text stringlengths 0 196k |
|---|
keessaa Itoophiyaan sadarkaa sadaffaa qabatteetti. Daballiin taarifaa |
hanga dhibbeentaa 50 ta'u akka ishii midachuu danda'u qorannichi ni |
aqarsiisa. |
Biyyi keenya miidhama wal-morkii kanaan irra qaqqabu hir'isuu fi |
carraawwan gaggaarii uumaman irraa bu'aalee argaman babal'isuuf |
tooftaa diriirsinee yoo socho'uu baanne miidhaan isaa ol-aanaa dha. |
Keessumaayyuu humna isa tokko waliin qofaa michuu cimaa ta'uun |
humna isa biraa mufachiisuun goolamni keessaa akka ka'uu fi akka |
babal'atu kakaasuu danda'a. Kuni ta'uu isaatiin, mala isa tokko hamma |
fiixeetti akka hin dhiibne taasisuu fi faayidaalee diinagdee humnoota |
hunda biraa argaman argachuu dandeessisu hordofuun barbaachisaadha. |
Fajajuu diinagdee goolama diinagdee idi-addunyaa bara 2008 A.L.Atti |
mudate hordofee goolamni hawaasummaa uumame lammaffaa |
deebi'ee dhaadheffamuu uummatummaa fi sabummaatiif akka qabxii |
jijjiirraa kallattiitti fudhatama. Yeroo kana irraa kaasee seera qaroomina |
addunyaawaa mul'ataa idil-addunyaa mararsiifannaa siyaasaa fi |
diinagdeetiif ittigaafatamtoota kan taasisanii fi dhaabbileen |
uummatummaa sirnicha bu'uurarraa jijjiiruuf fedhii qaban biyyoota |
garaagaraa keessatti heddummachuu jalqabaniiru. |
Siyaasni uummatummaa karaa tokkoon bilisummaa nama dhuunfaa |
leellisaa keessa isaatti garuu finxaaleyyii fiixee mirgaa fi |
mankaraarsitoota barsiifataa kan hammatu kun biyyoota hedduutti |
filannoo irratti firii gaarii galmeessisaa; iddoowwan tokko tokkottis |
filannoo sana injifachuu danda'aa dhufeera. |
Haalli kun biyyoota akka Siwiidin, Ostiriyaa, Fiinlaandi, Deenmaarki, |
Xaaliyaanii, Beeljiyeem, Noorweey, akkasumas kanneen biroo keessatti |
mul'ateera. Kaadhimamtoonni pireezidaantummaa ejjennoo wal |
fakkaataa qaban Meeksikoo fi Ameerikaa keessatti injifachuu |
danda'aniiru. Siyaasessitoonnii fi duulawwan warraaqsaa filannoowwan |
Faransaayi, Neezarlaandi, Paakistaanii fi Zimbaabuweetti gaggeeffaman |
keessa turan tarree kana keessatti akka hammataman kan isaan taasisu |
dha. Haalli kunis yaadonni jibbituu dhuftee fi faallaa heddumminaa ta'an |
sadarkaa idil-addunyaatti dhaadheffamanii akka calaqqisiifaman |
gochuu irratti argama. |
Biyyoota tokko tokkottis dhaabbileen uummatummaa aangoo siyaasaa |
ol-aanaa qabachuudhaan poolisiiwwan siyaasaa, diinagdee fi |
loltummaa: akkasumas dhaabbilee idil-addunyaa turtii fi ittifufinsa |
birmadummaatii f bu'uura ta'an, jijjiiruudhaaf sochii irratti argamu. |
Ameerikaa keessatti miirri sabummaa warraaqsa uummatummaatiin |
uumamaa jiru karaa sochii diinagdeetiin waraana daldalaa banuudhaan |
diinagdee addu nyaa irratti tarkaafiilee rakkoo hamaa hordofsiisuu |
danda'an akka fL_Jdhatu taasiseera. |
Biyoonni biroo kanneen akka Awurooppaa, Chaayinaa, Ruusiyaa, |
Kaanaadaa, Meksikoo, kkf) deebii ijaa-baafannaa deebisuu irratti |
argamu. Kunis fedhii walitti hidhaminsa tokkummaa fi diinagdee caalaa |
miirri lammummaa fi diinagdee biyyummaa addaan baasuunii fottoqsuu |
jabaachaa deemuu akka danda'u kan agarsiisu dha. Dabalataanis, |
biyyoota Awuroppaa sirna mootummaa Paarlaamentarii hordofan |
hedduun keessatti daangaan falaasama siyaasaa kallattii kamiin iyyuu |
(daangaa mirgaatiin, walakkaa mirgaatiin, mankaraarsaa walakkeessaatiin, walakkeessa bitaa fi daangaa bitaatiin) |
paartiiwwan taa'uu danda'an hundi isaanii filannoo irratti bakka bu'insa argachaa |
dhufaniiru. Dane~ssummaan yaada uummatichaa dabalaa dhufuu isaa |
irraa kan ka'e paa rtiin uummata gara caalu amansiisee sagalee caalmaa |
argatu carraan ittiin jiraatu yarachaa hufeera. Mootummooleen waloo |
sababa kanaan uu maman morkii hintaane keessa akka galanii fi hamma |
dhumaatti akka hindeemne gochuudhaan mootummaan irra |
deddeebiidhaan akka gegeeddaramu taasiseera. Tasgabbii dhabuun |
mootummaa kun tasgabbii dhabuu diinagdeetii fi rakkoolee |
hawaasummaa bi rootiif saaxilaa iddoowwan garaagaraatti ta'iiwwan |
diddaa fi jeequmsa geessisaa jira. |
Giddugala bahaatti ka'umsa hordoftoota amantii musliimaa Sunnii fi |
Shi'aatiin akkaataan hiriira siyaasaa fi loltummaa biyyootaa yeroo kam |
iyyuu caalaa toora qabachaa jiru. Iraan, Kuwaataarii fi Turki Karaa |
tokkoon, Saawudii Arabiyaa, Emereetonni Arabaa Gamtoomanii fi |
kanneen biroon immoo karaa birootiin hiriiranii daangaa dhiibbaa |
uumuu isaanii babal'ifachaa jiru. Afriikaa kaabaa fi giddugala bahaa |
keessa mootummoonni kufan kanneen akka Liibiyaa, Yamanii fi Sooriyaa |
jiraachuun isaanii; mootummoonni akka Somaaliyaa fi Sudaan Kibbaa |
immoo jabaachuun dadhabuun isaanii kun mankaraarsi foon uffatee |
daangaa isaa akka bal'ifatuu fi yeroo argatee lafa akka qabatu carraa |
uumaafii jira. |
Keessumaayyuu Sooriyaa fi Yaman kaampiiwwan faallaa ta'an kanaa fi |
biyyoota humna qabeeyyii ijoo ta'aniif waltajjii yaalii irree isaanii itti |
gaggeeffatan, ooyiruu falmii foonii fi oobdiiwwan waraanaa ta'aa jiru. |
Kamii siyaasaa isaanii raawwachiisuuf biyyoonni galoo galaanaa |
dhorkinsi ol-aanaan isaan diinagdee fi daldala Kuwaataar irratti gatan, |
akkasumas Aljaziiraa faayidaan ala gochuudhaaf tarkaanfiin isaan |
deeman kan caqasamu dha. Akkasumas, Iraan tarkaanfii ijaa-baafannaa |
fudhachuuf galoo Hormuz cufuudhaaf dhaadachuun ishii kamii siyaasaa |
fi humni diinagdee wal-faana tooraan deemaa akka jiran kan agarsiisu |
dha. Adeemsii fi bu'aan tarkaanfilee lamaanii humna loltummaa fi |
diinagdee biyyoota sanaa, akkasumas agarsiistuu humna biyyoota of |
duuba hiriirsisaniiti. |
Sochiin mankaraarsummaa fi shororkeessummaa addunyaan keenya |
qormaata ammayyuu ce'uu hin dandeenye akka ta'etti ittifufeera. |
Goolama idil-addunyaatiif bu'uura falaasamaa fi meeshaa kanneen ta'an |
Alqaayidaa fi Islaamik Isteet irratti tarkaanfii loltummaa irratti |
fudhatameen eenyummaan qaama isanii dadhabaa baay'een isaanii kan |
kufan yoo ta'anillee dhaabbileen kunniin miidiyaa elektirooniksii |
fayyadamanii namoota dhuunfaa falaasama finxaaleyyummaatiin |
cuuphaa gochaalee shororkeessummaa akka raawwatan gochuudhaaf |
sochiin isaan taasisan ittuma ffeetu jira. |
Biyyoonni humna qabeeyyiin rakkoo Sooriyaa, Yaman, Liibiyaa fi Iraaq |
jiru hiikuudhaaf tarkaanfiin faallessi itti baay'ate isaan fudhachaa jiran |
iddoowwan kunniin sodaa shororkeessummaa irraa akka hin |
qulqulloofne isaan taasiseera. Kanarra darbees, waraanni biyyoota |
kanatti ittifufee jiru addnyaan keenya goolama namoomaa kanaan dura |
argitee hin beeknetti galchuunii danda'a. Kanaanis keessumaayyuu |
Awurooppaan galaana godaantotaatiin akka haguugamtu |
gochuudhaan babal'achuu siyaasa jibbiinsa dhuftee fi gara aangootti |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.