behin, kontratazio guztiak era objektibo eta gardenaz berdintasunean; bigarrenez, euskara, oinarrizko printzipioa (kazetaria euskalduna izatea ez da soilik produktua euskaraz egin behar delako, horrek atzean sustrai eta oinarri sendoagoak, atze handiago bat du bere baitan); eta hirugarrenik, lanpostuen erregularizazio eta egonkortzea, momentu honetan egoera transitorio irregular batean zeuden 72 postuetatik 57 egonkortu egiten direlako. Besterik gabe, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4630
10
82
05.06.2014
URIBE ETXEBARRIA APALATEGI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Urruzuno jauna, zuk zure testuan erabiltzen duzu "egoera ezegonkorra", eta nik imajinatzen dut ebentualak ez direla egonkorrak. Beraz, guk horrela ulertu dugu eta horregatik komentatu dizut komentatu dizudana. Llanos andrea, ez da ausardia-kontua; paperak irakurtzea da kontua. Irakurri duzu memoria? Irakurri duzu Administrazio Kontseiluaren erabakia? Nik badakit batuketak eta kenketak egiten, horixe badakigula, baina zein zen beste aukera? 79 kalera botatzea eta enplegu-deialdi publikorik ez egitea? Ez! Urruzuno jaunak esan duenez, oso egoera zaila da, eta gu, bistan denez, jakitun gara, baina hor enplegu egonkor gehiago egongo da etorkizunari begira. Enplegudeialdi publiko honekin, enplegu egonkor gehiago egongo da. Eta ez dakit Alderdi Popularraren teoria berri bat ote den, ez dakit Montoro jaunak onartuko ote duen, baina mugagabeko ez-finkoak erregulatuta daudela, eta, tira, politikoki badirudi finkoak bezalakoak direla… Ez dakit; esan iezaiozu. Madril, Valentzia, Espainiako Irrati Telebista aipatzen ditugunean, aipatzen ditugu, hain justu, han ez zirelako erakundeak modu jasangarrian kudeatu. Horixe egin nahi dugu, eta begira zein izan den emaitza. Eta ez ditut Valentziako, Madrilgo eta Espainiako Irrati Telebistako xehetasun gehiago emango, ez baitut denborarik izango. Nolanahi ere, hori nahi dugu guk. Unzalu jauna, berriz ere aurreko zuzendari nagusiaren hitzak. Surio jaunak zera esan zuen 2011ko ekainaren 29an, zehazki "Boulevard" saioan: "Asko aldatu da egoera; murrizketak direla eta, birdefinitu eta birpentsatu egin behar da eredu publikoa. Jada ezer ez da izango lehen bezala; saiatu behar dugu ez diezaion eragin kalitateko telebista edo irrati-telebista bati. Eztabaida sakona dago jasangarritasunari buruz, eta arrazionaltasunez egin behar da, EITB pin-pan-pun bihurtu gabe". Eta elkarrizketa hartan bertan gaineratu zuen: "Egitura-gastuak ere ezin dira handitu, eta arazo bihurtu dira, are gehiago merkataritzako kontratuak lan-kontratu bihurtu ondoren, hori hipoteka bat baita". Eta esan zuen, orobat, negoziatzen ari zela –ez dakit Kulturako sailburuarekin edo orduko Herri Administrazioko sailburuarekin– LEP bat egitea. Nondik dator hori guztia? Hori 2003. urtetik dator. Por cierto, Andoni Ortuzar hemen egon zen eta hau guztia azaldu zuen, agerraldi bat egin zuen eta azaldu zuen. 2003an, Ortuzar jaunarekin, hain zuzen, beste modu batera interpretatzen hasi ziren EITBren zuzendaritza nagusian obra-kontratuak, askoz modu gogorragoan, askoz modu murriztaileagoan, eta, orduan, Ortuzar jaunak egoerari aurre egin eta irtenbide bat bilatu zuen –pentsatzen dugu beste batzuek ez dutela halakorik egin–. Hiru aukera zeuden: LEP bat antolatzea –une hartan ezinezkoa zen–, irratirako zerbitzuak ekoiztetxeetan kontratatzea –telebistan ohikoagoa da; irratian, ez hainbeste–, edo, besterik gabe, kalera botatzea. Orduan, zuzendaritza nagusiak, Ortuzar jauna buru zuela, pertsona horiek guztiak kontratatu zituen, merkataritzako kontratuak eginez. Bazeuden aurrekariak; irtenbide bat bilatu zen. Orduko zuzendaritza nagusia egoera berri batera egokitu zen, adostasunarekin, eta oso emaitza onak eman zituen –eta behin baino gehiagotan aipatu ditut hemen urrezko Q-a eta abar–. Adostasuna lortu zen, inork ez zuen eragozpenik jarri, denen aurrean egin zen, eta ez dut irakurri gabe utziko legebiltzar-talde batzuek esan zutena. "Ortuzar jaunaren azalpenak eskertu nahi ditut", esan zuen Celaá andreak eragiketa horren xehetasun guztiak azaltzeko Legebiltzar honetan egin zuen agerraldiaren ondoren. Jon Salaberria, Jon Salaberria parlamentariak: "Ez dut uste arazo laboral baten aurrean aurkitzen garenik, eta eskaini duzun informazioa ere eskaini duzun bezala nik eskertu egiten dut". El parlamentario Jon Salaberria: "No creo que estemos ante un problema laboral, y la información que ha ofrecido usted, tal y como la ha ofrecido, yo la agradezco". Beraz, erakunde-sail guztiek, administrazio-sail guztiek, sindikatu guztiek, langile guztiek eta lanhitzarmenak berak izan zuten eragiketa horren guztiaren berri, eta ez zen arazorik izan bost urte luzetan. Kasualitateei dagokienez –ez dit denbora asko ematen, baina horiek ere ez ditut utziko esan gabe–, lehena, Surio jaunaren aurreko zuzendaritza 2009ko uztailean iritsi zen, eta, handik egun gutxira, lanikuskaritza bat. Ikuskaritza hura ez zuen inork eskatu, baizik eta bere borondatez egin zen. Lehenengo bitxikeria. Muchas casualidades. Kasualitate asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4631
10
82
05.06.2014
URIBE ETXEBARRIA APALATEGI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… inortxok ere ez zuela zalantzan jarri obra-kontratu haiek erregulatzea eta merkataritzako kontratu bihurtzea, inortxok ere ez, eta honek guztiak erakusten duela, hain zuzen, erakundea jasangarri izateko politika bat egin behar dela, eguneroko erronkei aurre eginez baina etorkizunari begiratuz. Izan ere, irrati-telebistako erakunde bat eta multimedia-zerbitzu bat da, besteak beste, eta bizirik dago… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4632
10
82
05.06.2014
URIBE ETXEBARRIA APALATEGI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai. … etengabe eboluzionatzen ari da, eta ez da zerbait estatikoa. Beraz, egoeretara egokitzen jakin behar da. Eta horretan ari da egungo Zuzendaritza Nagusia.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4633
10
82
05.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, puntuz puntu bozkatzeko eskatu nuke, mesedez. Batetik, lehenengo puntua, eta, bestetik, jatorrizko ekimenaren hurrengo biak.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4634
10
82
05.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, lan-eskaintza publiko baten bitartez EITBn lanpostuak ezabatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4635
10
82
05.06.2014
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, lehendakaria…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4636
10
82
05.06.2014
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Barkatu. Eskerrik asko, presidente andrea, lehendakaria, sailburuok, legebiltzarkideok. Aurreko legealdian Alderdi Popularrak proposatutako ekintzaileen eta enpresa txikien aldeko ekimen bat, lege bat, hain zuzen ere, aurrera atera zen, eta lege horren helburua ekintzaileen jarduerei errekonozimendu soziala ematea zen, alde batetik, bestalde, ekimen enpresarialak sustatzea eta proposamen zehatzak ere bideratzea ere ekintzaileentzat. (Murmullos) La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4637
10
82
05.06.2014
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Alde Popularrean pentsatzen genuen eta horregatik aurkeztu genuen lege proposamen hori, azkenean aprobatu zena Legebiltzar honetan, ekintzaileak bai arlo ekonomikoan eta sozialean, garapenerako oinarriak direla. (Berbotsa) La propia…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4638
10
82
05.06.2014
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Sailburuak berak Ekintzailetza Planaren aurkezpenean esan zuen ekin- tzailetza –ikaskuntza, deitu nahi diogun bezala– Euskadiko ekonomiaren palanketako bat, oinarrietako bat izan dela. Pensamos que tenemos que pasar de las palabras a los hechos, y que especialmente este Gobierno tiene que pasar de las palabras a los hechos. Gai honetan, hitzetatik ekintzetara pasatu behar da. El pasado 15 de abril, se presentó en la comisión el Plan de Emprendedores. Joan den apirilaren 15ean, Jarduera Ekintzaileari Laguntzeko Plana onartu zen, edo, hobeto esanda, aurkeztu zen lehendabizi, eta, azkenean –azkenean diot–, Ekintzaileen Legearen 13. artikulua bete zen. Izan ere, Ekintzaileen Legeak aurreikusten zuen urtero ekintzaileei buruzko plan bat onartuko zela, eta hori zen lehenengo plana; beraz, bi urteko atzerapenarekin onartu da Euskadiko ekintzailetzari laguntzeko lehenengo plana. Aipatu berri dudan adibideak argi eta garbi erakusten du lege hori ez dela bete, eta ez dira gauzatu haren aurreikuspenetako asko, bereziki plan honi buruzkoa –esan bezala, bi urteko atzerapenarekin onartu da–. Ekintzaileentzako laguntzei dagokienez, bi laguntza-deialdi onartu ziren 2013ko urriaren 17ko bi ebazpenen arabera: bata, enpresa-ideia berriak sustatzen dituztenen aldekoa, eta, bestea, enpresa-jarduera berriak martxan jartzeari buruzkoa. Biak sartzen ziren tokiko ekintzailetza-proiektuen barruan, tokiko erakunde laguntzaileen esku-hartzearekin. Lehenengoa, enpresa-ideia berriak sustatzen dituztenen aldekoa, 300.000 eurokoa zen, 1.500 euro bakoitzeko, eta jarduerek gutxienez hiru hilabeteko iraupena izan behar zuten, eta azaroaren 30a baino lehenago hasi behar ziren. Erakunde laguntzaileek hamar egun balioduneko epea zuten eskaerak aurkezteko, eta laguntza horiek jaso nahi zituztenek bost eguneko epea zuten eskaera egiteko. Laguntza horiek atzeratu egin dira, eta lehenengo deialdi horretan aurreikusitako laguntzak berandu ordaindu dira. Bigarren deialdiari dagokionez (enpresa-jarduerak martxan jartzea bultzatzeko laguntzak), zenbatekoa 500.000 eurokoa zen, eta jarduerak hiru hilabetez egin behar ziren, azaroaren 30a baino lehen. Laguntza horiek jasotzeko baldintza –lehen ez dut esan– langabezian egotea zen. Erakunde laguntzaileek hamar eguneko epea zuten beren proiektuak aurkeztea eskatzeko, eta laguntza horiek jaso nahi zituztenek bost eguneko epea zuten eskaera egiteko. Eta egia da dirulaguntza hori bi epetan ordaindu zitekeela, 1.500 euro pertsonako. Laguntza horiek ere berandu ordaindu dira –hala aitortu du Lanbidek–, eta, gainera, komunikabide batean agertu zenez, barkamena eskatu zitzaien kaltetuei, eta adierazi zen arazoak izan zirela tramitazioan. Egia esan, laguntza horiek atzeratu eta atzeratu egin dira. Lehenengo deialdiari buruzko ekimena aurkeztu zenean, Talde Popularrak zuzenean eskatu zuen ordaindu zedila…, Eusko Jaurlaritzak, zehazki Lanbidek, ordaindu zitzala berehala ordaintzeke zeuden zenbatekoak, 2013ko urriaren 17ko ebazpenean jasotakoak. A zer kasualitatea: aipatu dudan lehenengo deialdi horri zegozkion laguntzak ordaindu ziren Alderdi Popularraren ekimena aurkeztu eta handik egun batzuetara. Uste dugu gai honetan nahasmena dagoela, eta horren erakusgarri da egun berean antzeko bi ebazpen onartu zirela, helburu gutxi-asko bertsuetarako. Bestalde, uste dugu bi ebazpenetan, laguntza horien bi deialdietan aurreikusitako epeak kateatu egin direla argi eta garbi, eta, horren ondorioz, tokiko erakunde laguntzaileek eta eskatzaileek korrika eta presaka ibili behar izan dute. Horrez gain, Eusko Jaurlaritzaren ordainketak atzeratu egin dira, eta horrek kalte nabarmena egin die herritarrei. Batez ere hizpide dugun kasu honetan (proiektu jakinetarako laguntza jakinak, enpresa-proiektuak edo negozio bat jartzeko ideiak martxan jartzeko laguntzak), gastu gehiegi egin behar dira, izapide gehiegi egin behar dira, eta horregatik uste dugu erraztu egin behar genizkiela gauzak, edo, hobeto esanda, Jaurlaritzak erraztu egin behar zizkiela gauzak, eta, batez ere, azkarrago ordaindu behar zituela laguntza horiek. Atzerapena nabarmena izan da, eta, berriro diot, tokiko erakundeek eta eskatzaileek korrika eta presaka ibili behar izan dute, ikusten baitzuten epeak oso estuak zirela, baina Eusko Jaurlaritzak ez du presarik izan ordaintzeko. Alderdi Popularrak behin eta berriz salatu du laguntza horiek ordaintzeko atzerapena, baita tokiko erakundeei zuzendutako planean ere –horren ekimena laster eztabaidatuko dugu–. Zegokion ekimena aurkeztu ondoren, ordainketa egin zen, 16 milioi eurokoa. Baina, esan dudanez, Talde Popularrak –eta lehendakaria gaur hemen dagoenez, Ganbera honetan, une honetan esan nahi dut, eta aurrez aurre esateko aukera dugunez– berriro eskatzen dizkio Jaurlaritza honi lidergoa eta enplegu-politikekiko konpromisoa, lehendakari jauna, zeren krisi ekonomikoa eta Euskadiko enplegua –hobeto esanda, langabezia– herritarren lehenengo kezka dira. Hori da euskal herritarren lehenengo arazoa, eta berriro eskatzen dizugu politika global bat, epe ertainekoa eta luzekoa, presa handiegia ikusten baitugu Jaurlaritza honetan enplegu-politikei dagokienez. Koordinazio falta ikusten dugu; aurkezten zaizkigun planetan moztu eta itsatsitako politika gehiegi ikusten ditugu. Ikusten dugu epeak elkartu egiten direla, atzerapenak kateatu egiten direla, baina laguntza horiek guztiz lehentasunezkoak izan behar lukete. 2014ko laguntzei buruz ez dakigu ezer. Ez dakigu ezer. Espero dugu, bi deialdi horiei dagozkien zenbatekoak ordaindu direnez edo ordaintzen ari direnez, azkar egingo duzuela 2014rako aurreikusitako laguntzen deialdia. Eskerrak eman nahi dizkiet gaur Ganbera honetan akordio bat aldeztuko duten taldeei, haien puntuek etxeko lanak jartzen baitizkiote Jaurlaritza honi gai honetan, zeina, bistan denez, euskal herritarren lehenengo kezka baita. Eta 2014ko deialdiei dagokienez, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu egin dezala 2014ko ekitaldiari dagozkion laguntzen deialdia bilkura-aldi hau amaitu baino lehen. Alegia, ez dugu atzerapen handiagorik nahi, lehendakari jauna. 2014ko ekitaldiari dagozkion deialdiak bilkura-aldi hau amaitu baino lehen ikusi nahi ditugu. Bestalde, esan dudanez epeak kateatu egiten direla, oso estuak direla –erakunde laguntzaileak homologatzeko epea hamar egunekoa zen, eta laguntza horiek jaso nahi zituztenek bost eguneko epea zuten eskaerak aurkezteko–, bigarren puntuan planteatzen dugu erakunde laguntzaileak homologatzeko zein eskaerak aurkezteko epea gutxienez hogeita hamar egunekoa izatea. Uste dugu arrazoizko epea dela, eta kontuan har daitekeela. Nahi dugu, halaber, tutorizazio-epea malguagoa izatea, hura ere aurkeztu daitekeen proiektu jakina kontuan hartuta. Eta nahi dugu, orobat, Eusko Jaurlaritzak laguntzak ordaintzea haiek onartu eta hilabeteko epean, eta ez daitezela gertatu lau, bost edo sei hilabeteko atzerapenak, ikusten ari garenez, deialdi horietan aurreikusitako laguntzak ordaintzean. Akordio honetan jasotzen den beste puntu batean eskatzen dugu jardueretarako eta ideietarako aurrekontu-sailak lotuta egotea, horietako batean erabili ezin dena bestean erabili ahal izan dadin, hau da, lotura bat egon dadin laguntzen artean eta eskaera guztiak ase ahal izan daitezen. Eta, azkenik, eskatzen dugu har daitezela kontuan eskaerak aztertzean eskualde bakoitzeko beharrak eta ezaugarriak. Uste dugu akordio hau behar-beharrezkoa dela Eusko Jaurlaritzaren jarrera ikusirik; izan ere, laguntza jakinetarako deialdiak egiten ditu, kasu honetan ekintzaileei zuzenduak, eta denok harro esaten dugu gure ekonomiaren motorra direla, baina, gero, ez gara ekintzetara pasatzen, lehendakari jauna, eta ikusten dugu dagozkion zenbatekoak ordaindu behar direnean nabarmen atzeratzen direla. Atzerapen nabarmen hori Ganbera honetako oposizioko talde gehienek salatu dugu, guztiek ez esateagatik. Beraz, uste dut aukera ona dela Jaurlaritza honi etxeko lanak jartzeko, 2014ko ekitaldiari dagozkion laguntzak atera daitezen, eta berriro gerta ez daitezen 2013ko deialdiarekin lotu ditudan gertakariak. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4639
10
82
05.06.2014
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, mahaiburu andrea, eta arratsalde on denoi. Gaur Euskal Talde Popularrak eztabaidara ekarri digun gaia lotuta dago enplegua sortzeko Eusko Jaurlaritzaren enplegu planetik bideratzen diren dirulaguntzekin. Dakizuenez, EH Bildu oso kritikoa izan da enplegu plan horiekin eta legez besteko proposamen horretan aipatzen den programarekin. EH Bildutik argi adierazi dugu programa horiek ez datozela bat gure ereduarekin, uste dugulako eskualdeko planak bere orokortasunean diseinatu behar direla, eskualde bakoitzean eragile sozio-ekonomiko guztiekin diseinatu behar diren planetan oinarritutako plangintzak izan behar direla, alegia, eta esan dudan bezala, bere orokortasunean landu behar direla lurralde antolamenduaren ezaugarriekin, eskualde bakoitzeko ezaugarri eta beharrak kontutan hartzen. Eta horregatik sartu genuen gure zuzenketa; erakunde arteko ekintzailetasun planaren aurkezpenean ere oso antzekoa, ildo beretik zihoan ebazpen bat sartu genuen, eta onartu egin zen ebazpen bera. Beraz, espero dugu ebazpen hura betetzea eta hemendik aurrera ekintzailetasuna sustatzeko laguntzak oro har eta zehazki ekintzailetasunerako dirulaguntzak kontuan hartuko den baldintza izatea. Hala ere, eta gaurko proposamenera bueltatuz, talde proposatzaileak adierazi duen bezala, dirulaguntza horiek berandu heldu dira, bai ekintzailetasuna sustatzeari dagokionean eta baita kontratazioak sustatzeko dirulaguntzei dagokienean ere. Eta esan dudan bezala, programa horrek erregulatzen duen arauak dioenarekin ez gatoz bat; batez ere, azken horiek, kontratazioak sustatzeko bideratzen direnak, aldi baterako kontratuak sustatzen dituztelako. Hala ere, uste dugu, behintzat, dagoena aldatu arte dagoen dirulaguntza apurra epeetan bideratu behar dela. Aurreko bozeramaileak azaldu duen bezala, badakigu jada zati bat ordainduta dagoela eta justifikaziorako epea luzatu dela, eta orain sortzen zaigun zalantza da 2014ko erresoluzioa noiz aterako den, 2013koa itxi arte itxarongo den ala ez. Susmoa dugu 2014ko deialdia eman gabe geratzeko arriskua dagoela. Ikusten dugu erdibideko proposamenean gai horri heltzen zaiola, eta 2014ko erresoluzioa lehenbailehen argitaratzea eskatzen du; hala, 2014ko dirulaguntzak ere bermatuko lirateke. Berriro ere errepikatu nahiko genuke, guretzako garrantzitsua delako, baldintzak errebisatzea ezinbestekoa dela dirulaguntza horiek arautzen dituen erresoluzioan. Adibidez, eskualdeko planei lotuta dagoenez eta, gure ustez, plan horiek plan estrategikoak edo epe luzeko iraupenekoak izan behar direnez, uste dugu epe labur batean oso labur ixten diren deialdiak izan ordez, deialdi irekiak edo, gutxienez, lau urteko deialdian egin beharko liratekeela. Gehiegi zailtzen zaie, bestela, ekintzaileei jarduerak martxan jartzeko aukera. Askotan era fortzatu batean abian jartzen dute proiektua, ildo guztiak landu edo itxi gabe. Beste adibide bat da langabezian egon behar izatea programa horretan parte hartzeko baldintza dela, eta hau ekintzailetasun kulturarekin kontrajarria den neurria da. Y esto también está ocurriendo. Entendemos que es algo que va en contradicción con la difusión o con la intención o el objetivo de la sensibilización hacia la cultura emprendedora, porque se están dando casos en los que realmente hay personas emprendedoras que desde todos los puntos de vista desarrollan planes de negocio, es decir, los tres puntos de vista, que tanto social como económica o financieramente son proyectos viables, pero por no poder cumplir, o porque no se encuentran en situación de desempleo, pues, no pueden optar a estas ayudas. Y esto también entendemos que va un poco en esa contradicción. Y además, aunque estén trabajando por cuenta ajena, si dejan un trabajo para emprender su propio negocio, a la vez también hay otro puesto, que ya sabemos cómo están ahora las cosas, pero de alguna forma puede crear otro puesto de trabajo. Eta horiek bi adibide baino ez dira, alboratu behar den eredua dela adierazteko. Centrándome en la enmienda transaccionada, solicitaríamos la votación por puntos. En el primer punto votaríamos a favor, por lo que ya he comentado anteriormente: al final se le está instando al Gobierno a que publique ya la siguiente convocatoria, y, bueno, con ese tema estamos de acuerdo. Luego, en el punto 2 nos abstendríamos, también un poco por ir en coherencia con lo que he comentado. Nos parece que estas convocatorias tendrían que ser abiertas, de cara a mayor plazo, y que al final sí que encorseta un poco el tema del plazo. Sí es verdad que estos treinta días mejoran lo existente, pero, bueno, nos sigue pareciendo muy insuficiente, y por ese motivo en ese punto nos abstendríamos. Respecto al punto 3 y al punto 4 también votaríamos a favor, en el punto 5 también. Y respecto al punto sexto, bueno, pues, dado que también incorpora parte de la esencia de nuestra enmienda, he visto que ha habido también voluntad tanto por el punto proponente como por el otro grupo enmendante, y agradecemos también por incorporar esa parte de nuestra enmienda. Entonces, bueno, por supuesto que en ese punto también votaríamos a favor. Eta momentuz, hori. Besterik gabe, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4640
10
82
05.06.2014
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Hain zuzen, ekimen honen proposamen-atala, laguntza horiek ordaintzeko eskatzen zuena, handik egun gutxira konpondu zen, eta horrek, nolabait esatearren, lekuz kanpo edo garaiz kanpo uzten zuen ekimena. Hala ere, nik eskertzen dizut, Garrido andrea, ekimena mantendu izana, aukera ematen baitigu, jakina, beste behin, eta behar adina, eztabaidatzeko nola ari diren gauzatzen eta garatzen enplegu-politikak. Gainera, horrek bidea ematen du, hain zuzen, Legebiltzar honen berezko jarduna gauzatzea ahalbidetzen duten akordioak lortu ahal izan daitezen: gobernu-jarduna kontrolatzea eta bultzatzea. Hain zuzen, urriaren 17an, Lanbideko zuzendari nagusiak hiru ebazpen eman zituen: bata, enplegua sustatzeko tokiko ekintzetarako; bestea, tokiko ekintzailetza-proiektuen barruko enpresa-jardueretarako; eta, azkena, enpresa-ideia berriak sustatzen dituztenentzat. Aitortu behar dizuet hiru deialdi horiek nahasi egin nindutela, eta zuzenketa aurkeztu nuen beste gauza bat zelakoan; baina, bestalde, uste dut nahasmen hori logikoa zela, lehen orrialdeak edo aurkezpenak langabeei ekintzailetzarako laguntzak berehala ordaintzeaz bakarrik hitz egiten baitzuen. Izenburu horrekin, gainerakoa irakurri gabe, nahasi egin nin- tzen; baina, dena den, horrek ez du asko axola, proposamena egin duenak planteatu duenaz hitz egingo baitugu orain hemen: laguntzak oso berandu ordaindu direla. Egia da sailburu jaunak atzerapena aitortu zuela batzordean, eta hori bere alde du, uste baitut zintzotasuna beti dela bertute bat; hala ere, kontzientzia-azterketa egin ondoren, ontzeko asmoa ere behar da. Eta adostu dugun zuzenketaren helburua da, hain zuzen, Jaurlaritzari eskatzea politika horiek, zehazki politika hauek, eta programa horiek –orain ekintzailetzari helduko diogu– azkarragoak izan daitezela, deialdiak arazorik gabe egin daitezen, 2014ko ekitaldiaren kontura, bilkura-aldiari geratzen zaion denboran, eta, bestalde, luza dadila epea eskatzaileek edo erakunde laguntzaileek denbora gehiago izan dezaten eskaera egiteko, gehiago hausnar dezaten, eta, azken batean, ez daitezen presaka ibili, itxuraz kasuren batean ibili diren bezala. Horregatik esaten dugu egin daitezela berehala 2014ko deialdiak; ez dezagun itxaron urrira edo azarora arte, orduan gehiago luzatzen baitira, eta, azkenean, aurrekontu-ekitaldiak eta gobernu-ekintzak ez baitatoz bat. Eta, gure ustez, enplegua nik uste talde politiko guztien lehentasunetako bat izanik, baina batez ere Jaurlaritzako alderdiarena, haren programan ere sutsuki esaten baitzuen (lehentasuna, lehenengo lehentasuna), tira, bada, lehenengo lehentasuna arintasun handiagorekin erakutsi behar da. Badakit zailtasun edo arazoren bat egongo zela ziurrenik –gertatzen dira horrelakoak–, eta, hortaz, hau ez da inola ere erantzuki bat; izan ere, esan dudanez, adarreko sailburuak azaldu zuen bere garaian, hain zuzen, sentitzen zuela atzerapena, eta barkamena eskatu zuen hargatik. Beraz, ez dugu atzerapen hori nabarmendu nahi –gertatu egin da, jakina–, baina, gure ustez, deialdiak orain eginez eta epeak luzatuz arazorik gabe egin daiteke hori guztia. Talde Popularrak eta guk lortu dugun erdibidekoan esaten genuen –hau ere adierazi da–, bada, adibidez, erakunde laguntzaileentzako epea hamar egunekoa zela. Guk hogeita hamar jarri genuen, baina ez beste ezergatik. Erakunde laguntzaileak, normalki, lehendik egoten dira, eta horrelako jarduerak egiten dituzte; gertatzen dena da deialdi horietan eskatzen den dokumentazioa prestatu egin behar dela, eta erakunde horietako batzuek esaten digute presa handiz ibili behar izan dutela. Beraz, uste dugu ireki egin behar dela epe hori, eta hogeita hamar egun edo gehiagokoa izan litekeela. Hau da, uste dugu malgutasuna eman behar zaiela gauza horiei guztiei, politika horietan esku hartzen duten eragileak ez daitezen be- hartuta egon gauzak azken epeetako presaz egitera. Planteatzen dugun bigarren edo hirugarren gaia da tutorizazio-epea malgua eta proiektu-motaren araberakoa izatea. Jakina, hemen hiru hilabeteko tutorizazio-denborak planteatzen ziren, baina denerako, ideia guztietarako. Jakina, ideia batzuek, dela beren izaeragatik, dela berezkoa duten zailtasunagatik, baliteke tutorizazio-denbora handiagoa behar izatea, eta baliteke beste ideia batzuk askoz sinpleagoak izatea, baina horrek ez du esan nahi eraginkorrak edo bideragarriak ez direnik, edo benetan burutsuak, nahiz eta, beharbada, laguntzan eta tutorizazioan ez duten hain denbora luzea behar. Horregatik plantatzen dugu tutorizazioa ez dadila nahitaez hiru hilabetekoa izan, baizik eta izan dadila malgua, planteatzen diren ideia horietako askok izaera desberdina izan baitezakete eta tutorizazio-epe desberdinak behar izan baititzakete. Ondoren, planteatzen dugu Eusko Jaurlaritzak ordaindu ditzala laguntza horiek laguntzok onartu eta, gehienez, hilabeteko epean. Hain zuzen. Espero dugu etorkizunean ez dela horrelako atzerapenik gertatuko. 5. puntuan, beste gai garrantzitsu bat planteatzen dugu: ideien edo jardueren diru-sailak lotuta egotea. Izan ere, badirudi –ez dut datu zehatza, baina jakin ahal izan dudanez–, eskaera gehiago egin dira ideien deialdirako –300.000 eurokoa– jardueren deialdirako baino, zeina milioi bat eurokoa baitzen (500.000 iazkoak, eta 500.000 ekitaldi honetako konpromiso-kreditukoak). Beraz, programa bateko zenbatekoak ez badira agortzen, sar daitezela bestean. Uste dugu xede hori izan behar dutela bi programek. Alegia, deialdietako batek ez baditu funts horiek guztiak behar, bideratu daitezela beste diru-sailera. Azkenik, hain zuzen, har daitezela kontuan tokiko edo eskualdeko ekonomian eragina duten ekimenak, ideiak edo jarduerak, beren beharren arabera. Gai gehiago ere badaude, adostasuna erraztearren hemen jaso ez direnak, baina haiek ere aintzat hartu behar lirateke. Adibidez, deialdi horietako eskakizun bat da eskatzaileak inoiz egon ez izana alta emanda EJZn edo langile autonomo gisa. Jakina, hori ekintzailearen izaera ez ezagutzea da. Ekintzaileak, askotan, beste saialdi batzuk egin ditu aurretik, arrazoi batengatik edo beste batengatik ondo atera ez direnak, baina horrek ez du esan nahi ezin duenik beste ideia on bat izan edo ez duenik negozio bat hasteko borondaterik edo grinarik. Baina, horrelako baldintzen arabera, ez luke laguntzak jasotzeko aukerarik izango. Beraz, uste dugu gai hori ere hobetu egin behar litzatekeela, hobetu edo, behintzat, kendu; izan ere, bere garaian autonomoen araubidean edo EJZn egon den eta orain ideia bat duen eta gainerako baldintza guztiak betetzen dituen pertsona batek zergatik ezin dio ekin txalogarria izan daitekeen horrelako ekimen bati? Uste dugu muga hori ez dela egokia. Beste gauza batzuk ere jakin ahal izan ditugu erakunde laguntzaileen eskutik, baina ez ditut hemen errepikatuko. Nire ustez, deialdi horiek hobetu daitezen, haiekiko koordinazio handiagoa egon dadin plan hauetan guztietan, Jaurlaritzak bere iritzia egiaztatu behar du, eta ikusi non gertatu diren hobetu litezkeen akatsak. Hau da, nik errepikatu beharrean hemen deialdi horiek eragin dituzten gai, ohar edo eztabaida batzuk, ona litzateke Lanbidek edo Enplegu Sailak hitz egitea erakunde laguntzaile horiekin, eta ezagutu dezala zuzen-zuzenean zer ekarpen egiten dituzten deialdi hauek hobetzeko. Eta hori da Alderdi Popularrarekin idatzi dugun erdibideko zuzenketaren edukia, eta uste dugu, hain zuzen, enpleguaren lehentasunak, hitzak baino gehiago, ekintzak eskatzen dituela. Ekintzak eta erabakimena. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4641
10
82
05.06.2014
ARREGI ROMARATE
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lehendakari, sailburua, legebiltzarkideok, arratsalde on. Euzko Abertzaleak taldeak ez zion zuzenketarik aurkeztu eztabaidatzen ari garen ekimen honi ados gaudelako eskatzen denarekin, ados geunden oinarrizko ekimenarekin. Talde Popularraren legez besteko proposamenak Lanbideri eskatzen dio langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzea. Eskakizunaren oinarria Lanbideren Administrazio Kontseiluak 2013ko urriaren 8an onartutako akordioetan datza. Akordio horien bidez, alde batetik, enpresa txiki eta ertainak sortzea sustatzeko dirulaguntzen deialdia onartzea erabaki zen, eta bestetik, enpresa ideia berriak sustatzen dituzten pertsonentzako laguntzen deial- dia onartu zen. Akordioak urriaren 17ko Lanbideren zuzendari nagusiaren ebazpen bitan gauzatu egin ziren eta hurrengo eguneko Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu. Beraz, Garrido andreak aurkeztutako ekimenak Lanbidek adostutako laguntza-deialdia bete nahi du, eta, ekimena Erregistroan aurkeztu zuen egunean, apirilaren 11n, jada hasiak ziren ordaintzen laguntzadeialdian adierazitako ordainketak. Horregatik ez genion zuzenketarik egin jatorrizko ekimenari. Azaldu denez, ekintzaileek enpresa-proiektu berriak bultzatzeko laguntzak milioi bat eurokoak dira; horietatik 500.000 2013ko ohiko aurrekontuari dagozkio, eta beste 500.000 aurtengo konpromisoaurrekontuari. Zenbait arrazoirengatik, laguntza horiek berandu ordaindu dira, bai, nire aurretik hitz egin duten beste bozeramaile batzuek esan dutenez. Baina gaur egun dirulaguntzak ordainduta daude. Beraz, gelditu gaitezen datu positiboekin. Ezin izan ziren dirulaguntzak iaz ordaindu, baina ekimena aurkeztu zenerako, apirilaren 11rako, martxan zeuden. Datu zehatzak emango dizkizut, Garrido andrea. Resueltas las convocatorias, tenemos las siguientes cifras: enpresa-ideia berrietan, 175 sustatzaileri laguntzen zaie, guztira 262.500 eurorekin; eta, enpresa-jarduera berrietan, 317 sustatzaileri laguntzen zaie, guztira 475.000 eurorekin. 2014ko apirilaren 11n, ostiralarekin, edo apirilaren 14an, astelehenarekin, erakunde laguntzaileek zer banketxerekin lan egiten duten –Jaurlaritzak ez du hor eskurik–, erakundeek ideien deialdiaren zenbateko osoa ordaindu zuten, deialdiaren baldintzetan ezarritakoaren arabera; alegia, 262.500 euroak. Era berean, enpresa-jardueren deialdiaren % 50 ordaindu zen (237.750 euro), erakunde laguntzaileek azken onuradunei eman ziezazkieten, deialdiak ezartzen duenez. Enpresa-jarduera berrien deialdien gainerako % 50a ordainduko da egiaztatzen denean onuradunek alta eman dutela ekonomia-jardueren gaineko zergan. Hori guztia deialdiaren baldintzak betez. EJZn alta emateko epea maiatzaren 31n amaitu zen. Gogoraraziko dut, aktan jasoa gera dadin, gaur ekainaren 5a dela; beraz, bidalitako altak aztertzen ari dira une honetan, baita deialdian ezarritako epearen barruan egin behar den bigarren ordainketa kalkulatzen ere. Por tanto, para terminar, queda claro que las subvenciones están en marcha, y que las subvenciones correspondientes a las ideas están íntegramente abonadas. Beraz, amaitzeko, argi eta garbi gelditzen da dirulaguntzak martxan daudela, ideiei dagozkien dirulaguntzak bere osotasunean ordainduta. Eusko Jaurlaritzak ordaindu egin zituen erakunde kolaboratzaileei apirilaren 11 eta 14a bitartean eurek lan egiten duten banketxeen arabera. Eta jarduera enpresarial berriei dagokienez, % 50a kobratu egin da, baita ere. Jarduera ekonomikoan alta eman direla konprobatu ondoren –epea maiatzaren 31n bukatzen zela gogoratu– beste % 50a kobratuko dute. Bi, ordaindutakoa 2013ko aurrekontuen kontra doa, nahiz eta 2014an ordaindu egin diren. Hori dela eta, garrantzitsua iruditzen zaigu pertsona horiek lanik gabe egon behar izatea, Zulaika andreak esaten zuenaren kontra. Bukatzeko, Jaurlaritzak lanean jarraitzen du jarduera ekonomikoa sustatuko duten baldintza egokiak sortzeko, jarduera ekonomikoak sortuko baitu enplegua, kasu honetan ekintzaileei laguntzak emanez, eta dagoeneko hasi gara laguntza horien lehenengo emaitzak ikusten, nahiz eta oraindik emaitza gutxi eman dituzten. Ahora hablaré de las enmiendas de los demás grupos. La de EH Bildu, no teníamos inconveniente en aceptarla, y así se lo hemos dicho también en privado, que estábamos dispuestos a apoyarla, porque se tienen en cuenta en los diferentes planes del Gobierno las necesidades y las características concretas de las regiones, para impulsar y ayudar a los que más necesidades tienen. Beste taldeen zuzenketei buruz hitz egingo dut orain. EH Bildurena, ez genuen arazorik onartzeko eta pribatuan esan dizugu, baita ere, prest geundela babesteko, Gobernuaren plan ezberdinetan kontutan edukitzen direlako bailara edo eskualdeen beharrizan eta ezaugarri zehatzak, beharrizan gehien dituztenak bultzatzeko eta laguntzeko. Eta, gero, betetzen ez baziren, itzul zitezela. Lo siento, pero nosotros no podíamos aceptar eso de ninguna manera, señor Itxaso, porque eso para nosotros es una auténtica chapuza. Y esta es la intervención que tenía preparada para hoy. Sentitzen dut, baina hori guk horrela ezin genuen inolaz onartu, Itxaso jauna, hori guretzat txapuza hutsa baita. Eta hau da gaurko prestatuta neukan interbentzioa. PPko eta Bilduko ordezkariei pribatuan esan diet ere prest geundela euren ekimenak babesteko, ados geundelako funtsean. Balia zenezaketen aukera Lanbi- dek hemendik legealdia amaitu arte dituen beste ebazpen batzuez hitz egiteko, adibidez. Edo baita gehiago ere! Izan ere, itxuraz zerikusia zuenez jatorrizko proposamenarekin… Edo Familia Zuzendaritzaren ebazpenez ere hitz egin zenezaketen; izan ere, hori ere Aburto sailburuaren mende dagoenez, bada, bidaia aprobetxatuz, ezar zenitzaketen beste baldintza batzuk beste ebazpen batzuetarako. Eta ez dugunez zuzenketarik aurkeztu ados geundelako jatorrizko ekimenarekin, bada, kito. Bidaia aprobetxatu eta aurrera! Ezarri baldintzak hemendik legealdia amaitu arteko ebazpen guztietarako, eta, nahi baduzue, baita datorren legealdirako ere. Egia esan, errespetu eta zorroztasun falta izugarria iruditzen zaigu horrela jokatzea. Nada más en este primer turno. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4642
10
82
05.06.2014
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Arregi andreak esan digu, jakina, ados dagoela hasierako ekimenarekin. Baina zuk zeuk esan diguzu tribuna honetan –bagenekien baina– zenbatekoak berandu ordaindu direla. Beraz, gaurko, bilkura honetako eztabaida aprobetxatu behar da etorkizunean berriro gerta ez dadin deialdi hauekin gertatu dena (laguntzak berandu ordaintzea), eta, bide batez, epeak aurkeztean erakunde laguntzaileek zein eskatzaileek hauteman dituzten arazoak konpondu behar dira. Esan duzu gera gaitezela alde positiboarekin, hots, jada ordaindu dela. Bai, ordaindu dira laguntza horiek, baina berandu. Eta ekintzailetzaz ari garenean, eta enpleguaz ari garenean, eta euskal gizartearen lehenengo arazoaz ari garenean, Jaurlaritza honek erabateko lehentasun gisa izan behar zuen gai hau. Beraz, Jaurlaritza honek ezin dezake onartu laguntza horiek berandu ordaintzea, gai honek erabat lehentasunezkoa izan behar bailuke Jaurlaritza honentzat. Eta hel diezaiegun egitateei: laguntzak berandu ordaindu dira. Jakina, esan diguzu erdibideko zuzenketan eskatzen dugula deialdiak, 2014ko ekitaldiari dagokionez, onar daitezela bilkura-aldi honetan, edo egin dadila laguntza horien deialdia bilkura-aldi hau amaitu baino lehen. Horixe baietz! Ez zenituzten, bada, atera behar? Ez dakit nola…! Ez duzue puntu horren alde bozkatuko? Ez zenituzten atera behar 2014ko ekitaldiari dagozkion deialdiak? Hemen dago lehendakaria, hemen dago sailburua: ez zenituzten atera behar? Ez dakit zer ez zaizuen gustatzen zehazki Jaurlaritza honi etxeko lanak jartzen dizkiogun erdibideko zuzenketatik! Ez zuen pentsatzen Jaurlaritza honek jarraipena izan behar zutela berandu ordaindu diren 2013ko laguntza horiek, jakinik duela hilabete batzuk Ekintzailetza Plana aurkeztu digula –bide batez esanda, bi urteko atzerapenarekin–? Ez iezaguzue esan gero enpleguaren gaia lehentasun bat dela Jaurlaritza honentzat. Ez iezaguzue esan lehentasun bat dela, zeren, gero, deialdi jakinak etortzen direnean, berandu ordaintzen dituzue, eta, gainera, etxeko lan zehatzak jartzen dizkizuegunean 2014ko ekitaldiko deialdia etor dadin, onar dezazuen, esaten duzue erdibideko zuzenketa batez baliatzen garela… Tira, ikusiko dugu bozketa, baina harrigarria litzateke Jaurlaritzari babesa ematen dion alderdiak, Euzko Alderdi Jeltzaleak, puntu horren aurka bozkatzea, orduan ikusiko baikenuke argi eta garbi nola jokatzen duzuen. Beraz, sentitzen dut Jaurlaritzari ez gustatzea guk bera nabarmen uztea. Izan ere, deialdi hauekin, gauzak egin dituzuen bezala, jakina nabarmen geratu zaretela. Nabarmen geratu zarete, argi eta garbi: ebazpen nahasgarriak, presa, epe laburrak, ordainketak auskalo noiz… Lehentasun bat da ala ez? Zeren, lehentasun bat bada, zenbateko horiek, laguntza horiek, ezin dira berandu ordaindu. Negozioak martxan jarri nahi dituzten pertsona jakinentzako laguntzez ari gara, kontuan izanik zenbat izapide dakartzan negozio bat martxan jartzeak, horrek zenbat gastu dakartzan. Eta horrek kalteak eragin dizkie herritar jakin batzuei. Beraz, Jaurlaritzako jaun-andreok, lehendakari jauna, ekintzak, eta ez zaitezte etorri beste kontu batzuekin.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4643
10
82
05.06.2014
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Con su permiso, desde el escaño. Muy brevemente. Ez naiz hasiko orain eztabaidatzen, lehen esan dudanez, zer irizpide aldatu behar liratekeen ebazpenean. Nire lehenengo hitzaldian esan dudanez, horrelako laguntzak eta horrelako programak ez dira EH Bilduren eredua, eta ikusten dugu programa honi edo ebazpen honi dagokionez irizpide asko aldatu behar liratekeela. Eta ulertzen dut Arregi andreak esan didana, hots, langabezian egotea irizpideetako bat izatea Enplegu Planaren barruan dagoela… Bai, baina, oker ez banago, ekintzailetzara bideratu diren eta Eusko Jaurlaritzaren mende dauden programa guztiak uste dut Enplegu Plan horren barruan sartu direla. Horregatik esan dut egon daitekeela Industriakoren bat finantzaketan, inbertsioan eta abarretan lagundu dezakeena, baina horregatik uste dugu irizpide horrek eragotzi egiten duela negozio bat hasteko gaitasunak eta abileziak dituzten beste pertsona batzuk…, haiei atea ixtea. Hori besterik ez irizpideei dagokienez. Eta gure ekimenari dagokionez, azaldu dudanez, uste dut adostutako erdibidekoak hobetu egiten duela gurea. Batez ere, lehenengo puntuari dagokionez, ados gaude Eusko Jaurlaritzari eskatzearekin argitaratu dezala 2014ko deialdia bilkura-aldi honetan, eta horregatik esan dut zuzenketa horren puntu batzuk aldeztuko ditugula. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4644
10
82
05.06.2014
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arregi andrea, uste dut alferrikakoa dela nahasmen bat izan dela aitortu dudan zerbaitetaz eztabaidatzea; azaldu dut nondik etorri den nahasmena, eta, gainera, zerikusia du edukia eta zentzua aldatu zaion ekimen batekin. Baina, jarraian, galdera bat egingo dizut, gero zure txandan erantzun nahi badiozu: zertarako balio du parlamentu batek? Zertarako balio du parlamentu batek, Arregi andrea? Zeren, ea, "Jaurlaritza jipoitzea"… Baina zer da Jaurlaritza jipoitzea? Guk itun bat egin dugu eta zuekin, hain justu, politika horiek bultzatzeko! Baina hori ez da guztia onartzea: ona, txarra, mantenuerdikoa… Alegia, gure zeregina, oposizioko taldea garen aldetik, eta egoera berean dauden gainerako taldeena da kontrolatzea eta bultzatzea, eta hemen ez gara besterik adosten ari. Gobernuei –ez honi bakarrik, baizik eta gobernu guztiei– ez zaiela gustatzen oposizioak ezartzea dinamikak eta planteatzea jarraibideak? Bai! Ez Gobernu honi; guztiei! Ziurrenik ez dizue batere graziarik egingo dinamika horiek oposizioak ezartzeak. Baina, bistan denez, oposizioak bere zeregina egin behar du. Edo zein uste duzu dela haren zeregina? Txalotzea? Olatuarena egitea? Nik badakit Jaurlaritzari gustatzen zaiola kritikak ahalik eta gutxien izatea eta, gainera, tonu onean izatea, baina gauzak zalantzan jarri behar direnean, gaitzetsi behar direnean, egindakoa edo egin ez dena kritikatu behar denean, edo atzerapena kritikatu behar denean, bistan denez, horrek ez du inoiz tonu ona izango mezua jaso behar duenarentzat. Hori horrela da, baina guk ezin diogu utzi dagokigun zeregina egiteari, Arregi andrea. Horregatik galdetzen dizut: zertarako balio du Legebiltzarrak? Gu ez gatoz Jaurlaritza jipoitzera; etorri gara esatera: "Oso astiro zoazte oso garrantzitsua den eta zeuek hala aldarrikatzen duzuen kapitulu honetan. Astiro zoazte". Eta baliteke hori gertatzea nahiz eta Jaurlaritzak ez hala nahi izan, bai, baina horregatik gaude hemen, dinamika horiek bizkortu daitezen eta aurreikusi zaien helburua bete dezaten bultzatzeko, laguntzeko. Jakina, enplegu-politika guztiei buruz iritzia eman daiteke, eztabaidatu egin daitezke, aztertu egin daitezke, eta interpretazio desberdinak izan ditzakete. Ez dakit interpretazio hauek onenak edo okerrenak diren. Horiexek daude. Tira, gauzatu daitezela. Horretaz ari gara hizketan behin eta berriz: gauzatu daitezela, ikusten ari baikara Jaurlaritzak lasterketaerritmoan egin behar lituzkeela politika horiek, halako lehentasuna izan behar bailukete, baina ez da hala izaten ari. Ez da hala izaten ari, eta horrek kezkatu egiten gaitu. Kezkatu egiten gaitu gauzak hainbeste luzatzeak, eta, adibidez, tokiko enplegu-planetarako laguntzen deialdian, gauzatzea 2015eko maiatzaren 31 arte planteatuko da, atzerapenak direla eta. Jakina, alde hori, aurrekontuak 2013koak izatea eta plan horiek 2015ean bukatzea edo gauzatzea, oso itxaronaldi luzea da, edo oso denboraldi luzea. Eta, gure ustez, hori laburtzen saiatu behar da. Eta horregatik egin dugu planteamendu hau, Arregi andrea. Gu ez gatoz Jaurlaritza jipoitzera, baizik eta esatera zer gauza uste dugun hobetu daitezkeela, eta mesedegarria izan daitekeela uste duguna ekartzera. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4645
10
82
05.06.2014
ARREGI ROMARATE
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena langabetuen ekintzailetza babesteko laguntzak berehala ordaintzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, legebiltzarburu andrea, berriz ere. Hara, Garrido andrea –eta honek zuretzat ere balio du, Itxaso jauna–, gustatzen ez zaidana da zorroztasun eta zintzotasun falta. Zuek, zuen jatorrizko ekimenean, 2013ko ebazpen bat betetzeaz hitz egiten zenuten, baina jada beteta zegoen, beteta zegoen jatorrizko ekimena aurkeztu zenean. Eta proposamena egin duen andrea konturatu denean hanka sartu duela, erdibideko batera iritsi eta hitz egiten du etorkizunean izan behar duenaz. Legebiltzar honetan, gai guzti-guztiez hitz egin dezakegu –nola ez, Itxaso jauna–, eta halaxe egiten da, baina joko-arau batzuekin. Baina ezin diezadakezue aurkeztu 2013ko gauza bati buruz hitz egiten duen ekimen bat –aurkeztu zeniezadaketen 1927ko bat– eta orain 2014ko gauza batez hitz egin. Hori da gustatzen ez zaidana. Iruditzen zait ez dela zintzoa, eta, gainera, ez dela zorrotza. Berriro diot: proposatzaileak, bere jatorrizko ekimeneko hanka-sartzetik ateratzeko, 2013ko ebazpenei buruz hitz egiteari utzi dio. Ez, Garrido andrea, ez zaitez haserretu, halaxe da eta: erdibidekoan ez da inon 2013a aipatzen; dena 2014ari buruzkoa da; hori, bada, etorkizunean egiteko. Eta, gainera, Garrido andrea, zuk nahikoa esperientzia duzu Legebiltzar honetan jakiteko egin behar zenukeena zela, konturatzen bazara hori jada ordainduta dagoela eta ez badiozu Jaurlaritzari esan nahi baietz, jada bete duela, eta ekinean jarraitu nahi baduzu –oso ondo iruditzen zait, eta hortxe dago oposizioaren bultzada, Itxaso jaunak esaten duena–, beste legegintza-ekimen bat, legez besteko beste proposamen bat aurkeztu behar zenuen eskatzeko edo esateko, edo gainerako taldeekin adosten saiatzeko 2014ko ebazpen horiek izan behar dituzten baldintzak. Baina ez iezadazu gauza batez hitz egin, eta, gero, oso bestelako gauza bat adostu. Eta, gainera, ekimen bat aurkeztu aurretik, hitz egin zenezakeen Lanbideko arduradunekin, hitz egin zenezakeen sailburu jaunarekin –ziur naiz hartuko zaituztela– azaltzeko arazoren bat, eragozpenen bat ikusi baduzue ea hobetu daitekeen. Baina modu baldar honetan Jaurlaritzari datorren urterako etxeko lanak jarri aurretik, urrats asko daude, 2013az hitz egiten ari garenean –irakur ezazu zure jatorrizko ekimenaren justifikazioa–. Eta, orain, bada, inork ulertzen ez duen eran, 2014ra pasatzen gara, eta aurrera. Eta zuen ustez 2014ko deialdiak izan behar dituen bigarren, hirugarren, laugarren eta gainerako baldintzei dagokienez, bada, batzuk diru-laguntzen deialdietan ezarritako administrazio-prozeduraren aurkakoak dira, hala nola epeen malgutasunaren gaia. Epeek ezarrita egon behar dute, eta horrek ez du administrazio-kontrolik pasatzen, ezta Kontrol Ekonomikorako Bulegoarena ere. Sigo insistiendo. Hasierako hankasartzearen aurrean, ekimena atzera bota beharrean, bada, ostikada bat aurrera, eta besteak nahasten saiatuko naiz, eta 2014az hitz egingo dugu. Eta denak balio duenez, bada, tira, orain Jaurlaritzari etxeko lan batzuk jarriko dizkiogu 2014ko deialdirako. Baina, berriro diot: gure ustez, denak du muga bat, eta gaurko erdibidekoa horren adibide on bat da. Ezin daiteke aprobetxatu eta guzti-guztia pintzekin sartu… Badakit, badakit hori askotan egiten dela Legebiltzar honetan, baina nik uste dut gauzek muga bat dutela, eta uste dut oso zorroztasun txikia izaten dela alde horretatik. Jakinarazi nahi dizuet Lanbidek jada prestatu duela aurtengo laguntzen deialdia, ekintzailetza sustatzeko beste deialdi bat ateratzeko –baina ez zuek gaur ekimen hau ekarri duzuelako; izan ere, gogorarazten dizut 2013ari buruzkoa zela; ezertxo ere ez 2014ari buruz–, eta azken izapide juridiko eta administratiboak falta zaizkiola. Eta zuk, Garrido andrea, behin eta berriz esan duzu bi urteko atzerapena generamala. Bada, uste dut bi urteko atzerapen hori ezin zaiola Jaurlaritza honi egotzi, ez baikinen ari gobernatzen, eta gogorarazten dizut, ahaztu bazaizu ere, zuek, Alderdi Popularrekook, babesa ematen zeniotela duela bi urte Patxi Lópezen Jaurlaritza sozialistari. Beraz, besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/378e8fa4-49b7-46a8-b887-be5944fc20aa
parl_eu_4646
10
83
12.06.2014
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Legebiltzarreko presidente andrea, lehendakari jauna, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on denoi. EH Bilduk berriz ekartzen du Legebiltzar honetara legez besteko proposamen bat Kutxabanken auziari buruz. Gure planteamendua azaldu izan dugu eta berriz ere azaldu behar izango dugu nola ikusten dugun bilakaera. Euskal kutxak direla eta, aurrezki-kutxetan hartu diren erabakiak –eta, itxura denez, bide beretik hartuko direnak–, gure ikuspegitik, bereziki larriak dira. Erabaki horien aplikazioarekin, jendartea, pertsonak eta enpresak euskal kutxen behar-beharrezko diruekarpenik gabe uzten ari dira, euskal kreditua eta aurrezkia gizarteratzeko zailtasun handiak sortuz, gure ehun ekonomikoan inbertsioak egiteko aukerarik gabe lagaz eta, oro har, gure herritarren bizi-baldintzak hobetzea eragotziz. Hori dela eta, ezinbestekoa da eztabaida publikoa eta parlamentarioa irekitzea euskal kutxen likidazio-prozesua aztertzeko eta bertan behera uzteko. Izan ere, likidazio hori bertan behera uztea posible izan da Europar Batasuneko beste estatu batzuetan, finantzasistemaren erreforma berdinekin.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4647
10
83
12.06.2014
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Eskerrik asko. Beraz, posible da Euskal Herrian, hemen, eta estaldura nahikoa emateko borondate politikorik balego. Hori esaten genuen gure legez besteko proposamen honetan. Gertatzen ari dena, gure ustez, larria da. Besteak beste –eta behin baino gehiagotan esan izan dugu Legebiltzar honetan–, Jaurlaritzak dituen eskumenak galtzen dituelako, zioan esandakoaz gainera. Ehun urte baino gehiagoko finantza-erakundeek egindako ekarpena galtzeko arriskuan dago, eta, gure jarrera batzuen batzuek artifiziala dela salatu badute ere, eragile sozial, sindikal eta gizarte-mugimenduetako askorekin bat egiten dugu, arriskuak errealak direlako. Jaurlaritzaren ikuspegitik eta Euskal Herriaren burujabetasunaren alde dihardugunon aldetik, finantza-erakunde propioak izatea eta holako erakundeak kontrol publiko eta soziala izatea guztiz beharrezkoa da. Hemen atzerapausoaren ondorioak ez dira soilik ekonomikoak; atzerapausoa eskumenen eta burujabetasunaren aldetik ere interpreta daiteke. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aurrezkikutxen fusioa, kutxak banku- fundaziotan eraldatzea, kapital pribatuaren sarbidea eta kontrol publikoaren galera borondate politikoaren ondorioak dira. Izaera sozialeko ehun urtetik gorako finantza-erakundeen historia amaierara eramaten ari zarete. Joan den abenduan Alderdi Popularrak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak Fundazio Legearen inguruan lortutako akordioak bide eman zion Madrilgo Kongresuak onartutako legeari. Lege horren arabera, tamaina batetik aurrera kutxek desagertu behar dute bankufundazio pribatu bihurtzeko, eta, era berean, pribatizazioaren ateak parez pare irekitzen dira. Aurrezki-kutxak banku fundazio pribatu bihurtzeak esan nahi du kutxetan egon den kontrol sozial eta publikoa desager daitekeela, eta desager daiteke betirako. Gaur egungo hauteskunde-prozesuak, batzarrak eta administrazio-kontseiluak behin betirako amaitu daitezke, eta 15 kidek osatutako patronatu itxiaren esku geldituko litzateke erakunde berriaren jarduera osoa. Betirako desagertu daitezke kontrol sozial horiek, eta atzerabueltarik gabe. Hortik dator, hain zuzen, pribatizazioa helburu dutenei bidea zeharo erraztuko litzaiekeela. Lehen aipatutako legeak berak bi epe ezartzen zituen. Batetik, oinarrizko lege hartan, baita lege autonomikoetan, eraldaketak burutzeko sei hilabeteko epea finkatzen zuen legeak, hain zuzen ere ekainaren 30era arte. Bestalde, aurrezki-kutxak bertan behera utzi eta banku-fundazio bihurtzeko urtebeteko epea ezartzen zuen. Jaurlaritza epez kanpo ari da. Ez dugu ikusten lege propioa egiteko borondaterik jarritako epeetan. Gai honetan, EH Bilduren ustean, utzikeria da nagusi. Jaurlaritzak eskumenak badauzka –bazituen, esan genezake–, baina egiteari uko egin dio. Gure eskumenak erabili gabe, Estatuko gainerako probintzien pare gelditzen dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa. Jakin berri dugu Alderdi Jeltzalearen, Alderdi Sozialistaren eta PPren asmoa, bat etorriz, ekainean bertan aurrezki-kutxak desagerrarazi eta banku-fundazio pribatu bihurtzea dela. Adierazpen eta iritzi asko zabaldu izan dira gai honen inguruan. Besteak beste, Kutxak saldu behar izango balu bere akzioen % 32 horretatik % 2,1 edo gehiago % 30eko langatik behera etortzeko, proposatu izan da kasu honetan Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Udalak akzio horiek erostea kontrolik ez galtzeko. Hori ez da guk proposatu izan duguna, beste batzuek proposatu izan dute. Harritzen gaituena da irizpide horiek planteatzea Gipuzkoako herrialdearen kasuan bakarrik. Zergatik ez da planteatzen beste herrialdeetan? Irtenbide bat izan daiteke. Nolanahi ere, asko hitz egin izan dugu. Ez ditut argudioak errepikatuko. Denbora aurrera doa. Guk bat egiten dugu sindikatu, eragile sozial eta, batez ere, finantza-krisiak kaltetutako pertsonekin. Eta aprobetxatuz Harri eta Herri Gabriel Arestiren liburuak 50 urte betetzen dituela, hemen, etxe honetan, behin baino gehiagotan aipatu izan diren hitzak gure egiten ditugu: gure aitaren etxea defendatuko dugu, otsoaren kontra, sikatearen kontra eta lukurreriaren kontra, batez ere lukurreriaren kontra. Gure ustez, alderdi jakin batzuen interes pribatuen izenean ari dira deuseztatzen urteetan izaera oso sozialekoak izan diren finantza-erakundeak. Eta badakit, finantza-erakundeak esaten dudanean, hori esaten ari naizela. Uste dugu aukera badagoela atzera jotzeko. Eta gure legez besteko proposamenean proposatzen dugu hori horrela izatea. Momentuz, besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4648
10
83
12.06.2014
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Eskerrik asko, presidente andrea. Nire ustez, eztabaida pixka bat zentratu beharko genuke, eta zentratu diodanean, esan nahi dut nondik gatozen eta nora goazen jakin beharko genukeela, eta benetan zer proposatzen ari garen. Izan ere, hainbat gauza ari gara nahasten: nahastu egiten da zer den banketxe bat eta zer den banketxe baten kudeaketa, eta nahastu egiten da gaur egun zer diren aurrezkikutxak. Eta nahastu egiten dela diodanean, uste dut nahita egiten dela. Ez dut ulertzen gai honetan Eusko Jaurlaritzari ezer eskatzea, Eusko Jaurlaritzak ezer gutxi egin dezakeelako –ez kutxetan, ez banketxeetan, ezta Kutxabanken ere–; alegia, ezer gutxi egin daiteke, edo ezer ere ez. Ez gaude kutxen likidazio-prozesu batean, gaur eztabaidatzen ari garen proposamenean esaten den bezala, baizik eta kutxak fundazio bihurtzeko prozesuan gaude, legeak eskatzen duen moduan. Eta, puntu horretan, galdera bat egin behar diogu gure buruari. Legeak esaten duenean aurten kutxek fundazio bihurtu behar dutela, ondo dago esatea legea ez dela bete behar, baina, noski, lege horrek esaten badu zuk egiten ez baduzu edo kutxek egiten ez badute beste batzuek egingo dutela, bada, orduan, badirudi hori dela Bilduk hemen proposatzen duena. Alegia, zuek nahiago duzue beste batzuek eratzea eta izendatzea fundazioak, aurrezki-kutxek berek egin beharrean. Aukera bat da. Guri ez zaigu zuzena iruditzen, ezta egokiena ere, eta, noski, nahiago dugu kutxek berek gidatzea fundazio bihurtzeko prozesua. Ze, azken finean, Bilduko ordezkariak azaldu nahiko balit zer desberdintasun –izaera juridikoaren aldetik– dagoen kutxa baten eta fundazio baten artean, oso adi entzungo nioke, ulertzeko zer alde dagoen zehatzmehatz bataren eta bestearen artean, izaera juridikoaren ikuspegitik. Izan ere, ehun urte baino gehiagoan, azaldu digun moduan, inor ere ez da gai izan esateko zein den, zehazki, aurrezki-kutxen izaera juridikoa; ez baitira, bistan denez, sozietateak, ez baitira, bistan denez, fundazioak eta ez baitira, bistan denez, elkarteak; baina bueno. Linbo juridikoan zeudenez, bada, badirudi hor egoteari utziko diotela, baina ez dauka hainbesterainoko... Zer inporta zaio fundazio edo kutxa deitzea funtzionatzeko sistema berdina bada! Baina Bilduk zergatik du nahiago fundazio horiek kutxek izendatu eta arautu beharrean beste organismo arautzaile batzuek izendatzea eta arautzea, legeak aurreikusten duen moduan? Ez dugu ulertzen, batez ere, egun osoa erabakitzeko eskubideari eta haiek nahi dutena proposatzeko eskubideari buruz hitz egiten aritzen den norbaiten aldetik. Badirudi nahiago duzuela aldaketa hori beste batzuek egitea, edo horixe nahi duzuela. Ez dugu hori ulertzen, eta ez gaude ados. Bigarrenik, aurrezki-kutxen pribatizazio-prozesua eten nahi duzue. Ez dakit gogoratuko zareten, baina, duela urte asko, Kutxen Legea aldatu behar izan zen Europan debekatu zelako kutxek publikoaren itxura ere izatea, eta % 50etik behera murriztu behar izan zen udalen, fundatzaileen partaidetza, kutxak publiko izan ez zitezen, pribatu izan zitezen –bat-egiteen eta banketxeen aurretik– eta Europan, Europar Batasunean, jardun ahal izan zezaten. Atzo, autogobernuari buruzko ponentzian zenioten Europar Batasunean egon nahi duzuela, baina gero, itxura denez, ez duzue bete nahi haren arau bakar bat ere. Horregatik, ez dugu ulertzen aurrezki-kutxen pribatizazio-prozesua eten behar dela esatea, kontuan izanik, tira, hori duela urte asko egin zela; duela urte asko. Eta, nik gogoratzen dudanez behintzat, inork ere ez zuen ezer esan; ez HBk, ez Batasunak, ez EAk, ezta Aralarrek ere. Ezta Aralarrek ere. Inork ere ez zuen ezer esan; baina duela hamar urte baino gehiago izan zen hori; duela hamabost urte baino gehiago. Hortaz, ez dut ulertzen zertara datorren aurrezki-kutxen pribatizazio-prozesua eteteko kontu hori. Erakunde publikoek ez dute gehiengorik Europako araudiak debekatzen duelako. Gero, zera esaten digu: "Kutxabanken akzioak burtsan ez saltzea, Kutxabanken jabetzakoak diren akzioak sal daitezen galaraztea". Ikus dezagun; nik uler nezake esango bazenute ez duzuela nahi kutxek –etorkizuneko fundazioek– Kutxabanken dituzten akzioak saltzea, baina Kutxabanken akzioak... Ez dakit; zer nahi duzue? Kutxabankek ezin saldu ahal izatea, adibidez, Iberdrolako akzioak? Horixe proposatzen duzuela ulertzen dut! Bada, agian, egun batean, Kutxabanki interesatzen zaio Iberdrolako akzioak edo beste sozietate batzuetakoak saltzea! Ez dakit zergatik ez duen aukerarik izan behar hori egiteko, baldin eta ona bada banketxearentzat eta akziodunentzat! Eta gizarte-ekintza..., zeina, bide batez, zuen proposamenean ez baita aipatu ere egiten. Horregatik esan dut gaia –zuek proposatzen duzuena eta eztabaidatzen ari garena– pixka bat zentratu beharko litzatekeela; izan ere, gero, esaten diguzue: "euskal kutxen eta Kutxabanken izaera sozial eta publikoa indartu behar da akordio politiko eta legegileen bidez". Dagoeneko esan dizut Europan aspalditik daudela debekatuta banketxe publikoak eta horregatik aldatu behar izan zirela kutxak. Beraz, baldin eta proposatzen ari zaretena ez bada kutxek eta Kutxabankek Euskal Autonomia Erkidegoan banku-erakunde gisa jarduteari utzi behar diotela, ez dut ulertzen zergatik ez diren betetzen Europar Batasuneko arauak; hala ez bada, ez da ulertzen zer esan nahi duzuen. Baina proposamenaren azken paragrafoa da denetan okerrena. Azken paragrafo horretan zerbait ulertzen hasten gara; izan ere, esaten diguzuena da finantza-sistema bat antolatu nahi duzuela Euskal Herriari begira, gure herriko ekoizpen-sarea bultzatzeko... Tira, ondo da. Orain hasi gara gauzak ulertzen. Baina pentsatzen dut zuek proposatzen duzuena Europar Batasunetik kanpo izango dela; izan ere, noski, Europar Batasunaren arauditik kanpo dagoen finantzasistema bat proposatu nahi baduzue, esan ezazue eurotik eta Europar Batasunetik atera nahi duzuela. Eta, gero, kredituaren eta aurrezkiaren sozializazio eraginkorraren kontu hori azaldu behar diguzue. Orduan, zer ari zarete proposatzen? Ezarleei kendu egingo diezuela Kutxabanken duten dirua? Sozializatu egingo duzuela? Guztiok argi izateko esaten dut. Zer nahi duzue? Zer nahi duzue? Jendeak bere aurrezkiak Kutxabanketik ateratzea aurrezkiak sozializatuko ez diren beste leku batzuetara eramateko? Hori ari zarete proposatzen? Jendeari dirua lapurtu behar zaiola? Gu ez gaude horrekin ados. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4649
10
83
12.06.2014
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Presidente andrea, legebiltzarkideok. Eskerrak eman nahi dizkiot Bildu taldeari gai hau hona ekartzeagatik, bistan denez, ez baita garrantzi gutxikoa, eta uste baitut Legebiltzarra leku egokia dela gaur egun agenda politikoan dagoen eta, datozen urteetan, Euskadirentzat eta herritarrentzat garrantzitsua izango den zerbaiti buruz hausnartzeko. Berehala helduko diot gaiaren muinari, baina, lehenik, sarrera gisa, lau erreferentzia egin nahi nituzke Ganbera honetan aipatu beharrekoak iruditzen zaizkidan gauza batzuei buruz; izan ere, garai hauetan, gauzak hain azkar pasatzen dira, ematen baitu ez dagoela historiarik; beraz, ondo legoke gauza batzuk argi uztea. Lehenik eta behin, esan behar da euskal kutxetan zaharrenak, Vital Kutxak, 164 urte dituela, eta beste biek ere ehun urtetik gora dituztela. Hortaz, urte luzez biziraun duten eta izaera finantzarioa, izaera ekonomikoa eta izaera ekonomikoa duten tresna batzuei buruz ari gara. Beraz, horrek erakusten du erabilgarriak izan direla eta guztiz baliagarriak ekonomia eta gizartea egiteko. Orain, badirudi laidoztatu egin nahi dela hori guztia; badirudi kutxek ez dutela orbain beltzak besterik, beti egon direla politikaren bidez manipulatuta eta perbertsio-kaiola moduko bat izan direla. Guztiz bidegabea da hori; horregatik aipatu nahi nuen hori lehenengo. Bigarrenik, kutxak beti egon dira profesionalen zuzendaritzapean. Gezurra da politikariek zuzendu dituztela; ez behintzat euskal kutxen kasuan. Egia da politika egon dela finantza-erakundeen gobernuorganoetan eta kontrol-organoetan, baina hor profesionalak egon dira. Meritu handiko profesionalak batzuk, urte luzez lan egin dutenak; agian, ondo legoke haiek ere hitz egingo balute eta finantza-erakundeek zer egin duten esango balute. Hirugarrenik, adibidez, 2000 urtean Vital Kutxan egindako txosten profesional batean ohartarazten zen higiezinen burbuila sortu zela eta kutxak adreilua utzi beharko lukeela espekulazio-elementu gisa. Txosten haren arabera, urte batzuetan diru asko galduko zuten agian, espekulatzeko eta irabazteko aukera egongo baitzen, eta batzuek tontotzat hartuko zituzten, baina harrapatzen zituztenak, ziurrenik, bete-betean harrapatuko zituzten, eta oso egoera prekarioan geratuko ziren. Beste kutxa batzuetan ere gertatu da hori. Ez da gertatu Euskal Autonomia Erkidegoan, eta, noski, ez zen gertatu Vital Kutxan, profesionalek hori ikusi zutelako 2000 urtean eta nahiko nabarmena zelako, nahiz eta askok beste aldera begiratu nahi izan. Beraz, hori ere politikaren esparrukoa da, profesionalek esan baitzuten hori, baina, aldi berean, gobernu- eta kontrol-organo horietako ordezkari politikook ere erabaki baikenuen irten egin behar zela arrisku hartatik. Eta, laugarrenik, esan nahi nuke, azkenaldian, nik dakidala behintzat –eta pentsatzen dut besteek ere baietz, hala adierazi baitigute–, banka pribatuak porrot handiak izan dituela Estatu Batuetan, Irlandan, Islandian, Erresuma Batuan, Alemanian, Frantzian, Belgikan eta Herbeheretan. Banka pribatuak, profesionalek bakarrik gobernaturiko bankak, hondamendira eraman ditu banketxe ikaragarriak, oso banketxe garrantzitsuak, eta horietako batzuk diru publikoarekin erreskatatu behar izan dira, gure herrialdean gertatu den bezala. Beraz, nahikoa mito faltsu entzun ditugu, politikaren gainera zabor gehiago botatzea beste asmorik ez dutenak; nik behintzat ez dut onartzen halakorik, eta horregatik egin nahi izan dut sarrera hori. Gaur eztabaidagai dugun gaiaren funtsari helduz, egia da, 2011z geroztik, bankarizazio- eta pribatizazio-prozesu bat jarri dela martxan. Nabarmena da hori. Hori pribatizatzea den ala ez eztabaidatzea ergelkeria galanta da. Hain zuzen ere, pribatizazio-prozesu batean murgilduta gaude. Pribatizazio-prozesua da, hainbat lege-aldaketa egin baitira, eta, hain zuzen ere, azkenekoa –eta gaur eztabaidagai duguna– Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Popularrak Gorte Nagusietan hitzartutakoa da. Hori horrela da. Baina, noski, lege horiek diotena bete behar dugu, eta lege horien gainean politikaren bidez egin daitekeena ere hartu behar da kontuan, alegia, lege horren gainean ezer esatekorik dugun ala ez edo ezer egitekorik dugun ala ez. Hortaz, une honetan, lege-aldaketa horien ostean, euskal kutxek aukeratu beharra daukate horren aurrean ezer ere ez egitea –hori da zuk proposatzen duzuna–, ezer ere ez egitea..., edo, agian, ez duzu proposatzen zehatz-mehatz ezer ere ez egitea. Zuk proposatzen duzuna da legeek ez dutela axola, ez duela axola zer lege-esparrutan gauden, ez duela axola egoera politikoak; jar dezagun subiranotasunaren bandera euskal kutxetan, eta itxaron dezagun. Etortzen badira, ikusiko dugu nola erantzuten diegun. Bueno, ziur horrek baduela zentzurik Bilduren ofentsiba-defentsiba politikan, ezta? Eskua sartu nahi digute, pribatizatu egin nahi gaituzte, hau eta bestea egin nahi digute..., eta, orduan, inbaditzailea. Inbasioaren dialektika horretan, ziurrenik, zuen jarrerak badu zentzurik. Finantza-tresnek Euskal Autonomia Erkidegoari egiten dioten ekarpenari buruzko dialektika politiko horretan, alegia, zer egiten duten kutxek ekoizpen-sarean, zer egiten duten kutxek gizartesarean, zer egiten duten gizarte-ekintzan, zer egiten duten kredituaren instrumentalizazio-agente gisa, bai arlo publikoan bai pribatuan edo pertsonentzat; noski, bandera bat haizatu besterik ez bagenu egingo, arduragabekeria-ariketa handi horretan laguntzen ariko ginateke. Eta, bistan denez, guk ez dugu horrelakorik egin nahi. Hortaz, jakina heltzen diogula auziaren muinari; eta horren arabera, bi bide ditugu: geldirik geratu –zuek diozuen moduan– edo legera egokitu eta lege horrek ematen dituen aukerei buruz hitz egin. Noski, legeak ematen dituen aukera horien barruan arriskuak eta ziurgabetasunak daude oraindik. Une honetan, badakigu zati bat pribatizatu behar dela, baina oraindik ez dakigu pribatizazio hori zenbatekoa izango den, ez zenbateko kapitala sartuko den, ezta sar daitekeen kapital horren izaera nolakoa izango den ere. Beraz, politikak arrisku horrekin jokatu behar du. Hain zuzen ere, badago arrisku bat: etorkizunean zer baliabide bideratuko diren gizarte-ekintzara. Hori ez dago inon ere idatzita, eta arazo bat da; izan ere, gizarte-ekintza horren arabera, politika sozial gehiago egongo da Euskal Autonomia Erkidegoan edo politika sozial gutxiago egongo da Euskal Autonomia Erkidegoan. Eta, hor, politikak sartu egin behar du, eta guk sartu egin nahi dugu. Une honetan, horixe dagoela jokoan euskal kutxek zenbateraino parte hartzen duten EAEko politikaren eta ekonomiaren diseinuan. Eta guk ere sartu nahi dugu eztabaida horretan; izan ere, politikaren esku-hartzea –eta, politikaren bidez, herritarren partehartzea– bultza dezakegu edo, bestela, utz dezakegu organo arautzaileak, kontrol-organoak, Espainiako Bankuak edo dena delakoak, legeak ematen dituen aukeren barruan lan egiten ez dakigulako, esatea zein izango den kutxen etorkizuna. Bada, egoera horren aurrean, hasierako akordio bat daukagu Euzko Alderdi Jeltzalearekin, zeinaren bidez, oinarri batzuk jarri nahi baititugu oraindik ere argi ez dauden gauza horiei aurre egiteko. Dena den, argi dago sozialistok zer nahi dugun: sozialistok nahi duguna da hiru euskal kutxetan parte-hartze politikoa egotea, ahalik eta parte-hartze politikorik handiena. Jakina hori nahi dugula. Eta, horregatik, ondo kokatuta egon nahi dugu, legearen eskakizunak eta mugak kontuan hartuz, arlo publikoaren pisua gal ez dadin. Izan ere, arlo publikoak pisua badu, finantza-tresna horrek ordezkatzen duena baino izaera sozialagoa duen ekonomia bat izango dugu. Sozialistok oso argi daukagu: ahalik eta gizarteekintzarik handiena nahi dugu, eta, horretarako, oraindik ere kutxetan dagoena gobernagarri egingo duen gehiengo bat eraiki behar dugu. Kreditua atera dadin nahi dugu, kreditua pertsonengana, ekonomia-sarera, ekoizpen-sarera ere irits dadin nahi dugu, eta, horretarako, egokitzapen propioa egin behar dugu, kontrola izan behar dugu. Ezin dugu utzi hirugarrenek, Euskal Autonomia Erkidegotik kanpokoek, Euskal Autonomia Erkidegoko erakunde politikoetatik eta herritarren ordezkaritzaorganoetatik kanpo daudenek definitu eta erabaki dezaten zer egin behar den hiru kutxekin. Argi dago duela urte askotatik, duela hamarkada askotatik, kutxak pribatizatzeko ofentsiba bat dagoela. Euskal Autonomia Erkidegoko baliabideen % 50 kontrolatzera iritsi dira kutxak; Arabako lurraldean –ondo ezagutzen dut– horrelaxe izan da: lurraldeko finantza-tresna eta tresna ekonomiko garrantzitsuena zen. Eta hori ikaragarrizko mauka izan da beti ekonomia ikuspegi pribatutik eta irabaziaren ikuspegitik bakarrik ikusten dutenentzat. Hain zuzen ere, arrisku hori egon da beti kutxen gainean, eta, orain, politikaren eta ekonomiaren espekulazio horri, zoritxarrez, atea ireki zaionean gure bizitzetan, pausoak ematen ari dira. Ez dituzte ematen eman nahiko lituzketen pauso guztiak, baina bai batzuk. Jakina horren aurrean jarrera bat hartu behar dugula. Guk ez dugu nahi finantza-segmentu horren eta egitura sozialeko segmentu horren pribatizazioak aurrera egiten jarraitzea. Ez dugu nahi aurrera egitea; baina aurrera egin ez dezan, pauso bat egin behar dugu aurrera, eta esan behar dugu legea nola interpretatzen dugun, nola egiten diogun aurre eta nola konpontzen dugun. Guztiok dakigun moduan, zuk ere badakizu legeak ez duela pribatizazio-mota jakin bat egitera behartzen; legeak iragazki eta kontrol batzuk jartzen ditu, pribatizaziorik egiten ez bada, oztopoak jartzeko, hornidura gehiago eman behar izateko, inbertsioak egiteko zailtasun gehiago izateko, finantza-plan gehiago egin behar izateko... Alegia, kontrol-elementu gehiago jartzera behartzen zaituzte, baliabide gutxiago izateko, kutxen jarduna etengabe babestua egon dadin, eta, beraz, beste finantza-segmentu batzuekin lehiatzea ezinezko bihurtzeko. Alegia, egia da legeak... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4650
10
83
12.06.2014
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Termino ya. Egia da legeak bi aukera ematen dituela: pribatizazio honen mugetan sartzen ez bazara, ito egingo zaitugu, eta itolarriak indargabetu egingo zaitu pixkanaka. Guk atera egin nahi dugu itolarri horretatik; muga horiek interpretatu, eta euskal kutxen kontrol publiko eta sozial hori mantentzen jarraitu nahi dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4651
10
83
12.06.2014
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
Nik uste dut, hasteko, lehenengo eta behin, nekez pribatizatu daitekeela pribatua dena. Baina, bueno, hemen teoria asko daude nonbait, eta nik uste dut harira zuzen-zuzenean sartzea izango dela egokiena. Zergatik? Ba EH Bilduk aurkeztu duen legez besteko proposamena ikusita… Hamalauko kiniela asmatzea oso zaila izaten da, eta hamabosgarrena ateratzea ere bai, oso zaila. Baina, aldi berean, oso zaila izaten da ere emaitza bat ere ez asmatzea, zergatik kasualitatez ere asmatzen dira. Ba nik uste dut, EH Bilduk aurkeztu duen legez besteko proposamen honetako bost parrafoak kontuan edukita, puntu bezala hartuko bagenitu, ez dagoela bat bera ere bere osotasunean zuzena. Aurreko interbentzioan Damboreneak aipatu ditu hainbat arrazoi. Zuk aipatu duzu kutxak likidazioprozesu batean daudela. Ez dago likidaziorik, ez dezagun hitz hori erabili. Azkenean, banku-fundazio bihurtuko dira, baina ez dago likidaziorik. Bi. Fundazioak, zuk sortzen ez baldin badituzu, beste batzuek sortuko dituzte. Hori jakin badakigu. Eta urte honen barruan egin behar da. Esaten duzu bigarrengo puntuan: "Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aurrezki-kutxen pribatizazioprozesua etetea". Non hasi da pribatizazio-prozesu bat? Eta, baldin bada, zer da pribatizazio-prozesu hori? Hiru: "Kutxabankeko akzioak burtsara salgai ez ipintzea eta Euskal Kutxen eskuetan dauden akzioen salmenta eragoztea". Kutxabankek berez propioa duen akzio bakar bat ere ez dauka, eta Kutxabankek ez dauka autokarterarik. Kutxabankeko akzio guztien jabeak dira kutxak: Vital, Kutxa eta BBK. Esaten duzue "izaera sozial eta publikoa indartu dezatela, erabaki politikoen eta legegintzazkoen bitartez". Izaera soziala eta publikoa, jakina, ezaguna da. Zer eskatzen da: publifikazioa? Nola? Zergatik horrek badu zerikusia bosgarrengo puntuarekin –lehen ere aipatu da–: "aurrezkiaren gizarteratze efektiboa bultzatzeko". Zer proposatzen da: Jaurlaritzaren eskutik edo instituzioen eskutik, aurrezkiak dituzten pertsona horien inguruan desjabetze-prozesu bat? Edo zertaz gabiltza? Beraz, bost puntuak ez dira puntu bezala azaltzen, baina bost arrazoi azaltzen dituzue. Azaldu duzun atariko honetan, erabaki larriak hartu daitezkeen garai honetan, borondate politikoa aipatu duzu; ados nago. Kontrol publikoa egon behar dela; ados gaude. Jaurlaritzak bere egitekoa izango duela; lege-proiektua ekarri beharko du, eta iritsiko da. Baina garbi dagoena da, geure aitaren etxea defenditzeko, momentu honetan, bai ala bai, bankufundazioak osatu behar ditugula eta ondo egin behar dugula. Eta zuk aipatu duzu: "Zergatik guzti hau Gipuzkoan bakarrik?". Ez Gipuzkoan. 2011. urteko irailean, EAJk, Bilduk, Alderdi Sozialistak eta PPk integrazioko akordioa sinatu genuen (zuen firma hemen dago, hementxe dago, lau horietako bat zuena da). Bertan esaten dugu: "… manifiestan las cajas su firme intención de mantener la propiedad del 100 % de las acciones de la sociedad central, para preservar la esencia de las cajas, salvo que la operación viniera exigida por cualquier normativa aplicable o por un organismo de administración competente". Hau gure konpromisoa izanda –orain justu bi aste izango da–, Gipuzkoaren kasuan behintzat, aho batez kontseiluak berretsi du konpromiso hau. Are gehiago, bakarren batzuek, eta kontseilari batzuek, esan zuten: "Eta oraindik nola ez dakigun Espainiako Bankuak zer baldintza jarriko dizkigun etorkizunean, nahiz eta banku-fundazioa osatu, osatzen bada", eta hau Gipuzkoako kasua da, Arabakoa beste bat izan daiteke eta Bizkaikoa beste bat (% 57, % 32, % 11), "% 30 horretatik behera egon behar bagenu, jarri dezagun bide bat hori behintzat eragozteko edo salbatzeko". Eta bide hori proposatu egiten da. Esaten da instituzio publikoek ere hartu lezaketela Kutxabanken partizipazio bat, nahiko balute. Eta horretarako, nahiz eta bakarren bat hor ezezkoan dabilen, hemen demagogiatik ekintzetara pasa nahi baldin bada, demagogia egin behar da etxean utzi eta proposamen konkretuak ekarri, eta tokian tokiko eztabaidaguneetan aurkeztu behar diren proposamenak proposatu. Kasua hori bada, Gipuzkoan ikusiko dugu zein dabilen pribatizazioaren alde eta zein ez, eta baita ere Bizkaian eta baita ere Araban; zein zertan dabilen. Argi dagoena da alderdi politiko guztiek konpromiso bat hartuta daukagula. Hemen gauden bost alderdi politikoetatik, lauk irailaren 11n hartu genuen konpromisoa: ahal izanez gero, jabegoaren % 100 mantentzea, eta, hori horrela ezinezkoa izaten baldin bada, zer neurri hartu, baina euskal gizartearen babes hori galdu gabe. Eta hori da, nik uste dut, auzitan daukaguna. Ez dakiguna da zergatik hainbeste larritasun eta alarma. Nik uste dut fondoan dagoela beste gauza bat, zergatik jakin badakigu, erabaki hauek hartu ala ez hartu, ardurak ere badaudela. Ardurak, gainera, kontseiluetan eskuz aldaezinak. Eta zuek ere bazaudete kontseiluetan, zuzen-zuzenean, behintzat Gipuzkoan. Eta hor ardura politikoak eta zuzenak daude. Eta bakarren batek beti jokatzen baldin badu, demagogia tarteko, ez dakiela kontseiluan egon edo kalean egon, edo kalean edo kontseiluan, edo bietan, eta, erabakiak hartu behar direla-eta, ez badakigu, zer gogoeta tarteko, EH Bilduk zer erabakiko duen… Garbi dago kalean gehiago dagoela kontseiluetan erabakiak hartzen baino, zergatik Gipuzkoan, hain zuzen ere orain bi aste, EH Bilduri proposatu zaio lantalde bat antolatzea banku-fundazio hori nola osatu behar den, zer kudeaketa egin, zer pauso eman behar diren begiratzeko, aniztasunak eta gainontzekoak errespetatuz, eta gaur da eguna oraindik hitz-erdi bat ez duela esan, ez dakiela lantalde horretan egon behar duen ala ez. Hori izan da erantzuna. Eta, hitzetatik ekintzetara pasatzeko garaia nola iritsi den, eta ahal den kontsentsurik zabalenarekin, guk behintzat zuek aurkeztu duzuen legez besteko proposamen honi zuzenketa bat aurkezten diogu. Eta zuzenketa horretan, zuzen-zuzenean, lehenbizi aitortzen da kutxen izaera, historia. Bigarrena. Legeak lege, garbi dagoena da, banku-fundazioa sortzen ez baldin badugu, bakarren batek gure izenean sortuko duela, legea eskuetan. Beraz, nik uste dut pausoak eman behar direla, kutxa bakoitzaren osaketa eta nortasuna errespetatuz pausoak eman behar direla, fundazio horiek osatze bidean. Hirugarrenik, esaten duguna da instituzioek, kasu honetan hiru diputazioek eta hiru hiriburuetako udalek, saiakera bat egin behar dutela, besteak beste bermea eskaini behar dutela, gizarte-ekintza hori bermatua gera dadin. Hori da beste konpromiso bat. Eta, baita ere, nola ez, etorkizunean fundazio horiek osatu behar baldin badira, gizartearen aniztasuna edo politikak eskaintzen duen aniztasuna errespetatuz, horren isla izan behar duela patronatu horien osaketak. Hori da gure posizioa. Eta, berriro diot, hain zuzen ere gaur Gipuzkoan norma foral bat eztabaidan dago, erremanenteak zertarako erabili. 66 milioi daude erremanente gisa. Proposamen bat ezagutuko du EH Bilduk, bere iritzi politiko horretatik erabaki politikoetara pasa dezan, eta ikusiko dugu ea bide hori babesten duen ala ez. Hau da, legeak behartuta beharrezko izango balitz Gipuzkoako Kutxak % 30 horretatik behera joan behar izatea, ea Diputazioa prest dagoen hor partizipazio bat hartzeko. Gu horren aldekoak gara. Eta horrek ez dauka zerikusirik pribatizazioarekin…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4652
10
83
12.06.2014
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
… baizik kontrol publikoarekin.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4653
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Bai, egun on. Eskerrik asko, presidente andrea. Guk jatorrizko ekimenaren aurkako botoa emango dugu. Egia esan, hemen azaldu den moduan, EH Bilduk proposatutako ezer ere ezin da egin, eta, are gehiago, kasuren batean, esan daiteke gezur-pila bat dela, edo zentzurik gabeko egia-erdien multzo bat. Hortaz, proposamen horren kontrako botoa emango dugu. Damborenea jaunak eta Egibar jaunak dagoeneko azaldu dituzte EH Bilduk proposatutako puntu guztiak eta proposamen horiek zenbateraino diren zentzugabeak. Eta, hortik aurrera, bi osoko zuzenketa aurkeztu dira: bata Talde Popularrak proposatzen duena eta bestea Euzko Abertzaleak taldeak eta Talde Sozialistak proposatu eta sinatutakoa. Zuzenketa horietan jasotzen dena irakurririk, gure ustez, zentzua izan dezakete, nahiz eta ez duten jasotzen alderdi politiko horietako bakoitzak gai honetan proposatzen duena, esan daiteke zuzenketa horietan jasotzen denak, bada, baduela nolabaiteko logika, alegia, guztiz logikoak direla gaur egungo egoeran, batez ere, kontuan izanik Euskadin ere aplikatu behar den legalitatea. Egia esan, lehenago ere hitz egin izan dugu gai horiei buruz. EH Bilduk hainbat aldiz aurkeztu ditu Kutxabankekin loturiko ekimenak Legebiltzarrean. Ekimen horietako batean, Kutxabankek bere lurraldearekin duen lotura ziurtatu nahi zuten. EH Bilduk Legebiltzarrean aurkezturiko beste ekimen batean, Kutxabanken gizarte-ekintza mantendu eta indartu nahi zen. Aurrerago, bi proposamen horien arteko mix bat egiten zuen beste ekimen bat aurkeztu zuten, Kutxabank politika publiko jakin batzuk garatuko dituen finantza-tresna izango dela bermatzeko, gizarteekintza bermatzeko edo pribatizazio-prozesua oztopatzeko. Eta, orain, esan daiteke gauza bera errepikatzen dutela, baina zentzurik gabeko proposamen batzuk eginez. Historia egiten jarrita, gogoratu behar da aurrezki-kutxen hondoratzea –bai behintzat horietako askorena, eta ez euskal kutxena, zehazki– haien politizazioaren ondorio izan zela, alderdi politikoek beren interesak babesteko erabili baitzituzten herrialde osoan. Horixe gertatu da azken urteetan –ez da mitoa, errealitatea da–, eta hortxe zegoen Alderdi Popularra, eta hortxe zegoen Alderdi Sozialista, baita Ezker Batua ere, eta sindikatuak ere bai. Eta politizazio horrek Espainiako finantza-sistemaren erdia hondoratu zuen, banku-erreskatea behartu zuen ondoren, eta milaka eta milaka herritarri kalte egin zieten drama sozialak eragin zituen. Hori ez da mitoa; errealitatea da. Beraz, Espainiako geografiaren luze-zabalean hainbat eta hainbat aurrezki-kutxek hondoa jo izanaren arduradunak alderdi politikoak izan ziren, aurrezkikutxak okupatu eta pribatizatu baitzituzten beren zerbitzura jartzeko, eta horrek eraman zituen porrot egitera. Horrek ez dauka inolako zerikusirik herritar guztiei zerbitzurik onena ematea bermatzeko egiten den kontrol publikoarekin; pribatizatu egin ziren, alderdi politikoek aurrezki-kutxak erabili baitzituzten beren buruari mesede egiteko; kolonizazio moduko bat izan zen. Horixe gertatu da Espainian azken urteetan, eta, beraz, ez da mitoa; errealitatea da. Aurrezki-kutxa politizatu horiek higiezinen burbuilaren azken fasea finantzatzen lagundu zuten, eskualde-mailako proiektu guztiz zentzugabeak finantzatu zituzten, kreditu arriskutsuak eman zizkieten botere politikoaren hurbilekoak ziren enpresaburuei, zorrak barkatu zizkieten alderdi politikoei eta, gainera, lehentasunezko akzioak jaulki zituzten. Horregatik, aurrezki-kutxen despolitizazioa eta profesionalizazioa defendatu genuen; halaxe defendatu genuen Diputatuen Kongresuan –ia beti bakarrik–, eta, halaber, Legebiltzar honetan defendatu genuen, Kutxen Legea eztabaidatu, botatu eta onartu zenean. Egia da euskal kutxak hobeto kudeatu zirela, baina ezinbestekoa zen eta da horiek politizatzeko arriskuarekin amaitzea. Eta, azken boladan, politizazio horrekin amaitzea eskatu digute Europatik, eta finantza-erakundeen kudeaketa profesionalizatzea eskatzen digute. Beraz, Europako legalitatea eta Espainiako legalitatea ditugu, bete beharrekoak. Tira, dakigunez, Kutxabank 2012ko urtarrilaren 1ean sortu zen. Dakigunez, BBK-k, Kutxak eta Vitalek Kutxabankera eraman zuten beren finantza-negozioa, eta horiek dira banketxe berriaren akziodun bakarrak. Alegia, Kutxabank hiru akziodun dituen banketxe bat da; hiru akziodun horiek hiru aurrezki-kutxak dira, eta horien esku dago gizarte-ekintza. Aurrezki-kutxa horiek Kutxabanken etekinetatik finantzatzen dira, eta haien zeregin nagusia gizarte-ekintza kudeatzea da. Guk gizarte-ekintza mantentzea eta indartzea nahi dugu, noski, eta, beraz, Kutxabanken gauzak ondo joatea, BBK-k, Kutxak eta Vitalek gizarte-ekintza gehiago egin ahal izateko. Halaber, indarrean dago Kutxen eta Banku Fundazioen Legea, 2013aren amaieran onartua. Guk zuzenketa partzial batzuk aurkeztu genituen, eta legearen aurkako botoa eman genuen, uste baikenuen ez zuela sakontzen hain beharrezkoa den profesionalizazioan; dena den, egia da –eta ondo dago hala izatea– lege honek euskal kutxak behartu egiten dituela banku-fundazio bihurtzera eta beren finantza-negozioa banketxe bati transferitzera, dagoeneko egina duten moduan. Hori horrela da. Eta zer gerta daiteke hemendik aurrera? Bada, noski, legea betearazi behar da. Legea bete behar dugu: euskal kutxek beren finantza-negozioa banketxe bati transferitu behar diote –hori egin dute dagoeneko–, eta euskal kutxek banku-fundazio bihurtu behar dute –laster egingo dute hori–. Hortaz, ez dago beste aukerarik. Gure ustez, zer helburu izan beharko genituzke herritar guztien onerako? Bistan denez, interesgarria izango litzateke lehen mailako finantza-erakunde bat izatea. Interesgarria izango litzateke jarduera profesionala bermatzea; banku-fundazioek –zeinek, bistan denez, beren inbertsioak dibertsifikatu beharko baitituzte– kudeaketa profesionala izatea Beraz, erakundearen gizarte-ekintza indartu behar da, eta, horretarako, baliabide gehiago izan beharko ditu. Ezinbestekoa da Kutxabank banketxe indartsu eta lehiakorra izatea. Hori horrela izateko, bolumen handiagoa izan beharko du, kudeaketa profesionala, etekin gehiago eta, era horretara, diru gehiago bideratu ahal izango da gizarte-ekintzara. Gure ustez, guztiz ezinbestekoa, lehentasunezkoa eta funtsezkoa da alderdi politikoek gaia esku artean erabiltzeari uztea. Gure ustez, funtsezkoa da hori. Eta, egia esan, azken boladan, azken hilabeteetan, ikuskizun penagarria ari dira eskaintzen ia alderdi politiko guztiak, banku-fundazioen etorkizuna baldintzatu nahian eta Kutxabankek etorkizunerako hartu beharreko erabakiak baldintzatu nahian. Gure ustez, funtsezkoa da Kutxabankek benetako profesionalizazioa lortzea, benetan profesionala izango den kudeaketa izatea eta etekin gehiago lortzea, gizarte-ekintzara diru gehiago bideratu ahal izateko. Gure ustean, horrek guztiak mesede egingo lieke euskal herritar guztiei. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4654
10
83
12.06.2014
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Legebiltzarreko presidente anderea. Legebiltzarreko Araudiaren babesean, Euskal Herria Bilduk bertan behera uzten du legez besteko proposamen hau eta horrela jakinarazten dio Legebiltzarreko presidente andereari. Arrazoia azalduko dizuet. Abenduaren 31ra bitarteko epea badago oraindik Alderdi Popularrak eta Alderdi Jeltzaleak adostu zuten legeak esaten duena bideratu ahal izateko. Abenduaren 31ra bitarteko epea badago. Euskal Herria Bilduk proposatu die hiru herrialdeetako eragile sozialei, sindikalei eta politikoei aurrezki-kutxen eta Kutxabanken izaera soziala eta publikoa bermatuko duen herri-akordioa egiteko. Alderdi politiko, sindikatu eta eragile sozialen arteko herriakordio horren edukia, gure ustez, hauek izan daitezke: Abenduaren 31ra arteko epea dagoenez, ekainean kutxak desagerrarazi eta fundazioak sortzeko dagoen asmoa bertan behera uztea, honek jada bere horretan akordio eta konponbide bat erdiesteko sei hilabeteko epea ekartzen digulako. Azterketa juridiko sendo eta konpartitu bat burutzea, egon daitezkeen aukera ezberdinak aztertu eta denen artean gure helburuetarako egokiena zein izan daitekeen erabaki tresna juridikoak definitu ahal izateko. Edozein tresna juridiko erabakitzen dugularik, kutxen edota bankuaren kontrol publiko eta demokratikorako bitartekoak bermatuko dira. Zuzendaritza pluralak eta proportzionalak. Instituzio, alderdi politiko, sindikatu, eragile sozial eta bezeroen parte-hartzea ahalbideratu. Batzarrak. Zuzendaritzaren kontrol publiko eta soziala bermatzeko tresna nagusiak dira, eta bertan, aipatu eragile desberdinen bidez, izaera plurala eta proportzionala bermatuko da. Aipatu organoak prozedura demokratikoaren bitartez hautatuak izateko prozesuak zehaztuko dira. Kutxak eta Kutxabank gure herrian sortu eta bertako herritarrak eta bertako ekonomia babesteko eginak direnez, herri-akordioak bere barnean Kutxabankek kapital pribatua sartzearen aurkako jarrera irmo eta publikoa izango du. Une zehatz batean, legeak hala aginduta, akzioen ehuneko zehatz bat saldu beharra balego, Kutxabanken sorrerako integrazio-kontratuak aurreikusten dituen neurriak erabiltzeko konpromisoa har- tuko litzateke, hala nola kutxen arteko salmenta burutzea edo autokartera deritzon sistema erabiltzea. Aipatu aukerak ezinezkoak balira, akzio horiek erosiko lituzkeen sozietate publikoa sortzeko konpromisoa hartuko litzateke. Helburua eta, era berean, marra gorria "kapital pribatuari akzio bat bera ere ez" izango litzateke, kapital pribatuari ateak itxi eta kontrol publiko eta soziala bermatzea. Kapital publikoarekin eta kontrol publiko, sozial eta demokratikoarekin Kutxabank norabide berri batean jartzeko konpromisoa hartuko da. Bertako herritarrei eta ekonomiari begirako finantza-erakundea behar du izan, ekonomia erreala bultzatzeko benetako inbertsio- eta finantziazio-ahalegina egin behar du, herrietan eta eskualdeetan txertatua egon, tokiko garapenari eta beharrei lotuta. Herriz herri eta herritarrentzat kalitatezko finantza-zerbitzua bermatu behar du, euskararen alorrean egiten ari den atzeraurratsa gelditu eta euskalduntzeprozesuari bultzada emanez. Kalitatezko zerbitzua eskainiko du. Eta, horretarako, langileak eta lan-baldintzak ere kontuan hartuko dira. Beste eredu ekonomiko eta sozial baterako tresna lagungarria izan behar du. Bertako enpresari txiki, kooperatiba eta autonomoei behar duten finantziazioa eskaini behar die. Etxe-kaleratzeak erabat baztertu eta gelditu behar ditu. Irtenbideak bilatu, eta egun eskura dituzten etxebizitzak alokairuan merkaturatzeko proposamena landuko da. Bezeroei iruzur egitea suposatzen duten finantza-produktu zein interes-tipoak desagerraraziko dira, IRPHaren desagerpena horren barnean kokatzen dugularik. Gizarte-ekintzaren alorrean, azken urteotan hartu diren konpromisoak beteko dira, eta, era berean, XXI. mendean kutxen gizarte-ekintzaren helburuen inguruko herrialde mailako eztabaida soziala eta politikoa martxan jarriko da. Planteatzen dugun akordio guztiak publikoa behar du izan, eta berau sinatuko luketen eragile politiko eta sozialek akordioaren garapenerako gune edo bitarteko zehatzak adostuko dituzte. Hau da guk proposatzen duguna, gaur hemen aurkeztu nahi den alderdien arteko ituna baino gehiago. Horrexegatik eskatzen dugu gure legez besteko proposamena bertan behera uztea herri-akordioaren alde. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4655
10
83
12.06.2014
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, gero eta gutxiago ulertzen ditut ezkerreko batzuk edo beren burua ezkerrekotzat duten batzuk. Alegia, ez dut ulertzen UPyDk kutxen edo fundazioen edo dena delakoen politizazioari buruz hitz egitea, non eta, nik dakidala behintzat, probintziahiriburuetako udalek eta aldundiek –beti organismo publikoak izan direnak– sortu zituztenean. Hortaz, ez dut ulertzen, hain ezkerrekoak izanik, esatea organismo horiek ez dutela inolako kontrol publikorik izan behar, eta, beraz, ez naiz gehiago sartuko kontu horretan. Baina Bildurena harrigarria da: duela urtebete, bi urte eta hiru gauza guztien aurka agertu zarete, eta, gero, bat-batean, esaten diguzue dena oso ondo dagoela dagoen moduan eta ez dela ukitu behar. Gaur egun kutxak eta Kutxabank dauden moduan egotearen aurka zeundeten, eta, orain, esaten diguzue dauden bezala jarraitu behar dutela, oso ondo daudela. Ba dauden bezala... Eta, orain, esaten diguzue zuen proposamena erretiratzen duzuela. Noski, ez duzue esaten astakeria hutsa dela zuek proposatutakoa. Azterketa bat egiteko esaten diguzue, sei hilabeteko epea dugula azterketa bat egiteko. Baina dena aztertuta dago eta! Fundazioen formula da dagoena! Legeak zehaztua du hori dagoeneko! Eztabaida hau zaharkitua dago! Eztabaida hau duela bi urte egin zen Europako legeak erreformatu zirenean, Kongresuan, hemen. Beti eztabaidak berpiztu nahian zabiltzate! Ez gaude gauzak aztertzeko unean, gauzak egiteko unean gaude; baina badirudi batzuetan ez zaretela konturatzen edo ez duzuela hori ikusi nahi. Eta, gero, gizarte-ekintzari buruz hitz egiten diguzu... Baina zuen ekimenean eta zuen proposamenean gizarte-ekintza bost axola zaizue eta! Bai, zuk diozu: "Ez, fundazioek edo kutxek edo dena delakoek ez dute inoiz ere saldu behar banketxearen akzio bakar bat ere". Alegia, nik eta denok dakigunaren arabera, gizarte-ekintza banketxe horren etekinetatik finantzatzen da. Aizu, eta banketxe horrek galerak baditu, nondik finantzatuko da gizarte-ekintza? Zero. Ez, jarri egin beharko du! Gizarte-ekintza saldu behar dugu banketxeen galerak finantzatzeko? Hori da zure planteamendua? Horregatik esaten dizut... Eta, gainera, gero esaten diguzu banketxeak nolakoa izan behar duen, eta Errege Magoentzako gutuna egiten diguzu... "Eta izan dadila bakea munduan", besterik ez zaizu falta esatea. Begira, gauza bat ez dizuet ulertzen. Ez dizuet ulertzen, eta harri eta zur ari naiz ikusten... Begira, ni ez naiz nazionalista –argi gera dadin esaten dut–, baina, azken hilabetean, harri eta zur ari naiz ikusten Bildu eta sindikatu nazionalistak Kutxabank izeneko banketxe baten aurka egiten ari diren kanpaina. Ez dakit badakizuen banketxeen negozioan gehien balio duena kaleko jendeak banketxean duen konfiantza dela, eta, esan bezala, harri eta zur ari naiz ikusten nola ezker abertzaleak eta sindikatu abertzaleek hilabete bat daramaten euskal banketxe publikoa –edo zuek euskal banketxe publikoa izatea nahi duzuena– larrutzen. Eta zure azken proposamenean, kredituaren eta aurrezkiaren sozializazio eraginkorraz hitz egiten diguzunean, ezin gara ados egon Egibar jaunarekin galdetzen duenean ea desjabetzea ari zareten proposatzen; izan ere desjabetzea balio justu baten ordainetan izaten da, eta nire kontutik aurrezkiak lapurtzen badizkidate, balio justua berdina izango da. Beraz, ez, hemen esaten ari garena da, hain zuzen, jendeak banketxean duen dirua hartu behar dugula. Hortaz, ezin dut ulertu alderdi batek, edo zurea bezalako koalizio nazionalista batek, ustez euskal finantza-sistema nahi duen koalizio batek, gaur egun dagoen banketxerik publikoena eta euskaldunena larrutzen aritzea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4656
10
83
12.06.2014
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Presidente andrea, lehenik eta behin, jakin nahi nuke eztabaidaren zein unetan gauden. Izan ere, ez dakit hau debate hutsal bat den, proposamena alde batera utzi ondoren prozedurarekin jarraituko den, ala aukerarik dagoen, ekimena erretiratu arren, eztabaida hasita dagoenez, erdibideko zuzenketei botoa emateko. Hori azaltzen badidazu, lagunduko dit agian gero esango dudan zerbait argitzen.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4657
10
83
12.06.2014
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Orduan, ez da botaziorik egingo.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4658
10
83
12.06.2014
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Vale. Orduan, bi gauza bakarrik. Una a UPyD. Maneiro jauna, hausnarketa bat egitea proposatu nahi nizuke, zure hitzal- dian, antipolitika-dosi handiak nabaritu baititut; uste dut horri buruz hausnartu eta esandakoa berrikusi beharko zenukeela. Uste dut kutxa baten eta banketxe baten arteko alde bakarra dela kutxak bere etekinak gizarteekintzara bideratzen dituela, eta uste dut gizarteekintzak irizpide soziala izan behar duela. Gizarte-ekintzaren historia ezagutzera gonbidatzen zaitut –baita euskal kutxena ere–, eta ikusiko duzu nola, garai batzuetan, ongintza egiten zela, karitatea egiten zela, alegia funtzio sozialarekin eta berdintasunaren eta justiziaren aldeko politikekin nire ustez zerikusi gutxi zuten gauzak egiten zirela. Ez dakit zure asmoa den hau profesionalen esku geratzea ala uste duzun politikaren xedea, ardura edo obligazioa dela justizia sozial horren eta funtzio sozial horren alde egitea. Hortaz, behin eta berriz esaten duzunean kutxak politikak kutsaturiko lekuak direla, uste dut antipolitika egiten ari zarela, eta uste dudanez etikaren ikuspegitik guztiz lekuz kanpo dagoen zerbait dela, bada, pixka bat pentsa dezazun eskatzen dizut... Gauza bat da politikak egin ditzakeen gehiegikeriei buruz ohartaraztea, eta beste bat, horren bidez, politika laidoztatzea, bazterrean utzi nahi izatea eta ikusarazi nahi izatea, azkenean profesional handiek izango dutela politika sozialaren eta gizarte-ekintzaren ikuspegi hori eta haiek konponduko dituztela herrialdearen etorkizuneko arazoak. Eta, Bilduri dagokionez, Isasi jauna, ez dakit zurea zorroztasun falta den, noraeza den edo ganberrokeria den, ala hirurak batera diren. Izan ere, noski, hau ez da berria. Gaur ekarri duzun ekimena lehenago ere ekarri zenuen, eta atzeratzen ibili zara, gaur arte, eta, denbora horretan, epeak aurrera joan dira, eta badakizu ekimenak aurkeztu behar direla, badakizu akordio bat dagoela, hasierako akordio bat dagoela, lan bat egiten ari direla, bai kutxak bai alderdi politikoak... Eta, tira, hain gauza serio batekin jolastera etortzea, ba, sekulako arduragabekeria iruditzen zait. Ez dakit zuri euskal kutxak batere axola zaizkizun. Badirudi ez zaizkizula batere axola. Nire ustez, axola zaizun bakarra zure diskurtsoa kokatzea da. Alegia, tranpa egiten duenak, tribuna honetan itxuraz herritarrentzat oso garrantzitsua den arazo bat mahai gainean jarri eta gero lasai asko proposamen hori atzera botatzen duenak, tranpa egiten dio eztabaidari, eta tranpa egiten dio politikaren agendari, eta tranpa egiten du eztabaida horrek sortzen dituen itxaropen publikoen ikuspegitik. Nire ustez, horri buruz hausnartu beharko zenuke. Izan ere, zure ustez, Legebiltzarra txantxarako lekua bada, ba, orduan, ondo ari zara. Baina, zure ustez, Legebiltzarra gai serioak eztabaidatzeko lekua bada, hau oso da serioa; euskal kutxek etorkizun bat ala bestea izatea oso gai serioa da. Eta gaur proposamen bat aurkezteko aukera izatea eta proposamenik ez aurkeztea, eta gainera proposamen hori atzera botatzea, bada, hori ere oso serioa da, eta asko esaten du zuen proiektu politikoaren zorroztasunari eta zuen erantzukizunari buruz. Hortaz, hemendik aurrera, ondo legoke zuen ekintzek zorroztasun pixka bat, seriotasun pixka bat behintzat izango balute eta ganberrokeria etxean utziko bazenute.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4659
10
83
12.06.2014
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
Plenoa hasi aurretik ezin zen adierazi eta iragarri gero azaldu dena eta erretiratu proposamena? Pentsatzen dut baietz. Baina nire lehenengo interbentzioan aipatu ditut, eta nik uste dut arrazoitu ere bai, motibo batzuk. Eta aurreikusten ari gara, argi eta garbi, Bilduri, eta Bilduren barruan ezker abertzaleari, erabakiak hartu behar dituen momentuan bertigoa sartzen zaiola, beldurra. Eta egiaren aurrean aurkitzen denean, ez dauka beste irtenbiderik: edo demagogia egiten da edo besteak mehatxatzen dira. Eta beldur naiz gaur hemen egin dena –eztabaida sortu, botazioa saihestu eta atzo Joseba Permachek prentsaurrekoan esandako gauza bera esan– ez ote den hemendik aurrera hartuko diren erabakien aurrekaria –nahiago nuke oker banengo– eta erabaki hori ez ote den izango Bilduk Kutxan dituen erantzukizunak ere alde batera uztea. Izan ere, bertigoa sartzen zaizue erabakiak hartu behar direnean, eta proposamen zehatzak aztertu eta baloratu behar dituzuenean, administrazio-kontseilu horretan egin direnak kasu. Esan dut Bilduk hamabost egun daramatzala Kutxako kontseiluko gainerako kideek –sindikatuak barne– lantalde horretan parte hartzeko aukerari, eskaintzari eta konpromisoari erantzun gabe. Eta, orain... herri-akordio bat proposatzen digute, un acuerdo popular. Herri-akordio hori zergatik ez duzue aurretik atera? Eta Damborenea jaunari ere erantzungo diot pixka bat; esan duzu: "Nola aritzen zarete Kutxabank bezalako erakunde baten aurka ikuspegi nazionalista batetik?". Oso argi dago zergatik: Norbait itsutzen denean –ez Kutxabankekin, baizik eta EAJrekin itsutzen denean– denak balio du politika aplikatzen da, eta ez dio axola Kutxabanken izen ona zikintzea, horrek balio badu Euzko Alderdi Jeltzalearen ezkutuko interesak salatzeko; esateko pribatizatu egin nahi duela, lagunei mesede egin nahi diela, eta abar eta abar. Aretoko iraultzaileen diseinuak dira. Aretoko iraultzaile asko dago, demagogia merke asko irensten duena, eta gero politikan aplikatzen duena. Eta gertatzen dena gertatzen da. Izan ere, proposamen zehatzak daude, eta haiek ere badakite alderdi batek ere ez duela esaten ehuneko ehunaren jabetza mantendu behar ez denik. Haiek ere sinatu zuten, "Legeak agintzen ez badu edo organismo batek eskatzen ez badu". Haiek ere sinatu zuten. Eta erabaki bat hartzeko unea iristen denean, administraziokontseilu horietan erantzukizun pertsonalak ere badaudelako, erabakiak hartu eta erantzukizunak hartu beharrean, kalera jaitsi eta pankarta zabaltzea erabakitzen da; horixe da gertatuko dena. Horixe gertatuko da! Argi dago! Ez dauka sentidurik egiten ari zaretenak. Herriikuspegi batetik, nazio-ikuspegi batetik, ez dauka sentidurik. Berdin zaizue Kutxabankek bere ohorea, bere irudia ukituta edo hankaz gora jartzea, helburua delako EAJ jipoitzea. Ahaztu EAJz. Eta EAJrekin lehia nahi baldin baduzue, eta debatea, edukiko dugu, baina utzi Kutxabank bakean. Utzi bakean! Euskaldun guztien aurrezkiak hor daudelako. Eta gu guztioi dagokigu aurrezki horien etekinak ere zaintzea, politikoki zaintzea, eta ez kontrakoa egitea. Gezurra dirudi, herri-ikuspegi batetik, garai berri honetan EH Bilduk Kutxabanken inguruan eta Vital Kutxa eta BBKren inguruan portaera hau edukitzea. Pankarta ugari, oihu ugari, eta erabakiak hartu behar direnean, ihes egin. Hori ez da herri bat eraikitzeko modua.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4660
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Alde batera utzirik ekimena azkenean ez dela bototara jarriko, bistan denez, Txarli Prieto jaunari erantzun nahiko nioke, UPyD antipolitika egiteagatik salatu baitu. Txarli Prieto jaunari, Alderdi Sozialistari eta Alderdi Popularrari esan nahiko nieke Espainiako finantza-sistemaren erdia suntsitzea dela antipolitika. Ez dago hori baino antipolitika handiagorik. Eta, azken urteetan, Espainian, horixe lortu dute Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialistak, Ezker Batuaren eta sindikatu batzuen laguntzarekin. Eta, hain zuzen ere, horixe da albo batean utzi nahi dugun antipolitika. Horixe da salatu nahi duguna. Ez dago antipolitika handiagorik akzio lehenetsien iruzurra baino; ez dago antipolitika handiagorik Bankia baino; ez dago antipolitika handiagorik aurrezki-kutxen erabakiak, politikaren mesedetan eta herritarren mesedetan erabili beharrean, alderdi politiko jakin batzuen interes jakin batzuen mesedetan erabiltzea baino. Eta horixe egin duzue Espainian azken urteetan, alde batera utzirik egia dela euskal kutxak hobeto kudeatuta egon direla. Ez dago antipolitika handiagorik batzuen lagunak administrazio-kontseilu batzuetan sartzen saiatzea baino. Ez dago antipolitika handiagorik abantaila politikoak lortuz, prebenda ekonomikoak lortuz, iruzur politikoa egitea baino, eta herrialdearen erdia porrotera eramatea baino, milaka eta milaka herritar Espainian azken urteetan egin diren iruzurrekin porrotera eramatea baino. Horixe da antipolitika. Antipolitika ez da aurrezki-kutxek ondo kudeatuta egon beharko luketela esatea, ondo kudeatuta egotea funtsezkoa zela esatea, edo banku-fundazioek ondo kudeatuta egon beharko luketela esatea, edo banketxeen erabakiak benetako teknikariek esandakoaren arabera hartu beharko liratekeela esatea. Gertatu den zerbait salatzea da. Beraz, ez dago antipolitika handiagorik zuek egindako iruzurra baino, azken urte hauetan Espainia osoan egin den eskukatze eta kolonizazio politikoa baino, alderdi politiko jakin batzuetako lagun jakin batzuei mesede egiteko. Prieto jauna, hori ez da antipolitika. Zuek, zuen alderdi politiko batzuek azken urteetan Espainian egin dutena, herrialdea hondamendira eraman izana salatzea letra larriz idatzitako politika da. Milaka eta milaka herritar hondamendira eraman izana.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4661
10
83
12.06.2014
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, jaun-andreok. Proposamen hau hona ekarrarazi diguten datu batzuk eman nahi nituzke. Apirilaren 12a, larunbata: pertsona bortitz batzuek Barakaldoko San Jose elizari eraso egin zioten, eta beren ekintza grabatu zuten; ekintza hori Ernaik sinatu du. Apirilaren 27a, igandea: Kutxabanken sukurtsal bati eraso egin zioten, eta bideoan grabatu zuten sare sozialetara igotzeko; hori ere Barakaldon. Han, erasoa egiten ari zirenek Alderdi Popularreko zinegotzi bat seinalatu zuten; hura seinalatu, grabatu, haren etxebizitza erakutsi, eta salatari izatea leporatu poliziari deitzeagatik eta zuzenean ikusten ari zen ekintzak salatzeagatik. Maiatzaren 1a, osteguna: triskantzak saltokietan, berriz ere Ernaik antolatutako manifestazio baten bukaeran. Hogeita hamar lokalek baino gehiagok kalteak jasan zituzten; berrogei txanodunek izua zabaldu zuten Bilboko Alde Zaharrean. Aste batzuk, hilabete batzuk atzera egiten badugu, eraso egin zitzaien alderdi politiko batzuen egoitzei, banketxeetako sukurtsalei… Komunikabideek horretaz hitz egin zuten. Indarkeria beste udalerri batzuetara hedatu zen; txanodunek Euskadiko hamar udalerritan egin zieten eraso banketxeei eta saltokiei. Bada, hara, gaur hona ekarri dugun legez besteko proposamenarekin, kezka bat zuenganatu nahi dugu, arreta jarri nahi dugu bakanak izan beharrean gure erkidegoan aldian-aldian errepikatzen hasiak diren ekintza batzuetan. Istilu publiko antolatuak dira, saltokiei eginiko erasoak, aurrezki-kutxei eginikoak, altzari publikoen aurkakoak, alderdi politikoen egoitzen aurkakoak. Pertsonak beldurrarazten dira. Gure ustez, ekintza horiek, beren larritasuna dela eta, Ganbera honen salaketa eta gaitzespena merezi dituzte. Eusko Legebiltzarraren gaitzespena eta salaketa merezi dituzte, non herritarren ordezkariok, hemen herritarrak ordezkatzen ditugunok, elkarrekin gorpuztu behar baitugu eta euskal gizarte osoari argi eta garbi helarazi behar baitiogu mezu argi bat, leungarririk gabekoa, ekintza horien protagonistak gaitzetsiko dituena, haiek dituzten metodo zeharo antidemokratikoak gaitzetsiko dituena; agerian utziko dituena iskanbila baten itxurazko berezkotasunaren atzean gorderik estrategia antolatu bat ezkutatzen dutenak eta, gainera, sistemaren aurkako diskurtso populista bat gizarteratu nahi dutenak, bizikidetza oztopatzeko eta hondatzeko asmoz. Etengabe eta sistematikoki justifikatzen dute gizarte-indarkeria, eta, horregatik, guk, euskal gizartearen ordezkariok, haiei aurre egiteko, intolerantziari aurre egiteko ardura dugu. Gure erantzunak legea defendatzea izan behar du. Ganbera honen, erakunde publikoen erantzuna izan behar du legearen erantzuna, espazio publikoa defendatzea, balio zibikoak defendatzea eta bizikidetza defendatzea. Botere publiko guztiei eskatu behar diegu hemen bete dezatela eta betearaz dezatela legea prestasunez. Bestalde –eta horregatik ekarri dugu gai hau hona–, Ertzaintzari babes irmoa ematen jarraitu behar dugu. Babes irmoa eman behar diegu hemen polizia batzuei eta besteei, agente guztiei, egunez egun pertsona guztien eskubideak babesten dituzten guztien lanari, guztion askatasunak eta eskubideak babestu behar dituztenen lanari. Estatu demokratiko batean, zuzenbide-estatu batean, segurtasunerako eskubidea oso baliotsua da, oso estimatua da. Pertsonek segurtasunerako duten eskubidea, espazio publikoan seguru izateko duten eskubidea babestu egin behar dugu; oinarrizko eskubide bat da, eta oinarrizkotzat jo behar dugu gizarte demokratiko batean. Demokrazian ez dute lekurik eta ezin dezakete lekurik izan zigorgabetasunerako abaguneek, eta komunikabideen bitartez askotan esan izan da –eta hori uste du jendeak– hemen batzuek lasai-lasai ibili nahi dutela, zigor handirik gabe. Gizarte honek oso garesti ordaindu du dagoeneko. Nire ustez, guztiok ikasi dugu, edo ikasi behar genukeen –oraindik ez badugu ikasi– akatsetatik, eta ondo egindakoetatik ere ikasi behar genuke, intoleranteei aurre egitean funtzionatzen duten gauzetatik. Baina nor dago edo nor egon da arestian aipatu ditudan ekintza nagusien atzean? Nor dago ekintza horietako askoren atzean –kutsu faxista dutela esatera ausartuko nintzateke, pertsonak modu irekian eta publikoki beldurrarazi nahi dituztela, haiek seinalatu nahi dituztela, eta guztiz gaitzesgarriak iruditzen zaizkigu, eta bateraezinak printzipio etiko eta demokratiko funtsezkoenekin–? Tira, bada, horietako kasu askotan, iskanbila, erasoa, Ernaik sinatzen du. Nor da Ernai? Nor dira? Sorturekin lotura duten muturreko ezker independentistako gazteak, komunikabideen arabera; komunikabideek esaten digute, gainera, kalean egiten dituzten protesta batzuetan Rufi Etxeberria eta Joseba Permach izaten direla, besteak beste. Horixe agertzen zen komunikabideetan. Haiek sinatzen dute, haiek grabatzen dute, haiek igotzen dute sare sozialetara, haiek saiatzen dira gu beldurrarazten. Nire iritziz, gure iritziz, gure bizikidetza oztopatzen eta hondatzen saiatzen direnei gaur aurre ez egitea, aurre egin behar zaien bezala, akats larri bat izateaz gain, ausardia zibikorik eza izango litzateke. Gu ziur gaude gizarte honek nahikoa sufritu duela dagoeneko, eta ez duela gehiago jasan beharrik betikoek gure bizikidetza, gizarte-bizikidetza eraikitzean oztopoak jartzea. Akordio bat bilatu behar dugu hemen, Ganbera honi, guztioi aukera emango diguna botere publikoei eskatzeko eman diezaietela erantzun irmoa, argia, demokratikoa eta gizalegezkoa beren ekintzekin eta beren jarrerekin beren intolerantziamaila eta gure gizarteko bizikidetza demokratikoare- kiko errespeturik eza etengabe adierazten dutenei. Euzko Alderdi Jeltzalearekin lortu dugun akordioan, asmo hori jasotzen saiatu gara. Funtsean ere bat etorri gara, hots, erdibideko zuzenketa honetan kezka jaso behar dela, erantzun argi bat eman behar dela, eta kalean herritarrak babestu behar dituzten segurtasun-indarrei babesa eman behar zaiela. Baina mezu argi bat helarazi behar da gure balioen defentsan, balio zibikoen defentsan, balio demokratikoen defentsan, bizikidetzaren defentsan. Eta, era berean, lan egin behar da bakea nagusi den gizarte baten alde, non pertsona bortitzak ezingo baitira inoiz lasailasai ibili. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4662
10
83
12.06.2014
ITURRATE IBARRA
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, legebiltzarkideok. Oyarzabal jaunak azaldu ditu azkeneko asteetan gure kaleetan jazotako eraso edo ekintza desberdinak: Barakaldoko Kutxabanken kontrako eta Alderdi Popularreko zinegotzia den Zoe Nublaren kontrako erasotik hasita, 14 banketxeren kontrako erasoak Durangon, Leioan, Erandion maiatzaren 1aren inguruan, 10 banketxe eta dendatik gora erasoak, kaltetuak Bilbon, Tolosa eta Villabonako batzokien kontrako erasoak, Lekeition Ertzaintzaren kotxe bat erreta, beste herri batzuetan kontenedoreak erreta… Hori ez da bidea. Eta nik uste dut hemen aho batez esan genezakeela hori ez dela bidea. Eta esan egin behar dugu. Esan egin behar dugu, eta komenigarria litzateke aho batez esango bagenu, hori ez dela bidea, horrelako jokaerak guztiz eta betirako baztertu egin behar ditugula gure herrian, benetan herri baketsua eta bizikidetza normalizatu bat duen herria garela aldarrikatu nahi badugu. Ziurrenik, hau ez da izango kale borroka tradizionalaren berragertze bat –halaxe esan du Ertzaintzak–, atzerapauso bat 2011n ETAren ekintza armatua bukatu zenean hasi zen bake-bidean. Baina, nolanahi ere, alderdi politikook, herrialde honetako erakunde nagusiok, arduradun publikook kezkatuta egon behar dugu horrelako ekintzek, horrelako jokabideek hor jarraitzen dutelako; gure herrialdean, non urteetan izan baititugu tentsioak eta urteetan izan baitugu indarkeria, herrialde honetako gehiengo politikoak bakearen aldeko apustu argia egin ondoren, horrelako ekintzek ezin dute hor jarraitu eta ezin dira justifikatu. Berriro diot: ziurrenik ez da izango kale borrokaren berragertze bat, atzerapauso bat ekarriko lukeena; baina uste dut badagoela kezkatuta egoteko arrazoirik, eta denok publikoki hitz egitea eskatzen dutela. Adierazgarria da herrialde honetako alderdi nagusietako baten gazte-elkarteak harro erakustea jabetza publiko eta pribatuen aurka egin dituen ekintzak. Adierazgarria da –eta ez ona delako, baizik eta guztiz kontrakoa– bideo propio bat egitea, berak sinatua, eraso horiek eginez eta erakutsiz, ez bakarrik ondasun pribatuen kontra, baita pertsonen kontra ere, ordezkari politikoen kontra –uste genuen denok hartu genuela konpromisoa bide baketsu eta demokratikoekiko, herriaren borondatea errespetatzearekiko eta herritar guztien ordezkaritza eta iritziak errespetatzearekiko–. Nolanahi ere, argi dago Euskadin bakea sendotzearen, normalizazio politikoaren eta bizikidetza demokratikoa eraikitzearen kontrako bidea dela hori. Kontrako bidea da hori, eta horregatik da beharrezkoa, hain justu, Ganbera honek, nire ustez, aho batez hitz egitea horrelako ekintzen aurka, horrelako jokabideen aurka. Izan ere, behar-beharrezkoa da indarkeria-adierazpen oro uxatzea, eta are beharrezkoagoa… ez dut esango arrazoi politikoa duen indarkeria, baina bai politikari lotutako indarkeria uxatzea, zeinak denbora gehiegian zikindu baitu gure bizikidetza. Bake-kultura bat eraiki behar dugu denon artean, eta, horregatik, sinatu dugun erdibideko zuzenketan, guk aurkeztu dugun zuzenketan eta Alderdi Popularrarekin sinatu dugun erdibidekoan –eta aukera hau baliatuko dut Oyarzabal jaunari eskerrak emateko gai hau adosteko izan duen prestasunagatik–… Izan ere, uste dut garrantzitsua dela horretan ere adibidea ematea eta erakustea gai garela denok gutxiengo komun batzuetan ados jar gaitezkeen eremu komun horiek aurkitzeko, hots, horrelako jokabideak, horrelako ekintzak, arduradun politikoak jazartzea lekuz kanpo daudela herrialde honetan. Beharrezkoa da, eta horregatik ekarri dugu proposamena. Uste dut proposamen hori irekia dela, eta uste dut denok etor gaitezkeela bat harekin, eta guretzat garrantzitsua litzateke akordio horietan aurrera egitea. Garrantzitsua da adostasun-eremuak eraikitzen aurrera egitea, aukera eman diezaguten denoi herrialde honetan bakea eta bizikidetza sendotzeko, eta bake-kultura batean oinarritutako gizarte bat eraikitzea, gure iragana oztopatu besterik egin ez duten eta gure etorkizuna baldintzatu nahi duten indarkeriaadierazpenak betiko baztertuko dituena. Horregatik egiten dugu bat erdibideko zuzenketa horrekin, eta Ganberari eskatzen diot eman dezala aho batez haren aldeko botoa. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4663
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Bistan denez, jatorrizko ekimenaren alde bozkatzeko asmoa genuen, egokia iruditzen baitzitzaigun, eta horregatik ez genuen osoko zuzenketarik aurkeztu. Azkenean, erdibideko bat sinatu da, eta hura ere egokia iruditzen zaigu; hala ere, nire hitzaldiaren amaieran, aipamen bat egingo dut erdibideko horretan esaten diren gauza batzuei buruz. Baina, esan bezala, egokia iruditzen zait, eta aldeztu egingo dugu. Beraz, ez diogu eragozpenik jartzen ekimen horri, zeinak, hain zuzen, berriro gaitzesten baititu kale borroka eta ezker abertzalearen satelite-erakundeek, zehazki Ernaik, egin dituen beldurrarazte-ekintzak. Talde hori, Sorturen gazte-elkartea, antidemokratikoa da argi eta garbi, eta faxismo hutsa diren ekintzak egiten ditu. Hori horrela esan behar da. Ez bakarrik ondasunei edo finantza-erakundeei eraso egitearen ekintza zehatza, baizik eta horren ondoren ekintza horiek iragartzea, ekintza legitimo eta baketsutzat aurkeztea, eta, gainera, EITBn aldeztea, ikusi genuenez. Beraz, ez diogu eragozpenik jartzen ekimen horri. Guztiz kontrakoa. Ados gaude harekin. Bistan denez, hemen bi ekintza-mota dira aipagarriak: batetik, Ernai erakunde antidemokratikoaren ekintza faxista, eta, bestetik, herritar baten, kasu honetan Barakaldoko Alderdi Popularreko zinegotzi baten jokabide arduratsua, goraipagarria eta txalogarria, gertatzen ari zena ikusirik herritar gisa duen zeregina bete baitzuen, alegia, poliziari deitzea gertaeren berri emateko. Guk, bistan denez, gure elkartasuna eta babesa adierazi genizkion Zoe Nublari, eta esan genion, jakina, harekin gaudela, aldezten dugula egin zuena eta gure babes osoa duela, haren jokabidea guztiz eredugarria izan baitzen. Hori esanda, EITBren jarrera zeharo lotsagarria salatu nahi dut. Oyarzabal jaunak ez du esan, ezta Iturrate jaunak ere, baina, egia esan, EITBk maiatzaren 1ean gertatutakoaren kontu zehatz horren inguruan izan zuen jarrera guztiz lotsagarria izan zen. Ez dakit aukerarik izan duzuen sare sozialetan dagoen bideo bat ikusteko, eta ikusteko zer jarrera duen EITBko aurkezle batek, EITBko saio jakin batekoak, zeinak hitza ematen baitio bere saioan Ernaiko bozeramaileari zehatz-mehatz azaldu dezan zer egin duten, zergatik egin duten eta zer iritzi duen gai honen inguruan. Guri, egia esan, guztiz tamalgarria iruditu zitzaigun. Nola aurkezten du kazetari horrek bideo hori? Bideo "polemikotzat" jotzen du. Alderdi Popularreko ordezkariari galdetu zion ea jarri den harremanetan Ernaiko bozeramailearekin edo Ernairekin, azaldu diezaioten zergatik egin duten ekintza hori. Telebistasaio horretan, batera egiten diote elkarrizketa erasotako herritarrari eta ekintza faxista hori egin duen erakundeko bozeramaileari. Oso harrigarria da: elkarrizketa egiten dio Ernaiko bozeramaileari, eta biktimaren plano berean jartzen du. Eta erakunde publiko horretako telebista-saio horretan, Ernaiko bozeramaileak justifikatu egiten du ekintza, eta, gainera, Alderdi Popularreko zinegotziari leporatzen dio ekintza hori kriminalizatzea poliziari deitzeagatik eta Ernaik egindako ekintza horretan parte ez hartzeagatik. Nola kalifikatzen ditu Ernaiko bozeramaileak ekintza horiek? Kutxabanken kontrako markaketa guztiz legitimo gisa, ekintza baketsu eta guztiz legitimo gisa. Eta Ernaiko bozeramaileak hori azaltzen du telebista-saio horretan, eta, bien bitartean, han zegoen Alderdi Popularreko zinegotziak harrituta entzuten du entzuten ari dena, alegia, telebista publikoak hitza ematen diola ekintza guztiz faxista bat egin duen erakunde antidemokratiko bateko ordezkariari. Kazetariak Ernaiko bozeramaileari esaten dio elkarrizketaren une batean: "Tira, egin ezazue protestarako deia nahi duzuen moduan, baina guk galdetu nahi genizuke ea zerbait esan nahi diozun Alderdi Popularreko ordezkariari". Eta, jakina, Alderdi Popularreko ordezkaria harrituta dago telebista publikoak estaldura mediatiko hori ematen diolako horrelako erakunde bati. Eta EITBko kazetariak, logikoa den bezala PPko ordezkariak protesta egitean, esaten dio ez duela ulertzen zergatik haserretzen den, hemen "biei ematen baitiegu hitza"; hau da, ekintza hori egin dutenei eta ekintza hori jasan duen herritarrari. Hori guztiz lotsagarria da, eta Euskadin azken hamarkadetan gertatu diren gaitz asko azaltzen ditu. Guztiz onartezina da EITBren jokabidea, eta guztiz onartezina da kazetari horren jokabidea, plano berean kokatzen baititu finantza-erakunde bati eraso egitean datzan ekintza bat ekintza baketsu eta legitimotzat jotzen duen bozeramaile bat eta poliziari deitzeko duen betebeharra betetzen duen herritarra. Eta, tira, ikus dezakezue bideoa, baina EITBko kazetariak Ernaiko bozeramaileari galdetzen dio ea nori buruz ari den "zakur" deitzen dienean PPko bozeramailea gertaera horiek salatzeko deitzen ari den pertsona horiei. Eta, hain zuzen, Ernaiko bozeramaileak erantzuten du poliziari buruz ari dela. Eta EITBko saio horretako kazetariak ontzat ematen du, edo, behintzat, ez dio zuzentzen eta ez dio ezertxo ere esaten. Tira, hori guztiz lotsagarria iruditzen zaigu. Ados gaude zuek planteatu duzuen guztiarekin, ados gaude jatorrizko ekimenarekin, ados gaude erdibidekoarekin; baina nik EITBren, saio jakin baten eta kazetari jakin baten jokabide guztiz tamalgarri hori azpimarratu nahi dut. Gainerakoan, azkenean sinatu den eta guk bozkatuko dugun erdibidekoari dagokionez, esaten da edo proposatzen da "sendotzea erraztuko duten adostasun-eremuak sustatzea", alegia, bizikidetza sendotzea eta demokrazia sendotzea erraztuko dutenak. Ziurrenik ados egongo gara alderdi politikook adostasuneremuez hitz egiten dugunean Espainiako Konstituzioari, Gernikako Estatutuari, zuzenbide-estatuari eta indarrean dagoen legediari buruz ari garela. Beraz, adostasun-eremuak aldarrikatzen direnean, esan behar dugu dagoeneko badauzkagula adostasun-eremu horiek: zuzenbide-estatua da, aukera ematen diguna edo eman behar ligukeena herritarron eskubide guztiak bermatuta izateko. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4664
10
83
12.06.2014
ARES TABOADA
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Jaun-andreok, euskal sozialistok beti egon gara, gaude eta egongo gara kale borrokaren ekintza ororen aurka, eta irmoki gaitzesten ditugu. Gaitzetsi egiten dugu pertsonen aurkako beldurrarazte- eta hertsapenekintza oro, eta, jakina, beti egon gara eta egongo gara kasu honetan bezala kale borrokaren eraginak jasaten dituzten pertsona, saltzaile, enpresa edo banketxe guztien ondoan, haiei babesa emanez. Guk beti aldeztu izan dugu –oposizioan geundenean– irmotasun demokratikoaren eta zero tolerantziaren politika bat, zuzenbide-estatuaren tresna guztiekin aurre egiteko kale borroka antolatua eta planifikatua egiten zutenei, baita kale borroka espontaneoki –komatxoen artean– egiten zutenei ere. Oposizioan geundenean aldezten genuen eta Jaurlaritzan egon ginenean martxan jarri eta bultzatu genuen irmotasun demokratikoaren politika horren emaitza izan zen kale borroka Euskaditik ia desagerraraztea lortzea. Zoritxarrez, azkenaldian, oraindik ere, hemen esan denez, kale borroka eta beldurrarazteekintzak agertzen dira berriro. Badirudi gure gizartean oraindik ere badirela jokabide faxistak eta totalitarioak, indarkeriaren nostalgia dutenak, besteok egunero lantzen dugun bizikidetza baketsu eta demokratikoari aurre egin nahi diotenak. Hori dela eta, oso garrantzitsua da gaur denok jokabide totalitario horiekiko gaitzespena adieraztea, eta gure babesa argi adieraztea ekintza bortitz horiek jasaten dituztenei eta jasan dituztenei. Horregatik, oso garrantzitsua da EH Bilduko legebiltzarkideek, beste behin ere…, nik eskatzen dizuet adieraz dezazuela gu guztiokin batera bizikidetza hondatzen duten ekintza eta jokabide horiekiko gaitzespena. Esan dezazuela gu guztiokin batera hori ez dela bidea. Denok ahaleginak batu behar ditugu argi uzteko gaitzetsi egiten ditugula jokabide horiek; gizarte sano, etiko eta demokratikoki txukun bat eraikitzeko ezin dela indarkeria erabili. Ahalegina egin behar dugula, bai, jende hori bizikidetzara eta demokraziara ekarrarazteko, baina elkarrekin egin behar dugu. Eta bereziki Sortuko legebiltzarkideei eskatzen diet izan daitezela koherenteak eta bete dezatela beren estatutuetan jasotzen dutena. Bete dezatela benetan beren botoarekin ere, hori izango baita denok elkarrekin etorkizuna bakean eta askatasunean eraikitzeko biderik onena, eta denok errespetatzen ditugun arauetan oinarritutako bizikidetza baketsua bermatzekoa. Guk ez genion zuzenketarik aurkeztu Alderdi Popularraren ekimenari, ados baikeunden harekin, eta, jakina, talde horrek Euzko Alderdi Jeltzalearekin egin duen erdibidekoarekin ere ados gaude, aldeztu egiten baitugu, esan bezala, Legebiltzarrak gaitzestea Euskadin gertatu diren eta gertatuko diren beldurrarazte-ekintza guztiak eta kale borroka. Ados gaude Eusko Legebiltzarrak bere kezka adieraztearekin intolerantzia-ekintza horiek eta kale borroka gertatzen direlako, zeinak bizikidetza demokratikoa hondatu besterik egiten ez duten jokabide antidemokratikoak baitira. Eta ados gaude, nola ez, Ertzaintzari gure babes osoa ematearekin bere lana egiten jarraitu dezan eta bere lanarekin herritar guztiek eskubideak eta askatasunak libreki erabiltzea babestu dezan, eta zuzenbide-estatua defenda dezan bere betebehar profesionala betez. Hori dela eta, erdibideko zuzenketaren alde bozkatuko dugu, eta, berriro diot, espero dut beste guztiek ere haren alde bozkatuko dutela. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4665
10
83
12.06.2014
MATUTE GARCÍA DE JALÓN
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Gaur berriz ere mobilizazio-egun batean izandako istiluen inguruko eztabaida dugu gurean, edo hori izan zen argudio nagusia legez besteko proposamenean. Duela bi hilabete gutxi gorabehera, Troikaren martxoaren 3ko bisitagatik; gaur, maiatzaren lehenengo egunean izandako istiluengatik. Eta orduan eta gaur berriro ere hona ekarri den ekimenak berriz ere funtsa, oinarria, modu deliberatuan ahazten du, gaur hona gaitzesteko ekarri dena modu batean azaltzen dutenean. Eta gaur, duela bi hilabete bezala, PPk –baina ez bakarrik PPk– berriz ere konponbide bezala errepresioa eta indarkeriaren erabilera proposatzen digu. Errepresio gehiago istilu hauen sorreran egon ziren edo egon ahal zirenen aurrean, eta ezer ez egunero lapurtzen digutenen aurrean, ezer ez gure eskubideak urratzen dituzten eta gure bizitzekin jolasten direnen aurrean (finantza-botereak, adibidez). Boterearekiko menpekotasuna, agian. Gogorarazi nahi dut ezen, eztabaidak beste bide bat hartu badu ere, legez besteko proposamen honen jatorrizko zioa zirela Maiatzaren Lehenean gertatutako istiluak. Hori zen jatorrizko ideia, testuan agertzen den bezala, non eta –zuzendu diezadala gero proposamena egin duenak– jatorrizko testua ez den gaizki itzuli edo gaizki jaso –Ganbera honetako legebiltzarkide guztioi bidaltzen zaigu–. Gaur, ordea, hemen, Ganbera honetan, aurrez pentsatutako eta nahita egindako nahasmen-jolas bat izan dugu berriro. Izan ere, gaur, hemen –eta atzo Koldo Saratxagak autogobernuari buruzko lantaldean adierazi zuena datorkit burura–, Ganbera zaharkitu baten itxura eman dugu berriro ere, gizarteari begiratzen ez dion Ganbera batena; eta, are okerrago, bere inguruan gertatzen dena ulertzeko ere gai ez dela dirudien Ganberarena. Atzo bertan, Auzitegi Nazionalak aske utzi zituen gaur Ernairekin egin nahi den bezala kriminalizatuak izan ziren berrogei gazte –batzuek bi urte pasatu behar izan zituzten espetxean–. Aske utzi zituen Auzitegi Nazionalak, salbuespenezko auzitegiak, eta, gainera, adierazi zuen inkomunikazioak –gaur, beste euskal herritar bat inkomunikatuta dago–, batzuetan, ia beti, zigorgabetasuna dakarrela, eta, zigorgabetasun horretan, poliziak –badirudi gaur hura zaindu eta babestu behar dela itxuraz haren kontra dagoen gizarte baten aurrean– tortura erabil dezakeela. Horixe da errealitatea, eta hori da gaur egun bizi dugun testuinguru politikoa: atzo, ETAko kide izateaz akusatutako berrogei gazte –halaxe jaso zuten komunikabide guztiek abenduaren 24an atxilotu zituztenean, eta Ganbera honetan dauden askok txalotu egin zituzten atxiloketa horiek– aske utzi ziren. Eta, hala ere, gaur, lehengo lepotik burua. Gaur, Ernai jarri dugu miran. Eta Ernairen ekintzez hitz egingo dugu; adierazi zaigun kontrako bide horretaz hitz egingo dugu. Eta nik benetan eskertzen diot Alderdi Popularrari azalpenean izan duen argitasuna. Beste batzuetan, haiek esaten digute argi hitz egiten dugula; uste dut, gaurkoan, paperak aldatuz, guri dagokigula Oyarzabal jaunari hori aitortzea. Hark adierazi du zein den ekimen honen asmo nagusia: poliziari babesa ematea –halaxe adierazi du bere hitzaldian– eta gure balioak defendatzea. Izan ere, ez da izan balio partekatu horiek aipatu dituen bakarra. Ganbera honek ederki asko daki gu ez gatozela bat balio horiekin; gu ez gatozela bat baten batek abizenak jarri dizkion eta zerrendatu egin dituen balio horiekin. Beraz, hori bada jatorrizko asmoa, ez dadila inor harritu gure taldeak, ez bakarrik Sortuko jaunandreek, estatutu horiek gehiago edo gutxiago betez, baizik eta EH Bildu osoak, ez badu legez besteko proposamen honen alde bozkatzen. Izan ere, esan dizuedanez, irribarrea eragiten badizue ere, zuen mira aldebakarrekoa da, aurrez pentsatuta bezala, eta asko sentitzen dut hala izatea, eta, ziurrenik, asko sentitzen dugu. Zuek nahas-mahas bat egiten duzue; izan ere, maiatzaren 1ean hautsitako kristalez eta erakusleihoez hitz egiten ariko bagina, inork aldarrikatu ez duen –ezta Ernaik ere– ekintza horretaz, ziurrenik guk martxoaren 3ko istiluei buruz esan genuena esango genuen tribuna honetan: ez gaudela ados, ez zaigula iruditzen hori denik bidea, borroka politikoaren eta borroka demokratikoaren aldeko apustua egin behar dela. Baina amu hori erabili nahi bada Ernai kriminalizatzeko, ez gaituzue ondoan izango. Eta asko sentitzen dugu, gauzak diren bezala esan behar baitira: Ernairen ekintzak, nire aurretik hitz egin dutenek aipatu dituztenak, banketxeei pintura edo simaurra botatzea ziren, funtsean. Eta horiek aldarrikatu ditu Ernaik. Y esas son las que reivindica Ernai. Baina, esan bezala, arrazoia eta erabakia beste bat da. Espazio publikoa defendatu behar dela esan zaigu. Gu ere ados gaude espazio publikoa defendatu behar izatearekin, herritar guztiek hura erabil dezaten bermatzearekin. Hori bermatzeko, adibidez, manifestazio- eta elkarte-eskubidea ez mugatzea baino modu hoberik ez zaigu bururatzen –hori egin izan du Alderdi Popularrak, batzuetan beste batzuen isiltasun oneslearekin–. Espazio publiko osoa erabil dadin bermatzeko, espazio hori denentzat atsegina eta abegitsua izaten uztea baino modu hoberik ez zaigu bururatzen, eta ez, Mediterraneoko beste hiri batzuek egiten duten bezala, arantzak jarriz etorkinek, etxerik ez dutenek, ez dezaten izan bankuetan eta bestelako tokietan etzaterik edo lo egiterik ere. Horiek dira, ziurrenik, zuen balioak, eta guk ez ditugu aldezten. Hori da zuen eredua. Eta esan diguzue, halaber, salatzera ekarri dituzuen ekintzak erradikalak edo sistemaren aurkakoak zirela. Honaino iritsita, jada ez dakit zer den sistemaren aurkakoa. Jada ez dakit ni ote naizen sistemaren aurkakoa; ni eta erregimen hau etetea eta hainbeste desparekotasun sortzen dituen eredu kapitalista hau gainditzea aldezten dugunok ote garen sistemaren aukakoak; ala sistemaren aurkakoak ote diren, hain justu, Rodrigo Rato eta Bankia, Caixa Penedèsekoak, zeinek 30 milioi euro bereganatzen baitituzte eta, horiek itzultze hutsarekin, ez baitute espetxea zapaltzen egun batez ere. Izan ere, logika alderantzizkoa bada, kontraboterea eta kontakizuna edo kontrakontakizuna beste bat bada, agian sistemaren aurkakoak dira herritar guztiei horrelako espoliazioak egitea aldezten dutenak, aldezten dutenak nahita lapurtzea ez bakarrik herrialde honetako jendearen oraina, baizik eta etorkizuna, eta sistema defendatzen dugunok, sistema pertsonen arteko harremanak arautzen dituen esparru edo eredu gisa ulerturik, beste batzuk gara. Horregatik esan dizuet ez dugula ekimen honen alde egingo. Pentsatzen dut eman dizuedala materiala gero eztabaida on bat egiteko, eta espero dut gero erantzun on bat emango diodala. Nada más. Besterik ez. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4666
10
83
12.06.2014
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Hara, ez dugu bidaia hau egin Ernairi buruz hitz egiteko. Ekarri dugun proposamenaren erdibideko zuzenketan –zuk orain aitzakiak bilatzen dizkiozu hura ez aldezteko–, ez da inondik ere agertzen zuk esan duzuna. Guk, hain zuzen, lau astez gertatu diren ekintzen multzo batean sartu dugu, eta ekintza horietako batzuk zuk aipatu duzun erakundeak sinatu ditu, Ernaik. Baina guk erdibideko oso argi bat ekarri dugu hona, eta esaten du: Eusko Legebiltzarrak "gaitzetsi egiten ditu Euskadin azken asteetan gertatu diren beldurrarazte-ekintzak eta kale borroka, eta bere elkartasuna adierazten die zuzeneko eragina jasan dutenei". Aizu, horrek ekintza batzuetarako eta besteetarako balio du, baina aipatzen dituenetarako, ekintza bortitzetarako. Aizu, esaten badidazu Ernai pintura-potoak jaurtitzen ibiltzen dela, aizu, hori oso ondo baldin badago, jaurti diezazkizutela zuri! Seinala dezatela zure etxebizitza eta egin diezaietela eraso zure egoitzei! Aizu, nire egoitzei eraso egitea ez zait demokratikoki arrazoizkoa iruditzen. Jakina ez ditugula balio berak; besterik ez genuen behar! Galdetu behar litzateke ea zuek ba ote duzuen balio zibikorik eta demokratikorik. Horixe galdetu behar genuke. Baina gure proposamenak, ekintza bortitzak gaitzesteaz gain, kezka adierazten du intolerantziaekintzen, kale borrokaren eta gure bizikidetza hondatu nahi duten jokabide antidemokratikoen inguruan. Ez du seinalatzen! Adierazpen horrekin denok etorri behar genuke bat, eta Ganbera honek aho batez aldeztu behar luke. Bizikidetza hondatu nahi duten eta demokraziari kalte egin nahi dioten jokabide antidemokratikoei aurre egitea? Aizu, ez ezazu aitzakiarik bilatu testu honen alde ez egiteko. Euskadin bakea eta bizikidetza indartzearekiko konpromiso bati eustea? Aizu, ez ezazu aitzakiarik bilatu. Bizikidetza hori sendotzea erraztuko duten adostasun-eremuak sustatzea? Aizu, baina zer dela eta esaten didazu nire hitzaldian ekintza batzuk edo beste batzuk aipatu ditudala! Bozkatzeko ekarri dugun testu honetan, benetan elkarrekin lan egin nahi badugu bizikidetza demokratikoaren gutxieneko printzipio batzuen defentsan, zuk ez duzu aitzakia txikienik ere haren alde ez egiteko. Eta Ertzaintzari babesa ematea eta haren lana aintzatestea? Herritarren eskubideak eta askatasunak libreki erabil daitezen babesteko egiten duen lana esaten dugu. Aizu, zuek ez baduzue testu hau aldezten, uste dugu, hain zuzen, besteok dugun balio-eskala bera ez duzuelako dela. Zuek, hain zuzen, legezkoak izango zarete; baina zuen jarrera, askotan behintzat, ez da egokia. Zuek legezkoak izango zarete, baina erakutsi beharko duzue ibilbide demokratiko bat egin duzuela. Esan didazu: "Ez dakit ni ote naizen sistemaren aurkakoa". Hara, Matute jauna: zu ez zara sistemaren aurkakoa; zu sistema zara. Auskalo zenbat urtez ikusi zaitudan hemen! Zu (bai, bai, zu) sistemaren zati zara, zu sistemaren aurpegia zara, gure gizartea hartu duen sistemarena. Eta, badakizu zein den sistema? Batzuek herrialde hau berena dela uste izatea, besteak beldurraraziz lasai-lasai ibiltzea, besteen ideiak ez errespetatzea. Hori da gure erkidegoa hartu duen sistema, guk jasan duguna. Badakizu zer den sistemaren aurkakoa Euskadin? Alderdi Popularreko militante izatea, nahitaezko abertzaletasuna inposatzearen aurka agertzea. Hori da sistemaren aurkakoa izatea. Hori da sistemaren aurkakoa izatea. Gaur egun, institutu batean, eskola batean edo unibertsitate batean ausarta izatea da Alderdi Popularreko militante izatea; ez zuek institutuetan, eskoletan eta unibertsitateetan sistema betikotzeko maneiatzen dituzuen artalde horietara joatea. Sistema horretara igo zinen zu aspaldi, eta ez zara jaitsi. Siglak aldatu dituzu, baina sisteman jarraitzen duzu. Bai. Eta balioak aldatu behar badira, aldatu egiten dituzu, Groucho Marxek bezala, eta edonori uzten diozu zu fagozitatzen sisteman jarraitzeko. Baina zu ez zara iraultzailea. Iraultzaileak dira askatasunaren alde egiten dutenak, zuk ez ikusiarena egiten zenuenean, hori bai, zu erosoago bizitzeko besteok zuk txorakeria deitzen diezunak jasaten genituen bitartean, hala nola norberari seinalatzea, pintura jaurtitzea, eta beldurrarazten edo mehatxatzen saiatzea. Uste dut ezin zarela etorri guri lezioak ematera. Horregatik esaten dizut legezkoa izango zarela, baina ospe demokratikorik ez baduzu, gure ustez ospe demokratikorik ez dutenekin militatzen baituzu eta partekatzen baituzu eserlekua, uste dut ezin duzula leziorik eman. Guk –oraintxe bukatuko dut, presidente andrea– jakina eskertu nahi diogula Maneiro jaunari bere babesa, baita Barakaldoko Alderdi Popularreko Zoe Nubla zinegotziari eragin zioten gertaerak gogoraraztea, hari babesa ematea eta EITBko saio hartan gertatutakoa salatzea ere. Egia da zuk ez diozula zuzenketarik aurkeztu gure proposamenari. Zuk zuzenketaren bat aurkeztu izan bazenu, guk jaso egingo genuen zalantzarik gabe, eta jasoko genuen, hain zuzen, beste batzuetan esan dugunez, esan baitugu beste batzuetan ere, komunikabideak sartzea, batez ere komunikabide publikoak, intoleranteen kontrako borrokan, gure bizikidetza etengabe baldintzatu, mugatu eta hondatu nahi dutenen kontrako borrokan. Horixe egin behar dugu elkarrekin. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4667
10
83
12.06.2014
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eta honekin bukatuko dut. Eta hori egin nahi izan dugu hemen proposamen honekin. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4668
10
83
12.06.2014
ITURRATE IBARRA
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta. Matute jauna, gu nahasten saiatu zara jatorrizko testura joanez, jatorrizko bekatua oso modu biblikoan bilatuz bezala, ihes egiteko eta hozka egitera ekarri dugunari hozka ez egiteko, nire ustez zure bizitza politikoko beste edozein unetan arazorik gabe sinatuko zenuen adierazpen bati aurre ez egiteko. Eta, gaur, bada, malabarismoak egin behar dituzu hemen, baita eman diguzun material guztia eskaini ere, eztabaida on bati eman baitio bidea, eta hitzeman diguzu zure bigarren hitzaldia bikaina izango dela –zure hitzaldi ia guztiak bezala, Matute jauna; besterik ez genuen behar, Legebiltzarreko tribunan hainbeste urte pasatu ondoren!–, hau Florentziako joko bat izango balitz bezala. Eta uste dut hori guztia baino askoz serioagoa dela. Gizarte demokratiko bat eraikitzeko funtsezko balioez ari gara: desberdina dena errespetatzea, ondasun publikoak eta pribatuak errespetatzea, herritarrek demokratikoki hautatutako ordezkari politikoak errespetatzea… Eta ez, ez da egia maiatzaren 1eko ekintzez bakarrik ari ginela hizketan; izan ere, gure zuzenketan –zeina ekainaren 4koa baita, zuzenketak aurkezteko epea bukatu baino lehenagokoa–, logikoa denez, Euskadin azken asteetan gertatu diren eta, zoritxarrez, gertatzen jarraitu zuten beldurrarazte-ekintzak eta kale borroka salatzen dira. Beraz, horretaz ari gara hitz egiten. Horretaz hitz egin nahi izan du Euzko Alderdi Jeltzaleak bere zuzenketarekin, eta horretaz hitz egiten da, orobat, Talde Popularrarekin adostutako erdibideko zuzenketan. Beraz, horretaz hitz egin behar du EH Bilduk, ez gainerako guztiaz. Orduan, nik galdetzen dizut: Eusko Legebiltzarrak esango badu gaitzetsi egiten dituela Euskadin azken asteetan gertatu diren beldurrarazte-ekintzak eta kale borroka, eta bere elkartasuna adierazten diela zuzeneko eragina jasan dutenei, zer arazo dago EH Bildu horren alde ez agertzeko? Edo esaten badu Eusko Legebiltzarrak bere kezka adierazten duela bizikidetza hondatu eta demokraziari kalte egin beste helbururik ez duten intolerantzia-ekintzen, kale borrokaren eta jokabide antidemokratikoen aurrean, eta esaten badu Euskadin bakea eta bizikidetza indartzeko konpromisoari eusten diola, haiek sendotzea erraztuko duten adostasun-eremuak sustatuz –EH Bilduk ere aldezten du hori; bai behintzat Legebiltzarrean dituen ordezkari batzuek–, zer arazo dago EH Bildu horren alde ez agertzeko? Ez zaudete ados bakearen eta bizikidetzaren balioak sustatzearekin? Ez zaudete ados Euskadirentzat balio horiek sendotzean aurrera egiteko adostasun-eremuak eraikitzearekin? Hara, ez dakit materiala eman diguzun ala ez eztabaida on bat egiteko; dakidana da oso tranpatia izan zarela. Uste dut argi hitz egin behar dela. Begira, hemen –eta, gainera, uste dut zuk hau errepikatu izan duzula zure iragan politikoan–, hemen, batzuek –ez dakit jende askok ala gutxik; nolanahi ere, gehiegik, nik uste– kultura sustatu dute urteetan, inposizioarena, irainarena, arerioarekiko errespetu faltarena, desberdina dena jazartzearena (kazetaria izan, zinegotzia izan, politikaria izan…); batzuek heroi gisa aurkeztu dituzte horrelako ekintzak edo okerragoak egiten zituztenak, hiltzen zutenak, estortsioa egiten zutenak, eta zuk badakizu hori horrela izan dela. Eta uste dut zerorrek jasan duzula –ez dakit zuzenean, baina bai zeharka–, eta urteetan salatu duzula. Zer arazo dago hori une honetan ez salatzeko? Zer aldatu da? Zergatik ez gara gai izango aurrerapauso bat emateko eta esateko horrela ezetz, hori ez dela bidea? Euskadin bakea, normalizazio politikoa eta bizikidetza demokratikoa sendotzeko, gutxieneko batzuk onartu behar ditugu denok, hots, giza bizitzaren balioa edozein ideia politikoren gainetik dagoela; herritarrek eta politikariek bizimodu normala egitearen errespetua edozein ideiaren gainetik dagoela. Eta horixe da kontua. Ez zaizuela gustatzen azken puntua, Ertzaintzari babesa emateari buruzkoa? Tira, bada, eska ezazue puntuz puntu bozkatzea. Nik ulertzen dut hirugarren puntu horretan arazo handiagoak izatea elkar ulertzeko, baina aurreko bietan koldarkeria eta atzean uztea kostatzen zaizuen iragan batekiko loturak besterik ez dut ikusten. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4669
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ez dakit jada merezi duen horrelako eztabaidetan argudio berak errepikatzeak, baina errepikatu egin beharko dira. Eta, gainera, historiarako geratuko da gaur, EH Bilduk, legezkotutako erakunde batek, gaur egun legezkoa den alderdien koalizio batek, erabakitzea ez duela bozkatuko bi alderdi politiko demokratikok sinatu duten eta gauza zehatz bat esaten duen testu guztiz arrazoizko eta logiko bat. Eta uste dut hori hor geratuko dela; izan ere, beste ordezkari batzuek adierazi dutenez, ekimen honek gauza zehatz bat esaten du, eta, horrenbestez, EH Bilduk gaur berriro erabakiko du hemen ez gaitzestea Euskadin azken asteetan gertatu diren beldurrarazte-ekintzak eta kale borroka. Eta EH Bilduk gaur erabakiko du hemen ez diela elkartasuna adierazten zuzeneko eragina jasan dutenei. Eta hemen geratuko da, hain zuzen, EH Bilduk ez duela bere kezka adierazi nahi bizikidetza hondatu eta demokraziari kalte egin beste helbururik ez duten intolerantzia-ekintzen, kale borrokaren eta jokabide antidemokratikoen aurrean, eta, hortaz, ez duela konpromisoa hartzen Euskadin bakea eta bizikidetza indartzeko, haiek sendotzea erraztuko duten adostasun-eremuak sustatuz. EH Bilduk ezetz esango dio berriro horri guztiari, edo abstenitu egingo da; beraz, berriro geratzen da agerian alderdi politikoen legezko koalizio bat izan daitekeela, baina ez dela inola ere demokratikoa, ez baita gai Euskadin demokrazia, zuzenbide-estatua, bizikidetza eta bakea defendatu nahi dituen gutxieneko erdibideko bat bozkatzeko. Eta, berriro ere, EH Bildu bakarrik geratuko da bere borondatez. Eta Ertzaintzari ere ez dio bere babesa emango, eta ez du aintzatetsiko zer lan egiten duen herritarrek beren eskubideak eta askatasunak libreki erabil ditzaten. Zuzenbide-estatua eta segurtasun publikoa mantentzea ere ez ditu aldeztuko. Horixe erabakiko du eta esango du EH Bilduk bere botoarekin. Hortxe dago. Beraz, ez dago askoz gauza gehiagorik esateko. Nik benetan uste dut zuek ez duzuela erremediorik. Legezkoak zarete, baina ez zarete demokratikoak. Nahasmen-jokoa aipatu duzue, errepresioa aipatu duzue, zer eta Ernaiko bozeramaileari EITBtik deitzen diotenean, non gertatutako gertaerak eta egin zuten ekintza hori azaldu eta justifikatu baitzituen. Errepresioa ote da, bada, hori? Ganbera honi Ganbera zaharkitua deitu diozue kale borroka salatu duelako. "Ganbera zaharkitua", eta Bankiaz eta Ratoz hitz egin duzu, eta ez dakit nortaz gehiago, eta troikaz hitz egin duzu. Ez, Ganbera honek, euskal herritarrek nahi dute Ganbera honek esatea ezin dela bide horretatik jarraitu, eta, hortaz, salatu egin behar dela kale borroka –zer gutxiago–. Esan duzu Ernai kriminalizatu nahi dela. Jakina, zuentzat banku-sukurtsalei eraso egitea eta gertatzen ari denaren aurrean poliziari deitzea erabakitzen duen herritar bat seinalatzea, edo Ertzaintzari "zakurrak" deitzea ekintza legitimoa eta baketsua da! Zuek ez duzue erremediorik. Zuek ez duzue erremediorik. Bistan denez, beste guztiok gauza baten alde egiten dugu eta egin dugu gure historia osoan: bide politiko eta demokratikoen alde, gure ideiak ahotsarekin eta hitzarekin defendatzearen alde, zuzenbideestatua eta indarrean dagoen legedia defendatzearen alde. Hori guztia defendatzen dugu guk, zuk mespretxuz "gure balio" deitzen diezun hori. Zer gutxiago ganbera demokratiko batek kale borroka gaitzestea, zuzenbide-estatua defendatu behar dela esatea eta bere poliziari babesa ematea baino! Zer gutxiago hori baino! Baina, tira, zuek ez duzue ulertzen, ez duzue ulertu nahi, eta, laburbilduz, nik uste dut ez duzuela erremediorik.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4670
10
83
12.06.2014
ARES TABOADA
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Matute jauna, ez ezazu aitzakiarik bilatu. Erdibideko zuzenketa erraza da irakurtzen: ez du talderik aipatzen, ez du maiatzaren 1eko ekintzez bakarrik hitz egiten, eta, horrenbestez, zure hitzaldi osoa aitzakiak izan dira zure botoa justifikatzeko. Nolanahi ere, begira, ez bankuen kudeaketa txarrak, ez zuk espoliazio deitu diozunak, ez legez kanpoko jokabideek edo jokabide desonestek ez dute indarkeria justifikatzen. Eta ulertu nahi izan dut –ez badizut ondo ulertu, zuzenduko didazu zure hitzaldian– ezen, maiatzaren 1eko ekintza bortitz batzuei dagokienez behintzat, jokabide desegoki horien testuinguruan sartu dituzula eta, hortaz, jokabide desegoki horiengatik justifikatu dituzula. Eta horrela bada, benetan diotsut sentitzen dudala, kale borrokak, planifikatua izan edo espontaneoki gertatu –ia inoiz ez da gertatzen espontaneoki, baina, elkar ulertzeko, komatxoen artean, lehen esan dudanez–, inoiz ez baitauka justifikaziorik. Eta zuk aldatzeko eskubidea duzu, baina koherentea izan behar zenuke Ganbera honetan izan duzun ibilbidearen zati batekin behintzat –orduan ez zenuen arazorik ekintza bortitzak gaitzesteko, planifikatuak izan edo espontaneoak izan–. Aldatzeko eskubidea duzu, baina, tira, ez dakit orain aldaketa horrek plantearazten dizun Podemosetik gertuago egotea eta haren planteamenduekin bat etortzea. Izan ere, ez nago ados Ganbera honi buruz esan duzun gauza batekin, zeren, Ganbera hau zaharkituta badago, zuk esan duzun bezala, zu aspalditik zara Ganbera honen zati; zuk, zure taldekideek, gainerako guztiok bezala, Ganbera honetatik kobratzen dugu herritar guztiei zerbitzua emateagatik. Beraz, errespetu handiagoa izan behar zenuke zati zaren Ganberarekiko, eta, bestela, koherentea izan behar zenuke eta behar diren neurriak hartu behar zenituzke –ez ditut inon ikusi– egoera hori aldatzeko. Baina, are garrantzitsuago, begira, oso gauza sinple batean oinarrituta bakarrik jar gaitezke ados: indarkeriak ez duela justifikaziorik. Eta printzipio horretan oinarrituta bakarrik eraiki daiteke gizarte etiko eta demokratikoki egoki bat, gizarte sano bat, jokabide bortitz oro gaitzetsiz eta ez justifikatuz. Nire ustez, gaur, beste behin ere, zuek, bozkatuko dugun erdibidekoan ez dauden aitzakiak bilatuz, aukera paregabea galduko duzue, eta, beste behin ere, talde osoa, bereziki Sortuko legebiltzarkideak, inkoherenteak izango dira hartu duten konpromisoarekiko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4671
10
83
12.06.2014
MATUTE GARCÍA DE JALÓN
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, 2014ko maiatzaren 1ean komertzio eta banku-erakundeen aurka izan ziren mehatxu-ekintzak gaitzesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehenik eta behin, gauza bat argitu behar diot Ares jaunari hark ulertu duenaren inguruan, agian ez baitzuen ondo ulertuko, eta, hain zuzen, esan behar diot ez duela ondo ulertu. Eta tematia izango naiz, Bilbon troikaren jardunaldian gertatutako istiluei buruz Ganberan izan genuen eztabaidan esan nuen gauza bera esango baitut. Nik ez dut esan erakusleihoak txikitzea ondo dagoenik. Are gehiago, esan dut ez zaidala modu egokia iruditzen. Beste gauza bat da orduan aipatu nuena berriro aipatzea. Frantzisko I.a aita santuak esan zuen duela sei hilabete, ez askoz lehenago: "Gaur, leku askotan, segurtasun handiagoa eskatuko da, polizia-indarrei babesa ematea eskatuko da" (gaur hemen bezala), "baina gizarte batean eta herri desberdinen artean bazterkeria eta desparekotasuna desagerrarazten ez den arte ezinezkoa izango da indarkeria desagerraraztea. "Pobreei eta herri zapalduei leporatzen zaie indarkeria, baina, aukera-berdintasunik gabe, erasoeta gerra-adierazpenak sustatu egingo dira, eta, lehenago edo geroago, eztanda egingo dute. "Gizarteak" (sistemak) "bere zati bat periferian uzten duenean, ezein programa politikok, poliziabaliabidek edo inteligentzia-baliabidek ez du betiko ziurtatutako lasaitasuna. Hori ez da gertatzen ekitaterik ezak edo desparekotasunak sistematik kanporatuta- koen erreakzio bortitza eragiten dutelako bakarrik, baizik eta sistema soziala eta ekonomikoa bidegabea delako errotik". Horregatik esan dizut, Oyarzabal jauna, ez dakidala nor den sistema eta nor sistemaren aurkakoa. Edonola ere, ez nuen espero hain erantzun pertsonalizatua. Izan ere, nik ez dut esan bikaina izango zenik ala ez, baizik eta ideien eztabaida bat izatea espero nuen, ideien bataila bat, Kuban esaten den bezala; aldiz, irainaren aldeko apustu moduko bat aurkitu dut, eta hor ez dut denbora askorik galduko. Besterik gabe, argibide bat emango dizuet Ganbera honetan izan dudan ibilbideaz esan duzuenari buruz. Aurreko legealdian, ez nintzen Ganbera honetan izan, nire borondatez, joan egin bainintzen Ganbera honetan egotea ekarri zidan eta nik ordezkatu nuen proiektutik. Beste batzuk ez ziren Ganberan izan legez kanpo utzi zirelako, eta zuek, horren aurrean, beti bezala, entzungor. Eta zuek horren barruan jende asko sartzen dut. Hori alde batera utzita, nik ez dut esan Ganbera zaharkituta dagoenik Podemosen beldur naizelako. Alderdi Sozialistako jaun-andreok, ez zaitezte gehiago kezkatu Podemosengatik, edo bai, zeren, zoazten bezala, zuen lekua hartuko dute. Nik esan dut Ganbera zaharkituta dagoela atzo Koldo Saratxagak antzera hitz egin zuelako daukagun egitura politikoari buruz, egitura horrek gaur egun duen zereginaz edo egiten duen ekarpenaz hitz egin zuenean. Horregatik aipatu dut, ez buruan Podemos darabildalako. Ados gaude haien gogoeta askorekin, eta espero dugu etorkizunean askoz gogoeta gehiagorekin egotea ados. Ez dakidana da nor gehiago egongo den haien ezkerrean edo eskuinean ideietan ados egoteko, zuetako batzuek daramazuen norabiderik gabeko ibilbidea ikusirik. Harira joatearren, banku-sukurtsalei egindako erasoak aipatu dituzue, "eraso" deitzen diezuen horiek; niri gehiegizkoa iruditzen zait horrela deitzea, napalmezkoak izango balira bezala, eta uste dut simaurrezkoak eta pinturazkoak izan zirela. Gauzak zentratzearren esaten dut, pentsatzen baitut horretan ez garela guztiz oker egongo. Gero bai, artaldea aipatzen diguzue, jokabide egokiak aipatzen dizkiguzue… Nik ez ditut alferrik aipatu troika, edo bankuak, edo Caixa Penedès, edo Rodrigo Rato… Eta Rodrigo Ratorena nahita esan dut, Alderdi Popularreko militantea delako. Ez dut hitz egin Bárcenasi buruz edo beste batzuei buruz; baina hitz egin nezakeen. Izan ere, jakina, bitxia da guri esatea zein den izan behar dugun jarrera egokia, eta, bien bitartean, ez ikusiarena egiten ez bada, jendea etengabe etxetik botatzen ari direnen eta herritar guztiak pobretzen ari direnen morroi leiala izatea. Eta egiturazko indarkeria horren aurrean, zeina Frantzisko I.ak, Bergoglio monsi- noreak, aipatu baitu, zuek ez duzue ezer esaten, ez ekimen honetan, ez beste ezeinetan. Eta horregatik ez ditugu sinatzen guk ekimen horiek; izan ere, ekartzen diguzuenean jarrera oso bat, aldeaniztuna, erroa adierazteko gai dena, gizartehaustura hori zerk eragiten duen adierazteko gai dena, ziurrenik hor ikusiko gaituzue. Izan ere, EH Bilduk jarrera argia izan du, du eta izango du Ganbera honetan indarkeriari dagokionez: ez gaude ados ekintza bortitzekin, datozen lekutik datozela ere; ez gaude ados baketsua, politikoa eta demokratikoa ez den beste ezein biderekin. Baina hortik zuen soinuan dantza egitera, tarte handia dago, eta ez dugu bide hori ibili nahi, ez dugu ibiliko. Baina ez bakarrik ez dugu ibili nahi eta ez dugu ibiliko, baizik eta gizarte honetan gero eta jende gutxiagok ibili nahi du zuekin. Horrek eginarazi behar lizueke gogoeta, eta horregatik esan dizuet ezen, agian, agian, beharbada, ikuspegia galtzen ari zaretela pixka bat. Izan ere, zuen jarrera –eta eztabaida hau izan nahi nuen nik– oso jarrera arriskutsua da. Zuek Ernairen ekintzak aipatzean faxismoa aipatzea jasan behar izan dut. Maneiro jauna, zuk gauza askotan egin duzunez, ez zait bururatzen Gustavo Adolfo Bécquerrek esandakoa parafraseatzea besterik: "Eta zuk galdetzen didazu (zer den poesia)…? Poesia zu zara". Poesia dioen lekuan jarri faxismoa, eta hortxe duzu erantzuna. Eta ideien eztabaidari dagokionez, zuek hemen proposamena delitu egin nahi duzue, eta protesta delitu egin nahi duzue. Hau da, protesta kriminalizatuz, disidentzia kenduz, proposamen politikoa kendu. Doktrina hura aspaldi erabili zuten euskal gatazka delakoaren inguruan. Tribuna honetan, ez nik bakarrik, Euzko Alderdi Jeltzaleko ordezkariek ere salatu egin dute. Gaur, itxuraz zuek bezain kartsu inork bizi ez duen kale borrokaren aurrean, berriro egin nahi duzue. Agian, hurrengo batean, prebentzio gisa ekar dezakezue –orain horrela egiten dira gauzak– Kuala Lumpurren, Ulan Batorren edo nonahi gerta litekeen edozein masakreri buruzko zigor-epai bat. Bozkatu egingo dugu, nahiz eta gertatu ez, eta, EH Bilduk ez badu bozkatu nahi, ez-dakit-zenbat astakeria leporatu ahal izango dizkiogu. Izan ere, zuek ziurgabetasungiro bat sortzen ari zarete ez dagoen tokian, milaka eta milaka pertsona gero eta gehiago pairatzen eta bizitzen ari garen gizarte-haustura eragiten ari direnek sortzen duten benetako ziurgabetasuna estaltzeko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4672
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Ekimen honek lehen urrats bat izan nahi du, foruduntasuna desagerrarazteko lehen urrats bat, gutxienez. Espainiak ez du behar forudun gehiago, gutxiago baizik; zehazki, ez du forudunik behar. Ez luke egon behar forudunik, ez Euskadin eta ez Espainian, eta hori da gure ekimenarekin aldezten duguna. Esan behar dut oraingoz behintzat (ikusiko dugu eztabaidan posible izaten den) ezinezkoa izan dela Talde Sozialistarekin erdibideko zuzenketa bat adostea. Hala ere, esan behar dut eztabaidan zehar, Gallastegui andreak esaten duenaren arabera, gerta litekeela erdibideko zuzenketaren bat sinatzea, Legebiltzar honek, edo Legebiltzar honetako zati batek behintzat, Espainian horrenbeste milaka forudun egotearekin ados ez dagoela adieraziko lukeen erdibidekoren bat. Eta, horren ondorioz, foruduntasuna desagerrarazteko behar diren urratsak eman behar dira. Ikusiko dugu hori posible den; izan ere, Madrilgo Batzarrean, aspaldi ez dela, posible izan zen foruduntasunarekin zerikusia zuen ekimen bat UPyDren, Alderdi Sozialistaren eta Ezker Batuaren botoekin onartzea. Edo, hobeto esanda, Alderdi Popularraren gehiengo osoaren ondorioz onartua ez izatea. Badirudi instituzioren batean behintzat bide hori egiteko prest dagoela Alderdi Sozialista. Dena den, ikusiko dugu zertan geratzen den gaurko eztabaida. Bortxaezintasunak galarazi egiten du prozedurarik abiaraztea diputatuei edo senatariei erantzukizunak eskatzeko beren funtzioak betetzen ari direla adierazitako iritziengatik, eta immunitateak dagokion legegintza-ganberaren baimenaren eskakizuna ezartzen die zenbait prozesuri. Hori, jakina, azken egun hauetan gertatu dena ez bezala, ez da nahasi behar foruduntasunarekin; baina egia da erakunde horiei foruduntasuna gehitu diezaiekegula, zeinak eragiten baitu zigorarloko eskumen judizialeko arauak pertsona jakin batzuen mesedetan aldatzea, pertsona horiek eskubidea dutenean aurretiaz zehaztutako auzitegiek auzipetzeko eta epaitzeko. 1978ko Konstituzioak bere baitan hartu zituen aipaturiko legebiltzar-eskumenak, eta 71. artikuluan ditu jasota. Bere burua zuzenbidezko estatu sozial eta demokratikotzat jotzen duen estatuaren esparruan, gure iritziz pribilegioek ez dute lekurik. Foruduntasunak zentzua izan zezakeen iraganean, baina gaur egun, legelari eta elkarte judizial askok salatzeko aukera izan duten bezala, benetako anakronismoa da. Hori justifikatu nahi izan da argudiatuz prerrogatiba horien onuradunen goi-mailako funtzioak direla-eta nahitaezkoa dela arrazoi politikoengatik haien aurka egiteko prest daudenen ezinikusiaren aurrean babestea, baina, egia esan, argudio hori ulertezina da gaur egun. Estatu demokratiko batean, epaileen eta auzitegien independentzia da legebiltzarkide baten prozesamenduaren edo atxiloketaren manipulazio politikoa galarazteko bermerik onena. Esan dezagun horrek dena konponduko lukeela, hain zuzen ere epaileen eta auzitegien independentziak. Foruduntasunaren irudiak aise gainditu du Gorteen esparrua, eta izendapen politikoko hainbat eta hainbat goi-kargutara eta kargu publikoen multzo handi batera iritsi da. Foruduntasuna izugarri hedatu da azken urte hauetan. Foruduntasunak ezartzen du prozedura judizial jakin batzuk Legeak aurreikusitako ohikoa ez bezalako organo judizial batek ezagutu behar dituela. Adibidez, Espainiako Konstituzioko 71.3 artikuluaren arabera, diputatu eta senatarien aurkako kausetan Auzitegi Nagusiko Zigor-arloko Sala izango da eskuduna, eta 102.1 artikuluak gobernuburuari eta ministroei zabaltzen die prerrogatiba. Foruduntasuna berdintasun-printzipioaren salbuespen bat da, tratuan egiten den desberdintze edo bereizketa bat. Hain zuzen ere, Estatuko goi-mailako auzitegiek, esaterako, Auzitegi Gorenak edo auzitegi nagusiek dute politizatzeko arrisku gehien, kontuan hartuta horietako magistratuen izendapenean Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak esku hartzen duela. Aldi berean, alderdi politikoek aukeratzen dituzte Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiko kideak, kuotak banatzeko sistema kalkulatu baten arabera. Gainera, foruduntasunak berekin dakar instrukzio-epailea ziur dagoenean forudun bati leporatu dakiokeen delitu bat ikertzen ari dela jurisdikzio-organo eskudunari igorri behar diola, eta horrela kasua galtzen du. Foruduntasunaren irudiak prozedura atzeratzen du eta disfuntzioak eragiten ditu, eta baita garai honetan garrantzitsua iruditzen zaigun beste irudipen bat zabaldu ere herritarren artean: justizia ez dela berdina denontzat. Forudun izateak badu ondorio negatiboren bat ere, esaterako, kasuren batean bigarren instantziaren eskubidea galtzea, eta hori bereziki kaltegarria da forudun ez diren guztientzat, forudun ez diren horiek haiei dagokien auzitegia ez bezalako batera eramaten dituelako forudun inputatuak. Horregatik ere kendu behar da foruduntasuna. Espainian 10.000tik gora forudun daude. Izan ere, gure herrialdean ez daude legebiltzarkideak eta senatariak soilik forudun-egoeran Auzitegi Nagusiaren aurrean; gauza bera egin dute autonomia-erkidegoek, pribilegio hori autonomia-erkidegoetako legebiltzarkideei eta lehendakariei eta eskualdeko gobernuetako kideei zabalduta. Beraz, Botere Judizialeko kideak, Auzitegi Goreneko eta Auzitegi Nazionaleko magistratuak, Auzitegi Nagusiko presidentea, Auzitegi Goreneko eta Auzitegi Nazionaleko salako fiskalak, herriaren defendatzaileak, herriaren defendatzailearen ondokoak (gure Arartekoak, duela egun gutxi, lotsagarritzat jo du foruduntasunari eustea), Kontuen Auzitegiko edo Estatuko Kontseiluko kontseilariak, Armadako jeneralak, almiranteak, fiskal togadunak, autonomia-erkidegoetako herriaren defendatzaileak eta Polizia Nazionaleko, Guardia Zibileko, autonomia-erkidegoko poliziako eta udaltzaingoko kideak. Batzuk Auzitegi Goreneko forupekoak, beste batzuk justizia-auzitegi nagusietakoak eta beste batzuk auzitegi probintzialetakoak, baina denak pribilegio anakroniko berdina dutenak. Izendapen politikoko karguei eragiten dietenak dira kaltegarrienak, ustelkeria politikoa dela-eta egin daitezkeen leporatzeetatik babesteko sortutako pribilegio gisa hartzen dituztelako herritarrek kargu horiek –eta hori, berriro diot, oso garrantzitsua da–, eta horrek areagotu egiten du klase politikoaren zigorgabetasun-sentsazioa eta herritarrekiko aldentzea. Portugalek eta Italiak forudun bakarra dute, Errepublikako presidentea; Frantziak hamar forudun ditu, gutxi gorabehera; Alemanian ez dago forudunik; Erresuma Batuan ez dago forudunik; AEBn ez dago forudunik. Hori da gure jatorrizko proposamenaren arrazoia: Eusko Jaurlaritzari eta Espainiako Gobernuari eskatzea egin ditzala egin beharreko urratsak foruduntasuna desagerrarazteko. Gu prest geunden, eta prest egoten jarraitzen dugu, Alderdi Sozialistarekin akordioren bat lortzeko norabide horretan urratsen bat egiteko: herritarrek ikus dezatela haiek kezkatzen dituzten gauza batzuk aldatu nahi ditugula alderdi politikook. Beraz, honako arrazoi hauengatik desagerrarazi nahi dugu foruduntasuna: herritar guztiek berdinak izan behar dute legearen aurrean, herritar guztiok jaso behar dugu tratu bera; foruduntasuna berdintasunprintzipioaren salbuespen bat da, tratuaren desberdintze eta bereizketa bat; Auzitegi Gorenak edo auzitegi nagusiek epaitzen dituzte forudunak, auzitegi arrunten ordez; foruduntasunak prozedura atzeratzen du, disfuntzioak eragiten ditu eta justizia denontzat berdina ez den sentsazioa sortzen du herritarren artean. Forudunok gainerako herritarrak ez bezala tratatzen gaituzte, nahikoa arrazoi dena egin beharreko urratsak egiteko eta instituzio hori ezabatzeko. Beraz, berdintasuna defendatzea, pribilegioak desagerraraztea, blindajeak desagerraraztea eta babes bereziak desagerraraztea da kontua. Demokrazia suspertzea eta herritarren konfiantza berreskuratzea da kontua. Azken batean, eskatzen zaigun mailan egotea da kontua. Espainiak ez du behar forudun gehiago, gutxiago behar du; egia esan, ez du forudunik behar. Ez luke egon behar forudunik, denok izan beharko genuke berdinak legearen aurrean. Denok izan beharko genuke tratu bera. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4673
10
83
12.06.2014
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on, legebiltzarburu andrea. Legebiltzarkideak, egun on. Kanpoko gai bat beste leku batera eramaten denean, eta behin baino gehiagotan gertatzen da hori, honelako gauzak gertatzen dira; pixka bat eztabaida arraroa dela Madrilen aurkeztu den ekimen hori hona ekartzea bere horretan, copy-paste eginda, inolako moldaketarik gabe. Ze hemen dagoen arazoa nik esango nuke alderantzizkoa dela puntu batean. Hau da, UPyDk planteatzen duena da aforatuak diren pertsonak izan behar direla epaituak auzitegi arruntetan, eta herri honetan askotan gertatzen dena da, hain zuzen ere, pertsona arruntak, aforatuak ez direnak, epaituak izaten direla auzitegi berezietan. Beraz, problematika oso ezberdina da. Eta zuk planteatzen duzun disjuntiba hori, hona ekarrita, nahiko martziano gelditzen da, nahiko arraroa gelditzen da; hain zuzen ere, gaur goizean entzun dugu nola izan diren absolbituak pertsona batzuk, arruntak, inolako kargurik edo ardura politikorik ez daukatenak, eta pertsona horiek ez dira epaituak izan auzitegi arrunt batean, baizik eta auzitegi berezian. Horregatik, guk gure zuzenketan planteatu duguna izan da ados gaudela printzipioz pertsona guz- tiak berdinak izan behar direla legearen aurrean, baina salbuespenezko neurri horiek, salbuespenezko legeak, araudiak eta auzitegiak kendu behar dira pertsona guztientzat, baita ere pertsona arruntentzat. Hemengo begiradatik begiratuta, hori da gure ardura, eta ez horrenbeste zuk hona ekarri diguzun planteamendua. Planteatzen duzu pribilegioak dituztela pertsona aforatuek, zenbait auzitegitan epaituak izateko pribilegioa. Nondik begiratzen den. Alde batetik, nik ez dut ikusten inolako pribilegioa denik hainbat pertsonarentzat auzitegi berezietan epaituak izatea. Baina, beste alde batetik –eta orain zure ikuspuntura joanda, zure planteamendura joanda–, zuk pribilegio deitzen duzun hori da helegitea egiteko aukera galtzea. Hau da, zuk aforatuen barruan sartzen dituzun pertsona horiek ez dute helegitea egiteko aukerarik bestelako herritar batek izango lukeen moduan. Guri ez zaigu oso sinesgarria egiten zu benetan mugitzen zaituen inpultsoa edo mugitzen zaituen ardura dela mundu guztia berdina izatea justiziaren aurrean; hain zuzen ere, ikusi dugulako, herri honetan bereziki, pertsonak berdin tratatu izan ez direnetan ez duzula ahotsa altxatu horren kontra, eta UPyDk ez duela tintik ere esan hemen modu berezi eta berezitu batean epaituak izan direnean hainbat pertsona. Beraz, sinesgarritasuna zeharo galtzen duzu. Beste alde batetik, uste dut ere terminoetan nahasketa egiten duzula. Hau da, nahastu egiten dituzu aforatua dena bere karguagatik eta aforatua dena bere funtzioagatik. Totum revolutum bat egiten duzu eta aipatzen duzu 10.000 pertsona daudela aforatuta –bide batez, esango dut zeuen iturrian ez duela ipintzen 10.000, baizik eta 12.000–, eta 10.000 edo 12.000 horien barruan sartzen dituzu epaile guztiak, sartzen dituzu fiskalak… Eta zenbakiak emango ditut. Denetara, dira 4.531 epaile; beste 672 magistratu gehiago, Auzitegi Gorenean. Eta gero, fiskal guztiak: batetik, 1.380 fiskal, eta gero, beste 27 fiskal Auzitegi Gorenean. Hau da, ia 7.000 horiek ez dira politikariak, ez dira kargu politikoak; pertsona horiek dira magistratuak eta fiskalak. Fondo-fondoan, zer da, nire ustez, zuk daukazun ardura? Ba, nire ustez –eta zure proposamenean amaieran planteatzen duzu, eta hor ikusten da benetan zein den azken inpultsoa, zein den azken asmoa–, zuen ardura ez da horrenbeste pertsona batzuek edukitzea irudi juridiko berezitua, baizik eta pertsona askok edukitzea hori. Kopuruaren ardura da. Eta, orduan, aipatzen duzu benetan ardura, eta aipatzen dituzu erkidegoak, autonomiak, estatu autonomiko honetan garbiketa egin behar dela, sinplifikatu behar dela. Eta hori da, hain zuzen ere, zuk fondoan bilatzen duzuna. Ez horrenbeste milaka gutxi batzuei aforamendua kentzea, baizik eta aforatuak beraiek desagerraraztea, garbitzea, likidatzea, autonomia-estatua bertan behera uztea. Behin eta berriz esaten duzu, eta beste behin ere aipatu duzu amaieran, zure legez besteko proposamen horretan, azkeneko puntu moduan eta gehiegi intziditu gabe. Benetan, zure ardura hori da, egitura autonomikoa desagerraraztea eta dauden milaka gutxi horiei kentzea beren izaera aforatua. Beraz, guk ez dugu babestuko legez besteko proposamen hau, noski. Eta gure zuzenketan planteatu duguna izan da, berdintasuna bilatzen badugu eta justiziaren aurrean herritar guztientzat baldintza bera bilatzen badugu, has gaitezela hasi behar den lekutik, eta zera da, salbuespenezko araudiak, salbuespenezko legeak eta salbuespenezko auzitegiak bertan behera utzi, Auzitegi Nazionaletik hasi eta Alderdien Legean amaituta. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4674
10
83
12.06.2014
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ni gaiaren mamira joango naiz; baina aurretik Bilduren jarrerari buruzko aipamena egingo dut, ez dakidalako zein den Bilduren jarrera legez besteko proposamen honi dagokionez. Ez dakit zer iritzi duen kargu publikoen foruduntasunari buruz. Eta, batik bat, lehendik eztabaidatuta eta konponduta dauden gaiei buruz berriro eztabaidatzen ari garela kontuan hartuta, hain zuzen ere, Auzitegi Nazionala auzitegi arrunta dela. Narkotrafikatzaile guztiak eta terrorista guztiak han epaitzen dira eta, horregatik, ez da salbuespenezko auzitegia. Nik uste dut hori konponduta dagoela, Alderdien Legea bezalaxe, Estrasburgoko Giza Eskubideen Auzitegiak bermatzen duena. Bai, arrazoi duzu, Maneiro jauna, kargu publikoek zer berme dituzten argitu behar da. Hain zuzen ere, politikariez hitz egingo dugu, horrek baitirudi gaiaren mamia. Zein diren bermeak. Eta bermeak, zuk ondo esan duzun bezala, bortxaezintasuna, immunitatea eta foruduntasuna dira. Foruduntasun zorrotza, argi eta garbi, kontu prozesal penal soila da, eta eskumen objektibo eta funtzionalaren eta lurralde-eskumenaren arauen aldaketa baino ez du eragiten. Horrek esan nahi du ezen, forudunek delituren bat egiten badute, ez dituela epaituko instrukzioko auzitegiak… ez dituela epaituko dagokien auzitegiak, beste kategoria bateko organoek baizik, kasu honetan goragoko maila batekoek. Baina hori ez da berme bakarra, jakina: bortxaezintasuna ere badago, kargu publiko guztiok daukagun bermea edo, zuk esango zenukeen bezala, pribilegioa. Horri helduko diogu. Hasiera batean, sozialistok ados gaude zure ekimen horren borondatearekin eta ulertzen dugu, baina ulertuta eta ados egonda ere, nik uste dut oraingoan ere boluntarismoak eta diskurtso erraz horrek menderatu zaituztela. Eta hori azalduko dut, baina hori esaten dut ezin dugulako hausnarketa egin, ezin dugulako beharrezkoa den hausnarketa egin, bukaera zein den jakin gabe, horretarako, bidaia horretarako, ez ditugulako behar beste zakuto. Usted plantea eliminarlo. Nik uste dut ezabatu baino lehen –hori gertatuko da seguruenik–, edo kendu edo berregituratu baino lehen, eztabaidatu egin behar dela, eta uste dut horretan ere ados egon gaitezkeela. Eta ikusi egin behar da zein diren aukera guztiak kasu guztietan. Eta hausnarketaren kontu horrek ez du honetarako soilik balio, gure herrialdean justizia aplikatzeari buruzko eztabaidarako ere balio du, horretarako garaia ere bada eta, lurralde-antolaketarako ere balio du, eskubide sozial eta politikoak blindatzeko ere balio du, eta orain modan dagoen Estatuko buruzagitzaren kontu horretarako ere balio du. Eta horri guztiari Konstituzioaren erreforma esaten zaio, eta pieza guztiak bat etortzea da kontua. Eta erreforma hori benetan eta gehiago atzeratu gabe planteatu behar da. Baina erabil dezagun tribuna hau pedagogia egiteko, eta ez demagogia; izan ere, nire lagun batek dioen bezala, berdin bukatzen badira ere, batek ez darama azentu-markarik eta, horren ondorioz, mami gutxiago du. Eta, gainera, nolatan plantea dezakegu pribilegio bat kentzea eta bestea ez kendu? Garbi hitz egiten hasita, jauna, garbi hitz eginda, gauzak errealitatean diren bezala, gure bermeak foruduntasuna eta bortxaezintasuna dira, eta tresna horiek bereizten gaituzte gainerako herritarrengandik kargu publikoak izateagatik. Biek bereizten gaituzte gainerako herritarrengandik. Adibidez, edozein herritarrek justifikatzen badu indarkeria ekintza politikoko tresna gisa erabiltzea, akusazio penal bat edo kereila bat jasoko du berehala eta, zorionez, auzitegien aurrean erantzun beharko du. Eta herritar batek beste batzuei delituak leporatzen dizkienean, eta jendaurrean eta agerian egiten duenean, hark ere epailearen aurrean erantzun behar du. Baina legebiltzarkide batek, sala honetan gertatu den bezala, ETAk ia bederatziehun pertsona hil izana eta hainbat eta hainbat familia suntsitu izana justifikatzen duenean, auzitegi arruntetan ez epaitzea ez ezik, hemen daukagun Auzitegi Goren laidoztatu horrek delituzko iritziak ere bortxaezintasunaren babes osoaren pean daudela erabakitzea ere lortuko du. Eta arrazoi beragatik ez dute auzipetzen legebiltzarkide bat terrorismoari laguntzeagatiko delituak leporatzen dizkienean Ganbera honetako beste kide batzuei –tribuna honen barruan eta tribuna honetatik kanpo–, hau da, forudun izateagatik eta bortxaezintasunagatik. Beraz, kontuz; izan ere, pribilegio deiturikoak gehien laidoztatzen dituzten taldeak dira gero Ganbera honetan pribilegio horiek gehien erabiltzen dituztenak. Beti gara gure hitzen esklabo, Maneiro jauna, beti. Beraz, kontu handiz ibili behar da; zeren eta foruduntasuna eta bortxaezintasuna arazoa al dira? Beharbada. Edo ez! Zigorgabetasuna da arazoa. Baina berdintasun-printzipioa urratzen dela eztabaidatu behar al dugu auzitegi desberdinetan epaitzen gaituztenean, eta ez dugu eztabaidatu behar berdintasun-printzipioa urratzen dela gure bortxaezintasunak babestuta nahi duguna esaten dugunean? Herritarrek eskubidea al dute, gainerako herritarrek eskubidea al dute gauza bera egiteko? Esan nahi dudana da gauza batzuk pribilegioak diren eta beste batzuk ez diren ikusi behar dugula, edo dena diren edo bermeak soilik diren ikusi behar dugula, hori baita eztabaidatu beharrekoa. Urratzen al du berdintasun-printzipioa beste auzitegi batek epaitzeak? Beharbada. Berdintasunprintzipioa urratzen al du zuk aipatzen duzun bigarren auzialdi hori ez izateak, errekurtsorako eskubiderik ez izateak? Ziur! Baina ez nik esaten dudalako, NBEko Giza Eskubideen Batzordeak hala dioelako baizik, zuk ondo dakizun bezala. Berdintasun-printzipioa urratzen al du gure zeregin politikoan adierazten dugunaren, bozkatzen dugunaren eta abarren aurrean daukagun bortxaezintasunak? Seguruenik, baita hori ere, gainerako gizakiek ez dutelako, eta, gainera, jarrera politikoei eusteko aukera dago –kasualitatea da gero!–, beste edozein herritarrentzako aurretiazko izapideak martxan jartzeko arrazoia izan daitekeela kontuan izan gabe. Posible izan beharko luke politika errespetuz egitea, desadostasunak gizalegez ebaztea eta lehia politikoak izatea, honek, legebiltzarreko foro honek, oilategi baten itxura izan gabe, itxura horixe izaten baitu batzuetan. Beraz, amaitzeko, guk ez ditugu pribilegioak aldezten, Maneiro jauna. Politikook politikan aritzea soilik defendatzen dugu, ez edozein salaketa dela-eta etengabe edozein auzitegitan egotea, talde politiko askok erabiltzen duten bezala, batik bat hauteskundeak hurbil direnean, ez dakit zer udaletxetako zer talderen funtzionario-eroskeria kontu bategatik, gauzak dauden tokiko auzitegiko artxibo judizial pilo batekin, ez auzitegi berezi batean... Beraz, izan gaitezen serioak. Estatus berezi bat ere ez dugu aldezten. Gu aukeratzean esleitzen diguten lana egin ahal izatea defendatzen dugu, eta aukeratzen ez gaituztenean gainerako herritarrak bezalakoak izaten jarraitzea. Eta sistema berrikustea defendatzen dugu, ez sistema suntsitzea, ezin direlako gauzak alde batera utzi bat-batean, aurretiazko azterketarik egin gabe, gauzak sakon aztertu gabe eta zehazki zer nahi dugun jakin gabe. Ezin dena da gauza bat eta horren aurkakoa nahi izatea; hau da, hau bai eta hura ez, honek berdintasun-printzipioa urratzen duelako, baina honek ez duelako berdintasun-printzipioa urratzen. Eta, jakina, berdintasun-printzipioa urratu egiten da edo ez da urratzen; ez batzuetan bai eta besteetan ez. Eta azkenean egin behar dena da, nik erdibideko zuzenketa horretan planteatzen nizuna, sistema berrikustea, demagogiak alde batera uztea eta gauza politak diruditen horiek esateari uztea... Sistema berrikusi behar da. Sistema berrikusteko garaia da, bermesistema egokitzeko, eta, halakorik behar izanez gero, berritzeko garaia da, gauza bakoitzari bere izenez deitu behar zaio eta: bermeak... Izan ere, prerrogatiba edo pribilegioa edo bermea definitzeko, era guztietako gustuak daude; eta zuk foruduntasunaren aurka dauden milaka legelari eta unibertsitateko edo irakaskuntza-esparruko milioika kide aurkitu dituzun bezala, asko dira haren alde daudenak ere. Nondik begiratzen den da kontua, gauza guztietan bezala. Beraz, egokitzeko garaia da, eta, halakorik behar izanez gero, berritzeko; egungo errealitate soziopolitikora egokitzeko garaia da. Eta seguruenik ezustekoren bat jasoko dugu; zeren eta, den-denak desager daitezkeen moduan, eta hori izango litzateke egokiena, gerta liteke orain hori horrenbeste laidoztatzen duenak, foro jakin batzuetan nahi duena esateko aukera hori ukitzen zaiola esaten zaionean, ez duela halako gogorik pribilegio hori –horrela deituko diogu– mugatzeko. Beraz, guk gauza bat utzi nahi dugu argi zuzenketa honetan: gure berme-erregimena egokitzea adostu dezakegula, gehiago atzeratu gabe, berehala, erreforma konstituzional baten barruan edo dena delakoaren barruan. Forudunen berme-erregimena ez, pertsona bermedunena; zeren eta foruduntasunaren kontu hori ere… Tira, beste gauza batzuetarako ez dago horrenbeste arazo. Foru batzuk ez dira ukitzen, beste batzuk bai. Serioak izateko kontua ere bada. Jar gaitezen serio, eta hori da nik proposatzen dudan erdibidekoa, nire iritziz Ganbera honetako edozein kidek bozka dezakeena. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4675
10
83
12.06.2014
SÉMPER PASCUAL
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Buenos días a todos. Sailburuok, legebiltzarkideok. Eztabaida oso interesgarri baten aurrean gaude, Maneiro jauna. Ziur gaude hau aurki aurre egin beharreko erronka eta analisietako bat eta hartu beharreko erabakietako bat dela, eta eztabaida irekia dela, ebatzi arte itxiko ez dena. Egia da zuk aurkeztu diguzun ekimen hau Diputatuen Kongresuan bideratu eta eztabaidatutakoa dela (ez dut esan gauza negatibo gisa, testuinguruan kokatzeko esan dut), ekimen hori zuek Diputatuen Kongresuan aurkeztu zenuten mozioaren ebaki eta itsatsia, han eztabaidatu eta, dakizun bezala, atzera bota zutena. Une honetan daukagun egoera politiko eta sozialean, eta ez daukat horretaz asko luzatu beharrik, pribilegioak kentzeari buruz hitz egiteak, logikaz gain, herritarren onespena ere badu, oro har. Herritarren onespena eta baita onespen politikoa ere. Horregatik da garrantzitsua gauzak bereiztea, eta zentzuz jokatzeko ahalegin bat egitea, esku-hartze honen hasieran aipatu dudan aukera edo oportunismoa bereizteko. Eta, hasteko, gauzak ondo azaltzea, eztabaida dagokion terminoetan zentratzea, kasu honetan politikoak soilik ez direnetan, izaera juridikoa nabarmena ere badutenetan. Eta horretarako argiak izan behar dugu, eta demagogia saihesten ahalegindu behar dugu. Norbaitek interesa izan lezake une ilun hauetan argitasun gehiago jarri beharrean iluntasun gehiago jartzeko, edo norbaitek interesa izan lezake diskurtsoa nahaspilatzeko eta herritarrak nahasteko, zorroztasuna eta seriotasuna jarri beharrean, ondo ulertutako politika egiteak berekin izan beharko lukeena. Eta hori, bide batez esango dut, Ganbera honetan eseritako inori buruz aritu gabe –zintzotasun osoz ari naiz–. Edozein une eta egoeratan, politikan aritzen garenok, beste gauza batzuen artean, eredugarritasun gisa definitu denaren betebeharra daukagu. Eta horretan gaude guztiok. Batzuetan asmatu egiten dugu, beste batzuetan huts egiten dugu (politikoak gara, baina aldi berean gizakiak gara, batzuetan ez badirudi ere). Eta hutsegiteak izan ditzakegu; baina une honetan bertan, herritar asko gauzak gertatzea eskatzen ari direnean, beste herritar asko gorabehera oso konplexuak ari dira pairatzen, eta guk, gure erabakietan asmatzeaz gain, eredugarriak izan behar dugu eztabaida jakin batzuei aurre egiteko orduan, eta zorroztasunez jokatu behar dugu eztabaida horietan. Demokrazia gardentasuna ere bada: kontzeptuen gardentasuna, joko-arauen gardentasuna, as- moen gardentasuna, konpromisoen gardentasuna, kalkuluen gardentasuna eta baliabideetan ere gardentasuna. Horregatik hasi nahiko nuke nire iritziz zalantzarik ez duen zerbait zuekin partekatzen: prerrogatibaz ari gara hitz egiten, ez gara ari pribilegioez hitz egiten. Ez gara ari ordezkaritza-funtzioko pribilegioez, agian izango diren arren pribilegio batzuk, edo agian egongo den arren politikari edo funtzionario publiko jakin batzuen estatusaren inguruko inguruabar batzuk interpretatzen dituen jende asko. Baina, orain, prerrogatibaz ari gara hitz egiten, eta horrek ez du zerikusirik pribilegio-kontzeptuarekin. Hemen ere esan da dogmatika prozesal modernoenak ez duela inoiz izaera pertsonaleko pribilegiotzat jotzen foruduntasuna –hori egitate objektiboa da–. Ez da pribilegioa, ez dira pribilegio pertsonalak. Batik bat espezialitate funtzionaltzat jotzen dira, prerrogatiba prozesaltzat (hala dira benetan), zeinak izaera juridikoa baitute eta, ondorioz, baita izaera politikoa ere, forudunak parte hartzen duen erakundearen independentzia eta funtzionamendua bermatu eta babesteko ahaleginean, hau da, haien funtzioak betetzeko aukera emateko ahaleginean. Hori da izaera juridikoa, Espainian ez ezik, baita Zuzenbide konparatuan ere. Bortxaezintasunaz hitz egin da, immunitateaz hitz egin da eta foruduntasunaz hitz egin da, eta batzuen eta besteen eduki juridikoa zein den adierazi da; beraz, ez dut kontu horietan sakonduko. Baina, kasu jakin honetan, foruduntasuna interesatzen zait. Organoaren independentzia babesteko eta funtzio konstituzional garrantzitsuak betetzeko egitekoa du. Hori da foruduntasuna, eta Ganbera honetan ere badugu. Beste modu batean esanda, Ganbera honetako legegintza- eta jurisdikzio-organoaren independentzia eta lasaitasuna babestu nahi dira, egon litezkeen esku-hartze edo presioetatik. Beste modu ez oso zorrotz batean esanda, foruduntasuna joan-etorrikoa da: Ganbera hau babesten du, baina epailea ere babesten du, epailearen independentzia babestu eta indartu nahi du. Hori dela eta, Auzitegi Konstituzionalak aukera ugari izan ditu bere iritzia emateko, eta eman duen bakoitzean foruduntasuna legebiltzarkideen pribilegio gisa baztertzeko egin du. Auzitegi Konstituzionalaren epai asko daude, baina nik ezagutu ahal izan ditudanen artean, agian 1985eko bat da grafikoena, berariaz adierazten duelako foruduntasuna ezin dela ulertu legebiltzarkideak legegintza-ganbera bateko kide izateagatik duen eskubide pertsonal gisa. Eta honela dio –utziko didazue azaltzen, eztabaida honi ekarpena egiten diola uste baitut–: "Herriaren legezko ordezkariak babestea du xede, hain zuzen ere, haien iritzi-askatasuna murrizteko erabili nahi diren akzio penaletatik" (hori izango litza- teke bortxaezintasuna, epaian berariaz aipatzen delako); "ganberaren borondatearen eraketan modu bidegabean eta iruzur bidez parte hartzea galaraztea, kereila maltzur eta politikoetatik babestuz, beste hipotesi batzuen artean, eta prozesu judizialen erabilera desegokiaren bitartez, erantzukizun politiko eta penalaren arloak nahasten baitituzte, eta erantzukizun horiek mugatzea da Estatu konstituzionalaren lorpen handienetako bat bizitza kolektiboa askatasunez eta pluraltasunez antolatzeko modu gisa" (hor immunitatearekin lotuko nuke); "edo, azkenean, organoaren independentzia eta konstituzionalki garrantzitsuak diren karguaren funtzioen erabilera babestea" (berariaz foruduntasunari egiten dio erreferentzia). Beraz, ez da forudunaren mesedetan, instituzioaren mesedetan da, bitxia eta gezurra badirudi ere, sarritan bere eskubideak murrizten dituen arren. Foruduntasunak errekurtso baterako, bigarren auzialdi baterako, eskubide konstituzionala ere mugatzen du, hain zuzen ere Auzitegi Gorenaren kasuan. Eta hori esan ohi ez den gauza bat da, eta guk esatea ere komeni da, eta partekatzea ere komeni da, eztabaida objektiboagoa eta zehatzagoa izaten laguntzen duelako eta, ondorioz, soluzio onenak aurkitzen laguntzen duelako. Eta egia da Espainian ez daudela 10.000 forudun, askoz gehiago daude. Izan ere, izaera politikoko foruduntasun bat badago, baina funtzionario-izaerako edo izaera publikoko pertsonalitate jakin batzuen trataera, egitate prozesala, bideratzeko salbuespentasun hori Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoetan eta Indar Armatuetako kideetan gertatzen da; magistratu, epaile eta fiskalez ere hitz egin da... Foruduntasunak hainbat aurpegi eta hainbat zirkunstantzia ditu. Gu prest gaude eztabaidarako. Uste dugu irudi baliagarria izan dela, jarduera politikoa askatasunez egitea bermatu duena, bermatzen duena eta babesten duena; baina hori ez da pribilegioa. Izan ere, inor ez da ari esaten politikari bat ez dela epaitu behar, baizik eta baldintza jakin batzuetan epaitu behar dela, eta, kolegiatua izanik, presioak, presio jakin batzuk, saihesteko seguruenik ahalmen handiagoa duen auzitegi batek epaitu behar duela. Baina nik bi gauza esan nahi ditut, Maneiro jauna. Lehenik, gu prest gaudela eztabaida honetarako. Zentzuzkoa iruditzen zaigu ezen, baldintza jakin batzuk aldatu badira, irudi horien inguruan ere hausnarketa egitea. Baina uste dugu kontu handiz egin behar dela hori. Ez denboran luzatzeko, asmatzeko baizik; politikariak izaki pribilegiatuak garela zabalduta dagoen ustea ez sortzeko edo areagotzeko, jarduera politikoaren gauzatze librea babestea eta bermatzea xede duten irudi horietan egiten diren aldaketek hura hobetzen soilik lagundu dezaten, Maneiro jauna. Eta ez dezaten lagundu elezahar eta mito jakin batzuk handitzen edo amorruzko erreibindikazioei urgen- tziazko erantzunak ematen. Eta nik uste dut horrela egiten badugu, eta ez eztabaidaren eta hausnarketaren aukera ixten duten –seguruenik azken eskaeraren irmotasunagatik– legez besteko proposamenak aurkeztuta, seguru ekarpen oso interesgarria egiten ariko garela gure sistema indartzeko eta hobetzeko… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4676
10
83
12.06.2014
SÉMPER PASCUAL
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… eta prozedura demokratikoa hobetzeko, eta herritarrek guri buruz duten irudia hobetzeko. Eskerrik asko, presidente andrea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4677
10
83
12.06.2014
OTADUI BITERI
EA-NV
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Erkoreka eta Oregi sailburuak, legebiltzarkideok, eguerdi on dagoeneko guztioi. Nire aurretik berba egin duzuen bozeramaileok jadanik gaia sakon aztertu duzue. Immunitatea, inbiolabilitatea, forupekotasunaren kontzeptua jorratu dituzue, eta, beraz, ez daukat asmorik horietan sakontzeko eta labur arituko naiz. Aipatu da, baita ere, UPyDk aurkeztutako ekimen honen kopia literala Madrilen, Kongresuan, aztertu zela. Eta bertan gure taldeak ezezkoa eman zion ekimen honi, eta, gure taldearen iritzia aldatu ez denez, gaurkoan ere ez dugu babestuko UPyDk babestutako ekimen hau. Zergatik ez dugun babestuko? Ba Olabarria jaunak Madrilen eman zituen arrazoiengatik. Hasteko –eta gaur gauza bera egin duzu, Maneiro jauna–, forupekotasuna eta inbiolabilitatea immunitatearekin nahastu dituzu hasieran, eta gero forupekotasunaren aurkako argumentazioa eman diguzu, azkenean hori ezabatzea eskatzeko. Ekimenaren justifikazioan erreferentzia egiten diozu Konstituzio Auzitegiaren epai bati, 1997ko epai bati. Pentsatzen nuen honezkero zuzenduko zenuela, epai horrek, Olabarria jaunak esan zuen moduan, justu kontrakoa esaten duelako; hain zuzen ere, forupekotasuna dela erakundeen independentzia bermatzeko tresna, legegilearen zein botere judizialaren independentzia mantentzeko bermea, Sémper jaunak gogorarazi digun bezala. Bestalde, eta beste bozeramaile batek ere aipatu duenez, ekimenean ez da kontuan hartzen forupekotasun desberdinak daudela. Alde batetik, funtzioaren egikaritzari dagokiona, eta, beste alde batetik, zenbait erakunde-kargutan jarduteari lotutakoa. Zifren kontua ere nire aurretik berba egin dutenek aipatu dute. Ekimenean esaten duzu 10.000 direla. Baina horietarik, zenbat dira politikariak, zenbat erakunde-karguak, zenbat epaileak, magistratuak, fiskalak? Eta ez dugu ahaztu behar ere militarrak forupekoak direla, jurisdikzio militarrean epaituak direnean, azken finean desberdina den oro forupekoa delako. Eta esan da ere Zuzenbide konparatuko azterketa bat egiten dela, baina modu interesatuan ematen zaizkigu datuak, datuak makilatuta aurkezten dizkiguzue Zuzenbide konparatuko azterketa horretan. Gure ustez, arriskutsua izan daiteke bakar-jokoan tranpak egitea norberaren posizioak indartzeko; arriskutsua, herritarren aurrean sinesgarritasuna galtzen delako, eta arriskutsua, baita ere, jarrera populista eta demagogikoek ekar dezaketelako politikaren izen ona galtzea. Eta izen ona nahiko galduta daukagun honetan, guri dagokigu izen on hori berreskuratzea, baina ez mota honetako diskurtsoekin. Esatea forupekotasunak ez duela suposatzen erantzukizun penaletik salbuetsita egotea… ¡Faltaría más! Eta da berezitasun bat, forupekoa den pertsona epaituko duen epailea ez dela izango tokiko instrukzioko epailea, baizik eta organo goren bat. Hori ere esanda dago. Aurkezten diguzun ekimen honek aurrera egiteko, beharrezkoa izango litzateke antolamendu juridikoan hainbat aldaketa egitea. Olabarria jaunak aipatu zituen ia guztiak: hasita Konstituziotik, Autonomia Estatutua, Botere Judizialaren Lege Organikoa, Herri Defendatzailearen Legea… Eta, nire ustez, okerreko lekuan planteatu duzu, ze badakizu ez daukagula guk eskumenik horrelako aldaketak bertan egiteko. Eta, bukatzeko, esan nahi dut aztergai daukagun erakunde honetan guk bermea ikusten dugula eta ez pribilegiorik. Guk ez dugu pribilegiorik nahi; bai, ordea, herritarrek gugan jarri duten ordezkaritza ahalik eta modurik egokienean betetzeko bermeak. Eta besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4678
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Nik eztabaida serioa eta zorrotza egin nahi izan dut. Nik ahal nuen guztia egin dut, eta horrela aurkeztu da gure jatorrizko ekimena. Ahalegina ekimenean jasota dago, hain zuzen ere, foruduntasuna bortxaezintasunetik eta immunitatetik argi eta garbi bereizteko ahalegina. Uste dut zorrotza izan naizela, eta ez naizela inor nahasten ahalegindu. Ez dut egin ez populismorik ez demagogiarik, eta ez naiz inor engainatzen ahalegindu. Oraintxe bertan kalean dabilen gai bat planteatu dut, herritarrak kezkatzen dituen gai bat planteatu dut, eta guri ezinbestekoa iruditzen zaigunaren norabidean joateko urratsak egiteko abiapuntua izan litekeen ekimen bat planteatu dut, dauden pribilegio guztiak kentzea. Zuek, esaterako, uste duzue foruduntasuna ez dela pribilegioa. Tira, guk baietz uste dugu. Baina, nolanahi ere, agian posible izango zen erdibideko zuzenketaren bat adostea urratsak egiteko norabide horretan; zuetako batzuek esan baituzue prest zaudetela eztabaida irekirako, ika-mikarako eta gai honetaz hitz egiteko, azkenean ekimen honen alde bozkatuko ez baduzue ere. Mintegi andreak esan du ekimen bitxia dela, lekuz kanpoko ekimena dela, Diputatuen Kongresuan defendatu dugulako. Lehen han defendatu genuen, eta orain hemen eta beste erakunde batzuetan defendatzen dugu gai garrantzitsua iruditzen zaigulako eta zenbait gauza aldatzeko presioa egin behar dela uste dugulako. Egia da forudunek ez dutela eskubiderik bigarren auzialdirako. Mintegi andreak esan du, eta Sémper jaunak ere esan du. Baina nik ere esan dut, eta ekimenean idatzita dago. Ez dut egin inor engainatzeko ahaleginik. Eta horregatik ere uste dugu instituzio hori kendu egin beharko litzatekeela, pribilegioa dela uste dugulako; gainera, kasuren batean, kaltegarria izan liteke forudunarentzat, bigarren auzialdirako eskubiderik ez lukeelako izango. Ez dut uste tótum revolútum-ik eta antzeko beste ezer egin dudanik. 10.000 forudun baino gehiago daudela adierazi dut, eta horietatik 3.000 kargu politikoak direla, eta gehiago ere badirela, hain zuzen ere, Estatuko Segurtasun Kidego eta Indarrak edo militarrak. Guk uste dugu ez lukeela egon behar forudunik. Kargu politikoetan zentratzea nahi baduzue, kargu politikoetan zentra gaitezke, eta erdibidekoren bat adostu. Eta hemengo forudunen kopurua alderatu dezakegu Espainiatik kanpoko, Europako beste herrialde batzuetako, beste herrialde batzuetako forudun politikoen kopuruarekin, eta Espainian horrenbeste forudun egotea zentzuzkotzat jo daitekeen erabaki. Ez da kantitate kontua, kalitate kontua da, Mintegi andrea. Ekimenean esaten dut eta esaten dugu asko daudela, baina batere ez lukeela egon behar ere esaten dut. Beraz, ez da kantitate kontua soilik, asko egotea; kalitate kontua da. Bat ere ez lukeela egon behar uste dugu guk. Gallastegui andreak esan dit ulertzen duela eta ados dagoela planteatutako ekimenarekin. Beraz, ekimenaren alde bozkatzea besterik ez zaizue geratzen. Bestalde, hausnarketa egiteko deia egin du eta gu hausnarketa egiteko prest gaude. Eta badakigu ekimen horrek erreforma handiak eragingo lituzkeela, erreforma konstituzionalak. Zergatik ezin dugu esan Ganbera honetatik edo Espainiako Gobernuari eskatu Konstituzioa aldatzeari buruzko eztabaida abian jartzen denean gai hau sartzeko aukera ere plantea dezala; jakina, ez dugu planteatzen Konstituzioa honetarako bakarrik aldatzea? Ganbera honek gaur bertan eska dezake urrats horiek ematen hasteko, edo gutxienez kontuan har daitezkeela Konstituzioa aldatzen hasten denean. Ni bortxaezintasuna bereizten ahalegindu naiz immunitatetik eta foruduntasunetik, eta uste dut kasu honetan foruduntasunean soilik zentratu naizela. Gallastegui andreak esan du arazo nagusia zigorgabetasuna dela, eta ados nago, eta uste dut zigorgabetasunetik hurbilago gaudela kargu publiko jakin batzuk Auzitegi Gorenak edo Auzitegi Nagusiak epaitzen dituenean, auzitegi politizatuagoak direlako, eta horregatik gaude zigorgabetasunetik hurbilago. Eta, edozein kasutan, argi dago foruduntasunak prozedura atzeratzen duela eta disfuntzioak eragiten dituela, eta herritar jakin batzuk gainerako herritarrak ez bezala tratatzen dituela. Eta guk uste dugu hori desparekotasuna dela. Zuei ez bazaizue pribilegioa iruditzen, zuek ikusiko duzue, baina guk uste dugu tratu-bereizketa hori desagerrarazi egin behar dela, gaur egun ez duelako zentzurik. Beraz, ez dugu ezer desegin nahi. Anakronismo horiek desagerrarazteko aldatu behar den guztia egokitu behar da, eta, halakorik behar izanez gero, aldatu, Gallastegui andreak esan duen bezala. Sémper jaunak eztabaida interesgarri eta irekia aipatu du, oportunismoaren aurrean zentzuz jokatzeko ahalegina egiteari dagokionez, eta demagogiaren edo populismoaren aurrean gardentasuna, zorroztasuna eta seriotasuna defendatzeari dagokionez. Nik ez dut egin ez demagogiarik ez populismorik. Oso ondo azaldu dut kontua, bortxaezintasuna immunitatetik eta foruduntasunetik bereizten ahalegindu naiz, eta tratudesparekotasun hori desagerrarazteko zer urrats egin beharko liratekeen planteatu dut. Uste dut oso ondo azaldu dudala. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4679
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Badakit eztabaida delikatua dela, baina eztabaida hau planteatzeko ikusten dudan modu bakarra legez besteko proposamen egitea da. Esan dut 10.000 forudun baino gehiago direla; guk proposatzen dugu mena bat ere ez egotea, eta, horretarako, aldaketa sakonak egin behar dira. Espainiako Konstituzioa aldatu beharko litzateke… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4680
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… Gernikako Estatutua aldatu beharko litzateke, eta lege-aldaketa ugari egin beharko lirateke; baina, hala ere, nik uste dut egin daitezkeela. Ez bihar bertan, baina bai datozen hilabeteetan edo datozen urteetan. Eta ez legoke gaizki Ganbera honek urrats bat aurrera egitea eta argi eta garbi esatea herritar guztiok berdinak garela, ez dugula babes berezirik nahi eta ez dugula pribilegiorik nahi. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4681
10
83
12.06.2014
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideak, egun on berriz ere. Gallastegui andreak galdetzen dit ea zein den gure iritzia aforamenduari buruz. Eta, egia esan, tamalgarria da elkarrekin erdibideko zuzenketaren bat egitera ez hurbildu izana, horretarako aukera egon zitekeelako, punturen batean bat gatozelako esan duenarekin. Egia esan, Gallastegui andreak eta Otadui andreak esan duten bezala, guk ere uste dugu ez dela pribilegio bat, bermea dela uste dugu. Adierazpenaskatasuna errespetatzen duen gizarte demokratiko baten araberako iritziengatik edozein herritarrek bortxaezintasuna bermatuta izanez gero beharrezkoa izan beharko ez lukeen bermea da. Ez da hori gertatzen, eta nire legebiltzar-taldean esperientzia zuzenak eta pertsonalak ditugu, oso denbora gutxian, foruduntasun hori hemiziklo honetan emandako iritziengatiko hesi edo babes moduko zerbait izan dela eta izapideak martxan jartzea eragin dutela. Nire kasu pertsonalean, urte eta erdian ez dakit bi edo hiru izan diren. Guk bat egiten dugu ideia horrekin, badagoela behar bat politikarien iritzia eta jarduera politikoa babesteko, baina ez luke egon behar. Ados gaude horrekin. Ez luke egon behar baldin eta garantia hori eta babes hori orokorra balitz hiritar guztientzat, eta halaxe izan beharko litzateke. Dena dela, arraroa egiten zait UPyDk esatea –eta literalki esango dut– "nuestro objetivo es la suspensión de todos los privilegios existentes", hain zuzen ere, berak bere jarduerarekin horrelako eredurik ematen ez duenean. Gaur egun hiritarrek eskatzen dutenean politikariek izatea gainontzeko hiritarren baldintza berberak hainbat arlotan, ez da ulertzen UPyDko parlamentariek ez babestea Europan bidaiak egiteko orduan tarifa arrunta, gertatu izan den bezala aurreko urteetan. Eta hori jakin badakizu, hain zuzen ere Sosa Wagner jaunak aurka egin zuelako planteatu zenean tarifa arrunta erabili behar zutela europarlamentariek. Beraz, zertaz ari gara? Benetan, pribilegio guztiak utzi nahi ditugu bertan behera? Edo, bakarrik, ari gara ipintzen ikusmira puntu konkretu batzuetan? Guk ez dugu uste beharrezkoa izan beharko litzatekeenik aforatua izatea jarduera politiko arrunta, normalizatua eta zibilizatua egiteko. Ez dugu uste izan beharko litzatekeenik. Uste dugu gaitz baten ondorio zuzena dela, eta gaitz hori da ez dagoela askatasun nahikorik zenbait iritzi, zenbait irizpide eta zenbait presupostu politiko defendatzeko. Eta hori ez dagoen bitartean –eta, bide batez, erantzuten diot Gallastegui andreari–, aforamenduak daukana da jarduera politikoa egin ahal izateko babes moduko elementu bat, eta, beraz, alde horretatik uste dugu zoritxarrez beharrezkoa dela oraindik ere. Baina gure jokaera da salbuespenezko neurri guztiak kendu beharko liratekeela. Ez bakarrik aforamendua, baita bestelako araudiak, bestelako legeak, zeinen arabera modu diferentean tratatzen diren iritziak, jarduerak eta egite politikoa. Horrek ez luke egon behar. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4682
10
83
12.06.2014
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Uzten badidazu, eserlekutik hitz egingo dut. Ez nuen esku hartzeko asmorik, uste dudalako Talde Sozialistaren iritzia argi dagoela, baina, horrelako esku-hartzeak egiten direnean eta horrelako ekimenak aurkezten direnean beti sortzen direnez zeharka beste kontu batzuk, kontu batzuei erantzun nahiko nieke. Hasiera-hasieratik planteatu duguna da, dauzkagun berme guztietatik zergatik desagertu behar duten batzuek eta zergatik ez beste batzuek? Eta hori ez da egia, Mintegi andrea. Azkenean, zuk esaten duzuna da ez dagoela iritzi-deliturik, eta badaude iritzi-delituak. Iritzi guztiak errespetagarriak eta zintzoak ez izateaz gain, iritzi batzuk delitu ere badira. Izan ere, horrela tipifikatuta dago Zigor Kodean, eta inork ez du zalantzan jarri kalumniak, irainak, zehaztasunik gabeko egozpenak, askotan egiten diren gauza horiek, edo gauza askori deitzeko moduak, baina ez dut xehetasun gehiago eman nahi… Iritzi-delituak ere badaude. Iritzi guztiak zintzoak ez izateaz gain, ez dira legezkoak ere. No todas, no todas. Eta horregatik daude… Kalumniak eta irainak ere iritziak al dira? Nik pentsa dezaket zu pertsona bikaina zarela edo ez zarela, baina nik daukadan iritziaren eta esaten dudanaren arabera, zure askatasuna iraintzen, zure ohorea iraintzen edo zure duintasuna iraintzen ari ninteke. Eta hori iritzi-delitua da! Beraz, ibil gaitezen kontuz. Gero, Maneiro jaunari azaldu nahi nion… Zure iritziz forudunak forudun izateari uzteko arrazoietako bat da herrialde honetako justizia-auzitegiak adin nagusikoak direla. Baina zein? Txikiak bakarrik, ala baita beste horiek ere…? Ikus dezagun; harro azaltzen gara auzitegien adin-nagusitasunaz, baina instrukzioko epaitegienaz eta probintzia-auzitegienaz soilik? Ez al gara harro azalduko zalantzan jartzen ditugun auzitegien adin-nagusitasunaz, haien parte garen edo ez kontuan hartuta? Izan ere, haien parte baldin bagara… Eta adin-nagusitasuna… Zein da neurria zuzena den edo ez erabakitzeko? Zer da? Auzitegi bat independentea da, ala ez da? Nondik begiratzen den. Esan nahi dut, badirela edo ez direla, eta independentzia epaileena dela, edozein delarik epailea. Beste kontu bat da ni zurekin ados egotea esaten duzunean ez dela beharrezkoa izaera politikoko izendapenik egotea auzitegi jakin batzuk eratzeko, baina instrukzioko epaileek ez al dute ideia politikorik, ez al dute pentsamendurik...? Epaitzera soilik mugatzen al dira? Aizu, jakina, gauza guztietan bezala! Instrukzioko epaile batek arazo bat badu trafikoko istripu batean seme bat hil zaiolako, seguruenik beste epaile batek ez bezalako iritzia izango du epaitu eta epaia emateko orduan. Tira, ez naiz gehiago adarretatik joango, eta esan nahi dudan gauza bakarra da Talde Sozialistak ez duela emango Maneiro jaunaren proposamenaren aldeko botoa, eta gure zuzenketaren alde soilik bozkatuko dugula. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4683
10
83
12.06.2014
SÉMPER PASCUAL
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, politikari, kargu publiko eta besteren forupeko egoerak kentzeko egin behar diren lege-aldaketei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, labur-labur, presidente andrea, uste dut puntu interesgarrian gaudela eta. Egia da, ados nago Gallastegui andreak egin berri duen ekarpenarekin; izan ere, horrela jarduteak, zuk egin dituzun adierazpenak egiteak, Maneiro jauna, auzitegi jakin batzuk zein politizatuta dauden esanaz, ez garamatza inora, kasuistika izugarria izan daitekeelako... Ez dakit Gallastegui andreak jarri duen adibidearen parekoa den, ni ez nago oso ados horrekin, baina edozein kasutan hori ez da foruduntasunaren izaera, Maneiro jauna. Usted ha dicho una cosa que yo comparto plenamente. Zuk esan duzu: "Herritar guztiok berdinak gara. Ez dugu babes berezirik nahi, eta ez dugu pribilegiorik nahi". Erabat ados nago horrekin, baina eman diezaiogun guk ere duen balioa politikan aritzeari, gaur egungoa bezalako une batean. Zer pribilegio ditugu hemen eserita gaudenok? Legebiltzarraren inguruan dabilen erdi-mailako herritar bati galdetuko bagenio, ziur nago hemen eserita gaudenok ditugun pribilegio bidegabe, lotsagarri eta lotsakorren zerrenda oso luzea emateko gai izango litzatekeela. Oso zerrenda luzea egiteko gai izango lirateke! Nik nire lagunekin eztabaidatu dut, esaterako, gure pentsioaren ehuneko ehuneraino iristeko konpentsazio bat izateko kontu horretaz. Adibidez. Eta nire lagunak guztiz konbentzituta daude langabezia daukagula, eta hainbat pribilegio ditugula. Eta eztabaidatu egiten dugu. Lagunak dira, esan nahi dut ez dela… Horregatik esan dizut, Maneiro jauna, neurri handi batean geure eskuetan dagoela gure ekintzekin, gure adierazpenekin eta gure adierazpenen zorroztasunarekin politikaren izen ona berreskuratzea; baina baita gauzak diren bezala kontatzearekin ere. Eta foruduntasuna pribilegioarekin lotzea hutsegite handia da, ez delako pribilegioa. Ados egon liteke edo ez, esan daiteke dagoeneko zentzurik ez duen irudi bat dela, defenda daiteke –ikuspegi askotatik– foruduntasuna existitzen den edo desagertuko den irudi bat izaten jarraituko duela; baina ezin da lotu pribilegioarekin, ez delako pribilegioa, ez delako bere izaera juridiko eta politikoa pribilegioa izatea. Izan ere, azken boladan eskatutako suplikatorio guztiak (Diputatuen Kongresuari buruz ari naiz) onartu egin dituzte. Ez duelako esan nahi norbait ez dela epaitzen; pentsatu behar da ordezkatzen ari den erakundea ere babesten dela. Izan ere, zigor-arloko epaitegi baten aurrean edo instrukzioko epaitegi baten aurrean jarritako salaketa batek azaleko izaera izan dezake, bere adierazpen politikoengatik norbaiti kalte egitea xede duen izaera, eta horrek hausnarketa egitera eraman behar gaitu, Maneiro jauna. Oreka hori aurkitu behar dugu, politikagintza babesten duten eta, ondorioz, sistema demokratikoa eta politika egiten dugunon askatasuna babesten dituzten neurriak aurkitu behar ditugu; baina, jakina, pribilegioetan erori gabe. Eta horregatik esan dizut gu prest gaudela eztabaida hori irekitzeko, prest gaudela sakontzeko; uste dugulako kontzeptu horiek eguneratu daitezkeela. Baina zuk esan diguzu "sei hilabetean" eta "pribilegioa da". Osagai horiekin ez, beharbada beste asmo legitimo bat izan dezakezulako, izaera guztiz politikokoa, eta horretan denok joka dezakegu, baina ez genioke geure buruari mesede handirik egingo denok horretan jokatuko bagenu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4684
10
83
12.06.2014
MATUTE GARCÍA DE JALÓN
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señora consejera, señorías, buenos días. Desde la última vez que estuvimos hablando sobre el tren de alta velocidad en esta Cámara, ha habido muchas novedades, muchas y muy preocupantes: detenciones debidas a sobrecostes llenos de irregularidades, o tramos realizados con dinero público que no tendrán uso alguno, entre otras. Es cada vez más evidente que este proyecto tiene cada vez más sombras Por ello, hoy hemos vuelto a traer el tema al Parlamento. Hoy hemos puesto el foco en los sobrecostes, porque también los está habiendo en la Comunidad Autónoma Vasca y creemos que es necesario que la sociedad esté al tanto, porque está quedando en evidencia el despropósito en el que se ha convertido esta macroinfraestructura. Y en este tema, la marca Euskadi o Basque Country no está muy lejos de la marca España. Por ese motivo, queremos solicitar a este Parlamento una moratoria de urgencia. Esan dudan bezala, berriro gatoz eztabaida honekin Legebiltzarrera, eta egia da eztabaida hau errepikaria dela. Atzo bertan ere, eta ez EH Bilduren erantzukizunagatik, abiadura handiko trenari buruz eztabaidatu behar izan genuen. Alderdi Sozialistako ordezkariak ekarri zuen gaia. Baina abiadura handiko trenaren proiektuari buruz ezagutu den errealitate batean jarri nahi dugu guk gaur arreta (errealitate oso kezkagarria, esango genuke guk), eta baita proposamen bat egin ere. Ez dugu salaketa hutsean geratu nahi, nahiz hori beharrezkoa iruditzen zaigun, jakina, are gehiago esango nuke, ezinbestekoa iruditzen zaigun, gauza publikoen kudeaketaren eraginkortasuna bermatzeko eta Administrazio honek, Euskal Autonomia Erkidegoko hiru herrialdeek inoiz ekin behar izan duen proiektu garrantzitsuenaren, edo garestienaren (horretan bai denok ados egongo garela) gardentasuna bermatzeko –Ganbera honetan hainbat eta hainbat aldiz esan den bezala–. Inori ez diogu ezkutatzen guretzat abiadura handiko trena kapital publikoa esku pribatuetara lekualdatzearen eredu argiena eta, bere handitasunagatik, seguruenik maltzurrena dela. Modu desegokian lankidetza publiko-pribatu esaten zaion horrek –eufemistikoki itxura ona ere izan dezake, hau da, deklinazioan nolabaiteko logika ere izan dezake– enpresa handi batzuen aberastasun sistematikoa ezkutatzen du beti, ekintzailetzarekin eta ekintzaileekin zerikusirik ez duena –bizi garen ziklo ekonomiko honetan modan dagoen beste hitza–, diru publikoarekin indartzen jarraitzearekin zerikusi zuzena duena, denon sakrifizioa- rekin, eta baita gure ingurune naturalenarenarekin ere, enpresa eraikitzaile handiak aberasteko eta haiei mesede egiten jarraitzeko. Eraikuntza-enpresa handiek, kasualitatez –herrialde hau txikia delako izango da–, lagun handiak izaten dituzte, enpresa handi horiek handi izaten jarraitzeaz eta herrialde honetan egiten diren proiektu handietan parte hartzeaz arduratzen direnak. Eta guk uste dugu foku horri ez zaiola arreta galdu behar. Ganbera honetan behin baino gehiagotan hitz egin da 10.000 milioi euro baino gehiago kostatuko den proiektu bati buruz. Gainkostuei erreparatuz gero, gaur hona ekarri dugun gaiari, ez dirudi zentzugabekeria ni gaur hemen esaten ari naizena, 10.000 milioi eurotik gora kosta daitekeela. Hori, besterik gabe, orain arte egindakoan izan den gainkostu-ehunekoa aplikatuta egiteko geratzen denari, erdia baino gehiago baita. Atzo adierazi zuen sailburu andreak ezen, Eusko Jaurlaritzak Bergarako lotuneari dagokion zatia exekutatzeko eskatzen jarraitzen duen arren, Gobernu zentralak ez duela erantzunik ematen. Gutxi gorabehera, horixe zioen batzordeak. Baina, antza denez, Alderdi Popularrak Madrildik erantzun zizun ez zinela ari egia esaten, ez dakit zer BOEtan, maiatzaren 7koan edo 8koan –ez dut ondo gogoratzen data–, kopuru bat argitaratu zen, 131 milioi ospetsuak aipatzen zituena. Guk ulertzen ez dugun logika bat dago hor, sailburu andrea. Eta badakigu gaur ez dela interpelazioa, baina utz iezadazu gaur hemen esaten... tira, Euzko Alderdi Jeltzaleko ordezkariek gero esku hartuko dute eta agian haiek argituko digute. Zuk exekutatu beharreko zati gisa aipatzen zenuen zatia, baina oraindik egiten ari ez dena, Adifek exekutatu behar badu, eta Adif ikertzen ari badira funts publikoak ustez bidegabe eralgitzeagatik eta funtzionarioak erosteagatik (alajaina!), bederatzi pertsona atxilotzea ere eragin duelarik kontu horrek, ez al zaizu iruditzen arduragabekeria enpresa horri, erakunde horri, hau da, Adifi, zati horren exekuzioa bizkortzeko eskatzea? Hori etxeko ekonomiara eramanda oso erraza izango litzateke ulertzea: herritar batek entzungo balu norbait inputatzen ari direla, inputatu egin dutela edo atxilotu egin dutela aipatzen ari garena bezalako kontu nahasi batengatik, ez dut uste hurrengo egunean pertsona horri eskatuko liokeenik bere etxeko obrak egiteko. Seguruenik neurritasun pixka bat egongo litzateke, zentzu pixka bat egongo litzateke edo, gutxienez, zuhurtzia pixka bat egongo litzateke. Hori bai, hori existituko litzateke. Baina hemen berdin zaigu Corsán-Corviam Adifekin nahasita egon izana funts publikoak ustez bidegabe eralgitzeagatik, esan dudan bezala, bederatzi pertsona atxilotzea eraginez. Izan ere, jende horri berari esaten diogu: "Berdin zaigu zer egin duzuen eta nola egin duzuen, baina egin ezazue bizkor". Horregatik esan dizut lehen, Basque Country-ri buruz, Euskadi markari buruz behin eta berriz hitz egin arren –nik badakit hori ez zaiola jende guztiari berdin gustatzen–, proiektu handietarako diru publikoaren kudeaketan aldeak ez direla hain handiak Espainia markarekin alderatuta. Hemen ezingo diogu inori leporatu, eta hobe, hegazkinik gabeko aireporturik dagoenik (aireportu asko badaude, eta oso logikoa ez den deskonexio pixka bat ere bai, baina ez dago Castellóko aireportua), baina badago dirua txertatzen jarraitzen diogun makroazpiegitura bat, nahiz eta irregulartasun-arrasto gero eta nabarmenagoak dauden. Eta ez naiz ari gainkostuez soilik hitz egiten, horretan arreta jarriko dudan arren. Ez dela erabiliko jakinda ere, ordaintzen eta exekutatzen jarraitzen den zati bat ere badaukagu, seguruenik enpresa eraikitzaileak dirurik gal ez dezan, baina de facto onartuz herritarrok dirua galduko dugula. Ez dirudi logika eta neurritasun handirik dagoenik gauza publikoen aplikazioan. Legez besteko proposamen honekin eskatzen duguna gardentasuna da, batez ere eta gauza guztien gainetik gardentasuna. Eta obrak gelditzea eskatzen dugu, luzamendu bat egitea, gainkostu horien zergatia xehetasunez aztertzea eta azkenean dena ikertzea Herri Kontuen Euskal Epaitegian, behin eta berriz adierazten ari baita, gaur bertan azkeneko aldiz, abiadura handiko trenaren zatien esleipenean eta abiadura handiko trenarekin zerikusia duen obraren exekuzioan egiten ari diren irregulartasunak behin eta berriz egiten direla, sistematikoki egiten direla. Urtetik urtera, Herri Kontuen Euskal Epaitegia agertzen den bakoitzean irregulartasunak adierazten ditugu, epaitegiak aitortu egiten dizkigu, eztabaidatzen dugu irregulartasunaren maila handiagoa edo txikiagoa den, larria den edo ez den, norbaitek esaten du irregulartasun horiek zuzendu egin behar direla, baina irregulartasunak egiten dira urtea joan eta urtea etorri. Horrek ere ez du ematen gauza publikoen oso erabilera eraginkorra eta praktikoa, zeren eta badirudi ez dakigula, ez dugula nahi edo ezin ditugula zuzendu Herri Kontuen Euskal Epaitegiak urtea joan eta urtea etorri –eta, berriro diot, baita 2012an ere– adierazten dizkigun irregulartasunak. Baina bada izugarri harritzen gaituen beste elementu bat. Proiektuak, exekutatu aurretik, planeatu egiten dira, eta planeatzen direnean kostuak aztertzen dira, eta kostuak aztertzen direnean aztertzen dira erabiliko diren materialen arabera, material horien prezioen balizko igoera baten arabera (hori da gainkostu logikoa) eta aplikatuko diren orografiaren arabera, zeren eta orografiaren arabera material batzuk edo besteak aplikatu beharko dira, eraikuntza-prozesua luzeagoa edo laburragoa izango da eta kostua handiagoa edo txikiagoa izango da. Hori guztia da honako hau bezalako exekuzioproiektu baterako logikak agintzen duena. Guk uste dugu kasu honetan ere logika hori erabiliko zela, ez dugu zertan pentsatu ez zenik horrela egingo. Baina logika hori erabili bada eta gainkostuak direnak badira, prezioen igoeraren gainkostu logikoa baino askoz handiagoak badira, non dago erantzukizuna? Niri arduragabekeria hutsa irudituko litzaidake obra baten kostua eraginkortasunez, modu sistematiko eta errepikakorrean, planeatzeko gai ez denak horretan jarraitzea. Eta nik uste dut Jaurlaritza honek izango duela erantzukizunen bat kontu horretan. Nik ez diot leporatzen eta nire taldeak ere ez dio leporatzen kabinete honi, ez dizu zuri leporatzen, sailburu andrea, abiadura handiko trenaren inguruan azaltzen ari den guztia; esaterako, Zaratamoko trenaren kontua, gainkostuak eta Adifek CorsánCorviamekin duen harremana. Ez dugu hori egiten. Esaten dizuguna, eskatzen dizuguna eta ia-ia egitera premiatzen zaituguna da, irregulartasunak ezagutzen badituzu, agian legez kontrakoak ez direnak edo agian bai, baina edozein kasutan gauza publikoen kudeaketa ona erakusten ez dutenak, argitara ateratzeko. Duela sei hilabete ez baitzegoen ezer. Proiektua zoragarria zen, ondo gauzatzen ari zen, eta aurrean zegoen bakarra zen harpetar talde bat, Euskal Herria primitibismo landatarrenera eta antzinakoenera itzularazi nahi zuten atzerakoiz osatua, horregatik abiadura handiko trenaren aurka zegoena. Hainbat urtetan argazki horretan moldatu gara eta, bide batez esanda, guri troglodita-rola zegokigun argazki horretan. Baina azken urte hauetan gero eta zehaztasun handiagoarekin joan gara jakiten, lehenik eta behin, Herri Kontuen Euskal Epaitegiak irregulartasunak adierazten zituela; lan-segurtasuneko eta -osasuneko baldintzen jarraipenean eta behaketan jauziak egiten zirela, hura zaindu gabe eta errespetatu gabe, lanean, lanpostuan bertan heriotzak eragiteraino. Ikusi dugu lehergailuak nola manipulatzen zituen horretarako baimenik, gaitasunik eta babesik ez zuen jendeak. Jakin dugu obra egiteko erabilitako urak ibaietara isurtzen zirela eta, beraz, ezaugarri edo dosi kutsagarriak zituztela edo, gutxienez, hondakin gisa sailkatuak. Eta hori dena jakiten joan garen heinean, konponduko zela esan digute. Horrekin batera, gainkostuen berri izan dugu, eta jakin dugu Zaratamoko kontua, eta oraindik jakingo duguna. Guk zintzotasunez esaten dugu: irregulartasunak badaude, jar daitezela mahai gainean, adieraz daitezela, edonorena delarik ere erantzukizuna. Izan ere, kabinete honek ez badu erantzukizunik atera daitezkeen irregulartasun askotan, badu erantzukizun bat herritarrekin, gardentasunaren erantzukizuna, herritarrek gauza publikoen kudeaketa argi eta garbi jakiten laguntzeko erantzukizuna (lehen esaten zen bezala –orain ezin da horrenbeste esan, Barcenasen kontuaren ondoren–, kristalezko poltsikoak izatekoa). Hori da errealitatea, edo hori da bi kontu horiekin egiten dizugun eskaera. Lanak gelditzeko eskatzen dizugu, edo nahiago baduzu luzamendua deituko diogu, gure dirua gastatzeko moduari buruzko analisi gogorra eta zorrotza egiteko (eta berriro diot: gure dirua), Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren txostenak guk Ganberan esaten dugun bezain egiazkoak diren ala ez ikusteko eta horretan oinarrituta akatsak konpondu ahal izateko eta, edozein kasutan, herrialde honen benetako premiak zeintzuk diren interpretatuko duen eztabaida sozial bat egoteko, abiadura handiko trena oso errentagarri ateratzen ari zaien lau enpresa eraikitzaileren premien gainetik dauden premiak, uharte bat bagara eta ez bagara. Atzo, zuk, sailburu andrea, uharte bat garela esan zenuen; eta etorkizunean, geroaldi burutugabe batean, geroaldi deklaratibo batean (bihar edo berrogeita hamar urte barru izan daiteke), agian ez garela uhartea izango. Egia da uharte horretan luxuzko etxe bat dagoela, enpresa eraikitzaileen etxea. Haiei berdin zaie, trazatua egin egingo da balio badu eta balio ez badu. Baina hori ere ez da baliabide publikoen kudeaketa eraginkorra. Eta horregatik eskatzen dizugu luzamendua. Eta batik bat, eta hau bai logikoa iruditzen zaigula, zuhurtzia hutsagatik. Izan ere, alde batera utzita batek zer iritzi duen abiadura handiko trenaz edo egungo trazatuaz, zuhurtziak eskatzen du ez kontratatzen jarraitzea enpresa bat eta erakunde bat (Corsán-Corviam eta Adif) Justiziaren jomugan jarriak daudenak jokabide bidegabea, makurra eta aurreko puntuan eztabaidatutakoaren guztiz aurkakoa izateagatik, hau da, finantzaketa irregularraren bitartez eta funtzionario publikoen borondatea erosita, denon diruarekin aberasteagatik. Azken batean, hori da gure ekimenarekin eskatzen dizuguna: auditoretza bat egitea, luzamendu bat egitea, eztabaida soziala egitea, eta eztabaida sozial horretan, informazio guztia jakindakoan –eta horretarako denon parte-hartzea eta lankidetza behar dugu, erakundeena eta herritarrena–, herrialde honek zer behar duen, herrialde honek zer eskatzen duen eta egungo premiei, ez etorkizunekoei, batik bat egungo premiei, erantzuna benetan zerk ematen dien finkatzea, pertsona guztiok aukera guztiak eskura izango ditugun etorkizuna planifikatu ahal izateko. Nada más. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4685
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Esatera nindoan iruditu egiten zaidala, baina uste dut hobe dela esatea nahiko nabaria dela EH Bilduk aprobetxatu egin nahi duela Kataluniako AHTaren lanetan izandako ustezko ustelkeria-kasua –guztiz gaitzesgarria, noski, eta orain ikerketa-fasean dagoena–, baliatu nahi duela Euskadiko azpiegitura honetako lanak zalantzan jartzeko. Eta niri hori, oso behartua iruditzen zait, gehiegikeria iruditzen zait eta guztiz onartezina iruditzen zaigu. Ezagutzen ditugu gertakariak. Badirudi Adifeko teknikariek eta enpresa jakin bateko zuzendariek, ustez, Kataluniako AHTaren zati baten lehiaketan iruzur egin zutela eta, gainera, kostuak handitu zituztela 6 milioi euro inguru poltsikoratzeko. Eta funts publikoak bidegabe eralgitzea, funtzionario-eroskeria eta agirifaltsutzea leporatzen zaizkie. Eta gertakari hori oso larria da, oso kezkagarria da, eta ikertzen jarraitu behar da, jakina, eta guk ere hemendik eskatu nahi dugu gertakari hori ikertzen jarraitzeko, erantzuleak aurkitu eta justiziaren esku uzteko. Eta nik uste dut, hortik aurrera, EH Bildu ustezko ustelkeria-kasu hori jakineko esleipen batzuekin edo enpresaren batek Euskadin egin dituen edo egingo dituen lan batzuekin uztartzen ahalegindu dela. Eta esan dut hori oso behartua iruditzen zaidala. Jakineko zati batzuetan jartzen du arreta, gertatu diren gertakari batzuk aipatzen ditu, eta Herri Kontuen Euskal Epaitegiak detektatutako ustezko irregulartasun tekniko batzuei ere lotzen zaie –aztertzen duen guztian detektatzen duen bezala, beti dagoelako arautu behar den edo argi eta garbi hobetu daitekeen konturen bat–, obra horietan eta enpresa horretan susmoa jartzen ahalegintzeko. Herri Kontuen Euskal Epaitegiak zioena eta komunikabideetan eta ekimen honetan jasota dagoena, lan publiko horiek esleitzeko proposamenetan gehiegizko balio-judizioak daudela, kontratatzailearen iritziei gehiegizko balioa ematen dienak. Eta hori zuzendu egin behar da, noski. Eta beste kontu asko zu- zendu behar dira eta gardentasuna hobetu behar da, Katalunian gertatutakoa bezalako kasurik gerta ez dadin Euskadin. Halaxe da, ahalik eta gardentasun handiena egon dadin eta ustelkeria-kasu posiblerik eta antzekorik (funts publikoak bidegabe eralgitzea, etab.) egon ez dadin ahalegindu behar dugu, baina gauza bat bestearekin lotzea eta Euskadin abiadura handiko trenaren obrak gelditzeko eskatzea lekuz kanpo dagoen gehiegikeria iruditzen zaigu. Sailburu andreak –hemen aurrean dago– duela gutxi esan zuen prozesu judizial bat dagoela martxan, eta "guk, Gobernu gisa, ahalik eta txukunen lan egiten jarraituko dugu obren esleipenekin eta jarraipenarekin zerikusia duen guztian". Hori da guk Jaurlaritzari eskatzen dioguna, ahalik eta txukunen lan egiteko eta obren jarraipen zorrotza egiteko. Hori da etorkizunean egin dadin nahi duguna, eta horregatik aurkeztu dugu zuzenketa hori. Beraz, alde batetik, prozesu judizial bat daukagu martxan, eta bukaera arte ikertu behar da eta, bestetik, Eusko Jaurlaritzari dagokionez, ahalik eta txukunen lan egin behar da esleipenekin zerikusia duen guztian. Eta esan dut horregatik aurkeztu dugula hiru puntuko zuzenketa. Alde batetik, Legebiltzar honek gehiagotan ere esan duen zerbait berriro esateko, hau da, abiadura handiko trena defendatzen duela Euskadiren eta Espainia eta Europako gainerako lurraldeen arteko komunikazioak hobetzeko ezinbesteko azpiegitura gisa. Baina horrek ez du esan nahi, UPyDren ikuspegitik ez behintzat, obra horiek bizkortu egin behar direnik eta ez antzeko beste ezer; izan ere, guk uste dugu, obra horiek beharrezkoak diren arren, gaur egun ez direla lehentasunezkoak. Hezkuntza publiko onena, ahalik eta osasun publiko onena eta gastu soziala bermatzea da, gaur egun, lehentasunezkoa, baina argi dago abiadura handiko trenaren Euskadiko obra horiek ezin direla gelditu eta jarraitu behar dutela, beharrezkotzat jotzen den erritmoan. Ez dugu uste urgentziarik dagoenik, ez dugu uste lehentasunezkoa denik, eta ez dugu inongo gobernua premiatuko –ez dugu inoiz hori egin– obrak bizkortzera, baina obrak bukatu egin behar direla, bai, hori esaten dugu. Jakina. Beste edozein proposamen zentzugabekeria irudituko litzaiguke. Zuzenketa honen bitartez Eusko Jaurlaritza eta Espainiako Gobernua premiatzen ditugu lan publikoen kontrolak gogortzera, emakidadunek desbideratzerik eta iruzurrik egin ez dezaten haiek gauzatzeko orduan. Diru publikoaren erabilera zorrotza egitea eta ahalik eta gardentasun handiena egotea da kontua. Baina lehen esan dudan bezala, ez diogu inongo gobernuari obra horiek gelditzeko eskatuko beste leku batzuetan gertatu denagatik. Eta, azkenik, beste eztabaida batzuetan bozkatu eta onartu den hirugarren puntu bat. Kontua da abiadura handiko tren-azpiegituren arloan Europar Batasunak ezarritako irizpideak eta lehentasunak beteko direla bermatuko duten jarduketak bultzatzera premiatu behar dela Espainiako Gobernua, eta baita abiadura handiko sarearen loturarik gabeko plan apetatsuak zuzentzera ere, gu aspalditik salatzen ari garenak, begien bistakoa delako batez ere Espainian gauzak oso gaizki egin direla. Gehiegizko gastua egon da eta jakineko zati batzuk lehenetsi dira alderdi politiko batzuen interesei laguntzeko soilik. Hori da guk aurkeztu dugun zuzenketa. Ez gaude ados Euskadin egiten ari diren abiadura handiko trenaren lanak gelditzea eta bertan behera uztea proposatzen dutenekin, eta ez Espainian barrena azpiegitura horretan diru publikoa xahutu dutenekin, kasu askotan hauteskunde-interesekin edo bezero-interesekin loturiko arrazoiengatik. Esan dezagun ez gaudela ez batzuekin eta ez besteekin. Nik uste dut zentzuz eta zuhurtziaz jokatzen ari garela. Eta uste dut zuzenketa hau zentzuzkoa eta zuhurra dela, UPyDtik datorren guztia izan ohi den bezala. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4686
10
83
12.06.2014
ITURMENDI MAGUREGUI
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, legebiltzarkideok. EH Bildu taldeak Euskadin abiadura handiko trenaren lanak gelditzea eskatzen du Bartzelonako AVEren lanetan abian jarritako ikerketa ebazten ez den arte. Proiektuaren aldaketak, prezioen berrikuspenak eta gainkostuak kritikatzen dituzte, funts publikoen erabilera desegokia egon dela uste dutelako. Berdin zaie aldaketak egituran egin ziren eta aurreikusitakoa garestitu zuten aldaketen ondoriozkoa izatea edo, alderantziz, Matute jauna, hasiera batean planeatutakoa baino kostu txikiagoa izan zuten lur-mugimenduen ondoriozkoa izatea. Berdin zaie tuneletan aldaketa bat egin izana ere, hasiera batean tunel faltsua izan behar zuena meategiko tunel bihurtzea... Justifikatu gabeko gainkostuak, akusazioak, Bergarako lotuneko lizitazioa moteltzea, geldiarazteko eskaerak, nahasteak… Errespetu osoz, Matute jauna, kontu honetan zu ez zara sinesgarria, euskal Y gelditzeko obsesioa duzulako. Ez duzu nahi Euskadik abiadura handiko trena izatea. Euskadi uhartea izaten jarraitzea nahi duzu zuk, tren-komunikazioen ikuspegitik une honetan dena. Arinago esateko, azpiegitura hori gaizto bihurtzen duzu. Askotan hitz egin izan dugu kontu horretaz; badakigu zuk ez duzula amore emango, baina –beti gogorarazten dizut, Matute jauna– ezta guk ere. Hori bai, oraingoan aitortu behar dut komunikabideei egin dizkiezun adierazpenetan urruti samar joan zarela; zuk adierazi duzu "beste alderdiek" –hau da, guk– "isiltasunerako itun handi bat duzue, zarrastelkeriaren lokatzan eta irregulartasun ugarietan berdin-berdin murgilduta zaudetela interpreta daiteke hori". Arina, ezta? Suave. Nik uste dut gehiegikerian erortzen diren eta gutxieneko zorroztasunik ez duten adierazpenak direla. Eta, bestalde, ez da koherentea luzamendua eskatzea, hau da, obrak gelditzeko eskatzea eta, aldi berean, Zaratamoko tunela bukatu izanaren eraginkortasunik eza kritikatzea. Baina, bestalde…, hori ere egin genezake baina ez naiz sartuko Zaratamoko kontuan, zure adierazpenei dagokienez, eta ez zure adierazpenei soilik, baita zure koalizioaren web-orrian agertzen denari dagokionez ere, Euskadiko abiadura handiko trenaren aurkako aldarrikapena edo, hobeto esanda, hitzaldi sutsua da, gezur eta aipu txarren multzoa, jarrera numantziar eta guztiz zentzugabe bati baino ez dagokiona. Izan ere, beste ekarpen batzuen artean, "luzamendu teknikotzat" jotzen da, zure iritziz, Espainiako Gobernuak euskal AHTari egiten dion ekarpen finantzario hutsala. Legebiltzarkideok, Alderdi Popularraren Gobernuak 1.695 milioi euro jarri ditu 2012, 2013 eta 2014ko aurrekontuetan euskal Yrako, gehi irailean eraikitzen hasiko den Bergarako lotunearen lehen zatiaren (egia da oraingoz lehen zatiarena soilik dela) lizitazioko 133 milioi. Zuek "ekarpen finantzario hutsa" eta "luzamendu teknikoa" deitzen diozuena da. Hara, zure eskaera ez da ez sinesgarria eta ez fidagarria. Guk, jakina, ezezko botoa emango diogu zure proposamenari, eta berriz ere porrot egingo duzu abiadura handiko trena gelditzeko ahaleginean.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4687
10
83
12.06.2014
ITURMENDI MAGUREGUI
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4688
10
83
12.06.2014
ZABALLOS DE LLANOS
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur. Alderdi Sozialistatik ustelkeriarekin tolerantziarik ez izatea eskatzen dugu, baina ez dugu onartuko ezein alderdi politikoren iradokizunik, amarrurik, azpikeriarik eta konspiraziorik. Delitu bat egin izanaren frogak dituena doala auzitegira salaketa jartzera, eta horretarako ausardiarik ez badu, hemen dauka Talde Sozialista, guri eskuak ez digu dar-dar egingo salatu beharrekoa salatzera joateko, izena edozein duela ere: Juan José Ibarretxe, Nuria López de Gereñu, Patxi López, Iñaki Arriola, Iñigo Urkullu nahiz Ana Oregi. Edonor delarik ere delitua egin duena. Baina ez gara sartuko EH Bilduk egin nahi duen jokoan, hau da, batere zorroztasun eta seriotasunik gabe, abiadura handiko trenaren lanak gelditzen ahalegintzeko edozein aitzakia erabiltzeko jokoan. Herri Kontuen Euskal Epaitegiak abiadura handiko trenaren kontratuak eta lizitazioak kontrolatu ditu, eta ez du delitu-frogarik aurkitu, Matute jauna. Ez du delitu bakar baten frogarik aurkitu. Sailburu andrea jendaurrean agertu da euskal Y-aren kontratazioak ondo daudela informatzeko. Izan zaitez pixka bat serioagoa, Matute jauna. Oyarzabal jaunari esan diozu, denda eta bankuei egindako erasoei buruz Alderdi Popularrak aurkeztu zuen legez besteko proposamenean, ez dagoen tokian segurtasun-gabezia sortu izana leporatu diozu. Hori da Oyarzabal jaunari hitzez hitz esan diozuna. Hori da ni gaur berriro esaten ari natzaizuna. Legez besteko proposamen honekin hori ari zara egiten: Euskadin segurtasunik gabeko giroa eta Euskadiko AHTaren lanen lizitazioan. Beraz, berriro esango dizut, abiadura handiko trenaren Euskal Autonomia Erkidegoko lanetan funts publikoen erabilera bidegabea egin izanaren frogak badituzu, zoaz auzitegira eta salatu. Eta salaketa egitera ausartzen ez bazara, eman frogak sozialistoi, eskuak ez digu eta dar-dar egingo salatzera joateko. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4689
10
83
12.06.2014
ALDAITURRIAGA ZORROZUA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señora consejera, señorías, buenos días a todos. Una propuesta contra las obras del tren de alta velocidad de Euskadi, eso es lo que una vez más nos ha traído Bildu para debatir en esta Cámara. En esta ocasión ha realizado dos peticiones. Por un lado, paralizar todas las obras que Adif tiene pendientes de realizar en Euskadi. Y por otro lado, que el Tribunal Vasco de Cuentas Públicas realice un informe de fiscalización sobre el sobrecoste de las obras adjudicadas por Euskal Trenbide Sarea en las que participa una determinada empresa. Katalunian egindako lan batzuetan izandako jarduketa irregularrengatik ikertzen ari diren enpresa bat. Le adelanto que la posición de nuestro grupo será contraria a la que ustedes han propuesto. Gainera, etsipena nabaritzen dugu talde proposatzailean, Matute jauna. Gaur goizean bertan kexatu egin zarete, Zaballos jaunak egin duen proposamenean, zuek segurtasun-indarrak ez dituzuelako babestu, etab. esanaz, eta proposamenarekin tótum revolútum bat egin izana aipatu duzue. Eta hori da zuk kasu honetan egiten duzuna, Matute jauna, zeren eta, guztiak balio du horretan, azpiegitura horri ospea kentzeko ahalegin horretan, orain santutzat eta ontzat jotzen dituzuen Guardia Zibilen txostenetara ere jotzen duzue. Espero dut beste gai batzuetan ere aplikatuko duzuela; izan ere, gai hori Ganbera honetara ekartzeko, Madril-Bartzelona AVE trenbidearen lanetan ustez egindako irregulartasunei buruz Guardia Zibilak egindako lehen ikerketetan oinarritzen zarete eta, horietan oinarrituta, Katalunian gertatutako aztarna horietan oinarrituta, ondorio politiko batzuk lekualdatzen dituzue Euskadira, Ganbera honetara, eta hori guztia Herri Kontuen Euskal Epaitegiak 2011ko Administrazio orokorraren kontuaren fiskalizazioaz egindako txostenaren desitxuratzearekin nahasita, duela sei hilabete batzordean eztabaidatu ahal izan genuen txostena. Izan ere, ez da egia, Matute jauna, zuek esaten duzuen bezala, auzitegiak informatutako obra-kontratuetan ETSren kontrolpeko obren segurtasun- eta higiene-planak epez kanpo aurkeztu zirela. Kontuen Epaitegiak dioena da Administrazioak plan horiek onartu zituen data geroagokoa dela obren zuinketa eta hasierako aktarena baino, eta oso gauza desberdina da hori. Txosten horrek ez du esaten obrak segurtasunplana onartu gabe hasi zirenik. Esaten duena da segurtasun-plana obren zuinketa eta hasierako aktaren aurretik onartu zela. Baina ez da nahasi behar, Matute jauna, obren zuinketako eta obrak hasteko baimena emateko akta, egintza formal bat baita, obren benebenetako hasierarekin. Obra-hasiera horretarako eskatzen da segurtasun-plana onartzea, eta auzitegiko presidenteak ez zuen horri buruzko ezer esan bere agerraldian, nik neuk egindako galderen ondoren. Zuk ekarri diguzun ekimena, Matute jauna, ez zaigu egokia eta beharrezkoa iruditzen –nire aurretik hitza hartu dutenek ere esan dute–, eta ez da egokia proposatzaileak bere irudimenean soilik dagoen lotura ezartzen duelako Bartzelonako obren aurrekontudesbideratzearen eta enpresa hori Euskadin egiten ari den obraren artean. Ez du loturarik ezarri Kataluniako obraren gainkostuen, eskura ditugun informazioen arabera guztiz kritikagarriak direnak, eta enpresa hori bera Euskadin exekutatzen ari den izaera bereko jarduketen artean. Elkarrekin zerikusirik ez duten proiektu, obra eta kontratuak dira, enpresa beraren esku-hartze partziala izan ezik. Ondorio hori, gure iritziz, ezer gutxi da zure proposamenarekin bat egiteko, eta ez da egokia une honetan gertatzen delako. Ez da egokia lehendik ezarritako bide bat badagoelako Herri Kontuen Euskal Epaitegiak fiskalizazio-txosten bat egiteko euskal administrazioak kontrolatzen dituen obren exekuzioan egon ahal izan diren gainkostuei buruz. Eta Bilduk nahi badu Herri Kontuen Euskal Epaitegiak Gipuzkoako adarraren obra horien exekuzioan izan diren gainkostuei buruzko txostena egitea, Ganbera honetan auzitegiaren urteko lan-programa eztabaidatzen ari garenean eskatu besterik ez dauka. Baina EH Bilduk proposatzen diguna ordalia bat da, Jainkoaren epaiketa moduko bat, Erdi Arora itzultzea proposatzen diguna, inkisizioak pertsona bat akusatzen zuenean errugabea zela frogatu behar zuen garaira itzultzea. Orain ulertu behar duguna da Eusko Trenbide Sareak obra batzuetan jarduketa irregularrak egin dituela bere garaian Bartzelonako obra batean egindako jarduketengatik ikertzen ari diren enpresa bat kontratatu duelako. Erruduna da eta, horregatik, errugabea dela frogatu behar du, ikertzen ari diren enpresa horrek esku hartu zuen obra haietan jarduketa irregularrik ez zela egin frogatu behar du. Eta zer esan gainkostuei buruz, Matute jauna. Kontratuen aldaketen ondorioa direla, noski. Eta sailburu andreak hil honen bukaeran batzordean agerraldia egingo duela gai honi buruz hitz egiteko, eta hor gaiari buruz luze eta zabal eztabaidatzeko aukera izango dugula. Orain esan behar dizut gainkostuen larritasuna prezioen igoera iruzurrarekin batera gertatzen den kasuetan dagoela, Matute jauna. Hori da garrantzitsua, eta horri egin behar zaio aurre. Eta zeregin horretan tematia izan behar da eta ez da etsi behar, eta gure taldeak ekimenen alde egiteko edo ez egiteko finkatuko dituen jarrera izango da. Gaur hona ekarri gaituen proposamenaren kasua ez dena, zuk ez duzulako datu bakar bat ere ekarri lotura hori ezartzeko bide ematen duena, hau da, abiadura handiko trenaren Gipuzkoako adarrean irregulartasunak daudela egiaztatzeko aukera ematen duena. UPyDk aurkeztutako osoko zuzenketari dagokionez, bi gauza esan nahi ditugu. Lehenik eta behin, zuk oso ondo esan duzun bezala, ekarpen berririk ez duela egiten Ganbera honetan azpiegitura honen gaiari buruz berriki adostutakoaren gainean, eta proposatzen duen gauza berria kontrolak gogortzea dela. Eta gogortu egin behar direla esateak esan nahi du edo ez daudela edo ez direla egiten. Eta guk ulertzen dugu badaudela nahikoa legezko kontrol, eta Euskadin nahiko ondo egiten direla. Esan dudan bezala, seguruenik hil honen bukaeran ikusiko dugu sailburu andrearen agerraldian. Eta, gainera, edozein aldaketa-aukera galaraztea proposatzen duzu, Maneiro jauna, onura publiko itunduak gauzatzeko kontratuen exekuzioan Administrazioak duen zuzendaritza-ahalmena baliogabetuko lukeena. Besteak beste, galarazten du obra egokitzea tunelen eraikuntzan planteatzen diren arazoen errealitatera. Izan ere, obra bat idazten denean, Matute jauna, gainkostuak kontrolatzeko gako nagusia proiektu on bat edukitzea da, baina proiektu bat egiten denean ez da jakiten ehuneko ehun zer dagoen lur azpian; beraz, pentsatzekoa da gauzak egin ahala erabakiren bat hartu beharko dela, berriro diot, gainkostuak eragingo dituena. Baina kontrolatu behar dena da zuzen egiten dela, ez dela egiten legeiruzurrik, eta horretan ari da gure taldea. Nada más. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4690
10
83
12.06.2014
MATUTE GARCÍA DE JALÓN
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskuhartzeen alderantzizko ordenan. Zuk esan duzu ez dela inoiz jakiten zer dagoen lur azpian. Baina sekula santan ez da jakiten, inoiz ez; izan ere, beti izaten dira gainkostuak. Uste dut hori izan daitekeela irakurketa. Beste irakurketa izan daiteke beti dela errazago gizartearentzat onargarri egitea prezio baxua jarri eta lur azpian zer dagoen ez jakite logikoagatik handitzen joatea, eta horrela proiektuak aurkakotasun txikiagoa izaten du. Nirekin ados egongo zara aukera hori ere badagoela esaten badut. Nolanahi ere, ez da etsipenetik sortzen den proposamena. Alderdi Popularreko ordezkariak dioen bezala, ekin eta ekin aritzetik sortzen dena da. Hori onar diezazuket, nekagarriak ere izan gaitezkeela abiadura handiko trenaren gaiarekin, hori onar dezaket, baina etsiak gaudela ez. Are gehiago zure alderdiko ordezkari gorenak abiadura handiko trenaren eztabaidan sartzen direnak, guk modu berean eta intentsitate berarekin jotzen dugun bitartean. Ni ez naiz ausartzen esatera Euzko Alderdi Jeltzalean etsipena dagoenik temati jarduteagatik, nik behintzat ez dut ikusten gure jarreran. Herri Kontuen Euskal Epaitegia aipatu didazu, baina gaur bertan… Duela sei hilabeteko batzordeaz hitz egin didazu; gaur 2012ari buruz esaten duzunaz hitz egingo nizuke nik, 2011ri buruz, 2010ari buruz eta 2009ari buruz esaten zenuen gauza bera esaten baituzu… Izan ere, anomaliek, ikusten zenituen irregulartasunek hortxe jarraitzen dute. Eta hori bai dela zure erantzukizuna. Hasierako esku-hartzean zure Gobernuaren erantzukizuna izan daitekeena beste batzuenetik bereizten ahalegindu banaiz ere, kasu honetan Herri Kontuen Euskal Epaitegiak detektatutako irregulartasunak zure erantzukizuna dira. Eta zuek duela sei hilabeteko batzordean, lehen aipatu duzunean, irregulartasun haiek zuzentzeko premiaz hitz egin zenuten, baina gaur egun hor jarraitzen dute. Onartu beharko dugu gainkostuena bezala dela, lur azpian daudenez, sortu egiten direlako eta beti sortuko direlako modu berean. Horregatik esan diogu sailburu andreari aukera bikaina zuela, urrezko aukera zuela alfonbra azpian zegoena ateratzeko. Ez dakit lur azpira iritsi arte, baina bai egon litekeena ateratzeko. Eta egia da hilaren bukaeran agerraldia izango dela. Jakitun gara interes handi samarra sortzen ari dela sailean bertan, jakitun gara denbora eskaintzen ari direla. Baita gu ere. Denbora eta baliabideak. Eta gu prestatuta joango gara. Guk ez diegu jarraitu behar ez poliziaren, ez Guardia Zibilaren eta ez inoren ikerketei: gu informazioa biltzen ari gara eta ez dugu beldurrik izango, behar izanez gero, Fiskaltzara joateko. Esan genuen zuk eta beste jende batek aipatu duzuen prentsaurrekoan: guk uste dugu ofizioz Fiskaltzak esku hartu beharko lukeela, baina esku hartzen ez badu ez dugu arazorik izango joateko. Eta nahi baduzu, etorri nirekin. Eta agian Madrilera bidaliko gaituzte, sailburu andreak bidali ninduen bezala, baina ez dut uste nire konpainiak, Madrilen, zure militantzia politikoak irekiko dizkizunak baino ate gehiago irekiko dizkizunik, hori ere esaten dizut. Dena den, nik ez dut inor auzitan sartu nahi merezi ez badu. Zuk zeure alderdiko zuzendariez hitz egin didazu. Batzuek badute dutena, beste gisa bateko kontuengatik. Beraz, nik oraingoz ez dut izenik aipatuko. Fiskaltzak deitu beharko ditu. Eta segurtasunik gabeko giroaz hitz egiten didazu. Nik ez dut esaten…, esaten ari naizen honekin ez dut giro bat sortzen. Zuk esaten zenidan aurreko puntuan, Oyarzabal jaunarekin segurtasunik gabeko giroa sortu nuela ez zegoen tokian, nik hori leporatzen niola, eta kasu honetan niri leporatu zitzaidakeela. Baldin eta Zaratamoko zementu-puska zeharkatzen ez badakizu ikusezin bihurtzeraino, nik uste dut zerbait badagoela. Nik uste dut abiadura handiko trenean egindako gehiegikeriak eta kudeaketa txarra zementuari egindako monumentuetan agertzen direla, esaterako, Zaratamokoan. Eta gainkostuak ere, zuk eta nik eta denok ordaintzen ditugunak, existitzen dira. Eta ez da guk esaten dugulako. Hori esaten dute eta, edozein kasutan, modu batean edo bestean justifikatzen dira, baina gainkostuak daude eta kantitate… (Ez dizut entzuten hemendik, Zaballos jauna; nahi baduzu, gero esan nahi duzuna). Esan dizudan bezala, gainkostuak badaude, eta ez guk esaten dugulako; aitortzen duzue eta justifikatzen ahalegintzen zarete hainbat aldagairen arabera. Beraz, segurtasun falta hori, herritarren kezka hori horregatik existituko litzateke. Eta bukatzeko, geratzen zaidan minutuan, zuk esaten didazu, Alderdi Popularreko andrea, ez naizela sinesgarria obsesioa dudalako abiadura handiko trenarekin, hau da, aspalditik abiadura handiko trenaren aurkako jarrera daukadalako, eta horrek sinesgaitz bihurtzen nauela. Noski! Zuek ezin hautsizko jarrera daukazue herrialde honetako zenbait iritzi politikoren aurka edo ETAren indarkeriaren aurka. Zuk gogo onez onartuko al zenuke nik esango banizu ez zarela batere sinesgarria gai horretaz esaten dituzun kontuetan, obsesioa duzulako gai horrekin? Ikusiko duzu argudioa agerikoa dela, argudio dialektiko gisa gozoki batek eskola baten atarian irauten duena irauten duela. Baina hortik haratago, ez dakit oposizioa gehiegizkoa den ala ez. Eta UPyDren ordezkariak zioenarekin amaituko dut. Bi enpresak, edo erakunde batek eta enpresa batek, Adifek eta Corsán-Corviamek, hemen parte hartzen duten berek, parte hartzen duten proiektu batean (abiadura handiko trena, Bartzelonan nahiz Euskadin, abiadura handia lotura bat da) zuhurtziaprintzipioa eskatzea, hori baita legez besteko proposamenean esaten dena eta ez beste ezer, luzamendu bat edo zati horiek geldiaraztea eskatzea (beste kontu bat da gure iritzia, eta eusten diogu, baina eskatzen ari garena da geldiarazteko eta ikertzeko zer gertatzen den Katalunian egin dutena egin duten enpresa berek parte hartzen ari diren zati horietan) zentzuzkoa iruditzen zaigu, eta ez du zerikusirik gure iritzia defendatzearekin. Guk abiadura handiko trenaren aurkako iritzia izaten jarraitzen dugu, baina guk uste dugu zati osoaren aurrean bakoitzak duen iritzia alde batera utzita, zentzuzkoa dirudiela antzeko zati baten aurrean, funts publikoak ustez bidegabe eralgi dituzten partehartzaile berek dituzten zati baten aurrean, zuhurtziaz jokatzea eta dirua orain arte bezala xahutzen ez jarraitzea, eta batik susmo-geruza horrekin, zeina ez baitugu guk sortu, baizik eta prentsak oso ondo eta modu eraginkorrean egin baitu, baina ez bakarrik norbaitek EH Bildutik hurbilekotzat jo ditzakeen komunikabideek, baita gainerako komunikabideek ere.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4691
10
83
12.06.2014
ALDAITURRIAGA ZORROZUA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Labur-labur, Matute jauna. Ikus dezagun, zuk luzamendua planteatzen duzu, eta guk uste dugu luzamendua ez dela beharrezkoa, Euskadin lehendik ari direlako aplikatzen. Duela hogeita bost urte baino gehiago hasita ari zaizkigu luzamendua aplikatzen, orduan eskatu baitzen azpiegitura hori egitea. Hogeita bost urteko atzerapena daramagu obra honetan. Iparraldetik Frantziako sarearekin konektatzeko erabakiak ere hartu gabe daude, beraz, beste luzamendu bat. Euskadin inbertsioen atzerapen sistematikoa egon da…, duela urte asko egin behar ziren, eta luzamendu gisa ari dira erabiltzen. Ez da beharrezkoa, Matute jauna. Krisi ekonomikoko egoeraz ez hitz egiteagatik, luzamendu hori beste batzuk baino handiagoa izango baita seguruenik. Matute jauna, ez gara hain inozoak, ez dugu sinesten Adifek kudeatzen dituen obrei dagozkien 45.000 milioien artean ez dagoela irregulartasunik, baina hortik herri-lanak definizioz kriminalizatzera tarte handia dago. Gure taldeak ez ditu aldeztuko justifikaziorik gabeko gainkostuak bidezkoa den tokian, Katalunian nahiz Euskadin, baina benetako eskandalua ez da Madril-Bartzelona linea horren eraikuntzaren gainkostuek % 31ko aldea izatea, hori ere baden arren eta, horregatik, Adifen jarrera aldezten ez dugun arren, zer linea eta zer tokitan eraikitzea erabakitzean dago benetako eskandalua... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4692
10
83
12.06.2014
ALDAITURRIAGA ZORROZUA
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, abiadura handiko trenaren obrei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Hori da benetako eskandalua, errentagarriak ez diren zatiak eraikitzea. Euskadin igaro beharko lukeen adarra eraiki gabe egotea da eskandalua, Matute jauna. Hori da benetako eskandalua. Horregatik, Europako sareekin konektatutako trenbide-sare modernoa, euskal trenbide-sare berri bat eraikitzeko premia aldeztuko du gure taldeak, gure herrialdeak beste lurralde batzuekin berdintasunean lehiatu ahal izateko beharrezkoa dena. Eta azkenik, gainkostuei eta aldaketei dagokienez, nik uste dut administrazio guztiei eragiten dien kontua dela, botere politikoa kontuan izan gabe. Eta Estatuan gainkostuen txapelduna nor den jakitera animatzen zaitut. Estatuan gainkostuen txapelduna Bartzelonako metroaren 9. linea da. Eta badakizu nork esleitu zuen, ezta? Oso ondo dakizu nork esleitu zuen: hiru alderdikoak, Alderdi Sozialistaz aparte, Esquerra Republicana eta Esquerra Unida eta Alternativa hartzen zituenak. 2.700ko aurrekontua egin zen eta 6.000 milioi pezeta daramatzagu dagoeneko. Kantitateari erreparatuta, hori bai dela eskandalua, Matute jauna. Ikus dezagun zer gertatzen den Gipuzkoako Aldundiak kudeatzen dituen obretan. Horregatik esaten dut lan publikoak bere berezitasuna duela eta administrazio guztiei eragiten diela, horien kolore politikoa alde batera utzita. Aurki ikusiko dugu, Matute jauna. Gracias. Nada más. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4693
10
83
12.06.2014
MENDIA CUEVA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, memoriaren eta oroitzapenaren ibilbideen katalogo bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
(Error de grabación) … porque era importante, no sólo tener un catálogo de la memoria histórica, sino también, en este caso concreto, que el Gobierno realizara una especie de itinerario, y, posteriormente, acordarlo con los ayuntamientos, y que lo pusieran en marcha a su ritmo. Esan bezala, legegintzaldi honetan eta aurrekoan, hainbat pauso eman ditugu memoria historikoa berreskuratzeko. Aurreko legegintzaldian, frankismoaren garaiko aztarnen katalogo bat egin zen, eta, legegintzaldi honetan, ekimen honen bidez, sozialistok Jaurlaritzari eskatzen diogu txosten bat egin dezala, Gerra Zibileko eta diktaduraren lehenengo urteetako gertaera historiko garrantzitsuak biltzeaz gain, garrantzi historiko berezia duten gertaerak jasoko dituena. Eta adibideak jar genitzake...; ziur guztiok dugula buruan adibideren bat. Bilbon, Burdin Hesia daukagu, nahiko egoera txarrean eta leku batzuetan galtzeko arriskuan; ondo legoke Burdinazko Gerriko hori berreskuratzea. Hor dago Larrinagako espetxearen edo Ondarroako Saturrarangoaren oroitzapena ere. Hor daude demokraziaren eta Errepublikaren alde borrokatu ziren pertsonak fusilatu zituzten lekuak; hilerri batzuetako lotsaren hormak. Hor daude oroimenean ditugun guduak; horien artean, Matxitxako lurmuturreko gudua edo Elgetako frontearena. Gainera, duela gutxi gudu horren antzezpena berreskuratu da. Eta hor daude Gernikako, Durangoko eta Otxandioko bonbardaketak. Uste dut, zalantzarik gabe, Ganbera honetako guztiok ados egongo garela Gerra Zibilean, Altxamendu Nazionalean, estatu-kolpean eta diktadura frankistan gertatutakoa ondorengo belaunaldiei transmititzeko beharrari buruz. Ekimen honen bidez, Jaurlaritzari eskatzen diogu txosten bat egin dezala, irizpide zientifikoetan oinarrituta... Horregatik, txosten hori irizpide zientifikoetan oinarritzeko, Euskal Herriko Unibertsitatera edo Valentín de Foronda Institutura jo dezala gomendatzen diogu Jaurlaritzari erdibideko zuzenketan –azkenean, ez dute sinatu beste talde batzuek; Euzko Abertzaleak taldearekin bakarrik sinatu dugu–. Badakigu Jaurlaritzak bitarteko gutxi dituela era horretako txosten bat egiteko, eta ziur gaude kanpora jo beharko duela kontratatzera, nahiko bitarteko ez baititu; horregatik, Euskal Herriko Unibertsitatearekin edo Valentín de Foronda Institutuarekin egin dezala gomendatzen diogu, gai horretan adituak diren pertsonak baitituzte, eta, gainera, Jaurlaritzarekin lankidetzan arituak baitira gai horietan. Halaber, bigarren paragrafoan, txosten hori udalekin egindako hitzarmenen bidez –Eudelen bidez edo udalez udal– bidera dadin eskatzen dugu. Eta, batez ere, funtzionamendu-eredu bat ezartzea proposatzen dugu, hau da, ibilbide horietan, zehaztu dadila aztarna horiek zer babes-mota izan behar duten, nola katalogatu behar diren eta nola identifikatu behar diren. Halaber, EH Bildu taldeak aurkezturiko zuzenketan egindako proposamen bat jaso dugu, eta, nik dakidala behintzat, ondo funtzionatu du, adibidez, Bilboko Udalean. Bada, kasu horretan, alkateen koadro guztiak eraman egin zituzten –Bilboko Udalaren kasuan, alkateen koadro guztiak eraman zituzten: alkate frankistenak eta erregimen demokratikoko alkateenak–, eta udaletxeko beste leku batzuetan jarri zituzten, alkate horiek hautatzeko moduaren eta haien ordezkaritza-lanak egiteko bizi izan zituzten inguruabar historikoen arabera, inolako gastu berezirik egin beharrik gabe eta eraikinik eraiki beharrik gabe. Azken finean, ekimen honen bidez, hasieran nioen moduan, gure memoria historikoa mantentzen saiatu nahi dugu; jende askorengan zauri sakonak utzi dituen estatu-kolpe haren, herri honetan jasan genuen gerra zibil latzaren eta diktadura-urte gogorren memoria mantendu nahi dugu. Zoritxarrez, hiritar askok ez ditugu ezagutzen memoria historikoaren hainbat espazio, haien publizitate handirik ere egiten ez delako. Batzuetan, zaila da gertaera garrantzitsu horien berri izatea, noiz gertatu ziren jakitea, bisitatzea... Beraz, ekimen honen bidez, beste belaunaldi batzuei hori guztia transmititzeaz gainera, ezagutarazi eta memoria berreskuratu nahi dugu, urte askoan ezkutatu baitzaie herritarrei. Eta, batez ere –oso garrantzitsua da hori ere–, udalekin adostuta egin nahi dugu, aztarna faxistak kentzeko Jaurlaritzak Eudelekin batera adostutako txostenean egin zen moduan. Ez dezala inolako kosturik ekarri inongo diru-kutxa publikorako, denok baitakigu zer garai bizi ditugun, eta ez baita beharrezkoa diru gehiegi gastatzea lan hau ondo egiteko. Horixe da aurkeztu dugun zuzenketa. Eskerrak eman nahi dizkiogu Jaurlaritza babesten duen taldeari, Euzko Abertzaleak taldeari, gurekin erdibidekoa sinatu dutelako. Beste talde batzuek, gaiaren edukiarekin ados egonagatik, ez dute sinatu nahi izan, ñabardura batzuekin ados ez daudelako; baina, nire ustez, azpimarratu behar dena da –eta ez naiz gehiago luzatuko– funtsezko edukian guztiok gaudela ados, eta horri eman behar diogu balioa, gaur, Eusko Legebiltzarrean. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4694
10
83
12.06.2014
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, memoriaren eta oroitzapenaren ibilbideen katalogo bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on, legebiltzarburu andrea. Lehendakaria, legebiltzarkideak. Lehenik eta behin, eskertu nahi diot Mendia andreari egin duen ahalegina akordiotara heltzeko. Eta, berak esan duen bezalaxe, oinarrizko kontuan ados gaude. Ñabardura gutxi batzuk egon dira erdibideko zuzenketa horretan, eta azaldu nahi ditut ñabardura horiek eta gero hitz egin nahi dut puntuaz. Bi puntu daude. Bereziki, hemen planteatzen zen txosten bat egitea, lehenik eta behin, eta gero ibilbide batzuk antolatzea eta kendutako sinbolo frankistekin gune bat, espazio bat, esplikatiboa sortzea. Gure ñabardura da… Bat gatoz txostena egitearekin, eta uste dugu badela ordua eta aspaldidanik egin behar zela, eta oraindik falta dela zenbait parametro betetzea, ez bakarrik Memoria Legeak esaten duena, gerra garaiko eta ondorengo diktaduraren biktimak asetzeko ere. Baina bideratu egiten zen nork egin beharko zukeen txosten hori. Egia da bigarren bertsioan zabalago geratu dela, eta aipatzen da EHU bera edo Valentín de Foronda Institutua. Eta guk ikusten genuen hori zela, agian, gehiegi bideratzea, ze, behin aipatzekotan, guk faltan hartuko genuke, esate baterako, Euskadiko Artxiboa bera edo Aranzadi, eta batez ere –eta guretzat hau da puntu dibergenteena– elkarte memorialistikoak. Hau da, kontuan hartu behar direla memoriaren inguruan urteetan lanean dabiltzan elkarte horiek eta diktadurako biktimak biltzen dituzten elkarte horiek txosten bat egiteko orduan. Beraz, fondoarekin ados egonik, mugaketa horrekin ez gatozelako bat, lehenengo puntu horretan abstenitu egingo gara. Eta bigarren puntuarekin, aldiz, ados gaude, eta eskertzen dugu, hain zuzen ere, berak esan duen moduan, kontuan hartuko dela beharrezkoa dela nola edo hala interpretatzea gertatu dena. Hau da, iraganari begiratzen ez dion herriak arazoa du etorkizunari begiratzeko. Eta urte asko pasatu dira eta bada sasoia zer gertatu den ez bakarrik ikusteko fisikoki, baita ere azaltzeko, ulertzeko eta lan pedagogiko bat egiteko. Eta nazioarteko erakunde guztiek behin eta berriz esaten dute badaudela parametro unibertsal batzuk. Eta Nazio Batuetako errelatoreak egin zuen txostena 2008an eta berretsi du 2014ko otsailean berriz ere, esanez ezinbestekoa dela, kontuan hartuko baldin badira egia, justizia, erreparazioa eta ez errepikatzeko garantiak, zenbait puntu aintzat hartzea. Gaur hona ekartzen gaituen puntu honek parte bat bakarrik jasotzen du, oso garrantzitsua, eta da nola jaso behar dugun memorian, baina, egia esan, ezin dugu bistatik galdu bide horretan aurrera egiteko beste elementu batzuk daudela hor. Eta 2008an esandakoa berretsi du 2014an, eta hor esaten du, batetik, badagoela amnistia-lege bat, 1977koa, tapoi-funtzioa egiten ari dena. Gero, esaten du biktimek ez daukatela sarrera errazik prozesu judizialetara, eta irakurriko dut literalki: "Ofrecer acceso a las víctimas al aparato judicial y colaboración de la justicia con los procedimientos que vengan del exterior. Debilitamiento de las leyes que rigen el ejercicio de la jurisdicción universal por parte de los tribunales españoles". Oso berriki ikusi dugu nola egiten ari den momentu honetan prozesu judizial bat gerra eta ondorengo diktaduraren biktimen aldekoa, baina ez Espainiako tribunaletan, baizik eta Argentinan. Eta Estatua lotsatu beharko litzateke ikusitakoan horrenbeste urteren ostean oraindik ez dagoela halako inpultso judizialik Estatuan bertan parametro unibertsal horietan sartzeko, hau da, justizia, egia, erreparazioa eta ez errepikatzeko garantia. Beraz, guk aintzat hartzen dugu ekimen hau. Oso positiboa iruditzen zaigu, beharrezkoa. Ez nahikoa, hori ere esan behar da, baina seguru nago bide horretatik abiatuta segituko dugula ildo beretik. Aipatu dut Nazio Batuetako Giza Eskubideetako errelatorearen txostena, baina berdin-berdin aipatu daitezke bertan dauden beste dokumentuak. Esate baterako, Arartekoak berak orain bi urte egin zuen Verdad, justicia y reparación para las víctimas de la dictadura franquista: Significado y políticas públicas en la Comunidad Autónoma del País Vasco. Hor zenbait ondorio ateratzen ditu, eta berak esaten du: "Las víctimas de la dictadura tienen derecho a la verdad, la justicia y la reparación. Y las administraciones públicas han de reconocer, proteger y garantizar estos derechos a la luz de los Principios y directrices básicos sobre el derecho de las víctimas de violaciones manifiestas de las normas internacionales de derechos humanos y de violaciones graves del derecho internacional humanitario a interponer recursos y obtener reparaciones". Esaten dudan moduan, ekimen honek egiten duena da memoriarako bide horretan pauso bat ematea. Beraz, alde horretatik, babestu eta lagundu behar da. Baina ezingo ginateke gelditu horretan bakarrik. Uste dugu, eta konbentziturik gaude, bide horretan nekez egingo dugula aurrera ez badugu lehenago atzera botatzen begirada eta ez badugu onartzen gertatu den guztia, mingarria bada ere. Alde horretatik, uste dut herri honetan alde guztiek eta pertsona askok sufritu dutela bortizkeria. Eta aintzat hartzen badugu bortizkeria beti dela injustua, beti, kontuan hartu beharko dugu, bortizkeria berriak eta bortizkeria garaikideak taxuz eta justiziaz begiratzeko, bestelako bortizkeriak ere begiratu behar izango ditugula taxuz eta eskuzabaltasunez. Alde horretatik –eta ikusten dut Alderdi Popularreko ordezkariaren aurpegia–, esan behar diot aurrera egin nahi badugu ez dugula beste biderik historia guztiak kontatzeko eta errelatuak egiteko orduan: edo pluralean egiten ditugu errelatuak, edo, bestela, beti izango da errelatu desorekatua, partziala eta, beraz, sasiegia. Eta ez dago gezur handiagorik sasiegia baino, ze ezin da kontatu egia osoa errelatuen parte batzuk ahaztu egiten badira. Beraz, gure bultzada ekimen honi eta etorri behar diren beste ekimen guztiei. Eta espero dugu ez gelditzea bide honetan. Gure eskua luzatzen dugu horretarako, eta espero dugu besteen eskuak ere prest egongo direla dagokigun lana egiteko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4695
10
83
12.06.2014
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, memoriaren eta oroitzapenaren ibilbideen katalogo bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, arratsalde on. Señor lehendakari. Mintegi andrea, probokatzaile hutsa zara, zure memoria historiko falta ikusita. Probokatzaile hutsa zara. Eskerrak eman nahi dizkiot Mendia andreari aurkeztutako ekimenagatik. Talde Popularra beti egongo da alde, beti egongo da gure historiari eta edozein gertaera historiko, politiko, kultural, soziali buruzko azterketa zientifiko, espezializatu eta zorrotzen alde. Beti egongo gara gure historiaren azterketa zorrotz, independente, oinarrizko eta zientifikoaren alde. Baina izatekotan, horrelakoxea izan behar du: zientifikoa eta zorrotza. Horregatik egin dugu egin dugun ekarpena legez besteko proposamenari aurkezturiko zuzenketen bidez. Guk proposatzen genuena zen, bistan denez, historiaren arloko erakunde zientifiko eta zorrotzak jartzea Eusko Jaurlaritzaren ordez. Horregatik, gure zuzenketan Euskal Herriko Unibertsitatea aipatzen genuen –Historia Garaikideko Saila–, edo zerbait zehatzagoa; esaterako, gai horietan espezializatuta dagoen Valentín de Foronda Institutua. Guk horri eman genion garrantzia: gure historiari, Mendia andreak Ganbera honetan deskribatu duen historia-zati horri buruzko azterketa bat egiteari. Eusko Jaurlaritzak inoiz ere ezingo du egin historiari buruzko era horretako lan zientifiko eta zorrotzik. Eta are gutxiago Jaurlaritza hori joera abertzalekoa bada; izan ere, ohitura dutenez eta dakigunez, historia berrasmatzeko ohitura dute edo, gutxienez, historia berrinterpretatu edo desitxuratzekoa, informazio osoa eman gabe, ñabardura asko eginez, gauza oker askorekin. Beraz, horrelako azterketa bat egitea eskatu behar bada –eta baliteke hori beharrezkoa izatea– zientzialariei, historialariei eta adituei eskatu beharko zaie. Gure babesa emango diogu zuk bultzatutako eta Euzko Abertzaleak taldeak sinatutako erdibideko zuzenketari, eta, noski, ez bada ziurtatzen azterketa hori zientzialariek, historialariek, espezialistek egin dutela, bada, pentsatuko dugu ez dela betetzen akordioaren izaera. Idatzita dagoen moduan, Eusko Legebiltzarrak eskaria egiten dio Eusko Jaurlaritzari txosten independente eta oso bat egin dezan sei hilabeteko epean, eta esaten du txosten hori egitea unibertsitateari edo Valentín de Foronda Institutuari "eska diezaiokeela". Guk nahiago genukeen txostena aditu horiei, historialari horiei eskatzea. "Eska diezaioke"... Ikusiko dugu zer egiten duen Eusko Jaurlaritzak! Gure ustez, Eusko Jaurlaritzak ez du funtzio hori bete behar, baina, berez, ez delako bere funtzioa azterketa historiografiko, historiko bat egitea. Aldiz, ezagunak dira Valentín de Foronda Institutuko Euskal Autonomia Erkidegoko historia sozialari eta garaikideari buruzko ikerketa-taldeen ezaugarri historiko, espezializatu eta profesionalak. Ezaguna da hainbat gaitan egiten duten lana: Euskal Autonomia Erkidegoko prozesu historiko garaikidearen dimentsio soziala, Euskal Autonomia Erkidego garaikideko biktimen memoria, Euskal Autonomia Erkidego garaikideko nazionalizazio-prozesua, tokiko biraketak, eta abar. Ibilbide luzea du, eta, gainera, talde bat dago eta hainbat aukera daude. Eta Euskal Herriko Unibertsitateko Historia Garaikideko Sailean ere ikerketa-lan ugari egiten da; dagoeneko finkatuak dauden ikerketa-taldeak eta bitartekoak ditu; Eusko Jaurlaritzak ez dituen bitartekoak. Eusko Jaurlaritzak ezin du egin zuk aipatzen dituzun ezaugarriak dituen azterketa bat. Ezinezkoa da ikuspegi profesionaletik, noski –Eusko Jaurlaritzaren xedearengatik–, eta ikuspegi politikotik, ezingo bailitzateke bermatu horrelako prozesu historiografikoek eskatzen duten orekarik. Hori da gure jarrera. Erdibideko zuzenketaren aldeko botoa emango dugu, eta adi egongo gara azterketa hori zientzialariek, profesionalek egiten dutela ziurtatzeko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4696
10
83
12.06.2014
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, memoriaren eta oroitzapenaren ibilbideen katalogo bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on. Noski, gertaera historikoak gogoratzearen alde gaude, testuingurua behar bezala zehaztuta, behar bezala kontatuta eta inolako desitxuratze ideologikorik eta manipulaziorik egin gabe. Positiboa eta ezinbestekoa da historia erakustea, herritarrek jakin dezaten zer gertatu zen iraganean, eta, ahal izanez gero, gure aurrekoek egindako akats berak ez errepikatzeko. Frankoren estatu-kolpeari, Gerra Zibilari eta errepresio frankistari dagokionez, noski, gure ustez, baikorra da hori guztia gogoratzea eta memoria historikoko ariketa bat egitea, eta pertsonak gogoratzea, biktimak gogoratzea, eta gure historiako etapa beltz horretako agertokiak eta une garrantzitsuak gogoratzea. Horregatik, begi onez ikusten genuen Talde Sozialistaren jatorrizko ekimena, eta gure ordezkapenzuzenketaren bidez proposatzen genuen bakarra zen txostena Eusko Jaurlaritzak egin beharrean, Barrio jaunak esan duen moduan, gai horri buruz dakienak egitea, alegia, unibertsitateak eta, zehazki, gure herriko adituenetako bat den Historia Garaikideko Sailak –uste dut guztiok ados gaudela horretan–. Hori proposatu dugu uste dugulako hori dela modurik onena independentziari eta zorroztasun historikoari eusteko: ikerlariek, adituek, profesionalek, historialariek egitea txostena. Zuek sinaturiko erdibidekoan jasotzen da hori, alegia, EHUri eskatzea txosten independente eta oso bat egin dezan; hortaz, erdibideko zuzenketaren aldeko botoa emango dugu. Halaber, txostena Valentín de Foronda Institutuari egitea eskatzeko aukera jasotzen da. Hori ere ondo iruditzen zaigu; beraz, guztiz ados gaude erdibideko honekin, eta haren aldeko botoa emango dugu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4697
10
83
12.06.2014
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, memoriaren eta oroitzapenaren ibilbideen katalogo bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on, lehendakari. Garaileek idazten dute historia beti, eta Gerra Zibilaren ondoren 40 urtez jasan behar izan dugu gezurrez, faltsukeriez, injustiziez eta irabazleak goraipatzeko asmo faxistez idatzitako historia. Horregatik guztiagatik, eta nahiz eta 78 urte igaro Bigarren Errepublikako legedi juridiko eta demokratikoaren aurkako altxamendu militarretik, beharrezkoak dira oraindik ere frankismoaren biktimen oroimena eta gorazarrea eta memoria historikoaren ibilbideak 40 urteko diktaduraren gezur historikoari aurre egiteko. Garaileek idazten dute historia beti, eta Gerra Zibilaren ondoren 40 urtez jasan behar izan dugu gezurrez, faltsukeriez, injustiziez eta irabazleak goraipatzeko asmo faxistez idatzitako historia. Horregatik guztiagatik, eta nahiz eta 78 urte igaro... La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4698
10
83
12.06.2014
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, memoriaren eta oroitzapenaren ibilbideen katalogo bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
... Bigarren Errepublikako legedi juridiko eta demokratikoaren aurkako altxamendu militarretik, beharrezkoak dira oraindik ere frankismoaren biktimen oroimena eta gorazarrea eta memoria historikoaren ibilbideak 40 urteko diktaduraren gezur historikoari aurre egiteko. Erdibideko bat sinatu dugu Talde Sozialistarekin, baina, ikusi dugun moduan, gainerako taldeak ere batu zaizkigu, eta hori zen garrantzitsuena. Gure ustez, memoriaren ibilbide honek, txosten honek, hiru arrazoi ditu. Batetik, lehen esan bezala, berrogei urtez entzundako gezurrak eta, bistan denez, benetakoa ez zen historia bakar hori konpentsatu behar da. Bigarrenik, pentsatu behar dugu aurten hogeita hemeretzi urte betetzen dituztenek, alegia, Franco hil zenean jaio zirenek eta diktadura –eta are gutxiago gerraondoa– bizi izan ez dutenek ere informazio okerra izan dezaketela berrogei urte horiei buruz kontatutako egia bakar eta gezurren ondorioz. Eta, hirugarrenik, uste dugu gaur proposatzen duguna garrantzitsua dela Bigarren Errepublikaren eta Agirre lehendakariaren lehenengo Jaurlaritzaren legezkotasunaren alde hil ziren pertsonak oroitzeko eta haiei omen egiteko. Lehenengo puntua azpimarratu beharra dago. Berrogei urte gutxi dela ematen du, baina bi belaunaldi dira. Eta bi belaunaldi horiek bizi izan zituztenei eta bizi izan genituenoi –guri ere zatitxo bat tokatu baitzitzaigun; ez gerraondoa, baina bai hirurogeiko eta hirurogeita hamarreko hamarkadak– historia bakar bat kontatu ziguten, gezurrez betea, FEN izeneko ikasgai baten bidez –Formación del Espíritu Nacional–, frankisten loria goratzen zuena, eta Radio París eta Ruedo Ibéricoren liburu haiek zirela beste egia bakarra. Askotan konplexua sentitzen dugu, laurogei urteren ondoren, memoria historikoa aldarrikatzen jarraitzeagatik, baina uste dut garrantzitsua dela; izan ere, bi belaunalditan "egia" bakarra –"egia" kakotx artean– entzun duen herri bati burmuin-garbiketa egiteak, bada, ez dauka ezer onik, eta laurogei urte pasatu arren eta oso zaharkitua ematen duen arren, berrogei urtez kendu ziguten egia historiko hori aldarrikatzen jarraitu behar dugu. Bigarrenik –lehen esandako moduan–, egia objektiboa prestatu behar dugu, historia objektiboa, hura ezagutu ez zuen jendearentzat eta erreferentzia gisa 1936tik 1975erainoko historia hori bakarrik duenarentzat. Uste dut oso garrantzitsua dela jende horrek, gurasoek transmititutakoaren araberako edo berrogei urte horietako historiaren araberako sentipen historikoa izan beharrean, ibilbide alternatibo batzuk izatea, jakitea beste historia bat izan zela eta jakitea zer alde dagoen berrogei urte horietan kontatu ziguten gezurrezko historiaren eta historia objektiboaren, alegia, azaleratu nahi dugunaren artean. Barrio jauna, guk ez daukagu inolako zalantzarik Eusko Jaurlaritzen objektibotasunari buruz. Gure asmoa zen txosten hori zuzenean Eusko Jaurlaritzari eskatzea, baina, noski, ez zuen Eusko Jaurlaritzak egingo. Haiek erabakiko zuten txostena nori enkargatu. Baina erdibideko bat adosten den guztietan bidean zerbait utzi behar denez, bada, onartu genuen Valentín de Forondak edo unibertsitateak egin zezakeela lan hori. Baina bagenekien Eusko Jaurlaritzari eskatzen bagenion txostena egin zezan, azken berrogei urteetako historia objektiboa egin zezakeen institutu edo azterketa-zentro bat aukeratuko zuela Eusko Jaurlaritzak ere, beste gai batzuetara jo beharrik gabe. Eta, bukatzeko, uste dut, halaber, oso garrantzitsuak direla omena eta oroimena, memoria historikoa mantentzeko hirugarren hanka dela; XX. mendearen hasieran jaiotako belaunaldi horretakoei –Gerra Zibilean hogei eta berrogei urte artean bete zituztenei eta erbestean, gerraondoan edo Gerra Zibilenean hil zirenei– egindako omenaldia eta oroitzapena. Uste dut gure oroimen eta gure maitasun osoa merezi dutela, eta inoiz ez ahaztea merezi dutela, eta horregatik egin behar ditugu ibilbide historiko horiek: zer egin zuten eta zergatik borrokatu ziren argi eta garbi esateko. Justiziaren, askatasunaren eta legearen alde egin zuten borroka, eta Bigarren Errepublikaren eta Aguirre lehendakariaren Jaurlaritzaren alde egin zuten borroka; hori baino ez. Uste dut oroitzapen eta omen horrek beti egon behar duela hor, historiaren interpretazioari buruz esan dugun guztiaz gainera. Uste dut polita dela guztiok gauza beraren alde botoa ematea, nahiz eta, Mintegi andreak esan duen moduan, hau ibilbidearen hasiera den eta urrunago irits daitekeen memoria historikoa aldarrikatzeko. Nada más. Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4699
10
83
12.06.2014
MENDIA CUEVA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, memoriaren eta oroitzapenaren ibilbideen katalogo bat egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora Mintegi, en este tema, tiene usted la tendencia de enredarse un poco con otros temas. Y el tema de hoy, o, por lo menos, el objetivo de nuestra iniciativa, era otro. El objetivo no era hablar sobre verdad, justicia y reparación; tendremos ocasión de hablar largo y tendido sobre ello en este Parlamento, tal y como hemos hablado en el pasado. Mediante esta iniciativa, nuestro objetivo era mantener nuestra memoria histórica, y, al mismo tiempo, salvar los vestigios que tenemos, porque en algunos casos... Por ejemplo, en el caso de Bilbao, el Cinturón de Hierro está verdaderamente en una situación lamentable. Ese era nuestro objetivo principal. Esan bezala, gauzak bere lekuan jartzearren, sozialistok gaur Legebiltzarrera ekarritako ekimenaren helburua da memoria hori mantentzea eta irizpide zientifiko bidez ibilbide batzuk egitea; izan ere, memoria historikoaren hariari tiraka, gauza askori buruz hitz egin dezakegu. Hau da, garrantzi historikoko lekuak (gudu-lekuak, bonbardaketak, fusilamenduak eta abar gertatu ziren lekuak) zehaztu, eta gure historia modu zientifikoan gordetzea, eta lan hori gazteek eta leku horiek ezagutzeko interesa izan dezakeen edonork ulertzeko moduan egitea. Aztarna horietako batzuk –Bilboko Burdin Hesia kasu– nahiko egoera tamalgarrian daude, eta uste dut garaia dela gai horiei buruz hitz egiteko eta mahai gainean jartzeko. Halaber, Mintegi andrea, uste dut oso garrantzitsua dela adostasuna, adostasuna lortzea, aurrera egin ahal izateko. Batzuetan ez dugu aurrera egiten nahiko genukeen erritmoan –batzuek azkarrago joan nahiko genuke, eta beste batzuek ez dute aurrera egin nahi–, baina garrantzitsuena Legebiltzar honetan adostasunak lortzea da. Aurreko legegintzaldian hainbat adostasun oso garrantzitsu lortu ziren, talde guztiak asebete ez zituzten arren, baina uste dut balio izan zutela herri honen etorkizuna eraikitzen joateko. Eta, kasu honetan, Ganbera honetako talde guztiok, elkarren artean, eta bakoitzak bere ikuspuntuarekin, aurrera egitea da kontua. Zerorrek aitortu duzu ekimenaren balioa eta gaiaren funtsa azpimarratzean. Agian beste kezka batzuk ere izango dituzu, baina hori da gaur hona ekarri gaituen gaia. Eta, Barrio jauna, ez naiz hasiko hizketan Jaurlaritzako kide gisa, baina zera galdetu behar dizut: Legebiltzarrak zenbat txosten eskatu dizkio Eusko Jaurlaritzari urte hauetan guztietan? Ehunka, milaka gairi buruzkoak, ehunka gairi buruzkoak, horietako asko zientifikoak, teknikoak, zailtasun handikoak, hainbat gairi buruzkoak –osasuna, azpiegiturak, ekonomia... –. Zalantzan jartzen al dituzu, akaso, Jaurlaritzak egindako txostenak eta haien maila zientifikoa? Nik ez behintzat. Agian ez naiz ados egongo azterketa ekono- mikoak beste norbaiti eskatu behar zizkietela pentsatzen nuelako, baina inoiz ere ez ditut zalantzan jarriko. Jaurlaritzari bidea erakusten zaio, eta espero dugu bide horretatik jarraituko duela. Ni behintzat ziur nago Jaurlaritzak ez dituela bitarteko propioak horrelako txosten bat egiteko, eta, beraz, ziur nago... Eta horixe ikusten da, halaber, Eusko Jaurlaritzak hiru hilean behin kanpora bidaltzen dituen lanetan, hainbat eta hainbat txosten eskatzen baititu, batzuk onak eta besteak ez hain onak. Hau ere halaxe egitea eskatuko dute ziurrenik. Hala espero dugu. Horregatik, txostena egiteko eskaera egitea orokorrean aipatu nuenean, ez nekien Legebiltzar honek memoria historikoari buruzko txosten bat eska zezakeenik; hori dio zure erdibidekoak, eta sentitzen dut gai honi buruz eztabaidan aritzeagatik. Eta zure zuzenketa hitzez hitz irakurrita... Maneiro jaunaren zuzenketak dio "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio Euskal Herriko Unibertsitateak txosten bat egin dezala", baina, zure zuzenketaren arabera, "Eusko Legebiltzarrak Euskal Herriko Unibertsitateari eskatzen dio...". Tira, arraro samarra iruditzen zait! Uste dut gure lana legeak egitea eta botere exekutiboa kontrolatzea dela. Edonola ere, berriz esan nahi dut: garrantzitsuena da Ganberako taldeen gehiengoa ados gaudela ibilbide horiek mantendu behar direla etorkizuneko belaunaldientzat, eta lan hori irizpide zientifikoz eta didaktikoz egin behar dela, eta udalekin ere adostu behar dela. Horrekin geratzen naiz. Uste dut gaur arratsaldean Ganbera honetan onartuko dugun horrek duela balio politikoa. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0bd338fd-5c95-4088-aa27-cba167f63587
parl_eu_4700