text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
met risicofactoren of een neonaat met klinische symptomen met antibiotica moet worden behandeld? Diagnostisch laboratoriumonderzoek kan op twee manieren bijdragen aan de behandeling van neonaten met een verhoogd risico op early-onset infectie Allereerst kan onderzoek uitwijzen of antibiotica nodig c q gewenst is Op de tweede plaats kan onderzoek uitwijzen wanneer met antibiotica gestopt kunnen worden Bij deze uitgangsvraag komt alleen het eerst punt aan de orde, het tweede punt wordt uitgewerkt bij uitgangsvraag # Bij de huidige uitgangsvraag gaat het allereerst over laboratoriumonderzoek bij neonaten die geen tekenen van een infectie vertonen maar wel risicofactoren voor early-onset infectie hebben die een behandeling met antibiotica niet direct noodzakelijk maken In de NICE richtlijn zijn een aantal factoren op hun bruikbaarheid onderzocht waaronder het CRP en andere acute fase eiwitten, interleukinen, procalcitonine, urineonderzoek en een thoraxfoto Hierbij gaat het om het vaststellen van de waarde van verschillende testen om infecties aan te tonen of uit te sluiten Het doel van dit laboratoriumonderzoek is om onderscheid te maken tussen neonaten die wel of geen antibioticakuur nodig hebben omdat een infectie zeer waarschijnlijk lijkt c q onwaarschijnlijk is Ook voor deze vraag zijn in de NICE richtlijn een reeks van factoren op hun bruikbaarheid onderzocht zoals CRP en andere acute fase eiwitten, procalcitonine, leukocyten inclusief totaal aantal neutrofielen en I T ratio, liquoronderzoek, Er werd uitgegaan van de NICE richtlijn In de NICE richtlijn zijn diverse eerdere NICE richtlijnen in beschouwing genomen bij deze uitgangvraag Verder werden er twee studies (Ansong ###, Garges ###) door de NICE richtlijn geïncludeerd (##, ##) Alleen een volledig bloedbeeld afgenomen ten minste # uur na de geboorte bleek voldoende voorspellend voor een early-onset infectie bij een asymptomatische neonaat geboren na een zwangerschapsduur van ## weken met ten minste één risicofactor voor een infectie Deze bepaling zou zelfs kosteneffectief kunnen zijn Echter, de kosten-effectiviteitsanalyse was gebaseerd op een groot aantal aannames en onzekerheden Uiteindelijk heeft men geen aanvullend laboratoriumonderzoek geadviseerd dat bepalend is voor het al dan niet starten van antibiotica De voornaamste reden hiertoe was het aanzienlijke aantal neonaten dat onnodig aanvullend onderzoek zou moeten ondergaan en het aantal neonaten dat door een vals-positieve test onnodig met antibiotica zou moeten worden behandeld De positief voorspellende waarde van het CRP, procalcitonine, interleukinen, volledig bloedbeeld en PCR-technieken was niet voldoende om het beleid ten aanzien van de initiële behandeling te beïnvloeden Kortom, de aanwezigheid van klinische symptomen passend bij een infectie zijn leidend voor het initiëren van een antibiotische behandeling ⢠Voorafgaande aan de behandeling met antibiotica wordt bij een neonaat met risicofactoren of klinische symptomen een bloedkweek en een CRP afgenomen ⢠Voorafgaand aan het starten met antibiotica wordt een lumbaalpunctie geadviseerd mits a als er een sterke verdenking is op een infectie, of; b als er symptomen of tekenen zijn die op een meningitis kunnen wijzen.
| 546 | nvog |
er twee studies (Ansong ###, Garges ###) door de NICE richtlijn geïncludeerd (##, ##) Alleen een volledig bloedbeeld afgenomen ten minste # uur na de geboorte bleek voldoende voorspellend voor een early-onset infectie bij een asymptomatische neonaat geboren na een zwangerschapsduur van ## weken met ten minste één risicofactor voor een infectie Deze bepaling zou zelfs kosteneffectief kunnen zijn Echter, de kosten-effectiviteitsanalyse was gebaseerd op een groot aantal aannames en onzekerheden Uiteindelijk heeft men geen aanvullend laboratoriumonderzoek geadviseerd dat bepalend is voor het al dan niet starten van antibiotica De voornaamste reden hiertoe was het aanzienlijke aantal neonaten dat onnodig aanvullend onderzoek zou moeten ondergaan en het aantal neonaten dat door een vals-positieve test onnodig met antibiotica zou moeten worden behandeld De positief voorspellende waarde van het CRP, procalcitonine, interleukinen, volledig bloedbeeld en PCR-technieken was niet voldoende om het beleid ten aanzien van de initiële behandeling te beïnvloeden Kortom, de aanwezigheid van klinische symptomen passend bij een infectie zijn leidend voor het initiëren van een antibiotische behandeling ⢠Voorafgaande aan de behandeling met antibiotica wordt bij een neonaat met risicofactoren of klinische symptomen een bloedkweek en een CRP afgenomen ⢠Voorafgaand aan het starten met antibiotica wordt een lumbaalpunctie geadviseerd mits a als er een sterke verdenking is op een infectie, of; b als er symptomen of tekenen zijn die op een meningitis kunnen wijzen ⢠Routinematig microscopisch onderzoek van de urine of urineweek bij een (verdenking op een) early-onset neonatale infectie is niet zinvol en wordt daarom niet geadviseerd ⢠Microscopisch onderzoek van een huiduitstrijkje of kweek wordt niet aanbevolen als onderdeel van het onderzoek naar early-onset neonatale infectie, als er geen tekenen zijn ⢠Wees ervan bewust dat, hoewel conjunctivitis vaak voorkomt en vaak goedaardig is, een purulente afscheiding kan duiden op de aanwezigheid van een ernstige infectie (bijvoorbeeld Chlamydia of N gonorrhoeae) Derhalve wordt bij neonaten met een purulente afscheiding van het oog een uitstrijkje voor microbiologisch onderzoek aanbevolen Er wordt geadviseerd te starten met een systemische antibiotische behandeling vanwege een mogelijke gonokokkeninfectie in afwachting van de resultaten van het aanvullende ⢠Indien er klinische tekenen zijn van een navelinfectie (purulente afscheiding of tekenen van periumbilicale cellulitis) worden een bloedkweek en een kweek van de aangedane huid geadviseerd Aansluitend kan de behandeling met intraveneus antibiotica, flucloxacilline en gentamicine, worden gestart Als de resultaten van microbiologisch onderzoek aangeven dat de infectie niet door Gram-negatieve micro-organismen wordt veroorzaakt, kan de gentamicine worden gestaakt De werkgroep is het grotendeels eens met de aanbevelingen uit de NICE richtlijn Deze is niet in tegenspraak met de NVK richtlijnen "Koorts in de tweede lijn bij kinderen van #-<LEEFTIJD> jaarâ¡â¡â¡â¡â¡" en Bacteriële meningitis§§§§§ Aanbevolen wordt om bij een neonaat met risicofactoren of klinische symptomen voorafgaande aan de behandeling met antibiotica een bloedkweek en een CRP af te nemen waarbij het CRP slechts ondersteunend is De besluitvorming om een behandeling te starten moet zijn gebaseerd op het klinisch beeld.
| 595 | nvog |
niet zinvol en wordt daarom niet geadviseerd ⢠Microscopisch onderzoek van een huiduitstrijkje of kweek wordt niet aanbevolen als onderdeel van het onderzoek naar early-onset neonatale infectie, als er geen tekenen zijn ⢠Wees ervan bewust dat, hoewel conjunctivitis vaak voorkomt en vaak goedaardig is, een purulente afscheiding kan duiden op de aanwezigheid van een ernstige infectie (bijvoorbeeld Chlamydia of N gonorrhoeae) Derhalve wordt bij neonaten met een purulente afscheiding van het oog een uitstrijkje voor microbiologisch onderzoek aanbevolen Er wordt geadviseerd te starten met een systemische antibiotische behandeling vanwege een mogelijke gonokokkeninfectie in afwachting van de resultaten van het aanvullende ⢠Indien er klinische tekenen zijn van een navelinfectie (purulente afscheiding of tekenen van periumbilicale cellulitis) worden een bloedkweek en een kweek van de aangedane huid geadviseerd Aansluitend kan de behandeling met intraveneus antibiotica, flucloxacilline en gentamicine, worden gestart Als de resultaten van microbiologisch onderzoek aangeven dat de infectie niet door Gram-negatieve micro-organismen wordt veroorzaakt, kan de gentamicine worden gestaakt De werkgroep is het grotendeels eens met de aanbevelingen uit de NICE richtlijn Deze is niet in tegenspraak met de NVK richtlijnen "Koorts in de tweede lijn bij kinderen van #-<LEEFTIJD> jaarâ¡â¡â¡â¡â¡" en Bacteriële meningitis§§§§§ Aanbevolen wordt om bij een neonaat met risicofactoren of klinische symptomen voorafgaande aan de behandeling met antibiotica een bloedkweek en een CRP af te nemen waarbij het CRP slechts ondersteunend is De besluitvorming om een behandeling te starten moet zijn gebaseerd op het klinisch beeld Bovendien kan een CRP ook zonder infectie een verhoogde waarde laten zien (##) De modus van de partus en het Desalniettemin wordt in de NICE richtlijn een CRP bij presentatie aanbevolen aangezien het de behandelend arts kan doen besluiten een LP te verrichten ter uitsluiting van een meningitis Is een lumbaalpunctie (LP) noodzakelijk voorafgaand aan de behandeling van neonaten met klinische symptomen van een infectie of met significante risicofactoren zonder symptomen? En wanneer dient een LP te worden gedaan bij neonaten die reeds met antibiotica behandeld worden? Er bestaat veel variabiliteit ten aanzien van het uitvoeren van een lumbaalpunctie; uniformiteit is gewenst Hierbij dienen de voordelen van het vaststellen van bacteriële meningitis om effectief te kunnen behandelen afgewogen te worden tegen de risicoâs en het ongemak vanwege de invasiviteit Er werd uitgegaan van de NICE richtlijn In deze richtlijn werd naar literatuur gezocht vanaf ### tot begin november ### Op <DATUM> werd een aanvullende literatuursearch gedaan vanaf november ### De search resulteerde in ### potentiële artikelen gevonden waarvan ## in Medline en ## in Cochrane (na ontdubbeling) Er werden ### artikelen geëxcludeerd op basis van het abstract De redenen hiervoor waren buiten scope (n=##), narrative review, case report (n=##), abstract (n=#), taal (<PERSOON>) (n=#) dierstudie (n=#) Op basis van de fulltekst werden ## artikelen geëxcludeerd De redenen waren buiten scope (n=#), design (case report, narrative review, n=#) De aanvullende search leverde dus geen studies op.
| 626 | nvog |
ook zonder infectie een verhoogde waarde laten zien (##) De modus van de partus en het Desalniettemin wordt in de NICE richtlijn een CRP bij presentatie aanbevolen aangezien het de behandelend arts kan doen besluiten een LP te verrichten ter uitsluiting van een meningitis Is een lumbaalpunctie (LP) noodzakelijk voorafgaand aan de behandeling van neonaten met klinische symptomen van een infectie of met significante risicofactoren zonder symptomen? En wanneer dient een LP te worden gedaan bij neonaten die reeds met antibiotica behandeld worden? Er bestaat veel variabiliteit ten aanzien van het uitvoeren van een lumbaalpunctie; uniformiteit is gewenst Hierbij dienen de voordelen van het vaststellen van bacteriële meningitis om effectief te kunnen behandelen afgewogen te worden tegen de risicoâs en het ongemak vanwege de invasiviteit Er werd uitgegaan van de NICE richtlijn In deze richtlijn werd naar literatuur gezocht vanaf ### tot begin november ### Op <DATUM> werd een aanvullende literatuursearch gedaan vanaf november ### De search resulteerde in ### potentiële artikelen gevonden waarvan ## in Medline en ## in Cochrane (na ontdubbeling) Er werden ### artikelen geëxcludeerd op basis van het abstract De redenen hiervoor waren buiten scope (n=##), narrative review, case report (n=##), abstract (n=#), taal (<PERSOON>) (n=#) dierstudie (n=#) Op basis van de fulltekst werden ## artikelen geëxcludeerd De redenen waren buiten scope (n=#), design (case report, narrative review, n=#) De aanvullende search leverde dus geen studies op te worden bij neonaten met klinische verdenking op meningitis of sterke verdenking op een infectie voordat met antibiotica gestart wordt, werd de kanttekening gegeven dat een LP de aanvang van de behandeling met antibiotica niet in de weg mag staan Daarom adviseerde de werkgroep dat een LP zo nodig na het starten van de behandeling met antibiotica uitgevoerd dient te worden Een LP wordt geadviseerd voorafgaand aan het starten van antibiotica mits deze veilig kan ⢠als er een sterke klinische verdenking is op een infectie, of; ⢠als er klinische symptomen van meningitis aanwezig zijn Een LP dient overwogen te worden bij een neonaat die reeds antibiotica krijgt als aan een De werkgroep adviseert geen LP bij alleen een gestegen CRP Indien een patiënt op basis van risicofactoren zonder tekenen van een infectie wordt behandeld, wordt de kans op een meningitis verwaarloosbaar geacht Een recente survey in het Verenigd Koninkrijk toont ook dat bij een pasgeborene zonder klinische symptomen een LP veelal niet bij een CRP)## mg/L wordt verricht Ongeveer ##% van de ondervraagde NICUâs in dit onderzoek hanteerde zelfs geen afkapwaarde van het CRP voor het verrichten van een LP bij asymptomatische pasgeborenen (##) De aanbevelingen zijn verder in overeenstemming met de NVK richtlijn Wat is de meest effectieve en veilige behandeling met antibiotica bij een (verdenking) earlyonset neonatale infectie? Het doel van deze uitgangsvraag is te bepalen welke antibiotica veilig en effectief zijn en daarmee het vaststellen van de beste behandelingsstrategie Aandachtspunten hierbij zijn de.
| 611 | nvog |
klinische verdenking op meningitis of sterke verdenking op een infectie voordat met antibiotica gestart wordt, werd de kanttekening gegeven dat een LP de aanvang van de behandeling met antibiotica niet in de weg mag staan Daarom adviseerde de werkgroep dat een LP zo nodig na het starten van de behandeling met antibiotica uitgevoerd dient te worden Een LP wordt geadviseerd voorafgaand aan het starten van antibiotica mits deze veilig kan ⢠als er een sterke klinische verdenking is op een infectie, of; ⢠als er klinische symptomen van meningitis aanwezig zijn Een LP dient overwogen te worden bij een neonaat die reeds antibiotica krijgt als aan een De werkgroep adviseert geen LP bij alleen een gestegen CRP Indien een patiënt op basis van risicofactoren zonder tekenen van een infectie wordt behandeld, wordt de kans op een meningitis verwaarloosbaar geacht Een recente survey in het Verenigd Koninkrijk toont ook dat bij een pasgeborene zonder klinische symptomen een LP veelal niet bij een CRP)## mg/L wordt verricht Ongeveer ##% van de ondervraagde NICUâs in dit onderzoek hanteerde zelfs geen afkapwaarde van het CRP voor het verrichten van een LP bij asymptomatische pasgeborenen (##) De aanbevelingen zijn verder in overeenstemming met de NVK richtlijn Wat is de meest effectieve en veilige behandeling met antibiotica bij een (verdenking) earlyonset neonatale infectie? Het doel van deze uitgangsvraag is te bepalen welke antibiotica veilig en effectief zijn en daarmee het vaststellen van de beste behandelingsstrategie Aandachtspunten hierbij zijn de coli en mogelijke andere organismen zoals L monocytogenes Hierbij moet worden opgemerkt dat prematuren een relatief groter risico hebben op een early-onset E coli sepsis in vergelijking met à terme neonaten(##, ##) Andere aandachtspunten zijn het gebruik van smalspectrum antibiotica om het risico op resistentie te verminderen, noodzaak tot monitoring van de concentraties antibiotica in het bloed; dosering en de consequenties van prematuriteit op het Er werd uitgegaan van de NICE richtlijn In deze richtlijn werd naar literatuur gezocht tot eind januari ### Op <DATUM> werd een aanvullende literatuursearch in Medline, Embase en Er werden in totaal na ontdubbeling ### records gevonden ## potentiële artikelen in Medline (## na ontdubbeling), ### in Embase (## na ontdubbeling) en ### in Cochrane (## na ontdubbeling) Er werden ### artikelen geëxcludeerd op basis van het abstract De redenen hiervoor waren buiten scope (n=###), design (narratieve review, studieprotocol, n=#) Op basis van de fulltekst werden # artikelen geëxcludeerd De redenen waren buiten scope In hoofdstuk # van de NICE richtlijn is ingegaan op de vraag wat de optimale antibiotische behandeling is bij verdenking early-onset neonatale infecties Hierbij zijn diverse andere NICE richtlijnen in beschouwing genomen, te weten de richtlijnen ten aanzien van bacteriële meningitis en meningokokkensepsis, koorts en urineweginfecties Verder werden ## originele artikelen geïncludeerd tot eind januari ### (Agarwal ###; de <PERSOON>.
| 592 | nvog |
organismen zoals L monocytogenes Hierbij moet worden opgemerkt dat prematuren een relatief groter risico hebben op een early-onset E coli sepsis in vergelijking met à terme neonaten(##, ##) Andere aandachtspunten zijn het gebruik van smalspectrum antibiotica om het risico op resistentie te verminderen, noodzaak tot monitoring van de concentraties antibiotica in het bloed; dosering en de consequenties van prematuriteit op het Er werd uitgegaan van de NICE richtlijn In deze richtlijn werd naar literatuur gezocht tot eind januari ### Op <DATUM> werd een aanvullende literatuursearch in Medline, Embase en Er werden in totaal na ontdubbeling ### records gevonden ## potentiële artikelen in Medline (## na ontdubbeling), ### in Embase (## na ontdubbeling) en ### in Cochrane (## na ontdubbeling) Er werden ### artikelen geëxcludeerd op basis van het abstract De redenen hiervoor waren buiten scope (n=###), design (narratieve review, studieprotocol, n=#) Op basis van de fulltekst werden # artikelen geëxcludeerd De redenen waren buiten scope In hoofdstuk # van de NICE richtlijn is ingegaan op de vraag wat de optimale antibiotische behandeling is bij verdenking early-onset neonatale infecties Hierbij zijn diverse andere NICE richtlijnen in beschouwing genomen, te weten de richtlijnen ten aanzien van bacteriële meningitis en meningokokkensepsis, koorts en urineweginfecties Verder werden ## originele artikelen geïncludeerd tot eind januari ### (Agarwal ###; de <PERSOON> ###)(##-##) De volgende uitkomsten werden meegenomen genezing van infectie, mortaliteit, uitkomsten op lange termijn, antibiotische resistentie, duur ziekenhuisopname en bijwerkingen Er werden vier studies gevonden die verschillende antibiotica met elkaar vergeleken benzylpenicilline en gentamicine versus ampicilline en gentamicine; benzylpenicilline en gentamicine versus ceftazidime; gentamicine versus tobramycine; ticarcilline Zeven studies vergeleken verschillende doseringen gentamicine Verder werden twee nietgerandomiseerde en gecontroleerde farmacodynamische/kinetische studies geïncludeerd Het bewijs uit de NICE richtlijn was van lage kwaliteit Desondanks werden sterke aanbevelingen geformuleerd omdat er geen bewijs was om van de gebruikelijke standaarden af te wijken De studies waren klein van opzet Er was geen bewijs om een behandeladvies met betrekking tot de mate van prematuriteit te kunnen geven Voor sommige antibiotica en uitkomsten was in het geheel geen onderzoek beschikbaar (zie verder pagina ### van de NICE Er verscheen na de NICE richtlijn één gerandomiseerd onderzoek van Metsvath (###)(##) In deze studie werden neonaten met een zeer laag geboortegewicht ((### g) geïncludeerd die binnen ## uur postpartum empirische antibiotica kregen op basis van een (verdenking) early-onset infectie dan wel de aanwezigheid van risicofactoren voor een infectie volgens CDC criteria (chorioamnionitis en/of maternale risicofactoren op een infectie en/of een premature partus bij een amenorroeduur kleiner dan ## weken) De geïncludeerde prematuren werden onderverdeeld in twee groepen waarbij één groep werd behandeld met ampicilline en gentamicine (n=##) en de andere groep met penicilline en gentamicine (n=##) De primaire uitkomsten waren noodzaak tot verandering van antibiotica binnen ## uur en mortaliteit na.
| 635 | nvog |
van infectie, mortaliteit, uitkomsten op lange termijn, antibiotische resistentie, duur ziekenhuisopname en bijwerkingen Er werden vier studies gevonden die verschillende antibiotica met elkaar vergeleken benzylpenicilline en gentamicine versus ampicilline en gentamicine; benzylpenicilline en gentamicine versus ceftazidime; gentamicine versus tobramycine; ticarcilline Zeven studies vergeleken verschillende doseringen gentamicine Verder werden twee nietgerandomiseerde en gecontroleerde farmacodynamische/kinetische studies geïncludeerd Het bewijs uit de NICE richtlijn was van lage kwaliteit Desondanks werden sterke aanbevelingen geformuleerd omdat er geen bewijs was om van de gebruikelijke standaarden af te wijken De studies waren klein van opzet Er was geen bewijs om een behandeladvies met betrekking tot de mate van prematuriteit te kunnen geven Voor sommige antibiotica en uitkomsten was in het geheel geen onderzoek beschikbaar (zie verder pagina ### van de NICE Er verscheen na de NICE richtlijn één gerandomiseerd onderzoek van Metsvath (###)(##) In deze studie werden neonaten met een zeer laag geboortegewicht ((### g) geïncludeerd die binnen ## uur postpartum empirische antibiotica kregen op basis van een (verdenking) early-onset infectie dan wel de aanwezigheid van risicofactoren voor een infectie volgens CDC criteria (chorioamnionitis en/of maternale risicofactoren op een infectie en/of een premature partus bij een amenorroeduur kleiner dan ## weken) De geïncludeerde prematuren werden onderverdeeld in twee groepen waarbij één groep werd behandeld met ampicilline en gentamicine (n=##) en de andere groep met penicilline en gentamicine (n=##) De primaire uitkomsten waren noodzaak tot verandering van antibiotica binnen ## uur en mortaliteit na tussen de groep die ampicilline en gentamicine dan wel penicilline en gentamicine kreeg (Metsvath ###) Er was geen significant verschil in mortaliteit tussen prematuren met een amenorroeduur (## weken die penicilline in vergelijking en diegenen die ampicilline kregen Beperking van de studie van Metsvath is dat het een subgroepanalyse betrof met weinig patiënten De GRADE beoordeling is in bijlage # weergegeven, de kwaliteit van het bewijs ⢠Eerste keus antibiotica bij empirische behandeling vanwege de verdenking op een infectie is intraveneuze benzylpenicilline met gentamicine, tenzij er aanwijzingen zijn voor resistentie ⢠De geadviseerde dosering van benzylpenicilline is ## mg/kg, elke ## uurâ â â â â â Overweeg het interval te verkorten naar elke # uur als het kind erg ziek lijkt De startdosering van Het interval kan worden verkort indien het kind ernstig ziek is of een bloedkweek positief Benzylpenicilline is toegestaan bij neonaten Bij neonaten jonger dan een week wordt een dosering van ## mg/kg/dag in # doses geadviseerd Bij neonaten van <DATUM> weken dient de dosis verhoogd te worden tot ## mg/kg/dag in # doses (conform âsummary of product characteristicsâ) Gentamicine wordt gebruikt bij neonaten Advies is een dosering van #â# mg/kg/dag in # doses De evidence uit NICE laat elke ## uur een startdosis van # mg/kg zien voor een Gram-negatief micro-organisme Ten aanzien van het doseringsinterval moet rekening worden gehouden met de spiegels van gentamicine in het bloed Overweeg het aanpassen van de antibiotica op basis van de klinische conditie van het.
| 627 | nvog |
penicilline en gentamicine kreeg (Metsvath ###) Er was geen significant verschil in mortaliteit tussen prematuren met een amenorroeduur (## weken die penicilline in vergelijking en diegenen die ampicilline kregen Beperking van de studie van Metsvath is dat het een subgroepanalyse betrof met weinig patiënten De GRADE beoordeling is in bijlage # weergegeven, de kwaliteit van het bewijs ⢠Eerste keus antibiotica bij empirische behandeling vanwege de verdenking op een infectie is intraveneuze benzylpenicilline met gentamicine, tenzij er aanwijzingen zijn voor resistentie ⢠De geadviseerde dosering van benzylpenicilline is ## mg/kg, elke ## uurâ â â â â â Overweeg het interval te verkorten naar elke # uur als het kind erg ziek lijkt De startdosering van Het interval kan worden verkort indien het kind ernstig ziek is of een bloedkweek positief Benzylpenicilline is toegestaan bij neonaten Bij neonaten jonger dan een week wordt een dosering van ## mg/kg/dag in # doses geadviseerd Bij neonaten van <DATUM> weken dient de dosis verhoogd te worden tot ## mg/kg/dag in # doses (conform âsummary of product characteristicsâ) Gentamicine wordt gebruikt bij neonaten Advies is een dosering van #â# mg/kg/dag in # doses De evidence uit NICE laat elke ## uur een startdosis van # mg/kg zien voor een Gram-negatief micro-organisme Ten aanzien van het doseringsinterval moet rekening worden gehouden met de spiegels van gentamicine in het bloed Overweeg het aanpassen van de antibiotica op basis van de klinische conditie van het Voeg een ander antibioticum toe aan de benzylpenicilline- en gentamicinekuur dat werkzaam is tegen Gram-negatieve bacteriën (zoals cefotaxim) als de kweekresultaten hierop duiden Als een Gram-negatieve infectie bewezen is, kan de benzylpenicilline worden Ampicilline en gentamicine versus penicilline en gentamicine bij neonaten ((### gr ) binnen Er was geen significant verschil tussen de groepen * De algehele kwaliteit van het bewijs wordt bepaald door de cruciale uitkomstmaat met de laagste kwaliteit van bewijs Early-onset sepsis bij kinderen met een laag geboortegewicht ((### gram) komt relatief weinig voor maar heeft vaak een fatale afloop Onderzoek in de Verenigde Staten heeft een Gram-negatieve verwekkers bij prematuren laten zien (##, ##) Deze trend is overigens in een recente Nederlandse studie niet waargenomen (##) De werkgroep is dan ook van mening dat cefalosporinen geen onderdeel van het empirische beleid bij early-onset sepsis zou moeten uitmaken Cefalosporinen hebben resistentieontwikkeling tot gevolg hetgeen de toekomstige antibiotische behandeling bemoeilijkt intraveneuze amoxicilline en cefotaxim geadviseerd Hiervan kan worden afgeweken als er aanwijzingen zijn voor resistentie Deze aanbeveling is in overeenstemming met de richtlijn Ten aanzien van de doseringen van antibiotica heeft de werkgroep besloten om de doseringsadviezen betreffende benzylpenicilline en aminoglycosiden volgens het Kinderformularium******* te handhaven Gentamicine is het aminoglycoside dat in de NICE richtlijn wordt aanbevolen De werkgroep maakt hierin geen keuze en doet de aanbeveling om gebruik te maken van een aminoglycoside hetgeen veelal gentamicine of tobramycine zal betreffen <DATUM> Uitgangsvraag # duur van de behandeling met antibiotica.
| 615 | nvog |
gentamicinekuur dat werkzaam is tegen Gram-negatieve bacteriën (zoals cefotaxim) als de kweekresultaten hierop duiden Als een Gram-negatieve infectie bewezen is, kan de benzylpenicilline worden Ampicilline en gentamicine versus penicilline en gentamicine bij neonaten ((### gr ) binnen Er was geen significant verschil tussen de groepen * De algehele kwaliteit van het bewijs wordt bepaald door de cruciale uitkomstmaat met de laagste kwaliteit van bewijs Early-onset sepsis bij kinderen met een laag geboortegewicht ((### gram) komt relatief weinig voor maar heeft vaak een fatale afloop Onderzoek in de Verenigde Staten heeft een Gram-negatieve verwekkers bij prematuren laten zien (##, ##) Deze trend is overigens in een recente Nederlandse studie niet waargenomen (##) De werkgroep is dan ook van mening dat cefalosporinen geen onderdeel van het empirische beleid bij early-onset sepsis zou moeten uitmaken Cefalosporinen hebben resistentieontwikkeling tot gevolg hetgeen de toekomstige antibiotische behandeling bemoeilijkt intraveneuze amoxicilline en cefotaxim geadviseerd Hiervan kan worden afgeweken als er aanwijzingen zijn voor resistentie Deze aanbeveling is in overeenstemming met de richtlijn Ten aanzien van de doseringen van antibiotica heeft de werkgroep besloten om de doseringsadviezen betreffende benzylpenicilline en aminoglycosiden volgens het Kinderformularium******* te handhaven Gentamicine is het aminoglycoside dat in de NICE richtlijn wordt aanbevolen De werkgroep maakt hierin geen keuze en doet de aanbeveling om gebruik te maken van een aminoglycoside hetgeen veelal gentamicine of tobramycine zal betreffen <DATUM> Uitgangsvraag # duur van de behandeling met antibiotica Het doel van deze uitgangsvraag is om de optimale duur van de behandeling met antibiotica te bepalen ter preventie of behandeling van early-onset infectie bij neonaten Aandachtspunten hierbij zijn keuze van antibiotica die dekking geven aan de oorzakelijke bacteriële verwekkers; timing en wijze van toediening, dosering, mogelijke verschillen in de duur van behandeling van systemische en gelokaliseerde (site-specific) infecties, inclusief meningitis Een ander belangrijk punt is het tijdig identificeren van neonaten waarbij veilig met de behandeling gestopt kan worden Het tijdig stoppen van onnodige behandeling met antibiotica kan leiden tot vermindering van resistentieontwikkeling van micro-organismen en een geringere kans op bijwerkingen (toxiciteit aminoglycosiden) Daarnaast geeft een kortere behandeling een demedicalisering van de postnatale periode en een kostenbesparing Het uitgangspunt is de NICE richtlijn Er werd een eerdere richtlijn van NICE over bacteriële meningitis en meningokokkensepsis in beschouwing genomen Verder werden drie gerandomiseerde en gecontroleerde studies geïncludeerd (Engle ###; Engle ###; Stocker ###)(##-##) De volgende uitkomsten werden meegenomen genezing, mortaliteit, duur ziekenhuisopname, bijwerkingen, uitkomsten op lange termijn en resistentieontwikkeling tegen antibiotica Er bleken onvoldoende gegevens beschikbaar om de onderzoeksvraag te beantwoorden De reden was dat in de gevonden studies de randomisatie pas plaatsvond tijdens de antibioticakuur nadat de klinische symptomen reeds waren verdwenen (zie pagina antibiotica worden behandeld ##-## uur na presentatie een CRP te bepalen ⢠Overweeg een lumbaalpunctie bij een neonaat die deze niet bij de presentatie heeft gehad en antibiotica krijgt en als de neonaat Besluit ## uur na het starten van de behandeling met antibiotica.
| 602 | nvog |
de optimale duur van de behandeling met antibiotica te bepalen ter preventie of behandeling van early-onset infectie bij neonaten Aandachtspunten hierbij zijn keuze van antibiotica die dekking geven aan de oorzakelijke bacteriële verwekkers; timing en wijze van toediening, dosering, mogelijke verschillen in de duur van behandeling van systemische en gelokaliseerde (site-specific) infecties, inclusief meningitis Een ander belangrijk punt is het tijdig identificeren van neonaten waarbij veilig met de behandeling gestopt kan worden Het tijdig stoppen van onnodige behandeling met antibiotica kan leiden tot vermindering van resistentieontwikkeling van micro-organismen en een geringere kans op bijwerkingen (toxiciteit aminoglycosiden) Daarnaast geeft een kortere behandeling een demedicalisering van de postnatale periode en een kostenbesparing Het uitgangspunt is de NICE richtlijn Er werd een eerdere richtlijn van NICE over bacteriële meningitis en meningokokkensepsis in beschouwing genomen Verder werden drie gerandomiseerde en gecontroleerde studies geïncludeerd (Engle ###; Engle ###; Stocker ###)(##-##) De volgende uitkomsten werden meegenomen genezing, mortaliteit, duur ziekenhuisopname, bijwerkingen, uitkomsten op lange termijn en resistentieontwikkeling tegen antibiotica Er bleken onvoldoende gegevens beschikbaar om de onderzoeksvraag te beantwoorden De reden was dat in de gevonden studies de randomisatie pas plaatsvond tijdens de antibioticakuur nadat de klinische symptomen reeds waren verdwenen (zie pagina antibiotica worden behandeld ##-## uur na presentatie een CRP te bepalen ⢠Overweeg een lumbaalpunctie bij een neonaat die deze niet bij de presentatie heeft gehad en antibiotica krijgt en als de neonaat Besluit ## uur na het starten van de behandeling met antibiotica de conditie van de neonaat (geen klinische symptomen van een mogelijke infectie) en ⢠De duur van de kuur antibiotica bij neonaten met een positieve bloedkweek en bij neonaten met een sterke verdenking op sepsis maar een negatieve bloedkweek is ten minste # dagen Overweeg de behandeling met antibiotica na # dagen voort te zetten als ⢠Als de antibiotica bij negatieve bloedkweken langer dan ## uur worden gegeven, is het advies de neonaat ten minste eenmaal per ## uur te beoordelen Overweeg telkens op basis van klinische beoordeling of het mogelijk is om de behandeling te staken, waarbij o de ernst van verdenking op een daadwerkelijke infectie ten tijde van presentatie, en; ⢠Als bekend is dat de meningitis door een Gram-negatieve micro-organisme (kweek of Gram-kleuring) wordt veroorzaakt is het advies om de amoxicilline te staken en alleen cefotaxim te continueren Indien de verwekker een Gram-positief micro-organisme betreft wordt geadviseerd de amoxicilline en cefotaxim te continueren totdat ook het resultaat ⢠De geadviseerde behandeling van bacteriële meningitis op basis van de verwekker is als ⢠gentamicine in een startdosering van # mg/kg elke ## uurâ¡â¡â¡â¡â¡â¡â¡, met opeenvolgende doseringen en intervallen, zonodig aangepast op basis van het klinisch oordeel (zie uitgangsvraag #) en gentamicine concentraties in het bloed (zie uitgangsvraag #); behandeling met gentamicine moet # dagen doorgaan Benzylpenicilline is toegestaan bij neonaten Ten aanzien van de de dosering wordt verwezen Gentamicine wordt gebruikt bij neonaten Advies is een dosering van #â# mg/kg/dag op één moment.
| 624 | nvog |
conditie van de neonaat (geen klinische symptomen van een mogelijke infectie) en ⢠De duur van de kuur antibiotica bij neonaten met een positieve bloedkweek en bij neonaten met een sterke verdenking op sepsis maar een negatieve bloedkweek is ten minste # dagen Overweeg de behandeling met antibiotica na # dagen voort te zetten als ⢠Als de antibiotica bij negatieve bloedkweken langer dan ## uur worden gegeven, is het advies de neonaat ten minste eenmaal per ## uur te beoordelen Overweeg telkens op basis van klinische beoordeling of het mogelijk is om de behandeling te staken, waarbij o de ernst van verdenking op een daadwerkelijke infectie ten tijde van presentatie, en; ⢠Als bekend is dat de meningitis door een Gram-negatieve micro-organisme (kweek of Gram-kleuring) wordt veroorzaakt is het advies om de amoxicilline te staken en alleen cefotaxim te continueren Indien de verwekker een Gram-positief micro-organisme betreft wordt geadviseerd de amoxicilline en cefotaxim te continueren totdat ook het resultaat ⢠De geadviseerde behandeling van bacteriële meningitis op basis van de verwekker is als ⢠gentamicine in een startdosering van # mg/kg elke ## uurâ¡â¡â¡â¡â¡â¡â¡, met opeenvolgende doseringen en intervallen, zonodig aangepast op basis van het klinisch oordeel (zie uitgangsvraag #) en gentamicine concentraties in het bloed (zie uitgangsvraag #); behandeling met gentamicine moet # dagen doorgaan Benzylpenicilline is toegestaan bij neonaten Ten aanzien van de de dosering wordt verwezen Gentamicine wordt gebruikt bij neonaten Advies is een dosering van #â# mg/kg/dag op één moment ⢠Cefotaxim kan worden gestaakt en het advies is om over te gaan op amoxicilline en gentamicine De duur van amoxicilline is ten minste ## dagen en de gentamicine kan ⢠Behandeling op basis van deskundig microbiologisch advies Ontslag uit het ziekenhuis na behandeling met antibiotica ⢠Overweeg een snel ontslag van de neonaat uit het ziekenhuis nadat de behandeling met antibiotica is afgerond Het is dan belangrijk dat de ouders een aanspreekpunt voor vragen en advies krijgen Er worden in de NICE richtlijn een aantal overwegingen gegeven om de antibiotica na ## uur te staken, te weten een negatieve bloedkweek, een vlot herstel van het klinisch beeld en een geruststellend beloop van het CRP In de huidige praktijk wordt pas na ##-## besloten tot het staken van antibiotica bij een negatieve bloedkweek Dit besluit kan echter al na een incubatieduur van ## uur worden genomen omdat de meeste bloedkweken dan niet meer positief worden (##-##) Hoewel in de NICE richtlijn wordt aangegeven het CRP na ##-## uur te herhalen, heeft de werkgroep vanuit praktische overwegingen ervoor gekozen het CRP na ### uur te herhalen <PERSOON>, de antibiotica worden pas na ## uur gestaakt Wat onder een geruststellend beloop van het CRP wordt verstaan, wordt in de NICE richtlijn niet goed omschreven Er is in ieder geval sprake van een geruststellend CRP als # opeenvolgende waarden laag zijn (CRP(## mg/L) c q een dalend beloop laten zien Desalniettemin zal op dit punt een praktijkvariatie bestaan.
| 626 | nvog |
worden gestaakt en het advies is om over te gaan op amoxicilline en gentamicine De duur van amoxicilline is ten minste ## dagen en de gentamicine kan ⢠Behandeling op basis van deskundig microbiologisch advies Ontslag uit het ziekenhuis na behandeling met antibiotica ⢠Overweeg een snel ontslag van de neonaat uit het ziekenhuis nadat de behandeling met antibiotica is afgerond Het is dan belangrijk dat de ouders een aanspreekpunt voor vragen en advies krijgen Er worden in de NICE richtlijn een aantal overwegingen gegeven om de antibiotica na ## uur te staken, te weten een negatieve bloedkweek, een vlot herstel van het klinisch beeld en een geruststellend beloop van het CRP In de huidige praktijk wordt pas na ##-## besloten tot het staken van antibiotica bij een negatieve bloedkweek Dit besluit kan echter al na een incubatieduur van ## uur worden genomen omdat de meeste bloedkweken dan niet meer positief worden (##-##) Hoewel in de NICE richtlijn wordt aangegeven het CRP na ##-## uur te herhalen, heeft de werkgroep vanuit praktische overwegingen ervoor gekozen het CRP na ### uur te herhalen <PERSOON>, de antibiotica worden pas na ## uur gestaakt Wat onder een geruststellend beloop van het CRP wordt verstaan, wordt in de NICE richtlijn niet goed omschreven Er is in ieder geval sprake van een geruststellend CRP als # opeenvolgende waarden laag zijn (CRP(## mg/L) c q een dalend beloop laten zien Desalniettemin zal op dit punt een praktijkvariatie bestaan Binnenkort worden de resultaten bekend van een multicenter gerandomiseerd prospectief onderzoek, de zgn "Neonatal Procalcitonin Intervention Study (NeoPInS)" Procalcitonine kan behulpzaam zijn bij het vaststellen of een bacteriële infectie bij een pasgeborene waarschijnlijk is Dit onderzoek bestudeert het effect van procalcitonine-gestuurde besluitvorming op de duur van de antibiotische behandeling bij pasgeborenen die van een early-onset infectie worden verdacht Kinderen met laag blijvende waarden van het procalcitonine kunnen waarschijnlijk korter met antibiotica worden behandeld omdat een werkelijke infectie dan zeer onwaarschijnlijk is geworden Als de resultaten van dit onderzoek bekend worden, kan de duur van de antibiotische behandeling van de kinderen die uiteindelijk geen infectie blijken te hebben worden verkort (##, ##) De NICE richtlijn doet bij een bacteriële meningitis de aanbeveling om de antibiotica reeds te wijzigen mede op basis van het Gram-kleuring De werkgroep adviseert pas een wijziging van de antibiotische behandeling op basis van de gevonden verwekker en het antibiogram Indien er sprake is van een bewezen early-onset sepsis of meningitis zijn zowel de duur van behandeling als de keuze van antibiotica afhankelijk van de gevonden verwekker Tabel # Tabel # Behandeling van een early-onset neonatale sepsis en/of meningitis op basis van * Initieel wordt bij vermoeden op een GBS infectie tevens empirisch een aminoglycoside gegeven Bij klinische/microbiologisch respons, kan worden volstaan met penicilline monotherapie ** Indien gevoelig Bij verdenking of bewezen extended-spectrum bèta-lactamase (ESBL)vormende bacteriën meropenem.
| 578 | nvog |
de resultaten bekend van een multicenter gerandomiseerd prospectief onderzoek, de zgn "Neonatal Procalcitonin Intervention Study (NeoPInS)" Procalcitonine kan behulpzaam zijn bij het vaststellen of een bacteriële infectie bij een pasgeborene waarschijnlijk is Dit onderzoek bestudeert het effect van procalcitonine-gestuurde besluitvorming op de duur van de antibiotische behandeling bij pasgeborenen die van een early-onset infectie worden verdacht Kinderen met laag blijvende waarden van het procalcitonine kunnen waarschijnlijk korter met antibiotica worden behandeld omdat een werkelijke infectie dan zeer onwaarschijnlijk is geworden Als de resultaten van dit onderzoek bekend worden, kan de duur van de antibiotische behandeling van de kinderen die uiteindelijk geen infectie blijken te hebben worden verkort (##, ##) De NICE richtlijn doet bij een bacteriële meningitis de aanbeveling om de antibiotica reeds te wijzigen mede op basis van het Gram-kleuring De werkgroep adviseert pas een wijziging van de antibiotische behandeling op basis van de gevonden verwekker en het antibiogram Indien er sprake is van een bewezen early-onset sepsis of meningitis zijn zowel de duur van behandeling als de keuze van antibiotica afhankelijk van de gevonden verwekker Tabel # Tabel # Behandeling van een early-onset neonatale sepsis en/of meningitis op basis van * Initieel wordt bij vermoeden op een GBS infectie tevens empirisch een aminoglycoside gegeven Bij klinische/microbiologisch respons, kan worden volstaan met penicilline monotherapie ** Indien gevoelig Bij verdenking of bewezen extended-spectrum bèta-lactamase (ESBL)vormende bacteriën meropenem <DATUM> Uitgangsvraag ## therapeutic drug monitoring van aminoglycosiden Wat is de beste monitoringsstrategie om de effectiviteit en veiligheid van aminoglycosideconcentraties in het bloed van neonaten met early-onset infectie te waarborgen? Deze uitgangsvraag richt zich op de effectiviteit en veiligheid van een aminoglycoside Penicilline en een aminoglycoside behoren tot de empirische therapie bij een (verdenking) earlyonset infectie bij neonaten Aminoglycosiden zijn effectief tegen Gram-negatieve bacteriën Voorts potentiëren zij de werking van penicillinen Het effect van aminoglycosiden hangt samen met de topspiegel, gemeten kort na het inlopen van de medicatie Er moet voldoende hoog worden gedoseerd om effectief te zijn door het verkrijgen van een adequate topspiegel Aminoglycosiden hebben daarnaast een duidelijk post-antibiotisch effect tegen Gramnegatieven Deze eigenschap impliceert dat het effect van een korte blootstelling aan een Potentiële nadelen van aminoglycosiden zijn de nefro- en de ototoxiciteit De toxiciteit hangt vooral samen met een verhoogde dalspiegel Deze dalspiegel moet lager zijn dan # mg/L Het aanpassen van het doseringsinterval is dus een manier om ervoor te zorgen dat de dalspiegel wijzigt en de dosering veilig is Er is aanzienlijke variabiliteit in de farmacokinetiek van aminoglycosiden Deze hangt bij neonaten samen met de postconceptionele en de postnatale leeftijd Naast nierfunctiestoornissen door onderliggende aandoeningen zoals asfyxie, nierpathologie en bepaalde geneesmiddelen (indomethacine en ibuprofen) is er nog een interindividuele variabiliteit, die de Deze variabiliteit in farmacokinetiek vereisen dat de dosering op maat is, om de effectiviteit en veiligheid van de behandeling te waarborgen Kortom, een goede therapeutic drug monitoring (TDM) van aminoglycosiden is nodig.
| 566 | nvog |
de effectiviteit en veiligheid van aminoglycosideconcentraties in het bloed van neonaten met early-onset infectie te waarborgen? Deze uitgangsvraag richt zich op de effectiviteit en veiligheid van een aminoglycoside Penicilline en een aminoglycoside behoren tot de empirische therapie bij een (verdenking) earlyonset infectie bij neonaten Aminoglycosiden zijn effectief tegen Gram-negatieve bacteriën Voorts potentiëren zij de werking van penicillinen Het effect van aminoglycosiden hangt samen met de topspiegel, gemeten kort na het inlopen van de medicatie Er moet voldoende hoog worden gedoseerd om effectief te zijn door het verkrijgen van een adequate topspiegel Aminoglycosiden hebben daarnaast een duidelijk post-antibiotisch effect tegen Gramnegatieven Deze eigenschap impliceert dat het effect van een korte blootstelling aan een Potentiële nadelen van aminoglycosiden zijn de nefro- en de ototoxiciteit De toxiciteit hangt vooral samen met een verhoogde dalspiegel Deze dalspiegel moet lager zijn dan # mg/L Het aanpassen van het doseringsinterval is dus een manier om ervoor te zorgen dat de dalspiegel wijzigt en de dosering veilig is Er is aanzienlijke variabiliteit in de farmacokinetiek van aminoglycosiden Deze hangt bij neonaten samen met de postconceptionele en de postnatale leeftijd Naast nierfunctiestoornissen door onderliggende aandoeningen zoals asfyxie, nierpathologie en bepaalde geneesmiddelen (indomethacine en ibuprofen) is er nog een interindividuele variabiliteit, die de Deze variabiliteit in farmacokinetiek vereisen dat de dosering op maat is, om de effectiviteit en veiligheid van de behandeling te waarborgen Kortom, een goede therapeutic drug monitoring (TDM) van aminoglycosiden is nodig Deze dalspiegel wordt gebruikt voor een eventuele aanpassing van de derde gift ⢠Serumspiegels van gentamicine dienen tijdig beschikbaar te zijn zodat zorgverleners de ⢠Overweeg het herhalen van volgende dalspiegels voor elke derde dosering gentamicine of frequenter indien nodig (voorgaande te hoge of te lage dalspiegels of mogelijke nierfunctiestoornissen) ⢠Het doseringsinterval moet worden aangepast om een dalspiegel gentamicine te verkrijgen van (# mg/L Als meer dan drie doses gentamicine nodig zijn, wordt een dalspiegel Als een dalspiegel niet tijdig beschikbaar is gekomen, wordt geadviseerd de volgende doses toch toe te dienen tenzij er sprake is van nierfunctiestoornissen (verhoogd serum ⢠Overweeg het afnemen van topspiegels bij sommige neonaten waarbij sprake is van ⢠Bepaal de topspiegel # uur na de start van de gift gentamicine ⢠Overweeg het verhogen van de dosis gentamicine bij een Gram-negatieve infectie als Ten aanzien van de dosering van aminoglycosiden wordt vooralsnog gebruik gemaakt van het Kinderformularium******** Er is overigens wel literatuur dat andere dosis en doseringsintervallen voorstelt (##) Therapeutic Drug Monitoring (TDM) van aminoglycosiden blijft ook een onderwerp van discussie Het Kinderformularium doet bij gentamicine het voorstel om # sera voor spiegelbepaling af te nemen op # uur en # uur na de vierde gift Hiermee kan een indruk worden verkregen van de topspiegel en kan de halfwaardetijd worden berekend Hiermee is het doseringsinterval vast te stellen De NICE richtlijn doet de aanbeveling tot een dalspiegel voor de tweede gift De werkgroep adviseert een dalspiegel pas voor de derde gift.
| 574 | nvog |
voor een eventuele aanpassing van de derde gift ⢠Serumspiegels van gentamicine dienen tijdig beschikbaar te zijn zodat zorgverleners de ⢠Overweeg het herhalen van volgende dalspiegels voor elke derde dosering gentamicine of frequenter indien nodig (voorgaande te hoge of te lage dalspiegels of mogelijke nierfunctiestoornissen) ⢠Het doseringsinterval moet worden aangepast om een dalspiegel gentamicine te verkrijgen van (# mg/L Als meer dan drie doses gentamicine nodig zijn, wordt een dalspiegel Als een dalspiegel niet tijdig beschikbaar is gekomen, wordt geadviseerd de volgende doses toch toe te dienen tenzij er sprake is van nierfunctiestoornissen (verhoogd serum ⢠Overweeg het afnemen van topspiegels bij sommige neonaten waarbij sprake is van ⢠Bepaal de topspiegel # uur na de start van de gift gentamicine ⢠Overweeg het verhogen van de dosis gentamicine bij een Gram-negatieve infectie als Ten aanzien van de dosering van aminoglycosiden wordt vooralsnog gebruik gemaakt van het Kinderformularium******** Er is overigens wel literatuur dat andere dosis en doseringsintervallen voorstelt (##) Therapeutic Drug Monitoring (TDM) van aminoglycosiden blijft ook een onderwerp van discussie Het Kinderformularium doet bij gentamicine het voorstel om # sera voor spiegelbepaling af te nemen op # uur en # uur na de vierde gift Hiermee kan een indruk worden verkregen van de topspiegel en kan de halfwaardetijd worden berekend Hiermee is het doseringsinterval vast te stellen De NICE richtlijn doet de aanbeveling tot een dalspiegel voor de tweede gift De werkgroep adviseert een dalspiegel pas voor de derde gift De werkgroep doet geen aanbeveling tot het verrichten van een topspiegel De topspiegels zijn immers meestal toereikend Indien er sprake is van onvoldoende respons op de ingestelde therapie, worden meestal de antibiotica gewijzigd en zal niet worden gekozen voor de Ten aanzien van de streefwaarde voor de dalspiegel van het aminoglycoside wordt het Kinderformularium gevolgd Er wordt gestreefd naar een dalspiegel ( #,# mg/<PERSOON> ## behandeling kind bij antepartum antibiotica Hoe dient een neonaat met een verdenking op early-onset infectie behandeld te worden indien antepartum antibiotica is gegeven? Vanwege de frequentie waarmee antepartum antibiotica worden gegeven en omdat er lokaal grote verschillen zijn, is uniformiteit omtrent het beleid bij de neonaat gewenst Twijfels ten aanzien van de duur van antibiotische behandeling ontstaat als de bloedkweek onbetrouwbaar wordt geacht In de dagelijkse praktijk worden wij hiermee geconfronteerd als een zwangere antepartum of durante partu met antibiotica wordt behandeld (GBS-, endocarditis profylaxe of verdenking chorioamnionitis) en de pasgeborene op basis van risicofactoren en/of klinische symptomen ook met antibiotica moet worden behandeld Als de bloedkweek niet betrouwbaar wordt gevonden kan de duur van de antibiotische behandeling varieren van ## uur tot # dagen Een evidence-based onderbouwing van het te volgen beleid is niet beschikbaar De werkgroep is van mening dat de antibiotica bij de neonaat, ook bij een voorbehandelde moeder, na ##-## uur kunnen worden gestaakt als de bloedkweek negatief is en de infectieparameters laag blijven.
| 569 | nvog |
De werkgroep doet geen aanbeveling tot het verrichten van een topspiegel De topspiegels zijn immers meestal toereikend Indien er sprake is van onvoldoende respons op de ingestelde therapie, worden meestal de antibiotica gewijzigd en zal niet worden gekozen voor de Ten aanzien van de streefwaarde voor de dalspiegel van het aminoglycoside wordt het Kinderformularium gevolgd Er wordt gestreefd naar een dalspiegel ( #,# mg/<PERSOON> ## behandeling kind bij antepartum antibiotica Hoe dient een neonaat met een verdenking op early-onset infectie behandeld te worden indien antepartum antibiotica is gegeven? Vanwege de frequentie waarmee antepartum antibiotica worden gegeven en omdat er lokaal grote verschillen zijn, is uniformiteit omtrent het beleid bij de neonaat gewenst Twijfels ten aanzien van de duur van antibiotische behandeling ontstaat als de bloedkweek onbetrouwbaar wordt geacht In de dagelijkse praktijk worden wij hiermee geconfronteerd als een zwangere antepartum of durante partu met antibiotica wordt behandeld (GBS-, endocarditis profylaxe of verdenking chorioamnionitis) en de pasgeborene op basis van risicofactoren en/of klinische symptomen ook met antibiotica moet worden behandeld Als de bloedkweek niet betrouwbaar wordt gevonden kan de duur van de antibiotische behandeling varieren van ## uur tot # dagen Een evidence-based onderbouwing van het te volgen beleid is niet beschikbaar De werkgroep is van mening dat de antibiotica bij de neonaat, ook bij een voorbehandelde moeder, na ##-## uur kunnen worden gestaakt als de bloedkweek negatief is en de infectieparameters laag blijven en mondeling te informeren als een kind met risicofactoren op een early-onset infectie uit het ziekenhuis wordt van een early-onset infectie ontwikkelt kan dat tijdig worden gesignaleerd Percentage van de afdelingen Obstetrie en Kindergeneeskunde die schriftelijke informatie voor ouders beschikbaar hebben Achtergrond en variatie in kwaliteit van zorg Het aantal pasgeborenen dat een risicofactor op een early-onset infectie heeft is aanzienlijk Het risico op een daadwerkelijke infectie bij deze pasgeborenen is hiermee duidelijk verhoogd maar niet zodanig dat een onmiddellijke behandeling is geïndiceerd Mogelijkheden tot verbetering Het tijdig herkennen van de symptomen van een earlyonset infectie kan door een informatiebrochure worden bevorderd De kans op mortaliteit en/of morbiditeit wordt verondersteld hierdoor geringer te zijn Validiteit Deze indicator kan bijdragen aan een goed beeld omtrent de informatievoorziening aan ouders van deze groep kinderen Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid van deze indicator is hoog omdat deze via een surveillance van de ziekenhuizen kan worden verkregen Discriminerend vermogen Aangezien er variatie in de dagelijkse praktijk bestaat, verwacht de werkgroep dat de indicator voldoende tussen ziekenhuizen discrimineert Minimale bias / beschrijving relevante case-mix Problemen ten gevolge van variatie in indicator kunnen door middel van een surveillance (telefonische of schriftelijke enquête) op Voorschrijven antibiotica op basis van risicofactoren en symptomen In deze richtlijn wordt beschreven welke maternale risicofactoren en klinische symptomen aanleiding geven tot tabel # en #) Bij het aanhouden van die criteria kan onnodige behandeling met antibiotica worden voorkomen Dit kan leiden tot betere kwaliteit van zorg, kostenbesparing en afname van het resistentieprobleem.
| 552 | nvog |
op een early-onset infectie uit het ziekenhuis wordt van een early-onset infectie ontwikkelt kan dat tijdig worden gesignaleerd Percentage van de afdelingen Obstetrie en Kindergeneeskunde die schriftelijke informatie voor ouders beschikbaar hebben Achtergrond en variatie in kwaliteit van zorg Het aantal pasgeborenen dat een risicofactor op een early-onset infectie heeft is aanzienlijk Het risico op een daadwerkelijke infectie bij deze pasgeborenen is hiermee duidelijk verhoogd maar niet zodanig dat een onmiddellijke behandeling is geïndiceerd Mogelijkheden tot verbetering Het tijdig herkennen van de symptomen van een earlyonset infectie kan door een informatiebrochure worden bevorderd De kans op mortaliteit en/of morbiditeit wordt verondersteld hierdoor geringer te zijn Validiteit Deze indicator kan bijdragen aan een goed beeld omtrent de informatievoorziening aan ouders van deze groep kinderen Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid van deze indicator is hoog omdat deze via een surveillance van de ziekenhuizen kan worden verkregen Discriminerend vermogen Aangezien er variatie in de dagelijkse praktijk bestaat, verwacht de werkgroep dat de indicator voldoende tussen ziekenhuizen discrimineert Minimale bias / beschrijving relevante case-mix Problemen ten gevolge van variatie in indicator kunnen door middel van een surveillance (telefonische of schriftelijke enquête) op Voorschrijven antibiotica op basis van risicofactoren en symptomen In deze richtlijn wordt beschreven welke maternale risicofactoren en klinische symptomen aanleiding geven tot tabel # en #) Bij het aanhouden van die criteria kan onnodige behandeling met antibiotica worden voorkomen Dit kan leiden tot betere kwaliteit van zorg, kostenbesparing en afname van het resistentieprobleem verdenking op een early-onset infectie, conform de aanbevelingen bij tabel # en # Totaal aantal pasgeborenen met verdenking op een early-onset infectie dat antibiotica krijgt Achtergrond en variatie in kwaliteit van zorg Het aantal pasgeborenen dat gedurende de eerste levensdagen wordt opgenomen vanwege risicofactoren op een infectie dan wel de verdenking op een infectie is vele malen groter dan het aantal bewezen infecties Dit is een keuze omdat wij gezien de aanzienlijke kans op mortaliteit en morbiditeit geen infecties willen missen Anderzijds willen wij geen pasgeborenen onnodig met antibiotica behandelen Mogelijkheden tot verbetering De maternale risicofactoren en klinische symptomen kunnen direct (tijdens de beoordeling) een bijdrage leveren aan de inschatting van het risico op een ernstige bacteriële infecties Hierdoor ontstaat tijdig inzicht in het risico op een earlyonset infectie, waardoor onnodig antibioticagebruik kan worden voorkomen Validiteit De richtlijn geeft een instructie t a v maternale risicofactoren en klinische symptomen die een indicatie voor antibiotische behandeling vormen Deze indicator kan bijdragen aan een goed beeld van de kwaliteit van zorg voor deze groep kinderen Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid van deze indicator is afhankelijk van adequate registratie Het aantal kinderen dat gedurende eerste ## dagen wordt opgenomen wordt landelijke via de Perinatale Registratie <LOCATIE> vastgelegd De werkgroep verwacht dat deze Problemen ten gevolge van variatie in case-mix zullen zich niet voordoen De gegevens die verzameld worden voor deze indicator worden op ziekenhuisniveau verzamelend.
| 533 | nvog |
verdenking op een early-onset infectie, conform de aanbevelingen bij tabel # en # Totaal aantal pasgeborenen met verdenking op een early-onset infectie dat antibiotica krijgt Achtergrond en variatie in kwaliteit van zorg Het aantal pasgeborenen dat gedurende de eerste levensdagen wordt opgenomen vanwege risicofactoren op een infectie dan wel de verdenking op een infectie is vele malen groter dan het aantal bewezen infecties Dit is een keuze omdat wij gezien de aanzienlijke kans op mortaliteit en morbiditeit geen infecties willen missen Anderzijds willen wij geen pasgeborenen onnodig met antibiotica behandelen Mogelijkheden tot verbetering De maternale risicofactoren en klinische symptomen kunnen direct (tijdens de beoordeling) een bijdrage leveren aan de inschatting van het risico op een ernstige bacteriële infecties Hierdoor ontstaat tijdig inzicht in het risico op een earlyonset infectie, waardoor onnodig antibioticagebruik kan worden voorkomen Validiteit De richtlijn geeft een instructie t a v maternale risicofactoren en klinische symptomen die een indicatie voor antibiotische behandeling vormen Deze indicator kan bijdragen aan een goed beeld van de kwaliteit van zorg voor deze groep kinderen Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid van deze indicator is afhankelijk van adequate registratie Het aantal kinderen dat gedurende eerste ## dagen wordt opgenomen wordt landelijke via de Perinatale Registratie <LOCATIE> vastgelegd De werkgroep verwacht dat deze Problemen ten gevolge van variatie in case-mix zullen zich niet voordoen De gegevens die verzameld worden voor deze indicator worden op ziekenhuisniveau verzamelend infectie wordt penicilline en een aminoglycoside aanbevolen Alleen wanneer een meningitis is vastgesteld amoxicilline en cefotaxim de eerste keuze In deze richtlijn wordt geadviseerd om ouders schriftelijk en mondeling te informeren als een kind met risicofactoren op een Als het kind in de thuissituatie symptomen van een earlyonset infectie ontwikkelt kan dat tijdig worden gesignaleerd Achtergrond en variatie in kwaliteit van zorg Het aantal pasgeborenen dat van een earlyonset infectie wordt verdacht is aanzienlijk Het risico op een daadwerkelijke infectie is duidelijk verhoogd maar niet zodanig dat een onmiddellijke behandeling is geïndiceerd Het tijdig herkennen van de symptomen van een early-onset infectie kan door een informatiebrochure worden bevorderd De kans op mortaliteit en/of morbiditeit wordt verondersteld hierdoor geringer te zijn Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid van deze indicator is hoog omdat deze kan worden verkregen via een surveillance van de ziekenhuizen met een afdeling Deze richtlijn die een bewerking is voor de Nederlandse situatie van de NICE richtlijn "Antibiotics for early-onset neonatal infection antibiotics for the prevention and treatment of earlyonset neonatal infection" geeft voorstellen voor verder wetenschappelijk onderzoek De werkgroep sluit zich aan bij enkele voorstellen voor verder wetenschappelijk onderzoek zoals Het vaststellen van de klinische uitkomst en kosteneffectiviteit van intrapartum antibiotische profylaxe met betrekking tot een routinematige antenatale GBS-screening Deze richtlijn toont risicofactoren en klinische symptomen die worden gebruikt bij de besluitvorming om een neonaat postpartum met antibiotica te behandelen ter preventie van of bij een verdenking op een early-onset neonatale infectie.
| 525 | nvog |
wanneer een meningitis is vastgesteld amoxicilline en cefotaxim de eerste keuze In deze richtlijn wordt geadviseerd om ouders schriftelijk en mondeling te informeren als een kind met risicofactoren op een Als het kind in de thuissituatie symptomen van een earlyonset infectie ontwikkelt kan dat tijdig worden gesignaleerd Achtergrond en variatie in kwaliteit van zorg Het aantal pasgeborenen dat van een earlyonset infectie wordt verdacht is aanzienlijk Het risico op een daadwerkelijke infectie is duidelijk verhoogd maar niet zodanig dat een onmiddellijke behandeling is geïndiceerd Het tijdig herkennen van de symptomen van een early-onset infectie kan door een informatiebrochure worden bevorderd De kans op mortaliteit en/of morbiditeit wordt verondersteld hierdoor geringer te zijn Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid van deze indicator is hoog omdat deze kan worden verkregen via een surveillance van de ziekenhuizen met een afdeling Deze richtlijn die een bewerking is voor de Nederlandse situatie van de NICE richtlijn "Antibiotics for early-onset neonatal infection antibiotics for the prevention and treatment of earlyonset neonatal infection" geeft voorstellen voor verder wetenschappelijk onderzoek De werkgroep sluit zich aan bij enkele voorstellen voor verder wetenschappelijk onderzoek zoals Het vaststellen van de klinische uitkomst en kosteneffectiviteit van intrapartum antibiotische profylaxe met betrekking tot een routinematige antenatale GBS-screening Deze richtlijn toont risicofactoren en klinische symptomen die worden gebruikt bij de besluitvorming om een neonaat postpartum met antibiotica te behandelen ter preventie van of bij een verdenking op een early-onset neonatale infectie daadwerkelijke bewezen early-onset infectie Een zorgvuldige analyse van alle bewezen early-onset infecties in relatie tot genoemde risicofactoren en klinische symptomen is Het evalueren van de ingestelde behandelingsduur met antibiotica bij neonaten met de verdenking op een early-onset infectie waarbij sprake is van verhoogde infectieparameters en een negatieve bloedkweek De nadruk zal hierbij liggen op de klinische effectiviteit en kosteneffectiviteit Onderzoek naar de lange termijn effecten van een antibiotische behandeling gedurende de eerste levensweek bij à terme neonaten invloed op gastro-intestinaal microbioom, relatie tot de ontwikkeling van o a allergieën en adipositas Daarnaast zijn er nog overige voorstellen voor wetenschappelijk onderzoek Is een orale antibiotische profylaxe van à terme neonaten in aanwezigheid van risicofactoren zonder klinische symptomen een reële behandelingsoptie ter preventie van een early-onset infectie? Naast de klinische effectiviteit kan ook de kosteneffectiviteit worden Onderzoek naar de incidentie van early-onset neonatale infecties bij maternale koorts onder epidurale analgesie zonder andere bijkomende risicofactoren en klinische symptomen tijdens de eerste uren postpartum Landelijke surveillance van antibiotische resistentie c q intrinsieke ongevoeligheid van micro-organismen voor de empirische therapie (penicilline en een aminoglycoside) bij (Het voorkomen en behandelen van de vroege vorm van een infectie bij baby's) De informatie in deze patiëntenversie van de richtlijn is bedoeld voor ouders / vertegenwoordigers van baby's die de eerste drie dagen na de geboorte Wanneer een pasgeboren baby binnen # dagen na de geboorte door een infectie ziek wordt, spreken wij van een early-onset neonatale infectie of een vroege vorm van een infectie bij een pasgeboren baby.
| 539 | nvog |
early-onset infecties in relatie tot genoemde risicofactoren en klinische symptomen is Het evalueren van de ingestelde behandelingsduur met antibiotica bij neonaten met de verdenking op een early-onset infectie waarbij sprake is van verhoogde infectieparameters en een negatieve bloedkweek De nadruk zal hierbij liggen op de klinische effectiviteit en kosteneffectiviteit Onderzoek naar de lange termijn effecten van een antibiotische behandeling gedurende de eerste levensweek bij à terme neonaten invloed op gastro-intestinaal microbioom, relatie tot de ontwikkeling van o a allergieën en adipositas Daarnaast zijn er nog overige voorstellen voor wetenschappelijk onderzoek Is een orale antibiotische profylaxe van à terme neonaten in aanwezigheid van risicofactoren zonder klinische symptomen een reële behandelingsoptie ter preventie van een early-onset infectie? Naast de klinische effectiviteit kan ook de kosteneffectiviteit worden Onderzoek naar de incidentie van early-onset neonatale infecties bij maternale koorts onder epidurale analgesie zonder andere bijkomende risicofactoren en klinische symptomen tijdens de eerste uren postpartum Landelijke surveillance van antibiotische resistentie c q intrinsieke ongevoeligheid van micro-organismen voor de empirische therapie (penicilline en een aminoglycoside) bij (Het voorkomen en behandelen van de vroege vorm van een infectie bij baby's) De informatie in deze patiëntenversie van de richtlijn is bedoeld voor ouders / vertegenwoordigers van baby's die de eerste drie dagen na de geboorte Wanneer een pasgeboren baby binnen # dagen na de geboorte door een infectie ziek wordt, spreken wij van een early-onset neonatale infectie of een vroege vorm van een infectie bij een pasgeboren baby beademing of bloeddruk verhogende medicijnen nodig zijn De ziekte kan zich snel ontwikkelen, soms binnen enkele uren Het komt zelfs voor dat de ziekte slecht afloopt, ondanks snelle behandeling Het doel van deze folder is om belangrijke informatie te geven over deze infectie, welke risicofactoren er zijn, hoe deze infectie is te herkennen en wat de behandelmogelijkheden zijn De richtlijn geeft zorgverleners adviezen over het voorkomen en behandelen van deze vroege vorm van infecties bij babyâs Een richtlijn is geen wettelijk voorschrift Een zorgverlener kan daarom op basis van argumenten besluiten van de richtlijn af te wijken Een early-onset neonatale infectie ontstaat nogal eens onverwacht Tijdens de zwangerschap of de bevalling zijn er niet altijd aanwijzingen voor een verhoogde kans op deze ziekte Soms weten wij wel van tevoren dat de baby een verhoogde kans heeft Hierover later meer Belangrijke bacteriën die deze vroege infecties bij pasgeboren babyâs kunnen geven zijn groep B streptokokken (GBS) en Escherichia coli GBS komen voor bij één op de vijf zwangere vrouwen, zonder dat zij hiervan klachten hebben, zgn draagsters Deze vrouwen dragen deze bacteriën dan bij zich in de vagina (schede) Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal babyâs wordt ziek Naast GBS kunnen ook andere bacteriën deze vroege Tijdens de zwangerschap of bevalling kunnen er risicofactoren bestaan die de kans op deze Dan wordt geadviseerd om de zwangere tijdens de bevalling antibiotica te geven, de zgn GBS-profylaxe (voorkeur penicilline).
| 558 | nvog |
De ziekte kan zich snel ontwikkelen, soms binnen enkele uren Het komt zelfs voor dat de ziekte slecht afloopt, ondanks snelle behandeling Het doel van deze folder is om belangrijke informatie te geven over deze infectie, welke risicofactoren er zijn, hoe deze infectie is te herkennen en wat de behandelmogelijkheden zijn De richtlijn geeft zorgverleners adviezen over het voorkomen en behandelen van deze vroege vorm van infecties bij babyâs Een richtlijn is geen wettelijk voorschrift Een zorgverlener kan daarom op basis van argumenten besluiten van de richtlijn af te wijken Een early-onset neonatale infectie ontstaat nogal eens onverwacht Tijdens de zwangerschap of de bevalling zijn er niet altijd aanwijzingen voor een verhoogde kans op deze ziekte Soms weten wij wel van tevoren dat de baby een verhoogde kans heeft Hierover later meer Belangrijke bacteriën die deze vroege infecties bij pasgeboren babyâs kunnen geven zijn groep B streptokokken (GBS) en Escherichia coli GBS komen voor bij één op de vijf zwangere vrouwen, zonder dat zij hiervan klachten hebben, zgn draagsters Deze vrouwen dragen deze bacteriën dan bij zich in de vagina (schede) Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal babyâs wordt ziek Naast GBS kunnen ook andere bacteriën deze vroege Tijdens de zwangerschap of bevalling kunnen er risicofactoren bestaan die de kans op deze Dan wordt geadviseerd om de zwangere tijdens de bevalling antibiotica te geven, de zgn GBS-profylaxe (voorkeur penicilline) overwogen als er sprake is van langdurig gebroken vliezen en een onbekende GBSdragerschap Onderzoek naar GBS wordt in <LOCATIE> niet standaard bij elke zwangere gedaan Als tijdens de zwangerschap echter bij een uitstrijkje bij toeval een GBS wordt gevonden zal in overleg met de zwangere worden overwogen om profylaxe te geven De uiteindelijke beslissing ligt bij de zwangere Screening op GBS-dragerschap wordt in ieder geval geadviseerd bij dreigende vroeggeboorte Als er sprake is geweest van GBS-dragerschap in een voorgaande zwangerschap, kan in overleg met de zwangere een GBS-screening tussen de ##ste en de ##ste zwangerschapsweek worden overwogen Als opnieuw GBS-dragerschap wordt vastgesteld kan door de zwangere voor GBS-profylaxe worden gekozen Tevens kan bij een volgende zwangerschap GBS-screening worden overwogen als een eerder kind kort na de geboorte ernstig ziek (infectie) is geworden zonder duidelijke oorzaak (bacterie) Ondanks deze GBS-profylaxe, die aan de barende vrouw is gegeven, is er nog steeds een kleine kans op een infectie bij de baby Daarnaast kunnen ook andere bacteriën zoals E coli Na de geboorte zal tot antibiotische behandeling van de baby op basis van risicofactoren en/of ziekteverschijnselen worden besloten Als één van de # laatstgenoemde onderstaande risicofactoren aanwezig is (onderstreept), wordt een behandeling met antibiotica bij de baby aanbevolen Voor de ziekteverschijnselen geldt dat een goede observatie om een infectie te herkennen van belang is Als er ten minste # risicofactoren (niet onderstreept) en/of ziekteverschijnselen aanwezig zijn wordt ook een behandeling met antibiotica geadviseerd.
| 563 | nvog |
langdurig gebroken vliezen en een onbekende GBSdragerschap Onderzoek naar GBS wordt in <LOCATIE> niet standaard bij elke zwangere gedaan Als tijdens de zwangerschap echter bij een uitstrijkje bij toeval een GBS wordt gevonden zal in overleg met de zwangere worden overwogen om profylaxe te geven De uiteindelijke beslissing ligt bij de zwangere Screening op GBS-dragerschap wordt in ieder geval geadviseerd bij dreigende vroeggeboorte Als er sprake is geweest van GBS-dragerschap in een voorgaande zwangerschap, kan in overleg met de zwangere een GBS-screening tussen de ##ste en de ##ste zwangerschapsweek worden overwogen Als opnieuw GBS-dragerschap wordt vastgesteld kan door de zwangere voor GBS-profylaxe worden gekozen Tevens kan bij een volgende zwangerschap GBS-screening worden overwogen als een eerder kind kort na de geboorte ernstig ziek (infectie) is geworden zonder duidelijke oorzaak (bacterie) Ondanks deze GBS-profylaxe, die aan de barende vrouw is gegeven, is er nog steeds een kleine kans op een infectie bij de baby Daarnaast kunnen ook andere bacteriën zoals E coli Na de geboorte zal tot antibiotische behandeling van de baby op basis van risicofactoren en/of ziekteverschijnselen worden besloten Als één van de # laatstgenoemde onderstaande risicofactoren aanwezig is (onderstreept), wordt een behandeling met antibiotica bij de baby aanbevolen Voor de ziekteverschijnselen geldt dat een goede observatie om een infectie te herkennen van belang is Als er ten minste # risicofactoren (niet onderstreept) en/of ziekteverschijnselen aanwezig zijn wordt ook een behandeling met antibiotica geadviseerd dragerschap van GBS bij de moeder tijdens de huidige zwangerschap; tekenen van een ernstige infectie zoals een bloedvergiftiging bij de moeder rondom de bevalling; verdenking of bewezen infectie bij een ander kind in het geval van een meerlingzwangerschap Een baby kan langzaam of soms heel snel ziek worden Als zij ziek zijn, kunnen zij een te lage (lager dan ##°C) of te hoge (hoger dan ##°C) lichaamstemperatuur hebben; Deze klachten worden bij een baby gezien als alarmsignalen Het is dan noodzakelijk om Er is niet altijd sprake van een (ernstige) infectie Echter, als een arts vermoedt dat een baby een infectie heeft volgt er altijd een opname, nader onderzoek en behandeling met antibiotica Dit nader onderzoek bestaat uit o a een bloedkweek en bloedonderzoek Het kan ook nodig zijn om een ruggenprik te verrichten Er kan dan worden gekeken of er sprake is van Als de baby een verhoogd risico op een infectie heeft, van een infectie wordt verdacht of een echte infectie heeft zal de arts de ouders / vertegenwoordigers informeren en de behandeling De duur van de behandeling met antibiotica bedraagt minstens ##-## uur Daarna wordt beoordeeld hoe waarschijnlijk een infectie is Als een infectie onwaarschijnlijk is worden de antibiotica gestopt Als in de bloedkweek of in de kweek van het hersenvocht wel een bacterie wordt gevonden is de behandeling langer De duur van de antibioticabehandeling is afhankelijk van de aard van de infectie (bloedvergiftiging [sepsis], hersenvliesontsteking [meningitis] of longontsteking [pneumonie]) en welke bacterie wordt gevonden.
| 578 | nvog |
de huidige zwangerschap; tekenen van een ernstige infectie zoals een bloedvergiftiging bij de moeder rondom de bevalling; verdenking of bewezen infectie bij een ander kind in het geval van een meerlingzwangerschap Een baby kan langzaam of soms heel snel ziek worden Als zij ziek zijn, kunnen zij een te lage (lager dan ##°C) of te hoge (hoger dan ##°C) lichaamstemperatuur hebben; Deze klachten worden bij een baby gezien als alarmsignalen Het is dan noodzakelijk om Er is niet altijd sprake van een (ernstige) infectie Echter, als een arts vermoedt dat een baby een infectie heeft volgt er altijd een opname, nader onderzoek en behandeling met antibiotica Dit nader onderzoek bestaat uit o a een bloedkweek en bloedonderzoek Het kan ook nodig zijn om een ruggenprik te verrichten Er kan dan worden gekeken of er sprake is van Als de baby een verhoogd risico op een infectie heeft, van een infectie wordt verdacht of een echte infectie heeft zal de arts de ouders / vertegenwoordigers informeren en de behandeling De duur van de behandeling met antibiotica bedraagt minstens ##-## uur Daarna wordt beoordeeld hoe waarschijnlijk een infectie is Als een infectie onwaarschijnlijk is worden de antibiotica gestopt Als in de bloedkweek of in de kweek van het hersenvocht wel een bacterie wordt gevonden is de behandeling langer De duur van de antibioticabehandeling is afhankelijk van de aard van de infectie (bloedvergiftiging [sepsis], hersenvliesontsteking [meningitis] of longontsteking [pneumonie]) en welke bacterie wordt gevonden Wordt er een hersenvliesontsteking vastgesteld Heeft u vragen? <PERSOON> deze dan aan de behandelend arts of verloskundige Wij vinden het belangrijk dat, als uw kind een infectie heeft of de kans heeft om een infectie te krijgen, u goed begrijpt wat er aan de hand is en wat de mogelijkheden zijn National Collaborating Centre for Women's and Children's Health Antibiotics for early-onset neonatal infection Antibiotics for the prevention and treatment of earlyonset neonatal infection ### <PERSOON> RA, et al Epidemiology of neonatal group B streptococcal disease in the Netherlands before and after introduction of guidelines for prevention <PERSOON> B, <PERSOON> AP, Heath <PERSOON> treatment of neonatal sepsis are the current guidelines adequate? <PERSOON> N, <PERSOON> AB, Watts T, et al Neonatal infections in England the NeonIN surveillance network <PERSOON> MW, <PERSOON> of invasive group B streptococcal disease and pathogen genotype distribution in newborn babies in the Netherlands over ## years a nationwide surveillance study Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) en Nederlandse AGREE Next Stepts Consortium Appraisal of Guidelines for Research & Evaluation GRADE an emerging consensus on rating quality of evidence and strength of.
| 533 | nvog |
er een hersenvliesontsteking vastgesteld Heeft u vragen? <PERSOON> deze dan aan de behandelend arts of verloskundige Wij vinden het belangrijk dat, als uw kind een infectie heeft of de kans heeft om een infectie te krijgen, u goed begrijpt wat er aan de hand is en wat de mogelijkheden zijn National Collaborating Centre for Women's and Children's Health Antibiotics for early-onset neonatal infection Antibiotics for the prevention and treatment of earlyonset neonatal infection ### <PERSOON> RA, et al Epidemiology of neonatal group B streptococcal disease in the Netherlands before and after introduction of guidelines for prevention <PERSOON> B, <PERSOON> AP, Heath <PERSOON> treatment of neonatal sepsis are the current guidelines adequate? <PERSOON> N, <PERSOON> AB, Watts T, et al Neonatal infections in England the NeonIN surveillance network <PERSOON> MW, <PERSOON> of invasive group B streptococcal disease and pathogen genotype distribution in newborn babies in the Netherlands over ## years a nationwide surveillance study Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) en Nederlandse AGREE Next Stepts Consortium Appraisal of Guidelines for Research & Evaluation GRADE an emerging consensus on rating quality of evidence and strength of Recurrence of group B <PERSOON-##> FY, Brenner RA, <PERSOON-##> JB, #rd, Regan JA, et al <PERSOON-##> effectiveness of risk-based intrapartum chemoprophylaxis for the prevention of earlyonset neonatal group B streptococcal disease <PERSOON-##> SJ, Verani JR Intrapartum antibiotic prophylaxis for the prevention of perinatal group B streptococcal disease experience in the United States and implications for a potential group B streptococcal vaccine <PERSOON-##> epidural analgesia and anti-infectious management of the neonate a meta-analysis <PERSOON-##> SK, Rogers BB, <PERSOON-##> JM, McIntire DD, Leveno KJ A randomized trial of the effects of antibiotic prophylaxis on epidural-related fever in labor Anesth Analg <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> analgesia during labor and maternal fever <PERSOON-##> between epidural analgesia <PERSOON-##> labor analgesia and neonatal sepsis evaluation rate a quality improvement study <PERSOON-##> analgesia, intrapartum fever, and neonatal sepsis evaluation <PERSOON-##> intrapartum fever and neonatal sepsis Society for Obstetric Anesthesia and Perinatology ### p.
| 491 | nvog |
<PERSOON> FY, Brenner RA, <PERSOON> JB, #rd, Regan JA, et al <PERSOON> effectiveness of risk-based intrapartum chemoprophylaxis for the prevention of earlyonset neonatal group B streptococcal disease <PERSOON> SJ, Verani JR Intrapartum antibiotic prophylaxis for the prevention of perinatal group B streptococcal disease experience in the United States and implications for a potential group B streptococcal vaccine <PERSOON> epidural analgesia and anti-infectious management of the neonate a meta-analysis <PERSOON> SK, Rogers BB, <PERSOON> JM, McIntire DD, Leveno KJ A randomized trial of the effects of antibiotic prophylaxis on epidural-related fever in labor Anesth Analg <PERSOON> J, <PERSOON> analgesia during labor and maternal fever <PERSOON-##> between epidural analgesia <PERSOON-##> labor analgesia and neonatal sepsis evaluation rate a quality improvement study <PERSOON-##> analgesia, intrapartum fever, and neonatal sepsis evaluation <PERSOON-##> intrapartum fever and neonatal sepsis Society for Obstetric Anesthesia and Perinatology ### p Neonatal sepsis is mediated by maternal fever in labour epidural analgesia <PERSOON-##> P, et al Rapid testing for group B streptococcus during labour a test accuracy study with evaluation of Haberland CA, Benitz WE, <PERSOON-##> L, et al Perinatal screening for group B streptococci cost-benefit analysis of rapid Di <PERSOON-##> GP, et al Intrapartum GBS screening and antibiotic prophylaxis a European consensus <PERSOON-##> and effectiveness of intrapartum group B streptococcus polymerase chain reaction <PERSOON-##> BJ, Kuzniewicz <PERSOON-##> EM, et al Stratification of risk of early-onset sepsis in newborns )/= ## weeks' gestation <PERSOON-##> E, et al Estimating the probability of neonatal early-onset infection on the basis of maternal Escobar GJ, <PERSOON> DK, Armstrong MA, Gardner MN, Folck BF, Verdi JE, et al Neonatal sepsis workups in infants )/=### grams at birth A population-based study <PERSOON-##> exposure in infancy and risk of being overweight in the first ## months of life <PERSOON-##> SM.
| 465 | nvog |
sepsis is mediated by maternal fever in labour epidural analgesia <PERSOON> P, et al Rapid testing for group B streptococcus during labour a test accuracy study with evaluation of Haberland CA, Benitz WE, <PERSOON> L, et al Perinatal screening for group B streptococci cost-benefit analysis of rapid Di <PERSOON> GP, et al Intrapartum GBS screening and antibiotic prophylaxis a European consensus <PERSOON> and effectiveness of intrapartum group B streptococcus polymerase chain reaction <PERSOON> BJ, Kuzniewicz <PERSOON> EM, et al Stratification of risk of early-onset sepsis in newborns )/= ## weeks' gestation <PERSOON> E, et al Estimating the probability of neonatal early-onset infection on the basis of maternal Escobar GJ, <PERSOON> DK, Armstrong MA, Gardner MN, Folck BF, Verdi JE, et al Neonatal sepsis workups in infants )/=### grams at birth A population-based study <PERSOON> exposure in infancy and risk of being overweight in the first ## months of life <PERSOON-##> SM Clin Exp Allergy preterm, prelabour rupture of fetal membranes the ORACLE I randomised trial <PERSOON-##> AL, Schibler KR Prolonged initial empirical antibiotic treatment is associated with adverse outcomes in premature infants <PERSOON-##> antibiotic prophylaxis for bacterial infections in a neonatal intensive care unit a randomized controlled trial <PERSOON-##> trial using piperacillin versus ampicillin and amikacin for treatment of premature neonates with risk factors for sepsis <PERSOON-##> Dis ###;#(#) ##<DATUM> Hammerschlag <PERSOON-##> JW, <PERSOON-##> ER, <PERSOON-##> WT, Koutsky L, et al Erythromycin ointment for ocular prophylaxis of neonatal chlamydial infection Patel DM, Rhodes PG, LeBlanc MH, Graves GR, Glick C, <PERSOON-##> of postnatal penicillin prophylaxis in prevention of neonatal group B streptococcus <PERSOON-##> NM, Ramamurthy RS, Yeh TF, Raval DS, et al Penicillin in infants weighing two kilograms or less with early-onset Group B streptococcal <PERSOON-##> BM, Rosenfeld CR Singledose penicillin prophylaxis of neonatal group-B-streptococcal disease Lancet Heath <PERSOON-##> LA Neonatal infections group B streptococcus Clin Evid (Online) <PERSOON-##> AM Prophylactic versus selective antibiotics for term newborn infants of mothers with risk factors for <PERSOON-##> P.
| 517 | nvog |
prelabour rupture of fetal membranes the ORACLE I randomised trial <PERSOON> AL, Schibler KR Prolonged initial empirical antibiotic treatment is associated with adverse outcomes in premature infants <PERSOON> antibiotic prophylaxis for bacterial infections in a neonatal intensive care unit a randomized controlled trial <PERSOON> trial using piperacillin versus ampicillin and amikacin for treatment of premature neonates with risk factors for sepsis <PERSOON> Dis ###;#(#) ##<DATUM> Hammerschlag <PERSOON> JW, <PERSOON> ER, <PERSOON> WT, Koutsky L, et al Erythromycin ointment for ocular prophylaxis of neonatal chlamydial infection Patel DM, Rhodes PG, LeBlanc MH, Graves GR, Glick C, <PERSOON> of postnatal penicillin prophylaxis in prevention of neonatal group B streptococcus <PERSOON> NM, Ramamurthy RS, Yeh TF, Raval DS, et al Penicillin in infants weighing two kilograms or less with early-onset Group B streptococcal <PERSOON-##> BM, Rosenfeld CR Singledose penicillin prophylaxis of neonatal group-B-streptococcal disease Lancet Heath <PERSOON-##> LA Neonatal infections group B streptococcus Clin Evid (Online) <PERSOON-##> AM Prophylactic versus selective antibiotics for term newborn infants of mothers with risk factors for <PERSOON-##> P onset group B streptococcal infection in newborn infants Cochrane Database Syst <PERSOON-##> B streptococcal colonization of pregnant women and their neonates Epidemiological study and controlled trial of prophylactic treatment of the newborn Acta Paediatr Scand <PERSOON-##> rupture of fetal membranes and neonatal infections <PERSOON-##> PB, <PERSOON-##> DK, <PERSOON-##> RH, <PERSOON-##> JS, Cotten CM, et al Group B streptococcal meningitis cerebrospinal fluid parameters in the era of intrapartum <PERSOON-##> PB, <PERSOON-##> KF, Lenfestey R, et al Neonatal meningitis what is the correlation among cerebrospinal fluid cultures, blood <PERSOON-##> JF, et al Serial period reference intervals and analysis of maternal and perinatal confounders <PERSOON-##> DA Management of neonatal early onset sepsis (CG###) compliance of neonatal units in the UK with <PERSOON-##> <INSTELLING>, Wright LL, <PERSOON-##> WA, Ehrenkranz RA, et al <PERSOON-##> KP, et al Early onset neonatal sepsis the burden of group <PERSOON-##> and E coli disease <PERSOON-##> RS Comparison of once-daily versus twice-daily gentamicin dosing regimens in infants ) or = ### g <PERSOON-##>.
| 555 | nvog |
infection in newborn infants Cochrane Database Syst <PERSOON> B streptococcal colonization of pregnant women and their neonates Epidemiological study and controlled trial of prophylactic treatment of the newborn Acta Paediatr Scand <PERSOON> rupture of fetal membranes and neonatal infections <PERSOON> PB, <PERSOON> DK, <PERSOON> RH, <PERSOON> JS, Cotten CM, et al Group B streptococcal meningitis cerebrospinal fluid parameters in the era of intrapartum <PERSOON> PB, <PERSOON> KF, Lenfestey R, et al Neonatal meningitis what is the correlation among cerebrospinal fluid cultures, blood <PERSOON> JF, et al Serial period reference intervals and analysis of maternal and perinatal confounders <PERSOON-##> DA Management of neonatal early onset sepsis (CG###) compliance of neonatal units in the UK with <PERSOON-##> <INSTELLING>, Wright LL, <PERSOON-##> WA, Ehrenkranz RA, et al <PERSOON-##> KP, et al Early onset neonatal sepsis the burden of group <PERSOON-##> and E coli disease <PERSOON-##> RS Comparison of once-daily versus twice-daily gentamicin dosing regimens in infants ) or = ### g <PERSOON-##> daily gentamicin dosing in neonates Hayani KC, Hatzopoulos FK, <PERSOON-##> AL, Thummala <PERSOON-##> MJ, Schatz BM, et al Pharmacokinetics of once-daily dosing of gentamicin in neonates <PERSOON-##> BT, Kotagal UR, Mashni SM, Luckhaupt EJ, <PERSOON-##> CJ Optimal gentamicin therapy in preterm neonates includes loading doses and early monitoring <PERSOON-##> and gentamicin are equally safe for neonates results of a double-blind randomized trial with quantitative assessment of renal function <PERSOON-##> JM, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> S, et al Once-a-day administration of amikacin in neonates assessment of nephrotoxicity and <PERSOON-##> interval dosing of <PERSOON-##> of ampicillin plus gentamicin vs penicillin plus gentamicin in empiric treatment of neonates at risk of early onset sepsis <PERSOON-##> of penicillin g in Miall-Allen VM, Whitelaw AG, <PERSOON-##> JH Ticarcillin plus clavulanic acid (Timentin) compared with standard antibiotic regimes in the treatment of early and late neonatal <PERSOON-##> WH, Mouton JW, <LOCATIE>M, et al Pharmacokinetics of penicillin G in infants with a gestational age of less than ## <PERSOON-##> T, <PERSOON-##> M, et al.
| 547 | nvog |
dosing in neonates Hayani KC, Hatzopoulos FK, <PERSOON> AL, Thummala <PERSOON> MJ, Schatz BM, et al Pharmacokinetics of once-daily dosing of gentamicin in neonates <PERSOON> BT, Kotagal UR, Mashni SM, Luckhaupt EJ, <PERSOON> CJ Optimal gentamicin therapy in preterm neonates includes loading doses and early monitoring <PERSOON> and gentamicin are equally safe for neonates results of a double-blind randomized trial with quantitative assessment of renal function <PERSOON> JM, <PERSOON> J, <PERSOON> S, et al Once-a-day administration of amikacin in neonates assessment of nephrotoxicity and <PERSOON> interval dosing of <PERSOON-##> of ampicillin plus gentamicin vs penicillin plus gentamicin in empiric treatment of neonates at risk of early onset sepsis <PERSOON-##> of penicillin g in Miall-Allen VM, Whitelaw AG, <PERSOON-##> JH Ticarcillin plus clavulanic acid (Timentin) compared with standard antibiotic regimes in the treatment of early and late neonatal <PERSOON-##> WH, Mouton JW, <LOCATIE>M, et al Pharmacokinetics of penicillin G in infants with a gestational age of less than ## <PERSOON-##> T, <PERSOON-##> M, et al empiric antibiotic regimen on bowel colonization in neonates with suspected early onset sepsis <PERSOON-##> RS Comparison of two gentamicin dosing schedules in very low birth weight infants <PERSOON-##> and antibacterial activity of daily gentamicin Arch Dis Child ###;##(# Spec No) ##-## Snelling S, Hart CA, Cooke RW Ceftazidime or gentamicin plus benzylpenicillin in neonates less than forty-eight hours old <PERSOON-##> P, et al Ampicillin versus penicillin in the empiric therapy of extremely low-birthweight neonates at risk <PERSOON-##> TG Longterm trends in the epidemiology of neonatal sepsis and antibiotic susceptibility of Engle WD, <PERSOON-##> KM, et al Neonatal pneumonia comparison of # vs # days of antibiotic therapy in term and near-term Engle WD, <PERSOON-##> GL, Sendelbach DM, Stehel EK, Ford DM, McHugh KM, et al Pneumonia in term neonates laboratory studies and duration of antibiotic therapy <PERSOON-##> TM Use of procalcitoninguided decision-making to shorten antibiotic therapy in suspected neonatal earlyonset sepsis prospective randomized intervention trial Neonatology ###;##(#) ###.
| 512 | nvog |
empiric antibiotic regimen on bowel colonization in neonates with suspected early onset sepsis <PERSOON> RS Comparison of two gentamicin dosing schedules in very low birth weight infants <PERSOON> and antibacterial activity of daily gentamicin Arch Dis Child ###;##(# Spec No) ##-## Snelling S, Hart CA, Cooke RW Ceftazidime or gentamicin plus benzylpenicillin in neonates less than forty-eight hours old <PERSOON> P, et al Ampicillin versus penicillin in the empiric therapy of extremely low-birthweight neonates at risk <PERSOON> TG Longterm trends in the epidemiology of neonatal sepsis and antibiotic susceptibility of Engle WD, <PERSOON> KM, et al Neonatal pneumonia comparison of # vs # days of antibiotic therapy in term and near-term Engle WD, <PERSOON> GL, Sendelbach DM, Stehel EK, Ford DM, McHugh KM, et al Pneumonia in term neonates laboratory studies and duration of antibiotic therapy <PERSOON> TM Use of procalcitoninguided decision-making to shorten antibiotic therapy in suspected neonatal earlyonset sepsis prospective randomized intervention trial <PERSOON> R, et al Blood culture time to positivity in febrile infants with bacteremia <PERSOON> LM Time to positivity of neonatal blood <PERSOON-##> time required for neonatal blood <PERSOON-##> AM Neonatal Procalcitonin Intervention Study (NeoPInS) Effect of Procalcitonin-guided decision making on duration of antibiotic de Hoog <PERSOON-##> CM, van den Anker JN Extendedinterval dosing of tobramycin in neonates implications for therapeutic drug de Hoog <PERSOON-##> RC, Mouton JW, van den Anker JN Tobramycin population Valitalo PA, van den Anker <PERSOON-##> RF, de Hoog <PERSOON-##> SH, et al Novel model-based dosing guidelines for gentamicin and tobramycin in preterm BIJLAGE # Overzicht van alle door werkgroepleden aangedragen knelpunten ⢠Welk antibioticum heeft de voorkeur ter behandeling van (vermoeden op) intra-uteriene ⢠Wanneer dient durante partu gestart te worden met een antibiotische behandeling? ⢠Voorkomt antibiotische behandeling van de moeder tijdens de baring neonatale sepsis? ⢠Stopcriteria antibiotische therapie, duur behandeling bij verdenking infectie ⢠Invloed van antepartum antibiotica op duur behandeling kind ⢠Is het nodig doseringsinterval tussen giften aminoglycosiden te verkorten bij ziek kind? <DATUM> # BIJLAGE #a maternale koorts bij epidurale analgesie Uitgangsvraag Is maternale koorts bij epidurale analgesie een risicofactor voor neonatale sepsis.
| 495 | nvog |
<PERSOON> R, et al Blood culture time to positivity in febrile infants with bacteremia <PERSOON> LM Time to positivity of neonatal blood <PERSOON> time required for neonatal blood <PERSOON> AM Neonatal Procalcitonin Intervention Study (NeoPInS) Effect of Procalcitonin-guided decision making on duration of antibiotic de Hoog <PERSOON> CM, van den Anker JN Extendedinterval dosing of tobramycin in neonates implications for therapeutic drug de Hoog <PERSOON> RC, Mouton JW, van den Anker JN Tobramycin population Valitalo PA, van den Anker <PERSOON> RF, de Hoog <PERSOON> SH, et al Novel model-based dosing guidelines for gentamicin and tobramycin in preterm BIJLAGE # Overzicht van alle door werkgroepleden aangedragen knelpunten ⢠Welk antibioticum heeft de voorkeur ter behandeling van (vermoeden op) intra-uteriene ⢠Wanneer dient durante partu gestart te worden met een antibiotische behandeling? ⢠Voorkomt antibiotische behandeling van de moeder tijdens de baring neonatale sepsis? ⢠Stopcriteria antibiotische therapie, duur behandeling bij verdenking infectie ⢠Invloed van antepartum antibiotica op duur behandeling kind ⢠Is het nodig doseringsinterval tussen giften aminoglycosiden te verkorten bij ziek kind? <DATUM> # BIJLAGE #a maternale koorts bij epidurale analgesie Uitgangsvraag Is maternale koorts bij epidurale analgesie een risicofactor voor neonatale sepsis m_titl (#) ## find similar to Epidural analgesia during labor and maternal fever Uitgangsvraag Dient een lumbaalpunctie te worden gedaan voorafgaand aan behandeling bij neonaten met symptomen en neonaten met significante risicofactoren zonder symptomen? Uitgangsvraag Wat is de optimale behandeling met antibiotica bij verdenking op early-onset neomatal infectie ## (penicillin g or ampicillin or amoxicillin or "amoxicillin-potassium clavulanate combination" or azlocillin or mezlocillin or piperacillin or pivampicillin ((systematic* or literature) adj# review$#) tw or (systematic adj overview$#) tw or exp "Review Literature as Topic"/ or cochrane ab or (cinahl or cinhal) ab or cancerlit ab or ((selection criteria or data extraction) ab and "review"/)) not (Comment/ or Editorial/ or Letter/ or (animals/ ## (exp clinical trial/ or randomized controlled trial/ or exp clinical trials as <DATUM> # BIJLAGE #a Evidence tabel uitgangsvraag maternale koorts bij epidurale analgesie Question Should ampicillin and gentamicin vs penicillin and gentamicin be used for extremely low-birthweight neonates at risk of early onset sepsis? Settings neonates admitted to two third-level NICU in Estonia ##% CI around the pooled estimate of effect includes both #) no effect and #) appreciable benefit or appreciable harm ampicillin and gentamicin compared to penicillin and gentamicin for extremely low-birthweight neonates Patient or population patients with extremely low-birthweight neonates at risk of early onset sepsis *<PERSOON> basis for the assumed risk (e g the median control group risk across studies) is provided in footnotes.
| 577 | nvog |
Voorkomt een primaire sectio à terme bij zwangeren termijn waarop herbeoordeling moet plaatsvinden en eventuele aandachtspunten geformuleerd die van belang zijn bij een toekomstige herziening (update) De geldigheid van de richtlijnmodule komt eerder te vervallen indien nieuwe ontwikkelingen aanleiding zijn een herzieningstraject te starten De richtlijnmodule is geautoriseerd door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie De Patiëntenfederatie <LOCATIE> heeft gedurende het ontwikkelproces contact plaatsgevonden over het patiëntenperspectief De conceptrichtlijn is voor commentaar voorgelegd aan de De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en Nederlandse Vereniging voor Richtlijnen # # van de adviescommissie <PERSOON> Dit rapport is gebaseerd op het AGREE II instrument (Appraisal of Guidelines for <PERSOON>, ###), dat een internationaal breed geaccepteerd instrument is Voor een stap-voor-stap beschrijving hoe een evidence-based module tot stand komt wordt verwezen naar het stappenplan Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten Op basis van de uitkomsten van de knelpuntenanalyse is door de werkgroepleden en de adviseur een uitgangsvraag opgesteld Vervolgens inventariseerde de werkgroep welke uitkomstmaten voor de patiënt relevant zijn, waarbij zowel naar gewenste als ongewenste effecten werd gekeken De Aan de hand van specifieke zoektermen werd gezocht naar gepubliceerde wetenschappelijke studies in (verschillende) elektronische databases Tevens werd aanvullend gezocht naar studies aan de hand van de literatuurlijsten van de geselecteerde artikelen In eerste instantie werd gezocht naar studies met de hoogste mate van bewijs De werkgroepleden selecteerden de via de zoekactie gevonden artikelen op basis van vooraf opgestelde selectiecriteria De geselecteerde artikelen werden gebruikt om de uitgangsvraag te beantwoorden De geselecteerde databases waarin is gezocht en de gehanteerde selectiecriteria zijn te vinden in de module met desbetreffende uitgangsvraag De zoekstrategie is opvraagbaar bij de Richtlijnendatabase, zie het tabblad âZoekverantwoordingâ voor kunnen inschatten Deze beoordelingen kunt u vinden in de Risk of Bias (RoB)- tabellen Het gebruikte RoB- instrument (AMSTAR â voor systematische reviews) is een gevalideerd instrument dat wordt weergegeven in evidencetabellen De belangrijkste bevindingen uit de literatuur werden beschreven in de samenvatting van de literatuur Indien van toepassing bij een voldoende aantal studies en overeenkomstigheid (homogeniteit) tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief De kracht van het wetenschappelijke bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methode GRADEdiagnostiek voor diagnostische vragen (Schünemann, ###), en een generieke GRADE-methode voor vragen over schade of bijwerkingen, etiologie en prognose In de gehanteerde generieke GRADEmethode werden de basisprincipes van de GRADE methodiek toegepast het benoemen en Voor elke relevante uitkomstmaat werd het wetenschappelijk bewijs samengevat in één of meerdere literatuurconclusies waarbij het niveau van bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methodiek De werkgroepleden maakten de balans op van elke interventie (overall conclusie) Bij het opmaken van de balans werden de gunstige en ongunstige effecten voor de patiënt afgewogen De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij één van de kritieke uitkomstmaten Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de systematische.
| 565 | nvog |
gevonden artikelen op basis van vooraf opgestelde selectiecriteria De geselecteerde artikelen werden gebruikt om de uitgangsvraag te beantwoorden De geselecteerde databases waarin is gezocht en de gehanteerde selectiecriteria zijn te vinden in de module met desbetreffende uitgangsvraag De zoekstrategie is opvraagbaar bij de Richtlijnendatabase, zie het tabblad âZoekverantwoordingâ voor kunnen inschatten Deze beoordelingen kunt u vinden in de Risk of Bias (RoB)- tabellen Het gebruikte RoB- instrument (AMSTAR â voor systematische reviews) is een gevalideerd instrument dat wordt weergegeven in evidencetabellen De belangrijkste bevindingen uit de literatuur werden beschreven in de samenvatting van de literatuur Indien van toepassing bij een voldoende aantal studies en overeenkomstigheid (homogeniteit) tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief De kracht van het wetenschappelijke bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methode GRADEdiagnostiek voor diagnostische vragen (Schünemann, ###), en een generieke GRADE-methode voor vragen over schade of bijwerkingen, etiologie en prognose In de gehanteerde generieke GRADEmethode werden de basisprincipes van de GRADE methodiek toegepast het benoemen en Voor elke relevante uitkomstmaat werd het wetenschappelijk bewijs samengevat in één of meerdere literatuurconclusies waarbij het niveau van bewijs werd bepaald volgens de GRADE-methodiek De werkgroepleden maakten de balans op van elke interventie (overall conclusie) Bij het opmaken van de balans werden de gunstige en ongunstige effecten voor de patiënt afgewogen De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij één van de kritieke uitkomstmaten Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de systematische een overall conclusie In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies samen met alle aanvullende argumenten gewogen onder het kopje 'Overwegingen' voorzieningen en organisatorische zaken Deze aspecten worden, voor zover geen onderdeel van de literatuursamenvatting, vermeld en beoordeeld (gewogen) onder het kopje âOverwegingenâ ongunstige effecten van de relevante interventies De kracht van het wetenschappelijk bewijs en het gewicht dat door de werkgroep wordt toegekend aan de overwegingen, bepalen samen de sterkte van de aanbeveling Conform de GRADE-methodiek sluit een lage bewijskracht van conclusies in de systematische literatuuranalyse een sterke aanbeveling niet a priori uit, en zijn bij een hoge bewijskracht ook zwakke aanbevelingen mogelijk De sterkte van de aanbeveling wordt altijd bepaald De conceptmodule werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen, instanties en (patiënt) organisaties voorgelegd ter commentaar De commentaren werden verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptmodule aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve module werd aan de NVOG en Patiëntenfederatie <LOCATIE> voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd De Voorkomt een primaire sectio à terme bij zwangeren met een BMI )## maternale complicaties? Overgewicht (BMIâ¥##) is een toenemend probleem in de gezondheidszorg Hoewel er geen exacte gegevens zijn over de prevalentie van zwangeren en obesitas, is wel bekend dat deze ook in deze groep toeneemt Uit getallen van het CBS blijkt dat in ### ##,#% van de Nederlandse.
| 577 | nvog |
In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies samen met alle aanvullende argumenten gewogen onder het kopje 'Overwegingen' voorzieningen en organisatorische zaken Deze aspecten worden, voor zover geen onderdeel van de literatuursamenvatting, vermeld en beoordeeld (gewogen) onder het kopje âOverwegingenâ ongunstige effecten van de relevante interventies De kracht van het wetenschappelijk bewijs en het gewicht dat door de werkgroep wordt toegekend aan de overwegingen, bepalen samen de sterkte van de aanbeveling Conform de GRADE-methodiek sluit een lage bewijskracht van conclusies in de systematische literatuuranalyse een sterke aanbeveling niet a priori uit, en zijn bij een hoge bewijskracht ook zwakke aanbevelingen mogelijk De sterkte van de aanbeveling wordt altijd bepaald De conceptmodule werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen, instanties en (patiënt) organisaties voorgelegd ter commentaar De commentaren werden verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptmodule aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve module werd aan de NVOG en Patiëntenfederatie <LOCATIE> voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd De Voorkomt een primaire sectio à terme bij zwangeren met een BMI )## maternale complicaties? Overgewicht (BMIâ¥##) is een toenemend probleem in de gezondheidszorg Hoewel er geen exacte gegevens zijn over de prevalentie van zwangeren en obesitas, is wel bekend dat deze ook in deze groep toeneemt Uit getallen van het CBS blijkt dat in ### ##,#% van de Nederlandse jaar ernstig overgewicht had (BMIâ¥##) (CBS, ###) Obesitas en met name morbide obesitas (BMIâ¥##) is geassocieerd met maternale en neonatale complicaties, waaronder serotiniteit (Heslehurst, ###), macrosomie (Lutsiv, ###, Gaudet, ###), diabetes gravidarium (Torloni, ###), fluxus post partum, trombo-embolie, langdurige baring (<PERSOON>, ###), sectio caesarea, asfyxie en intra uteriene vruchtdood (Aune, ###, Marchi, ###, Heslehurst, ###) Vanwege de verhoogde kans op maternale per- en postoperatieve morbiditeit dient een secundaire sectio bij deze patiëntengroep bij voorkeur vermeden te worden Het is echter de vraag of de voordelen van een primaire sectio caesarea (SC) opwegen tegen de bovengenoemde risicoâs, daar een in opzet vaginale baring ook ongecompliceerd kan verlopen Het is derhalve onduidelijk wat de beste modus partus is in deze groep Tot op heden is het verrichten van een primaire sectio caesarea bij deze patiëntenpopulatie in <LOCATIE> geen standaard beleid Voer niet routinematig een primaire SC uit vanaf ## weken bij vrouwen met morbide obesitas (BMI ⥠##) met enkel het oogmerk maternale complicaties te voorkomen Wat zijn de gunstige en ongunstige effecten van een primaire sectio à terme bij zwangeren met een BMI )## in vergelijking tot een in opzet vaginale baring? Composite morbidity maternale complicaties (maternale sterfte, fluxus post - Fluxus post partum als een bloedverlies van meer dan <LOCATIE> binnen ## uur In de databases Medline (via OVID) en Embase (via Embase com) is op <DATUM> met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews, gerandomiseerde gecontroleerde trials en tabblad Verantwoording De literatuurzoekactie leverde ### treffers op Studies werden geselecteerd op grond van de volgende selectiecriteria.
| 667 | nvog |
morbide obesitas (BMIâ¥##) is geassocieerd met maternale en neonatale complicaties, waaronder serotiniteit (Heslehurst, ###), macrosomie (Lutsiv, ###, Gaudet, ###), diabetes gravidarium (Torloni, ###), fluxus post partum, trombo-embolie, langdurige baring (<PERSOON>, ###), sectio caesarea, asfyxie en intra uteriene vruchtdood (Aune, ###, Marchi, ###, Heslehurst, ###) Vanwege de verhoogde kans op maternale per- en postoperatieve morbiditeit dient een secundaire sectio bij deze patiëntengroep bij voorkeur vermeden te worden Het is echter de vraag of de voordelen van een primaire sectio caesarea (SC) opwegen tegen de bovengenoemde risicoâs, daar een in opzet vaginale baring ook ongecompliceerd kan verlopen Het is derhalve onduidelijk wat de beste modus partus is in deze groep Tot op heden is het verrichten van een primaire sectio caesarea bij deze patiëntenpopulatie in <LOCATIE> geen standaard beleid Voer niet routinematig een primaire SC uit vanaf ## weken bij vrouwen met morbide obesitas (BMI ⥠##) met enkel het oogmerk maternale complicaties te voorkomen Wat zijn de gunstige en ongunstige effecten van een primaire sectio à terme bij zwangeren met een BMI )## in vergelijking tot een in opzet vaginale baring? Composite morbidity maternale complicaties (maternale sterfte, fluxus post - Fluxus post partum als een bloedverlies van meer dan <LOCATIE> binnen ## uur In de databases Medline (via OVID) en Embase (via Embase com) is op <DATUM> met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews, gerandomiseerde gecontroleerde trials en tabblad Verantwoording De literatuurzoekactie leverde ### treffers op Studies werden geselecteerd op grond van de volgende selectiecriteria minste twee databases, gedetailleerde zoekstrategie beschikbaar en risk of bias beoordeling), gerandomiseerde trials of observationeel onderzoek waarbinnen een vergelijking wordt gemaakt tussen primaire sectio à terme en in opzet vaginale baring met betrekking tot ten minste één van de boven beschreven uitkomstmaten bij zwangeren met een BMI)## à terme wordt hier gedefinieerd als een zwangerschapsduur tussen de ## en ## weken Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden ## studies echter geëxcludeerd (zie exclusietabel onder het Subramaniam (###) beschrijft een retrospectief cohort, uitgevoerd in de Verenigde Staten Geïncludeerde patiënten (n=###) waren vrouwen met een BMI van â¥## kg/m# en zwangerschapsduur van ##-## weken waarbij een geplande inductie (vaginale baring) (n=###) Homer (###) beschrijft een prospectieve cohort studie, uitgevoerd in ### Engelse Ziekenhuizen Geïncludeerde patiënten (n=###) waren vrouwen met een BMI â¥## kg/m # gedurende enig moment van de zwangerschap waarbij de wijze van baring een geplande vaginale baring (n=###) of primaire sectio (n=###) betrof Homer (###) is onduidelijk over de zwangerschapsduur van geïncludeerde vrouwen en heeft mogelijk ook vrouwen geïncludeerd waarbij bevalling plaatsvond tussen ##-## weken Echter, de werkgroep achtte aannemelijk dat het overgrote deel van de studiepopulatie zwangere vrouwen à terme betrof en beoordeelde de extrapoleerbaarheid van In beide studies werd de data geanalyseerd volgens de geplande wijze van bevallen In de studie van Homer (###) werd bij ##,#% (n=###) van de vrouwen met een vooraf geplande vaginale baring, een secundaire sectio uitgevoerd.
| 732 | nvog |
gedetailleerde zoekstrategie beschikbaar en risk of bias beoordeling), gerandomiseerde trials of observationeel onderzoek waarbinnen een vergelijking wordt gemaakt tussen primaire sectio à terme en in opzet vaginale baring met betrekking tot ten minste één van de boven beschreven uitkomstmaten bij zwangeren met een BMI)## à terme wordt hier gedefinieerd als een zwangerschapsduur tussen de ## en ## weken Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden ## studies echter geëxcludeerd (zie exclusietabel onder het Subramaniam (###) beschrijft een retrospectief cohort, uitgevoerd in de Verenigde Staten Geïncludeerde patiënten (n=###) waren vrouwen met een BMI van â¥## kg/m# en zwangerschapsduur van ##-## weken waarbij een geplande inductie (vaginale baring) (n=###) Homer (###) beschrijft een prospectieve cohort studie, uitgevoerd in ### Engelse Ziekenhuizen Geïncludeerde patiënten (n=###) waren vrouwen met een BMI â¥## kg/m # gedurende enig moment van de zwangerschap waarbij de wijze van baring een geplande vaginale baring (n=###) of primaire sectio (n=###) betrof Homer (###) is onduidelijk over de zwangerschapsduur van geïncludeerde vrouwen en heeft mogelijk ook vrouwen geïncludeerd waarbij bevalling plaatsvond tussen ##-## weken Echter, de werkgroep achtte aannemelijk dat het overgrote deel van de studiepopulatie zwangere vrouwen à terme betrof en beoordeelde de extrapoleerbaarheid van In beide studies werd de data geanalyseerd volgens de geplande wijze van bevallen In de studie van Homer (###) werd bij ##,#% (n=###) van de vrouwen met een vooraf geplande vaginale baring, een secundaire sectio uitgevoerd (n=###) van de vrouwen met een vooraf geplande baring via inductie, een secundaire sectio In beide studies werd de uitkomstmaat composite morbidity maternale complicaties beschreven, maar deze werd in beide studies wel verschillend gedefinieerd (Subramaniam, ###; Homer, ###) Homer (###) definieerde composite morbidity als intra-operatieve of postpartum, fluxus, VTE, sepsis, septische shock en/of opname in een intensive care unit Subramaniam (###) definieerde de composite morbidity score als maternale sterfte, operatieve complicaties, infecties, wond morbiditeit en/of VTE Daarnaast werden de individuele uitkomsten beschreven Resultaten werden gerapporteerd als odds ratios (##% BI) gecorrigeerd voor mogelijke confounders (zie evidencetabel) Subramaniam (###) voerde een multivariate regressieanalyse uit met correctie voor de volgende confounders; leeftijd, nullipariteit, oligohydramnios, eerdere sectio caesarea, zwangerschaps- gerelateerde of chronische hypertensie, huwelijke staat, negroide ras en neonataal geboortegewicht Homer (###) corrigeerde in de analyses voor diabetes, astma, hypertensie, endocriene aandoeningen en/of diabetes gravidarum, pre- eclampsie of een VTE tijdens de zwangerschap of een eerdere sectio caesarea Ondanks correctie voor deze covariaten, beperkt het observationele <INSTELLING> van beide studies de interpretatie van de data, waarbij de rol van mogelijke co-morbiditeiten geassocieerd met zowel een SC als inductie in ogenschouw genomen moet worden Homer (###) rapporteerde dat #,#% van de vrouwen met een geplande primaire sectio en #,#% van de vrouwen met een geplande vaginale baring positief scoorden op de composite morbidity uitkomstmaat, het verschil in kans op composite morbidity was niet significant (Adj OR #,##; ##% BI #,## tot #,##) Subramaniam (###) rapporteerde dat ##,#% van de vrouwen met een geplande.
| 748 | nvog |
met een vooraf geplande baring via inductie, een secundaire sectio In beide studies werd de uitkomstmaat composite morbidity maternale complicaties beschreven, maar deze werd in beide studies wel verschillend gedefinieerd (Subramaniam, ###; Homer, ###) Homer (###) definieerde composite morbidity als intra-operatieve of postpartum, fluxus, VTE, sepsis, septische shock en/of opname in een intensive care unit Subramaniam (###) definieerde de composite morbidity score als maternale sterfte, operatieve complicaties, infecties, wond morbiditeit en/of VTE Daarnaast werden de individuele uitkomsten beschreven Resultaten werden gerapporteerd als odds ratios (##% BI) gecorrigeerd voor mogelijke confounders (zie evidencetabel) Subramaniam (###) voerde een multivariate regressieanalyse uit met correctie voor de volgende confounders; leeftijd, nullipariteit, oligohydramnios, eerdere sectio caesarea, zwangerschaps- gerelateerde of chronische hypertensie, huwelijke staat, negroide ras en neonataal geboortegewicht Homer (###) corrigeerde in de analyses voor diabetes, astma, hypertensie, endocriene aandoeningen en/of diabetes gravidarum, pre- eclampsie of een VTE tijdens de zwangerschap of een eerdere sectio caesarea Ondanks correctie voor deze covariaten, beperkt het observationele <INSTELLING> van beide studies de interpretatie van de data, waarbij de rol van mogelijke co-morbiditeiten geassocieerd met zowel een SC als inductie in ogenschouw genomen moet worden Homer (###) rapporteerde dat #,#% van de vrouwen met een geplande primaire sectio en #,#% van de vrouwen met een geplande vaginale baring positief scoorden op de composite morbidity uitkomstmaat, het verschil in kans op composite morbidity was niet significant (Adj OR #,##; ##% BI #,## tot #,##) Subramaniam (###) rapporteerde dat ##,#% van de vrouwen met een geplande de composite morbidity uitkomstmaat, het verschil in kans op composite morbidity was niet De uitkomstmaat infecties werd gerapporteerd door Subramaniam (###) indien sprake was van chorioamnionitis, endometritis, wond infectie, urineweg infectie, longontsteking of sepsis Er werd geen significant verschil in kans op infecties gerapporteerd (Adj OR #,##; ##% BI #,## tot #,##) Er was wel sprake van een verhoogde kans op chorioamnionitis bij de vrouwen met geplande inductie in vergelijking met vrouwen met geplande primaire sectio (Adj OR ##,#; ##% BI #,## tot ##,##) Dit wordt mogelijk verklaard doordat inductie gepaard kan gaan met langdurig gebroken vliezen, vaker toucheren en langere bevallingsduur Homer (###) rapporteerde postoperatieve wond infecties/ wond complicaties (niet nader gedefinieerd) waarbij geen verschil in kans op Postpartum fluxus werd door Subramaniam (###) gedefinieerd als bloedverlies )### ml na vaginale baring en )### ml na primaire sectio waarbij geen significant verschil werd #,## tot #,##) Homer (###) rapporteerde postpartum fluxus niet als individuele uitkomstmaat De uitkomstmaat schouderdystocie werd niet gerapporteerd door Subramaniam (###) De uitkomstmaat schouderdystocie werd gerapporteerd door Homer (###), met ## events (#,#%) bij vrouwen met een geplande vaginale baring en geen events bij vrouwen met een geplande primaire sectio In geen geval was er sprake van blijvend letsel bij het kind Gezien het geringe aantal events Subramaniam (###) rapporteerde # events (# #%) van VTE bij vrouwen met geplande inductie versus geen events bij vrouwen met geplande primaire sectio Homer (###) rapporteerde # events (#.
| 738 | nvog |
morbidity uitkomstmaat, het verschil in kans op composite morbidity was niet De uitkomstmaat infecties werd gerapporteerd door Subramaniam (###) indien sprake was van chorioamnionitis, endometritis, wond infectie, urineweg infectie, longontsteking of sepsis Er werd geen significant verschil in kans op infecties gerapporteerd (Adj OR #,##; ##% BI #,## tot #,##) Er was wel sprake van een verhoogde kans op chorioamnionitis bij de vrouwen met geplande inductie in vergelijking met vrouwen met geplande primaire sectio (Adj OR ##,#; ##% BI #,## tot ##,##) Dit wordt mogelijk verklaard doordat inductie gepaard kan gaan met langdurig gebroken vliezen, vaker toucheren en langere bevallingsduur Homer (###) rapporteerde postoperatieve wond infecties/ wond complicaties (niet nader gedefinieerd) waarbij geen verschil in kans op Postpartum fluxus werd door Subramaniam (###) gedefinieerd als bloedverlies )### ml na vaginale baring en )### ml na primaire sectio waarbij geen significant verschil werd #,## tot #,##) Homer (###) rapporteerde postpartum fluxus niet als individuele uitkomstmaat De uitkomstmaat schouderdystocie werd niet gerapporteerd door Subramaniam (###) De uitkomstmaat schouderdystocie werd gerapporteerd door Homer (###), met ## events (#,#%) bij vrouwen met een geplande vaginale baring en geen events bij vrouwen met een geplande primaire sectio In geen geval was er sprake van blijvend letsel bij het kind Gezien het geringe aantal events Subramaniam (###) rapporteerde # events (# #%) van VTE bij vrouwen met geplande inductie versus geen events bij vrouwen met geplande primaire sectio Homer (###) rapporteerde # events (# met geplande primaire sectio Gezien het geringe aantal events werden er geen analyses Maternale sterfte kwam niet voor in Subramaniam (###) en werd niet gerapporteerd door Homer bewijskracht voor de uitkomstmaat composite morbidity en de individuele uitkomstmaten is met één niveau verlaagd gezien de beperkingen in de onderzoeksopzet (mogelijke selectie bias) en imprecisie (het geringe aantal patiënten) van de resultaten Het niveau van de bewijskracht komt Er zijn aanwijzingen dat het risico op composite morbidity bij zwangeren met een BMI)## met een primaire sectio à terme niet verschilt in vergelijking met een in Het is onzeker of het risico op maternale infecties bij zwangeren met een BMI)## met een primaire sectio à terme verschilt in vergelijking met een in opzet vaginale Er zijn aanwijzingen dat het risico op postpartum fluxus bij zwangeren met een Vanwege de schaarsheid van data is het niet mogelijk een conclusie te trekken over het risico op schouderdystocie bij een primaire sectio à terme in vergelijking tot een in opzet vaginale baring bij zwangeren met een BMI )## het risico op VTE bij een primaire sectio à terme in vergelijking tot een in opzet Wegens het ontbreken van data is het niet mogelijk een conclusie te trekken over het risico op maternale sterfte bij een primaire sectio à terme in vergelijking tot een Uit de literatuursearch zijn slechts # cohort studies gekomen die antwoord geven op de vraag of een primaire sectio caesarea een betere uitkomst geeft m b t de geformuleerde uitkomstmaat dan een in opzet vaginale baring.
| 655 | nvog |
aantal events werden er geen analyses Maternale sterfte kwam niet voor in Subramaniam (###) en werd niet gerapporteerd door Homer bewijskracht voor de uitkomstmaat composite morbidity en de individuele uitkomstmaten is met één niveau verlaagd gezien de beperkingen in de onderzoeksopzet (mogelijke selectie bias) en imprecisie (het geringe aantal patiënten) van de resultaten Het niveau van de bewijskracht komt Er zijn aanwijzingen dat het risico op composite morbidity bij zwangeren met een BMI)## met een primaire sectio à terme niet verschilt in vergelijking met een in Het is onzeker of het risico op maternale infecties bij zwangeren met een BMI)## met een primaire sectio à terme verschilt in vergelijking met een in opzet vaginale Er zijn aanwijzingen dat het risico op postpartum fluxus bij zwangeren met een Vanwege de schaarsheid van data is het niet mogelijk een conclusie te trekken over het risico op schouderdystocie bij een primaire sectio à terme in vergelijking tot een in opzet vaginale baring bij zwangeren met een BMI )## het risico op VTE bij een primaire sectio à terme in vergelijking tot een in opzet Wegens het ontbreken van data is het niet mogelijk een conclusie te trekken over het risico op maternale sterfte bij een primaire sectio à terme in vergelijking tot een Uit de literatuursearch zijn slechts # cohort studies gekomen die antwoord geven op de vraag of een primaire sectio caesarea een betere uitkomst geeft m b t de geformuleerde uitkomstmaat dan een in opzet vaginale baring De genoemde risicoâs in de vorm van maternale sterfte, secundaire sectio, fluxus post partum, VTE en maternale infectie lijken voor beide strategieën gelijkwaardig Gezien deze bevindingen is de werkgroep van mening dat er geen uitspraak gedaan kan worden over een voorkeur voor één van beide strategieën Derhalve is de overblijvende optie dat het beleid per patiënte geïndividualiseerd wordt Omdat in het algemeen operatieve ingrepen bij morbide obese patiënten meer risicoâs met zich meebrengen, ook van anesthesiologische aard, lijkt het routinematig verrichten van een primaire SC in deze groep niet voor de hand liggend Ook is individuele besluitvorming en counseling van belang in het voorkómen van een secundaire sectio bij patiënten met een lage kans op een succesvolle vaginale baring, hierbij wordt mogelijk De literatuuranalyse verschaft geen indicatie van de risicoâs op complicaties bij een volgende zwangerschap aangezien deze niet in de individuele studies bestudeerd werden Echter, eerder onderzoek, onafhankelijk van de BMI, wijzen aan dat littekenuterus mogelijk een extra risico geeft bij een volgende zwangerschap op zowel maternale en foetale morbiditeit en mortaliteit Dit gegeven zal ook meegewogen moeten worden bij de individuele besluitvorming rondom de baring Gezien de groeiende prevalentie van morbide obesitas kan geconstateerd worden dat hier sprake is van een belangrijk kennishiaat en is een zinvolle aanbeveling die gedaan kan worden dat hier Het is onbekend of het uitvoeren van een primaire sectio à terme bij zwangeren met een BMI )## zal leiden tot minder maternale complicaties in vergelijking tot een geplande vaginale baring.
| 558 | nvog |
maternale sterfte, secundaire sectio, fluxus post partum, VTE en maternale infectie lijken voor beide strategieën gelijkwaardig Gezien deze bevindingen is de werkgroep van mening dat er geen uitspraak gedaan kan worden over een voorkeur voor één van beide strategieën Derhalve is de overblijvende optie dat het beleid per patiënte geïndividualiseerd wordt Omdat in het algemeen operatieve ingrepen bij morbide obese patiënten meer risicoâs met zich meebrengen, ook van anesthesiologische aard, lijkt het routinematig verrichten van een primaire SC in deze groep niet voor de hand liggend Ook is individuele besluitvorming en counseling van belang in het voorkómen van een secundaire sectio bij patiënten met een lage kans op een succesvolle vaginale baring, hierbij wordt mogelijk De literatuuranalyse verschaft geen indicatie van de risicoâs op complicaties bij een volgende zwangerschap aangezien deze niet in de individuele studies bestudeerd werden Echter, eerder onderzoek, onafhankelijk van de BMI, wijzen aan dat littekenuterus mogelijk een extra risico geeft bij een volgende zwangerschap op zowel maternale en foetale morbiditeit en mortaliteit Dit gegeven zal ook meegewogen moeten worden bij de individuele besluitvorming rondom de baring Gezien de groeiende prevalentie van morbide obesitas kan geconstateerd worden dat hier sprake is van een belangrijk kennishiaat en is een zinvolle aanbeveling die gedaan kan worden dat hier Het is onbekend of het uitvoeren van een primaire sectio à terme bij zwangeren met een BMI )## zal leiden tot minder maternale complicaties in vergelijking tot een geplande vaginale baring Planned vaginal delivery or planned caesarean delivery in women with extreme obesity BJOG ###; #<DATUM> ### (SCIREF)e <PERSOON> JR, <PERSOON> ATN Risk factors for wound disruption following cesarean delivery Journal of Maternal-Fetal and Neonatal Medicine Nov;#(#) ###-## doi <DATUM> j ###<DATUM> ### ### x <PERSOON> body mass index and post-term birth a systematic review and meta-analysis Obes Rev ### Mar;##(#) ##<DATUM> doi <DATUM> obr ### <PERSOON> maternal and neonatal health outcomes a systematic review and meta-analyses Obes Rev ### Jul;##(#) ###-## doi <DATUM> obr ### Epub ### Apr ## Review PubMed obesity in pregnancy, for the mother and baby a systematic review of reviews Obes Rev ### Aug;##(#) ###-## doi <DATUM> obr ### <PERSOON> effects of obesity on the first stage of labor Obstet Gynecol ### Jul;###(#) #<DATUM> doi Torloni <PERSOON> AP, Horta BL, Nakamura MU, Atallah AN, Moron AF, <PERSOON> BMI and the risk of gestational diabetes a systematic review of the literature with meta-analysis Obes Rev ### Mar;##(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j <PATIENTNUMMER>X.
| 633 | nvog |
women with extreme obesity BJOG ###; #<DATUM> ### (SCIREF)e <PERSOON> JR, <PERSOON> ATN Risk factors for wound disruption following cesarean delivery Journal of Maternal-Fetal and Neonatal Medicine Nov;#(#) ###-## doi <DATUM> j ###<DATUM> ### ### x <PERSOON> body mass index and post-term birth a systematic review and meta-analysis Obes Rev ### Mar;##(#) ##<DATUM> doi <DATUM> obr ### <PERSOON> maternal and neonatal health outcomes a systematic review and meta-analyses Obes Rev ### Jul;##(#) ###-## doi <DATUM> obr ### Epub ### Apr ## Review PubMed obesity in pregnancy, for the mother and baby a systematic review of reviews Obes Rev ### Aug;##(#) ###-## doi <DATUM> obr ### <PERSOON> effects of obesity on the first stage of labor Obstet Gynecol ### Jul;###(#) #<DATUM> doi Torloni <PERSOON> AP, Horta BL, Nakamura MU, Atallah AN, Moron AF, <PERSOON> BMI and the risk of gestational diabetes a systematic review of the literature with meta-analysis Obes Rev ### Mar;##(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j <PATIENTNUMMER>X ### x Epub ### Nov ## Review PubMed PMID <PATIENTNUMMER># ORs adjusted age, nulliparity, oligohydramnios, prior caesarean delivery, pregnancy-related hypertension, chronic hypertension, married, black, and neonatal birthweight (continuous) Induction of labour Failure to develop and apply appropriate eligibility criteria a) case-control study under- or over-matching in case-control studies; b) cohort study selection of exposed and unexposed from different populations Bias is likely if the percentage of patients lost to follow-up is large; or differs between treatment groups; or the reasons for loss to follow-up differ between treatment groups; or length of follow-up differs between treatment groups or is too short <PERSOON> risk of bias is unclear if the number of patients lost to follow-up; or the reasons why, are not reported Flawed measurement, or differences in measurement of outcome in treatment and control group; bias may also result from a lack of blinding of those assessing outcomes (detection or information bias) If a study has hard (objective) outcome measures, like death, blinding of outcome assessment is not necessary If a study has âsoftâ (subjective) outcome measures, like the assessment of an X-ray, blinding of Failure to adequately measure all known prognostic factors and/or failure to adequately adjust for these factors in multivariate statistical analysis Geen groep met vrouwen met BMI ) ## geïncludeerd Studie naar kans op een sectio per BMI, geeft geen antwoord op PICO Heeft geen subgroepanalyse uitgevoerd voor vrouwen met een BMI)##, slecht.
| 672 | nvog |
Gastro-oesofageale refluxziekte (GORZ) is gedefinieerd als het optreden van dyspeptische klachten, al of niet met beschadiging van de slokdarmmucosa, ten gevolge van het terugstromen van maaginhoud in de slokdarm In de dagelijkse praktijk wordt het gebruik van H²-receptorantagonisten en protonpompremmers in de graviditeit voorzichtigheidshalve ontraden Refluxklachten kunnen echter zeer ernstig zijn Daarom kan de vraag worden gesteld of deze effectieve middelen, in ernstige gevallen, toch niet tijdens de In deze richtlijn worden de indicaties omschreven voor de medicamenteuze behandeling van zowel pre-existente als de novo Daarnaast wordt geadviseerd in de keuze van de meest geschikte middelen voor verantwoord gebruik Dit hoofdstuk is onderverdeeld in subhoofdstukken en/of paragrafen Om de inhoud te kunnen bekijken klikt u in de linkerkolom op Hierbij kunnen andere refluxklachten voorkomen, zoals opboeren, pijn op de borst, dysfagie, odynofagie, heesheid en hoesten In de westerse wereld komt zuurbranden vaak voor In de gehele populatie zou ##% dagelijks zuurbranden ervaren # Tijdens de zwangerschap is deze prevalentie nog veel hoger en zij neemt in het beloop de graviditeit verder toe In het derde trimester heeft Het is van belang onderscheid te maken tussen patiënten met pre-existente GORZ die zwanger worden, en vrouwen die tijdens de zwangerschap last krijgen van refluxklachten Bij deze laatste groep zullen de klachten na het einde van de zwangerschap weer snel verdwijnen Er zijn geen aanwijzingen dat refluxklachten tijdens de zwangerschap predisponeren tot het ontwikkelen van GORZ later, maar er is wel een neiging tot herhaling in een volgende zwangerschap # Tijdens de zwangerschap zijn meerdere factoren verantwoordelijk voor de toename van regurgitatie van maaginhoud naar de Relaxatie van glad spierweefsel verlaagt de druk van de onderste slokdarmsfincter en vertraagt de maaglediging Verantwoordelijk voor deze hypotonie is vermoedelijk progesteron, dat tijdens de zwangerschap in toenemende mate door de placenta wordt gemaakt De hierdoor vertraagde motoriek geeft de bekende neiging tot obstipatie en daarmee een toegenomen kans op reflux # Ten slotte is de mechanische verhoging van de intra-abdominale druk, veroorzaakt door de sterke groei van de uterus, een extra Naast dieet- en houdingsadviezen kunnen antacida of mucoprotectiva worden voorgeschreven Maagzuursecretieremmende medicamenten kunnen worden overwogen bij persisterende of ernstige klachten Het is belangrijk om bij de bespreking van mogelijke schadelijke effecten van geneesmiddelen tijdens graviditeit en lactatie onderscheid te maken tussen verschillende tijdsperioden Vanaf de conceptie tot ## weken amenorroe (het eerste trimester) vindt de organogenese plaats; in deze periode zijn de teratogene invloeden het grootst In de periode daarna (het tweede en derde trimester) vindt voornamelijk groei plaats Ook in de lactatieperiode kunnen door de moeder gebruikte geneesmiddelen bij het kind De diagnose GORZ in de zwangerschap wordt gesteld door de anamnese van typische refluxklachten (zuurbranden en (zure) regurgitatie) Voor het stellen van de diagnose is een gastroscopie niet nodig Wanneer dit onderzoek bij persisterende of atypische klachten of op andere klinische gronden noodzakelijk is, kan het evenwel zonder bezwaar worden uitgevoerd #.
| 549 | nvog |
volgende zwangerschap # Tijdens de zwangerschap zijn meerdere factoren verantwoordelijk voor de toename van regurgitatie van maaginhoud naar de Relaxatie van glad spierweefsel verlaagt de druk van de onderste slokdarmsfincter en vertraagt de maaglediging Verantwoordelijk voor deze hypotonie is vermoedelijk progesteron, dat tijdens de zwangerschap in toenemende mate door de placenta wordt gemaakt De hierdoor vertraagde motoriek geeft de bekende neiging tot obstipatie en daarmee een toegenomen kans op reflux # Ten slotte is de mechanische verhoging van de intra-abdominale druk, veroorzaakt door de sterke groei van de uterus, een extra Naast dieet- en houdingsadviezen kunnen antacida of mucoprotectiva worden voorgeschreven Maagzuursecretieremmende medicamenten kunnen worden overwogen bij persisterende of ernstige klachten Het is belangrijk om bij de bespreking van mogelijke schadelijke effecten van geneesmiddelen tijdens graviditeit en lactatie onderscheid te maken tussen verschillende tijdsperioden Vanaf de conceptie tot ## weken amenorroe (het eerste trimester) vindt de organogenese plaats; in deze periode zijn de teratogene invloeden het grootst In de periode daarna (het tweede en derde trimester) vindt voornamelijk groei plaats Ook in de lactatieperiode kunnen door de moeder gebruikte geneesmiddelen bij het kind De diagnose GORZ in de zwangerschap wordt gesteld door de anamnese van typische refluxklachten (zuurbranden en (zure) regurgitatie) Voor het stellen van de diagnose is een gastroscopie niet nodig Wanneer dit onderzoek bij persisterende of atypische klachten of op andere klinische gronden noodzakelijk is, kan het evenwel zonder bezwaar worden uitgevoerd # de antacida en mucoprotectiva Antacida neutraliseren de zure maaginhoud Ze bevatten verbindingen van aluminium, magnesium of calcium Van de aluminiumzouten wordt ##-##% geresorbeerd, van de magnesiumzouten <DATUM> , en van calciumcarbonaat ##-##% In verband met mogelijke neurotoxiciteit van het lichaamsvreemde aluminium gaat in de zwangerschap de voorkeur uit naar antacida die slechts calcium en magnesium bevatten zoals calciumcarbonaat/magnesiumcarbonaat (Rennie®) ## Sucralfaat (Ulcogant®) is een mucoprotectivum en bevat een stabiele verbinding van aluminium en sacharine waarbij aluminium niet wordt geresorbeerd Daarom gaat in de zwangerschap op theoretische gronden de voorkeur uit naar het gebruik van bovengenoemde middelen Zowel antacida als sucralfaat worden, in de normale dosering, als veilig beschouwd tijdens de gehele zwangerschap en lactatieperiode en genieten Van de H²-receptorantagonisten zijn cimetidine (Tagamet®) en ranitidine (Zantac®) het beste onderzocht Drie studies met in totaal enkele honderden patiënten tonen geen klinisch relevante toename van malformaties of andere nadelige effecten van het gebruik van cimetidine of ranitidine tijdens het eerste trimester <DATUM> # Dierexperimenteel onderzoek levert evenmin aanwijzingen voor teratogene effecten van deze middelen Er is veel ervaring met cimetidine en ranitidine in het laatste trimester van de zwangerschap In de studies over preventie van aspiratie bij een sectio caesarea zijn voor moeder en kind geen nadelige effecten gevonden <DATUM> Omdat cimetidine in dierexperimenteel onderzoek een zwak anti-androgeen effect liet zien, gaat de voorkeur uit naar gebruik van Zowel ranitidine als cimetidine gaan over in de moedermelk; cimetidine wordt hierin geconcentreerd Gebruik van deze middelen.
| 574 | nvog |
neutraliseren de zure maaginhoud Ze bevatten verbindingen van aluminium, magnesium of calcium Van de aluminiumzouten wordt ##-##% geresorbeerd, van de magnesiumzouten <DATUM> , en van calciumcarbonaat ##-##% In verband met mogelijke neurotoxiciteit van het lichaamsvreemde aluminium gaat in de zwangerschap de voorkeur uit naar antacida die slechts calcium en magnesium bevatten zoals calciumcarbonaat/magnesiumcarbonaat (Rennie®) ## Sucralfaat (Ulcogant®) is een mucoprotectivum en bevat een stabiele verbinding van aluminium en sacharine waarbij aluminium niet wordt geresorbeerd Daarom gaat in de zwangerschap op theoretische gronden de voorkeur uit naar het gebruik van bovengenoemde middelen Zowel antacida als sucralfaat worden, in de normale dosering, als veilig beschouwd tijdens de gehele zwangerschap en lactatieperiode en genieten Van de H²-receptorantagonisten zijn cimetidine (Tagamet®) en ranitidine (Zantac®) het beste onderzocht Drie studies met in totaal enkele honderden patiënten tonen geen klinisch relevante toename van malformaties of andere nadelige effecten van het gebruik van cimetidine of ranitidine tijdens het eerste trimester <DATUM> # Dierexperimenteel onderzoek levert evenmin aanwijzingen voor teratogene effecten van deze middelen Er is veel ervaring met cimetidine en ranitidine in het laatste trimester van de zwangerschap In de studies over preventie van aspiratie bij een sectio caesarea zijn voor moeder en kind geen nadelige effecten gevonden <DATUM> Omdat cimetidine in dierexperimenteel onderzoek een zwak anti-androgeen effect liet zien, gaat de voorkeur uit naar gebruik van Zowel ranitidine als cimetidine gaan over in de moedermelk; cimetidine wordt hierin geconcentreerd Gebruik van deze middelen cimetidine, de activiteit van leverenzymen Gegevens over de overige H²-receptorantagonisten (famotidine, roxatidine) in de zwangerschap of tijdens de lactatie zijn te schaars en te incompleet om hierover een oordeel te vormen Van alle maagzuursecretieremmers is het gebruik in de zwangerschap van omeprazol (Losec®) verreweg het beste en het uitvoerigst gedocumenteerd In een gecombineerd <PERSOON> cohort van ### zwangeren (### levendgeborenen) gebruikten ### vrouwen omeprazol in het eerste trimester van de zwangerschap # Er werd geen verhoogd risico op malformaties waargenomen De Swedish Medical Birth Registry omvat gegevens van ### kinderen met prenatale expositie aan omeprazol (### alleen tijdens het eerste trimester, ## zowel tijdens als na het eerste trimester en ## alleen na het eerste trimester) Er was in deze studie geen toename van kinderen met malformaties, een laag geboortegewicht, een lage Apgarscore of perinatale sterfte ## De aard en de diversiteit van de beschreven malformaties, zonder een duidelijk patroon, maken een teratogeen effect van omeprazol onwaarschijnlijk Over de veiligheid van het gebruik van omeprazol tijdens de lactatie zijn geen grote studies bekend Er zijn aanwijzingen dat de uitscheiding in de moedermelk te gering is om bij de zuigeling een systemisch effect te veroorzaken ## Bovendien zal de zure maaginhoud van het kind het instabiele omeprazol snel denatureren Met betrekking tot de andere protonpompremmers (lansoprazol, pantoprazol, rabeprazol, esomeprazol) zijn onvoldoende gegevens over het gebruik in de Volgens de Centrale Medisch Pharmaceutische Commissie (CMPC) behoren de H²-receptorantagonisten en protonpompremmers.
| 601 | nvog |
de activiteit van leverenzymen Gegevens over de overige H²-receptorantagonisten (famotidine, roxatidine) in de zwangerschap of tijdens de lactatie zijn te schaars en te incompleet om hierover een oordeel te vormen Van alle maagzuursecretieremmers is het gebruik in de zwangerschap van omeprazol (Losec®) verreweg het beste en het uitvoerigst gedocumenteerd In een gecombineerd <PERSOON> cohort van ### zwangeren (### levendgeborenen) gebruikten ### vrouwen omeprazol in het eerste trimester van de zwangerschap # Er werd geen verhoogd risico op malformaties waargenomen De Swedish Medical Birth Registry omvat gegevens van ### kinderen met prenatale expositie aan omeprazol (### alleen tijdens het eerste trimester, ## zowel tijdens als na het eerste trimester en ## alleen na het eerste trimester) Er was in deze studie geen toename van kinderen met malformaties, een laag geboortegewicht, een lage Apgarscore of perinatale sterfte ## De aard en de diversiteit van de beschreven malformaties, zonder een duidelijk patroon, maken een teratogeen effect van omeprazol onwaarschijnlijk Over de veiligheid van het gebruik van omeprazol tijdens de lactatie zijn geen grote studies bekend Er zijn aanwijzingen dat de uitscheiding in de moedermelk te gering is om bij de zuigeling een systemisch effect te veroorzaken ## Bovendien zal de zure maaginhoud van het kind het instabiele omeprazol snel denatureren Met betrekking tot de andere protonpompremmers (lansoprazol, pantoprazol, rabeprazol, esomeprazol) zijn onvoldoende gegevens over het gebruik in de Volgens de Centrale Medisch Pharmaceutische Commissie (CMPC) behoren de H²-receptorantagonisten en protonpompremmers Dierexperimenteel onderzoek van deze middelen laat geen teratogene schade zien Ook bij de mens is geen verhoogde prevalentie van misvormingen of andere directe of indirecte schadelijke effecten op embryo, foetus of pasgeborene waargenomen Geen van de gepubliceerde onderzoeken is echter groot genoeg of heeft voldoende follow-up om met zekerheid te kunnen stellen dat behandeling met maagzuursecretieremmende medicijnen tijdens de zwangerschap veilig is Omdat congenitale afwijkingen spontaan in <DATUM> van de zwangerschappen voorkomen zou een cohort van ### zwangeren vervolgd moeten worden om ##% toename van malformaties te kunnen waarnemen ## Met andere woorden het gebruik van H²-receptorantagonisten en protonpompremmers lijkt veilig, maar absolute zekerheid is hierover niet te geven Op grond van deze overwegingen komt de ⢠Wanneer zwangeren last krijgen van zuurbranden zijn naast uitleg van het mechanisme van reflux, algemene adviezen en leefregels als eerste geïndiceerd De vrouw moet rustig de tijd nemen voor het eten, goed kauwen en frequent kleine, lichtverteerbare maaltijden nemen; voorts bij voorkeur afzien van koffie, sterke thee, alcohol, sigaretten, koolzuurhoudende dranken of eten voor het naar bed gaan Ook houdingsadviezen over bukken en tillen en de mogelijkheid van het ophogen van het hoofdeind van het bed zijn voor sommige patiënten effectief ⢠Bij onvoldoende resultaat kunnen antacida of mucoprotectiva voorgeschreven worden Antacida met calciumcarbonaat/magnesiumcarbonaat zoals Rennie® (één tot twee kauwtabletten één uur na de maaltijd en voor het.
| 576 | nvog |
van deze middelen laat geen teratogene schade zien Ook bij de mens is geen verhoogde prevalentie van misvormingen of andere directe of indirecte schadelijke effecten op embryo, foetus of pasgeborene waargenomen Geen van de gepubliceerde onderzoeken is echter groot genoeg of heeft voldoende follow-up om met zekerheid te kunnen stellen dat behandeling met maagzuursecretieremmende medicijnen tijdens de zwangerschap veilig is Omdat congenitale afwijkingen spontaan in <DATUM> van de zwangerschappen voorkomen zou een cohort van ### zwangeren vervolgd moeten worden om ##% toename van malformaties te kunnen waarnemen ## Met andere woorden het gebruik van H²-receptorantagonisten en protonpompremmers lijkt veilig, maar absolute zekerheid is hierover niet te geven Op grond van deze overwegingen komt de ⢠Wanneer zwangeren last krijgen van zuurbranden zijn naast uitleg van het mechanisme van reflux, algemene adviezen en leefregels als eerste geïndiceerd De vrouw moet rustig de tijd nemen voor het eten, goed kauwen en frequent kleine, lichtverteerbare maaltijden nemen; voorts bij voorkeur afzien van koffie, sterke thee, alcohol, sigaretten, koolzuurhoudende dranken of eten voor het naar bed gaan Ook houdingsadviezen over bukken en tillen en de mogelijkheid van het ophogen van het hoofdeind van het bed zijn voor sommige patiënten effectief ⢠Bij onvoldoende resultaat kunnen antacida of mucoprotectiva voorgeschreven worden Antacida met calciumcarbonaat/magnesiumcarbonaat zoals Rennie® (één tot twee kauwtabletten één uur na de maaltijd en voor het voor de maaltijd en voor het slapen) genieten daarbij de voorkeur ⢠Bij persisterende of ernstige klachten van zuurbranden kunnen maagzuursecretieremmende medicamenten worden voorgeschreven Het verrichten van een gastroscopie voor diagnose of behandeling is overbodig maar kan veilig worden uitgevoerd Indien de klachten zo ernstig zijn dat een maagzuursecretieremmer moet worden voorgeschreven, is omeprazol (Losec® # daags ##, ## of ## mg) het middel van keuze omdat hierover verreweg de meeste gegevens in de literatuur, ook in het eerste trimester, beschikbaar zijn Waar mogelijk verdient het aanbeveling om de prescriptie uit te Patiënten met pre-existente GORZ die zwanger (willen) worden ⢠Voor patiënten met GORZ en zwangerschapswens gelden dezelfde adviezen als voor patiënten met zwangerschaps-geïnduceerd zuurbranden Het in acht nemen van bovenstaande adviezen en leefregels geniet de voorkeur boven het continueren van maagzuursecretieremmende middelen Aangezien er geen aanwijzingen zijn dat deze medicamenten schadelijke effecten veroorzaken, zijn er onvoldoende argumenten om deze middelen te onthouden aan patiënten met ernstige of onverdraaglijke klachten Ook kunnen patiënten die onverwacht zwanger zijn geworden tijdens gebruik van deze medicatie gerustgesteld worden Wanneer duidelijk is dat een patiënte met refluxziekte in de graviditeit niet zonder maagzuursecretieremmers zal kunnen, verdient het aanbeveling om haar voor de conceptie reeds over te ⢠Overmatig zwangerschapsbraken kan leiden tot ernstige refluxoesophagitis Dan is er een indicatie voor het voorschrijven van maagzuursecretieremmende medicamenten in het eerste trimester van de zwangerschap Op grond van de reeds genoemde argumentatie gaat ook hier de voorkeur uit naar omeprazol ⢠Antacida en sucralfaat kunnen veilig tijdens de lactatieperiode gebruikt worden Ranitidine en cimetidine moeten worden.
| 580 | nvog |
medicamenten worden voorgeschreven Het verrichten van een gastroscopie voor diagnose of behandeling is overbodig maar kan veilig worden uitgevoerd Indien de klachten zo ernstig zijn dat een maagzuursecretieremmer moet worden voorgeschreven, is omeprazol (Losec® # daags ##, ## of ## mg) het middel van keuze omdat hierover verreweg de meeste gegevens in de literatuur, ook in het eerste trimester, beschikbaar zijn Waar mogelijk verdient het aanbeveling om de prescriptie uit te Patiënten met pre-existente GORZ die zwanger (willen) worden ⢠Voor patiënten met GORZ en zwangerschapswens gelden dezelfde adviezen als voor patiënten met zwangerschaps-geïnduceerd zuurbranden Het in acht nemen van bovenstaande adviezen en leefregels geniet de voorkeur boven het continueren van maagzuursecretieremmende middelen Aangezien er geen aanwijzingen zijn dat deze medicamenten schadelijke effecten veroorzaken, zijn er onvoldoende argumenten om deze middelen te onthouden aan patiënten met ernstige of onverdraaglijke klachten Ook kunnen patiënten die onverwacht zwanger zijn geworden tijdens gebruik van deze medicatie gerustgesteld worden Wanneer duidelijk is dat een patiënte met refluxziekte in de graviditeit niet zonder maagzuursecretieremmers zal kunnen, verdient het aanbeveling om haar voor de conceptie reeds over te ⢠Overmatig zwangerschapsbraken kan leiden tot ernstige refluxoesophagitis Dan is er een indicatie voor het voorschrijven van maagzuursecretieremmende medicamenten in het eerste trimester van de zwangerschap Op grond van de reeds genoemde argumentatie gaat ook hier de voorkeur uit naar omeprazol ⢠Antacida en sucralfaat kunnen veilig tijdens de lactatieperiode gebruikt worden Ranitidine en cimetidine moeten worden beïnvloeden Tegen het gebruik van omeprazol in de lactatieperiode is vermoedelijk weinig bezwaar Omeprazol wordt nauwelijks in de moedermelk uitgescheiden en vrijwel direct door het maagzuur van de zuigeling gedenatureerd Over de ⢠Bij een secundaire sectio is meestal spoed geboden Vaak is de gravida niet nuchter en bestaat bij inleiding van de anesthesie het gevaar van aspiratie In deze gevallen is het wenselijk zo snel mogelijk de zure maaginhoud te neutraliseren Veelal gebruikt men een antacidum om het aanwezige zuur te neutraliseren Deze methode lijkt op zich verantwoord Zij zou eventueel kunnen worden aangevuld met een bolus van ### mg ranitidine intraveneus om een Voor een primaire sectio (meestal electief en dus planbaar) kan de gravida nuchter gehouden worden en is er meer tijd om de zuursecretie oraal met omeprazol of intraveneus met ranitidine te remmen © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie Deze richtlijn, ontwikkeld door de Commissie Kwaliteit NVOG onder eindverantwoordelijkheid van het Bestuur van de NVOG, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering d d <DATUM> <PERSOON> Deze richtlijn is samengesteld door een werkgroep bestaande uit leden van het Genootschap van Maag-, Darm- en Leverartsen en de NVOG, onder eindredactie van <PERSOON> NVOG-richtlijnen beschrijven een minimum van zorg te verlenen door een gynaecoloog in gemiddelde omstandigheden Zij hebben een adviserend <INSTELLING> Een gynaecoloog kan geargumenteerd afwijken van een richtlijn wanneer concrete omstandigheden dat.
| 556 | nvog |
omeprazol in de lactatieperiode is vermoedelijk weinig bezwaar Omeprazol wordt nauwelijks in de moedermelk uitgescheiden en vrijwel direct door het maagzuur van de zuigeling gedenatureerd Over de ⢠Bij een secundaire sectio is meestal spoed geboden Vaak is de gravida niet nuchter en bestaat bij inleiding van de anesthesie het gevaar van aspiratie In deze gevallen is het wenselijk zo snel mogelijk de zure maaginhoud te neutraliseren Veelal gebruikt men een antacidum om het aanwezige zuur te neutraliseren Deze methode lijkt op zich verantwoord Zij zou eventueel kunnen worden aangevuld met een bolus van ### mg ranitidine intraveneus om een Voor een primaire sectio (meestal electief en dus planbaar) kan de gravida nuchter gehouden worden en is er meer tijd om de zuursecretie oraal met omeprazol of intraveneus met ranitidine te remmen © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie Deze richtlijn, ontwikkeld door de Commissie Kwaliteit NVOG onder eindverantwoordelijkheid van het Bestuur van de NVOG, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering d d <DATUM> <PERSOON> Deze richtlijn is samengesteld door een werkgroep bestaande uit leden van het Genootschap van Maag-, Darm- en Leverartsen en de NVOG, onder eindredactie van <PERSOON> NVOG-richtlijnen beschrijven een minimum van zorg te verlenen door een gynaecoloog in gemiddelde omstandigheden Zij hebben een adviserend <INSTELLING> Een gynaecoloog kan geargumenteerd afwijken van een richtlijn wanneer concrete omstandigheden dat behoeften van een individuele patiënt Beleid op instellingsniveau kan er incidenteel toe leiden dat (volledige) lokale toepassing van een richtlijn niet mogelijk is De geldigheid van een richtlijn eindigt uiterlijk vijf jaar na dagtekening Nebel OT, Fornes MF, Castell DO Symptomatic gastroesophageal reflux incidence and precipitating factors Am J Dig Dis ###; Marrero JM, Coggin PM, De Caestecker JS, et al Determinants of pregnancy heartburn <PERSOON> JE Gastro-esophageal reflux disease in pregnancy <PERSOON> MS, Colon VJ, Sidhom OA A study of # medical centers of the safety and clinical efficacy of esophagogastroduodenoscopy in ## pregnant females with follow-up of fetal outcome and with comparison to control groups <PERSOON> and antilipidemic agents and spasmolytics In <PERSOON> C, ed Drugs during <PERSOON> of first trimester exposure to histamine H² blockers A prospective <PERSOON> LA, Cattaruzzi C, et al Use of cimetidine, omeprazole, and ranitidine in pregnant women and <INSTELLING> Geneesmiddelen, zwangerschap en borstvoeding <PERSOON> JE Treating gastro-oesophageal reflux disease during pregnancy and lactation what are the safest therapy <PERSOON-##> and duodenal ulcers during pregnancy <PERSOON-##> BA.
| 514 | nvog |
NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## Adviseer aan zwangeren om zich bewust te worden van hun babyâs individuele bewegingspatroon Als zij bezorgd zijn over een vermindering of een verandering van de kindsbewegingen kunnen zij het best contact opnemen met hun verloskundig zorgverlener (paragraaf #) Iedere zorgverlener dient aandacht te besteden aan een melding van afname van de kindsbewegingen door de zwangere Dezelfde dag dient vastgesteld te worden of de zwangere gerustgesteld kan worden, of dat er reden is om uitgebreider onderzoek te doen naar de foetale Zorgverleners dienen zich ervan bewust te zijn dat, hoewel de kindsbewegingen een plateau bereiken bij een zwangerschapsduur van ## weken, er in de tweede helft van het derde trimester geen afname is van de frequentie van kindsbewegingen (paragraaf #) NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## geen afname is van de frequentie van kindsbewegingen Informeer vrouwen over het belang van het bewust voelen van kindsbewegingen tot aan en tijdens het begin van de baring, en over de noodzaak hun zorgverlener te waarschuwen bij vermindering Evalueer kindsbewegingen door middel van de subjectieve maternale perceptie van de foetale Er is onvoldoende bewijs voor het aanbevelen van formele telling van kindsbewegingen met Als zij bezorgd zijn over een vermindering van of een verandering van de kindsbewegingen kunnen zij het best contact opnemen met hun zorgverlener Adviseer vrouwen die onzeker zijn over de kindsbewegingen na ## weken zwangerschapsduur, om zich in linkerzijligging te concentreren op de kindsbewegingen Desgewenst kunnen zwangeren daarbij gebruik maken van een trappelkaart Als zij in # uur niet meer dan ## discrete bewegingen voelen, kunnen zij het best onmiddellijk contact opnemen met hun zorgverlener Vrouwen die bezorgd zijn over het voelen van minder kindsbewegingen, krijgen het advies om nog dezelfde dag de conditie van hun kind laten controleren Zorgverleners dienen zich bewust te zijn van het feit dat instructies aan de vrouw om het foetale bewegingspatroon te monitoren kunnen leiden tot angst bij de moeder Iedere zorgverlener dient aandacht te besteden aan een melding van verminderde kindsbewegingen door de zwangere, zeker na een zwangerschapsduur van ## weken Dezelfde dag dient vastgesteld te worden of de zwangere gerustgesteld kan worden, of dat er reden is om Wees bij het afnemen van de anamnese en het lichamelijk onderzoek alert op signalen van placenta insufficiëntie (verdenking IUGR) of aangeboren afwijkingen, omdat dit geassocieerd is NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## Indien na een eerste evaluatie blijkt dat er geen sprake is van afname van de kindsbewegingen, er harttonen aanwezig zijn en de zwangerschap een ongecompliceerd beloop heeft, dan kan geruststelling volgen Echter, bij blijvende ongerustheid is uitgebreidere evaluatie in de tweede lijn Bij bevestiging van afname van de kindsbewegingen of bij verdenking op zwangerschapscomplicaties zoals IUGR is evaluatie van de foetale conditie in de tweede lijn op dezelfde dag Beluister bij afname van de kindsbewegingen binnen zo kort mogelijke termijn de foetale.
| 573 | nvog |
de kindsbewegingen Desgewenst kunnen zwangeren daarbij gebruik maken van een trappelkaart Als zij in # uur niet meer dan ## discrete bewegingen voelen, kunnen zij het best onmiddellijk contact opnemen met hun zorgverlener Vrouwen die bezorgd zijn over het voelen van minder kindsbewegingen, krijgen het advies om nog dezelfde dag de conditie van hun kind laten controleren Zorgverleners dienen zich bewust te zijn van het feit dat instructies aan de vrouw om het foetale bewegingspatroon te monitoren kunnen leiden tot angst bij de moeder Iedere zorgverlener dient aandacht te besteden aan een melding van verminderde kindsbewegingen door de zwangere, zeker na een zwangerschapsduur van ## weken Dezelfde dag dient vastgesteld te worden of de zwangere gerustgesteld kan worden, of dat er reden is om Wees bij het afnemen van de anamnese en het lichamelijk onderzoek alert op signalen van placenta insufficiëntie (verdenking IUGR) of aangeboren afwijkingen, omdat dit geassocieerd is NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## Indien na een eerste evaluatie blijkt dat er geen sprake is van afname van de kindsbewegingen, er harttonen aanwezig zijn en de zwangerschap een ongecompliceerd beloop heeft, dan kan geruststelling volgen Echter, bij blijvende ongerustheid is uitgebreidere evaluatie in de tweede lijn Bij bevestiging van afname van de kindsbewegingen of bij verdenking op zwangerschapscomplicaties zoals IUGR is evaluatie van de foetale conditie in de tweede lijn op dezelfde dag Beluister bij afname van de kindsbewegingen binnen zo kort mogelijke termijn de foetale Meet de bloeddruk, aangezien hypertensieve aandoeningen geassocieerd zijn met placenta Verricht een CTG als er sprake is van een anamnese van duidelijk verminderde kindsbewegingen en aanwezige foetale hartactie, bij een zwangerschapsduur van meer dan ## weken Verricht echoscopisch onderzoek als er sprake is van voelen van verminderde kindsbewegingen na Onderzoek naar structurele afwijkingen kan verricht worden indien dit nog niet eerder is gedaan Mogelijk is er een rol voor selectief gebruik van het biofysisch profiel, maar er is nog onvoldoende kwalitatief goed bewijs om dit algemeen aan te bevelen Het adviseren aan alle zwangeren van een bepaalde formele methode voor het tellen van kindsbewegingen is een onderwerp van verdere studie Vooralsnog is het nut hiervan niet Adviseer de zwangere nadrukkelijk om bij recidief of aanhouden van verminderde Herhaal de vorige analyse en risico bepaling, inclusief echoscopisch onderzoek De beslissing om bij herhaald melden van verminderde kindsbewegingen met normale bevindingen aterme in te leiden of af te wachten met verdere controles dient geïndividualiseerd genomen te NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## Paragraaf ## Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur tot ## weken Als een zwangere zich meldt met afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur minder dan ## weken is het aangewezen de foetale hartactie vast te stellen Indien een zwangere bij ## weken zwangerschapsduur nog geen kindsbewegingen voelt is dat Paragraaf ## Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur van ##-## Als een zwangere zich meldt met afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur tussen.
| 572 | nvog |
aangezien hypertensieve aandoeningen geassocieerd zijn met placenta Verricht een CTG als er sprake is van een anamnese van duidelijk verminderde kindsbewegingen en aanwezige foetale hartactie, bij een zwangerschapsduur van meer dan ## weken Verricht echoscopisch onderzoek als er sprake is van voelen van verminderde kindsbewegingen na Onderzoek naar structurele afwijkingen kan verricht worden indien dit nog niet eerder is gedaan Mogelijk is er een rol voor selectief gebruik van het biofysisch profiel, maar er is nog onvoldoende kwalitatief goed bewijs om dit algemeen aan te bevelen Het adviseren aan alle zwangeren van een bepaalde formele methode voor het tellen van kindsbewegingen is een onderwerp van verdere studie Vooralsnog is het nut hiervan niet Adviseer de zwangere nadrukkelijk om bij recidief of aanhouden van verminderde Herhaal de vorige analyse en risico bepaling, inclusief echoscopisch onderzoek De beslissing om bij herhaald melden van verminderde kindsbewegingen met normale bevindingen aterme in te leiden of af te wachten met verdere controles dient geïndividualiseerd genomen te NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## Paragraaf ## Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur tot ## weken Als een zwangere zich meldt met afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur minder dan ## weken is het aangewezen de foetale hartactie vast te stellen Indien een zwangere bij ## weken zwangerschapsduur nog geen kindsbewegingen voelt is dat Paragraaf ## Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur van ##-## Als een zwangere zich meldt met afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur tussen Alle bevindingen, instructies aan de zwangere en vervolgafspraken dienen te worden vastgelegd in NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## Deze multidisciplinaire richtlijn geeft advies en aanbevelingen over het signaleren van verminderde kindsbewegingen, en de begeleiding van zwangere vrouwen met een eenlingzwangerschap die zich met verminderde kindsbewegingen melden bij een verloskundige zorgverlener De richtlijn is een aanvulling op de afspraken over dit onderwerp in de Verloskundige Indicatielijst#, en is bedoeld voor alle zorgverleners die prenatale zorg verlenen in eerste, tweede en derde lijn Het uiteindelijke doel is om gezondheid te bevorderen en om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van perinatale sterfte, en in het bijzonder de sterfte tijdens de zwangerschap Het voelen van kindsbewegingen is al vroeg in de zwangerschap een levensteken van het ongeboren kind voor de aanstaande moeder Als de moeder later in de zwangerschap een afname van kindsbewegingen ervaart kan dat een signaal zijn dat de conditie van het ongeboren kind minder goed wordt Bij perinatale audits, uitgevoerd in <LOCATIE>, is herhaaldelijk gebleken dat perinatale sterfte, en dan vooral foetale sterfte, vooraf gegaan werd door een periode van afname van de kindsbewegingen Het bleek bovendien dat niet altijd adequaat werd gereageerd op dit signaal Soms wachtte de zwangere vrouw te lang met contact opnemen, soms reageerde de verloskundige of Er zijn inmiddels op veel plaatsen lokale werkafspraken of protocollen gemaakt, of nog in ontwikkeling over een door de moeder ervaren afname van de kindsbewegingen Het onderwerp.
| 568 | nvog |
Alle bevindingen, instructies aan de zwangere en vervolgafspraken dienen te worden vastgelegd in NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## Deze multidisciplinaire richtlijn geeft advies en aanbevelingen over het signaleren van verminderde kindsbewegingen, en de begeleiding van zwangere vrouwen met een eenlingzwangerschap die zich met verminderde kindsbewegingen melden bij een verloskundige zorgverlener De richtlijn is een aanvulling op de afspraken over dit onderwerp in de Verloskundige Indicatielijst#, en is bedoeld voor alle zorgverleners die prenatale zorg verlenen in eerste, tweede en derde lijn Het uiteindelijke doel is om gezondheid te bevorderen en om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van perinatale sterfte, en in het bijzonder de sterfte tijdens de zwangerschap Het voelen van kindsbewegingen is al vroeg in de zwangerschap een levensteken van het ongeboren kind voor de aanstaande moeder Als de moeder later in de zwangerschap een afname van kindsbewegingen ervaart kan dat een signaal zijn dat de conditie van het ongeboren kind minder goed wordt Bij perinatale audits, uitgevoerd in <LOCATIE>, is herhaaldelijk gebleken dat perinatale sterfte, en dan vooral foetale sterfte, vooraf gegaan werd door een periode van afname van de kindsbewegingen Het bleek bovendien dat niet altijd adequaat werd gereageerd op dit signaal Soms wachtte de zwangere vrouw te lang met contact opnemen, soms reageerde de verloskundige of Er zijn inmiddels op veel plaatsen lokale werkafspraken of protocollen gemaakt, of nog in ontwikkeling over een door de moeder ervaren afname van de kindsbewegingen Het onderwerp Er was tot nu toe echter geen landelijke richtlijn beschikbaar voor het signaleren en evalueren van afnemende kindsbewegingen en het verdere beleid Ook was er tot nu toe geen landelijk voorlichtingsmateriaal beschikbaar dat zwangeren wijst op het belang van het voelen van kindsbewegingen, en dat kan helpen om het contact met de baby te vergroten en daardoor bij te dragen aan een adequate reactie op veranderingen die door de moeder worden waargenomen Een van de aanbevelingen uit de landelijke perinatale audit was dan ook om een landelijke richtlijn over dit onderwerp op te stellen, inclusief voorlichtingsmateriaal voor zwangeren # De basis voor deze richtlijn vormt de Engelse RCOG richtlijn âReduced fetal Movementsâ # Deze richtlijn is vertaald en waar nodig aangepast aan de Nederlandse situatie Ook is gebruik gemaakt van een Noors protocol# over dit onderwerp Zowel de RCOG richtlijn als het Noors protocol zijn gebaseerd op het best mogelijke wetenschappelijke bewijs, en waar dit ontbreekt, op consensus van experts Het Noorse protocol is uitgebreid onderzocht op het effect op perinatale uitkomsten, maternale uitkomsten en zorggebruik <DATUM> Daarnaast is gebruik gemaakt van andere internationale richtlijnen##;## en de Cochrane review âFetal movement counting for assessment of fetal wellbeingâ##, en de literatuur zoals gebruikt voor de VIL over dit onderwerp - factoren die het voelen van kindsbewegingen beïnvloeden (paragraaf #), NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## formele methoden voor het tellen van kindsbewegingen door de zwangere vrouw (paragraaf.
| 573 | nvog |
was tot nu toe echter geen landelijke richtlijn beschikbaar voor het signaleren en evalueren van afnemende kindsbewegingen en het verdere beleid Ook was er tot nu toe geen landelijk voorlichtingsmateriaal beschikbaar dat zwangeren wijst op het belang van het voelen van kindsbewegingen, en dat kan helpen om het contact met de baby te vergroten en daardoor bij te dragen aan een adequate reactie op veranderingen die door de moeder worden waargenomen Een van de aanbevelingen uit de landelijke perinatale audit was dan ook om een landelijke richtlijn over dit onderwerp op te stellen, inclusief voorlichtingsmateriaal voor zwangeren # De basis voor deze richtlijn vormt de Engelse RCOG richtlijn âReduced fetal Movementsâ # Deze richtlijn is vertaald en waar nodig aangepast aan de Nederlandse situatie Ook is gebruik gemaakt van een Noors protocol# over dit onderwerp Zowel de RCOG richtlijn als het Noors protocol zijn gebaseerd op het best mogelijke wetenschappelijke bewijs, en waar dit ontbreekt, op consensus van experts Het Noorse protocol is uitgebreid onderzocht op het effect op perinatale uitkomsten, maternale uitkomsten en zorggebruik <DATUM> Daarnaast is gebruik gemaakt van andere internationale richtlijnen##;## en de Cochrane review âFetal movement counting for assessment of fetal wellbeingâ##, en de literatuur zoals gebruikt voor de VIL over dit onderwerp - factoren die het voelen van kindsbewegingen beïnvloeden (paragraaf #), NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## formele methoden voor het tellen van kindsbewegingen door de zwangere vrouw (paragraaf Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur tot ## weken (paragraaf Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur van ##-## weken De richtlijn is multidisciplinair opgesteld door een kerngroep bestaand uit vertegenwoordigers van team richtlijnontwikkeling van de KNOV en <PERSOON> groep van de NVOG Conceptteksten van de richtlijn en de cliëntenfolder zijn besproken in een bredere werkgroep van zorgverleners en commentaarronde De definitieve versie is ter autorisatie voorgelegd aan de betrokken Iedere paragraaf begint met aanbevelingen, gevolgd door een toelichting op de aanbevelingen gebaseerd op de beschikbare literatuur De mate van bewijskracht van de aanbevelingen en de gebruikte literatuur zijn aangegeven zoals in de oorspronkelijke RCOG richtlijn Dit wordt toegelicht in bijlage # Bijlage # bevat de tekst van de bijbehorende cliëntenfolder Deze richtlijn is gericht op kwaliteitsverbetering in de zorgverlening aan zwangeren en geeft aanbevelingen aan alle verloskundigen en gynaecologen die betrokken zijn bij prenatale zorg De aanbevelingen zijn zoveel mogelijk gebaseerd op de huidige wetenschappelijke kennis over dit onderwerp Zorgverleners houden rekening met de specifieke situatie en wensen van de cliënte bij hun beleid, en kunnen beargumenteerd afwijken van de aanbevelingen in de richtlijn KNOV en NVOG zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het up to date houden van de richtlijn De meest actuele versie van de richtlijn is digitaal beschikbaar op de websites van de KNOV en NVOG NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van <DATUM> Wat wordt beschouwd als normale foetale bewegingen tijdens de zwangerschap?.
| 576 | nvog |
tot ## weken (paragraaf Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur van ##-## weken De richtlijn is multidisciplinair opgesteld door een kerngroep bestaand uit vertegenwoordigers van team richtlijnontwikkeling van de KNOV en <PERSOON> groep van de NVOG Conceptteksten van de richtlijn en de cliëntenfolder zijn besproken in een bredere werkgroep van zorgverleners en commentaarronde De definitieve versie is ter autorisatie voorgelegd aan de betrokken Iedere paragraaf begint met aanbevelingen, gevolgd door een toelichting op de aanbevelingen gebaseerd op de beschikbare literatuur De mate van bewijskracht van de aanbevelingen en de gebruikte literatuur zijn aangegeven zoals in de oorspronkelijke RCOG richtlijn Dit wordt toegelicht in bijlage # Bijlage # bevat de tekst van de bijbehorende cliëntenfolder Deze richtlijn is gericht op kwaliteitsverbetering in de zorgverlening aan zwangeren en geeft aanbevelingen aan alle verloskundigen en gynaecologen die betrokken zijn bij prenatale zorg De aanbevelingen zijn zoveel mogelijk gebaseerd op de huidige wetenschappelijke kennis over dit onderwerp Zorgverleners houden rekening met de specifieke situatie en wensen van de cliënte bij hun beleid, en kunnen beargumenteerd afwijken van de aanbevelingen in de richtlijn KNOV en NVOG zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het up to date houden van de richtlijn De meest actuele versie van de richtlijn is digitaal beschikbaar op de websites van de KNOV en NVOG NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van <DATUM> Wat wordt beschouwd als normale foetale bewegingen tijdens de zwangerschap? vorm van schoppen, trillen en draaien ## Deze kindsbewegingen geven een indruk over het functioneren van het centraal zenuwstelsel en het bewegingsapparaat van de foetus De normale foetus is actief en in staat tot fysieke activiteit, en wisselt actieve periodes af met rustperiodes De meerderheid van de vrouwen is zich bewust van de kindsbewegingen en ervaart de beweeglijkheid Vanaf ##-## weken zijn de meeste vrouwen zich bewust van kindsbewegingen Vrouwen die voor het eerst zwanger zijn voelen de baby over het algemeen pas later bewegen dan vrouwen die al eerder zwanger zijn geweest Maar ook bij een eerste zwangerschap zijn er vrouwen die bij ## weken al leven voelen ## Het aantal spontane bewegingen stijgt tot circa ## weken##-##, waarna een plateau wordt bereikt dat aanhoudt tot het begin van de baring A terme is het gemiddeld aantal gegeneraliseerde bewegingen per uur ## (range ##-##) Het langste tijdsverloop tussen bewegingen varieert van ##-## minuten Veranderingen in de foetale beweeglijkheid worden gezien als een reflectie van de normale neurologische ontwikkeling van de foetus Al vanaf circa ## weken tonen de kindsbewegingen een dag-nacht ritme De namiddag en de avond zijn perioden van piek activiteit ##;## Kindsbewegingen ontbreken meestal tijdens de foetale rustperiodes, die regelmatig zowel overdag als âs nachts optreden en ##-## minuten duren ##;## Deze rustperiodes duren zelden langer dan ## minuten bij de normale gezonde foetus ##-## Evidence level #Vanwege de schaarste aan robuuste epidemiologische studies over foetale beweeglijkheid en de moederlijke perceptie daarvan in normale zwangerschappen, is er geen uniforme definitie van.
| 605 | nvog |
Deze kindsbewegingen geven een indruk over het functioneren van het centraal zenuwstelsel en het bewegingsapparaat van de foetus De normale foetus is actief en in staat tot fysieke activiteit, en wisselt actieve periodes af met rustperiodes De meerderheid van de vrouwen is zich bewust van de kindsbewegingen en ervaart de beweeglijkheid Vanaf ##-## weken zijn de meeste vrouwen zich bewust van kindsbewegingen Vrouwen die voor het eerst zwanger zijn voelen de baby over het algemeen pas later bewegen dan vrouwen die al eerder zwanger zijn geweest Maar ook bij een eerste zwangerschap zijn er vrouwen die bij ## weken al leven voelen ## Het aantal spontane bewegingen stijgt tot circa ## weken##-##, waarna een plateau wordt bereikt dat aanhoudt tot het begin van de baring A terme is het gemiddeld aantal gegeneraliseerde bewegingen per uur ## (range ##-##) Het langste tijdsverloop tussen bewegingen varieert van ##-## minuten Veranderingen in de foetale beweeglijkheid worden gezien als een reflectie van de normale neurologische ontwikkeling van de foetus Al vanaf circa ## weken tonen de kindsbewegingen een dag-nacht ritme De namiddag en de avond zijn perioden van piek activiteit ##;## Kindsbewegingen ontbreken meestal tijdens de foetale rustperiodes, die regelmatig zowel overdag als âs nachts optreden en ##-## minuten duren ##;## Deze rustperiodes duren zelden langer dan ## minuten bij de normale gezonde foetus ##-## Evidence level #Vanwege de schaarste aan robuuste epidemiologische studies over foetale beweeglijkheid en de moederlijke perceptie daarvan in normale zwangerschappen, is er geen uniforme definitie van Zijn er factoren die de maternale perceptie van kindsbewegingen beïnvloeden? De perceptie van kindsbewegingen wordt beïnvloed door vele factoren De meeste bewegingen worden gevoeld wanneer vrouwen liggen, minder bij zitten en het minst bij staan ## Het is daarom niet verbazingwekkend dat vrouwen die drukke bezigheden hebben en zich niet concentreren op de kindsbewegingen onterecht een perceptie kunnen hebben van afname van de kindsbewegingen ##;## Wanneer een zwangere zich in een rustige omgeving concentreert op foetale activiteit, worden kindsbewegingen die eerder niet gevoeld werden wel waargenomen ##;## NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## De foetale ligging (hoofd, stuit, dwars) heeft geen invloed op de perceptie van de De foetale positie kan de maternale perceptie wel beïnvloeden bij vrouwen die de kindsbewegingen niet voelden terwijl ze bij echoscopisch onderzoek wel werden waargenomen, was in ## % van de gevallen sprake van een positie met de foetale Evidence level #Hieronder wordt een aantal factoren genoemd waarvan bekend is of wordt vermoed dat het de Sederende medicatie die de placenta passeert zoals alcohol, benzodiazepines, methadon en andere opioïden kan een voorbijgaand effect hebben op de kindsbewegingen ## Verschillende observationele studies hebben laten zien dat bij verhoging van de glucoseconcentratie in het moederlijk bloed er een toename is in kindsbewegingen, hoewel andere studies dit weerleggen ##;## Vanaf ## weken beïnvloedt het kooldioxide gehalte in het moederlijk bloed de foetale adembewegingen, en sommige auteurs rapporteren dat roken is.
| 615 | nvog |
Zijn er factoren die de maternale perceptie van kindsbewegingen beïnvloeden? De perceptie van kindsbewegingen wordt beïnvloed door vele factoren De meeste bewegingen worden gevoeld wanneer vrouwen liggen, minder bij zitten en het minst bij staan ## Het is daarom niet verbazingwekkend dat vrouwen die drukke bezigheden hebben en zich niet concentreren op de kindsbewegingen onterecht een perceptie kunnen hebben van afname van de kindsbewegingen ##;## Wanneer een zwangere zich in een rustige omgeving concentreert op foetale activiteit, worden kindsbewegingen die eerder niet gevoeld werden wel waargenomen ##;## NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## De foetale ligging (hoofd, stuit, dwars) heeft geen invloed op de perceptie van de De foetale positie kan de maternale perceptie wel beïnvloeden bij vrouwen die de kindsbewegingen niet voelden terwijl ze bij echoscopisch onderzoek wel werden waargenomen, was in ## % van de gevallen sprake van een positie met de foetale Evidence level #Hieronder wordt een aantal factoren genoemd waarvan bekend is of wordt vermoed dat het de Sederende medicatie die de placenta passeert zoals alcohol, benzodiazepines, methadon en andere opioïden kan een voorbijgaand effect hebben op de kindsbewegingen ## Verschillende observationele studies hebben laten zien dat bij verhoging van de glucoseconcentratie in het moederlijk bloed er een toename is in kindsbewegingen, hoewel andere studies dit weerleggen ##;## Vanaf ## weken beïnvloedt het kooldioxide gehalte in het moederlijk bloed de foetale adembewegingen, en sommige auteurs rapporteren dat roken is gerapporteerd dat dit de kindsbewegingen vermindert en de fetal heart rate variability op het CTG gedurende # dagen na toediening vermindert ##-## De pathofysiologie hiervan is nog Evidence level #Foetus met ernstige afwijkingen tonen minder kindsbewegingen ## Echter, bij anencefalie wordt normale of excessieve beweeglijkheid beschreven ##;## Een gebrek aan krachtige bewegingen kan samenhangen met afwijkingen in het centraal zenuwstelsel, spierstelsel of het skelet # Kindsbewegingen worden meestal geëvalueerd door middel van de maternale perceptie Studies die de correlatie bestuderen tussen maternale perceptie van kindsbewegingen en kindsbewegingen waargenomen met echoscopisch onderzoek tonen grote variaties in uitkomsten, variërend van ## tot ##%, waarbij beweging van grotere lichaamsdelen en bewegingen die langer dan # seconden aanhielden het beste gevoeld werden ##-## De meeste bewegingen worden gevoeld als de moeder ligt, en in de avonduren ## Dit kan ook een effect zijn van meer concentratie op de foetale beweeglijkheid Het verschil in de gemiddelde tijd waarin ## bewegingen werden waargenomen, varieerde van ## minuten bij gefocust tellen Evidence level #Objectieve, geautomatiseerde evaluatie van kindsbewegingen is mogelijk met behulp van Doppler en/of echoscopisch onderzoek Studies rapporteren echter slechts een geringe NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## toename van de sensitiviteit bij geautomatiseerde waarneming van kindsbewegingen met Doppler en/of echoscopisch onderzoek In een onderzoeksetting - met intensieve echoscopie door een onderzoeker als gouden standaard - werden bij geautomatiseerde evaluaties ##,###,#% van alle bewegingen geregistreerd, vergeleken met ##,#% bij maternale waarneming alleen ##;## De duur van de geautomatiseerde evaluaties is in deze studies beperkt tot ##-## minuten met de moeder in halfliggende houding.
| 645 | nvog |
het CTG gedurende # dagen na toediening vermindert ##-## De pathofysiologie hiervan is nog Evidence level #Foetus met ernstige afwijkingen tonen minder kindsbewegingen ## Echter, bij anencefalie wordt normale of excessieve beweeglijkheid beschreven ##;## Een gebrek aan krachtige bewegingen kan samenhangen met afwijkingen in het centraal zenuwstelsel, spierstelsel of het skelet # Kindsbewegingen worden meestal geëvalueerd door middel van de maternale perceptie Studies die de correlatie bestuderen tussen maternale perceptie van kindsbewegingen en kindsbewegingen waargenomen met echoscopisch onderzoek tonen grote variaties in uitkomsten, variërend van ## tot ##%, waarbij beweging van grotere lichaamsdelen en bewegingen die langer dan # seconden aanhielden het beste gevoeld werden ##-## De meeste bewegingen worden gevoeld als de moeder ligt, en in de avonduren ## Dit kan ook een effect zijn van meer concentratie op de foetale beweeglijkheid Het verschil in de gemiddelde tijd waarin ## bewegingen werden waargenomen, varieerde van ## minuten bij gefocust tellen Evidence level #Objectieve, geautomatiseerde evaluatie van kindsbewegingen is mogelijk met behulp van Doppler en/of echoscopisch onderzoek Studies rapporteren echter slechts een geringe NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag # van ## toename van de sensitiviteit bij geautomatiseerde waarneming van kindsbewegingen met Doppler en/of echoscopisch onderzoek In een onderzoeksetting - met intensieve echoscopie door een onderzoeker als gouden standaard - werden bij geautomatiseerde evaluaties ##,###,#% van alle bewegingen geregistreerd, vergeleken met ##,#% bij maternale waarneming alleen ##;## De duur van de geautomatiseerde evaluaties is in deze studies beperkt tot ##-## minuten met de moeder in halfliggende houding langere perioden van automatische registratie van kindsbewegingen hebben geëvalueerd of die evalueren of deze methode een foetus met een verhoogd risico op intra-uteriene vruchtdood kan opsporen Gegeven het feit dat deze methode ook fout-positieve signalen van de maternale buikwand, zoals bij hoesten, kan detecteren, lijkt dit geen bruikbare methode om de kindsbewegingen te evalueren bij alle zwangere vrouwen ## # Is het zinvol om de zwangere op een formele, systematische manier de kindsbewegingen te Als zij bezorgd zijn over een vermindering van of een verandering van de kindsbewegingen, kunnen Vrouwen die bezorgd zijn over afname van de kindsbewegingen, krijgen het advies om nog Zorgverleners dienen zich bewust zijn van het feit dat instructies aan de vrouw om het foetale Formele telling van de kindsbewegingen houdt in dat vrouwen de bewegingen tellen en bij het voelen van minder bewegingen dan een specifiek aantal bewegingen in een bepaalde tijdsduur die van tevoren is vastgesteld, contact opneemt met haar zorgverlener Er zijn problemen bij het volgen van deze strategie Ten eerste is er een wijde range van ânormaleâ kindsbewegingen Ten tweede, de meest gebruikte alarmgrenzen zijn vastgesteld in een groep van hoogrisico zwangeren, die de kindsbewegingen telden tijdens een ziekenhuis opname Daarom zijn deze observaties waarschijnlijk niet te extrapoleren naar de hele populatie zwangeren ## Idealiter zouden alarmgrenzen moeten worden ontwikkeld in de gehele populatie zwangeren en vervolgens bewezen effectief moeten leiden tot reductie van intra-uteriene vruchtdood in een prospectieve studie ## De effectiviteit van formele telmethoden op perinatale uitkomsten, een Cochrane review ##.
| 622 | nvog |
perioden van automatische registratie van kindsbewegingen hebben geëvalueerd of die evalueren of deze methode een foetus met een verhoogd risico op intra-uteriene vruchtdood kan opsporen Gegeven het feit dat deze methode ook fout-positieve signalen van de maternale buikwand, zoals bij hoesten, kan detecteren, lijkt dit geen bruikbare methode om de kindsbewegingen te evalueren bij alle zwangere vrouwen ## # Is het zinvol om de zwangere op een formele, systematische manier de kindsbewegingen te Als zij bezorgd zijn over een vermindering van of een verandering van de kindsbewegingen, kunnen Vrouwen die bezorgd zijn over afname van de kindsbewegingen, krijgen het advies om nog Zorgverleners dienen zich bewust zijn van het feit dat instructies aan de vrouw om het foetale Formele telling van de kindsbewegingen houdt in dat vrouwen de bewegingen tellen en bij het voelen van minder bewegingen dan een specifiek aantal bewegingen in een bepaalde tijdsduur die van tevoren is vastgesteld, contact opneemt met haar zorgverlener Er zijn problemen bij het volgen van deze strategie Ten eerste is er een wijde range van ânormaleâ kindsbewegingen Ten tweede, de meest gebruikte alarmgrenzen zijn vastgesteld in een groep van hoogrisico zwangeren, die de kindsbewegingen telden tijdens een ziekenhuis opname Daarom zijn deze observaties waarschijnlijk niet te extrapoleren naar de hele populatie zwangeren ## Idealiter zouden alarmgrenzen moeten worden ontwikkeld in de gehele populatie zwangeren en vervolgens bewezen effectief moeten leiden tot reductie van intra-uteriene vruchtdood in een prospectieve studie ## De effectiviteit van formele telmethoden op perinatale uitkomsten, een Cochrane review ## De controlegroep was echter niet zuiver, omdat hoogrisico patiënten in deze niet-tellen groep werd geïnstrueerd om ook te tellen Er was NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## geen reductie in perinatale mortaliteit in de (wel-tellen) interventie groep vergeleken met de (niet-tellen) controle groep Belangrijk is dat de perinatale mortaliteit in de hele groep <DATUM> per ### was, vergeleken met een perinatale mortaliteit van #,# per ###, gerapporteerd voorafgaand aan de start van de studie Dit suggereert dat alleen deelnemen aan de trial al Evidence level #Thomsen et al## evalueerden in een gerandomiseerde studie met in elke arm ### vrouwen het tellen van kindsbewegingen en hormoon analyse De formeel tellen groep had significant Er werden geen significante verschillen gevonden in kunstverlossingen (##,# versus ##,#%) of ziekenhuisopnames In de hormoon analyse groep werden minder kinderen met een Apgar score ( # na # minuten geboren, RR #,## (BI #,<DATUM> ##) Er trad één IUVD op de in de formeel Freda et al## randomiseerden ### vrouwen met een ongecompliceerde zwangerschap en evalueerden de compliantie bij twee telmethoden âcount to tenâ éénmaal per dag en âformeel tellenâ meerdere malen per dag (na de maaltijden en voor het slapen) Er was geen significant verschil in compliantie RR #,## (BI #,#<DATUM> ##) maar wel meer ongerustheid in de <PERSOON> et al## randomiseerden <DATUM> vrouwen met een hoog risico zwangerschap en vergeleken de compliantie tussen twee telmethoden eerste ## bewegingen van de dag.
| 645 | nvog |
De controlegroep was echter niet zuiver, omdat hoogrisico patiënten in deze niet-tellen groep werd geïnstrueerd om ook te tellen Er was NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## geen reductie in perinatale mortaliteit in de (wel-tellen) interventie groep vergeleken met de (niet-tellen) controle groep Belangrijk is dat de perinatale mortaliteit in de hele groep <DATUM> per ### was, vergeleken met een perinatale mortaliteit van #,# per ###, gerapporteerd voorafgaand aan de start van de studie Dit suggereert dat alleen deelnemen aan de trial al Evidence level #Thomsen et al## evalueerden in een gerandomiseerde studie met in elke arm ### vrouwen het tellen van kindsbewegingen en hormoon analyse De formeel tellen groep had significant Er werden geen significante verschillen gevonden in kunstverlossingen (##,# versus ##,#%) of ziekenhuisopnames In de hormoon analyse groep werden minder kinderen met een Apgar score ( # na # minuten geboren, RR #,## (BI #,<DATUM> ##) Er trad één IUVD op de in de formeel Freda et al## randomiseerden ### vrouwen met een ongecompliceerde zwangerschap en evalueerden de compliantie bij twee telmethoden âcount to tenâ éénmaal per dag en âformeel tellenâ meerdere malen per dag (na de maaltijden en voor het slapen) Er was geen significant verschil in compliantie RR #,## (BI #,#<DATUM> ##) maar wel meer ongerustheid in de <PERSOON> et al## randomiseerden <DATUM> vrouwen met een hoog risico zwangerschap en vergeleken de compliantie tussen twee telmethoden eerste ## bewegingen van de dag Er was een De conclusie van de Cochrane review âFetal movement counting for assessment of fetal wellbeingâ## op basis van de bovengenoemde studies is dat er onvoldoende bewijs is dat formeel tellen de zwangerschapsuitkomst gunstig beïnvloedt om een formele telmethode te introduceren in de In de RCOG guideline âReduced fetal movementsâ wordt aanvullend nog een aantal andere studies In een gerandomiseerde studie (n=<DATUM> werden patiënten gerandomiseerd tussen instructie om te focussen op kindsbewegingen gedurende drie maal twee uur per week (interventiegroep) of het niet verstrekken van informatie (controlegroep) ## Er waren # IUVDâs, alle in de controle groep, wat leidde tot een significante vermindering van perinatale mortaliteit bij vrouwen die op formele wijze de kindsbewegingen telden Meer dan ##% van Moore en Piacquadio deden een prospectieve evaluatie studie ## Gedurende een periode waarin vrouwen de kindsbewegingen telden gedurende # uur per dag maar geen instructie kregen over wanneer te waarschuwen, was de perinatale mortaliteit #,# per ### (n=<DATUM> Daarna werd de studie uitgebreid naar <DATUM> vrouwen die werden geïnstrueerd zich te melden voor aanvullend onderzoek als ze na twee uur focussen op kindsbewegingen niet meer dan ## bewegingen hadden gevoeld Gedurende deze periode was de perinatale mortaliteit #,# per ### De uitbreiding van deze studie was geassocieerd met meer ziekenhuis bezoek, meer inductie van de baring (#,#% versus #,#%) en meer spoed SC voor NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Westgate en Jamieson vergeleken het optreden van intra uteriene vruchtdood (IUVD) voor.
| 696 | nvog |
een De conclusie van de Cochrane review âFetal movement counting for assessment of fetal wellbeingâ## op basis van de bovengenoemde studies is dat er onvoldoende bewijs is dat formeel tellen de zwangerschapsuitkomst gunstig beïnvloedt om een formele telmethode te introduceren in de In de RCOG guideline âReduced fetal movementsâ wordt aanvullend nog een aantal andere studies In een gerandomiseerde studie (n=<DATUM> werden patiënten gerandomiseerd tussen instructie om te focussen op kindsbewegingen gedurende drie maal twee uur per week (interventiegroep) of het niet verstrekken van informatie (controlegroep) ## Er waren # IUVDâs, alle in de controle groep, wat leidde tot een significante vermindering van perinatale mortaliteit bij vrouwen die op formele wijze de kindsbewegingen telden Meer dan ##% van Moore en Piacquadio deden een prospectieve evaluatie studie ## Gedurende een periode waarin vrouwen de kindsbewegingen telden gedurende # uur per dag maar geen instructie kregen over wanneer te waarschuwen, was de perinatale mortaliteit #,# per ### (n=<DATUM> Daarna werd de studie uitgebreid naar <DATUM> vrouwen die werden geïnstrueerd zich te melden voor aanvullend onderzoek als ze na twee uur focussen op kindsbewegingen niet meer dan ## bewegingen hadden gevoeld Gedurende deze periode was de perinatale mortaliteit #,# per ### De uitbreiding van deze studie was geassocieerd met meer ziekenhuis bezoek, meer inductie van de baring (#,#% versus #,#%) en meer spoed SC voor NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Westgate en Jamieson vergeleken het optreden van intra uteriene vruchtdood (IUVD) voor ## Zij beschrijven een significante reductie in IUVD van ##,# naar #,# per ### geboorten Andere veranderingen in de zorg die in dezelfde periode werden geïntroduceerd kunnen ook van invloed zijn geweest Evidence level #In Noorwegen werd de incidentie van IUVD vergeleken voor en na een kwaliteitsinterventie die bestond uit #) het geven van schriftelijke informatie over verminderde kindsbewegingen en #) de introductie van een standaard protocol voor het beleid bij afname van de kindsbewegingen ## De incidentie van IUVD ging van #,# naar #,# per ### gedurende de interventie periode Bij vrouwen die minder kindsbewegingen voelden ging de incidentie van Een andere Noorse gerandomiseerde studie onder # ### vrouwen vergeleek de invloed van het effect van kindsbewegingen tellen op het herkennen van foetale pathologie en perinatale uitkomsten In de interventiegroep werd ##% van de opgetreden foetale groeivertraging herkend versus ##% van de opgetreden groeivertraging in de controlegroep (RR #,#; BI ##% #,#-#,#) Ook de perinatale uitkomst verbeterde Een Apgar score ( # kwam tweemaal voor in de interventiegroep, vergeleken met ## keer in de controlegroep (RR #,#; BI ##% #,##-#,#) Bij de interventiegroep trad geen toename van consulten of obstetrische interventies op # Terwijl een normale, spontane perceptie van kindsbewegingen voelen geassocieerd is met een positief effect op de hechting tussen moeder en kind##;## is het effect van het monitoren van kindsbewegingen niet eenduidig Drie studies, waaronder twee gerandomiseerde onderzoeken, rapporteren geen negatieve effecten #;##;## Een kleine retrospectieve cohort.
| 674 | nvog |
beschrijven een significante reductie in IUVD van ##,# naar #,# per ### geboorten Andere veranderingen in de zorg die in dezelfde periode werden geïntroduceerd kunnen ook van invloed zijn geweest Evidence level #In Noorwegen werd de incidentie van IUVD vergeleken voor en na een kwaliteitsinterventie die bestond uit #) het geven van schriftelijke informatie over verminderde kindsbewegingen en #) de introductie van een standaard protocol voor het beleid bij afname van de kindsbewegingen ## De incidentie van IUVD ging van #,# naar #,# per ### gedurende de interventie periode Bij vrouwen die minder kindsbewegingen voelden ging de incidentie van Een andere Noorse gerandomiseerde studie onder # ### vrouwen vergeleek de invloed van het effect van kindsbewegingen tellen op het herkennen van foetale pathologie en perinatale uitkomsten In de interventiegroep werd ##% van de opgetreden foetale groeivertraging herkend versus ##% van de opgetreden groeivertraging in de controlegroep (RR #,#; BI ##% #,#-#,#) Ook de perinatale uitkomst verbeterde Een Apgar score ( # kwam tweemaal voor in de interventiegroep, vergeleken met ## keer in de controlegroep (RR #,#; BI ##% #,##-#,#) Bij de interventiegroep trad geen toename van consulten of obstetrische interventies op # Terwijl een normale, spontane perceptie van kindsbewegingen voelen geassocieerd is met een positief effect op de hechting tussen moeder en kind##;## is het effect van het monitoren van kindsbewegingen niet eenduidig Drie studies, waaronder twee gerandomiseerde onderzoeken, rapporteren geen negatieve effecten #;##;## Een kleine retrospectieve cohort het gevoel hadden dat monitoren zinloos en belastend was ## Het voelen van minder kindsbewegingen is volgens sommige studies geassocieerd met verhoogde moederlijke angst ##;## Een Noorse gerandomiseerde studie laat echter zien dat het tellen van kindsbewegingen leidt tot een significant lagere score op de Cambridge Worry scale, terwijl het rapporteren van minder kindsbewegingen in beide groepen gelijk is Tellen leidt dus niet per definitie tot een groter aantal consulten voor minder kindsbewegingen of tot angstgevoelens Van belang is dat in deze Noorse studie in het voorlichtingsmateriaal voor cliënten de nadruk werd gelegd op het âleren kennen van je kindjeâ # Hoewel het gebruik van een trappelkaart niet wordt aanbevolen als routinematige screeningstest, lijkt het op basis van de Noorse studie voor sommige vrouwen toch een Adviseer vrouwen die onzeker zijn over kindsbewegingen na ## weken om een houding te kiezen waarin zij hun kindje het beste voelen bewegen Voor veel vrouwen is dit de linkerzij Nodig haar uit om in een rustige omgeving tijd te nemen om vanuit deze ontspannen houding contact te maken met de baby door met aandacht te voelen naar de bewegingen van de baby Indien zij binnen # uur geen geruststelling ervaart, laat haar dan contact opnemen met haar zorgverlener Wanneer de zwangere een behoefte uitspreekt tot een concreet kader, geef dan de mogelijkheid om gebruik te maken van een trappelkaart Zorgverleners moeten zich bewust zijn dat het risico op IUVD (in afwezigheid van congenitale afwijkingen) kleiner is dan # procent Bij het informeren over het belang van het tellen van.
| 625 | nvog |
voelen van minder kindsbewegingen is volgens sommige studies geassocieerd met verhoogde moederlijke angst ##;## Een Noorse gerandomiseerde studie laat echter zien dat het tellen van kindsbewegingen leidt tot een significant lagere score op de Cambridge Worry scale, terwijl het rapporteren van minder kindsbewegingen in beide groepen gelijk is Tellen leidt dus niet per definitie tot een groter aantal consulten voor minder kindsbewegingen of tot angstgevoelens Van belang is dat in deze Noorse studie in het voorlichtingsmateriaal voor cliënten de nadruk werd gelegd op het âleren kennen van je kindjeâ # Hoewel het gebruik van een trappelkaart niet wordt aanbevolen als routinematige screeningstest, lijkt het op basis van de Noorse studie voor sommige vrouwen toch een Adviseer vrouwen die onzeker zijn over kindsbewegingen na ## weken om een houding te kiezen waarin zij hun kindje het beste voelen bewegen Voor veel vrouwen is dit de linkerzij Nodig haar uit om in een rustige omgeving tijd te nemen om vanuit deze ontspannen houding contact te maken met de baby door met aandacht te voelen naar de bewegingen van de baby Indien zij binnen # uur geen geruststelling ervaart, laat haar dan contact opnemen met haar zorgverlener Wanneer de zwangere een behoefte uitspreekt tot een concreet kader, geef dan de mogelijkheid om gebruik te maken van een trappelkaart Zorgverleners moeten zich bewust zijn dat het risico op IUVD (in afwezigheid van congenitale afwijkingen) kleiner is dan # procent Bij het informeren over het belang van het tellen van <DATUM> , pag ## van ## kindsbewegingen als screeningstest is het belangrijk om moederlijke stress en angst te # Wat is het aanbevolen beleid bij zwangeren die zich presenteren met afname van de dient vastgesteld te worden of het vertrouwen bij de zwangere hersteld is, of dat er reden is om Doel van het beleid is het uitsluiten van foetale sterfte of foetale nood Ook dient vastgesteld te worden of er sprake is van een hoog-risico zwangerschap, zodat het verdere beleid aangepast kan worden Dit geldt vooral voor zwangeren met een tot dan toe niet onderkende foetale groeivertraging Tegelijkertijd is het voorkómen van onnodige interventies belangrijk omdat de specificiteit van de klacht laag is In de paragrafen <DATUM> wordt het onderzoek en beleid beschreven bij een eerste presentatie van een klacht van minder leven na een zwangerschapsduur van ## weken, in eerste of tweede lijn De verdere paragrafen beschrijven de uitgebreidere evaluatie in de tweede Indien na een eerste evaluatie blijkt dat er geen sprake is van afname van de kindsbewegingen, er harttonen aanwezig zijn en de zwangerschap een ongecompliceerd beloop heeft, dan kan geruststelling volgen Echter, bij blijvende ongerustheid is uitgebreidere evaluatie in de tweede Tijdens het gesprek over afname van de kindsbewegingen wordt nagegaan of er daadwerkelijk minder leven wordt ervaren, hoe lang dit al bestaat, of dit de eerste keer is en of er helemaal geen bewegingen meer zijn Alleen indien bij navraag blijkt dat er eigenlijk geen afname van de.
| 549 | nvog |
pag ## van ## kindsbewegingen als screeningstest is het belangrijk om moederlijke stress en angst te # Wat is het aanbevolen beleid bij zwangeren die zich presenteren met afname van de dient vastgesteld te worden of het vertrouwen bij de zwangere hersteld is, of dat er reden is om Doel van het beleid is het uitsluiten van foetale sterfte of foetale nood Ook dient vastgesteld te worden of er sprake is van een hoog-risico zwangerschap, zodat het verdere beleid aangepast kan worden Dit geldt vooral voor zwangeren met een tot dan toe niet onderkende foetale groeivertraging Tegelijkertijd is het voorkómen van onnodige interventies belangrijk omdat de specificiteit van de klacht laag is In de paragrafen <DATUM> wordt het onderzoek en beleid beschreven bij een eerste presentatie van een klacht van minder leven na een zwangerschapsduur van ## weken, in eerste of tweede lijn De verdere paragrafen beschrijven de uitgebreidere evaluatie in de tweede Indien na een eerste evaluatie blijkt dat er geen sprake is van afname van de kindsbewegingen, er harttonen aanwezig zijn en de zwangerschap een ongecompliceerd beloop heeft, dan kan geruststelling volgen Echter, bij blijvende ongerustheid is uitgebreidere evaluatie in de tweede Tijdens het gesprek over afname van de kindsbewegingen wordt nagegaan of er daadwerkelijk minder leven wordt ervaren, hoe lang dit al bestaat, of dit de eerste keer is en of er helemaal geen bewegingen meer zijn Alleen indien bij navraag blijkt dat er eigenlijk geen afname van de geen aanwijzingen zijn voor andere zwangerschapscomplicaties zoals foetale groeivertraging of placenta insufficiëntie, zijn verdere onderzoekingen niet geïndiceerd In alle ander gevallen dient verdere evaluatie van foetale conditie nog dezelfde dag plaats te vinden Voor het nagaan van risicofactoren op foetale sterfte maakt het RCOG gebruik van onderstaande tabel van risicofactoren Deze tabel kan behulpzaam zijn bij het evalueren van het normale beloop NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## leeftijd ) <LEEFTIJD> jaar, etniciteit, obesitas, roken, alcohol en/of drugs gebruik De eerste prioriteit is om de aanwezigheid van de foetale hartslag middels auscultatie vast te stellen Uiteraard is het belangrijk om de foetale hartslag te onderscheiden van de moederlijke hartslag, door het simultaan vaststellen van de moederlijke polsfrequentie Bij twijfel dient onmiddellijk Het opsporen van foetale groeivertraging kan door uitwendig onderzoek, fundus-symfyse metingen en/of echoscopie Hiervoor wordt naar de desbetreffende richtlijnen verwezen ##;## Aangezien hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap gerelateerd zijn aan placenta insufficiëntie, is het meten van de bloeddruk bij verminderde kindsbewegingen geïndiceerd, en indien verhoogd, <DATUM> Uitgebreidere evaluatie in de tweede lijn de rol van het CTG Verricht een CTG als er sprake is van een anamnese van duidelijk minder kindsbewegingen en Voor het beschrijven van het normale en afwijkende CTG wordt verwezen naar de NVOG richtlijn Foetale bewaking ## Het interpreteren van het CTG blijft behept met intra- en interobserver variatie Diverse classificatie systemen bestaan (NICE, FIGO, ACOG, Fisher etc).
| 563 | nvog |
andere zwangerschapscomplicaties zoals foetale groeivertraging of placenta insufficiëntie, zijn verdere onderzoekingen niet geïndiceerd In alle ander gevallen dient verdere evaluatie van foetale conditie nog dezelfde dag plaats te vinden Voor het nagaan van risicofactoren op foetale sterfte maakt het RCOG gebruik van onderstaande tabel van risicofactoren Deze tabel kan behulpzaam zijn bij het evalueren van het normale beloop NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## leeftijd ) <LEEFTIJD> jaar, etniciteit, obesitas, roken, alcohol en/of drugs gebruik De eerste prioriteit is om de aanwezigheid van de foetale hartslag middels auscultatie vast te stellen Uiteraard is het belangrijk om de foetale hartslag te onderscheiden van de moederlijke hartslag, door het simultaan vaststellen van de moederlijke polsfrequentie Bij twijfel dient onmiddellijk Het opsporen van foetale groeivertraging kan door uitwendig onderzoek, fundus-symfyse metingen en/of echoscopie Hiervoor wordt naar de desbetreffende richtlijnen verwezen ##;## Aangezien hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap gerelateerd zijn aan placenta insufficiëntie, is het meten van de bloeddruk bij verminderde kindsbewegingen geïndiceerd, en indien verhoogd, <DATUM> Uitgebreidere evaluatie in de tweede lijn de rol van het CTG Verricht een CTG als er sprake is van een anamnese van duidelijk minder kindsbewegingen en Voor het beschrijven van het normale en afwijkende CTG wordt verwezen naar de NVOG richtlijn Foetale bewaking ## Het interpreteren van het CTG blijft behept met intra- en interobserver variatie Diverse classificatie systemen bestaan (NICE, FIGO, ACOG, Fisher etc) NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## dan klinische experts in het voorspellen van lagere navelstrengbloed pH-waarden en lagere Apgar-scores Echter, meer onderzoek is nodig voordat deze systemen in het algemeen Diverse studies laten zien dat als een a terme foetus binnen ## minuten geen acceleratie laat zien op het CTG, foetale nood waarschijnlijk is Een Cochrane meta-analyse over routine CTG bij hoog-risico zwangeren laat echter geen eenduidig voor- of nadeel zien voor routine screening in hoog risicozwangerschappen, mogelijk door het ontbreken van voldoende Evidence level #CTG registratie van de foetale hartfrequentie gedurende tenminste ## minuten kan direct een slechtere foetale conditie aangeven Een normaal patroon van acceleraties van de foetale hartfrequentie tijdens kindsbewegingen wijst op een foetus met een normaal In een Noorse studie van # ### zwangeren die in verband met afname van de kindsbewegingen onderzocht werden, werd in ##,#% een CTG verricht In #,#% werd foetale nood, groeivertraging, oligohydramnion of een andere afwijking gevonden ## In een andere observationele studie waarbij zwangeren met verminderde kindsbewegingen een CTG en een echoscopisch onderzoek kregen, bleek bij ##% reden te zijn voor actie en #,#% liet men direct bevallen ## In een andere observationele studie waren de foetale sterfte cijfers (gecorrigeerd voor congenitale afwijkingen) #,# en ## per ### na een respectievelijk reactief of nietreactief CTG patroon ## Een relatief kleine studie rapporteerde ##% abnormale CTGâs in een hoog-risico groep die zich met afname van de kindsbewegingen presenteerde Bij # van de <DATUM> # Uitgebreidere evaluatie in de tweede lijn.
| 627 | nvog |
van ## dan klinische experts in het voorspellen van lagere navelstrengbloed pH-waarden en lagere Apgar-scores Echter, meer onderzoek is nodig voordat deze systemen in het algemeen Diverse studies laten zien dat als een a terme foetus binnen ## minuten geen acceleratie laat zien op het CTG, foetale nood waarschijnlijk is Een Cochrane meta-analyse over routine CTG bij hoog-risico zwangeren laat echter geen eenduidig voor- of nadeel zien voor routine screening in hoog risicozwangerschappen, mogelijk door het ontbreken van voldoende Evidence level #CTG registratie van de foetale hartfrequentie gedurende tenminste ## minuten kan direct een slechtere foetale conditie aangeven Een normaal patroon van acceleraties van de foetale hartfrequentie tijdens kindsbewegingen wijst op een foetus met een normaal In een Noorse studie van # ### zwangeren die in verband met afname van de kindsbewegingen onderzocht werden, werd in ##,#% een CTG verricht In #,#% werd foetale nood, groeivertraging, oligohydramnion of een andere afwijking gevonden ## In een andere observationele studie waarbij zwangeren met verminderde kindsbewegingen een CTG en een echoscopisch onderzoek kregen, bleek bij ##% reden te zijn voor actie en #,#% liet men direct bevallen ## In een andere observationele studie waren de foetale sterfte cijfers (gecorrigeerd voor congenitale afwijkingen) #,# en ## per ### na een respectievelijk reactief of nietreactief CTG patroon ## Een relatief kleine studie rapporteerde ##% abnormale CTGâs in een hoog-risico groep die zich met afname van de kindsbewegingen presenteerde Bij # van de <DATUM> # Uitgebreidere evaluatie in de tweede lijn Verricht echoscopisch onderzoek als er sprake is van verminderde kindsbewegingen na ## Onderzoek naar structurele afwijkingen kan verricht worden indien dit nog niet eerder is Er zijn geen gerandomiseerde gecontroleerde studies naar het wel of niet gebruiken van echoscopisch onderzoek bij afname van de kindsbewegingen Frøen (###)## rapporteerde een prospectieve cohort studie van #<DATUM> geboorten in <PERSOON>-Noorwegen en <PERSOON> gedurende ## maanden in ###-### In dit cohort werd bij de # ### zwangeren met afname van kindsbewegingen bij ##% van de vrouwen een echo gemaakt In ##,#% werd een afwijkende bevinding gedaan zoals groeivertraging, verminderd vruchtwater, structurele afwijkingen of afwijkende arteria umbilicalis doppler Doppler van de arteria umbilicalis voegde op zichzelf in geen enkel geval waardevolle informatie toe In Noorwegen is in het kader van een kwaliteitsprogramma een prospectieve studie verricht met een voor- en na- meting #;#;# Zwangeren werden op een gestandaardiseerde wijze geïnformeerd over afname van de kindsbewegingen, en professionals kregen een protocol voor het te volgen klinische beleid Na een startperiode (n=<DATUM> werd een protocol van NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## CTG en echoscopisch onderzoek bij afname van de kindsbewegingen geïntroduceerd (n=#<DATUM> Dit onderzoek moest binnen # uur plaatsvinden bij volledige afwezigheid van kindsbewegingen en binnen ## uur bij afname van de kindsbewegingen Tijdens de echo werd de foetale biometrie, hoeveelheid vruchtwater en structurele afwijkingen beoordeeld Het gestructureerd aanbieden van informatie aan zwangeren samen met een vast protocol.
| 642 | nvog |
sprake is van verminderde kindsbewegingen na ## Onderzoek naar structurele afwijkingen kan verricht worden indien dit nog niet eerder is Er zijn geen gerandomiseerde gecontroleerde studies naar het wel of niet gebruiken van echoscopisch onderzoek bij afname van de kindsbewegingen Frøen (###)## rapporteerde een prospectieve cohort studie van #<DATUM> geboorten in <PERSOON>-Noorwegen en <PERSOON> gedurende ## maanden in ###-### In dit cohort werd bij de # ### zwangeren met afname van kindsbewegingen bij ##% van de vrouwen een echo gemaakt In ##,#% werd een afwijkende bevinding gedaan zoals groeivertraging, verminderd vruchtwater, structurele afwijkingen of afwijkende arteria umbilicalis doppler Doppler van de arteria umbilicalis voegde op zichzelf in geen enkel geval waardevolle informatie toe In Noorwegen is in het kader van een kwaliteitsprogramma een prospectieve studie verricht met een voor- en na- meting #;#;# Zwangeren werden op een gestandaardiseerde wijze geïnformeerd over afname van de kindsbewegingen, en professionals kregen een protocol voor het te volgen klinische beleid Na een startperiode (n=<DATUM> werd een protocol van NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## CTG en echoscopisch onderzoek bij afname van de kindsbewegingen geïntroduceerd (n=#<DATUM> Dit onderzoek moest binnen # uur plaatsvinden bij volledige afwezigheid van kindsbewegingen en binnen ## uur bij afname van de kindsbewegingen Tijdens de echo werd de foetale biometrie, hoeveelheid vruchtwater en structurele afwijkingen beoordeeld Het gestructureerd aanbieden van informatie aan zwangeren samen met een vast protocol toename van interventies van #,# per ### naar #,# per ###, en van #,#% naar #,# % in de groep die zich presenteerde met minder leven Er werd geen toename gezien van vroeggeboorte, IUGR, NICU opname of slechte start Er werden meer dan tweemaal zoveel echoâs verricht in verband met afname van de kindsbewegingen (OR #,##; ##% CI #,<DATUM> ##), maar er waren minder vervolgconsulten bij de gynaecoloog en minder opnames voor inleiding van de baring Het toevoegen van doppler-metingen tijdens het echoscopisch Evidence level #Echoscopisch onderzoek dient plaats te vinden volgens de geldende kwaliteitsnormen, onder andere Het biofysisch profiel is gebaseerd op de associatie tussen foetale hypoxie en het effect op het foetale zenuwsysteem dat tot uiting komt in veranderingen van de foetale hartfrequentie, bewegingen en spiertonus Een systematische review over het gebruik van dit profiel bij hoogrisico zwangeren, waaronder ook zwangeren die minder leven voelden, bespreekt # studies van slechte kwaliteit die minder dan # ### patiënten includeerden De conclusie van deze review is dat er geen bewijs is voor het nut van dit profiel ## Observationele studies laten echter wel zien dat normale bevindingen een goede negatief voorspellende waarde hebben IUVD is zeldzaam bij # Wat is het advies voor zwangeren die minder kindsbewegingen voelen en normale Adviseer de zwangere nadrukkelijk om bij recidief of het aanhouden van verminderde Het merendeel van de zwangeren (± ##%) die een vermindering van kindsbewegingen waarnemen heeft een normale uitkomst van hun zwangerschap ##-## Er zijn geen publicaties over studies die de groep met normale bevindingen verder vervolgen.
| 656 | nvog |
per ###, en van #,#% naar #,# % in de groep die zich presenteerde met minder leven Er werd geen toename gezien van vroeggeboorte, IUGR, NICU opname of slechte start Er werden meer dan tweemaal zoveel echoâs verricht in verband met afname van de kindsbewegingen (OR #,##; ##% CI #,<DATUM> ##), maar er waren minder vervolgconsulten bij de gynaecoloog en minder opnames voor inleiding van de baring Het toevoegen van doppler-metingen tijdens het echoscopisch Evidence level #Echoscopisch onderzoek dient plaats te vinden volgens de geldende kwaliteitsnormen, onder andere Het biofysisch profiel is gebaseerd op de associatie tussen foetale hypoxie en het effect op het foetale zenuwsysteem dat tot uiting komt in veranderingen van de foetale hartfrequentie, bewegingen en spiertonus Een systematische review over het gebruik van dit profiel bij hoogrisico zwangeren, waaronder ook zwangeren die minder leven voelden, bespreekt # studies van slechte kwaliteit die minder dan # ### patiënten includeerden De conclusie van deze review is dat er geen bewijs is voor het nut van dit profiel ## Observationele studies laten echter wel zien dat normale bevindingen een goede negatief voorspellende waarde hebben IUVD is zeldzaam bij # Wat is het advies voor zwangeren die minder kindsbewegingen voelen en normale Adviseer de zwangere nadrukkelijk om bij recidief of het aanhouden van verminderde Het merendeel van de zwangeren (± ##%) die een vermindering van kindsbewegingen waarnemen heeft een normale uitkomst van hun zwangerschap ##-## Er zijn geen publicaties over studies die de groep met normale bevindingen verder vervolgen geadviseerd om formele telmethoden zoals trappelkaarten te gaan gebruiken##, maar het nut hiervan is niet aangetoond Hier geldt dezelfde discussie als voor het gebruik van deze NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Eén retrospectieve cohort studie beschreef een slechtere perinatale uitkomst bij herhaalde afname van de kindsbewegingen ## Bij herhaald melden van verminderde kindsbewegingen, ondanks eerdere normale bevindingen, is CTG en echo aangewezen (zie paragraaf ##) Evidence level ### Herhaald melden van verminderde kindsbewegingen Zwangeren die twee of meer keren komen met een melding van verminderde kindsbewegingen hebben meer kans op een slechte zwangerschapsuitkomst zoals vroeggeboorte, IUGR of foetale sterfte dan vrouwen met een eenmalige periode van minder kindsbewegingen (OR # ## (CI <DATUM> ##) ## Evidence level #Meer onderzoek is nodig om te bepalen wat het optimale beleid is een expectatief beleid met monitoring, dan wel het bespoedigen van de geboorte van het kind ## De beslissing om bij herhaalde melding van verminderde kindsbewegingen met normale bevindingen a terme in te leiden of af te wachten met verdere controles dient geïndividualiseerd genomen te worden ## Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur tot ## weken Er zijn geen studies die uitkomsten beschrijven van zwangerschappen korter dan ## weken waarbij en vrouw zich meldt met een afname van de kindsbewegingen <PERSOON> groeivertraging is zeldzaam in deze periode Aanwezigheid van foetale hartactie sluit een vroege intrauteriene vruchtdood uit Case reports beschrijven foetus met neuromusculaire afwijkingen die totaal niet bewegen.
| 624 | nvog |
om formele telmethoden zoals trappelkaarten te gaan gebruiken##, maar het nut hiervan is niet aangetoond Hier geldt dezelfde discussie als voor het gebruik van deze NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Eén retrospectieve cohort studie beschreef een slechtere perinatale uitkomst bij herhaalde afname van de kindsbewegingen ## Bij herhaald melden van verminderde kindsbewegingen, ondanks eerdere normale bevindingen, is CTG en echo aangewezen (zie paragraaf ##) Evidence level ### Herhaald melden van verminderde kindsbewegingen Zwangeren die twee of meer keren komen met een melding van verminderde kindsbewegingen hebben meer kans op een slechte zwangerschapsuitkomst zoals vroeggeboorte, IUGR of foetale sterfte dan vrouwen met een eenmalige periode van minder kindsbewegingen (OR # ## (CI <DATUM> ##) ## Evidence level #Meer onderzoek is nodig om te bepalen wat het optimale beleid is een expectatief beleid met monitoring, dan wel het bespoedigen van de geboorte van het kind ## De beslissing om bij herhaalde melding van verminderde kindsbewegingen met normale bevindingen a terme in te leiden of af te wachten met verdere controles dient geïndividualiseerd genomen te worden ## Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur tot ## weken Er zijn geen studies die uitkomsten beschrijven van zwangerschappen korter dan ## weken waarbij en vrouw zich meldt met een afname van de kindsbewegingen <PERSOON> groeivertraging is zeldzaam in deze periode Aanwezigheid van foetale hartactie sluit een vroege intrauteriene vruchtdood uit Case reports beschrijven foetus met neuromusculaire afwijkingen die totaal niet bewegen afwezigheid van kindsbewegingen is verder echoscopisch onderzoek daarom aangewezen Ook bij het bestaan van foetale anemie of hydrops foetalis en een afname van de kindsbewegingen is ## Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur van ##-## weken NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Er zijn geen studies die de uitkomsten beschrijven van zwangerschappen tussen de ## en ##+# weken waarbij de zwangere zich meldt met een afname van de kindsbewegingen Het is aangewezen de foetale hartactie te controleren en een normale prenatale controle uit te voeren (inclusief anamnese, klachten, risicofactoren, bloeddruk en uitwendig onderzoek) omdat placenta insufficiëntie met of zonder hypertensieve aandoeningen in deze zwangerschapsperiode wel kunnen optreden Er is geen bewijs voor het nut van routine CTG Er is geen bewijs voor het routine gebruik van echoscopisch onderzoek Bij verdenking op vroege groeivertraging is echo onderzoek geïndiceerd Ook bij het bestaan van foetale anemie of hydrops foetalis en een afname van de Het is essentieel dat de verslaglegging voldoende gedetailleerd is om goede continuïteit van zorg te waarborgen, en om het gevolgde beleid en de uitkomsten goed te evalueren en audit mogelijk te NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Stichting Perinatale Audit <LOCATIE> A terme sterfte ### Perinatale audit eerste Green-top guideline ##.
| 638 | nvog |
van kindsbewegingen is verder echoscopisch onderzoek daarom aangewezen Ook bij het bestaan van foetale anemie of hydrops foetalis en een afname van de kindsbewegingen is ## Beleid bij afname van kindsbewegingen bij een zwangerschapsduur van ##-## weken NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Er zijn geen studies die de uitkomsten beschrijven van zwangerschappen tussen de ## en ##+# weken waarbij de zwangere zich meldt met een afname van de kindsbewegingen Het is aangewezen de foetale hartactie te controleren en een normale prenatale controle uit te voeren (inclusief anamnese, klachten, risicofactoren, bloeddruk en uitwendig onderzoek) omdat placenta insufficiëntie met of zonder hypertensieve aandoeningen in deze zwangerschapsperiode wel kunnen optreden Er is geen bewijs voor het nut van routine CTG Er is geen bewijs voor het routine gebruik van echoscopisch onderzoek Bij verdenking op vroege groeivertraging is echo onderzoek geïndiceerd Ook bij het bestaan van foetale anemie of hydrops foetalis en een afname van de Het is essentieel dat de verslaglegging voldoende gedetailleerd is om goede continuïteit van zorg te waarborgen, en om het gevolgde beleid en de uitkomsten goed te evalueren en audit mogelijk te NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Stichting Perinatale Audit <LOCATIE> A terme sterfte ### Perinatale audit eerste Green-top guideline ## <PERSOON> R et al Reduction of late stillbirth with the introduction of fetal movement information and guidelines - a <PERSOON> PE, Froen JF Concerns for decreased foetal movements in uncomplicated pregnancies--increased risk of foetal growth restriction and stillbirth among women being overweight, advanced age or smoking <PERSOON> RC, Bordahl PE et al reduced delayed reporting of decreased fetal movement and stillbirths in primiparous women - a clinical quality improvement <PERSOON> JF Fetal Movement Counting - Effects on <PERSOON> JF Fetal movement counting--maternal concern and experiences a multicenter, randomized, controlled trial <PERSOON> BA, Stray PB, Froen JF Fetal movement counting improved identification of fetal growth restriction and perinatal outcomes--a multi-centre, randomized, controlled <PERSOON> J et al Clinical practice guideline for the management of women who report decreases fetal movements Brisbane Australian and <PERSOON> fetal assessment <PERSOON> GJ Fetal movement counting for assessment of fetal wellbeing <LOCATIE>S.
| 532 | nvog |
<PERSOON> R et al Reduction of late stillbirth with the introduction of fetal movement information and guidelines - a <PERSOON> PE, Froen JF Concerns for decreased foetal movements in uncomplicated pregnancies--increased risk of foetal growth restriction and stillbirth among women being overweight, advanced age or smoking <PERSOON> RC, Bordahl PE et al reduced delayed reporting of decreased fetal movement and stillbirths in primiparous women - a clinical quality improvement <PERSOON> JF Fetal Movement Counting - Effects on <PERSOON> JF Fetal movement counting--maternal concern and experiences a multicenter, randomized, controlled trial <PERSOON> BA, Stray PB, Froen JF Fetal movement counting improved identification of fetal growth restriction and perinatal outcomes--a multi-centre, randomized, controlled <PERSOON> J et al Clinical practice guideline for the management of women who report decreases fetal movements Brisbane Australian and <PERSOON> fetal assessment <PERSOON> GJ Fetal movement counting for assessment of fetal wellbeing <LOCATIE>S Dan <PERSOON-##> assessment of fetal activity Clin Obstet Gynaecol ###;##(#) ###-## body movements, heart rate, and heart rate accelerations and decelerations at ## to ## <PERSOON-##> effect of maternal intravenous glucose NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## D'<PERSOON-##> motor activity in normal fetuses <PERSOON-##> fetal breathing movements and gross fetal body movements at weeks ## to ## of gestation <PERSOON-##> effect of maternal posture, meals and time of day on fetal <PERSOON-##> O, <PERSOON-##> outcome in women who present with a reduction in fetal movements in the third trimester of <PERSOON-##> of gross fetal body movements over ##-hour observation intervals during the last ## weeks of pregnancy Am Moore TR, Piacquadio K A prospective evaluation of fetal movement screening to reduce the incidence of antepartum fetal death <PERSOON-##> ###;###(# <PERSOON-##> MD, Rayburn WF Antenatal evaluation of the fetus using fetal movement <PERSOON-##> position during non-stress test and fetal heart rate patterns Acta Obstet Gynecol Scand ###;##(#) ##<DATUM> <PERSOON-##> TR, <PERSOON-##> ET, Paine LL.
| 519 | nvog |
assessment of fetal activity Clin Obstet Gynaecol ###;##(#) ###-## body movements, heart rate, and heart rate accelerations and decelerations at ## to ## <PERSOON> effect of maternal intravenous glucose NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## D'<PERSOON> motor activity in normal fetuses <PERSOON> fetal breathing movements and gross fetal body movements at weeks ## to ## of gestation <PERSOON> effect of maternal posture, meals and time of day on fetal <PERSOON> O, <PERSOON> outcome in women who present with a reduction in fetal movements in the third trimester of <PERSOON> of gross fetal body movements over ##-hour observation intervals during the last ## weeks of pregnancy Am Moore TR, Piacquadio K A prospective evaluation of fetal movement screening to reduce the incidence of antepartum fetal death <PERSOON> ###;###(# <PERSOON> MD, Rayburn WF Antenatal evaluation of the fetus using fetal movement <PERSOON-##> position during non-stress test and fetal heart rate patterns Acta Obstet Gynecol Scand ###;##(#) ##<DATUM> <PERSOON-##> TR, <PERSOON-##> ET, Paine LL II Comparison <PERSOON-##> TR Maternal perception and Doppler detection of fetal movement Clin Perinatol <PERSOON-##> SS, Sahota <PERSOON-##> DK A comparison of fetal behaviour in breech and cephalic presentations at term <PERSOON-##> JP, Olsen GD Fetal breathing movements and the response to carbon dioxide in patients on methadone maintenance <PERSOON-##> SS, Dierker LJ Fetal cyclic motor activity in diabetic pregnancies sensitivity to <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> LJ, Ospina P et al <PERSOON-##> fidgety fetus hypothesis fetal activity is an additional variable in determining birth weight of offspring Manning F, Wyn PE, Boddy K Effect of cigarette smoking on fetal breathing movements in <PERSOON-##> fetal response to changes in the composition of maternal inspired air in NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## <PERSOON-##> CW A randomised controlled comparison of betamethasone with dexamethasone effects on the antenatal fetal heart rate <PERSOON-##> GH Antenatal corticosteroid therapy and fetal behaviour a randomised study of the effects of betamethasone and dexamethasone <PERSOON-##> effect of glucocorticosteroid administration on fetal movements and biophysical profile scores in normal pregnancies <PERSOON-##> FC, Rayburn WF Fetal movement counts.
| 573 | nvog |
Comparison <PERSOON> TR Maternal perception and Doppler detection of fetal movement Clin Perinatol <PERSOON> SS, Sahota <PERSOON> DK A comparison of fetal behaviour in breech and cephalic presentations at term <PERSOON> JP, Olsen GD Fetal breathing movements and the response to carbon dioxide in patients on methadone maintenance <PERSOON> SS, Dierker LJ Fetal cyclic motor activity in diabetic pregnancies sensitivity to <PERSOON> A, <PERSOON> LJ, Ospina P et al <PERSOON> fidgety fetus hypothesis fetal activity is an additional variable in determining birth weight of offspring Manning F, Wyn PE, Boddy K Effect of cigarette smoking on fetal breathing movements in <PERSOON> fetal response to changes in the composition of maternal inspired air in NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## <PERSOON-##> CW A randomised controlled comparison of betamethasone with dexamethasone effects on the antenatal fetal heart rate <PERSOON-##> GH Antenatal corticosteroid therapy and fetal behaviour a randomised study of the effects of betamethasone and dexamethasone <PERSOON-##> effect of glucocorticosteroid administration on fetal movements and biophysical profile scores in normal pregnancies <PERSOON-##> FC, Rayburn WF Fetal movement counts <PERSOON-##> JI, <LOCATIE>DJ, Prechtl HF Abnormal motor behaviour in Baskett TF, Liston RM Fetal movement monitoring clinical application <PERSOON-##> between subjective and ultrasound <PERSOON-##> AB, Cooper D, <PERSOON-##> perception of fetal <PERSOON-##>S, Jessen P Fetal> movements registered by the pregnant woman correlated to retrospective estimations of fetal movements from cardiotocographic tracings <PERSOON-##> WF Clinical significance of perceptible fetal motion <PERSOON-##> LJ, Hertz RH, Rosen MG A comparison between maternal, <PERSOON-##> perception of fetal movements and real-time <PERSOON-##> of foetal movements a comparison of three <PERSOON-##> D, <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> formal fetal movement counting and risk of antepartum late death in normally formed singletons Lancet ###;#(###) ##<DATUM> Besinger RE, <PERSOON> TR Doppler recording of fetal movement clinical correlation with Lowery CL, <PERSOON-##> Jr WA, Baggot PJ, <PERSOON-##> JD, Walls RC, Bentz LS et al Time quantified detection of fetal movements using a new fetal movement algorithm <PERSOON-##> richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## <PERSOON-##> CV Characterization of fetal body movement recorded Pearson JF, Weaver JB Fetal activity and fetal wellbeing.
| 582 | nvog |
<PERSOON> JI, <LOCATIE>DJ, Prechtl HF Abnormal motor behaviour in Baskett TF, Liston RM Fetal movement monitoring clinical application <PERSOON> between subjective and ultrasound <PERSOON> AB, Cooper D, <PERSOON> perception of fetal <PERSOON>S, Jessen P Fetal> movements registered by the pregnant woman correlated to retrospective estimations of fetal movements from cardiotocographic tracings <PERSOON> WF Clinical significance of perceptible fetal motion <PERSOON> LJ, Hertz RH, Rosen MG A comparison between maternal, <PERSOON> perception of fetal movements and real-time <PERSOON> of foetal movements a comparison of three <PERSOON-##> D, <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> formal fetal movement counting and risk of antepartum late death in normally formed singletons Lancet ###;#(###) ##<DATUM> Besinger RE, <PERSOON-##> TR Doppler recording of fetal movement clinical correlation with Lowery CL, <PERSOON-##> Jr WA, Baggot PJ, <PERSOON-##> JD, Walls RC, Bentz LS et al Time quantified detection of fetal movements using a new fetal movement algorithm <PERSOON-##> richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## <PERSOON-##> CV Characterization of fetal body movement recorded Pearson JF, Weaver JB Fetal activity and fetal wellbeing <PERSOON-##> JF Midwives' and obstetricians' knowledge and management of women presenting with decreased fetal movements <PERSOON-##> and the worker <PERSOON-##> account of a research program conducted by the Western electric company; Hawthorne works, <PERSOON-##> of normal pregnancies by daily fetal movement registration or hormone assesment A random allocation study <PERSOON-##> MC, <PERSOON-##> movement counting which method? <PERSOON-##> with a fetal movement <PERSOON-##> and fetal movements <PERSOON-##> JV Uniform information on fetal activity is associated with reduction of stillbirth rates among primiparous mothers an intervention study from <PERSOON-##> relationship of maternal age, quickening, and physical symptoms of pregnancy to the development of maternal-fetal attachment <PERSOON-##> psychological effects of counting fetal movements <PERSOON-##> effect of fetal movement counting on maternal attachment to fetus <PERSOON-##> ###;###(# <PERSOON-##> SA, Rayburn WF.
| 528 | nvog |
<PERSOON> JF Midwives' and obstetricians' knowledge and management of women presenting with decreased fetal movements <PERSOON> and the worker <PERSOON> account of a research program conducted by the Western electric company; Hawthorne works, <PERSOON> of normal pregnancies by daily fetal movement registration or hormone assesment A random allocation study <PERSOON> MC, <PERSOON> movement counting which method? <PERSOON> with a fetal movement <PERSOON> and fetal movements <PERSOON> JV Uniform information on fetal activity is associated with reduction of stillbirth rates among primiparous mothers an intervention study from <PERSOON-##> relationship of maternal age, quickening, and physical symptoms of pregnancy to the development of maternal-fetal attachment <PERSOON-##> psychological effects of counting fetal movements <PERSOON-##> effect of fetal movement counting on maternal attachment to fetus <PERSOON-##> ###;###(# <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> MJ Womens' views on keeping fetal movement charts <PERSOON-##> AE et al <PERSOON-##> JF Low maternal awareness of fetal movement is associated with small for gestational age infants <PERSOON-##> richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## <PERSOON-##>-standaard Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap, bevalling en kraamperiode Aanbevelingen voor risicoselectie, Hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap <PERSOON-##> cardiotocography for fetal <PERSOON-##> for antepartum fetal assessment Cochrane Whitty JE, Garfinkel DA, Divon MY Maternal perception of decreased fetal movement as an indication for antepartum testing in a low-risk population <PERSOON-##> RK, <PERSOON-##> W A prospective multi-institutional study of antepartum fetal heart rate monitoring <PERSOON-##> of perinatal mortality and morbidity according to antepartum fetal heart rate test results <PERSOON-##> profile for fetal assessment in high Dayal AK, Manning FA, Berck DJ, Mussalli GM, Avila C, <PERSOON-##> CR et al Fetal death after Heazell AE, Sumathi GM, Bhatti NR What investigation is appropriate following maternal <PERSOON-##> N.
| 464 | nvog |
<PERSOON> MJ Womens' views on keeping fetal movement charts <PERSOON> AE et al <PERSOON> JF Low maternal awareness of fetal movement is associated with small for gestational age infants <PERSOON> richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## <PERSOON>-standaard Hypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap, bevalling en kraamperiode Aanbevelingen voor risicoselectie, Hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap <PERSOON> cardiotocography for fetal <PERSOON> for antepartum fetal assessment Cochrane Whitty JE, Garfinkel DA, Divon MY Maternal perception of decreased fetal movement as an indication for antepartum testing in a low-risk population <PERSOON> RK, <PERSOON> W A prospective multi-institutional study of antepartum fetal heart rate monitoring <PERSOON-##> of perinatal mortality and morbidity according to antepartum fetal heart rate test results <PERSOON-##> profile for fetal assessment in high Dayal AK, Manning FA, Berck DJ, Mussalli GM, Avila C, <PERSOON-##> CR et al Fetal death after Heazell AE, Sumathi GM, Bhatti NR What investigation is appropriate following maternal <PERSOON-##> O, <PERSOON-##> AE Predicting poor perinatal outcome in women who present with decreased fetal movements <PERSOON-##> MK, Johnstone ED et al A randomised controlled trial comparing standard or intensive management of reduced fetal movements after ## weeks gestation--a feasibility study BMC Pregnancy Childbirth NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## De definitie van âminder leven voelenâ is relevant vanaf het #e trimester van de zwangerschap Hierbij wordt primair uitgegaan van de perceptie van de moeder Als zij aangeeft minder leven te voelen is dat voldoende reden om de klacht serieus te nemen Formeel tellen van de kindsbewegingen door de moeder heeft bij het evalueren van de klacht geen toegevoegde waarde Wel is het belangrijk vrouwen te informeren over het belang van kindsbewegingen Als deze duidelijk verminderd zijn, ondanks bewuste pogingen het kind te voelen, is het belangrijk Als een zwangere zich meldt met minder leven, wordt door de verloskundige zorgverlener de anamnese afgenomen en onderzoek gedaan om deze klacht te evalueren Indien de kindsbewegingen door de verloskundige zorgverlener en de zwangere zelf, geobjectiveerd kunnen worden, blijft de vrouw, voorzien van instructies, onder zorg in de eerste lijn De zwangere wordt geïnformeerd over hoe zij kan letten op kindsbewegingen en wordt geadviseerd contact op te nemen als ze het kind opnieuw minder voelt bewegen.
| 507 | nvog |
<PERSOON> AE Predicting poor perinatal outcome in women who present with decreased fetal movements <PERSOON> MK, Johnstone ED et al A randomised controlled trial comparing standard or intensive management of reduced fetal movements after ## weeks gestation--a feasibility study BMC Pregnancy Childbirth NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## De definitie van âminder leven voelenâ is relevant vanaf het #e trimester van de zwangerschap Hierbij wordt primair uitgegaan van de perceptie van de moeder Als zij aangeeft minder leven te voelen is dat voldoende reden om de klacht serieus te nemen Formeel tellen van de kindsbewegingen door de moeder heeft bij het evalueren van de klacht geen toegevoegde waarde Wel is het belangrijk vrouwen te informeren over het belang van kindsbewegingen Als deze duidelijk verminderd zijn, ondanks bewuste pogingen het kind te voelen, is het belangrijk Als een zwangere zich meldt met minder leven, wordt door de verloskundige zorgverlener de anamnese afgenomen en onderzoek gedaan om deze klacht te evalueren Indien de kindsbewegingen door de verloskundige zorgverlener en de zwangere zelf, geobjectiveerd kunnen worden, blijft de vrouw, voorzien van instructies, onder zorg in de eerste lijn De zwangere wordt geïnformeerd over hoe zij kan letten op kindsbewegingen en wordt geadviseerd contact op te nemen als ze het kind opnieuw minder voelt bewegen Bij verwijzing van een zwangere uit de eerste lijn in verband met het voelen van minder leven, wordt door de gynaecoloog onderzoek gedaan, conform de richtlijnen van de NVOG, om deze Indien de foetale conditie goed is en kindsbewegingen zijn waargenomen, kan de zwangere Indien de kindsbewegingen uitblijven of de foetale conditie niet optimaal lijkt te zijn, blijft de zwangere onder zorg in de tweede lijn, tot de klacht is verdwenen en de foetale conditie goed is NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Bijlage # Verantwoording en gradering van bewijs en aanbevelingen volgens RCOG Deze multidisciplinaire richtlijn is gebaseerd op een vertaling van de Britse Green-top guideline ## âReduced fetal Movementsâ, gepubliceerd februari ### door het Royal College of Obstetricians and Gynaecologists en te vinden op de RCOG website ((WEBLINK)) In ### wordt door de RCOG beoordeeld of herziening van de RCOG De mate van bewijskracht van de aanbevelingen en de gebruikte literatuur zijn aangegeven zoals in met een zeer lage kans op confounding, bias NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Aan de definitieve tekst voor de cliënten folder wordt nog gewerkt NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## <PERSOON>, MSc en <PERSOON>, MSc NVOG/KNOV richtlijn âVerminderde Kindsbewegingen, versie # <DATUM> , pag ## van ## Deze richtlijn is door de NVOG vastgesteld in de ###e ledenvergadering d d <DATUM> te Papendal, <LOCATIE> De richtlijn werd opgesteld door de KNOV.
| 607 | nvog |
Late zwangerschapsafbreking een behandeling gericht op het afbreken van een zwangerschap van een (mogelijk) levensvatbare vrucht na ## weken wegens ernstige foetale aandoeningen met als beoogd gevolg Hiermee wordt bedoeld iedere afbreking die gestart is vanaf ## weken en # dagen Indien de afbreking gestart wordt vóór ## weken en # dagen, maar de bevalling vindt plaats ná ## weken en # dagen, dan voldoet deze afbreking niet aan de definitie zoals bedoeld in dit modelprotocol (zie richtlijn Zwangerschapsafbreking tot ## ## en # weken ### dagen bepaald op basis van echoscopische parameters (zie modelprotocol Datering van Categorie # late zwangerschapsafbreking een late zwangerschapsafbreking waarbij redelijkerwijs verwacht mag worden dat de ongeborene niet in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven De ongeborene heeft een onbehandelbare aandoening waarvan verwacht wordt dat die tijdens of direct na de geboorte Toelichting het overlijden zal in de meeste gevallen tijdens of direct na de geboorte zijn, waarbij zich uitzonderingen kunnen voordoen van een wat langere levensduur Voorbeelden (niet limitatief) niet met leven verenigbare longhypoplasie, nieragenesie, sommige ernstige en inoperabele hartafwijkingen, niet met leven verenigbare skeletdysplasieën, ectopia cordis, trisomie ##, trisomie ##, triploïdie, anencefalie, en osteogenesis imperfecta type # Categorie # zwangerschapsafbreking een late zwangerschapsafbreking waarbij er bij de ongeborene sprake is van één (of meerdere) aandoening(en) die tot ernstige en niet te herstellen functiestoornissen leid(en)(t) of waarbij naar redelijke verwachting een beperkte kans op overleven bestaat Toelichting naar heersend medisch inzicht leidt postnataal levensverlengend handelen slechts tot voortzetting van een voor het kind uitzichtloze toestand Gelet op de zeer slechte prognose kan levensverlengend Voorbeelden (niet limitatief) zeer ernstige vorm van spina bifida, zeer ernstige vormen van intracerebrale In het kabinetsstandpunt over late zwangerschapsafbreking dat op <DATUM> aan de Tweede <PERSOON> is gestuurd, wordt uiteengezet dat late zwangerschapsafbreking - dat wil zeggen het afbreken van een zwangerschap van meer dan ## complete zwangerschapsweken - onder bepaalde voorwaarden geoorloofd kan zijn In de praktijk blijkt dat de moeder op grond van volledige en duidelijke informatie over de situatie van haar ongeboren kind soms aangeeft dat zij het niet kan opbrengen om de zwangerschap uit te dragen Het komt dan voor dat zij de arts vraagt om de zwangerschap te beëindigen In alle gevallen moet sprake zijn van een nadrukkelijk verzoek van de moeder en eventueel de vader tot beëindiging van de zwangerschap In ### wordt door de NVOG een Commissie Late Zwangerschapsafbreking ingesteld om de categorie #-gevallen procedureel te toetsen op zorgvuldigheid en zelfstandig af te handelen Op <DATUM> is door de Minister van Justitie en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een âCentrale brengt een advies uit aan het College van procureurs-generaal over de zorgvuldigheid van het handelen van de arts Het College van procureurs-generaal betrekt dit advies bij haar beoordeling van de vraag of de arts een strafbaar feit heeft gepleegd en of er vervolging van de arts moet plaatsvinden.
| 586 | nvog |
slechts tot voortzetting van een voor het kind uitzichtloze toestand Gelet op de zeer slechte prognose kan levensverlengend Voorbeelden (niet limitatief) zeer ernstige vorm van spina bifida, zeer ernstige vormen van intracerebrale In het kabinetsstandpunt over late zwangerschapsafbreking dat op <DATUM> aan de Tweede <PERSOON> is gestuurd, wordt uiteengezet dat late zwangerschapsafbreking - dat wil zeggen het afbreken van een zwangerschap van meer dan ## complete zwangerschapsweken - onder bepaalde voorwaarden geoorloofd kan zijn In de praktijk blijkt dat de moeder op grond van volledige en duidelijke informatie over de situatie van haar ongeboren kind soms aangeeft dat zij het niet kan opbrengen om de zwangerschap uit te dragen Het komt dan voor dat zij de arts vraagt om de zwangerschap te beëindigen In alle gevallen moet sprake zijn van een nadrukkelijk verzoek van de moeder en eventueel de vader tot beëindiging van de zwangerschap In ### wordt door de NVOG een Commissie Late Zwangerschapsafbreking ingesteld om de categorie #-gevallen procedureel te toetsen op zorgvuldigheid en zelfstandig af te handelen Op <DATUM> is door de Minister van Justitie en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een âCentrale brengt een advies uit aan het College van procureurs-generaal over de zorgvuldigheid van het handelen van de arts Het College van procureurs-generaal betrekt dit advies bij haar beoordeling van de vraag of de arts een strafbaar feit heeft gepleegd en of er vervolging van de arts moet plaatsvinden Zwangerschapsafbreking blijkt al snel dat artsen bereid zijn om te melden in het geval van een categorie #, maar niet in geval van categorie # en levensbeëindiging bij pasgeborenen Dit is aanleiding voor de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Veiligheid en Justitie om de <PERSOON> âcentrale <PERSOON>) in ### te laten evalueren Uit het evaluatierapport blijkt dat het doel van de <PERSOON> niet of slechts gedeeltelijk is bereikt De hoofdreden lijkt de inbedding van de regeling in het strafrecht waardoor artsen bang zijn dat zij na een melding vervolgd worden en de onduidelijkheid over de zorgvuldigheidseisen ten aanzien Op <DATUM> komen beide ministers met een herziene regeling â<PERSOON> beoordelingscommissie late <PERSOON> is het bieden van duidelijkheid, transparantie en het waarborgen van de zorgvuldigheid in het medisch handelen De oude <PERSOON> wordt ingetrokken en de Centrale Deskundigencommissie wordt van haar taak ontheven Op <DATUM> wordt een nieuwe Commissie geïnstalleerd, de Commissie), die alle gemelde gevallen van late zwangerschapsafbreking, zowel categorie #- als #-gevallen en levensbeëindiging bij pasgeborenen zal gaan beoordelen Door zowel categorie #- als categorie #-gevallen van late zwangerschapsafbreking door dezelfde Commissie te laten beoordelen wordt meer ervaring opgedaan Dit komt ten goede aan de normontwikkeling en kennisvermeerdering De <PERSOON> biedt zowel de Commissie als de beroepsgroepen een duidelijk kader, dat zoveel mogelijk aansluit bij de praktijk De zorgvuldigheidseisen zijn op onderdelen nader geformuleerd en de medische en juridische aspecten zijn verhelderd.
| 568 | nvog |
bereid zijn om te melden in het geval van een categorie #, maar niet in geval van categorie # en levensbeëindiging bij pasgeborenen Dit is aanleiding voor de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Veiligheid en Justitie om de <PERSOON> âcentrale <PERSOON>) in ### te laten evalueren Uit het evaluatierapport blijkt dat het doel van de <PERSOON> niet of slechts gedeeltelijk is bereikt De hoofdreden lijkt de inbedding van de regeling in het strafrecht waardoor artsen bang zijn dat zij na een melding vervolgd worden en de onduidelijkheid over de zorgvuldigheidseisen ten aanzien Op <DATUM> komen beide ministers met een herziene regeling â<PERSOON> beoordelingscommissie late <PERSOON> is het bieden van duidelijkheid, transparantie en het waarborgen van de zorgvuldigheid in het medisch handelen De oude <PERSOON> wordt ingetrokken en de Centrale Deskundigencommissie wordt van haar taak ontheven Op <DATUM> wordt een nieuwe Commissie geïnstalleerd, de Commissie), die alle gemelde gevallen van late zwangerschapsafbreking, zowel categorie #- als #-gevallen en levensbeëindiging bij pasgeborenen zal gaan beoordelen Door zowel categorie #- als categorie #-gevallen van late zwangerschapsafbreking door dezelfde Commissie te laten beoordelen wordt meer ervaring opgedaan Dit komt ten goede aan de normontwikkeling en kennisvermeerdering De <PERSOON> biedt zowel de Commissie als de beroepsgroepen een duidelijk kader, dat zoveel mogelijk aansluit bij de praktijk De zorgvuldigheidseisen zijn op onderdelen nader geformuleerd en de medische en juridische aspecten zijn verhelderd toelichting Ook dat komt de duidelijkheid ten goede In het kabinetsstandpunt worden twee categorieën van late zwangerschapsafbreking onderscheiden, zoals Het doorslaggevende criterium voor strafbaarheid is gelegen in de overlevingsmogelijkheid van de ongeborene Artikel ##a van het Wetboek van Strafrecht luidt als volgt âOnder een ander, of een kind bij of kort na de geboorte, van het leven beroven wordt begrepen het doden van een vrucht die naar redelijkerwijs verwacht mag worden in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven' Op deze manier heeft de Late zwangerschapsafbreking in de eerste categorie is op grond van artikel ##a van het Wetboek van Strafrecht niet strafbaar, omdat het kind niet levensvatbaar is Wanneer wordt gehandeld binnen de kaders van artikel ### van het Wetboek van Strafrecht (abortus is strafbaar, tenzij verricht in een instelling met een vergunning) en de Wet afbreking zwangerschap (de vrouw moet in een noodsituatie verkeren, er moet een termijn van vijf dagen worden aangehouden, etc ), is er geen sprake van een strafbare handeling Late zwangerschapsafbreking in het geval van een kind met een (beperkte) overlevingskans (de tweede categorie) is op grond van artikel ##a van het Wetboek van Strafrecht wel strafbaar In de praktijk zal na een verzoek tot late zwangerschapsafbreking vrijwel altijd een periode van meer dan # dagen verstrijken tussen diagnostiek, second opinion, bespreking en besluit Deze gevallen moeten door de officier van justitie worden beoordeeld op de vraag of er aanleiding is om tot strafrechtelijke vervolging over te gaan Deze categorie is overigens niet.
| 582 | nvog |
het kabinetsstandpunt worden twee categorieën van late zwangerschapsafbreking onderscheiden, zoals Het doorslaggevende criterium voor strafbaarheid is gelegen in de overlevingsmogelijkheid van de ongeborene Artikel ##a van het Wetboek van Strafrecht luidt als volgt âOnder een ander, of een kind bij of kort na de geboorte, van het leven beroven wordt begrepen het doden van een vrucht die naar redelijkerwijs verwacht mag worden in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven' Op deze manier heeft de Late zwangerschapsafbreking in de eerste categorie is op grond van artikel ##a van het Wetboek van Strafrecht niet strafbaar, omdat het kind niet levensvatbaar is Wanneer wordt gehandeld binnen de kaders van artikel ### van het Wetboek van Strafrecht (abortus is strafbaar, tenzij verricht in een instelling met een vergunning) en de Wet afbreking zwangerschap (de vrouw moet in een noodsituatie verkeren, er moet een termijn van vijf dagen worden aangehouden, etc ), is er geen sprake van een strafbare handeling Late zwangerschapsafbreking in het geval van een kind met een (beperkte) overlevingskans (de tweede categorie) is op grond van artikel ##a van het Wetboek van Strafrecht wel strafbaar In de praktijk zal na een verzoek tot late zwangerschapsafbreking vrijwel altijd een periode van meer dan # dagen verstrijken tussen diagnostiek, second opinion, bespreking en besluit Deze gevallen moeten door de officier van justitie worden beoordeeld op de vraag of er aanleiding is om tot strafrechtelijke vervolging over te gaan Deze categorie is overigens niet Een rechtvaardigingsgrond ontneemt de wederrechtelijkheid aan een gedraging Achteraf bezien is de gedraging van in dit geval de uitvoerende arts niet in strijd met het recht omdat er sprake is van bijzondere omstandigheden Er mag pas tot late zwangerschapsafbreking worden overgegaan indien zeker is dat voortzetting van de zwangerschap de conditie van het kind niet zal verbeteren en evenmin zal leiden tot meer zekerheid over de diagnose en de prognose In geval van twijfel over de categorie moet een melding worden behandeld als een categorie # Het voortijdig beëindigen van de zwangerschap binnen categorie # betekent dat het moment van de onvermijdelijke dood van het kind wordt vervroegd Het feit dat bij late zwangerschapsafbreking sprake is van actief ingrijpen met als beoogd gevolg de dood van de foetus van meer dan ## weken, leidt ertoe dat het overlijden op grond van de Wet op de lijkbezorging is te beschouwen als niet-natuurlijk In het geval dat het kind na zwangerschapsafbreking na ## weken dood ter wereld komt, moet het overlijden als niet-natuurlijke dood worden gemeld bij de gemeentelijke lijkschouwer Hetzelfde geldt voor de situatie waarin het kind kort na de geboorte overlijdt na een afbreking van de zwangerschap na ## weken De gemeentelijke lijkschouwer stelt op zijn beurt de officier van justitie op de hoogte Het doel van melding aan de officier van justitie is het verkrijgen van verlof voor begraven of verbranden van Veel artsen denken dat de meldingsplicht als niet-natuurlijke dood per definitie met zich meebrengt dat het om.
| 557 | nvog |
een gedraging Achteraf bezien is de gedraging van in dit geval de uitvoerende arts niet in strijd met het recht omdat er sprake is van bijzondere omstandigheden Er mag pas tot late zwangerschapsafbreking worden overgegaan indien zeker is dat voortzetting van de zwangerschap de conditie van het kind niet zal verbeteren en evenmin zal leiden tot meer zekerheid over de diagnose en de prognose In geval van twijfel over de categorie moet een melding worden behandeld als een categorie # Het voortijdig beëindigen van de zwangerschap binnen categorie # betekent dat het moment van de onvermijdelijke dood van het kind wordt vervroegd Het feit dat bij late zwangerschapsafbreking sprake is van actief ingrijpen met als beoogd gevolg de dood van de foetus van meer dan ## weken, leidt ertoe dat het overlijden op grond van de Wet op de lijkbezorging is te beschouwen als niet-natuurlijk In het geval dat het kind na zwangerschapsafbreking na ## weken dood ter wereld komt, moet het overlijden als niet-natuurlijke dood worden gemeld bij de gemeentelijke lijkschouwer Hetzelfde geldt voor de situatie waarin het kind kort na de geboorte overlijdt na een afbreking van de zwangerschap na ## weken De gemeentelijke lijkschouwer stelt op zijn beurt de officier van justitie op de hoogte Het doel van melding aan de officier van justitie is het verkrijgen van verlof voor begraven of verbranden van Veel artsen denken dat de meldingsplicht als niet-natuurlijke dood per definitie met zich meebrengt dat het om Dat is niet het geval Ook overlijden als gevolg van een ongeval is een niet-natuurlijke dood Melding van een niet-natuurlijke doodsoorzaak geeft alleen de mogelijkheid over te gaan tot strafrechtelijke opsporing of vervolging, als de omstandigheden daartoe aanleiding geven Voor zowel categorie # als # geldt dus dat sprake is van een niet-natuurlijke dood waarvan melding bij de gemeentelijke lijkschouwer moet worden gedaan Deze stelt op zijn beurt de officier van justitie op de hoogte ter verkrijging van een verlof tot begraven of cremeren Met deze procedure voor melding en toetsing wordt beoogd de openheid te bevorderen en het handelen bij Volgens de <PERSOON> zoals deze per <DATUM> geldt is een late zwangerschapsafbreking categorie # zorgvuldig indien de arts heeft voldaan aan de eisen die zijn gesteld in de toepasselijke wet- en regelgeving Dit modelprotocol beoogt meer duidelijkheid te geven over de wijze waarop een arts moet handelen in het geval van een late zwangerschapsafbreking categorie # en # De regels voor zorgvuldig handelen bij late zwangerschapsafbreking volgens categorie # en # worden hieronder in het protocol gegeven De instelling van de <PERSOON> en de Commissie betekent een verandering in de meldingsprocedure Dit heeft geleid tot herziening van het modelreglement en het modelverslag (meldingsformulier) Beide zijn te vinden op Beëindiging van de zwangerschap na ## weken als noodzakelijke en enige mogelijke behandeling van een ernstige aandoening bij de moeder, terwijl er geen substantiële overlevingskans voor de pasgeborene bestaat, behoort tot aanvaardbaar en adequaat, onvermijdbaar medisch handelen.
| 552 | nvog |
niet het geval Ook overlijden als gevolg van een ongeval is een niet-natuurlijke dood Melding van een niet-natuurlijke doodsoorzaak geeft alleen de mogelijkheid over te gaan tot strafrechtelijke opsporing of vervolging, als de omstandigheden daartoe aanleiding geven Voor zowel categorie # als # geldt dus dat sprake is van een niet-natuurlijke dood waarvan melding bij de gemeentelijke lijkschouwer moet worden gedaan Deze stelt op zijn beurt de officier van justitie op de hoogte ter verkrijging van een verlof tot begraven of cremeren Met deze procedure voor melding en toetsing wordt beoogd de openheid te bevorderen en het handelen bij Volgens de <PERSOON> zoals deze per <DATUM> geldt is een late zwangerschapsafbreking categorie # zorgvuldig indien de arts heeft voldaan aan de eisen die zijn gesteld in de toepasselijke wet- en regelgeving Dit modelprotocol beoogt meer duidelijkheid te geven over de wijze waarop een arts moet handelen in het geval van een late zwangerschapsafbreking categorie # en # De regels voor zorgvuldig handelen bij late zwangerschapsafbreking volgens categorie # en # worden hieronder in het protocol gegeven De instelling van de <PERSOON> en de Commissie betekent een verandering in de meldingsprocedure Dit heeft geleid tot herziening van het modelreglement en het modelverslag (meldingsformulier) Beide zijn te vinden op Beëindiging van de zwangerschap na ## weken als noodzakelijke en enige mogelijke behandeling van een ernstige aandoening bij de moeder, terwijl er geen substantiële overlevingskans voor de pasgeborene bestaat, behoort tot aanvaardbaar en adequaat, onvermijdbaar medisch handelen # is het overlijden van het kind hier niet het beoogde doel van de behandeling maar wel het beschermen van het leven en/of de gezondheid van de moeder Het nog niet levensvatbare kind wordt te vroeg geboren als gevolg van een noodzakelijke behandeling van de moeder Beëindiging van de zwangerschap hoeft niet gemeld te worden (zie het NVOG-modelprotocol Medisch handelen bij beëindigen van de zwangerschap op maternale indicatie NVOG ###) Er zijn immers geen alternatieven Een vergelijkbare situatie bestaat als een ontlastende punctie verricht moet worden (bijvoorbeeld bij ernstige hydrocephalus om een (vaginale) baring Met de in dit modelprotocol voorgeschreven procedure wordt getracht alle betrokkenen zo min mogelijk te belasten, terwijl aan de noodzaak van melding en toetsing recht wordt gedaan Van groot belang daarbij is de bereidheid van artsen om te melden en inzicht te geven in de gang van zaken rondom late zwangerschapsafbreking Gelet op de grote maatschappelijke belangen die in het geding zijn, mag die bereidheid ook worden verwacht mits daar een adequate en transparante toetsingsmethode tegenover staat De late zwangerschap afbreking zal doorgaans plaatsvinden in één van de acht academische centra in verband met de aanwezigheid van een afdeling prenatale diagnostiek en de mogelijkheid van het inschakelen van kinder-, deelspecialisten en klinisch genetici, en om de concentratie van deze zorg te waarborgen In goed overleg met de verwijzer kan er ook voor gekozen worden om de afbreking in het verwijzende <INSTELLING> te laten plaatsvinden.
| 551 | nvog |
is het overlijden van het kind hier niet het beoogde doel van de behandeling maar wel het beschermen van het leven en/of de gezondheid van de moeder Het nog niet levensvatbare kind wordt te vroeg geboren als gevolg van een noodzakelijke behandeling van de moeder Beëindiging van de zwangerschap hoeft niet gemeld te worden (zie het NVOG-modelprotocol Medisch handelen bij beëindigen van de zwangerschap op maternale indicatie NVOG ###) Er zijn immers geen alternatieven Een vergelijkbare situatie bestaat als een ontlastende punctie verricht moet worden (bijvoorbeeld bij ernstige hydrocephalus om een (vaginale) baring Met de in dit modelprotocol voorgeschreven procedure wordt getracht alle betrokkenen zo min mogelijk te belasten, terwijl aan de noodzaak van melding en toetsing recht wordt gedaan Van groot belang daarbij is de bereidheid van artsen om te melden en inzicht te geven in de gang van zaken rondom late zwangerschapsafbreking Gelet op de grote maatschappelijke belangen die in het geding zijn, mag die bereidheid ook worden verwacht mits daar een adequate en transparante toetsingsmethode tegenover staat De late zwangerschap afbreking zal doorgaans plaatsvinden in één van de acht academische centra in verband met de aanwezigheid van een afdeling prenatale diagnostiek en de mogelijkheid van het inschakelen van kinder-, deelspecialisten en klinisch genetici, en om de concentratie van deze zorg te waarborgen In goed overleg met de verwijzer kan er ook voor gekozen worden om de afbreking in het verwijzende <INSTELLING> te laten plaatsvinden Artsen die betrokken zijn bij de procedure rond late zwangerschapsafbreking zijn ieder voor zich verantwoordelijk voor het eigen medisch handelen, dat tuchtrechtelijk en strafrechtelijk getoetst kan worden Het onderzoek naar aangeboren aandoeningen wordt verricht in een <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek door een gynaecoloog met expertise in prenatale diagnostiek en geavanceerd echoscopisch onderzoek De (differentiële) diagnose wordt in samenspraak met een kinderarts en/of deelspecialist en/of klinisch geneticus Er bestaat zekerheid over de diagnose Het voortzetten van de zwangerschap kan, naar heersend medisch inzicht, geen wezenlijke bijdrage meer betekenen voor het bereiken van een grotere nauwkeurigheid in het Alle beschikbare ervaring en middelen zijn aangewend om de zekerheid van de diagnose te optimaliseren De verzamelde gegevens worden getoetst aan de bestaande ervaring en aan hetgeen hierover in de literatuur De prognose betreffende de te verwachten levensduur en het te verwachten lijden van de ongeborene wordt gebaseerd op de foetale aandoening(en) De ernst van de aandoening valt onder categorie # of # zoals boven Er bestaat zekerheid over de prognose Het voortzetten van de zwangerschap kan, naar heersend medisch Alle beschikbare ervaring en middelen zijn aangewend om de zekerheid van de prognose te optimaliseren De verzamelde gegevens worden getoetst aan de bestaande ervaring en aan hetgeen hierover in de literatuur De aard en de ernst van de aandoening(en) worden zo zorgvuldig mogelijk omschreven, alsmede de prognose Het beoordelen van het al dan niet zinvol zijn van de behandeling wordt gedaan op basis van een totaalbeeld betreffende de huidige en latere gezondheidstoestand van het kind De breed gedragen opvatting binnen de.
| 553 | nvog |
zwangerschapsafbreking zijn ieder voor zich verantwoordelijk voor het eigen medisch handelen, dat tuchtrechtelijk en strafrechtelijk getoetst kan worden Het onderzoek naar aangeboren aandoeningen wordt verricht in een <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek door een gynaecoloog met expertise in prenatale diagnostiek en geavanceerd echoscopisch onderzoek De (differentiële) diagnose wordt in samenspraak met een kinderarts en/of deelspecialist en/of klinisch geneticus Er bestaat zekerheid over de diagnose Het voortzetten van de zwangerschap kan, naar heersend medisch inzicht, geen wezenlijke bijdrage meer betekenen voor het bereiken van een grotere nauwkeurigheid in het Alle beschikbare ervaring en middelen zijn aangewend om de zekerheid van de diagnose te optimaliseren De verzamelde gegevens worden getoetst aan de bestaande ervaring en aan hetgeen hierover in de literatuur De prognose betreffende de te verwachten levensduur en het te verwachten lijden van de ongeborene wordt gebaseerd op de foetale aandoening(en) De ernst van de aandoening valt onder categorie # of # zoals boven Er bestaat zekerheid over de prognose Het voortzetten van de zwangerschap kan, naar heersend medisch Alle beschikbare ervaring en middelen zijn aangewend om de zekerheid van de prognose te optimaliseren De verzamelde gegevens worden getoetst aan de bestaande ervaring en aan hetgeen hierover in de literatuur De aard en de ernst van de aandoening(en) worden zo zorgvuldig mogelijk omschreven, alsmede de prognose Het beoordelen van het al dan niet zinvol zijn van de behandeling wordt gedaan op basis van een totaalbeeld betreffende de huidige en latere gezondheidstoestand van het kind De breed gedragen opvatting binnen de afweging De volgende factoren kunnen hierbij door de arts in onderlinge samenhang worden meegewogen a) de te verwachten mate van lijden (niet alleen in de zin van blijvende functiestoornissen, pijn, benauwdheid, ongemak, maar ook in de zin van verlies van uitzicht en hoop); d) de te verwachten mogelijkheden tot communicatie (zowel verbaal als niet-verbaal), respectievelijk e) de te verwachten mogelijkheden tot zelfredzaamheid (waaronder het zelfstandig kunnen zitten, lopen, f) de mate van afhankelijkheid van het medisch zorgcircuit (waaronder ziekenhuisopnames, operaties, uit huis Er wordt voor gezorgd dat de ouders goed en volledig worden voorgelicht over de toestand van hun kind en er wordt ruime aandacht en tijd gegeven aan de begeleiding Er wordt altijd overwogen en besproken met de ouders of het uitdragen van de zwangerschap niet een alternatief is Hierbij wordt de verwachte gang van zaken aangegeven en worden afspraken gemaakt over de begeleiding bij het uitdragen van de zwangerschap Er worden mogelijkheden aangereikt voor steun door bijvoorbeeld een maatschappelijk werkende of ervaringsdeskundige of ouderpatiëntenorganisatie Het verzoek tot late zwangerschapsafbreking wordt door de ouders zelf geuit, nadat zij zijn voorgelicht over de (continueren dan wel afbreken van de zwangerschap) In het geval dat tussen de ouders geen overeenstemming bestaat, zal de wens van de vrouw prevaleren Volgens artikel ### van het Wetboek van Strafrecht en de Wet afbreking zwangerschap mag een zwangerschap alleen afgebroken worden als de noodsituatie van de vrouw dit onontkoombaar maakt De noodtoestand moet in het verslag beschreven worden.
| 557 | nvog |
afweging De volgende factoren kunnen hierbij door de arts in onderlinge samenhang worden meegewogen a) de te verwachten mate van lijden (niet alleen in de zin van blijvende functiestoornissen, pijn, benauwdheid, ongemak, maar ook in de zin van verlies van uitzicht en hoop); d) de te verwachten mogelijkheden tot communicatie (zowel verbaal als niet-verbaal), respectievelijk e) de te verwachten mogelijkheden tot zelfredzaamheid (waaronder het zelfstandig kunnen zitten, lopen, f) de mate van afhankelijkheid van het medisch zorgcircuit (waaronder ziekenhuisopnames, operaties, uit huis Er wordt voor gezorgd dat de ouders goed en volledig worden voorgelicht over de toestand van hun kind en er wordt ruime aandacht en tijd gegeven aan de begeleiding Er wordt altijd overwogen en besproken met de ouders of het uitdragen van de zwangerschap niet een alternatief is Hierbij wordt de verwachte gang van zaken aangegeven en worden afspraken gemaakt over de begeleiding bij het uitdragen van de zwangerschap Er worden mogelijkheden aangereikt voor steun door bijvoorbeeld een maatschappelijk werkende of ervaringsdeskundige of ouderpatiëntenorganisatie Het verzoek tot late zwangerschapsafbreking wordt door de ouders zelf geuit, nadat zij zijn voorgelicht over de (continueren dan wel afbreken van de zwangerschap) In het geval dat tussen de ouders geen overeenstemming bestaat, zal de wens van de vrouw prevaleren Volgens artikel ### van het Wetboek van Strafrecht en de Wet afbreking zwangerschap mag een zwangerschap alleen afgebroken worden als de noodsituatie van de vrouw dit onontkoombaar maakt De noodtoestand moet in het verslag beschreven worden datum is daarbij een belangrijk gegeven, alsmede eventuele bijkomende maternale verschijnselen die het gevolg zijn van de zwangerschap en/of van de afwijkingen bij het kind (overmatige hoeveelheid vruchtwater, Indien geoordeeld wordt dat sprake is van een rechtvaardigingsgrond kan dit in een categorie #âgeval de strafbaarheid wegnemen Daartoe kan door de arts een beroep worden gedaan op overmacht in de zin van noodtoestand De arts moet zich voor een conflict van plichten gesteld zien, dat gelegen is in de afweging tussen de plicht tot bescherming van het leven van het ongeboren kind enerzijds en de plicht om ernstig lijden bij moeder en/of kind te voorkomen of te beëindigen anderzijds Nijpende omstandigheden bij de vrouw indien en voor zover deze voortvloeien uit de situatie waarin het ongeboren kind zich bevindt, kunnen een beroep op overmacht bij de arts mede dragen Het lijden/de noodtoestand waarvan sprake is, moet in het verslag De ouders verklaren schriftelijk akkoord te gaan met de te volgen procedure en hiertoe dient de bijlage van het meldingsformulier Indien geen sprake is van een (aantoonbaar) uitdrukkelijk verzoek van de ouders dan zal De patiënt is door de eerste lijn rechtstreeks naar een <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek of een satelliet daarvan verwezen In dat geval is de gynaecoloog van dat <INSTELLING> tevens behandelaar; De patiënt is door een tweedelijns gynaecoloog verwezen naar een <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek of een satelliet daarvan In dat geval is de verwijzend gynaecoloog tevens behandelaar, en een gynaecoloog in het <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek is geconsulteerd;.
| 568 | nvog |
belangrijk gegeven, alsmede eventuele bijkomende maternale verschijnselen die het gevolg zijn van de zwangerschap en/of van de afwijkingen bij het kind (overmatige hoeveelheid vruchtwater, Indien geoordeeld wordt dat sprake is van een rechtvaardigingsgrond kan dit in een categorie #âgeval de strafbaarheid wegnemen Daartoe kan door de arts een beroep worden gedaan op overmacht in de zin van noodtoestand De arts moet zich voor een conflict van plichten gesteld zien, dat gelegen is in de afweging tussen de plicht tot bescherming van het leven van het ongeboren kind enerzijds en de plicht om ernstig lijden bij moeder en/of kind te voorkomen of te beëindigen anderzijds Nijpende omstandigheden bij de vrouw indien en voor zover deze voortvloeien uit de situatie waarin het ongeboren kind zich bevindt, kunnen een beroep op overmacht bij de arts mede dragen Het lijden/de noodtoestand waarvan sprake is, moet in het verslag De ouders verklaren schriftelijk akkoord te gaan met de te volgen procedure en hiertoe dient de bijlage van het meldingsformulier Indien geen sprake is van een (aantoonbaar) uitdrukkelijk verzoek van de ouders dan zal De patiënt is door de eerste lijn rechtstreeks naar een <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek of een satelliet daarvan verwezen In dat geval is de gynaecoloog van dat <INSTELLING> tevens behandelaar; De patiënt is door een tweedelijns gynaecoloog verwezen naar een <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek of een satelliet daarvan In dat geval is de verwijzend gynaecoloog tevens behandelaar, en een gynaecoloog in het <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek is geconsulteerd; voor prenatale diagnostiek In dat geval heeft de verwijzend gynaecoloog de behandeling overgedragen aan een gynaecoloog in het <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek die daardoor Ieder verzoek tot late zwangerschapsafbreking wordt binnen een overlegteam besproken Dit team bevindt zich op de afdeling obstetrie en gynaecologie waaronder <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek ressorteert De samenstelling van het overlegteam wordt bepaald door de lokale situatie Zorgvuldigheidscriteria vragen dat in ieder geval twee gynaecologen (waarvan één als niet-behandelaar), een kinderarts (die zijn afdeling vertegenwoordigt) en zo nodig een deelspecialist (bijvoorbeeld kinderchirurg, kinderneuroloog) of een klinisch geneticus zitting hebben in het overlegteam Als de verwijzend gynaecoloog tevens behandelaar is (situatie #) wordt deze ook voor het teamoverleg uitgenodigd De betreffende kinderarts van het behandelend <INSTELLING> kan ook worden uitgenodigd Met het oog op de eigen professionele inbreng en het contact met de zwangere kunnen ook een verpleegkundige en maatschappelijk werkende worden betrokken bij de besluitvorming door het overlegteam De verwijzend gynaecoloog die geen behandelaar meer is (situatie # en #), de verloskundige en de huisarts van de zwangere vrouw kunnen voor overleg uitgenodigd worden en worden op de hoogte gehouden van de verdere ontwikkelingen, tenzij de ouders daartegen bezwaar maken Deze laatsten maken geen deel uit van ⢠het verzoek tot zwangerschapsafbreking gerechtvaardigd is in het licht van de zekerheid van de ⢠de ouders in voldoende mate zijn voorgelicht over de aard en de ernst van de aandoening en de.
| 557 | nvog |
In dat geval heeft de verwijzend gynaecoloog de behandeling overgedragen aan een gynaecoloog in het <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek die daardoor Ieder verzoek tot late zwangerschapsafbreking wordt binnen een overlegteam besproken Dit team bevindt zich op de afdeling obstetrie en gynaecologie waaronder <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek ressorteert De samenstelling van het overlegteam wordt bepaald door de lokale situatie Zorgvuldigheidscriteria vragen dat in ieder geval twee gynaecologen (waarvan één als niet-behandelaar), een kinderarts (die zijn afdeling vertegenwoordigt) en zo nodig een deelspecialist (bijvoorbeeld kinderchirurg, kinderneuroloog) of een klinisch geneticus zitting hebben in het overlegteam Als de verwijzend gynaecoloog tevens behandelaar is (situatie #) wordt deze ook voor het teamoverleg uitgenodigd De betreffende kinderarts van het behandelend <INSTELLING> kan ook worden uitgenodigd Met het oog op de eigen professionele inbreng en het contact met de zwangere kunnen ook een verpleegkundige en maatschappelijk werkende worden betrokken bij de besluitvorming door het overlegteam De verwijzend gynaecoloog die geen behandelaar meer is (situatie # en #), de verloskundige en de huisarts van de zwangere vrouw kunnen voor overleg uitgenodigd worden en worden op de hoogte gehouden van de verdere ontwikkelingen, tenzij de ouders daartegen bezwaar maken Deze laatsten maken geen deel uit van ⢠het verzoek tot zwangerschapsafbreking gerechtvaardigd is in het licht van de zekerheid van de ⢠de ouders in voldoende mate zijn voorgelicht over de aard en de ernst van de aandoening en de ⢠het medisch hoofd, c q het plaatsvervangend hoofd van de afdeling c q de medisch directeur van het De behandelend gynaecoloog en de kinderarts spreken in goed overleg met de ouders af hoe te handelen wanneer het kind levend wordt geboren, indien niet is besloten tot foeticide Het postnatale beleid zal, in beginsel, bestaan uit het niet beginnen van levensverlengend handelen, waarbij in voldoende mate palliatieve zorg wordt verleend Tussen de behandelend gynaecoloog en de kinderarts dient hierover overeenstemming Bij de toetsing wordt zeer veel belang gehecht aan de zorgvuldigheidseis van consultatie In een categorie #-geval volstaat het oordeel van het multidisciplinaire behandelteam en behoeft geen externe consultatie plaats te vinden In een categorie #-geval moet de behandeld arts tenminste één onafhankelijke arts, uit een ander <INSTELLING>, hebben geraadpleegd die schriftelijk heeft gerapporteerd Indien door het ontbreken van consultatie onvoldoende komt vast te staan dat sprake is geweest van een categorie #-geval en van actueel of te voorzien uitzichtloos lijden dan zal in beginsel strafrechtelijk onderzoek volgen Van de consultatie moet een schriftelijk en ondertekend verslag bij de melding gevoegd worden Bij de besluitvorming zijn de aard en de ernst van de foetale aandoening(en) steeds het uitgangspunt Binnen het team bestaat consensus over diagnose en prognose Het besluit wordt door het gehele team gedragen, dus ook t a v het besluit bestaat consensus De reden om de zwangerschap niet voortijdig te beëindigen kan onder meer gelegen zijn in het feit dat ⢠de foetale aandoening niet valt binnen de categorie # of #;.
| 568 | nvog |
q de medisch directeur van het De behandelend gynaecoloog en de kinderarts spreken in goed overleg met de ouders af hoe te handelen wanneer het kind levend wordt geboren, indien niet is besloten tot foeticide Het postnatale beleid zal, in beginsel, bestaan uit het niet beginnen van levensverlengend handelen, waarbij in voldoende mate palliatieve zorg wordt verleend Tussen de behandelend gynaecoloog en de kinderarts dient hierover overeenstemming Bij de toetsing wordt zeer veel belang gehecht aan de zorgvuldigheidseis van consultatie In een categorie #-geval volstaat het oordeel van het multidisciplinaire behandelteam en behoeft geen externe consultatie plaats te vinden In een categorie #-geval moet de behandeld arts tenminste één onafhankelijke arts, uit een ander <INSTELLING>, hebben geraadpleegd die schriftelijk heeft gerapporteerd Indien door het ontbreken van consultatie onvoldoende komt vast te staan dat sprake is geweest van een categorie #-geval en van actueel of te voorzien uitzichtloos lijden dan zal in beginsel strafrechtelijk onderzoek volgen Van de consultatie moet een schriftelijk en ondertekend verslag bij de melding gevoegd worden Bij de besluitvorming zijn de aard en de ernst van de foetale aandoening(en) steeds het uitgangspunt Binnen het team bestaat consensus over diagnose en prognose Het besluit wordt door het gehele team gedragen, dus ook t a v het besluit bestaat consensus De reden om de zwangerschap niet voortijdig te beëindigen kan onder meer gelegen zijn in het feit dat ⢠de foetale aandoening niet valt binnen de categorie # of #; De behandelend gynaecoloog bespreekt zo spoedig mogelijk alleen, dan wel tezamen met een teamlid, het De gang van zaken voor en na de geboorte wordt uiteengezet wanneer tot het afbreken van de zwangerschap Indien het verzoek tot zwangerschapsafbreking niet wordt ingewilligd, wordt de reden hiervan met de ouders besproken De mogelijkheid van een second opinion wordt aangereikt Met de ouders wordt overlegd over de De behandelend gynaecoloog overtuigt zich er persoonlijk van of de informatie duidelijk en volledig is De ouders krijgen de tijd om de informatie op zich in te laten werken en in eigen kring te bespreken De behandelend gynaecoloog wijst de ouders op de mogelijkheid om gesprekken te voeren met een maatschappelijk werkende, een geestelijk verzorger en/of een vertrouwenspersoon die zij zelf uitkiezen Nadat de beslissing tot zwangerschapsafbreking is genomen, informeert de behandelend gynaecoloog de huisarts, de verloskundige en de verwijzend specialist, tenzij de ouders daartegen bezwaar maken De ouders moeten zich bewust zijn van het feit dat zij toestemming moeten geven om hun medische gegevens te delen met de Commissie, het College van procureurs-generaal en de Inspectie voor de Gezondheidszorg Toestemming is dus niet alleen nodig voor de verrichting zelf, maar ook voor de melding Zonder deze toestemming kan de behandelend gynaecoloog besluiten de procedure tot late zwangerschapsafbreking niet Nadat het besluit tot late zwangerschapsafbreking door het overlegteam is genomen kunnen er drie situaties # De gynaecoloog in het <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek is tevens behandelaar (situatie #) #.
| 552 | nvog |
behandelend gynaecoloog bespreekt zo spoedig mogelijk alleen, dan wel tezamen met een teamlid, het De gang van zaken voor en na de geboorte wordt uiteengezet wanneer tot het afbreken van de zwangerschap Indien het verzoek tot zwangerschapsafbreking niet wordt ingewilligd, wordt de reden hiervan met de ouders besproken De mogelijkheid van een second opinion wordt aangereikt Met de ouders wordt overlegd over de De behandelend gynaecoloog overtuigt zich er persoonlijk van of de informatie duidelijk en volledig is De ouders krijgen de tijd om de informatie op zich in te laten werken en in eigen kring te bespreken De behandelend gynaecoloog wijst de ouders op de mogelijkheid om gesprekken te voeren met een maatschappelijk werkende, een geestelijk verzorger en/of een vertrouwenspersoon die zij zelf uitkiezen Nadat de beslissing tot zwangerschapsafbreking is genomen, informeert de behandelend gynaecoloog de huisarts, de verloskundige en de verwijzend specialist, tenzij de ouders daartegen bezwaar maken De ouders moeten zich bewust zijn van het feit dat zij toestemming moeten geven om hun medische gegevens te delen met de Commissie, het College van procureurs-generaal en de Inspectie voor de Gezondheidszorg Toestemming is dus niet alleen nodig voor de verrichting zelf, maar ook voor de melding Zonder deze toestemming kan de behandelend gynaecoloog besluiten de procedure tot late zwangerschapsafbreking niet Nadat het besluit tot late zwangerschapsafbreking door het overlegteam is genomen kunnen er drie situaties # De gynaecoloog in het <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek is tevens behandelaar (situatie #) <DATUM> De verwijzend gynaecoloog verzoekt <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek de In overleg met de ouders wordt het tijdstip van de feitelijke uitvoering vastgesteld Voor degenen die niet kunnen instemmen met het genomen besluit bestaat de mogelijkheid om niet aan de uitvoering deel te nemen Het verdient daarbij aanbeveling een notitie te maken van het bezwaar en de argumentatie daarvoor In vele gevallen is het nuttig wanneer de gemeentelijk lijkschouwer op de hoogte wordt gesteld van het mogelijke tijdstip van de partus Er kunnen dan duidelijke afspraken worden gemaakt op welk tijdstip na de geboorte de lijkschouwer langskomt om de schouw te verrichten en het lichaam vrij te geven na Tevens is het van belang dat de behandelend arts reeds voor de komst van de lijkschouwer het Over de mogelijkheid van door de lijkschouwer noodzakelijk geachte (gerechtelijke) sectie van een minderjarige zegt de Wet op de lijkbezorging dat bij gebreke van toestemming van de ouders, de rechtbank vervangende toestemming kan verlenen (art ##) Het verrichten van sectie geschiedt door een arts (art ##) Dit impliceert dat gerechtelijke sectie opgelegd kan worden ook als de ouders geen toestemming geven en dat de sectie niet per definitie in het Nederlands Forensisch Instituut in <PERSOON> hoeft plaats te vinden Er wordt gekozen voor de, naar de stand van de wetenschap, meest veilige en minst belastende methode voor moeder en kind, gegeven de individuele medische achtergrond van de vrouw In categorie #-gevallen kan doorgaans volstaan worden met het opwekken van de baring.
| 548 | nvog |
verzoekt <INSTELLING> voor prenatale diagnostiek de In overleg met de ouders wordt het tijdstip van de feitelijke uitvoering vastgesteld Voor degenen die niet kunnen instemmen met het genomen besluit bestaat de mogelijkheid om niet aan de uitvoering deel te nemen Het verdient daarbij aanbeveling een notitie te maken van het bezwaar en de argumentatie daarvoor In vele gevallen is het nuttig wanneer de gemeentelijk lijkschouwer op de hoogte wordt gesteld van het mogelijke tijdstip van de partus Er kunnen dan duidelijke afspraken worden gemaakt op welk tijdstip na de geboorte de lijkschouwer langskomt om de schouw te verrichten en het lichaam vrij te geven na Tevens is het van belang dat de behandelend arts reeds voor de komst van de lijkschouwer het Over de mogelijkheid van door de lijkschouwer noodzakelijk geachte (gerechtelijke) sectie van een minderjarige zegt de Wet op de lijkbezorging dat bij gebreke van toestemming van de ouders, de rechtbank vervangende toestemming kan verlenen (art ##) Het verrichten van sectie geschiedt door een arts (art ##) Dit impliceert dat gerechtelijke sectie opgelegd kan worden ook als de ouders geen toestemming geven en dat de sectie niet per definitie in het Nederlands Forensisch Instituut in <PERSOON> hoeft plaats te vinden Er wordt gekozen voor de, naar de stand van de wetenschap, meest veilige en minst belastende methode voor moeder en kind, gegeven de individuele medische achtergrond van de vrouw In categorie #-gevallen kan doorgaans volstaan worden met het opwekken van de baring voorbereid op het feit dat het kind nog met enige levenstekenen kan worden geboren Om dit te voorkomen kan ervoor gekozen worden om voorafgaand aan de inleiding van de baring foeticide te In categorie #-gevallen zal doorgaans worden gekozen voor foeticide voorafgaand aan de inleiding om te voorkomen dat het kind levend geboren wordt, in overleg met de ouders en rekening houdend met de wensen van de ouders Foeticide kan op verschillende manier verricht worden, dan wel door het intracardiaal of intrathoracaal inspuiten van een medicijn met asystole tot gevolg, dan wel door middel van navelstrengcoagulatie Het valt te overwegen om de foetus te sederen en pijnstilling toe te dienen voordat hiertoe wordt overgegaan Inleiding van de baring kan gebeuren volgens lokaal protocol Afhankelijk van de lokale omstandigheden zal de samenstelling van het behandelingsteam kunnen verschillen Doorgaans zal het behandelingsteam naast de behandelend gynaecoloog tevens bestaan uit een verloskundige, verpleegkundige, medisch maatschappelijk werkende en zo nodig de kinderarts/deelspecialist Tijdens de uitvoering wordt de uiterste zorg besteed aan continuïteit van zorg en aan begeleiding van de Als zou blijken dat pijnstilling en/of sedatie voor het kind noodzakelijk is, moet hiervoor een beroep worden De ouders krijgen de gelegenheid om op passende wijze afscheid te nemen van hun kind De behandelend gynaecoloog draagt er zorg voor dat de diagnose na de geboorte van het kind met de uiterste Verificatietechnieken kunnen zijn röntgenfoto (babygram), MRI, chromosoomonderzoek (in bloed of weefsel), anatomisch en histologisch onderzoek, stofwisselingsonderzoek, onderzoek naar (congenitale) infecties.
| 551 | nvog |
feit dat het kind nog met enige levenstekenen kan worden geboren Om dit te voorkomen kan ervoor gekozen worden om voorafgaand aan de inleiding van de baring foeticide te In categorie #-gevallen zal doorgaans worden gekozen voor foeticide voorafgaand aan de inleiding om te voorkomen dat het kind levend geboren wordt, in overleg met de ouders en rekening houdend met de wensen van de ouders Foeticide kan op verschillende manier verricht worden, dan wel door het intracardiaal of intrathoracaal inspuiten van een medicijn met asystole tot gevolg, dan wel door middel van navelstrengcoagulatie Het valt te overwegen om de foetus te sederen en pijnstilling toe te dienen voordat hiertoe wordt overgegaan Inleiding van de baring kan gebeuren volgens lokaal protocol Afhankelijk van de lokale omstandigheden zal de samenstelling van het behandelingsteam kunnen verschillen Doorgaans zal het behandelingsteam naast de behandelend gynaecoloog tevens bestaan uit een verloskundige, verpleegkundige, medisch maatschappelijk werkende en zo nodig de kinderarts/deelspecialist Tijdens de uitvoering wordt de uiterste zorg besteed aan continuïteit van zorg en aan begeleiding van de Als zou blijken dat pijnstilling en/of sedatie voor het kind noodzakelijk is, moet hiervoor een beroep worden De ouders krijgen de gelegenheid om op passende wijze afscheid te nemen van hun kind De behandelend gynaecoloog draagt er zorg voor dat de diagnose na de geboorte van het kind met de uiterste Verificatietechnieken kunnen zijn röntgenfoto (babygram), MRI, chromosoomonderzoek (in bloed of weefsel), anatomisch en histologisch onderzoek, stofwisselingsonderzoek, onderzoek naar (congenitale) infecties verrichten Indien obductie verricht wordt ter verificatie van de diagnose dient aan de ouders toestemming gevraagd te worden Indien obductie geïnitieerd wordt door de gemeentelijk lijkschouwer, dan is toestemming De betrokken hulpverleners (gynaecoloog, verloskundige, huisarts, maatschappelijk werkende) worden zo spoedig mogelijk na de zwangerschapsafbreking geïnformeerd, tenzij de ouders daartegen bezwaar maken In het kader van de procedure verlenen de ouders toestemming aan de behandelend gynaecoloog om relevante medische informatie door te sturen aan de Commissie en indien van toepassing aan het College van Met de ouders wordt overlegd over de begrafenis c q crematie Een verklaring van geen bezwaar van de officier van justitie is noodzakelijk voordat tot lijkbezorging kan worden overgegaan Voor de begeleiding en nazorg wordt in het ziekenhuis en in de thuissituatie zorggedragen Afhankelijk van de situatie kan deze nazorg verleend worden door bijvoorbeeld de behandelend gynaecoloog, de huisarts, de De behandelend gynaecoloog biedt de ouders een aantal weken na de zwangerschapsafbreking een gesprek aan waarin het gehele proces wordt besproken en waarin aandacht besteed wordt aan de rouwverwerking De ouders worden door de behandelend gynaecoloog geïnformeerd en geadviseerd over de verificatie van de diagnose, het herhalingsrisico, de mogelijkheden van primaire preventie en/of prenatale diagnostiek in een toekomstige zwangerschap en de eventuele consequenties voor andere verwanten De behandelend gynaecoloog draagt zo nodig zorg voor het maken van een afspraak bij een klinisch In het medisch dossier worden nauwkeurig, gedateerd en chronologisch de volgende gegevens vastgelegd.
| 540 | nvog |
verricht wordt ter verificatie van de diagnose dient aan de ouders toestemming gevraagd te worden Indien obductie geïnitieerd wordt door de gemeentelijk lijkschouwer, dan is toestemming De betrokken hulpverleners (gynaecoloog, verloskundige, huisarts, maatschappelijk werkende) worden zo spoedig mogelijk na de zwangerschapsafbreking geïnformeerd, tenzij de ouders daartegen bezwaar maken In het kader van de procedure verlenen de ouders toestemming aan de behandelend gynaecoloog om relevante medische informatie door te sturen aan de Commissie en indien van toepassing aan het College van Met de ouders wordt overlegd over de begrafenis c q crematie Een verklaring van geen bezwaar van de officier van justitie is noodzakelijk voordat tot lijkbezorging kan worden overgegaan Voor de begeleiding en nazorg wordt in het ziekenhuis en in de thuissituatie zorggedragen Afhankelijk van de situatie kan deze nazorg verleend worden door bijvoorbeeld de behandelend gynaecoloog, de huisarts, de De behandelend gynaecoloog biedt de ouders een aantal weken na de zwangerschapsafbreking een gesprek aan waarin het gehele proces wordt besproken en waarin aandacht besteed wordt aan de rouwverwerking De ouders worden door de behandelend gynaecoloog geïnformeerd en geadviseerd over de verificatie van de diagnose, het herhalingsrisico, de mogelijkheden van primaire preventie en/of prenatale diagnostiek in een toekomstige zwangerschap en de eventuele consequenties voor andere verwanten De behandelend gynaecoloog draagt zo nodig zorg voor het maken van een afspraak bij een klinisch In het medisch dossier worden nauwkeurig, gedateerd en chronologisch de volgende gegevens vastgelegd ⢠het verzoek van de ouders tot afbreking van de zwangerschap en de wijze waarop dit tot stand ⢠toestemming van de ouders voor het delen en doorsturen van relevante medische informatie naar de betrokken instanties (de Commissie en indien van toepassing het College van procureurs-generaal en ⢠een weergave van de besluitvorming tijdens het teamoverleg; ⢠het besluit over al dan niet foeticide ⢠het voorgestelde beleid als het kind levend wordt geboren; ⢠een weergave van het gesprek met de ouders na het teamoverleg; ⢠het verloop van de inleiding, bevalling en uitwendige schouwing; ⢠de verificatie van de diagnose en in voorkomende gevallen de toestemming van de ouders tot ⢠de namen van al diegenen die bij de procedure betrokken zijn geweest; De eindverantwoordelijke gynaecoloog (en niet de arts-assistent die de inleiding dan wel de bevalling heeft begeleid) draagt zorg voor melding en verslag conform de daaraan te stellen eisen (zie #, Melding) Het overlegteam c q het behandelteam houdt een eindbespreking waarbij de gehele procedure van de zwangerschapsafbreking wordt geëvalueerd en het dossier wordt afgesloten Eventueel commentaar of De eindverantwoordelijke gynaecoloog vult zowel voor categorie # als voor categorie # het modelverslag late zwangerschapsafbreking in, dat te vinden is op (WEBLINK) De late zwangerschapsafbreking wordt gemeld aan de gemeentelijke lijkschouwer Deze stelt op zijn beurt de officier van justitie op de hoogte van de niet natuurlijke dood van het kind als gevolg van late zwangerschapsafbreking Vervolgens stuurt de Indien de Commissie een categorie #-geval als onzorgvuldig beoordeelt, wordt het ter kennis van de Inspectie.
| 567 | nvog |
de wijze waarop dit tot stand ⢠toestemming van de ouders voor het delen en doorsturen van relevante medische informatie naar de betrokken instanties (de Commissie en indien van toepassing het College van procureurs-generaal en ⢠een weergave van de besluitvorming tijdens het teamoverleg; ⢠het besluit over al dan niet foeticide ⢠het voorgestelde beleid als het kind levend wordt geboren; ⢠een weergave van het gesprek met de ouders na het teamoverleg; ⢠het verloop van de inleiding, bevalling en uitwendige schouwing; ⢠de verificatie van de diagnose en in voorkomende gevallen de toestemming van de ouders tot ⢠de namen van al diegenen die bij de procedure betrokken zijn geweest; De eindverantwoordelijke gynaecoloog (en niet de arts-assistent die de inleiding dan wel de bevalling heeft begeleid) draagt zorg voor melding en verslag conform de daaraan te stellen eisen (zie #, Melding) Het overlegteam c q het behandelteam houdt een eindbespreking waarbij de gehele procedure van de zwangerschapsafbreking wordt geëvalueerd en het dossier wordt afgesloten Eventueel commentaar of De eindverantwoordelijke gynaecoloog vult zowel voor categorie # als voor categorie # het modelverslag late zwangerschapsafbreking in, dat te vinden is op (WEBLINK) De late zwangerschapsafbreking wordt gemeld aan de gemeentelijke lijkschouwer Deze stelt op zijn beurt de officier van justitie op de hoogte van de niet natuurlijke dood van het kind als gevolg van late zwangerschapsafbreking Vervolgens stuurt de Indien de Commissie een categorie #-geval als onzorgvuldig beoordeelt, wordt het ter kennis van de Inspectie kennis van het College van procureurs-generaal gebracht Indien de zwangerschapsafbreking categorie # als onzorgvuldig is beoordeeld, wordt het oordeel ter kennis gebracht van het College van procureurs-generaal en de Inspectie voor de Gezondheidszorg Toetsing van het handelen van de arts geschiedt achteraf Het oordeel van de Beoordelingscommissie fungeert als een zwaarwegend advies voor het College van procureursgeneraal Ondanks dat daartoe geen verplichting bestaat, is het vanwege de aard van de verrichting wel raadzaam het afbreken van de zwangerschap ook te melden aan de Raden van Bestuur van de instelling Er wordt nooit verklaring van natuurlijke dood afgegeven Zowel de categorie #- als #-gevallen worden getoetst door de Commissie De Commissie bestaat uit vier artsen, een jurist en een ethicus en zes plaatsvervangende leden Een arts is voorzitter en de jurist is plaatsvervangend voorzitter In een klein aantal gevallen zal het gaan om zeldzame ziektebeelden waar voor de beoordeling specifieke deskundigheid van buiten de Commissie ingeroepen moet worden De Commissie toetst in de eerste plaats of de aandoeningen op grond waarvan tot late zwangerschapsafbreking is besloten terecht zijn aangemerkt als vallend onder de zogenoemde categorie De Commissie evalueert per casus de medische, ethische en maatschappelijke aspecten alsmede de zorgvuldigheid en verslaglegging en stuurt een afsluitend bericht met eventueel inhoudelijk commentaar aan de eindverantwoordelijke artsen, al dan niet nadat aanvullende vragen door de artsen zijn beantwoord De Commissie heeft tot taak aan het College van procureurs-generaal voorstellen te doen voor de beoordeling van gemelde gevallen van late.
| 563 | nvog |
procureurs-generaal gebracht Indien de zwangerschapsafbreking categorie # als onzorgvuldig is beoordeeld, wordt het oordeel ter kennis gebracht van het College van procureurs-generaal en de Inspectie voor de Gezondheidszorg Toetsing van het handelen van de arts geschiedt achteraf Het oordeel van de Beoordelingscommissie fungeert als een zwaarwegend advies voor het College van procureursgeneraal Ondanks dat daartoe geen verplichting bestaat, is het vanwege de aard van de verrichting wel raadzaam het afbreken van de zwangerschap ook te melden aan de Raden van Bestuur van de instelling Er wordt nooit verklaring van natuurlijke dood afgegeven Zowel de categorie #- als #-gevallen worden getoetst door de Commissie De Commissie bestaat uit vier artsen, een jurist en een ethicus en zes plaatsvervangende leden Een arts is voorzitter en de jurist is plaatsvervangend voorzitter In een klein aantal gevallen zal het gaan om zeldzame ziektebeelden waar voor de beoordeling specifieke deskundigheid van buiten de Commissie ingeroepen moet worden De Commissie toetst in de eerste plaats of de aandoeningen op grond waarvan tot late zwangerschapsafbreking is besloten terecht zijn aangemerkt als vallend onder de zogenoemde categorie De Commissie evalueert per casus de medische, ethische en maatschappelijke aspecten alsmede de zorgvuldigheid en verslaglegging en stuurt een afsluitend bericht met eventueel inhoudelijk commentaar aan de eindverantwoordelijke artsen, al dan niet nadat aanvullende vragen door de artsen zijn beantwoord De Commissie heeft tot taak aan het College van procureurs-generaal voorstellen te doen voor de beoordeling van gemelde gevallen van late Het College van procureurs-generaal betrekt dit advies bij haar beoordeling van de vraag of de arts een strafbaar feit heeft gepleegd en of er vervolging van de arts moet plaatsvinden Stelregel is dat de arts alleen aan strafrechtelijke vervolging wordt blootgesteld als daartoe gegronde aanleiding bestaat Voor een uitvoerige beschrijving van het toetsingstraject verwijzen we naar het reglement op (WEBLINK) # In het geval de Commissie van oordeel is dat een door haar ontvangen melding behoort tot categorie #, in plaats van categorie #, zal de melding dusdanig behandeld worden en vice versa # De Commissie kan de categorie #-gevallen zelfstandig beoordelen en afhandelen Indien het oordeel âonzorgvuldigâ luidt, informeert de Commissie de Inspectie voor de Gezondheidszorg over het oordeel # De Commissie zal in categorie #-gevallen het oordeel sturen naar het College van procureurs-generaal De Commissie informeert de Inspectie voor de Gezondheidszorg over alle gevallen waarin de Commissie van oordeel was dat de arts niet zorgvuldig heeft gehandeld Daarnaast informeert het College van procureurs-generaal de Inspectie voor de Gezondheidszorg als het College van procureurs-generaal # <PERSOON> late zwangerschapsafbreking Officieel standpunt van de Nederlandse Vereniging voor # Toetsing als spiegel van de medische praktijk Rapport van de overleggroep toetsing zorgvuldig medisch handelen rond het levenseinde bij pasgeborenen <PERSOON>, # Late zwangerschapsafbreking zorgvuldigheid en toetsing Rapport van de # <PERSOON> centrale deskundigencommissie late zwangerschapsafbreking in een categorie #-geval en levensbeëindiging bij pasgeborenen Ministerie van Justitie en VWS #.
| 563 | nvog |
<PERSOON>, lid van het werkgroepbestuur Prenatale Diagnostiek van de NVOG en gynaecoloog in het <PERSOON>, Eerste geneeskundige CASA <LOCATIE>, lid NGvA Mw <PERSOON>, senior beleidsmedewerker, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Mw <PERSOON>, senior beleidsmedewerker, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport # Vrouwen aan wie (geen) toestemming wordt gevraagd <DATUM> Aanpassing van de abortusmethode ten behoeve van het wetenschappelijk onderzoek ## In de Wet foetaal weefsel, die op <DATUM> in werking is getreden, zijn het ter beschikking stellen, het bewaren en de toelaatbaarheid van het gebruik van foetaal weefsel, verkregen na een abortus (provocatus of spontaan) nader geregeld (Staatsblad ##<DATUM> De ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Justitie hebben met deze wet een aparte regeling voor foetaal weefsel getroffen Ze hebben daarmee aandacht gevraagd voor zowel de specifieke status van foetaal weefsel als voor de emotioneel gevoelige situatie waarin het weefsel ter beschikking komt De wet staat terbeschikkingstelling, bewaren en gebruik toe, maar formuleert tegelijkertijd een aantal voorwaarden, doelen en Voor de praktische uitwerking van bovengenoemde wet stelt artikel # van de wet dat elke instelling waar foetaal weefsel ter beschikking komt, een instellingsreglement dient op te stellen waarin beschreven wordt hoe de wet in de instelling wordt toegepast De achterliggende reden voor een dergelijk reglement is om de zorgvuldigheid van de besluitvorming en van het handelen van de betrokkenen zoveel mogelijk te waarborgen De aard van het weefsel en de context waarin foetaal weefsel ter beschikking komt, vragen om zorgvuldigheid Ten tijde van de invoering van de wet is onder begeleiding van het kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg (CBO) in overleg met de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) en het Nederlands Genootschap van Abortusartsen ( NGvA), met instemming van de Nederlandse Vereniging voor Pathologie (NVVP) een modelreglement opgesteld, ten behoeve van alle abortusklinieken en ziekenhuizen In ### is een evaluatie van de wet en het modelreglement uitgevoerd door onderzoeksbureaus Met Recht en Pro Facto RuG (ref), onder toezicht van ZonMW Hierbij is gebleken dat aan de belangrijkste doelstelling van de wet, namelijk het waarborgen van informed consent van de vrouw, wordt voldaan Wel is geconstateerd dat op een aantal punten van praktische uitvoering verbeteringen te behalen zijn.
| 556 | nvog |
een aparte regeling voor foetaal weefsel getroffen Ze hebben daarmee aandacht gevraagd voor zowel de specifieke status van foetaal weefsel als voor de emotioneel gevoelige situatie waarin het weefsel ter beschikking komt De wet staat terbeschikkingstelling, bewaren en gebruik toe, maar formuleert tegelijkertijd een aantal voorwaarden, doelen en Voor de praktische uitwerking van bovengenoemde wet stelt artikel # van de wet dat elke instelling waar foetaal weefsel ter beschikking komt, een instellingsreglement dient op te stellen waarin beschreven wordt hoe de wet in de instelling wordt toegepast De achterliggende reden voor een dergelijk reglement is om de zorgvuldigheid van de besluitvorming en van het handelen van de betrokkenen zoveel mogelijk te waarborgen De aard van het weefsel en de context waarin foetaal weefsel ter beschikking komt, vragen om zorgvuldigheid Ten tijde van de invoering van de wet is onder begeleiding van het kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg (CBO) in overleg met de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) en het Nederlands Genootschap van Abortusartsen ( NGvA), met instemming van de Nederlandse Vereniging voor Pathologie (NVVP) een modelreglement opgesteld, ten behoeve van alle abortusklinieken en ziekenhuizen In ### is een evaluatie van de wet en het modelreglement uitgevoerd door onderzoeksbureaus Met Recht en Pro Facto RuG (ref), onder toezicht van ZonMW Hierbij is gebleken dat aan de belangrijkste doelstelling van de wet, namelijk het waarborgen van informed consent van de vrouw, wordt voldaan Wel is geconstateerd dat op een aantal punten van praktische uitvoering verbeteringen te behalen zijn geformuleerde standpunt is een werkgroep geformeerd met vertegenwoordigers van de NVOG en NGvA en ambtenaren van VWS Dit heeft geresulteerd in de nu voorliggende herziene versie van het modelreglement De belangrijkste punten uit de evaluatie op grond waarvan het oorspronkelijke modelreglement is aangepast betreffen een de wettelijke verplichting tot het vaststellen van een instellingreglement; het belang de vrouwen goed te informeren over de mogelijkheid gegeven toestemming in te trekken; Daarnaast is op grond van ervaringen uit de dagelijkse praktijk een herformulering van de handelwijze met betrekking tot Tot besluit, het ter beschikking komen van foetaal weefsel voor geneeskundige doeleinden dient op een verantwoorde wijze plaats te vinden De werkgroep hoopt dat met deze herziene versie van het modelreglement een zorgvuldige besluitvorming en een respectvolle behandeling van de vrouw, haar eventuele partner en de vrucht, nog beter Een instelling waar foetaal weefsel ter beschikking komt moet op grond van de Wet foetaal weefsel een instellingsreglement hebben betreffende de wijze waarop in de instelling toepassing van die wet plaatsvindt Dit de wijze waarop de keuze tot stand komt van vrouwen aan wie toestemming voor het gebruik van foetaal weefsel de wijze waarop informatie wordt gegeven en toestemming wordt gevraagd; de voorwaarden waaronder foetaal weefsel aan de gebruiker wordt verstrekt Daarnaast dient openbare verslaglegging plaats te vinden over de drie hiervoor genoemde punten Deze kan door de Dit modelreglement kan niet zondermeer beschouwd worden als instellingsreglement maar is bedoeld als handleiding en kan naar aanleiding van plaatselijke omstandigheden nader worden in- dan wel aangevuld.
| 545 | nvog |
standpunt is een werkgroep geformeerd met vertegenwoordigers van de NVOG en NGvA en ambtenaren van VWS Dit heeft geresulteerd in de nu voorliggende herziene versie van het modelreglement De belangrijkste punten uit de evaluatie op grond waarvan het oorspronkelijke modelreglement is aangepast betreffen een de wettelijke verplichting tot het vaststellen van een instellingreglement; het belang de vrouwen goed te informeren over de mogelijkheid gegeven toestemming in te trekken; Daarnaast is op grond van ervaringen uit de dagelijkse praktijk een herformulering van de handelwijze met betrekking tot Tot besluit, het ter beschikking komen van foetaal weefsel voor geneeskundige doeleinden dient op een verantwoorde wijze plaats te vinden De werkgroep hoopt dat met deze herziene versie van het modelreglement een zorgvuldige besluitvorming en een respectvolle behandeling van de vrouw, haar eventuele partner en de vrucht, nog beter Een instelling waar foetaal weefsel ter beschikking komt moet op grond van de Wet foetaal weefsel een instellingsreglement hebben betreffende de wijze waarop in de instelling toepassing van die wet plaatsvindt Dit de wijze waarop de keuze tot stand komt van vrouwen aan wie toestemming voor het gebruik van foetaal weefsel de wijze waarop informatie wordt gegeven en toestemming wordt gevraagd; de voorwaarden waaronder foetaal weefsel aan de gebruiker wordt verstrekt Daarnaast dient openbare verslaglegging plaats te vinden over de drie hiervoor genoemde punten Deze kan door de Dit modelreglement kan niet zondermeer beschouwd worden als instellingsreglement maar is bedoeld als handleiding en kan naar aanleiding van plaatselijke omstandigheden nader worden in- dan wel aangevuld kunnen worden opgenomen in een addendum, dat wordt toegevoegd aan het integrale modelreglement Vervolgens dient door middel van een formeel besluit van bestuur het, al dan niet aangepaste, modelreglement als instellingsreglement Door te handelen volgens het modelreglement volgt men de wet Op een enkel onderdeel zijn de bepalingen in dit modelreglement strikter ingevuld dan dat de wet voorschrijft De voorlichting over de richtlijnen in het instellingsreglement Onder foetaal weefsel wordt in het algemeen verstaan weefsel dat afkomstig is van de menselijke vrucht De Wet foetaal weefsel hanteert een striktere definitie van foetaal weefsel bestanddelen die deel uitmaken van een na een zwangerschap van minder dan ## weken ter wereld gekomen, niet meer in leven zijnde menselijke vrucht of van delen daarvan Of de vrucht levend ter wereld is gekomen, is voor de toepasselijkheid van de Wet foetaal weefsel niet per definitie doorslaggevend Ook als een vrucht jonger dan ## weken binnen ## uur na de geboorte overlijdt, is die wet van toepassing Door de hier gehanteerde definitie van foetaal weefsel vallen de ondersteunende zwangerschapsweefsels zoals placenta, navelstreng, vliezen en vruchtwater nadrukkelijk niet onder de Wet foetaal weefsel Deze weefsels zijn te beschouwen als âgewoon lichaamsmateriaalâ van de vrouw Eventuele terbeschikkingstelling en gebruik daarvan vallen onder artikel <DATUM> BW Dit betekent dat dit materiaal anoniem gebruikt mag worden voor medisch statistisch of ander medisch wetenschappelijk onderzoek indien het onderzoek met de vereiste zorgvuldigheid wordt verricht, tenzij de vrouw van wie.
| 537 | nvog |
kunnen worden opgenomen in een addendum, dat wordt toegevoegd aan het integrale modelreglement Vervolgens dient door middel van een formeel besluit van bestuur het, al dan niet aangepaste, modelreglement als instellingsreglement Door te handelen volgens het modelreglement volgt men de wet Op een enkel onderdeel zijn de bepalingen in dit modelreglement strikter ingevuld dan dat de wet voorschrijft De voorlichting over de richtlijnen in het instellingsreglement Onder foetaal weefsel wordt in het algemeen verstaan weefsel dat afkomstig is van de menselijke vrucht De Wet foetaal weefsel hanteert een striktere definitie van foetaal weefsel bestanddelen die deel uitmaken van een na een zwangerschap van minder dan ## weken ter wereld gekomen, niet meer in leven zijnde menselijke vrucht of van delen daarvan Of de vrucht levend ter wereld is gekomen, is voor de toepasselijkheid van de Wet foetaal weefsel niet per definitie doorslaggevend Ook als een vrucht jonger dan ## weken binnen ## uur na de geboorte overlijdt, is die wet van toepassing Door de hier gehanteerde definitie van foetaal weefsel vallen de ondersteunende zwangerschapsweefsels zoals placenta, navelstreng, vliezen en vruchtwater nadrukkelijk niet onder de Wet foetaal weefsel Deze weefsels zijn te beschouwen als âgewoon lichaamsmateriaalâ van de vrouw Eventuele terbeschikkingstelling en gebruik daarvan vallen onder artikel <DATUM> BW Dit betekent dat dit materiaal anoniem gebruikt mag worden voor medisch statistisch of ander medisch wetenschappelijk onderzoek indien het onderzoek met de vereiste zorgvuldigheid wordt verricht, tenzij de vrouw van wie Voor gebruik van materiaal voor strafrechtelijke (opsporings)doeleinden zie de KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie, herziene versie februari ### De wet formuleert een aantal welomschreven doelen voor terbeschikkingstelling en gebruik van foetaal weefsel, mede gelet op de oorsprong van het weefsel Toegestaan zijn doelen met een algemeen maatschappelijk belang, in concreto het De werkgroep stelt zich achter de wens van het parlement dat wetenschappelijk onderzoek met foetaal weefsel uitsluitend wordt uitgevoerd als een erkende medisch-ethische toetsingscommissie daarover positief heeft geoordeeld Daarnaast is de werkgroep van mening dat ingeval weefsel wordt afgestaan aan een commerciële instelling, een formele relatie van die instelling met een erkend wetenschappelijk instituut is vereist Ook dan dient toetsing door een erkende Uitgaande van een respectvolle behandeling van de menselijke vrucht en het basale uitgangspunt van bescherming van menselijk leven is in de wet ook een aantal verboden geformuleerd geslachtscellen of andere bestanddelen van de vrucht te gebruiken voor voortplantingsdoeleinden of nietgeneeskundige doeleinden; in kweek gebrachte cellen uit foetaal weefsel te gebruiken voor andere doeleinden dan geneeskundige doeleinden, medisch of biologisch wetenschappelijk onderzoek of medisch of biologisch wetenschappelijk bestanddelen van de vrucht te verwijderen als deze, ter wereld gekomen, nog in leven is; foetaal weefsel te gebruiken voor een geneeskundige behandeling van personen die door de vrouw van wie de een vergoeding te geven of te ontvangen voor terbeschikkingstelling; dit verbod is zowel op de betreffende vrouw # Vrouwen aan wie (geen) toestemming wordt gevraagd.
| 539 | nvog |
materiaal voor strafrechtelijke (opsporings)doeleinden zie de KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie, herziene versie februari ### De wet formuleert een aantal welomschreven doelen voor terbeschikkingstelling en gebruik van foetaal weefsel, mede gelet op de oorsprong van het weefsel Toegestaan zijn doelen met een algemeen maatschappelijk belang, in concreto het De werkgroep stelt zich achter de wens van het parlement dat wetenschappelijk onderzoek met foetaal weefsel uitsluitend wordt uitgevoerd als een erkende medisch-ethische toetsingscommissie daarover positief heeft geoordeeld Daarnaast is de werkgroep van mening dat ingeval weefsel wordt afgestaan aan een commerciële instelling, een formele relatie van die instelling met een erkend wetenschappelijk instituut is vereist Ook dan dient toetsing door een erkende Uitgaande van een respectvolle behandeling van de menselijke vrucht en het basale uitgangspunt van bescherming van menselijk leven is in de wet ook een aantal verboden geformuleerd geslachtscellen of andere bestanddelen van de vrucht te gebruiken voor voortplantingsdoeleinden of nietgeneeskundige doeleinden; in kweek gebrachte cellen uit foetaal weefsel te gebruiken voor andere doeleinden dan geneeskundige doeleinden, medisch of biologisch wetenschappelijk onderzoek of medisch of biologisch wetenschappelijk bestanddelen van de vrucht te verwijderen als deze, ter wereld gekomen, nog in leven is; foetaal weefsel te gebruiken voor een geneeskundige behandeling van personen die door de vrouw van wie de een vergoeding te geven of te ontvangen voor terbeschikkingstelling; dit verbod is zowel op de betreffende vrouw # Vrouwen aan wie (geen) toestemming wordt gevraagd te staan In dit modelreglement is een nader standpunt geformuleerd ten aanzien van het beleid bij niet-Nederlandse vrouwen De wet noemt ook minderjarige en wilsonbekwame vrouwen als groepen aan wie toestemming gevraagd kan worden Met betrekking tot de handelwijze bij vrouwen uit deze groepen wordt in dit modelreglement een terughoudender beleid geadviseerd Tevens kunnen er medische redenen zijn om een vrouw geen toestemming te vragen Niet-Nederlandse vrouwen kunnen in principe in aanmerking komen voor het vragen om toestemming, onafhankelijk van hun herkomst of cultuur en onafhankelijk van het feit of zij al dan niet in <LOCATIE> woonachtig zijn Dit kan in voorkomende gevallen wel om een genuanceerdere benaderingswijze vragen Als basisvoorwaarde voor het includeren van niet-Nederlandse vrouwen als donoren van foetaal weefsel geldt dat passende envoldoende mondelinge en schriftelijke Volgens de Wet foetaal weefsel kunnen vrouwen vanaf <LEEFTIJD> jaar zelfstandig beslissen over gebruik en bewaren van foetaal weefsel De wetgever heeft voor deze leeftijdsgrens aansluiting gezocht bij de Wet inzake de geneeskundige behandelingsovereenkomst Daarnaast biedt de wet ruimte voor het vragen aan en geven van toestemming door ##- tot <LEEFTIJD>-jarigen, mits mede toestemming wordt verkregen van degenen die het gezag over hen uitoefenen (artikel #, lid #) In de abortusklinieken blijkt slechts een klein deel van de vrouwen jonger dan <LEEFTIJD> jaar De werkgroep heeft vastgesteld dat er medische noch wetenschappelijke redenen te bedenken zijn om deze specifieke doelgroep van ##- tot <LEEFTIJD>-jarigen te includeren en beschouwt de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar als ondergrens Dit is een strenger standpunt dan in de wet (artikel #, lid #) is verwoord.
| 569 | nvog |
bij niet-Nederlandse vrouwen De wet noemt ook minderjarige en wilsonbekwame vrouwen als groepen aan wie toestemming gevraagd kan worden Met betrekking tot de handelwijze bij vrouwen uit deze groepen wordt in dit modelreglement een terughoudender beleid geadviseerd Tevens kunnen er medische redenen zijn om een vrouw geen toestemming te vragen Niet-Nederlandse vrouwen kunnen in principe in aanmerking komen voor het vragen om toestemming, onafhankelijk van hun herkomst of cultuur en onafhankelijk van het feit of zij al dan niet in <LOCATIE> woonachtig zijn Dit kan in voorkomende gevallen wel om een genuanceerdere benaderingswijze vragen Als basisvoorwaarde voor het includeren van niet-Nederlandse vrouwen als donoren van foetaal weefsel geldt dat passende envoldoende mondelinge en schriftelijke Volgens de Wet foetaal weefsel kunnen vrouwen vanaf <LEEFTIJD> jaar zelfstandig beslissen over gebruik en bewaren van foetaal weefsel De wetgever heeft voor deze leeftijdsgrens aansluiting gezocht bij de Wet inzake de geneeskundige behandelingsovereenkomst Daarnaast biedt de wet ruimte voor het vragen aan en geven van toestemming door ##- tot <LEEFTIJD>-jarigen, mits mede toestemming wordt verkregen van degenen die het gezag over hen uitoefenen (artikel #, lid #) In de abortusklinieken blijkt slechts een klein deel van de vrouwen jonger dan <LEEFTIJD> jaar De werkgroep heeft vastgesteld dat er medische noch wetenschappelijke redenen te bedenken zijn om deze specifieke doelgroep van ##- tot <LEEFTIJD>-jarigen te includeren en beschouwt de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar als ondergrens Dit is een strenger standpunt dan in de wet (artikel #, lid #) is verwoord Gezien de geringe omvang van deze leeftijdsgroep zal uitsluiting geen grote gevolgen hebben voor het totale aantal vrouwen dat in aanmerking komt voor het vragen van toestemming In de abortusklinieken blijkt â vergelijkbaar met de groep van minderjarigen â slechts een klein deel van de vrouwen tot de categorie wilsonbekwamen te behoren Er is geen primair gezondheidsbelang en evenmin een wetenschappelijke reden, waardoor een verzoek om toestemming van deze groep wordt gerechtvaardigd Gezien de geringe omvang van de categorie wilsonbekwamen zijn derhalve dezelfde argumenten voor het niet includeren van toepassing als bij de groep minderjarigen Ook hier is het standpunt dat in het modelreglement is opgenomen strenger dan de wetgever, die de vraag om toestemming aan wilsonbekwamen niet op voorhand heeft willen uitsluiten (âook wilsonbekwamen moeten in beginsel niet uitgesloten worden van altruïstische dadenâ) en daarom in de wet (artikel #, lid #) hiervoor wel ruimte heeft geboden Dit modelreglement stelt het belang van extra bescherming van deze categorie vrouwen daar tegenover Indien bekend is dan wel het vermoeden bestaat dat een vrouw HIV-infectie/aids, hepatitis B of een andere aandoening die een gevaar voor een ander kan opleveren heeft, dan wordt haar met het oog op de volksgezondheid geen toestemming gevraagd In het onderzoeksprotocol dient een paragraaf te worden opgenomen waarin de medische Ingeval foetaal weefsel wordt gebruikt voor geneeskundige doeleinden, dan dient zowel de vrouw als het weefsel te worden getest op de aanwezigheid van medische exclusiecriteria (zie bijlage IV) In geval van twijfel kan overleg gepleegd.
| 574 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.