text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
Gezien de geringe omvang van deze leeftijdsgroep zal uitsluiting geen grote gevolgen hebben voor het totale aantal vrouwen dat in aanmerking komt voor het vragen van toestemming In de abortusklinieken blijkt â vergelijkbaar met de groep van minderjarigen â slechts een klein deel van de vrouwen tot de categorie wilsonbekwamen te behoren Er is geen primair gezondheidsbelang en evenmin een wetenschappelijke reden, waardoor een verzoek om toestemming van deze groep wordt gerechtvaardigd Gezien de geringe omvang van de categorie wilsonbekwamen zijn derhalve dezelfde argumenten voor het niet includeren van toepassing als bij de groep minderjarigen Ook hier is het standpunt dat in het modelreglement is opgenomen strenger dan de wetgever, die de vraag om toestemming aan wilsonbekwamen niet op voorhand heeft willen uitsluiten (âook wilsonbekwamen moeten in beginsel niet uitgesloten worden van altruïstische dadenâ) en daarom in de wet (artikel #, lid #) hiervoor wel ruimte heeft geboden Dit modelreglement stelt het belang van extra bescherming van deze categorie vrouwen daar tegenover Indien bekend is dan wel het vermoeden bestaat dat een vrouw HIV-infectie/aids, hepatitis B of een andere aandoening die een gevaar voor een ander kan opleveren heeft, dan wordt haar met het oog op de volksgezondheid geen toestemming gevraagd In het onderzoeksprotocol dient een paragraaf te worden opgenomen waarin de medische Ingeval foetaal weefsel wordt gebruikt voor geneeskundige doeleinden, dan dient zowel de vrouw als het weefsel te worden getest op de aanwezigheid van medische exclusiecriteria (zie bijlage IV) In geval van twijfel kan overleg gepleegd In de Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal zijn nadere voorschriften gesteld aan het bewaren en gebruik van onder meer foetaal weefsel dat bedoeld is te worden gebruikt voor toepassing op de mens Veel aandacht dient uit te gaan naar het informeren van de vrouw en het vragen om toestemming De zorg voor de vrouw staat centraal en om die reden zijn grote zorgvuldigheid en een persoonlijke benadering vereist, met ruime aandacht voor de emoties en de rouwverwerking van de vrouw De vrouw (respectievelijk in verband met diens recht om bezwaar te maken eventueel ook haar partner) dient voorgelicht te worden over de aard en het doel van het gebruik van het foetale weefsel Belangrijk is dat de vrijheid van beslissen wordt gewaarborgd Om die reden zijn er voorwaarden verbonden aan het tijdstip en de wijze van informeren en aan het vragen om toestemming Het is daarnaast belangrijk dat vrouwen geïnformeerd worden over de mogelijkheid een gegeven toestemming weer in te trekken (mits het onderzoek nog niet gestart is en het weefsel herleidbaar bewaard is) Bij de evaluatie is gebleken dat vrouwen vaak niet op de hoogte zijn van deze mogelijkheid Het is dus noodzakelijk dat dit expliciet genoemd wordt zowel Uitgangspunt bij het ter beschikking stellen van foetaal weefsel na een abortus provocatus is dat de beslissing voor abortus en de beslissing om foetaal weefsel ter beschikking te stellen, strikt gescheiden blijven De noodsituatie van de vrouw als.
| 538 | nvog |
In de Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal zijn nadere voorschriften gesteld aan het bewaren en gebruik van onder meer foetaal weefsel dat bedoeld is te worden gebruikt voor toepassing op de mens Veel aandacht dient uit te gaan naar het informeren van de vrouw en het vragen om toestemming De zorg voor de vrouw staat centraal en om die reden zijn grote zorgvuldigheid en een persoonlijke benadering vereist, met ruime aandacht voor de emoties en de rouwverwerking van de vrouw De vrouw (respectievelijk in verband met diens recht om bezwaar te maken eventueel ook haar partner) dient voorgelicht te worden over de aard en het doel van het gebruik van het foetale weefsel Belangrijk is dat de vrijheid van beslissen wordt gewaarborgd Om die reden zijn er voorwaarden verbonden aan het tijdstip en de wijze van informeren en aan het vragen om toestemming Het is daarnaast belangrijk dat vrouwen geïnformeerd worden over de mogelijkheid een gegeven toestemming weer in te trekken (mits het onderzoek nog niet gestart is en het weefsel herleidbaar bewaard is) Bij de evaluatie is gebleken dat vrouwen vaak niet op de hoogte zijn van deze mogelijkheid Het is dus noodzakelijk dat dit expliciet genoemd wordt zowel Uitgangspunt bij het ter beschikking stellen van foetaal weefsel na een abortus provocatus is dat de beslissing voor abortus en de beslissing om foetaal weefsel ter beschikking te stellen, strikt gescheiden blijven De noodsituatie van de vrouw als Het mogelijke gebruik van foetaal weefsel mag nooit een legitimatie voor abortus zijn, en kan in die zin ook nooit een noodtoestand opleveren Anders gezegd, de beslissing tot terbeschikkingstelling van foetaal weefsel mag op geen enkele manier de beslissing tot afbreking van de zwangerschap beïnvloeden Om te voorkomen dat beide beslissingen elkaar beïnvloeden, is een aantal voorwaarden geformuleerd Informeren over eventueel gebruik van foetaal weefsel mag pas plaatsvinden nadat de vrouw definitief het besluit Er wordt zowel mondelinge als schriftelijke informatie gegeven; de schriftelijke informatie wordt opgenomen in Er mag geen enkele (morele) druk op de vrouw worden uitgeoefend om foetaal weefsel ter beschikking te stellen; Er mag geen onevenredige nadruk op het belang van de toepassing worden gelegd; Om ongeoorloofde beïnvloeding te voorkomen, wordt informatie gegeven en toestemming gevraagd door een arts die niet bij het wetenschappelijk onderzoek of bij het beoogde gebruik betrokken is; De vrouw wordt geïnformeerd dat zij de gegeven toestemming weer kan trekken kan worden mits het onderzoek nog niet gestart is en het foetaal weefsel herleidbaar bewaard is Toestemming voor gebruik van foetaal weefsel mag pas worden gevraagd na het definitieve besluit over abortus Het tijdstip waarop de vraag om toestemming is gesteld, dient te worden opgenomen in het Een vrouw kan na informatie bedenktijd krijgen alvorens toestemming te verlenen; die bedenktijd is meestal de tijd die ligt tussen het vragen van toestemming en het moment van abortus; Een vrouw dient op eenvoudige, niet aan vormvoorschriften gebonden wijze op haar aanvankelijke toestemming.
| 526 | nvog |
nooit een legitimatie voor abortus zijn, en kan in die zin ook nooit een noodtoestand opleveren Anders gezegd, de beslissing tot terbeschikkingstelling van foetaal weefsel mag op geen enkele manier de beslissing tot afbreking van de zwangerschap beïnvloeden Om te voorkomen dat beide beslissingen elkaar beïnvloeden, is een aantal voorwaarden geformuleerd Informeren over eventueel gebruik van foetaal weefsel mag pas plaatsvinden nadat de vrouw definitief het besluit Er wordt zowel mondelinge als schriftelijke informatie gegeven; de schriftelijke informatie wordt opgenomen in Er mag geen enkele (morele) druk op de vrouw worden uitgeoefend om foetaal weefsel ter beschikking te stellen; Er mag geen onevenredige nadruk op het belang van de toepassing worden gelegd; Om ongeoorloofde beïnvloeding te voorkomen, wordt informatie gegeven en toestemming gevraagd door een arts die niet bij het wetenschappelijk onderzoek of bij het beoogde gebruik betrokken is; De vrouw wordt geïnformeerd dat zij de gegeven toestemming weer kan trekken kan worden mits het onderzoek nog niet gestart is en het foetaal weefsel herleidbaar bewaard is Toestemming voor gebruik van foetaal weefsel mag pas worden gevraagd na het definitieve besluit over abortus Het tijdstip waarop de vraag om toestemming is gesteld, dient te worden opgenomen in het Een vrouw kan na informatie bedenktijd krijgen alvorens toestemming te verlenen; die bedenktijd is meestal de tijd die ligt tussen het vragen van toestemming en het moment van abortus; Een vrouw dient op eenvoudige, niet aan vormvoorschriften gebonden wijze op haar aanvankelijke toestemming Bij de behandeling van de wet in de Tweede <PERSOON> is erop gewezen dat moet worden voorkomen dat in onze samenleving een klimaat ontstaat waarin abortus als (meer) geoorloofd wordt ervaren als het foetale weefsel dat daarbij vrijkomt voor een âgoed doelâ wordt gebruikt Hoe goed een doel ook is, het opofferen van ongeboren leven aan dat doel is onder geen enkele omstandigheid toelaatbaar Het is dan ook niet wenselijk om de mogelijkheden van onderzoek met foetaal weefsel onder de aandacht van het algemeen publiek te brengen, om te voorkomen dat op die manier alsnog ongeoorloofde Voor de concrete inhoud van het informatie- en het toestemmingsformulier verwijzen wij u naar de modellen opgenomen De volgende aandachtspunten zijn van belang om te komen tot een zorgvuldig informatie- en beslissingstraject De onderzoeker/gebruiker dient het informatie- en toestemmingsformulier in nauw overleg met de behandelend arts op te stellen en aan de formulering ervan voldoende tijd en aandacht te besteden; Naast schriftelijke informatie dient ook altijd mondelinge informatie te worden gegeven; De betreffende vrouw moet in staat zijn de informatie over het onderzoek te begrijpen; in voorkomende gevallen De vrouw moet geïnformeerd worden dat gegeven toestemming weer ingetrokken kan worden mits het foetaal weefsel herleidbaar bewaard is en het onderzoek nog niet gestart is; De vrouw ontvangt een kopie van het informatieformulier en van het toestemmingsformulier; In het informatieformulier moet duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen behandelend arts en onderzoeker; Het informatieformulier en het toestemmingsformulier dienen van elkaar te worden gescheiden medische vaktermen te vermijden dan wel te verklaren.
| 543 | nvog |
gewezen dat moet worden voorkomen dat in onze samenleving een klimaat ontstaat waarin abortus als (meer) geoorloofd wordt ervaren als het foetale weefsel dat daarbij vrijkomt voor een âgoed doelâ wordt gebruikt Hoe goed een doel ook is, het opofferen van ongeboren leven aan dat doel is onder geen enkele omstandigheid toelaatbaar Het is dan ook niet wenselijk om de mogelijkheden van onderzoek met foetaal weefsel onder de aandacht van het algemeen publiek te brengen, om te voorkomen dat op die manier alsnog ongeoorloofde Voor de concrete inhoud van het informatie- en het toestemmingsformulier verwijzen wij u naar de modellen opgenomen De volgende aandachtspunten zijn van belang om te komen tot een zorgvuldig informatie- en beslissingstraject De onderzoeker/gebruiker dient het informatie- en toestemmingsformulier in nauw overleg met de behandelend arts op te stellen en aan de formulering ervan voldoende tijd en aandacht te besteden; Naast schriftelijke informatie dient ook altijd mondelinge informatie te worden gegeven; De betreffende vrouw moet in staat zijn de informatie over het onderzoek te begrijpen; in voorkomende gevallen De vrouw moet geïnformeerd worden dat gegeven toestemming weer ingetrokken kan worden mits het foetaal weefsel herleidbaar bewaard is en het onderzoek nog niet gestart is; De vrouw ontvangt een kopie van het informatieformulier en van het toestemmingsformulier; In het informatieformulier moet duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen behandelend arts en onderzoeker; Het informatieformulier en het toestemmingsformulier dienen van elkaar te worden gescheiden medische vaktermen te vermijden dan wel te verklaren Van geanonimiseerd bewaren van menselijk (en verderop ook in de meeste gevallen)materiaal is sprake wanneer geen enkele terugkoppeling van het materiaal naar de persoonsgegevens inzake de donor meer mogelijk is De anonimisering is in dat geval onomkeerbaar, het materiaal is anoniem geworden en op geen enkele manier meer te herleiden De honorering van een verzoek van de donor om vernietiging van het materiaal is dan niet meer mogelijk Als materiaal gecodeerd wordt bewaard, is het in principe nog steeds herleidbaar, zij het met enige moeite Als de sleutel van de code bij de behandelend arts ligt en de onderzoeker alleen de gecodeerde gegevens ontvangt, is het materiaal voor de onderzoeker zelf niet herleidbaar De koppeling van het materiaal met de persoonsgegevens blijft echter in principe Menselijk materiaal is herleidbaar als de onderzoeker over de persoonlijke gegevens en over het materiaal beschikt en die In de Wet foetaal weefsel wordt als hoofdregel gesteld dat foetaal weefsel niet zodanig bewaard wordt dat het herleid kan worden tot de vrouw of haar echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel In bepaalde gevallen kan het echter nodig zijn het weefsel (indirect) herleidbaar ter beschikking te stellen en te bewaren, zoals voor medisch gebruik bij de mens Dan is de Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal (Wvkl) van toepassing, op grond waarvan ook bij toepassing van foetaal weefsel op de mens herleidbaarheid van het weefsel een voorwaarde is in verband met de veiligheid ervan Dan blijft een terugkoppeling mogelijk naar de persoonsgegevens van de vrouw die het weefsel heeft afgestaan of van haar partner.
| 546 | nvog |
de meeste gevallen)materiaal is sprake wanneer geen enkele terugkoppeling van het materiaal naar de persoonsgegevens inzake de donor meer mogelijk is De anonimisering is in dat geval onomkeerbaar, het materiaal is anoniem geworden en op geen enkele manier meer te herleiden De honorering van een verzoek van de donor om vernietiging van het materiaal is dan niet meer mogelijk Als materiaal gecodeerd wordt bewaard, is het in principe nog steeds herleidbaar, zij het met enige moeite Als de sleutel van de code bij de behandelend arts ligt en de onderzoeker alleen de gecodeerde gegevens ontvangt, is het materiaal voor de onderzoeker zelf niet herleidbaar De koppeling van het materiaal met de persoonsgegevens blijft echter in principe Menselijk materiaal is herleidbaar als de onderzoeker over de persoonlijke gegevens en over het materiaal beschikt en die In de Wet foetaal weefsel wordt als hoofdregel gesteld dat foetaal weefsel niet zodanig bewaard wordt dat het herleid kan worden tot de vrouw of haar echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel In bepaalde gevallen kan het echter nodig zijn het weefsel (indirect) herleidbaar ter beschikking te stellen en te bewaren, zoals voor medisch gebruik bij de mens Dan is de Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal (Wvkl) van toepassing, op grond waarvan ook bij toepassing van foetaal weefsel op de mens herleidbaarheid van het weefsel een voorwaarde is in verband met de veiligheid ervan Dan blijft een terugkoppeling mogelijk naar de persoonsgegevens van de vrouw die het weefsel heeft afgestaan of van haar partner het gebruik van foetaal weefsel voor transplantatiedoeleinden Het kan in het belang van de ontvanger van het weefsel zijn dat de behandelend arts een terugkoppeling kan maken naar de gegevens van de donor, indien zich als cellijnen worden ontwikkeld uit foetaal weefsel kan uit volksgezondheidsbelang of (individueel) Zowel de medisch ethische toetsingscommissie als de vrouw dienen expliciet toestemming te verlenen voor het herleidbaar <PERSOON> beschouwing blijft hierbij dat het DNA van bepaald foetaal weefsel bij matching gelinkt kan worden aan dat van (foetaal) menselijk materiaal dat wel tot de donor herleidbaar is De weg van analyse van het DNA en matching daarvan met DNA-gegevens van materiaal dat elders tot de donor herleidbaar wordt bewaard vereist echter zo veel inspanningen dat er dan geacht kan worden geen sprake meer te zijn van herleidbaar foetaal weefsel Voor het al of niet herleidbaar opslaan gelden daarnaast de volgende wettelijke voorwaarden ⢠Als de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel (verder de partner) niet op de hoogte is van de abortus of de terbeschikkingstelling mag het foetaal weefsel slechts niet herleidbaar worden bewaard Als de man in kwestie (niet zijnde de partner) door wiens toedoen de vrouw zwanger is geworden op de hoogte is van de abortus of de terbeschikkingstelling kan hij verzoeken om niet-herleidbaar te bewaren Het is volgens de wet niet verplicht de partner dan wel de man in kwestie (niet zijnde de partner) door wiens toedoen de.
| 532 | nvog |
het gebruik van foetaal weefsel voor transplantatiedoeleinden Het kan in het belang van de ontvanger van het weefsel zijn dat de behandelend arts een terugkoppeling kan maken naar de gegevens van de donor, indien zich als cellijnen worden ontwikkeld uit foetaal weefsel kan uit volksgezondheidsbelang of (individueel) Zowel de medisch ethische toetsingscommissie als de vrouw dienen expliciet toestemming te verlenen voor het herleidbaar <PERSOON> beschouwing blijft hierbij dat het DNA van bepaald foetaal weefsel bij matching gelinkt kan worden aan dat van (foetaal) menselijk materiaal dat wel tot de donor herleidbaar is De weg van analyse van het DNA en matching daarvan met DNA-gegevens van materiaal dat elders tot de donor herleidbaar wordt bewaard vereist echter zo veel inspanningen dat er dan geacht kan worden geen sprake meer te zijn van herleidbaar foetaal weefsel Voor het al of niet herleidbaar opslaan gelden daarnaast de volgende wettelijke voorwaarden ⢠Als de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel (verder de partner) niet op de hoogte is van de abortus of de terbeschikkingstelling mag het foetaal weefsel slechts niet herleidbaar worden bewaard Als de man in kwestie (niet zijnde de partner) door wiens toedoen de vrouw zwanger is geworden op de hoogte is van de abortus of de terbeschikkingstelling kan hij verzoeken om niet-herleidbaar te bewaren Het is volgens de wet niet verplicht de partner dan wel de man in kwestie (niet zijnde de partner) door wiens toedoen de In die situaties waarin de partner niet op de hoogte is van de abortus en/of de terbeschikkingstelling, stelt de wet dat het weefsel Indien de partner of man in kwestie wel op de hoogte is van de terbeschikkingstelling, dienen volgens de Wet foetaal Als de partner of de man in kwestie voor het tijdstip van de abortus op de hoogte is van de terbeschikkingstelling, kan hij daartegen bezwaar maken Indien hij bezwaar maakt, mag het foetaal weefsel niet worden gebruikt en dient het te Als de partner of de man in kwestie voor de abortus op de hoogte is van de terbeschikkingstelling, kan hij verzoeken het weefsel niet-herleidbaar te bewaren Dit verzoek is alleen van betekenis als het de bedoeling was het weefsel herleidbaar te bewaren, hetgeen slechts bij uitzondering het geval zal zijn (zie ook hoofdstuk #); Als de partner of de man in kwestie na de abortus op de hoogte wordt gesteld van de terbeschikkingstelling, kan hij in de meeste gevallen geen bezwaar meer maken omdat het weefsel in de regel niet-herleidbaar wordt bewaard # Aanpassing van de abortusmethode ten behoeve van het wetenschappelijk Bij het opstellen van het modelreglement in ### is gemeend dat vanwege het belang van de vrouw en het uitgangspunt dat haar geen schade mag worden berokkend, een aanpassing van de abortusmethode alleen met het oog op het beschikbaar kunnen laten komen van foetaal weefsel niet toelaatbaar is In het evaluatie rapport wordt gesignaleerd dat dit standpunt een belemmering kan vormen voor bepaalde vormen van wetenschappelijk onderzoek.
| 541 | nvog |
van de abortus en/of de terbeschikkingstelling, stelt de wet dat het weefsel Indien de partner of man in kwestie wel op de hoogte is van de terbeschikkingstelling, dienen volgens de Wet foetaal Als de partner of de man in kwestie voor het tijdstip van de abortus op de hoogte is van de terbeschikkingstelling, kan hij daartegen bezwaar maken Indien hij bezwaar maakt, mag het foetaal weefsel niet worden gebruikt en dient het te Als de partner of de man in kwestie voor de abortus op de hoogte is van de terbeschikkingstelling, kan hij verzoeken het weefsel niet-herleidbaar te bewaren Dit verzoek is alleen van betekenis als het de bedoeling was het weefsel herleidbaar te bewaren, hetgeen slechts bij uitzondering het geval zal zijn (zie ook hoofdstuk #); Als de partner of de man in kwestie na de abortus op de hoogte wordt gesteld van de terbeschikkingstelling, kan hij in de meeste gevallen geen bezwaar meer maken omdat het weefsel in de regel niet-herleidbaar wordt bewaard # Aanpassing van de abortusmethode ten behoeve van het wetenschappelijk Bij het opstellen van het modelreglement in ### is gemeend dat vanwege het belang van de vrouw en het uitgangspunt dat haar geen schade mag worden berokkend, een aanpassing van de abortusmethode alleen met het oog op het beschikbaar kunnen laten komen van foetaal weefsel niet toelaatbaar is In het evaluatie rapport wordt gesignaleerd dat dit standpunt een belemmering kan vormen voor bepaalde vormen van wetenschappelijk onderzoek behandelend arts, maar zou een eventueel niet-belastende en niet risicoverhogende aanpassing van de methode niet De werkgroep heeft gemeend vast te willen houden aan het eerder geformuleerde standpunt De gebruikte methodes voor abortus provocatus zijn onderling zeer verschillend, zodat een aanpassing van de toegepaste methode niet mogelijk is zonder dat dit voor de vrouw een extra belasting met zich meebrengt Het in dit modelreglement voorgestelde (en wettelijk verplichte) traject laat een dergelijke aanpassing van de abortusmethode ook niet toe <PERSOON>, de vrouw neemt eerst het besluit tot abortus Vervolgens wordt, in overleg met de vrouw, door de arts tot een bepaalde abortusmethode besloten die er op gericht is de foetus veilig en effectief uit de baarmoeder te verwijderen op een dusdanige wijze dat het belang van de vrouw optimaal gewaarborgd is <PERSOON> na dat besluit mag de vraag worden gesteld over terbeschikkingstelling voor wetenschappelijk onderzoek of bepaalde medische doeleinden Om daarna de gekozen abortusmethode alsnog aan te passen vanwege de toegezegde terbeschikkingstelling aan wetenschappelijk onderzoek, Afhankelijk van de zwangerschapsduur en de gebruikte methode van zwangerschapsbeëindiging kan het voorkomen dat de vrucht tekenen van leven vertoont bij de geboorte Als bijvoorbeeld een zwangerschap van ##-## weken wordt beëindigd door rijping van de baarmoederhals en stimulatie van weeënactiviteit met prostaglandinen, kan het voorkomen dat een kind levend ter wereld komt Er zijn dan vitale functies waarneembaar, zoals hartactie, ademhalingsbewegingen en zenuwreflexen In een Leids onderzoek van ### inleidingen van de bevalling vanwege aandoeningen bij de ongeborene of immatuur gebroken vliezen (mediane zwangerschapsduur.
| 555 | nvog |
risicoverhogende aanpassing van de methode niet De werkgroep heeft gemeend vast te willen houden aan het eerder geformuleerde standpunt De gebruikte methodes voor abortus provocatus zijn onderling zeer verschillend, zodat een aanpassing van de toegepaste methode niet mogelijk is zonder dat dit voor de vrouw een extra belasting met zich meebrengt Het in dit modelreglement voorgestelde (en wettelijk verplichte) traject laat een dergelijke aanpassing van de abortusmethode ook niet toe <PERSOON>, de vrouw neemt eerst het besluit tot abortus Vervolgens wordt, in overleg met de vrouw, door de arts tot een bepaalde abortusmethode besloten die er op gericht is de foetus veilig en effectief uit de baarmoeder te verwijderen op een dusdanige wijze dat het belang van de vrouw optimaal gewaarborgd is <PERSOON> na dat besluit mag de vraag worden gesteld over terbeschikkingstelling voor wetenschappelijk onderzoek of bepaalde medische doeleinden Om daarna de gekozen abortusmethode alsnog aan te passen vanwege de toegezegde terbeschikkingstelling aan wetenschappelijk onderzoek, Afhankelijk van de zwangerschapsduur en de gebruikte methode van zwangerschapsbeëindiging kan het voorkomen dat de vrucht tekenen van leven vertoont bij de geboorte Als bijvoorbeeld een zwangerschap van ##-## weken wordt beëindigd door rijping van de baarmoederhals en stimulatie van weeënactiviteit met prostaglandinen, kan het voorkomen dat een kind levend ter wereld komt Er zijn dan vitale functies waarneembaar, zoals hartactie, ademhalingsbewegingen en zenuwreflexen In een Leids onderzoek van ### inleidingen van de bevalling vanwege aandoeningen bij de ongeborene of immatuur gebroken vliezen (mediane zwangerschapsduur en ##% van de kinderen met tekenen van leven geboren De Wet foetaal weefsel verbiedt expliciet om met het oog op het voorgenomen gebruik van foetaal weefsel, âbestanddelen uit een ter wereld gekomen nog in leven zijnde menselijke vrucht te verwijderenâ Het wegvallen van alle vitale functies Het is noodzakelijk dat de arts die het overlijden vaststelt, niet betrokken is bij het beoogde gebruik van foetaal weefsel <PERSOON> MA de, <PERSOON> HHH Low dose sulprostone for termination of second and third trimester De Wet foetaal weefsel eist dat in het reglement aandacht wordt besteed aan de wijze waarop en de voorwaarden waaronder foetaal weefsel aan een onderzoeker ter beschikking wordt gesteld De opstellers van het modelreglement stellen dat de wijze waarop het gebeurt, moet getuigen van respect voor de menselijke afkomst van het weefsel De precieze handelwijze hangt af van de aard van het onderzoeksprotocol De wijze waarop vervoer van weefsel en het bewaren ervan plaatsvinden, zijn onderdeel van het onderzoeksprotocol en moeten derhalve worden getoetst door een De bepalingen van de Wet op de lijkbezorging (WLB) zijn niet van toepassing op een menselijke vrucht die na een zwangerschapsduur van minder dan ## weken levenloos ter wereld is gekomen dan wel binnen ## uur na de geboorte is overleden (artikel #, eerste en tweede lid, WLB) Overigens sluit die wet niet uit dat doodgeborenen of overledenen van een jongere leeftijd dan ## weken desgewenst ook worden begraven of verbrand, of dat hun lijk op andere wijze wordt.
| 563 | nvog |
tekenen van leven geboren De Wet foetaal weefsel verbiedt expliciet om met het oog op het voorgenomen gebruik van foetaal weefsel, âbestanddelen uit een ter wereld gekomen nog in leven zijnde menselijke vrucht te verwijderenâ Het wegvallen van alle vitale functies Het is noodzakelijk dat de arts die het overlijden vaststelt, niet betrokken is bij het beoogde gebruik van foetaal weefsel <PERSOON> MA de, <PERSOON> HHH Low dose sulprostone for termination of second and third trimester De Wet foetaal weefsel eist dat in het reglement aandacht wordt besteed aan de wijze waarop en de voorwaarden waaronder foetaal weefsel aan een onderzoeker ter beschikking wordt gesteld De opstellers van het modelreglement stellen dat de wijze waarop het gebeurt, moet getuigen van respect voor de menselijke afkomst van het weefsel De precieze handelwijze hangt af van de aard van het onderzoeksprotocol De wijze waarop vervoer van weefsel en het bewaren ervan plaatsvinden, zijn onderdeel van het onderzoeksprotocol en moeten derhalve worden getoetst door een De bepalingen van de Wet op de lijkbezorging (WLB) zijn niet van toepassing op een menselijke vrucht die na een zwangerschapsduur van minder dan ## weken levenloos ter wereld is gekomen dan wel binnen ## uur na de geboorte is overleden (artikel #, eerste en tweede lid, WLB) Overigens sluit die wet niet uit dat doodgeborenen of overledenen van een jongere leeftijd dan ## weken desgewenst ook worden begraven of verbrand, of dat hun lijk op andere wijze wordt begraving of verbranding te worden aangevraagd De beheerder van een begraafplaats of crematorium kan medewerking verlenen aan begraving of verbranding, mits deze over de nodige bewijzen (bijvoorbeeld een verklaring van een arts) beschikt, waaruit blijkt dat de ter begraving of verbranding aangeboden vrucht na een zwangerschapsduur van minder dan Indien niet de gehele foetus voor het voorgestelde wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt, zijn er de volgende de ouders schakelen een begrafenisondernemer in die de begrafenis of crematie regelt; de ouders nemen het lijkje mee en zorgen zelf voor crematie of begrafenis; het ziekenhuis/de instelling zorgt voor crematie of begrafenis (meestal na invriezen en verzameld met meerdere Indien alleen foetaal weefsel en niet de gehele foetus voor wetenschappelijk onderzoek ter beschikking is gesteld, kan de foetus nog worden begraven of gecremeerd als de ouders dat wensen De arts moet dan een verklaring tekenen waaruit blijkt dat een kind is geboren na een zwangerschap van minder dan ## weken (( ## weken)en dat het niet of niet langer dan ## uur heeft geleefd (zie bijlage V) Met deze verklaring kunnen de ouders, de begrafenisondernemer of de medewerkers van het mortuarium zorg dragen voor begrafenis of crematie Als de foetus is geboren vóór ## weken en wel langer dan ## uur heeft geleefd, is de Wet op de lijkbezorging van toepassing en is begraven of cremeren verplicht Ook is de verklaring van nut bij het vervoer (bijvoorbeeld indien de ouders toevallig worden aangehouden) De verklaring is verder noodzakelijk voor de beheerder van crematorium of begraafplaats.
| 564 | nvog |
verbranding te worden aangevraagd De beheerder van een begraafplaats of crematorium kan medewerking verlenen aan begraving of verbranding, mits deze over de nodige bewijzen (bijvoorbeeld een verklaring van een arts) beschikt, waaruit blijkt dat de ter begraving of verbranding aangeboden vrucht na een zwangerschapsduur van minder dan Indien niet de gehele foetus voor het voorgestelde wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt, zijn er de volgende de ouders schakelen een begrafenisondernemer in die de begrafenis of crematie regelt; de ouders nemen het lijkje mee en zorgen zelf voor crematie of begrafenis; het ziekenhuis/de instelling zorgt voor crematie of begrafenis (meestal na invriezen en verzameld met meerdere Indien alleen foetaal weefsel en niet de gehele foetus voor wetenschappelijk onderzoek ter beschikking is gesteld, kan de foetus nog worden begraven of gecremeerd als de ouders dat wensen De arts moet dan een verklaring tekenen waaruit blijkt dat een kind is geboren na een zwangerschap van minder dan ## weken (( ## weken)en dat het niet of niet langer dan ## uur heeft geleefd (zie bijlage V) Met deze verklaring kunnen de ouders, de begrafenisondernemer of de medewerkers van het mortuarium zorg dragen voor begrafenis of crematie Als de foetus is geboren vóór ## weken en wel langer dan ## uur heeft geleefd, is de Wet op de lijkbezorging van toepassing en is begraven of cremeren verplicht Ook is de verklaring van nut bij het vervoer (bijvoorbeeld indien de ouders toevallig worden aangehouden) De verklaring is verder noodzakelijk voor de beheerder van crematorium of begraafplaats eveneens worden gebruikt; het dient dan onderdeel te zijn van de stukken die in het kader van het uitvoeren van De wijze waarop weefsel voor klinisch pathologisch en/of klinisch genetisch onderzoek aangeboden en bewaard dient te worden maakt geen deel uit van de Wet foetaal weefsel Vanwege de nauwe samenhang in de praktijk tussen deze Indien foetaal weefsel wordt aangeboden voor onderzoek door een klinisch patholoog of een klinisch geneticus, moet daarvoor toestemming worden gevraagd aan de vrouw Of toestemming mondeling of schriftelijk moet worden gegeven is niet bij wet vastgelegd Lokale afspraken hierover zijn noodzakelijk In alle gevallen dient het onderzoek dan wel de obductie schriftelijk te worden aangevraagd bij de patholoog; met name dient hij of zij geïnformeerd te worden over de bestemming van het weefsel na het onderzoek, hetgeen via een In principe bepaalt de uitvoerder van postmortaal onderzoek, de klinisch patholoog of de klinisch geneticus, de uitgebreidheid van het onderzoek Geadviseerd wordt om voor het uitvoeren van een schedellichting bij een foetus na een zwangerschapsduur van ⥠## eveneens expliciete toestemming aan de vrouw te vragen Er kunnen omstandigheden zijn waarin organen of delen daarvan niet teruggeplaatst (kunnen) worden in het lichaam Indien begraven of cremeren (al dan niet collectief) was afgesproken, kunnen die organen dus niet tegelijk met het een orgaan of de foetus klein is en in zijn geheel moet worden onderzocht; een orgaan of de foetus een complexe afwijking heeft die nader onderzoek door een expert vereist;.
| 557 | nvog |
eveneens worden gebruikt; het dient dan onderdeel te zijn van de stukken die in het kader van het uitvoeren van De wijze waarop weefsel voor klinisch pathologisch en/of klinisch genetisch onderzoek aangeboden en bewaard dient te worden maakt geen deel uit van de Wet foetaal weefsel Vanwege de nauwe samenhang in de praktijk tussen deze Indien foetaal weefsel wordt aangeboden voor onderzoek door een klinisch patholoog of een klinisch geneticus, moet daarvoor toestemming worden gevraagd aan de vrouw Of toestemming mondeling of schriftelijk moet worden gegeven is niet bij wet vastgelegd Lokale afspraken hierover zijn noodzakelijk In alle gevallen dient het onderzoek dan wel de obductie schriftelijk te worden aangevraagd bij de patholoog; met name dient hij of zij geïnformeerd te worden over de bestemming van het weefsel na het onderzoek, hetgeen via een In principe bepaalt de uitvoerder van postmortaal onderzoek, de klinisch patholoog of de klinisch geneticus, de uitgebreidheid van het onderzoek Geadviseerd wordt om voor het uitvoeren van een schedellichting bij een foetus na een zwangerschapsduur van ⥠## eveneens expliciete toestemming aan de vrouw te vragen Er kunnen omstandigheden zijn waarin organen of delen daarvan niet teruggeplaatst (kunnen) worden in het lichaam Indien begraven of cremeren (al dan niet collectief) was afgesproken, kunnen die organen dus niet tegelijk met het een orgaan of de foetus klein is en in zijn geheel moet worden onderzocht; een orgaan of de foetus een complexe afwijking heeft die nader onderzoek door een expert vereist; Dat in deze gevallen de organen niet met het stoffelijk overschot het afgesproken traject zullen volgen, moet zowel mondeling als schriftelijk worden verduidelijkt alvorens toestemming voor obductie te vragen Indien de ouders het bewaren niet acceptabel vinden, dient de klinisch patholoog hierover expliciet en schriftelijk te worden ingelicht Het feit dat de weefsels/organen niet altijd in het lichaam teruggeplaatst (kunnen) worden, wordt soms pas tijdens de obductie Er dient te worden vastgelegd op welke wijze weefselresten vernietigd gaan worden, zodra bewerking en fixatie klaar zijn en de weefselresten niet meer nodig zijn hetzij vernietiging samen met ander ziekenhuismateriaal, hetzij via collectieve De klinisch patholoog (in sommige gevallen de klinisch geneticus) bewaart het weefsel in paraffineblokjes en/of diepgevroren en/of in formaline in principe herleidbaar, tenzij het is bestemd voor onderwijskundige doeleinden Daarnaast bewaart de patholoog preparaten voor microscopisch histologisch onderzoek (al dan niet herleidbaar) In tegenstelling tot het bewaren en gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek of onderwijs, waarbij foetaal weefsel niet herleidbaar mag zijn, is het voor pathologisch en genetisch onderzoek juist belangrijk dat het wel herleidbaar is Indien het weefsel na het onderzoek wordt bewaard voor wetenschappelijk onderzoek of onderwijs dient conform de Wet foetaal weefsel (artikel #, lid #) de instelling waar foetaal weefsel voorhanden is, een reglement vast te stellen betreffende de wijze waarop en de termijn gedurende welke foetaal weefsel wordt bewaard In dat reglement moet ook worden vastgelegd op welke wijze het weefsel na het aflopen van die termijn wordt vernietigd.
| 547 | nvog |
organen niet met het stoffelijk overschot het afgesproken traject zullen volgen, moet zowel mondeling als schriftelijk worden verduidelijkt alvorens toestemming voor obductie te vragen Indien de ouders het bewaren niet acceptabel vinden, dient de klinisch patholoog hierover expliciet en schriftelijk te worden ingelicht Het feit dat de weefsels/organen niet altijd in het lichaam teruggeplaatst (kunnen) worden, wordt soms pas tijdens de obductie Er dient te worden vastgelegd op welke wijze weefselresten vernietigd gaan worden, zodra bewerking en fixatie klaar zijn en de weefselresten niet meer nodig zijn hetzij vernietiging samen met ander ziekenhuismateriaal, hetzij via collectieve De klinisch patholoog (in sommige gevallen de klinisch geneticus) bewaart het weefsel in paraffineblokjes en/of diepgevroren en/of in formaline in principe herleidbaar, tenzij het is bestemd voor onderwijskundige doeleinden Daarnaast bewaart de patholoog preparaten voor microscopisch histologisch onderzoek (al dan niet herleidbaar) In tegenstelling tot het bewaren en gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek of onderwijs, waarbij foetaal weefsel niet herleidbaar mag zijn, is het voor pathologisch en genetisch onderzoek juist belangrijk dat het wel herleidbaar is Indien het weefsel na het onderzoek wordt bewaard voor wetenschappelijk onderzoek of onderwijs dient conform de Wet foetaal weefsel (artikel #, lid #) de instelling waar foetaal weefsel voorhanden is, een reglement vast te stellen betreffende de wijze waarop en de termijn gedurende welke foetaal weefsel wordt bewaard In dat reglement moet ook worden vastgelegd op welke wijze het weefsel na het aflopen van die termijn wordt vernietigd Wij <PERSOON>, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van <PERSOON>-Nassau, enz enz enz Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is regelen te stellen omtrent de voorwaarden waaronder Zo is het, dat Wij, <PERSOON> gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en a Onze Minister Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; b menselijke vrucht resultaat van de samensmelting van menselijke geslachtscellen; c foetaal weefsel bestanddelen die deel uitmaken van een na een zwangerschap van minder dan vier en twintig weken ter wereld gekomen, niet meer in leven zijnde menselijke vrucht of van delen daarvan; d vrouw de vrouw uit wie de menselijke vrucht ter wereld is gekomen # Deze wet is niet van toepassing op het bewaren en gebruiken van foetaal weefsel voor pathologisch-anatomisch # Het bewaren en gebruiken van foetaal weefsel is slechts toegestaan ten behoeve van geneeskundige doeleinden, # Gebruik van foetaal weefsel is niet toegestaan voor geneeskundige behandeling van door de vrouw aangewezen # Voor het bewaren en gebruiken van foetaal weefsel is de toestemming vereist van de vrouw De toestemming wordt vooraf verleend bij een verklaring die ten minste eigenhandig is gedagtekend en ondertekend # Is de vrouw minderjarig en heeft zij de leeftijd van twaalf maar die van zestien jaar nog niet bereikt, dan is mede toestemming vereist van degenen die het gezag over haar uitoefenen.
| 566 | nvog |
Nederlanden, Prinses van <PERSOON>-Nassau, enz enz enz Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is regelen te stellen omtrent de voorwaarden waaronder Zo is het, dat Wij, <PERSOON> gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en a Onze Minister Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; b menselijke vrucht resultaat van de samensmelting van menselijke geslachtscellen; c foetaal weefsel bestanddelen die deel uitmaken van een na een zwangerschap van minder dan vier en twintig weken ter wereld gekomen, niet meer in leven zijnde menselijke vrucht of van delen daarvan; d vrouw de vrouw uit wie de menselijke vrucht ter wereld is gekomen # Deze wet is niet van toepassing op het bewaren en gebruiken van foetaal weefsel voor pathologisch-anatomisch # Het bewaren en gebruiken van foetaal weefsel is slechts toegestaan ten behoeve van geneeskundige doeleinden, # Gebruik van foetaal weefsel is niet toegestaan voor geneeskundige behandeling van door de vrouw aangewezen # Voor het bewaren en gebruiken van foetaal weefsel is de toestemming vereist van de vrouw De toestemming wordt vooraf verleend bij een verklaring die ten minste eigenhandig is gedagtekend en ondertekend # Is de vrouw minderjarig en heeft zij de leeftijd van twaalf maar die van zestien jaar nog niet bereikt, dan is mede toestemming vereist van degenen die het gezag over haar uitoefenen Is zij twaalf jaar of ouder en niet in staat tot een redelijke waardering van haar belangen ter zake, dan is toestemming vereist van degenen die het gezag over haar uitoefenen dan wel indien zij meerderjarig is, van de wettelijke vertegenwoordiger of, indien deze ontbreekt, van haar echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel # Het bewaren en gebruiken van het foetaal weefsel vindt geen doorgang indien daartegen bezwaar is gemaakt door de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel Indien blijkt dat degene van wie de zaadcellen afkomstig zijn, een ander is dan de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel van de vrouw, vindt bewaring of gebruik van het foetaal weefsel geen doorgang indien hij dat verzoekt # Alvorens toestemming wordt gevraagd, wordt de persoon wiens toestemming is vereist, ingelicht over de aard en het doel van het voorgenomen gebruik van het foetaal weefsel # Het geven van de inlichtingen en het vragen van de toestemming geschiedt door de zorg van de behandelend arts en niet voordat vaststaat dat het foetaal weefsel ter beschikking zal komen De behandelend arts, die niet bij de uitvoering van het beoogde gebruik van het foetaal weefsel mag zijn betrokken, draagt er tevens zorg voor dat de inlichtingen worden verstrekt op een wijze die waarborgt dat de vrouw in vrijheid kan beslissen # De inlichtingen worden op een zodanige wijze verstrekt dat redelijkerwijs zeker is dat degenen <INSTELLING> toestemming is vereist, deze naar haar inhoud hebben begrepen.
| 556 | nvog |
Is zij twaalf jaar of ouder en niet in staat tot een redelijke waardering van haar belangen ter zake, dan is toestemming vereist van degenen die het gezag over haar uitoefenen dan wel indien zij meerderjarig is, van de wettelijke vertegenwoordiger of, indien deze ontbreekt, van haar echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel # Het bewaren en gebruiken van het foetaal weefsel vindt geen doorgang indien daartegen bezwaar is gemaakt door de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel Indien blijkt dat degene van wie de zaadcellen afkomstig zijn, een ander is dan de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel van de vrouw, vindt bewaring of gebruik van het foetaal weefsel geen doorgang indien hij dat verzoekt # Alvorens toestemming wordt gevraagd, wordt de persoon wiens toestemming is vereist, ingelicht over de aard en het doel van het voorgenomen gebruik van het foetaal weefsel # Het geven van de inlichtingen en het vragen van de toestemming geschiedt door de zorg van de behandelend arts en niet voordat vaststaat dat het foetaal weefsel ter beschikking zal komen De behandelend arts, die niet bij de uitvoering van het beoogde gebruik van het foetaal weefsel mag zijn betrokken, draagt er tevens zorg voor dat de inlichtingen worden verstrekt op een wijze die waarborgt dat de vrouw in vrijheid kan beslissen # De inlichtingen worden op een zodanige wijze verstrekt dat redelijkerwijs zeker is dat degenen <INSTELLING> toestemming is vereist, deze naar haar inhoud hebben begrepen op een wijze die past bij haar bevattingsvermogen # De inlichtingen omvatten in ieder geval de informatie, bedoeld in de bijlage bij richtlijn ###/##/EG van het Europees Parlement en <PERSOON> van <DATUM> tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het doneren, verkrijgen, testen, bewerken, bewaren en distribueren van menselijke weefsels en cellen (PbEU L ###) # Een wijziging van de in het vierde lid genoemde richtlijn gaat voor de toepassing van dit artikel gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken wijzigingsrichtlijn uitvoering moet zijn gegeven # Door de zorg van de instelling waar foetaal weefsel ter beschikking komt, wordt van de verleende toestemming en een gemaakt bezwaar aantekening gemaakt in het dossier van de vrouw # De vrouw, dan wel degene die in haar plaats toestemming heeft gegeven, kan de toestemming te allen tijde, zonder opgaaf van redenen, intrekken met dien verstande dat de intrekking geen gevolgen heeft voor zover het foetaal weefsel reeds is gebruikt Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing # Is de toestemming geweigerd, dan wordt het desbetreffende foetaal weefsel niet langer bewaard Hetzelfde geldt indien de toestemming wordt ingetrokken, bezwaar is gemaakt of een verzoek is gedaan als bedoeld in de tweede volzin van artikel #, vierde lid, tenzij het foetaal weefsel niet meer kan worden herleid tot degene die het ter # Een instelling waar foetaal weefsel ter beschikking komt, stelt een reglement vast betreffende de wijze waarop in de.
| 564 | nvog |
past bij haar bevattingsvermogen # De inlichtingen omvatten in ieder geval de informatie, bedoeld in de bijlage bij richtlijn ###/##/EG van het Europees Parlement en <PERSOON> van <DATUM> tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het doneren, verkrijgen, testen, bewerken, bewaren en distribueren van menselijke weefsels en cellen (PbEU L ###) # Een wijziging van de in het vierde lid genoemde richtlijn gaat voor de toepassing van dit artikel gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken wijzigingsrichtlijn uitvoering moet zijn gegeven # Door de zorg van de instelling waar foetaal weefsel ter beschikking komt, wordt van de verleende toestemming en een gemaakt bezwaar aantekening gemaakt in het dossier van de vrouw # De vrouw, dan wel degene die in haar plaats toestemming heeft gegeven, kan de toestemming te allen tijde, zonder opgaaf van redenen, intrekken met dien verstande dat de intrekking geen gevolgen heeft voor zover het foetaal weefsel reeds is gebruikt Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing # Is de toestemming geweigerd, dan wordt het desbetreffende foetaal weefsel niet langer bewaard Hetzelfde geldt indien de toestemming wordt ingetrokken, bezwaar is gemaakt of een verzoek is gedaan als bedoeld in de tweede volzin van artikel #, vierde lid, tenzij het foetaal weefsel niet meer kan worden herleid tot degene die het ter # Een instelling waar foetaal weefsel ter beschikking komt, stelt een reglement vast betreffende de wijze waarop in de Het reglement heeft in ieder geval betrekking op de volgende de keuze van de vrouwen aan wie toestemming voor het gebruik van foetaal weefsel wordt gevraagd; de wijze waarop de noodzakelijke inlichtingen worden gegeven en de toestemming wordt gevraagd; de wijze waarop en de voorwaarden waaronder het foetaal weefsel aan de gebruiker ter beschikking wordt gesteld; de openbare verslaglegging over toepassing van de onderdelen a, b en c # Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld omtrent de inhoud van het in het eerste lid bedoelde reglement Een krachtens de eerste volzin vast te stellen algemene maatregel van bestuur treedt niet eerder in werking dan acht weken na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin hij is geplaatst Van de plaatsing wordt onverwijld mededeling gedaan aan de beide kamers der Staten-Generaal # Foetaal weefsel wordt, tenzij dat in verband met de aard van het voorgenomen gebruik noodzakelijk is, niet zodanig bewaard dat het herleid kan worden tot de vrouw of haar echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel Indien de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel niet in de gelegenheid is gesteld gebruik te maken van de in artikel #, vierde lid, bedoelde bevoegdheid, wordt het foetaal weefsel zodanig bewaard dat het niet tot de vrouw of haar echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel herleidbaar is Blijkt dat degene van wie de zaadcellen afkomstig zijn, een ander is dan de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel van de vrouw,.
| 561 | nvog |
ieder geval betrekking op de volgende de keuze van de vrouwen aan wie toestemming voor het gebruik van foetaal weefsel wordt gevraagd; de wijze waarop de noodzakelijke inlichtingen worden gegeven en de toestemming wordt gevraagd; de wijze waarop en de voorwaarden waaronder het foetaal weefsel aan de gebruiker ter beschikking wordt gesteld; de openbare verslaglegging over toepassing van de onderdelen a, b en c # Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld omtrent de inhoud van het in het eerste lid bedoelde reglement Een krachtens de eerste volzin vast te stellen algemene maatregel van bestuur treedt niet eerder in werking dan acht weken na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin hij is geplaatst Van de plaatsing wordt onverwijld mededeling gedaan aan de beide kamers der Staten-Generaal # Foetaal weefsel wordt, tenzij dat in verband met de aard van het voorgenomen gebruik noodzakelijk is, niet zodanig bewaard dat het herleid kan worden tot de vrouw of haar echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel Indien de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel niet in de gelegenheid is gesteld gebruik te maken van de in artikel #, vierde lid, bedoelde bevoegdheid, wordt het foetaal weefsel zodanig bewaard dat het niet tot de vrouw of haar echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel herleidbaar is Blijkt dat degene van wie de zaadcellen afkomstig zijn, een ander is dan de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel van de vrouw, # Een instelling of persoon die in de uitoefening van een geneeskundig beroep of bedrijf foetaal weefsel voorhanden heeft, stelt een reglement vast betreffende de wijze waarop en de termijn gedurende welke foetaal weefsel wordt # Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld betreffende de inhoud en wijze van totstandkoming van het in het tweede lid bedoelde reglement Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze wet zijn belast de ambtenaren van het Het is verboden een vergoeding te geven of te ontvangen voor het ter beschikking stellen van foetaal weefsel voor Het is verboden geslachtscellen en andere bestanddelen afkomstig van een menselijke vrucht te bewaren en te gebruiken Het is verboden uit foetaal weefsel in kweek gebrachte cellen te gebruiken voor andere doeleinden dan geneeskundige Het is verboden met het oog op het voorgenomen gebruik van foetaal weefsel bestanddelen uit een ter wereld gekomen # Met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft degene die opzettelijk in strijd handelt met het bepaalde bij of krachtens de artikelen #, #, #, #, #, ## en ## # Met hechtenis van ten hoogste zes maanden of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft degene die handelt in strijd met het bepaalde bij of krachtens de artikelen #, # en ## # De in het eerste lid strafbaar gestelde feiten zijn misdrijven; de in het tweede lid strafbaar gestelde feiten zijn.
| 548 | nvog |
in de uitoefening van een geneeskundig beroep of bedrijf foetaal weefsel voorhanden heeft, stelt een reglement vast betreffende de wijze waarop en de termijn gedurende welke foetaal weefsel wordt # Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld betreffende de inhoud en wijze van totstandkoming van het in het tweede lid bedoelde reglement Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze wet zijn belast de ambtenaren van het Het is verboden een vergoeding te geven of te ontvangen voor het ter beschikking stellen van foetaal weefsel voor Het is verboden geslachtscellen en andere bestanddelen afkomstig van een menselijke vrucht te bewaren en te gebruiken Het is verboden uit foetaal weefsel in kweek gebrachte cellen te gebruiken voor andere doeleinden dan geneeskundige Het is verboden met het oog op het voorgenomen gebruik van foetaal weefsel bestanddelen uit een ter wereld gekomen # Met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft degene die opzettelijk in strijd handelt met het bepaalde bij of krachtens de artikelen #, #, #, #, #, ## en ## # Met hechtenis van ten hoogste zes maanden of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft degene die handelt in strijd met het bepaalde bij of krachtens de artikelen #, # en ## # De in het eerste lid strafbaar gestelde feiten zijn misdrijven; de in het tweede lid strafbaar gestelde feiten zijn Deze wet wordt aangehaald als Wet foetaal weefsel Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Voorbeeldtekst Met deze brief willen wij u informeren over een wetenschappelijk onderzoek waarvoor wij uw medewerking willen vragen U heeft besloten uw zwangerschap af te breken Wij zijn ons ervan bewust dat dit voor u een emotionele beslissing is We begrijpen ook dat dit een moeilijk moment is om benaderd te worden met de vraag om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek Wij willen op voorhand benadrukken dat u helemaal vrij bent om al of niet uw medewerking te verlenen aan het onderzoek Het gaat om een onderzoek naar Voor dit onderzoek is goedkeuring verkregen van (<PERSOON>/directie) na een positief oordeel van de medischethische toetsingscommissie van (naam instelling) De voor dit onderzoek geldende richtlijnen zullen nauwkeurig in acht Voorbeeldtekst In dit onderzoek willen wij meer te weten komen over de manier waarop een gezond hart zich ontwikkelt We kunnen dan beter begrijpen hoe een gezond hart werkt en ook waarom een hart soms niet meer goed werkt In de toekomst zou die kennis kunnen leiden tot een betere behandeling van een slecht werkend hart (bijvoorbeeld na een Voorbeeldtekst U bent helemaal vrij om mee te doen aan dit onderzoek of niet Als u niet wilt meedoen, hoeft u daarvoor geen reden te geven.
| 550 | nvog |
Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Voorbeeldtekst Met deze brief willen wij u informeren over een wetenschappelijk onderzoek waarvoor wij uw medewerking willen vragen U heeft besloten uw zwangerschap af te breken Wij zijn ons ervan bewust dat dit voor u een emotionele beslissing is We begrijpen ook dat dit een moeilijk moment is om benaderd te worden met de vraag om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek Wij willen op voorhand benadrukken dat u helemaal vrij bent om al of niet uw medewerking te verlenen aan het onderzoek Het gaat om een onderzoek naar Voor dit onderzoek is goedkeuring verkregen van (<PERSOON>/directie) na een positief oordeel van de medischethische toetsingscommissie van (naam instelling) De voor dit onderzoek geldende richtlijnen zullen nauwkeurig in acht Voorbeeldtekst In dit onderzoek willen wij meer te weten komen over de manier waarop een gezond hart zich ontwikkelt We kunnen dan beter begrijpen hoe een gezond hart werkt en ook waarom een hart soms niet meer goed werkt In de toekomst zou die kennis kunnen leiden tot een betere behandeling van een slecht werkend hart (bijvoorbeeld na een Voorbeeldtekst U bent helemaal vrij om mee te doen aan dit onderzoek of niet Als u niet wilt meedoen, hoeft u daarvoor geen reden te geven Als u niet (meer) aan het onderzoek wilt meedoen, zal het weefsel van de foetus op de gebruikelijke wijze worden vernietigd Als u nu toestemming geeft, kunt u tot vlak na de ingreep uw toestemming weer intrekken Ook daarvoor hoeft u geen reden te geven Als u op een later tijdstip uw toestemming zou willen intrekken, is het meestal niet meer mogelijk het weefsel te achterhalen, omdat het anoniem bewaard en gebruikt zal worden Voorbeeldtekst Het weefsel van de foetus dat gebruikt wordt, zal anoniem bewaard worden en zal door niemand naar u Voorbeeldtekst Aangezien het weefsel van de foetus anoniem bewaard wordt, zal uw persoonlijke privacy gewaarborgd zijn Als u toestemt mee te doen, wordt u verzocht een toestemmingsformulier in te vullen en te ondertekenen Dit formulier zal in uw status bewaard worden als bewijs van uw toestemming Op dit formulier staan wel uw persoonlijke gegevens Maar het foetale weefsel en deze persoonsgegevens zullen niet tot elkaar herleid kunnen worden (NB Er zijn uitzonderingen waarbij het nodig is het weefsel wel herleidbaar te bewaren Dan dient hier verduidelijkt te worden waarom herleidbaarheid noodzakelijk is, wat de redenen zijn en wat de procedure is ) Toestemmingsverklaring voor het afstaan van foetaal weefsel ten behoeve van het wetenschappelijk Ik ben naar tevredenheid over het onderzoek geinformeerd Ik heb de schriftelijke informatie gelezen en heb vragen kunnen stellen over het onderzoek Mijn vragen zijn naar tevredenheid beantwoord.
| 531 | nvog |
Als u niet (meer) aan het onderzoek wilt meedoen, zal het weefsel van de foetus op de gebruikelijke wijze worden vernietigd Als u nu toestemming geeft, kunt u tot vlak na de ingreep uw toestemming weer intrekken Ook daarvoor hoeft u geen reden te geven Als u op een later tijdstip uw toestemming zou willen intrekken, is het meestal niet meer mogelijk het weefsel te achterhalen, omdat het anoniem bewaard en gebruikt zal worden Voorbeeldtekst Het weefsel van de foetus dat gebruikt wordt, zal anoniem bewaard worden en zal door niemand naar u Voorbeeldtekst Aangezien het weefsel van de foetus anoniem bewaard wordt, zal uw persoonlijke privacy gewaarborgd zijn Als u toestemt mee te doen, wordt u verzocht een toestemmingsformulier in te vullen en te ondertekenen Dit formulier zal in uw status bewaard worden als bewijs van uw toestemming Op dit formulier staan wel uw persoonlijke gegevens Maar het foetale weefsel en deze persoonsgegevens zullen niet tot elkaar herleid kunnen worden (NB Er zijn uitzonderingen waarbij het nodig is het weefsel wel herleidbaar te bewaren Dan dient hier verduidelijkt te worden waarom herleidbaarheid noodzakelijk is, wat de redenen zijn en wat de procedure is ) Toestemmingsverklaring voor het afstaan van foetaal weefsel ten behoeve van het wetenschappelijk Ik ben naar tevredenheid over het onderzoek geinformeerd Ik heb de schriftelijke informatie gelezen en heb vragen kunnen stellen over het onderzoek Mijn vragen zijn naar tevredenheid beantwoord kunnen nadenken Ik weet dat ik mijn toestemming weer kan intrekken zonder dat ik daarvoor een reden hoef te geven Ik weet dat de tijd voor het intrekken van mijn toestemming beperkt is, omdat het weefsel anoniem bewaard en gebruikt zal worden Ik geef vrijwillig toestemming voor deelname aan het onderzoek * De tijdstippen van het abortusbesluit, van het krijgen van informatie en het geven van toestemming zijn van belang omdat duidelijk moet zijn dat het besluit tot abortus is genomen vóórdat informatie is gegeven over het wetenschappelijk onderzoek en vóórdat daarvoor toestemming is gevraagd Indien bekend is dan wel het vermoeden bestaat dat een vrouw een aandoening heeft die een gevaar kan opleveren voor Als foetaal weefsel gebruikt gaat worden voor medische (bijvoorbeeld transplantatie-) doeleinden, dan dient zowel de vrouw als het weefsel getest te worden op de aanwezigheid van een medische uitsluitingsreden Het gaat daarbij om vrouwen (en in sommige gevallen de biologische vader) die behoren tot een van de volgende die lijden aan of een voorgeschiedenis hebben van een overdraagbare aandoening of van een aandoening waarvan de genese onbekend is (en waarvan dus de mogelijkheid van overdraagbaarheid niet kan worden uitgesloten); die behoren tot een populatie met een verhoogde kans op het lijden aan een overdraagbare aandoening; met een aandoening of behandeling die de uitslagen van serologisch onderzoek beinvloedt (of een voorgeschiedenis die lijden aan of een voorgeschiedenis hebben van een aandoening die van directe invloed is op de kwaliteit en/of.
| 528 | nvog |
NVOG-module âWat is de rol van acetylsalicylzuur, gestart â¤## weken amenorroeduur, ter preventie van pre-eclampsie bij zwangere vrouwen?â (behorende bij de richtlijn huidige versie van de richtlijntekst terug te vinden als afzonderlijke hoofdstukken (zie Wat is de rol van acetylsalicylzuur, gestart â¤## weken amenorroeduur, ter preventie van Is er een rol voor acetylsalicylzuur ter preventie van pre-eclampsie bij zwangere Schrijf géén acetylsalicylzuur voor aan zwangere vrouwen zonder risicofactoren voor Adviseer het gebruik van acetylsalicylzuur aan zwangere vrouwen met een hoog risico Bespreek de mogelijkheid om acetylsalicylzuur te gebruiken bij zwangere vrouwen met Start profylaxe met acetylsalicylzuur in een dosering van ##-### mg per dag vanaf ## weken amenorroe en bij voorkeur vóór het voltooien van de ##e week Staak de behandeling minimaal een week voorafgaand aan de partus of een operatieve ingreep (sectio), d w z bij ## weken amenorroeduur, tenzij een partus eerder verwacht wordt Pre-eclampsie wordt gekenmerkt door een hoge bloeddruk en proteïnurie welke kan ontstaan in de tweede helft van de zwangerschap Vrouwen die al eerder een zwangerschap met pre-eclampsie hebben doorgemaakt hebben een verhoogd risico op het herhaald optreden van de aandoening (LeFevre, ###; NICE, ###; Bartsch, ###) Preventieve behandeling met acetylsalicylzuur gestart â¤## weken amenorroeduur kan mogelijk het risico op herhaalde pre-eclampsie verlagen Het is echter onduidelijk of acetylsalicylzuur bij andere bekende risicofactoren (dan eerder doorgemaakte preeclampsie) effectief is in de preventie van pre-eclampsie Het is eveneens onduidelijk wat de rol is van acetylsalicylzuur ter preventie van pre-eclampsie bij vrouwen zonder risicofactoren Risicofactoren geassocieerd pre-eclampsie staan in Tabel # Deze tabel is zijn geassocieerd met een verhoogde incidentie (#-##%) van pre-eclampsie waarbij de ###) Omdat uniforme definiëring van risicofactoren en kwantificering van het geschatte risico middels gevalideerde multivariate modellen veelal ontbreekt wordt in de tabel volstaan met een pragmatische indeling in hoog en matig risico Wat is het effect van acetylsalicylzuur gestart ⤠## weken amenorroeduur op de incidentie van pre-eclampsie in vergelijking met een placebo of geen behandeling bij #) zwangere vrouwen met risicofactoren voor pre-eclampsie #) zwangere vrouwen met Risicofactoren voor pre-eclampsie staan beschreven in Tabel # Voor het beantwoorden van deze uitgangsvraag zijn studies met nullipariteit als enige individuele risicofactor buiten beschouwing gelaten De werkgroep is van mening dat deze factor enkel in een algoritme (combinatie van risicofactoren) meegewogen kan worden Nullipariteit wordt beschouwd als een mogelijke risicofactor voor pre-eclampsie Om deze reden is voor PICO # de populatie gedefinieerd als zwangere multipara De werkgroep achtte pre-eclampsie een voor de besluitvorming kritieke uitkomstmaat de combinatie van zwangerschapshypertensie (systolische bloeddruk ⥠### mmHg en/of diastolische bloeddruk ⥠## mmHg (Korotkoff V) ontstaan na ## weken zwangerschapsduur, tweemaal gemeten, bij een vrouw die voordien een normale gedefinieerd in de individuele studies, hanteerde de werkgroep de in de studie gebruikte definitie De werkgroep definieerde een minimaal klinisch (patiënt) relevant verschil volgens de grenzen van de GRADE Working Group, namelijk een verschil in relatief risico In de databases Medline (via OVID), Embase (via Embase com) is op <DATUM> met.
| 642 | nvog |
geassocieerd pre-eclampsie staan in Tabel # Deze tabel is zijn geassocieerd met een verhoogde incidentie (#-##%) van pre-eclampsie waarbij de ###) Omdat uniforme definiëring van risicofactoren en kwantificering van het geschatte risico middels gevalideerde multivariate modellen veelal ontbreekt wordt in de tabel volstaan met een pragmatische indeling in hoog en matig risico Wat is het effect van acetylsalicylzuur gestart ⤠## weken amenorroeduur op de incidentie van pre-eclampsie in vergelijking met een placebo of geen behandeling bij #) zwangere vrouwen met risicofactoren voor pre-eclampsie #) zwangere vrouwen met Risicofactoren voor pre-eclampsie staan beschreven in Tabel # Voor het beantwoorden van deze uitgangsvraag zijn studies met nullipariteit als enige individuele risicofactor buiten beschouwing gelaten De werkgroep is van mening dat deze factor enkel in een algoritme (combinatie van risicofactoren) meegewogen kan worden Nullipariteit wordt beschouwd als een mogelijke risicofactor voor pre-eclampsie Om deze reden is voor PICO # de populatie gedefinieerd als zwangere multipara De werkgroep achtte pre-eclampsie een voor de besluitvorming kritieke uitkomstmaat de combinatie van zwangerschapshypertensie (systolische bloeddruk ⥠### mmHg en/of diastolische bloeddruk ⥠## mmHg (Korotkoff V) ontstaan na ## weken zwangerschapsduur, tweemaal gemeten, bij een vrouw die voordien een normale gedefinieerd in de individuele studies, hanteerde de werkgroep de in de studie gebruikte definitie De werkgroep definieerde een minimaal klinisch (patiënt) relevant verschil volgens de grenzen van de GRADE Working Group, namelijk een verschil in relatief risico In de databases Medline (via OVID), Embase (via Embase com) is op <DATUM> met De literatuurzoekactie leverde ### treffers op Vanwege de recente publicatie van relevante studies is met dezelfde search-string op <DATUM> een update van de zoekactie uitgevoerd Deze aanvullende literatuurzoekactie leverde ## treffers op Een patiëntenpopulatie bestaande uit #) zwangere vrouwen met risicofactoren Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden vervolgens ## studies geëxcludeerd (zie exclusietabel onder het tabblad Verantwoording), en # studies definitief geselecteerd Deze # onderzoeken zijn opgenomen in de literatuuranalyse De belangrijkste beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) is opgenomen in de risk of bias Een recente meta-analyse van Roberge (###) includeerde ## RCTâs naar het effect van acetylsalicylzuur vergeleken met placebo/geen behandeling, wanneer gestart â¤## weken amenorroeduur De startperiode in de RCTâs varieerde van ## - ## weken In één studie werd de startperiode gedefinieerd als (## weken (<PERSOON>, ###) In ## van deze RCTâs werden vrouwen geïncludeerd met een verhoogd risico op pre-eclampsie op basis van een voorgeschiedenis met chronische hypertensie, cardiovasculaire en endocriene Voor het beantwoorden van deze uitgangsvraag werden studies geëxcludeerd die enkel nullipariteit, Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS) of een geschiedenis van meerdere miskramen als risicofactor includeerden De dosering van acetylsalicylzuur varieerde De relevante studies uit Roberge (###) werden aangevuld met één studie uit de metaanalyse van <PERSOON>, ###) De RCT van Vainio (###) includeerde ## zwangere vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie vanwege o a een positieve of intra-uteriene groeivertraging.
| 666 | nvog |
literatuurzoekactie leverde ### treffers op Vanwege de recente publicatie van relevante studies is met dezelfde search-string op <DATUM> een update van de zoekactie uitgevoerd Deze aanvullende literatuurzoekactie leverde ## treffers op Een patiëntenpopulatie bestaande uit #) zwangere vrouwen met risicofactoren Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden vervolgens ## studies geëxcludeerd (zie exclusietabel onder het tabblad Verantwoording), en # studies definitief geselecteerd Deze # onderzoeken zijn opgenomen in de literatuuranalyse De belangrijkste beoordeling van de individuele studieopzet (risk of bias) is opgenomen in de risk of bias Een recente meta-analyse van Roberge (###) includeerde ## RCTâs naar het effect van acetylsalicylzuur vergeleken met placebo/geen behandeling, wanneer gestart â¤## weken amenorroeduur De startperiode in de RCTâs varieerde van ## - ## weken In één studie werd de startperiode gedefinieerd als (## weken (<PERSOON>, ###) In ## van deze RCTâs werden vrouwen geïncludeerd met een verhoogd risico op pre-eclampsie op basis van een voorgeschiedenis met chronische hypertensie, cardiovasculaire en endocriene Voor het beantwoorden van deze uitgangsvraag werden studies geëxcludeerd die enkel nullipariteit, Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS) of een geschiedenis van meerdere miskramen als risicofactor includeerden De dosering van acetylsalicylzuur varieerde De relevante studies uit Roberge (###) werden aangevuld met één studie uit de metaanalyse van <PERSOON>, ###) De RCT van Vainio (###) includeerde ## zwangere vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie vanwege o a een positieve of intra-uteriene groeivertraging van de zwangerschap en betrof een dosering van #,# mg/kg Het gemiddelde gewicht van de populatie was ## kg, waardoor de gemiddelde dosering ## mg/dag betrof Tot slot werd de meta-analyse geüpdatet met een recente RCT van Rolnik (###) Deze studie betreft de ASPRE-trial naar het effect van acetylsalicylzuur, gestart tussen ## en ## weken tot ## weken zwangerschapsduur op het voorkomen van pre-eclampsie bij gerandomiseerd naar acetylsalicylzuur (### mg/dag) of placebo Screening naar preeclampsie was gebaseerd op een algoritme van gecombineerde risicofactoren, waaronder maternale factoren, arteriële druk, Uterine Artery Pulsatility Index (UtA-PI), serum PIGF en maternale zwangerschaps-geassocieerde plasma proteïne A factor In totaal werden ### vrouwen (## RCTâs) geïncludeerd, waarvan ### vrouwen in de interventie groep en ### vrouwen in de controle groep Doseringen varieerden van ⤠## â ### mg/dag De gepoolde data ( acetylsalicylzuur de kans op pre-eclampsie significant verlaagt bij zwangere vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie (RR # ##, ##% BI # ## tot # ##) in vergelijking met de controle groep Er was sprake van een relatief hoge mate van heterogeniteit I# ##% Dit resulteert in een absolute risico reductie (risicoverschil) van #,#% ten gunste van de interventiegroep Om één geval van pre-eclampsie te voorkomen dienen ## zwangeren met een verhoogd risicoprofiel â¤## weken zwangerschap te starten met een Om de effectiviteit van verschillende doseringen van acetylsalicylzuur voor de preventie van pre-eclampsie te beoordelen, werd een subgroep analyse per dosering uitgevoerd.
| 704 | nvog |
de zwangerschap en betrof een dosering van #,# mg/kg Het gemiddelde gewicht van de populatie was ## kg, waardoor de gemiddelde dosering ## mg/dag betrof Tot slot werd de meta-analyse geüpdatet met een recente RCT van Rolnik (###) Deze studie betreft de ASPRE-trial naar het effect van acetylsalicylzuur, gestart tussen ## en ## weken tot ## weken zwangerschapsduur op het voorkomen van pre-eclampsie bij gerandomiseerd naar acetylsalicylzuur (### mg/dag) of placebo Screening naar preeclampsie was gebaseerd op een algoritme van gecombineerde risicofactoren, waaronder maternale factoren, arteriële druk, Uterine Artery Pulsatility Index (UtA-PI), serum PIGF en maternale zwangerschaps-geassocieerde plasma proteïne A factor In totaal werden ### vrouwen (## RCTâs) geïncludeerd, waarvan ### vrouwen in de interventie groep en ### vrouwen in de controle groep Doseringen varieerden van ⤠## â ### mg/dag De gepoolde data ( acetylsalicylzuur de kans op pre-eclampsie significant verlaagt bij zwangere vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie (RR # ##, ##% BI # ## tot # ##) in vergelijking met de controle groep Er was sprake van een relatief hoge mate van heterogeniteit I# ##% Dit resulteert in een absolute risico reductie (risicoverschil) van #,#% ten gunste van de interventiegroep Om één geval van pre-eclampsie te voorkomen dienen ## zwangeren met een verhoogd risicoprofiel â¤## weken zwangerschap te starten met een Om de effectiviteit van verschillende doseringen van acetylsalicylzuur voor de preventie van pre-eclampsie te beoordelen, werd een subgroep analyse per dosering uitgevoerd n=###), werd geen significant effect waargenomen van acetylsalicylzuur op de incidentie # ## tot <DATUM> Vrouwen behandeld met een hogere dosering acetylsalicylzuur, ### mg/dag (# studies, n=###), hadden een significant lagere kans op pre-eclampsie in vergelijking met vrouwen in de controle groep (RR # ##, ##% BI # ## tot # ##) Ook bij vrouwen met de hoogste dosering acetylsalicylzuur, ### mg/dag (# studies, n=###), werd een marginaal significant effect waargenomen (RR # ##, ##% BI # ## tot # ##) weken zwangerschapsduur bij vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie <PERSOON> Roberge, ###, aangevuld met RCTs van Vainio, ###; Rolnik, ### Vainio, ### hanteert een dosering van #,# mg/kg waardoor De bewijskracht voor de uitkomstmaat pre-eclampsie bij zwangere vrouwen met risicofactoren voor pre-eclampsie is met # niveau verlaagd gezien analyse van de funnelplot (zie bijlage, PICO # zwangere vrouwen met risicofactoren voor PE, zonder PE in de De RCT van Rolnik (###) en de opvolgende publicatie van Poon (###) onderzochten het effect van acetylsalicylzuur (### mg/dag) in een subgroep van ### patiënten met een verhoogd risico op pre-eclampsie (risicoprofiel opgesteld in het eerste trimester a d h v algoritme waaronder maternale factoren, arteriële druk, Uterine Artery plasma proteïne A factor) zonder een belaste voorgeschiedenis van pre-eclampsie De ASPRE trial (Rolnik, ###; Poon, ###) rapporteerde geen significant effect van met een verhoogd risicoprofiel (o b v het hierboven beschreven algoritme) zonder preeclampsie in de voorgeschiedenis (RR # ##, ##% BI # ## tot # ##).
| 774 | nvog |
op de incidentie # ## tot <DATUM> Vrouwen behandeld met een hogere dosering acetylsalicylzuur, ### mg/dag (# studies, n=###), hadden een significant lagere kans op pre-eclampsie in vergelijking met vrouwen in de controle groep (RR # ##, ##% BI # ## tot # ##) Ook bij vrouwen met de hoogste dosering acetylsalicylzuur, ### mg/dag (# studies, n=###), werd een marginaal significant effect waargenomen (RR # ##, ##% BI # ## tot # ##) weken zwangerschapsduur bij vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie <PERSOON> Roberge, ###, aangevuld met RCTs van Vainio, ###; Rolnik, ### Vainio, ### hanteert een dosering van #,# mg/kg waardoor De bewijskracht voor de uitkomstmaat pre-eclampsie bij zwangere vrouwen met risicofactoren voor pre-eclampsie is met # niveau verlaagd gezien analyse van de funnelplot (zie bijlage, PICO # zwangere vrouwen met risicofactoren voor PE, zonder PE in de De RCT van Rolnik (###) en de opvolgende publicatie van Poon (###) onderzochten het effect van acetylsalicylzuur (### mg/dag) in een subgroep van ### patiënten met een verhoogd risico op pre-eclampsie (risicoprofiel opgesteld in het eerste trimester a d h v algoritme waaronder maternale factoren, arteriële druk, Uterine Artery plasma proteïne A factor) zonder een belaste voorgeschiedenis van pre-eclampsie De ASPRE trial (Rolnik, ###; Poon, ###) rapporteerde geen significant effect van met een verhoogd risicoprofiel (o b v het hierboven beschreven algoritme) zonder preeclampsie in de voorgeschiedenis (RR # ##, ##% BI # ## tot # ##) twee niveauâs verlaagd gezien het geringe aantal patiënten en het brede Niet van toepassing Er werden geen studies geïncludeerd na de literatuursearch het risico op pre-eclampsie bij zwangere vrouwen met een verhoogd Deze conclusie is gebaseerd op ## RCTâs waarin zwangere vrouwen met een breed en gevarieerd scala aan risicofactoren en/of combinaties van Het is onduidelijk of acetylsalicylzuur profylaxe gestart â¤## weken vrouwen met een hoog risico op het ontwikkelen van pre-eclampsie, maar Deze conclusie is gebaseerd op één RCT (ASPRE trial) waarin een subgroep uitspraken te doen over deze specifieke subgroep en individuele Vanwege het ontbreken van data is de rol van acetylsalicylzuur bij multipara vrouwen zonder risicofactoren op het ontwikkelen van preeclampsie onduidelijk Er is in de literatuur onvoldoende bewijs over de effectiviteit van gebruik van acetylsalicylzuur in de algemene populatie zwangere vrouwen zonder risicofactoren voor pre-eclampsie De werkgroep ziet dan ook geen reden om deze groep zwangere reductie van de kans op pre-eclampsie met een absolute risico reductie van #,#% na behandeling met acetylsalicylzuur bij zwangere vrouwen met een verhoogd risicoprofiel Een verhoogd risicoprofiel werd in de literatuur gekenmerkt door een breed scala en diversiteit aan risicofactoren, o a zoals beschreven in Tabel # Hierbij wordt in de literatuur vaak onderscheid gemaakt tussen een hoog of matig risico (LeFevre, ###; NICE, ###) Het includeren van primigravidae als risico factor kwalificeert bijna de helft van de verloskundige populatie als verhoogd risico en is alleen op grond van die In geval van eerder doorgemaakte pre-eclampsie lijkt acetylsalicylzuur profylaxe het meest effectief.
| 706 | nvog |
het geringe aantal patiënten en het brede Niet van toepassing Er werden geen studies geïncludeerd na de literatuursearch het risico op pre-eclampsie bij zwangere vrouwen met een verhoogd Deze conclusie is gebaseerd op ## RCTâs waarin zwangere vrouwen met een breed en gevarieerd scala aan risicofactoren en/of combinaties van Het is onduidelijk of acetylsalicylzuur profylaxe gestart â¤## weken vrouwen met een hoog risico op het ontwikkelen van pre-eclampsie, maar Deze conclusie is gebaseerd op één RCT (ASPRE trial) waarin een subgroep uitspraken te doen over deze specifieke subgroep en individuele Vanwege het ontbreken van data is de rol van acetylsalicylzuur bij multipara vrouwen zonder risicofactoren op het ontwikkelen van preeclampsie onduidelijk Er is in de literatuur onvoldoende bewijs over de effectiviteit van gebruik van acetylsalicylzuur in de algemene populatie zwangere vrouwen zonder risicofactoren voor pre-eclampsie De werkgroep ziet dan ook geen reden om deze groep zwangere reductie van de kans op pre-eclampsie met een absolute risico reductie van #,#% na behandeling met acetylsalicylzuur bij zwangere vrouwen met een verhoogd risicoprofiel Een verhoogd risicoprofiel werd in de literatuur gekenmerkt door een breed scala en diversiteit aan risicofactoren, o a zoals beschreven in Tabel # Hierbij wordt in de literatuur vaak onderscheid gemaakt tussen een hoog of matig risico (LeFevre, ###; NICE, ###) Het includeren van primigravidae als risico factor kwalificeert bijna de helft van de verloskundige populatie als verhoogd risico en is alleen op grond van die In geval van eerder doorgemaakte pre-eclampsie lijkt acetylsalicylzuur profylaxe het meest effectief het meest gebaat zijn bij behandeling met acetylsalicylzuur is niet goed uit te maken De risicofactoren zijn divers en omdat de meeste studies combinaties van risicofactoren hanteren is het effect van preventieve behandeling op basis van geïsoleerde risicofactoren niet goed te bepalen Poon (###) toont in een sub analyse van de ASPRE studie dat pre-existente hypertensie wel gepaard gaat met een verhoogd risico op preeclampsie, maar dat acetylsalicylzuur in die patiënten geen aanleiding gaf tot afname van het risico op pre-eclampsie Echter, dit betrof een subgroep analyse met een gering aantal patiënten Het selecteren van een hoog risico populatie, op basis van het algoritme (van gecombineerde risicofactoren) zoals gehanteerd in de studie van Rolnik (###), heeft mogelijk een hogere sensitiviteit voor het identificeren van zwangere vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie in vergelijking met het selecteren enkel op basis van de medische en obstetrische voorgeschiedenis, waardoor laag risico zwangerschappen niet onnodig blootgesteld worden aan medicatie Bij gebruik van acetylsalicylzuur door zwangere vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie wordt een matige risicoreductie gezien van pre-eclampsie Echter, sub-analyses van datasets naar de individuele risicofactoren resulteren in kleine aantallen en de power is mogelijk te laag om de rol van individuele factoren goed te schatten Desondanks lijkt vooralsnog een pragmatische benadering zoals gehanteerd in NICE en USPSTF richtlijnen aan te bevelen (LeFevre, ###; NICE, ###) Daarbij kunnen anamnestische factoren uit obstetrische en medische voorgeschiedenis gebruikt worden voor de risicoselectie (zie (Bartsch, ###).
| 590 | nvog |
het meest gebaat zijn bij behandeling met acetylsalicylzuur is niet goed uit te maken De risicofactoren zijn divers en omdat de meeste studies combinaties van risicofactoren hanteren is het effect van preventieve behandeling op basis van geïsoleerde risicofactoren niet goed te bepalen Poon (###) toont in een sub analyse van de ASPRE studie dat pre-existente hypertensie wel gepaard gaat met een verhoogd risico op preeclampsie, maar dat acetylsalicylzuur in die patiënten geen aanleiding gaf tot afname van het risico op pre-eclampsie Echter, dit betrof een subgroep analyse met een gering aantal patiënten Het selecteren van een hoog risico populatie, op basis van het algoritme (van gecombineerde risicofactoren) zoals gehanteerd in de studie van Rolnik (###), heeft mogelijk een hogere sensitiviteit voor het identificeren van zwangere vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie in vergelijking met het selecteren enkel op basis van de medische en obstetrische voorgeschiedenis, waardoor laag risico zwangerschappen niet onnodig blootgesteld worden aan medicatie Bij gebruik van acetylsalicylzuur door zwangere vrouwen met een verhoogd risico op pre-eclampsie wordt een matige risicoreductie gezien van pre-eclampsie Echter, sub-analyses van datasets naar de individuele risicofactoren resulteren in kleine aantallen en de power is mogelijk te laag om de rol van individuele factoren goed te schatten Desondanks lijkt vooralsnog een pragmatische benadering zoals gehanteerd in NICE en USPSTF richtlijnen aan te bevelen (LeFevre, ###; NICE, ###) Daarbij kunnen anamnestische factoren uit obstetrische en medische voorgeschiedenis gebruikt worden voor de risicoselectie (zie (Bartsch, ###) factoren zoals beschreven in Tabel #, waarbij het relatieve risico varieerde tussen de #,# Hoewel de risicobeoordeling niet systematisch werd onderzocht in deze uitgangsvraag, ontbreekt het in de literatuur aan uniforme definiëring en kwantificering volgens gevalideerde multivariate modellen om het absolute en relatieve belang van individuele risicofactoren en combinaties van risicofactoren nauwkeuriger te schatten Vooralsnog wordt in Tabel # volstaan met een pragmatische indeling in hoog-matig risico Er lijkt voldoende bewijs dat een lage dosis acetylsalicylzuur (tot ### mg per dag) als preventieve medicatie voor pre-eclampsie niet gepaard gaat met een verhoogd risico op abruptio placentae, postpartum bloeding of foetale intracraniële bloeding Metaanalyses en internationale richtlijnen onderstrepen allen de veiligheid en beperkte risicoâs (LeFevre, ###; NICE, ###) De bijwerkingen zijn bij lage doseringen zeldzaam en door reductie van het aantal opnames, inleidingen en iatrogene premature partus Echter, zoals bij het voorschrijven van elke medicatie moet een afweging worden gemaakt tussen de te verwachten positieve effecten tegenover de nadelen van behandeling Ook indien zich tijdens behandeling neveneffecten voordoen moet die voorgeschiedenis), maag-darmbloedingen (actief of in de voorgeschiedenis), maagdarmperforatie, gastritis, optreden van astma-aanval, urticaria, angio-oedeem, neuspoliepen of rinitis, ernstige nier- en leverinsufficiëntie, ernstig hartfalen en/of De analyse van Roberge (###) toont een dosis effect relatie waarbij doseringen van meer dan ### mg/dag acetylsalicylzuur een groter preventief effect lijken te hebben Een dosering van ##-### mg/dag is de minimaal benodigde dosering die werkzaam lijkt In de ASPRE trial wordt bij een dagelijkse dosering van ### mg/dag geen verhoogd bloedingsrisico gevonden (Rolnik, ###).
| 629 | nvog |
het relatieve risico varieerde tussen de #,# Hoewel de risicobeoordeling niet systematisch werd onderzocht in deze uitgangsvraag, ontbreekt het in de literatuur aan uniforme definiëring en kwantificering volgens gevalideerde multivariate modellen om het absolute en relatieve belang van individuele risicofactoren en combinaties van risicofactoren nauwkeuriger te schatten Vooralsnog wordt in Tabel # volstaan met een pragmatische indeling in hoog-matig risico Er lijkt voldoende bewijs dat een lage dosis acetylsalicylzuur (tot ### mg per dag) als preventieve medicatie voor pre-eclampsie niet gepaard gaat met een verhoogd risico op abruptio placentae, postpartum bloeding of foetale intracraniële bloeding Metaanalyses en internationale richtlijnen onderstrepen allen de veiligheid en beperkte risicoâs (LeFevre, ###; NICE, ###) De bijwerkingen zijn bij lage doseringen zeldzaam en door reductie van het aantal opnames, inleidingen en iatrogene premature partus Echter, zoals bij het voorschrijven van elke medicatie moet een afweging worden gemaakt tussen de te verwachten positieve effecten tegenover de nadelen van behandeling Ook indien zich tijdens behandeling neveneffecten voordoen moet die voorgeschiedenis), maag-darmbloedingen (actief of in de voorgeschiedenis), maagdarmperforatie, gastritis, optreden van astma-aanval, urticaria, angio-oedeem, neuspoliepen of rinitis, ernstige nier- en leverinsufficiëntie, ernstig hartfalen en/of De analyse van Roberge (###) toont een dosis effect relatie waarbij doseringen van meer dan ### mg/dag acetylsalicylzuur een groter preventief effect lijken te hebben Een dosering van ##-### mg/dag is de minimaal benodigde dosering die werkzaam lijkt In de ASPRE trial wordt bij een dagelijkse dosering van ### mg/dag geen verhoogd bloedingsrisico gevonden (Rolnik, ###) nog niet uitgebreid onderzocht In de huidige praktijk wordt in <LOCATIE> momenteel veelal gebruik gemaakt van ##-### mg/dag Deze doseringen zijn op recept verkrijgbaar in Nederlandse apotheken Echter, de meest optimale dosering is niet in de literatuur middels direct vergelijkende studies onderzocht Dit is een kennislacune Bovenstaande in overweging genomen adviseert de werkgroep een dosering van tenminste ## mg/dag en ten hoogste ### mg/dag Bij voorkeur wordt acetylsalicylzuur in de avond ingenomen Ook de amenorroeduur waarop de toediening wordt gestart zou een effect kunnen hebben op de effectiviteit van de interventie Een lage dosis acetylsalicylzuur is in het eerste trimester niet teratogeen bevonden (NørgÃ¥rd, ###) en er zijn geen nadelige effecten gezien bij de behandeling met een lage dosering op moeder, foetus of neonaat (Lareb; Rotchell, ###) De preventieve behandeling met acetylsalicylzuur dient bij voorkeur â¤## weken te worden gestart, waarbij de meeste bewijskracht beschikbaar is voor het starten van de behandeling vanaf ## weken (Roberge, ###) De risicoâs van een lage dosis acetylsalicylzuur gestart vanaf ## weken amenorroe lijken gering Het is onduidelijk of er straffeloos eerder gestart kan worden dan ## weken Dit is slechts beperk in een kleine IVF series onderzocht De aantallen zijn te klein om te mogen Over het algemeen wordt zo veel mogelijk geen medicatie voorgeschreven in de periode van de organogenese Ook is een abnormale verhouding tussen TXA# en prostacycline bij ## weken aangetoond (Atallah, ###) Het effect van starten na ## weken is niet in deze uitgangsvraag onderzocht.
| 649 | nvog |
de huidige praktijk wordt in <LOCATIE> momenteel veelal gebruik gemaakt van ##-### mg/dag Deze doseringen zijn op recept verkrijgbaar in Nederlandse apotheken Echter, de meest optimale dosering is niet in de literatuur middels direct vergelijkende studies onderzocht Dit is een kennislacune Bovenstaande in overweging genomen adviseert de werkgroep een dosering van tenminste ## mg/dag en ten hoogste ### mg/dag Bij voorkeur wordt acetylsalicylzuur in de avond ingenomen Ook de amenorroeduur waarop de toediening wordt gestart zou een effect kunnen hebben op de effectiviteit van de interventie Een lage dosis acetylsalicylzuur is in het eerste trimester niet teratogeen bevonden (NørgÃ¥rd, ###) en er zijn geen nadelige effecten gezien bij de behandeling met een lage dosering op moeder, foetus of neonaat (Lareb; Rotchell, ###) De preventieve behandeling met acetylsalicylzuur dient bij voorkeur â¤## weken te worden gestart, waarbij de meeste bewijskracht beschikbaar is voor het starten van de behandeling vanaf ## weken (Roberge, ###) De risicoâs van een lage dosis acetylsalicylzuur gestart vanaf ## weken amenorroe lijken gering Het is onduidelijk of er straffeloos eerder gestart kan worden dan ## weken Dit is slechts beperk in een kleine IVF series onderzocht De aantallen zijn te klein om te mogen Over het algemeen wordt zo veel mogelijk geen medicatie voorgeschreven in de periode van de organogenese Ook is een abnormale verhouding tussen TXA# en prostacycline bij ## weken aangetoond (Atallah, ###) Het effect van starten na ## weken is niet in deze uitgangsvraag onderzocht minuten en het zorgt voor Cyclo-Oxygenase (COX) inhibitie in de trombocyt die de Acetylsalicylzuur passeert de placenta en inhibeert het COX ook in de foetale trombocyt Het advies is daarom minimaal een week voorafgaand aan de partus of een operatieve ingreep (sectio) de acetylsalicylzuur te staken, d w z bij ## weken amenorroeduur, tenzij De kosten van acetylsalicylzuur zijn gering (# eurocent per tablet) Een geringe reductie ter voorkoming van pre-eclampsie kan aanleiding geven tot aanzienlijke gezondheidswinst en dus kostenreductie Gezien de lage kosten en het lage risicoprofiel van acetylsalicylzuur blijkt dat ook bij een geringe risicoreductie op pre-eclampsie de behandeling met acetylsalicylzuur kosteneffectief is Een verlaagd risico op preeclampsie van # â ##% bij een zwangere zou al kosteneffectief zijn voor de behandeling Bovenstaande in overweging genomen, beveelt de werkgroep aan om bij patiënten met pre-eclampsie in een eerdere zwangerschap acetylsalicylzuur profylaxe voor te schrijven Hoewel het effect van acetylsalicylzuur per individuele risicofactor of combinaties van dat er sprake is van gunstige effecten in populaties met een breed scala en diversiteit aan risicofactoren, o a zoals beschreven in Tabel # Op basis van deze bevindingen en mede vanwege internationale consensus op dit gebied, beveelt de werkgroep aan om ook bij vrouwen met een verhoogd risico het gebruik van acetylsalicylzuur te bespreken Eveneens naar analogie van de NICE-guideline zou acetylsalicylzuur overwogen kunnen worden in geval van twee of meer matige risicofactoren voor pre-eclampsie (zie Tabel #).
| 595 | nvog |
het zorgt voor Cyclo-Oxygenase (COX) inhibitie in de trombocyt die de Acetylsalicylzuur passeert de placenta en inhibeert het COX ook in de foetale trombocyt Het advies is daarom minimaal een week voorafgaand aan de partus of een operatieve ingreep (sectio) de acetylsalicylzuur te staken, d w z bij ## weken amenorroeduur, tenzij De kosten van acetylsalicylzuur zijn gering (# eurocent per tablet) Een geringe reductie ter voorkoming van pre-eclampsie kan aanleiding geven tot aanzienlijke gezondheidswinst en dus kostenreductie Gezien de lage kosten en het lage risicoprofiel van acetylsalicylzuur blijkt dat ook bij een geringe risicoreductie op pre-eclampsie de behandeling met acetylsalicylzuur kosteneffectief is Een verlaagd risico op preeclampsie van # â ##% bij een zwangere zou al kosteneffectief zijn voor de behandeling Bovenstaande in overweging genomen, beveelt de werkgroep aan om bij patiënten met pre-eclampsie in een eerdere zwangerschap acetylsalicylzuur profylaxe voor te schrijven Hoewel het effect van acetylsalicylzuur per individuele risicofactor of combinaties van dat er sprake is van gunstige effecten in populaties met een breed scala en diversiteit aan risicofactoren, o a zoals beschreven in Tabel # Op basis van deze bevindingen en mede vanwege internationale consensus op dit gebied, beveelt de werkgroep aan om ook bij vrouwen met een verhoogd risico het gebruik van acetylsalicylzuur te bespreken Eveneens naar analogie van de NICE-guideline zou acetylsalicylzuur overwogen kunnen worden in geval van twee of meer matige risicofactoren voor pre-eclampsie (zie Tabel #) onzekerheden bestaan ten aanzien van de indicatiestelling voor het gebruik van <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING> <LOCATIE>, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, gynaecoloog, Haaglanden MC, den Haag, Nederlandse Vereniging <PERSOON>, gynaecoloog, <LOCATIE> Ziekenhuis, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING> <LOCATIE>, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, Leiden, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, junior adviseur Kennisinstituut van de Federatie Medisch Bij het opstellen van de module heeft de werkgroep een inschatting gemaakt over de maximale termijn waarop herbeoordeling moet plaatsvinden en eventuele aandachtspunten geformuleerd die van belang zijn bij een toekomstige herziening (update) De geldigheid van de richtlijnmodule komt eerder te vervallen indien nieuwe De gebruikers van de richtlijnmodule delen de verantwoordelijkheid en informeren de De richtlijnmodule wordt geautoriseerd door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie De ontwikkeling van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van Medisch Specialisten ((WEBLINK)) en werd gefinancierd uit de Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) De financier heeft geen enkele invloed plaatsgevonden over het patiëntenperspectief De conceptrichtlijn is voor commentaar De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en Nederlandse In de verschillende fasen van het ontwikkelproces is rekening gehouden met de implementatie van de richtlijnmodule en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de module in de praktijk kunnen bevorderen of belemmeren De implementatietabel is te vinden bij Deze module is opgesteld conform de eisen vermeld in het rapport Medisch Specialistische Richtlijnen # # van de adviescommissie <PERSOON>.
| 573 | nvog |
<PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING> <LOCATIE>, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, gynaecoloog, Haaglanden MC, den Haag, Nederlandse Vereniging <PERSOON>, gynaecoloog, <LOCATIE> Ziekenhuis, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING> <LOCATIE>, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, Leiden, Nederlandse Vereniging voor <PERSOON>, junior adviseur Kennisinstituut van de Federatie Medisch Bij het opstellen van de module heeft de werkgroep een inschatting gemaakt over de maximale termijn waarop herbeoordeling moet plaatsvinden en eventuele aandachtspunten geformuleerd die van belang zijn bij een toekomstige herziening (update) De geldigheid van de richtlijnmodule komt eerder te vervallen indien nieuwe De gebruikers van de richtlijnmodule delen de verantwoordelijkheid en informeren de De richtlijnmodule wordt geautoriseerd door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie De ontwikkeling van deze richtlijnmodule werd ondersteund door het Kennisinstituut van Medisch Specialisten ((WEBLINK)) en werd gefinancierd uit de Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) De financier heeft geen enkele invloed plaatsgevonden over het patiëntenperspectief De conceptrichtlijn is voor commentaar De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en Nederlandse In de verschillende fasen van het ontwikkelproces is rekening gehouden met de implementatie van de richtlijnmodule en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de module in de praktijk kunnen bevorderen of belemmeren De implementatietabel is te vinden bij Deze module is opgesteld conform de eisen vermeld in het rapport Medisch Specialistische Richtlijnen # # van de adviescommissie <PERSOON> Dit rapport is gebaseerd op het AGREE II instrument (Appraisal of Guidelines for <PERSOON>, ###), dat een internationaal breed geaccepteerd instrument is Voor een stap-voor-stap beschrijving hoe een evidence-based module tot stand komt wordt verwezen naar het stappenplan Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen van het Kennisinstituut van de <PERSOON> werkgroep inventariseerde de knelpunten, stelde een long list met Op basis van de uitkomsten van de knelpuntenanalyse is door de werkgroepleden en de adviseur een uitgangsvraag opgesteld Vervolgens inventariseerde de werkgroep welke uitkomstmaten voor de patiënt relevant zijn, waarbij zowel naar gewenste als ongewenste effecten werd gekeken De werkgroep waardeerde deze uitkomstmaten volgens hun relatieve belang bij de besluitvorming rondom aanbevelingen, als kritiek, belangrijk (maar niet kritiek) en onbelangrijk Tevens definieerde de werkgroep tenminste voor de kritieke uitkomstmaten welke verschillen zij klinisch (patiënt) relevant Aan de hand van specifieke zoektermen werd gezocht naar gepubliceerde aanvullend gezocht naar studies aan de hand van de literatuurlijsten van de mate van bewijs De werkgroepleden selecteerden de via de zoekactie gevonden artikelen op basis van vooraf opgestelde selectiecriteria De geselecteerde artikelen werden gebruikt om de uitgangsvraag te beantwoorden De geselecteerde databases Richtlijnendatabase, zie het tabblad âZoekverantwoordingâ voor verdere details studieresultaten (risk of bias) te kunnen inschatten Deze beoordelingen kunt u vinden in de Risk of Bias (RoB)-tabellen Het gebruikte RoB-instrument (AMSTAR â voor systematische reviews) is een gevalideerd instrument dat wordt aanbevolen door de beschreven in de samenvatting van de literatuur.
| 573 | nvog |
Dit rapport is gebaseerd op het AGREE II instrument (Appraisal of Guidelines for <PERSOON>, ###), dat een internationaal breed geaccepteerd instrument is Voor een stap-voor-stap beschrijving hoe een evidence-based module tot stand komt wordt verwezen naar het stappenplan Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen van het Kennisinstituut van de <PERSOON> werkgroep inventariseerde de knelpunten, stelde een long list met Op basis van de uitkomsten van de knelpuntenanalyse is door de werkgroepleden en de adviseur een uitgangsvraag opgesteld Vervolgens inventariseerde de werkgroep welke uitkomstmaten voor de patiënt relevant zijn, waarbij zowel naar gewenste als ongewenste effecten werd gekeken De werkgroep waardeerde deze uitkomstmaten volgens hun relatieve belang bij de besluitvorming rondom aanbevelingen, als kritiek, belangrijk (maar niet kritiek) en onbelangrijk Tevens definieerde de werkgroep tenminste voor de kritieke uitkomstmaten welke verschillen zij klinisch (patiënt) relevant Aan de hand van specifieke zoektermen werd gezocht naar gepubliceerde aanvullend gezocht naar studies aan de hand van de literatuurlijsten van de mate van bewijs De werkgroepleden selecteerden de via de zoekactie gevonden artikelen op basis van vooraf opgestelde selectiecriteria De geselecteerde artikelen werden gebruikt om de uitgangsvraag te beantwoorden De geselecteerde databases Richtlijnendatabase, zie het tabblad âZoekverantwoordingâ voor verdere details studieresultaten (risk of bias) te kunnen inschatten Deze beoordelingen kunt u vinden in de Risk of Bias (RoB)-tabellen Het gebruikte RoB-instrument (AMSTAR â voor systematische reviews) is een gevalideerd instrument dat wordt aanbevolen door de beschreven in de samenvatting van de literatuur bij een voldoende aantal studies en overeenkomstigheid (homogeniteit) tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief samengevat (meta-analyse) met behulp van De kracht van het wetenschappelijke bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methode GRADE-methode voor vragen over schade of bijwerkingen, etiologie en prognose In de gehanteerde generieke GRADE-methode werden de basisprincipes van de GRADE uitkomstmaten, een systematische review per uitkomstmaat, en een beoordeling van bewijskracht op basis van de vijf GRADE-criteria (startpunt hoog; downgraden voor risk of bias, inconsistentie, indirectheid, imprecisie, en publicatiebias) Voor elke relevante uitkomstmaat werd het wetenschappelijk bewijs samengevat in één of meerdere literatuurconclusies waarbij het niveau van bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methodiek De werkgroepleden maakten de balans op van elke interventie effecten voor de patiënt afgewogen De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij één van de kritieke uitkomstmaten Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de systematische literatuuranalyse vele aanvullende argumenten (overwegingen) een rol spelen, werd afgezien van een overall conclusie In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies Om te komen tot een aanbeveling zijn naast (de kwaliteit van) het wetenschappelijke bewijs ook andere aspecten belangrijk en deze worden meegewogen, zoals de expertise van de werkgroepleden, de waarden en voorkeuren van de patiënt, de kosten, de beschikbaarheid van voorzieningen en organisatorische zaken Deze aspecten worden, voor zover geen onderdeel van de literatuursamenvatting, vermeld en beoordeeld van de gunstige en ongunstige effecten van de relevante interventies De kracht van het.
| 577 | nvog |
bij een voldoende aantal studies en overeenkomstigheid (homogeniteit) tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief samengevat (meta-analyse) met behulp van De kracht van het wetenschappelijke bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methode GRADE-methode voor vragen over schade of bijwerkingen, etiologie en prognose In de gehanteerde generieke GRADE-methode werden de basisprincipes van de GRADE uitkomstmaten, een systematische review per uitkomstmaat, en een beoordeling van bewijskracht op basis van de vijf GRADE-criteria (startpunt hoog; downgraden voor risk of bias, inconsistentie, indirectheid, imprecisie, en publicatiebias) Voor elke relevante uitkomstmaat werd het wetenschappelijk bewijs samengevat in één of meerdere literatuurconclusies waarbij het niveau van bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methodiek De werkgroepleden maakten de balans op van elke interventie effecten voor de patiënt afgewogen De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij één van de kritieke uitkomstmaten Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de systematische literatuuranalyse vele aanvullende argumenten (overwegingen) een rol spelen, werd afgezien van een overall conclusie In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies Om te komen tot een aanbeveling zijn naast (de kwaliteit van) het wetenschappelijke bewijs ook andere aspecten belangrijk en deze worden meegewogen, zoals de expertise van de werkgroepleden, de waarden en voorkeuren van de patiënt, de kosten, de beschikbaarheid van voorzieningen en organisatorische zaken Deze aspecten worden, voor zover geen onderdeel van de literatuursamenvatting, vermeld en beoordeeld van de gunstige en ongunstige effecten van de relevante interventies De kracht van het Conform de GRADEmethodiek sluit een lage bewijskracht van conclusies in de systematische literatuuranalyse een sterke aanbeveling niet a priori uit, en zijn bij een hoge bewijskracht ook zwakke aanbevelingen mogelijk De sterkte van de aanbeveling wordt Bij de ontwikkeling van de module is expliciet rekening gehouden met de organisatie van zorg alle aspecten die randvoorwaardelijk zijn voor het verlenen van zorg (zoals Randvoorwaarden die relevant zijn voor het beantwoorden van een specifieke uitgangsvraag maken onderdeel uit van de overwegingen bij de bewuste uitgangsvraag Randvoorwaarden die van invloed zijn op de implementatie van de aanbeveling zijn Tijdens de ontwikkeling van deze module is systematisch gezocht naar onderzoek waarvan de resultaten bijdragen aan een antwoord op de uitgangsvraag Er is nagegaan of (aanvullend) wetenschappelijk onderzoek gewenst is om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden Mocht dit bij deze module het geval zijn, dan is er een aanbeveling voor het doen van onderzoek opgenomen in de bijlage Kennislacunes Deze bijlage is te De conceptmodule werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen, instanties verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptmodule aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve module werd aan de NVOG en Patiëntenfederatie <LOCATIE> voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd De commentaartabel <PERSOON> MC, Kho ME, Browman GP, et al AGREE Next Steps Consortium AGREE II advancing guideline development, reporting and evaluation in health care CMAJ ###;###(##) E###-## doi.
| 578 | nvog |
sluit een lage bewijskracht van conclusies in de systematische literatuuranalyse een sterke aanbeveling niet a priori uit, en zijn bij een hoge bewijskracht ook zwakke aanbevelingen mogelijk De sterkte van de aanbeveling wordt Bij de ontwikkeling van de module is expliciet rekening gehouden met de organisatie van zorg alle aspecten die randvoorwaardelijk zijn voor het verlenen van zorg (zoals Randvoorwaarden die relevant zijn voor het beantwoorden van een specifieke uitgangsvraag maken onderdeel uit van de overwegingen bij de bewuste uitgangsvraag Randvoorwaarden die van invloed zijn op de implementatie van de aanbeveling zijn Tijdens de ontwikkeling van deze module is systematisch gezocht naar onderzoek waarvan de resultaten bijdragen aan een antwoord op de uitgangsvraag Er is nagegaan of (aanvullend) wetenschappelijk onderzoek gewenst is om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden Mocht dit bij deze module het geval zijn, dan is er een aanbeveling voor het doen van onderzoek opgenomen in de bijlage Kennislacunes Deze bijlage is te De conceptmodule werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen, instanties verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptmodule aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve module werd aan de NVOG en Patiëntenfederatie <LOCATIE> voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd De commentaartabel <PERSOON> MC, Kho ME, Browman GP, et al AGREE Next Steps Consortium AGREE II advancing guideline development, reporting and evaluation in health care CMAJ ###;###(##) E###-## doi Grading quality of evidence and strength of recommendations for diagnostic tests and strategies BMJ ###;###(###) ##<DATUM> doi <DATUM> bmj ### ##<LOCATIE> Erratum in BMJ Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen stappenplan Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten © <LOCATIE>, december ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie <LOCATIE>, <DATUM> alsmede een aanpassing in Tabel #, d d <DATUM> geargumenteerd afwijken van een richtlijn/module wanneer concrete omstandigheden dat noodzakelijk maken Dat kan onder meer het geval zijn wanneer een gynaecoloog tegemoet moet komen aan de objectieve noden en/of subjectieve behoeften van een individuele patiënt Beleid op instellingsniveau kan er incidenteel toe leiden dat (volledige) lokale toepassing van een richtlijn niet mogelijk is voor de gevolgen die de toepassing hiervan in de patiëntenzorg mocht hebben De NVOG stelt zich daarentegen wel open voor attendering op (vermeende) fouten in de opmaak of inhoud van deze voorlichtingsfolders of richtlijnen Neemt u dan contact op <PERSOON> AL, <PERSOON> and regional estimates of preeclampsia and eclampsia a systematic review <PERSOON> ### <PERSOON>;###(#) <DATUM> doi <DATUM> j ejogrb ##<DATUM> ### <PERSOON> for Prevention of Preeclampsia Drugs ### Nov;##(##) ###-### doi Ayala DE, <PERSOON> RC.
| 601 | nvog |
strength of recommendations for diagnostic tests and strategies BMJ ###;###(###) ##<DATUM> doi <DATUM> bmj ### ##<LOCATIE> Erratum in BMJ Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen stappenplan Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten © <LOCATIE>, december ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie <LOCATIE>, <DATUM> alsmede een aanpassing in Tabel #, d d <DATUM> geargumenteerd afwijken van een richtlijn/module wanneer concrete omstandigheden dat noodzakelijk maken Dat kan onder meer het geval zijn wanneer een gynaecoloog tegemoet moet komen aan de objectieve noden en/of subjectieve behoeften van een individuele patiënt Beleid op instellingsniveau kan er incidenteel toe leiden dat (volledige) lokale toepassing van een richtlijn niet mogelijk is voor de gevolgen die de toepassing hiervan in de patiëntenzorg mocht hebben De NVOG stelt zich daarentegen wel open voor attendering op (vermeende) fouten in de opmaak of inhoud van deze voorlichtingsfolders of richtlijnen Neemt u dan contact op <PERSOON> AL, <PERSOON> and regional estimates of preeclampsia and eclampsia a systematic review <PERSOON> ### <PERSOON>;###(#) <DATUM> doi <DATUM> j ejogrb ##<DATUM> ### <PERSOON> for Prevention of Preeclampsia Drugs ### Nov;##(##) ###-### doi Ayala DE, <PERSOON> KE, Park AL, <PERSOON> JG High Risk of Pre-eclampsia Identification Group Clinical risk factors for pre-eclampsia determined in early pregnancy systematic review and meta-analysis of large cohort studies BMJ ### Apr ##;### i### doi Bartsch E, Park AL, Kingdom JC, <PERSOON> JG Risk threshold for starting low dose aspirin in pregnancy to prevent preeclampsia an opportunity at a low cost <PERSOON> PF, van der <PERSOON> JG Effect of aspirin intake at bedtime versus on awakening on circadian rhythm of platelet reactivity A randomized cross-over trial Thromb Haemost ### Dec;###(#) ###-## doi <DATUM> <PERSOON-##> Low-dose aspirin use for the prevention of morbidity and mortality from preeclampsia <PERSOON-##> recommendation statement <PERSOON-##> Med ### Dec #;###(##) ###-## doi National Institute for Health and Care Excellence (###) Hypertension in pregnancy the Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en <PERSOON-##> AE, Skriver MV, Sørensen HT Aspirin use during early study <PERSOON-##> ### Mar;###(#) #<DATUM> PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#.
| 605 | nvog |
<PERSOON> KE, Park AL, <PERSOON> JG High Risk of Pre-eclampsia Identification Group Clinical risk factors for pre-eclampsia determined in early pregnancy systematic review and meta-analysis of large cohort studies BMJ ### Apr ##;### i### doi Bartsch E, Park AL, Kingdom JC, <PERSOON> JG Risk threshold for starting low dose aspirin in pregnancy to prevent preeclampsia an opportunity at a low cost <PERSOON> PF, van der <PERSOON> JG Effect of aspirin intake at bedtime versus on awakening on circadian rhythm of platelet reactivity A randomized cross-over trial Thromb Haemost ### Dec;###(#) ###-## doi <DATUM> <PERSOON> Low-dose aspirin use for the prevention of morbidity and mortality from preeclampsia <PERSOON> recommendation statement <PERSOON> Med ### Dec #;###(##) ###-## doi National Institute for Health and Care Excellence (###) Hypertension in pregnancy the Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en <PERSOON> AE, Skriver MV, Sørensen HT Aspirin use during early study <PERSOON> ### Mar;###(#) #<DATUM> PubMed PMID <PATIENTNUMMER># Shearing S, De <PERSOON-##> O, effect of aspirin in prevention of preterm preeclampsia in subgroups of women according to their characteristics and medical and obstetrical history <PERSOON> ### Nov;###(#) ### e<DATUM> e# doi <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### Epub ### Aug # Erratum in <PERSOON-##> role of aspirin dose on the prevention of preeclampsia and fetal growth restriction systematic review and <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### <PERSOON-##> KH Aspirin versus Placebo in Pregnancies at High Risk for <PERSOON-##> Low Dose Aspirin Study in Pregnancy (BLASP) a randomised trial for the prevention of pre-eclampsia and its complications <PERSOON-##> A, editors GRADE handbook for grading quality of evidence and strength of recommendations <PERSOON-##>.
| 487 | nvog |
<PERSOON>-Vanegas O, effect of aspirin in prevention of preterm preeclampsia in subgroups of women according to their characteristics and medical and obstetrical history <PERSOON> ### Nov;###(#) ### e<DATUM> e# doi <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### Epub ### Aug # Erratum in <PERSOON> role of aspirin dose on the prevention of preeclampsia and fetal growth restriction systematic review and <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### <PERSOON> KH Aspirin versus Placebo in Pregnancies at High Risk for <PERSOON> Low Dose Aspirin Study in Pregnancy (BLASP) a randomised trial for the prevention of pre-eclampsia and its complications <PERSOON> A, editors GRADE handbook for grading quality of evidence and strength of recommendations <PERSOON> via <PERSOON> J Low dose acetylsalicylic acid in women with bilateral uterine artery notches BJOG ### Feb;###(#) ##<DATUM> PubMed <PERSOON> GQ, <PERSOON-##> JK, <PERSOON-##> XD Low-Dose Aspirin for Preventing Jul;##(#) ###-## doi <DATUM> jch ### Epub ### Apr # Review PubMed PMID Het is onvoldoende onderzocht of acetylsalicylzuur profylaxe bij zwangere vrouwen met geen of een matig risicoprofiel tot minder pre-eclampsie leidt Het is onvoldoende onderzocht wat de optimale dosering van acetylsalicylzuur is om preeclampsie te voorkomen bij zwangere vrouwen met een verhoogd risicoprofiel De bewijskracht over de veiligheid van hogere doseringen, zoals ### mg/dag is beperkt en er zijn geen direct vergelijkende studies beschikbaar naar de optimale dosering Het gebruik van een screenings strategie in het eerste trimester zoals gebruikt in de ASPRE trial (Rolnik, ###) dient verder onderzocht te worden en geeft de gelegenheid factoren te isoleren die niet alleen geassocieerd zijn met een verhoogd risico op preeclampsie maar bij wie ook effect verwacht kan worden van acetylsalicylzuur profylaxe # Barrières kunnen zich bevinden op het niveau van de professional, op het niveau van de organisatie (het Research question Wat is de rol van acetyl salicylzuur, gestart â¤## amenorroeduur, ter preventie van pre-eclampsie bij zwangere vrouwen? Research question Wat is de rol van acetyl salicylzuur, gestart â¤## ammenoroeduur, ter preventie van pre-eclampsie bij zwangeren? Based on AMSTAR checklist (Shea et al.
| 508 | nvog |
<PERSOON> J Low dose acetylsalicylic acid in women with bilateral uterine artery notches BJOG ### Feb;###(#) ##<DATUM> PubMed <PERSOON> GQ, <PERSOON> JK, <PERSOON> XD Low-Dose Aspirin for Preventing Jul;##(#) ###-## doi <DATUM> jch ### Epub ### Apr # Review PubMed PMID Het is onvoldoende onderzocht of acetylsalicylzuur profylaxe bij zwangere vrouwen met geen of een matig risicoprofiel tot minder pre-eclampsie leidt Het is onvoldoende onderzocht wat de optimale dosering van acetylsalicylzuur is om preeclampsie te voorkomen bij zwangere vrouwen met een verhoogd risicoprofiel De bewijskracht over de veiligheid van hogere doseringen, zoals ### mg/dag is beperkt en er zijn geen direct vergelijkende studies beschikbaar naar de optimale dosering Het gebruik van een screenings strategie in het eerste trimester zoals gebruikt in de ASPRE trial (Rolnik, ###) dient verder onderzocht te worden en geeft de gelegenheid factoren te isoleren die niet alleen geassocieerd zijn met een verhoogd risico op preeclampsie maar bij wie ook effect verwacht kan worden van acetylsalicylzuur profylaxe # Barrières kunnen zich bevinden op het niveau van de professional, op het niveau van de organisatie (het Research question Wat is de rol van acetyl salicylzuur, gestart â¤## amenorroeduur, ter preventie van pre-eclampsie bij zwangere vrouwen? Research question Wat is de rol van acetyl salicylzuur, gestart â¤## ammenoroeduur, ter preventie van pre-eclampsie bij zwangeren? Based on AMSTAR checklist (Shea et al ##; doi <DATUM> ###-###<DATUM> and PRISMA checklist (Moher et al ###, PLoS Med # e<PATIENTNUMMER>; # Search period and strategy should be described; at least Medline searched; for pharmacological questions at least Medline + EMBASE searched # <PERSOON> assessment of publication bias should include a combination of graphical aids (e g , funnel plot, other available tests) and/or statistical tests (e g , Egger regression test, Hedges-Olken) Note If no test values Secundaire analyse van Caritis, ### (welke al geïncludeerd) Tevens PE geen Wordt beschreven in de geïncludeerde SR van Roberge, ### Relevante studies worden beschreven in de SR van Roberge, ### of <PERSOON> studies worden beschreven in de SR van Roberge, ### Relevante studies worden beschreven in recentere SR van Roberge, ### IPD meta-analye, echter includeert enkel (oude) studies met lage doseringen (gepubliceerd tussen ### en ###) Aangezien de meeste van deze studies ook in de meta-analyse van Roberge ### opgenomen zijn is besloten deze studie te Secundaire analyse van Cantu ### (wordt onder #e auteur Caritis, ### beschreven Relevante studies zijn al opgenomen in de meta-analyse van Roberge, ### Alle studies worden beschreven in recentere meta-analyses van Roberge, ### of Wordt beschreven in de systematische review van Roberge, ### Wordt beschreven in de systematische review van Roberge, ### (Caritis, ###) Relevante studies zijn al opgenomen in de meta-analyse van Roberge, ### of <PERSOON> Is er een rol voor acetyl salicylzuur ter preventie van preeclampsie bij.
| 690 | nvog |
Modus partus bij placenta praevia marginalis, versie <DATUM> Wat is de beste modus partus indien de placenta (## mm van het ostium internum van de cervix ligt? Een placenta praevia is tot dicht bij of over het ostium internum van de cervix geïmplanteerd, met als gevolg een verhoogd risico op bloedverlies tijdens de zwangerschap en de partus Het ostium internum kan geheel (placenta praevia totalis) of gedeeltelijk (placenta praevia partialis) bedekt worden door de placenta Een placenta praevia marginalis bevindt zich minder dan ## mm van het ostium internum, maar bedekt deze niet Middels transvaginale echografie (TVE) kan de locatie van de placenta ten opzichte van het ostium internum bepaald worden De exacte locatie van de placenta is van klinisch belang, omdat dit van invloed is op de manier van bevallen Hierbij dient de afweging gemaakt te worden of de kans op ernstig bloedverlies rondom de partus, met als gevolg een secundaire sectio durante partu, het doen van een primaire sectio rechtvaardigt In de huidige situatie wordt er bij een placenta die geheel of gedeeltelijk over het ostium internum ligt een primaire sectio caesarea verricht Uit een eerdere publicatie van Oyelese is gebleken dat wanneer de placenta meer dan # centimeter vanaf het ostium internum geïmplanteerd is, er een goede kans is dat vrouwen vaginaal bevallen zonder overmatig bloedverlies tijdens de partus Zo werd een placentalokalisatie van meer dan # centimeter van het ostium internum de minimale afstand voor het nastreven van een vaginale partus Over de optimale manier van bevallen bij een placenta praevia marginalis, wanneer de placenta dus minder dan # cm van het ostium internum Om de uitgangsvraag te beantwoorden is er een systematische literatuuranalyse verricht naar de In de Cochrane Library werd gezocht met de zoekterm âplacenta previaâ Hierbij werd slechts één artikel gevonden, dat niet representatief bleek voor de beantwoording van de onderzoeksvraag Vervolgens werd met de volgende zoektermen een search verricht in PubMed (<DATUM> labor OR labour) Er werd gelimiteerd voor âHumansâ en âEnglishâ Het resultaat was een totaal van ### artikelen Deze artikelen werden systematisch gescreend, eerst op basis van titel en indien relevant op basis van abstract Er bleven acht artikelen over waarvan de hele tekst werd gelezen Er werden vier retrospectieve observationele studies gevonden waarin een afstand van de placenta tot het ostium internum van # tot ## mm wordt gerelateerd aan de obstetrische uitkomst (Bhide ###, Matsubara ###, Bronsteen ###, Vergani ###) De informatie ten aanzien van de modus partus werd verzameld uit medische dossiers Daarnaast werd één prospectieve studie gevonden (Al Wadi ###) die specifiek keek naar de slagingskans van een vaginale baring bij een placenta ##-## mm van het ostium internum Zie voor een overzicht van deze studies onderstaande tabel Tabel # Overzicht studies <PERSOON> vrouwen met een in opzet vaginale baring, o i = ostium internum van de.
| 584 | nvog |
optimale manier van bevallen bij een placenta praevia marginalis, wanneer de placenta dus minder dan # cm van het ostium internum Om de uitgangsvraag te beantwoorden is er een systematische literatuuranalyse verricht naar de In de Cochrane Library werd gezocht met de zoekterm âplacenta previaâ Hierbij werd slechts één artikel gevonden, dat niet representatief bleek voor de beantwoording van de onderzoeksvraag Vervolgens werd met de volgende zoektermen een search verricht in PubMed (<DATUM> labor OR labour) Er werd gelimiteerd voor âHumansâ en âEnglishâ Het resultaat was een totaal van ### artikelen Deze artikelen werden systematisch gescreend, eerst op basis van titel en indien relevant op basis van abstract Er bleven acht artikelen over waarvan de hele tekst werd gelezen Er werden vier retrospectieve observationele studies gevonden waarin een afstand van de placenta tot het ostium internum van # tot ## mm wordt gerelateerd aan de obstetrische uitkomst (Bhide ###, Matsubara ###, Bronsteen ###, Vergani ###) De informatie ten aanzien van de modus partus werd verzameld uit medische dossiers Daarnaast werd één prospectieve studie gevonden (Al Wadi ###) die specifiek keek naar de slagingskans van een vaginale baring bij een placenta ##-## mm van het ostium internum Zie voor een overzicht van deze studies onderstaande tabel Tabel # Overzicht studies <PERSOON> vrouwen met een in opzet vaginale baring, o i = ostium internum van de TVE; in de studie van Bronsteen werd bij een paar vrouwen geen TVE verricht als de placentalocatie middels abdominale echografie met voldoende zekerheid kon worden vastgesteld Het interval tussen de laatste echo en de bevalling was in vier van de vijf studies maximaal ## dagen, met steeds een gemiddelde van ongeveer ## dagen In de studie van Bhide was dit interval maximaal ## dagen, In de studie van Bhide et al zijn ## vrouwen met een placenta praevia marginalis geïncludeerd, waarvan de helft een in opzet vaginale baring heeft Hiervan heeft ##% een secundaire sectio nodig vanwege hevig bloedverlies durante partu Matsubara et al includeerden ## vrouwen, waarvan dertien vrouwen een primaire sectio caesarea kregen Van de vrouwen met een in opzet vaginale partus krijgt ##% een secundaire sectio vanwege hevig bloedverlies tijdens de partus en ##% krijgt In twee artikelen (Vergani, Bronsteen) wordt onderscheid gemaakt tussen twee subgroepen #-## mm en ##-## mm vanaf het ostium internum In beide artikelen wordt geconcludeerd dat een succesvolle vaginale partus meer waarschijnlijk is bij een placentalokalisatie van ## tot ## mm van het ostium dan bij een afstand van # tot ## mm van het ostium internum In de groep #-## mm eindigt bij de studie van Vergani ##% van de partus in een secundaire sectio, versus ##% bij de studie van Bronsteen In de groep ##-## mm eindigt bij de studie van Vergani #% van de partus in een secundaire sectio, versus ##% bij de studie van Bronsteen In het artikel van Bronsteen et al wordt.
| 637 | nvog |
als de placentalocatie middels abdominale echografie met voldoende zekerheid kon worden vastgesteld Het interval tussen de laatste echo en de bevalling was in vier van de vijf studies maximaal ## dagen, met steeds een gemiddelde van ongeveer ## dagen In de studie van Bhide was dit interval maximaal ## dagen, In de studie van Bhide et al zijn ## vrouwen met een placenta praevia marginalis geïncludeerd, waarvan de helft een in opzet vaginale baring heeft Hiervan heeft ##% een secundaire sectio nodig vanwege hevig bloedverlies durante partu Matsubara et al includeerden ## vrouwen, waarvan dertien vrouwen een primaire sectio caesarea kregen Van de vrouwen met een in opzet vaginale partus krijgt ##% een secundaire sectio vanwege hevig bloedverlies tijdens de partus en ##% krijgt In twee artikelen (Vergani, Bronsteen) wordt onderscheid gemaakt tussen twee subgroepen #-## mm en ##-## mm vanaf het ostium internum In beide artikelen wordt geconcludeerd dat een succesvolle vaginale partus meer waarschijnlijk is bij een placentalokalisatie van ## tot ## mm van het ostium dan bij een afstand van # tot ## mm van het ostium internum In de groep #-## mm eindigt bij de studie van Vergani ##% van de partus in een secundaire sectio, versus ##% bij de studie van Bronsteen In de groep ##-## mm eindigt bij de studie van Vergani #% van de partus in een secundaire sectio, versus ##% bij de studie van Bronsteen In het artikel van Bronsteen et al wordt Het wordt dus niet In de studie van Al Wadi et al werden veertien vrouwen met een placenta ##-## mm van het ostium internum geïncludeerd Bij alle vrouwen werd een vaginale baring nagestreefd, waarvan er dertien een ongecompliceerde vaginale partus hadden Bij één vrouw werd een secundaire sectio verricht vanwege hevig bloedverlies durante partu Wanneer de data uit de studies van Vergani en Al Wadi worden gecombineerd, blijkt dat bij slechts één van de ## (#%) vrouwen met een placentalokalisatie ##-## mm van het ostium internum, een secundaire sectio noodzakelijk was vanwege hevig Voor het beantwoorden van de vraag wat de optimale modus partus is bij patiënten met een placenta praevia marginalis is één prospectief onderzoek beschikbaar Dit onderzoek is van lage kwaliteit De overige studies zijn kleine retrospectieve cohortstudies die ook van lage kwaliteit zijn Bij een placentalokalisatie ) ## mm van het ostium internum is de kans op een secundaire sectio vanwege bloedverlies tijdens de partus klein (#%), terwijl de kans op een secundaire sectio bij een placentalokalisatie van ## mm of minder van het De kwaliteit van de studies is van een dusdanig lage kwaliteit, dat harde aanbevelingen niet te geven zijn Het is aangetoond dat een placenta praevia marginalis een verhoogde kans geeft op hevig bloedverlies durante partu De transvaginale echo voor de placentalokalisatie was gemiddeld ## dagen voor de partus gemaakt Het is aannemelijk dat de laatste echo om het beleid op te baseren.
| 611 | nvog |
wordt dus niet In de studie van Al Wadi et al werden veertien vrouwen met een placenta ##-## mm van het ostium internum geïncludeerd Bij alle vrouwen werd een vaginale baring nagestreefd, waarvan er dertien een ongecompliceerde vaginale partus hadden Bij één vrouw werd een secundaire sectio verricht vanwege hevig bloedverlies durante partu Wanneer de data uit de studies van Vergani en Al Wadi worden gecombineerd, blijkt dat bij slechts één van de ## (#%) vrouwen met een placentalokalisatie ##-## mm van het ostium internum, een secundaire sectio noodzakelijk was vanwege hevig Voor het beantwoorden van de vraag wat de optimale modus partus is bij patiënten met een placenta praevia marginalis is één prospectief onderzoek beschikbaar Dit onderzoek is van lage kwaliteit De overige studies zijn kleine retrospectieve cohortstudies die ook van lage kwaliteit zijn Bij een placentalokalisatie ) ## mm van het ostium internum is de kans op een secundaire sectio vanwege bloedverlies tijdens de partus klein (#%), terwijl de kans op een secundaire sectio bij een placentalokalisatie van ## mm of minder van het De kwaliteit van de studies is van een dusdanig lage kwaliteit, dat harde aanbevelingen niet te geven zijn Het is aangetoond dat een placenta praevia marginalis een verhoogde kans geeft op hevig bloedverlies durante partu De transvaginale echo voor de placentalokalisatie was gemiddeld ## dagen voor de partus gemaakt Het is aannemelijk dat de laatste echo om het beleid op te baseren partus datum Hierbij is het aan te bevelen onderscheid te maken tussen een placentalokalisatie # tot ## mm vanaf het ostium internum tegenover een placentalokalisatie ## tot ## mm vanaf het ostium internum Uit de observationele studies blijkt dat bij patiënten met een placenta, die meer dan ## mm vanaf het ostium internum ligt, het nastreven van een vaginale baring te adviseren is, omdat dit in de meeste gevallen niet gepaard gaat met hevig peripartum bloedverlies en goede kans van slagen heeft Bij vrouwen met een placentalokalisatie minder dan ## mm vanaf het ostium internum is de kans op een succesvolle vaginale baring lager en valt een primaire sectio te overwegen Er is ruimte voor individualisering van het beleid na counseling van de patiënt die een trial of labour overweegt Bij een placentalokalisatie ) ## mm van het ostium internum is het nastreven van een vaginale baring te adviseren, omdat de kans op een secundaire sectio caesarea vanwege vaginaal bloedverlies gering is Bij ## mm of minder moet de patiënt gecounseld worden over dat de kans op een secundaire sectio wegens vaginaal bloedverlies aanzienlijk is (##-##%) Daarom kan een primaire sectio worden <PERSOON> JC Placenta previa, placenta accreta, and vasa previa Obstet Gynecol Oppenheimer LW, Farine D, <PERSOON> LA What is a low-lying <PERSOON> MD, <PERSOON> RJ, Mowbray RD Translabial ultrasonography and placenta previa does measurement of the os-placenta distance predict.
| 579 | nvog |
De aandoening PTEN Hamartoom Tumor Syndroom (PHTS) wordt vastgesteld bij patiënten met een pathogene mutatie in het PTEN-gen of op basis van klinische kenmerken, zie tabel # module Herkenning en diagnostiek Er zijn verschillende namen in gebruik voor PHTS, onder andere Cowden syndroom en <PERSOON> syndroom De Vereniging Klinische Genetica (VKGN) heeft bij de Stichting financiering van de richtlijn PTEN Hamartoom Tumor Syndroom Na goedkeuring van het verzoek is de multidisciplinaire richtlijnwerkgroep PTEN Hamartoom Tumor Syndroom opgericht IKNL (Integraal Kankercentrum <LOCATIE>) verzorgde de beschreven bij het Cowden syndroom omvatten verschijnselen op volwassen leeftijd, terwijl bij <PERSOON> syndroom vooral de verschijnselen op kinderleeftijd beschreven zijn In het verleden werden ook andere termen gebruikt namen één aandoening betreffen en het gebruik van verschillende namen niet de voorkeur heeft, is er internationaal gekozen voor de naam PTEN Hamartoma Tumor Syndrome De werkgroep heeft daarom besloten de Nederlandse term PTEN de literatuur, reeds bestaande richtlijnen en de mening van de PHTS richtlijnwerkgroep Omdat bij de zeldzame aandoening PHTS de wetenschappelijke bewijsvoering beperkt is, is voor de ontwikkeling van een consensus based richtlijn Deze richtlijn bevat aanbevelingen voor medisch handelen met betrekking tot bestaande richtlijnen en de mening van de PHTS richtlijnwerkgroep De richtlijn beoogt een leidraad te zijn voor de dagelijkse praktijk van de herkenning, diagnostiek, surveillance, behandeling en begeleiding van patiënten met PHTS De patiëntgroep waarvoor deze richtlijn voornamelijk is ontwikkeld zijn patiënten met Deze richtlijn is bestemd voor alle professionals die betrokken zijn bij de herkenning, diagnostiek, surveillance, behandeling en begeleiding van patiënten met PHTS, zoals dermatologen, maag-darm-leverartsen, internist-endocrinologen, kinderendocrinologen, pathologen, chirurgen, radiologen, urologen, maatschappelijk werkers en psychologen, huisartsen, gynaecologen en bij het voorkomen van voor de eerste maal bijeengekomen Bij de ontwikkeling van de richtlijn zijn uitgangsvragen geformuleerd Deze vragen volgen uit een knelpunteninventarisatie verschillende consensus based modules van deze richtlijn De richtlijn beoogt dan werkgroepleden raadpleegden en gebruikten de bij hen bekende literatuur Om de kwaliteit te waarborgen zochten werkgroepleden (met begeleiding van een methodologisch expert) aanvullend naar artikelen over het onderwerp, gericht op meta-analyses, systematische reviews en randomized controlled trials (RCTâs) in het In de modules van de richtlijn zijn de samenvatting van de literatuur, de conclusies, De aanbevelingen zijn het resultaat van de conclusie(s) uit de literatuur in combinatie De werkgroep heeft gedurende een periode van ongeveer ## maanden gewerkt aan de tekst voor de conceptrichtlijn De teksten zijn tijdens plenaire vergaderingen maal bijeen geweest om de conceptrichtlijn op te stellen, daarnaast hebben er De afzonderlijke teksten zijn samengevoegd en op elkaar afgestemd tot één document de conceptrichtlijn Deze is ter commentaar aangeboden aan de relevante Bij de ontwikkeling van deze richtlijn is tijdens alle fasen gebruik gemaakt van de Deze input is nodig voor de ontwikkeling van kwalitatief goede richtlijnen <PERSOON> zorg voldoet immers aan de wensen en eisen van zowel zorgverlener als patiënt Door middel van onderstaande werkwijze is informatie verkregen en zijn de belangen.
| 567 | nvog |
herkenning, diagnostiek, surveillance, behandeling en begeleiding van patiënten met PHTS, zoals dermatologen, maag-darm-leverartsen, internist-endocrinologen, kinderendocrinologen, pathologen, chirurgen, radiologen, urologen, maatschappelijk werkers en psychologen, huisartsen, gynaecologen en bij het voorkomen van voor de eerste maal bijeengekomen Bij de ontwikkeling van de richtlijn zijn uitgangsvragen geformuleerd Deze vragen volgen uit een knelpunteninventarisatie verschillende consensus based modules van deze richtlijn De richtlijn beoogt dan werkgroepleden raadpleegden en gebruikten de bij hen bekende literatuur Om de kwaliteit te waarborgen zochten werkgroepleden (met begeleiding van een methodologisch expert) aanvullend naar artikelen over het onderwerp, gericht op meta-analyses, systematische reviews en randomized controlled trials (RCTâs) in het In de modules van de richtlijn zijn de samenvatting van de literatuur, de conclusies, De aanbevelingen zijn het resultaat van de conclusie(s) uit de literatuur in combinatie De werkgroep heeft gedurende een periode van ongeveer ## maanden gewerkt aan de tekst voor de conceptrichtlijn De teksten zijn tijdens plenaire vergaderingen maal bijeen geweest om de conceptrichtlijn op te stellen, daarnaast hebben er De afzonderlijke teksten zijn samengevoegd en op elkaar afgestemd tot één document de conceptrichtlijn Deze is ter commentaar aangeboden aan de relevante Bij de ontwikkeling van deze richtlijn is tijdens alle fasen gebruik gemaakt van de Deze input is nodig voor de ontwikkeling van kwalitatief goede richtlijnen <PERSOON> zorg voldoet immers aan de wensen en eisen van zowel zorgverlener als patiënt Door middel van onderstaande werkwijze is informatie verkregen en zijn de belangen enquête gehouden voor het inventariseren van de knelpunten De Leven met Kankerbeweging stemt in met de inhoud Op de patiëntendag die plaatsvond op <DATUM> is aan patiënten met PHTS en aanwezige familieleden input gevraagd over de aanbevelingen over De conceptrichtlijn is op <DATUM> ter becommentariëring aangeboden aan alle Het commentaar geeft input vanuit het veld om de kwaliteit en de toepasbaarheid van de conceptrichtlijn te optimaliseren en landelijk draagvlak voor de richtlijn te genereren Veertien respondenten (zowel individuen als groepen) maakten van deze mogelijkheid gebruik Alle commentaren werden vervolgens beoordeeld en verwerkt door de richtlijnwerkgroep De richtlijn is in een plenaire vergadering op <DATUM> inhoudelijk vastgesteld Ten slotte is de richtlijn ter autorisatie/ter accordering In <LOCATIE> zijn bij het verschijnen van deze richtlijn ongeveer ### families met PHTS bekend met ongeveer ### PTEN-mutatiedragers Door deze geringe aantallen zijn er weinig professionals die met regelmaat patiënten met PHTS op de polikliniek zien Bij zorgverleners is er nog veel onbekend over PHTS Er is behoefte aan meer kennis bij de zorgprofessionals over de herkenning, diagnostiek, surveillance, Mester beschrijft dat PHTS in de door hen onderzochte ### families tussen ##% en ##% van de families nieuw (de novo) is ontstaan en dus niet geërfd is van één van de ouders [Mester ###] Dit bemoeilijkt de herkenning van PHTS omdat er bij het nieuw ontstaan van de PTEN-mutatie veelal geen positieve familieanamnese voor maligniteiten bestaat In de klinische praktijk blijkt dat de diagnose PHTS regelmatig gemist wordt.
| 585 | nvog |
met Kankerbeweging stemt in met de inhoud Op de patiëntendag die plaatsvond op <DATUM> is aan patiënten met PHTS en aanwezige familieleden input gevraagd over de aanbevelingen over De conceptrichtlijn is op <DATUM> ter becommentariëring aangeboden aan alle Het commentaar geeft input vanuit het veld om de kwaliteit en de toepasbaarheid van de conceptrichtlijn te optimaliseren en landelijk draagvlak voor de richtlijn te genereren Veertien respondenten (zowel individuen als groepen) maakten van deze mogelijkheid gebruik Alle commentaren werden vervolgens beoordeeld en verwerkt door de richtlijnwerkgroep De richtlijn is in een plenaire vergadering op <DATUM> inhoudelijk vastgesteld Ten slotte is de richtlijn ter autorisatie/ter accordering In <LOCATIE> zijn bij het verschijnen van deze richtlijn ongeveer ### families met PHTS bekend met ongeveer ### PTEN-mutatiedragers Door deze geringe aantallen zijn er weinig professionals die met regelmaat patiënten met PHTS op de polikliniek zien Bij zorgverleners is er nog veel onbekend over PHTS Er is behoefte aan meer kennis bij de zorgprofessionals over de herkenning, diagnostiek, surveillance, Mester beschrijft dat PHTS in de door hen onderzochte ### families tussen ##% en ##% van de families nieuw (de novo) is ontstaan en dus niet geërfd is van één van de ouders [Mester ###] Dit bemoeilijkt de herkenning van PHTS omdat er bij het nieuw ontstaan van de PTEN-mutatie veelal geen positieve familieanamnese voor maligniteiten bestaat In de klinische praktijk blijkt dat de diagnose PHTS regelmatig gemist wordt ouder die al jarenlang verschijnselen van PHTS heeft, nadat de diagnose gesteld is bij het kind Of de diagnose wordt pas gesteld nadat een oncologische aandoening is vastgesteld, terwijl er al veel eerder verschijnselen van PHTS aanwezig waren Dit terwijl vroege diagnosticering van belang is om eventueel preventieve maatregelen te PHTS wordt veroorzaakt door een mutatie met verlies van functie in het Phosphatase and Tensin Homolog (PTEN) gen Het PTEN-gen is een tumorsuppressor-gen In ### is beschreven dat patiënten met klinische verschijnselen van het Cowden syndroom een kiembaanmutatie in het PTEN-gen hebben Het Cowden syndroom is een aandoening die in ### beschreven is met een verhoogde kans op maligniteiten en benigne hamartomen Later bleek dat het <PERSOON>), een congenitale aandoening met onder andere ontwikkelingsachterstand, darmpoliepen, macrocefalie en lipomen eveneens veroorzaakt wordt door een mutatie in hetzelfde PTEN-gen De klinische verschijnselen van het Cowden syndroom en BRRS komen wisselend voor bij familieleden met dezelfde PTENmutatie Het is nu algemeen geaccepteerd dat het één aandoening betreft met een variabele expressie en leeftijdsafhankelijke penetrantie, genaamd het PTEN Hamartoom Tumor Syndroom (PHTS) [Lachlan ###] Ook bij patiënten met klinische syndroom en bij patiënten met macrocefalie in combinatie met autisme wordt bij een deel van de patiënten mutaties in het PTEN-gen vastgesteld en dus PHTS gediagnosticeerd [Eng ###] Sinds ### is bekend dat het Proteus syndroom wordt veroorzaakt door een activerende mutatie in AKT# in mozaïekvorm dat leidt tot activatie van de signaaltransductieroute <PERSOON> van het.
| 588 | nvog |
heeft, nadat de diagnose gesteld is bij het kind Of de diagnose wordt pas gesteld nadat een oncologische aandoening is vastgesteld, terwijl er al veel eerder verschijnselen van PHTS aanwezig waren Dit terwijl vroege diagnosticering van belang is om eventueel preventieve maatregelen te PHTS wordt veroorzaakt door een mutatie met verlies van functie in het Phosphatase and Tensin Homolog (PTEN) gen Het PTEN-gen is een tumorsuppressor-gen In ### is beschreven dat patiënten met klinische verschijnselen van het Cowden syndroom een kiembaanmutatie in het PTEN-gen hebben Het Cowden syndroom is een aandoening die in ### beschreven is met een verhoogde kans op maligniteiten en benigne hamartomen Later bleek dat het <PERSOON>), een congenitale aandoening met onder andere ontwikkelingsachterstand, darmpoliepen, macrocefalie en lipomen eveneens veroorzaakt wordt door een mutatie in hetzelfde PTEN-gen De klinische verschijnselen van het Cowden syndroom en BRRS komen wisselend voor bij familieleden met dezelfde PTENmutatie Het is nu algemeen geaccepteerd dat het één aandoening betreft met een variabele expressie en leeftijdsafhankelijke penetrantie, genaamd het PTEN Hamartoom Tumor Syndroom (PHTS) [Lachlan ###] Ook bij patiënten met klinische syndroom en bij patiënten met macrocefalie in combinatie met autisme wordt bij een deel van de patiënten mutaties in het PTEN-gen vastgesteld en dus PHTS gediagnosticeerd [Eng ###] Sinds ### is bekend dat het Proteus syndroom wordt veroorzaakt door een activerende mutatie in AKT# in mozaïekvorm dat leidt tot activatie van de signaaltransductieroute <PERSOON> syndrome and <PERSOON> syndrome represent one condition with variable expression and agerelated penetrance results of a clinical study of PTEN mutation carriers J Med Lindhurst MJ, Sapp JC, Teer JK et al A mosaic activating mutation in <PERSOON> of de novo mutation frequency in probands with PTEN Wat zijn de klinische verschijnselen op basis waarvan de diagnose PHTS gesteld kan worden en bij welke klinische verschijnselen is er reden voor verwijzing naar het Er wordt geadviseerd om de criteria uit tabel # te gebruiken voor het stellen van de Er wordt geadviseerd om de criteria uit tabel # te gebruiken voor verwijzing van patiënten met verdenking op PHTS naar het klinisch genetisch spreekuur/DNAonderzoek PTEN Er wordt geadviseerd om bij vrouwen met mammacarcinoom die verwezen zijn voor erfelijkheidsadvies (of die voldoen aan de criteria om verwezen te worden naar het klinisch genetisch spreekuur) de hoofdomvang te meten ter herkenning van PHTS Bij het voorkomen van andere major en minor criteria uit tabel # wordt het meten van de hoofdomvang en een gerichte anamnese en lichamelijk onderzoek naar voorkomen van andere verschijnselen van PHTS in overweging gegeven ter herkenning van Tabel # Diagnostische criteria PHTS en criteria voor verwijzing naar klinisch *Drie major criteria, waaronder in elk geval macrocefalie of Lhermitte-Duclos (cerebellair Gastrointestinale hamartomen (inclusief ganglioneuromen, geen hyperplastische poliepen, ⥠Multipele mucocutane lesies zoals multipele trichillemomen ⥠#, minstens # met biopt bewezen, acrale keratosen (⥠# palmoplantaire keratotische pits en/of acrale.
| 571 | nvog |
<PERSOON> syndrome represent one condition with variable expression and agerelated penetrance results of a clinical study of PTEN mutation carriers J Med Lindhurst MJ, Sapp JC, Teer JK et al A mosaic activating mutation in <PERSOON> of de novo mutation frequency in probands with PTEN Wat zijn de klinische verschijnselen op basis waarvan de diagnose PHTS gesteld kan worden en bij welke klinische verschijnselen is er reden voor verwijzing naar het Er wordt geadviseerd om de criteria uit tabel # te gebruiken voor het stellen van de Er wordt geadviseerd om de criteria uit tabel # te gebruiken voor verwijzing van patiënten met verdenking op PHTS naar het klinisch genetisch spreekuur/DNAonderzoek PTEN Er wordt geadviseerd om bij vrouwen met mammacarcinoom die verwezen zijn voor erfelijkheidsadvies (of die voldoen aan de criteria om verwezen te worden naar het klinisch genetisch spreekuur) de hoofdomvang te meten ter herkenning van PHTS Bij het voorkomen van andere major en minor criteria uit tabel # wordt het meten van de hoofdomvang en een gerichte anamnese en lichamelijk onderzoek naar voorkomen van andere verschijnselen van PHTS in overweging gegeven ter herkenning van Tabel # Diagnostische criteria PHTS en criteria voor verwijzing naar klinisch *Drie major criteria, waaronder in elk geval macrocefalie of Lhermitte-Duclos (cerebellair Gastrointestinale hamartomen (inclusief ganglioneuromen, geen hyperplastische poliepen, ⥠Multipele mucocutane lesies zoals multipele trichillemomen ⥠#, minstens # met biopt bewezen, acrale keratosen (⥠# palmoplantaire keratotische pits en/of acrale Benigne mammapathologie, bestaande uit multipele (âontelbareâ) en bilaterale *⥠# major criteria, waaronder in elk geval macrocefalie - verschijnselen van de huid; lipomen, trichilemmomen, orale papillomen, maculaire Er zijn verschillende artikelen geschreven over de klinische verschijnselen van PHTS Het meest recente artikel is van Pilarski [Pilarski ###] waarin de ârevised diagnostic criteriaâ beschreven zijn Zij merkten op dat de eerdere versie van gereviseerde diagnostische criteria [Eng ###] weinig specifiek waren en hebben met een review belangrijkste verschillen met de eerder gehanteerde criteria zijn dat een aantal criteria zoals benigne borstlesies verlaten zijn als diagnostisch criterium Pilarski [###] geeft alle beschreven verschijnselen weer en zet dit af tegen het algemeen voorkomen van deze verschijnselen bij personen zonder PHTS Pilarski [###] heeft van ## bij hen bekende patiënten met een PTEN-mutatie beoordeeld welke verschijnselen zij hadden en criteria opgesteld waaraan ## van de ## patiënten voldeden, een sensitiviteit van ##% Van de vier patiënten die niet voldeden waren er twee kind en twee hadden in verband met hun leeftijd van ⤠<LEEFTIJD> jaar nog geen colonoscopie gehad a Drie major criteria aanwezig zijn, waaronder # van de major criteria macrocefalie of b Twee major criteria aanwezig zijn en drie minor criteria Indien een patiënt uit een familie komt waar PHTS met DNA-onderzoek en/of op klinische gronden is vastgesteld dan kan de diagnose gesteld worden indien ⢠twee major criteria aanwezig zijn ongeacht welke, of Mammacarcinoom, endometriumcarcinoom, schildkliercarcinoom (folliculair), gastrointestinale hamartomen (inclusief ganglioneuromen, geen hyperplastische poliepen, â¥.
| 611 | nvog |
multipele (âontelbareâ) en bilaterale *⥠# major criteria, waaronder in elk geval macrocefalie - verschijnselen van de huid; lipomen, trichilemmomen, orale papillomen, maculaire Er zijn verschillende artikelen geschreven over de klinische verschijnselen van PHTS Het meest recente artikel is van Pilarski [Pilarski ###] waarin de ârevised diagnostic criteriaâ beschreven zijn Zij merkten op dat de eerdere versie van gereviseerde diagnostische criteria [Eng ###] weinig specifiek waren en hebben met een review belangrijkste verschillen met de eerder gehanteerde criteria zijn dat een aantal criteria zoals benigne borstlesies verlaten zijn als diagnostisch criterium Pilarski [###] geeft alle beschreven verschijnselen weer en zet dit af tegen het algemeen voorkomen van deze verschijnselen bij personen zonder PHTS Pilarski [###] heeft van ## bij hen bekende patiënten met een PTEN-mutatie beoordeeld welke verschijnselen zij hadden en criteria opgesteld waaraan ## van de ## patiënten voldeden, een sensitiviteit van ##% Van de vier patiënten die niet voldeden waren er twee kind en twee hadden in verband met hun leeftijd van ⤠<LEEFTIJD> jaar nog geen colonoscopie gehad a Drie major criteria aanwezig zijn, waaronder # van de major criteria macrocefalie of b Twee major criteria aanwezig zijn en drie minor criteria Indien een patiënt uit een familie komt waar PHTS met DNA-onderzoek en/of op klinische gronden is vastgesteld dan kan de diagnose gesteld worden indien ⢠twee major criteria aanwezig zijn ongeacht welke, of Mammacarcinoom, endometriumcarcinoom, schildkliercarcinoom (folliculair), gastrointestinale hamartomen (inclusief ganglioneuromen, geen hyperplastische poliepen, ⥠maculaire pigmentatie van de glans penis, multipele mucocutane lesies zoals multiple Een aan autisme verwante stoornis, coloncarcinoom, glycogene acanthose van de slokdarm, lipomen ⥠#, mentale retardatie, IQ ⤠##, niercelcarcinoom, testiculaire lipomatose, schildkliercarcinoom (papillair of folliculaire variant van papillair), benigne Deze criteria kunnen diagnostisch gebruikt worden in die situaties waarbij de patiënt geen DNA-onderzoek wenst, er geen financiële middelen zijn om DNA-onderzoek uit te voeren en in de zeldzame situatie waarin de diagnose klinisch wel gesteld kan worden, maar de mutatie moleculair niet bevestigd kan worden en de mutatie met de In de klinische praktijk is de uitdaging om geen PHTS-diagnose te missen, maar daarnaast het aantal PTEN-analyses op een verantwoorde manier zoveel mogelijk te beperken Een groot deel van de major en minor criteria zullen in de loop van het leven pas duidelijk worden of pas met aanvullend onderzoek (bijvoorbeeld predictiemodel ontwikkeld en beschreven Zij hebben dit weergegeven voor vier verschillende groepen met het onderscheid van leeftijd wel of niet ) <LEEFTIJD> jaar en het geslacht Bij deze modellen (zie (WEBLINK)) komt naar voren dat de aanwezigheid van macrocefalie alleen in alle vier de groepen een hoge positief voorspellende waarde voor een PTEN-mutatie geeft van ) #% Indien naast macrocefalie ook een ander criterium aanwezig is, is het percentage dat een PTENmutatie heeft veel hoger (##-##%) <PERSOON> heeft in ### een klinisch scoringssysteem ontwikkeld om patiënten te cohorten van in totaal ### patiënten uit Europa, Azië en Noord-Amerika die voldeden aan minimaal één criterium voor de diagnose PHTS, mutatieanalyse van het PTEN-gen verricht.
| 654 | nvog |
multipele mucocutane lesies zoals multiple Een aan autisme verwante stoornis, coloncarcinoom, glycogene acanthose van de slokdarm, lipomen ⥠#, mentale retardatie, IQ ⤠##, niercelcarcinoom, testiculaire lipomatose, schildkliercarcinoom (papillair of folliculaire variant van papillair), benigne Deze criteria kunnen diagnostisch gebruikt worden in die situaties waarbij de patiënt geen DNA-onderzoek wenst, er geen financiële middelen zijn om DNA-onderzoek uit te voeren en in de zeldzame situatie waarin de diagnose klinisch wel gesteld kan worden, maar de mutatie moleculair niet bevestigd kan worden en de mutatie met de In de klinische praktijk is de uitdaging om geen PHTS-diagnose te missen, maar daarnaast het aantal PTEN-analyses op een verantwoorde manier zoveel mogelijk te beperken Een groot deel van de major en minor criteria zullen in de loop van het leven pas duidelijk worden of pas met aanvullend onderzoek (bijvoorbeeld predictiemodel ontwikkeld en beschreven Zij hebben dit weergegeven voor vier verschillende groepen met het onderscheid van leeftijd wel of niet ) <LEEFTIJD> jaar en het geslacht Bij deze modellen (zie (WEBLINK)) komt naar voren dat de aanwezigheid van macrocefalie alleen in alle vier de groepen een hoge positief voorspellende waarde voor een PTEN-mutatie geeft van ) #% Indien naast macrocefalie ook een ander criterium aanwezig is, is het percentage dat een PTENmutatie heeft veel hoger (##-##%) <PERSOON> heeft in ### een klinisch scoringssysteem ontwikkeld om patiënten te cohorten van in totaal ### patiënten uit Europa, Azië en Noord-Amerika die voldeden aan minimaal één criterium voor de diagnose PHTS, mutatieanalyse van het PTEN-gen verricht verschijnsel zijn scores berekend op basis van waarschijnlijkheid van aanwezigheid van een PTEN-mutatie Hoe hoger de cumulatieve score, hoe hoger de kans op een PTEN-kiembaanmutatie De klinische verschijnselen die ze hierbij gebruikten komen overeen met de criteria zoals die weergegeven zijn in het artikel van Pilarski [###] De klinische verschijnselen met de hoogste scores zijn [<PERSOON> ###] macrocefalie, intestinale hamartomen, glycogene acanthose van de slokdarm en met biopt bewezen trichilemmomen, met scores van respectievelijk #,##,##,## Additioneel valt op dat bij volwassenen hoge scores van ## worden gezien bij extreme macrocefalie (bij de man ) ## cm, bij de vrouw ) ## cm) en een op jonge leeftijd ontstaan van scores komt een score van ## overeen met een kans op een PTEN-mutatie van circa #% Afhankelijk van het cohort is bij een afkapwaarde van ## voor PTEN-DNAonderzoek de sensitiviteit/specificiteit van de criteria ##%/##% en ##%/##% Bij De eerst beschreven patiënte met Cowden syndroom had benigne mammaafwijkingen en latere publicaties bevestigen dat bij ongeveer ##% van de vrouwen met een PTEN-mutatie benigne afwijkingen voorkomen in de vorm van fibrocysteuze Pilarski van mening dat dit verschijnsel geen onderdeel meer van de diagnostische criteria moet zijn [Pilarski ###] De werkgroep is van mening dat benigne hamartomen, tubulaire adenomen, intraductale papillomen wel een minor criterium is voor PHTS Zie voor uitgebreide beschrijving de module benigne neoplasieën bij De vasculaire afwijkingen die kunnen voorkomen bij PHTS zijn divers en bestaan [Pilarski ###].
| 647 | nvog |
scores berekend op basis van waarschijnlijkheid van aanwezigheid van een PTEN-mutatie Hoe hoger de cumulatieve score, hoe hoger de kans op een PTEN-kiembaanmutatie De klinische verschijnselen die ze hierbij gebruikten komen overeen met de criteria zoals die weergegeven zijn in het artikel van Pilarski [###] De klinische verschijnselen met de hoogste scores zijn [<PERSOON> ###] macrocefalie, intestinale hamartomen, glycogene acanthose van de slokdarm en met biopt bewezen trichilemmomen, met scores van respectievelijk #,##,##,## Additioneel valt op dat bij volwassenen hoge scores van ## worden gezien bij extreme macrocefalie (bij de man ) ## cm, bij de vrouw ) ## cm) en een op jonge leeftijd ontstaan van scores komt een score van ## overeen met een kans op een PTEN-mutatie van circa #% Afhankelijk van het cohort is bij een afkapwaarde van ## voor PTEN-DNAonderzoek de sensitiviteit/specificiteit van de criteria ##%/##% en ##%/##% Bij De eerst beschreven patiënte met Cowden syndroom had benigne mammaafwijkingen en latere publicaties bevestigen dat bij ongeveer ##% van de vrouwen met een PTEN-mutatie benigne afwijkingen voorkomen in de vorm van fibrocysteuze Pilarski van mening dat dit verschijnsel geen onderdeel meer van de diagnostische criteria moet zijn [Pilarski ###] De werkgroep is van mening dat benigne hamartomen, tubulaire adenomen, intraductale papillomen wel een minor criterium is voor PHTS Zie voor uitgebreide beschrijving de module benigne neoplasieën bij De vasculaire afwijkingen die kunnen voorkomen bij PHTS zijn divers en bestaan [Pilarski ###] een MRI cerebrum met contrast ondergingen DVAâs (Developmental Venous Anomaly) aanwezig zijn Deze uitgezette venen die meestal asymptomatisch zijn, worden beschouwd als een normale anatomische variant en zijn zeer laag frequent Ponti [###] en Kurek [###] beschrijven een weke delen tumor genaamd PHOST; PTEN Hamartoma Of Soft Tissue Een PHOST lesie is meestal intramusculair gelegen en bevat gemengde weke delen elementen van vetweefsel of myxoid fibreus weefsel met abnormale bloedvaten van verschillende types Daarnaast kunnen lymffollikels, foci van bot en hypertrofische zenuwen aanwezig zijn Het voorkomen van een PHOST lesie is reden om aandacht te hebben voor andere verschijnselen die bij PHTS kunnen horen <PERSOON> [###] beschrijft het <PERSOON> fenomeen bij een jonge patiënt met PHTS, een zeldzame aandoening waarbij de vasculaire onderdeel uitmaken van de vasculaire anomalieën bij PHTS Case reports [Gicquel ###] Multipele vertebrale angiomen bij een <LEEFTIJD>-jarig meisje met PHTS is beschreven door <PERSOON> [###] Een zeldzaam eccrien angiomateus hamartoom is Andere verschijnselen die voorkomen bij PHTS zonder dat zij in tabel # voorkomen Er zijn een aantal andere kenmerken beschreven die bij PHTS voorkomen Zo zijn er eerdere publicaties over <PERSOON> syndroom (BRRS) dat hypermobiliteit van de gewrichten en hoog geboortegewicht voorkomen bij PHTS KNO-gebied is een fibrotische lesie op de stemband beschreven bij een patiënt met PHTS [To ###] MRI van het cerebrum kan witte stof afwijkingen aantonen bij patiënten met PHTS [Vanderver ###, Bhargava ###] Een duodenumcarcinoom op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd en dysgerminoom van het ovarium zijn beschreven bij patiënten met PHTS [de <PERSOON> ###, Cho ###].
| 670 | nvog |
Deze uitgezette venen die meestal asymptomatisch zijn, worden beschouwd als een normale anatomische variant en zijn zeer laag frequent Ponti [###] en Kurek [###] beschrijven een weke delen tumor genaamd PHOST; PTEN Hamartoma Of Soft Tissue Een PHOST lesie is meestal intramusculair gelegen en bevat gemengde weke delen elementen van vetweefsel of myxoid fibreus weefsel met abnormale bloedvaten van verschillende types Daarnaast kunnen lymffollikels, foci van bot en hypertrofische zenuwen aanwezig zijn Het voorkomen van een PHOST lesie is reden om aandacht te hebben voor andere verschijnselen die bij PHTS kunnen horen <PERSOON> [###] beschrijft het <PERSOON> fenomeen bij een jonge patiënt met PHTS, een zeldzame aandoening waarbij de vasculaire onderdeel uitmaken van de vasculaire anomalieën bij PHTS Case reports [Gicquel ###] Multipele vertebrale angiomen bij een <LEEFTIJD>-jarig meisje met PHTS is beschreven door <PERSOON> [###] Een zeldzaam eccrien angiomateus hamartoom is Andere verschijnselen die voorkomen bij PHTS zonder dat zij in tabel # voorkomen Er zijn een aantal andere kenmerken beschreven die bij PHTS voorkomen Zo zijn er eerdere publicaties over <PERSOON> syndroom (BRRS) dat hypermobiliteit van de gewrichten en hoog geboortegewicht voorkomen bij PHTS KNO-gebied is een fibrotische lesie op de stemband beschreven bij een patiënt met PHTS [To ###] MRI van het cerebrum kan witte stof afwijkingen aantonen bij patiënten met PHTS [Vanderver ###, Bhargava ###] Een duodenumcarcinoom op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd en dysgerminoom van het ovarium zijn beschreven bij patiënten met PHTS [de <PERSOON> ###, Cho ###] [Cerasa ###] Daarnaast zijn bilaterale lipomateuze lesies van de long bij PHTS Deze bevindingen in de literatuur zijn nog onvoldoende systematisch uitgezocht op het voorkomen bij PHTS en de algemene populatie om momenteel opgenomen te Naast het herkennen van klinische kenmerken zou potentieel ook pathologisch onderzoek met immuunhistochemische (IHC) kleuring van PTEN in tumoren gebruikt kunnen worden om patiënten voor PTEN-kiembaanonderzoek te selecteren Verlies van aankleuring van PTEN zou in het pathologisch verslag vermeld kunnen worden Hierbij kan de patholoog de behandelend arts adviseren te verwijzen naar de klinisch geneticus in verband met een verhoogde kans op PHTS Het is hierbij belangrijk om te onderkennen dat somatisch verlies van PTEN zeer vaak voorkomt bij sporadische mammacarcinomen en coloncarcinomen en bij deze tumoren kan IHC niet gebruikt worden om PHTS te herkennen Bij andere tumoren van PHTS zoals trichilemmomen is bekend dat bij sporadische trichilemmomen somatisch PTEN verlies maar heel weinig voorkomt (#%) en in hoog percentage (##%) wordt waargenomen bij een kleine groep patiënten met PHTS [Al-<PERSOON> ###] laat zien dat bij niercelcarcinoom bij PHTS patiënten bij <DATUM> (##%) met IHC van PTEN compleet verlies wordt waargenomen en bij ##% (<DATUM> gedeeltelijk verlies Bij de sporadische niercelcarcinomen wordt bij circa #% compleet verlies en bij ##-##% een verminderde aankleuring van PTEN met IHC waargenomen Bij de schildkliercarcinomen beschrijft Barletta [Barletta ###] bij een kleine groep van patiënten dat verlies van PTEN aankleuring bepaald met PTEN IHC een specificiteit van ##% en een sensitiviteit van ###% heeft.
| 645 | nvog |
Daarnaast zijn bilaterale lipomateuze lesies van de long bij PHTS Deze bevindingen in de literatuur zijn nog onvoldoende systematisch uitgezocht op het voorkomen bij PHTS en de algemene populatie om momenteel opgenomen te Naast het herkennen van klinische kenmerken zou potentieel ook pathologisch onderzoek met immuunhistochemische (IHC) kleuring van PTEN in tumoren gebruikt kunnen worden om patiënten voor PTEN-kiembaanonderzoek te selecteren Verlies van aankleuring van PTEN zou in het pathologisch verslag vermeld kunnen worden Hierbij kan de patholoog de behandelend arts adviseren te verwijzen naar de klinisch geneticus in verband met een verhoogde kans op PHTS Het is hierbij belangrijk om te onderkennen dat somatisch verlies van PTEN zeer vaak voorkomt bij sporadische mammacarcinomen en coloncarcinomen en bij deze tumoren kan IHC niet gebruikt worden om PHTS te herkennen Bij andere tumoren van PHTS zoals trichilemmomen is bekend dat bij sporadische trichilemmomen somatisch PTEN verlies maar heel weinig voorkomt (#%) en in hoog percentage (##%) wordt waargenomen bij een kleine groep patiënten met PHTS [Al-<PERSOON> ###] laat zien dat bij niercelcarcinoom bij PHTS patiënten bij <DATUM> (##%) met IHC van PTEN compleet verlies wordt waargenomen en bij ##% (<DATUM> gedeeltelijk verlies Bij de sporadische niercelcarcinomen wordt bij circa #% compleet verlies en bij ##-##% een verminderde aankleuring van PTEN met IHC waargenomen Bij de schildkliercarcinomen beschrijft Barletta [Barletta ###] bij een kleine groep van patiënten dat verlies van PTEN aankleuring bepaald met PTEN IHC een specificiteit van ##% en een sensitiviteit van ###% heeft aankleuring van PTEN met IHC in een tumor de diagnose PHTS niet uitsluit Verlies van PTEN aankleuring met IHC in trichilemmomen, schildkliercarcinomen en niercelcarcinomen is een indicatie voor verdere evaluatie van aanwezigheid van andere verschijnselen van PHTS wat de aanwezigheid van trichilemmomen of niercelcarcinoom of schildkliercarcinoom op zichzelf al is Bij gebrek aan studies naar de sensitiviteit en specificiteit van PTEN IHC op grote aantallen patiënten is er onvoldoende bewijs om immunohistochemie van PTEN ter herkenning van PHTS te adviseren Hierbij komt dat PTEN IHC geen routinekleuring is in de dagelijkse pathologiepraktijk PTEN IHC kan vooralsnog alleen aangeraden worden in Er zijn aanwijzingen dat de criteria voor het stellen van de diagnose PHTS en de criteria voor verwijzing naar het klinisch genetisch spreekuur en/of uitvoeren van DNA-onderzoek in verband met verdenking op PHTS, zoals weergegeven in tabel # Tabel # Diagnostische criteria PHTS en criteria voor verwijzing naar klinisch *Drie major criteria, waaronder in elk geval macrocefalie of Lhermitte-Duclos of gastrointestinale hamartomen voor moeten komen Gastro-intestinale hamartomen (inclusief ganglioneuromen, geen hyperplastische poliepen, Benigne mammapathologie, bestaande uit multipele (âontelbareâ) en bilaterale Pilarski et al ###, ⦠<PERSOON> et al ###, $ Mening werkgroepleden; toegevoegd als minor criterium In <LOCATIE> zijn we gewend om als definitie voor macrocefalie een hoofdomtrek groter dan # maal de standaarddeviatie (SD) boven de gemiddelde hoofdomtrek van een persoon van dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht aan te houden () ## percentiel) De normaalwaarden voor de Nederlandse bevolking zijn te vinden op de website van TNO.
| 609 | nvog |
PTEN met IHC in een tumor de diagnose PHTS niet uitsluit Verlies van PTEN aankleuring met IHC in trichilemmomen, schildkliercarcinomen en niercelcarcinomen is een indicatie voor verdere evaluatie van aanwezigheid van andere verschijnselen van PHTS wat de aanwezigheid van trichilemmomen of niercelcarcinoom of schildkliercarcinoom op zichzelf al is Bij gebrek aan studies naar de sensitiviteit en specificiteit van PTEN IHC op grote aantallen patiënten is er onvoldoende bewijs om immunohistochemie van PTEN ter herkenning van PHTS te adviseren Hierbij komt dat PTEN IHC geen routinekleuring is in de dagelijkse pathologiepraktijk PTEN IHC kan vooralsnog alleen aangeraden worden in Er zijn aanwijzingen dat de criteria voor het stellen van de diagnose PHTS en de criteria voor verwijzing naar het klinisch genetisch spreekuur en/of uitvoeren van DNA-onderzoek in verband met verdenking op PHTS, zoals weergegeven in tabel # Tabel # Diagnostische criteria PHTS en criteria voor verwijzing naar klinisch *Drie major criteria, waaronder in elk geval macrocefalie of Lhermitte-Duclos of gastrointestinale hamartomen voor moeten komen Gastro-intestinale hamartomen (inclusief ganglioneuromen, geen hyperplastische poliepen, Benigne mammapathologie, bestaande uit multipele (âontelbareâ) en bilaterale Pilarski et al ###, ⦠<PERSOON> et al ###, $ Mening werkgroepleden; toegevoegd als minor criterium In <LOCATIE> zijn we gewend om als definitie voor macrocefalie een hoofdomtrek groter dan # maal de standaarddeviatie (SD) boven de gemiddelde hoofdomtrek van een persoon van dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht aan te houden () ## percentiel) De normaalwaarden voor de Nederlandse bevolking zijn te vinden op de website van TNO De hoofdomtrek wordt gemeten door middel van een niet rekbaar meetlint en door vanaf het occiput naar supraorbitaal te meten Voor de groeicurve van de Nederlandse bevolking tot en met de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar verwijzen wij naar Het is bekend dat de hoofdomvang met de lengte samenhangt [Bushby ###], zodat overwogen kan worden om alleen relatieve macrocefalie als major criterium mee te wegen Echter personen met PHTS zijn regelmatig groot/macrosoom zodat de restrictie ârelatieveâ macrocefalie de herkenning niet ten goede zal komen Bovendien zijn er voor de Nederlandse situatie geen groeicurves voor volwassenen met lengte uitgezet naar hoofdomvang bij TNO beschikbaar In de praktijk wordt bij volwassenen daarom geadviseerd als definitie van macrocefalie bij vrouwen een hoofdomvang van meer dan #<DATUM> cm en bij mannen een hoofdomvang van meer dan #<DATUM> cm te De differentiaal diagnose van macrocefalie is veel uitgebreider dan alleen <PERSOON> ###], een uitgebreide beschrijving ervan valt buiten deze richtlijn Macrocefalie in combinatie met mammacarcinoom is reden voor DNA-onderzoek van het PTEN-gen Door Shiovitz [###] is onderzoek gedaan bij ### vrouwen die een klinisch genetisch spreekuur bezochten in verband met familiair mammacarcinoom terwijl niet alle vrouwen mammacarcinoom hadden Bij hen is de hoofdomvang gemeten en er was bij ## vrouwen reden voor PTEN-analyse in verband met een hoofdomvang van ) ## cm De aanwezigheid van macrocefalie was ###% sensitief voor een PTEN-mutatie en ##% specifiek De positief voorspellende waarde voor het.
| 594 | nvog |
gemeten door middel van een niet rekbaar meetlint en door vanaf het occiput naar supraorbitaal te meten Voor de groeicurve van de Nederlandse bevolking tot en met de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar verwijzen wij naar Het is bekend dat de hoofdomvang met de lengte samenhangt [Bushby ###], zodat overwogen kan worden om alleen relatieve macrocefalie als major criterium mee te wegen Echter personen met PHTS zijn regelmatig groot/macrosoom zodat de restrictie ârelatieveâ macrocefalie de herkenning niet ten goede zal komen Bovendien zijn er voor de Nederlandse situatie geen groeicurves voor volwassenen met lengte uitgezet naar hoofdomvang bij TNO beschikbaar In de praktijk wordt bij volwassenen daarom geadviseerd als definitie van macrocefalie bij vrouwen een hoofdomvang van meer dan #<DATUM> cm en bij mannen een hoofdomvang van meer dan #<DATUM> cm te De differentiaal diagnose van macrocefalie is veel uitgebreider dan alleen <PERSOON> ###], een uitgebreide beschrijving ervan valt buiten deze richtlijn Macrocefalie in combinatie met mammacarcinoom is reden voor DNA-onderzoek van het PTEN-gen Door Shiovitz [###] is onderzoek gedaan bij ### vrouwen die een klinisch genetisch spreekuur bezochten in verband met familiair mammacarcinoom terwijl niet alle vrouwen mammacarcinoom hadden Bij hen is de hoofdomvang gemeten en er was bij ## vrouwen reden voor PTEN-analyse in verband met een hoofdomvang van ) ## cm De aanwezigheid van macrocefalie was ###% sensitief voor een PTEN-mutatie en ##% specifiek De positief voorspellende waarde voor het PTEN-mutatie meer dan ##% is bij de combinatie van macrocefalie in de selecte groep van vrouwen met familiair mammacarcinoom Meewegend dat het meten van een hoofdomvang niet invasief of belastend voor een patiënt is, kan het meten van de hoofdomvang bij vrouwen met mammacarcinoom die verwezen zijn voor erfelijkheidsadvies een belangrijke bijdrage leveren aan de herkenning van PHTS Zie van de patiënten met PHTS geen macrocefalie heeft zou een gerichte anamnese en lichamelijk onderzoek gericht op andere kenmerken van PHTS bij patiënten met (familiair) mammacarcinoom wel kunnen bijdragen aan de herkenning van PHTS De meerwaarde van aandacht voor andere kenmerken van PHTS voor de herkenning Het is nog niet systematisch uitgezocht wat de positief voorspellende waarde is voor het vinden van een PTEN-mutatie bij de combinatie van macrocefalie en een ander major of minor criterium Wederom meewegend dat het meten van de hoofdomvang niet belastend is zou het laagdrempelig meten van de hoofdomvang bij het voorkomen van een minor of major criterium uit tabel # aan de herkenning van PHTS Mester [Mester ###] beschrijft dat in een groep van ### patiënten met een PTENmutatie er bij ## patiënten reden was voor DNA-onderzoek naar het Lynch syndroom of <PERSOON> ten gevolge van mutaties in de BRCAgenen Indien deze patiënten meteen herkend zouden worden als PHTS patiënten en gericht PTEN onderzoek gestart zou worden zonder eerst andere diagnostiek in te zetten dan zou in deze groep ## ### dollar zijn bespaard Het gebruik van de criteria Al-<PERSOON> JS, Prieto VG, et al Trichilemmomas show loss of PTEN in.
| 595 | nvog |
selecte groep van vrouwen met familiair mammacarcinoom Meewegend dat het meten van een hoofdomvang niet invasief of belastend voor een patiënt is, kan het meten van de hoofdomvang bij vrouwen met mammacarcinoom die verwezen zijn voor erfelijkheidsadvies een belangrijke bijdrage leveren aan de herkenning van PHTS Zie van de patiënten met PHTS geen macrocefalie heeft zou een gerichte anamnese en lichamelijk onderzoek gericht op andere kenmerken van PHTS bij patiënten met (familiair) mammacarcinoom wel kunnen bijdragen aan de herkenning van PHTS De meerwaarde van aandacht voor andere kenmerken van PHTS voor de herkenning Het is nog niet systematisch uitgezocht wat de positief voorspellende waarde is voor het vinden van een PTEN-mutatie bij de combinatie van macrocefalie en een ander major of minor criterium Wederom meewegend dat het meten van de hoofdomvang niet belastend is zou het laagdrempelig meten van de hoofdomvang bij het voorkomen van een minor of major criterium uit tabel # aan de herkenning van PHTS Mester [Mester ###] beschrijft dat in een groep van ### patiënten met een PTENmutatie er bij ## patiënten reden was voor DNA-onderzoek naar het Lynch syndroom of <PERSOON> ten gevolge van mutaties in de BRCAgenen Indien deze patiënten meteen herkend zouden worden als PHTS patiënten en gericht PTEN onderzoek gestart zou worden zonder eerst andere diagnostiek in te zetten dan zou in deze groep ## ### dollar zijn bespaard Het gebruik van de criteria Al-<PERSOON> JS, Prieto VG, et al Trichilemmomas show loss of PTEN in ### <PERSOON> JA, Bellizzi AM, Hornick JL Immunohistochemical staining of thyroidectomy specimens for PTEN can aid in the identification of patients with Cowden syndrome Neuroimaging Features in a Series of # <PERSOON> ### Aug Bushby KM Centiles for adult head circumference <PERSOON> E, et al Right atrial lipoma in patient with Cowden Cho MY, <PERSOON> HS, Eng C, et al First report of ovarian dysgerminoma in Cowden syndrome with germline PTEN mutation and PTEN-related ##q loss of tumor <PERSOON> the real Cowden syndrome please stand up revised diagnostic criteria <PERSOON> D, et al Retinal angioma in a patient with <PERSOON> RR, Eng C, et al PTEN hamartoma tumor syndrome and <PERSOON-##> CA, et al Association of multiple vertebral hemangiomas and severe paraparesis in a patient with a PTEN hamartoma tumor Kurek KC, <PERSOON-##> LB, et al PTEN hamartoma of soft tissue a distinctive de <PERSOON-##> L, et al Duodenal carcinoma in a ##-year-old man with Cowden/Bannayan syndrome <PERSOON-##> DH Proliferative retinopathy in Cowden syndrome <PERSOON-##> N, et al Papillary renal cell carcinoma is associated with.
| 551 | nvog |
### <PERSOON> JA, Bellizzi AM, Hornick JL Immunohistochemical staining of thyroidectomy specimens for PTEN can aid in the identification of patients with Cowden syndrome Neuroimaging Features in a Series of # <PERSOON> ### Aug Bushby KM Centiles for adult head circumference <PERSOON> E, et al Right atrial lipoma in patient with Cowden Cho MY, <PERSOON> HS, Eng C, et al First report of ovarian dysgerminoma in Cowden syndrome with germline PTEN mutation and PTEN-related ##q loss of tumor <PERSOON> the real Cowden syndrome please stand up revised diagnostic criteria <PERSOON> D, et al Retinal angioma in a patient with <PERSOON> RR, Eng C, et al PTEN hamartoma tumor syndrome and <PERSOON> CA, et al Association of multiple vertebral hemangiomas and severe paraparesis in a patient with a PTEN hamartoma tumor Kurek KC, <PERSOON> LB, et al PTEN hamartoma of soft tissue a distinctive de <PERSOON-##> L, et al Duodenal carcinoma in a ##-year-old man with Cowden/Bannayan syndrome <PERSOON-##> DH Proliferative retinopathy in Cowden syndrome <PERSOON-##> N, et al Papillary renal cell carcinoma is associated with Urology ### <PERSOON-##>;##(#) ### e<DATUM> <PERSOON-##> in Patients Initially Tested for Other Hereditary Cancer Syndromes Would Use of Risk Assessment Tools Oh JG, Yoon CH, <PERSOON-##> CW Case of Cowden syndrome associated with eccrine <PERSOON-##> M, et al PTEN mutations as a cause of constitutive insulin sensitivity and obesity <PERSOON-##> JA, Noss R, et al Predicting PTEN mutations an evaluation of Cowden syndrome and <PERSOON-##> syndrome clinical features <PERSOON-##> W, et al Cowden Syndrome and the PTEN Hamartoma Tumor Syndrome Systematic Review and <PERSOON-##> neoplasms as clues to hereditary tumor syndromes <PERSOON-##> SC, et al Head circumference in the clinical detection of PTEN hamartoma tumor syndrome in a clinic population at high-risk of breast cancer <PERSOON-##> P, et al Pulmonary abnormalities in Cowden's disease <PERSOON-##> WH, <PERSOON-##> HN, Burrows PE, et al <PERSOON-##> spectrum of vascular anomalies in patients with PTEN mutations implications for diagnosis and management J Med Genet <PERSOON-##> C, et al A clinical scoring system for selection of patients for PTEN mutation testing is proposed on the basis of a prospective study of ###.
| 558 | nvog |
### <PERSOON>;##(#) ### e<DATUM> <PERSOON> in Patients Initially Tested for Other Hereditary Cancer Syndromes Would Use of Risk Assessment Tools Oh JG, Yoon CH, <PERSOON> CW Case of Cowden syndrome associated with eccrine <PERSOON> M, et al PTEN mutations as a cause of constitutive insulin sensitivity and obesity <PERSOON> JA, Noss R, et al Predicting PTEN mutations an evaluation of Cowden syndrome and <PERSOON> syndrome clinical features <PERSOON> W, et al Cowden Syndrome and the PTEN Hamartoma Tumor Syndrome Systematic Review and <PERSOON> neoplasms as clues to hereditary tumor syndromes <PERSOON> SC, et al Head circumference in the clinical detection of PTEN hamartoma tumor syndrome in a clinic population at high-risk of breast cancer <PERSOON-##> P, et al Pulmonary abnormalities in Cowden's disease <PERSOON-##> WH, <PERSOON-##> HN, Burrows PE, et al <PERSOON-##> spectrum of vascular anomalies in patients with PTEN mutations implications for diagnosis and management J Med Genet <PERSOON-##> C, et al A clinical scoring system for selection of patients for PTEN mutation testing is proposed on the basis of a prospective study of ### Cowden's disease with vocal fold involvement <PERSOON-##> B, et al Arteriovenous malformations in <PERSOON-##> I, et al Characteristic brain magnetic resonance imaging pattern in patients with macrocephaly and PTEN mutations <PERSOON-##> disorders associated with macrocephaly Er wordt geadviseerd aan pathologen om alert te zijn op het mogelijk aanwezig zijn van PHTS en dit te vermelden in het pathologische verslag indien de volgende Multipele mucocutane lesies zoals multipele trichillemomen, acrale keratosen, Combinatie van verschillende major en minor criteria die pathologisch kunnen worden gediagnosticeerd (zie tabel # voor een overzicht van alle major en minor criteria) # De werkgroep is van mening dat voor het herkennen van PHTS bij kinderen macrocefalie een grote rol speelt en dit door de patholoog niet kan worden vastgesteld De patholoog kan alleen PHTS overwegen indien meerdere van Verschijnselen van de huid; lipomen, trichilemmomen van de huid, orale Benigne structurele schildklierafwijkingen (o a adenomen, multinodulair struma) Bij criteria met # wordt geadviseerd om het volgende in het verslag te vermelden âBij dit verschijnsel is de kans op het PTEN Hamartoom Tumor syndroom verhoogd en adviseren wij u verwijzing naar een klinisch genetisch spreekuur te overwegen (zie Bij criteria met ⦠wordt geadviseerd om het volgende in het verslag te vermelden âDit verschijnsel kan voorkomen bij PHTS Zijn er klinisch meer aanwijzingen voor dit syndroom, zoals macrocefalie (zie richtlijn PHTS [hyperlink])? Bij meer verschijnselen.
| 555 | nvog |
with vocal fold involvement <PERSOON> B, et al Arteriovenous malformations in <PERSOON> I, et al Characteristic brain magnetic resonance imaging pattern in patients with macrocephaly and PTEN mutations <PERSOON> disorders associated with macrocephaly Er wordt geadviseerd aan pathologen om alert te zijn op het mogelijk aanwezig zijn van PHTS en dit te vermelden in het pathologische verslag indien de volgende Multipele mucocutane lesies zoals multipele trichillemomen, acrale keratosen, Combinatie van verschillende major en minor criteria die pathologisch kunnen worden gediagnosticeerd (zie tabel # voor een overzicht van alle major en minor criteria) # De werkgroep is van mening dat voor het herkennen van PHTS bij kinderen macrocefalie een grote rol speelt en dit door de patholoog niet kan worden vastgesteld De patholoog kan alleen PHTS overwegen indien meerdere van Verschijnselen van de huid; lipomen, trichilemmomen van de huid, orale Benigne structurele schildklierafwijkingen (o a adenomen, multinodulair struma) Bij criteria met # wordt geadviseerd om het volgende in het verslag te vermelden âBij dit verschijnsel is de kans op het PTEN Hamartoom Tumor syndroom verhoogd en adviseren wij u verwijzing naar een klinisch genetisch spreekuur te overwegen (zie Bij criteria met ⦠wordt geadviseerd om het volgende in het verslag te vermelden âDit verschijnsel kan voorkomen bij PHTS Zijn er klinisch meer aanwijzingen voor dit syndroom, zoals macrocefalie (zie richtlijn PHTS [hyperlink])? Bij meer verschijnselen â Voor een uitgebreide beschrijving van de literatuur over het voorkomen van benigne neoplasieën bij PHTS wordt verwezen naar de module Risico op benigne neoplasieën en over het voorkomen van maligniteiten bij PHTS wordt verwezen naar Voor een uitgebreide beschrijving van de literatuur over de diagnostische criteria van PHTS en de criteria voor erfelijkheidsonderzoek wordt verwezen naar de module Er zijn geen aanwijzingen dat de rol van de patholoog in de diagnostiek en behandeling van benigne en maligne lesies anders dient te zijn bij patiënten met PHTS dan bij patiënten zonder PHTS (behalve ten aanzien van de herkenning van De werkgroep is van mening dat de patholoog een rol kan spelen bij de herkenning De werkgroep is van mening dat het wenselijk is dat de patholoog in het pathologieverslag vermeldt dat er mogelijk sprake kan zijn van PHTS bij specifieke benigne pathologische diagnosen, het voorkomen van specifieke gediagnosticeerde maligniteiten op jonge leeftijd of een specifieke combinatie van meerdere benigne Aangezien voor het herkennen van PHTS bij kinderen macrocefalie een grote rol speelt en dit door de patholoog niet kan worden vastgesteld, kan de patholoog alleen PHTS overwegen indien meerdere van onderstaande diagnosen zijn gesteld Veel van de criteria voor het stellen van de diagnose PHTS zijn gebaseerd op klinische verschijnselen Slechts een deel van de criteria wordt bepaald door pathologisch onderzoek van verwijderd weefsel of cellen Desalniettemin kan de patholoog een belangrijke rol spelen bij het herkennen van PHTS Door het unieke worden alle pathologische diagnosen sinds ### geregistreerd.
| 537 | nvog |
â Voor een uitgebreide beschrijving van de literatuur over het voorkomen van benigne neoplasieën bij PHTS wordt verwezen naar de module Risico op benigne neoplasieën en over het voorkomen van maligniteiten bij PHTS wordt verwezen naar Voor een uitgebreide beschrijving van de literatuur over de diagnostische criteria van PHTS en de criteria voor erfelijkheidsonderzoek wordt verwezen naar de module Er zijn geen aanwijzingen dat de rol van de patholoog in de diagnostiek en behandeling van benigne en maligne lesies anders dient te zijn bij patiënten met PHTS dan bij patiënten zonder PHTS (behalve ten aanzien van de herkenning van De werkgroep is van mening dat de patholoog een rol kan spelen bij de herkenning De werkgroep is van mening dat het wenselijk is dat de patholoog in het pathologieverslag vermeldt dat er mogelijk sprake kan zijn van PHTS bij specifieke benigne pathologische diagnosen, het voorkomen van specifieke gediagnosticeerde maligniteiten op jonge leeftijd of een specifieke combinatie van meerdere benigne Aangezien voor het herkennen van PHTS bij kinderen macrocefalie een grote rol speelt en dit door de patholoog niet kan worden vastgesteld, kan de patholoog alleen PHTS overwegen indien meerdere van onderstaande diagnosen zijn gesteld Veel van de criteria voor het stellen van de diagnose PHTS zijn gebaseerd op klinische verschijnselen Slechts een deel van de criteria wordt bepaald door pathologisch onderzoek van verwijderd weefsel of cellen Desalniettemin kan de patholoog een belangrijke rol spelen bij het herkennen van PHTS Door het unieke worden alle pathologische diagnosen sinds ### geregistreerd patholoog bij elke patiënt een overzicht van de bij deze patiënt gediagnosticeerde benigne en maligne lesies Daarom kan de patholoog combinaties van bepaalde diagnosen vaststellen en wordt het mogelijk om erfelijke aandoeningen, zoals het Voor de specifieke taken van de patholoog bij de diverse, met name maligne, In de module Herkenning en diagnostiek is al een opmerking gemaakt over de De werkgroep is van mening dat PTEN IHC geen routinekleuring is in de dagelijkse Er wordt geadviseerd de patiënt te informeren dat er nog geen betrouwbare getallen beschikbaar zijn over de exacte risicoâs op kanker bij patiënten met PHTS, aangezien de cumulatieve lifetime risk getallen die uit de cohort studies komen het de literatuur dienen, indien de patiënt om getallen vraagt, daarom met voorzichtigheid en alleen met duidelijke uitleg over mogelijke overschatting met de patiënt besproken Er wordt geadviseerd om de counseling over risicoâs op kanker niet aan te passen op basis van het genotype De studies naar genotype-fenotype correlaties zijn niet Het is van belang om te weten wat de risicoâs op kanker zijn bij PHTS om adequate surveillance of preventieve operaties te kunnen adviseren De literatuur bestond tot <LEEFTIJD> jaar terug vooral uit case reports en expert opinies De laatste jaren zijn er meerdere grote cohortonderzoeken gepubliceerd Een probleem hierbij is de selectiebias Het betreft veelal retrospectieve beschrijvingen van patiëntcohorten waarbij de diagnose PHTS gesteld is op basis van de klinische verschijnselen Het is hierbij minder waarschijnlijk dat de patiënten die de aandoening PHTS wel hebben,.
| 546 | nvog |
patiënt een overzicht van de bij deze patiënt gediagnosticeerde benigne en maligne lesies Daarom kan de patholoog combinaties van bepaalde diagnosen vaststellen en wordt het mogelijk om erfelijke aandoeningen, zoals het Voor de specifieke taken van de patholoog bij de diverse, met name maligne, In de module Herkenning en diagnostiek is al een opmerking gemaakt over de De werkgroep is van mening dat PTEN IHC geen routinekleuring is in de dagelijkse Er wordt geadviseerd de patiënt te informeren dat er nog geen betrouwbare getallen beschikbaar zijn over de exacte risicoâs op kanker bij patiënten met PHTS, aangezien de cumulatieve lifetime risk getallen die uit de cohort studies komen het de literatuur dienen, indien de patiënt om getallen vraagt, daarom met voorzichtigheid en alleen met duidelijke uitleg over mogelijke overschatting met de patiënt besproken Er wordt geadviseerd om de counseling over risicoâs op kanker niet aan te passen op basis van het genotype De studies naar genotype-fenotype correlaties zijn niet Het is van belang om te weten wat de risicoâs op kanker zijn bij PHTS om adequate surveillance of preventieve operaties te kunnen adviseren De literatuur bestond tot <LEEFTIJD> jaar terug vooral uit case reports en expert opinies De laatste jaren zijn er meerdere grote cohortonderzoeken gepubliceerd Een probleem hierbij is de selectiebias Het betreft veelal retrospectieve beschrijvingen van patiëntcohorten waarbij de diagnose PHTS gesteld is op basis van de klinische verschijnselen Het is hierbij minder waarschijnlijk dat de patiënten die de aandoening PHTS wel hebben, patiëntencohort omdat ze niet als patiënt herkend worden Dit kan overschatting van het voorkomen van verschijnselen veroorzaken Exclusie van de indexpatiënten (de probandus) in de families, en daarmee vaak de persoon met de meeste verschijnselen van PHTS niet meetellen bij risicoberekeningen kan een oplossing zijn Het is mogelijk dat de berekeningen minder betrouwbaar worden door de kleine aantallen, omdat deze patiënten vaak het grootste deel van het cohort vormen Om te weten of het risico op een bepaald soort kanker verhoogd is bij personen met PHTS zijn de cumulatieve risicoâs in de Nederlandse populatie op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd, weergegeven over de periode ###-### De cijfers komen van de website (WEBLINK) De algemene kans in <LOCATIE> op de diagnose mammacarcinoom is ##% voor de vrouw, op schildkliercarcinoom # #% voor de colorectaalcarcinoom <DATUM> voor de vrouw en <DATUM> voor de man, op melanoom #% voor de vrouw en <DATUM> voor de man, op niercelcarcinoom # #% voor de vrouw en De meeste studies gebruiken een SIR; Standardized Incidence Ratio De SIR wordt gebruikt om te bepalen of het voorkomen van kanker in een relatief kleine populatie hoog of laag is Hierbij wordt de frequentie van vóórkomen van kanker in de studiepopulatie gedeeld door de âverwachteâ frequentie van kanker in een grotere Veel review artikelen [Eng ###, Nusbaum ###, Calva ###, Pilarski ### en Manfredi ###] hanteerden de risicoâs die gevonden zijn in studies van vóór de mogelijkheid van mutatieanalyse van het PTEN-gen, namelijk de studies van.
| 606 | nvog |
als patiënt herkend worden Dit kan overschatting van het voorkomen van verschijnselen veroorzaken Exclusie van de indexpatiënten (de probandus) in de families, en daarmee vaak de persoon met de meeste verschijnselen van PHTS niet meetellen bij risicoberekeningen kan een oplossing zijn Het is mogelijk dat de berekeningen minder betrouwbaar worden door de kleine aantallen, omdat deze patiënten vaak het grootste deel van het cohort vormen Om te weten of het risico op een bepaald soort kanker verhoogd is bij personen met PHTS zijn de cumulatieve risicoâs in de Nederlandse populatie op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd, weergegeven over de periode ###-### De cijfers komen van de website (WEBLINK) De algemene kans in <LOCATIE> op de diagnose mammacarcinoom is ##% voor de vrouw, op schildkliercarcinoom # #% voor de colorectaalcarcinoom <DATUM> voor de vrouw en <DATUM> voor de man, op melanoom #% voor de vrouw en <DATUM> voor de man, op niercelcarcinoom # #% voor de vrouw en De meeste studies gebruiken een SIR; Standardized Incidence Ratio De SIR wordt gebruikt om te bepalen of het voorkomen van kanker in een relatief kleine populatie hoog of laag is Hierbij wordt de frequentie van vóórkomen van kanker in de studiepopulatie gedeeld door de âverwachteâ frequentie van kanker in een grotere Veel review artikelen [Eng ###, Nusbaum ###, Calva ###, Pilarski ### en Manfredi ###] hanteerden de risicoâs die gevonden zijn in studies van vóór de mogelijkheid van mutatieanalyse van het PTEN-gen, namelijk de studies van ###] heeft in een review ### patiënten beschreven waarvan ##% eerder in de literatuur was gerapporteerd De bevindingen van deze studies zijn per orgaan weergegeven in de tabellen <DATUM> van deze module Per tumorsoort zijn tabellen opgesteld die de risicoâs weergeven Indien er publicaties over het vóórkomen van een specifieke tumorsoort bij PHTS bestaan, dan zijn de resultaten opgenomen in de Hieronder volgt een beschrijving van de recente studies naar kankerrisicoâs in relatief grote cohorten door <PERSOON> [###] en <PERSOON> [###] In ### werd een studie beschreven door <PERSOON> [###], waarin ### personen geïncludeerd werden die voldeden aan de relaxed international Cowden consortium criteria Met het gebruik van de relaxed international Cowden consortium criteria verkleinden ze de selectiebias, omdat ook minder aangedane fenotypes werden meegenomen De patiënten waren afkomstig uit perifere en academische ziekenhuizen Alle personen werden onderzocht op PTEN mutaties Bij ### probands werd een mutatie gevonden, vervolgens werden er nog ## mutatiedragers onder de familieleden van deze probands geïdentificeerd Op basis van deze groep van ### mutatiedragers werd het cumulatieve lifetime risico op maligniteiten met behulp van een <PERSOON> analyse uitgerekend en werden de standardized incidence rates Bubien [###] deed een retrospectief cohort onderzoek In een groep van ### patiënten ingestuurd voor PTEN-analyse kwamen ## mutatiedragers voor Ook familieleden werden onderzocht, dit voegde nog ## mutatiedragers aan het cohort toe Ook zij verrichtten een <PERSOON> analyse en berekenden de cumulatieve risicoâs, maar dan tot <LEEFTIJD> jaar, voor schildklier- en mammacarcinoom, te weten ##%.
| 672 | nvog |
### patiënten beschreven waarvan ##% eerder in de literatuur was gerapporteerd De bevindingen van deze studies zijn per orgaan weergegeven in de tabellen <DATUM> van deze module Per tumorsoort zijn tabellen opgesteld die de risicoâs weergeven Indien er publicaties over het vóórkomen van een specifieke tumorsoort bij PHTS bestaan, dan zijn de resultaten opgenomen in de Hieronder volgt een beschrijving van de recente studies naar kankerrisicoâs in relatief grote cohorten door <PERSOON> [###] en <PERSOON> [###] In ### werd een studie beschreven door <PERSOON> [###], waarin ### personen geïncludeerd werden die voldeden aan de relaxed international Cowden consortium criteria Met het gebruik van de relaxed international Cowden consortium criteria verkleinden ze de selectiebias, omdat ook minder aangedane fenotypes werden meegenomen De patiënten waren afkomstig uit perifere en academische ziekenhuizen Alle personen werden onderzocht op PTEN mutaties Bij ### probands werd een mutatie gevonden, vervolgens werden er nog ## mutatiedragers onder de familieleden van deze probands geïdentificeerd Op basis van deze groep van ### mutatiedragers werd het cumulatieve lifetime risico op maligniteiten met behulp van een <PERSOON> analyse uitgerekend en werden de standardized incidence rates Bubien [###] deed een retrospectief cohort onderzoek In een groep van ### patiënten ingestuurd voor PTEN-analyse kwamen ## mutatiedragers voor Ook familieleden werden onderzocht, dit voegde nog ## mutatiedragers aan het cohort toe Ook zij verrichtten een <PERSOON> analyse en berekenden de cumulatieve risicoâs, maar dan tot <LEEFTIJD> jaar, voor schildklier- en mammacarcinoom, te weten ##% voor mannen ##<DATUM> (##% BI #<DATUM> ###) en voor vrouwen #<DATUM> (##% BI <DATUM> #) De hoge SIR voor mannen valt te verklaren doordat mannen in de algemene populatie minder vaak een schildkliercarcinoom krijgen dan vrouwen, terwijl deze verhouding binnen de PHTS populatie gelijk is De klein om het cumulatieve risico met <PERSOON> uit te rekenen Het totale risico op kanker is voor vrouwen twee keer zo groot (p (# ##) een SIR van <DATUM> voor vrouwen met PHTS vergeleken met <DATUM> bij mannen met PHTS Een ander retrospectief cohortonderzoek includeerde patiënten met een PTENmutatie afkomstig van genetische centra in West-Europa, Australië en de <PERSOON> ###] Het totale cohort bestond uit ### mutatiedragers De cumulatieve risicoâs werden net als bij Bubien en <PERSOON> met een <PERSOON> analyse Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op mammacarcinoom bij PHTS *Doel van de studie was niet het bepalen van de kankerrisicoâs, maar het bepalen van de voorspellende Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op schildkliercarcinoom bij PHTS **Hoge SIR bij mannen is te verklaren doordat mannen in de algemene populatie minder vaak schildkliercarcinoom hebben dan vrouwen en binnen de PHTS populatie dit gelijk verdeeld is Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op endometriumcarcinoom bij Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op niercelcarcinoom bij PHTS Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op colorectaal carcinoom bij Tabel #.
| 658 | nvog |
mannen ##<DATUM> (##% BI #<DATUM> ###) en voor vrouwen #<DATUM> (##% BI <DATUM> #) De hoge SIR voor mannen valt te verklaren doordat mannen in de algemene populatie minder vaak een schildkliercarcinoom krijgen dan vrouwen, terwijl deze verhouding binnen de PHTS populatie gelijk is De klein om het cumulatieve risico met <PERSOON> uit te rekenen Het totale risico op kanker is voor vrouwen twee keer zo groot (p (# ##) een SIR van <DATUM> voor vrouwen met PHTS vergeleken met <DATUM> bij mannen met PHTS Een ander retrospectief cohortonderzoek includeerde patiënten met een PTENmutatie afkomstig van genetische centra in West-Europa, Australië en de <PERSOON> ###] Het totale cohort bestond uit ### mutatiedragers De cumulatieve risicoâs werden net als bij Bubien en <PERSOON> met een <PERSOON> analyse Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op mammacarcinoom bij PHTS *Doel van de studie was niet het bepalen van de kankerrisicoâs, maar het bepalen van de voorspellende Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op schildkliercarcinoom bij PHTS **Hoge SIR bij mannen is te verklaren doordat mannen in de algemene populatie minder vaak schildkliercarcinoom hebben dan vrouwen en binnen de PHTS populatie dit gelijk verdeeld is Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op endometriumcarcinoom bij Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op niercelcarcinoom bij PHTS Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op colorectaal carcinoom bij Tabel # In de studie van <PERSOON> [###] zijn er ## personen met een PTEN-mutatie beneden de <LEEFTIJD> jaar Zij beschrijven een verhoogd risico op schildkliercarcinoom op de kinderleeftijd met een cumulatief risico van een paar procent op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd (afgelezen in figuur #B van het artikel) Ook kwam bij # patiënt een melanoom voor op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd In de studie van Bubien zijn ## personen met een PTEN-mutatie beschreven beneden de <LEEFTIJD> jaar waarbij het cumulatieve risico op Het cumulatieve risico op een kwaadaardige aandoening op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd was #% (##% BI #-##) met het voorkomen van melanoom op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd bij # patiënt <PERSOON> beschrijft ## patiënten jonger dan <LEEFTIJD> jaar, waarbij in figuur # van het artikel kan worden afgelezen dat het risico op kanker op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd een paar De verhoogde kans op schildkliercarcinoom wordt ook beschreven door Ngeow bij # patiënten en door <PERSOON> bij # patiënten beneden <LEEFTIJD> jaar, weergegeven in tabel # [<PERSOON> case reports beschrijven ook andere typen kanker bij PHTS Baker beschrijft een meisje van <LEEFTIJD> jaar met PHTS en endometriumcarcinoom en Cho een meisje van <LEEFTIJD> jaar met PHTS en een dysgerminoom van het ovarium [Baker ###, Cho ###] Een <LEEFTIJD>-jarige jongen met Er zijn diverse studies gedaan naar genotype-fenotype correlaties Dat wil zeggen dat er gekeken is of de klinische verschijnselen van PHTS geassocieerd zijn met een bepaald type van mutatie of mutaties in een bepaald deel van het gen Mocht dit het.
| 658 | nvog |
studie van <PERSOON> [###] zijn er ## personen met een PTEN-mutatie beneden de <LEEFTIJD> jaar Zij beschrijven een verhoogd risico op schildkliercarcinoom op de kinderleeftijd met een cumulatief risico van een paar procent op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd (afgelezen in figuur #B van het artikel) Ook kwam bij # patiënt een melanoom voor op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd In de studie van Bubien zijn ## personen met een PTEN-mutatie beschreven beneden de <LEEFTIJD> jaar waarbij het cumulatieve risico op Het cumulatieve risico op een kwaadaardige aandoening op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd was #% (##% BI #-##) met het voorkomen van melanoom op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd bij # patiënt <PERSOON> beschrijft ## patiënten jonger dan <LEEFTIJD> jaar, waarbij in figuur # van het artikel kan worden afgelezen dat het risico op kanker op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd een paar De verhoogde kans op schildkliercarcinoom wordt ook beschreven door Ngeow bij # patiënten en door <PERSOON> bij # patiënten beneden <LEEFTIJD> jaar, weergegeven in tabel # [<PERSOON> case reports beschrijven ook andere typen kanker bij PHTS Baker beschrijft een meisje van <LEEFTIJD> jaar met PHTS en endometriumcarcinoom en Cho een meisje van <LEEFTIJD> jaar met PHTS en een dysgerminoom van het ovarium [Baker ###, Cho ###] Een <LEEFTIJD>-jarige jongen met Er zijn diverse studies gedaan naar genotype-fenotype correlaties Dat wil zeggen dat er gekeken is of de klinische verschijnselen van PHTS geassocieerd zijn met een bepaald type van mutatie of mutaties in een bepaald deel van het gen Mocht dit het specifieke mutaties Een studie uit ### had al aangetoond dat er geen genotypefenotype correlatie bestaat bij <PERSOON> ###] en dit komt overeen met de grote intrafamiliaire variabiliteit van PHTS <PERSOON> vond een correlatie tussen een promoter Bubien [###], mogelijk door de kleine aantallen en omdat promoter mutaties niet door iedereen bepaald worden vanwege discutabele pathogeniciteit <PERSOON> vindt een positieve correlatie tussen non-missense mutaties en schildkliercarcinoom wisselend en geven geen aanleiding om het beleid aan te passen op basis van het Er zijn aanwijzingen dat vrouwen met PHTS een sterk verhoogd risico op Er zijn aanwijzingen dat het risico op schildkliercarcinoom verhoogd is bij patiënten met PHTS vergeleken met de algemene populatie Hierbij hebben vrouwen met PHTS een hoger extra risico op schildkliercarcinoom dan mannen met PHTS Er zijn aanwijzingen dat het risico op schildkliercarcinoom bij patiënten met PHTS Er zijn aanwijzingen dat het risico op endometriumcarcinoom verhoogd is bij patiënten met PHTS ten opzichte van de algemene populatie Er zijn aanwijzingen dat het risico op niercelcarcinoom verhoogd is bij patiënten met PHTS ten opzichte van de algemene populatie, waarbij het risico bij vrouwen hoger is Er zijn aanwijzingen dat het risico op coloncarcinoom verhoogd is bij patiënten met Er zijn aanwijzingen dat het risico op melanoom verhoogd is bij patiënten met PHTS ten opzichte van de algemene populatie, al zijn de data uit de grotere studies niet De werkgroep is van mening dat er geen genotype-fenotype correlatie is bij patiënten [<PERSOON> ###].
| 624 | nvog |
Een studie uit ### had al aangetoond dat er geen genotypefenotype correlatie bestaat bij <PERSOON> ###] en dit komt overeen met de grote intrafamiliaire variabiliteit van PHTS <PERSOON> vond een correlatie tussen een promoter Bubien [###], mogelijk door de kleine aantallen en omdat promoter mutaties niet door iedereen bepaald worden vanwege discutabele pathogeniciteit <PERSOON> vindt een positieve correlatie tussen non-missense mutaties en schildkliercarcinoom wisselend en geven geen aanleiding om het beleid aan te passen op basis van het Er zijn aanwijzingen dat vrouwen met PHTS een sterk verhoogd risico op Er zijn aanwijzingen dat het risico op schildkliercarcinoom verhoogd is bij patiënten met PHTS vergeleken met de algemene populatie Hierbij hebben vrouwen met PHTS een hoger extra risico op schildkliercarcinoom dan mannen met PHTS Er zijn aanwijzingen dat het risico op schildkliercarcinoom bij patiënten met PHTS Er zijn aanwijzingen dat het risico op endometriumcarcinoom verhoogd is bij patiënten met PHTS ten opzichte van de algemene populatie Er zijn aanwijzingen dat het risico op niercelcarcinoom verhoogd is bij patiënten met PHTS ten opzichte van de algemene populatie, waarbij het risico bij vrouwen hoger is Er zijn aanwijzingen dat het risico op coloncarcinoom verhoogd is bij patiënten met Er zijn aanwijzingen dat het risico op melanoom verhoogd is bij patiënten met PHTS ten opzichte van de algemene populatie, al zijn de data uit de grotere studies niet De werkgroep is van mening dat er geen genotype-fenotype correlatie is bij patiënten [<PERSOON> ###] zijn namelijk geselecteerd op hun fenotype Exclusie van de indexpatiënten maakt de studies te klein om betrouwbare resultaten te geven Het is mogelijk dat het grootste deel van de patiënten waarbij PHTS in de toekomst wordt gediagnosticeerd ook een geselecteerde groep van patiënten is die herkend wordt op basis van hun fenotype Op deze patiënten kunnen de risicoâs, berekend in de studies van <PERSOON> en <PERSOON> van toepassing zijn [<PERSOON> ###] In hoeverre PHTS steeds vaker âonverwachtâ gediagnosticeerd gaat worden bij nieuwe technieken van DNA-onderzoek waarbij het hele genoom of exoom (Next Generation Sequencing) onderzocht wordt zal in de toekomst moeten blijken Het is van groot belang om deze patiënten, samen met de kinderen waarbij op jonge leeftijd PHTS is vastgesteld, prospectief te vervolgen op het risico op kanker Op de patiëntendag van <DATUM> zijn de aanwezigen gevraagd of zij wel of niet in maat en getal geïnformeerd willen worden over de (overschatte) risicoâs op kanker bij PHTS uit de geselecteerde cohortstudies Hierbij gaf circa ##% aan dat zij er de voorkeur aan gaven de getallen niet te weten zolang ze onzeker zijn Baker WD, Soisson AP, Dodson MK Endometrial cancer in a ##-year-old girl with Cowden syndrome A case report <PERSOON> V, et al <PERSOON> JR Hamartomatous polyposis syndromes Surg Clin North Am ## #.
| 567 | nvog |
hun fenotype Exclusie van de indexpatiënten maakt de studies te klein om betrouwbare resultaten te geven Het is mogelijk dat het grootste deel van de patiënten waarbij PHTS in de toekomst wordt gediagnosticeerd ook een geselecteerde groep van patiënten is die herkend wordt op basis van hun fenotype Op deze patiënten kunnen de risicoâs, berekend in de studies van <PERSOON> en <PERSOON> van toepassing zijn [<PERSOON> ###] In hoeverre PHTS steeds vaker âonverwachtâ gediagnosticeerd gaat worden bij nieuwe technieken van DNA-onderzoek waarbij het hele genoom of exoom (Next Generation Sequencing) onderzocht wordt zal in de toekomst moeten blijken Het is van groot belang om deze patiënten, samen met de kinderen waarbij op jonge leeftijd PHTS is vastgesteld, prospectief te vervolgen op het risico op kanker Op de patiëntendag van <DATUM> zijn de aanwezigen gevraagd of zij wel of niet in maat en getal geïnformeerd willen worden over de (overschatte) risicoâs op kanker bij PHTS uit de geselecteerde cohortstudies Hierbij gaf circa ##% aan dat zij er de voorkeur aan gaven de getallen niet te weten zolang ze onzeker zijn Baker WD, Soisson AP, Dodson MK Endometrial cancer in a ##-year-old girl with Cowden syndrome A case report <PERSOON> V, et al <PERSOON> JR Hamartomatous polyposis syndromes Surg Clin North Am #<DATUM> Testicular mixed germ cell tumor in an adolescent with cowden disease <PERSOON>, polyps, or cancer? Let PTEN predict your future Am J Med <PERSOON> T, et al Cowden's disease diagnosed through mucocutaneous lesions and gastrointestinal polyposis with recurrent hematochezia, disease risks as children reach adulthood <PERSOON> FM, et al Cowden's disease with extensive <PERSOON> IB, et al Novel PTEN mutations in patients with Cowden disease absence of clear genotype-phenotype correlations <PERSOON-##> LA, et al Incidence and clinical characteristics of thyroid cancer in prospective series of individuals with Cowden and Cowden-like syndrome characterized by germline PTEN, SDH, or KLLN alterations <PERSOON-##> in patients with PTEN mutations? Colorectal Dis ### <PERSOON-##>;##(#) e##<DATUM> doi <PERSOON> MH, Kets CM, Murphy-<PERSOON-##> M, et al Cancer risk and genotypephenotype correlations in PTEN hamartoma tumor syndrome <PERSOON-##> to breast cancer hereditary <PERSOON-##> syndrome a critical review of the clinical literature <PERSOON-##> disease are common in Cowden syndrome patients Hered Cancer Clin Pract <DATUM> <PERSOON-##> OS, Steck WD Cowden's disease (multiple hamartoma and neoplasia syndrome) A case report and review of the English literature.
| 564 | nvog |
Testicular mixed germ cell tumor in an adolescent with cowden disease <PERSOON>, polyps, or cancer? Let PTEN predict your future Am J Med <PERSOON> T, et al Cowden's disease diagnosed through mucocutaneous lesions and gastrointestinal polyposis with recurrent hematochezia, disease risks as children reach adulthood <PERSOON> FM, et al Cowden's disease with extensive <PERSOON> IB, et al Novel PTEN mutations in patients with Cowden disease absence of clear genotype-phenotype correlations <PERSOON> LA, et al Incidence and clinical characteristics of thyroid cancer in prospective series of individuals with Cowden and Cowden-like syndrome characterized by germline PTEN, SDH, or KLLN alterations <PERSOON> in patients with PTEN mutations? Colorectal Dis ### <PERSOON>;##(#) e##<DATUM> doi <PERSOON> MH, Kets CM, Murphy-<PERSOON> M, et al Cancer risk and genotypephenotype correlations in PTEN hamartoma tumor syndrome <PERSOON-##> to breast cancer hereditary <PERSOON-##> syndrome a critical review of the clinical literature <PERSOON-##> disease are common in Cowden syndrome patients Hered Cancer Clin Pract <DATUM> <PERSOON-##> OS, Steck WD Cowden's disease (multiple hamartoma and neoplasia syndrome) A case report and review of the English literature <PERSOON-##> S, et al Thyroid nodules and cancer in children with PTEN hamartoma tumor syndrome <PERSOON> ### <PERSOON-##>;##(#) #<DATUM> doi <DATUM> jc ###-### <PERSOON-##> JPW, Arwert F, et al <PERSOON-##> Cowden syndrome a clinical and <PERSOON-##>, MH, Mester JL, Ngeow J, et al Lifetime cancer risks in individuals with germline <PERSOON-##> benigne neoplasieën bij patiënten met PHTS vaker voor dan bij de algemene Er wordt geadviseerd om de patiënt met PHTS te informeren dat er een verhoogde PHTS kenmerkt zich door het optreden van een scala aan benigne afwijkingen, gepubliceerd over de klinische symptomatologie van benigne afwijkingen, maar er zijn geen nauwkeurige schattingen over het voorkomen ervan Om de prevalentie van benigne afwijkingen en neoplasieën zo systematisch mogelijk te onderzoeken, werd gezocht in de literatuurgegevens naar het voorkomen van benigne afwijkingen bij PHTS in vergelijking met het voorkomen ervan in de algemene populatie Pilarski benadrukt dat de meeste data afkomstig zijn van case reports, compilaties van case reports en beschrijvende series, vaak van vóór de algemene acceptatie van de Consortium criteria en vaak vanuit tertiaire verwijscentra [Pilarski ###] In het verleden werd de diagnose meestal gesteld op basis van alleen de dermatologische afwijkingen Tegenwoordig speelt de persoonlijke en familieanamnese met betrekking tot het voorkomen van kanker een belangrijke rol en kan de PTEN-mutatie worden.
| 574 | nvog |
<PERSOON> S, et al Thyroid nodules and cancer in children with PTEN hamartoma tumor syndrome <PERSOON> ### <PERSOON>;##(#) #<DATUM> doi <DATUM> jc ###-### <PERSOON> JPW, Arwert F, et al <PERSOON> Cowden syndrome a clinical and <PERSOON>, MH, Mester JL, Ngeow J, et al Lifetime cancer risks in individuals with germline <PERSOON> benigne neoplasieën bij patiënten met PHTS vaker voor dan bij de algemene Er wordt geadviseerd om de patiënt met PHTS te informeren dat er een verhoogde PHTS kenmerkt zich door het optreden van een scala aan benigne afwijkingen, gepubliceerd over de klinische symptomatologie van benigne afwijkingen, maar er zijn geen nauwkeurige schattingen over het voorkomen ervan Om de prevalentie van benigne afwijkingen en neoplasieën zo systematisch mogelijk te onderzoeken, werd gezocht in de literatuurgegevens naar het voorkomen van benigne afwijkingen bij PHTS in vergelijking met het voorkomen ervan in de algemene populatie Pilarski benadrukt dat de meeste data afkomstig zijn van case reports, compilaties van case reports en beschrijvende series, vaak van vóór de algemene acceptatie van de Consortium criteria en vaak vanuit tertiaire verwijscentra [Pilarski ###] In het verleden werd de diagnose meestal gesteld op basis van alleen de dermatologische afwijkingen Tegenwoordig speelt de persoonlijke en familieanamnese met betrekking tot het voorkomen van kanker een belangrijke rol en kan de PTEN-mutatie worden pathognomonische mucocutane lesie, ten minste # major criterium met of zonder minor criteria of ten minste # minor criteria) en ### patiënten met ⥠# GE-poliepen, waarvan # of meer hyperplastisch of hamartomateus, die allen een PTENmutatieonderzoek ondergingen waren respectievelijk ###/### en <DATUM> PTENmutatiedrager [Heald ###] In ### publiceerde Pilarski een studie bij ### PTEN-mutatiedragers, afkomstig uit een groep van ### patiënten, verwezen vanuit diverse klinieken op grond van aanzien van benigne neoplasieën van Heald en Pilarski en die betrekking hebben op deze module zijn samengevat in tabel # [Heald ###, Pilarski ###] Tabel # Percentage van geobserveerde benigne neoplasieën bij PTENgenmutatiedragers van Heald (###) en Pilarski (###) Er zijn aanwijzingen dat benigne neoplasieën van huid, mamma, schildklier en het gastro-intestinale stelsel bij patiënten met PHTS frequenter voorkomen dan in de Omdat er bij PHTS een verhoogde kans op kanker bestaat kan er bij het bemerken van benigne zwellingen bij de patiënt ongerustheid ontstaan Het is daarom van belang dat zij op de hoogte zijn dat benigne neoplasieën vaak onderdeel zijn van Wat is het risico op benigne mamma-afwijkingen bij patiënten met PHTS en waar Er wordt geadviseerd de patiënt met PHTS te informeren dat er een verhoogde kans bestaat op benigne mamma-afwijkingen, onder andere bestaand uit multipele De werkgroep is van mening dat bij patienten met PHTS met symptomen die duiden op benigne mamma-afwijkingen diagnostiek verricht dient te worden conform de De werkgroep is van mening dat bij de diagnose benigne mamma-afwijking de behandeling van de patiënt met PHTS niet anders is dan bij de algemene populatie.
| 627 | nvog |
criterium met of zonder minor criteria of ten minste # minor criteria) en ### patiënten met ⥠# GE-poliepen, waarvan # of meer hyperplastisch of hamartomateus, die allen een PTENmutatieonderzoek ondergingen waren respectievelijk ###/### en <DATUM> PTENmutatiedrager [Heald ###] In ### publiceerde Pilarski een studie bij ### PTEN-mutatiedragers, afkomstig uit een groep van ### patiënten, verwezen vanuit diverse klinieken op grond van aanzien van benigne neoplasieën van Heald en Pilarski en die betrekking hebben op deze module zijn samengevat in tabel # [Heald ###, Pilarski ###] Tabel # Percentage van geobserveerde benigne neoplasieën bij PTENgenmutatiedragers van Heald (###) en Pilarski (###) Er zijn aanwijzingen dat benigne neoplasieën van huid, mamma, schildklier en het gastro-intestinale stelsel bij patiënten met PHTS frequenter voorkomen dan in de Omdat er bij PHTS een verhoogde kans op kanker bestaat kan er bij het bemerken van benigne zwellingen bij de patiënt ongerustheid ontstaan Het is daarom van belang dat zij op de hoogte zijn dat benigne neoplasieën vaak onderdeel zijn van Wat is het risico op benigne mamma-afwijkingen bij patiënten met PHTS en waar Er wordt geadviseerd de patiënt met PHTS te informeren dat er een verhoogde kans bestaat op benigne mamma-afwijkingen, onder andere bestaand uit multipele De werkgroep is van mening dat bij patienten met PHTS met symptomen die duiden op benigne mamma-afwijkingen diagnostiek verricht dient te worden conform de De werkgroep is van mening dat bij de diagnose benigne mamma-afwijking de behandeling van de patiënt met PHTS niet anders is dan bij de algemene populatie fibroadenomen, hamartomen, tubulaire adenomen, intraductale papillomen en andere, met name fibrocysteuze, Pilarski onderstreept in zijn # publicaties dat er onvoldoende bewijs is om voor benigne mammapathologie een toepasbaar diagnostisch criterium te vinden voor PHTS [Pilarski ###, Pilarski ###, Pilarski ###] Pilarski wijst er op dat de term afwijkingen, maar ook naar het klinisch beeld van pijnlijke knobbelige mammae Dit wordt gezien bij ##-##% van alle vrouwen en ten minste ##% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd In de publicaties van Pilarski worden incidenties van ##-##% genoemd, dus bijna identiek aan die van de algemene populatie [Pilarski ###, Pilarski ###, Pilarski ###] In de publicatie van ### baseert Pilarski zich op studies uit ### en ### over de algemene populatie [Pilarski ###] In de publicatie van ### baseert Pilarski zich op een uit ### stammende review, bestemd voor verplegend personeel [Norwood ###, Pilarski ###] In ### gaat hij wel in op zes studies, echter alleen op het punt van frequentie Er wordt voorbij gegaan aan het typische, zeer uitgebreide klinische, radiologische en pathologische beeld met de andere, met name fibrocysteuze, veranderingen Twee soortgelijke case studies zijn die van Gómez GarcÃa en Sabaté Gómez GarcÃa beschrijft een patiënte met PHTS met bilateraal multipele hamartomen en mammacarcinoom, waarbij de multipele hamartomen (in combinatie met multinodulair struma en macrocefalie) leidden naar de verdenking op en bevestiging van een PTEN-mutatie [Gómez GarcÃa ###] Sabaté beschrijft een serie van vier patiënten met PHTS, twee met benigne mamma-afwijkingen.
| 694 | nvog |
fibroadenomen, hamartomen, tubulaire adenomen, intraductale papillomen en andere, met name fibrocysteuze, Pilarski onderstreept in zijn # publicaties dat er onvoldoende bewijs is om voor benigne mammapathologie een toepasbaar diagnostisch criterium te vinden voor PHTS [Pilarski ###, Pilarski ###, Pilarski ###] Pilarski wijst er op dat de term afwijkingen, maar ook naar het klinisch beeld van pijnlijke knobbelige mammae Dit wordt gezien bij ##-##% van alle vrouwen en ten minste ##% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd In de publicaties van Pilarski worden incidenties van ##-##% genoemd, dus bijna identiek aan die van de algemene populatie [Pilarski ###, Pilarski ###, Pilarski ###] In de publicatie van ### baseert Pilarski zich op studies uit ### en ### over de algemene populatie [Pilarski ###] In de publicatie van ### baseert Pilarski zich op een uit ### stammende review, bestemd voor verplegend personeel [Norwood ###, Pilarski ###] In ### gaat hij wel in op zes studies, echter alleen op het punt van frequentie Er wordt voorbij gegaan aan het typische, zeer uitgebreide klinische, radiologische en pathologische beeld met de andere, met name fibrocysteuze, veranderingen Twee soortgelijke case studies zijn die van Gómez GarcÃa en Sabaté Gómez GarcÃa beschrijft een patiënte met PHTS met bilateraal multipele hamartomen en mammacarcinoom, waarbij de multipele hamartomen (in combinatie met multinodulair struma en macrocefalie) leidden naar de verdenking op en bevestiging van een PTEN-mutatie [Gómez GarcÃa ###] Sabaté beschrijft een serie van vier patiënten met PHTS, twee met benigne mamma-afwijkingen had bilateraal ) ## tubulaire adenomen De andere patiënt was <LEEFTIJD> jaar oud, zij had Gammon in NIH Public Access noemt een incidentie van âup to ##%â, Farooq noemt geen percentage, maar beide vermelden het karakteristieke beeld en noemen de benigne mammapathologie een minor criterium [Gammon ###, Farooq ###] De pathologie is gedetailleerd beschreven in twee studies van Schrager [Schrager ###a, Schrager ###b] Schrager beschreef de kliniek en pathologie van mammaafwijkingen bij ## vrouwen met CS, waarbij ## keer mammadiagnostiek werd casus (##%)), wisselende mate van fibrose en hyalinose (##-##/## specimen (###%)), hamartomateuze gebieden werden bilateraal (#/## casus (##%)) en multifocaal gezien (##/## casus (##%)) De uitgebreidheid van de afwijkingen, de Er zijn aanwijzingen dat benigne mammapathologie, bestaande uit multipele intraductale papillomen en andere, met name fibrocysteuze, veranderingen frequenter voorkomt bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd met PHTS dan bij de Benigne mammapathologie was in het verleden een minor criterium voor het stellen van de diagnose PHTS [Gammon ###, Farooq ###], maar is later niet meer opgenomen bij de minor criteria [Pilarski ###] Hierover is in de literatuur geen inhoudelijke discussie gevoerd Gelet op de frequentie komt het klinisch beeld van benigne mammapathologie zeker veel voor in de algemene populatie, maar niet als gelet wordt op de specifieke kenmerken De symptomatologie bestaat uit het optreden van palpabele afwijkingen, soms in combinatie met bruinige of bloederige tepeluitvloed, dit laatste vooral bij intraductale papillomen Omdat bij patiënten met PHTS een verhoogd risico op mammacarcinoom bestaat, is de aanwezigheid van.
| 724 | nvog |
## tubulaire adenomen De andere patiënt was <LEEFTIJD> jaar oud, zij had Gammon in NIH Public Access noemt een incidentie van âup to ##%â, Farooq noemt geen percentage, maar beide vermelden het karakteristieke beeld en noemen de benigne mammapathologie een minor criterium [Gammon ###, Farooq ###] De pathologie is gedetailleerd beschreven in twee studies van Schrager [Schrager ###a, Schrager ###b] Schrager beschreef de kliniek en pathologie van mammaafwijkingen bij ## vrouwen met CS, waarbij ## keer mammadiagnostiek werd casus (##%)), wisselende mate van fibrose en hyalinose (##-##/## specimen (###%)), hamartomateuze gebieden werden bilateraal (#/## casus (##%)) en multifocaal gezien (##/## casus (##%)) De uitgebreidheid van de afwijkingen, de Er zijn aanwijzingen dat benigne mammapathologie, bestaande uit multipele intraductale papillomen en andere, met name fibrocysteuze, veranderingen frequenter voorkomt bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd met PHTS dan bij de Benigne mammapathologie was in het verleden een minor criterium voor het stellen van de diagnose PHTS [Gammon ###, Farooq ###], maar is later niet meer opgenomen bij de minor criteria [Pilarski ###] Hierover is in de literatuur geen inhoudelijke discussie gevoerd Gelet op de frequentie komt het klinisch beeld van benigne mammapathologie zeker veel voor in de algemene populatie, maar niet als gelet wordt op de specifieke kenmerken De symptomatologie bestaat uit het optreden van palpabele afwijkingen, soms in combinatie met bruinige of bloederige tepeluitvloed, dit laatste vooral bij intraductale papillomen Omdat bij patiënten met PHTS een verhoogd risico op mammacarcinoom bestaat, is de aanwezigheid van Ze zijn bij presentatie niet altijd te onderscheiden van maligne tumoren en zij kunnen een maligne tumor maskeren <PERSOON> van deze specifieke afwijkingen is van groot belang, mede omdat daardoor de patiënt voldoende gerustgesteld kan worden De diagnose fibroadenoom, hamartoom, intraductaal papilloom, tubulair adenoom en alle overige, met name fibrocysteuze, afwijkingen kan worden gesteld met behulp van mammografie en echografie, aangevuld met punctie Deze onderzoeken kunnen worden uitgevoerd op geleide van de symptomatologie en aangepast aan de leeftijd papillomen unilateraal kunnen voorloper of risicofactor voor mammacarcinoom zijn, waarvoor jaarlijkse controle geïndiceerd is De overige afwijkingen zijn pathologisch eenduidig benigne Patiënten met PHTS komen in aanmerking voor mammascreening buiten het kader van het bevolkingsonderzoek o b v een verhoogd Het is te verwachten dat door betere registratie van PHTS-patiënten meer inzicht wordt verkregen met betrekking tot incidentie en klinische betekenis van deze <PERSOON> LJ, Bowling J, et al Cowden Syndrome Cancer Treatment Gómez GarcÃa EB, Lobbes MB, van de Vijver K, et al Occult Breast Cancer due to Multiple Calcified Hamartomas in a Patient with <PERSOON> W, et al Hamartomatous polyposis syndromes Norwood SL Fibrocystic breast disease <PERSOON> update and review <PERSOON> S, et al Evaluation of breast involvement in relation to Cowden syndrome a radiological and clinicopathological study of patients with <PERSOON> AC, et al.
| 629 | nvog |
presentatie niet altijd te onderscheiden van maligne tumoren en zij kunnen een maligne tumor maskeren <PERSOON> van deze specifieke afwijkingen is van groot belang, mede omdat daardoor de patiënt voldoende gerustgesteld kan worden De diagnose fibroadenoom, hamartoom, intraductaal papilloom, tubulair adenoom en alle overige, met name fibrocysteuze, afwijkingen kan worden gesteld met behulp van mammografie en echografie, aangevuld met punctie Deze onderzoeken kunnen worden uitgevoerd op geleide van de symptomatologie en aangepast aan de leeftijd papillomen unilateraal kunnen voorloper of risicofactor voor mammacarcinoom zijn, waarvoor jaarlijkse controle geïndiceerd is De overige afwijkingen zijn pathologisch eenduidig benigne Patiënten met PHTS komen in aanmerking voor mammascreening buiten het kader van het bevolkingsonderzoek o b v een verhoogd Het is te verwachten dat door betere registratie van PHTS-patiënten meer inzicht wordt verkregen met betrekking tot incidentie en klinische betekenis van deze <PERSOON> LJ, Bowling J, et al Cowden Syndrome Cancer Treatment Gómez GarcÃa EB, Lobbes MB, van de Vijver K, et al Occult Breast Cancer due to Multiple Calcified Hamartomas in a Patient with <PERSOON> W, et al Hamartomatous polyposis syndromes Norwood SL Fibrocystic breast disease <PERSOON> update and review <PERSOON> S, et al Evaluation of breast involvement in relation to Cowden syndrome a radiological and clinicopathological study of patients with <PERSOON> AC, et al pathology in Cowden's Syndrome Exp Dermatol ###a <PERSOON> AC, et al Clinical and pathological features of increased risk of breast cancer Hum Pathol ###b <PERSOON> benigne schildklierafwijkingen bij patiënten met PHTS vaker voor dan bij de kans bestaat op benigne schildklierafwijkingen, veelal bestaand uit multinodulair Er wordt geadviseerd om bij patiënten met PHTS waarbij symptomen optreden die Schildkliercarcinoom Dit geldt ongeacht de leeftijd van de patiënt en staat los van de Zowel benigne schildklierpathologie als schildkliercarcinoom zijn geassocieerd met PHTS Het probleem is dat schildkliernoduli ook veel voorkomen in de algemene populatie Bij een analyse van ### patiënten met schildkliercarcinoom werden # patiënten gevonden met een PTEN-mutatie, beiden hadden een folliculair schildkliercarcinoom en ook andere kenmerken van PHTS, zoals macrocefalie Alleen het folliculair carcinoom is een major criterium, benigne noduli en multinodulair Als benigne afwijkingen worden beschreven multinodulair struma, adenomateuze noduli en folliculaire adenomen Volgens Gammon zouden ze voorkomen bij )##% van patiënten met PHTS [Gammon ###] Pilarski geeft aan dat ##-##% van de is multinodulair struma zeldzaam en het risico tijdens het leven op palpabele schildkliernodi is <DATUM> , maar deze cijfers worden mede bepaald door de ervaring van de clinicus De frequentie bij PHTS zit daar dus duidelijk boven Ook functionele afwijkingen (hypo- en hyperthyreoidie) komen veel voor en gaan vaak samen met structurele afwijkingen De benigne schildklierafwijkingen komen ook voor bij kinderen.
| 551 | nvog |
Exp Dermatol ###a <PERSOON> AC, et al Clinical and pathological features of increased risk of breast cancer Hum Pathol ###b <PERSOON> benigne schildklierafwijkingen bij patiënten met PHTS vaker voor dan bij de kans bestaat op benigne schildklierafwijkingen, veelal bestaand uit multinodulair Er wordt geadviseerd om bij patiënten met PHTS waarbij symptomen optreden die Schildkliercarcinoom Dit geldt ongeacht de leeftijd van de patiënt en staat los van de Zowel benigne schildklierpathologie als schildkliercarcinoom zijn geassocieerd met PHTS Het probleem is dat schildkliernoduli ook veel voorkomen in de algemene populatie Bij een analyse van ### patiënten met schildkliercarcinoom werden # patiënten gevonden met een PTEN-mutatie, beiden hadden een folliculair schildkliercarcinoom en ook andere kenmerken van PHTS, zoals macrocefalie Alleen het folliculair carcinoom is een major criterium, benigne noduli en multinodulair Als benigne afwijkingen worden beschreven multinodulair struma, adenomateuze noduli en folliculaire adenomen Volgens Gammon zouden ze voorkomen bij )##% van patiënten met PHTS [Gammon ###] Pilarski geeft aan dat ##-##% van de is multinodulair struma zeldzaam en het risico tijdens het leven op palpabele schildkliernodi is <DATUM> , maar deze cijfers worden mede bepaald door de ervaring van de clinicus De frequentie bij PHTS zit daar dus duidelijk boven Ook functionele afwijkingen (hypo- en hyperthyreoidie) komen veel voor en gaan vaak samen met structurele afwijkingen De benigne schildklierafwijkingen komen ook voor bij kinderen folliculaire adenomen (##%) Milas verrichtte een retrospectieve studie naar gevonden, bij ##% multinodulair struma en bij ##% thyreoiditis [Milas ###] Het is aannemelijk dat bij patiënten met PHTS (vrouwen meer frequent dan mannen) reeds op jonge leeftijd, onder de <LEEFTIJD> jaar, benigne schildklierafwijkingen optreden De noduli en folliculaire adenomen, soms in combinatie met functiestoornissen [<PERSOON> schildklierafwijkingen komen ook veel voor in de algemene populatie De aanwezigheid van benigne schildklierafwijkingen is daarom een minor criterium bij het De symptomatologie van benigne schildklierafwijkingen kan bestaan uit schildklierfunctiestoornissen of uit het optreden van palpabele afwijkingen Omdat bij patiënten met PHTS een verhoogd risico op schildkliercarcinoom bestaat, is de aanwezigheid van goedaardige afwijkingen voor hen een <INSTELLING> van zorg Ze zijn bij presentatie niet altijd te onderscheiden van maligne tumoren en kunnen een maligne tumor maskeren <PERSOON> van deze specifieke afwijkingen is van groot belang, mede omdat daardoor de patiënt voldoende gerustgesteld kan worden Een palpabele nodus zich op jonge leeftijd presenterend of een nodus die snel groeit geeft klinisch aanleiding tot diagnostiek Echografie van de hals is het onderzoek van keuze, waarbij een adequate beoordeling op specifieke kenmerken dient plaats te Omdat benigne schildklierafwijkingen en functionele afwijkingen vaak in combinatie optreden is surveillance al vanaf de kinderleeftijd geïndiceerd, zie hiervoor ook de <PERSOON> R, et al Should patients with Cowden syndrome undergo <DATUM> j surg ##<DATUM> ### <PERSOON> syndrome.
| 574 | nvog |
naar gevonden, bij ##% multinodulair struma en bij ##% thyreoiditis [Milas ###] Het is aannemelijk dat bij patiënten met PHTS (vrouwen meer frequent dan mannen) reeds op jonge leeftijd, onder de <LEEFTIJD> jaar, benigne schildklierafwijkingen optreden De noduli en folliculaire adenomen, soms in combinatie met functiestoornissen [<PERSOON> schildklierafwijkingen komen ook veel voor in de algemene populatie De aanwezigheid van benigne schildklierafwijkingen is daarom een minor criterium bij het De symptomatologie van benigne schildklierafwijkingen kan bestaan uit schildklierfunctiestoornissen of uit het optreden van palpabele afwijkingen Omdat bij patiënten met PHTS een verhoogd risico op schildkliercarcinoom bestaat, is de aanwezigheid van goedaardige afwijkingen voor hen een <INSTELLING> van zorg Ze zijn bij presentatie niet altijd te onderscheiden van maligne tumoren en kunnen een maligne tumor maskeren <PERSOON> van deze specifieke afwijkingen is van groot belang, mede omdat daardoor de patiënt voldoende gerustgesteld kan worden Een palpabele nodus zich op jonge leeftijd presenterend of een nodus die snel groeit geeft klinisch aanleiding tot diagnostiek Echografie van de hals is het onderzoek van keuze, waarbij een adequate beoordeling op specifieke kenmerken dient plaats te Omdat benigne schildklierafwijkingen en functionele afwijkingen vaak in combinatie optreden is surveillance al vanaf de kinderleeftijd geïndiceerd, zie hiervoor ook de <PERSOON> R, et al Should patients with Cowden syndrome undergo <DATUM> j surg ##<DATUM> ### <PERSOON> syndrome <PERSOON> benigne gastro-intestinale afwijkingen bij patiënten met PHTS vaker voor dan kans bestaat op benigne gastro-intestinale afwijkingen, bestaand uit meerdere typen Er wordt geadviseerd om bij de patiënt met PHTS, naast de screening op Gammon is de auteur van het in NIH Public Access document over hamartomateuze poliepen bij Peutz-Jeghers syndroom, PHTS en juveniele polyposis [Gammon ###] Hamartomateuze poliepen vormen een klein percentage van alle colonpoliepen, zij ontstaan uit een overgroei van subepitheliale cellen en kunnen componenten bevatten van de # kiemlagen waaruit de darm is opgebouwd De progressie van hamartoom naar carcinoom is typisch voor de hereditaire vormen Een hypothetische verklaring is dat maligne ontaarding gemakkelijker optreedt bij weefsels die op enigerlei wijze defecten vertonen De geschatte prevalentie van hamartomateuze poliepen bij PHTS is ##%, maar dit is waarschijnlijk een onderschatting, omdat ze vaak asymptomatisch zijn en slechts een deel van de patiënten een colonoscopie ondergaat Als de meest voorkomende organen met poliepen worden genoemd de In de oesofagus worden de afwijkingen als glycogene acanthosis beschreven [Gammon ###] Deze afwijking is, in combinatie met de poliepen in het colon, zeer ongebruikelijk in de algemene populatie en er wordt daarom gesuggereerd dat het Pilarski en Farooq onderschrijven de mogelijke onderschatting van de frequentie van voorkomen van poliepen bij PHTS [Pilarski ###, Farooq ###] Er is één prospectieve studie van Heald in NIH Public Access [Heald ###] In totaal ## van de ### (##%) patiënten met een PTEN-mutatie ondergingen adenomateuze en ##% inflammatoire poliepen.
| 592 | nvog |
<PERSOON> benigne gastro-intestinale afwijkingen bij patiënten met PHTS vaker voor dan kans bestaat op benigne gastro-intestinale afwijkingen, bestaand uit meerdere typen Er wordt geadviseerd om bij de patiënt met PHTS, naast de screening op Gammon is de auteur van het in NIH Public Access document over hamartomateuze poliepen bij Peutz-Jeghers syndroom, PHTS en juveniele polyposis [Gammon ###] Hamartomateuze poliepen vormen een klein percentage van alle colonpoliepen, zij ontstaan uit een overgroei van subepitheliale cellen en kunnen componenten bevatten van de # kiemlagen waaruit de darm is opgebouwd De progressie van hamartoom naar carcinoom is typisch voor de hereditaire vormen Een hypothetische verklaring is dat maligne ontaarding gemakkelijker optreedt bij weefsels die op enigerlei wijze defecten vertonen De geschatte prevalentie van hamartomateuze poliepen bij PHTS is ##%, maar dit is waarschijnlijk een onderschatting, omdat ze vaak asymptomatisch zijn en slechts een deel van de patiënten een colonoscopie ondergaat Als de meest voorkomende organen met poliepen worden genoemd de In de oesofagus worden de afwijkingen als glycogene acanthosis beschreven [Gammon ###] Deze afwijking is, in combinatie met de poliepen in het colon, zeer ongebruikelijk in de algemene populatie en er wordt daarom gesuggereerd dat het Pilarski en Farooq onderschrijven de mogelijke onderschatting van de frequentie van voorkomen van poliepen bij PHTS [Pilarski ###, Farooq ###] Er is één prospectieve studie van Heald in NIH Public Access [Heald ###] In totaal ## van de ### (##%) patiënten met een PTEN-mutatie ondergingen adenomateuze en ##% inflammatoire poliepen tot ontelbaar ## van de ### patiënten ondergingen een oesofago-gastroduodenoscopie Van de ## gevallen toonden ## (##%) afwijkingen; # (##%) gastritis of ontsteking, # (##%) glycogene acanthosis, ## (##%) poliepen in de oesofagus, maag en duodenum en # (#%) fundic gland poliepen In totaal werden bij deze genmutatiedragers bij ##% GI-poliepen gevonden, daarmee het op een na meest frequent voorkomende kenmerk (zie tabel #) De resultaten van een kleine retrospectieve serie van ## patiënten met PHTS komen hiermee overeen [Stanich Heald pleit ervoor dat de GI-poliepen bij patiënten die verdacht worden van het <PERSOON> beschrijft GI-lesies van ### patiënten uit ### families met PTENmutaties ## (##%) hadden benigne poliepen, meestal hamartomen, ## (##%) zowel proximale als distale GI-tractus Bij pathologisch onderzoek waren de poliepen neurofibromateus (#%) <PERSOON> berekent een cumulatief risico van ##% voor het krijgen van benigne colorectale tumoren op de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar [<PERSOON> Er zijn aanwijzingen dat meerdere typen poliepen, waaronder hamartomateuze en ganglioneuromateuze poliepen in de gehele GI-tractus, frequent voorkomen bij patiënten met PHTS, terwijl deze poliepen weinig voorkomen in de algemene [<PERSOON> Er zijn aanwijzingen dat glycogene acanthosis in de oesofagus frequent voorkomt bij patiënten met PHTS, terwijl dit weinig voorkomt in de algemene populatie De benigne GI-poliepen worden tot de major criteria gerekend in het artikel van Pilarski, met name worden genoemd de hamartomen en ganglioneuromen en niet <PERSOON>, asymptomatische patiënten met PHTS komen nog niet in aanmerking voor periodieke endoscopische onderzoeken.
| 676 | nvog |
van de ### patiënten ondergingen een oesofago-gastroduodenoscopie Van de ## gevallen toonden ## (##%) afwijkingen; # (##%) gastritis of ontsteking, # (##%) glycogene acanthosis, ## (##%) poliepen in de oesofagus, maag en duodenum en # (#%) fundic gland poliepen In totaal werden bij deze genmutatiedragers bij ##% GI-poliepen gevonden, daarmee het op een na meest frequent voorkomende kenmerk (zie tabel #) De resultaten van een kleine retrospectieve serie van ## patiënten met PHTS komen hiermee overeen [Stanich Heald pleit ervoor dat de GI-poliepen bij patiënten die verdacht worden van het <PERSOON> beschrijft GI-lesies van ### patiënten uit ### families met PTENmutaties ## (##%) hadden benigne poliepen, meestal hamartomen, ## (##%) zowel proximale als distale GI-tractus Bij pathologisch onderzoek waren de poliepen neurofibromateus (#%) <PERSOON> berekent een cumulatief risico van ##% voor het krijgen van benigne colorectale tumoren op de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar [<PERSOON> Er zijn aanwijzingen dat meerdere typen poliepen, waaronder hamartomateuze en ganglioneuromateuze poliepen in de gehele GI-tractus, frequent voorkomen bij patiënten met PHTS, terwijl deze poliepen weinig voorkomen in de algemene [<PERSOON> Er zijn aanwijzingen dat glycogene acanthosis in de oesofagus frequent voorkomt bij patiënten met PHTS, terwijl dit weinig voorkomt in de algemene populatie De benigne GI-poliepen worden tot de major criteria gerekend in het artikel van Pilarski, met name worden genoemd de hamartomen en ganglioneuromen en niet <PERSOON>, asymptomatische patiënten met PHTS komen nog niet in aanmerking voor periodieke endoscopische onderzoeken poliepen in de GI-tractus vooral bij jonge patiënten wordt onderschat Bij symptomen als hematemesis, bloedverlies per anum of obstructieve klachten is endoscopie altijd geïndiceerd De relatie tussen de benigne poliepen en het ontstaan van coloncarcinoom is nog niet duidelijk, daarom is screening van de benigne GI-poliepen niet aan de orde Het endoscopisch onderzoek is belastend en er is een kleine kans op complicaties (perforatie en bloeding) Deze overwegingen moeten met deze groep patiënten worden besproken bij het vaststellen van het beleid Endoscopie is het onderzoek van keuze bij zowel de screening als bij symptomatologie Als een endoscopie niet uitvoerbaar is, kan CT-colonografie worden verricht De sensitiviteit hiervan toont meer variatie, vooral met betrekking tot kleine poliepen (kleiner dan # mm) Het is een screeningsmethode in ontwikkeling <PERSOON> L, et al Frequent gastrointestinal polyps and colorectal Gastroenterology ### Dec;###(#) ###-## doi <DATUM> j gastro ##<DATUM> ### <PERSOON> <INSTELLING><PATIENTNUMMER> <PERSOON> OS, Kozarek RA, Gluck M, et al Preference for colonoscopy versus CT colonography a systematic review and meta-analysis of observational studies J Gen Stanich PP, Owens VL, Sweetser S, et al Colonic polyposis and neoplasia in Cowden syndrome Mayo Clin Proc ### <PERSOON>;##(#) ###-## doi <PERSOON> benigne urogenitale afwijkingen bij patiënten met PHTS vaker voor dan bij de Er wordt geadviseerd om bij de vrouwelijke patiënt met PHTS geen surveillance ten.
| 678 | nvog |
in de GI-tractus vooral bij jonge patiënten wordt onderschat Bij symptomen als hematemesis, bloedverlies per anum of obstructieve klachten is endoscopie altijd geïndiceerd De relatie tussen de benigne poliepen en het ontstaan van coloncarcinoom is nog niet duidelijk, daarom is screening van de benigne GI-poliepen niet aan de orde Het endoscopisch onderzoek is belastend en er is een kleine kans op complicaties (perforatie en bloeding) Deze overwegingen moeten met deze groep patiënten worden besproken bij het vaststellen van het beleid Endoscopie is het onderzoek van keuze bij zowel de screening als bij symptomatologie Als een endoscopie niet uitvoerbaar is, kan CT-colonografie worden verricht De sensitiviteit hiervan toont meer variatie, vooral met betrekking tot kleine poliepen (kleiner dan # mm) Het is een screeningsmethode in ontwikkeling <PERSOON> L, et al Frequent gastrointestinal polyps and colorectal Gastroenterology ### Dec;###(#) ###-## doi <DATUM> j gastro ##<DATUM> ### <PERSOON> <INSTELLING><PATIENTNUMMER> <PERSOON> OS, Kozarek RA, Gluck M, et al Preference for colonoscopy versus CT colonography a systematic review and meta-analysis of observational studies J Gen Stanich PP, Owens VL, Sweetser S, et al Colonic polyposis and neoplasia in Cowden syndrome Mayo Clin Proc ### <PERSOON>;##(#) ###-## doi <PERSOON> benigne urogenitale afwijkingen bij patiënten met PHTS vaker voor dan bij de Er wordt geadviseerd om bij de vrouwelijke patiënt met PHTS geen surveillance ten verhoogde kans op uterusmyomen bestaat ten opzichte van de algemene populatie Er wordt geadviseerd om de mannelijke patiënt met PHTS te informeren dat er een Er wordt geadviseerd om bij de mannelijke patiënt met PHTS geen surveillance ten behoeve van detectie van lipomatosis testis te verrichten De incidentie van uterusmyomen bij vrouwen met PHTS wordt geschat op ##-##% Omdat in de normale populatie bij ##-##% symptomatische myomen en mogelijk bij ##-##% asymptomatische myomen voorkomen, is het onwaarschijnlijk dat de frequentie bij PHTS verhoogd is, vindt Pilarski zowel in ### als in ### [Pilarski ###, Pilarski ###] In de prospectieve studie van Heald werden bij ##% van de vrouwen benigne uterusafwijkingen beschreven, bij die van Pilarski ##%, zie Tabel # De beschreven benigne uterusafwijkingen hebben geen welomschreven typische diagnostische criteria [Pilarski ###] Gammon noemt een prevalentie van ##%, Farooq meldt ze wel, maar noemt geen percentages [Gammon ###, Farooq ###] In een prospectieve studie [Woodhouse ###] met echografie van het scrotum bij # PTEN-mutatiedragers werden bij # van de # patiënten multipele bilaterale testiculaire lesies aangetroffen, in de vorm van kleinvlekkige echorijke reflecties, diffuus en bilateraal verspreid in het testisparenchym Bij <DATUM> werd histologisch onderzoek verricht en bleek er sprake te zijn van interstitiële testiculaire lipomatosis nesten vetcellen in het testiculaire interstitium, zonder relatie met een maligniteit Ze worden in de prospectieve studies van Heald en van Pilarski niet genoemd, zie Tabel # Pilarski meldt nog # case reports met testiculaire lipomen uit ### en ### [Pilarski.
| 668 | nvog |
verhoogde kans op uterusmyomen bestaat ten opzichte van de algemene populatie Er wordt geadviseerd om de mannelijke patiënt met PHTS te informeren dat er een Er wordt geadviseerd om bij de mannelijke patiënt met PHTS geen surveillance ten behoeve van detectie van lipomatosis testis te verrichten De incidentie van uterusmyomen bij vrouwen met PHTS wordt geschat op ##-##% Omdat in de normale populatie bij ##-##% symptomatische myomen en mogelijk bij ##-##% asymptomatische myomen voorkomen, is het onwaarschijnlijk dat de frequentie bij PHTS verhoogd is, vindt Pilarski zowel in ### als in ### [Pilarski ###, Pilarski ###] In de prospectieve studie van Heald werden bij ##% van de vrouwen benigne uterusafwijkingen beschreven, bij die van Pilarski ##%, zie Tabel # De beschreven benigne uterusafwijkingen hebben geen welomschreven typische diagnostische criteria [Pilarski ###] Gammon noemt een prevalentie van ##%, Farooq meldt ze wel, maar noemt geen percentages [Gammon ###, Farooq ###] In een prospectieve studie [Woodhouse ###] met echografie van het scrotum bij # PTEN-mutatiedragers werden bij # van de # patiënten multipele bilaterale testiculaire lesies aangetroffen, in de vorm van kleinvlekkige echorijke reflecties, diffuus en bilateraal verspreid in het testisparenchym Bij <DATUM> werd histologisch onderzoek verricht en bleek er sprake te zijn van interstitiële testiculaire lipomatosis nesten vetcellen in het testiculaire interstitium, zonder relatie met een maligniteit Ze worden in de prospectieve studies van Heald en van Pilarski niet genoemd, zie Tabel # Pilarski meldt nog # case reports met testiculaire lipomen uit ### en ### [Pilarski Verder is het beeld in de literatuur tussen ### en ### slechts eenmaal Er zijn aanwijzingen dat uterusmyomen niet frequenter voorkomen bij patiënten met [Pilarski ###, Pilarski ###, Pilarski ###, Gammon ###, Heald ###] Er zijn aanwijzingen dat testiculaire lipomatose frequent voorkomt bij patiënten met PHTS, terwijl dit zeer weinig voorkomt in de algemene populatie Testiculaire lipomatose is sinds de publicatie van Woodhouse erkend als een minor aandoening met een echografisch zeer specifiek beeld Testisbiopsie is niet Het is te verwachten dat door betere registratie van kenmerken van patiënten met PHTS meer inzicht wordt verkregen met betrekking tot prevalentie en klinische Genet ### Aug;##(#) #<DATUM> doi <DATUM> jmg ##<DATUM> Epub ### <PERSOON> # syndrome <PERSOON> benigne huidafwijkingen bij patiënten met PHTS vaker voor dan bij de kans bestaat op benigne huidafwijkingen, mucocutane afwijkingen, met name multipele trichilemmomen, orale papillomen, mucocutane neurinomen, acrale keratosen Bij mannelijke patiënten met PHTS is er een verhoogde kans op maculaire Er wordt geadviseerd om mucocutane afwijkingen niet periodiek te controleren, alleen bij nieuwe symptomatologie kan overwogen worden om dermatologisch onderzoek te verrichten bij diagnostische problemen en indien dit om cosmetische of functionele Aanvankelijk werd PHTS als een dermatologische ziekte beschouwd, daarom lijdt de oude casuïstiek onder selectiebias de patiënten werden geselecteerd op basis van hun huidafwijkingen De huidige schattingen gaan uit van meer dan ##% huidbetrokkenheid, bij meer dan ##% hiervan ook met mucosale uitbreiding [Farooq Multipele trichilemmomen.
| 668 | nvog |
Verder is het beeld in de literatuur tussen ### en ### slechts eenmaal Er zijn aanwijzingen dat uterusmyomen niet frequenter voorkomen bij patiënten met [Pilarski ###, Pilarski ###, Pilarski ###, Gammon ###, Heald ###] Er zijn aanwijzingen dat testiculaire lipomatose frequent voorkomt bij patiënten met PHTS, terwijl dit zeer weinig voorkomt in de algemene populatie Testiculaire lipomatose is sinds de publicatie van Woodhouse erkend als een minor aandoening met een echografisch zeer specifiek beeld Testisbiopsie is niet Het is te verwachten dat door betere registratie van kenmerken van patiënten met PHTS meer inzicht wordt verkregen met betrekking tot prevalentie en klinische Genet ### Aug;##(#) #<DATUM> doi <DATUM> jmg ##<DATUM> Epub ### <PERSOON> # syndrome <PERSOON> benigne huidafwijkingen bij patiënten met PHTS vaker voor dan bij de kans bestaat op benigne huidafwijkingen, mucocutane afwijkingen, met name multipele trichilemmomen, orale papillomen, mucocutane neurinomen, acrale keratosen Bij mannelijke patiënten met PHTS is er een verhoogde kans op maculaire Er wordt geadviseerd om mucocutane afwijkingen niet periodiek te controleren, alleen bij nieuwe symptomatologie kan overwogen worden om dermatologisch onderzoek te verrichten bij diagnostische problemen en indien dit om cosmetische of functionele Aanvankelijk werd PHTS als een dermatologische ziekte beschouwd, daarom lijdt de oude casuïstiek onder selectiebias de patiënten werden geselecteerd op basis van hun huidafwijkingen De huidige schattingen gaan uit van meer dan ##% huidbetrokkenheid, bij meer dan ##% hiervan ook met mucosale uitbreiding [Farooq Multipele trichilemmomen Ze komen voor op de kinderleeftijd, en nemen toe bij ouder worden Zonder PA diagnose kunnen ze worden verward met andere huidafwijkingen zoals trichoepitheliomen, fibrofolliculomen, trichodiscomen en andere afwijkingen van de pilosebaceous unit Alleen als ze multipel zijn (# of meer) vormen ze een klinisch significant teken van PHTS, maar moet er ten minste # pathologisch worden bevestigd in verband met de klinische differentiaal diagnose [Pilarski ###] Het klinisch scoringssysteem van <PERSOON> beschrijft dat de aanwezigheid van twee of meer histologisch bewezen ###] De trichilemmomen worden zowel vermeld door Heald als door Pilarski in hun prospectieve studies, bij respectievelijk ##% en ##%, zie Tabel # [Heald ###, Orale papillomen zijn aanwezig vanaf de tweede decade, en worden in hoge frequentie beschreven, tot ###% van de PHTS-patiënten Ze zijn asymptomatisch en komen vooral voor op de lippen, maar kunnen ook uitgebreid gezien worden op de De orale papillomen worden vermeld door zowel Heald als Pilarski in hun prospectieve studies, bij respectievelijk ##% en ##%, zie Tabel # [Heald ###, Mucocutane neurinomen (hamartomen van de perifere zenuwschede) het voorkomen van deze tumoren is niet goed gedefinieerd, doordat lang niet altijd Acrale keratosen deze komen voor op de palmoplantaire oppervlakten en de dorsale zijde van de handen en voeten en zijn hyperkeratotische of palpabele wratachtig ogende lesies Soms zijn deze keratosen ook beschreven op niet-acrale locaties Ze komen zowel voor in de pediatrische als in de volwassen populatie Van de frequentie.
| 630 | nvog |
Ze komen voor op de kinderleeftijd, en nemen toe bij ouder worden Zonder PA diagnose kunnen ze worden verward met andere huidafwijkingen zoals trichoepitheliomen, fibrofolliculomen, trichodiscomen en andere afwijkingen van de pilosebaceous unit Alleen als ze multipel zijn (# of meer) vormen ze een klinisch significant teken van PHTS, maar moet er ten minste # pathologisch worden bevestigd in verband met de klinische differentiaal diagnose [Pilarski ###] Het klinisch scoringssysteem van <PERSOON> beschrijft dat de aanwezigheid van twee of meer histologisch bewezen ###] De trichilemmomen worden zowel vermeld door Heald als door Pilarski in hun prospectieve studies, bij respectievelijk ##% en ##%, zie Tabel # [Heald ###, Orale papillomen zijn aanwezig vanaf de tweede decade, en worden in hoge frequentie beschreven, tot ###% van de PHTS-patiënten Ze zijn asymptomatisch en komen vooral voor op de lippen, maar kunnen ook uitgebreid gezien worden op de De orale papillomen worden vermeld door zowel Heald als Pilarski in hun prospectieve studies, bij respectievelijk ##% en ##%, zie Tabel # [Heald ###, Mucocutane neurinomen (hamartomen van de perifere zenuwschede) het voorkomen van deze tumoren is niet goed gedefinieerd, doordat lang niet altijd Acrale keratosen deze komen voor op de palmoplantaire oppervlakten en de dorsale zijde van de handen en voeten en zijn hyperkeratotische of palpabele wratachtig ogende lesies Soms zijn deze keratosen ook beschreven op niet-acrale locaties Ze komen zowel voor in de pediatrische als in de volwassen populatie Van de frequentie Het wordt niet vermeld door Pilarski, zie Tabel # [Heald ###, Pilarski ###] Penispigmentatie (maculaire pigmentatie van de glans penis) is bij ##% van (mannelijke) PTEN-mutatiedragers aanwezig Hiermee is het veel frequenter Volgens Pilarski is de relatie tussen PHTS en benigne huidafwijkingen zoals lipomen, hemangiomen en (sclerotische) fibromen nog niet helemaal duidelijk Gezien het frequent multipel voorkomen ervan bij PHTS heeft hij ze wel opgenomen als een minor criterium [Pilarski ###] De lipomen worden zowel door Heald als door Pilarski in hun prospectieve studies vermeld, bij respectievelijk ##% en ##% Zie Tabel # Er zijn aanwijzingen dat mucocutane lesies, vooral multipele trichilemmomen, orale papillomen, mucocutane neurinomen en acrale keratosen vaak voorkomen bij patiënten met PHTS, terwijl dit niet het geval is in de algemene populatie Er zijn aanwijzingen dat maculaire penispigmentatie vaker voorkomt bij mannen met De mucocutane lesies vormen in het artikel van Pilarski uit ### een major criterium Ook maculaire penispigmentatie is een major criterium Lipomen en vasculaire anomalieën zijn door Pilarski als minor criteria en niet als major criteria opgenomen omdat het voorkomen ervan bij PHTS nog onvoldoende is uitgezocht [Pilarski ###] wordt verkregen met betrekking tot de incidentie en klinische betekenis van deze De afwijkingen vormen geen risico op maligne ontaarding Bij nieuwe mucocutane afwijkingen kan een dermatologisch consult overwogen worden, bij voorbeeld bij diagnostische problemen en indien om cosmetische of functionele (bij hyperkeratose) <PERSOON> W, et al Hamartomatous polyposis syndromes, NIH public access, <PERSOON> Pract Res Clin Gastroenterol ###;##(#) ###â###.
| 644 | nvog |
zie Tabel # [Heald ###, Pilarski ###] Penispigmentatie (maculaire pigmentatie van de glans penis) is bij ##% van (mannelijke) PTEN-mutatiedragers aanwezig Hiermee is het veel frequenter Volgens Pilarski is de relatie tussen PHTS en benigne huidafwijkingen zoals lipomen, hemangiomen en (sclerotische) fibromen nog niet helemaal duidelijk Gezien het frequent multipel voorkomen ervan bij PHTS heeft hij ze wel opgenomen als een minor criterium [Pilarski ###] De lipomen worden zowel door Heald als door Pilarski in hun prospectieve studies vermeld, bij respectievelijk ##% en ##% Zie Tabel # Er zijn aanwijzingen dat mucocutane lesies, vooral multipele trichilemmomen, orale papillomen, mucocutane neurinomen en acrale keratosen vaak voorkomen bij patiënten met PHTS, terwijl dit niet het geval is in de algemene populatie Er zijn aanwijzingen dat maculaire penispigmentatie vaker voorkomt bij mannen met De mucocutane lesies vormen in het artikel van Pilarski uit ### een major criterium Ook maculaire penispigmentatie is een major criterium Lipomen en vasculaire anomalieën zijn door Pilarski als minor criteria en niet als major criteria opgenomen omdat het voorkomen ervan bij PHTS nog onvoldoende is uitgezocht [Pilarski ###] wordt verkregen met betrekking tot de incidentie en klinische betekenis van deze De afwijkingen vormen geen risico op maligne ontaarding Bij nieuwe mucocutane afwijkingen kan een dermatologisch consult overwogen worden, bij voorbeeld bij diagnostische problemen en indien om cosmetische of functionele (bij hyperkeratose) <PERSOON> W, et al Hamartomatous polyposis syndromes, NIH public access, <PERSOON> Pract Res Clin Gastroenterol ###;##(#) ###â### beschikbaar zijn over de exacte risicoâs op Lhermitte Duclos bij patiënten met PHTS, aangezien de risicoâs uit de studies het daadwerkelijke risico overschatten De beschikbare getallen in de samenvatting van de literatuur dienen, indien de patiënt om getallen vraagt, daarom met voorzichtigheid en alleen met duidelijke uitleg over De werkgroep is van mening dat bij de jaarlijkse controle van patiënten met PHTS de klachten die bij LDD kunnen horen in de anamnese nagevraagd dienen te worden en adviseert bij symptomatologie een MRI cerebrum te verrichten Lhermitte Duclos Disease (LDD) is een dysplastisch gangliocytoom van het cerebellum Het is een zeldzaam, benigne, langzaam groeiend hamartoom, meestal gediagnosticeerd bij patiënten boven de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar LDD heeft een WHOgradering graad I gekregen Histologisch betreft het een afwijking die zowel kenmerken heeft van een hamartoom als van een tumor LDD kan geïsoleerd voorkomen of voorkomen in het kader van PHTS Precieze gegevens hierover zijn niet bekend Riegert-<PERSOON> heeft een cumulatief life time risico op het ontstaan van LDD berekend van ##% op basis van gegevens van ### patiënten met PHTS waarbij slechts ##% met een aangetoonde PTEN-mutatie <DATUM> (<DATUM> ) vrouwen <PERSOON> beschrijft een cumulatief risico van ##% bij mannen en #<DATUM> bij vrouwen tot <LEEFTIJD> jaar [<PERSOON> ###] Dit betreft patiënten met PHTS die onder andere op basis van het voorkomen van LDD als zodanig herkend zijn, waardoor dus sprake is van selectiebias Incidentiecijfers.
| 630 | nvog |
zijn over de exacte risicoâs op Lhermitte Duclos bij patiënten met PHTS, aangezien de risicoâs uit de studies het daadwerkelijke risico overschatten De beschikbare getallen in de samenvatting van de literatuur dienen, indien de patiënt om getallen vraagt, daarom met voorzichtigheid en alleen met duidelijke uitleg over De werkgroep is van mening dat bij de jaarlijkse controle van patiënten met PHTS de klachten die bij LDD kunnen horen in de anamnese nagevraagd dienen te worden en adviseert bij symptomatologie een MRI cerebrum te verrichten Lhermitte Duclos Disease (LDD) is een dysplastisch gangliocytoom van het cerebellum Het is een zeldzaam, benigne, langzaam groeiend hamartoom, meestal gediagnosticeerd bij patiënten boven de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar LDD heeft een WHOgradering graad I gekregen Histologisch betreft het een afwijking die zowel kenmerken heeft van een hamartoom als van een tumor LDD kan geïsoleerd voorkomen of voorkomen in het kader van PHTS Precieze gegevens hierover zijn niet bekend Riegert-<PERSOON> heeft een cumulatief life time risico op het ontstaan van LDD berekend van ##% op basis van gegevens van ### patiënten met PHTS waarbij slechts ##% met een aangetoonde PTEN-mutatie <DATUM> (<DATUM> ) vrouwen <PERSOON> beschrijft een cumulatief risico van ##% bij mannen en #<DATUM> bij vrouwen tot <LEEFTIJD> jaar [<PERSOON> ###] Dit betreft patiënten met PHTS die onder andere op basis van het voorkomen van LDD als zodanig herkend zijn, waardoor dus sprake is van selectiebias Incidentiecijfers Tabel # Het in de literatuur beschreven risico op LDD bij PHTS * Doel van de studie was niet het bepalen van de kankerrisicoâs, maar het bepalen van de voorspellende De kliniek kan bestaan uit langzaam toenemende cerebellaire problematiek Door druk op de hersenstam kan uitval van hersenzenuwen ontstaan leidend tot facialisparese, hyperacusis, vertigo, dysarthrie, dysfagie [Prabhu ###, Hariri ###, Ook kan LDD leiden tot afsluiting van de vierde ventrikel of het aquaduct waardoor een obstructiehydrocefalus met symptomen als hoofdpijn, misselijkheid, braken, dubbelzien, opticopathie, vertigo en bewustzijnsdaling Deze symptomen kunnen in een kort tijdsbestek (uren-dagen) ontstaan [<PERSOON> ###] Er zijn aanwijzingen dat het risico op LDD verhoogd is bij patiënten met PHTS ten Alle studies hebben te maken met selectiebias; de indexpatiënten zijn namelijk geselecteerd op hun fenotype Exclusie van de indexpatiënten maakt de studies te klein om betrouwbare resultaten te geven De incidentiecijfers variëren met een factor # binnen de verschillende studies Daarom zijn er geen betrouwbare getallen beschikbaar over het risico op LDD bij PHTS Omdat LDD zich als een hamartoom gedraagt is het niet waarschijnlijk dat vroegdiagnostiek de overleving beïnvloedt MRI ten behoeve van surveillance wordt daarom niet geadviseerd, wel bij symptomatische patiënten Er wordt geadviseerd om bij de jaarlijkse controle alert te zijn op klachten/verschijnselen die veroorzaakt <PERSOON> TW, Baker SJ, Fraser MM, et al Lhermitte-Duclos disease a report of ## cases with immunohistochemical analysis of the PTEN/AKT/mTOR pathway <PERSOON> MH, Kets CM, Murphy-<PERSOON> M et al.
| 618 | nvog |
op LDD bij PHTS * Doel van de studie was niet het bepalen van de kankerrisicoâs, maar het bepalen van de voorspellende De kliniek kan bestaan uit langzaam toenemende cerebellaire problematiek Door druk op de hersenstam kan uitval van hersenzenuwen ontstaan leidend tot facialisparese, hyperacusis, vertigo, dysarthrie, dysfagie [Prabhu ###, Hariri ###, Ook kan LDD leiden tot afsluiting van de vierde ventrikel of het aquaduct waardoor een obstructiehydrocefalus met symptomen als hoofdpijn, misselijkheid, braken, dubbelzien, opticopathie, vertigo en bewustzijnsdaling Deze symptomen kunnen in een kort tijdsbestek (uren-dagen) ontstaan [<PERSOON> ###] Er zijn aanwijzingen dat het risico op LDD verhoogd is bij patiënten met PHTS ten Alle studies hebben te maken met selectiebias; de indexpatiënten zijn namelijk geselecteerd op hun fenotype Exclusie van de indexpatiënten maakt de studies te klein om betrouwbare resultaten te geven De incidentiecijfers variëren met een factor # binnen de verschillende studies Daarom zijn er geen betrouwbare getallen beschikbaar over het risico op LDD bij PHTS Omdat LDD zich als een hamartoom gedraagt is het niet waarschijnlijk dat vroegdiagnostiek de overleving beïnvloedt MRI ten behoeve van surveillance wordt daarom niet geadviseerd, wel bij symptomatische patiënten Er wordt geadviseerd om bij de jaarlijkse controle alert te zijn op klachten/verschijnselen die veroorzaakt <PERSOON> TW, Baker SJ, Fraser MM, et al Lhermitte-Duclos disease a report of ## cases with immunohistochemical analysis of the PTEN/AKT/mTOR pathway <PERSOON> MH, Kets CM, Murphy-<PERSOON> M et al Fam Cancer (###) gangliocytoma) a malformation, hamartoma or neoplasm? Acta Neurol Scand Peltier J#, <PERSOON> A, et al Lhermitte-Duclos disease and Cowden's syndrome <PERSOON> J, et al Lhermitte-Duclos disease and Cowden disease clinical and genetic study in five patients with Lhermitte-Duclos disease and Prabhu SS, Aldape KD, Bruner JM, et al Cowden disease with <PERSOON> AR Cowden disease and Lhermitte-Duclos disease an update Case report and review of the literature Neurosurg Focus ### <PERSOON> ##;##(#) E# De werkgroep is van mening dat bij het overwegen van surveillance per orgaan de frequentie van het voorkomen van maligniteiten bij patiënten met PHTS en de De werkgroep is van mening dat gezien de nog geringe kennis over de effectiviteit van de surveillance bij patiënten met PHTS het de voorkeur heeft om de bevindingen Er zijn geen gerandomiseerde studies over het effect van surveillance of preventieve operatie bij PHTS die een verbeterde survival hebben aangetoond De artikelen van <PERSOON> [###] gaan in op surveillance bij PHTS Een vergelijking van de verschillende aanbevelingen wordt bemoeilijkt door onderlinge accentverschillen De Werkgroep Klinische Oncogenetica (WKO) van de Vereniging Klinische Genetica <LOCATIE> (VKGN) en de Stichting ter Opsporing Erfelijke Tumoren (StOET) hebben in ### het document âErfelijke tumoren, consensus based controleadviezen bij het Cowden syndroom als volgt weergegeven ⢠Voor vrouwen halfjaarlijks borstonderzoek door specialist vanaf <LEEFTIJD> jaar, jaarlijks MRI.
| 615 | nvog |
gangliocytoma) a malformation, hamartoma or neoplasm? Acta Neurol Scand Peltier J#, <PERSOON> A, et al Lhermitte-Duclos disease and Cowden's syndrome <PERSOON> J, et al Lhermitte-Duclos disease and Cowden disease clinical and genetic study in five patients with Lhermitte-Duclos disease and Prabhu SS, Aldape KD, Bruner JM, et al Cowden disease with <PERSOON> AR Cowden disease and Lhermitte-Duclos disease an update Case report and review of the literature Neurosurg Focus ### <PERSOON> ##;##(#) E# De werkgroep is van mening dat bij het overwegen van surveillance per orgaan de frequentie van het voorkomen van maligniteiten bij patiënten met PHTS en de De werkgroep is van mening dat gezien de nog geringe kennis over de effectiviteit van de surveillance bij patiënten met PHTS het de voorkeur heeft om de bevindingen Er zijn geen gerandomiseerde studies over het effect van surveillance of preventieve operatie bij PHTS die een verbeterde survival hebben aangetoond De artikelen van <PERSOON> [###] gaan in op surveillance bij PHTS Een vergelijking van de verschillende aanbevelingen wordt bemoeilijkt door onderlinge accentverschillen De Werkgroep Klinische Oncogenetica (WKO) van de Vereniging Klinische Genetica <LOCATIE> (VKGN) en de Stichting ter Opsporing Erfelijke Tumoren (StOET) hebben in ### het document âErfelijke tumoren, consensus based controleadviezen bij het Cowden syndroom als volgt weergegeven ⢠Voor vrouwen halfjaarlijks borstonderzoek door specialist vanaf <LEEFTIJD> jaar, jaarlijks MRI ⢠Voor mannen en vrouwen jaarlijks onderzoek op schildklierafwijkingen vanaf <LEEFTIJD> jaar (of <LEEFTIJD> jaar jonger dan de jongste patiënt), inclusief palpatie van de schildklier, bloedonderzoek op TSH, T# en eventueel echografisch onderzoek van de schildklier Met de klinisch genetici is afgesproken patiënten vanaf <LEEFTIJD> jaar eenmaal per <LEEFTIJD> jaar De werkgroep is van mening dat bij het overwegen van surveillance de frequentie van het voorkomen van maligniteiten bij PHTS en de doelmatigheid van surveillance per De huidige aanbevelingen zijn gebaseerd op de beschrijvingen en risicogetallen in de voorgaande modules over maligne en benigne verschijnselen per orgaan, waarbij tevens gekeken wordt naar de volgende voorwaarden voor doelmatige surveillance ⢠De tumor moet voldoende vaak voorkomen (incidentie) in de te onderzoeken ⢠De kans dat met de methode van surveillance een tumor wordt gevonden moet voldoende groot zijn (voldoende hoge detectiekans) Het aantal foutpositieve en foutnegatieve resultaten moet zoveel mogelijk beperkt worden (hoge sensitiviteit en ⢠De kans dat vroege behandeling van een met surveillance gevonden tumor de Omdat er geen gerandomiseerde studies over het effect van surveillance of preventieve operatie bij PHTS beschikbaar zijn is het van belang om prospectief de bevindingen bij controles te registreren in een database met zoveel mogelijk Op de landelijke patiëntendag van <DATUM> is de vraag gesteld of men toestemming zou geven voor een dergelijke registratie en hier werd unaniem positief <PERSOON> LJ, Bowling J, et al <PERSOON>.
| 579 | nvog |
en vrouwen jaarlijks onderzoek op schildklierafwijkingen vanaf <LEEFTIJD> jaar (of <LEEFTIJD> jaar jonger dan de jongste patiënt), inclusief palpatie van de schildklier, bloedonderzoek op TSH, T# en eventueel echografisch onderzoek van de schildklier Met de klinisch genetici is afgesproken patiënten vanaf <LEEFTIJD> jaar eenmaal per <LEEFTIJD> jaar De werkgroep is van mening dat bij het overwegen van surveillance de frequentie van het voorkomen van maligniteiten bij PHTS en de doelmatigheid van surveillance per De huidige aanbevelingen zijn gebaseerd op de beschrijvingen en risicogetallen in de voorgaande modules over maligne en benigne verschijnselen per orgaan, waarbij tevens gekeken wordt naar de volgende voorwaarden voor doelmatige surveillance ⢠De tumor moet voldoende vaak voorkomen (incidentie) in de te onderzoeken ⢠De kans dat met de methode van surveillance een tumor wordt gevonden moet voldoende groot zijn (voldoende hoge detectiekans) Het aantal foutpositieve en foutnegatieve resultaten moet zoveel mogelijk beperkt worden (hoge sensitiviteit en ⢠De kans dat vroege behandeling van een met surveillance gevonden tumor de Omdat er geen gerandomiseerde studies over het effect van surveillance of preventieve operatie bij PHTS beschikbaar zijn is het van belang om prospectief de bevindingen bij controles te registreren in een database met zoveel mogelijk Op de landelijke patiëntendag van <DATUM> is de vraag gesteld of men toestemming zou geven voor een dergelijke registratie en hier werd unaniem positief <PERSOON> LJ, Bowling J, et al <PERSOON> Welke surveillance van de mamma wordt bij patiënten met PHTS geadviseerd? De werkgroep is van mening dat vrouwelijke patiënten met PHTS in aanmerking ⢠vanaf ##-<LEEFTIJD> jaar jaarlijks lichamelijk onderzoek en MRI van de mammae De werkgroep is van mening dat surveillance bij patiënten met PHTS bij voorkeur dient te worden uitgevoerd door een polikliniek erfelijke/familiaire tumoren Afhankelijk van de beoordeelbaarheid van het mammogram kan bij ##-<LEEFTIJD> jarige patiënten eventueel worden volstaan met een twee-jaarlijkse mammografie in het ziekenhuis waar de patiënte onder behandeling is, of via het bevolkingsonderzoek De werkgroep is van mening dat met de vrouwelijke patiënt met PHTS de reconstructiemogelijkheden moet worden besproken Hierbij dient te worden aangegeven dat in tegenstelling tot bij BRCA-genmutatiedraagsters de effectiviteit van deze maatregel bij patiënten met PHTS niet is aangetoond Na profylactische chirurgie is er geen indicatie meer voor surveillance op mammacarcinoom De werkgroep is van mening dat met de vrouwelijke patiënt met PHTS besproken dient te worden dat het bewijs van het preventieve effect van surveillance en bilaterale profylactische mastectomie minder duidelijk is dan bij BRCAgenmutatiedraagsters, omdat er met patiënten met PHTS veel minder ervaring is De werkgroep is van mening dat de patiënt aanvullend geïnformeerd dient te worden over de waarde van borstzelfonderzoek Borstzelfonderzoek kan in overweging De werkgroep is van mening dat het risico op mammacarcinoom bij mannelijke patiënten met PHTS onder de screeningsdrempel ligt en adviseert daarom geen De risicoâs op mammacarcinoom bij PHTS variëren van ##-##% en de leeftijd van.
| 564 | nvog |
###-## Review Welke surveillance van de mamma wordt bij patiënten met PHTS geadviseerd? De werkgroep is van mening dat vrouwelijke patiënten met PHTS in aanmerking ⢠vanaf ##-<LEEFTIJD> jaar jaarlijks lichamelijk onderzoek en MRI van de mammae De werkgroep is van mening dat surveillance bij patiënten met PHTS bij voorkeur dient te worden uitgevoerd door een polikliniek erfelijke/familiaire tumoren Afhankelijk van de beoordeelbaarheid van het mammogram kan bij ##-<LEEFTIJD> jarige patiënten eventueel worden volstaan met een twee-jaarlijkse mammografie in het ziekenhuis waar de patiënte onder behandeling is, of via het bevolkingsonderzoek De werkgroep is van mening dat met de vrouwelijke patiënt met PHTS de reconstructiemogelijkheden moet worden besproken Hierbij dient te worden aangegeven dat in tegenstelling tot bij BRCA-genmutatiedraagsters de effectiviteit van deze maatregel bij patiënten met PHTS niet is aangetoond Na profylactische chirurgie is er geen indicatie meer voor surveillance op mammacarcinoom De werkgroep is van mening dat met de vrouwelijke patiënt met PHTS besproken dient te worden dat het bewijs van het preventieve effect van surveillance en bilaterale profylactische mastectomie minder duidelijk is dan bij BRCAgenmutatiedraagsters, omdat er met patiënten met PHTS veel minder ervaring is De werkgroep is van mening dat de patiënt aanvullend geïnformeerd dient te worden over de waarde van borstzelfonderzoek Borstzelfonderzoek kan in overweging De werkgroep is van mening dat het risico op mammacarcinoom bij mannelijke patiënten met PHTS onder de screeningsdrempel ligt en adviseert daarom geen De risicoâs op mammacarcinoom bij PHTS variëren van ##-##% en de leeftijd van [richtlijn Mammacarcinoom], met dien verstande dat de risicogetallen bij PHTS minder zich ten minste een decennium bewezen als goed uitvoerbaar met acceptabele accuratesse, met aanwijzingen dat hiermee de mortaliteit door mammacarcinoom kan Voor benigne mammapathologie wordt surveillance niet geadviseerd, zie module Mammacarcinoom bij mannen is in de grotere cohortstudies van <PERSOON> [###] en <PERSOON> [###] niet beschreven, maar dit sluit niet uit dat het risico op mammacarcinoom bij een mannelijke PHTS-mutatiedrager ook verhoogd is Dit risico is evenwel nog steeds te laag om in aanmerking te komen voor surveillance De werkgroep is van mening dat vrouwen met PHTS in aanmerking komen voor de Het mammacarcinoom komt voldoende vaak voor bij PHTS zoals beschreven in de geselecteerde cohortstudies (lifetime risk ##-##%) om surveillance te rechtvaardigen De methode van surveillance voor de groep vrouwen met een sterk verhoogd risico op mammacarcinoom is goed gedocumenteerd en heeft een acceptabele sensitiviteit en specificiteit Gezien het feit dat PHTS zo weinig voorkomt heeft het sterk de voorkeur dat surveillance plaatsvindt op een polikliniek erfelijke/familiaire tumoren StOET/VKGN ###] Hoewel de risicogetallen bij PHTS met voorzichtigheid geïnterpreteerd moeten worden in verband met selectiebias kan afhankelijk van de individuele situatie ook bij de patiënt met PHTS een preventieve operatie overwogen Over het borstzelfonderzoek is bekend dat borstkanker die op deze wijze is ontdekt geen betere prognose heeft dan borstkanker die op een andere wijze is ontdekt in de algemene populatie Voor de vrouwen met een verhoogd risico op mammacarcinoom is de waarde van borstzelfonderzoek onvoldoende uitgezocht.
| 592 | nvog |
met dien verstande dat de risicogetallen bij PHTS minder zich ten minste een decennium bewezen als goed uitvoerbaar met acceptabele accuratesse, met aanwijzingen dat hiermee de mortaliteit door mammacarcinoom kan Voor benigne mammapathologie wordt surveillance niet geadviseerd, zie module Mammacarcinoom bij mannen is in de grotere cohortstudies van <PERSOON> [###] en <PERSOON> [###] niet beschreven, maar dit sluit niet uit dat het risico op mammacarcinoom bij een mannelijke PHTS-mutatiedrager ook verhoogd is Dit risico is evenwel nog steeds te laag om in aanmerking te komen voor surveillance De werkgroep is van mening dat vrouwen met PHTS in aanmerking komen voor de Het mammacarcinoom komt voldoende vaak voor bij PHTS zoals beschreven in de geselecteerde cohortstudies (lifetime risk ##-##%) om surveillance te rechtvaardigen De methode van surveillance voor de groep vrouwen met een sterk verhoogd risico op mammacarcinoom is goed gedocumenteerd en heeft een acceptabele sensitiviteit en specificiteit Gezien het feit dat PHTS zo weinig voorkomt heeft het sterk de voorkeur dat surveillance plaatsvindt op een polikliniek erfelijke/familiaire tumoren StOET/VKGN ###] Hoewel de risicogetallen bij PHTS met voorzichtigheid geïnterpreteerd moeten worden in verband met selectiebias kan afhankelijk van de individuele situatie ook bij de patiënt met PHTS een preventieve operatie overwogen Over het borstzelfonderzoek is bekend dat borstkanker die op deze wijze is ontdekt geen betere prognose heeft dan borstkanker die op een andere wijze is ontdekt in de algemene populatie Voor de vrouwen met een verhoogd risico op mammacarcinoom is de waarde van borstzelfonderzoek onvoldoende uitgezocht lichaam kan wel een belangrijke functie hebben bij het herkennen van afwijkingen in de borst, waardoor de termijn tussen het eerste symptoom en de behandeling zo kort <PERSOON> MH, Mester JL, Ngeow J, et al Lifetime cancer risks in individuals with germline Welke surveillance van de schildklier wordt bij patiënten met PHTS geadviseerd? De werkgroep is van mening dat patiënten met PHTS in aanmerking komen voor op het gebied van schildklieraandoeningen, bij voorkeur in een polikliniek De werkgroep adviseert de volgende surveillance bij patiënten met PHTS in de ⢠Vanaf moment van diagnose jaarlijks palpatie en/of echografie van de schildklier ⢠# x per <DATUM> jaar echografie van de schildklier voor beoordeling van schildkiernodi ⢠jaarlijks bepalen van het serum TSH gehalte De werkgroep is van mening dat bij afwijkende bevindingen tijdens surveillance bij leeftijd voor mannen en ##% op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd voor mannen en vrouwen bij PHTS, waarbij het risico al vanaf jonge leeftijd toeneemt (zie module Risicoâs op kanker) schildklierfunctiestoornissen vanaf jonge leeftijd, zie module Risico op benigne literatuur en is al bij een patiënt van <LEEFTIJD> jaar oud beschreven [<PERSOON> ###] Uchino [###] beschrijft surveillance met echografie van de schildklier bij ### asymptomatische personen uit ## families met familiair non medullair schildkliercarcinoom Bij de eerste surveillance bleken ## personen hadden Zij adviseren bij eerstegraads verwanten van personen met schildkliercarcinoom uit een familie met non medullair schildkliercarcinoom jaarlijks echografie van de schildklier met als doel vroegdiagnostiek Sadowski [###] beschrijft surveillance van de schildklier bij ## families met non.
| 608 | nvog |
wel een belangrijke functie hebben bij het herkennen van afwijkingen in de borst, waardoor de termijn tussen het eerste symptoom en de behandeling zo kort <PERSOON> MH, Mester JL, Ngeow J, et al Lifetime cancer risks in individuals with germline Welke surveillance van de schildklier wordt bij patiënten met PHTS geadviseerd? De werkgroep is van mening dat patiënten met PHTS in aanmerking komen voor op het gebied van schildklieraandoeningen, bij voorkeur in een polikliniek De werkgroep adviseert de volgende surveillance bij patiënten met PHTS in de ⢠Vanaf moment van diagnose jaarlijks palpatie en/of echografie van de schildklier ⢠# x per <DATUM> jaar echografie van de schildklier voor beoordeling van schildkiernodi ⢠jaarlijks bepalen van het serum TSH gehalte De werkgroep is van mening dat bij afwijkende bevindingen tijdens surveillance bij leeftijd voor mannen en ##% op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd voor mannen en vrouwen bij PHTS, waarbij het risico al vanaf jonge leeftijd toeneemt (zie module Risicoâs op kanker) schildklierfunctiestoornissen vanaf jonge leeftijd, zie module Risico op benigne literatuur en is al bij een patiënt van <LEEFTIJD> jaar oud beschreven [<PERSOON> ###] Uchino [###] beschrijft surveillance met echografie van de schildklier bij ### asymptomatische personen uit ## families met familiair non medullair schildkliercarcinoom Bij de eerste surveillance bleken ## personen hadden Zij adviseren bij eerstegraads verwanten van personen met schildkliercarcinoom uit een familie met non medullair schildkliercarcinoom jaarlijks echografie van de schildklier met als doel vroegdiagnostiek Sadowski [###] beschrijft surveillance van de schildklier bij ## families met non ontdekte tumoren (de indexpersonen uit de families, n=##) vergelijken met de door surveillance ontdekte schildkliercarcinomen (n=##) Zij stellen een jongere leeftijd van diagnose vast (<LEEFTIJD> jaar) en minder vaak extrathyroïdale uitbreiding (#/##) bij de door schildklierhormoonhuishouding is te onderzoeken met het bepalen van het serum TSH-gehalte Een TSH-concentratie binnen de referentiewaarden sluit een Er zijn aanwijzingen dat bij patienten uit families met familiair schildkliercarcinoom een tijdens surveillance ontdekt schildkliercarinoom minder extrathyroïdale uitbreiding heeft vergeleken met schildkliercarcinoom dat bij symptomatologie wordt ontdekt Het schildkliercarcinoom komt voldoende vaak voor bij PHTS om surveillance te rechtvaardigen Omdat PHTS zo weinig voorkomt heeft het de voorkeur surveillance plaats te laten vinden op een polikliniek erfelijke/familiaire tumoren met een gestructureerd multidisciplinair overleg Mortaliteitsdaling is niet aangetoond, maar er zijn wel aanwijzingen dat door surveillance ontdekte schildkliercarcinomen in een gunstiger stadium worden ontdekt De methoden die gebruikt worden bij surveillance zijn lichamelijk onderzoek en echografie Deze hebben een acceptabele sensitiviteit en specificiteit Bovendien is echografie van de schildklier een niet-invasief onderzoek, dat goed bij kinderen en volwassenen kan worden uitgevoerd Bij snel groeiende afwijkingen en bij echografisch verdachte nodi dient FNA (Fine Needle Aspiration) overwogen te worden Bij kinderen met PHTS jonger dan <LEEFTIJD> jaar is het meestal voldoende om periodiek fysisch diagnostisch onderzoek van de schildklier te verrichten, waarbij alleen in geval van mogelijke symptomen van schildklierdysfunctie of schildkliernodus aanvullend biochemisch en beeldvormend onderzoek zal moeten ⢠Bij verdenking op schildklierdysfunctie volstaat in eerste instantie bepaling van TSH.
| 609 | nvog |
ontdekte tumoren (de indexpersonen uit de families, n=##) vergelijken met de door surveillance ontdekte schildkliercarcinomen (n=##) Zij stellen een jongere leeftijd van diagnose vast (<LEEFTIJD> jaar) en minder vaak extrathyroïdale uitbreiding (#/##) bij de door schildklierhormoonhuishouding is te onderzoeken met het bepalen van het serum TSH-gehalte Een TSH-concentratie binnen de referentiewaarden sluit een Er zijn aanwijzingen dat bij patienten uit families met familiair schildkliercarcinoom een tijdens surveillance ontdekt schildkliercarinoom minder extrathyroïdale uitbreiding heeft vergeleken met schildkliercarcinoom dat bij symptomatologie wordt ontdekt Het schildkliercarcinoom komt voldoende vaak voor bij PHTS om surveillance te rechtvaardigen Omdat PHTS zo weinig voorkomt heeft het de voorkeur surveillance plaats te laten vinden op een polikliniek erfelijke/familiaire tumoren met een gestructureerd multidisciplinair overleg Mortaliteitsdaling is niet aangetoond, maar er zijn wel aanwijzingen dat door surveillance ontdekte schildkliercarcinomen in een gunstiger stadium worden ontdekt De methoden die gebruikt worden bij surveillance zijn lichamelijk onderzoek en echografie Deze hebben een acceptabele sensitiviteit en specificiteit Bovendien is echografie van de schildklier een niet-invasief onderzoek, dat goed bij kinderen en volwassenen kan worden uitgevoerd Bij snel groeiende afwijkingen en bij echografisch verdachte nodi dient FNA (Fine Needle Aspiration) overwogen te worden Bij kinderen met PHTS jonger dan <LEEFTIJD> jaar is het meestal voldoende om periodiek fysisch diagnostisch onderzoek van de schildklier te verrichten, waarbij alleen in geval van mogelijke symptomen van schildklierdysfunctie of schildkliernodus aanvullend biochemisch en beeldvormend onderzoek zal moeten ⢠Bij verdenking op schildklierdysfunctie volstaat in eerste instantie bepaling van TSH Zie ⢠Verschillende artikelen beschrijven de mogelijkheid van preventieve thyreoïdectomie De werkgroep is van mening dat er geen reden is voor een profylactische thyreoïdectomie bij elke patiënt met PHTS vanwege de grote groep die ⢠De werkgroep is van mening dat bij indicatiestelling voor operatieve behandeling bij een patiënt met PHTS bijvoorbeeld in verband met mechanische klachten van een benigne schildklieraandoening een totale thyreoïdectomie overwogen kan worden ⢠Het is te verwachten dat door betere registratie van PHTS-patiënten in de toekomst meer inzicht wordt verkregen met betrekking tot prevalentie en methoden van <PERSOON> H, et al detection of asymptomatic differentiated thyroid carcinoma by neck US screening for familial nonmedullary ca <PERSOON> Welke surveillance van het colon wordt bij patiënten met PHTS geadviseerd? De werkgroep is van mening dat patiënten met PHTS vanaf <LEEFTIJD> jaar in aanmerking komen voor surveillance op colorectaal carcinoom, door # x per <LEEFTIJD> jaar een colonoscopie te verrichten, bij voorkeur gecoördineerd door een polikliniek erfelijke/familiaire tumoren Geadviseerd wordt om alle poliepen in te sturen voor De werkgroep is van mening dat met de patiënt met PHTS besproken moet worden dat het bewijs van effectiviteit van surveillance nog te wensen overlaat, doordat de risicoberekeningen een spreiding vertonen en doordat er nog maar weinig ervaring is De werkgroep is van mening dat voor patiënten met PHTS waarbij adenomateuze en âserratedâ poliepen zijn gevonden, de adviezen in de Nederlandse Richtlijn Coloscopie variëren tussen ##-##% (zie module Risicoâs op kanker) Het cumulatieve risico op.
| 592 | nvog |
⢠Verschillende artikelen beschrijven de mogelijkheid van preventieve thyreoïdectomie De werkgroep is van mening dat er geen reden is voor een profylactische thyreoïdectomie bij elke patiënt met PHTS vanwege de grote groep die ⢠De werkgroep is van mening dat bij indicatiestelling voor operatieve behandeling bij een patiënt met PHTS bijvoorbeeld in verband met mechanische klachten van een benigne schildklieraandoening een totale thyreoïdectomie overwogen kan worden ⢠Het is te verwachten dat door betere registratie van PHTS-patiënten in de toekomst meer inzicht wordt verkregen met betrekking tot prevalentie en methoden van <PERSOON> H, et al detection of asymptomatic differentiated thyroid carcinoma by neck US screening for familial nonmedullary ca <PERSOON> Welke surveillance van het colon wordt bij patiënten met PHTS geadviseerd? De werkgroep is van mening dat patiënten met PHTS vanaf <LEEFTIJD> jaar in aanmerking komen voor surveillance op colorectaal carcinoom, door # x per <LEEFTIJD> jaar een colonoscopie te verrichten, bij voorkeur gecoördineerd door een polikliniek erfelijke/familiaire tumoren Geadviseerd wordt om alle poliepen in te sturen voor De werkgroep is van mening dat met de patiënt met PHTS besproken moet worden dat het bewijs van effectiviteit van surveillance nog te wensen overlaat, doordat de risicoberekeningen een spreiding vertonen en doordat er nog maar weinig ervaring is De werkgroep is van mening dat voor patiënten met PHTS waarbij adenomateuze en âserratedâ poliepen zijn gevonden, de adviezen in de Nederlandse Richtlijn Coloscopie variëren tussen ##-##% (zie module Risicoâs op kanker) Het cumulatieve risico op De meeste poliepen waren hamartomen Minder vaak werden ganglioneuromen, adenomen, juveniele poliepen, leiomyomen, lipomen, neurofibromen en hyperplastische poliepen gezien De meta-analyse van Barrow toont aan dat surveillance met colonoscopie resulteert in vermindering van voorkomen van colorectaal carcinoom en vermindering van mortaliteit bij andere syndromen met een verhoogd risico op colorectaal carcinoom, namelijk Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) en het Lynch Syndroom [Barrow Het is aannemelijk dat bij erfelijke syndromen met verhoogde kans op coloncarcinoom, namelijk FAP en Lynch Syndroom surveillance door middel van colonoscopie resulteert in een verlaging van de mortaliteit De werkgroep is van mening, dat patiënten met PHTS in aanmerking komen voor Het colorectaal carcinoom komt bij PHTS voldoende vaak voor om surveillance te rechtvaardigen frequenter dan in de algemene populatie en ook daar wordt al gestart met screening De richtlijn erfelijk darmkanker hanteert een relatief risico van drie als indicatie voor surveillance hetgeen in de geselecteerde cohortstudies van <PERSOON>, Bubien en <PERSOON> aan de orde is [<PERSOON> ###, Bubien ###, <PERSOON> ###] Er zijn diverse methoden van surveillance; colonoscopie is een invasieve methode met complicatie-risicoâs, maar goed gedocumenteerd In andere patiëntcohorten met een verhoogd risico op darmkanker is mortaliteitsdaling bij colonoscopie aangetoond Gezien het feit dat PHTS zo weinig voorkomt heeft het de tumoren met een gestructureerd multidisciplinair overleg In de literatuur zijn patiënten met PHTS beschreven met colorectaal carcinoom voor de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar De kans hierop is echter klein Daarom is het advies om regulier te starten met.
| 598 | nvog |
De meeste poliepen waren hamartomen Minder vaak werden ganglioneuromen, adenomen, juveniele poliepen, leiomyomen, lipomen, neurofibromen en hyperplastische poliepen gezien De meta-analyse van Barrow toont aan dat surveillance met colonoscopie resulteert in vermindering van voorkomen van colorectaal carcinoom en vermindering van mortaliteit bij andere syndromen met een verhoogd risico op colorectaal carcinoom, namelijk Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) en het Lynch Syndroom [Barrow Het is aannemelijk dat bij erfelijke syndromen met verhoogde kans op coloncarcinoom, namelijk FAP en Lynch Syndroom surveillance door middel van colonoscopie resulteert in een verlaging van de mortaliteit De werkgroep is van mening, dat patiënten met PHTS in aanmerking komen voor Het colorectaal carcinoom komt bij PHTS voldoende vaak voor om surveillance te rechtvaardigen frequenter dan in de algemene populatie en ook daar wordt al gestart met screening De richtlijn erfelijk darmkanker hanteert een relatief risico van drie als indicatie voor surveillance hetgeen in de geselecteerde cohortstudies van <PERSOON>, Bubien en <PERSOON> aan de orde is [<PERSOON> ###, Bubien ###, <PERSOON> ###] Er zijn diverse methoden van surveillance; colonoscopie is een invasieve methode met complicatie-risicoâs, maar goed gedocumenteerd In andere patiëntcohorten met een verhoogd risico op darmkanker is mortaliteitsdaling bij colonoscopie aangetoond Gezien het feit dat PHTS zo weinig voorkomt heeft het de tumoren met een gestructureerd multidisciplinair overleg In de literatuur zijn patiënten met PHTS beschreven met colorectaal carcinoom voor de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar De kans hierop is echter klein Daarom is het advies om regulier te starten met Indien echter in een familie gevallen van colorectaal carcinoom op jongere leeftijd zijn vastgesteld kan men overwegen ook eerder te starten Het is onbekend of een carcinoom kan ontstaan uit hamartomateuze poliepen Er wordt door de werkgroep geadviseerd om alle poliepen tijdens de colonoscopie te verwijderen Er is een verhoogde kans op benigne colonpoliepen, waarbij de adviezen zoals weergegeven in de <PERSOON> F, et al Systematic review of the impact of registration ans screening on CRC incidence en mortality in familial adenomatous polyposis and lynch Wordt bij patiënten met PHTS surveillance van het endometrium geadviseerd en hoe Er wordt geadviseerd om vrouwen met PHTS vanaf <LEEFTIJD>-jarige leeftijd te informeren over de voor- en nadelen van surveillance van het endometrium Er kan geen duidelijke aanbeveling worden gedaan voor screening vanwege gebrek aan bewijs Als voor surveillance wordt gekozen dan verdient transvaginale echografie en Het risico op uterusmyomen is hoog bij PHTS, maar mogelijk gelijk aan het risico bij de algemene populatie (zie module Risico op benigne neoplasieën) Het cumulatieve risico op endometriumcarcinoom bij PHTS is verhoogd van ##-##% in studies met selectiebias en neemt toe vanaf <LEEFTIJD>-jarige leeftijd bij de studies van <PERSOON> [###] en <PERSOON> [###] terwijl de leeftijd van de drie vrouwen in de studie van Bubien In de richtlijn Erfelijke darmkanker over vrouwen met het Lynch-syndroom die ook een verhoogde kans op endometriumcarcinoom hebben zijn de volgende conclusies Er zijn aanwijzingen dat (jaarlijkse) surveillance van het endometrium middels.
| 586 | nvog |
in een familie gevallen van colorectaal carcinoom op jongere leeftijd zijn vastgesteld kan men overwegen ook eerder te starten Het is onbekend of een carcinoom kan ontstaan uit hamartomateuze poliepen Er wordt door de werkgroep geadviseerd om alle poliepen tijdens de colonoscopie te verwijderen Er is een verhoogde kans op benigne colonpoliepen, waarbij de adviezen zoals weergegeven in de <PERSOON> F, et al Systematic review of the impact of registration ans screening on CRC incidence en mortality in familial adenomatous polyposis and lynch Wordt bij patiënten met PHTS surveillance van het endometrium geadviseerd en hoe Er wordt geadviseerd om vrouwen met PHTS vanaf <LEEFTIJD>-jarige leeftijd te informeren over de voor- en nadelen van surveillance van het endometrium Er kan geen duidelijke aanbeveling worden gedaan voor screening vanwege gebrek aan bewijs Als voor surveillance wordt gekozen dan verdient transvaginale echografie en Het risico op uterusmyomen is hoog bij PHTS, maar mogelijk gelijk aan het risico bij de algemene populatie (zie module Risico op benigne neoplasieën) Het cumulatieve risico op endometriumcarcinoom bij PHTS is verhoogd van ##-##% in studies met selectiebias en neemt toe vanaf <LEEFTIJD>-jarige leeftijd bij de studies van <PERSOON> [###] en <PERSOON> [###] terwijl de leeftijd van de drie vrouwen in de studie van Bubien In de richtlijn Erfelijke darmkanker over vrouwen met het Lynch-syndroom die ook een verhoogde kans op endometriumcarcinoom hebben zijn de volgende conclusies Er zijn aanwijzingen dat (jaarlijkse) surveillance van het endometrium middels De aanbeveling die gegeven wordt is dat vrouwen voorlichting dienen te krijgen over de mogelijkheden en beperkingen van surveillance op endometriumcarcinoom en dat zij voorlichting moeten krijgen over de vroege symptomen Strikte advisering voor of tegen surveillance is op grond van de beperkte literatuur niet rationeel In geval van surveillance is de effectiviteit van jaarlijkse endometriumbiopsie hoger dan van De werkgroep is van mening dat bij vrouwelijke patienten met PHTS jaarlijkse transvaginale echoscopie en pipelle vanaf een leeftijd van <LEEFTIJD> jaar zou kunnen leiden tot de detectie van een premaligne lesie van het endometrium (atypische Het risico op endometriumcarcinoom is bij PHTS lager dan bij Lynch-syndroom en bovendien is er geen verhoogd risico op ovariumcarcinoom bij PHTS en wel bij het Het ondergaan van endometriumbiopsie wordt als een grotere belasting ervaren dan De proâs van surveillance zijn de mogelijkheid van het vaststellen van een premaligne lesie en de mogelijkheid van het vaststellen van een vroege diagnose endometriumcarcinoom De contraâs zijn een kleine a priori kans om te overlijden aan surveillance en de fysieke last van het ondergaan van surveillance met name bij Gezien het feit dat PHTS zo weinig voorkomt heeft het de voorkeur dat surveillance <PERSOON> AJ, Evans DG, et al Strategies for endometrial screening in the Lynch syndrome population a patient acceptability study ###;#(#) #<DATUM> <PERSOON> A, et al Surveillance for endometrial cancer in hereditary nonpolyposis colorectal cancer syndrome Int J of cancer ###.
| 562 | nvog |
wordt is dat vrouwen voorlichting dienen te krijgen over de mogelijkheden en beperkingen van surveillance op endometriumcarcinoom en dat zij voorlichting moeten krijgen over de vroege symptomen Strikte advisering voor of tegen surveillance is op grond van de beperkte literatuur niet rationeel In geval van surveillance is de effectiviteit van jaarlijkse endometriumbiopsie hoger dan van De werkgroep is van mening dat bij vrouwelijke patienten met PHTS jaarlijkse transvaginale echoscopie en pipelle vanaf een leeftijd van <LEEFTIJD> jaar zou kunnen leiden tot de detectie van een premaligne lesie van het endometrium (atypische Het risico op endometriumcarcinoom is bij PHTS lager dan bij Lynch-syndroom en bovendien is er geen verhoogd risico op ovariumcarcinoom bij PHTS en wel bij het Het ondergaan van endometriumbiopsie wordt als een grotere belasting ervaren dan De proâs van surveillance zijn de mogelijkheid van het vaststellen van een premaligne lesie en de mogelijkheid van het vaststellen van een vroege diagnose endometriumcarcinoom De contraâs zijn een kleine a priori kans om te overlijden aan surveillance en de fysieke last van het ondergaan van surveillance met name bij Gezien het feit dat PHTS zo weinig voorkomt heeft het de voorkeur dat surveillance <PERSOON> AJ, Evans DG, et al Strategies for endometrial screening in the Lynch syndrome population a patient acceptability study ###;#(#) #<DATUM> <PERSOON> A, et al Surveillance for endometrial cancer in hereditary nonpolyposis colorectal cancer syndrome Int J of cancer ### Mallorca group Revised guidelines for the clinical management of Lynch syndrome (HNPCC) recommendations by a group of Wordt bij patiënten met PHTS surveillance van de nieren geadviseerd en hoe moet De werkgroep is van mening dat surveillance van de nieren bij patiënten met PHTS In de module over de risicoâs op kanker bij PHTS is in tabel # weergegeven dat de risicoâs op niercelcarcinoom niet consistent zijn <PERSOON> beschrijft een cumulatief risico van ##%, terwijl <PERSOON> lagere risicoâs weergeeft op de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar, namelijk <DATUM> voor mannen en <DATUM> voor vrouwen [<PERSOON> ###, <PERSOON> ###] Mester beschrijft ### patiënten met PHTS en vindt bij negen patiënten een niercelcarcinoom, zes patiënten met een papillair en drie (waarvan één bilateraal) met een chromofoob niercelcarcinoom [Mester ###] De leeftijden varieerden van ## tot <LEEFTIJD> jaar (mediaan ##, gemiddelde ##) Mester adviseert vanaf <LEEFTIJD> jaar elke twee jaar nieronderzoek of frequenter bij klachten zoals hematurie Echografie is niet sensitief, Mester adviseert CT of MRI en verwijst hierbij naar het artikel van Choyke [###] Choyke beschrijft een surveillance met echo en CT van de nieren bij ## personen met aanleg voor hereditair papillair niercelcarcinoom, waarbij ## patiënten niercelcarcinoom ontwikkelden Van deze tumoren was ##% zichtbaar op de echo Bij drie personen is MRI verricht en deze resultaten waren vergelijkbaar met CT [Choyke In de landelijke richtlijn Niercelcarcinoom is het volgende over surveillance Er is geen rol weggelegd voor het routinematig screenen van (een deel van) de.
| 616 | nvog |
for the clinical management of Lynch syndrome (HNPCC) recommendations by a group of Wordt bij patiënten met PHTS surveillance van de nieren geadviseerd en hoe moet De werkgroep is van mening dat surveillance van de nieren bij patiënten met PHTS In de module over de risicoâs op kanker bij PHTS is in tabel # weergegeven dat de risicoâs op niercelcarcinoom niet consistent zijn <PERSOON> beschrijft een cumulatief risico van ##%, terwijl <PERSOON> lagere risicoâs weergeeft op de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar, namelijk <DATUM> voor mannen en <DATUM> voor vrouwen [<PERSOON> ###, <PERSOON> ###] Mester beschrijft ### patiënten met PHTS en vindt bij negen patiënten een niercelcarcinoom, zes patiënten met een papillair en drie (waarvan één bilateraal) met een chromofoob niercelcarcinoom [Mester ###] De leeftijden varieerden van ## tot <LEEFTIJD> jaar (mediaan ##, gemiddelde ##) Mester adviseert vanaf <LEEFTIJD> jaar elke twee jaar nieronderzoek of frequenter bij klachten zoals hematurie Echografie is niet sensitief, Mester adviseert CT of MRI en verwijst hierbij naar het artikel van Choyke [###] Choyke beschrijft een surveillance met echo en CT van de nieren bij ## personen met aanleg voor hereditair papillair niercelcarcinoom, waarbij ## patiënten niercelcarcinoom ontwikkelden Van deze tumoren was ##% zichtbaar op de echo Bij drie personen is MRI verricht en deze resultaten waren vergelijkbaar met CT [Choyke In de landelijke richtlijn Niercelcarcinoom is het volgende over surveillance Er is geen rol weggelegd voor het routinematig screenen van (een deel van) de Dit geldt niet voor de personen met een erfelijk niertumorsyndroom; deze personen dienen jaarlijks gecontroleerd te worden middels echo of MRI op het voorkomen en ontstaan van De richtlijn Erfelijk niercelcarcinoom laat zich niet uit over een specifieke surveillance bij papillair niercelcarcinoom De richtlijn geeft aan dat er in de literatuur geen duidelijkheid bestaat over wat de meest effectieve surveillance is bij erfelijke aanleg voor niertumoren Het is niet duidelijk met welke intervallen gescreend moet worden en met welke onderzoeken (echografie, CT-scan, MRI, combinatie) Zij geven een specifieke aanbeveling, namelijk RIPâs tot drie cm vervolgen en daarna nefronsparend opereren voor personen met Von Hippel-Lindau syndroom en geven aan dat dit waarschijnlijk ook geldt voor andere erfelijke tumorsyndromen gebaseerd op bevindingen van Herring [Herring ###] In deze studie zijn patiënten met een erfelijke aanleg voor niercelcarcinoom vervolgd en bij een RIP van drie cm nefronsparend geopereerd Na een mediane follow up van ## maanden werden er geen metastasen geconstateerd Omdat patiënten met PHTS niet voorkomen in deze studie wordt deze aanbeveling vooralsnog niet overgenomen Ook Smaldone beschrijft surveillance van kleine RIPâs van nieren zonder meteen operatief ingrijpen Er zijn aanwijzingen dat patiënten met PHTS een verhoogde kans op niercelcarcinoom hebben met name van het papillaire type, maar deze risicoâs zijn De werkgroep is van mening dat het onvoldoende duidelijk is of patiënten met PHTS De werkgroep is van mening dat het voorkomen van niercelcarcinoom in twee van de bij Bubien [###]) Er is eerst meer onderzoek nodig om de incidentie van.
| 630 | nvog |
personen met een erfelijk niertumorsyndroom; deze personen dienen jaarlijks gecontroleerd te worden middels echo of MRI op het voorkomen en ontstaan van De richtlijn Erfelijk niercelcarcinoom laat zich niet uit over een specifieke surveillance bij papillair niercelcarcinoom De richtlijn geeft aan dat er in de literatuur geen duidelijkheid bestaat over wat de meest effectieve surveillance is bij erfelijke aanleg voor niertumoren Het is niet duidelijk met welke intervallen gescreend moet worden en met welke onderzoeken (echografie, CT-scan, MRI, combinatie) Zij geven een specifieke aanbeveling, namelijk RIPâs tot drie cm vervolgen en daarna nefronsparend opereren voor personen met Von Hippel-Lindau syndroom en geven aan dat dit waarschijnlijk ook geldt voor andere erfelijke tumorsyndromen gebaseerd op bevindingen van Herring [Herring ###] In deze studie zijn patiënten met een erfelijke aanleg voor niercelcarcinoom vervolgd en bij een RIP van drie cm nefronsparend geopereerd Na een mediane follow up van ## maanden werden er geen metastasen geconstateerd Omdat patiënten met PHTS niet voorkomen in deze studie wordt deze aanbeveling vooralsnog niet overgenomen Ook Smaldone beschrijft surveillance van kleine RIPâs van nieren zonder meteen operatief ingrijpen Er zijn aanwijzingen dat patiënten met PHTS een verhoogde kans op niercelcarcinoom hebben met name van het papillaire type, maar deze risicoâs zijn De werkgroep is van mening dat het onvoldoende duidelijk is of patiënten met PHTS De werkgroep is van mening dat het voorkomen van niercelcarcinoom in twee van de bij Bubien [###]) Er is eerst meer onderzoek nodig om de incidentie van van ##% te bevestigen om surveillance van de nieren te rechtvaardigen Screeningsmethoden als CT-scan en MRI van de nieren kunnen aanleiding geven tot worden uitgevoerd, hetgeen psychologisch belastend is voor de patiënt Overwogen kan worden de kleine ruimte innemende processen (( # cm) in de nieren te vervolgen in plaats van te opereren Er is hiermee nog geen ervaring opgedaan bij patiënten met PHTS Prospectieve surveillance data zijn noodzakelijk of de door surveillance gedetecteerde niercelcarcinomen in een prognostisch gunstiger stadium worden ontdekt Mortaliteitsdaling als gevolg van surveillance is niet aangetoond Choyke PL, <PERSOON> MM, <PERSOON> GM, et al Imaging Features of Hereditary Papillary Renal Cancers Journal of Computer Assisted Tomography Issue Volume ##(#), Herring JC, Enquist EG, Chernoff A, et al Parenchymal sparing surgery in patients with hereditary renal cell carcinoma ##-year experience <PERSOON> ### Mar;###(#) PTEN hamartoma tumor syndrome Urology #<DATUM> #,### Smaldone MC, Corcoran AT, Uzzo RG Active surveillance of small renal masses Wordt bij patiënten met PHTS surveillance van de huid geadviseerd en hoe moet De werkgroep is van mening dat surveillance op maligne huidafwijkingen bij patiënten De werkgroep is van mening dat overwogen kan worden om de patiënt met PHTS instructie te geven voor zelfonderzoek van de huid en aan de patiënt te vragen Benigne huidafwijkingen komen zeer frequent voor, zie module Risico op benigne neoplasieën Er bestaat bij deze verschijnselen geen verhoogde kans op maligniteit.
| 595 | nvog |
bevestigen om surveillance van de nieren te rechtvaardigen Screeningsmethoden als CT-scan en MRI van de nieren kunnen aanleiding geven tot worden uitgevoerd, hetgeen psychologisch belastend is voor de patiënt Overwogen kan worden de kleine ruimte innemende processen (( # cm) in de nieren te vervolgen in plaats van te opereren Er is hiermee nog geen ervaring opgedaan bij patiënten met PHTS Prospectieve surveillance data zijn noodzakelijk of de door surveillance gedetecteerde niercelcarcinomen in een prognostisch gunstiger stadium worden ontdekt Mortaliteitsdaling als gevolg van surveillance is niet aangetoond Choyke PL, <PERSOON> MM, <PERSOON> GM, et al Imaging Features of Hereditary Papillary Renal Cancers Journal of Computer Assisted Tomography Issue Volume ##(#), Herring JC, Enquist EG, Chernoff A, et al Parenchymal sparing surgery in patients with hereditary renal cell carcinoma ##-year experience <PERSOON> ### Mar;###(#) PTEN hamartoma tumor syndrome Urology #<DATUM> #,### Smaldone MC, Corcoran AT, Uzzo RG Active surveillance of small renal masses Wordt bij patiënten met PHTS surveillance van de huid geadviseerd en hoe moet De werkgroep is van mening dat surveillance op maligne huidafwijkingen bij patiënten De werkgroep is van mening dat overwogen kan worden om de patiënt met PHTS instructie te geven voor zelfonderzoek van de huid en aan de patiënt te vragen Benigne huidafwijkingen komen zeer frequent voor, zie module Risico op benigne neoplasieën Er bestaat bij deze verschijnselen geen verhoogde kans op maligniteit <PERSOON> beschrijft in zijn cohort een lifetime risk van #% en een SIR van # op melanoom waarbij het risico toeneemt vanaf <LEEFTIJD>-jarige leeftijd [<PERSOON> ###] Ook Bubien beschrijft een verhoogd risico op melanoom <PERSOON> adviseren een jaarlijks dermatologisch onderzoek vanaf moment van diagnose [<PERSOON> ###] De richtlijn Melanoom geeft aan dat er in families met Familiaire Atypische Multiple Mole Melanoom syndroom geen bewijs is dat de sterfte aan melanoom afneemt door periodieke surveillance maar dat er wel dunnere tumordiktes worden gerapporteerd bij gescreende familieleden Deze richtlijn adviseert families met een sterk verhoogd risico, namelijk met Familiaire Atypische Multiple Mole Melanoom syndroom, jaarlijks geeft daarnaast weer dat de relatieve risicoâs bij personen met ) ### naevi of met meer dan # atypische naevi respectievelijk # en <DATUM> is Bij hen wordt er eenmaal per jaar controle in overweging gegeven in overleg met de patiënt (relatieve indicatie) Hierbij vindt overleg plaats met de patiënt of hij periodiek gecontroleerd wil worden of dat hij zelf zijn huid/moedervlekken wil controleren en terugkomen als er een moedervlek verandert De patiënt moet bij de laatste optie wel worden geïnstrueerd Er zijn aanwijzingen dat er een licht verhoogde kans is op melanoom bij PHTS De werkgroep is van mening dat patiënten met PHTS niet in aanmerking komen voor periodieke surveillance op melanoom, omdat er geen bewijs is van mortaliteitsdaling door regelmatig poliklinisch huidonderzoek verricht door een dermatoloog, ook niet bij groepen met een sterk verhoogd risico op melanoom Instructie voor zelfonderzoek.
| 604 | nvog |
van #% en een SIR van # op melanoom waarbij het risico toeneemt vanaf <LEEFTIJD>-jarige leeftijd [<PERSOON> ###] Ook Bubien beschrijft een verhoogd risico op melanoom <PERSOON> adviseren een jaarlijks dermatologisch onderzoek vanaf moment van diagnose [<PERSOON> ###] De richtlijn Melanoom geeft aan dat er in families met Familiaire Atypische Multiple Mole Melanoom syndroom geen bewijs is dat de sterfte aan melanoom afneemt door periodieke surveillance maar dat er wel dunnere tumordiktes worden gerapporteerd bij gescreende familieleden Deze richtlijn adviseert families met een sterk verhoogd risico, namelijk met Familiaire Atypische Multiple Mole Melanoom syndroom, jaarlijks geeft daarnaast weer dat de relatieve risicoâs bij personen met ) ### naevi of met meer dan # atypische naevi respectievelijk # en <DATUM> is Bij hen wordt er eenmaal per jaar controle in overweging gegeven in overleg met de patiënt (relatieve indicatie) Hierbij vindt overleg plaats met de patiënt of hij periodiek gecontroleerd wil worden of dat hij zelf zijn huid/moedervlekken wil controleren en terugkomen als er een moedervlek verandert De patiënt moet bij de laatste optie wel worden geïnstrueerd Er zijn aanwijzingen dat er een licht verhoogde kans is op melanoom bij PHTS De werkgroep is van mening dat patiënten met PHTS niet in aanmerking komen voor periodieke surveillance op melanoom, omdat er geen bewijs is van mortaliteitsdaling door regelmatig poliklinisch huidonderzoek verricht door een dermatoloog, ook niet bij groepen met een sterk verhoogd risico op melanoom Instructie voor zelfonderzoek French Cowden Disease Network High cumulative risks of cancer in patients with PTEN hamartoma tumour syndrome J Wat is het risico op ontwikkelingsachterstand bij patiënten met PHTS en is er reden Er wordt geadviseerd de patiënt met PHTS of de ouders, verzorgers of naasten van de patiënt te infomeren dat er een verhoogde kans is op een psychomotorische De werkgroep is van mening dat de ontwikkeling van kinderen met PHTS jaarlijks met doelgerichte anamnese en lichamelijk onderzoek vervolgd dient te worden Hierbij dient men alert te zijn op de andere verschijnselen die kunnen voorkomen bij PHTS De werkgroep is van mening dat de behandeling van een psychomotorische ontwikkelingsachterstand en afwijkingen in het autistische spectrum bij patienten met In door Pilarski aangehaalde studies bij PTEN-mutatiedragers was bij ##-##% sprake van mentale retardatie [<PERSOON> ##% heeft motorische en spraakstoornissen, bij normale intelligentie [Parisi ###] In de algemene populatie is bij ongeveer #% sprake van mentale retardatie Butler beschrijft dat bij ## kinderen met autisme en macrocefalie er bij # (##%) een mutatie in het PTEN-gen gevonden is [Butler ###] In een andere publicatie van McBride wordt beschreven dat #/## (#%) van patiënten met autisme en <DATUM> (#%) van patiënten met ontwikkelingsachterstand een PTEN-mutatie heeft, allen hadden Net als alle verschijnselen bij PHTS zijn de leerproblemen heel variabel Vanwege deze potentiële problemen op de kinderleeftijd wordt een doelgerichte anamnese, Parisi beschrijft daarnaast dat postnatale overgroei, een hoog palatum,.
| 597 | nvog |
High cumulative risks of cancer in patients with PTEN hamartoma tumour syndrome J Wat is het risico op ontwikkelingsachterstand bij patiënten met PHTS en is er reden Er wordt geadviseerd de patiënt met PHTS of de ouders, verzorgers of naasten van de patiënt te infomeren dat er een verhoogde kans is op een psychomotorische De werkgroep is van mening dat de ontwikkeling van kinderen met PHTS jaarlijks met doelgerichte anamnese en lichamelijk onderzoek vervolgd dient te worden Hierbij dient men alert te zijn op de andere verschijnselen die kunnen voorkomen bij PHTS De werkgroep is van mening dat de behandeling van een psychomotorische ontwikkelingsachterstand en afwijkingen in het autistische spectrum bij patienten met In door Pilarski aangehaalde studies bij PTEN-mutatiedragers was bij ##-##% sprake van mentale retardatie [<PERSOON> ##% heeft motorische en spraakstoornissen, bij normale intelligentie [Parisi ###] In de algemene populatie is bij ongeveer #% sprake van mentale retardatie Butler beschrijft dat bij ## kinderen met autisme en macrocefalie er bij # (##%) een mutatie in het PTEN-gen gevonden is [Butler ###] In een andere publicatie van McBride wordt beschreven dat #/## (#%) van patiënten met autisme en <DATUM> (#%) van patiënten met ontwikkelingsachterstand een PTEN-mutatie heeft, allen hadden Net als alle verschijnselen bij PHTS zijn de leerproblemen heel variabel Vanwege deze potentiële problemen op de kinderleeftijd wordt een doelgerichte anamnese, Parisi beschrijft daarnaast dat postnatale overgroei, een hoog palatum, verschijnselen van PHTS [Parisi ###] Piccione beschrijft een breed spectrum aan verschijnselen bij kinderen met PHTS; onder andere overgroei, macrocefalie, oogafwijkingen, haemangiomen, lipomen, gastrointestinale poliepen, mucocutane afwijkingen, pigmentatie van de glans penis, café au lait vlekken, arterioveneuze en andere vaatafwijkingen, schildklierafwijkingen, autisme, cognitieve, spraak en motorische ontwikkelingsachterstand, coördinatiestoornis, epilepsie, hoog palatum, Er zijn aanwijzingen dat patiënten met PHTS een verhoogde kans op een [<PERSOON> ###] Er zijn aanwijzingen dat patiënten met PHTS een verhoogde kans op afwijkingen in Er zijn aanwijzingen dat patiënten met PHTS een verhoogde kans op een breed spectrum van andere verschijnselen hebben, onder andere hypotonie en Andere belangrijke kenmerken van PHTS op de kinderleeftijd kunnen zijn hoog gewrichten, een pectus excavatum en scoliose Daarnaast is een breed spectrum aan andere verschijnselen bij PHTS beschreven Het is daarom van belang om bij de jaarlijkse controle een algemeen lichamelijk onderzoek te verrichten <PERSOON> XP, et al Subset of individuals with autism spectrum disorders and extreme macrocephaly associated with germline PTEN tumour <PERSOON> AM, Fryns JP Cowden syndrome <PERSOON> AM, Bunyan D, et al Cowden syndrome and <PERSOON> KL, Varga EA, Pastore MT, et al Confirmation study of PTEN mutations among individuals with autism or developmental delays/mental retardation and Parisi MA, Dinulos MB, Leppig KA, et al <PERSOON> spectrum and evolution of phenotypic <PERSOON> V et al PTEN Hamartoma Tumor Syndromes in Childhood.
| 597 | nvog |
een breed spectrum aan verschijnselen bij kinderen met PHTS; onder andere overgroei, macrocefalie, oogafwijkingen, haemangiomen, lipomen, gastrointestinale poliepen, mucocutane afwijkingen, pigmentatie van de glans penis, café au lait vlekken, arterioveneuze en andere vaatafwijkingen, schildklierafwijkingen, autisme, cognitieve, spraak en motorische ontwikkelingsachterstand, coördinatiestoornis, epilepsie, hoog palatum, Er zijn aanwijzingen dat patiënten met PHTS een verhoogde kans op een [<PERSOON> ###] Er zijn aanwijzingen dat patiënten met PHTS een verhoogde kans op afwijkingen in Er zijn aanwijzingen dat patiënten met PHTS een verhoogde kans op een breed spectrum van andere verschijnselen hebben, onder andere hypotonie en Andere belangrijke kenmerken van PHTS op de kinderleeftijd kunnen zijn hoog gewrichten, een pectus excavatum en scoliose Daarnaast is een breed spectrum aan andere verschijnselen bij PHTS beschreven Het is daarom van belang om bij de jaarlijkse controle een algemeen lichamelijk onderzoek te verrichten <PERSOON> XP, et al Subset of individuals with autism spectrum disorders and extreme macrocephaly associated with germline PTEN tumour <PERSOON> AM, Fryns JP Cowden syndrome <PERSOON> AM, Bunyan D, et al Cowden syndrome and <PERSOON> KL, Varga EA, Pastore MT, et al Confirmation study of PTEN mutations among individuals with autism or developmental delays/mental retardation and Parisi MA, Dinulos MB, Leppig KA, et al <PERSOON> spectrum and evolution of phenotypic <PERSOON> V et al PTEN Hamartoma Tumor Syndromes in Childhood De werkgroep is van mening dat vrouwen met PHTS en hormoongevoelig gemetastaseerd mammacarcinoom in principe in aanmerking komen voor behandeling met mTOR-remmer everolimus in combinatie met exemestane conform de huidige indicatie voor patiënten met hormoongevoelig gemetastaseerd De werkgroep is van mening dat voor patiënten met PHTS PI#K-remmers vooralsnog Verlies van PTEN-functie leidt tot activatie van de phosphatidylinositol #-kinase (PI#K) / mammalian target of rapamycin (mTOR)signaal transductieroute, hetgeen leidt tot het stimuleren van (tumor-)celproliferatie en het remmen van apoptose Bij ongeveer ##% van de sporadische mammacarcinomen is sprake van activatie van de PTEN/PI#K-signaaltransductieroute, waarbij in ongeveer ##%-##% sprake is van observatie heeft geleid tot de ontwikkeling van diverse PI#K-remmers voor therapeutische toepassing, onder andere bij het mammacarcinoom In xenograft modellen met een activerende PI#K-mutatie is de combinatie van een antioestrogeen met een PI#K-remmer effectiever dan één van beide middelen apart [<PERSOON> deze studie zijn er geen andere studies die exclusieve effectiviteit van deze groep middelen in tumoren met een geactiveerde PI#Ksignaaltransductieroute beschrijven Een fase #-studie met een expansiefase waarin alleen patiënten met een PI#K-geactiveerde tumor (hetzij met PI#K-mutatie hetzij met PTEN-verlies) werden geïncludeerd liet een respons kans zien van #/## en een ziektestabilisatie bij ##/## patiënten De rol van de PI#K-status bij patiënten met De BOLERO-# trial heeft een toename van progressie vrije periode aangetoond van de combinatie van de mTOR-remmer everolimus in combinatie met een aromataseremmer exemestane vergeleken met exematestane en placebo bij gemetastaseerd hormoongevoelig mammacarcinoom is toevoeging van een mTOR-remmer aan Een retrospectieve biomarkerstudie bij patiënten die aan de registratiestudie.
| 614 | nvog |
is van mening dat vrouwen met PHTS en hormoongevoelig gemetastaseerd mammacarcinoom in principe in aanmerking komen voor behandeling met mTOR-remmer everolimus in combinatie met exemestane conform de huidige indicatie voor patiënten met hormoongevoelig gemetastaseerd De werkgroep is van mening dat voor patiënten met PHTS PI#K-remmers vooralsnog Verlies van PTEN-functie leidt tot activatie van de phosphatidylinositol #-kinase (PI#K) / mammalian target of rapamycin (mTOR)signaal transductieroute, hetgeen leidt tot het stimuleren van (tumor-)celproliferatie en het remmen van apoptose Bij ongeveer ##% van de sporadische mammacarcinomen is sprake van activatie van de PTEN/PI#K-signaaltransductieroute, waarbij in ongeveer ##%-##% sprake is van observatie heeft geleid tot de ontwikkeling van diverse PI#K-remmers voor therapeutische toepassing, onder andere bij het mammacarcinoom In xenograft modellen met een activerende PI#K-mutatie is de combinatie van een antioestrogeen met een PI#K-remmer effectiever dan één van beide middelen apart [<PERSOON> deze studie zijn er geen andere studies die exclusieve effectiviteit van deze groep middelen in tumoren met een geactiveerde PI#Ksignaaltransductieroute beschrijven Een fase #-studie met een expansiefase waarin alleen patiënten met een PI#K-geactiveerde tumor (hetzij met PI#K-mutatie hetzij met PTEN-verlies) werden geïncludeerd liet een respons kans zien van #/## en een ziektestabilisatie bij ##/## patiënten De rol van de PI#K-status bij patiënten met De BOLERO-# trial heeft een toename van progressie vrije periode aangetoond van de combinatie van de mTOR-remmer everolimus in combinatie met een aromataseremmer exemestane vergeleken met exematestane en placebo bij gemetastaseerd hormoongevoelig mammacarcinoom is toevoeging van een mTOR-remmer aan Een retrospectieve biomarkerstudie bij patiënten die aan de registratiestudie Op de website clinicaltrials gov is # klinische trial te vinden (inclusie gesloten) waarbij mTOR inhibitors gebruikt zijn bij ## personen met PHTS De bevindingen zijn nog niet gepubliceerd, de bijwerkingen zijn wel te vinden op clinicaltrials gov Patiënten met kanker kregen een hogere dosering in vergelijking tot patiënten zonder Schmid publiceert een studie waarbij cellen van een lipoom verkregen van een patiënt met PHTS in vitro werden behandeld met verschillende specifieke middelen afname van de groeisnelheid van de cellen [Schmid ###] Door Marsh en Iacobas uitgebreide en snel progressieve hamartomen bij een kind met PHTS veroorzaakt en in diverse combinaties bij patiënten met gemetastaseerd mammacarcinoom Deze groep middelen maakt vooralsnog geen onderdeel uit van de behandeling van gemetastaseerd mammacarcinoom Er zijn geen data beschikbaar over toepassing bij patiënten met PHTS en derhalve wordt deze groep middelen niet geadviseerd De werkgroep is van mening dat er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn die ondersteunen dat PI#K-remmers een plaats hebben in de reguliere behandeling van De werkgroep is van mening dat een mTOR-inhibitor everolimus, die inmiddels onderdeel is van de reguliere behandeling van patiënten met een hormoongevoelig gemetastaseerd mammacarcinoom, in deze hoedanigheid ook voor vrouwen met Verschillende onderzoeksgroepen hebben de relatie onderzocht tussen de activatie met hormonale therapie Diverse onderdelen van de PI#K/AKT-route zijn hierbij onderzocht, waaronder de PIK#CA mutatie-status PTEN is in deze analyses niet meegenomen Hoewel de aantallen patiënten klein zijn, geven deze publicaties geen aanleiding om een hogere effectiviteit te verwachten bij patiënten met een upregulatie.
| 615 | nvog |
Op de website clinicaltrials gov is # klinische trial te vinden (inclusie gesloten) waarbij mTOR inhibitors gebruikt zijn bij ## personen met PHTS De bevindingen zijn nog niet gepubliceerd, de bijwerkingen zijn wel te vinden op clinicaltrials gov Patiënten met kanker kregen een hogere dosering in vergelijking tot patiënten zonder Schmid publiceert een studie waarbij cellen van een lipoom verkregen van een patiënt met PHTS in vitro werden behandeld met verschillende specifieke middelen afname van de groeisnelheid van de cellen [Schmid ###] Door Marsh en Iacobas uitgebreide en snel progressieve hamartomen bij een kind met PHTS veroorzaakt en in diverse combinaties bij patiënten met gemetastaseerd mammacarcinoom Deze groep middelen maakt vooralsnog geen onderdeel uit van de behandeling van gemetastaseerd mammacarcinoom Er zijn geen data beschikbaar over toepassing bij patiënten met PHTS en derhalve wordt deze groep middelen niet geadviseerd De werkgroep is van mening dat er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn die ondersteunen dat PI#K-remmers een plaats hebben in de reguliere behandeling van De werkgroep is van mening dat een mTOR-inhibitor everolimus, die inmiddels onderdeel is van de reguliere behandeling van patiënten met een hormoongevoelig gemetastaseerd mammacarcinoom, in deze hoedanigheid ook voor vrouwen met Verschillende onderzoeksgroepen hebben de relatie onderzocht tussen de activatie met hormonale therapie Diverse onderdelen van de PI#K/AKT-route zijn hierbij onderzocht, waaronder de PIK#CA mutatie-status PTEN is in deze analyses niet meegenomen Hoewel de aantallen patiënten klein zijn, geven deze publicaties geen aanleiding om een hogere effectiviteit te verwachten bij patiënten met een upregulatie Behalve op hypothetische gronden zijn er vooralsnog geen andere aanwijzingen dat patiënten met PHTS gemetastaseerd mammacarcinoom exclusief baat hebben bij advanced breast cancer Results from <PERSOON> DM, et al Oral rapamycin in the treatment of patients with hamartoma syndromes and PTEN mutation <PERSOON> SA, McNeil CM, et al PI#K pathway activation in breast cancer is associated with the basal-like phenotype and cancer-specific mortality <PERSOON> DJ, Trahair TN, <PERSOON> JL, et al Rapamycin treatment for a child with germline Miller TW, Rexer BN, Garrett JT, et al Mutations in the phosphatidylinositol #-kinase pathway role in tumor progression and therapeutic implications in breast cancer <PERSOON> HH, et al Sirolimus treatment of severe PTEN hamartoma tumor syndrome case report and in vitro studies <PERSOON> KI, et al Everolimus plus exemestane in <PERSOON> J et al PIK#CA Genotype and a PIK#CA mutation-related gene signature and response to everolimus and letrozole in estrogen receptor positive breast cancer PLoS ONE #(#) e### doi ## ###/journal pone <PATIENTNUMMER> <PERSOON> C et al Translational studies within the TAMRAD randomized GINECO trial evidence for mTORC# activation marker as a predictive factor for everolimus efficacy in advanced breast cancer Annals of Oncology.
| 552 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.