text
stringlengths
80
6.25k
text_len
int64
32
3.12k
src
stringclasses
7 values
<PERSOON> ### <PERSOON>;###(#) ##-# doi <DATUM> j ijgo ##<DATUM> ### Epub ### Oct ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER># <PERSOON> GW,<PERSOON> SS, Nicolaides KH Vaginal progesterone for preventing preterm birth and adverse perinatal outcomes in singleton gestations with a short cervix a meta-analysis of individual patient data <PERSOON> ### Feb;###(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### <PERSOON> MA, caproate for prevention of recurrent spontaneous preterm birth in singleton gestations systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials Ultrasound Obstet Gynecol ### Mar;##(#) #<DATUM> doi <DATUM> uog ### <PERSOON> G, et al GRADE handbook for grading quality of evidence and strength of recommendations <PERSOON> for Maternal-Fetal Medicine (SMFM) <PERSOON> choice of progestogen for the prevention of preterm birth in women with singleton pregnancy and <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### <PERSOON-##> WA, Ayala NK, Miller ES A universal mid-trimester transvaginal cervical length screening program and its associated reduced preterm birth rate <PERSOON-##> with Progesterone in Women with a Short Cervical Length from a <PERSOON-##> SF Cost-effectiveness of transvaginal ultrasound cervical length screening in singletons without a prior preterm birth an update <PERSOON> ### Oct;###(#) ### e<DATUM> doi <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### <PERSOON-##> CK Exposure to the Synthetic Progestin, ##α-Hydroxyprogesterone Caproate During Development Impairs Cognitive Flexibility in <PERSOON-##>, MA, et al Trends in preterm birth in the Netherlands <PATIENTNUMMER># a population-based study Submitted (###) Binnen het NVOG consortium loopt op dit moment de Quadruple P-studie, die vrouwen met een korte cervix zonder vroeggeboorte in de voorgeschiedenis randomiseert tussen vaginale progesteron en een pessarium De afkapwaarden voor eenlingen is voor de QP studie ## mm en voor tweelingen ## mm Het pessarium is voor deze indicatie meerdere malen onderzocht en de beschikbare studies laten op dit moment een gemengd beeld De NVOG adviseert ziekenhuizen te participeren in de NVOG consortium Quadruple Pstudie Barrières kunnen zich bevinden op het niveau van de professional, op het niveau van de organisatie (het ziekenhuis) of op het niveau van het systeem (buiten het ziekenhuis) Denk bijvoorbeeld aan onenigheid in het land met betrekking tot de aanbeveling, onvoldoende motivatie of kennis bij de specialist, onvoldoende faciliteiten of personeel, nodige concentratie van zorg, kosten, slechte samenwerking tussen disciplines,.
596
nvog
Short Cervical Length from a <PERSOON> SF Cost-effectiveness of transvaginal ultrasound cervical length screening in singletons without a prior preterm birth an update <PERSOON> ### Oct;###(#) ### e<DATUM> doi <DATUM> j ajog ##<DATUM> ### <PERSOON> CK Exposure to the Synthetic Progestin, ##α-Hydroxyprogesterone Caproate During Development Impairs Cognitive Flexibility in <PERSOON>, MA, et al Trends in preterm birth in the Netherlands <PATIENTNUMMER># a population-based study Submitted (###) Binnen het NVOG consortium loopt op dit moment de Quadruple P-studie, die vrouwen met een korte cervix zonder vroeggeboorte in de voorgeschiedenis randomiseert tussen vaginale progesteron en een pessarium De afkapwaarden voor eenlingen is voor de QP studie ## mm en voor tweelingen ## mm Het pessarium is voor deze indicatie meerdere malen onderzocht en de beschikbare studies laten op dit moment een gemengd beeld De NVOG adviseert ziekenhuizen te participeren in de NVOG consortium Quadruple Pstudie Barrières kunnen zich bevinden op het niveau van de professional, op het niveau van de organisatie (het ziekenhuis) of op het niveau van het systeem (buiten het ziekenhuis) Denk bijvoorbeeld aan onenigheid in het land met betrekking tot de aanbeveling, onvoldoende motivatie of kennis bij de specialist, onvoldoende faciliteiten of personeel, nodige concentratie van zorg, kosten, slechte samenwerking tussen disciplines, implementatie te bevorderen Denk bijvoorbeeld aan controleren aanbeveling tijdens kwaliteitsvisitatie, publicatie van de richtlijn, ontwikkelen van implementatietools, informeren van ziekenhuisbestuurders, regelen van goede vergoeding voor een bepaald type behandeling, maken van samenwerkingsafspraken # Wie de verantwoordelijkheden draagt voor implementatie van de aanbevelingen, zal tevens afhankelijk zijn van het niveau waarop zich barrières bevinden Barrières op het niveau van de professional zullen vaak opgelost moeten worden door de beroepsvereniging Barrières op het niveau van de organisatie zullen vaak onder verantwoordelijkheid van de ziekenhuisbestuurders vallen Bij het oplossen van barrières op het niveau van het systeem zijn ook andere partijen, zoals de NZA en zorgverzekeraars, van belang Research question Effectiveness of progesterone when compared to placebo on the risk for a preterm delivery, composite morbidity and neonatal death in women Evidence table for systematic review of RCTs and observational studies (intervention studies) Table of quality assessment for systematic reviews of RCTs and observational studies Based on AMSTAR checklist (Shea et al ; ###, BMC Methodol # ##; doi <DATUM> ###-###<DATUM> and PRISMA checklist (Moher et al ###, PLoS Med # e<PATIENTNUMMER>; doi ## ###/journal pmed<PATIENTNUMMER>) Research question (PICO) and inclusion criteria should be appropriate and predefined Search period and strategy should be described; at least Medline searched; for pharmacological questions at least Medline + EMBASE searched Potentially relevant studies that are excluded at final selection (after reading the full text) should be referenced with reasons Characteristics of individual studies relevant to research question (PICO), including potential confounders, should be reported.
612
nvog
richtlijn, ontwikkelen van implementatietools, informeren van ziekenhuisbestuurders, regelen van goede vergoeding voor een bepaald type behandeling, maken van samenwerkingsafspraken # Wie de verantwoordelijkheden draagt voor implementatie van de aanbevelingen, zal tevens afhankelijk zijn van het niveau waarop zich barrières bevinden Barrières op het niveau van de professional zullen vaak opgelost moeten worden door de beroepsvereniging Barrières op het niveau van de organisatie zullen vaak onder verantwoordelijkheid van de ziekenhuisbestuurders vallen Bij het oplossen van barrières op het niveau van het systeem zijn ook andere partijen, zoals de NZA en zorgverzekeraars, van belang Research question Effectiveness of progesterone when compared to placebo on the risk for a preterm delivery, composite morbidity and neonatal death in women Evidence table for systematic review of RCTs and observational studies (intervention studies) Table of quality assessment for systematic reviews of RCTs and observational studies Based on AMSTAR checklist (Shea et al ; ###, BMC Methodol # ##; doi <DATUM> ###-###<DATUM> and PRISMA checklist (Moher et al ###, PLoS Med # e<PATIENTNUMMER>; doi ## ###/journal pmed<PATIENTNUMMER>) Research question (PICO) and inclusion criteria should be appropriate and predefined Search period and strategy should be described; at least Medline searched; for pharmacological questions at least Medline + EMBASE searched Potentially relevant studies that are excluded at final selection (after reading the full text) should be referenced with reasons Characteristics of individual studies relevant to research question (PICO), including potential confounders, should be reported Quality of individual studies should be assessed using a quality scoring tool or checklist (Jadad score, Newcastle-Ottawa scale, risk of bias table etc ) Clinical and statistical heterogeneity should be assessed; clinical enough similarities in patient characteristics, intervention and definition of outcome measure to allow pooling? For pooled data assessment of <PERSOON> assessment of publication bias should include a combination of graphical aids (e g , funnel plot, other available tests) and/or statistical tests (e g , Egger regression test, Hedges-Olken) Note If no test values or funnel plot included, score “no” Score “yes” if mentions that publication bias could not be assessed because there were fewer than ## included studies Sources of support (including commercial co-authorship) should be reported in both the systematic review and the included studies Note To get a “yes,” source of funding or support must be indicated for the systematic review AND for each of the included studies Evidence table for intervention studies (randomized controlled trials and non-randomized observational studies [cohort studies, case-control studies, case series])# This table is also suitable for diagnostic studies (screening studies) that compare the effectiveness of two or more tests This only applies if the test is included as part of a test-and-treat strategy – otherwise the evidence table for studies of diagnostic test accuracy should be used.
593
nvog
checklist (Jadad score, Newcastle-Ottawa scale, risk of bias table etc ) Clinical and statistical heterogeneity should be assessed; clinical enough similarities in patient characteristics, intervention and definition of outcome measure to allow pooling? For pooled data assessment of <PERSOON> assessment of publication bias should include a combination of graphical aids (e g , funnel plot, other available tests) and/or statistical tests (e g , Egger regression test, Hedges-Olken) Note If no test values or funnel plot included, score “no” Score “yes” if mentions that publication bias could not be assessed because there were fewer than ## included studies Sources of support (including commercial co-authorship) should be reported in both the systematic review and the included studies Note To get a “yes,” source of funding or support must be indicated for the systematic review AND for each of the included studies Evidence table for intervention studies (randomized controlled trials and non-randomized observational studies [cohort studies, case-control studies, case series])# This table is also suitable for diagnostic studies (screening studies) that compare the effectiveness of two or more tests This only applies if the test is included as part of a test-and-treat strategy – otherwise the evidence table for studies of diagnostic test accuracy should be used Provide data per treatment group on the most important prognostic factors [(potential) confounders] For case-control studies, provide sufficient detail on the procedure used to match cases and controls For cohort studies, provide sufficient detail on the (multivariate) analyses used to adjust for (potential) confounders Risk of bias table for intervention studies (randomized controlled trials) # Randomisation generation of allocation sequences have to be unpredictable, for example computer generated random-numbers or drawing lots or envelopes Examples of inadequate procedures are generation of allocation sequences by alternation, according to case record number, date of birth or date of admission # Allocation concealment refers to the protection (blinding) of the randomisation process Concealment of allocation sequences is adequate if patients and enrolling investigators cannot foresee assignment, for example central randomisation (performed at a site remote from trial location) or sequentially numbered, sealed, opaque envelopes Inadequate procedures are all procedures based on inadequate randomisation procedures or open allocation schedules # Blinding neither the patient nor the care provider (attending physician) knows which patient is getting the special treatment Blinding is sometimes impossible, for example when comparing surgical with non-surgical treatments <PERSOON> outcome assessor records the study results Blinding of those assessing outcomes prevents that the knowledge of patient assignement influences the proces of outcome assessment (detection or information bias) If a study has hard (objective) outcome measures, like death, blinding of outcome assessment is not necessary If a study has “soft” (subjective) outcome measures, like the assessment of an X-ray, blinding of outcome assessment is necessary #.
592
nvog
adjust for (potential) confounders Risk of bias table for intervention studies (randomized controlled trials) # Randomisation generation of allocation sequences have to be unpredictable, for example computer generated random-numbers or drawing lots or envelopes Examples of inadequate procedures are generation of allocation sequences by alternation, according to case record number, date of birth or date of admission # Allocation concealment refers to the protection (blinding) of the randomisation process Concealment of allocation sequences is adequate if patients and enrolling investigators cannot foresee assignment, for example central randomisation (performed at a site remote from trial location) or sequentially numbered, sealed, opaque envelopes Inadequate procedures are all procedures based on inadequate randomisation procedures or open allocation schedules # Blinding neither the patient nor the care provider (attending physician) knows which patient is getting the special treatment Blinding is sometimes impossible, for example when comparing surgical with non-surgical treatments <PERSOON> outcome assessor records the study results Blinding of those assessing outcomes prevents that the knowledge of patient assignement influences the proces of outcome assessment (detection or information bias) If a study has hard (objective) outcome measures, like death, blinding of outcome assessment is not necessary If a study has “soft” (subjective) outcome measures, like the assessment of an X-ray, blinding of outcome assessment is necessary <DATUM> If the percentage of patients lost to follow-up is large, or differs between treatment groups, or the reasons for loss to follow-up differ between treatment groups, bias is likely If the number of patients lost to follow-up, or the reasons why, are not # Participants included in the analysis are exactly those who were randomized into the trial If the numbers randomized into each intervention group are not clearly reported, the risk of bias is unclear; an ITT analysis implies that (a) participants are kept in the intervention groups to which they were randomized, regardless of the intervention they actually received, (b) outcome data are measured on all participants, and (c) all randomized participants are included in the analysis A ### mg/day, from ###<DATUM> # weeks of gestation ## <PERSOON> assessment of publication bias should include a combination of graphical aids (e g , funnel plot, other available tests) and/or statistical tests (e g , Egger regression test, Hedges-Olken) Note If no test values ## Sources of support (including commercial co-authorship) should be reported in both the systematic review and the included studies Note To get a “yes,” source of funding or support must be indicated for the Tabel Exclusie na het lezen van het volledige artikel Review, heeft alleen gekeken naar neonatal death, niet naar de andere uitkomstmaten Niet alle individuele data van de geïncludeerde studies geïncludeerd CL(## Heeft alleen studies waarin vrouwen met zowel een korte cervix als een eerdere Maakt vergelijking tussen twee typen progesteron bij patiënten met een korte cervix Vergelijking tussen pessarium en progesteron, cerclage en progesteron, en alleen.
618
nvog
Addendum bij de richtlijn “Behandeling van tabaksverslaving en stoppen-metroken ondersteuning (Herziening ###)” Het belang van dit addendum wordt ondersteund door onderstaande partijen, die geen procedure hebben voor het autoriseren van richtlijnen, of waarbij de autorisatie van dit Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande toestemming <DATUM> Status van het addendum bij de richtlijn <DATUM> Beoordeling van de kwaliteit van het bewijs van meta-analyses ## De rokende zwangere vrouw wordt in dit addendum aangeduid met ‘cliënt’ Indien de zwangerschap wordt begeleid door een gynaecoloog of huisarts wordt het woord ‘patiënt’ gebruikt De basis voor gedragsmatige ondersteuning zijn de principes van motiverende gespreksvoering (Miller en Rollnick, ###), gericht op de intrinsieke motivatie van de patiënt om te veranderen met behulp van een empathische en accepterende houding van de zorgverlener Het doel is het zelf oplossende vermogen van de patiënt te ondersteunen en stimuleren Als onderdeel van de gebruik maken van sociale en psychologische componenten zoals persoonlijke counseling, gezondheidsvoorlichting of educatie, biochemische feedback, financiële beloningen en sociale steun JGZ-professionals bieden prenatale zorg aan vrouwen met diverse psychosociale risicofactoren Deze zorg bestaat veelal uit huisbezoeken, bijvoorbeeld middels de interventie VoorZorg (Graaf en Riper, ###) De zwangere vrouwen worden op diverse terreinen begeleid, waaronder bij het stoppen met roken Deze zorg loopt door na de bevalling en heeft als doel bevordering van het functioneren van de (aanstaande) moeder en gezond opgroeien en opvoeden van het kind (Graaf en Riper, ###) JGZ-professionals inventariseren in het kader van hun preventieve taak ten aanzien van de gezondheid van het kind en ten aanzien van een volgende zwangerschap regelmatig de rookstatus Tabaksrook bevat onder andere nicotine en koolmonoxide Koolmonoxide neemt in het bloed de koolmonoxidemeting kan bepaald worden hoeveel koolstofmonoxide zich in de uitgeademde lucht Het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken # wordt beheerd door het Partnership Stop met Roken # en geeft informatie over welke professionals intensieve stoppen-met-roken interventies aanbieden waarvan bewezen is dat het werkt De eisen voor het kwaliteitsregister komen uit de ‘Zorgmodule Nicotine vervangende middelen (NVM) zijn medicijnen waarbij de nicotine wordt vervangen door zogenaamde ‘schone’ nicotine in medische vorm waardoor de blootstelling aan andere schadelijke Een stoppen-met-roken methodiek die specifiek voor zwangere vrouwen is ontwikkeld is de minimale interventiestrategie voor de verloskundigenpraktijk (V-MIS; <PERSOON>, Mullen en <PERSOON>, ###) De V-MIS is gebaseerd op een methodiek die ook wordt toegepast voor de begeleiding van andere groepen rokers Deze minimale interventiestrategie Stoppen met Roken.
597
nvog
counseling, gezondheidsvoorlichting of educatie, biochemische feedback, financiële beloningen en sociale steun JGZ-professionals bieden prenatale zorg aan vrouwen met diverse psychosociale risicofactoren Deze zorg bestaat veelal uit huisbezoeken, bijvoorbeeld middels de interventie VoorZorg (Graaf en Riper, ###) De zwangere vrouwen worden op diverse terreinen begeleid, waaronder bij het stoppen met roken Deze zorg loopt door na de bevalling en heeft als doel bevordering van het functioneren van de (aanstaande) moeder en gezond opgroeien en opvoeden van het kind (Graaf en Riper, ###) JGZ-professionals inventariseren in het kader van hun preventieve taak ten aanzien van de gezondheid van het kind en ten aanzien van een volgende zwangerschap regelmatig de rookstatus Tabaksrook bevat onder andere nicotine en koolmonoxide Koolmonoxide neemt in het bloed de koolmonoxidemeting kan bepaald worden hoeveel koolstofmonoxide zich in de uitgeademde lucht Het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken # wordt beheerd door het Partnership Stop met Roken # en geeft informatie over welke professionals intensieve stoppen-met-roken interventies aanbieden waarvan bewezen is dat het werkt De eisen voor het kwaliteitsregister komen uit de ‘Zorgmodule Nicotine vervangende middelen (NVM) zijn medicijnen waarbij de nicotine wordt vervangen door zogenaamde ‘schone’ nicotine in medische vorm waardoor de blootstelling aan andere schadelijke Een stoppen-met-roken methodiek die specifiek voor zwangere vrouwen is ontwikkeld is de minimale interventiestrategie voor de verloskundigenpraktijk (V-MIS; <PERSOON>, Mullen en <PERSOON>, ###) De V-MIS is gebaseerd op een methodiek die ook wordt toegepast voor de begeleiding van andere groepen rokers Deze minimale interventiestrategie Stoppen met Roken Basis Stoppen met roken genoemd Deze methodiek is zo ontwikkeld dat de zorgverlener met een minimale tijdsinvestering de zwangere vrouw kan ondersteunen bij het stoppen en verhoogt het percentage succesvolle stoppers in de algemene populatie (<PERSOON>, en <PERSOON>, ###; <PERSOON> et al , ###; <PERSOON>, Seydel, en <PERSOON>, ###) De praktijkondersteuner huisarts (POH) of praktijkverpleegkundige (PVK) die geregistreerd staat in het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken is opgeleid om intensieve begeleiding te bieden bij het POP is de afkorting van Psychiatrie, Obstetrie (verloskunde) en Pediatrie (kindergeneeskunde) Deze polikliniek biedt hulp aan vrouwen met psychische klachten voor, tijdens en/of na de zwangerschap Roken is het gebruiken van alle soorten tabaksproducten ongeacht de frequentie en hoeveelheid De rookstoppoli of stoppen-met-roken poli - vaak onderdeel van een polikliniek longgeneeskunde is een poliklinisch spreekuur voor advies en begeleiding bij het stoppen met roken Het bespreken van het rookgedrag en het geven van een stopadvies op maat is aanbevolen in diverse richtlijnen zoals de NHG-Standaard Zwangerschap en kraamperiode, de NGH-Standaard Stoppen met roken en de richtlijn “Behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met-roken ondersteuning ###)” wordt met stoppen met roken (SMR) bedoeld abstinentie van ten minste # maanden Bij zwangere vrouwen wordt een andere definitie gehanteerd, namelijk onthouding van roken in de De Taskforce Rookvrije Start # is een initiatief van negen beroepsgroepen die zich samen met partners College Perinatale Zorg, het Trimbos Instituut, ZonMw en het ministerie van VWS inzet voor een rookvrije start voor ieder kind.
616
nvog
Stoppen met roken genoemd Deze methodiek is zo ontwikkeld dat de zorgverlener met een minimale tijdsinvestering de zwangere vrouw kan ondersteunen bij het stoppen en verhoogt het percentage succesvolle stoppers in de algemene populatie (<PERSOON>, en <PERSOON>, ###; <PERSOON> et al , ###; <PERSOON>, Seydel, en <PERSOON>, ###) De praktijkondersteuner huisarts (POH) of praktijkverpleegkundige (PVK) die geregistreerd staat in het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken is opgeleid om intensieve begeleiding te bieden bij het POP is de afkorting van Psychiatrie, Obstetrie (verloskunde) en Pediatrie (kindergeneeskunde) Deze polikliniek biedt hulp aan vrouwen met psychische klachten voor, tijdens en/of na de zwangerschap Roken is het gebruiken van alle soorten tabaksproducten ongeacht de frequentie en hoeveelheid De rookstoppoli of stoppen-met-roken poli - vaak onderdeel van een polikliniek longgeneeskunde is een poliklinisch spreekuur voor advies en begeleiding bij het stoppen met roken Het bespreken van het rookgedrag en het geven van een stopadvies op maat is aanbevolen in diverse richtlijnen zoals de NHG-Standaard Zwangerschap en kraamperiode, de NGH-Standaard Stoppen met roken en de richtlijn “Behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met-roken ondersteuning ###)” wordt met stoppen met roken (SMR) bedoeld abstinentie van ten minste # maanden Bij zwangere vrouwen wordt een andere definitie gehanteerd, namelijk onthouding van roken in de De Taskforce Rookvrije Start # is een initiatief van negen beroepsgroepen die zich samen met partners College Perinatale Zorg, het Trimbos Instituut, ZonMw en het ministerie van VWS inzet voor een rookvrije start voor ieder kind Alliantie <LOCATIE> Rookvrij wordt gestreefd naar een generatie die volledig rookvrij opgroeit verloskundigen, gynaecologen, obstetrisch verloskundigen en eventueel verloskundig actieve afspraken te maken over verwijzen en terugverwijzen van cliënten en afspraken te maken over Verloskundigen, klinische verloskundigen, verloskundig actieve huisartsen, gynaecologen en artsassistenten Voor u ligt een addendum met specifieke aanbevelingen voor de behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met-roken ondersteuning bij zwangere vrouwen De stoppen-met-roken zorg voor deze doelgroep wordt onvoldoende belicht in de richtlijn “Behandeling van tabaksverslaving en stoppenmet-roken ondersteuning (Herziening ###)”, hierna afgekort als Richtlijn (###) Omdat er veel gezondheidswinst valt te behalen bij deze doelgroep en er bijzondere overwegingen spelen ten aanzien van werkzaamheid en bijwerkingen van behandeling, zijn door verschillende partijen inspanningen geleverd om een actualisatie van de richtlijn op dit gebied alsnog op korte termijn te realiseren Het resultaat daarvan is dit addendum “Behandeling van tabaksverslaving en stoppenmet-roken ondersteuning bij zwangere vrouwen” Dit addendum is bedoeld voor alle professionals die te maken (kunnen) hebben met zwangere vrouwen en heeft als doel de bescherming van de zwangere vrouw en haar nog ongeboren kind tegen De preconceptionele periode en de periode na de bevalling hebben in dit addendum nog geen plaats, worden nu hooguit aangestipt, net als meeroken door de zwangere vrouw en roken door de partner Wat betreft het roken van de partner kunnen vooralsnog de aanbevelingen uit bovengenoemde richtlijn (Richtlijn, ###) worden opgevolgd De werkroep adviseert deze periodes en onderwerpen wel op te nemen in een actualisatie van dit addendum.
609
nvog
Rookvrij wordt gestreefd naar een generatie die volledig rookvrij opgroeit verloskundigen, gynaecologen, obstetrisch verloskundigen en eventueel verloskundig actieve afspraken te maken over verwijzen en terugverwijzen van cliënten en afspraken te maken over Verloskundigen, klinische verloskundigen, verloskundig actieve huisartsen, gynaecologen en artsassistenten Voor u ligt een addendum met specifieke aanbevelingen voor de behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met-roken ondersteuning bij zwangere vrouwen De stoppen-met-roken zorg voor deze doelgroep wordt onvoldoende belicht in de richtlijn “Behandeling van tabaksverslaving en stoppenmet-roken ondersteuning (Herziening ###)”, hierna afgekort als Richtlijn (###) Omdat er veel gezondheidswinst valt te behalen bij deze doelgroep en er bijzondere overwegingen spelen ten aanzien van werkzaamheid en bijwerkingen van behandeling, zijn door verschillende partijen inspanningen geleverd om een actualisatie van de richtlijn op dit gebied alsnog op korte termijn te realiseren Het resultaat daarvan is dit addendum “Behandeling van tabaksverslaving en stoppenmet-roken ondersteuning bij zwangere vrouwen” Dit addendum is bedoeld voor alle professionals die te maken (kunnen) hebben met zwangere vrouwen en heeft als doel de bescherming van de zwangere vrouw en haar nog ongeboren kind tegen De preconceptionele periode en de periode na de bevalling hebben in dit addendum nog geen plaats, worden nu hooguit aangestipt, net als meeroken door de zwangere vrouw en roken door de partner Wat betreft het roken van de partner kunnen vooralsnog de aanbevelingen uit bovengenoemde richtlijn (Richtlijn, ###) worden opgevolgd De werkroep adviseert deze periodes en onderwerpen wel op te nemen in een actualisatie van dit addendum actualiteit van het onderwerp, de verwachte verschijning van nieuwe onderzoeksresultaten en Zwangere vrouwen die roken vormen een bijzondere doelgroep vanwege hun veranderende metabolisme, de hoge mate van urgentie om te stoppen in verband met de gevolgen van roken voor de zwangerschap, bevalling en hun ongeboren kind Daarnaast is de motivatie om te stoppen met Net als bij andere rokers kunnen persoonlijke en maatschappelijke factoren de motivatie om te stoppen direct of indirect beïnvloeden Hierbij valt te denken aan stress, lage sociaaleconomische status, weinig persoonlijke steun, bijvoorbeeld wanneer de partner ook rookt Ter bescherming van de zwangere vrouw, het nog ongeboren kind en de pasgeborene tegen de schadelijke invloed van tabak dienen rokende zwangere vrouwen en hun partners zo vroeg mogelijk, liefst nog vóór de conceptie, over de mogelijke schade van roken geïnformeerd te worden Vrouwen die roken in de zwangerschap hebben meer kans op (<PERSOON>, Gerstein en Holloway, ###) complicaties in de zwangerschap zoals o a vroeggeboorte, groeivertraging, voortijdig Kinderen van vrouwen die in de zwangerschap roken en/of opnieuw starten met roken vlak na de bevalling hebben meer kans op (zie oa Hackshaw et al , ###; <PERSOON>, Gerstein en Holloway, ###, Het <INSTELLING> berekende dat per jaar ongeveer ## baby’s sterven rond de geboorte, doordat hun moeders rookten tijdens de zwangerschap (zie Factsheet ‘Kinderen en <PERSOON> en <PERSOON>, ###) Indien er niet gerookt wordt in de zwangerschap dan zal dat leiden tot een reductie van (<PERSOON> et al , ##-##% op een laag geboortegewicht ((<DATUM> kg) (laag geboortegewicht hangt o.
626
nvog
verwachte verschijning van nieuwe onderzoeksresultaten en Zwangere vrouwen die roken vormen een bijzondere doelgroep vanwege hun veranderende metabolisme, de hoge mate van urgentie om te stoppen in verband met de gevolgen van roken voor de zwangerschap, bevalling en hun ongeboren kind Daarnaast is de motivatie om te stoppen met Net als bij andere rokers kunnen persoonlijke en maatschappelijke factoren de motivatie om te stoppen direct of indirect beïnvloeden Hierbij valt te denken aan stress, lage sociaaleconomische status, weinig persoonlijke steun, bijvoorbeeld wanneer de partner ook rookt Ter bescherming van de zwangere vrouw, het nog ongeboren kind en de pasgeborene tegen de schadelijke invloed van tabak dienen rokende zwangere vrouwen en hun partners zo vroeg mogelijk, liefst nog vóór de conceptie, over de mogelijke schade van roken geïnformeerd te worden Vrouwen die roken in de zwangerschap hebben meer kans op (<PERSOON>, Gerstein en Holloway, ###) complicaties in de zwangerschap zoals o a vroeggeboorte, groeivertraging, voortijdig Kinderen van vrouwen die in de zwangerschap roken en/of opnieuw starten met roken vlak na de bevalling hebben meer kans op (zie oa Hackshaw et al , ###; <PERSOON>, Gerstein en Holloway, ###, Het <INSTELLING> berekende dat per jaar ongeveer ## baby’s sterven rond de geboorte, doordat hun moeders rookten tijdens de zwangerschap (zie Factsheet ‘Kinderen en <PERSOON> en <PERSOON>, ###) Indien er niet gerookt wordt in de zwangerschap dan zal dat leiden tot een reductie van (<PERSOON> et al , ##-##% op een laag geboortegewicht ((<DATUM> kg) (laag geboortegewicht hangt o samen Prevalentie van roken en stoppen met roken in de zwangerschap Dorsselaer en <PERSOON>, ###) presenteert de resultaten van onderzoek naar de prevalentie van roken en stoppen met roken bij zwangere vrouwen op grond van gegevens van ### vrouwen die in de vier weken voor de zwangerschap rookte ##% van de moeders; #% van de moeders had op enig moment tijdens de zwangerschap gerookt (#% gedurende alle trimesters en #% procent gedurende één of twee trimesters); Van de moeders die in de vier weken voor de zwangerschap rookten, heeft ##% tijdens de ##% van de stoppers direct of gedurende de loop van de zwangerschap gestopt met roken en heeft dit tot het eind van de zwangerschap volgehouden Het overige deel is na enige tijd te zijn gestopt (tenminste ## uur) tijdens de zwangerschap weer gaan roken <DATUM> van de zwangere vrouwen in <LOCATIE> dagelijks rookt (<PERSOON> et al , ###); ##,#% van vrouwen met een lage opleiding gedurende de gehele zwangerschap rookt ##-##% van de vrouwen die vóór of tijdens de zwangerschap zijn gestopt later in de Vrouwen die meer moeite hebben om te stoppen met roken zijn vrouwen met een lagere sociaaleconomische status, vrouwen met een rokende partner, vrouwen met een hogere mate van verslaving, vrouwen met een psychiatrische aandoening en vrouwen die in een eerdere zwangerschap niet gestopt zijn met roken (<PERSOON> bovenstaande is het verstandig om al preconceptioneel te stoppen met roken De.
634
nvog
samen Prevalentie van roken en stoppen met roken in de zwangerschap Dorsselaer en <PERSOON>, ###) presenteert de resultaten van onderzoek naar de prevalentie van roken en stoppen met roken bij zwangere vrouwen op grond van gegevens van ### vrouwen die in de vier weken voor de zwangerschap rookte ##% van de moeders; #% van de moeders had op enig moment tijdens de zwangerschap gerookt (#% gedurende alle trimesters en #% procent gedurende één of twee trimesters); Van de moeders die in de vier weken voor de zwangerschap rookten, heeft ##% tijdens de ##% van de stoppers direct of gedurende de loop van de zwangerschap gestopt met roken en heeft dit tot het eind van de zwangerschap volgehouden Het overige deel is na enige tijd te zijn gestopt (tenminste ## uur) tijdens de zwangerschap weer gaan roken <DATUM> van de zwangere vrouwen in <LOCATIE> dagelijks rookt (<PERSOON> et al , ###); ##,#% van vrouwen met een lage opleiding gedurende de gehele zwangerschap rookt ##-##% van de vrouwen die vóór of tijdens de zwangerschap zijn gestopt later in de Vrouwen die meer moeite hebben om te stoppen met roken zijn vrouwen met een lagere sociaaleconomische status, vrouwen met een rokende partner, vrouwen met een hogere mate van verslaving, vrouwen met een psychiatrische aandoening en vrouwen die in een eerdere zwangerschap niet gestopt zijn met roken (<PERSOON> bovenstaande is het verstandig om al preconceptioneel te stoppen met roken De stoppen met roken ##-##% van de Nederlandse vrouwen stopt spontaan met roken vóór de zwangerschap, dat is vaker dan in andere levensfases (<PERSOON>, ###) De huisartsenpraktijk heeft hierbij als vindplaats een belangrijke rol, aangezien bijna ##% van de patiënten tussen ## en <LEEFTIJD> jaar oud één keer per jaar contact met de Om de schadelijke effecten van het roken te verminderen is het belangrijk om (aanstaande) zwangere vrouwen die niet spontaan kunnen stoppen met roken actief te begeleiden door middel van stoppen-met-roken interventies, en daarbij blijvende ondersteuning te bieden aan gestopte In dit addendum worden op grond van wetenschappelijke literatuur en professionele overwegingen aanbevelingen gedaan over hoe stoppen-met-roken zorg tijdens de zwangerschap aangeboden zou moeten worden Alle zorgprofessionals die in aanraking (kunnen) komen met zwangere vrouwen die roken kunnen dit addendum gebruiken Aan de hand van het ontwikkelde stroomdiagram (Bijlage VI) kan de zwangere vrouw die rookt worden toegeleid naar de voor haar (en haar partner) meest Hoofdstuk # omvat de methodologische verantwoording van de totstandkoming van dit addendum Hoofdstuk # start met het beschrijven van de wetenschappelijke onderbouwing en conclusies en het doen van aanbevelingen met betrekking tot de inzet van de minimale interventie strategie in paragraaf <DATUM> Hierbij is de V-MIS zoals uitgevoerd in de verloskundigenpraktijk het uitgangspunt en zullen situaties die daarvan afwijken bij de gynaecoloog of huisarts in de tekst verduidelijkt worden In paragraaf <DATUM> wordt ingegaan op de effectiviteit en inzet van intensieve gedragsmatige.
600
nvog
vrouwen stopt spontaan met roken vóór de zwangerschap, dat is vaker dan in andere levensfases (<PERSOON>, ###) De huisartsenpraktijk heeft hierbij als vindplaats een belangrijke rol, aangezien bijna ##% van de patiënten tussen ## en <LEEFTIJD> jaar oud één keer per jaar contact met de Om de schadelijke effecten van het roken te verminderen is het belangrijk om (aanstaande) zwangere vrouwen die niet spontaan kunnen stoppen met roken actief te begeleiden door middel van stoppen-met-roken interventies, en daarbij blijvende ondersteuning te bieden aan gestopte In dit addendum worden op grond van wetenschappelijke literatuur en professionele overwegingen aanbevelingen gedaan over hoe stoppen-met-roken zorg tijdens de zwangerschap aangeboden zou moeten worden Alle zorgprofessionals die in aanraking (kunnen) komen met zwangere vrouwen die roken kunnen dit addendum gebruiken Aan de hand van het ontwikkelde stroomdiagram (Bijlage VI) kan de zwangere vrouw die rookt worden toegeleid naar de voor haar (en haar partner) meest Hoofdstuk # omvat de methodologische verantwoording van de totstandkoming van dit addendum Hoofdstuk # start met het beschrijven van de wetenschappelijke onderbouwing en conclusies en het doen van aanbevelingen met betrekking tot de inzet van de minimale interventie strategie in paragraaf <DATUM> Hierbij is de V-MIS zoals uitgevoerd in de verloskundigenpraktijk het uitgangspunt en zullen situaties die daarvan afwijken bij de gynaecoloog of huisarts in de tekst verduidelijkt worden In paragraaf <DATUM> wordt ingegaan op de effectiviteit en inzet van intensieve gedragsmatige Tenslotte omvat Hoofdstuk # de onderbouwing, conclusies en aanbevelingen wat betreft De werkgroep vindt het van groot belang dat alle zorgverleners die in aanraking komen met zwangere vrouwen die roken minimaal het rookgedrag bespreken en een stopadvies geven met follow-up na een week Indien nodig dient de zwangere vrouw doorverwezen te worden Bij de niet gemotiveerde zwangere vrouw dient een gesprek over (stoppen met) roken bij Zwangere vrouwen die vlak voor de eerste controle bij de verloskundige gestopt zijn met roken (( # maanden) dienen ook follow-up en aanmoediging te krijgen om rookvrij te blijven De werkgroep is van mening dat de V-MIS een effectieve minimale stoppen-met-roken interventie kan zijn mits de V-MIS volledig en conform de richtlijn wordt uitgevoerd Elke rokende zwangere vrouw moet vanaf het eerste consult worden begeleid door een verloskundig zorgverlener met behulp van bij voorkeur de V-MIS of een vergelijkbare minimale interventie strategie Het is hierbij extra belangrijk dat een verloskundig zorgverlener een zwangere vrouw uitlegt welke gunstige effecten er zijn van stoppen met roken op de gezondheid van de baby en een duidelijk stoppen-met-roken advies geeft Na het doorlopen van stap # van de V-MIS moet een zorgpad voor de zwangere vrouw worden bepaald waarin een zwangere vrouw laagdrempelig wordt doorverwezen voor intensievere begeleiding Verdiepende scholing voor het uitvoeren <PERSOON> is gewenst De werkgroep beveelt nader onderzoek aan naar de effectiviteit, wenselijkheid en haalbaarheid van het gebruik van een koolmonoxidemeter als ondersteuning bij een.
550
nvog
conclusies en aanbevelingen wat betreft De werkgroep vindt het van groot belang dat alle zorgverleners die in aanraking komen met zwangere vrouwen die roken minimaal het rookgedrag bespreken en een stopadvies geven met follow-up na een week Indien nodig dient de zwangere vrouw doorverwezen te worden Bij de niet gemotiveerde zwangere vrouw dient een gesprek over (stoppen met) roken bij Zwangere vrouwen die vlak voor de eerste controle bij de verloskundige gestopt zijn met roken (( # maanden) dienen ook follow-up en aanmoediging te krijgen om rookvrij te blijven De werkgroep is van mening dat de V-MIS een effectieve minimale stoppen-met-roken interventie kan zijn mits de V-MIS volledig en conform de richtlijn wordt uitgevoerd Elke rokende zwangere vrouw moet vanaf het eerste consult worden begeleid door een verloskundig zorgverlener met behulp van bij voorkeur de V-MIS of een vergelijkbare minimale interventie strategie Het is hierbij extra belangrijk dat een verloskundig zorgverlener een zwangere vrouw uitlegt welke gunstige effecten er zijn van stoppen met roken op de gezondheid van de baby en een duidelijk stoppen-met-roken advies geeft Na het doorlopen van stap # van de V-MIS moet een zorgpad voor de zwangere vrouw worden bepaald waarin een zwangere vrouw laagdrempelig wordt doorverwezen voor intensievere begeleiding Verdiepende scholing voor het uitvoeren <PERSOON> is gewenst De werkgroep beveelt nader onderzoek aan naar de effectiviteit, wenselijkheid en haalbaarheid van het gebruik van een koolmonoxidemeter als ondersteuning bij een en/of bij wie een eerdere stoppoging mislukt is, is het advies om te verwijzen naar intensieve stoppen-met-roken ondersteuning zoals gegeven door een POH, rookstoppoli of stoppenmet-roken coach, welke zich bij voorkeur heeft verdiept in stoppen-met-roken ondersteuning Bij vrouwen met aanwijzingen voor comorbiditeit zoals een angststoornis of depressie of als er andere verslavingen meespelen, is het advies om te verwijzen naar een verslavingsarts ## Als een zwangere vrouw niet wil worden doorverwezen naar een gespecialiseerde zorgverlener voor stoppen-met-roken begeleiding, maar wel gemotiveerd is om te stoppen, dan kan de eigen verloskundige zorgverlener ook deze begeleiding op zich nemen, na overleg ## Op VSV niveau moet in kaart worden gebracht welke mogelijkheden er zijn voor doorverwijzing en alle verloskundig zorgverleners moeten op de hoogte zijn van de concrete mogelijkheden voor doorverwijzing in de eigen omgeving (sociale kaart), hiervan dient (verloskundige, gynaecoloog, huisarts of verpleegkundige) krijgt De casemanager fungeert als vast gezicht voor de zwangere vrouw, kent haar dossier, bewaakt het stopproces, geeft complimenten en voert uiteindelijk <PERSOON> # en # van de V-MIS uit ## Door voorafgaand aan het eerste consult te inventariseren middels een intakeformulier of telefonisch of de zwangere vrouw rookt (of kort geleden is gestopt met roken), kan er extra tijd worden ingepland bij het eerste consult Om deze tijdsinvestering goed in kaart te brengen en af te zetten tegen de effectiviteit zal er een kosteneffectiviteit studie moeten worden uitgevoerd naar de uitvoering van de V-MIS binnen de geboortezorg ## De werkgroep beveelt aan om in toekomstig onderzoek naar de effectiviteit van de V-MIS en.
571
nvog
advies om te verwijzen naar intensieve stoppen-met-roken ondersteuning zoals gegeven door een POH, rookstoppoli of stoppenmet-roken coach, welke zich bij voorkeur heeft verdiept in stoppen-met-roken ondersteuning Bij vrouwen met aanwijzingen voor comorbiditeit zoals een angststoornis of depressie of als er andere verslavingen meespelen, is het advies om te verwijzen naar een verslavingsarts ## Als een zwangere vrouw niet wil worden doorverwezen naar een gespecialiseerde zorgverlener voor stoppen-met-roken begeleiding, maar wel gemotiveerd is om te stoppen, dan kan de eigen verloskundige zorgverlener ook deze begeleiding op zich nemen, na overleg ## Op VSV niveau moet in kaart worden gebracht welke mogelijkheden er zijn voor doorverwijzing en alle verloskundig zorgverleners moeten op de hoogte zijn van de concrete mogelijkheden voor doorverwijzing in de eigen omgeving (sociale kaart), hiervan dient (verloskundige, gynaecoloog, huisarts of verpleegkundige) krijgt De casemanager fungeert als vast gezicht voor de zwangere vrouw, kent haar dossier, bewaakt het stopproces, geeft complimenten en voert uiteindelijk <PERSOON> # en # van de V-MIS uit ## Door voorafgaand aan het eerste consult te inventariseren middels een intakeformulier of telefonisch of de zwangere vrouw rookt (of kort geleden is gestopt met roken), kan er extra tijd worden ingepland bij het eerste consult Om deze tijdsinvestering goed in kaart te brengen en af te zetten tegen de effectiviteit zal er een kosteneffectiviteit studie moeten worden uitgevoerd naar de uitvoering van de V-MIS binnen de geboortezorg ## De werkgroep beveelt aan om in toekomstig onderzoek naar de effectiviteit van de V-MIS en Bij zwangere vrouwen dient na het eerste consult met een verloskundig zorgverlener via matched care een gedragsmatige interventie te worden ingezet (zie het stroomdiagram in intensievere ondersteuning effectiever is, moet worden ingezet op intensievere interventies Na het geven van een stopadvies dienen zwangere vrouwen een met en/of een partner die niet gemotiveerd is te stoppen met roken of blijft doorroken, te worden verwezen door middel van een warme overdracht voor een intensieve Aanvullende verdieping over (stoppen met) roken tijdens de zwangerschap is aanbevolen Als er ook psychiatrische comorbiditeit en/of ernstige ontwenningsklachten zijn, is verwijzing Alle zorgverleners dienen het rookgedrag van de zwangere vrouw systematisch vast te leggen zorgverleners/disciplines Bij overdracht naar en van een stoppen-met-roken ondersteuning wordt aanbevolen om de rookstatus, de interventies en het resultaat daarvan expliciet te noteren Stoppen-met-roken zorg, inclusief terugvalpreventie, dient een vast onderdeel te zijn van de ketenzorg en opgenomen te zijn in regionale protocollen De werkgroep is van mening dat de financiële drempel om deel te nemen aan de intensievere De werkgroep is van mening dat er nader onderzoek naar de effectiviteit van gedragsmatige interventies tijdens de zwangerschap dient plaats te vinden (e g biochemische feedback met bijvoorbeeld koolmonoxidemetingen, (financiële) beloningen, sociale ondersteuning van de Terugvalpreventie dient onderdeel uit te maken van stoppen-met-roken begeleiding en afgestemd te zijn op de situatie en mogelijkheden van de zwangere vrouw en later de moeder De werkgroep is van mening dat het gebruik van een intensieve gedragsmatige interventie de voorkeur heeft boven het gebruik van NVM’s.
580
nvog
zwangere vrouwen dient na het eerste consult met een verloskundig zorgverlener via matched care een gedragsmatige interventie te worden ingezet (zie het stroomdiagram in intensievere ondersteuning effectiever is, moet worden ingezet op intensievere interventies Na het geven van een stopadvies dienen zwangere vrouwen een met en/of een partner die niet gemotiveerd is te stoppen met roken of blijft doorroken, te worden verwezen door middel van een warme overdracht voor een intensieve Aanvullende verdieping over (stoppen met) roken tijdens de zwangerschap is aanbevolen Als er ook psychiatrische comorbiditeit en/of ernstige ontwenningsklachten zijn, is verwijzing Alle zorgverleners dienen het rookgedrag van de zwangere vrouw systematisch vast te leggen zorgverleners/disciplines Bij overdracht naar en van een stoppen-met-roken ondersteuning wordt aanbevolen om de rookstatus, de interventies en het resultaat daarvan expliciet te noteren Stoppen-met-roken zorg, inclusief terugvalpreventie, dient een vast onderdeel te zijn van de ketenzorg en opgenomen te zijn in regionale protocollen De werkgroep is van mening dat de financiële drempel om deel te nemen aan de intensievere De werkgroep is van mening dat er nader onderzoek naar de effectiviteit van gedragsmatige interventies tijdens de zwangerschap dient plaats te vinden (e g biochemische feedback met bijvoorbeeld koolmonoxidemetingen, (financiële) beloningen, sociale ondersteuning van de Terugvalpreventie dient onderdeel uit te maken van stoppen-met-roken begeleiding en afgestemd te zijn op de situatie en mogelijkheden van de zwangere vrouw en later de moeder De werkgroep is van mening dat het gebruik van een intensieve gedragsmatige interventie de voorkeur heeft boven het gebruik van NVM’s kans groot is dat met alleen een intensieve gedragsmatige interventie er een lage kans van slagen is (roken in een voorgaande zwangerschap, een partner die blijft roken, eerdere niet geslaagde stoppoging) of bij een zwangere vrouw waarbij een intensieve gedragsmatige interventie niet geresulteerd heeft in het stoppen met roken, moet aanvullende toepassing Het wordt aanbevolen dat een zwangere vrouw alleen start met een NVM op advies van een zorgverlener die gespecialiseerd is in de behandeling van tabaksverslaving en/of stoppenmet-roken ondersteuning, en die naast het voorschrijven van het NVM gelijktijdig de intensieve gedragsmatige interventie kan opstarten of kan continueren Bij beperkte ervaring is overleg met een zorgverlener die ervaring heeft in de toepassing van NVM’s in de NVM’s dienen voorgeschreven te worden om de detoxificatie periode goed door te komen, waarbij onthoudingssymptomen geminimaliseerd moeten worden om terugval te voorkomen en waarbij bijwerkingen moeten worden beperkt Gedurende deze periode moeten rookgedrag, bijwerkingen, en ontwenningsklachten gemonitord worden en dienen NVM’s naar aanleiding hiervan adequaat opgebouwd en afgebouwd te worden Bij toepassing van nicotine pleisters wordt aangeraden deze ’s nachts te verwijderen om de nicotine blootstelling in die periode te beperken De werkgroep kan op basis van het bewijs geen aanbeveling doen over de optimale dosering en wijze van afbouwen De dosering zoals beschreven door het Farmacotherapeutisch Kompas kan worden aangehouden, maar vanwege het veranderde metabolisme en/of de ernstiger mate van tabaksverslaving van de zwangere vrouw is deze dosering mogelijk te laag De werkgroep adviseert om de periode waarin NVM’s gebruikt.
559
nvog
is dat met alleen een intensieve gedragsmatige interventie er een lage kans van slagen is (roken in een voorgaande zwangerschap, een partner die blijft roken, eerdere niet geslaagde stoppoging) of bij een zwangere vrouw waarbij een intensieve gedragsmatige interventie niet geresulteerd heeft in het stoppen met roken, moet aanvullende toepassing Het wordt aanbevolen dat een zwangere vrouw alleen start met een NVM op advies van een zorgverlener die gespecialiseerd is in de behandeling van tabaksverslaving en/of stoppenmet-roken ondersteuning, en die naast het voorschrijven van het NVM gelijktijdig de intensieve gedragsmatige interventie kan opstarten of kan continueren Bij beperkte ervaring is overleg met een zorgverlener die ervaring heeft in de toepassing van NVM’s in de NVM’s dienen voorgeschreven te worden om de detoxificatie periode goed door te komen, waarbij onthoudingssymptomen geminimaliseerd moeten worden om terugval te voorkomen en waarbij bijwerkingen moeten worden beperkt Gedurende deze periode moeten rookgedrag, bijwerkingen, en ontwenningsklachten gemonitord worden en dienen NVM’s naar aanleiding hiervan adequaat opgebouwd en afgebouwd te worden Bij toepassing van nicotine pleisters wordt aangeraden deze ’s nachts te verwijderen om de nicotine blootstelling in die periode te beperken De werkgroep kan op basis van het bewijs geen aanbeveling doen over de optimale dosering en wijze van afbouwen De dosering zoals beschreven door het Farmacotherapeutisch Kompas kan worden aangehouden, maar vanwege het veranderde metabolisme en/of de ernstiger mate van tabaksverslaving van de zwangere vrouw is deze dosering mogelijk te laag De werkgroep adviseert om de periode waarin NVM’s gebruikt Alhoewel bupropion en nortriptyline in de zwangerschap veilig worden geacht is er onvoldoende bewijs over de effectiviteit voor de behandeling van tabaksverslaving in de zwangerschap Voor varenicline en cytisine is er onvoldoende bewijs over de effectiviteit en veiligheid Bovengenoemde, en eventuele andere stoppen-met-roken medicatie (anders dan De werkgroep beveelt nader onderzoek naar de effectiviteit van met name bupropion en nortryptyline als ondersteuning bij een gedragsmatige interventie, aangezien deze medicatie telefooninterventies en van internet interventies die voor patiënten op maat gemaakt kunnen worden, interactief zijn en tekstberichten toevoegen, aangezien hiervan een groot en gunstig effect op het stoppen met roken is te verwachten Voor alle minder gepersonaliseerde interventies per internet is momenteel geen aanleiding voor een positieve aanbeveling Echter, de interventies hoeven niet perse ontraden te worden wanneer mensen die graag willen gebruiken als aanvulling Toepassing van de e-sigaret voor ondersteuning bij stoppen met roken tijdens de zwangerschap wordt ontraden in afwachting van nieuwe studies naar de effectiviteit en veiligheid van dit middel De ontwikkeling van dit addendum bij de Richtlijn (###) werd methodologisch en organisatorisch zwangere vrouwen" geeft aanbevelingen voor de behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met roken-ondersteuning bij zwangere vrouwen De richtlijn geeft aanbevelingen ter ondersteuning van de praktijkvoering van alle professionals die betrokken zijn bij de zorgverlening aan deze groep mensen Op basis van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, expert opinion en overige overwegingen van de werkgroep geeft de richtlijn een overzicht van goed (‘optimaal’) handelen als waarborg voor kwalitatief hoogwaardige zorg De richtlijn kan tevens richting geven aan een.
560
nvog
de zwangerschap veilig worden geacht is er onvoldoende bewijs over de effectiviteit voor de behandeling van tabaksverslaving in de zwangerschap Voor varenicline en cytisine is er onvoldoende bewijs over de effectiviteit en veiligheid Bovengenoemde, en eventuele andere stoppen-met-roken medicatie (anders dan De werkgroep beveelt nader onderzoek naar de effectiviteit van met name bupropion en nortryptyline als ondersteuning bij een gedragsmatige interventie, aangezien deze medicatie telefooninterventies en van internet interventies die voor patiënten op maat gemaakt kunnen worden, interactief zijn en tekstberichten toevoegen, aangezien hiervan een groot en gunstig effect op het stoppen met roken is te verwachten Voor alle minder gepersonaliseerde interventies per internet is momenteel geen aanleiding voor een positieve aanbeveling Echter, de interventies hoeven niet perse ontraden te worden wanneer mensen die graag willen gebruiken als aanvulling Toepassing van de e-sigaret voor ondersteuning bij stoppen met roken tijdens de zwangerschap wordt ontraden in afwachting van nieuwe studies naar de effectiviteit en veiligheid van dit middel De ontwikkeling van dit addendum bij de Richtlijn (###) werd methodologisch en organisatorisch zwangere vrouwen" geeft aanbevelingen voor de behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met roken-ondersteuning bij zwangere vrouwen De richtlijn geeft aanbevelingen ter ondersteuning van de praktijkvoering van alle professionals die betrokken zijn bij de zorgverlening aan deze groep mensen Op basis van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, expert opinion en overige overwegingen van de werkgroep geeft de richtlijn een overzicht van goed (‘optimaal’) handelen als waarborg voor kwalitatief hoogwaardige zorg De richtlijn kan tevens richting geven aan een De richtlijn betreft de stoppen-met-roken ondersteuning en behandeling van tabaksverslaving bij zwangere vrouwen die roken van alle leeftijden, die al of niet gemotiveerd zijn om hun rookgedrag te veranderen De kennis omtrent de volgende thema’s is daarbij geactualiseerd De richtlijn is ontwikkeld op geleide van uitgangsvragen, die geformuleerd zijn in samenspraak met Een richtlijn is geen leerboek waarin zoveel mogelijk beschikbare kennis over een onderwerp wordt opgenomen, maar een document met praktische aanbevelingen rondom knelpunten uit de praktijk Dat betekent dat praktijkproblemen zoveel als mogelijk uitgangspunt zijn van de teksten in de richtlijn De richtlijn is een document waarin staat hoe optimale behandeling en ondersteuning er inhoudelijk uitzien In deze richtlijn worden de hieronder beschreven ‘klinische uitgangsvragen’ interventies op stoppen met roken tijdens de zwangerschap en het voorkomen Zijn er aanwijzingen dat een specifiek aanbod voor zwangere vrouwen Wat is bekend over de effectiviteit van farmacotherapeutische stoppen met roken voorgeschreven aan zwangere vrouwen die willen stoppen met roken? Zo ja, <DATUM> Status van het addendum bij de richtlijn De professionaliteit van zorgverleners in de gezondheidszorg brengt met zich mee dat zij (mede door het hanteren van een richtlijn) zoveel mogelijk evidence-based handelen, volgens de laatste stand van de wetenschap Wanneer richtlijnen door en binnen de beroepsgroep zijn opgesteld, normeren zij het medisch professioneel handelen en zijn zij een uitwerking van de medisch professionele Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar zoveel mogelijk op bewijs gebaseerde inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners, zorgorganisaties, zorgvragers en beleidsmakers kennis.
554
nvog
betreft de stoppen-met-roken ondersteuning en behandeling van tabaksverslaving bij zwangere vrouwen die roken van alle leeftijden, die al of niet gemotiveerd zijn om hun rookgedrag te veranderen De kennis omtrent de volgende thema’s is daarbij geactualiseerd De richtlijn is ontwikkeld op geleide van uitgangsvragen, die geformuleerd zijn in samenspraak met Een richtlijn is geen leerboek waarin zoveel mogelijk beschikbare kennis over een onderwerp wordt opgenomen, maar een document met praktische aanbevelingen rondom knelpunten uit de praktijk Dat betekent dat praktijkproblemen zoveel als mogelijk uitgangspunt zijn van de teksten in de richtlijn De richtlijn is een document waarin staat hoe optimale behandeling en ondersteuning er inhoudelijk uitzien In deze richtlijn worden de hieronder beschreven ‘klinische uitgangsvragen’ interventies op stoppen met roken tijdens de zwangerschap en het voorkomen Zijn er aanwijzingen dat een specifiek aanbod voor zwangere vrouwen Wat is bekend over de effectiviteit van farmacotherapeutische stoppen met roken voorgeschreven aan zwangere vrouwen die willen stoppen met roken? Zo ja, <DATUM> Status van het addendum bij de richtlijn De professionaliteit van zorgverleners in de gezondheidszorg brengt met zich mee dat zij (mede door het hanteren van een richtlijn) zoveel mogelijk evidence-based handelen, volgens de laatste stand van de wetenschap Wanneer richtlijnen door en binnen de beroepsgroep zijn opgesteld, normeren zij het medisch professioneel handelen en zijn zij een uitwerking van de medisch professionele Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar zoveel mogelijk op bewijs gebaseerde inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners, zorgorganisaties, zorgvragers en beleidsmakers kennis De doelgroep van de richtlijn kan, als zij dat (in overleg met de zorgvrager) nodig acht, op basis van de eigen professionele autonomie, afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie dat vereist, zelfs noodzakelijk Er is wel een plicht dit schriftelijk vast te leggen Dit betekent dat richtlijnen niet bindend zijn, een richtlijn is dus geen voorschrift (een voorschrift is wel bindend) Het addendum Behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met-roken ondersteuning bij zwangere vrouwen bij de Richtlijn (###) is ontwikkeld in opdracht van het Ministerie van VWS De richtlijnwerkgroep, onder voorzitterschap van <PERSOON>, bestond uit verloskundigen, kraamverzorgenden, en huisartsen welke door de beroepsverenigingen werden afgevaardigd Naast de richtlijnwerkgroep is een adviesgroep samengesteld, welke werd gevraagd voorafgaand aan de commentaarfase schriftelijk te reageren op de conceptteksten Leden van de adviesgroep zijn tevens <PERSOON> rechter en het medisch handelen (#e druk) <LOCATIE> Kluwer gevraagd om tijdens twee focusgroepbijeenkomsten mee te praten over specifieke onderwerpen De addendumwerkgroep werd methodologisch en organisatorisch ondersteund door het technisch team van het Trimbos-instituut Dit technisch team bestond uit een projectleider, richtlijnadviseur, informatiespecialist, literatuur reviewers, en een projectassistente Onderstaande schema's geven een overzicht van de samenstelling van de richtlijnwerkgroep, de klankbordgroep en het In totaal kwam de werkgroep voorafgaand aan de commentaarfase # keer bijeen in een periode van # maanden (januari ### – maart ###) In deze periode werden de stappen van de methodiek voor.
569
nvog
als zij dat (in overleg met de zorgvrager) nodig acht, op basis van de eigen professionele autonomie, afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie dat vereist, zelfs noodzakelijk Er is wel een plicht dit schriftelijk vast te leggen Dit betekent dat richtlijnen niet bindend zijn, een richtlijn is dus geen voorschrift (een voorschrift is wel bindend) Het addendum Behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met-roken ondersteuning bij zwangere vrouwen bij de Richtlijn (###) is ontwikkeld in opdracht van het Ministerie van VWS De richtlijnwerkgroep, onder voorzitterschap van <PERSOON>, bestond uit verloskundigen, kraamverzorgenden, en huisartsen welke door de beroepsverenigingen werden afgevaardigd Naast de richtlijnwerkgroep is een adviesgroep samengesteld, welke werd gevraagd voorafgaand aan de commentaarfase schriftelijk te reageren op de conceptteksten Leden van de adviesgroep zijn tevens <PERSOON> rechter en het medisch handelen (#e druk) <LOCATIE> Kluwer gevraagd om tijdens twee focusgroepbijeenkomsten mee te praten over specifieke onderwerpen De addendumwerkgroep werd methodologisch en organisatorisch ondersteund door het technisch team van het Trimbos-instituut Dit technisch team bestond uit een projectleider, richtlijnadviseur, informatiespecialist, literatuur reviewers, en een projectassistente Onderstaande schema's geven een overzicht van de samenstelling van de richtlijnwerkgroep, de klankbordgroep en het In totaal kwam de werkgroep voorafgaand aan de commentaarfase # keer bijeen in een periode van # maanden (januari ### – maart ###) In deze periode werden de stappen van de methodiek voor In de startbijeenkomst werden de resultaten van de search, selectie en de wetenschappelijke conclusies aan de werkgroep voorgelegd Leden van de richtlijnwerkgroep gingen op basis van de gevonden literatuur met elkaar in discussie over werkgroepleden schreven samen met het technisch team van het Trimbos-instituut de concept Het conceptaddendum is middels telefonische interviews voorgelegd aan een panel van vrouwen uit de doelgroep van het addendum De deelnemers zijn geworven via leden van de werkgroep en het persoonlijk netwerk van medewerkers van het Trimbos-instituut De vrouwen werd gevraagd naar hun ideeën over goede stoppen-met-roken zorg en te reageren op de conceptaanbevelingen die direct betrekking hebben op de zwangere vrouwen Indien nodig zijn naar aanleiding van dit commentaar wijzigingen aangebracht in de conceptteksten Een verslag van deze interviews is De richtlijn is ontwikkeld volgens de methodiek van de evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) Het document “Effectiviteit van stoppen-met-roken interventies bij zwangere vrouwen Een literatuuroverzicht” (<PERSOON> en <PERSOON>, ###) - hierna afgekort als het Literatuuroverzicht (###) - vormde de basis voor de wetenschappelijke evidentie Voor deze literatuurstudie is gezocht naar overzichtsstudies en (bij voorkeur) RCT’s gepubliceerd tussen ### en eind ### (zowel beschrijvende reviews, systematische reviews als meta-analyses) In aanvulling hierop verrichtte de informatiespecialist op systematische wijze literatuuronderzoek in Pubmed en PsycInfo naar (systematische) reviews, meta-analyses en RCT’s gepubliceerd in ### Er is gezocht met de zoektermen stop/quit smoking, smoking cessation en pregnancy Vervolgens.
587
nvog
de startbijeenkomst werden de resultaten van de search, selectie en de wetenschappelijke conclusies aan de werkgroep voorgelegd Leden van de richtlijnwerkgroep gingen op basis van de gevonden literatuur met elkaar in discussie over werkgroepleden schreven samen met het technisch team van het Trimbos-instituut de concept Het conceptaddendum is middels telefonische interviews voorgelegd aan een panel van vrouwen uit de doelgroep van het addendum De deelnemers zijn geworven via leden van de werkgroep en het persoonlijk netwerk van medewerkers van het Trimbos-instituut De vrouwen werd gevraagd naar hun ideeën over goede stoppen-met-roken zorg en te reageren op de conceptaanbevelingen die direct betrekking hebben op de zwangere vrouwen Indien nodig zijn naar aanleiding van dit commentaar wijzigingen aangebracht in de conceptteksten Een verslag van deze interviews is De richtlijn is ontwikkeld volgens de methodiek van de evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) Het document “Effectiviteit van stoppen-met-roken interventies bij zwangere vrouwen Een literatuuroverzicht” (<PERSOON> en <PERSOON>, ###) - hierna afgekort als het Literatuuroverzicht (###) - vormde de basis voor de wetenschappelijke evidentie Voor deze literatuurstudie is gezocht naar overzichtsstudies en (bij voorkeur) RCT’s gepubliceerd tussen ### en eind ### (zowel beschrijvende reviews, systematische reviews als meta-analyses) In aanvulling hierop verrichtte de informatiespecialist op systematische wijze literatuuronderzoek in Pubmed en PsycInfo naar (systematische) reviews, meta-analyses en RCT’s gepubliceerd in ### Er is gezocht met de zoektermen stop/quit smoking, smoking cessation en pregnancy Vervolgens onderzoeken (Bijlage II) De reviewers beoordeelden de kwaliteit en inhoud van de aldus verkregen <DATUM> # Beoordeling van de kwaliteit van het bewijs van meta-analyses In het geval van meta-analyses wordt, indien beschikbaar, gebruik gemaakt van GRADE # beoordeling van de kwaliteit van het bewijs per uitkomstmaat De kwaliteit van het bewijs kent daarbij vier niveaus, te weten; zeer laag, laag, matig en hoog In dit addendum is gekozen om de GRADE niveaus weer te geven met behulp van de volgende neutrale en internationaal toepasbare weergave Het studiedesign bepaalt de uitgangspositie van de kwaliteit van bewijs Gerandomiseerde, gecontroleerde studies (RCT's) hebben over het algemeen meer bewijskracht dan observationele studies Daarom is hun uitgangspositie hoog, terwijl de uitgangspositie van observationele studies laag is De kwaliteit van het bewijs per uitkomstmaat wordt, behalve door de methodologische kwaliteit van de individuele onderzoeken, ook bepaald door andere factoren, zoals de mate van consistentie van de gevonden resultaten uit de verschillende onderzoeken en de precisie van de Van elk artikel is een samenvatting gemaakt in een zogenaamde 'evidence tabel', waarin de belangrijkste kenmerken van de onderzoeken zijn opgenomen De formulering van de conclusies, GRADE Grading of Recommendations Assessment, Development and Evaluation gebaseerd op de studies uit de systematische literatuur search, is afgestemd op het GRADE niveau (zie onder) Deze formulering sluit ook aan bij de ‘levels of evidence’ (niveau # t/m #) die is toegepast Ruim ##% van de zwangere vrouwen wordt gezien in de eerstelijnszorg De Inspectie voor de.
595
nvog
inhoud van de aldus verkregen <DATUM> # Beoordeling van de kwaliteit van het bewijs van meta-analyses In het geval van meta-analyses wordt, indien beschikbaar, gebruik gemaakt van GRADE # beoordeling van de kwaliteit van het bewijs per uitkomstmaat De kwaliteit van het bewijs kent daarbij vier niveaus, te weten; zeer laag, laag, matig en hoog In dit addendum is gekozen om de GRADE niveaus weer te geven met behulp van de volgende neutrale en internationaal toepasbare weergave Het studiedesign bepaalt de uitgangspositie van de kwaliteit van bewijs Gerandomiseerde, gecontroleerde studies (RCT's) hebben over het algemeen meer bewijskracht dan observationele studies Daarom is hun uitgangspositie hoog, terwijl de uitgangspositie van observationele studies laag is De kwaliteit van het bewijs per uitkomstmaat wordt, behalve door de methodologische kwaliteit van de individuele onderzoeken, ook bepaald door andere factoren, zoals de mate van consistentie van de gevonden resultaten uit de verschillende onderzoeken en de precisie van de Van elk artikel is een samenvatting gemaakt in een zogenaamde 'evidence tabel', waarin de belangrijkste kenmerken van de onderzoeken zijn opgenomen De formulering van de conclusies, GRADE Grading of Recommendations Assessment, Development and Evaluation gebaseerd op de studies uit de systematische literatuur search, is afgestemd op het GRADE niveau (zie onder) Deze formulering sluit ook aan bij de ‘levels of evidence’ (niveau # t/m #) die is toegepast Ruim ##% van de zwangere vrouwen wordt gezien in de eerstelijnszorg De Inspectie voor de verloskundigen De V-MIS is een minimale interventie strategie om zwangere vrouwen en hun partners te begeleiden bij het stoppen met roken De V-MIS bestaat uit zeven stappen # Het vaststellen van het rookprofiel; # Het verhogen van de motivatie om te stoppen; # Bespreken van problemen en barrières die samengaan met het stoppen met roken; # Maken van een stopafspraak en vaststellen van een stopdatum; # Bespreken van mogelijke hulpmiddelen die helpen bij de onthouding van het roken; # Hulp geven na de stopdatum; # Voorkomen van terugval na de behandeling (Trimbos Instituut, ###) Deze zeven stappen moeten gezamenlijk zorgen voor vermindering van roken bij zwangere vrouwen en de kans op terugval zowel tijdens de zwangerschap Regelmatig gaan vrouwen met een zwangerschapswens voor advies naar hun huisarts Een deel van de vrouwen die al zwanger zijn meldt zich eerst bij de huisarts die ze dan verwijst naar een verloskundig hulpverlener De huisarts zal in het korte contact een anamnese afnemen en beperkt voorlichting geven Daarnaast consulteren zwangere vrouwen ook daarna nog regelmatig de huisarts in verband met aan de zwangerschap gerelateerde klachten (NHG Standaard Zwangerschap en Kraambed) Huisartsen werken volgens de NHG-Zorgmodule Leefstijl Roken (###), waarin de eerste stappen vergelijkbaar zijn met de eerste stappen van de V-MIS inventarisatie rookgedrag en exploreren motivatie tot gedragsverandering Vervolgens wordt een keuze gemaakt door patiënt en huisarts uit de verschillende zorgprofielen uitsluitend zelfmanagement, stopadvies op maat, een korte motiverende interventie, een intensieve ondersteunende interventie of een gespecialiseerde.
586
nvog
om zwangere vrouwen en hun partners te begeleiden bij het stoppen met roken De V-MIS bestaat uit zeven stappen # Het vaststellen van het rookprofiel; # Het verhogen van de motivatie om te stoppen; # Bespreken van problemen en barrières die samengaan met het stoppen met roken; # Maken van een stopafspraak en vaststellen van een stopdatum; # Bespreken van mogelijke hulpmiddelen die helpen bij de onthouding van het roken; # Hulp geven na de stopdatum; # Voorkomen van terugval na de behandeling (Trimbos Instituut, ###) Deze zeven stappen moeten gezamenlijk zorgen voor vermindering van roken bij zwangere vrouwen en de kans op terugval zowel tijdens de zwangerschap Regelmatig gaan vrouwen met een zwangerschapswens voor advies naar hun huisarts Een deel van de vrouwen die al zwanger zijn meldt zich eerst bij de huisarts die ze dan verwijst naar een verloskundig hulpverlener De huisarts zal in het korte contact een anamnese afnemen en beperkt voorlichting geven Daarnaast consulteren zwangere vrouwen ook daarna nog regelmatig de huisarts in verband met aan de zwangerschap gerelateerde klachten (NHG Standaard Zwangerschap en Kraambed) Huisartsen werken volgens de NHG-Zorgmodule Leefstijl Roken (###), waarin de eerste stappen vergelijkbaar zijn met de eerste stappen van de V-MIS inventarisatie rookgedrag en exploreren motivatie tot gedragsverandering Vervolgens wordt een keuze gemaakt door patiënt en huisarts uit de verschillende zorgprofielen uitsluitend zelfmanagement, stopadvies op maat, een korte motiverende interventie, een intensieve ondersteunende interventie of een gespecialiseerde Voor gynaecologen is gebruik van de V-MIS niet verplicht, maar de IGZ eist wel de aanwezigheid van een Hoewel de V-MIS in deze paragraaf centraal staat, zijn de geformuleerde aanbevelingen en de onderbouwing daarvan ook relevant voor alle zorgverleners die in aanraking komen met zwangere De V-MIS is in ### ontwikkeld door STIVORO in samenwerking met de Universiteit <LOCATIE> De V-MIS is een stoppen-met-roken interventie speciaal gericht op zwangere vrouwen en sinds ### Wat is bekend over de effectiviteit van de V-MIS op stoppen met roken tijdens de zwangerschap en Uit het Literatuuroverzicht (###) en de aanvullende zoekstrategie naar publicaties uit ### blijkt dat tot op heden in <LOCATIE> één onderzoek naar de effectiviteit van de V-MIS is gepubliceerd (<PERSOON> et al , ###) Dit onderzoek wordt meegenomen in de wetenschappelijke onderbouwing van deze paragraaf Daarnaast zijn drie onderzoeken gedaan naar de implementatie en uitvoering van de V-MIS in de praktijk (<PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###) De resultaten van deze drie onderzoeken zullen in overweging worden genomen bij het formuleren van De enige studie die de effectiviteit van V-MIS heeft onderzocht in een gerandomiseerde studieopzet met een controlegroep is de studie <PERSOON> et al (###) In deze RCT werden ## verloskundigenpraktijken in vier verschillende provincies in <LOCATIE> met in totaal ### verschillende verloskundigen en ruim ### zwangere vrouwen geïncludeerd De uitkomstmaten die werden gebruikt.
600
nvog
is gebruik van de V-MIS niet verplicht, maar de IGZ eist wel de aanwezigheid van een Hoewel de V-MIS in deze paragraaf centraal staat, zijn de geformuleerde aanbevelingen en de onderbouwing daarvan ook relevant voor alle zorgverleners die in aanraking komen met zwangere De V-MIS is in ### ontwikkeld door STIVORO in samenwerking met de Universiteit <LOCATIE> De V-MIS is een stoppen-met-roken interventie speciaal gericht op zwangere vrouwen en sinds ### Wat is bekend over de effectiviteit van de V-MIS op stoppen met roken tijdens de zwangerschap en Uit het Literatuuroverzicht (###) en de aanvullende zoekstrategie naar publicaties uit ### blijkt dat tot op heden in <LOCATIE> één onderzoek naar de effectiviteit van de V-MIS is gepubliceerd (<PERSOON> et al , ###) Dit onderzoek wordt meegenomen in de wetenschappelijke onderbouwing van deze paragraaf Daarnaast zijn drie onderzoeken gedaan naar de implementatie en uitvoering van de V-MIS in de praktijk (<PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###) De resultaten van deze drie onderzoeken zullen in overweging worden genomen bij het formuleren van De enige studie die de effectiviteit van V-MIS heeft onderzocht in een gerandomiseerde studieopzet met een controlegroep is de studie <PERSOON> et al (###) In deze RCT werden ## verloskundigenpraktijken in vier verschillende provincies in <LOCATIE> met in totaal ### verschillende verloskundigen en ruim ### zwangere vrouwen geïncludeerd De uitkomstmaten die werden gebruikt Metingen werden uitgevoerd zes weken na de interventie en zes weken na de geboorte van het kind De kwaliteit van het bewijs werd beoordeeld als matig (zie Bijlage III) Hoewel het risico op vertekening (bias) wordt beoordeeld als laag, werd afgewaardeerd vanwege het feit dat slechts één In het onderzoek <PERSOON> et al (###) kwam naar voren dat zes weken na de interventie ##% van de vrouwen die de V-MIS kregen een stoppoging hadden gedaan tegenover ##% bij de controlegroep Uit de logistische regressie analyse kwam naar voren dat de experimentele groep een hogere kans had om een stoppoging te ondernemen dan de controlegroep zes weken na de interventie (OR = #,##, ##% CI = #,<DATUM> ##; p = ###) Verder kwam naar voren dat ##% van de vrouwen in de experimentele groep daadwerkelijk gestopt waren met roken tegenover #% in de controlegroep zes weken na de interventie Ook hier kwam uit de logistische regressie naar voren dat de experimentele groep een significant grotere kans had om te stoppen met roken dan de Resultaten zes weken na de geboorte lieten zien dat het percentage stoppogingen ##% bij de experimentele groep was tegenover ##% in de controlegroep Het verschil in odds (kans op stoppoging / kans op geen stoppoging) was significant ten gunste van de experimentele groep (OR = #,##; ##% CI = #,##-#,##; p ( ##) Het percentage dat minimaal zeven dagen stopte was ##% bij de experimentele groep tegenover ##% bij de controlegroep, ook dit verschil is significant ten.
660
nvog
geboorte van het kind De kwaliteit van het bewijs werd beoordeeld als matig (zie Bijlage III) Hoewel het risico op vertekening (bias) wordt beoordeeld als laag, werd afgewaardeerd vanwege het feit dat slechts één In het onderzoek <PERSOON> et al (###) kwam naar voren dat zes weken na de interventie ##% van de vrouwen die de V-MIS kregen een stoppoging hadden gedaan tegenover ##% bij de controlegroep Uit de logistische regressie analyse kwam naar voren dat de experimentele groep een hogere kans had om een stoppoging te ondernemen dan de controlegroep zes weken na de interventie (OR = #,##, ##% CI = #,<DATUM> ##; p = ###) Verder kwam naar voren dat ##% van de vrouwen in de experimentele groep daadwerkelijk gestopt waren met roken tegenover #% in de controlegroep zes weken na de interventie Ook hier kwam uit de logistische regressie naar voren dat de experimentele groep een significant grotere kans had om te stoppen met roken dan de Resultaten zes weken na de geboorte lieten zien dat het percentage stoppogingen ##% bij de experimentele groep was tegenover ##% in de controlegroep Het verschil in odds (kans op stoppoging / kans op geen stoppoging) was significant ten gunste van de experimentele groep (OR = #,##; ##% CI = #,##-#,##; p ( ##) Het percentage dat minimaal zeven dagen stopte was ##% bij de experimentele groep tegenover ##% bij de controlegroep, ook dit verschil is significant ten controlegroep Ook dit verschil was significant in het voordeel van de V-MIS (OR = #,##; ##% CI = zwangere vrouwen Het is aannemelijk dat de V-MIS effectief is voor stoppen met De werkgroep geeft de volgende overwegingen voor de praktijk De resultaten uit de studie <PERSOON> et al (###) geven ondersteuning voor de effectiviteit van de V-MIS bij zwangere vrouwen Echter is de studie <PERSOON> meer dan <LEEFTIJD> jaar oud Dit beperkt de generalisatie van de resultaten van deze studie naar de huidige geboortezorg Zo is er de afgelopen jaren meer aandacht door beroepsorganisaties en zorgverleners besteed aan rokende zwangere vrouwen Dit geeft mogelijk een verhoging van het aantal zwangere vrouwen dat stopt met roken in het algemeen In de huidige geboortezorg moedigen de verloskundig zorgverleners de zwangere vrouwen aan om in een eerder stadium van de zwangerschap een afspraak te maken bij een verloskundige, omdat studies hebben aangetoond dat de eerste maanden van de zwangerschap erg belangrijk zijn in de ontwikkeling van het ongeboren kind Leefstijl factoren van zwangere Op grond van de effectgroottes uit het onderzoek <PERSOON> et al (###) schatte het <PERSOON> et al , ###) dat wanneer de maximale capaciteit van het aantal participanten dat de VMIS zou kunnen krijgen wordt bereikt, het extra aantal zwangere vrouwen dat stopt met roken zou kunnen stijgen met ###% Na het verplichtstellen van de V-MIS bij alle eerstelijns verloskundigen zijn drie studies verschenen naar de implementatie en uitvoering van de interventie.
639
nvog
het voordeel van de V-MIS (OR = #,##; ##% CI = zwangere vrouwen Het is aannemelijk dat de V-MIS effectief is voor stoppen met De werkgroep geeft de volgende overwegingen voor de praktijk De resultaten uit de studie <PERSOON> et al (###) geven ondersteuning voor de effectiviteit van de V-MIS bij zwangere vrouwen Echter is de studie <PERSOON> meer dan <LEEFTIJD> jaar oud Dit beperkt de generalisatie van de resultaten van deze studie naar de huidige geboortezorg Zo is er de afgelopen jaren meer aandacht door beroepsorganisaties en zorgverleners besteed aan rokende zwangere vrouwen Dit geeft mogelijk een verhoging van het aantal zwangere vrouwen dat stopt met roken in het algemeen In de huidige geboortezorg moedigen de verloskundig zorgverleners de zwangere vrouwen aan om in een eerder stadium van de zwangerschap een afspraak te maken bij een verloskundige, omdat studies hebben aangetoond dat de eerste maanden van de zwangerschap erg belangrijk zijn in de ontwikkeling van het ongeboren kind Leefstijl factoren van zwangere Op grond van de effectgroottes uit het onderzoek <PERSOON> et al (###) schatte het <PERSOON> et al , ###) dat wanneer de maximale capaciteit van het aantal participanten dat de VMIS zou kunnen krijgen wordt bereikt, het extra aantal zwangere vrouwen dat stopt met roken zou kunnen stijgen met ###% Na het verplichtstellen van de V-MIS bij alle eerstelijns verloskundigen zijn drie studies verschenen naar de implementatie en uitvoering van de interventie onderzoek van de IGZ (IGZ, ###) kwam naar voren dat in ### een aantal stappen van de V-MIS voldoende geïmplementeerd was, zoals bijvoorbeeld het inventariseren van het rookgedrag ()##% van de praktijken) en inventariseren van de motivatie om te stoppen ()##%) Andere stappen waren echter nog onvoldoende geïmplementeerd, zoals het afspreken van een stopdatum ((##%) en het ondersteunen van de stoppoging ((##%) In ### bezocht de inspectie ## verloskundigen praktijken waarbij bleek dat de V-MIS in ## praktijken werd gebruikt, alle praktijken het rookgedrag vastlegden in het cliëntdossier, en ## praktijken beschikking hadden over de Sociale Kaart, zodat ze wisten naar wie de vrouwen konden worden doorverwezen indien nodig (IGZ, ###) Het rapport vermeldt niet in hoeverre de vervolgstappen van V-MIS in ### wél werden uitgevoerd Op grond van de resultaten uit ### blijkt dat opeenvolgende stappen van de V-MIS niet altijd of niet adequaat worden uitgevoerd, waardoor de V-MIS dus mogelijk effectiever zal zijn als deze volledig wordt uitgevoerd In de observationele studie <PERSOON> et al (###) werd de effectiviteit van de V-MIS onderzocht op grond van registratiedata van verloskundigen Bij ### rokende zwangere vrouwen, die tussen ## en ## weken zwanger waren, bepaalde de verloskundige of de vrouw stoppen-metroken ondersteuning kreeg aangeboden of niet Om rekening te houden met verschillen tussen de groepen vrouwen die wél en geen interventie kregen aangeboden werd gebruik gemaakt van propensity scores de kans om de interventie te krijgen geschat aan de hand van belangrijke.
632
nvog
van de IGZ (IGZ, ###) kwam naar voren dat in ### een aantal stappen van de V-MIS voldoende geïmplementeerd was, zoals bijvoorbeeld het inventariseren van het rookgedrag ()##% van de praktijken) en inventariseren van de motivatie om te stoppen ()##%) Andere stappen waren echter nog onvoldoende geïmplementeerd, zoals het afspreken van een stopdatum ((##%) en het ondersteunen van de stoppoging ((##%) In ### bezocht de inspectie ## verloskundigen praktijken waarbij bleek dat de V-MIS in ## praktijken werd gebruikt, alle praktijken het rookgedrag vastlegden in het cliëntdossier, en ## praktijken beschikking hadden over de Sociale Kaart, zodat ze wisten naar wie de vrouwen konden worden doorverwezen indien nodig (IGZ, ###) Het rapport vermeldt niet in hoeverre de vervolgstappen van V-MIS in ### wél werden uitgevoerd Op grond van de resultaten uit ### blijkt dat opeenvolgende stappen van de V-MIS niet altijd of niet adequaat worden uitgevoerd, waardoor de V-MIS dus mogelijk effectiever zal zijn als deze volledig wordt uitgevoerd In de observationele studie <PERSOON> et al (###) werd de effectiviteit van de V-MIS onderzocht op grond van registratiedata van verloskundigen Bij ### rokende zwangere vrouwen, die tussen ## en ## weken zwanger waren, bepaalde de verloskundige of de vrouw stoppen-metroken ondersteuning kreeg aangeboden of niet Om rekening te houden met verschillen tussen de groepen vrouwen die wél en geen interventie kregen aangeboden werd gebruik gemaakt van propensity scores de kans om de interventie te krijgen geschat aan de hand van belangrijke In de analyses werd het gevonden verschil tussen de twee groepen vrouwen gecorrigeerd voor deze propensity scores Er werd geen verschil gevonden in percentage stoppers tussen vrouwen die <PERSOON>-MIS ontvingen (<DATUM> ) en vrouwen die geen enkele stap van de V-MIS ontvingen (<DATUM> ) (OR=<DATUM> ##% CI = # ##–# ##) Hoewel het verschil tussen de twee groepen wel groter werd naarmate meer stappen van de V-MIS konden worden uitgevoerd, kon ook geen significant verschil worden gevonden tussen vrouwen met wie de V-MIS volledig kon worden afgerond en vrouwen die geen V-MIS hadden betrekking tot geboortegewicht het verschil in geboortegewicht nam toe naarmate meer stappen van de V-MIS uitgevoerd waren, maar deze verschillen bleken niet significant Wat betreft de implementatie van de V-MIS werd gevonden dat slechts bij ##% van de vrouwen de V-MIS werd ingezet, en voor elke stap van de V-MIS werd dit percentage kleiner meer dan de helft van de praktijken zette <PERSOON> # zelfs nooit in Omdat deze resultaten zijn verkregen op grond van registratiedata van verloskundigenpraktijken is het onduidelijk of de stappen van de V-MIS niet uitgevoerd werden of wel uitgevoerd maar niet geregistreerd werden In een cross-sectionele survey naar factoren die het gebruik van een stoppen-met-roken protocol door verloskundige praktijken beïnvloeden (<PERSOON> en <PERSOON>, ###), bleek dat persoonlijke overtuiging en motivatie wat betreft het belang van het protocol een grotere bijdrage leverden aan gebruik van het protocol dan randvoorwaardelijke factoren In recentere kwalitatieve.
649
nvog
het gevonden verschil tussen de twee groepen vrouwen gecorrigeerd voor deze propensity scores Er werd geen verschil gevonden in percentage stoppers tussen vrouwen die <PERSOON>-MIS ontvingen (<DATUM> ) en vrouwen die geen enkele stap van de V-MIS ontvingen (<DATUM> ) (OR=<DATUM> ##% CI = # ##–# ##) Hoewel het verschil tussen de twee groepen wel groter werd naarmate meer stappen van de V-MIS konden worden uitgevoerd, kon ook geen significant verschil worden gevonden tussen vrouwen met wie de V-MIS volledig kon worden afgerond en vrouwen die geen V-MIS hadden betrekking tot geboortegewicht het verschil in geboortegewicht nam toe naarmate meer stappen van de V-MIS uitgevoerd waren, maar deze verschillen bleken niet significant Wat betreft de implementatie van de V-MIS werd gevonden dat slechts bij ##% van de vrouwen de V-MIS werd ingezet, en voor elke stap van de V-MIS werd dit percentage kleiner meer dan de helft van de praktijken zette <PERSOON> # zelfs nooit in Omdat deze resultaten zijn verkregen op grond van registratiedata van verloskundigenpraktijken is het onduidelijk of de stappen van de V-MIS niet uitgevoerd werden of wel uitgevoerd maar niet geregistreerd werden In een cross-sectionele survey naar factoren die het gebruik van een stoppen-met-roken protocol door verloskundige praktijken beïnvloeden (<PERSOON> en <PERSOON>, ###), bleek dat persoonlijke overtuiging en motivatie wat betreft het belang van het protocol een grotere bijdrage leverden aan gebruik van het protocol dan randvoorwaardelijke factoren In recentere kwalitatieve (###) naar het uitvoeren van een minimale interventie door de verloskundige werden tijdgebrek, communicatieve vaardigheden en de angst voor weerstand van zwangere vrouwen gevonden als belangrijkste barrières Verdiepende scholing voor het uitvoeren <PERSOON>-MIS is gewenst Het digitale platform Stoppen met roken # voor zorgprofessionals die zich bezighouden met stoppen met De werkgroep concludeert dat hoewel de effectiviteit van deze specifieke minimale interventie strategie bewezen is, de zwangere vrouw en haar kind baat zouden hebben bij een nog betere Gewenst is dat de foetus zo min mogelijk - liefst geheel geen - schade ondervindt van tabaksproducten, zowel door het rookgedrag van de zwangere vrouw zelf als door meeroken met haar omgeving Een ongewenst effect van de genoemde interventies is de mogelijkheid tot het schaden van de behandelrelatie wat kan leiden tot mijding van zorg Uit de literatuur blijkt echter dat er nauwelijks ongewenste effecten optreden op het gebied van de behandelrelatie Wel dient er rekening te worden gehouden met de manier van benadering van kwetsbare groepen in de samenleving Stigmatisatie van rokende zwangere vrouwen kan schuldgevoel en stress bij de kwetsbare zwangere vrouwen geven wat stoppen met roken kan ondermijnen of snelle terugval kan De werkgroep komt op basis hiervan tot de conclusie dat de gewenst effecten (een rookvrije zwangerschap) vele malen groter zijn dan de mogelijk ongewenste effecten Om roken en de gevolgen ervan te bespreken dient dit dan ook op een weloverwogen, passende, niet veroordelende.
570
nvog
van een minimale interventie door de verloskundige werden tijdgebrek, communicatieve vaardigheden en de angst voor weerstand van zwangere vrouwen gevonden als belangrijkste barrières Verdiepende scholing voor het uitvoeren <PERSOON>-MIS is gewenst Het digitale platform Stoppen met roken # voor zorgprofessionals die zich bezighouden met stoppen met De werkgroep concludeert dat hoewel de effectiviteit van deze specifieke minimale interventie strategie bewezen is, de zwangere vrouw en haar kind baat zouden hebben bij een nog betere Gewenst is dat de foetus zo min mogelijk - liefst geheel geen - schade ondervindt van tabaksproducten, zowel door het rookgedrag van de zwangere vrouw zelf als door meeroken met haar omgeving Een ongewenst effect van de genoemde interventies is de mogelijkheid tot het schaden van de behandelrelatie wat kan leiden tot mijding van zorg Uit de literatuur blijkt echter dat er nauwelijks ongewenste effecten optreden op het gebied van de behandelrelatie Wel dient er rekening te worden gehouden met de manier van benadering van kwetsbare groepen in de samenleving Stigmatisatie van rokende zwangere vrouwen kan schuldgevoel en stress bij de kwetsbare zwangere vrouwen geven wat stoppen met roken kan ondermijnen of snelle terugval kan De werkgroep komt op basis hiervan tot de conclusie dat de gewenst effecten (een rookvrije zwangerschap) vele malen groter zijn dan de mogelijk ongewenste effecten Om roken en de gevolgen ervan te bespreken dient dit dan ook op een weloverwogen, passende, niet veroordelende essentiële onderdelen vormen Dit dient zo vroeg mogelijk in de zwangerschap plaats te vinden En de interventie dient zoveel mogelijk op maat te worden aangeboden met als doel zo min mogelijk kans op terugval, zowel tijdens als na de zwangerschap Ook zwangere vrouwen die vlak voor de eerste controle bij de verloskundige gestopt zijn (( # maanden) dienen ook follow-up en Veel zwangere vrouwen die roken voelen de druk vanuit de omgeving om te stoppen met roken, en voelen zich schuldig als ze daar niet in slagen of wanneer zij na een geslaagde stoppoging weer beginnen met roken Zwangere vrouwen hebben een langdurige behandelrelatie met hun huisarts en bouwen tijdens de zwangerschap een tijdelijke behandelrelatie op met de verloskundige en/of gynaecoloog Voor de zwangere is het fijn en praktisch als het geven van een stopadvies, ondersteuning bij het stoppen met roken en voorkomen van terugval hierin kan worden ingebed Indien zij gemotiveerd zijn of raken om te stoppen dan gebeurt dat stoppen volgens experts vaak Uit de literatuur blijkt dat vrouwen het weliswaar niet prettig vonden, maar wel belangrijk, dat hun zorgverleners vroegen naar rookgedrag Dat is stap # uit de V-MIS, samen met het vaststellen van motivatie om te stoppen Daarnaast blijkt uit de literatuur dat verloskundigen moeite hebben met de implementatie van de (gehele) V-MIS omdat ze bang zijn voor weerstand bij de zwangere vrouw Deze weerstand is echter een logisch gevolg van de verslaving Een zwangere vrouw die rookt wil.
526
nvog
de zwangerschap plaats te vinden En de interventie dient zoveel mogelijk op maat te worden aangeboden met als doel zo min mogelijk kans op terugval, zowel tijdens als na de zwangerschap Ook zwangere vrouwen die vlak voor de eerste controle bij de verloskundige gestopt zijn (( # maanden) dienen ook follow-up en Veel zwangere vrouwen die roken voelen de druk vanuit de omgeving om te stoppen met roken, en voelen zich schuldig als ze daar niet in slagen of wanneer zij na een geslaagde stoppoging weer beginnen met roken Zwangere vrouwen hebben een langdurige behandelrelatie met hun huisarts en bouwen tijdens de zwangerschap een tijdelijke behandelrelatie op met de verloskundige en/of gynaecoloog Voor de zwangere is het fijn en praktisch als het geven van een stopadvies, ondersteuning bij het stoppen met roken en voorkomen van terugval hierin kan worden ingebed Indien zij gemotiveerd zijn of raken om te stoppen dan gebeurt dat stoppen volgens experts vaak Uit de literatuur blijkt dat vrouwen het weliswaar niet prettig vonden, maar wel belangrijk, dat hun zorgverleners vroegen naar rookgedrag Dat is stap # uit de V-MIS, samen met het vaststellen van motivatie om te stoppen Daarnaast blijkt uit de literatuur dat verloskundigen moeite hebben met de implementatie van de (gehele) V-MIS omdat ze bang zijn voor weerstand bij de zwangere vrouw Deze weerstand is echter een logisch gevolg van de verslaving Een zwangere vrouw die rookt wil dat voor elkaar kan krijgen in haar situatie en zij heeft vaak onvoldoende vertrouwen in haar vermogen om succesvol te stoppen Wat de zwangere vrouw die rookt vindt van de V-MIS methode is helaas niet bekend, het patiënten-perspectief is in de vier onderzoeken naar de V-MIS niet Een rookvrije zwangerschap is voor een aantal vrouwen zeer moeilijk te bereiken Van degenen die het wel lukt om te stoppen is de motivatie om rookvrij te blijven voor de meesten (ca ##%) tijdelijk, gericht op een gezonde zwangerschap en foetus, verdwijnend vlot na de bevalling, ook indien borstvoeding wordt gegeven (Constantine, Slater, Carrol en Antin, ###) Het nut van rookvrij blijven wordt dan niet meer gezien en kennis over de invloed van de combinatie roken en borstvoeding op de baby ontbreekt Indien de partner, familie en verdere omgeving rookvrij is lukt het veelal beter Tijd is een serieuze bedreiging voor een goede implementatie van de V-MIS in de praktijk Behalve het aantal rokers (per gemiddelde verloskundige normpraktijk #,# rokende zwangere vrouwen per afhankelijk van factoren zoals het rookgedrag van de vrouw en haar motivatie Om te zorgen voor een goede implementatie moet de V-MIS prioriteit krijgen tijdens het eerste contact en consulten in het eerste trimester Door voorafgaand aan het eerste consult middels een intakeformulier of telefonisch te inventariseren of de zwangere vrouw wel of niet rookt (of kort geleden is gestopt met roken), kan er extra tijd worden ingepland bij het eerste consult.
543
nvog
vertrouwen in haar vermogen om succesvol te stoppen Wat de zwangere vrouw die rookt vindt van de V-MIS methode is helaas niet bekend, het patiënten-perspectief is in de vier onderzoeken naar de V-MIS niet Een rookvrije zwangerschap is voor een aantal vrouwen zeer moeilijk te bereiken Van degenen die het wel lukt om te stoppen is de motivatie om rookvrij te blijven voor de meesten (ca ##%) tijdelijk, gericht op een gezonde zwangerschap en foetus, verdwijnend vlot na de bevalling, ook indien borstvoeding wordt gegeven (Constantine, Slater, Carrol en Antin, ###) Het nut van rookvrij blijven wordt dan niet meer gezien en kennis over de invloed van de combinatie roken en borstvoeding op de baby ontbreekt Indien de partner, familie en verdere omgeving rookvrij is lukt het veelal beter Tijd is een serieuze bedreiging voor een goede implementatie van de V-MIS in de praktijk Behalve het aantal rokers (per gemiddelde verloskundige normpraktijk #,# rokende zwangere vrouwen per afhankelijk van factoren zoals het rookgedrag van de vrouw en haar motivatie Om te zorgen voor een goede implementatie moet de V-MIS prioriteit krijgen tijdens het eerste contact en consulten in het eerste trimester Door voorafgaand aan het eerste consult middels een intakeformulier of telefonisch te inventariseren of de zwangere vrouw wel of niet rookt (of kort geleden is gestopt met roken), kan er extra tijd worden ingepland bij het eerste consult zorgpad voor de zwangere vrouw worden bepaald waarin een zij snel wordt doorverwezen voor De werkgroep is van mening dat als de verloskundig zorgverlener de zwangere vrouw verwijst, dit niet betekent dat hij of zij geen rol meer speelt in het stopproces Het is belangrijk dat iedere rokende zwangere vrouw een casemanager krijgt, dit kan een verloskundige, gynaecoloog, huisarts of verpleegkundige zijn De casemanager fungeert als vast gezicht voor de zwangere vrouw, kent haar dossier, bewaakt het stopproces, geeft complimenten en voert uiteindelijk stap # en # van de V-MIS Aangezien het hebben van een rokende partner ook een belangrijke rol speelt bij het stopproces (Roken en zwangerschap, overzicht van de stand van zaken uit de literatuur, Trimbos ###) dient ook hieraan aandacht te worden besteed, zowel om de slaagkans van stoppen met roken van de zwangere vrouw te vergroten als meeroken tijdens de zwangerschap te voorkomen Affiniteit en compassie (Miller en Rollnick, ###) met de zwangere vrouw die rookt, voldoende kennis over de relatie tussen roken en complicaties tijdens de zwangerschap/ bevalling, voldoende kennis over de mogelijkheden van eventuele inzet van farmacotherapie en van verwijsmogelijkheden in de regio zijn voorwaarden voor iedereen die de zwangere vrouw begeleidt bij het stopproces Voordeel van de minimale interventiestrategie is dat deze onderdeel is van het reguliere consult bij de verloskundige Tijd is de grootste investering voor implementatie van de V-MIS binnen de geboortezorg conform de richtlijn Verloskundig zorgverleners moeten ruimere consulten inplannen De werkgroep is van mening dat roken een hoog gezondheidsrisico geeft in zwangerschappen, daardoor is de verwachting dat het aanbieden van deze minimale interventie aan een groot aantal.
574
nvog
mening dat als de verloskundig zorgverlener de zwangere vrouw verwijst, dit niet betekent dat hij of zij geen rol meer speelt in het stopproces Het is belangrijk dat iedere rokende zwangere vrouw een casemanager krijgt, dit kan een verloskundige, gynaecoloog, huisarts of verpleegkundige zijn De casemanager fungeert als vast gezicht voor de zwangere vrouw, kent haar dossier, bewaakt het stopproces, geeft complimenten en voert uiteindelijk stap # en # van de V-MIS Aangezien het hebben van een rokende partner ook een belangrijke rol speelt bij het stopproces (Roken en zwangerschap, overzicht van de stand van zaken uit de literatuur, Trimbos ###) dient ook hieraan aandacht te worden besteed, zowel om de slaagkans van stoppen met roken van de zwangere vrouw te vergroten als meeroken tijdens de zwangerschap te voorkomen Affiniteit en compassie (Miller en Rollnick, ###) met de zwangere vrouw die rookt, voldoende kennis over de relatie tussen roken en complicaties tijdens de zwangerschap/ bevalling, voldoende kennis over de mogelijkheden van eventuele inzet van farmacotherapie en van verwijsmogelijkheden in de regio zijn voorwaarden voor iedereen die de zwangere vrouw begeleidt bij het stopproces Voordeel van de minimale interventiestrategie is dat deze onderdeel is van het reguliere consult bij de verloskundige Tijd is de grootste investering voor implementatie van de V-MIS binnen de geboortezorg conform de richtlijn Verloskundig zorgverleners moeten ruimere consulten inplannen De werkgroep is van mening dat roken een hoog gezondheidsrisico geeft in zwangerschappen, daardoor is de verwachting dat het aanbieden van deze minimale interventie aan een groot aantal gemeten en in benchmark (vergelijkend) onderzoek opgenomen Bij zwangere vrouwen die roken is de verloskundige, gynaecoloog of huisarts vaak het eerste aanspreekpunt voor stoppen-met-roken zorg Als basisdocument geldt de generieke Zorgmodule Stoppen met Roken (###) Sinds ### zijn de verloskundigen verplicht om een beleid te hebben waarin stoppen met roken als standaardonderdeel is opgenomen De meeste VSVs hebben inmiddels een protocol stoppen met roken waarin ook vaak een samenwerking met aanbieders van intensievere vormen van rookstopbegeleiding is Beleid voor Begeleiding Stoppen met Roken binnen het In <LOCATIE> is de V-MIS opgenomen in de meeste verloskundige softwarepakketten Hierdoor kan het huidige rookprofiel van de zwangere vrouw en haar partner worden geregistreerd en zorgt de verloskundige dat deze registratie na elk contact met de zwangere vrouw actueel blijft De IGZ stelt als eis dat minimaal één verloskundige binnen een praktijk de V-MIS training gevolgd moet hebben Dit betekent dat een groot aantal verloskundigen al is opgeleid om de V-MIS uit te voeren In ### volgde het advies om de V-MIS te implementeren in de VSVs, zodat bij een overdracht van de zwangere vrouw van de eerste- naar de tweedelijnszorg de stoppen-met-roken begeleiding volgens de V-MIS gecontinueerd zou kunnen worden Voor intensievere stoppen-met-roken begeleiding kan de zwangere vrouw door de verloskundig zorgverlener worden aangemeld Het verwijzen van een zwangere vrouw voor stoppen-met-roken begeleiding naar een verslavingsarts is momenteel alleen mogelijk door een huisarts of gynaecoloog Deze omweg geeft vertraging en kan een drempel zijn.
572
nvog
gemeten en in benchmark (vergelijkend) onderzoek opgenomen Bij zwangere vrouwen die roken is de verloskundige, gynaecoloog of huisarts vaak het eerste aanspreekpunt voor stoppen-met-roken zorg Als basisdocument geldt de generieke Zorgmodule Stoppen met Roken (###) Sinds ### zijn de verloskundigen verplicht om een beleid te hebben waarin stoppen met roken als standaardonderdeel is opgenomen De meeste VSVs hebben inmiddels een protocol stoppen met roken waarin ook vaak een samenwerking met aanbieders van intensievere vormen van rookstopbegeleiding is Beleid voor Begeleiding Stoppen met Roken binnen het In <LOCATIE> is de V-MIS opgenomen in de meeste verloskundige softwarepakketten Hierdoor kan het huidige rookprofiel van de zwangere vrouw en haar partner worden geregistreerd en zorgt de verloskundige dat deze registratie na elk contact met de zwangere vrouw actueel blijft De IGZ stelt als eis dat minimaal één verloskundige binnen een praktijk de V-MIS training gevolgd moet hebben Dit betekent dat een groot aantal verloskundigen al is opgeleid om de V-MIS uit te voeren In ### volgde het advies om de V-MIS te implementeren in de VSVs, zodat bij een overdracht van de zwangere vrouw van de eerste- naar de tweedelijnszorg de stoppen-met-roken begeleiding volgens de V-MIS gecontinueerd zou kunnen worden Voor intensievere stoppen-met-roken begeleiding kan de zwangere vrouw door de verloskundig zorgverlener worden aangemeld Het verwijzen van een zwangere vrouw voor stoppen-met-roken begeleiding naar een verslavingsarts is momenteel alleen mogelijk door een huisarts of gynaecoloog Deze omweg geeft vertraging en kan een drempel zijn In de maatschappij wordt roken steeds minder geaccepteerd roken neemt met name onder hoogopgeleide burgers af, en er komen steeds meer rookvrije omgevingen Het draagvlak voor maatregelen zoals rookverboden in speeltuinen en accijnsverhoging voor tabaksproducten neemt toe, blijkt uit onderzoek van TNS NIPO (###) Hierdoor komen zwangere vrouwen die blijven roken tijdens hun zwangerschap steeds meer in een uitzonderings- en, daarmee kwetsbare, positie terecht met meer risico op schaamte en het verbergen van roken Het maatschappelijk belang van goede zorg voor alle zwangere vrouwen die roken neemt daarom toe De V-MIS is op dit moment de meest gangbare methode om zwangere vrouwen te adviseren en begeleiden bij het stoppen met roken De werkgroep gaat er vanuit dat er binnen de Nederlandse bevolking een breed draagvlak bestaat voor Zoals eerder gesteld stopt een deel van de zwangere vrouwen (tijdelijk) en is er een groep waarbij dat niet of beperkt lukt met dientengevolge schaamtegevoelens Voor de gezinnen waarin roken de norm is in hun familie en omgeving is het beeld anders In de toekomst kunnen tussen de gezinnen met hoge en lage SES de verschillen in rookprevalentie steeds groter worden met op termijn een Gezien de mogelijke gevolgen van roken tijdens de zwangerschap is het van belang voor de hulp aan zwangere vrouwen die roken te kiezen voor matched care in plaats van stepped care zo snel mogelijk (na eerste consult verloskundig zorgverlener) die interventie inzetten die de meeste kans op.
550
nvog
roken steeds minder geaccepteerd roken neemt met name onder hoogopgeleide burgers af, en er komen steeds meer rookvrije omgevingen Het draagvlak voor maatregelen zoals rookverboden in speeltuinen en accijnsverhoging voor tabaksproducten neemt toe, blijkt uit onderzoek van TNS NIPO (###) Hierdoor komen zwangere vrouwen die blijven roken tijdens hun zwangerschap steeds meer in een uitzonderings- en, daarmee kwetsbare, positie terecht met meer risico op schaamte en het verbergen van roken Het maatschappelijk belang van goede zorg voor alle zwangere vrouwen die roken neemt daarom toe De V-MIS is op dit moment de meest gangbare methode om zwangere vrouwen te adviseren en begeleiden bij het stoppen met roken De werkgroep gaat er vanuit dat er binnen de Nederlandse bevolking een breed draagvlak bestaat voor Zoals eerder gesteld stopt een deel van de zwangere vrouwen (tijdelijk) en is er een groep waarbij dat niet of beperkt lukt met dientengevolge schaamtegevoelens Voor de gezinnen waarin roken de norm is in hun familie en omgeving is het beeld anders In de toekomst kunnen tussen de gezinnen met hoge en lage SES de verschillen in rookprevalentie steeds groter worden met op termijn een Gezien de mogelijke gevolgen van roken tijdens de zwangerschap is het van belang voor de hulp aan zwangere vrouwen die roken te kiezen voor matched care in plaats van stepped care zo snel mogelijk (na eerste consult verloskundig zorgverlener) die interventie inzetten die de meeste kans op doorverwijzen tot gebleken is dat een minimale interventie onvoldoende resultaat oplevert Indien nodig kan voor intensieve gedragsmatige ondersteuning bij stoppen met roken worden coaches of, indien nodig, naar een verslavingsarts Echter, zowel de zwangere vrouwen als de zorgverleners geven geregeld aan niet (goed) op de hoogte te zijn van de verwijsmogelijkheden en de kosten van deze behandelmogelijkheden, mogelijke vergoeding door de ziektekostenverzekering en consequentie voor het eigen risico De sociale kaart # en het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken # geven deze praktische informatie over (lokale) aanbieders van effectieve stoppen-met-roken zorg Informatie over vergoedingen door de ziektekostenverzekering kan gevonden worden op website Wat is bekend over de effectiviteit van gedragsmatige stoppen-met-roken interventies op stoppen met roken tijdens de zwangerschap en het voorkomen van terugval (postpartum)? Zijn er aanwijzingen dat een specifiek aanbod voor zwangere vrouwen noodzakelijk is? Gedragsmatige interventies zijn niet-farmacotherapeutische interventies die veelal gebruik maken van sociale en psychologische componenten Binnen de gedragsmatige interventies kan onderscheid gemaakt worden in diverse componenten zoals persoonlijke counseling, gezondheidsvoorlichting of educatie, biochemische feedback, financiële beloningen en sociale steun Deze interventies kunnen ook bestaan uit een combinatie van deze componenten en kunnen face-to-face, telefonisch of via tekstberichten en internet worden aangeboden (Chamberlain et al , ###; Miyazaki, Hayashi en Wat is bekend over de effectiviteit van interventies voor gedragsmatige interventies bij stoppen In het Literatuuroverzicht (###) wordt de Cochrane review van Chamberlain et al (###) meegenomen Van deze review is begin ### een update verschenen welke is meegenomen in de wetenschappelijke onderbouwing van dit addendum De zoekstrategie van deze review is toegepast.
573
nvog
Indien nodig kan voor intensieve gedragsmatige ondersteuning bij stoppen met roken worden coaches of, indien nodig, naar een verslavingsarts Echter, zowel de zwangere vrouwen als de zorgverleners geven geregeld aan niet (goed) op de hoogte te zijn van de verwijsmogelijkheden en de kosten van deze behandelmogelijkheden, mogelijke vergoeding door de ziektekostenverzekering en consequentie voor het eigen risico De sociale kaart # en het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken # geven deze praktische informatie over (lokale) aanbieders van effectieve stoppen-met-roken zorg Informatie over vergoedingen door de ziektekostenverzekering kan gevonden worden op website Wat is bekend over de effectiviteit van gedragsmatige stoppen-met-roken interventies op stoppen met roken tijdens de zwangerschap en het voorkomen van terugval (postpartum)? Zijn er aanwijzingen dat een specifiek aanbod voor zwangere vrouwen noodzakelijk is? Gedragsmatige interventies zijn niet-farmacotherapeutische interventies die veelal gebruik maken van sociale en psychologische componenten Binnen de gedragsmatige interventies kan onderscheid gemaakt worden in diverse componenten zoals persoonlijke counseling, gezondheidsvoorlichting of educatie, biochemische feedback, financiële beloningen en sociale steun Deze interventies kunnen ook bestaan uit een combinatie van deze componenten en kunnen face-to-face, telefonisch of via tekstberichten en internet worden aangeboden (Chamberlain et al , ###; Miyazaki, Hayashi en Wat is bekend over de effectiviteit van interventies voor gedragsmatige interventies bij stoppen In het Literatuuroverzicht (###) wordt de Cochrane review van Chamberlain et al (###) meegenomen Van deze review is begin ### een update verschenen welke is meegenomen in de wetenschappelijke onderbouwing van dit addendum De zoekstrategie van deze review is toegepast Om die reden is een aanvullende zoekstrategie uitgevoerd naar In deze review wordt de effectiviteit van stoppen-met-roken interventies bij zwangere vrouwen op diverse uitkomstmaten uitgelicht Een overzicht van de selectiecriteria van de review zijn te vinden zoek zijn naar zorg in het voorstadium van - Health education gericht op het geven van informatie over het risico van roken en het - Begin van borstvoeding op drie en zes - Weerslag op het functioneren binnen de familie - Metingen van de kennis, attitudes en gedrag Deze review is de zesde update van vijf eerder gepubliceerde reviews Uit de huidige review kwamen ### geschikte studies naar voren, waarvan er in ## geen geschikte uitkomstmaten gevonden konden worden Er bleken ## studies - met in totaal ### ‘armen’ en meer dan ## ### zwangere vrouwen – Van deze groep waren er ### vrouwen die aangaven dat ze gedurende hun zwangerschap spontaan zijn gestopt met roken, de uitkomsten bij deze vrouwen zijn apart gerapporteerd in de meta-analyse en worden niet meegenomen in de wetenschappelijke onderbouwing van dit addendum In één onderzoek gebruikte ongeveer tweederde van de deelnemers een vorm van pruimtabak De participanten waren over het algemeen gezonde zwangere vrouwen van <LEEFTIJD> jaar of ouder Dertien studies hebben expliciet vrouwen met medische of psychologische klachten geëxcludeerd In ## van de in de meta-analyse meegenomen onderzoeken werden expliciet vrouwen geïncludeerd met een Van de ### behandelcondities bleken er ## exclusief gericht op het ondersteunen van stoppen met.
602
nvog
die reden is een aanvullende zoekstrategie uitgevoerd naar In deze review wordt de effectiviteit van stoppen-met-roken interventies bij zwangere vrouwen op diverse uitkomstmaten uitgelicht Een overzicht van de selectiecriteria van de review zijn te vinden zoek zijn naar zorg in het voorstadium van - Health education gericht op het geven van informatie over het risico van roken en het - Begin van borstvoeding op drie en zes - Weerslag op het functioneren binnen de familie - Metingen van de kennis, attitudes en gedrag Deze review is de zesde update van vijf eerder gepubliceerde reviews Uit de huidige review kwamen ### geschikte studies naar voren, waarvan er in ## geen geschikte uitkomstmaten gevonden konden worden Er bleken ## studies - met in totaal ### ‘armen’ en meer dan ## ### zwangere vrouwen – Van deze groep waren er ### vrouwen die aangaven dat ze gedurende hun zwangerschap spontaan zijn gestopt met roken, de uitkomsten bij deze vrouwen zijn apart gerapporteerd in de meta-analyse en worden niet meegenomen in de wetenschappelijke onderbouwing van dit addendum In één onderzoek gebruikte ongeveer tweederde van de deelnemers een vorm van pruimtabak De participanten waren over het algemeen gezonde zwangere vrouwen van <LEEFTIJD> jaar of ouder Dertien studies hebben expliciet vrouwen met medische of psychologische klachten geëxcludeerd In ## van de in de meta-analyse meegenomen onderzoeken werden expliciet vrouwen geïncludeerd met een Van de ### behandelcondities bleken er ## exclusief gericht op het ondersteunen van stoppen met In één studie werd alleen de manier waarop counseling werd gegeven onderzocht en deze is daarom apart gerapporteerd In twaalf studie-armen was de interventie gericht op het verbeteren van de gezondheid van de moeder en was stoppenmet-roken ondersteuning een onderdeel van een bredere interventie Ook de resultaten van deze vergelijking zijn apart geanalyseerd, waarbij er alleen gekeken is naar stoppen-met-roken De intensiteit van de interventies verschilde tussen de studies In ## van de ### behandelcondities werd maar één interventie strategie aangeboden terwijl in ## behandelcondities een combinatie van behandelcomponenten aangepast op de wensen van de cliënt, zogenaamde ‘tailored interventions’ De duur en de frequentie van de interventies varieerde ook behoorlijk tussen de studies (duur varieerde tussen de # en # maanden en frequentie varieerde tussen de # en # contacten per maand) In ## van de ### studie-armen werd de interventie vergeleken met een groep die ‘usual care’ kreeg (informatie over het risico van roken en een stopadvies), in ## studie-armen ontving de controlegroep een minder intensieve interventie en in zes studie-armen kreeg de controlegroep een De studies waren uitgevoerd in de Verenigde Staten (k=##), Europa (k=##), Australië/New-<LOCATIE> Van de ### studie-armen met een geschikte uitkomstmaat (onthouding van roken in de late zwangerschap tot en met de periode rondom de bevalling), werd in ## studie-armen de onthouding De aanvullende zoekstrategie leverde twee RCT’s op naar de effectiviteit van gedragsmatige interventie #) het onderzoek van Cummins, Tedeschi, <PERSOON> en <PERSOON> (###) naar de effectiviteit.
637
nvog
manier waarop counseling werd gegeven onderzocht en deze is daarom apart gerapporteerd In twaalf studie-armen was de interventie gericht op het verbeteren van de gezondheid van de moeder en was stoppenmet-roken ondersteuning een onderdeel van een bredere interventie Ook de resultaten van deze vergelijking zijn apart geanalyseerd, waarbij er alleen gekeken is naar stoppen-met-roken De intensiteit van de interventies verschilde tussen de studies In ## van de ### behandelcondities werd maar één interventie strategie aangeboden terwijl in ## behandelcondities een combinatie van behandelcomponenten aangepast op de wensen van de cliënt, zogenaamde ‘tailored interventions’ De duur en de frequentie van de interventies varieerde ook behoorlijk tussen de studies (duur varieerde tussen de # en # maanden en frequentie varieerde tussen de # en # contacten per maand) In ## van de ### studie-armen werd de interventie vergeleken met een groep die ‘usual care’ kreeg (informatie over het risico van roken en een stopadvies), in ## studie-armen ontving de controlegroep een minder intensieve interventie en in zes studie-armen kreeg de controlegroep een De studies waren uitgevoerd in de Verenigde Staten (k=##), Europa (k=##), Australië/New-<LOCATIE> Van de ### studie-armen met een geschikte uitkomstmaat (onthouding van roken in de late zwangerschap tot en met de periode rondom de bevalling), werd in ## studie-armen de onthouding De aanvullende zoekstrategie leverde twee RCT’s op naar de effectiviteit van gedragsmatige interventie #) het onderzoek van Cummins, Tedeschi, <PERSOON> en <PERSOON> (###) naar de effectiviteit en # maanden postpartum, en #) het onderzoek van Pollak et al (###) naar de effectiviteit van een In de RCT van Cummins werden ### rokende vrouwen (geïdentificeerd via de stoplijn) willekeurig toegewezen aan ofwel een interventie bestaande uit telefonische counseling aangevuld met zelfhulpmateriaal (n=###), ofwel een interventie bestaande uit enkel zelfhulpmateriaal (n=###) Telefonische counseling bestond uit negen sessies een pre-stop sessie van ## minuten, # follow-up sessies na de stopdatum, een prepartum sessie van ## minuten, en twee follow-up sessies # en # In de RCT van Pollak werden ### vrouwen die spontaan waren gestopt met roken, geïncludeerd via klinieken voor prenatale zorg De vrouwen werden willekeurig toegewezen aan een interventie bestaande uit counseling gegeven door een verpleegkundige (met een intensievere interventie voor vrouwen uit de groep die door de onderzoekers werd geclassificeerd als hebbende een hoger risico hogere mate van nicotine afhankelijkheid gemeten met de Heatherton Smoking Index (Heatherton, Kozlowski, Frecker en Fagerstrom, ###), intentie om weer te beginnen met roken, self-efficacy om gestopt te blijven), of aan de controle groep waarin de vrouwen een folder over stoppen met roken ontvingen en maandelijkse nieuwsbrieven Gemeten uitkomsten waren #-dagen onthouding puntprevalentie en gecontinueerde onthouding # weken, # maanden en ## maanden postpartum De kwaliteit van het bewijs van de review van Chamberlain et al (###) werd beoordeeld als matig tot hoog, afhankelijk van de gemaakte vergelijking tussen de verschillende interventies (zie Bijlage IV), vanwege de inconsistentie in gevonden studieresultaten Daarnaast werd afgewaardeerd vanwege kans op vertekening doordat het bij veel studies niet mogelijk was om een voor de.
674
nvog
(###) naar de effectiviteit van een In de RCT van Cummins werden ### rokende vrouwen (geïdentificeerd via de stoplijn) willekeurig toegewezen aan ofwel een interventie bestaande uit telefonische counseling aangevuld met zelfhulpmateriaal (n=###), ofwel een interventie bestaande uit enkel zelfhulpmateriaal (n=###) Telefonische counseling bestond uit negen sessies een pre-stop sessie van ## minuten, # follow-up sessies na de stopdatum, een prepartum sessie van ## minuten, en twee follow-up sessies # en # In de RCT van Pollak werden ### vrouwen die spontaan waren gestopt met roken, geïncludeerd via klinieken voor prenatale zorg De vrouwen werden willekeurig toegewezen aan een interventie bestaande uit counseling gegeven door een verpleegkundige (met een intensievere interventie voor vrouwen uit de groep die door de onderzoekers werd geclassificeerd als hebbende een hoger risico hogere mate van nicotine afhankelijkheid gemeten met de Heatherton Smoking Index (Heatherton, Kozlowski, Frecker en Fagerstrom, ###), intentie om weer te beginnen met roken, self-efficacy om gestopt te blijven), of aan de controle groep waarin de vrouwen een folder over stoppen met roken ontvingen en maandelijkse nieuwsbrieven Gemeten uitkomsten waren #-dagen onthouding puntprevalentie en gecontinueerde onthouding # weken, # maanden en ## maanden postpartum De kwaliteit van het bewijs van de review van Chamberlain et al (###) werd beoordeeld als matig tot hoog, afhankelijk van de gemaakte vergelijking tussen de verschillende interventies (zie Bijlage IV), vanwege de inconsistentie in gevonden studieresultaten Daarnaast werd afgewaardeerd vanwege kans op vertekening doordat het bij veel studies niet mogelijk was om een voor de random toewijzing was verlopen en hoe werd omgegaan met ontbrekende waarden De kwaliteit van de RCT’s van Cummins et al (###) en Pollak et al (###) is matig, met name doordat een dubbelblind ontwerp niet mogelijk is gezien de aard van de interventies Voor beide studies geldt dat de externe validiteit beperkt is omdat gebruik is gemaakt van een populatie die wellicht een hogere motivatie heeft om te stoppen dan de algemene populatie (i e bij Cummins bestond de populatie waaruit de steekproef is getrokken uit bellers naar de stoplijn, bij Pollak ging In de review zijn de effecten opgedeeld in zes interventie typen (counseling, gezondheidsvoorlichting, feedback interventies, interventies gebaseerd op (financiële) beloningen, sociale steun interventies en overige interventies, waaronder bijvoorbeeld fysieke training) en vergeleken met drie typen zorg (usual care, minder intensieve interventies en alternatieve interventies) Een uitgebreidere beschrijving van de interventie typen en de vergelijkingsgroepen kunnen gevonden worden in tabel Uit de resultaten bleek dat counseling een significant positief effect heeft op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap vergeleken met usual care groep (## studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI= #,<DATUM> ##, I#=##%) Wanneer de counseling interventie wordt vergeleken met een minder intensieve interventie dan is de kans op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap nog steeds significant hoger bij de counseling groep (## studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,###,##, I#=##%).
667
nvog
toewijzing was verlopen en hoe werd omgegaan met ontbrekende waarden De kwaliteit van de RCT’s van Cummins et al (###) en Pollak et al (###) is matig, met name doordat een dubbelblind ontwerp niet mogelijk is gezien de aard van de interventies Voor beide studies geldt dat de externe validiteit beperkt is omdat gebruik is gemaakt van een populatie die wellicht een hogere motivatie heeft om te stoppen dan de algemene populatie (i e bij Cummins bestond de populatie waaruit de steekproef is getrokken uit bellers naar de stoplijn, bij Pollak ging In de review zijn de effecten opgedeeld in zes interventie typen (counseling, gezondheidsvoorlichting, feedback interventies, interventies gebaseerd op (financiële) beloningen, sociale steun interventies en overige interventies, waaronder bijvoorbeeld fysieke training) en vergeleken met drie typen zorg (usual care, minder intensieve interventies en alternatieve interventies) Een uitgebreidere beschrijving van de interventie typen en de vergelijkingsgroepen kunnen gevonden worden in tabel Uit de resultaten bleek dat counseling een significant positief effect heeft op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap vergeleken met usual care groep (## studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI= #,<DATUM> ##, I#=##%) Wanneer de counseling interventie wordt vergeleken met een minder intensieve interventie dan is de kans op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap nog steeds significant hoger bij de counseling groep (## studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,###,##, I#=##%) van de zwangerschap tussen de counseling in de vorm van cognitieve gedragstherapie en Gezondheidsvoorlichting heeft net geen significant effect op stoppen met roken vergeleken met usual care (# studies, N=###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##), dit effect was ook niet significant wanneer de interventie alleen of in combinatie met andere interventies werd aangeboden Ook wanneer gezondheidsvoorlichting werd vergeleken met een minder intensieve interventie was het verschil niet Vergeleken met usual care verhoogt een feedback interventie (echoscopie/koolmonoxidemeting) de kans op stoppen met roken significant (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##), wanneer dit werd vergeleken met een minder intensieve interventie was het verschil niet meer significant (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##) Er waren geen studies gevonden waarbij een feedback interventie werd vergeleken met een alternatieve interventie De kans op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap bij een interventie gebaseerd op (financiële) beloningen vergeleken met usual care, zoals onderzocht in slechts één studie, kon niet worden geschat, doordat er geen events waren in beide studie-armen (i e geen van de deelnemende vrouwen stopte met roken) Voor de studies waarin een interventie gebaseerd op beloningen (incentives) werd vergeleken met een minder intensieve interventie konden de resultaten niet zinvol worden samengevat omdat er sprake was van zeer grote heterogeniteit (I#=##%) tussen de studieresultaten In studies waarin de effectiviteit van een interventie met een aan stoppen-metroken gerelateerde beloning werd vergeleken met een beloning die niet gerelateerd was aan het.
703
nvog
heeft net geen significant effect op stoppen met roken vergeleken met usual care (# studies, N=###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##), dit effect was ook niet significant wanneer de interventie alleen of in combinatie met andere interventies werd aangeboden Ook wanneer gezondheidsvoorlichting werd vergeleken met een minder intensieve interventie was het verschil niet Vergeleken met usual care verhoogt een feedback interventie (echoscopie/koolmonoxidemeting) de kans op stoppen met roken significant (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##), wanneer dit werd vergeleken met een minder intensieve interventie was het verschil niet meer significant (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##) Er waren geen studies gevonden waarbij een feedback interventie werd vergeleken met een alternatieve interventie De kans op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap bij een interventie gebaseerd op (financiële) beloningen vergeleken met usual care, zoals onderzocht in slechts één studie, kon niet worden geschat, doordat er geen events waren in beide studie-armen (i e geen van de deelnemende vrouwen stopte met roken) Voor de studies waarin een interventie gebaseerd op beloningen (incentives) werd vergeleken met een minder intensieve interventie konden de resultaten niet zinvol worden samengevat omdat er sprake was van zeer grote heterogeniteit (I#=##%) tussen de studieresultaten In studies waarin de effectiviteit van een interventie met een aan stoppen-metroken gerelateerde beloning werd vergeleken met een beloning die niet gerelateerd was aan het voor de interventie met een aan roken gerelateerde beloning (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% Interventies gebaseerd op sociale steun gaven geen significant grotere kans op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap dan minder intensieve interventies (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##, I#=#%) Wanneer sociale steun interventies als component van een bredere gezondheidsinterventie werden gegeven was de kans om aan het eind van de zwangerschap te stoppen met roken niet significant groter dan wanneer een minder intensieve interventie werd gegeven (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##) Het RR kon niet worden geschat voor de vergelijking met usual care omdat er geen events (geen van de deelnemende vrouwen Eén studie vergeleek fysieke training met usual care maar vond geen significant verschil in kans op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap (N = ###, RR=#,##, ##% CI = #,#<DATUM> ##) Uit de meta-regressie analyse bleek dat het type interventie geen verklarende factor was voor de gevonden spreiding in effectgroottes (R#= #%, p = ###) De geschatte RRs uit de random-effects analyse per type vergelijkingsgroepen - usual care, alternatieve interventie, minder intensieve interventie - verschilden niet significant van elkaar (p = ###), deze factor verklaarde geen significant deel van de geobserveerde heterogeniteit Ook de intensiteit (frequentie en duur) van de interventies verklaarde geen significant deel van de spreiding in effectgroottes (respectievelijk p = ### en p = ###) De manier waarop de interventies werden aangeboden – zelfhulp handleidingen, telefonische.
760
nvog
###, RR = #,##; ##% Interventies gebaseerd op sociale steun gaven geen significant grotere kans op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap dan minder intensieve interventies (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##, I#=#%) Wanneer sociale steun interventies als component van een bredere gezondheidsinterventie werden gegeven was de kans om aan het eind van de zwangerschap te stoppen met roken niet significant groter dan wanneer een minder intensieve interventie werd gegeven (# studies, N = ###, RR = #,##; ##% CI = #,#<DATUM> ##) Het RR kon niet worden geschat voor de vergelijking met usual care omdat er geen events (geen van de deelnemende vrouwen Eén studie vergeleek fysieke training met usual care maar vond geen significant verschil in kans op stoppen met roken aan het eind van de zwangerschap (N = ###, RR=#,##, ##% CI = #,#<DATUM> ##) Uit de meta-regressie analyse bleek dat het type interventie geen verklarende factor was voor de gevonden spreiding in effectgroottes (R#= #%, p = ###) De geschatte RRs uit de random-effects analyse per type vergelijkingsgroepen - usual care, alternatieve interventie, minder intensieve interventie - verschilden niet significant van elkaar (p = ###), deze factor verklaarde geen significant deel van de geobserveerde heterogeniteit Ook de intensiteit (frequentie en duur) van de interventies verklaarde geen significant deel van de spreiding in effectgroottes (respectievelijk p = ### en p = ###) De manier waarop de interventies werden aangeboden – zelfhulp handleidingen, telefonische ### en p = ###) De resultaten gaven geen ondersteuning voor verschil in SES van de rokers als verklaring De review van Chamberlain vond bewijs voor de effectiviteit van gezondheidsvoorlichting interventies vergeleken met usual care op onthouding in de eerste periode na de zwangerschap (#-# maanden) (# studies, RR=#,##, ##%CI #,## - #,##), of vergeleken met minder intensieve interventies (# studies, RR=#,##, ##% CI #,## – #,##) Ook counseling bleek effectief wanneer vergeleken met usual care (## studies, RR=#,##, ##%CI #,## – #,##) Daarnaast bleken ook financiële beloningen effectief in vergelijking tot minder intensieve interventies (# studie, RR=#,##, ##% CI #,## – #,##) Van andere interventies werd geen significant effect gevonden op onthouding in de vroege De effectiviteit van counseling versus usual care op onthouding ## maanden postpartum is net niet significant (# studies, RR=#,##, ##% CI #,## – #,##, I# = #%), maar in studies waarin de effectiviteit werd gemeten ##-## maanden postpartum werd wel een significant effect van counseling gevonden (# studies, RR=#,##, ##%CI #,## – #,##) Verder is sterk bewijs dat financiële beloningen wel effectief zijn voor onthouding ## maanden postpartum (# studie, RR=#,##, ##% CI #,## -#,##) Op de nog langere termijn zijn geen significante effecten gevonden De RCT van Cummins et al (###) vond aan het eind van de zwangerschap dat <DATUM> van de counseling groep en <DATUM> van de zelfhulp groep minstens ## dagen gestopt was met roken (RR=#,#, ##% CI #,<DATUM> #, p( ###).
867
nvog
= ###) De resultaten gaven geen ondersteuning voor verschil in SES van de rokers als verklaring De review van Chamberlain vond bewijs voor de effectiviteit van gezondheidsvoorlichting interventies vergeleken met usual care op onthouding in de eerste periode na de zwangerschap (#-# maanden) (# studies, RR=#,##, ##%CI #,## - #,##), of vergeleken met minder intensieve interventies (# studies, RR=#,##, ##% CI #,## – #,##) Ook counseling bleek effectief wanneer vergeleken met usual care (## studies, RR=#,##, ##%CI #,## – #,##) Daarnaast bleken ook financiële beloningen effectief in vergelijking tot minder intensieve interventies (# studie, RR=#,##, ##% CI #,## – #,##) Van andere interventies werd geen significant effect gevonden op onthouding in de vroege De effectiviteit van counseling versus usual care op onthouding ## maanden postpartum is net niet significant (# studies, RR=#,##, ##% CI #,## – #,##, I# = #%), maar in studies waarin de effectiviteit werd gemeten ##-## maanden postpartum werd wel een significant effect van counseling gevonden (# studies, RR=#,##, ##%CI #,## – #,##) Verder is sterk bewijs dat financiële beloningen wel effectief zijn voor onthouding ## maanden postpartum (# studie, RR=#,##, ##% CI #,## -#,##) Op de nog langere termijn zijn geen significante effecten gevonden De RCT van Cummins et al (###) vond aan het eind van de zwangerschap dat <DATUM> van de counseling groep en <DATUM> van de zelfhulp groep minstens ## dagen gestopt was met roken (RR=#,#, ##% CI #,<DATUM> #, p( ###) maanden na de bevalling Twee maanden na de bevalling was <DATUM> van de counseling groep minstens ## dagen gestopt met roken, tegenover <DATUM> van de zelfhulp groep (RR=<DATUM> ##% CI #,##,#, p( ###) Na # maanden postpartum was <DATUM> van de counseling groep en <DATUM> van de zelfhulp groep ### dagen of langer gestopt (RR=#,#, ##% CI=#,<DATUM> #, p( ###) Analyse van de metaboliet van nicotine, o a meetbaar in bloed, urine en speeksel), afkappunt van ## ng/mL) bevestigde het effect van de telefonische counseling in de counseling groep was #<DATUM> gestopt en De RCT van Pollak et al (###) vond hoge percentages biochemisch gevalideerde onthouding op ## maanden postpartum, maar dit verschilde niet tussen de twee behandelcondities in de controle Het is aannemelijk dat gedragsmatige interventies effectief zijn voor het stoppenmet-roken bij zwangere vrouwen Voornamelijk counseling is effectief in vergelijking tot usual care en een minder intensieve interventie, ook voor (koolmonoxidemeting/echo) blijken effectief in vergelijking tot usual care, maar niet in vergelijking tot minder intensieve interventies Het is aannemelijk dat zijn dan interventies met beloningen die niet gerelateerd zijn aan stoppen-metroken status, ook op de langere termijn (postpartum) Er is onvoldoende bewijs voor de effectiviteit van alleen het geven van gezondheidsvoorlichting op stoppen met roken, maar gezondheidsvoorlichting lijkt wel effectief voor onthouding in de eerste periode postpartum Er is geen bewijs voor de effectiviteit van sociale steun Het is aannemelijk dat een intensieve telefonische interventie effectief is voor het.
812
nvog
de bevalling was <DATUM> van de counseling groep minstens ## dagen gestopt met roken, tegenover <DATUM> van de zelfhulp groep (RR=<DATUM> ##% CI #,##,#, p( ###) Na # maanden postpartum was <DATUM> van de counseling groep en <DATUM> van de zelfhulp groep ### dagen of langer gestopt (RR=#,#, ##% CI=#,<DATUM> #, p( ###) Analyse van de metaboliet van nicotine, o a meetbaar in bloed, urine en speeksel), afkappunt van ## ng/mL) bevestigde het effect van de telefonische counseling in de counseling groep was #<DATUM> gestopt en De RCT van Pollak et al (###) vond hoge percentages biochemisch gevalideerde onthouding op ## maanden postpartum, maar dit verschilde niet tussen de twee behandelcondities in de controle Het is aannemelijk dat gedragsmatige interventies effectief zijn voor het stoppenmet-roken bij zwangere vrouwen Voornamelijk counseling is effectief in vergelijking tot usual care en een minder intensieve interventie, ook voor (koolmonoxidemeting/echo) blijken effectief in vergelijking tot usual care, maar niet in vergelijking tot minder intensieve interventies Het is aannemelijk dat zijn dan interventies met beloningen die niet gerelateerd zijn aan stoppen-metroken status, ook op de langere termijn (postpartum) Er is onvoldoende bewijs voor de effectiviteit van alleen het geven van gezondheidsvoorlichting op stoppen met roken, maar gezondheidsvoorlichting lijkt wel effectief voor onthouding in de eerste periode postpartum Er is geen bewijs voor de effectiviteit van sociale steun Het is aannemelijk dat een intensieve telefonische interventie effectief is voor het terugvalpreventie vergeleken met een interventie bestaande uit een folder over stoppen met roken en maandelijkse nieuwsbrieven niet effectief is voor onthouding De werkgroep geeft de volgende overwegingen voor de praktijk, gebaseerd op de review van De kwaliteit van het bewijs werd beoordeeld als matig tot hoog, er werd afgewaardeerd vanwege de kans op vertekening en inconsistentie Er bleken aanwijzingen te zijn dat psychosociale interventies effectief zijn voor het stoppen met roken bij zwangere vrouwen en voor het voorkomen van terugval in de periode na de bevalling, maar niet op de lange termijn ()## maanden) Het geven van alleen voorlichting bleek niet effectief Wel effectief bleken voornamelijk twee soorten – beiden gecombineerde - interventies # coaching gestoeld op motivatie, ondersteuning bij probleemoplossend vermogen en verhoging van vaardigheden om met lastige situaties om te gaan # feedback over de gezondheidsstatus bij de foetus en meting van koolmonoxide bij de moeder Het effect van financiële beloning in de vorm van geld, kortings-, cadeaubonnen en dergelijke, kan een effectieve aanvulling vormen maar is nog onvoldoende onderzocht bij zwangere vrouwen Daarnaast vindt de werkgroep de externe validiteit laag De meeste studies zijn uitgevoerd in de Verenigde Staten (## studies), slechts één studie uit de Het kan ongewenst zijn dat het accepteren van professionele hulp bij stoppen met roken negatieve Na stoppen met roken voor, tijdens of na de zwangerschap is handhaving van abstinentie gewenst in een positief, ondersteunend klimaat Indien de interventie onderdeel is of gecombineerd wordt.
616
nvog
folder over stoppen met roken en maandelijkse nieuwsbrieven niet effectief is voor onthouding De werkgroep geeft de volgende overwegingen voor de praktijk, gebaseerd op de review van De kwaliteit van het bewijs werd beoordeeld als matig tot hoog, er werd afgewaardeerd vanwege de kans op vertekening en inconsistentie Er bleken aanwijzingen te zijn dat psychosociale interventies effectief zijn voor het stoppen met roken bij zwangere vrouwen en voor het voorkomen van terugval in de periode na de bevalling, maar niet op de lange termijn ()## maanden) Het geven van alleen voorlichting bleek niet effectief Wel effectief bleken voornamelijk twee soorten – beiden gecombineerde - interventies # coaching gestoeld op motivatie, ondersteuning bij probleemoplossend vermogen en verhoging van vaardigheden om met lastige situaties om te gaan # feedback over de gezondheidsstatus bij de foetus en meting van koolmonoxide bij de moeder Het effect van financiële beloning in de vorm van geld, kortings-, cadeaubonnen en dergelijke, kan een effectieve aanvulling vormen maar is nog onvoldoende onderzocht bij zwangere vrouwen Daarnaast vindt de werkgroep de externe validiteit laag De meeste studies zijn uitgevoerd in de Verenigde Staten (## studies), slechts één studie uit de Het kan ongewenst zijn dat het accepteren van professionele hulp bij stoppen met roken negatieve Na stoppen met roken voor, tijdens of na de zwangerschap is handhaving van abstinentie gewenst in een positief, ondersteunend klimaat Indien de interventie onderdeel is of gecombineerd wordt positieve bijkomstige effecten zijn Zo blijkt uit een gerandomiseerde studie met controle groep (usual care) dat VoorZorg naast een positief effect op stoppen met roken, ook een positieve effect heeft op frequentie en duur van borstvoeding en op kindermishandeling en huiselijk geweld (<PERSOON>en Crone, ###) Ongewenst> is (snelle) terugval en een negatief klimaat met zorgmijding doordat de interventie teveel als betuttelend wordt ervaren De groep zwangere vrouwen die door blijft roken, heeft vaak een intensieve gedragsmatige interventie nodig om rookvrij te raken, wat als drempel kan worden ervaren Er zijn dan diverse mogelijkheden zoals doorverwijzing naar intensieve ondersteuning bij POH, rookstoppoli of SMRcoach, doorverwijzing naar een POP-poli of een verslavingsarts of inzet van een brede interventie op maat Voor de zwangere vrouw is het van belang dié interventie te kiezen die de meeste kans van Iedere zorgverlener die intensieve stoppen-met-roken zorg biedt, moet hiervoor opgeleid zijn conform de richtlijnen van het College voor Zorgverzekeringen (CVZ), en dient te staan geregistreerd in het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken ##, zodat ook ervaring in deze zorg en nascholing geborgd In <LOCATIE> ontvangen zwangere vrouwen vaak individuele interventies (zowel persoonlijk als telefonisch) Groepsinterventies bij zwangere vrouwen worden nog weinig toegepast, net als interventies met (financiële) beloningen en biomedische feedback op basis van bijvoorbeeld De richtlijnen en het Kwaliteitsregister maken geen melding van een extra aantekening op het gebied van het begeleiden van zwangere vrouwen die roken Zwangere vrouwen die roken moeten worden beschouwd als een speciale doelgroep binnen de rokers Aanvullende verdieping over (stoppen met).
572
nvog
controle groep (usual care) dat VoorZorg naast een positief effect op stoppen met roken, ook een positieve effect heeft op frequentie en duur van borstvoeding en op kindermishandeling en huiselijk geweld (<PERSOON>en Crone, ###) Ongewenst> is (snelle) terugval en een negatief klimaat met zorgmijding doordat de interventie teveel als betuttelend wordt ervaren De groep zwangere vrouwen die door blijft roken, heeft vaak een intensieve gedragsmatige interventie nodig om rookvrij te raken, wat als drempel kan worden ervaren Er zijn dan diverse mogelijkheden zoals doorverwijzing naar intensieve ondersteuning bij POH, rookstoppoli of SMRcoach, doorverwijzing naar een POP-poli of een verslavingsarts of inzet van een brede interventie op maat Voor de zwangere vrouw is het van belang dié interventie te kiezen die de meeste kans van Iedere zorgverlener die intensieve stoppen-met-roken zorg biedt, moet hiervoor opgeleid zijn conform de richtlijnen van het College voor Zorgverzekeringen (CVZ), en dient te staan geregistreerd in het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken ##, zodat ook ervaring in deze zorg en nascholing geborgd In <LOCATIE> ontvangen zwangere vrouwen vaak individuele interventies (zowel persoonlijk als telefonisch) Groepsinterventies bij zwangere vrouwen worden nog weinig toegepast, net als interventies met (financiële) beloningen en biomedische feedback op basis van bijvoorbeeld De richtlijnen en het Kwaliteitsregister maken geen melding van een extra aantekening op het gebied van het begeleiden van zwangere vrouwen die roken Zwangere vrouwen die roken moeten worden beschouwd als een speciale doelgroep binnen de rokers Aanvullende verdieping over (stoppen met) Het digitale platform Stoppen met roken ## voor zorgprofessionals die zich bezighouden met stoppen met roken kan hierbij ondersteunend zijn Ook bij de intensieve gedragsmatige interventie dient aandacht te worden besteed aan de eventueel rokende partner, zowel om de slaagkans van stoppen met roken van de zwangere vrouw te vergroten Net als voor de minimale interventie geldt dat affiniteit en compassie (Miller en Rollnick, ###), voldoende kennis over de relatie tussen roken en complicaties tijdens de zwangerschap/ bevalling, voldoende kennis over de mogelijkheden van eventuele inzet van farmacotherapie en van verwijsmogelijkheden in de regio voorwaarden zijn voor iedereen die de zwangere vrouw begeleidt Verloskundigen en gynaecologen bieden veelal niet zelf de intensieve gedragsmatige interventies bij het stoppen met roken Dat betekent dat het belangrijk is dat zij door middel van een ‘warme zwangerschap een verwijzing organiseren naar diegene die wel deze intensieve gedragsmatige interventie biedt een POH, stoppen-met-roken coach, of rookstoppoli in een ziekenhuis Deze overdracht bevat de specifieke kenmerken van de zwangere vrouw en informatie over welke Bij zwangere vrouwen die rookten tijdens een eerdere zwangerschap, eerder een niet geslaagde stoppoging deden, en/of een rokende partner hebben zonder stopwens, is het advies door te verwijzen naar intensieve begeleiding Zwangere vrouwen die veel roken tot ver in de zwangerschap hebben vaker een problematische psychosociale context (Miyazaki et al , ###) Deze zwangere vrouwen hebben mogelijk onvoldoende baat bij de standaard stoppen-met-roken interventies die gebaseerd zijn op de mogelijkheid om zelfcontrole uit te oefenen en op sociale steun Een zorg op.
576
nvog
platform Stoppen met roken ## voor zorgprofessionals die zich bezighouden met stoppen met roken kan hierbij ondersteunend zijn Ook bij de intensieve gedragsmatige interventie dient aandacht te worden besteed aan de eventueel rokende partner, zowel om de slaagkans van stoppen met roken van de zwangere vrouw te vergroten Net als voor de minimale interventie geldt dat affiniteit en compassie (Miller en Rollnick, ###), voldoende kennis over de relatie tussen roken en complicaties tijdens de zwangerschap/ bevalling, voldoende kennis over de mogelijkheden van eventuele inzet van farmacotherapie en van verwijsmogelijkheden in de regio voorwaarden zijn voor iedereen die de zwangere vrouw begeleidt Verloskundigen en gynaecologen bieden veelal niet zelf de intensieve gedragsmatige interventies bij het stoppen met roken Dat betekent dat het belangrijk is dat zij door middel van een ‘warme zwangerschap een verwijzing organiseren naar diegene die wel deze intensieve gedragsmatige interventie biedt een POH, stoppen-met-roken coach, of rookstoppoli in een ziekenhuis Deze overdracht bevat de specifieke kenmerken van de zwangere vrouw en informatie over welke Bij zwangere vrouwen die rookten tijdens een eerdere zwangerschap, eerder een niet geslaagde stoppoging deden, en/of een rokende partner hebben zonder stopwens, is het advies door te verwijzen naar intensieve begeleiding Zwangere vrouwen die veel roken tot ver in de zwangerschap hebben vaker een problematische psychosociale context (Miyazaki et al , ###) Deze zwangere vrouwen hebben mogelijk onvoldoende baat bij de standaard stoppen-met-roken interventies die gebaseerd zijn op de mogelijkheid om zelfcontrole uit te oefenen en op sociale steun Een zorg op Ook als er sprake is van psychische problematiek en/of ernstige ontwenningsklachten, dan is verwijzing naar de huisartsenpraktijk voor verdere diagnostiek en doorverwijzing naar de verslavingsarts het advies (zie ook het stroomdiagram) Ook de JGZ, of indien beschikbaar een POP-poli, biedt ondersteunende prenatale zorg aan vrouwen met diverse psychosociale risicofactoren Intensieve stoppen-met-roken zorg bij zwangere vrouwen zou moeten bestaan uit diverse contactmomenten, in het begin frequent (wekelijks) en later maandelijks, die de gehele zwangerschapsperiode en de periode de eerste # maanden na de bevalling bestrijken Via goede overdracht in de zorgketen kan na de zwangerschap aanvullende steun en motivatie door kraamzorg, jeugdgezondheidszorg en indien betrokken, ook de kinderarts, verzorgd worden Terugvalpreventie is bedoeld om te voorkomen dat de zwangere vrouw terugvalt in rookgedrag, zowel tijdens als na de zwangerschap Terugvalpreventie behoort onderdeel te zijn van elke stoppenmet-roken interventie Zo is terugvalpreventie onderwerp van de laatste stap van de V-MIS Ook legt de huisarts bij voorkeur een kraamvisite af waarin met vrouwen die voor of tijdens de zwangerschap gestopt zijn met roken het belang van een rookvrije omgeving voor het kind en het In de praktijk blijkt nog beperkt aandacht aan te (kunnen) worden besteed aan dit onderwerp Zo blijkt uit een rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg dat de V-MIS maar bij ##% van de Daarnaast is er een organisatorisch probleem in de zorgketen er vindt onvoldoende communicatie plaats met betrekking tot rookgedrag en ingezette interventies, terwijl met name bij een rokende.
566
nvog
Ook als er sprake is van psychische problematiek en/of ernstige ontwenningsklachten, dan is verwijzing naar de huisartsenpraktijk voor verdere diagnostiek en doorverwijzing naar de verslavingsarts het advies (zie ook het stroomdiagram) Ook de JGZ, of indien beschikbaar een POP-poli, biedt ondersteunende prenatale zorg aan vrouwen met diverse psychosociale risicofactoren Intensieve stoppen-met-roken zorg bij zwangere vrouwen zou moeten bestaan uit diverse contactmomenten, in het begin frequent (wekelijks) en later maandelijks, die de gehele zwangerschapsperiode en de periode de eerste # maanden na de bevalling bestrijken Via goede overdracht in de zorgketen kan na de zwangerschap aanvullende steun en motivatie door kraamzorg, jeugdgezondheidszorg en indien betrokken, ook de kinderarts, verzorgd worden Terugvalpreventie is bedoeld om te voorkomen dat de zwangere vrouw terugvalt in rookgedrag, zowel tijdens als na de zwangerschap Terugvalpreventie behoort onderdeel te zijn van elke stoppenmet-roken interventie Zo is terugvalpreventie onderwerp van de laatste stap van de V-MIS Ook legt de huisarts bij voorkeur een kraamvisite af waarin met vrouwen die voor of tijdens de zwangerschap gestopt zijn met roken het belang van een rookvrije omgeving voor het kind en het In de praktijk blijkt nog beperkt aandacht aan te (kunnen) worden besteed aan dit onderwerp Zo blijkt uit een rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg dat de V-MIS maar bij ##% van de Daarnaast is er een organisatorisch probleem in de zorgketen er vindt onvoldoende communicatie plaats met betrekking tot rookgedrag en ingezette interventies, terwijl met name bij een rokende Verloskundigen en kraamzorg hebben wel de mogelijkheid om dit samen met andere disciplines verder uit te werken in de zorgpaden die in VSV verband ontwikkeld worden Ook vanuit de Taskforce Rookvrije Start klinkt de opdracht aan de ketenpartners in de geboortezorg deze communicatie adequaat te organiseren De vergoeding van de stoppen-met-roken zorg is complex in <LOCATIE> Momenteel worden stoppenmet-roken programma’s opgenomen in het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken en, afhankelijk van met wie de zorgverzekeraar een contract heeft, vanuit de basisverzekering vergoed Het gaat dan om begeleiding waarvan aangetoond is dat deze werkt Per jaar wordt er één programma inclusief verzekeringsmaatschappij gaat deze vergoeding wel/niet ten laste van het (vrijwillig) eigen risico Voor de veelal gezonde zwangere vrouw kan dit een relatief grote kostenpost zijn Dit vormt een potentiële barrière voor een effectieve doorverwijzing, het is daarom belangrijk om op tijd in te schatten of intensieve begeleiding primair nodig gaat zijn De Taskforce Rookvrije Start ijvert voor stoppen-met-roken ondersteuning die niet af gaat van het eigen risico Zorgverzekeraars kunnen zelf bepalen of zij hiervoor een vrijstelling geven Recente informatie hierover is te vinden op Zorgverleners kunnen, om hun interventie extra te ondersteunen, gebruik maken van materialen (zoals folders e d ) van onder andere het Trimbos-instituut Hieraan zijn kosten verbonden die voor de zorgverlener een drempel kunnen vormen Gratis materiaal is vaak wel beschikbaar maar niet onafhankelijk (bevat reclame van bijvoorbeeld een farmaceut) Uitzondering hierop is de website Thuisarts nl ##.
561
nvog
wel de mogelijkheid om dit samen met andere disciplines verder uit te werken in de zorgpaden die in VSV verband ontwikkeld worden Ook vanuit de Taskforce Rookvrije Start klinkt de opdracht aan de ketenpartners in de geboortezorg deze communicatie adequaat te organiseren De vergoeding van de stoppen-met-roken zorg is complex in <LOCATIE> Momenteel worden stoppenmet-roken programma’s opgenomen in het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken en, afhankelijk van met wie de zorgverzekeraar een contract heeft, vanuit de basisverzekering vergoed Het gaat dan om begeleiding waarvan aangetoond is dat deze werkt Per jaar wordt er één programma inclusief verzekeringsmaatschappij gaat deze vergoeding wel/niet ten laste van het (vrijwillig) eigen risico Voor de veelal gezonde zwangere vrouw kan dit een relatief grote kostenpost zijn Dit vormt een potentiële barrière voor een effectieve doorverwijzing, het is daarom belangrijk om op tijd in te schatten of intensieve begeleiding primair nodig gaat zijn De Taskforce Rookvrije Start ijvert voor stoppen-met-roken ondersteuning die niet af gaat van het eigen risico Zorgverzekeraars kunnen zelf bepalen of zij hiervoor een vrijstelling geven Recente informatie hierover is te vinden op Zorgverleners kunnen, om hun interventie extra te ondersteunen, gebruik maken van materialen (zoals folders e d ) van onder andere het Trimbos-instituut Hieraan zijn kosten verbonden die voor de zorgverlener een drempel kunnen vormen Gratis materiaal is vaak wel beschikbaar maar niet onafhankelijk (bevat reclame van bijvoorbeeld een farmaceut) Uitzondering hierop is de website Thuisarts nl ## Ook de aanschaf en het gebruik van een koolmonoxidemeter vormen een kostenpost en dit vormt een drempel voor zorgverleners om hiermee daadwerkelijk aan de slag te gaan Intensieve stoppen-met-roken zorg wordt in de praktijk vaak aangeboden door de POH van de Tijdens de zwangerschap zijn terugvalpreventie en opnieuw stoppen met roken na terugval in feite onderdeel van de stoppen-met-roken begeleiding Als er tijdens de zwangerschap begeleiding heeft plaatsgevonden voor het stoppen met roken, is het wenselijk dat deze begeleiding wordt voortgezet na de bevalling Roken en terugval(preventie) ná de bevalling zonder begeleiding tijdens de zwangerschap zijn ter signalering en bespreking aan de kraamzorg, jeugdgezondheidszorg, huisarts en, indien bij het kind betrokken, ook medisch specialisten Indien wenselijk kan een intensieve gedragsmatige interventie gecombineerd worden met medicatie Er wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen NVM’s (in de literatuur ook nicotine replacement therapy nicotinereceptoragonisten varenicline en cytisine Bij zwangere vrouwen is het belangrijk dat een medicijn veilig is voor moeder en kind Dat is één van de redenen dat onderzoek bij deze doelgroep naar de effectiviteit en veiligheid van farmacotherapie schaars is Het is onbekend in hoeverre deze In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de effectiviteit van deze medicijnen op stoppen met roken tijdens de zwangerschap, het voorkomen van terugval en de veiligheid van deze medicijnen voor moeder NVM’s zijn medicijnen waarbij de nicotine wordt vervangen door zogenaamde ‘schone’ nicotine in medische vorm waardoor de blootstelling aan andere schadelijke stoffen van sigaretten wordt vermeden NVM’s worden op verschillende manieren aangeboden, via bijvoorbeeld pleisters of door.
565
nvog
koolmonoxidemeter vormen een kostenpost en dit vormt een drempel voor zorgverleners om hiermee daadwerkelijk aan de slag te gaan Intensieve stoppen-met-roken zorg wordt in de praktijk vaak aangeboden door de POH van de Tijdens de zwangerschap zijn terugvalpreventie en opnieuw stoppen met roken na terugval in feite onderdeel van de stoppen-met-roken begeleiding Als er tijdens de zwangerschap begeleiding heeft plaatsgevonden voor het stoppen met roken, is het wenselijk dat deze begeleiding wordt voortgezet na de bevalling Roken en terugval(preventie) ná de bevalling zonder begeleiding tijdens de zwangerschap zijn ter signalering en bespreking aan de kraamzorg, jeugdgezondheidszorg, huisarts en, indien bij het kind betrokken, ook medisch specialisten Indien wenselijk kan een intensieve gedragsmatige interventie gecombineerd worden met medicatie Er wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen NVM’s (in de literatuur ook nicotine replacement therapy nicotinereceptoragonisten varenicline en cytisine Bij zwangere vrouwen is het belangrijk dat een medicijn veilig is voor moeder en kind Dat is één van de redenen dat onderzoek bij deze doelgroep naar de effectiviteit en veiligheid van farmacotherapie schaars is Het is onbekend in hoeverre deze In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de effectiviteit van deze medicijnen op stoppen met roken tijdens de zwangerschap, het voorkomen van terugval en de veiligheid van deze medicijnen voor moeder NVM’s zijn medicijnen waarbij de nicotine wordt vervangen door zogenaamde ‘schone’ nicotine in medische vorm waardoor de blootstelling aan andere schadelijke stoffen van sigaretten wordt vermeden NVM’s worden op verschillende manieren aangeboden, via bijvoorbeeld pleisters of door ###; Stead et al , ###) NVM’s worden, gezien de effectiviteit en het relatief gunstige bijwerkingenprofiel als eerste keus aanbevolen stoppen-met-roken medicatie in de algemene populatie (Richtlijn, ###) Gezien de beperkte ervaring met NVM’s in de zwangerschap stelt Bijwerkingencentrum Lareb ## dat stoppen met roken zonder gebruik van deze medicatie de voorkeur heeft Het is nog niet duidelijk of continue expositie andere effecten heeft op de foetus dan Bupropion is een antidepressivum dat sinds ### in <LOCATIE> geregistreerd staat als medicijn bij het stoppen met roken In de algemene bevolking is bupropion effectief bij het stoppen met roken (Hughes, Stead en <PERSOON>-Boyce, ###), maar de Richtlijn (###) noemt zwangerschap als contra-indicatie Lareb geeft aan dat ruime ervaring met het gebruik van bupropion tijdens de zwangerschap tot nu toe niet wijst op een eenduidig verhoogd risico op aangeboren afwijkingen, (specifieke) hartafwijkingen of andere nadelige effecten op de zwangerschap en het kind Gebruik aan het eind van de zwangerschap kan ontwenningsverschijnselen geven vergelijkbaar met andere Het tricyclisch antidepressivum (TCA) nortriptyline is eveneens effectief bevonden als stoppen-metroken middel in de algemene populatie (Hughes et al , ###), maar bij zwangerschap moet volgens de richtlijn voorkeur gegeven worden aan andere medicijnen (Richtlijn, ###) Lareb stelt dat er ruime gebruikservaring van TCA’s in de zwangerschap is Meerdere studies toonden geen overduidelijke aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen Bij chronisch gebruik en na toediening in de laatste weken van de zwangerschap kunnen neonatale Varenicline en cytisine zijn (partiële) nicotinereceptoragonisten Cytisine is in <LOCATIE> niet.
613
nvog
, ###) NVM’s worden, gezien de effectiviteit en het relatief gunstige bijwerkingenprofiel als eerste keus aanbevolen stoppen-met-roken medicatie in de algemene populatie (Richtlijn, ###) Gezien de beperkte ervaring met NVM’s in de zwangerschap stelt Bijwerkingencentrum Lareb ## dat stoppen met roken zonder gebruik van deze medicatie de voorkeur heeft Het is nog niet duidelijk of continue expositie andere effecten heeft op de foetus dan Bupropion is een antidepressivum dat sinds ### in <LOCATIE> geregistreerd staat als medicijn bij het stoppen met roken In de algemene bevolking is bupropion effectief bij het stoppen met roken (Hughes, Stead en <PERSOON>-Boyce, ###), maar de Richtlijn (###) noemt zwangerschap als contra-indicatie Lareb geeft aan dat ruime ervaring met het gebruik van bupropion tijdens de zwangerschap tot nu toe niet wijst op een eenduidig verhoogd risico op aangeboren afwijkingen, (specifieke) hartafwijkingen of andere nadelige effecten op de zwangerschap en het kind Gebruik aan het eind van de zwangerschap kan ontwenningsverschijnselen geven vergelijkbaar met andere Het tricyclisch antidepressivum (TCA) nortriptyline is eveneens effectief bevonden als stoppen-metroken middel in de algemene populatie (Hughes et al , ###), maar bij zwangerschap moet volgens de richtlijn voorkeur gegeven worden aan andere medicijnen (Richtlijn, ###) Lareb stelt dat er ruime gebruikservaring van TCA’s in de zwangerschap is Meerdere studies toonden geen overduidelijke aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen Bij chronisch gebruik en na toediening in de laatste weken van de zwangerschap kunnen neonatale Varenicline en cytisine zijn (partiële) nicotinereceptoragonisten Cytisine is in <LOCATIE> niet daarom niet meegenomen in dit addendum Varenicline is specifiek ontwikkeld om te ondersteunen bij het stoppen met roken en vermindert de ontwenningsklachten en craving, en is een effectief stoppen-met-roken middel (Cahill, Stead en Lancaster, ###) Lareb stelt dat er onvoldoende gegevens bestaan om de risico’s op het kind te kunnen bepalen, op basis hiervan wordt varenicline interventies op stoppen met roken tijdens de zwangerschap en het voorkomen van terugval? zwangere vrouw als de foetus - worden voorgeschreven aan zwangere vrouwen die willen stoppen met roken? Zo ja, onder welke voorwaarden en in welke dosering? In het Literatuuroverzicht (###) worden twee systematische Cochrane reviews beschreven een review van Stead et al (###) naar NVM’s als stoppen-met-roken interventie in de algemene interventie bij zwangere vrouwen De in de review van Stead et al (###) gerapporteerde resultaten met betrekking tot zwangere vrouwen zijn gebaseerd op vier studies die ook worden meegenomen in de review van Coleman et al (###) Om die reden wordt de review van Stead niet meegenomen In aanvulling op de review van Coleman et al (###) is een systematische zoekstrategie uitgevoerd interventies tijdens de zwangerschap gericht op stoppen met roken of terugvalpreventie gepubliceerd in ### Deze aanvullende zoekstrategie leverde één RCT (Nanovskaya et al , ###) op het gebied van farmacotherapeutische stoppen-met-roken interventies op, welke hieronder ook zal worden In de review van Coleman en collega’s (###) waren acht studies opgenomen waarin de effectiviteit van NVM’s bij zwangere vrouwen werd onderzocht.
647
nvog
daarom niet meegenomen in dit addendum Varenicline is specifiek ontwikkeld om te ondersteunen bij het stoppen met roken en vermindert de ontwenningsklachten en craving, en is een effectief stoppen-met-roken middel (Cahill, Stead en Lancaster, ###) Lareb stelt dat er onvoldoende gegevens bestaan om de risico’s op het kind te kunnen bepalen, op basis hiervan wordt varenicline interventies op stoppen met roken tijdens de zwangerschap en het voorkomen van terugval? zwangere vrouw als de foetus - worden voorgeschreven aan zwangere vrouwen die willen stoppen met roken? Zo ja, onder welke voorwaarden en in welke dosering? In het Literatuuroverzicht (###) worden twee systematische Cochrane reviews beschreven een review van Stead et al (###) naar NVM’s als stoppen-met-roken interventie in de algemene interventie bij zwangere vrouwen De in de review van Stead et al (###) gerapporteerde resultaten met betrekking tot zwangere vrouwen zijn gebaseerd op vier studies die ook worden meegenomen in de review van Coleman et al (###) Om die reden wordt de review van Stead niet meegenomen In aanvulling op de review van Coleman et al (###) is een systematische zoekstrategie uitgevoerd interventies tijdens de zwangerschap gericht op stoppen met roken of terugvalpreventie gepubliceerd in ### Deze aanvullende zoekstrategie leverde één RCT (Nanovskaya et al , ###) op het gebied van farmacotherapeutische stoppen-met-roken interventies op, welke hieronder ook zal worden In de review van Coleman en collega’s (###) waren acht studies opgenomen waarin de effectiviteit van NVM’s bij zwangere vrouwen werd onderzocht participanten In totaal kregen ### participanten de therapie met NVM’s en zaten ### participanten in de controle groep In vijf van deze acht studies werd de vergelijking gemaakt tussen NVM’s met gedragsmatige ondersteuning en een placebo met gedragsmatige ondersteuning en in drie studies met enkel gedragsmatige ondersteuning In alle studies kregen de deelnemers naast de NVM’s ook gedragsmatige ondersteuning als interventie aangeboden In één studie werd # mg nicotine vervangende kauwgom gebruikt als interventie met NVM’s, in zes studies werden nicotine pleisters gebruikt Bij vier van deze zes studies werd ## mg per ## uur - dus ’s nachts niet voorgeschreven Bij twee studies was de dosering afhankelijk van cotinine niveaus in speeksel of urine in één studie werden de vrouwen behandeld met combinaties van pleisters van ##mg en ## mg per ## uur, en in de andere met #mg, ##mg of ##mg per ## uur, met de instructie de pleisters ’s nachts te verwijderen In één studie konden deelnemers het type NVM zelf kiezen, waarbij ongeveer twee op de drie participanten koos voor pleisters en de overige kozen voor kauwgom of zuigtabletten Een gedetailleerdere beschrijving van de selectiecriteria is te vinden in Tabel # - RCT’s, parallel of cluster-randomized designs die de effectiviteit van een type - Nicotine replacement therapy (NRT), bupropion, varenicline and elektronische - Een vorm van NRT, andere farmacotherapie of elektronische sigaretten met of zonder CBT vs Een identieke placebo met behavioural support van gelijke - Een vorm van NRT, andere farmacotherapie of elektronische sigaretten met.
647
nvog
### participanten de therapie met NVM’s en zaten ### participanten in de controle groep In vijf van deze acht studies werd de vergelijking gemaakt tussen NVM’s met gedragsmatige ondersteuning en een placebo met gedragsmatige ondersteuning en in drie studies met enkel gedragsmatige ondersteuning In alle studies kregen de deelnemers naast de NVM’s ook gedragsmatige ondersteuning als interventie aangeboden In één studie werd # mg nicotine vervangende kauwgom gebruikt als interventie met NVM’s, in zes studies werden nicotine pleisters gebruikt Bij vier van deze zes studies werd ## mg per ## uur - dus ’s nachts niet voorgeschreven Bij twee studies was de dosering afhankelijk van cotinine niveaus in speeksel of urine in één studie werden de vrouwen behandeld met combinaties van pleisters van ##mg en ## mg per ## uur, en in de andere met #mg, ##mg of ##mg per ## uur, met de instructie de pleisters ’s nachts te verwijderen In één studie konden deelnemers het type NVM zelf kiezen, waarbij ongeveer twee op de drie participanten koos voor pleisters en de overige kozen voor kauwgom of zuigtabletten Een gedetailleerdere beschrijving van de selectiecriteria is te vinden in Tabel # - RCT’s, parallel of cluster-randomized designs die de effectiviteit van een type - Nicotine replacement therapy (NRT), bupropion, varenicline and elektronische - Een vorm van NRT, andere farmacotherapie of elektronische sigaretten met of zonder CBT vs Een identieke placebo met behavioural support van gelijke - Een vorm van NRT, andere farmacotherapie of elektronische sigaretten met - Stoppen met roken na de geboorte van een kind In de review van Coleman et al (###) werd één placebo-gecontroleerde RCT geïncludeerd waarin de effectiviteit van bupropion als stoppen-met-roken interventie onderzocht werd (Stotts et al , ###) In deze studie konden slechts ## vrouwen worden geïncludeerd, waarvan # vrouwen aan de bupropion conditie werden toegewezen (### mg/d eerste # dagen, daarna ### mg/d (tweemaal daags ### mg)) De uitkomstmaat was stoppen-met-roken # weken na de start van de behandeling Met de aanvullende zoekstrategie werd de RCT van Nanovskaya et al (###) geïdentificeerd In deze placebo-gecontroleerde RCT werden ## zwangere vrouwen geïncludeerd, waarvan ## vrouwen aan de bupropion behandeling (#dd<DATUM> g) werden toegewezen Naast onthouding aan het einde van de behandeling en aan het einde van de zwangerschap werden ook ontwenningsverschijnselen en craving als uitkomstmaten gemeten Ook werd onthouding van roken #, # en # maanden na de Er werden geen studies gevonden naar de effectiviteit en veiligheid van nortriptyline als stoppenmet-roken interventie bij zwangere vrouwen, er kunnen dus hierover dus geen uitspraken of studie Voor de effectiviteit van varenicline bij het stoppen met roken bij zwangere vrouwen zijn op dit moment nog geen RCT’s beschikbaar, er kunnen dus op dit gebied geen uitspraken of studie De kwaliteit van het bewijs werd beoordeeld als hoog (zie Bijlage IV) De kwaliteit van het bewijs werd beoordeeld als laag Er kon geen GRADE worden toepast omdat er.
637
nvog
- Stoppen met roken na de geboorte van een kind In de review van Coleman et al (###) werd één placebo-gecontroleerde RCT geïncludeerd waarin de effectiviteit van bupropion als stoppen-met-roken interventie onderzocht werd (Stotts et al , ###) In deze studie konden slechts ## vrouwen worden geïncludeerd, waarvan # vrouwen aan de bupropion conditie werden toegewezen (### mg/d eerste # dagen, daarna ### mg/d (tweemaal daags ### mg)) De uitkomstmaat was stoppen-met-roken # weken na de start van de behandeling Met de aanvullende zoekstrategie werd de RCT van Nanovskaya et al (###) geïdentificeerd In deze placebo-gecontroleerde RCT werden ## zwangere vrouwen geïncludeerd, waarvan ## vrouwen aan de bupropion behandeling (#dd<DATUM> g) werden toegewezen Naast onthouding aan het einde van de behandeling en aan het einde van de zwangerschap werden ook ontwenningsverschijnselen en craving als uitkomstmaten gemeten Ook werd onthouding van roken #, # en # maanden na de Er werden geen studies gevonden naar de effectiviteit en veiligheid van nortriptyline als stoppenmet-roken interventie bij zwangere vrouwen, er kunnen dus hierover dus geen uitspraken of studie Voor de effectiviteit van varenicline bij het stoppen met roken bij zwangere vrouwen zijn op dit moment nog geen RCT’s beschikbaar, er kunnen dus op dit gebied geen uitspraken of studie De kwaliteit van het bewijs werd beoordeeld als hoog (zie Bijlage IV) De kwaliteit van het bewijs werd beoordeeld als laag Er kon geen GRADE worden toepast omdat er NVM’s op het stoppen met roken tijdens de zwangerschap vergeleken met een controle groep (# echter een net niet statistisch significant effect gevonden bij studies die NVM’s vergeleken met een placebo (# studies, N=###, RR=#,## ##% CI=#,#<DATUM> ##, I#=#%) Wel werd een significant effect gevonden bij de studies die NRT vergeleken met enkel gedragsmatige ondersteuning (# studies, betrouwbaarheidsintervallen van de individuele studies zeer groot zijn Uit een gepoolde analyse van studies waarin onthouding van roken (niet gevalideerd) werd gemeten tot # maanden na de bevalling, bleek geen effect van NVMs vergeleken met placebo of gedragsmatige interventies (# studies, N=###, RR NVM vs placebo = # ##, ##% CI # #<DATUM> # studie, N=###, RR NVM vs gedragsmatige interventie = # ##, ##% CI # #<DATUM> Eén van de meegenomen studies vond ook geen effect <LEEFTIJD> jaar na de bevalling (N=###, RR <DATUM> ##% CI # #<DATUM> , en een andere studie vond ook geen verschil <LEEFTIJD> jaar na de bevalling (<DATUM> in NVM groep vs <DATUM> in placebo-groep, Zoals boven beschreven includeerde de review van Coleman et al (###) één studie naar de effectiviteit van bupropion als stoppen-met-roken interventie bij zwangere vrouwen (Stotts et al , ###) Vanwege de beperkte steekproefomvang zijn voor deze studie geen statische resultaten gepresenteerd, maar enkel beschrijvende resultaten In de placebo conditie werd bij twee van de vijf deelnemers aan het eind van de zwangerschap onthouding van roken gezien, tegenover géén van In de studie van Nanovskaya et al (###) werd geen significant verschil gezien in stoppen met roken.
721
nvog
controle groep (# echter een net niet statistisch significant effect gevonden bij studies die NVM’s vergeleken met een placebo (# studies, N=###, RR=#,## ##% CI=#,#<DATUM> ##, I#=#%) Wel werd een significant effect gevonden bij de studies die NRT vergeleken met enkel gedragsmatige ondersteuning (# studies, betrouwbaarheidsintervallen van de individuele studies zeer groot zijn Uit een gepoolde analyse van studies waarin onthouding van roken (niet gevalideerd) werd gemeten tot # maanden na de bevalling, bleek geen effect van NVMs vergeleken met placebo of gedragsmatige interventies (# studies, N=###, RR NVM vs placebo = # ##, ##% CI # #<DATUM> # studie, N=###, RR NVM vs gedragsmatige interventie = # ##, ##% CI # #<DATUM> Eén van de meegenomen studies vond ook geen effect <LEEFTIJD> jaar na de bevalling (N=###, RR <DATUM> ##% CI # #<DATUM> , en een andere studie vond ook geen verschil <LEEFTIJD> jaar na de bevalling (<DATUM> in NVM groep vs <DATUM> in placebo-groep, Zoals boven beschreven includeerde de review van Coleman et al (###) één studie naar de effectiviteit van bupropion als stoppen-met-roken interventie bij zwangere vrouwen (Stotts et al , ###) Vanwege de beperkte steekproefomvang zijn voor deze studie geen statische resultaten gepresenteerd, maar enkel beschrijvende resultaten In de placebo conditie werd bij twee van de vijf deelnemers aan het eind van de zwangerschap onthouding van roken gezien, tegenover géén van In de studie van Nanovskaya et al (###) werd geen significant verschil gezien in stoppen met roken gerapporteerd) Na correctie voor confounders van de moeder werd wel een significant verschil gevonden tussen de twee groepen in onthoudingsverschijnselen (p = ###, verder geen resultaten gepresenteerd) en cravings (p = ###, verder geen resultaten gepresenteerd) gemeten tijdens de behandelperiode, beide in het voordeel van de bupropion groep In de review van Coleman et al (###) werd geen significant verschil in risico op miskraam/spontane abortus tussen NVMs en controle groepen gevonden (# studies, N = ###, RR # ##, ##% CI # #<DATUM> I² = #%) De gepoolde schatting van het geboorte gewicht was hoger voor de controle groep dan voor de groep die NVM gebruikte, maar dit verschil was niet significant (# studies, N = ###, gemiddeld verschil = ### ## g, ##% CI -## ## - ### ##, I² = ##%) De heterogeniteit was hoog, waardoor er voorzichtigheid geboden moet zijn bij het poolen neonatale intensive care unit opname (# studies, N = ###, RR # ##, ##% CI,# ## to # ##, I² = #%) kwamen allen minder vaak voor bij de groepen met NVM’s, maar de verschillen bleken niet significant Er bleek ook geen significant verschil in rapportages van aangeboren afwijkingen (# RR # ##, ##% CI # ## - # ##) Twee studies rapporteerde ook nog andere geboorte uitkomsten, namelijk Apgar score (# minuten), arteriële navelstreng pH, intraventriculaire bloedingen, neonatale convulsies, necrotiserende enterocolitis, beademing, kunstverlossing en maternale sterfte; maar ook hiervoor werden geen significante verschillen gevonden tussen de groepen.
786
nvog
gerapporteerd) Na correctie voor confounders van de moeder werd wel een significant verschil gevonden tussen de twee groepen in onthoudingsverschijnselen (p = ###, verder geen resultaten gepresenteerd) en cravings (p = ###, verder geen resultaten gepresenteerd) gemeten tijdens de behandelperiode, beide in het voordeel van de bupropion groep In de review van Coleman et al (###) werd geen significant verschil in risico op miskraam/spontane abortus tussen NVMs en controle groepen gevonden (# studies, N = ###, RR # ##, ##% CI # #<DATUM> I² = #%) De gepoolde schatting van het geboorte gewicht was hoger voor de controle groep dan voor de groep die NVM gebruikte, maar dit verschil was niet significant (# studies, N = ###, gemiddeld verschil = ### ## g, ##% CI -## ## - ### ##, I² = ##%) De heterogeniteit was hoog, waardoor er voorzichtigheid geboden moet zijn bij het poolen neonatale intensive care unit opname (# studies, N = ###, RR # ##, ##% CI,# ## to # ##, I² = #%) kwamen allen minder vaak voor bij de groepen met NVM’s, maar de verschillen bleken niet significant Er bleek ook geen significant verschil in rapportages van aangeboren afwijkingen (# RR # ##, ##% CI # ## - # ##) Twee studies rapporteerde ook nog andere geboorte uitkomsten, namelijk Apgar score (# minuten), arteriële navelstreng pH, intraventriculaire bloedingen, neonatale convulsies, necrotiserende enterocolitis, beademing, kunstverlossing en maternale sterfte; maar ook hiervoor werden geen significante verschillen gevonden tussen de groepen (###) onderzocht ook uitkomsten bij het kind na de neonatale periode Gemeten met een samengestelde uitkomst gebaseerd op de ‘Ages and Stages ontwikkelingsuitkomsten gemeten bij kinderen van moeders die aan de conditie met NVM’s waren toegewezen vergeleken met de placebo-groep was de odds ratio (OR) van overleving met normale werd geen significant verschil gevonden in ademhalingsproblemen tussen beide groepen (OR = # ##, In het onderzoek van Stotts et al (###) werd geen significant verschil in gemiddeld geboortegewicht De studie van Nanovskaya vond ook geen significant verschil in geboortegewicht, lengte en zwangerschapsduur en Apgar score (# minuut), beide in het voordeel van bupropion, bleken net niet Het is aannemelijk dat NVM’s effectief en veilig zijn voor het stoppen-met-roken bij zwangere vrouwen tijdens de zwangerschap wanneer deze worden ingezet als aanvulling op een gedragsmatige interventie Er is geen bewijs dat NVM’s tijdens de zwangerschap effectief zijn voor onthouding van roken na de zwangerschap Er is geen bewijs voor de effectiviteit of veiligheid van bupropion als stoppenmet-roken interventie bij zwangere vrouwen Volgens het Grade profiel is de kwaliteit van het bewijs hoog en is er een klinisch relevant verschil bij het gebruik van NVM’s in vergelijking met alleen gedragsmatige ondersteuning Het verschil was kleiner en niet langer statistisch significant wanneer NVM’s werden vergeleken met een placebo Voor de balans tussen gewenste en ongewenste effecten is niet alleen het effect van NVM’s op de zwangere vrouw van belang (effectiviteit en bijwerkingen), maar ook het effect op embryo en foetus.
698
nvog
(###) onderzocht ook uitkomsten bij het kind na de neonatale periode Gemeten met een samengestelde uitkomst gebaseerd op de ‘Ages and Stages ontwikkelingsuitkomsten gemeten bij kinderen van moeders die aan de conditie met NVM’s waren toegewezen vergeleken met de placebo-groep was de odds ratio (OR) van overleving met normale werd geen significant verschil gevonden in ademhalingsproblemen tussen beide groepen (OR = # ##, In het onderzoek van Stotts et al (###) werd geen significant verschil in gemiddeld geboortegewicht De studie van Nanovskaya vond ook geen significant verschil in geboortegewicht, lengte en zwangerschapsduur en Apgar score (# minuut), beide in het voordeel van bupropion, bleken net niet Het is aannemelijk dat NVM’s effectief en veilig zijn voor het stoppen-met-roken bij zwangere vrouwen tijdens de zwangerschap wanneer deze worden ingezet als aanvulling op een gedragsmatige interventie Er is geen bewijs dat NVM’s tijdens de zwangerschap effectief zijn voor onthouding van roken na de zwangerschap Er is geen bewijs voor de effectiviteit of veiligheid van bupropion als stoppenmet-roken interventie bij zwangere vrouwen Volgens het Grade profiel is de kwaliteit van het bewijs hoog en is er een klinisch relevant verschil bij het gebruik van NVM’s in vergelijking met alleen gedragsmatige ondersteuning Het verschil was kleiner en niet langer statistisch significant wanneer NVM’s werden vergeleken met een placebo Voor de balans tussen gewenste en ongewenste effecten is niet alleen het effect van NVM’s op de zwangere vrouw van belang (effectiviteit en bijwerkingen), maar ook het effect op embryo en foetus Gezien de beperkt beschikbare studies naar deze effecten is enige terughoudendheid over de veiligheid van gebruik NVM’s op zijn plaats Vooralsnog lijkt de balans tussen gewenste en ongewenste effecten echter wel gunstig Wanneer NVM’s worden gebruikt in plaats van te roken, is er weliswaar nicotine blootstelling, echter blootstelling aan de vele andere De beschikbare studies geven aanwijzingen dat NVM’s effectief zijn als hulpmiddel naast gedragsmatige interventies voor het stoppen met roken bij zwangere vrouwen Het positieve effect van NVM’s bij zwangere vrouwen die roken is minder duidelijk aanwezig dan het effect van NVM’s bij niet rokers die niet zwanger zijn Het verschil kan mogelijk verklaard worden door het beperkte aantal studies uitgevoerd bij zwangere vrouwen die roken, verminderde therapietrouw bij zwangere vrouwen die roken, de behoefte aan een hogere dosering in verband met een ernstiger mate van verslaving en de mogelijke versnelde afbraak van nicotine bij zwangere vrouwen als gevolg van een veranderde stofwisseling bij hormonale veranderingen (<PERSOON> kan het effect van NVM’s mogelijk onderschat zijn NVM’s kunnen milde bijwerkingen geven zoals hoofdpijn, misselijkheid, lokale huidirritatie (bij gebruik van pleisters) en irritatie van mondholte (bij gebruik van zuigtabletten) NVM’s bevatten nicotine, terwijl tabaksrook naast nicotine nog vele andere schadelijke producten bevat die de zwangere vrouw inhaleert Nicotine van tabaksrook of NVM’s kan via de placenta effect hebben op de embryo of foetus De blootstelling aan nicotine kan continue zijn (bijv via een.
576
nvog
Gezien de beperkt beschikbare studies naar deze effecten is enige terughoudendheid over de veiligheid van gebruik NVM’s op zijn plaats Vooralsnog lijkt de balans tussen gewenste en ongewenste effecten echter wel gunstig Wanneer NVM’s worden gebruikt in plaats van te roken, is er weliswaar nicotine blootstelling, echter blootstelling aan de vele andere De beschikbare studies geven aanwijzingen dat NVM’s effectief zijn als hulpmiddel naast gedragsmatige interventies voor het stoppen met roken bij zwangere vrouwen Het positieve effect van NVM’s bij zwangere vrouwen die roken is minder duidelijk aanwezig dan het effect van NVM’s bij niet rokers die niet zwanger zijn Het verschil kan mogelijk verklaard worden door het beperkte aantal studies uitgevoerd bij zwangere vrouwen die roken, verminderde therapietrouw bij zwangere vrouwen die roken, de behoefte aan een hogere dosering in verband met een ernstiger mate van verslaving en de mogelijke versnelde afbraak van nicotine bij zwangere vrouwen als gevolg van een veranderde stofwisseling bij hormonale veranderingen (<PERSOON> kan het effect van NVM’s mogelijk onderschat zijn NVM’s kunnen milde bijwerkingen geven zoals hoofdpijn, misselijkheid, lokale huidirritatie (bij gebruik van pleisters) en irritatie van mondholte (bij gebruik van zuigtabletten) NVM’s bevatten nicotine, terwijl tabaksrook naast nicotine nog vele andere schadelijke producten bevat die de zwangere vrouw inhaleert Nicotine van tabaksrook of NVM’s kan via de placenta effect hebben op de embryo of foetus De blootstelling aan nicotine kan continue zijn (bijv via een via roken van sigaretten, nicotinekauwgom of inhalator) Het is nog niet duidelijk of continue expositie andere effecten heeft op de foetus dan intermitterende doses Negatieve effecten van NVM’s, in vergelijking met tabaksrook, op de embryo of foetus zijn niet aangetoond Er werd geen verschil gezien in miskramen, aangeboren afwijkingen, doodgeboorte, vroeggeboorte, geboortegewicht, opname op een neonatale intensive care of perinatale sterfte tussen vrouwen die wel of geen NVM’s gebruikten als hulpmiddel bij stoppen met roken (Coleman et al , ###) <PERSOON> termijn opvolging van de kinderen geboren na dubbelblinde gerandomiseerde toewijzing van nicotinepleisters versus placebo tijdens de zwangerschap is beschikbaar voor één studie Onder ### zwangere vrouwen die roken kreeg de interventiegroep maximaal # weken NVM’s (## mg/##u pleisters) ##% van de moeders in de interventiegroep rapporteerden geen ontwikkelingsproblemen bij hun kind, versus ##% in de controlegroep (totale respons ##%; OR = die kinderen na intrauteriene blootstelling aan NVM’s heeft opgevolgd na de neonatale periode, geeft dit voorzichtige aanwijzingen dat gebruik van NVM’s als hulpmiddel om te stoppen met roken naast een gedragsmatige interventie de lange termijn uitkomst in ieder geval niet negatief en mogelijk Van belang is dat vrouwen niet doorroken gedurende het gebruik van NVM’s, omdat in dat geval mogelijk het totale aanbod van nicotine groter kan zijn dan zonder het gebruik van NVM’s Het belangrijkste is echter om te streven naar een zo groot mogelijke reductie van blootstelling aan tabaksrook; tijdelijke substitutie met en optitreren van de dosering van het NVM kan hiervoor nodig zijn.
592
nvog
van sigaretten, nicotinekauwgom of inhalator) Het is nog niet duidelijk of continue expositie andere effecten heeft op de foetus dan intermitterende doses Negatieve effecten van NVM’s, in vergelijking met tabaksrook, op de embryo of foetus zijn niet aangetoond Er werd geen verschil gezien in miskramen, aangeboren afwijkingen, doodgeboorte, vroeggeboorte, geboortegewicht, opname op een neonatale intensive care of perinatale sterfte tussen vrouwen die wel of geen NVM’s gebruikten als hulpmiddel bij stoppen met roken (Coleman et al , ###) <PERSOON> termijn opvolging van de kinderen geboren na dubbelblinde gerandomiseerde toewijzing van nicotinepleisters versus placebo tijdens de zwangerschap is beschikbaar voor één studie Onder ### zwangere vrouwen die roken kreeg de interventiegroep maximaal # weken NVM’s (## mg/##u pleisters) ##% van de moeders in de interventiegroep rapporteerden geen ontwikkelingsproblemen bij hun kind, versus ##% in de controlegroep (totale respons ##%; OR = die kinderen na intrauteriene blootstelling aan NVM’s heeft opgevolgd na de neonatale periode, geeft dit voorzichtige aanwijzingen dat gebruik van NVM’s als hulpmiddel om te stoppen met roken naast een gedragsmatige interventie de lange termijn uitkomst in ieder geval niet negatief en mogelijk Van belang is dat vrouwen niet doorroken gedurende het gebruik van NVM’s, omdat in dat geval mogelijk het totale aanbod van nicotine groter kan zijn dan zonder het gebruik van NVM’s Het belangrijkste is echter om te streven naar een zo groot mogelijke reductie van blootstelling aan tabaksrook; tijdelijke substitutie met en optitreren van de dosering van het NVM kan hiervoor nodig zijn de blootstelling aan nicotine te beperken Niet bekend is of toepassing gedurende de nacht mogelijk Op basis van beschikbare gegevens mag toepassing van NVM’s tijdens de zwangerschap als relatief veilig beschouwd worden (t o v roken) en zijn er aanwijzingen dat NVM’s kunnen helpen om de succeskans van stoppen met roken te vergroten Mogelijk zijn er zelfs positieve effecten op de lange termijn van de foetus bij NVM’s gebruik t o v roken Er is onvoldoende bewijs om te concluderen of toepassing van NVM’s tijdens de zwangerschap effectief is in terugvalpreventie van roken na de NVM’s, waaronder pleisters en zuigtabletten, zijn vrij verkrijgbaar De kosten moet de gebruiker zelf betalen Op dit moment zijn de kosten van zelfbehandeling met NVM’s substantieel lager dan de gemiddelde kosten van het roken van tabak NVM’s kunnen ook verkregen worden op kosten van de zorgverzekering indien een arts (of andere bevoegde en bekwame zorgverlener) een vorm van een gedragsmatige interventie voorschrijft al dan niet in combinatie met een NVM Een nadeel van de vrije verkrijgbaarheid van NVM’s is dat zwangere vrouwen die willen stoppen met roken mogelijk niet de juiste behandeling krijgen als een zorgverlener niet betrokken is Als zij naast het gebruik van de NVM’s geen gedragsmatige ondersteuning krijgen is er sprake van onderbehandeling NVM’s moeten gecombineerd worden met een gedragsmatige ondersteuning Het voorschrijven van NVM’s door een arts (of andere bevoegde en bekwame zorgverlener) heeft de voorkeur Dit gezien het belang van het kiezen van.
601
nvog
nicotine te beperken Niet bekend is of toepassing gedurende de nacht mogelijk Op basis van beschikbare gegevens mag toepassing van NVM’s tijdens de zwangerschap als relatief veilig beschouwd worden (t o v roken) en zijn er aanwijzingen dat NVM’s kunnen helpen om de succeskans van stoppen met roken te vergroten Mogelijk zijn er zelfs positieve effecten op de lange termijn van de foetus bij NVM’s gebruik t o v roken Er is onvoldoende bewijs om te concluderen of toepassing van NVM’s tijdens de zwangerschap effectief is in terugvalpreventie van roken na de NVM’s, waaronder pleisters en zuigtabletten, zijn vrij verkrijgbaar De kosten moet de gebruiker zelf betalen Op dit moment zijn de kosten van zelfbehandeling met NVM’s substantieel lager dan de gemiddelde kosten van het roken van tabak NVM’s kunnen ook verkregen worden op kosten van de zorgverzekering indien een arts (of andere bevoegde en bekwame zorgverlener) een vorm van een gedragsmatige interventie voorschrijft al dan niet in combinatie met een NVM Een nadeel van de vrije verkrijgbaarheid van NVM’s is dat zwangere vrouwen die willen stoppen met roken mogelijk niet de juiste behandeling krijgen als een zorgverlener niet betrokken is Als zij naast het gebruik van de NVM’s geen gedragsmatige ondersteuning krijgen is er sprake van onderbehandeling NVM’s moeten gecombineerd worden met een gedragsmatige ondersteuning Het voorschrijven van NVM’s door een arts (of andere bevoegde en bekwame zorgverlener) heeft de voorkeur Dit gezien het belang van het kiezen van Aangezien NVM’s vrij verkrijgbaar zijn bij drogist en apotheek is het van belang dat de zorgverlener bij de rookanamnese specifiek vraagt naar het gebruik hiervan NVM’s kunnen helpen in het tegengaan van onthoudingsverschijnselen door het stoppen met roken (gedurende ~# weken) Het streven moet daarbij zijn om de NVM’s zo kort mogelijk voor te schrijven, zodat de totale nicotine belasting in de zwangerschap zo laag mogelijk is Gelijktijdig gebruik van NVM’s en roken moet worden gemonitord en besproken met de zwangere vrouw Eventueel moet op basis hiervan de dosering van het NVM aangepast worden of moeten NVM’s worden gestaakt Het is van belang om de NVM’s niet te laag te doseren, omdat dan de kans op bijgebruik van tabaksproducten groter wordt Het digitale platform Stoppen met roken ## voor zorgprofessionals die zich bezighouden met stoppen met roken kan ondersteunend zijn bij het bepalen van de dosering Monitoring van rookgedrag naast gebruik van NVM’s kan bijvoorbeeld gebeuren middels controle van koolmonoxide in de uitademingslucht, een techniek waarmee onder andere in het Verenigd Koninkrijk veel ervaring is in deze setting Bij doorroken van een onevenredig aantal sigaretten gedurende gebruik van NVM’s, moet dit besproken worden en indien dit niet oplosbaar blijkt, moeten de NVM’s De kosten van tabaksproducten zijn over het algemeen substantieel hoger dan de kosten van NVM’s Aanvullende farmacotherapie wordt alleen vergoed in combinatie met een stoppen-met-roken Zie hiervoor ook het stroomdiagram (Bijlage VI) Een zwangere vrouw die rookt wordt vaak in eerste.
574
nvog
vrij verkrijgbaar zijn bij drogist en apotheek is het van belang dat de zorgverlener bij de rookanamnese specifiek vraagt naar het gebruik hiervan NVM’s kunnen helpen in het tegengaan van onthoudingsverschijnselen door het stoppen met roken (gedurende ~# weken) Het streven moet daarbij zijn om de NVM’s zo kort mogelijk voor te schrijven, zodat de totale nicotine belasting in de zwangerschap zo laag mogelijk is Gelijktijdig gebruik van NVM’s en roken moet worden gemonitord en besproken met de zwangere vrouw Eventueel moet op basis hiervan de dosering van het NVM aangepast worden of moeten NVM’s worden gestaakt Het is van belang om de NVM’s niet te laag te doseren, omdat dan de kans op bijgebruik van tabaksproducten groter wordt Het digitale platform Stoppen met roken ## voor zorgprofessionals die zich bezighouden met stoppen met roken kan ondersteunend zijn bij het bepalen van de dosering Monitoring van rookgedrag naast gebruik van NVM’s kan bijvoorbeeld gebeuren middels controle van koolmonoxide in de uitademingslucht, een techniek waarmee onder andere in het Verenigd Koninkrijk veel ervaring is in deze setting Bij doorroken van een onevenredig aantal sigaretten gedurende gebruik van NVM’s, moet dit besproken worden en indien dit niet oplosbaar blijkt, moeten de NVM’s De kosten van tabaksproducten zijn over het algemeen substantieel hoger dan de kosten van NVM’s Aanvullende farmacotherapie wordt alleen vergoed in combinatie met een stoppen-met-roken Zie hiervoor ook het stroomdiagram (Bijlage VI) Een zwangere vrouw die rookt wordt vaak in eerste De V-MIS of een andere gedragsmatige interventie dient vervolgens ingezet te worden Indien bij het eerste contact er onvoldoende positief effect te verwachten is van de minimale gedragsmatige interventie (roken in een voorgaande zwangerschap, een blijvende rokende partner of rokende in het direct sociaal niet heeft geresulteerd in stoppen met roken op de stoppen-met-roken datum, moet overwogen worden om de zwangere vrouw, naast een intensievere gedragsmatige interventie, NVM’s voor te schrijven of door te verwijzen naar een zorgverlener die NVM’s kan voorschrijven Voor zwangere vrouwen geldt dat NVM’s in principe alleen mogen worden voorgeschreven in overleg met een arts In VSV’s en ziekenhuizen is vaak in het stoppen-met-roken protocol opgenomen dat ook de zorgverlener die de intensieve ondersteuning biedt onder bepaalde condities mag voorschrijven NVM’s zijn over het algemeen goed bekend als hulpmiddelen bij stoppen met roken bij niet-zwangere vrouwen Minder bekend lijkt te zijn dat NVM’s ook bij zwangere vrouwen gebruikt kunnen worden, waarbij er geen aanwijzingen zijn dat dit onveilig is NVM’s in combinatie met een intensieve gedragsmatige interventie zal de succeskans op stoppen met roken waarschijnlijk vergroten ten Alhoewel bupropion en nortriptyline (TCA) veilig lijken te zijn in de zwangerschap, beschouwt de werkgroep de kwaliteit en kwantiteit van het bewijs omtrent de effectiviteit van deze antidepressiva Toepassing van bupropion en nortriptyline voor ondersteuning bij stoppen met roken tijdens de zwangerschap wordt dan ook ontraden in afwachting van nieuwe studies naar de effectiviteit van Ten aanzien van varenicline en cytisine zijn er geen studies over de effectiviteit en veiligheid.
573
nvog
andere gedragsmatige interventie dient vervolgens ingezet te worden Indien bij het eerste contact er onvoldoende positief effect te verwachten is van de minimale gedragsmatige interventie (roken in een voorgaande zwangerschap, een blijvende rokende partner of rokende in het direct sociaal niet heeft geresulteerd in stoppen met roken op de stoppen-met-roken datum, moet overwogen worden om de zwangere vrouw, naast een intensievere gedragsmatige interventie, NVM’s voor te schrijven of door te verwijzen naar een zorgverlener die NVM’s kan voorschrijven Voor zwangere vrouwen geldt dat NVM’s in principe alleen mogen worden voorgeschreven in overleg met een arts In VSV’s en ziekenhuizen is vaak in het stoppen-met-roken protocol opgenomen dat ook de zorgverlener die de intensieve ondersteuning biedt onder bepaalde condities mag voorschrijven NVM’s zijn over het algemeen goed bekend als hulpmiddelen bij stoppen met roken bij niet-zwangere vrouwen Minder bekend lijkt te zijn dat NVM’s ook bij zwangere vrouwen gebruikt kunnen worden, waarbij er geen aanwijzingen zijn dat dit onveilig is NVM’s in combinatie met een intensieve gedragsmatige interventie zal de succeskans op stoppen met roken waarschijnlijk vergroten ten Alhoewel bupropion en nortriptyline (TCA) veilig lijken te zijn in de zwangerschap, beschouwt de werkgroep de kwaliteit en kwantiteit van het bewijs omtrent de effectiviteit van deze antidepressiva Toepassing van bupropion en nortriptyline voor ondersteuning bij stoppen met roken tijdens de zwangerschap wordt dan ook ontraden in afwachting van nieuwe studies naar de effectiviteit van Ten aanzien van varenicline en cytisine zijn er geen studies over de effectiviteit en veiligheid zwangerschap wordt dan ook ontraden in afwachting van nieuwe studies naar de effectiviteit en veiligheid van deze medicijnen Aangezien cytisine vrij verkrijgbaar is bij drogist en apotheek is het van belang dat de zorgverlener bij de rookanamnese specifiek vraagt naar het gebruik van dit # Alhoewel bupropion en nortriptyline in de zwangerschap veilig worden geacht is er Het Literatuuroverzicht (###) presenteert geen wetenschappelijke onderbouwing voor het gebruik ondersteuning bij zwangere vrouwen In de Richtlijn (###) worden interactieve, op maat gemaakte e-health interventies aanbevolen voor de algemene populatie aangezien een groot en gunstig effect op stoppen met roken te verwachten valt Voor de wetenschappelijke onderbouwing van deze aanbeveling wordt verwezen naar de volledige richtlijn Aangezien van e-health interventies geen verhoogde kans op bijwerkingen te verwachten is, zou inzet hiervan juist bij deze doelgroep gewenst E-sigaretten zijn op batterijen werkende apparaten die een vloeistof met of zonder nicotine verdampen, als vervanging van het gebruik van tabak Gezien de beperkte evidentie over de effectiviteit en veiligheid van dit middel als stoppen-met-roken interventie wordt het gebruik ervan In het Literatuuroverzicht (###) en met de aanvullende zoekstrategie werden geen studies gevonden naar de effectiviteit van de e-sigaret als stoppen-met-roken interventie bij zwangere vrouwen, er kunnen dus hierover dus geen uitspraken of studie beschrijvingen worden gedaan wordt dan ook ontraden in afwachting van nieuwe studies naar de effectiviteit en veiligheid van dit middel Aangezien de e-sigaret vrij verkrijgbaar is het van belang dat de zorgverlener bij de.
561
nvog
ook ontraden in afwachting van nieuwe studies naar de effectiviteit en veiligheid van deze medicijnen Aangezien cytisine vrij verkrijgbaar is bij drogist en apotheek is het van belang dat de zorgverlener bij de rookanamnese specifiek vraagt naar het gebruik van dit # Alhoewel bupropion en nortriptyline in de zwangerschap veilig worden geacht is er Het Literatuuroverzicht (###) presenteert geen wetenschappelijke onderbouwing voor het gebruik ondersteuning bij zwangere vrouwen In de Richtlijn (###) worden interactieve, op maat gemaakte e-health interventies aanbevolen voor de algemene populatie aangezien een groot en gunstig effect op stoppen met roken te verwachten valt Voor de wetenschappelijke onderbouwing van deze aanbeveling wordt verwezen naar de volledige richtlijn Aangezien van e-health interventies geen verhoogde kans op bijwerkingen te verwachten is, zou inzet hiervan juist bij deze doelgroep gewenst E-sigaretten zijn op batterijen werkende apparaten die een vloeistof met of zonder nicotine verdampen, als vervanging van het gebruik van tabak Gezien de beperkte evidentie over de effectiviteit en veiligheid van dit middel als stoppen-met-roken interventie wordt het gebruik ervan In het Literatuuroverzicht (###) en met de aanvullende zoekstrategie werden geen studies gevonden naar de effectiviteit van de e-sigaret als stoppen-met-roken interventie bij zwangere vrouwen, er kunnen dus hierover dus geen uitspraken of studie beschrijvingen worden gedaan wordt dan ook ontraden in afwachting van nieuwe studies naar de effectiviteit en veiligheid van dit middel Aangezien de e-sigaret vrij verkrijgbaar is het van belang dat de zorgverlener bij de <PERSOON> of a nursemanaged minimal-contact smoking cessation intervention for cardiac inpatients <PERSOON> home visitation in families at risk for child Bowker, K , <PERSOON>, T , and <PERSOON> in the rate of nicotine <PERSOON>, A C (###) Long-term consequences of fetal and neonatal <PERSOON> receptor partial agonists for smoking cessation <PERSOON> to improve the role of family practice nurses in increasing the uptake of evidence-based smoking cessation interventions for pregnant women an exploratory survey <PERSOON>, A , <PERSOON>, S J & <PERSOON-##> interventions for supporting women to stop smoking in pregnancy <PERSOON-##> SM, <PERSOON-##> JE Psychosocial interventions for supporting women to stop smoking in pregnancy Cochrane Database of <PERSOON-##>, G (###).
462
nvog
<PERSOON> of a nursemanaged minimal-contact smoking cessation intervention for cardiac inpatients <PERSOON> home visitation in families at risk for child Bowker, K , <PERSOON>, T , and <PERSOON> in the rate of nicotine <PERSOON>, A C (###) Long-term consequences of fetal and neonatal <PERSOON> receptor partial agonists for smoking cessation <PERSOON> to improve the role of family practice nurses in increasing the uptake of evidence-based smoking cessation interventions for pregnant women an exploratory survey <PERSOON>, A , <PERSOON>, S J & <PERSOON-##> interventions for supporting women to stop smoking in pregnancy <PERSOON-##> SM, <PERSOON-##> JE Psychosocial interventions for supporting women to stop smoking in pregnancy Cochrane Database of <PERSOON-##>) <PERSOON-##> cochrane database of systematic reviews, #, <PERSOON-##> cessation, maintenance, and relapse experiences among pregnant and postpartum adolescents <PERSOON-##>, S , <PERSOON-##>, J , et al (###) Smoking, Nicotine and Pregnancy Trial Team <PERSOON-##> SNAP trial a randomised placebo-controlled trial of nicotine replacement therapy in pregnancy – clinical effectiveness and safety until # years after <PERSOON-##> determinants of smoking cessation in COPD patients within a high intensity or a brief counseling intervention <PERSOON-##>, G J , <PERSOON-##> intervention for pregnant smokers a randomized controlled trial American journal of preventive medicine, <PERSOON-##> Wet, ## (#) #<DATUM> De Long, <PERSOON-##>, A C (###) Is it safe to use smoking cessation therapeutics during pregnancy? Expert Opinion on <PERSOON-##>, M.
402
nvog
<PERSOON> cochrane database of systematic reviews, #, <PERSOON> cessation, maintenance, and relapse experiences among pregnant and postpartum adolescents <PERSOON>, S , <PERSOON>, J , et al (###) Smoking, Nicotine and Pregnancy Trial Team <PERSOON> SNAP trial a randomised placebo-controlled trial of nicotine replacement therapy in pregnancy – clinical effectiveness and safety until # years after <PERSOON> determinants of smoking cessation in COPD patients within a high intensity or a brief counseling intervention <PERSOON>, G J , <PERSOON> intervention for pregnant smokers a randomized controlled trial American journal of preventive medicine, <PERSOON> Wet, ## (#) #<DATUM> De Long, <PERSOON>, A C (###) Is it safe to use smoking cessation therapeutics during pregnancy? Expert Opinion on <PERSOON-##> effects of smoking cessation counselling by midwives on Dutch pregnant women and their partners <PERSOON-##>, ##, ##<DATUM> Doi <DATUM> j pec ##<DATUM> ### <PERSOON-##> role do midwives and gynecologists have in smoking cessation in pregnant women? – A study in <PERSOON-##> morbidity and mortality attributable to prenatal smoking in the US American Fiore MC Treating tobacco use and dependence an introduction to the <PERSOON-##> H (###) Zorg voor moeder en kind Programma VoorZorg huisbezoeken door een verpleegkundige tijdens de zwangerschap en eerste twee levensjaren van een kind <PERSOON-##> smoking in pregnancy and birth defects a systematic review based on ##<DATUM> malformed cases and <DATUM> million controls <PERSOON-##>, L F , West, <PERSOON-##>, K O (###).
399
nvog
& <PERSOON> effects of smoking cessation counselling by midwives on Dutch pregnant women and their partners <PERSOON>, ##, ##<DATUM> Doi <DATUM> j pec ##<DATUM> ### <PERSOON> role do midwives and gynecologists have in smoking cessation in pregnant women? – A study in <PERSOON> morbidity and mortality attributable to prenatal smoking in the US American Fiore MC Treating tobacco use and dependence an introduction to the <PERSOON> H (###) Zorg voor moeder en kind Programma VoorZorg huisbezoeken door een verpleegkundige tijdens de zwangerschap en eerste twee levensjaren van een kind <PERSOON> smoking in pregnancy and birth defects a systematic review based on ##<DATUM> malformed cases and <DATUM> million controls <PERSOON>, L F , West, <PERSOON>, K O (###) test for nicotine dependence a revision of the <PERSOON> effects of nicotine on human fetal development <PERSOON-##> J, et al Antidepressants for smoking cessation Cochrane Hukkanen J#, <PERSOON-##> P #rd, Benowitz NL (###) Metabolism and disposition kinetics of nicotine Inspectie van de Gezondheidszorg (###) Staat van de Gezondheidszorg ### Preventie in de curatieve en langdurige zorg noodzaak voor kwetsbare groepen <LOCATIE> Inspectie van de Gezondheidszorg, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport <PERSOON-##> of nurse home visitation on cigarette smoking, pregnancy outcomes and <PERSOON-##>, R S , <PERSOON-##>, S M , West, <PERSOON-##>, G D (###) Bupropion sustained release for pregnant smokers a randomized, placebocontrolled trial American Journal of Obstetrics and <PERSOON-##> tijdens de zwangerschap Trends in de periode ###-### <PERSOON-##>, P.
420
nvog
for nicotine dependence a revision of the <PERSOON> effects of nicotine on human fetal development <PERSOON> J, et al Antidepressants for smoking cessation Cochrane Hukkanen J#, <PERSOON> P #rd, Benowitz NL (###) Metabolism and disposition kinetics of nicotine Inspectie van de Gezondheidszorg (###) Staat van de Gezondheidszorg ### Preventie in de curatieve en langdurige zorg noodzaak voor kwetsbare groepen <LOCATIE> Inspectie van de Gezondheidszorg, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport <PERSOON> of nurse home visitation on cigarette smoking, pregnancy outcomes and <PERSOON>, R S , <PERSOON>, S M , West, <PERSOON>, G D (###) Bupropion sustained release for pregnant smokers a randomized, placebocontrolled trial American Journal of Obstetrics and <PERSOON> tijdens de zwangerschap Trends in de periode ###-### <PERSOON>, M , and <PERSOON-##> tijdens de zwangerschap Percentages over Miller, W A , and <PERSOON-##> interviewing helping people change, #rd <PERSOON-##> cessation in pregnancy psychosocial interventions and patient-focused perspectives International Journal of Women’s <PERSOON-##> and effect of quit-smoking counselling by primary care midwives <PERSOON-##> of a minimal contact smoking cessation program for Dutch general practitioners a randomized <PERSOON-##> of a nurse-delivered intervention to prevent and delay postpartum return to smoking the Quit for <PERSOON-##> effects of smoking and hypertensive disorders on fetal <PERSOON-##>, S , <PERSOON-##> cessation during pregnancy.
357
nvog
, de <PERSOON>, M , and <PERSOON> tijdens de zwangerschap Percentages over Miller, W A , and <PERSOON> interviewing helping people change, #rd <PERSOON> cessation in pregnancy psychosocial interventions and patient-focused perspectives International Journal of Women’s <PERSOON> and effect of quit-smoking counselling by primary care midwives <PERSOON> of a minimal contact smoking cessation program for Dutch general practitioners a randomized <PERSOON> of a nurse-delivered intervention to prevent and delay postpartum return to smoking the Quit for <PERSOON> effects of smoking and hypertensive disorders on fetal <PERSOON>, S , <PERSOON-##> cessation during pregnancy <PERSOON-##>, M C en <PERSOON-##> determinants of protocol <PERSOON-##>, S , en <PERSOON-##> replacement therapy for smoking cessation (Review) <PERSOON-##> advice for smoking cessation <PERSOON-##>, controlled pilot trial of bupropion for pregnant smokers challenges and future directions American journal of perinatology, ##(##), ##<DATUM> TNS NIPO KWF Kankerbestrijding, Draagvlak tabaksontmoediging, maart ### <PERSOON-##>, S L N & <PERSOON-##> van preventieve interventies voor lokaal gezondheidsbeleid een overzicht op basis van de leeflijnen uit de handleidingen voor roken, alcohol, overgewicht en depressie <LOCATIE> Rijksinstituut voor Volksgezondheid en <PERSOON-##>, S J.
311
nvog
<PERSOON>, M C en <PERSOON> determinants of protocol <PERSOON>, S , en <PERSOON> replacement therapy for smoking cessation (Review) <PERSOON> advice for smoking cessation <PERSOON>, controlled pilot trial of bupropion for pregnant smokers challenges and future directions American journal of perinatology, ##(##), ##<DATUM> TNS NIPO KWF Kankerbestrijding, Draagvlak tabaksontmoediging, maart ### <PERSOON>, S L N & <PERSOON> van preventieve interventies voor lokaal gezondheidsbeleid een overzicht op basis van de leeflijnen uit de handleidingen voor roken, alcohol, overgewicht en depressie <LOCATIE> Rijksinstituut voor Volksgezondheid en <PERSOON> weight and risk of type # diabetes a systematic review <PERSOON-##>, ###(##), <PATIENTNUMMER># World Health Organization (###) Gender, women, and the tobacco epidemic Geneve, Zwitserland What is known about the safety of pharmacotherapy to support smoking cessation and prevent (postpartum) relapse in pregnant <PERSOON-##> efficacy and safety of a minimal intervention strategy, Pregnant tobacco smokers, all ages, they may or may not be Treatment as usual (TAU), wait list, no intervention, placebo, other Primary, secondary, tertiary health and social care and healthcare Only for recent studies published since the search for the <PERSOON-##> literature will be presented via a narrative synthesis of the Next, the reviewer(s) will select the studies, based on the ‘Criteria for # Based on title and abstract, and when included A second reviewer is available for cross-checking, help and advice Included individual studies and systematic reviews will be assessed on Er is gezocht in Pubmed en PsycInfo naar (systematische) reviews, meta-analyses en RCT’s gepubliceerd in ### Er is gezocht met de zoektermen stop/quit smoking, smoking cessation en Er werden met PubMed ## (systematische) reviews en meta-analyses gevonden Met PsycInfo Er werden met PubMed ## RCT’s, (controlled) clinical trials, observational studies (in PsycInfo followup study, longitudinal, treatment outcome) gevonden Met PsycInfo werden er ## gevonden Na.
456
nvog
, <PERSOON> weight and risk of type # diabetes a systematic review <PERSOON>, ###(##), <PATIENTNUMMER># World Health Organization (###) Gender, women, and the tobacco epidemic Geneve, Zwitserland What is known about the safety of pharmacotherapy to support smoking cessation and prevent (postpartum) relapse in pregnant <PERSOON> efficacy and safety of a minimal intervention strategy, Pregnant tobacco smokers, all ages, they may or may not be Treatment as usual (TAU), wait list, no intervention, placebo, other Primary, secondary, tertiary health and social care and healthcare Only for recent studies published since the search for the <PERSOON> literature will be presented via a narrative synthesis of the Next, the reviewer(s) will select the studies, based on the ‘Criteria for # Based on title and abstract, and when included A second reviewer is available for cross-checking, help and advice Included individual studies and systematic reviews will be assessed on Er is gezocht in Pubmed en PsycInfo naar (systematische) reviews, meta-analyses en RCT’s gepubliceerd in ### Er is gezocht met de zoektermen stop/quit smoking, smoking cessation en Er werden met PubMed ## (systematische) reviews en meta-analyses gevonden Met PsycInfo Er werden met PubMed ## RCT’s, (controlled) clinical trials, observational studies (in PsycInfo followup study, longitudinal, treatment outcome) gevonden Met PsycInfo werden er ## gevonden Na Na het beoordelen van de titels en samenvattingen van de ## gevonden referenties bleken # referenties te voldoen aan de inclusie criteria De overige ## referenties werden niet meegenomen op grond van de volgende redenen onderzoek naar de risico’s van roken tijdens de zwangerschap, reviewprotocol, onderzoek naar behandeling van IBD tijdens de zwangerschap, relatie tussen tabakswetten en gezondheid van kinderen, onderzoek naar interventies niet gericht op zwangere vrouwen, onderzoek naar behandeling van alcoholverslaving, en onderzoek naar LDL-C Na het beoordelen van de titels en samenvattingen van de ## gevonden referenties bleken # referenties te voldoen aan de inclusie criteria De overige ## referenties werden niet meegenomen op grond van de volgende redenen onderzoek gepubliceerd in ###, onderzoek naar de risico’s van roken tijdens de zwangerschap, onderzoek naar interventies gericht op de fase vóór of na de tabaksverslaving / rookstatus te meten, onderzoek naar onthoudingsverschijnselen bij zwangere vrouwen, onderzoek naar interventies niet gericht op zwangere vrouwen, onderzoek naar andere verslavingen bij zwangere vrouwen, onderzoek naar astma tijdens de zwangerschap, en haalbaarheidsonderzoek naar het uitvoeren van een RCT, review Eén referentie betrof een review naar de effectiviteit van financiële beloningen, deze werd niet gevonden met de zoekstrategie naar (systematische) reviews en meta-analyses, vermoedelijk omdat dit onderzoek niet als zodanig geindexeerd is De studie zal worden meegenomen bij de (systematische) reviews en meta-analyses Na het beoordelen van de volledige publicaties bleek er grote overlap te bestaan in de geïncludeerde onderzoeken in de gevonden reviews en de review van met name Chamberlain et al (###).
619
nvog
samenvattingen van de ## gevonden referenties bleken # referenties te voldoen aan de inclusie criteria De overige ## referenties werden niet meegenomen op grond van de volgende redenen onderzoek naar de risico’s van roken tijdens de zwangerschap, reviewprotocol, onderzoek naar behandeling van IBD tijdens de zwangerschap, relatie tussen tabakswetten en gezondheid van kinderen, onderzoek naar interventies niet gericht op zwangere vrouwen, onderzoek naar behandeling van alcoholverslaving, en onderzoek naar LDL-C Na het beoordelen van de titels en samenvattingen van de ## gevonden referenties bleken # referenties te voldoen aan de inclusie criteria De overige ## referenties werden niet meegenomen op grond van de volgende redenen onderzoek gepubliceerd in ###, onderzoek naar de risico’s van roken tijdens de zwangerschap, onderzoek naar interventies gericht op de fase vóór of na de tabaksverslaving / rookstatus te meten, onderzoek naar onthoudingsverschijnselen bij zwangere vrouwen, onderzoek naar interventies niet gericht op zwangere vrouwen, onderzoek naar andere verslavingen bij zwangere vrouwen, onderzoek naar astma tijdens de zwangerschap, en haalbaarheidsonderzoek naar het uitvoeren van een RCT, review Eén referentie betrof een review naar de effectiviteit van financiële beloningen, deze werd niet gevonden met de zoekstrategie naar (systematische) reviews en meta-analyses, vermoedelijk omdat dit onderzoek niet als zodanig geindexeerd is De studie zal worden meegenomen bij de (systematische) reviews en meta-analyses Na het beoordelen van de volledige publicaties bleek er grote overlap te bestaan in de geïncludeerde onderzoeken in de gevonden reviews en de review van met name Chamberlain et al (###) (###) een onderzoek naar de effectiviteit van interventies bij minderheden en past daarom niet in de scope van dit addendum Om deze redenen is besloten om de aanvullend gevonden reviews niet mee te nemen als wetenschappelijke evidentie Na het beoordelen van de volledige publicaties, zijn evidence tabellen gemaakt met daarin de belangrijkste kenmerken en resultaten de drie aanvullend gevonden RCT’s (zie bijlage III, voor de volledigheid is hierin ook de evidence tabel van de studie <PERSOON> et al (###) opgenomen ) <PERSOON>, G J , <PERSOON> intervention for pregnant smokers a randomized controlled trial American journal of Study aim To test the efficacy of pregnancy-specific counseling, embedded in Inclusion first-time quitline caller, current smoker willing to quit within # month, or recent quitters ((# weeks), pregnant (## weeks, speak Exclusion Active psychiatric disorders, current substance or alcohol abuse, and ##% were ethnic minorities with high representation of African Americans (##%) and Hispanic/Latinos (##%) Only ##% of women had private health insurance, another ##% had insurance through Medicaid, and ##% had no health insurance Less than ##% of these pregnant women had a spouse or significant other Fifty-five percent were in their first ## weeks of pregnancy subjects stated that this pregnancy was their first Group received the same care apart from the interventions studied yes.
607
nvog
een onderzoek naar de effectiviteit van interventies bij minderheden en past daarom niet in de scope van dit addendum Om deze redenen is besloten om de aanvullend gevonden reviews niet mee te nemen als wetenschappelijke evidentie Na het beoordelen van de volledige publicaties, zijn evidence tabellen gemaakt met daarin de belangrijkste kenmerken en resultaten de drie aanvullend gevonden RCT’s (zie bijlage III, voor de volledigheid is hierin ook de evidence tabel van de studie <PERSOON> et al (###) opgenomen ) <PERSOON>, G J , <PERSOON> intervention for pregnant smokers a randomized controlled trial American journal of Study aim To test the efficacy of pregnancy-specific counseling, embedded in Inclusion first-time quitline caller, current smoker willing to quit within # month, or recent quitters ((# weeks), pregnant (## weeks, speak Exclusion Active psychiatric disorders, current substance or alcohol abuse, and ##% were ethnic minorities with high representation of African Americans (##%) and Hispanic/Latinos (##%) Only ##% of women had private health insurance, another ##% had insurance through Medicaid, and ##% had no health insurance Less than ##% of these pregnant women had a spouse or significant other Fifty-five percent were in their first ## weeks of pregnancy subjects stated that this pregnancy was their first Group received the same care apart from the interventions studied yes Critical/primary prolonged abstinence at the time of the evaluation, defined as Important/secondary quit attempt rate, which was defined as the proportion of subjects who made a quit attempt that lasted ≥## hours within ## days of Abstinence was higher for the intervention than the control group at the end of Other bias the women in this study were callers of a quitline so it is assumed that the motivation to quit is larger than in the general population of pregnant <PERSOON> effects of smoking cessation counseling by midwives on Dutch pregnant women and their Study aim To test the effectiveness of a health counseling method by Analysis Multilevel logistic regression analyses with patients nested within practices were run to test for differential attrition at post-test # and post-test #, as well as to test the effects of the intervention Number of patients a total of ### smokers were included into the study, ### were in the experimental condition and ### in the control condition Inclusion women who had not been pregnant more than twice (because we assumed that women who smoked during several pregnancies would be very unlikely to change their smoking behavior), women who were able to speak and understand Dutch and indicated that they smoked at least one cigarette a Baseline characteristics <PERSOON> majority of women were lower educated, had a.
562
nvog
time of the evaluation, defined as Important/secondary quit attempt rate, which was defined as the proportion of subjects who made a quit attempt that lasted ≥## hours within ## days of Abstinence was higher for the intervention than the control group at the end of Other bias the women in this study were callers of a quitline so it is assumed that the motivation to quit is larger than in the general population of pregnant <PERSOON> effects of smoking cessation counseling by midwives on Dutch pregnant women and their Study aim To test the effectiveness of a health counseling method by Analysis Multilevel logistic regression analyses with patients nested within practices were run to test for differential attrition at post-test # and post-test #, as well as to test the effects of the intervention Number of patients a total of ### smokers were included into the study, ### were in the experimental condition and ### in the control condition Inclusion women who had not been pregnant more than twice (because we assumed that women who smoked during several pregnancies would be very unlikely to change their smoking behavior), women who were able to speak and understand Dutch and indicated that they smoked at least one cigarette a Baseline characteristics <PERSOON> majority of women were lower educated, had a reduced the number of cigarettes they smoked since the onset of pregnancy, did not drink alcohol and had a smoking partner Intervention Midwives in the experimental group provided brief health counseling, self-help materials on smoking cessation during pregnancy and Group received the same care apart from the interventions studied yes Critical/primary Fpoint prevalence abstinence was assessed by asking whether respondents had smoked a cigarette (even if it was just one puff) in the past # abstinence at both time points) was assessed at T# Partner smoking was measured by women’s report on partner smoking and his daily amount of cigarettes Additionally, quit attempts were assessed by asking women whether they had one or more quit attempts of at least ##-h since the last Multi-level analysis revealed significant differences between both conditions at T# and T# using intention-to-treat analysis Nineteen percent of the group at T#, and ## and ##%, respectively, at T# For continuous abstinence these percentages were ##% in the experimental group and #% in the control <PERSOON> of a nurse-delivered intervention to prevent and delay postpartum return to smoking the Quit for Two Trial Nicotine & Tobacco Research, ##(##), ###-### Study aim To test the efficacy of a nurse-delivered intervention in maintaining smoking abstinence after delivery among pregnant women who quit smoking.
540
nvog
onset of pregnancy, did not drink alcohol and had a smoking partner Intervention Midwives in the experimental group provided brief health counseling, self-help materials on smoking cessation during pregnancy and Group received the same care apart from the interventions studied yes Critical/primary Fpoint prevalence abstinence was assessed by asking whether respondents had smoked a cigarette (even if it was just one puff) in the past # abstinence at both time points) was assessed at T# Partner smoking was measured by women’s report on partner smoking and his daily amount of cigarettes Additionally, quit attempts were assessed by asking women whether they had one or more quit attempts of at least ##-h since the last Multi-level analysis revealed significant differences between both conditions at T# and T# using intention-to-treat analysis Nineteen percent of the group at T#, and ## and ##%, respectively, at T# For continuous abstinence these percentages were ##% in the experimental group and #% in the control <PERSOON> of a nurse-delivered intervention to prevent and delay postpartum return to smoking the Quit for Two Trial Nicotine & Tobacco Research, ##(##), ###-### Study aim To test the efficacy of a nurse-delivered intervention in maintaining smoking abstinence after delivery among pregnant women who quit smoking Inclusion ## years of age or older, spoke English, were registered for prenatal care, and had a history of smoking, defined as having smoked at least ### cigarettes in their lifetimes and at least # cigarettes a day immediately prior to learning of the pregnancy Women were required to have been continuously abstinent from tobacco for at least # month prior to their baseline survey; samples to assess carbon monoxide and saliva to test for nicotine) Baseline characteristics ##% were African American, ##% had more than a high school education, ##% were married or living with a partner, ##% were recruited from the military base, ##% were not employed for pay, ##% were nulliparous, ##% had a partner who smoked (some partners did not live with them; Table #) Forty-three percent (N = ###) of the women had a low risk profile meaning they scored low on all three of the bio-behavioral factors Among the ### women with a high bio-behavioral risk profile, ##% reported low confidence to stay abstinent <PERSOON> median proportion of sessions completed by the low and high-risk women was comparable (mean = <DATUM> s <DATUM> despite Group received the same care apart from the interventions studied no control received newsletters that were not received by the experimental and continuous abstinence (secondary outcome) at # weeks, # months, and ## Using intent-to-treat analyses, there was a high rate of biochemically validated smoking abstinence at ## months postpartum but no arm differences (Control.
610
nvog
Inclusion ## years of age or older, spoke English, were registered for prenatal care, and had a history of smoking, defined as having smoked at least ### cigarettes in their lifetimes and at least # cigarettes a day immediately prior to learning of the pregnancy Women were required to have been continuously abstinent from tobacco for at least # month prior to their baseline survey; samples to assess carbon monoxide and saliva to test for nicotine) Baseline characteristics ##% were African American, ##% had more than a high school education, ##% were married or living with a partner, ##% were recruited from the military base, ##% were not employed for pay, ##% were nulliparous, ##% had a partner who smoked (some partners did not live with them; Table #) Forty-three percent (N = ###) of the women had a low risk profile meaning they scored low on all three of the bio-behavioral factors Among the ### women with a high bio-behavioral risk profile, ##% reported low confidence to stay abstinent <PERSOON> median proportion of sessions completed by the low and high-risk women was comparable (mean = <DATUM> s <DATUM> despite Group received the same care apart from the interventions studied no control received newsletters that were not received by the experimental and continuous abstinence (secondary outcome) at # weeks, # months, and ## Using intent-to-treat analyses, there was a high rate of biochemically validated smoking abstinence at ## months postpartum but no arm differences (Control ##) Among women at low risk of returning to smoking, the crude abstinence rate was significantly higher in the control arm (##%) than in the intervention arm (##%); among women at high risk of returning to smoking, the crude abstinence rate was slightly lower but not different in the control arm <PERSOON>, R S , <PERSOON>, S M , West, <PERSOON>, G D (###) Bupropion sustained release for pregnant smokers a randomized, placebo-controlled trial American Journal of Obstetrics and Gynecology Study aim <PERSOON> objective of the study was to evaluate the preliminary efficacy of bupropion sustained release for smoking cessation during pregnancy Study design randomized, prospective, doubleblind, placebo-controlled, pilot Analysis a linear mixed model with a random effect for subject and fixed effects for group, time point, and the interaction was run For dichotomous equation with a binomial distribution and logit link function and effects for group, time point, and the interaction was evaluated Inclusion women _## years of age between ## and ## weeks’ gestation, smoking _## cigarettes per day (CPD) prior to pregnancy and # CPD for the preceding # days, English or Spanish speaking, and having the intent to carry Exclusion current illicit drug or alcohol abuse or dependence; multiple gestation; treatment for a psychiatric disorder within the last # months;.
638
nvog
Among women at low risk of returning to smoking, the crude abstinence rate was significantly higher in the control arm (##%) than in the intervention arm (##%); among women at high risk of returning to smoking, the crude abstinence rate was slightly lower but not different in the control arm <PERSOON>, R S , <PERSOON>, S M , West, <PERSOON>, G D (###) Bupropion sustained release for pregnant smokers a randomized, placebo-controlled trial American Journal of Obstetrics and Gynecology Study aim <PERSOON> objective of the study was to evaluate the preliminary efficacy of bupropion sustained release for smoking cessation during pregnancy Study design randomized, prospective, doubleblind, placebo-controlled, pilot Analysis a linear mixed model with a random effect for subject and fixed effects for group, time point, and the interaction was run For dichotomous equation with a binomial distribution and logit link function and effects for group, time point, and the interaction was evaluated Inclusion women _## years of age between ## and ## weeks’ gestation, smoking _## cigarettes per day (CPD) prior to pregnancy and # CPD for the preceding # days, English or Spanish speaking, and having the intent to carry Exclusion current illicit drug or alcohol abuse or dependence; multiple gestation; treatment for a psychiatric disorder within the last # months; psychotropic medication; use of medication known to lower the seizure with )## minutes of loss of consciousness or amnesia or resulting in a skull smoking cessation treatment; and current use of methadone bupropion group, P¼ ###) and age (<DATUM> _ <DATUM> years vs <DATUM> _ <DATUM> years, <PERSOON> average total Fagerstrom Test of Nicotine Dependence and Primary Care Evaluation scores as well as the average scores for motivation and confidence to quit did not differ among study groups Intervention ## week, twice-a-day treatment with ### mg bupropion start, end of therapy ## weeks from start, ##-## weeks of gestation, #,# and # Critical/primary the smoking status of all subjects at every visit (ie, CPD, Maternal AEs that could be related to bupropion, such as seizures, BP )###/## mm Hg, headache,insomnia, rhinitis, dry mouth, and anxiety Fetal and neonatal SAEs intrauterine fetal demise, preterm delivery ((## weeks), clinically suspected fetal growth restriction, congenital malformations, minutes, and neonatal length of hospital stay )# days Subjects in the bupropion (n=##) and placebo (n=##) groups were comparable in age, smoking history, number of daily smoked cigarettes, and nicotine dependence After controlling for maternal age and race, bupropion sustained release reduced cigarette cravings (<DATUM> vs <DATUM> P= ##) and total nicotine withdrawal symptoms (<DATUM> vs <DATUM> P= ###) during the treatment period Administration of bupropion sustained release reduced tobacco exposure, as determined by levels of carbon monoxide in exhaled air (<DATUM> #.
655
nvog
to lower the seizure with )## minutes of loss of consciousness or amnesia or resulting in a skull smoking cessation treatment; and current use of methadone bupropion group, P¼ ###) and age (<DATUM> _ <DATUM> years vs <DATUM> _ <DATUM> years, <PERSOON> average total Fagerstrom Test of Nicotine Dependence and Primary Care Evaluation scores as well as the average scores for motivation and confidence to quit did not differ among study groups Intervention ## week, twice-a-day treatment with ### mg bupropion start, end of therapy ## weeks from start, ##-## weeks of gestation, #,# and # Critical/primary the smoking status of all subjects at every visit (ie, CPD, Maternal AEs that could be related to bupropion, such as seizures, BP )###/## mm Hg, headache,insomnia, rhinitis, dry mouth, and anxiety Fetal and neonatal SAEs intrauterine fetal demise, preterm delivery ((## weeks), clinically suspected fetal growth restriction, congenital malformations, minutes, and neonatal length of hospital stay )# days Subjects in the bupropion (n=##) and placebo (n=##) groups were comparable in age, smoking history, number of daily smoked cigarettes, and nicotine dependence After controlling for maternal age and race, bupropion sustained release reduced cigarette cravings (<DATUM> vs <DATUM> P= ##) and total nicotine withdrawal symptoms (<DATUM> vs <DATUM> P= ###) during the treatment period Administration of bupropion sustained release reduced tobacco exposure, as determined by levels of carbon monoxide in exhaled air (<DATUM> P= ###) and concentrations of cotinine in urine (###_### ng/mL vs ###_### ng/mL, P= ###) and increased overall abstinence rates during treatment (##% vs #%, <PERSOON>, there was no significant difference in # day point prevalence abstinence rates between the # groups at the end of medication treatment (##% vs #%, P= ###) and at the end of # Beoordeling kwaliteit van het bewijs Chamberlain et al , ### Tabel Bijlage IV – <DATUM> Methodologische kwaliteit zoals beoordeeld door de auteurs per item gepresenteerd als NB in verband met het grote aantal geïncludeerde studies verwijzen we voor een samenvatting van de # Beoordeling kwaliteit van het bewijs Coleman et al , ### * statistical heterogeneity (I# = ##%; p ( ###), great point estimate variation; ** no differences in outcomes, intervention or comparison; *** sample size is big enough and width of confidence interval is not too wide Tabel Bijlage IV – <DATUM> Methodologische kwaliteit zoals beoordeeld door de auteurs per item gepresenteerd als Tabel Bijlage IV – <DATUM-##> Samenvatting methodologische kwaliteit per studie beoordeeld door de auteurs ( naar direct betrekking hebben op de zwangere vrouwen Onder aan dit document wordt beschreven in hoeverre en hoe dit commentaar is verwerkt in de addendumtekst # Hoe moet goede ondersteuning bij het stoppen met roken als je zwanger bent er volgens # Wat vind je van de voorlopige aanbevelingen die we met hulp van verloskundigen,.
702
nvog
#, P= ###) and concentrations of cotinine in urine (###_### ng/mL vs ###_### ng/mL, P= ###) and increased overall abstinence rates during treatment (##% vs #%, <PERSOON>, there was no significant difference in # day point prevalence abstinence rates between the # groups at the end of medication treatment (##% vs #%, P= ###) and at the end of # Beoordeling kwaliteit van het bewijs Chamberlain et al , ### Tabel Bijlage IV – <DATUM> Methodologische kwaliteit zoals beoordeeld door de auteurs per item gepresenteerd als NB in verband met het grote aantal geïncludeerde studies verwijzen we voor een samenvatting van de # Beoordeling kwaliteit van het bewijs Coleman et al , ### * statistical heterogeneity (I# = ##%; p ( ###), great point estimate variation; ** no differences in outcomes, intervention or comparison; *** sample size is big enough and width of confidence interval is not too wide Tabel Bijlage IV – <DATUM> Methodologische kwaliteit zoals beoordeeld door de auteurs per item gepresenteerd als Tabel Bijlage IV – <DATUM> Samenvatting methodologische kwaliteit per studie beoordeeld door de auteurs ( naar direct betrekking hebben op de zwangere vrouwen Onder aan dit document wordt beschreven in hoeverre en hoe dit commentaar is verwerkt in de addendumtekst # Hoe moet goede ondersteuning bij het stoppen met roken als je zwanger bent er volgens # Wat vind je van de voorlopige aanbevelingen die we met hulp van verloskundigen, werkzaam bij een slagerij A is twee maanden voor haar (ongeplande) zwangerschap al gestopt met roken, op advies van een chirurg, ze is hiervoor doorverwezen naar een rookstoppoli, waar zij een NVM kreeg voorgeschreven in combinatie met intensieve begeleiding Haar partner heeft doorgerookt tijdens haar zwangerschap Hier had ze zelf geen moeite mee, ook omdat ze nooit in huis roken <PERSOON> was tijdens haar laatste zwangerschap <LEEFTIJD> jaar, ze heeft # kinderen, heeft een universitaire opleiding gevolgd en is werkzaam aan een universiteit B noemt roken een verslaving en het was te moeilijk om daar (helemaal) mee te stoppen <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud en zwanger van haar tweede kind, heeft een MBO opleiding gevolgd en is werkzaam als beveiliger C is tijdens haar zwangerschap gestopt met roken en deed voorafgaand aan de zwangerschap een niet geslaagde stoppoging (middels een stop event) Haar partner rookt niet Tijdens de zwangerschap van haar oudste kind (<LEEFTIJD> jaar) heeft ze wel doorgerookt <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud en zwanger van haar eerste kind, heeft een MBO opleiding gevolgd en is werkzaam in de kinderopvang Ze is uit zichzelf gestopt met roken nadat de zwangerschapstest positief was Ze heeft geen ondersteuning gevraagd of gekregen Ook haar partner is toen gestopt <PERSOON> werd toen ze or het eerst bij de verloskundige kwam werd wel gevraagd of ze rookte Dat gebeurt standaard.
625
nvog
slagerij A is twee maanden voor haar (ongeplande) zwangerschap al gestopt met roken, op advies van een chirurg, ze is hiervoor doorverwezen naar een rookstoppoli, waar zij een NVM kreeg voorgeschreven in combinatie met intensieve begeleiding Haar partner heeft doorgerookt tijdens haar zwangerschap Hier had ze zelf geen moeite mee, ook omdat ze nooit in huis roken <PERSOON> was tijdens haar laatste zwangerschap <LEEFTIJD> jaar, ze heeft # kinderen, heeft een universitaire opleiding gevolgd en is werkzaam aan een universiteit B noemt roken een verslaving en het was te moeilijk om daar (helemaal) mee te stoppen <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud en zwanger van haar tweede kind, heeft een MBO opleiding gevolgd en is werkzaam als beveiliger C is tijdens haar zwangerschap gestopt met roken en deed voorafgaand aan de zwangerschap een niet geslaagde stoppoging (middels een stop event) Haar partner rookt niet Tijdens de zwangerschap van haar oudste kind (<LEEFTIJD> jaar) heeft ze wel doorgerookt <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud en zwanger van haar eerste kind, heeft een MBO opleiding gevolgd en is werkzaam in de kinderopvang Ze is uit zichzelf gestopt met roken nadat de zwangerschapstest positief was Ze heeft geen ondersteuning gevraagd of gekregen Ook haar partner is toen gestopt <PERSOON> werd toen ze or het eerst bij de verloskundige kwam werd wel gevraagd of ze rookte Dat gebeurt standaard Ook is niet naar redenen voor gebruik of voor- en nadelen van het roken gevraagd Er is niet gesproken over kans op terugval na de bevalling Dit heeft ze wel gemist Het zou fijn zijn als er meer aandacht voor <PERSOON> heeft tijdens haar zwangerschap om advies gevraagd aan de verloskundige, maar heeft dit niet echt gekregen Ze vindt het heel lastig om te stoppen met roken, het is een verslaving Ze heeft het besproken met de verloskundige, maar de verloskundige gaf geen concrete adviezen of tips Ze ging denken dat het beter was om te blijven roken, omdat het zo stressvol is om te stoppen en dat dat niet goed is voor het kindje Daar was de verloskundige het wel mee eens B heeft geen duidelijk stopadvies gekregen De verloskundige heeft niet gevraagd naar de redenen om te stoppen en wat voor haar de voor- en nadelen van roken waren Er is geen stopafspraak gemaakt, <PERSOON> heeft met de huisarts en de verloskundige overlegd over wat ze moest doen en is door de verloskundige doorverwezen naar de rookstoppoli Dit was na de ##-weken echo Ook bij het echocentrum is gevraagd naar haar rookgedrag Ze was toen al bezig met stoppen Ze heeft een stopadvies gekregen De verloskundige heeft haar uitgebreid over de risico’s van het roken voor haar zelf en haar ongeboren kind verteld De redenen om te stoppen en de voor- en nadelen van het roken zijn besproken.
548
nvog
het roken gevraagd Er is niet gesproken over kans op terugval na de bevalling Dit heeft ze wel gemist Het zou fijn zijn als er meer aandacht voor <PERSOON> heeft tijdens haar zwangerschap om advies gevraagd aan de verloskundige, maar heeft dit niet echt gekregen Ze vindt het heel lastig om te stoppen met roken, het is een verslaving Ze heeft het besproken met de verloskundige, maar de verloskundige gaf geen concrete adviezen of tips Ze ging denken dat het beter was om te blijven roken, omdat het zo stressvol is om te stoppen en dat dat niet goed is voor het kindje Daar was de verloskundige het wel mee eens B heeft geen duidelijk stopadvies gekregen De verloskundige heeft niet gevraagd naar de redenen om te stoppen en wat voor haar de voor- en nadelen van roken waren Er is geen stopafspraak gemaakt, <PERSOON> heeft met de huisarts en de verloskundige overlegd over wat ze moest doen en is door de verloskundige doorverwezen naar de rookstoppoli Dit was na de ##-weken echo Ook bij het echocentrum is gevraagd naar haar rookgedrag Ze was toen al bezig met stoppen Ze heeft een stopadvies gekregen De verloskundige heeft haar uitgebreid over de risico’s van het roken voor haar zelf en haar ongeboren kind verteld De redenen om te stoppen en de voor- en nadelen van het roken zijn besproken Er is een stopafspraak gemaakt met de verloskundige Met behulp van nicotinepleisters is het haar gelukt om te stoppen Ze heeft twee weken lang de zwaarste dosering gebruikt en heeft dit vervolgens afgebouwd volgens het schema in de bijsluiter Ze blijft onder begeleiding van de rookstoppoli, waarmee ze # keer per maand contact heeft Het voorkomen van terugval na de bevalling is ook onderwerp van gesprek geweest Ze hoopt dat ze niet weer gaat roken na de <PERSOON> heeft de verloskundige verteld dat ze gestopt is met roken nadat werd gevraagd naar haar rookgedrag De verloskundige is toen verder niet meer op het roken ingegaan D heeft geen ondersteuning gekregen omdat ze al gestopt was Het voorkomen van terugval na de bevalling is <PERSOON> heeft nog steeds contact met de rookstoppoli, ze zijn altijd bereikbaar (zijn tijdens moeilijke momenten) Ze vond het fijn dat ze een afspraak kon maken bij de longarts en een longfunctietest, omdat zij nieuwsgierig was naar haar gezondheid Ze had geen behoefte aan groepsgesprekken met lotgenoten A vindt het belangrijk dat de vraag ‘waarom rook je’ wordt gesteld Ze vond het verhelderend om (verplicht) het boek Heel <LOCATIE> stopt met roken te lezen Ook het bijhouden van een dagboekje met daarin de rookmomenten en gevoelens daarbij gaf haar inzicht A kan geen aspecten van de ondersteuning noemen die zij als negatief ervaarde <PERSOON> Het zou goed zijn als de verloskundige ingaat op de emotie van de vrouw Inspelen op.
542
nvog
Met behulp van nicotinepleisters is het haar gelukt om te stoppen Ze heeft twee weken lang de zwaarste dosering gebruikt en heeft dit vervolgens afgebouwd volgens het schema in de bijsluiter Ze blijft onder begeleiding van de rookstoppoli, waarmee ze # keer per maand contact heeft Het voorkomen van terugval na de bevalling is ook onderwerp van gesprek geweest Ze hoopt dat ze niet weer gaat roken na de <PERSOON> heeft de verloskundige verteld dat ze gestopt is met roken nadat werd gevraagd naar haar rookgedrag De verloskundige is toen verder niet meer op het roken ingegaan D heeft geen ondersteuning gekregen omdat ze al gestopt was Het voorkomen van terugval na de bevalling is <PERSOON> heeft nog steeds contact met de rookstoppoli, ze zijn altijd bereikbaar (zijn tijdens moeilijke momenten) Ze vond het fijn dat ze een afspraak kon maken bij de longarts en een longfunctietest, omdat zij nieuwsgierig was naar haar gezondheid Ze had geen behoefte aan groepsgesprekken met lotgenoten A vindt het belangrijk dat de vraag ‘waarom rook je’ wordt gesteld Ze vond het verhelderend om (verplicht) het boek Heel <LOCATIE> stopt met roken te lezen Ook het bijhouden van een dagboekje met daarin de rookmomenten en gevoelens daarbij gaf haar inzicht A kan geen aspecten van de ondersteuning noemen die zij als negatief ervaarde <PERSOON> Het zou goed zijn als de verloskundige ingaat op de emotie van de vrouw Inspelen op Uitleggen wat er precies gebeurt met je kindje als je blijft roken Ze heeft zich wel goed gehouden aan de adviezen op het gebied van voeding Hierbij had ze het belang van het kind voor ogen Maar roken is een verslaving, dat was te moeilijk om daar (helemaal) mee te stoppen B had het fijn gevonden om in een groep met vrouwen met dezelfde problemen te kunnen praten Ook zou ze het fijn vinden als er een app zou zijn om vrouwen te helpen om de moeilijke momenten door te komen (bijv even een spelletje doen om die # minuten door te komen, met boodschappen die specifiek gericht zijn op de gezondheid van het kindje) De appjes die zij via Stoptober ontving vond zij niet aansprekend <PERSOON> voelde zich schuldig omdat ze rookte tijdens haar eerste zwangerschap De verloskundige begreep hoe moeilijk het was Dat was heel belangrijk voor haar dat de verloskundige niet veroordelend was maar begreep dat het heel moeilijk was <PERSOON> had het fijn gevonden om een complimentje te ontvangen, of als gevraagd zou zijn naar hoe het ging met het gestopt zijn, of een aanmoediging om gestopt te blijven Het heeft haar enorm geholpen dat haar partner gelijk met haar gestopt is “Alle zorgverleners die te maken hebben met zwangere rokende vrouwen brengen het rookgedrag in kaart en geven een duidelijk stoppen met roken advies ” De geïnterviewde vrouwen zijn het hier mee eens.
543
nvog
er precies gebeurt met je kindje als je blijft roken Ze heeft zich wel goed gehouden aan de adviezen op het gebied van voeding Hierbij had ze het belang van het kind voor ogen Maar roken is een verslaving, dat was te moeilijk om daar (helemaal) mee te stoppen B had het fijn gevonden om in een groep met vrouwen met dezelfde problemen te kunnen praten Ook zou ze het fijn vinden als er een app zou zijn om vrouwen te helpen om de moeilijke momenten door te komen (bijv even een spelletje doen om die # minuten door te komen, met boodschappen die specifiek gericht zijn op de gezondheid van het kindje) De appjes die zij via Stoptober ontving vond zij niet aansprekend <PERSOON> voelde zich schuldig omdat ze rookte tijdens haar eerste zwangerschap De verloskundige begreep hoe moeilijk het was Dat was heel belangrijk voor haar dat de verloskundige niet veroordelend was maar begreep dat het heel moeilijk was <PERSOON> had het fijn gevonden om een complimentje te ontvangen, of als gevraagd zou zijn naar hoe het ging met het gestopt zijn, of een aanmoediging om gestopt te blijven Het heeft haar enorm geholpen dat haar partner gelijk met haar gestopt is “Alle zorgverleners die te maken hebben met zwangere rokende vrouwen brengen het rookgedrag in kaart en geven een duidelijk stoppen met roken advies ” De geïnterviewde vrouwen zijn het hier mee eens effecten stoppen met roken heeft voor de gezondheid van de baby ” “Bij zwangere vrouwen die niet gemotiveerd zijn om te stoppen met roken moet minimaal elke maand aandacht worden besteed aan het (stoppen met) roken Als ze minder vaak bij de zorgverlener De meningen hierover zijn verdeeld, er is twijfel over het effect hiervan op de motivatie om “Zwangere vrouwen die vlak voor de eerste controle bij de verloskundige gestopt zijn (( # maanden) “Zwangere rokende vrouwen met psycho-sociale problemen – moeten worden doorverwezen naar de GGD (JGZ verpleegkundige) voor een breder advies over leefstijl ” De geïnterviewde vrouwen zijn het hier over het algemeen mee eens Een van hen uit haar zorg over dat het voor deze vrouwen extra moeilijk is om te stoppen en dat daar rekening mee gehouden moet worden, omdat roken deze vrouwen echt rust geeft “Vrouwen die in een eerdere zwangerschap gerookt hebben, wiens partner blijft roken en/of bij wie een eerdere stoppoging mislukt is, krijgen altijd een doorverwijzing naar intensieve stoppen-metroken ondersteuning praktijkondersteuner huisarts, rookstoppoli of stoppen-met-roken coach ” De vrouwen zijn hierover van menig verdeeld Twee van hen vinden het heel goed dat deze vrouwen worden doorverwezen, de andere twee twijfelen omdat het stigmatiserend kan werken, en omdat vrouwen zelf moeten kunnen aangeven of ze extra ondersteuning nodig “Vrouwen met (vermoedelijk) een angststoornis of depressie of een andere verslaving moeten “Zorgverleners leggen het rookgedrag van de zwangere in het dossier vast en maken er melding van bij een overdacht naar andere zorgverleners/disciplines.
570
nvog
Deze richtlijn is modulair van opbouw en zal in de toekomst Deze richtlijn is gebaseerd op de richtlijn Hemorrhagia postpartum (HPP) van de NVOG uit ###, de postpartum hemorrhage and retained placenta” uit ### en de update uit ### (#) De WHO-richtlijn werd vastgesteld na een proces waarbij een wereldwijd expertpanel bestaande uit ### personen uitgenodigd werd om onderwerpen vast te stellen die in de richtlijn aan de orde dienden te komen Na het bereiken van consensus werden de vastgestelde vraagstellingen met een systematische literatuursearch geadresseerd De aanbevelingen die zijn gedaan in de richtlijn zijn volgens de “Grade-methodiek” tot stand gekomen Hierin wordt niet alleen de level of evidence meegenomen, maar ook de absolute en relatieve risicoreductie en voordelen, risico’s, beschikbaarheid en financiële De aanbevelingen in de WHO-richtlijn kunnen voor landen met een hoge dan wel lage economische standaard anders zijn, zo ook voor <LOCATIE> met een verloskundige setting van eerste- en tweedelijnszorg In deze richtlijn worden de aanbevelingen vertaald naar de Nederlandse setting Een <PERSOON> werkgroep stelde de volgende basisvragen vast die achtereenvolgens zullen worden Is routinematig actief naleiden zinvol? Welke specifieke handelingen zijn zinvol? Welke uterotonica hebben bij de preventie van HPP de voorkeur? Welke andere middelen/acties zijn ter preventie van HPP zinvol? Welke additionele niet-medicamenteuze maatregelen zijn zinvol bij HPP en welke heeft de Hoe lang kan bij een retentio placentae afgewacht worden? Is antibiotische behandeling bij een manuele placenta verwijdering noodzakelijk? - Voor welke vrouwen of situaties dienen specifieke en multidisciplinaire Aanbevolen wordt om bij alle vrouwen het nageboortetijdperk actief te leiden, waarbij oxytocine dient te worden gegeven en regelmatig de tonus van de uterus dient te worden gecontroleerd het identificeren van hoog risico vrouwen de voorkeur heeft, zodat anticipatie mogelijk zal bij hoog risico vrouwen voor de start van de uitdrijving een waakinfuus gegeven dient te worden en dat, tenzij al voorhanden, stolbloed moet worden afgenomen voor typering en bij hoog risico vrouwen en bij vrouwen bij wie er sprake is van “ruim bloedverlies” de Als uterotonicum is oxytocine het middel van eerste keus Bij vrouwen met een vaginale baring zonder hoog risico # IE im of langzaam iv in een paar minuten Bij vrouwen met een vaginale baring met hoog risico of sectio caesarea # IE langzaam iv in een paar Tranexaminezuur in de preventieve setting wordt op dit moment niet aanbevolen De werkgroep is van mening dat men zeker moet zijn dat er geen atonie speelt voordat afgezien wordt van additionele uterotonica, bij twijfel behandelen Oxytocine is het middel van eerste keus in de primaire behandeling van HPP door atonie Indien na de profylactische dosering van oxytocine en uterusmassage het bloedverlies aanhoudt, wordt aanbevolen een aanvullende dosering oxytocine van ## IE langzaam iv te geven, gevolgd door een onderhoudsdosering oxytocine van <DATUM> IE per uur gedurende # uur Sulproston (### microgram in ## minuten, hierna indien nodig ##-### microgram per uur) of methylergometrine (#.
581
nvog
alle vrouwen het nageboortetijdperk actief te leiden, waarbij oxytocine dient te worden gegeven en regelmatig de tonus van de uterus dient te worden gecontroleerd het identificeren van hoog risico vrouwen de voorkeur heeft, zodat anticipatie mogelijk zal bij hoog risico vrouwen voor de start van de uitdrijving een waakinfuus gegeven dient te worden en dat, tenzij al voorhanden, stolbloed moet worden afgenomen voor typering en bij hoog risico vrouwen en bij vrouwen bij wie er sprake is van “ruim bloedverlies” de Als uterotonicum is oxytocine het middel van eerste keus Bij vrouwen met een vaginale baring zonder hoog risico # IE im of langzaam iv in een paar minuten Bij vrouwen met een vaginale baring met hoog risico of sectio caesarea # IE langzaam iv in een paar Tranexaminezuur in de preventieve setting wordt op dit moment niet aanbevolen De werkgroep is van mening dat men zeker moet zijn dat er geen atonie speelt voordat afgezien wordt van additionele uterotonica, bij twijfel behandelen Oxytocine is het middel van eerste keus in de primaire behandeling van HPP door atonie Indien na de profylactische dosering van oxytocine en uterusmassage het bloedverlies aanhoudt, wordt aanbevolen een aanvullende dosering oxytocine van ## IE langzaam iv te geven, gevolgd door een onderhoudsdosering oxytocine van <DATUM> IE per uur gedurende # uur Sulproston (### microgram in ## minuten, hierna indien nodig ##-### microgram per uur) of methylergometrine (# Indien het geven van uterotonica, al dan niet in combinatie met een intra-uteriene ballon niet De werkgroep is van mening dat in geval van HPP bij een sectio caesarea (open buik) als eerste keus Embolisatie is zowel bij een vaginale bevalling als een sectio zeer effectief Ligatie van de De werkgroep is van mening dat bij ruim bloedverlies gestart wordt met volume suppletie Er zijn onvoldoende argumenten om meer te suppleren dan verloren is Het gebruik van kristalloïden heeft de voorkeur Bij ruime vulling heeft verwarmde toediening de voorkeur Bij vrouwen, zonder anamnestische stollingsafwijking, met postpartum bloedverlies tussen de ### en ### ml zijn stollingstesten van beperkte waarde De werkgroep is van mening dat bij actief bloedverlies ) ### ml of bij het toedienen van meer dan ### ml kristalloïden, routine Bij aanwezigheid van stollingsafwijkingen dient correctie plaats te vinden De werkgroep is van mening dat in de preventieve setting tranexaminezuur vanwege een beperkte klinische relevantie niet routinematig gegeven zou moeten worden In de therapeutische setting kan overwogen worden bij persisterend bloedverlies laagdrempelig <DATUM> De werkgroep is van mening dat, bij actief bloedverlies overwogen kan worden om te streven naar fibrinogeenwaardes boven de <DATUM> door fibrinogeen te suppleren Bij een actief bloedende patiënt met bloedverlies van ) ### ml kan in afwachting van de fibrinogeenwaardes # gram De werkgroep is van mening dat het gebruik van recombinant factor VII alleen in situaties van ongecontroleerd bloedverlies dient te worden gebruikt en altijd in multidisciplinair overleg De standaardbehandeling van een retentio placentae is een manuele placentaverwijdering.
574
nvog
ballon niet De werkgroep is van mening dat in geval van HPP bij een sectio caesarea (open buik) als eerste keus Embolisatie is zowel bij een vaginale bevalling als een sectio zeer effectief Ligatie van de De werkgroep is van mening dat bij ruim bloedverlies gestart wordt met volume suppletie Er zijn onvoldoende argumenten om meer te suppleren dan verloren is Het gebruik van kristalloïden heeft de voorkeur Bij ruime vulling heeft verwarmde toediening de voorkeur Bij vrouwen, zonder anamnestische stollingsafwijking, met postpartum bloedverlies tussen de ### en ### ml zijn stollingstesten van beperkte waarde De werkgroep is van mening dat bij actief bloedverlies ) ### ml of bij het toedienen van meer dan ### ml kristalloïden, routine Bij aanwezigheid van stollingsafwijkingen dient correctie plaats te vinden De werkgroep is van mening dat in de preventieve setting tranexaminezuur vanwege een beperkte klinische relevantie niet routinematig gegeven zou moeten worden In de therapeutische setting kan overwogen worden bij persisterend bloedverlies laagdrempelig <DATUM> De werkgroep is van mening dat, bij actief bloedverlies overwogen kan worden om te streven naar fibrinogeenwaardes boven de <DATUM> door fibrinogeen te suppleren Bij een actief bloedende patiënt met bloedverlies van ) ### ml kan in afwachting van de fibrinogeenwaardes # gram De werkgroep is van mening dat het gebruik van recombinant factor VII alleen in situaties van ongecontroleerd bloedverlies dient te worden gebruikt en altijd in multidisciplinair overleg De standaardbehandeling van een retentio placentae is een manuele placentaverwijdering De werkgroep is van mening dat in de meeste gevallen de logistiek rondom het verrichten van een manuele placentaverwijdering na ## minuten in gang dient te worden gezet In een goed gecontroleerde tweedelijns setting (bloedverlies ( ### cc, normale controles, directe OK voorhanden bij verandering situatie) kan overwogen worden af te wachten tot ## minuten De werkgroep is van mening dat bij een manuele placentaverwijdering eenmalige toediening van De werkgroep is van mening dat regelmatige training op het gebied van obstetrische noodsituaties, zoals HPP, bijdraagt aan de kwaliteit van zorg De werkgroep is van mening dat een lokaal multidisciplinair protocol HPP met concrete afspraken aanwezig hoort te zijn Het gebruik van een (aan de lokale situatie aangepaste) checklist kan ondersteunen in zowel risicoselectie als preventieve en therapeutische De werkgroep is van mening dat voor vrouwen met een verhoogd risico in geval van HPP, in het bijzonder vrouwen die bloedproducten weigeren, aparte afspraken gemaakt dienen te worden Met name proactief handelen en het duidelijk bespreken van de behandelopties (uterusextirpatie, specificeren welke therapie wel en niet geaccepteerd wordt) wordt De bijlage betreft op de voorzijde de checklist voor risicofactoren zowel ante als durante partu, de uit te voeren preventieve handelingen en op de achterzijde de therapeutische handelingen bij een bepaalde hoeveelheid bloedverlies Het betreft een hulpmiddel waarbij in de digitale versie lokale aanpassingen worden gedaan, zoals het invoegen van telefoonnummers van medebehandelaars maar ook lokale beleidsafspraken Vanuit de NVOG zal binnenkort een implementatietraject inclusief.
557
nvog
van mening dat in de meeste gevallen de logistiek rondom het verrichten van een manuele placentaverwijdering na ## minuten in gang dient te worden gezet In een goed gecontroleerde tweedelijns setting (bloedverlies ( ### cc, normale controles, directe OK voorhanden bij verandering situatie) kan overwogen worden af te wachten tot ## minuten De werkgroep is van mening dat bij een manuele placentaverwijdering eenmalige toediening van De werkgroep is van mening dat regelmatige training op het gebied van obstetrische noodsituaties, zoals HPP, bijdraagt aan de kwaliteit van zorg De werkgroep is van mening dat een lokaal multidisciplinair protocol HPP met concrete afspraken aanwezig hoort te zijn Het gebruik van een (aan de lokale situatie aangepaste) checklist kan ondersteunen in zowel risicoselectie als preventieve en therapeutische De werkgroep is van mening dat voor vrouwen met een verhoogd risico in geval van HPP, in het bijzonder vrouwen die bloedproducten weigeren, aparte afspraken gemaakt dienen te worden Met name proactief handelen en het duidelijk bespreken van de behandelopties (uterusextirpatie, specificeren welke therapie wel en niet geaccepteerd wordt) wordt De bijlage betreft op de voorzijde de checklist voor risicofactoren zowel ante als durante partu, de uit te voeren preventieve handelingen en op de achterzijde de therapeutische handelingen bij een bepaalde hoeveelheid bloedverlies Het betreft een hulpmiddel waarbij in de digitale versie lokale aanpassingen worden gedaan, zoals het invoegen van telefoonnummers van medebehandelaars maar ook lokale beleidsafspraken Vanuit de NVOG zal binnenkort een implementatietraject inclusief Hemorrhagia postpartum (HPP) is wereldwijd de meest voorkomende oorzaak van maternale sterfte Ook in <LOCATIE> is HPP de meest voorkomende oorzaak van ernstige maternale morbiditeit Jaarlijks ervaren meer dan ## ### vrouwen in <LOCATIE> meer dan ### ml bloedverlies en in ### gevallen is een IC-opname, een chirurgische interventie of een transfusie van ) # packed cells noodzakelijk (#) In de laatste jaren wordt in de westerse landen een stijgende incidentie gezien, en ook na correctie voor risicofactoren blijft deze stijging zichtbaar (<DATUM> De definitie van primaire HPP is volgens de WHO bloedverlies van meer dan ### ml in de eerste ## uur na de bevalling en meer dan ### ml wordt als ernstige HPP gezien (#) In de Nederlandse setting wordt HPP gedefinieerd als bloedverlies van meer dan ### ml De WHO geeft in haar richtlijn aan dat een afkapwaarde van klinische relevatie niet exact aan te geven is Er dient rekening te worden gehouden dat bij een pre-existent lijden (anemie, pre-eclampsie, maternale ziekten) ook bij geringer bloedverlies al mogelijke klinische consequenties kunnen optreden Maatregelen ter preventie en behandeling van HPP zullen vanwege deze niet eenduidige definities deels overlappen In deze richtlijn is er voor gekozen om de maatregelen die genomen moeten worden tussen de ### en ### De meest voorkomende oorzaak van primaire HPP is atonie van de uterus Andere oorzaken betreffen laceraties van de tractus genitalis (vagina, cervix, uterus), inversio uteri, retentio placentae of placentaresten en maternale stollingsstoornissen Stollingsstoornissen kunnen ook secundair tot een verergering van de klinische situatie lijden.
597
nvog
van maternale sterfte Ook in <LOCATIE> is HPP de meest voorkomende oorzaak van ernstige maternale morbiditeit Jaarlijks ervaren meer dan ## ### vrouwen in <LOCATIE> meer dan ### ml bloedverlies en in ### gevallen is een IC-opname, een chirurgische interventie of een transfusie van ) # packed cells noodzakelijk (#) In de laatste jaren wordt in de westerse landen een stijgende incidentie gezien, en ook na correctie voor risicofactoren blijft deze stijging zichtbaar (<DATUM> De definitie van primaire HPP is volgens de WHO bloedverlies van meer dan ### ml in de eerste ## uur na de bevalling en meer dan ### ml wordt als ernstige HPP gezien (#) In de Nederlandse setting wordt HPP gedefinieerd als bloedverlies van meer dan ### ml De WHO geeft in haar richtlijn aan dat een afkapwaarde van klinische relevatie niet exact aan te geven is Er dient rekening te worden gehouden dat bij een pre-existent lijden (anemie, pre-eclampsie, maternale ziekten) ook bij geringer bloedverlies al mogelijke klinische consequenties kunnen optreden Maatregelen ter preventie en behandeling van HPP zullen vanwege deze niet eenduidige definities deels overlappen In deze richtlijn is er voor gekozen om de maatregelen die genomen moeten worden tussen de ### en ### De meest voorkomende oorzaak van primaire HPP is atonie van de uterus Andere oorzaken betreffen laceraties van de tractus genitalis (vagina, cervix, uterus), inversio uteri, retentio placentae of placentaresten en maternale stollingsstoornissen Stollingsstoornissen kunnen ook secundair tot een verergering van de klinische situatie lijden Risicofactoren betreffen naast een HPP in de voorgeschiedenis, factoren die leiden tot een verhoogde kans op atonie (grote uterusuitzetting bij macrosomie , polyhydramnion of meerlingzwangerschappen, langdurige baring, kunstverlossing, inleiding, infectie, uterus myomatosus, grande multipariteit), laceraties (littekenuterus, bindweefselaandoeningen, sectio in de Een groot deel van een tweede lijn populatie bestaat uit vrouwen met één of meerdere risicofactoren voor HPP Twee strategieën kunnen worden overwogen behandel elke vrouw als hoog risico of definieer het al dan niet bestaan van hoog risico Voordeel van de eerste strategie is dat bij iedereen het nageboortetijdperk actief wordt begeleid Nadeel is dat de zorgverlener minder bewust is van een hoog risico vrouw en mogelijk minder voorbereid is op een potentieel probleem De werkgroep is van mening dat identificeren van hoog risico vrouwen de voorkeur heeft, zodat Het actief leiden van het nageboortetijdperk is een effectieve manier om de hoeveelheid bloedverlies te verminderen (#, bewijsniveau A) De WHO adviseert dit bij alle vrouwen te doen, omdat ook vrouwen zonder risicofactoren een HPP kunnen krijgen Aanvullend onderzoek waarin specifiek laag risico vrouwen worden beschreven, ondersteunen deze gedachte, hoewel niet alle studies een effect op de kans op een ernstige HPP onderschrijven De bijwerkingen die beschreven zijn, worden met Het actief naleiden wordt als een combinatie van handelingen beschreven het geven van oxytocine, het vroeg afnavelen van het kind en bij de eerste contractie (na <DATUM> minuten) onder controlled cord tractie de placenta geboren laten worden, gevolgd door uterusmassage Met betrekking tot de.
602
nvog
betreffen naast een HPP in de voorgeschiedenis, factoren die leiden tot een verhoogde kans op atonie (grote uterusuitzetting bij macrosomie , polyhydramnion of meerlingzwangerschappen, langdurige baring, kunstverlossing, inleiding, infectie, uterus myomatosus, grande multipariteit), laceraties (littekenuterus, bindweefselaandoeningen, sectio in de Een groot deel van een tweede lijn populatie bestaat uit vrouwen met één of meerdere risicofactoren voor HPP Twee strategieën kunnen worden overwogen behandel elke vrouw als hoog risico of definieer het al dan niet bestaan van hoog risico Voordeel van de eerste strategie is dat bij iedereen het nageboortetijdperk actief wordt begeleid Nadeel is dat de zorgverlener minder bewust is van een hoog risico vrouw en mogelijk minder voorbereid is op een potentieel probleem De werkgroep is van mening dat identificeren van hoog risico vrouwen de voorkeur heeft, zodat Het actief leiden van het nageboortetijdperk is een effectieve manier om de hoeveelheid bloedverlies te verminderen (#, bewijsniveau A) De WHO adviseert dit bij alle vrouwen te doen, omdat ook vrouwen zonder risicofactoren een HPP kunnen krijgen Aanvullend onderzoek waarin specifiek laag risico vrouwen worden beschreven, ondersteunen deze gedachte, hoewel niet alle studies een effect op de kans op een ernstige HPP onderschrijven De bijwerkingen die beschreven zijn, worden met Het actief naleiden wordt als een combinatie van handelingen beschreven het geven van oxytocine, het vroeg afnavelen van het kind en bij de eerste contractie (na <DATUM> minuten) onder controlled cord tractie de placenta geboren laten worden, gevolgd door uterusmassage Met betrekking tot de bijdraagt en dat vooral het geven van oxytocine de belangrijkste handeling is (##) Recent zijn met betrekking tot het vroeg afnavelen van het kind nadelen voor het kind beschreven (#) Uterusmassage kan bij atonie het gebruik van additionele uterotonica voorkomen, maar er is weinig literatuur over de methode en tijdsduur (#, ##) De WHO adviseert om niet continu massage toe te passen, maar wel regelmatig de hoogte van de fundus en de tonus van de uterus te controleren en bij tekenen van atonie over te gaan op uterusmassage Over het geven van een waakinfuus, het typeren en screenen van maternaal bloed en het bekend zijn van een recent hemoglobine gehalte is weinig literatuur De werkgroep is van mening dat bij hoog risico vrouwen een waakinfuus overwogen moet worden met het gelijktijdig afnemen van stolbloed voor typering en screening op antistoffen Of dit direct bepaald moet worden en of dit in de Aanbevolen wordt bij alle vrouwen het nageboortetijdperk actief te leiden, waarbij oxytocine De werkgroep is van mening dat bij vrouwen met een hoog risico een waakinfuus gegeven dient te worden en dat, tenzij al voorhanden, stolbloed moet worden afgenomen voor typering en De diagnose HPP wordt gesteld op basis van de geschatte of gemeten hoeveelheid bloedverlies Er is geen literatuur betreffende uitkomsten op basis van schatting of meting in de routinezorg Wel is duidelijk dat over het algemeen het bloedverlies bij schatting wordt onderschat met gemiddeld bijna ### ml (#).
561
nvog
vooral het geven van oxytocine de belangrijkste handeling is (##) Recent zijn met betrekking tot het vroeg afnavelen van het kind nadelen voor het kind beschreven (#) Uterusmassage kan bij atonie het gebruik van additionele uterotonica voorkomen, maar er is weinig literatuur over de methode en tijdsduur (#, ##) De WHO adviseert om niet continu massage toe te passen, maar wel regelmatig de hoogte van de fundus en de tonus van de uterus te controleren en bij tekenen van atonie over te gaan op uterusmassage Over het geven van een waakinfuus, het typeren en screenen van maternaal bloed en het bekend zijn van een recent hemoglobine gehalte is weinig literatuur De werkgroep is van mening dat bij hoog risico vrouwen een waakinfuus overwogen moet worden met het gelijktijdig afnemen van stolbloed voor typering en screening op antistoffen Of dit direct bepaald moet worden en of dit in de Aanbevolen wordt bij alle vrouwen het nageboortetijdperk actief te leiden, waarbij oxytocine De werkgroep is van mening dat bij vrouwen met een hoog risico een waakinfuus gegeven dient te worden en dat, tenzij al voorhanden, stolbloed moet worden afgenomen voor typering en De diagnose HPP wordt gesteld op basis van de geschatte of gemeten hoeveelheid bloedverlies Er is geen literatuur betreffende uitkomsten op basis van schatting of meting in de routinezorg Wel is duidelijk dat over het algemeen het bloedverlies bij schatting wordt onderschat met gemiddeld bijna ### ml (#) bloedverlies nauwkeurig kon schatten ten opzichte van ##% in ongetrainde zorgverleners (#) De werkgroep is van mening dat bij hoog risico vrouwen en bij vrouwen bij wie er sprake is van Welke uterotonica hebben ter preventie van HPP de voorkeur? In deze richtlijn worden de in <LOCATIE> beschikbare uterotonica vergeleken Oxytocine is nog steeds het middel van eerste keus Hoewel een recente studie bij het gebruik van ### microgram misoprostol sublinguaal versus een bolus oxytocine van ## IE een significante vermindering van de hoeveelheid bloedverlies liet zien, komt een andere studie met eenzelfde opzet niet tot deze conclusie (##, ##) Misoprostol in andere toedieningsvormen is bewezen minder effectief dan oxytocine (#,#) Het routinematig combineren van oxytocine met (sublinguaal) misoprostol geeft geen verlaging van de kans op een HPP vergeleken met oxytocine alleen (#) Een intraveneuze bolus oxytocine kan leiden tot hypotensie Een intramusculaire of langzame intraveneuze toediening is veiliger voor vrouwen met cardiovasculaire afwijkingen (#) Er is weinig harde evidence over de geadviseerde doseringen, of over het geven van een onderhoudsdosering en hoogte van dosering in de uren na de geboorte van het kind (##, ##, ##) Een onderhoudsdosering na een sectio caesarea vermindert de kans op het gebruik van additionele uterotonica en bij een setting met minder ervaren hulpverleners eveneens de kans op een HPP (##) Hogere doses oxytocine (##/## IE iv in het eerste uur na een spontane partus) verlagen het risico op Er zijn aanwijzingen dat bij een sectio caesarea het gebruik van carbetocine de kans op een HPP.
592
nvog
zorgverleners (#) De werkgroep is van mening dat bij hoog risico vrouwen en bij vrouwen bij wie er sprake is van Welke uterotonica hebben ter preventie van HPP de voorkeur? In deze richtlijn worden de in <LOCATIE> beschikbare uterotonica vergeleken Oxytocine is nog steeds het middel van eerste keus Hoewel een recente studie bij het gebruik van ### microgram misoprostol sublinguaal versus een bolus oxytocine van ## IE een significante vermindering van de hoeveelheid bloedverlies liet zien, komt een andere studie met eenzelfde opzet niet tot deze conclusie (##, ##) Misoprostol in andere toedieningsvormen is bewezen minder effectief dan oxytocine (#,#) Het routinematig combineren van oxytocine met (sublinguaal) misoprostol geeft geen verlaging van de kans op een HPP vergeleken met oxytocine alleen (#) Een intraveneuze bolus oxytocine kan leiden tot hypotensie Een intramusculaire of langzame intraveneuze toediening is veiliger voor vrouwen met cardiovasculaire afwijkingen (#) Er is weinig harde evidence over de geadviseerde doseringen, of over het geven van een onderhoudsdosering en hoogte van dosering in de uren na de geboorte van het kind (##, ##, ##) Een onderhoudsdosering na een sectio caesarea vermindert de kans op het gebruik van additionele uterotonica en bij een setting met minder ervaren hulpverleners eveneens de kans op een HPP (##) Hogere doses oxytocine (##/## IE iv in het eerste uur na een spontane partus) verlagen het risico op Er zijn aanwijzingen dat bij een sectio caesarea het gebruik van carbetocine de kans op een HPP oxytocine in de controlegroepen Carbetocine is echter niet kosteneffectiever dan oxytocine in een onderhoudsdosering en ook de WHO ondersteunt het gebruik van carbetocine boven een Welke andere medicamenten zijn zinvol ter preventie van HPP? Tranexaminezuur geeft mogelijk minder bloedverlies (##,##) Een recente studie liet significant minder bloedverlies zien bij preventieve toediening van ## mg/kg bij vrouwen die een sectio caesarea ondergingen, maar had onvoldoende aantallen om eventuele negatieve effecten uit te sluiten (##) In een studie bij vaginale bevallingen waarin meer dan ### vrouwen werden geïncludeerd en waar naast de routine uterotonica wel of geen tranexaminezuur gegeven werd, werd significant minder bloedverlies (### versus ### ml) en minder HPP () ### ml) <DATUM> versus <DATUM> % gezien (##) Er was geen verschil in tromboseincidentie, maar ook hier zijn de aantallen niet groot genoeg om een risico uit te sluiten Hoewel tranexaminezuur bij vrouwen buiten de zwangerschap frequent gegeven wordt zonder evidente tromboserisico’s, is in de peripartale periode bij een Overige overwegingen om fouten te voorkomen is de werkgroep van mening dat gestreefd moet worden naar uniforme doseringen en protocollen Gezien het niet uit te sluiten effect op het tromboserisico is de werkgroep van mening dat eerst de resultaten van de op dit moment Oxytocine is het uterotonicum van eerste keus in de preventie van HPP Bij laag risico vrouwen na een vaginale baring is de dosering oxytocine # IE im of langzaam Bij hoog risico vrouwen na een vaginale baring of bij vrouwen met een sectio caesarea #.
615
nvog
Carbetocine is echter niet kosteneffectiever dan oxytocine in een onderhoudsdosering en ook de WHO ondersteunt het gebruik van carbetocine boven een Welke andere medicamenten zijn zinvol ter preventie van HPP? Tranexaminezuur geeft mogelijk minder bloedverlies (##,##) Een recente studie liet significant minder bloedverlies zien bij preventieve toediening van ## mg/kg bij vrouwen die een sectio caesarea ondergingen, maar had onvoldoende aantallen om eventuele negatieve effecten uit te sluiten (##) In een studie bij vaginale bevallingen waarin meer dan ### vrouwen werden geïncludeerd en waar naast de routine uterotonica wel of geen tranexaminezuur gegeven werd, werd significant minder bloedverlies (### versus ### ml) en minder HPP () ### ml) <DATUM> versus <DATUM> % gezien (##) Er was geen verschil in tromboseincidentie, maar ook hier zijn de aantallen niet groot genoeg om een risico uit te sluiten Hoewel tranexaminezuur bij vrouwen buiten de zwangerschap frequent gegeven wordt zonder evidente tromboserisico’s, is in de peripartale periode bij een Overige overwegingen om fouten te voorkomen is de werkgroep van mening dat gestreefd moet worden naar uniforme doseringen en protocollen Gezien het niet uit te sluiten effect op het tromboserisico is de werkgroep van mening dat eerst de resultaten van de op dit moment Oxytocine is het uterotonicum van eerste keus in de preventie van HPP Bij laag risico vrouwen na een vaginale baring is de dosering oxytocine # IE im of langzaam Bij hoog risico vrouwen na een vaginale baring of bij vrouwen met een sectio caesarea <DATUM> IE per uur) Er bestaat relatief weinig literatuur over welk uterotonicum de voorkeur heeft in de behandeling van uterusatonie De WHO-richtlijn extrapoleert de literatuur over het gebruik van de verschillende uterotonica als preventief middel naar de behandeling van HPP (#) Gezien de onduidelijke grens tussen preventie en behandeling dient een stapsgewijze aanpak te worden gekozen Oxytocine in de initiële behandeling lijkt superieur boven ergometrine, de combinatie van ergometrine met zijn als additioneel middel naast oxytocine effectiever dan misoprostol (#) Misoprostol heeft recent in de Nederlands verloskunde een plaats verworven Bij wetenschappelijke evaluatie blijkt dat andere middelen beter werken Zowel oxytocine, injecteerbare prostaglandines en ergometrine zijn in de initiële behandeling voor HPP effectiever dan misoprostol (#) Misoprostol heeft geen toegevoegde waarde indien andere uterotonica gegeven zijn naast oxytocine (#, ##) Een studie met meer dan ### vrouwen vergeleek ### misoprostol sublinguaal met ##IE oxytocine en liet geen verschil zien in effectiviteit (##) In een placebogecontroleerde studie met meer dan ### vrouwen had misoprostol sublinguaal ### microgram geen meerwaarde als additionele behandeling indien reeds injecteerbare prostaglandines waren gegeven (##) Misoprostol is alleen effectief indien geen andere middelen beschikbaar zijn en is superieur boven placebo (#) Het is snel beschikbaar en Overige overwegingen in de meeste gevallen is atonie de oorzaak van ruim bloedverlies na een bevalling, derhalve wordt aanbevolen altijd als zodanig te handelen en oxytocine te geven Bij persisterend bloedverlies, indien men zich heeft vergewist dat atonie niet speelt, kan van verdere.
609
nvog
IE per uur) Er bestaat relatief weinig literatuur over welk uterotonicum de voorkeur heeft in de behandeling van uterusatonie De WHO-richtlijn extrapoleert de literatuur over het gebruik van de verschillende uterotonica als preventief middel naar de behandeling van HPP (#) Gezien de onduidelijke grens tussen preventie en behandeling dient een stapsgewijze aanpak te worden gekozen Oxytocine in de initiële behandeling lijkt superieur boven ergometrine, de combinatie van ergometrine met zijn als additioneel middel naast oxytocine effectiever dan misoprostol (#) Misoprostol heeft recent in de Nederlands verloskunde een plaats verworven Bij wetenschappelijke evaluatie blijkt dat andere middelen beter werken Zowel oxytocine, injecteerbare prostaglandines en ergometrine zijn in de initiële behandeling voor HPP effectiever dan misoprostol (#) Misoprostol heeft geen toegevoegde waarde indien andere uterotonica gegeven zijn naast oxytocine (#, ##) Een studie met meer dan ### vrouwen vergeleek ### misoprostol sublinguaal met ##IE oxytocine en liet geen verschil zien in effectiviteit (##) In een placebogecontroleerde studie met meer dan ### vrouwen had misoprostol sublinguaal ### microgram geen meerwaarde als additionele behandeling indien reeds injecteerbare prostaglandines waren gegeven (##) Misoprostol is alleen effectief indien geen andere middelen beschikbaar zijn en is superieur boven placebo (#) Het is snel beschikbaar en Overige overwegingen in de meeste gevallen is atonie de oorzaak van ruim bloedverlies na een bevalling, derhalve wordt aanbevolen altijd als zodanig te handelen en oxytocine te geven Bij persisterend bloedverlies, indien men zich heeft vergewist dat atonie niet speelt, kan van verdere worden gezet Er is geen vergelijkend onderzoek naar welk middel na oxytocine de voorkeur heeft in de behandeling van HPP sulproston wordt door de WHO afgeraden vanwege mogelijke cardio vasculaire bijwerkingen , maar wordt in <LOCATIE> en Frankrijk wel veelvuldig naar tevredenheid gebruikt (##) Op het moment dat een levensbedreigende HPP bestaat, lijkt het risico van het geven van meerdere middelen minder van belang, doch dient overwogen te worden over te gaan tot additionele maatregelen zoals uterusmassage, tamponade of het plaatsen van een balloncatheter en Analoog aan de preventieve setting is de werkgroep van mening dat een onderhoudsdosering oxytocine gedurende # uur na de HPP aan te bevelen is Indien na de profylactische dosering en uterusmassage het bloedverlies aanhoudt, wordt aanbevolen een aanvullende dosering van ## IE langzaam IV in een aantal minuten te geven, Sulproston (### microgram in ## minuten, eventueel gevolgd door ##-### microgram per uur) of methergine (#,# mg im of iv) is het middel van keus bij onvoldoende effect van oxytocine Welke additionele niet-medicamenteuze maatregelen zijn zinvol bij een HPP en welke heeft de Er zijn geen RCT’s die verschillende technieken van additionele maatregelen vergelijken Indien conventionele maatregelen als uterusmassage, bimanuele uteruscompressie of intra uteriene ballon tamponade onvoldoende effect opleveren, dient niet te lang gewacht te worden met (selectieve) embolisatie en/of chirurgische interventie Chirurgische interventie kan bestaan uit ballonocclusie of.
579
nvog
gezet Er is geen vergelijkend onderzoek naar welk middel na oxytocine de voorkeur heeft in de behandeling van HPP sulproston wordt door de WHO afgeraden vanwege mogelijke cardio vasculaire bijwerkingen , maar wordt in <LOCATIE> en Frankrijk wel veelvuldig naar tevredenheid gebruikt (##) Op het moment dat een levensbedreigende HPP bestaat, lijkt het risico van het geven van meerdere middelen minder van belang, doch dient overwogen te worden over te gaan tot additionele maatregelen zoals uterusmassage, tamponade of het plaatsen van een balloncatheter en Analoog aan de preventieve setting is de werkgroep van mening dat een onderhoudsdosering oxytocine gedurende # uur na de HPP aan te bevelen is Indien na de profylactische dosering en uterusmassage het bloedverlies aanhoudt, wordt aanbevolen een aanvullende dosering van ## IE langzaam IV in een aantal minuten te geven, Sulproston (### microgram in ## minuten, eventueel gevolgd door ##-### microgram per uur) of methergine (#,# mg im of iv) is het middel van keus bij onvoldoende effect van oxytocine Welke additionele niet-medicamenteuze maatregelen zijn zinvol bij een HPP en welke heeft de Er zijn geen RCT’s die verschillende technieken van additionele maatregelen vergelijken Indien conventionele maatregelen als uterusmassage, bimanuele uteruscompressie of intra uteriene ballon tamponade onvoldoende effect opleveren, dient niet te lang gewacht te worden met (selectieve) embolisatie en/of chirurgische interventie Chirurgische interventie kan bestaan uit ballonocclusie of Zeker in geval van een placenta accreta, een uterusruptuur of bij bijvoorbeeld Jehova-getuigen dient een uterusextirpatie niet te lang worden uitgesteld Het is te overwegen om bij dergelijke besluitvorming een tweede gynaecoloog te Bij een recente landelijke survey in Engeland werd gekeken naar ### vrouwen waarbij uterotonica en intra-uteriene ballontamponade onvoldoende effect hadden Alle vrouwen, waarbij vervolgtherapie werd ingezet, werden vervolgd en de effectiviteit van de behandeling werd bestudeerd gedefinieerd als de niet verdere noodzaak tot het nemen van additionele maatregelen Ligatie van de bekkenvaten Indien het geven van uterotonica niet voldoende effectief zijn, al dan niet aangevuld met intrauteriene ballontamponade, zijn aanvullende maatregelen nodig De werkgroep is van mening dat in geval van een sectio caesarea (open buik) als eerste keus het In de huidige praktijk wordt, conform de aanbevelingen van de MOET (Managing Obstetric Emergencies and Trauma) aangenomen dat er bij HPP ruime vaatvulling gegeven dient te worden (##) Recentere literatuur uit de trauma en anesthesiologische setting laat zien dat met een meer restrictieve vulling met permissive hypotension minder progressie naar ernstig bloedverlies en minder sterfte geobserveerd wordt (##, ##) In een diermodel lijkt dit ook voor de obstetrische populatie van toepassing, maar overige literatuur ontbreekt (##) Bij kinderen wordt geen verschil gezien (##) De theoretische overweging is dat afkoeling en een verslechtering van de stollingscapaciteit tot een toename van het bloedverlies leidt en tot een verslechtering van de overlevingskansen Bij ruime vulling heeft derhalve verwarmde toediening de voorkeur Behalve de algemene nadelen van vulling (onderkoeling, haemodilutie en verergering acidose) hebben colloïden een specifiek nadeel van een negatieve invloed op de stollingscapaciteit en de endotheel functie.
592
nvog
overwegen om bij dergelijke besluitvorming een tweede gynaecoloog te Bij een recente landelijke survey in Engeland werd gekeken naar ### vrouwen waarbij uterotonica en intra-uteriene ballontamponade onvoldoende effect hadden Alle vrouwen, waarbij vervolgtherapie werd ingezet, werden vervolgd en de effectiviteit van de behandeling werd bestudeerd gedefinieerd als de niet verdere noodzaak tot het nemen van additionele maatregelen Ligatie van de bekkenvaten Indien het geven van uterotonica niet voldoende effectief zijn, al dan niet aangevuld met intrauteriene ballontamponade, zijn aanvullende maatregelen nodig De werkgroep is van mening dat in geval van een sectio caesarea (open buik) als eerste keus het In de huidige praktijk wordt, conform de aanbevelingen van de MOET (Managing Obstetric Emergencies and Trauma) aangenomen dat er bij HPP ruime vaatvulling gegeven dient te worden (##) Recentere literatuur uit de trauma en anesthesiologische setting laat zien dat met een meer restrictieve vulling met permissive hypotension minder progressie naar ernstig bloedverlies en minder sterfte geobserveerd wordt (##, ##) In een diermodel lijkt dit ook voor de obstetrische populatie van toepassing, maar overige literatuur ontbreekt (##) Bij kinderen wordt geen verschil gezien (##) De theoretische overweging is dat afkoeling en een verslechtering van de stollingscapaciteit tot een toename van het bloedverlies leidt en tot een verslechtering van de overlevingskansen Bij ruime vulling heeft derhalve verwarmde toediening de voorkeur Behalve de algemene nadelen van vulling (onderkoeling, haemodilutie en verergering acidose) hebben colloïden een specifiek nadeel van een negatieve invloed op de stollingscapaciteit en de endotheel functie vulling dient aandacht voor verwarming van infusievloeistoffen te zijn (#) De werkgroep is van mening dat bij ruim bloedverlies gestart wordt met volume suppletie Er zijn onvoldoende argumenten om meer te suppleren dan verloren is Het gebruik van Over het algemeen wordt aangehouden dat stollingsafwijkingen behandeld dienen te worden Een beperkende factor hierin is dat de conventionele stollingstesten vaak ##-## minuten vergen voordat een uitslag bekend is Vroegtijdige bepaling en afspraken met het laboratorium over de snelheid van bepaling zijn van belang In de toekomst zou het gebruik van trombo-elastografie wellicht dit De RCOG, en ook een Nederlands landelijk expertpanel adviseerde om de stolling (inclusief fibrinogeen) te controleren en eventueel te behandelen in een situatie van actief bloedverlies van ) ### ml of bij chirurgische additionele interventies (embolisatie, manuele placentaverwijdering of Bij ruim bloedverlies kan een secundaire coagulopathie ontstaan Recent Nederlands onderzoek laat zien dat bij vrouwen zonder pre-existente bekende stollingsafwijkingen de kans op niet onderkende stollingsafwijkingen zeer klein is en dat er tot ### ml bloedverlies geen noemenswaardige stollingsafwijkingen voorkomen (##) In de traumaliteratuur wordt beschreven dat bij het toedienen van ### ml kristalloïden in ##% van de gevallen coagulapathie gevonden wordt (##) In hoeverre dit bij milder bloedverlies bij peripartale vrouwen een rol speelt, is onbekend Overige overwegingen in situaties van bloedverlies tussen de ### en ### ml lijkt stollingsonderzoek in de huidige setting van beperkte waarde te zijn, aangezien de uitslagen iets zeggen over de situatie.
587
nvog
voor verwarming van infusievloeistoffen te zijn (#) De werkgroep is van mening dat bij ruim bloedverlies gestart wordt met volume suppletie Er zijn onvoldoende argumenten om meer te suppleren dan verloren is Het gebruik van Over het algemeen wordt aangehouden dat stollingsafwijkingen behandeld dienen te worden Een beperkende factor hierin is dat de conventionele stollingstesten vaak ##-## minuten vergen voordat een uitslag bekend is Vroegtijdige bepaling en afspraken met het laboratorium over de snelheid van bepaling zijn van belang In de toekomst zou het gebruik van trombo-elastografie wellicht dit De RCOG, en ook een Nederlands landelijk expertpanel adviseerde om de stolling (inclusief fibrinogeen) te controleren en eventueel te behandelen in een situatie van actief bloedverlies van ) ### ml of bij chirurgische additionele interventies (embolisatie, manuele placentaverwijdering of Bij ruim bloedverlies kan een secundaire coagulopathie ontstaan Recent Nederlands onderzoek laat zien dat bij vrouwen zonder pre-existente bekende stollingsafwijkingen de kans op niet onderkende stollingsafwijkingen zeer klein is en dat er tot ### ml bloedverlies geen noemenswaardige stollingsafwijkingen voorkomen (##) In de traumaliteratuur wordt beschreven dat bij het toedienen van ### ml kristalloïden in ##% van de gevallen coagulapathie gevonden wordt (##) In hoeverre dit bij milder bloedverlies bij peripartale vrouwen een rol speelt, is onbekend Overige overwegingen in situaties van bloedverlies tussen de ### en ### ml lijkt stollingsonderzoek in de huidige setting van beperkte waarde te zijn, aangezien de uitslagen iets zeggen over de situatie Kosteneffectiviteit bij deze groep vrouwen is niet onderzocht maar zeer onwaarschijnlijk In situaties van actief bloedverlies boven de ### ml kunnen echter wel stollingsstoornissen ontstaan die een verdere verergering van het beeld kunnen geven Ondanks dat ook hier de uitslagen pas later bekend zijn, is de werkgroep van mening dat dit wel superieur is boven het compleet ontbreken van Bij vrouwen, zonder anamnestisch stollingsprobleem, met postpartum bloedverlies tussen de ### en ### ml zijn stollingstesten van beperkte waarde De werkgroep is van mening dat bij actief bloedverlies ) ### ml of bij het toedienen van meer dan ### ml kristalloïden, routine stollingsonderzoek (APTT, PT, trombocyten, Voor een adequate bloedstolling zijn stollingsfactoren, substraat voor een stolsel (trombocyten en fibrinogeen) en een niet te snelle fibrinolyse nodig Over het algemeen geldt dat bij een afwijking in één van de stollingscomponenten, specifieke behandeling aan de orde is De uitslag van routine stollingstesten duurt echter vaak ) ## minuten Door het gebruik van trombo-elastrografie kan wellicht gerichter en sneller stollingscorrectie worden toegepast De vraag blijft of in afwachting van de uitslagen of situaties van zeer veel bloedverlies al met behandeling gestart zou moeten worden De werkgroep adviseert om bij massaal bloedverlies te handelen volgens het multidisciplinaire Preventieve setting een recente review en meta-analyse naar het gebruik van tranexaminezuur in de preventie van HPP laat zien dat er ten opzichte van een placebo een significante reductie van de hoeveelheid bloedverlies wordt gezien, zowel bij een electieve sectio als bij een vaginale bevalling.
588
nvog
maar zeer onwaarschijnlijk In situaties van actief bloedverlies boven de ### ml kunnen echter wel stollingsstoornissen ontstaan die een verdere verergering van het beeld kunnen geven Ondanks dat ook hier de uitslagen pas later bekend zijn, is de werkgroep van mening dat dit wel superieur is boven het compleet ontbreken van Bij vrouwen, zonder anamnestisch stollingsprobleem, met postpartum bloedverlies tussen de ### en ### ml zijn stollingstesten van beperkte waarde De werkgroep is van mening dat bij actief bloedverlies ) ### ml of bij het toedienen van meer dan ### ml kristalloïden, routine stollingsonderzoek (APTT, PT, trombocyten, Voor een adequate bloedstolling zijn stollingsfactoren, substraat voor een stolsel (trombocyten en fibrinogeen) en een niet te snelle fibrinolyse nodig Over het algemeen geldt dat bij een afwijking in één van de stollingscomponenten, specifieke behandeling aan de orde is De uitslag van routine stollingstesten duurt echter vaak ) ## minuten Door het gebruik van trombo-elastrografie kan wellicht gerichter en sneller stollingscorrectie worden toegepast De vraag blijft of in afwachting van de uitslagen of situaties van zeer veel bloedverlies al met behandeling gestart zou moeten worden De werkgroep adviseert om bij massaal bloedverlies te handelen volgens het multidisciplinaire Preventieve setting een recente review en meta-analyse naar het gebruik van tranexaminezuur in de preventie van HPP laat zien dat er ten opzichte van een placebo een significante reductie van de hoeveelheid bloedverlies wordt gezien, zowel bij een electieve sectio als bij een vaginale bevalling Er wordt in twee trials ook een verschil in transfusiebehoefte gezien, echter het lokale transfusieprotocol in die trials is niet conform het in <LOCATIE> gebruikelijke terughoudende beleid Een dosering van ## mg per kg liet een reductie van het bloedverlies zien in vergelijking met een dosering van ## mg/kg bij anemische vrouwen bij een Therapeutische setting het gebruik van tranexaminezuur lijkt de progressie naar ernstige HPP te verminderen (##), maar de literatuur is beperkter De WOMAN trial (NCT <PATIENTNUMMER>#) heeft bijna de benodigde ## ### vrouwen gerandomiseerd en zal een duidelijker antwoord gaan geven Risico’s de studies die voorhanden zijn, zijn onvoldoende gepowered om een goede uitspraak te doen met betrekking tot de risico’s op trombose Echter, in de meta-analyse waarin ### vrouwen zijn meegenomen werd in beide groepen één trombotisch event beschreven, waardoor een klinisch relevant verschil niet waarschijnlijk is Ook de veiligheid in de therapeutische setting zal door de WOMAN trial met voldoende zekerheid kunnen worden beoordeeld In de meeste gevallen is bij een HPP fibrinogeen de eerste beperkende factor (##, ##) Wellicht kan vroege aanvulling van fibrinogeen de kans op een zich steeds verergerende HPP verminderen, maar literatuur hiervoor ontbreekt Tevens is onduidelijk of de routine afkapwaarde van <DATUM> g/l als interventie afkapwaarde dient te worden gebruikt, als de normaalwaardes peripartaal rond de <DATUM> g/l liggen en bij waarden rond de # #-<DATUM> g/l een hoger risico op verergering van HPP wordt waargenomen Men dient zich te realiseren dat toediening van fresh frozen plasma verloren.
605
nvog
een verschil in transfusiebehoefte gezien, echter het lokale transfusieprotocol in die trials is niet conform het in <LOCATIE> gebruikelijke terughoudende beleid Een dosering van ## mg per kg liet een reductie van het bloedverlies zien in vergelijking met een dosering van ## mg/kg bij anemische vrouwen bij een Therapeutische setting het gebruik van tranexaminezuur lijkt de progressie naar ernstige HPP te verminderen (##), maar de literatuur is beperkter De WOMAN trial (NCT <PATIENTNUMMER>#) heeft bijna de benodigde ## ### vrouwen gerandomiseerd en zal een duidelijker antwoord gaan geven Risico’s de studies die voorhanden zijn, zijn onvoldoende gepowered om een goede uitspraak te doen met betrekking tot de risico’s op trombose Echter, in de meta-analyse waarin ### vrouwen zijn meegenomen werd in beide groepen één trombotisch event beschreven, waardoor een klinisch relevant verschil niet waarschijnlijk is Ook de veiligheid in de therapeutische setting zal door de WOMAN trial met voldoende zekerheid kunnen worden beoordeeld In de meeste gevallen is bij een HPP fibrinogeen de eerste beperkende factor (##, ##) Wellicht kan vroege aanvulling van fibrinogeen de kans op een zich steeds verergerende HPP verminderen, maar literatuur hiervoor ontbreekt Tevens is onduidelijk of de routine afkapwaarde van <DATUM> g/l als interventie afkapwaarde dient te worden gebruikt, als de normaalwaardes peripartaal rond de <DATUM> g/l liggen en bij waarden rond de # #-<DATUM> g/l een hoger risico op verergering van HPP wordt waargenomen Men dient zich te realiseren dat toediening van fresh frozen plasma verloren onvoldoende zal zijn om het verlies te compenseren Overige overwegingen het is niet waarschijnlijk dat bij fibrinogeenwaardes tussen de <DATUM> en <DATUM> nadelige effecten gezien worden Over het gebruik van recombinant factor VII is in de behandeling van HPP weinig literatuur en betreft voornamelijk case reports Het gebruik van recombinant factor VII is beschreven als levensreddend, is echter erg duur en heeft een duidelijke associatie met een verhoogde kans op trombo-embolische events Om effect van factor VII te verwachten, dient er voldoende substraat (fibrinogeen van ) # # ongecontroleerd bloedverlies dient te worden gebruikt en altijd in multidisciplinair overleg met De definitie van retentio placentae in de periode na ## weken zwangerschapduur varieert van het niet geboren zijn van de placenta na ## tot ## minuten na de geboorte van het kind Bij ## weken wordt ##% van de placenta’s binnen ## minuten geboren en ##% binnen ## minuten (##) In <LOCATIE> wordt ## minuten aangehouden, maar het is duidelijk dat de kans op HPP met het verstrijken van de tijd toeneemt Het tijdstip waarop gemiddeld het bloedverlies duidelijk toeneemt, ligt rond de ## minuten na de geboorte van het kind (##) De WHO adviseert om na ## minuten de diagnose retentio placentae te stellen en de bewaking hierop aan te passen, waarna het aan de zorgverlener wordt overgelaten om direct over te gaan tot een manuele placentaverwijdering of nog ## minuten te wachten.
607
nvog
onvoldoende zal zijn om het verlies te compenseren Overige overwegingen het is niet waarschijnlijk dat bij fibrinogeenwaardes tussen de <DATUM> en <DATUM> nadelige effecten gezien worden Over het gebruik van recombinant factor VII is in de behandeling van HPP weinig literatuur en betreft voornamelijk case reports Het gebruik van recombinant factor VII is beschreven als levensreddend, is echter erg duur en heeft een duidelijke associatie met een verhoogde kans op trombo-embolische events Om effect van factor VII te verwachten, dient er voldoende substraat (fibrinogeen van ) # # ongecontroleerd bloedverlies dient te worden gebruikt en altijd in multidisciplinair overleg met De definitie van retentio placentae in de periode na ## weken zwangerschapduur varieert van het niet geboren zijn van de placenta na ## tot ## minuten na de geboorte van het kind Bij ## weken wordt ##% van de placenta’s binnen ## minuten geboren en ##% binnen ## minuten (##) In <LOCATIE> wordt ## minuten aangehouden, maar het is duidelijk dat de kans op HPP met het verstrijken van de tijd toeneemt Het tijdstip waarop gemiddeld het bloedverlies duidelijk toeneemt, ligt rond de ## minuten na de geboorte van het kind (##) De WHO adviseert om na ## minuten de diagnose retentio placentae te stellen en de bewaking hierop aan te passen, waarna het aan de zorgverlener wordt overgelaten om direct over te gaan tot een manuele placentaverwijdering of nog ## minuten te wachten placentaverwijdering dienen een rol te spelen in de keuze wel of niet langer expectatief te blijven De laatste versie van de WHO-richtlijn adviseert om na ## minuten nog eenmaal oxytocine ## IE te geven en controlled cord tractie toe te passen alvorens over te gaan tot het in gang zetten van een manuele placentaverwijdering Hoewel geen literatuur beschikbaar is, is het algemene advies om ervoor te zorgen dat de blaas leeg is en gezien de kans op een HPP kan overwogen worden een Er is veel literatuur over het gebruik van intra umbilicale toediening van oxytocine en/of zoutoplossingen met wisselende conclusies Een recente grote RCT met meer dan ### vrouwen liet zien dat, bij vrouwen met een retentio placentae na ## minuten, het geven van intraumbilicale oxytocine niet zinvol is (##) Een zeer kleine trial naar het geven van intraumbilicale misoprostol liet wel een verschil zien in het voordeel van behandeling (##) Systemische behandeling met sulproston is effectief bij vrouwen met een retentio placentae na ## minuten (##), maar dit maakt niet dat dit automatisch geëxtrapoleerd kan worden naar de periode eerder in het traject Een recent cohort onderzoek uit <LOCATIE> liet geen duidelijk verschil zien wanneer misoprostol intraumbilicaal werd toegediend na ## minuten, gevolgd door sulproston na ## minuten (##) Een studie naar het gebruik van sublinguale misoprostol, ## minuten na de geboorte van het kind, liet eveneens geen gunstig Overige overwegingen alleen bij een zeer selecte groep vrouwen met afwezigheid van HPP kan systemische medicamenteuze behandeling overwogen worden bij gedurende ## minuten bestaande.
607
nvog
niet langer expectatief te blijven De laatste versie van de WHO-richtlijn adviseert om na ## minuten nog eenmaal oxytocine ## IE te geven en controlled cord tractie toe te passen alvorens over te gaan tot het in gang zetten van een manuele placentaverwijdering Hoewel geen literatuur beschikbaar is, is het algemene advies om ervoor te zorgen dat de blaas leeg is en gezien de kans op een HPP kan overwogen worden een Er is veel literatuur over het gebruik van intra umbilicale toediening van oxytocine en/of zoutoplossingen met wisselende conclusies Een recente grote RCT met meer dan ### vrouwen liet zien dat, bij vrouwen met een retentio placentae na ## minuten, het geven van intraumbilicale oxytocine niet zinvol is (##) Een zeer kleine trial naar het geven van intraumbilicale misoprostol liet wel een verschil zien in het voordeel van behandeling (##) Systemische behandeling met sulproston is effectief bij vrouwen met een retentio placentae na ## minuten (##), maar dit maakt niet dat dit automatisch geëxtrapoleerd kan worden naar de periode eerder in het traject Een recent cohort onderzoek uit <LOCATIE> liet geen duidelijk verschil zien wanneer misoprostol intraumbilicaal werd toegediend na ## minuten, gevolgd door sulproston na ## minuten (##) Een studie naar het gebruik van sublinguale misoprostol, ## minuten na de geboorte van het kind, liet eveneens geen gunstig Overige overwegingen alleen bij een zeer selecte groep vrouwen met afwezigheid van HPP kan systemische medicamenteuze behandeling overwogen worden bij gedurende ## minuten bestaande de overweging meegenomen te worden Overwogen kan worden om sulproston te starten maar tegelijkertijd wel de manuele placentaverwijdering in gang te zetten Bij afwezigheid van bloedverlies, geen stijgende fundushoogte als maat voor intra-uterien bloedverlies en een rustige maternale pols zou afgewacht kunnen worden tot ## minuten, maar in alle andere gevallen en in situaties waarbij duidelijk is dat de daadwerkelijke manuele placentaverwijdering niet onmiddellijk kan worden uitgevoerd, dient overwogen te worden al na ## minuten actie te gaan ondernemen Met de eerste lijn dienen, conform de VIL, afspraken gemaakt te worden over wanneer in te sturen Ook hierbij is de werkgroep van mening dat na ## minuten er ten minste overleg dient plaats te Is het geven van antibiotica zinvol bij een manuele placentaverwijdering? Er zijn geen vergelijkende onderzoeken die kijken naar de (kosten)effectiviteit van profylactische antibiotica (##) Zowel de WHO als de SWAB-richtlijnen houden aan dat indirecte bewijsvoering met betrekking tot antibioticagebruik bij sectio caesarea en andere intra-uteriene ingrepen de Intra umbilicale toediening van zoutoplossing of uterotonica is niet zinvol De werkgroep is van mening dat in de meeste gevallen de logistiek rondom het verrichten van een manuele placentaverwijdering na ## minuten in gang gezet moet worden In een goed gecontroleerde tweedelijns setting (( ### cc bloedverlies, normale controles, directe OK voorhanden) kan overwogen worden af te wachten tot ## minuten De werkgroep is van mening dat bij een manuele placentaverwijdering eenmalige toediening De incidentie van HPP is in de afgelopen jaren niet afgenomen, in <LOCATIE> bedroeg dat in ### #.
601
nvog
worden Overwogen kan worden om sulproston te starten maar tegelijkertijd wel de manuele placentaverwijdering in gang te zetten Bij afwezigheid van bloedverlies, geen stijgende fundushoogte als maat voor intra-uterien bloedverlies en een rustige maternale pols zou afgewacht kunnen worden tot ## minuten, maar in alle andere gevallen en in situaties waarbij duidelijk is dat de daadwerkelijke manuele placentaverwijdering niet onmiddellijk kan worden uitgevoerd, dient overwogen te worden al na ## minuten actie te gaan ondernemen Met de eerste lijn dienen, conform de VIL, afspraken gemaakt te worden over wanneer in te sturen Ook hierbij is de werkgroep van mening dat na ## minuten er ten minste overleg dient plaats te Is het geven van antibiotica zinvol bij een manuele placentaverwijdering? Er zijn geen vergelijkende onderzoeken die kijken naar de (kosten)effectiviteit van profylactische antibiotica (##) Zowel de WHO als de SWAB-richtlijnen houden aan dat indirecte bewijsvoering met betrekking tot antibioticagebruik bij sectio caesarea en andere intra-uteriene ingrepen de Intra umbilicale toediening van zoutoplossing of uterotonica is niet zinvol De werkgroep is van mening dat in de meeste gevallen de logistiek rondom het verrichten van een manuele placentaverwijdering na ## minuten in gang gezet moet worden In een goed gecontroleerde tweedelijns setting (( ### cc bloedverlies, normale controles, directe OK voorhanden) kan overwogen worden af te wachten tot ## minuten De werkgroep is van mening dat bij een manuele placentaverwijdering eenmalige toediening De incidentie van HPP is in de afgelopen jaren niet afgenomen, in <LOCATIE> bedroeg dat in ##<DATUM> #% Hoewel er tot nu toe weinig RCT’s zijn die het effect van training en audit beschrijven, is duidelijk dat bij veel gevallen van HPP substandard care factoren te vinden zijn Training leidt tot meer kennis op het gebied van obstetrische noodsituaties (#) De werkgroep is van mening dat training en regelmatige audit van HPP-casuïstiek de zorg voor vrouwen met een Over het algemeen wordt geadviseerd om een richtlijn te vertalen naar een lokaal protocol De werkgroep is van mening dat in een lokaal protocol de te nemen stappen bij een HPP gedetailleerd beschreven dienen te worden en voor de ernstige HPP wordt aanbevolen dit multidisciplinair af te In de bijlage van deze richtlijn is een checklist toegevoegd, ontwikkeld op basis van indicatoren die door een Nederlands multidisciplinair expertpanel werden vastgesteld (##) Deze checklist ondersteunt in risicoselectie en beschrijft preventieve en therapeutische maatregelen In een haalbaarheidsstudie in een aantal Nederlandse ziekenhuizen werd deze onderzocht en als zeer nuttig ervaren (##) Het betreft een aan de lokale situatie aan te passen document dat van toepassing is op alle vrouwen en welke tevens ruimte geeft voor snelle dossiervorming en tijdsnotities Vanuit de NVOG zal een implementatie traject inclusief training worden opgestart Hoewel de checklist primair voor de tweede lijn ontwikkeld is, kan lokaal in het VSV besproken worden deze (in een aangepaste In de Nederlandse situatie is uiteraard sprake van een eerste- en tweedelijns setting Hiervoor dienen lokale afspraken gemaakt te worden, conform de VIL.
573
nvog
#% Hoewel er tot nu toe weinig RCT’s zijn die het effect van training en audit beschrijven, is duidelijk dat bij veel gevallen van HPP substandard care factoren te vinden zijn Training leidt tot meer kennis op het gebied van obstetrische noodsituaties (#) De werkgroep is van mening dat training en regelmatige audit van HPP-casuïstiek de zorg voor vrouwen met een Over het algemeen wordt geadviseerd om een richtlijn te vertalen naar een lokaal protocol De werkgroep is van mening dat in een lokaal protocol de te nemen stappen bij een HPP gedetailleerd beschreven dienen te worden en voor de ernstige HPP wordt aanbevolen dit multidisciplinair af te In de bijlage van deze richtlijn is een checklist toegevoegd, ontwikkeld op basis van indicatoren die door een Nederlands multidisciplinair expertpanel werden vastgesteld (##) Deze checklist ondersteunt in risicoselectie en beschrijft preventieve en therapeutische maatregelen In een haalbaarheidsstudie in een aantal Nederlandse ziekenhuizen werd deze onderzocht en als zeer nuttig ervaren (##) Het betreft een aan de lokale situatie aan te passen document dat van toepassing is op alle vrouwen en welke tevens ruimte geeft voor snelle dossiervorming en tijdsnotities Vanuit de NVOG zal een implementatie traject inclusief training worden opgestart Hoewel de checklist primair voor de tweede lijn ontwikkeld is, kan lokaal in het VSV besproken worden deze (in een aangepaste In de Nederlandse situatie is uiteraard sprake van een eerste- en tweedelijns setting Hiervoor dienen lokale afspraken gemaakt te worden, conform de VIL populatie De werkgroep is van mening dat, niet alleen voor vrouwen met een verhoogd risico op een HPP, maar ook voor vrouwen waarbij een HPP meer risico’s met zich meebrengt, specifieke afspraken gemaakt moeten worden over het te voeren beleid (vrouwen met een anemie (( # # mmol/l), overige maternale ziekten en in het bijzonder vrouwen die bloedproducten weigeren) Bij deze laatste groep is vroeg proactief handelen en het goed antepartum documenteren van de besproken beleidsafspraken noodzakelijk Er dient specifiek nagevraagd te worden welke therapie wel en niet geaccepteerd wordt en de optie van uterusextirpatie dient antepartum besproken te zijn in het bijzonder vrouwen die bloedproducten weigeren, aparte afspraken gemaakt dienen te worden Met name proactief handelen en het duidelijk bespreken van de behandelopties # WHO Recommendations for the prevention and treatment of postpartum hemorrhage and # <PERSOON>, J J , et al , Severe maternal morbidity during pregnancy, delivery and puerperium in the Netherlands a nationwide population-based study of ###,### pregnancies BJOG, ### # Knight, M , et al , Trends in postpartum hemorrhage in high resource countries a review and recommendations from the International Postpartum Hemorrhage Collaborative Group BMC # <PERSOON>, K S , et al , Investigation of an increase in postpartum haemorrhage in Canada # Ford, J B , et al , Increased postpartum hemorrhage rates in <PERSOON> ### Feb;###(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j ###<DATUM> ### ### x.
607
nvog
werkgroep is van mening dat, niet alleen voor vrouwen met een verhoogd risico op een HPP, maar ook voor vrouwen waarbij een HPP meer risico’s met zich meebrengt, specifieke afspraken gemaakt moeten worden over het te voeren beleid (vrouwen met een anemie (( # # mmol/l), overige maternale ziekten en in het bijzonder vrouwen die bloedproducten weigeren) Bij deze laatste groep is vroeg proactief handelen en het goed antepartum documenteren van de besproken beleidsafspraken noodzakelijk Er dient specifiek nagevraagd te worden welke therapie wel en niet geaccepteerd wordt en de optie van uterusextirpatie dient antepartum besproken te zijn in het bijzonder vrouwen die bloedproducten weigeren, aparte afspraken gemaakt dienen te worden Met name proactief handelen en het duidelijk bespreken van de behandelopties # WHO Recommendations for the prevention and treatment of postpartum hemorrhage and # <PERSOON>, J J , et al , Severe maternal morbidity during pregnancy, delivery and puerperium in the Netherlands a nationwide population-based study of ###,### pregnancies BJOG, ### # Knight, M , et al , Trends in postpartum hemorrhage in high resource countries a review and recommendations from the International Postpartum Hemorrhage Collaborative Group BMC # <PERSOON>, K S , et al , Investigation of an increase in postpartum haemorrhage in Canada # Ford, J B , et al , Increased postpartum hemorrhage rates in <PERSOON> ### Feb;###(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j ###<DATUM> ### ### x # <PERSOON> versus expectant management of third stage of labour the Hinchingbrooke randomized controlled tiral <PERSOON> AL, <PERSOON> M A comparison of active management and expectant management of third stage of labour a swedisch randomized controlled trial BJOG ### Feb;###(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j ###<DATUM> ### ### x <PERSOON> versus expectant management for women in the third stage of labour <PERSOON> ME, <PERSOON> management of the third stage of labour with and without controlled cord traction a ## <PERSOON-##> MA Cochrane Database Syst Rev ### Jul ## Bellad et al Prevention of postpartum haemorrhage with sublingual misoprostol or oxytocine a double blind randomized controlled trial BJOG ### Jul;###(#) ###-## ## Chaudhuri P et al Sublingual misoprostol versus intramuscular oxytocine for prevention of postpartum hemorrhage in low risk women <PERSOON-##> ### Feb;###(#) ###-## ##.
578
nvog