text stringlengths 0 196k |
|---|
Dhalli namaa damee qonnaatiin malli inni ittiin omishuu fi beekumsi isaa |
guddachaa yeroo dhufu omishnii fi omishtummaan qonnaa hanga |
guddaadhaan daballii agarsiisaa dhufe. Kanaafis akka fakkeenyaatti kan |
caqasamu akka lakkoofsa Awurooppaatti jaarraa 18ffaa keessa omisha |
qonnaa walitti fufinsaan Ingiliz keessatti taasifame dha.Haalli kun |
biyyittii keessatti guddinni uummataa hin eegamnee fi qabeenyii fi |
kaappitaalli namaa hangi isaa guddaa ta'e akka irraa hafaa ta'u taasise. |
Karaa tokkoon yeroo sanatti qonni mekaanaayizdii babal'achuun |
sadarkaa ol-aanaadhaan bu'a-qabeessa ture. Waan kana ta'eef, qotanii |
bultoonni muraasni hojjettoota industirii hedduu sooruu humna ittiin |
danda'an akka uuman isaan dandeessise. Karaa biraatiin immoo |
babal'achuun qonna mekaanaayizdii fedhii meeshaalee fi maashinoota |
gurguddoo kanneen hojichaaf ta'anii dabaluudhaan, industiriiwwan |
galteewwan sana omishan akka heddummataniif dhiibbaa godheera. |
Haa ta'u malee, yeroo sanatti qonni mekaanaayizdii uummata hanga ol |
aanaadhaan dabale sanaaf carraa hojii sadarkaa barbaadamuun uumuu |
hin dandeenye. Kanaafuu, kutaa biyyaa fi damee qonnaa keessaa humni |
namaa baay'inaan gara magaalaatti godaane. Industiriiwwan keessatti |
qacaramanii galii fooyya'aa argachaa dhufan. Haalli kunis hojjetaan |
omishoota nyaataa fi tajaajilootaaf fedhiin gabaa inni qabu dabalaa akka |
deemu taasise. Kanarraa kan ka'e dameen manufaakchariingii |
investimentii godhu dabalataan caalmaatti jajjabeessaa guddinni |
dinagdee dabalataa affeeramuu danda'eera. Dhimmoonni bu'uuraa |
kunniin akka waliigalaatti Ingiliziittis ta'ee biyyoota ce'umsa caasaa |
taasisan hedduu keessatti akka hubatametti babal'achuu industiriitiif |
gahee ol-aanaa gumaacheera. |
Waan kana ta'eef, jijjiiramni caasaa diinagdee gara caalu damee qonnaa |
fi seektara industirii gidduutti wal-jijjiirraa humnaa taasifamuun |
uumama. Dameen qonnaa lafa qotamuun kan daangeffame waan ta'eef, |
sababa guddina uummataatiin omishnii fi omishtummaan qotee-bulaa |
dabalataa hir'achaa dhufa. Adeemsi omishaa hammuma teekinooloojii |
hammayyaa fayyadamaa dhufe hammi humna namaa barbaachisuu |
hir'achaa waan dhufuuf, barichi damee industirii fi tajaajilaatiif humna |
hojjetaa irraa hafaa ta'e kan dhiyeessu akka ta'u isa taasisa. |
Faayidaan guddaan misooma diinagdee qonna bu'uura godhaterraa |
gara industiriitti ce'umsa godhamu irraa argamu qonni haalawwan |
uumamaatiin (dhiyeessii lafaatiin, bishaanii fi kanneen kana |
fafakkaataniin) kan daangeffame ta'uu isaati. Kanarra darbee humna |
namaa fi teekinooloojii duguugnee itti fayyadamuudhaan |
omishtummaa lafa qonnaa qabnuu daangaa isa dhumaatii olitti ol |
butuun hin danda'amu. Waan kana ta'eef, qonni itti fufinsaan utubaa |
diinagdee ta'ee itti fufuu hin danda'u. Qonni hammuma fedhe guddina |
yoo agarsiise fedhiiwwan guddachaa deeman biyya yokkoo hamma |
dhummaatti qabatee deemuu gaafata. Kanaafidha hayyoonni tokko |
tokko qonna "dhalataa du'aa" jedhanii kan ibsaniif. Hammuma fedhe |
yoo guddachaa deemellee teekinooloojii isa dhumaa gargaaramee illee |
yoo ta'e faayidaan inni argamsiisu kan daangeffamee fi jijjiirama |
caasummaa fiduudhaaf kan dandeessisu hin ta'u. |
Biyyoonni hedduun ce'umsa kana hojii irra oolchuuf kallattii |
imaammataa kaa'anii socho'aniiru. Biyyoonni Awurooppaa fi Kaaba |
Ameerikaatti argaman ka milkaa'eef yommuu ta'u, biyyoonni Eeshiyaa |
muraasnis yeroo dhiyoo keessa ce'umsa caasaa kana milkeessaniiru. |
Haa ta'u malee, biyyoonni Afriikaa fi Laatin Ameerikaa sahaaraa gaditti |
argaman jijjiirama caasaa kana gochuudhaaf yaaliin isaan irra |
deddeebiidhaan taasisan bu'a-qabeessa ta'uu hin dandeenye. |
Diinagdee biyyoota kanaa irratti jijjiirama caasummaa gochuudhaaf |
yaaliiwwan godhaman milkaa'oo akka hin taane sababoota godhan |
keessaa inni tokko kallattii imaammataa itti fufinsa qabu hordofuu |
dhiisuu fi falaasamoota muraasa irratti hirkachuu dha. |
Akka fakkeenyaatti, ALAtti baroota 1960taa fi 1970ta keessa biyyoonni |
hedduun imaammata daldala galii bakka buusuu hojii irra oolchuun, |
dhaabbilee daldalaa biyya keessaa dorgommii fi morkii biyyoota alaa |
irraa mankaraarsummaa ittiin eegan haala ittiin qabatantu ture. |
Biyyootuma kana keessatti baroota 1990ta keessa jijjiirama caasummaa |
harcaasanii imaammata isaanii keessaa dhabamsiisuun sochiiwwan |
bu'uuraa diinagdee qofaa irratti otoo xiyyeeffatanii jijjiiramni |
caasummaa adeemsa keessa kan dhufu akka ta'e kan hubachiisu |
"waliigaltee Waashingitan" otoo hin alanfatiin liqimsuun isaanii ni |
beekama. Guddina Itoophiyaa keessatti qonni xiyyeeffannoo misoomaa |
isa ijoo ta'uun isaa dhimma filannoo miti. Dameen kun humni namaa |
guddaan kan itti bobba'e, magga sharafa alaa isa guddaa fi omisha |
waliigalaa biyyittii keessatti gahee nusa ta'u kan qabu dha. Waan kana |
ta'eef, xiyyeeffannoon misoonaa inni ijoon dameedhuma kanaan |
guddachuun isaaf mala. Dameen kun yeroo guddatu kallattiidhaan |
jireenya maatiiwwan miliyoona 16-18 ta'an kanneen damicharratti |
hirmaata n ii waan jijjiiruuf hiyyummaa keessaa ba'uuf karra seensaa sirrii |
ta'e dha. |
Bu'uuruma kanaatiin mootummaan qonnaa fi misooma baadiyyaa irratti |
xiyyeeffannoo godhee waggaa waggaatti bajata waliigalaa biyya |
keenyaa keessaa dhibbeentaa 10 ol kan ta'u damee kanaaf |
ramaduudhaan waggoota 28 darbaniif hojjechaan turuu isaatiin, |
dameen diinagdee qonnaa waggaa isaatti guddina galmeessiseera. |
Muraasummaa yoo qabaateyyuu, guddinni diinagdee ariifataa biyyi |
keenya galmeessisaa jirtu shoora mataasaa taphachuu irratti argama. |
Ta'us garuu, haala amma irra jirruu n biyya keenya keessatti qonni mala |
gaggeessummaa dulloomee fi fajaje irraa walaba hin baane. Biyya |
keenya keessatti barumsii fi qorannoon qonna hammayyaa erga eegalee |
waggoota torbaatamaa ol ta'eera. Haa ta'u malee, qonni keenya amma |
ammaatti mala omishaa harkaa gara afaaniitti ta'e irraa gadhiifatee gara |
galtee industirii fi kuufama kaappitaalaatti ce'umsa hin taasisne. |
Omishni qonna keenyaa saayinsii fi teekinooloojii fayyadamee hangi |
omishaa waggaatti inni dabalu baay'ee gad-aanaa dha. Maddi daballii |
isaa qabeenya uumamaa dhiibbatee fayyadamuu isaatiin kan argamu |
dha. Carraaqqii biyya keenya keessatti itti fufinsaan taasifameen |
omishtummaan qonnaa fi midhaanii waggaadhaa gara waggaatti |
guddina agarsiiseera. Haa ta'u malee, dameelee xixiqqaa qonnaa |
kannen hafan, jechuunis, horsiisa horiiwwan gaanfaa fi kotte-duudaa, |
horsiisota lukkuu fi qurxummii ilaalchisee fooyya'insi dubbatamu hin |
mul'anne. Guddachuun omishni midhaanii qamadii, garbuu fi |
omishoota qonnaa garaagaraa biyya alaatii galchuu irraa nu hin |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.