text
stringlengths
80
6.25k
text_len
int64
32
3.12k
src
stringclasses
7 values
# <PERSOON> versus expectant management of third stage of labour the Hinchingbrooke randomized controlled tiral <PERSOON> AL, <PERSOON> M A comparison of active management and expectant management of third stage of labour a swedisch randomized controlled trial BJOG ### Feb;###(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j ###<DATUM> ### ### x <PERSOON> versus expectant management for women in the third stage of labour <PERSOON> ME, <PERSOON> management of the third stage of labour with and without controlled cord traction a ## <PERSOON> MA Cochrane Database Syst Rev ### Jul ## Bellad et al Prevention of postpartum haemorrhage with sublingual misoprostol or oxytocine a double blind randomized controlled trial BJOG ### Jul;###(#) ###-## ## Chaudhuri P et al Sublingual misoprostol versus intramuscular oxytocine for prevention of postpartum hemorrhage in low risk women <PERSOON> ### Feb;###(#) ###-## ## Higher-dose oxytocine and hemorrhage after vaginal delivery a randomized ## <PERSOON> review of oxytocine dosing at caesarean section ## Sheehan SR et al Oxytocin bolus versus oxytocin bolus and infusion for controle of blood loss at elective cesarean section double blind, placebo controlled, randomized trial BMJ ### Aug ## <PERSOON-##> YS, <PERSOON-##> for preventing postpartum haemorrhage Cochrane ## Higgins L et al <PERSOON-##> carbotocin for prevention of postpartum haemorrhage at caesarean section provide clinical or Financial benefit <PERSOON-##> GJ Tranexamic acid for preventing postpartum haemorrhage <PERSOON-##> A Effect of intravenous tranexaminic acid administration on blood loss during and after cesarean delivery <PERSOON> ### Dec ###(#) ### Epub ### Aug ## ## <PERSOON-##> acid for the prevention of postpartum hemorrhage after caesarean section a double blind randomization trial Arch Gynecol Obstet ### Oct ## [Epub ## Gungorduk K et al <PERSOON-##> intravenous injection of tranexaminic acid be used in routine practice with active management of the third stage of labor in vaginal delivery A randomized controlled ## Oladapo OT et al Intramuscular versus intravenous prophylactic oxytocin for the third stage of ## <PERSOON-##> et al.
546
nvog
Higher-dose oxytocine and hemorrhage after vaginal delivery a randomized ## <PERSOON> review of oxytocine dosing at caesarean section ## Sheehan SR et al Oxytocin bolus versus oxytocin bolus and infusion for controle of blood loss at elective cesarean section double blind, placebo controlled, randomized trial BMJ ### Aug ## <PERSOON> YS, <PERSOON> for preventing postpartum haemorrhage Cochrane ## Higgins L et al <PERSOON> carbotocin for prevention of postpartum haemorrhage at caesarean section provide clinical or Financial benefit <PERSOON> GJ Tranexamic acid for preventing postpartum haemorrhage <PERSOON> A Effect of intravenous tranexaminic acid administration on blood loss during and after cesarean delivery <PERSOON> ### Dec ###(#) ### Epub ### Aug ## ## <PERSOON> acid for the prevention of postpartum hemorrhage after caesarean section a double blind randomization trial Arch Gynecol Obstet ### Oct ## [Epub ## Gungorduk K et al <PERSOON> intravenous injection of tranexaminic acid be used in routine practice with active management of the third stage of labor in vaginal delivery A randomized controlled ## Oladapo OT et al Intramuscular versus intravenous prophylactic oxytocin for the third stage of ## <PERSOON-##> et al Expert Opin invest <PERSOON-##> et al Treatment of postpartum haemorrhage with sublingual misoprostol versus oxytocine in women receiving prophylactic oxytocine a double blind, randomized non inferiority trial <PERSOON-##> M et al Misoprostol as an adjunct to standard uterotonics for treatment of postpartum haemorrhage a multicentre, double blind randomized trial Lancet ### <PERSOON-##> ## <PERSOON-##> T et al Prostaglandin E# analogue sulproston for treatment of atonic postpartum ## <PERSOON-##> CA et al Hypotensive resuscitation strategy reduces transfusion requirements and severe postoperative coagulopathy in trauma patients with hemorrhagic shock preliminary ## <PERSOON-##> MJ Towards hemostatic resuscitation the changing understanding of acute traumatic biology, massive bleeding, and damage-control resuscitation Surg Clin North Am ### ## <PERSOON-##> YH et al Increased survival with hypotensive resuscitation in a rabbit model of uncontrolled hemorrhagic shock in pregnancy <PERSOON-##> hypotension and blood loss during frontoorbital advancement <PERSOON-##> et al Early coagulopathy in multiple injury an analysis from the German Trauma ## Kayem G et al Specific second line therapies for postpartum haemorrhage a national cohort ## <PERSOON-##> et al Obstetric hemorrhage and coagulation an update Thromboelastrography,.
564
nvog
###-## <PERSOON> et al Treatment of postpartum haemorrhage with sublingual misoprostol versus oxytocine in women receiving prophylactic oxytocine a double blind, randomized non inferiority trial <PERSOON> M et al Misoprostol as an adjunct to standard uterotonics for treatment of postpartum haemorrhage a multicentre, double blind randomized trial Lancet ### <PERSOON> ## <PERSOON> T et al Prostaglandin E# analogue sulproston for treatment of atonic postpartum ## <PERSOON> CA et al Hypotensive resuscitation strategy reduces transfusion requirements and severe postoperative coagulopathy in trauma patients with hemorrhagic shock preliminary ## <PERSOON> MJ Towards hemostatic resuscitation the changing understanding of acute traumatic biology, massive bleeding, and damage-control resuscitation Surg Clin North Am ### ## <PERSOON> YH et al Increased survival with hypotensive resuscitation in a rabbit model of uncontrolled hemorrhagic shock in pregnancy <PERSOON> hypotension and blood loss during frontoorbital advancement <PERSOON> et al Early coagulopathy in multiple injury an analysis from the German Trauma ## Kayem G et al Specific second line therapies for postpartum haemorrhage a national cohort ## <PERSOON-##> et al Obstetric hemorrhage and coagulation an update Thromboelastrography, postpartum hemorrhage <PERSOON-##> et al Peri-partum reference ranges for ROTEM thromboelastometry <PERSOON-##> R, VAN <PERSOON-##> tranexamic acid in parturients at low risk for post-partum haemorrhage systematic review and meta-analysis Acta Anaesthesiol Scand ### Oct;##(#) ###-## doi ## <PERSOON-##> evaluation of two doses of tranexamic acid used prophylactically in anemic parturients for lower segment cesarean section A double-blind randomized case control prospective trial <PERSOON-##> DJ, <PERSOON-##> RL Tranexamic Acid to <PERSOON-##> and Analyses of Impact on <PERSOON-##> ### Oct # ## Dombrowski MP, Bottoms SF, <PERSOON-##> <INSTELLING>, Hurd WW, <PERSOON-##> stage of labor analysis of duration and clinical practice <PERSOON-##> ### Apr;###(# <PERSOON-##> hemorrhage management in ### predicting the future <PERSOON-##> ### Oct;###(#) <DATUM> doi <DATUM> j ijgo ##<DATUM> ### Epub ### Aug # ## Weeks AD et al Umbilical vein oxytocin for the treatment of retained placenta (Release study) a double blind, randomized controlled trial Lancet, ### <PERSOON-##> #;###(###) ###-#.
605
nvog
<PERSOON> et al Peri-partum reference ranges for ROTEM thromboelastometry <PERSOON> R, VAN <PERSOON> tranexamic acid in parturients at low risk for post-partum haemorrhage systematic review and meta-analysis Acta Anaesthesiol Scand ### Oct;##(#) ###-## doi ## <PERSOON> evaluation of two doses of tranexamic acid used prophylactically in anemic parturients for lower segment cesarean section A double-blind randomized case control prospective trial <PERSOON> DJ, <PERSOON> RL Tranexamic Acid to <PERSOON> and Analyses of Impact on <PERSOON> ### Oct # ## Dombrowski MP, Bottoms SF, <PERSOON> <INSTELLING>, Hurd WW, <PERSOON-##> stage of labor analysis of duration and clinical practice <PERSOON-##> ### Apr;###(# <PERSOON-##> hemorrhage management in ### predicting the future <PERSOON-##> ### Oct;###(#) <DATUM> doi <DATUM> j ijgo ##<DATUM> ### Epub ### Aug # ## Weeks AD et al Umbilical vein oxytocin for the treatment of retained placenta (Release study) a double blind, randomized controlled trial <PERSOON-##> MS et al Avoiding manual removal of placenta evaluation of intra umbilical injection of uterotonics using the Pipingas technique for management of adherent placenta Acta Obstet ## Van <PERSOON-##> HJ et al Sulprostone reduces the need for the manual removal of the placenta in patientw with retained placenta a randomized controlled trial <PERSOON-##> F et al Consecutive intra-umbilical vein injection of misoprostol and intravenous sulprostone in the management of retained placenta <PERSOON-##> et al A randomized controlled trial on the value of misoprostol for the treatment of retained placenta in a low-resource setting <PERSOON-##> ### <PERSOON-##>;###(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j ijgo ##<DATUM> ### <PERSOON-##> C et al Prophylactic antibiotics for manual removal of retained placenta in vaginal birth Cochrane Database Syst Rev ### Apr ##;(#) CD### Review ## Johanson et al Managing Obstetric Emergencies and <PERSOON-##> MOET course manual RCOG press London ### Chapter ## Massive obstetric emergencies ## Woiski at al Guideline-based development of quality indicators for prevention and Deze richtlijn, ontwikkeld door de Commissie Kwaliteitsdocumenten NVOG, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering d d <DATUM> te Papendal, <LOCATIE> De richtlijn werd opgesteld door <PERSOON-##> Werkgroep, <PERSOON-##> C J.
617
nvog
<PERSOON>, uroloog, <PERSOON>, uroloog, Rijnstate Ziekenhuis, <LOCATIE> <PERSOON>, uroloog, <PERSOON>, uroloog, <PERSOON> Ziekenhuis, <PERSOON>, uroloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>, gynaecoloog, <PERSOON> Ziekenhuis, <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> <PERSOON>, specialist ouderengeneeskunde; Zonnehuisgroep Amstelland, <LOCATIE> <PERSOON-##>, arts-onderzoeker/anios, afdeling urologie, <PERSOON-##>, MSc, kwaliteitsfunctionaris Nederlandse Vereniging van Urologie Een eerdere versie (# #) van deze richtlijn is in ### geautoriseerd De tekst uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enige andere manier, echter uitsluitend na voorafgaande toestemming Toestemming voor gebruik van tekst(gedeelten) kunt u schriftelijk of per e-mail en uitsluitend bij de uitgever aanvragen Adres en e-mailadres zie boven Deze uitgave en andere richtlijnen zijn te downloaden via (WEBLINK) of (WEBLINK) Algoritme diagnostiek en conservatieve behandeling bij de vrouw ## Algoritme diagnostiek en conservatieve behandeling bij de man <DATUM> Aanleiding voor het maken van de richtlijn.
500
nvog
## Algoritme diagnostiek en conservatieve behandeling bij de man <DATUM> Aanleiding voor het maken van de richtlijn <DATUM> Niveau van bewijs (Level of evidence) en niveau van aanbeveling (Grade of recommendation) <DATUM> ongecompliceerde SUI bij vrouwen eerst BFT of toch niet?.
384
nvog
<DATUM> Niveau van bewijs (Level of evidence) en niveau van aanbeveling (Grade of recommendation) <DATUM> ongecompliceerde SUI bij vrouwen eerst BFT of toch niet? #<DATUM> External compression devices bij intrinsieke sfincterdeficiëntie #<DATUM> # Vrouwen met zowel SUI als genitale prolaps.
342
nvog
#<DATUM> External compression devices bij intrinsieke sfincterdeficiëntie #<DATUM> # Vrouwen met zowel SUI als genitale prolaps #<DATUM> Adjustable male sling (verstelbare lussuspensie voor de man) #<DATUM> Behandeling van urine-incontinentie na radiotherapie voor prostaatcarcinoom.
416
nvog
#<DATUM> Adjustable male sling (verstelbare lussuspensie voor de man) #<DATUM> Behandeling van urine-incontinentie na radiotherapie voor prostaatcarcinoom #<DATUM> # Obesitas en de uitkomsten van chirurgie voor SUI #<DATUM> # Conservatieve behandeling van ouderen met UI.
386
nvog
#<DATUM> # Obesitas en de uitkomsten van chirurgie voor SUI #<DATUM> # Conservatieve behandeling van ouderen met UI ##<DATUM> Het behandelen van onderliggend lijden ##<DATUM> # Antimuscarinica, ouderen en cognitie.
473
nvog
##<DATUM> Het behandelen van onderliggend lijden ##<DATUM> # Antimuscarinica, ouderen en cognitie ##<DATUM> Toepasbaarheid van het bewijs op de oudere populatie.
339
nvog
##<DATUM> Toepasbaarheid van het bewijs op de oudere populatie ### Hierbij is gebruik gemaakt van de ICS-definities (Abrams et al , ###) en de NVOG Richtlijn Urine-Incontinentie bij vrouwen (###) voor de urologische begrippen en van het boek ‘Inleiding in de evidence-based medicine, derde druk’ (<PERSOON> et al , red , <LOCATIE> Bohn Stafleu van Adjustable Continence Therapy, implantaat ter behandeling van SUI, bestaande uit twee aan weerszijden van de urethra gelegen ballonnetjes die gevuld kunnen worden met vloeistof en als zodanig de urethra kunnen Verstelbare sling, die tijdens of kort na de implantatie eventueel nog bijgesteld kan worden, afhankelijk van de Artificial Urinary Sphincter, sfincterprothese, implantaat ter behandeling van stress-incontinentie, wordt vooral Bekkenfysiotherapie, therapie bestaande uit oefeningen ter bevordering van de functie van de bekkenbodem, Body Mass Index, maat voor gewicht in verhouding tot de lichaamslengte, gedefinieerd als gewicht (kg) / (lengte (meters)²) Bij een BMI ) ## kg/m² is volgens de WHO sprake van obesitas Instituut welke zich volledig heeft toegelegd op het publiceren van systematische review volgens een heldere, eenduidige systematiek; veelal zijn deze ‘Cochrane-reviews’ van hoge kwaliteit ‘Compressieve hulpmiddelen’; hieronder worden ACT, AUS (sfincterprothese) en male slings verstaan Therapeutisch onderzoek waarbij de groep studiedeelnemers éérst gedurende een periode wordt blootgesteld aan de ene behandelarm en vervolgens een periode aan de andere behandelarm, wat ook placebo kan zijn Mechanisch hulpmiddel of implantaat, afhankelijk van de context Detrusor-overactiviteit Onwillekeurige detrusorcontracties, gezien tijdens urodynamisch onderzoek tijdens de Symptoom behorende bij de LUTS.
449
nvog
### Hierbij is gebruik gemaakt van de ICS-definities (Abrams et al , ###) en de NVOG Richtlijn Urine-Incontinentie bij vrouwen (###) voor de urologische begrippen en van het boek ‘Inleiding in de evidence-based medicine, derde druk’ (<PERSOON> et al , red , <LOCATIE> Bohn Stafleu van Adjustable Continence Therapy, implantaat ter behandeling van SUI, bestaande uit twee aan weerszijden van de urethra gelegen ballonnetjes die gevuld kunnen worden met vloeistof en als zodanig de urethra kunnen Verstelbare sling, die tijdens of kort na de implantatie eventueel nog bijgesteld kan worden, afhankelijk van de Artificial Urinary Sphincter, sfincterprothese, implantaat ter behandeling van stress-incontinentie, wordt vooral Bekkenfysiotherapie, therapie bestaande uit oefeningen ter bevordering van de functie van de bekkenbodem, Body Mass Index, maat voor gewicht in verhouding tot de lichaamslengte, gedefinieerd als gewicht (kg) / (lengte (meters)²) Bij een BMI ) ## kg/m² is volgens de WHO sprake van obesitas Instituut welke zich volledig heeft toegelegd op het publiceren van systematische review volgens een heldere, eenduidige systematiek; veelal zijn deze ‘Cochrane-reviews’ van hoge kwaliteit ‘Compressieve hulpmiddelen’; hieronder worden ACT, AUS (sfincterprothese) en male slings verstaan Therapeutisch onderzoek waarbij de groep studiedeelnemers éérst gedurende een periode wordt blootgesteld aan de ene behandelarm en vervolgens een periode aan de andere behandelarm, wat ook placebo kan zijn Mechanisch hulpmiddel of implantaat, afhankelijk van de context Detrusor-overactiviteit Onwillekeurige detrusorcontracties, gezien tijdens urodynamisch onderzoek tijdens de Symptoom behorende bij de LUTS Internationale Eenheden, eenheid gebruikt bij het doseren van Botox® en Dysport® (botulinetoxinepreparaten) Leak Point Pressure Detrusordruk waarbij lekkage van urine optreedt zoals gemeten bij het urodynamisch Lower Urinary Tract Symptoms, verzamelnaam voor symptomen samenhangende met de opslag- en Mixed Urinary Incontinence, gemengde incontinentie, een mengvorm van stress-incontinentie en urgeincontinentie Deze kan stress-predominant zijn (vooral SUI) of urge-predominant (vooral UUI) Mid-urethrale sling; er bestaat een retropubische MUS (ook wel MUS-RP) en een transobturator MUS (ook wel Overactieve Blaas Symptoomcomplex welke kan optreden bij disfunctie van de lagere urinewegen, gekenmerkt door urgency, met of zonder UUI, doorgaans vergezeld van nycturie en frequency Een diagnostische methode die wordt gebruikt om vast te stellen of er sprake is van urineverlies en de hoeveelheid te meten op basis van gewichtstoename van absorberende verbanden gedurende een <PERSOON>, een methode waarmee onderzoeksvragen geformuleerd kunnen worden zodat deze gebruikt kunnen worden voor het verrichten van een adequate zoekstrategie, selectie van literatuur Peripheral Nerve Evaluation Methode van teststimulatie der sacrale zenuwen na implanteren van een tijdelijke testdraad Na een testperiode van <DATUM> dagen kan er eventueel een definitieve implantatie plaatsvinden Het combineren van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken tot één overall schatting van het effect Analyse van data uit een eerdere studie (meestal een RCT) die wordt verricht nadat de studie zelf al afgelopen <PERSOON>, meetinstrumenten waarmee de uitkomst van een bepaalde behandeling Percutaneous Tibial Nerve Stimulation Elektrische naaldstimulatie van de nervus tibialis posterior even boven Quality of Life, kwaliteit van leven.
610
nvog
en Dysport® (botulinetoxinepreparaten) Leak Point Pressure Detrusordruk waarbij lekkage van urine optreedt zoals gemeten bij het urodynamisch Lower Urinary Tract Symptoms, verzamelnaam voor symptomen samenhangende met de opslag- en Mixed Urinary Incontinence, gemengde incontinentie, een mengvorm van stress-incontinentie en urgeincontinentie Deze kan stress-predominant zijn (vooral SUI) of urge-predominant (vooral UUI) Mid-urethrale sling; er bestaat een retropubische MUS (ook wel MUS-RP) en een transobturator MUS (ook wel Overactieve Blaas Symptoomcomplex welke kan optreden bij disfunctie van de lagere urinewegen, gekenmerkt door urgency, met of zonder UUI, doorgaans vergezeld van nycturie en frequency Een diagnostische methode die wordt gebruikt om vast te stellen of er sprake is van urineverlies en de hoeveelheid te meten op basis van gewichtstoename van absorberende verbanden gedurende een <PERSOON>, een methode waarmee onderzoeksvragen geformuleerd kunnen worden zodat deze gebruikt kunnen worden voor het verrichten van een adequate zoekstrategie, selectie van literatuur Peripheral Nerve Evaluation Methode van teststimulatie der sacrale zenuwen na implanteren van een tijdelijke testdraad Na een testperiode van <DATUM> dagen kan er eventueel een definitieve implantatie plaatsvinden Het combineren van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken tot één overall schatting van het effect Analyse van data uit een eerdere studie (meestal een RCT) die wordt verricht nadat de studie zelf al afgelopen <PERSOON>, meetinstrumenten waarmee de uitkomst van een bepaalde behandeling Percutaneous Tibial Nerve Stimulation Elektrische naaldstimulatie van de nervus tibialis posterior even boven Quality of Life, kwaliteit van leven Randomized Controlled Trial, onderzoek waarin het effect van een interventie vergeleken wordt met dat van een controle-interventie en waarbij aselecte toewijzing (randomisatie) van patiënten aan de indexgroep en In diagnostisch onderzoek de proportie terecht-positieven onder de zieken, ofwel de proportie van de groep personen met de onderzochte ziekte die met de indextest terecht als ziek geclassificeerd wordt Een simulatie experiment als controle bij chirurgisch trials waarbij de actieve component niet aanwezig is Bandje, operatieve behandeling van stress-incontinentie, wordt zowel bij de man als bij de vrouw toegepast Stress Urinary Incontinence, stress-incontinentie, onvrijwillig verlies van urine tijdens drukverhogende Een systematisch literatuuroverzicht van de stand van zaken van medisch-wetenschappelijk onderzoek Een systematische review is transparant en reproduceerbaar en gaat uit van een expliciete vraagstelling, een uitgebreide zoekstrategie, een ondubbelzinnige procedure voor selectie van onderzoeken, een beoordeling van de kwaliteit van de onderzoeken en een transparante presentatie van de resultaten Urodynamisch onderzoek Onderzoek bestaande uit vullingscystometrie (meten van capaciteit en drukken in de tijdens het lozen van urine) Bij een UDO wordt getracht het natuurlijke blaasgedrag zo goed mogelijk te Urine-incontinentie, iedere vorm van onwillekeurig urineverlies, onder te verdelen in MUI, SUI en UUI Pathologische aandrang voor urine op willekeurige momenten, behoort tot de LUTS Urge Urinary Incontinence, urge-incontinentie In het Nederlands ook wel aandrangincontinentie genoemd (niet in deze richtlijn) Vorm van incontinentie waarbij er onvrijwillig urineverlies optreedt tijdens plotse hevige, Hier volgt een lijst van alle aanbevelingen die door de Richtlijn heen worden gemaakt Hier worden alleen de aanbevelingen zelf genoemd; voor.
578
nvog
van een interventie vergeleken wordt met dat van een controle-interventie en waarbij aselecte toewijzing (randomisatie) van patiënten aan de indexgroep en In diagnostisch onderzoek de proportie terecht-positieven onder de zieken, ofwel de proportie van de groep personen met de onderzochte ziekte die met de indextest terecht als ziek geclassificeerd wordt Een simulatie experiment als controle bij chirurgisch trials waarbij de actieve component niet aanwezig is Bandje, operatieve behandeling van stress-incontinentie, wordt zowel bij de man als bij de vrouw toegepast Stress Urinary Incontinence, stress-incontinentie, onvrijwillig verlies van urine tijdens drukverhogende Een systematisch literatuuroverzicht van de stand van zaken van medisch-wetenschappelijk onderzoek Een systematische review is transparant en reproduceerbaar en gaat uit van een expliciete vraagstelling, een uitgebreide zoekstrategie, een ondubbelzinnige procedure voor selectie van onderzoeken, een beoordeling van de kwaliteit van de onderzoeken en een transparante presentatie van de resultaten Urodynamisch onderzoek Onderzoek bestaande uit vullingscystometrie (meten van capaciteit en drukken in de tijdens het lozen van urine) Bij een UDO wordt getracht het natuurlijke blaasgedrag zo goed mogelijk te Urine-incontinentie, iedere vorm van onwillekeurig urineverlies, onder te verdelen in MUI, SUI en UUI Pathologische aandrang voor urine op willekeurige momenten, behoort tot de LUTS Urge Urinary Incontinence, urge-incontinentie In het Nederlands ook wel aandrangincontinentie genoemd (niet in deze richtlijn) Vorm van incontinentie waarbij er onvrijwillig urineverlies optreedt tijdens plotse hevige, Hier volgt een lijst van alle aanbevelingen die door de Richtlijn heen worden gemaakt Hier worden alleen de aanbevelingen zelf genoemd; voor feitelijke richtlijntekst die na de Inleiding volgt De graden van aanbeveling (uiterst rechts bij elke aanbeveling te zien) worden verderop de Inleiding nader toegelicht Aanbevelingen voor verder onderzoek staan niet in onderstaande lijst Gebruik een gevalideerde vragenlijst als een gestandaardiseerde beoordeling van de ernst en het monitoren van behandeleffecten nodig Gebruik mictiedagboeken bij patiënten met UI voor de evaluatie van opslag- en ontledigingstoornissen van de blaas, zowel in de klinische Een mictiedagboek dient tussen de # en # dagen te worden bijgehouden Verricht urineonderzoek bij iedere patiënt met (klachten van ) UI Behandel symptomatische UWI’s adequaat bij patiënten met UI (zie tevens ‘Richtlijn Bacteriële urineweginfecties bij adolescenten en Behandel asymptomatische bacteriurie bij geïnstitutionaliseerde ouderen niet wanneer het doel zou zijn de klachten van UI te verbeteren Meet bij voorkeur het residu na mictie behulp van echografie Meet het residu na mictie bij iedere patiënt met zowel urine-incontinentie als bemoeilijkte mictie, alsmede bij de evaluatie van patiënten Volg het residu na mictie bij patiënten die behandelingen krijgen die blaasontledigingsproblemen kunnen verergeren of veroorzaken Clinici die UDO’s verrichten bij patiënten met UI dienen zich er van vergewissen dat De kwaliteit van de metingen wordt gecontroleerd op eventuele technische fouten; Er fysiologische variabiliteit binnen één individu kan bestaan Vertel de patiënt dat de resultaten van een UDO nuttig kunnen zijn bij het bespreken van mogelijke behandelopties, maar dat er maar weinig bewijs is dat het verrichten van een UDO het resultaat van de behandeling ook echt verbetert.
572
nvog
feitelijke richtlijntekst die na de Inleiding volgt De graden van aanbeveling (uiterst rechts bij elke aanbeveling te zien) worden verderop de Inleiding nader toegelicht Aanbevelingen voor verder onderzoek staan niet in onderstaande lijst Gebruik een gevalideerde vragenlijst als een gestandaardiseerde beoordeling van de ernst en het monitoren van behandeleffecten nodig Gebruik mictiedagboeken bij patiënten met UI voor de evaluatie van opslag- en ontledigingstoornissen van de blaas, zowel in de klinische Een mictiedagboek dient tussen de # en # dagen te worden bijgehouden Verricht urineonderzoek bij iedere patiënt met (klachten van ) UI Behandel symptomatische UWI’s adequaat bij patiënten met UI (zie tevens ‘Richtlijn Bacteriële urineweginfecties bij adolescenten en Behandel asymptomatische bacteriurie bij geïnstitutionaliseerde ouderen niet wanneer het doel zou zijn de klachten van UI te verbeteren Meet bij voorkeur het residu na mictie behulp van echografie Meet het residu na mictie bij iedere patiënt met zowel urine-incontinentie als bemoeilijkte mictie, alsmede bij de evaluatie van patiënten Volg het residu na mictie bij patiënten die behandelingen krijgen die blaasontledigingsproblemen kunnen verergeren of veroorzaken Clinici die UDO’s verrichten bij patiënten met UI dienen zich er van vergewissen dat De kwaliteit van de metingen wordt gecontroleerd op eventuele technische fouten; Er fysiologische variabiliteit binnen één individu kan bestaan Vertel de patiënt dat de resultaten van een UDO nuttig kunnen zijn bij het bespreken van mogelijke behandelopties, maar dat er maar weinig bewijs is dat het verrichten van een UDO het resultaat van de behandeling ook echt verbetert Verricht een UDO als de resultaten van de test de keuze van invasieve behandeling kunnen veranderen Gebruik geen urethradrukprofielbepaling of meting van lekpuntdrukken om de ernst van de incontinentie te bepalen of om het resultaat Gebruik een pad test als kwantificering van de UI gewenst is Gebruik herhaalde pad tests als het resultaat van een therapie objectief gevolgd moet worden Voer geen routinematige beeldvorming uit bij de diagnostiek van ongecompliceerde SUI bij vrouwen Breng het medicijngebruik in kaart bij alle patiënten met UI Informeer vrouwen die starten met systemische orale oestrogeensuppletie dat hierdoor incontinentie kan ontstaan of verergeren Kijk kritisch naar ieder nieuw voorgeschreven medicijn dat in verband gebracht wordt met het optreden of verergeren van UI Bied verbandmaterialen aan als het opvangen van urine nodig is; laat de patiënt informeren door een ter zake deskundige <PERSOON> de keuze van het type verbandmateriaal aan naar gelang de ernst van de incontinentie en de specifieke behoeften van de patiënt Bied een verblijfskatheter als behandeling van UI alleen aan als andere behandelmethoden niet afdoende helpen Bied condoomkatheters aan bij mannen met incontinentie zonder significant residu na de mictie (wanneer dit anatomisch mogelijk is) Bied het aanleren van zelfkatheterisatie aan bij patiënten met UI en urineretentie Bied intravaginale hulpmiddelen (zoals tampons) niet routinematig aan voor de behandeling van UI bij vrouwen Moedig obese vrouwen met UI aan om te gaan afvallen ()#%).
547
nvog
Verricht een UDO als de resultaten van de test de keuze van invasieve behandeling kunnen veranderen Gebruik geen urethradrukprofielbepaling of meting van lekpuntdrukken om de ernst van de incontinentie te bepalen of om het resultaat Gebruik een pad test als kwantificering van de UI gewenst is Gebruik herhaalde pad tests als het resultaat van een therapie objectief gevolgd moet worden Voer geen routinematige beeldvorming uit bij de diagnostiek van ongecompliceerde SUI bij vrouwen Breng het medicijngebruik in kaart bij alle patiënten met UI Informeer vrouwen die starten met systemische orale oestrogeensuppletie dat hierdoor incontinentie kan ontstaan of verergeren Kijk kritisch naar ieder nieuw voorgeschreven medicijn dat in verband gebracht wordt met het optreden of verergeren van UI Bied verbandmaterialen aan als het opvangen van urine nodig is; laat de patiënt informeren door een ter zake deskundige <PERSOON> de keuze van het type verbandmateriaal aan naar gelang de ernst van de incontinentie en de specifieke behoeften van de patiënt Bied een verblijfskatheter als behandeling van UI alleen aan als andere behandelmethoden niet afdoende helpen Bied condoomkatheters aan bij mannen met incontinentie zonder significant residu na de mictie (wanneer dit anatomisch mogelijk is) Bied het aanleren van zelfkatheterisatie aan bij patiënten met UI en urineretentie Bied intravaginale hulpmiddelen (zoals tampons) niet routinematig aan voor de behandeling van UI bij vrouwen Moedig obese vrouwen met UI aan om te gaan afvallen ()#%) Adviseer patiënten met abnormaal hoge of lage vochtintake om hun vochtintake te normaliseren Leg vrouwelijke atleten met louter urineverlies tijdens lichamelijke inspanning (en niet in het dagelijks leven) die zich zorgen maken om het beloop van de UI, uit dat dit urineverlies niet predisponeert tot UI op latere leeftijd Adviseer patiënten die roken daarmee te stoppen vanwege algemene gezondheidsredenen, maar niet met het doel UI te verbeteren Bied gesuperviseerde BFT gedurende tenminste # maanden aan als behandeling van eerste keuze bij vrouwen met milde SUI of MUI Bespreek als primaire behandeling bij vrouwen met matige tot ernstige (predominante) stress-incontinentie zowel BFT als MUS Neem biofeedback als extra behandeling bij vrouwen met SUI in overweging Hoewel er bewijs is dat gesuperviseerde BFT tijdens de zwangerschap de kans op post-partum UI kan verminderen, adviseert de Werkgroep toch om dit niet routinematig aan te bieden Bied bij mannen die een radicale prostatectomie ondergaan instructies over BFT aan om het postoperatieve herstel van de continentie te Bied aan volwassenen met UUI of MUI blaastraining aan als eerstelijnstherapie Bied ‘op de klok plassen’ aan bij volwassenen met UI en een cognitieve beperking Bied bij UI geen elektrostimulatie aan als monotherapie met oppervlakte elektroden (huid, vaginaal, anaal) Bied geen magnetische stimulatie aan voor de behandeling van UI of OAB bij volwassen vrouwen Bied, indien voorhanden, PTNS aan als optie voor verbetering van de klachten van UUI bij vrouwen (maar niet aan mannen) die geen baat hebben gehad van anticholinerge medicatie of deze medicatie niet konden verdragen.
545
nvog
Leg vrouwelijke atleten met louter urineverlies tijdens lichamelijke inspanning (en niet in het dagelijks leven) die zich zorgen maken om het beloop van de UI, uit dat dit urineverlies niet predisponeert tot UI op latere leeftijd Adviseer patiënten die roken daarmee te stoppen vanwege algemene gezondheidsredenen, maar niet met het doel UI te verbeteren Bied gesuperviseerde BFT gedurende tenminste # maanden aan als behandeling van eerste keuze bij vrouwen met milde SUI of MUI Bespreek als primaire behandeling bij vrouwen met matige tot ernstige (predominante) stress-incontinentie zowel BFT als MUS Neem biofeedback als extra behandeling bij vrouwen met SUI in overweging Hoewel er bewijs is dat gesuperviseerde BFT tijdens de zwangerschap de kans op post-partum UI kan verminderen, adviseert de Werkgroep toch om dit niet routinematig aan te bieden Bied bij mannen die een radicale prostatectomie ondergaan instructies over BFT aan om het postoperatieve herstel van de continentie te Bied aan volwassenen met UUI of MUI blaastraining aan als eerstelijnstherapie Bied ‘op de klok plassen’ aan bij volwassenen met UI en een cognitieve beperking Bied bij UI geen elektrostimulatie aan als monotherapie met oppervlakte elektroden (huid, vaginaal, anaal) Bied geen magnetische stimulatie aan voor de behandeling van UI of OAB bij volwassen vrouwen Bied, indien voorhanden, PTNS aan als optie voor verbetering van de klachten van UUI bij vrouwen (maar niet aan mannen) die geen baat hebben gehad van anticholinerge medicatie of deze medicatie niet konden verdragen <PERSOON> zwangeren met UI in over het natuurlijk beloop van urine-incontinentie Moedig andere zorgverleners aan tot het gebruik van revalidatieprogramma’s met daarin plassen op aansporing voor zorgbehoevende Bied bij zwangere vrouwen met UI niet standaard BFT aan naast de gebruikelijke zorg Bied antimuscarinica in IR of ER preparaten aan als initiële medicamenteuze therapie aan volwassenen met UUI Als IR-preparaten niet succesvol zijn bij volwassenen met UUI kunnen ER of langwerkende antimuscarinica worden aangeboden Overweeg oxybutynine pleisters als orale antimuscarinica niet worden verdragen vanwege droge mond Bied alle patiënten met antimuscarinica een snelle evaluatie van de werkzaamheid en de bijwerkingen aan (( ## dagen) Bied patiënten met UUI met enige terughoudendheid* behandeling met mirabegron aan, en waarschuw patiënten dat over eventuele bijwerkingen op de langere termijn nog onzekerheid bestaat De aanbevolen dosering is ## mg eenmaal daags Vertel vrouwen die systemische oestrogeensuppletie krijgen dat ze een verhoogd risico hebben op het krijgen dan wel verergeren van Bied post-menopauzale vrouwen met UI lokale oestrogeentherapie aan, in het bijzonder als er ook sprake is van vaginale atrofie, ook al is de ideale behandelduur en het exacte middel van voorkeur niet bekend Bied desmopressine aan aan patiënten met nachtelijke UI die incidenteel kortdurende verbetering van hun incontinentie wensen, na de patiënt geïnformeerd te hebben dat het middel niet is geregistreerd voor deze indicatie, Gebruik desmopressine niet voor de langdurige behandeling van UI Geef geen amitriptyline aan volwassen patiënten met urine-incontinentie in een poging de klachten te verminderen.
553
nvog
beloop van urine-incontinentie Moedig andere zorgverleners aan tot het gebruik van revalidatieprogramma’s met daarin plassen op aansporing voor zorgbehoevende Bied bij zwangere vrouwen met UI niet standaard BFT aan naast de gebruikelijke zorg Bied antimuscarinica in IR of ER preparaten aan als initiële medicamenteuze therapie aan volwassenen met UUI Als IR-preparaten niet succesvol zijn bij volwassenen met UUI kunnen ER of langwerkende antimuscarinica worden aangeboden Overweeg oxybutynine pleisters als orale antimuscarinica niet worden verdragen vanwege droge mond Bied alle patiënten met antimuscarinica een snelle evaluatie van de werkzaamheid en de bijwerkingen aan (( ## dagen) Bied patiënten met UUI met enige terughoudendheid* behandeling met mirabegron aan, en waarschuw patiënten dat over eventuele bijwerkingen op de langere termijn nog onzekerheid bestaat De aanbevolen dosering is ## mg eenmaal daags Vertel vrouwen die systemische oestrogeensuppletie krijgen dat ze een verhoogd risico hebben op het krijgen dan wel verergeren van Bied post-menopauzale vrouwen met UI lokale oestrogeentherapie aan, in het bijzonder als er ook sprake is van vaginale atrofie, ook al is de ideale behandelduur en het exacte middel van voorkeur niet bekend Bied desmopressine aan aan patiënten met nachtelijke UI die incidenteel kortdurende verbetering van hun incontinentie wensen, na de patiënt geïnformeerd te hebben dat het middel niet is geregistreerd voor deze indicatie, Gebruik desmopressine niet voor de langdurige behandeling van UI Geef geen amitriptyline aan volwassen patiënten met urine-incontinentie in een poging de klachten te verminderen Bied de mid-urethrale sling aan bij vrouwen met ongecompliceerde SUI Bied open of laparoscopische colposuspensie, of autologe fasciesling, aan aan vrouwen met SUI bij wie een mid-urethrale sling geen Vertel oudere vrouwen die chirurgie ondergaan voor SUI dat chirurgie op hogere leeftijd risicovoller en minder succesvol is Vertel vrouwen dat iedere vorm van vaginale chirurgie het seksueel functioneren negatief kan beïnvloeden <PERSOON> vrouwen, die een retropubisch in te brengen synthetische sling aangeboden krijgen, op de hoogte van het grotere risico van Waarschuw vrouwen die een transobturator sling aangeboden krijgen voor het grotere risico op pijn en dyspareunie op de langere termijn Waarschuw vrouwen die een autologe fasciesling krijgen dat er een hoog risico op bemoeilijkte mictie is en dat ze mogelijk na afloop Verricht peroperatief een urethrocystoscopie na het retropubisch inbrengen van een mid-urethrale sling, of bij een lastige of gecompliceerde insertie van een andere sling of bij significante cystocele Waarschuw vrouwen die die een single-incision sling aangeboden krijgen dat de langere termijn resultaten onbekend zijn Bied devices, waarvoor geen niveau # bewijs is, alleen aan als onderdeel van een onderzoeksprogramma Bied adjustable mid-urethrale slings als primaire chirurgische behandeling van SUI, alleen aan als onderdeel van een gestructureerd Bied geen bulkmateriaal aan bij vrouwen die vragen om een permanente genezing van hun SUI De keuze voor de juiste operatie bij recidiverende SUI dient te geschieden na nauwgezette evaluatie (inclusief video-urodynamica) van de Waarschuw vrouwen dat de resultaten van re-operaties waarschijnlijk slechter zullen zijn dan wanneer zij voor het eerst worden.
554
nvog
Bied open of laparoscopische colposuspensie, of autologe fasciesling, aan aan vrouwen met SUI bij wie een mid-urethrale sling geen Vertel oudere vrouwen die chirurgie ondergaan voor SUI dat chirurgie op hogere leeftijd risicovoller en minder succesvol is Vertel vrouwen dat iedere vorm van vaginale chirurgie het seksueel functioneren negatief kan beïnvloeden <PERSOON> vrouwen, die een retropubisch in te brengen synthetische sling aangeboden krijgen, op de hoogte van het grotere risico van Waarschuw vrouwen die een transobturator sling aangeboden krijgen voor het grotere risico op pijn en dyspareunie op de langere termijn Waarschuw vrouwen die een autologe fasciesling krijgen dat er een hoog risico op bemoeilijkte mictie is en dat ze mogelijk na afloop Verricht peroperatief een urethrocystoscopie na het retropubisch inbrengen van een mid-urethrale sling, of bij een lastige of gecompliceerde insertie van een andere sling of bij significante cystocele Waarschuw vrouwen die die een single-incision sling aangeboden krijgen dat de langere termijn resultaten onbekend zijn Bied devices, waarvoor geen niveau # bewijs is, alleen aan als onderdeel van een onderzoeksprogramma Bied adjustable mid-urethrale slings als primaire chirurgische behandeling van SUI, alleen aan als onderdeel van een gestructureerd Bied geen bulkmateriaal aan bij vrouwen die vragen om een permanente genezing van hun SUI De keuze voor de juiste operatie bij recidiverende SUI dient te geschieden na nauwgezette evaluatie (inclusief video-urodynamica) van de Waarschuw vrouwen dat de resultaten van re-operaties waarschijnlijk slechter zullen zijn dan wanneer zij voor het eerst worden Overweeg een secundaire synthetische sling, colposuspensie of autologe fasciesling als eerste opties bij vrouwen met gecompliceerde Een open colposuspensie kan overwogen worden bij patiënten die al meer dan twee gefaalde vaginale continentiebevorderende ingrepen hebben gehad en die geen verdere vaginale procedures meer willen ondergaan Implantatie van een sfincterprothese of ACT mag alleen aangeboden worden in centra met voldoende expertise Waarschuw vrouwen die een sfincterprothese of ACT krijgen dat er een grote kans bestaat op complicaties en op (mechanisch) falen en dat soms revisie of verwijdering nodig is, ook in centra met veel expertise Bied een gecombineerde chirurgische behandeling aan van zowel de hinderlijke prolaps als de SUI Waarschuw vrouwen dat een gecombineerde behandeling een hoger risico op nadelige bijwerkingen met zich meebrengt dan alleen een Vertel vrouwen met UUI én een prolaps die aan hun prolaps geopereerd worden dat de UUI niet altijd verdwijnt Waarschuw vrouwen voorafgaand aan een prolapscorrectie dat er een risico bestaat op de novo postoperatieve SUI Informeer vrouwen dat het voordeel van profylactische continentiebevorderende chirurgie onzeker is Waarschuw vrouwen dat het toegevoegde voordeel van continentiebevorderende chirurgie bij een gecombineerde behandeling wellicht niet opweegt tegen het verhoogde risico op nadelige bijwerkingen Vertel vrouwen met een prolaps zónder UUI dat er een (geringe) kans bestaat dat zij de novo UUI ontwikkelen Bied alleen bulkmateriaal aan bij mannen met milde post-prostatectomie incontinentie die een tijdelijke verlichting van hun UI-klachten Bied geen bulkmateriaal aan bij mannen met ernstige post-prostatectomie incontinentie.
530
nvog
autologe fasciesling als eerste opties bij vrouwen met gecompliceerde Een open colposuspensie kan overwogen worden bij patiënten die al meer dan twee gefaalde vaginale continentiebevorderende ingrepen hebben gehad en die geen verdere vaginale procedures meer willen ondergaan Implantatie van een sfincterprothese of ACT mag alleen aangeboden worden in centra met voldoende expertise Waarschuw vrouwen die een sfincterprothese of ACT krijgen dat er een grote kans bestaat op complicaties en op (mechanisch) falen en dat soms revisie of verwijdering nodig is, ook in centra met veel expertise Bied een gecombineerde chirurgische behandeling aan van zowel de hinderlijke prolaps als de SUI Waarschuw vrouwen dat een gecombineerde behandeling een hoger risico op nadelige bijwerkingen met zich meebrengt dan alleen een Vertel vrouwen met UUI én een prolaps die aan hun prolaps geopereerd worden dat de UUI niet altijd verdwijnt Waarschuw vrouwen voorafgaand aan een prolapscorrectie dat er een risico bestaat op de novo postoperatieve SUI Informeer vrouwen dat het voordeel van profylactische continentiebevorderende chirurgie onzeker is Waarschuw vrouwen dat het toegevoegde voordeel van continentiebevorderende chirurgie bij een gecombineerde behandeling wellicht niet opweegt tegen het verhoogde risico op nadelige bijwerkingen Vertel vrouwen met een prolaps zónder UUI dat er een (geringe) kans bestaat dat zij de novo UUI ontwikkelen Bied alleen bulkmateriaal aan bij mannen met milde post-prostatectomie incontinentie die een tijdelijke verlichting van hun UI-klachten Bied geen bulkmateriaal aan bij mannen met ernstige post-prostatectomie incontinentie Waarschuw mannen dat ernstige incontinentie, eerdere radiotherapie van het bekken of chirurgie voor een urethrastrictuur het resultaat Bied een sfincterprothese aan bij mannen met matig- tot ernstige post-prostatectomie incontinentie Bied alleen niet-circumferentiële compression devices (ProACT®) en sfincterprotheses aan bij mannen met post-prostatectomie Waarschuw zowel mannen die een niet-circumferentiële compression device (ProACT®) als een sfincterprothese overwegen dat er een risico bestaat op falen en daaropvolgende noodzaak tot verwijdering, ook als deze geïmplanteerd wordt in centra met veel expertise Bied geen niet-circumferentiële compression devices (ProACT®) aan bij mannen die eerder bestraling van hun bekken hebben Onderzoek bij patiënten met incontinentie na radiotherapie van de prostaat de onderliggende bijdragende factoren anders dan Bied intravesicale onabotulinumtoxine A-injecties aan bij patiënten met UUI die niet reageren op antimuscarinica Controleer voorafgaande aan het injecteren altijd het merk van de botuline-toxine-A, omdat de doseringen (eenheden) van merken Gebruik bij de eerste onabotulinetoxine-A injectie een dosering van ### E; hiermee wordt het risico op urineretentie en urineweginfecties Waarschuw mensen voor de mogelijke noodzaak tot zelfkatheterisatie en het geassocieerde risico op UWI’s; ga na of de patiënt bereid is Waarschuw patiënten over de registratiestatus van onabotulinetoxine A, en dat de langetermijneffecten onbekend zijn Bied patiënten met refractaire UUI (niet reagerende op conservatieve therapie), indien beschikbaar, sacrale neuromodulatie aan voordat Bied alleen blaasaugmentaties aan bij patiënten met UUI die niet reageren op conservatieve therapie en met wie de mogelijkheden van Waarschuw patiënten die een blaasaugmentatie moeten ondergaan voor het hoge risico op zelfkatheterisatie; vergewist u zich ervan dat Bied geen detrusorectomie aan als behandeling voor UUI.
564
nvog
voor een urethrastrictuur het resultaat Bied een sfincterprothese aan bij mannen met matig- tot ernstige post-prostatectomie incontinentie Bied alleen niet-circumferentiële compression devices (ProACT®) en sfincterprotheses aan bij mannen met post-prostatectomie Waarschuw zowel mannen die een niet-circumferentiële compression device (ProACT®) als een sfincterprothese overwegen dat er een risico bestaat op falen en daaropvolgende noodzaak tot verwijdering, ook als deze geïmplanteerd wordt in centra met veel expertise Bied geen niet-circumferentiële compression devices (ProACT®) aan bij mannen die eerder bestraling van hun bekken hebben Onderzoek bij patiënten met incontinentie na radiotherapie van de prostaat de onderliggende bijdragende factoren anders dan Bied intravesicale onabotulinumtoxine A-injecties aan bij patiënten met UUI die niet reageren op antimuscarinica Controleer voorafgaande aan het injecteren altijd het merk van de botuline-toxine-A, omdat de doseringen (eenheden) van merken Gebruik bij de eerste onabotulinetoxine-A injectie een dosering van ### E; hiermee wordt het risico op urineretentie en urineweginfecties Waarschuw mensen voor de mogelijke noodzaak tot zelfkatheterisatie en het geassocieerde risico op UWI’s; ga na of de patiënt bereid is Waarschuw patiënten over de registratiestatus van onabotulinetoxine A, en dat de langetermijneffecten onbekend zijn Bied patiënten met refractaire UUI (niet reagerende op conservatieve therapie), indien beschikbaar, sacrale neuromodulatie aan voordat Bied alleen blaasaugmentaties aan bij patiënten met UUI die niet reageren op conservatieve therapie en met wie de mogelijkheden van Waarschuw patiënten die een blaasaugmentatie moeten ondergaan voor het hoge risico op zelfkatheterisatie; vergewist u zich ervan dat Bied geen detrusorectomie aan als behandeling voor UUI Waarschuw patiënten die een blaasaugmentatie ondergaan voor het hoge risico op korte- en lange termijn complicaties, en de mogelijk, Levenslange follow-up is vereist bij patiënten die een blaasaugmentatie of een urinedeviatie hebben ondergaan Raad patiënten met overgewicht en obesitas aan om af te vallen om algemene gezondheidsredenen Behandel bij patiënten met MUI de symptomen die het meest hinderlijk zijn eerst of kies bij twijfel eerst de minst invasieve behandelvorm Waarschuw patiënten met MUI dat de succeskans van BFT lager is dan bij zuivere SUI Bied antimuscarinica aan voor patiënten met urge-predominante MUI Waarschuw patiënten met MUI dat chirurgie minder succesvol zal zijn dan bij patiënten met zuivere SUI Behandel asymptomatische bacteriurie bij oudere patiënten met UI niet met als doel hun urine-incontinentie te verbeteren Moedig andere zorgverleners aan om revalidatieprogramma’s te gebruiken (met inbegrip van plassen op aansporing) bij de behandeling Bied BFT aan als behandelingsoptie bij oudere vrouwen met UI Kies, bij het behandelen van ouderen met UI, zoveel mogelijk voor niet-farmacologische behandelingen alvorens antimuscarinica voor <PERSOON> terughoudend met het voorschrijven van antimuscarinica bij oudere patiënten die at risk zijn voor cognitieve disfunctie, of hier Als er toch gekozen wordt voor het geven van antimuscarinica voor UI bij ouderen, overweeg dan andere medicatie aan te passen om zo Controleer de mentale status bij oudere patiënten die antimuscarinica gebruiken als ze at risk zijn voor cognitieve disfunctie ALGORITME DIAGNOSTIEK EN CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ DE VROUW Advies m b t stoelgang, medicatie, comorbiditeit en vochtintake.
582
nvog
het hoge risico op korte- en lange termijn complicaties, en de mogelijk, Levenslange follow-up is vereist bij patiënten die een blaasaugmentatie of een urinedeviatie hebben ondergaan Raad patiënten met overgewicht en obesitas aan om af te vallen om algemene gezondheidsredenen Behandel bij patiënten met MUI de symptomen die het meest hinderlijk zijn eerst of kies bij twijfel eerst de minst invasieve behandelvorm Waarschuw patiënten met MUI dat de succeskans van BFT lager is dan bij zuivere SUI Bied antimuscarinica aan voor patiënten met urge-predominante MUI Waarschuw patiënten met MUI dat chirurgie minder succesvol zal zijn dan bij patiënten met zuivere SUI Behandel asymptomatische bacteriurie bij oudere patiënten met UI niet met als doel hun urine-incontinentie te verbeteren Moedig andere zorgverleners aan om revalidatieprogramma’s te gebruiken (met inbegrip van plassen op aansporing) bij de behandeling Bied BFT aan als behandelingsoptie bij oudere vrouwen met UI Kies, bij het behandelen van ouderen met UI, zoveel mogelijk voor niet-farmacologische behandelingen alvorens antimuscarinica voor <PERSOON> terughoudend met het voorschrijven van antimuscarinica bij oudere patiënten die at risk zijn voor cognitieve disfunctie, of hier Als er toch gekozen wordt voor het geven van antimuscarinica voor UI bij ouderen, overweeg dan andere medicatie aan te passen om zo Controleer de mentale status bij oudere patiënten die antimuscarinica gebruiken als ze at risk zijn voor cognitieve disfunctie ALGORITME DIAGNOSTIEK EN CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ DE VROUW Advies m b t stoelgang, medicatie, comorbiditeit en vochtintake Indien conservatieve therapie faalt, zie algoritme ‘Chirurgische behandeling bij de vrouw’ Afkortingen BFT = bekkenfysiotherapie, A = niveau A aanbeveling [A*= op basis van expert opinion], B = niveau B aanbeveling, C = niveau C aanbeveling, MUI = gemengde urine-incontinentie; MUS = midurethrale sling; PTNS = percutaneous tibial nerve stimulation, SUI = stress urineincontinentie; UI = urine-incontinentie, UUI = urge(ncy) urine-incontinentie, UWI = urineweginfectie Dit algoritme is gebaseerd op de update van ### van de EAU Guidelines on Urinary Incontinence en aangepast aan de Nederlandse situatie Afkortingen GA = niveau A aanbeveling, GB = niveau B aanbeveling, GC = niveau C aanbeveling, MUS = mid-urethrale sling, MUI = gemengde ALGORITME DIAGNOSTIEK EN CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ DE MAN Bied op de klok plassen aan bij cognitief beperkte ouderen / zorgbehoevenden Indien conservatieve therapie faalt, zie algoritme ‘Chirurgische behandeling bij de man’ Afkortingen BFT = bekkenfysiotherapie, A = niveau A aanbeveling [A*= op basis van expert opinion; A**/B**= beschikbare bewijs verwijst vooral naar vrouwen], B = niveau B aanbeveling, C = niveau C aanbeveling, MUI = gemengde urine-incontinentie, SUI = stress urine-incontinentie, UI = Doe een UDO, een UCS en overweeg beeldvorming van de lage urinewegen (excludeer Afkortingen A = niveau A aanbeveling [A**= het beschikbare bewijs over onabotulinetoxine A en sacrale neuromodulatie verwijst met name naar vrouwen], B = niveau B aanbeveling, C = niveau C aanbeveling, MUI = gemende urine-incontinentie, PPI = post-prostatectomie incontinentie, SNS = sacral nerve stimulation (sacrale neuromodulatie/zenuwstimulatie), SUI = stress urine-incontinentie, UCS = urethrocystoscopie, UDO =.
644
nvog
bij de vrouw’ Afkortingen BFT = bekkenfysiotherapie, A = niveau A aanbeveling [A*= op basis van expert opinion], B = niveau B aanbeveling, C = niveau C aanbeveling, MUI = gemengde urine-incontinentie; MUS = midurethrale sling; PTNS = percutaneous tibial nerve stimulation, SUI = stress urineincontinentie; UI = urine-incontinentie, UUI = urge(ncy) urine-incontinentie, UWI = urineweginfectie Dit algoritme is gebaseerd op de update van ### van de EAU Guidelines on Urinary Incontinence en aangepast aan de Nederlandse situatie Afkortingen GA = niveau A aanbeveling, GB = niveau B aanbeveling, GC = niveau C aanbeveling, MUS = mid-urethrale sling, MUI = gemengde ALGORITME DIAGNOSTIEK EN CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ DE MAN Bied op de klok plassen aan bij cognitief beperkte ouderen / zorgbehoevenden Indien conservatieve therapie faalt, zie algoritme ‘Chirurgische behandeling bij de man’ Afkortingen BFT = bekkenfysiotherapie, A = niveau A aanbeveling [A*= op basis van expert opinion; A**/B**= beschikbare bewijs verwijst vooral naar vrouwen], B = niveau B aanbeveling, C = niveau C aanbeveling, MUI = gemengde urine-incontinentie, SUI = stress urine-incontinentie, UI = Doe een UDO, een UCS en overweeg beeldvorming van de lage urinewegen (excludeer Afkortingen A = niveau A aanbeveling [A**= het beschikbare bewijs over onabotulinetoxine A en sacrale neuromodulatie verwijst met name naar vrouwen], B = niveau B aanbeveling, C = niveau C aanbeveling, MUI = gemende urine-incontinentie, PPI = post-prostatectomie incontinentie, SNS = sacral nerve stimulation (sacrale neuromodulatie/zenuwstimulatie), SUI = stress urine-incontinentie, UCS = urethrocystoscopie, UDO = te voegen Indien men toch meer achtergrondinformatie wil, volgen hier enkele leessuggesties Markland AD, Vaughan CP, <PERSOON> S, et al #th International Consultation on Incontinence Plymouth, UK Health Publications; ### (WEBLINK) Geraadpleegd op dinsdag <DATUM> * <PERSOON> incontinence in women Lancet ###;### ##-## * In ### volgt een update van dit document, welke bij het per se gaan van deze richtlijn nog niet beschikbaar was Alle terminologie die door deze richtlijn heen wordt gebruikt, is gebaseerd op het laatste Standardisation Report van de International Continence Society uit ### <PERSOON> P, <PERSOON> of Terminology of Lower Urinary Tract Function Report from the Standardisation Sub-committee of the International Continence Society Neurourol <DATUM> # AANLEIDING VOOR HET MAKEN VAN DE <PERSOON> De vorige NVU-richtlijnen aangaande urine-incontinentie bij volwassenen zonder neurogeen blaaslijden stammen uit ### (Urge-incontinentie en Stress-incontinentie) en ### (Stress-incontinentie bij de vrouw) Deze richtlijnen zijn gedateerd en monodisciplinair In ### is op initiatief van de NVOG een multidisciplinaire richtlijn urine-incontinentie bij vrouwen verschenen Deze richtlijn is vooral gericht op de eerste lijn en is een leidraad voor de ketenzorg en is niet zozeer op tweede- en derdelijnszorg gericht Er bestaat nog geen aparte richtlijn over urine-incontinentie bij mannen, hoewel dit probleem wel frequent voorkomt.
649
nvog
wil, volgen hier enkele leessuggesties Markland AD, Vaughan CP, <PERSOON> S, et al #th International Consultation on Incontinence Plymouth, UK Health Publications; ### (WEBLINK) Geraadpleegd op dinsdag <DATUM> * <PERSOON> incontinence in women Lancet ###;### ##-## * In ### volgt een update van dit document, welke bij het per se gaan van deze richtlijn nog niet beschikbaar was Alle terminologie die door deze richtlijn heen wordt gebruikt, is gebaseerd op het laatste Standardisation Report van de International Continence Society uit ### <PERSOON> P, <PERSOON> of Terminology of Lower Urinary Tract Function Report from the Standardisation Sub-committee of the International Continence Society Neurourol <DATUM> # AANLEIDING VOOR HET MAKEN VAN DE <PERSOON> De vorige NVU-richtlijnen aangaande urine-incontinentie bij volwassenen zonder neurogeen blaaslijden stammen uit ### (Urge-incontinentie en Stress-incontinentie) en ### (Stress-incontinentie bij de vrouw) Deze richtlijnen zijn gedateerd en monodisciplinair In ### is op initiatief van de NVOG een multidisciplinaire richtlijn urine-incontinentie bij vrouwen verschenen Deze richtlijn is vooral gericht op de eerste lijn en is een leidraad voor de ketenzorg en is niet zozeer op tweede- en derdelijnszorg gericht Er bestaat nog geen aparte richtlijn over urine-incontinentie bij mannen, hoewel dit probleem wel frequent voorkomt derdelijnszorg die beschrijft hoe een uroloog dient te handelen Aangezien een recente (###) EAU-richtlijn is uitgekomen die volledig evidencebased is, is die richtlijn als uitgangspunt genomen voor de huidige richtlijn en aangepast aan de Nederlandse situatie De huidige richtlijn vervangt de vorige NVU-richtlijnen en is vooral gericht op intramuraal gebruik Op sommige punten kan de onderhavige richtlijn verschillen van de multidisciplinaire richtlijn urine-incontinentie bij vrouwen (###) Redenen hiervoor zijn dat voor deze nieuwe NVU-richtlijn meer recente literatuur is gebruikt en de toegepaste methodologie anders is De multidisciplinaire richtlijn urine-incontinentie bij vrouwen uit ### is te vinden op de websites van de betrokken wetenschappelijke verenigingen (link NVU-website (WEBLINK) (geraadpleegd op <DATUM> ) De EAU-richtlijn is te vinden op (geraadpleegd op woensdag <DATUM> Deze richtlijn is een document met aanbevelingen en instructies ter ondersteuning van de dagelijkse (intramurale) praktijkvoering De aanbevelingen in de richtlijn berusten op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek en aansluitende meningsvorming Er wordt aangegeven wat, volgens de huidige maatstaven en aansluitend bij de gangbare Nederlandse praktijk, in het algemeen de beste zorg is voor patiënten met urine-incontinentie (UI) De richtlijn geeft aanbevelingen voor de diagnostiek alsook de conservatieve, medicamenteuze en chirurgische Urine-incontinentie bij alle patiënten ouder dan <LEEFTIJD> jaar, ongeacht geslacht; urine-incontinentie wordt volgens de International Continence Society gedefinieerd als iedere vorm van ongewenst urineverlies; Urogynaecologische patiënten (vaak met urogenitale prolaps als comorbiditeit) vallen hier nadrukkelijk óók onder.
578
nvog
derdelijnszorg die beschrijft hoe een uroloog dient te handelen Aangezien een recente (###) EAU-richtlijn is uitgekomen die volledig evidencebased is, is die richtlijn als uitgangspunt genomen voor de huidige richtlijn en aangepast aan de Nederlandse situatie De huidige richtlijn vervangt de vorige NVU-richtlijnen en is vooral gericht op intramuraal gebruik Op sommige punten kan de onderhavige richtlijn verschillen van de multidisciplinaire richtlijn urine-incontinentie bij vrouwen (###) Redenen hiervoor zijn dat voor deze nieuwe NVU-richtlijn meer recente literatuur is gebruikt en de toegepaste methodologie anders is De multidisciplinaire richtlijn urine-incontinentie bij vrouwen uit ### is te vinden op de websites van de betrokken wetenschappelijke verenigingen (link NVU-website (WEBLINK) (geraadpleegd op <DATUM> ) De EAU-richtlijn is te vinden op (geraadpleegd op woensdag <DATUM> Deze richtlijn is een document met aanbevelingen en instructies ter ondersteuning van de dagelijkse (intramurale) praktijkvoering De aanbevelingen in de richtlijn berusten op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek en aansluitende meningsvorming Er wordt aangegeven wat, volgens de huidige maatstaven en aansluitend bij de gangbare Nederlandse praktijk, in het algemeen de beste zorg is voor patiënten met urine-incontinentie (UI) De richtlijn geeft aanbevelingen voor de diagnostiek alsook de conservatieve, medicamenteuze en chirurgische Urine-incontinentie bij alle patiënten ouder dan <LEEFTIJD> jaar, ongeacht geslacht; urine-incontinentie wordt volgens de International Continence Society gedefinieerd als iedere vorm van ongewenst urineverlies; Urogynaecologische patiënten (vaak met urogenitale prolaps als comorbiditeit) vallen hier nadrukkelijk óók onder De richtlijn is niet van toepassing op de volgende patiëntencategorieën (WEBLINK), geraadpleegd op woensdag <DATUM> Patiënten met neurogeen blaaslijden (op basis van bijvoorbeeld spina bifida, multiple sclerose of een dwarslaesie) ook hiervoor bestaat een aparte richtlijn (Richtlijn Neurogene blaas, ###, (WEBLINK), geraadpleegd op woensdag De EAU (European Association of Urology) Guideline Urinary Incontinence zoals verschenen in ### is een systematische, evidence based richtlijn gebaseerd op zogenoemde PICO’s (<PERSOON>) – een systematische methode om klinische vragen mee te beantwoorden De Werkgroep heeft deze richtlijn als uitgangspunt genomen voor het ontwikkelen van een Nederlandse richtlijn Omdat de Nederlandse situatie niet op alle punten gelijk is aan de Europese situatie qua, bijvoorbeeld, gebruik van bepaalde medicijnen (antimuscarinica zoals trospium, in <LOCATIE> niet geregistreerd voor overactieve blaas) en de economische situatie (<LOCATIE> heeft relatief gunstige economische voorwaarden voor het toepassen van iedere vorm van state-of-the-art behandelingsmogelijkheden, in tegenstelling tot bijvoorbeeld sommige <PERSOON>-Europese landen) is besloten de richtlijn hier op aan te passen Tevens wordt in de EAU richtlijn rekening gehouden met het feit dat in sommige landen de eerstelijnszorg [ook] door specialisten verricht wordt Tevens is besloten dat de NVU-richtlijn een specialismen overstijgende en probleemgeoriënteerde richtlijn moet worden, die door urologen en (uro) gynaecologen gebruikt kan worden en, uiteraard, andere tweedelijns specialisten Voorts is besloten deze richtlijn toe te spitsen op de tweede- en derde lijn; de eerste lijn werkt met eigen standaarden en richtlijnen Preventie van urine-incontinentie valt daarom buiten het bestek.
608
nvog
geraadpleegd op woensdag <DATUM> Patiënten met neurogeen blaaslijden (op basis van bijvoorbeeld spina bifida, multiple sclerose of een dwarslaesie) ook hiervoor bestaat een aparte richtlijn (Richtlijn Neurogene blaas, ###, (WEBLINK), geraadpleegd op woensdag De EAU (European Association of Urology) Guideline Urinary Incontinence zoals verschenen in ### is een systematische, evidence based richtlijn gebaseerd op zogenoemde PICO’s (<PERSOON>) – een systematische methode om klinische vragen mee te beantwoorden De Werkgroep heeft deze richtlijn als uitgangspunt genomen voor het ontwikkelen van een Nederlandse richtlijn Omdat de Nederlandse situatie niet op alle punten gelijk is aan de Europese situatie qua, bijvoorbeeld, gebruik van bepaalde medicijnen (antimuscarinica zoals trospium, in <LOCATIE> niet geregistreerd voor overactieve blaas) en de economische situatie (<LOCATIE> heeft relatief gunstige economische voorwaarden voor het toepassen van iedere vorm van state-of-the-art behandelingsmogelijkheden, in tegenstelling tot bijvoorbeeld sommige <PERSOON>-Europese landen) is besloten de richtlijn hier op aan te passen Tevens wordt in de EAU richtlijn rekening gehouden met het feit dat in sommige landen de eerstelijnszorg [ook] door specialisten verricht wordt Tevens is besloten dat de NVU-richtlijn een specialismen overstijgende en probleemgeoriënteerde richtlijn moet worden, die door urologen en (uro) gynaecologen gebruikt kan worden en, uiteraard, andere tweedelijns specialisten Voorts is besloten deze richtlijn toe te spitsen op de tweede- en derde lijn; de eerste lijn werkt met eigen standaarden en richtlijnen Preventie van urine-incontinentie valt daarom buiten het bestek vertaald door de facilitator van de Werkgroep Vervolgens zijn de afzonderlijke delen van de richtlijn naar de Werkgroepleden met het betreffende expertisegebied gezonden om deze kritisch te beoordelen en waar nodig aan te vullen of PICO’s te schrappen Hierbij is in principe de werkwijze van de EAU-richtlijn aangehouden, welke uitgaat van een korte en to-the-point bespreking van de literatuur zonder klassiek trechtermodel met bespreking van alle soorten studies en kwaliteit daarvan De “evidence” die ten grondslag ligt aan de EAU-richtlijn is online beschikbaar voor diegenen die detailinformatie wensen; deze evidence is in deze richtlijn maar niet voor iedere PICO uitvoerig uitgeschreven Dit is vooral om de leesbaarheid van de richtlijn hoog te houden Daarnaast is de bespreking van de aanbevelingen zoveel mogelijk ‘action-based’ (doe dit, doe dat Er is besloten de PICO’s over cognitieve bijwerkingen (die in zekere zin al kort belicht werden in de oorspronkelijke EAU Richtlijn) opnieuw te doen, ditmaal gebruikmakende van de expertise van een specialist ouderengeneeskunde Hiermee is de literatuur voor dit onderwerp tevens geüpdatet naar februari ### Hetzelfde geldt ook voor de bekkenfysiotherapie bij zwangeren en vrouwen na de bevalling; deze onderwerpen worden kort aangehaald in de EAU-richtlijn, maar zijn door urogynaecologen herbeoordeeld en geüpdatet Het gebruik van Engelse terminologie is zoveel mogelijk voorkómen; voorbeelden zijn lussuspensie in plaats van sling en sfincterprothese in plaats van Artificial Urinary Sphincter Omdat dit niet altijd is gelukt, is er een Begrippenlijst toegevoegd waarin de meest voorkomende Engelse termen zijn uitgelegd Bij een aantal paragrafen zijn er, indien nodig, ‘Overige overwegingen’ toegevoegd indien de Werkgroep een mening was toegedaan die de.
609
nvog
Werkgroepleden met het betreffende expertisegebied gezonden om deze kritisch te beoordelen en waar nodig aan te vullen of PICO’s te schrappen Hierbij is in principe de werkwijze van de EAU-richtlijn aangehouden, welke uitgaat van een korte en to-the-point bespreking van de literatuur zonder klassiek trechtermodel met bespreking van alle soorten studies en kwaliteit daarvan De “evidence” die ten grondslag ligt aan de EAU-richtlijn is online beschikbaar voor diegenen die detailinformatie wensen; deze evidence is in deze richtlijn maar niet voor iedere PICO uitvoerig uitgeschreven Dit is vooral om de leesbaarheid van de richtlijn hoog te houden Daarnaast is de bespreking van de aanbevelingen zoveel mogelijk ‘action-based’ (doe dit, doe dat Er is besloten de PICO’s over cognitieve bijwerkingen (die in zekere zin al kort belicht werden in de oorspronkelijke EAU Richtlijn) opnieuw te doen, ditmaal gebruikmakende van de expertise van een specialist ouderengeneeskunde Hiermee is de literatuur voor dit onderwerp tevens geüpdatet naar februari ### Hetzelfde geldt ook voor de bekkenfysiotherapie bij zwangeren en vrouwen na de bevalling; deze onderwerpen worden kort aangehaald in de EAU-richtlijn, maar zijn door urogynaecologen herbeoordeeld en geüpdatet Het gebruik van Engelse terminologie is zoveel mogelijk voorkómen; voorbeelden zijn lussuspensie in plaats van sling en sfincterprothese in plaats van Artificial Urinary Sphincter Omdat dit niet altijd is gelukt, is er een Begrippenlijst toegevoegd waarin de meest voorkomende Engelse termen zijn uitgelegd Bij een aantal paragrafen zijn er, indien nodig, ‘Overige overwegingen’ toegevoegd indien de Werkgroep een mening was toegedaan die de Deze overwegingen zijn niet standaard bij iedere vraag toegevoegd, maar alleen indien discussie binnen de Werkgroep daar aanleiding toe gaf De door de NVU zelf toegevoegde vragen vanuit de Knelpuntanalyse (zie ook hieronder) hebben wel Tijdens de eerste twee Werkgroepvergaderingen zijn de volgende vragen volgens PICO-systematiek opgesteld voor de in de EAU-richtlijn PICO’s (patient = rood, intervention = blauw, controle = groen, outcome = grijs) In adult female patients with UI, does using a pessary improve both subjective and objective outcomes of UI, compared to no In adult female patients with both UI and prolapse, does using a pessary improve both subjective and objective outcomes of UI, In pregnant female patients with UI, does PFME improve both subjective and objective outcomes of UI, compared to no treatment? In post-partum female patients with UI, does PFME improve both subjective and objective outcomes of UI, compared to no treatment? In adult patients with UI, is flavoxate more effective than placebo treatment in reducing UI episodes an achieving continence? In adult patients with UI, is imipramin more effective than placebo treatment in reducing UI episodes an achieving continence? In adult patients with UI, is amytriptilin more effective than placebo treatment in reducing UI episodes an achieving continence? What is the risk of cognitive dysfunction in both female and male elderly patients with UI ()## years) treated by antimuscarinic drugs, In adult female patients with both UI and genital prolapse, does a combined surgical approach (correcting prolapse and urinary.
584
nvog
Deze overwegingen zijn niet standaard bij iedere vraag toegevoegd, maar alleen indien discussie binnen de Werkgroep daar aanleiding toe gaf De door de NVU zelf toegevoegde vragen vanuit de Knelpuntanalyse (zie ook hieronder) hebben wel Tijdens de eerste twee Werkgroepvergaderingen zijn de volgende vragen volgens PICO-systematiek opgesteld voor de in de EAU-richtlijn PICO’s (patient = rood, intervention = blauw, controle = groen, outcome = grijs) In adult female patients with UI, does using a pessary improve both subjective and objective outcomes of UI, compared to no In adult female patients with both UI and prolapse, does using a pessary improve both subjective and objective outcomes of UI, In pregnant female patients with UI, does PFME improve both subjective and objective outcomes of UI, compared to no treatment? In post-partum female patients with UI, does PFME improve both subjective and objective outcomes of UI, compared to no treatment? In adult patients with UI, is flavoxate more effective than placebo treatment in reducing UI episodes an achieving continence? In adult patients with UI, is imipramin more effective than placebo treatment in reducing UI episodes an achieving continence? In adult patients with UI, is amytriptilin more effective than placebo treatment in reducing UI episodes an achieving continence? What is the risk of cognitive dysfunction in both female and male elderly patients with UI ()## years) treated by antimuscarinic drugs, In adult female patients with both UI and genital prolapse, does a combined surgical approach (correcting prolapse and urinary separate (staged) procedures (i e correction of prolapse first, followed by UI-surgery) In adult female patients with “hidden/masked” UI, does a combined surgical approach (correcting prolapse and urinary incontinence surgery) in one session give better subjective and objective improvement of UI symptoms than an approach by # separate (staged) How does obesity/being overweight (male and female patients with UI and BMI ) ## kg/m²) influence outcome of surgical interventions for UI in terms of improvement of objective and subjective outcomes of UI compared to patients with UI without obesity (BMI ( ## In adult female patients with MUI, to which extent does surgical treatment of the SUI-component objectively and subjectively improve UI when compared to adult female patients with only (pure) SUI? Een literatuurspecialist van het <PERSOON>) heeft op verzoek van de Werkgroep bij iedere PICO een literatuursearch verricht in februari ### Er is besloten om alleen te zoeken naar Nederlandse en Engelstalige artikelen en alleen die artikelen die gepubliceerd zijn na ### mee te nemen Door de facilitator is een preselectie gedaan van de titels en abstracts en zijn de meest irrelevante titels verwijderd Vervolgens kregen de Werkgroepleden diverse PICO’s toegewezen, waarbij ieder Werkgroeplid in principe de resultaten van zes PICO’s screende Na het screenen van de abstracts zoals aangeleverd door de facilitator, werd besloten van welke artikelen de volledige tekst moest worden verkregen Van systematic reviews was het voldoende als tenminste één van de screenende Werkgroepleden aangaf het volledige artikel te.
590
nvog
first, followed by UI-surgery) In adult female patients with “hidden/masked” UI, does a combined surgical approach (correcting prolapse and urinary incontinence surgery) in one session give better subjective and objective improvement of UI symptoms than an approach by # separate (staged) How does obesity/being overweight (male and female patients with UI and BMI ) ## kg/m²) influence outcome of surgical interventions for UI in terms of improvement of objective and subjective outcomes of UI compared to patients with UI without obesity (BMI ( ## In adult female patients with MUI, to which extent does surgical treatment of the SUI-component objectively and subjectively improve UI when compared to adult female patients with only (pure) SUI? Een literatuurspecialist van het <PERSOON>) heeft op verzoek van de Werkgroep bij iedere PICO een literatuursearch verricht in februari ### Er is besloten om alleen te zoeken naar Nederlandse en Engelstalige artikelen en alleen die artikelen die gepubliceerd zijn na ### mee te nemen Door de facilitator is een preselectie gedaan van de titels en abstracts en zijn de meest irrelevante titels verwijderd Vervolgens kregen de Werkgroepleden diverse PICO’s toegewezen, waarbij ieder Werkgroeplid in principe de resultaten van zes PICO’s screende Na het screenen van de abstracts zoals aangeleverd door de facilitator, werd besloten van welke artikelen de volledige tekst moest worden verkregen Van systematic reviews was het voldoende als tenminste één van de screenende Werkgroepleden aangaf het volledige artikel te van # screenende Werkgroepleden minstens #, in het geval van # minstens # en in het geval van # minstens #) Van de overige, observationele (cohort)studies en case series, moesten tenminste alle screenende Werkgroepleden akkoord gaan Dit laatste was om een al te grote hoeveelheid aan irrelevant bewijs al bij voorbaat uit te filteren De facilitator droeg zorg voor het verzamelen van alle artikelen Deze werden vervolgens verspreid onder de Werkgroepleden en iedere fulltext werd door tenminste twee Werkgroepleden gelezen, bij voorkeur door diegenen met het betreffende expertisegebied Allereerst werd er met gestandaardiseerde formulieren beoordeeld op relevantie (met als belangrijkste vraag of de PICO ermee te beantwoorden was) Indien dit toch niet zo bleek te zijn, werd de fulltext verder buiten beschouwing gelaten Voor de critical appraisal van de artikelen werd er gebruik gemaakt van de SIGN-checklist Hierbij werden artikelen op de gebieden van validiteit en relevantie kritisch tegen het licht gehouden Bij een latere vergadering is besloten de PICO’s over prolapschirurgie gezien een op handen zijnde nieuwe Cochrane-review voorlopig niet in ogenschouw te nemen en de chirurgie voor de gemengde chirurgie ook Uiteindelijk zijn op basis van de SIGN-checklists uitgewerkte stukken tekst geschreven die door alle Werkgroepleden zijn gelezen en beoordeeld op inhoud en taal, waarna ze zijn ‘verweven’ met de rest van de Richtlijn De zoekverantwoording en uitwerkingen van het bewijs van de door de NVU toegevoegde zoekopdrachten zijn op te vragen bij het bureau van de De diagnostiek van urine-incontinentie kent vele facetten.
572
nvog
# minstens # en in het geval van # minstens #) Van de overige, observationele (cohort)studies en case series, moesten tenminste alle screenende Werkgroepleden akkoord gaan Dit laatste was om een al te grote hoeveelheid aan irrelevant bewijs al bij voorbaat uit te filteren De facilitator droeg zorg voor het verzamelen van alle artikelen Deze werden vervolgens verspreid onder de Werkgroepleden en iedere fulltext werd door tenminste twee Werkgroepleden gelezen, bij voorkeur door diegenen met het betreffende expertisegebied Allereerst werd er met gestandaardiseerde formulieren beoordeeld op relevantie (met als belangrijkste vraag of de PICO ermee te beantwoorden was) Indien dit toch niet zo bleek te zijn, werd de fulltext verder buiten beschouwing gelaten Voor de critical appraisal van de artikelen werd er gebruik gemaakt van de SIGN-checklist Hierbij werden artikelen op de gebieden van validiteit en relevantie kritisch tegen het licht gehouden Bij een latere vergadering is besloten de PICO’s over prolapschirurgie gezien een op handen zijnde nieuwe Cochrane-review voorlopig niet in ogenschouw te nemen en de chirurgie voor de gemengde chirurgie ook Uiteindelijk zijn op basis van de SIGN-checklists uitgewerkte stukken tekst geschreven die door alle Werkgroepleden zijn gelezen en beoordeeld op inhoud en taal, waarna ze zijn ‘verweven’ met de rest van de Richtlijn De zoekverantwoording en uitwerkingen van het bewijs van de door de NVU toegevoegde zoekopdrachten zijn op te vragen bij het bureau van de De diagnostiek van urine-incontinentie kent vele facetten mictiedagboeken en urodynamische diagnostiek hebben hierin een plaats Urethrocystoscopie zou eventuele intravesicale pathologie kunnen vaststellen die aanleiding zou kunnen geven tot urge en urge-incontinentie zoals blaasstenen of tumoren Omdat urethrocystoscopie echter eerder in de work-up van hematurie thuishoort, valt dit buiten het bestek van deze richtlijn, die uitgaat van ‘ongecompliceerde’ urine-incontinentie Hetzelfde gaat min of meer op voor urinecytologie, een modaliteit die meer thuishoort in de work-up voor een eventuele intravesicale (of hogerop gelegen) maligniteit van het urotheel Daarom worden deze twee modaliteiten verder niet in deze richtlijn besproken De diagnostische hulpmiddelen die ervoor nodig zijn tijdig in te schatten of patiënte een gemaskeerde incontinentie heeft of niet vallen ook buiten het bestek van deze richtlijn, daar deze in meer detail worden besproken in de in ontwikkeling zijnde richtlijn ‘Prolaps’ van de Nederlandse <DATUM> # NIVEAU VAN BEW IJS (LEVEL OF EVIDENCE) EN NIVEAU VAN AANBEVELING (GRADE De Werkgroep heeft dezelfde niveaus van aanbeveling gebruikt als de EAU Guidelines Panel Het betreft een modificatie van de <PERSOON> of Bewijs verkregen uit tenminste één gerandomiseerde trial Bewijs verkregen uit tenminste één goed opgezet, gecontroleerd onderzoek zonder randomisatie Bewijs verkregen uit tenminste één ander soort goed opgezet (quasi-experimenteel) onderzoek Bewijs verkregen uit goed opgezette niet-experimentele studies zoals vergelijkende studies, correlatiestudies en casusbeschrijvingen Het niveau van aanbeveling is niet direct gebaseerd op de bewijskracht Zo kan er relatief weinig bewijs zijn (niveau #), maar zijn er andere overwegingen die meespelen om toch tot een sterke aanbeveling te komen Een voorbeeld daarvan is het behandelen van een urineweginfectie;.
580
nvog
eventuele intravesicale pathologie kunnen vaststellen die aanleiding zou kunnen geven tot urge en urge-incontinentie zoals blaasstenen of tumoren Omdat urethrocystoscopie echter eerder in de work-up van hematurie thuishoort, valt dit buiten het bestek van deze richtlijn, die uitgaat van ‘ongecompliceerde’ urine-incontinentie Hetzelfde gaat min of meer op voor urinecytologie, een modaliteit die meer thuishoort in de work-up voor een eventuele intravesicale (of hogerop gelegen) maligniteit van het urotheel Daarom worden deze twee modaliteiten verder niet in deze richtlijn besproken De diagnostische hulpmiddelen die ervoor nodig zijn tijdig in te schatten of patiënte een gemaskeerde incontinentie heeft of niet vallen ook buiten het bestek van deze richtlijn, daar deze in meer detail worden besproken in de in ontwikkeling zijnde richtlijn ‘Prolaps’ van de Nederlandse <DATUM> # NIVEAU VAN BEW IJS (LEVEL OF EVIDENCE) EN NIVEAU VAN AANBEVELING (GRADE De Werkgroep heeft dezelfde niveaus van aanbeveling gebruikt als de EAU Guidelines Panel Het betreft een modificatie van de <PERSOON> of Bewijs verkregen uit tenminste één gerandomiseerde trial Bewijs verkregen uit tenminste één goed opgezet, gecontroleerd onderzoek zonder randomisatie Bewijs verkregen uit tenminste één ander soort goed opgezet (quasi-experimenteel) onderzoek Bewijs verkregen uit goed opgezette niet-experimentele studies zoals vergelijkende studies, correlatiestudies en casusbeschrijvingen Het niveau van aanbeveling is niet direct gebaseerd op de bewijskracht Zo kan er relatief weinig bewijs zijn (niveau #), maar zijn er andere overwegingen die meespelen om toch tot een sterke aanbeveling te komen Een voorbeeld daarvan is het behandelen van een urineweginfectie; klachten geeft toch wel behandelen Andersom kan er sterk bewijs zijn, maar is de aanbeveling niet per se sterk omdat er betere alternatieven voorhanden zijn of omdat de generaliseerbaarheid van het bewijs tegenvalt Zoals eerder gezegd zijn alle aanbevelingen ‘action-based’ ze zetten aan tot handelen Gebaseerd op klinische onderzoeken van hoge kwaliteit die consistent een aanbeveling onderbouwen met tenminste één RCT Gemaakt ondanks het ontbreken van gedegen klinisch bewijs Deze richtlijn is primair bestemd voor urologen en (uro)gynaecologen maar kan ook door andere tweede- en derdelijnsspecialisten aangewend <DATUM> IMPLEMENTATIE EN ORGANISATIE VAN DE ZORG (ZIE OOK HIERONDER) Ter bevordering van de implementatie van deze richtlijn, zijn de volgende implementatiehulpmiddelen ontwikkeld Algoritmen, gebaseerd op algoritmen gepubliceerd bij de Europese richtlijn (aangepast na de update); Een samenvatting voor patiënten (te vinden op de website van de NVU en (WEBLINK)) (aangepast na de update); Tevens is een artikel voor het Tijdschrift voor Urologie geschreven Daarnaast adviseert de Werkgroep om lokale behandelprotocollen zoveel mogelijk te baseren op deze Richtlijn, rekening houdende met de lokale situatie Zijn er bevorderende en belemmerende factoren te noemen van de implementatie van de aanbevelingen? Daar vraagt de SKMS ook om Niemand van de werkgroepleden heeft enige vorm van belangenverstrengeling gemeld die tot een belangenconflict zou kunnen leiden Er is een verklaring door de leden van de werkgroep getekend In ### zijn de formulieren opnieuw ingevuld door de werkgroepleden Deze liggen ter Zowel de ProstaatKankerStichting.
580
nvog
klachten geeft toch wel behandelen Andersom kan er sterk bewijs zijn, maar is de aanbeveling niet per se sterk omdat er betere alternatieven voorhanden zijn of omdat de generaliseerbaarheid van het bewijs tegenvalt Zoals eerder gezegd zijn alle aanbevelingen ‘action-based’ ze zetten aan tot handelen Gebaseerd op klinische onderzoeken van hoge kwaliteit die consistent een aanbeveling onderbouwen met tenminste één RCT Gemaakt ondanks het ontbreken van gedegen klinisch bewijs Deze richtlijn is primair bestemd voor urologen en (uro)gynaecologen maar kan ook door andere tweede- en derdelijnsspecialisten aangewend <DATUM> IMPLEMENTATIE EN ORGANISATIE VAN DE ZORG (ZIE OOK HIERONDER) Ter bevordering van de implementatie van deze richtlijn, zijn de volgende implementatiehulpmiddelen ontwikkeld Algoritmen, gebaseerd op algoritmen gepubliceerd bij de Europese richtlijn (aangepast na de update); Een samenvatting voor patiënten (te vinden op de website van de NVU en (WEBLINK)) (aangepast na de update); Tevens is een artikel voor het Tijdschrift voor Urologie geschreven Daarnaast adviseert de Werkgroep om lokale behandelprotocollen zoveel mogelijk te baseren op deze Richtlijn, rekening houdende met de lokale situatie Zijn er bevorderende en belemmerende factoren te noemen van de implementatie van de aanbevelingen? Daar vraagt de SKMS ook om Niemand van de werkgroepleden heeft enige vorm van belangenverstrengeling gemeld die tot een belangenconflict zou kunnen leiden Er is een verklaring door de leden van de werkgroep getekend In ### zijn de formulieren opnieuw ingevuld door de werkgroepleden Deze liggen ter Zowel de ProstaatKankerStichting Zij zijn ook betrokken bij Meer informatie over de ProstaatKankerStichting is te vinden op (WEBLINK) De SBP heeft verzocht tot het refereren naar hun project ‘<PERSOON> in Handen’ Hierbij zijn er een aantal criteria kwaliteitscriteria vanuit patiëntenperspectief geformuleerd, die bij kunnen dragen aan betere zorg voor de patiënt met urine-incontinentie Meer informatie hierover is te vinden op website van de SBP, (WEBLINK) Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar op ‘evidence' gebaseerde inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners moeten voldoen om kwalitatief goede zorg te verlenen Na autorisatie van de richtlijn door een beroepsvereniging, wordt de richtlijn gezien als deel van de Aangezien de aanbevelingen hoofdzakelijk gebaseerd zijn op de ‘gemiddelde patiënt', kunnen zorgverleners op basis van hun professionele autonomie waar nodig afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen kan in bepaalde situaties zelfs noodzakelijk zijn W anneer van de richtlijn wordt afgeweken, dient dit beargumenteerd en gedocumenteerd te worden In maart ### heeft de EAU een nieuwe versie van de Richtlijn gepubliceerd, welke op een aantal punten inhoudelijk verschilt van de vorige versie Daarom heeft de Werkgroep besloten een update uit te voeren Door de Richtlijn heen zijn zowel tekstueel, qua referenties als qua lay-out veranderingen doorgevoerd Ook is er een aantal PICO’s bijgekomen (zie ook hieronder) en is Hoofdstuk # (Geriatrie) uitgebreid De stukken over prolaps en mirabegron zijn gebaseerd op de EAU Richtlijn update die in het voorjaar van ### uit zal komen.
569
nvog
informatie over de ProstaatKankerStichting is te vinden op (WEBLINK) De SBP heeft verzocht tot het refereren naar hun project ‘<PERSOON> in Handen’ Hierbij zijn er een aantal criteria kwaliteitscriteria vanuit patiëntenperspectief geformuleerd, die bij kunnen dragen aan betere zorg voor de patiënt met urine-incontinentie Meer informatie hierover is te vinden op website van de SBP, (WEBLINK) Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar op ‘evidence' gebaseerde inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners moeten voldoen om kwalitatief goede zorg te verlenen Na autorisatie van de richtlijn door een beroepsvereniging, wordt de richtlijn gezien als deel van de Aangezien de aanbevelingen hoofdzakelijk gebaseerd zijn op de ‘gemiddelde patiënt', kunnen zorgverleners op basis van hun professionele autonomie waar nodig afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen kan in bepaalde situaties zelfs noodzakelijk zijn W anneer van de richtlijn wordt afgeweken, dient dit beargumenteerd en gedocumenteerd te worden In maart ### heeft de EAU een nieuwe versie van de Richtlijn gepubliceerd, welke op een aantal punten inhoudelijk verschilt van de vorige versie Daarom heeft de Werkgroep besloten een update uit te voeren Door de Richtlijn heen zijn zowel tekstueel, qua referenties als qua lay-out veranderingen doorgevoerd Ook is er een aantal PICO’s bijgekomen (zie ook hieronder) en is Hoofdstuk # (Geriatrie) uitgebreid De stukken over prolaps en mirabegron zijn gebaseerd op de EAU Richtlijn update die in het voorjaar van ### uit zal komen voor <LOCATIE> van belang zijn nader uit te zoeken De Nederlandse Richtlijnwerkgroep heeft daarom in juli ### zeven aanvullende knelpunten voorgelegd aan het veld met het verzoek aan te geven of de partijen zich konden vinden in deze knelpunten en of er nog knelpunten werden gemist De partijen hiervoor geconsulteerd zijn, waren NVU, NVOG, Prostaatkankerstichting nl, Stichting Bekkenbodem Patiënten, Nefarma en Zorgverzekeraars <LOCATIE> Uiteindelijk zijn door de richtlijnwerkgroep nog drie PICO’s uitgewerkt in deze update Dit is ook afgestemd met de richtlijnwerkgroep ‘prolaps’, op initiatief van de NVOG De richtlijn ‘prolaps’ is nog in ontwikkeling In adult women with both pelvic organ prolapse and urge urinary incontinence, to what extent does surgical repair of the pelvic organ prolapse result in improvement of urge urinary incontinence in terms of reduction of incontinent episodes, improvement of quality of life and cure, when compared to no treatment or sham treatment? In adult women with stress urinary incontinence, is pelvic floor muscle therapy as first-line/primary treatment more effective in improving symptoms and quality of life than mid-urethral slings as first-line/primary treatment? In adult men with urinary incontinence after radiation therapy (i e external beam and brachytherapy) for prostate cancer, is one treatment more effective in achieving cure or improvement of the incontinence, or improvement of quality of life, than another Het afnemen van een gedegen anamnese is de hoeksteen in de diagnostiek van urine-incontinentie (UI) Hoewel wetenschappelijk bewijs over de diagnostische waarde ontbreekt, is er consensus dat bij iedereen met UI een anamnese moet worden afgenomen De arts dient te vragen naar.
595
nvog
### zeven aanvullende knelpunten voorgelegd aan het veld met het verzoek aan te geven of de partijen zich konden vinden in deze knelpunten en of er nog knelpunten werden gemist De partijen hiervoor geconsulteerd zijn, waren NVU, NVOG, Prostaatkankerstichting nl, Stichting Bekkenbodem Patiënten, Nefarma en Zorgverzekeraars <LOCATIE> Uiteindelijk zijn door de richtlijnwerkgroep nog drie PICO’s uitgewerkt in deze update Dit is ook afgestemd met de richtlijnwerkgroep ‘prolaps’, op initiatief van de NVOG De richtlijn ‘prolaps’ is nog in ontwikkeling In adult women with both pelvic organ prolapse and urge urinary incontinence, to what extent does surgical repair of the pelvic organ prolapse result in improvement of urge urinary incontinence in terms of reduction of incontinent episodes, improvement of quality of life and cure, when compared to no treatment or sham treatment? In adult women with stress urinary incontinence, is pelvic floor muscle therapy as first-line/primary treatment more effective in improving symptoms and quality of life than mid-urethral slings as first-line/primary treatment? In adult men with urinary incontinence after radiation therapy (i e external beam and brachytherapy) for prostate cancer, is one treatment more effective in achieving cure or improvement of the incontinence, or improvement of quality of life, than another Het afnemen van een gedegen anamnese is de hoeksteen in de diagnostiek van urine-incontinentie (UI) Hoewel wetenschappelijk bewijs over de diagnostische waarde ontbreekt, is er consensus dat bij iedereen met UI een anamnese moet worden afgenomen De arts dient te vragen naar Ook moet er aandacht worden besteed aan geassocieerde mictieklachten (lower urinary tract symptoms, LUTS) Op basis van de anamnese moet worden bepaald of het gaat om stress- (SUI), ‘urge(ncy)’ (UUI)- of gemengde (MUI) incontinentie Aandacht moet worden geschonken aan factoren zoals hematurie, urineweginfecties, eerdere operatieve ingrepen aan de urinewegen of radiotherapie, continu urineverlies mogelijk wijzend op een fistel, defecatiepatroon of onderliggende neurologische problematiek Een aanvullende obstetrische en gynaecologische anamnese kan eveneens behulpzaam zijn bij het identificeren van de onderliggende oorzaak Voorts is het belangrijk aandacht te besteden aan de invloed van de UI op relaties en seksualiteit van de patiënt Tot slot moet altijd gevraagd worden naar comorbiditeit die invloed kan hebben op de continentie en moet medicatiegebruik worden besproken Er is maar weinig bewijs over de noodzaak van lichamelijk onderzoek Echter, net als bij de anamnese, is er consensus dat ook lichamelijk onderzoek moet worden uitgevoerd Bij patiënten met incontinentie dient het abdomen te worden gepalpeerd om een eventueel vergrote blaas of een andere abdominale massa op te sporen Perineale inspectie en rectaal/vaginaal toucher worden eveneens aanbevolen Bij inspectie van het vulvaire gebied en het perineum bij de vrouw moet worden gelet op de oestrogeenstatus en een eventuele genitale prolaps Een stresstest (hoesten) kan stress-incontinentie aantonen, mits de blaas niet leeg is tijdens het onderzoek Contractiekracht en coördinatie van de bekkenbodem kan middels een vaginaal toucher worden beoordeeld Bij mannen is een rectaal toucher voor beoordeling van het rectum en de.
583
nvog
worden besteed aan geassocieerde mictieklachten (lower urinary tract symptoms, LUTS) Op basis van de anamnese moet worden bepaald of het gaat om stress- (SUI), ‘urge(ncy)’ (UUI)- of gemengde (MUI) incontinentie Aandacht moet worden geschonken aan factoren zoals hematurie, urineweginfecties, eerdere operatieve ingrepen aan de urinewegen of radiotherapie, continu urineverlies mogelijk wijzend op een fistel, defecatiepatroon of onderliggende neurologische problematiek Een aanvullende obstetrische en gynaecologische anamnese kan eveneens behulpzaam zijn bij het identificeren van de onderliggende oorzaak Voorts is het belangrijk aandacht te besteden aan de invloed van de UI op relaties en seksualiteit van de patiënt Tot slot moet altijd gevraagd worden naar comorbiditeit die invloed kan hebben op de continentie en moet medicatiegebruik worden besproken Er is maar weinig bewijs over de noodzaak van lichamelijk onderzoek Echter, net als bij de anamnese, is er consensus dat ook lichamelijk onderzoek moet worden uitgevoerd Bij patiënten met incontinentie dient het abdomen te worden gepalpeerd om een eventueel vergrote blaas of een andere abdominale massa op te sporen Perineale inspectie en rectaal/vaginaal toucher worden eveneens aanbevolen Bij inspectie van het vulvaire gebied en het perineum bij de vrouw moet worden gelet op de oestrogeenstatus en een eventuele genitale prolaps Een stresstest (hoesten) kan stress-incontinentie aantonen, mits de blaas niet leeg is tijdens het onderzoek Contractiekracht en coördinatie van de bekkenbodem kan middels een vaginaal toucher worden beoordeeld Bij mannen is een rectaal toucher voor beoordeling van het rectum en de Vragenlijsten kunnen worden onderverdeeld in generische (bijvoorbeeld SF-##) en ziektespecifieke vragenlijsten (bijvoorbeeld ICIq short form) Vragenlijsten worden veel gebruikt voor het in kaart brengen van symptomen, de ernst daarvan en de invloed op het dagelijkse leven van de patiënt Ook kunnen vragenlijsten gebruikt worden om het verloop van de klachten over de tijd te monitoren, bijvoorbeeld om de effecten van een behandeling in kaart te brengen bij groepen van patiënten of individuen De afgelopen <LEEFTIJD> jaar zijn veel vragenlijsten ontwikkeld en onderzocht, waaronder ook specifieke vragenlijsten over mictieklachten, genitale prolaps, fecale incontinentie en ziektespecifieke kwaliteit van leven en algehele kwaliteit Het is belangrijk dat vragenlijsten ook in het Nederlands gevalideerd zijn Bovendien moeten alle items die bedoeld zijn om uitkomsten na behandelingen te meten sensitief genoeg zijn voor het detecteren van veranderingen Er bestaan veel vragenlijsten die door commerciële organisaties ontwikkeld zijn Het gevaar dat bij deze commerciële lijsten op de loer ligt is dat ze sensitief zijn voor het meten van zeer subtiele en mogelijk weinig relevante veranderingen De methodologie voor de ontwikkeling van deze vragenlijsten is besproken tijdens de # de International Geeft het gebruik van symptoom- of ‘kwaliteit van leven’-vragenlijsten bij volwassen patiënten met UI betere behandelingsresultaten? Leidt het in kaart brengen van het patiëntenperspectief (zorgen en verwachtingen) en de eventueel daarop volgende discussie over de therapiekeuze bij volwassen patiënten met UI tot betere resultaten op het gebied van mictieklachten of kwaliteit van leven, in vergelijking met het niet in kaart brengen van het perspectief van de patiënt?.
579
nvog
in generische (bijvoorbeeld SF-##) en ziektespecifieke vragenlijsten (bijvoorbeeld ICIq short form) Vragenlijsten worden veel gebruikt voor het in kaart brengen van symptomen, de ernst daarvan en de invloed op het dagelijkse leven van de patiënt Ook kunnen vragenlijsten gebruikt worden om het verloop van de klachten over de tijd te monitoren, bijvoorbeeld om de effecten van een behandeling in kaart te brengen bij groepen van patiënten of individuen De afgelopen <LEEFTIJD> jaar zijn veel vragenlijsten ontwikkeld en onderzocht, waaronder ook specifieke vragenlijsten over mictieklachten, genitale prolaps, fecale incontinentie en ziektespecifieke kwaliteit van leven en algehele kwaliteit Het is belangrijk dat vragenlijsten ook in het Nederlands gevalideerd zijn Bovendien moeten alle items die bedoeld zijn om uitkomsten na behandelingen te meten sensitief genoeg zijn voor het detecteren van veranderingen Er bestaan veel vragenlijsten die door commerciële organisaties ontwikkeld zijn Het gevaar dat bij deze commerciële lijsten op de loer ligt is dat ze sensitief zijn voor het meten van zeer subtiele en mogelijk weinig relevante veranderingen De methodologie voor de ontwikkeling van deze vragenlijsten is besproken tijdens de # de International Geeft het gebruik van symptoom- of ‘kwaliteit van leven’-vragenlijsten bij volwassen patiënten met UI betere behandelingsresultaten? Leidt het in kaart brengen van het patiëntenperspectief (zorgen en verwachtingen) en de eventueel daarop volgende discussie over de therapiekeuze bij volwassen patiënten met UI tot betere resultaten op het gebied van mictieklachten of kwaliteit van leven, in vergelijking met het niet in kaart brengen van het perspectief van de patiënt? onderzoeken verricht bij patiënten(groepen) zonder UI Dit beperkt de mate waarin de resultaten en conclusies van de betreffende onderzoeken toepasbaar zijn op patiënten mét UI Er is laaggradig bewijs dat laat zien dat vragenlijsten beter zijn in het aantonen van veranderingen dan mictiedagboeken Een gerandomiseerde crossover studie [#] liet zien dat digitale online vragenlijsten voor patiënten even acceptabel kunnen zijn Gevalideerde ziektespecifieke symptoomscores kunnen worden gebruikt om te helpen bij het categorizeren van de UI Gevalideerde symptoomscores kunnen worden gebruikt om de ernst en ervaren hinder van de UI te meten Vragenlijsten kunnen gebruikt worden om de huidige gezondheidstoestand te meten of om verandering na behandeling te meten Er is beperkt bewijs dat het gebruik van vragenlijsten en PROM’s bij het onderzoek/in kaart brengen van patiënten met UI het resultaat Er is een gebrek aan kennis op het gebied van vragenlijsten en het effect op de uitkomsten bij de behandeling van UI Meer onderzoek is nodig om de toegevoegde waarde van deze vragenlijsten naast de standaarddiagnostiek te onderzoeken Patiënten(groepen) moeten nauw betrokken worden bij het opzetten van deze onderzoeken Het dient overigens wel benadrukt te worden dat vragenlijsten gebruikt kunnen worden om de uitkomsten van behandelingen te meten Ook moet meer worden gekeken naar de effecten van vragenlijsten op eventuele therapiekeuze De Werkgroep is van mening dat gevalideerde vragenlijsten gebruikt kunnen worden voor therapie-evaluatie en wetenschappelijk onderzoek; vandaar de aanbeveling B* hetgeen aanduidt dat dit gebaseerd is op expert opinion.
561
nvog
verricht bij patiënten(groepen) zonder UI Dit beperkt de mate waarin de resultaten en conclusies van de betreffende onderzoeken toepasbaar zijn op patiënten mét UI Er is laaggradig bewijs dat laat zien dat vragenlijsten beter zijn in het aantonen van veranderingen dan mictiedagboeken Een gerandomiseerde crossover studie [#] liet zien dat digitale online vragenlijsten voor patiënten even acceptabel kunnen zijn Gevalideerde ziektespecifieke symptoomscores kunnen worden gebruikt om te helpen bij het categorizeren van de UI Gevalideerde symptoomscores kunnen worden gebruikt om de ernst en ervaren hinder van de UI te meten Vragenlijsten kunnen gebruikt worden om de huidige gezondheidstoestand te meten of om verandering na behandeling te meten Er is beperkt bewijs dat het gebruik van vragenlijsten en PROM’s bij het onderzoek/in kaart brengen van patiënten met UI het resultaat Er is een gebrek aan kennis op het gebied van vragenlijsten en het effect op de uitkomsten bij de behandeling van UI Meer onderzoek is nodig om de toegevoegde waarde van deze vragenlijsten naast de standaarddiagnostiek te onderzoeken Patiënten(groepen) moeten nauw betrokken worden bij het opzetten van deze onderzoeken Het dient overigens wel benadrukt te worden dat vragenlijsten gebruikt kunnen worden om de uitkomsten van behandelingen te meten Ook moet meer worden gekeken naar de effecten van vragenlijsten op eventuele therapiekeuze De Werkgroep is van mening dat gevalideerde vragenlijsten gebruikt kunnen worden voor therapie-evaluatie en wetenschappelijk onderzoek; vandaar de aanbeveling B* hetgeen aanduidt dat dit gebaseerd is op expert opinion heeft aangetoond dat de UDI ook voorspellende waarde heeft voor de uitkomst van behandeling van <PERSOON> K, et al Committee #B Patient reported outcome assessment In <PERSOON> A editors #th International Consultation on Incontinence, <PERSOON> O, et al Assessment of overactive bladder symptoms comparison of #-day bladder diary and the overactive bladder symptoms score <PERSOON> ML, Wells EC, Geller EJ Validation of web-based administration of the Pelvic Organ Het meten van de frequentie en de ernst van LUTS is een belangrijke stap bij de evaluatie en behandeling van functiestoornissen van de lage urinewegen zoals UI Het mictiedagboek is een semiobjectieve methode waarmee symptomen kunnen worden gekwantificeerd Er wordt een beeld verkregen wanneer (‘s nachts of overdag), hoe vaak en op welke momenten incontinentie (stress- of urge-) en/of overmatige aandrang optreedt Tevens kunnen urodynamische variabelen zoals het (maximale) geloosde volume per mictie en de ##-uurs- of nachtelijke urineproductie Het signaleren van discrepanties tussen de (semiobjectieve) dagboekgegevens en de anamnestisch, door de patiënt aangegeven subjectieve beoordeling van de eigen symptomen zoals de mictiefrequentie en UI, kan nuttig zijn bij de keuze van behandeling voor de patiënt.
508
nvog
ook voorspellende waarde heeft voor de uitkomst van behandeling van <PERSOON> K, et al Committee #B Patient reported outcome assessment In <PERSOON> A editors #th International Consultation on Incontinence, <PERSOON> O, et al Assessment of overactive bladder symptoms comparison of #-day bladder diary and the overactive bladder symptoms score <PERSOON> ML, Wells EC, Geller EJ Validation of web-based administration of the Pelvic Organ Het meten van de frequentie en de ernst van LUTS is een belangrijke stap bij de evaluatie en behandeling van functiestoornissen van de lage urinewegen zoals UI Het mictiedagboek is een semiobjectieve methode waarmee symptomen kunnen worden gekwantificeerd Er wordt een beeld verkregen wanneer (‘s nachts of overdag), hoe vaak en op welke momenten incontinentie (stress- of urge-) en/of overmatige aandrang optreedt Tevens kunnen urodynamische variabelen zoals het (maximale) geloosde volume per mictie en de ##-uurs- of nachtelijke urineproductie Het signaleren van discrepanties tussen de (semiobjectieve) dagboekgegevens en de anamnestisch, door de patiënt aangegeven subjectieve beoordeling van de eigen symptomen zoals de mictiefrequentie en UI, kan nuttig zijn bij de keuze van behandeling voor de patiënt Bovendien kunnen mictiedagboeken gebruikt worden om de uikomsten van een behandeling te monitoren en worden ze, als semiobjectieve Bij patiënten met ernstige UI is de totale urineproductie als gemeten met een mictiedagboek waarschijnlijk niet betrouwbaar De discrepantie tussen de functionele blaascapaciteit en de cystometrische blaascapaciteit kan dan ook groot zijn Wat is de betrouwbaarheid, de diagnostische en de voorspellende waarde van een mictiedagboek bij volwassen patiënten met UI, in Is een digitaal mictiedagboek nauwkeuriger dan een papieren mictiedagboek? In de Angelsaksische literatuur bestaan verschillende termen voor mictiedagboeken Twee recente onderzoeken gaan in op consensus over de ‘Micturition time charts’ registreren alleen het aantal mictie-episodes over een periode van minimaal van ## uur; ‘Frequency volume charts’ registreren behalve de frequentie van de mictie ook de geloosde volumes binnen ## uur ‘Bladder diaries’ bevatten informatie over hoeveelheid incontinentie-episodes, gebruik van opvangmateriaal, hoeveel er gedronken wordt, Meerdere onderzoeken hebben gekeken naar de voorkeur van de patiënt voor een papieren of een digitaal mictiedagboek en de nauwkeurigheid van beiden [<DATUM> Een aantal onderzoeken heeft gekeken naar korter (# of # dagen) en langduriger dagboekgebruik (# dagen) [#-##] Voor welk soort dagboek gekozen wordt, lijkt meer af te hangen van het mogelijke gedragstherapeutische effect van het bijhouden van een dagboek dan van Twee onderzoeken hebben gekeken naar de reproduceerbaarheid van mictiedagboeken bij zowel vrouwen als mannen [#,##] Andere onderzoeken hebben de variabiliteit van dagboekgegevens binnen een periode van ## uur bestudeerd [##] en hebben de geloosde volumes zoals genoteerd in het mictiedagboek vergeleken met de volumes die bij uroflowmetrie werden vastgesteld [##].
562
nvog
te monitoren en worden ze, als semiobjectieve Bij patiënten met ernstige UI is de totale urineproductie als gemeten met een mictiedagboek waarschijnlijk niet betrouwbaar De discrepantie tussen de functionele blaascapaciteit en de cystometrische blaascapaciteit kan dan ook groot zijn Wat is de betrouwbaarheid, de diagnostische en de voorspellende waarde van een mictiedagboek bij volwassen patiënten met UI, in Is een digitaal mictiedagboek nauwkeuriger dan een papieren mictiedagboek? In de Angelsaksische literatuur bestaan verschillende termen voor mictiedagboeken Twee recente onderzoeken gaan in op consensus over de ‘Micturition time charts’ registreren alleen het aantal mictie-episodes over een periode van minimaal van ## uur; ‘Frequency volume charts’ registreren behalve de frequentie van de mictie ook de geloosde volumes binnen ## uur ‘Bladder diaries’ bevatten informatie over hoeveelheid incontinentie-episodes, gebruik van opvangmateriaal, hoeveel er gedronken wordt, Meerdere onderzoeken hebben gekeken naar de voorkeur van de patiënt voor een papieren of een digitaal mictiedagboek en de nauwkeurigheid van beiden [<DATUM> Een aantal onderzoeken heeft gekeken naar korter (# of # dagen) en langduriger dagboekgebruik (# dagen) [#-##] Voor welk soort dagboek gekozen wordt, lijkt meer af te hangen van het mogelijke gedragstherapeutische effect van het bijhouden van een dagboek dan van Twee onderzoeken hebben gekeken naar de reproduceerbaarheid van mictiedagboeken bij zowel vrouwen als mannen [#,##] Andere onderzoeken hebben de variabiliteit van dagboekgegevens binnen een periode van ## uur bestudeerd [##] en hebben de geloosde volumes zoals genoteerd in het mictiedagboek vergeleken met de volumes die bij uroflowmetrie werden vastgesteld [##] associatie tussen gegevens verkregen via mictiedagboeken en standaard symptoomscores vergeleken [##-##] Eén studie heeft gekeken naar de duur van het bijhouden van een dagboek en de resultaten van behandeling van LUTS [##,##] Een andere studie vond dat het bijhouden van een dagboek op zich al een therapeutisch gunstig effect had [##] Concluderend leveren mictiedagboeken betrouwbare gegevens op over de functie van de lage urinewegen Er is een gebrek aan consensus over hoe lang een dagboek bijgehouden dient te worden en hoe goed de data uit een dagboek correleren met sommige symptomen Mictiedagboeken die gedurende <DATUM> dagen worden bijgehouden, zijn een betrouwbaar instrument voor het kwantificeren van de Mictiedagboeken zijn gevoelige instrumenten voor het detecteren van veranderingen in het mictiepatroon en zijn betrouwbare Uit een recente review is gebleken dat er momenteel nog geen gevalideerde mictiedagboeken bestaan [##] Dit artikel concludeert dat een gevalideerd dagboek in de kliniek een uitkomst kan zijn, maar ook het vergelijken van verschillende onderzoeken makkelijker toelaat Daarom lijkt het zinnig om in verder onderzoek te focussen op het ontwikkelen van een dergelijk dagboek [#] <PERSOON> U, et al <PERSOON> standardisation of terminology of lower urinary tract function report from the Standardisation Sub-committee of the <PERSOON> RM, Swift SE, Berghmans B, <PERSOON> J, et al <PERSOON>.
584
nvog
verkregen via mictiedagboeken en standaard symptoomscores vergeleken [##-##] Eén studie heeft gekeken naar de duur van het bijhouden van een dagboek en de resultaten van behandeling van LUTS [##,##] Een andere studie vond dat het bijhouden van een dagboek op zich al een therapeutisch gunstig effect had [##] Concluderend leveren mictiedagboeken betrouwbare gegevens op over de functie van de lage urinewegen Er is een gebrek aan consensus over hoe lang een dagboek bijgehouden dient te worden en hoe goed de data uit een dagboek correleren met sommige symptomen Mictiedagboeken die gedurende <DATUM> dagen worden bijgehouden, zijn een betrouwbaar instrument voor het kwantificeren van de Mictiedagboeken zijn gevoelige instrumenten voor het detecteren van veranderingen in het mictiepatroon en zijn betrouwbare Uit een recente review is gebleken dat er momenteel nog geen gevalideerde mictiedagboeken bestaan [##] Dit artikel concludeert dat een gevalideerd dagboek in de kliniek een uitkomst kan zijn, maar ook het vergelijken van verschillende onderzoeken makkelijker toelaat Daarom lijkt het zinnig om in verder onderzoek te focussen op het ontwikkelen van een dergelijk dagboek [#] <PERSOON> U, et al <PERSOON> standardisation of terminology of lower urinary tract function report from the Standardisation Sub-committee of the <PERSOON> RM, Swift SE, Berghmans B, <PERSOON> J, et al <PERSOON> ZC, <PERSOON> BL, Meng ZW Development of remote wireless mobile voiding diary and a report of its objective voiding in ## young people [#] <PERSOON> of an electronic daily diary in patients with overactive bladder <PERSOON> GH Computerized voiding diary Neurourol Urodyn ###;<DATUM> ##; discussion ##<DATUM> [#] <PERSOON> GH A computerized voiding diary <PERSOON-##> GH "Compu-Void II" the computerized voiding diary <PERSOON-##> of reliability of #-day, #-day and #-day frequency volume charts <PERSOON-##> D, et al Measurement characteristics of a voiding diary for use by men and women with overactive bladder Urology ###;#<DATUM> # [##] <PERSOON-##> of female lower urinary tract symptoms overview and update <PERSOON-##> K, et al Voiding and incontinence frequencies variability of diary data and [##] <PERSOON-##> DJ, Byun SS, Paick JS, Oh SJ Voiding diary for the evaluation of urinary incontinence and lower urinary tract symptoms.
518
nvog
<PERSOON> BL, Meng ZW Development of remote wireless mobile voiding diary and a report of its objective voiding in ## young people [#] <PERSOON> of an electronic daily diary in patients with overactive bladder <PERSOON> GH Computerized voiding diary Neurourol Urodyn ###;<DATUM> ##; discussion ##<DATUM> [#] <PERSOON> GH A computerized voiding diary <PERSOON> GH "Compu-Void II" the computerized voiding diary <PERSOON> of reliability of #-day, #-day and #-day frequency volume charts <PERSOON> D, et al Measurement characteristics of a voiding diary for use by men and women with overactive bladder Urology ###;#<DATUM> # [##] <PERSOON> of female lower urinary tract symptoms overview and update <PERSOON> K, et al Voiding and incontinence frequencies variability of diary data and [##] <PERSOON-##> DJ, Byun SS, Paick JS, Oh SJ Voiding diary for the evaluation of urinary incontinence and lower urinary tract symptoms <PERSOON-##> DL, Worrell RL, Burgio KL Reliability assessment of the bladder diary for urinary incontinence in older women [##] <PERSOON-##> of the seven-day voiding diary in women with stress urinary incontinence <PERSOON-##> LA, Lose G A comparison of three methods to evaluate maximum bladder capacity cystometry, uroflowmetry and a ##-h voiding diary in women with urinary incontinence <PERSOON-##> of ##-hour voiding diary variables among asymptomatic women <PERSOON-##> production and bladder diary measurements in women with type # diabetes mellitus and their relation to lower urinary tract symptoms and voiding dysfunction <PERSOON-##> O, et al Assessment of overactive bladder symptoms [##] <PERSOON-##> overestimate daytime urinary frequency the importance of the bladder diary <PERSOON-##> association between overactive bladder symptoms and objective parameters from [##] Burgio KL, Locher JL, Goode PS, Hardin JM, McDowell BJ, Dombrowski M, et al Behavioral vs drug treatment for urge urinary incontinence in older women a randomized controlled trial.
475
nvog
###;<DATUM> # [##] <PERSOON> DL, Worrell RL, Burgio KL Reliability assessment of the bladder diary for urinary incontinence in older women [##] <PERSOON> of the seven-day voiding diary in women with stress urinary incontinence <PERSOON> LA, Lose G A comparison of three methods to evaluate maximum bladder capacity cystometry, uroflowmetry and a ##-h voiding diary in women with urinary incontinence <PERSOON> of ##-hour voiding diary variables among asymptomatic women <PERSOON> production and bladder diary measurements in women with type # diabetes mellitus and their relation to lower urinary tract symptoms and voiding dysfunction <PERSOON> O, et al Assessment of overactive bladder symptoms [##] <PERSOON> overestimate daytime urinary frequency the importance of the bladder diary <PERSOON> association between overactive bladder symptoms and objective parameters from [##] Burgio KL, Locher JL, Goode PS, Hardin JM, McDowell BJ, Dombrowski M, et al Behavioral vs drug treatment for urge urinary incontinence in older women a randomized controlled trial [##] Wein AJ, Khullar V, <PERSOON> continence with antimuscarinic therapy for overactive bladder effects of baseline incontinence severity and bladder diary duration <PERSOON-##> diaries evidence for the development and validation of diary content, format, and duration Het is een bekend gegeven dat urine-incontinentie vaker voorkomt bij vrouwen met urineweginfecties (UWI’s) Daarnaast komt UI ook vaker voor in de eerste paar dagen na een UWI [#] In tegenstelling tot een symptomatische UWI, lijkt asymptomatische bacteriurie weinig invloed op UI te hebben Een onderzoek onder geïnstitutionaliseerde ouderen liet zien dat de ernst van UI onveranderd was na de succesvolle behandeling van Dipstick-onderzoek kan infecties, proteïnurie, hematurie en glucosurie detecteren Een positieve nitriet- en leukocytentest kunnen duiden op een UWI Eiwit in de urine kan duiden op nierziekten en/of een UWI Hematurie kan duiden op maligniteit, infecties, stenen of nefrologische aandoeningen Er bestaat consensus dat urineonderzoek met een dipstick afdoende is om te screenen op een UWI zowel bij mannen als bij vrouwen met UI Microscopie en andere urineonderzoeken kunnen nodig zijn om de afwijkingen die met de dipstick zijn gevonden te bevestigen Materiaal verkregen voor een analyse van het sediment is meestal midstream-urine, maar analyse van initieel of juist terminaal geloosde urine kan noodzakelijk zijn indien men respectievelijk een urethritis of een prostatitis wil aantonen.
491
nvog
[##] Wein AJ, Khullar V, <PERSOON> continence with antimuscarinic therapy for overactive bladder effects of baseline incontinence severity and bladder diary duration <PERSOON> diaries evidence for the development and validation of diary content, format, and duration Het is een bekend gegeven dat urine-incontinentie vaker voorkomt bij vrouwen met urineweginfecties (UWI’s) Daarnaast komt UI ook vaker voor in de eerste paar dagen na een UWI [#] In tegenstelling tot een symptomatische UWI, lijkt asymptomatische bacteriurie weinig invloed op UI te hebben Een onderzoek onder geïnstitutionaliseerde ouderen liet zien dat de ernst van UI onveranderd was na de succesvolle behandeling van Dipstick-onderzoek kan infecties, proteïnurie, hematurie en glucosurie detecteren Een positieve nitriet- en leukocytentest kunnen duiden op een UWI Eiwit in de urine kan duiden op nierziekten en/of een UWI Hematurie kan duiden op maligniteit, infecties, stenen of nefrologische aandoeningen Er bestaat consensus dat urineonderzoek met een dipstick afdoende is om te screenen op een UWI zowel bij mannen als bij vrouwen met UI Microscopie en andere urineonderzoeken kunnen nodig zijn om de afwijkingen die met de dipstick zijn gevonden te bevestigen Materiaal verkregen voor een analyse van het sediment is meestal midstream-urine, maar analyse van initieel of juist terminaal geloosde urine kan noodzakelijk zijn indien men respectievelijk een urethritis of een prostatitis wil aantonen b t urineweginfecties van urineonderzoek met dipstick of sediment? In hoeverre valt er verbetering van symptomen te verwachten na de behandeling van een UWI bij volwassen patiënten met UI? Bij de diagnostiek van een urineweginfectie heeft een positieve leucocytentest en een positieve nitriettest (op een teststrook) een lage sensitiviteit en een hele hoge specificiteit vergeleken met een urinekweek als gouden standaard [#,#] Een negatieve teststrook-uitslag sluit een urineweginfectie dus niet geheel uit Bij twijfel dient een urinesediment en -kweek gedaan te worden Er is consensus dat urineonderzoek een standaardonderdeel van de evaluatie van UI is, onafhankelijk van geslacht, leeftijd of etiologie Er is geen bewijs dat het behandelen van een UWI UI kan genezen Bij geïnstitutionaliseerde ouderen met UI verbeteren de klachten niet als hun asymptomatische bacteriurie wordt behandeld De Werkgroep is van mening dat het behandelen van een urineweginfectie klachten van UI kan verbeteren (al is daar geen bewijs voor) In de geriatrie worden urineweginfecties wel als mogelijke oorzaak van urine-incontinentie gezien [#] Moore EE, <PERSOON> SD Urinary incontinence and urinary tract infection temporal relationships in [#] <PERSOON> E, et al <PERSOON> eradicating bacteriuria affect the severity of chronic urinary [#] Buchsbaum GM, Albushies DT, Guzick <PERSOON> of urine reagent strip in screening women with incontinence for urinary tract infection <PERSOON> ###;<DATUM> #; discussion ### [#] <PERSOON> D.
552
nvog
sediment? In hoeverre valt er verbetering van symptomen te verwachten na de behandeling van een UWI bij volwassen patiënten met UI? Bij de diagnostiek van een urineweginfectie heeft een positieve leucocytentest en een positieve nitriettest (op een teststrook) een lage sensitiviteit en een hele hoge specificiteit vergeleken met een urinekweek als gouden standaard [#,#] Een negatieve teststrook-uitslag sluit een urineweginfectie dus niet geheel uit Bij twijfel dient een urinesediment en -kweek gedaan te worden Er is consensus dat urineonderzoek een standaardonderdeel van de evaluatie van UI is, onafhankelijk van geslacht, leeftijd of etiologie Er is geen bewijs dat het behandelen van een UWI UI kan genezen Bij geïnstitutionaliseerde ouderen met UI verbeteren de klachten niet als hun asymptomatische bacteriurie wordt behandeld De Werkgroep is van mening dat het behandelen van een urineweginfectie klachten van UI kan verbeteren (al is daar geen bewijs voor) In de geriatrie worden urineweginfecties wel als mogelijke oorzaak van urine-incontinentie gezien [#] Moore EE, <PERSOON> SD Urinary incontinence and urinary tract infection temporal relationships in [#] <PERSOON> E, et al <PERSOON> eradicating bacteriuria affect the severity of chronic urinary [#] Buchsbaum GM, Albushies DT, Guzick <PERSOON> of urine reagent strip in screening women with incontinence for urinary tract infection <PERSOON> ###;<DATUM> #; discussion ### [#] <PERSOON> voor Urologie Richtlijn Bacteriële urineweginfecties bij adolescenten en volwassenen ###;### Het residu is de hoeveelheid urine die na de mictie achterblijft in de blaas Een (relatief) fors residu kan op een blaasontledigingsstoornis wijzen, wat weer diverse onderliggende oorzaken kan hebben Een residu is relevant, omdat het symptomen kan verergeren en soms ook kan leiden tot dilatatie van de hoge urinewegen en nierinsufficiëntie Zowel blaasuitgangsobstructie als detrusor-onderactiviteit kan aanleiding geven tot of bijdragen aan het ontstaan van residuen en overloopincontinentie Het residu na mictie kan worden bepaald middels katheterisatie of echografie (waaronder ook de bladderscan valt) Hoeveel patiënten met UI ook een residu hebben na mictie, is niet goed aan te geven Dit wordt mede veroorzaakt doordat gestandaardiseerde afkappunten ontbreken (vanaf hoeveel milliliter residu spreken we van een abnormaal residu?) Wat is de diagnostische en de voorspellende waarde van de residubepaling bij volwassen patiënten met UI? De meeste onderzoeken betreffende residubepalingen hebben geen patiënten met UI geïncludeerd Hoewel sommige onderzoeken vrouwen met UI en vrouwen met LUTS hebben geïncludeerd, zijn in deze onderzoeken ook kinderen en volwassenen met neurogeen blaaslijden geïncludeerd In het algemeen kunnen de gegevens met enige terughoudendheid echter wel worden toegepast bij volwassenen met niet-neurogene UI Uit onderzoeken die de methode van residubepaling hebben onderzocht [<DATUM> komt duidelijk naar voren dat de bepaling middels echografie qua nauwkeurigheid niet onderdoet voor katheterisatie Tevens is echografie non-invasief en patiëntvriendelijker en heeft daarom de voorkeur Qua.
567
nvog
Richtlijn Bacteriële urineweginfecties bij adolescenten en volwassenen ###;### Het residu is de hoeveelheid urine die na de mictie achterblijft in de blaas Een (relatief) fors residu kan op een blaasontledigingsstoornis wijzen, wat weer diverse onderliggende oorzaken kan hebben Een residu is relevant, omdat het symptomen kan verergeren en soms ook kan leiden tot dilatatie van de hoge urinewegen en nierinsufficiëntie Zowel blaasuitgangsobstructie als detrusor-onderactiviteit kan aanleiding geven tot of bijdragen aan het ontstaan van residuen en overloopincontinentie Het residu na mictie kan worden bepaald middels katheterisatie of echografie (waaronder ook de bladderscan valt) Hoeveel patiënten met UI ook een residu hebben na mictie, is niet goed aan te geven Dit wordt mede veroorzaakt doordat gestandaardiseerde afkappunten ontbreken (vanaf hoeveel milliliter residu spreken we van een abnormaal residu?) Wat is de diagnostische en de voorspellende waarde van de residubepaling bij volwassen patiënten met UI? De meeste onderzoeken betreffende residubepalingen hebben geen patiënten met UI geïncludeerd Hoewel sommige onderzoeken vrouwen met UI en vrouwen met LUTS hebben geïncludeerd, zijn in deze onderzoeken ook kinderen en volwassenen met neurogeen blaaslijden geïncludeerd In het algemeen kunnen de gegevens met enige terughoudendheid echter wel worden toegepast bij volwassenen met niet-neurogene UI Uit onderzoeken die de methode van residubepaling hebben onderzocht [<DATUM> komt duidelijk naar voren dat de bepaling middels echografie qua nauwkeurigheid niet onderdoet voor katheterisatie Tevens is echografie non-invasief en patiëntvriendelijker en heeft daarom de voorkeur Qua Bij peri- en postmenopauzale vrouwen zonder significante LUTS of bekkenbodemproblematiek (zoals genitale prolaps) werd bij ##% van de vrouwen een residu van ( ### ml gevonden [#] Een vergelijking tussen vrouwen mét en zonder LUTS liet zien dat een te groot residu vaker voorkwam bij symptomatische vrouwen [##] Bij vrouwen met UUI werd in ##% van de gevallen een residu ) ### ml gevonden [##] Andere onderzoeken hebben gevonden dat forse residuen geassocieerd zijn met genitale prolaps ()stadium II), mictieklachten en het ontbreken van stress-incontinentie [#,##,##,##] Bij vrouwen met stress-incontinentie was het gemiddelde residu ##,# ml indien bepaald door katheterisatie en ##,# ml indien bepaald door echografie, terwijl ##,#% van de vrouwen een residu van meer dan ### ml had [##] In het algemeen hebben mannen en vrouwen met LUTS of bekkenbodemproblematiek een groter risico op residuen dan asymptomatische patiënten Meerdere onderzoeken suggereren dat bij patiënten met mictieklachten (waaronder ook UUI en SUI) een groot residu uitgesloten moeten worden [##-##] Er is geen bewijs aan de hand waarvan een afkappunt tussen een normaal en een abnormaal residu kan worden gedefinieerd Daarom zijn afkapwaarden met betrekking tot residuen gebaseerd op expert opinion [##-##] Er is te weinig bewijs beschikbaar om het routinematig meten van residuen bij patiënten met UI te kunnen verantwoorden [##-##] Echografie geeft een betrouwbare schatting van het residu na mictie Patiënten met mictieklachten hebben een groter risico op residu na mictie dan patiënten zonder klachten Een verhoogd residu na mictie is geen risicofactor voor een slechtere uitkomst na behandeling voor SUI.
639
nvog
bekkenbodemproblematiek (zoals genitale prolaps) werd bij ##% van de vrouwen een residu van ( ### ml gevonden [#] Een vergelijking tussen vrouwen mét en zonder LUTS liet zien dat een te groot residu vaker voorkwam bij symptomatische vrouwen [##] Bij vrouwen met UUI werd in ##% van de gevallen een residu ) ### ml gevonden [##] Andere onderzoeken hebben gevonden dat forse residuen geassocieerd zijn met genitale prolaps ()stadium II), mictieklachten en het ontbreken van stress-incontinentie [#,##,##,##] Bij vrouwen met stress-incontinentie was het gemiddelde residu ##,# ml indien bepaald door katheterisatie en ##,# ml indien bepaald door echografie, terwijl ##,#% van de vrouwen een residu van meer dan ### ml had [##] In het algemeen hebben mannen en vrouwen met LUTS of bekkenbodemproblematiek een groter risico op residuen dan asymptomatische patiënten Meerdere onderzoeken suggereren dat bij patiënten met mictieklachten (waaronder ook UUI en SUI) een groot residu uitgesloten moeten worden [##-##] Er is geen bewijs aan de hand waarvan een afkappunt tussen een normaal en een abnormaal residu kan worden gedefinieerd Daarom zijn afkapwaarden met betrekking tot residuen gebaseerd op expert opinion [##-##] Er is te weinig bewijs beschikbaar om het routinematig meten van residuen bij patiënten met UI te kunnen verantwoorden [##-##] Echografie geeft een betrouwbare schatting van het residu na mictie Patiënten met mictieklachten hebben een groter risico op residu na mictie dan patiënten zonder klachten Een verhoogd residu na mictie is geen risicofactor voor een slechtere uitkomst na behandeling voor SUI [#] Goode PS, Locher JL, <PERSOON> DL, Burgio KL Measurement of postvoid residual urine with portable transabdominal bladder ultrasound scanner and urethral catheterization <PERSOON> DJ, <PERSOON> of post-void residual urine volume in the elderly <PERSOON> LS, Dorey FJ, Macairan ML, Park C, deKernion JB Three-dimensional ultrasound device for rapid determination of bladder volume [#] Nygaard IE Postvoid residual volume cannot be accurately estimated by bimanual examination <PERSOON> B, et al Use of a portable ultrasound device to measure post-void residual volume among incontinent nursing home residents <PERSOON> accuracy of a catheterized residual urine <PERSOON> post-void residual urine volume in people with moderate to severe intellectual disabilities prevalence and risk factors <PERSOON> factors for an elevated postvoid residual urine volume in women with symptoms of urinary urgency, frequency and urge incontience <PERSOON> ###;<DATUM> #; discussion ###-## [#] <PERSOON-##> CM.
561
nvog
<PERSOON> DL, Burgio KL Measurement of postvoid residual urine with portable transabdominal bladder ultrasound scanner and urethral catheterization <PERSOON> DJ, <PERSOON> of post-void residual urine volume in the elderly <PERSOON> LS, Dorey FJ, Macairan ML, Park C, deKernion JB Three-dimensional ultrasound device for rapid determination of bladder volume [#] Nygaard IE Postvoid residual volume cannot be accurately estimated by bimanual examination <PERSOON> B, et al Use of a portable ultrasound device to measure post-void residual volume among incontinent nursing home residents <PERSOON> accuracy of a catheterized residual urine <PERSOON> post-void residual urine volume in people with moderate to severe intellectual disabilities prevalence and risk factors <PERSOON> factors for an elevated postvoid residual urine volume in women with symptoms of urinary urgency, frequency and urge incontience <PERSOON> ###;<DATUM> #; discussion ###-## [#] <PERSOON-##> profile in myelopathies A follow-up study <PERSOON-##> flow rates and residual urine volumes in urogynecology patients <PERSOON-##> BT, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> postvoid residual volumes in women with symptoms of pelvic floor [##] Lowenstein L, <PERSOON-##> voiding symptoms are not predictive of elevated postvoid residual urine volumes <PERSOON-##> SA, Luber KM Elevated postvoid residual in women with pelvic floor disorders prevalence and associated risk factors <PERSOON-##>-void residual urine volume in women with overactive bladder symptoms <PERSOON-##> YL, <PERSOON-##> SJ, <PERSOON-##> LK, <PERSOON-##> CK Postvoid residual urine in women with stress incontinence <PERSOON-##> IJ Urinary retention in a general rehabilitation unit prevalence, clinical outcome, and the role of screening [##] <PERSOON-##> dysfunction <PERSOON-##> C, <PERSOON-##> SC, <PERSOON-##> M, et al.
438
nvog
<PERSOON> profile in myelopathies A follow-up study <PERSOON> flow rates and residual urine volumes in urogynecology patients <PERSOON> BT, <PERSOON> J, <PERSOON> postvoid residual volumes in women with symptoms of pelvic floor [##] Lowenstein L, <PERSOON> voiding symptoms are not predictive of elevated postvoid residual urine volumes <PERSOON> SA, Luber KM Elevated postvoid residual in women with pelvic floor disorders prevalence and associated risk factors <PERSOON>-void residual urine volume in women with overactive bladder symptoms <PERSOON> YL, <PERSOON> SJ, <PERSOON-##> LK, <PERSOON-##> CK Postvoid residual urine in women with stress incontinence <PERSOON-##> IJ Urinary retention in a general rehabilitation unit prevalence, clinical outcome, and the role of screening [##] <PERSOON-##> dysfunction <PERSOON-##> C, <PERSOON-##> SC, <PERSOON-##> M, et al [##] <PERSOON-##> SJ, Girman CJ, Lieber MM Natural history of benign prostatic hyperplasia Urology ###;#<DATUM> ##; discussion ## [##] <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> JH, et al Validating the incontinence symptom severity index a self-assessment instrument for voiding symptom severity in women <PERSOON-##> urodynamic assessment of lower urinary tract symptoms In <PERSOON-##> K editors Benign Prostate Hyperplasia [##] AUA Practice Guidelines Committee AUA guideline on management of benign prostatic hyperplasia (###) Chapter # Diagnosis and [##] Fantl JA, <PERSOON-##> incontinence in adults acute and chronic management ### update AHCPR Clinical Practice Guidelines No # Rockville (MD) Agency for Health Care Policy and Research (AHCPR), <PERSOON-##> JJ EAU ### guidelines on assessment, therapy and followup of men with lower urinary tract symptoms suggestive of benign prostatic obstruction (BPH guidelines) <PERSOON-##> of anticholinergics in patients with benign prostatic hyperplasia Expert [##] Bates TS, Sugiono M, <PERSOON-##> ED, Stott MA, Pocock RD Is the conservative management of chronic retention in men ever justified? <PERSOON-##> L, et al.
514
nvog
Lieber MM Natural history of benign prostatic hyperplasia Urology ###;#<DATUM> ##; discussion ## [##] <PERSOON> A, <PERSOON> JH, et al Validating the incontinence symptom severity index a self-assessment instrument for voiding symptom severity in women <PERSOON> urodynamic assessment of lower urinary tract symptoms In <PERSOON> K editors Benign Prostate Hyperplasia [##] AUA Practice Guidelines Committee AUA guideline on management of benign prostatic hyperplasia (###) Chapter # Diagnosis and [##] Fantl JA, <PERSOON> incontinence in adults acute and chronic management ### update AHCPR Clinical Practice Guidelines No # Rockville (MD) Agency for Health Care Policy and Research (AHCPR), <PERSOON> JJ EAU ### guidelines on assessment, therapy and followup of men with lower urinary tract symptoms suggestive of benign prostatic obstruction (BPH guidelines) <PERSOON> of anticholinergics in patients with benign prostatic hyperplasia Expert [##] Bates TS, Sugiono M, <PERSOON> ED, Stott MA, Pocock RD Is the conservative management of chronic retention in men ever justified? <PERSOON> L, et al after surgery for stress urinary incontinence in selected women <PERSOON-##> of urodynamic and detrusor contractility variables in patients with overactive bladder syndrome treated with botulinum toxin-A is incomplete bladder emptying predictable? <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> diagnosis of bladder outlet obstruction in men with lower urinary tract symptoms reliability of commonly measured parameters and the role of idiopathic detrusor overactivity Neurourol Urodyn ###;<DATUM> # In de praktijk wordt de term ‘urodynamica’ meestal gebruikt als verzamelnaam voor alle onderzoeken van blaas- en urethrafunctie Deze Richtlijn bespreekt zowel de niet-invasieve metingen zoals uroflowmetrie als invasieve methoden zoals meerkanaalscystometrie, ambulante metingen en video-urodynamica Ook passeren testen van urethrafunctie de revue, zoals meting van het urethrale druk profiel, schatting van Valsalva leak Meerkanaalscystometrie, ambulante meting en video-urodynamica zijn bedoeld om de intravesicale en intra-abdominale drukken te bepalen op momenten dat de symptomen van de patiënt worden gereproduceerd Het vullen van de blaas kan fysiologisch of kunstmatig geschieden en er wordt toestemming gegeven om de urine te lozen Geobserveerde incontinentie kan worden gecategoriseerd als stress-incontinentie, incontinentie bij detrusoroveractiviteit, een combinatie van deze twee, of zelden incontinentie bij urethrale relaxatie Soms slaagt men er niet in de symptomen.
506
nvog
after surgery for stress urinary incontinence in selected women <PERSOON> of urodynamic and detrusor contractility variables in patients with overactive bladder syndrome treated with botulinum toxin-A is incomplete bladder emptying predictable? <PERSOON> JE, <PERSOON> diagnosis of bladder outlet obstruction in men with lower urinary tract symptoms reliability of commonly measured parameters and the role of idiopathic detrusor overactivity Neurourol Urodyn ###;<DATUM> # In de praktijk wordt de term ‘urodynamica’ meestal gebruikt als verzamelnaam voor alle onderzoeken van blaas- en urethrafunctie Deze Richtlijn bespreekt zowel de niet-invasieve metingen zoals uroflowmetrie als invasieve methoden zoals meerkanaalscystometrie, ambulante metingen en video-urodynamica Ook passeren testen van urethrafunctie de revue, zoals meting van het urethrale druk profiel, schatting van Valsalva leak Meerkanaalscystometrie, ambulante meting en video-urodynamica zijn bedoeld om de intravesicale en intra-abdominale drukken te bepalen op momenten dat de symptomen van de patiënt worden gereproduceerd Het vullen van de blaas kan fysiologisch of kunstmatig geschieden en er wordt toestemming gegeven om de urine te lozen Geobserveerde incontinentie kan worden gecategoriseerd als stress-incontinentie, incontinentie bij detrusoroveractiviteit, een combinatie van deze twee, of zelden incontinentie bij urethrale relaxatie Soms slaagt men er niet in de symptomen symptomen niet aan een urodynamisch meetbaar fenomeen te wijten zijn Het urodynamisch onderzoek wordt beschouwd als extra diagnostisch hulpmiddel bij het nauwkeurig stellen van een diagnose, het nemen van behandelbesluiten en het verkrijgen van prognostische informatie Als een klinische diagnose moeilijk te stellen is vanwege een onduidelijke anamnese of inconclusief lichamelijk onderzoek kan een UDO uitkomst bieden om de diagnose toch te stellen Hoewel het onwaarschijnlijk is dat een urodynamische test op zichzelf zal leiden tot betere behandelresultaten, kan de test de behandelkeuze doen veranderen door een betere selectie van patiënten Door een betere selectie kunnen betere resultaten worden behaald Dit is dan ook de rationale voor het doen van een UDO Wat is de diagnostische en voorspellende waarde van een uroflowmetrie (met name Qmax) en een UDO bij volwassen patiënten met UI? Hoewel een recent onderzoek heeft gesuggereerd dat de test-retest variabiliteit van een UDO acceptabel is [#], hebben oudere onderzoeken een variabiliteit tot ##% laten zien [<DATUM> Er zijn geen onderzoeken gevonden die gingen over de betrouwbaarheid van ambulante monitoring Verscheidene technieken worden gebruikt om het urethrale druk profiel (UPP) te meten Individuele technieken zijn doorgaans betrouwbaar als gekeken wordt naar de reproduceerbaarheid, maar resultaten tussen verschillende technieken kunnen variëren, zodat twee testen vaak niet goed Het meten van de abdominale of Valsalva-leak point pressure (LPP) is niet gestandaardiseerd Het is niet mogelijk gebleken om op consistente wijze een van de methodes voor de bepaling van de Valsalva-LPP te correleren met de ernst van de UI, dan wel met andere maten voor de.
531
nvog
diagnostisch hulpmiddel bij het nauwkeurig stellen van een diagnose, het nemen van behandelbesluiten en het verkrijgen van prognostische informatie Als een klinische diagnose moeilijk te stellen is vanwege een onduidelijke anamnese of inconclusief lichamelijk onderzoek kan een UDO uitkomst bieden om de diagnose toch te stellen Hoewel het onwaarschijnlijk is dat een urodynamische test op zichzelf zal leiden tot betere behandelresultaten, kan de test de behandelkeuze doen veranderen door een betere selectie van patiënten Door een betere selectie kunnen betere resultaten worden behaald Dit is dan ook de rationale voor het doen van een UDO Wat is de diagnostische en voorspellende waarde van een uroflowmetrie (met name Qmax) en een UDO bij volwassen patiënten met UI? Hoewel een recent onderzoek heeft gesuggereerd dat de test-retest variabiliteit van een UDO acceptabel is [#], hebben oudere onderzoeken een variabiliteit tot ##% laten zien [<DATUM> Er zijn geen onderzoeken gevonden die gingen over de betrouwbaarheid van ambulante monitoring Verscheidene technieken worden gebruikt om het urethrale druk profiel (UPP) te meten Individuele technieken zijn doorgaans betrouwbaar als gekeken wordt naar de reproduceerbaarheid, maar resultaten tussen verschillende technieken kunnen variëren, zodat twee testen vaak niet goed Het meten van de abdominale of Valsalva-leak point pressure (LPP) is niet gestandaardiseerd Het is niet mogelijk gebleken om op consistente wijze een van de methodes voor de bepaling van de Valsalva-LPP te correleren met de ernst van de UI, dan wel met andere maten voor de Bij deze onderzoeken werd verschillende apparatuur gebruikt en was er gebrek aan een gestandaardiseerde techniek [##,##] Zoals het geval met alle fysiologische onderzoeken werd een grote variabiliteit aan uitkomsten gezien De inter- en intra-beoordelaar betrouwbaarheid van UDO’s voor het beoordelen van de ernst en het type stress-incontinentie zijn goed [##] De diagnostische nauwkeurigheid van UDO kan niet worden vergeleken met een gouden standaard, aangezien alle UI-diagnosen in urodynamische termen gedefinieerd zijn Ambulante urodynamica kan onverwachte fysiologische variaties aan het licht brengen, maar de vraag is Detrusor overactiviteit kan worden gevonden bij asymptomatische patiënten, terwijl sommige patiënten mét klachten juist een normale cystometrie hebben Er zijn veel onderzoeken gedaan van wisselende kwaliteit naar de relatie tussen UI en bevindingen bij het UDO Het National Institute for Health and Clinical Evidence (NICE) heeft voor een Britse richtlijn ## onderzoeken naast elkaar gezet [##]; deze onderzoeken keken naar de relatie tussen de klinische diagnose en urodynamische bevindingen en naar de diagnostische nauwkeurigheid van UDO’s (vooral bij vrouwelijke patiënten) Het EAU Guidelines Panel heeft geen nieuwe onderzoeken over deze onderwerpen kunnen vinden die gepubliceerd zijn tussen ### Er bestaat consensus dat UDO’s moeten proberen de symptomen van de patiënten te reproduceren Als dit niet lukt, zijn de resultaten onvermijdelijk inconclusief In de dagelijkse klinische praktijk kan urodynamisch onderzoek helpen bij het stellen van/het bevestigen van een diagnose, alsmede het voorspellen van een behandelresultaat Ook kan een discussie over het te volgen beleid gefacilicteerd worden Het is onwaarschijnlijk dat een onderzoek op zichzelf de uitkomst van de behandeling kan veranderen.
589
nvog
er gebrek aan een gestandaardiseerde techniek [##,##] Zoals het geval met alle fysiologische onderzoeken werd een grote variabiliteit aan uitkomsten gezien De inter- en intra-beoordelaar betrouwbaarheid van UDO’s voor het beoordelen van de ernst en het type stress-incontinentie zijn goed [##] De diagnostische nauwkeurigheid van UDO kan niet worden vergeleken met een gouden standaard, aangezien alle UI-diagnosen in urodynamische termen gedefinieerd zijn Ambulante urodynamica kan onverwachte fysiologische variaties aan het licht brengen, maar de vraag is Detrusor overactiviteit kan worden gevonden bij asymptomatische patiënten, terwijl sommige patiënten mét klachten juist een normale cystometrie hebben Er zijn veel onderzoeken gedaan van wisselende kwaliteit naar de relatie tussen UI en bevindingen bij het UDO Het National Institute for Health and Clinical Evidence (NICE) heeft voor een Britse richtlijn ## onderzoeken naast elkaar gezet [##]; deze onderzoeken keken naar de relatie tussen de klinische diagnose en urodynamische bevindingen en naar de diagnostische nauwkeurigheid van UDO’s (vooral bij vrouwelijke patiënten) Het EAU Guidelines Panel heeft geen nieuwe onderzoeken over deze onderwerpen kunnen vinden die gepubliceerd zijn tussen ### Er bestaat consensus dat UDO’s moeten proberen de symptomen van de patiënten te reproduceren Als dit niet lukt, zijn de resultaten onvermijdelijk inconclusief In de dagelijkse klinische praktijk kan urodynamisch onderzoek helpen bij het stellen van/het bevestigen van een diagnose, alsmede het voorspellen van een behandelresultaat Ook kan een discussie over het te volgen beleid gefacilicteerd worden Het is onwaarschijnlijk dat een onderzoek op zichzelf de uitkomst van de behandeling kan veranderen (urodynamisch) onderzoek kan leiden tot veranderingen in therapiekeuze, en zodoende door betere selectie indirect leiden tot betere behandeluitkomsten Daarom wordt vaak een UDO verricht vóór een operatie <DATUM> BEÏNVLOEDT URODYNAMISCH ONDERZOEK DE UITKOMST VAN CONSERVATIEVE Een meta-analyse van ### onderzoeken over diagnostische testen voor incontinentie waarin tevens van economische modellen gebruik werd gemaakt, concludeerde dat het verrichten van UDO’s niet kosteneffectief is in de eerstelijns-setting [##] Een recente Cochrane-review bevatte zeven RCT’s over de vraag of urodynamica de uitkomst van behandelingen kon beïnvloeden De review liet zien dat UDO’s wel degelijk invloed kunnen hebben op het maken van klinische beslissingen, waarbij in twee trials uiteindelijk vaker medicatie werd gebruikt en in drie trials in veel gevallen chirurgie kon worden vermeden Er was echter niet voldoende bewijs om te kunnen stellen dat hierdoor de resultaten van de behandelingen ook daadwerkelijk beter waren [##] Subanalyse van een RCT waarin fesoterodine met een placebo werd vergeleken [##] en nog een andere studie over botulinetoxine [##] lieten geen voorspellende waarde zien van de aanwezigheid van DO bij <DATUM> BEÏNVLOEDT URODYNAMISCH ONDERZOEK DE UITKOMSTEN VAN <PERSOON>-hoc analyses van chirurgische RCT’s hebben laten zien dat het risico op falen van chirurgie voor SUI groter is als vrouwen ernstigere Eén RCT van hoge kwaliteit vergeleek poliklinische standaardevaluatie (anamnese en lichamelijk onderzoek) alléén, met standaardevaluatie plus een urodynamisch onderzoek bij vrouwen met aantoonbare SUI die geopereerd gingen worden voor de SUI [##] Na ## maanden was er geen.
608
nvog
(urodynamisch) onderzoek kan leiden tot veranderingen in therapiekeuze, en zodoende door betere selectie indirect leiden tot betere behandeluitkomsten Daarom wordt vaak een UDO verricht vóór een operatie <DATUM> BEÏNVLOEDT URODYNAMISCH ONDERZOEK DE UITKOMST VAN CONSERVATIEVE Een meta-analyse van ### onderzoeken over diagnostische testen voor incontinentie waarin tevens van economische modellen gebruik werd gemaakt, concludeerde dat het verrichten van UDO’s niet kosteneffectief is in de eerstelijns-setting [##] Een recente Cochrane-review bevatte zeven RCT’s over de vraag of urodynamica de uitkomst van behandelingen kon beïnvloeden De review liet zien dat UDO’s wel degelijk invloed kunnen hebben op het maken van klinische beslissingen, waarbij in twee trials uiteindelijk vaker medicatie werd gebruikt en in drie trials in veel gevallen chirurgie kon worden vermeden Er was echter niet voldoende bewijs om te kunnen stellen dat hierdoor de resultaten van de behandelingen ook daadwerkelijk beter waren [##] Subanalyse van een RCT waarin fesoterodine met een placebo werd vergeleken [##] en nog een andere studie over botulinetoxine [##] lieten geen voorspellende waarde zien van de aanwezigheid van DO bij <DATUM> BEÏNVLOEDT URODYNAMISCH ONDERZOEK DE UITKOMSTEN VAN <PERSOON>-hoc analyses van chirurgische RCT’s hebben laten zien dat het risico op falen van chirurgie voor SUI groter is als vrouwen ernstigere Eén RCT van hoge kwaliteit vergeleek poliklinische standaardevaluatie (anamnese en lichamelijk onderzoek) alléén, met standaardevaluatie plus een urodynamisch onderzoek bij vrouwen met aantoonbare SUI die geopereerd gingen worden voor de SUI [##] Na ## maanden was er geen Een vergelijkbare RCT is voortijdig gestopt en opnieuw opgezet, maar de uitkomsten van de ‘tweede fase’ van dit onderzoek zijn nog niet gepubliceerd [##] Verschillende onderzoeken hebben gekeken naar de relatie tussen het meten van matige urethrale functie, zoals lage maximale urethrale afsluitdrukken en lage Valsalva-LPP en het mislukken van chirurgie nadien Sommige onderzoeken vonden een associatie tussen lage urethrale drukken en chirurgisch falen maar anderen weer niet [##-##] Het is echter belangrijk te benadrukken dat deze associatie niet per se een Hier zijn geen RCT’s over Een groot aantal patiëntenseries en post-hoc analyses van grotere onderzoeken heeft gekeken naar de relatie tussen urodynamische parameters en chirurgische uitkomsten voor SUI Een lage Q max of lage mictie drukken zijn wisselend geassocieerd met postoperatieve mictieproblemen [##-##] De voorspellende waarde is helaas bijna nooit berekend Preoperatieve detrusor-overactiviteit (DOA) is duidelijker geassocieerd met de ontwikkeling van postoperatieve <PERSOON>-hoc analyse van een RCT die de autologe fasciesling heeft vergeleken met de Burch colposuspensie liet inferieure uitkomsten zien voor vrouwen die preoperatief al last hadden van urgency [##] Preoperatieve urodynamica konden deze uitkomsten niet voorspellen [##] Andere patiëntenseries hebben echter een consistente associatie laten zien van slechte uitkomsten bij preoperatieve DOA; voorspellende waarden werden in deze onderzoeken niet Er werden geen onderzoeken gevonden die de relatie tussen urodynamisch onderzoek en daaropvolgende chirurgische behandelingsresultaten voor DOA hebben onderzocht Echter, de meeste onderzoeken die over de chirurgische uitkomsten van DOA rapporteren hebben patiënten geïncludeerd die urodynamisch bewezen DOA of urge-incontinentie hadden.
609
nvog
vergelijkbare RCT is voortijdig gestopt en opnieuw opgezet, maar de uitkomsten van de ‘tweede fase’ van dit onderzoek zijn nog niet gepubliceerd [##] Verschillende onderzoeken hebben gekeken naar de relatie tussen het meten van matige urethrale functie, zoals lage maximale urethrale afsluitdrukken en lage Valsalva-LPP en het mislukken van chirurgie nadien Sommige onderzoeken vonden een associatie tussen lage urethrale drukken en chirurgisch falen maar anderen weer niet [##-##] Het is echter belangrijk te benadrukken dat deze associatie niet per se een Hier zijn geen RCT’s over Een groot aantal patiëntenseries en post-hoc analyses van grotere onderzoeken heeft gekeken naar de relatie tussen urodynamische parameters en chirurgische uitkomsten voor SUI Een lage Q max of lage mictie drukken zijn wisselend geassocieerd met postoperatieve mictieproblemen [##-##] De voorspellende waarde is helaas bijna nooit berekend Preoperatieve detrusor-overactiviteit (DOA) is duidelijker geassocieerd met de ontwikkeling van postoperatieve <PERSOON>-hoc analyse van een RCT die de autologe fasciesling heeft vergeleken met de Burch colposuspensie liet inferieure uitkomsten zien voor vrouwen die preoperatief al last hadden van urgency [##] Preoperatieve urodynamica konden deze uitkomsten niet voorspellen [##] Andere patiëntenseries hebben echter een consistente associatie laten zien van slechte uitkomsten bij preoperatieve DOA; voorspellende waarden werden in deze onderzoeken niet Er werden geen onderzoeken gevonden die de relatie tussen urodynamisch onderzoek en daaropvolgende chirurgische behandelingsresultaten voor DOA hebben onderzocht Echter, de meeste onderzoeken die over de chirurgische uitkomsten van DOA rapporteren hebben patiënten geïncludeerd die urodynamisch bewezen DOA of urge-incontinentie hadden geassocieerd is met mislukken van operatieve behandeling en met ‘de novo’ urgency Net als in alle bovengenoemde onderzoeken, zijn ook hier meestal geen voorspellende waarden berekend [##,##,##] Preoperatieve urgency verdween ook bij een aantal patiënten [##,##] <DATUM> BEÏNVLOEDT URODYNAMISCH ONDERZOEK DE UITKOMSTEN VAN POSTPROSTATECTOMIE INCONTINENTIE BIJ MANNEN? Er zijn geen RCT’s over de klinische bruikbaarheid van urodynamica bij patiënten met post-prostatectomie incontinentie Wel zijn er vele patiëntenseries die hebben laten zien dat urodynamica tussen verschillende oorzaken van UI kan differentiëren [##-##] De mogelijkheid om met behulp van urodynamica de chirurgische uitkomsten voor post-prostatectomie incontinentie te voorspellen is niet consistent in diverse De meeste urodynamische parameters laten bij dezelfde patiënt een reproduceerbaarheidvariabiliteit tot ##% zien Variabiliteit in reproduceerbaarheid geeft een overlap tussen de ‘normale’ en ‘abnormale’ populatie Hierdoor het wordt moeilijker om de resultaten van het UDO bij een individuele patiënt betrouwbaar te categoriseren Verschillende technieken voor de bepaling van de urethrafunctie hebben op zichzelf een redelijk goede reproduceerbaarheid, maar correleren niet betrouwbaar met de ernst van de UI en de uitslagen van andere urethrafunctietesten Er kan discrepantie bestaan tussen urodynamica en de anamnese Een UDO kan de behandelkeuze bij UI beïnvloeden, maar beïnvloedt de uitkomst van conservatieve of medicamenteuze therapie niet Preoperatief invasief urodynamisch onderzoek draagt niet bij aan betere behandelingsuitkomsten bij vrouwen met zuivere stress- Er is conflicterend bewijs van lage kwaliteit waaruit blijkt dat een slechte urethrafunctie een negatieve voorspeller is voor de uitkomst van.
610
nvog
met mislukken van operatieve behandeling en met ‘de novo’ urgency Net als in alle bovengenoemde onderzoeken, zijn ook hier meestal geen voorspellende waarden berekend [##,##,##] Preoperatieve urgency verdween ook bij een aantal patiënten [##,##] <DATUM> BEÏNVLOEDT URODYNAMISCH ONDERZOEK DE UITKOMSTEN VAN POSTPROSTATECTOMIE INCONTINENTIE BIJ MANNEN? Er zijn geen RCT’s over de klinische bruikbaarheid van urodynamica bij patiënten met post-prostatectomie incontinentie Wel zijn er vele patiëntenseries die hebben laten zien dat urodynamica tussen verschillende oorzaken van UI kan differentiëren [##-##] De mogelijkheid om met behulp van urodynamica de chirurgische uitkomsten voor post-prostatectomie incontinentie te voorspellen is niet consistent in diverse De meeste urodynamische parameters laten bij dezelfde patiënt een reproduceerbaarheidvariabiliteit tot ##% zien Variabiliteit in reproduceerbaarheid geeft een overlap tussen de ‘normale’ en ‘abnormale’ populatie Hierdoor het wordt moeilijker om de resultaten van het UDO bij een individuele patiënt betrouwbaar te categoriseren Verschillende technieken voor de bepaling van de urethrafunctie hebben op zichzelf een redelijk goede reproduceerbaarheid, maar correleren niet betrouwbaar met de ernst van de UI en de uitslagen van andere urethrafunctietesten Er kan discrepantie bestaan tussen urodynamica en de anamnese Een UDO kan de behandelkeuze bij UI beïnvloeden, maar beïnvloedt de uitkomst van conservatieve of medicamenteuze therapie niet Preoperatief invasief urodynamisch onderzoek draagt niet bij aan betere behandelingsuitkomsten bij vrouwen met zuivere stress- Er is conflicterend bewijs van lage kwaliteit waaruit blijkt dat een slechte urethrafunctie een negatieve voorspeller is voor de uitkomst van Er is geen bewijs dat preoperatief UDO bij mannen een voorspeller is voor de uitkomsten na chirurgie voor UI Gebruik geen urethradrukprofielbepaling of meting van lekpuntdrukken om de ernst van de incontinentie te bepalen of om het resultaat Urodynamici moeten zich bij de uitvoering van het urodynamisch onderzoek houden aan de standaard die is neergelegd in het ICS Toekomstige onderzoeken moeten (beter) bekijken of een UDO de keuze tussen verschillende behandelingsmodaliteiten kan beïnvloeden en of een UDO de uitkomsten van bepaalde behandelmethoden kan voorspellen In de klinische praktijk kan de combinatie van invasieve en niet-invasieve urodynamica helpen om een pathofysiologische diagnose te stellen en een discussie over het te voeren beleid te onderbouwen [#] <PERSOON> ME Reproducibility of same session repeated cystometry and pressure-flow studies in women with symptoms of urinary incontinence <PERSOON>-term reproducibility of cystometry and pressure-flow micturition studies in healthy women [#] <PERSOON> JE, <PERSOON> JP, Salle JL What is the variability between # consecutive cystometries in the [#] Chou FH, <PERSOON> CH, Chir MB, Linsenmeyer TA Normal ranges of variability for urodynamic studies of neurogenic bladders in spinal cord injury [#] <PERSOON> GE <PERSOON> reproducibility of urodynamic findings in healthy female volunteers results of repeated studies in the [#] <PERSOON> SV.
568
nvog
UDO bij mannen een voorspeller is voor de uitkomsten na chirurgie voor UI Gebruik geen urethradrukprofielbepaling of meting van lekpuntdrukken om de ernst van de incontinentie te bepalen of om het resultaat Urodynamici moeten zich bij de uitvoering van het urodynamisch onderzoek houden aan de standaard die is neergelegd in het ICS Toekomstige onderzoeken moeten (beter) bekijken of een UDO de keuze tussen verschillende behandelingsmodaliteiten kan beïnvloeden en of een UDO de uitkomsten van bepaalde behandelmethoden kan voorspellen In de klinische praktijk kan de combinatie van invasieve en niet-invasieve urodynamica helpen om een pathofysiologische diagnose te stellen en een discussie over het te voeren beleid te onderbouwen [#] <PERSOON> ME Reproducibility of same session repeated cystometry and pressure-flow studies in women with symptoms of urinary incontinence <PERSOON>-term reproducibility of cystometry and pressure-flow micturition studies in healthy women [#] <PERSOON> JE, <PERSOON> JP, Salle JL What is the variability between # consecutive cystometries in the [#] Chou FH, <PERSOON> CH, Chir MB, Linsenmeyer TA Normal ranges of variability for urodynamic studies of neurogenic bladders in spinal cord injury [#] <PERSOON> GE <PERSOON> reproducibility of urodynamic findings in healthy female volunteers results of repeated studies in the [#] <PERSOON> of cystometry in overactive detrusor <PERSOON> of cystometry and pressure-flow parameters in female patients <PERSOON-##> ME, <PERSOON-##> SS, et al Variability of detrusor overactivity on repeated filling cystometry in men with urge symptoms comparison with spinal cord injury patients BJU Int ###;#<DATUM> ## [##] Pollak JT, Neimark M, <PERSOON-##> JT, Davila GW Air-charged and microtransducer urodynamic catheters in the evaluation of urethral function <PERSOON-##> ###;<DATUM> #; discussion ### [##] <PERSOON-##> AC, <PERSOON-##> MC A comparison of urethral pressure profilometry using microtip and double-lumen perfusion catheters in women with [##] <PERSOON-##> FC, Kessler TM Air charged and microtip catheters cannot be used interchangeably for urethral pressure [##] <PERSOON-##> between urethral sphincter activity and Valsalva leak point pressure at different bladder distentions revisiting the urethral pressure profile <PERSOON-##> ###;### ###,#; discussion ##<DATUM> [##] <PERSOON-##> pressure profile is it affected by position? <PERSOON-##> urinary incontinence relationship of vesical leak point pressure, urethral [##] <PERSOON-##> JK, Gunn GC, Bhatia NN.
568
nvog
<PERSOON> of cystometry in overactive detrusor <PERSOON> of cystometry and pressure-flow parameters in female patients <PERSOON> ME, <PERSOON> SS, et al Variability of detrusor overactivity on repeated filling cystometry in men with urge symptoms comparison with spinal cord injury patients BJU Int ###;#<DATUM> ## [##] Pollak JT, Neimark M, <PERSOON> JT, Davila GW Air-charged and microtransducer urodynamic catheters in the evaluation of urethral function <PERSOON> ###;<DATUM> #; discussion ### [##] <PERSOON> AC, <PERSOON> MC A comparison of urethral pressure profilometry using microtip and double-lumen perfusion catheters in women with [##] <PERSOON> FC, Kessler TM Air charged and microtip catheters cannot be used interchangeably for urethral pressure [##] <PERSOON-##> between urethral sphincter activity and Valsalva leak point pressure at different bladder distentions revisiting the urethral pressure profile <PERSOON-##> ###;### ###,#; discussion ##<DATUM> [##] <PERSOON-##> pressure profile is it affected by position? <PERSOON-##> urinary incontinence relationship of vesical leak point pressure, urethral [##] <PERSOON-##> value of maximum urethral closure pressure, urethral hypermobility and urethral incompetence in the diagnosis of clinically significant female genuine stress incontinence <PERSOON-##> AS Value of leak point pressure study in women with incontinence <PERSOON-##> monitoring <PERSOON-##> incidence of detrusor instability before and after colposuspension a study using conventional and ambulatory [##] <PERSOON-##>- and intra-rater reliability of fluoroscopic cough stress testing <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> of ambulatory versus conventional urodynamics in females with urinary incontinence [##] Radley SC, <PERSOON-##> DJ, Chapple CR, Farkas AG Conventional and ambulatory urodynamic findings in women with symptoms suggestive of Urinary incontinence the management of urinary incontinence in women Clinical guidelines CG## October ### [##] <PERSOON-##> KS, Abrams KR, Turner DA, Sutton AJ, Chapple C, et al Systematic review and evaluation of methods of assessing urinary incontinence Health Technol Assess ###;<DATUM> ###, iii-iv [##] Glazener CM, Lapitan MC Urodynamic studies for management of urinary incontinence in children and adults Cochrane Database Syst Rev.
549
nvog
[##] <PERSOON> value of maximum urethral closure pressure, urethral hypermobility and urethral incompetence in the diagnosis of clinically significant female genuine stress incontinence <PERSOON> AS Value of leak point pressure study in women with incontinence <PERSOON> monitoring <PERSOON> incidence of detrusor instability before and after colposuspension a study using conventional and ambulatory [##] <PERSOON>- and intra-rater reliability of fluoroscopic cough stress testing <PERSOON> F, <PERSOON> of ambulatory versus conventional urodynamics in females with urinary incontinence [##] Radley SC, <PERSOON> DJ, Chapple CR, Farkas AG Conventional and ambulatory urodynamic findings in women with symptoms suggestive of Urinary incontinence the management of urinary incontinence in women Clinical guidelines CG## October ### [##] <PERSOON> KS, Abrams KR, Turner DA, Sutton AJ, Chapple C, et al Systematic review and evaluation of methods of assessing urinary incontinence Health Technol Assess ###;<DATUM> ###, iii-iv [##] Glazener CM, Lapitan MC Urodynamic studies for management of urinary incontinence in children and adults Cochrane Database Syst Rev Urodynamic results and clinical outcomes with intradetrusor injections of onabotulinumtoxinA in a randomized, placebo-controlled dose-finding study in idiopathic overactive bladder [##] <PERSOON-##>T Response> to fesoterodine in patients with an overactive bladder and urgency urinary incontinence is independent of the urodynamic finding of detrusor overactivity <PERSOON-##> T, et al Baseline urodynamic predictors of treatment failure # year after mid urethral [##] <PERSOON-##> HJ, Zyczynski HM, Varner RE, Amundsen C, et al A randomized trial of urodynamic testing before stressincontinence surgery <PERSOON-##> HC, et al A randomised controlled trial on the value of preoperative urodynamics in women with stress incontinence <PERSOON-##> TC, <PERSOON-##> HH Risk factors affecting cure after mid-urethral tape procedure for female urodynamic stress incontinence [##] McLennan MT, <LOCATIE> CF, <PERSOON-##> AE Leak-point pressure clinical application of values at two different volumes <PERSOON-##> [##] <PERSOON-##> T, <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> retro-resistance pressure association with established measures of incontinence severity and change after midurethral tape insertion <PERSOON-##> AS Urethral pressure measurement in stress incontinence does it help?.
535
nvog
injections of onabotulinumtoxinA in a randomized, placebo-controlled dose-finding study in idiopathic overactive bladder [##] <PERSOON>T Response> to fesoterodine in patients with an overactive bladder and urgency urinary incontinence is independent of the urodynamic finding of detrusor overactivity <PERSOON> T, et al Baseline urodynamic predictors of treatment failure # year after mid urethral [##] <PERSOON> HJ, Zyczynski HM, Varner RE, Amundsen C, et al A randomized trial of urodynamic testing before stressincontinence surgery <PERSOON> HC, et al A randomised controlled trial on the value of preoperative urodynamics in women with stress incontinence <PERSOON> TC, <PERSOON> HH Risk factors affecting cure after mid-urethral tape procedure for female urodynamic stress incontinence [##] McLennan MT, <LOCATIE> CF, <PERSOON> AE Leak-point pressure clinical application of values at two different volumes <PERSOON> [##] <PERSOON> T, <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> retro-resistance pressure association with established measures of incontinence severity and change after midurethral tape insertion <PERSOON-##> AS Urethral pressure measurement in stress incontinence does it help? <PERSOON-##> E, <PERSOON-##> predictive of post-TVT voiding dysfunction <PERSOON-##> GP, <PERSOON-##> outlet obstruction index and maximal flow rate during urodynamic study as powerful predictors for the detection of urodynamic obstruction in women Neurourol Urodyn ###;<DATUM> ## [##] <PERSOON-##> B, Park S, <PERSOON-##> HS, Choo MS Factors predictive of urinary retention after a tension-free vaginal tape procedure for female stress urinary [##] <PERSOON-##> DE, Brubaker L Effect of preoperative voiding mechanism on success rate of autologous rectus fascia [##] Lemack GE, <PERSOON-##> C, et al Normal preoperative urodynamic testing does not predict voiding dysfunction after Burch colposuspension versus pubovaginal sling <PERSOON-##> JK Voiding difficulties after colposuspension Obstet Gynecol ###;## [##] Wheeler TL,#nd, <PERSOON-##> HE, Greer WJ, Bowling CB, Redden DT, Varner RE Predictors of success with postoperative voiding trials after a [##] <PERSOON-##> urodynamic predictors of short-term voiding dysfunction following a transobturator tension-free vaginal tape procedure <PERSOON-##> S, et al.
532
nvog
<PERSOON> E, <PERSOON> predictive of post-TVT voiding dysfunction <PERSOON> GP, <PERSOON> outlet obstruction index and maximal flow rate during urodynamic study as powerful predictors for the detection of urodynamic obstruction in women Neurourol Urodyn ###;<DATUM> ## [##] <PERSOON> B, Park S, <PERSOON> HS, Choo MS Factors predictive of urinary retention after a tension-free vaginal tape procedure for female stress urinary [##] <PERSOON> DE, Brubaker L Effect of preoperative voiding mechanism on success rate of autologous rectus fascia [##] Lemack GE, <PERSOON> C, et al Normal preoperative urodynamic testing does not predict voiding dysfunction after Burch colposuspension versus pubovaginal sling <PERSOON> JK Voiding difficulties after colposuspension Obstet Gynecol ###;## [##] Wheeler TL,#nd, <PERSOON-##> HE, Greer WJ, Bowling CB, Redden DT, Varner RE Predictors of success with postoperative voiding trials after a [##] <PERSOON-##> urodynamic predictors of short-term voiding dysfunction following a transobturator tension-free vaginal tape procedure <PERSOON-##> S, et al [##] <PERSOON-##> L, et al Urodynamic measures do not predict stress continence outcomes [##] <PERSOON-##> A A randomized comparison of Burch colposuspension and abdominal paravaginal defect repair [##] Kuo HC Effect of detrusor function on the therapeutic outcome of a suburethral sling procedure using a polypropylene sling for stress urinary [##] <PERSOON-##> PJ, Vervest HA Predictive value of urodynamics on outcome after midurethral sling surgery for female stress urinary incontinence <PERSOON-##> ###;### ### e#,##<DATUM> [##] <PERSOON-##> of urodynamic and detrusor contractility variables in patients [##] <PERSOON-##> U Long-term results of the tension-free vaginal tape (TVT) procedure for surgical treatment of female stress urinary incontinence <PERSOON-##> # S<DATUM> [##] <PERSOON-##> and Ireland Tension-free Vaginal Tape Trial Group Prospective multicentre randomised trial of tension-free vaginal tape and colposuspension as primary treatment for stress incontinence <PERSOON-##> pathophysiology of post-radical prostatectomy incontinence a clinical and [##] <PERSOON-##> VW A urodynamics protocol to optimally assess men with post-prostatectomy incontinence [##] Kuo HC.
538
nvog
<PERSOON> L, et al Urodynamic measures do not predict stress continence outcomes [##] <PERSOON> A A randomized comparison of Burch colposuspension and abdominal paravaginal defect repair [##] Kuo HC Effect of detrusor function on the therapeutic outcome of a suburethral sling procedure using a polypropylene sling for stress urinary [##] <PERSOON> PJ, Vervest HA Predictive value of urodynamics on outcome after midurethral sling surgery for female stress urinary incontinence <PERSOON> ###;### ### e#,##<DATUM> [##] <PERSOON> of urodynamic and detrusor contractility variables in patients [##] <PERSOON> U Long-term results of the tension-free vaginal tape (TVT) procedure for surgical treatment of female stress urinary incontinence <PERSOON> # S<DATUM> [##] <PERSOON> and Ireland Tension-free Vaginal Tape Trial Group Prospective multicentre randomised trial of tension-free vaginal tape and colposuspension as primary treatment for stress incontinence <PERSOON> pathophysiology of post-radical prostatectomy incontinence a clinical and [##] <PERSOON-##> VW A urodynamics protocol to optimally assess men with post-prostatectomy incontinence [##] <PERSOON-##> TB Artificial urinary sphincter for post-prostatectomy incontinence in men who had prior radiotherapy a risk and outcome [##] <PERSOON-##> DD, Young PR, Broderick GA, Heckman MG, Wehle MJ, Igel TC, et al Do clinical or urodynamic parameters predict artificial urinary Een degelijk ontworpen continentie ‘pad ’ zal alle urine die in een bepaalde tijdspanne is gelekt bevatten en wordt daarom gebruikt om de hoeveelheid lekkage te kwantificeren Hoewel de International Continence Society (ICS) heeft getracht pad testing te standaardiseren blijft er variatie bestaan in de duur van de test en de hoeveelheid lichamelijke inspanning die er tijdens een test wordt verricht Wat is de betrouwbaarheid, de diagnostische accuratesse en de voorspellende waarde van pad testing? Het gebruik van pad tests is door de #th International Consultation on Incontinence onder de loep genomen [#] Vele onderzoeken hebben het gebruik van korter en langer durende pad tests voor het diagnosticeren van UI onderzocht Diverse andere onderzoeken hebben de correlatie tussen uitslagen van de pad test en symptoomscores voor UI of LUTS onderzocht [<DATUM> Voorts heeft een aantal onderzoeken de reproduceerbaarheid van pad tests bekeken [#,<DATUM> Enkele onderzoeken hebben getracht pad testing te gebruiken om de behandelingsuitkomsten bij UI te voorspellen, met gemengde resultaten [##-##] Momenteel worden pad tests vooral gebruikt voor het verkrijgen van objectieve uitkomsten in clinical trials Pad tests kunnen echter ook van pas komen in de dagelijkse klinische praktijk en de meeste richtlijnen.
553
nvog
<PERSOON> TB Artificial urinary sphincter for post-prostatectomy incontinence in men who had prior radiotherapy a risk and outcome [##] <PERSOON> DD, Young PR, Broderick GA, Heckman MG, Wehle MJ, Igel TC, et al Do clinical or urodynamic parameters predict artificial urinary Een degelijk ontworpen continentie ‘pad ’ zal alle urine die in een bepaalde tijdspanne is gelekt bevatten en wordt daarom gebruikt om de hoeveelheid lekkage te kwantificeren Hoewel de International Continence Society (ICS) heeft getracht pad testing te standaardiseren blijft er variatie bestaan in de duur van de test en de hoeveelheid lichamelijke inspanning die er tijdens een test wordt verricht Wat is de betrouwbaarheid, de diagnostische accuratesse en de voorspellende waarde van pad testing? Het gebruik van pad tests is door de #th International Consultation on Incontinence onder de loep genomen [#] Vele onderzoeken hebben het gebruik van korter en langer durende pad tests voor het diagnosticeren van UI onderzocht Diverse andere onderzoeken hebben de correlatie tussen uitslagen van de pad test en symptoomscores voor UI of LUTS onderzocht [<DATUM> Voorts heeft een aantal onderzoeken de reproduceerbaarheid van pad tests bekeken [#,<DATUM> Enkele onderzoeken hebben getracht pad testing te gebruiken om de behandelingsuitkomsten bij UI te voorspellen, met gemengde resultaten [##-##] Momenteel worden pad tests vooral gebruikt voor het verkrijgen van objectieve uitkomsten in clinical trials Pad tests kunnen echter ook van pas komen in de dagelijkse klinische praktijk en de meeste richtlijnen Er is goed bewijs dat herhaalde pad tests veranderingen in UI na een behandeling in kaart kunnen brengen [##-##] Een studie van <PERSOON> et al gaf aan dat per ## gram toename bij de preoperatieve pad-test de Een pad test kan de diagnose UI accuraat stellen, is reproduceerbaar en correleert met de symptomen van de patiënt Een pad test kan niet differentiëren tussen de verschillende oorzaken van UI Een poliklinische pad test vereist standaardisatie van het blaasvolume en een vooraf vastgestelde hoeveelheid oefeningen om de De compliantie van patiënten bij een ‘thuis pad test’ protocol is matig Thuistesten die langer dan ## uur duren zijn niet beter dan testen die ## uur duren Na behandeling kunnen pad tests gebruikt worden om het resultaat van de therapie in kaart te brengen Het preoperatieve urineverlies zoals gemeten met een pad-test bepaalt mede de kans op falen na chirurgie voor SUI Hoewel ##-uurs pad testing op praktische bezwaren zou kunnen stuiten, is de ervaring van enige Werkgroepleden, dat de ##-uurs test toch betrouwbaar is, indien de patiënt goed geïnstrueerd wordt Een preoperatieve pad-test kan mede de uikomsten na chirurgie voor SUI voorspellen Een systematische review over de rol van pad testing (thuis en poliklinisch) zou de plaats voor pad testing in de routinezorg mogelijk kunnen [#] <PERSOON> #th International Consultation on Incontinence, <PERSOON> KJ, et al.
577
nvog
pad tests veranderingen in UI na een behandeling in kaart kunnen brengen [##-##] Een studie van <PERSOON> et al gaf aan dat per ## gram toename bij de preoperatieve pad-test de Een pad test kan de diagnose UI accuraat stellen, is reproduceerbaar en correleert met de symptomen van de patiënt Een pad test kan niet differentiëren tussen de verschillende oorzaken van UI Een poliklinische pad test vereist standaardisatie van het blaasvolume en een vooraf vastgestelde hoeveelheid oefeningen om de De compliantie van patiënten bij een ‘thuis pad test’ protocol is matig Thuistesten die langer dan ## uur duren zijn niet beter dan testen die ## uur duren Na behandeling kunnen pad tests gebruikt worden om het resultaat van de therapie in kaart te brengen Het preoperatieve urineverlies zoals gemeten met een pad-test bepaalt mede de kans op falen na chirurgie voor SUI Hoewel ##-uurs pad testing op praktische bezwaren zou kunnen stuiten, is de ervaring van enige Werkgroepleden, dat de ##-uurs test toch betrouwbaar is, indien de patiënt goed geïnstrueerd wordt Een preoperatieve pad-test kan mede de uikomsten na chirurgie voor SUI voorspellen Een systematische review over de rol van pad testing (thuis en poliklinisch) zou de plaats voor pad testing in de routinezorg mogelijk kunnen [#] <PERSOON> #th International Consultation on Incontinence, <PERSOON> KJ, et al undergoing surgery for stress urinary incontinence <PERSOON> ###;### ##<DATUM> [#] <PERSOON> NK, <PERSOON> A, <PERSOON> O <PERSOON> assessment of the importance of pad testing in stress urinary incontinence and the effects of incontinence on the life quality of women <PERSOON> ###;<DATUM> #; discussion ### [#] <PERSOON-##> AV, <PERSOON-##> MM Is there an alternative to pad tests? Correlation of subjective variables of severity of urinary loss to the #-h pad test in women with stress urinary incontinence <PERSOON-##> W, <PERSOON-##> JQ Do pad tests and voiding diaries affect patient willingness to participate in studies of incontinence [#] <PERSOON-##> D, et al Noninvasive outcome measures of urinary incontinence and lower urinary tract symptoms a multicenter study of micturition diary and pad tests <PERSOON-##> KK, Maegaard E Pad weighing tests with ##% or ##% bladder filling <PERSOON-##> it matter? <PERSOON-##> ##-hour pad test in continent women and men normal values and cyclical alterations <PERSOON-##> JT Pad-weighing tests A literature survey on test accuracy and reproducibility [##] <PERSOON-##> KH Inadequate repeatability of the one-hour pad test.
590
nvog
surgery for stress urinary incontinence <PERSOON> ###;### ##<DATUM> [#] <PERSOON> NK, <PERSOON> A, <PERSOON> O <PERSOON> assessment of the importance of pad testing in stress urinary incontinence and the effects of incontinence on the life quality of women <PERSOON> ###;<DATUM> #; discussion ### [#] <PERSOON> AV, <PERSOON> MM Is there an alternative to pad tests? Correlation of subjective variables of severity of urinary loss to the #-h pad test in women with stress urinary incontinence <PERSOON> W, <PERSOON-##> JQ Do pad tests and voiding diaries affect patient willingness to participate in studies of incontinence [#] <PERSOON-##> D, et al Noninvasive outcome measures of urinary incontinence and lower urinary tract symptoms a multicenter study of micturition diary and pad tests <PERSOON-##> KK, Maegaard E Pad weighing tests with ##% or ##% bladder filling <PERSOON-##> it matter? <PERSOON-##> ##-hour pad test in continent women and men normal values and cyclical alterations <PERSOON-##> JT Pad-weighing tests A literature survey on test accuracy and reproducibility [##] <PERSOON-##> KH Inadequate repeatability of the one-hour pad test [##] <PERSOON-##> EJ, Webster GD, Amundsen CL In patients undergoing neuromodulation for intractable urge incontinence a reduction in ##-hr pad weight after the initial test stimulation best predicts long-term patient satisfaction <PERSOON-##> S, et al Predictors of treatment failure ## months after surgery for stress urinary [##] <PERSOON-##> HE, Litman HJ, Lukacz ES, Sirls LT, <PERSOON-##> P, et al Demographic and clinical predictors of treatment failure one year after [##] Blaivas JG, Appell RA, Fantl JA, <PERSOON-##> EJ, Resnick NM, et al Standards of efficacy for evaluation of treatment outcomes in urinary incontinence recommendations of the Urodynamic Society Neurourol Urodyn ###;<DATUM> # [##] Leach GE, Dmochowski RR, Appell RA, Blaivas JG, Hadley HR, Luber KM, et al Female Stress Urinary Incontinence Clinical Guidelines Panel summary report on surgical management of female stress urinary incontinence <PERSOON-##> AL, <PERSOON-##> KH Criterion validity, test-retest reliability and sensitivity to change of the <PERSOON-##> CA, et al Biofeedback vs verbal feedback as learning tools for pelvic muscle exercises in the early management of urinary incontinence after radical prostatectomy BJU Int ###;#<DATUM> # [##] <PERSOON-##> KL, Hilton P, UK and Ireland TVT Trial Group.
619
nvog
<PERSOON> EJ, Webster GD, Amundsen CL In patients undergoing neuromodulation for intractable urge incontinence a reduction in ##-hr pad weight after the initial test stimulation best predicts long-term patient satisfaction <PERSOON> S, et al Predictors of treatment failure ## months after surgery for stress urinary [##] <PERSOON> HE, Litman HJ, Lukacz ES, Sirls LT, <PERSOON> P, et al Demographic and clinical predictors of treatment failure one year after [##] Blaivas JG, Appell RA, Fantl JA, <PERSOON> EJ, Resnick NM, et al Standards of efficacy for evaluation of treatment outcomes in urinary incontinence recommendations of the Urodynamic Society Neurourol Urodyn ###;<DATUM> # [##] Leach GE, Dmochowski RR, Appell RA, Blaivas JG, Hadley HR, Luber KM, et al Female Stress Urinary Incontinence Clinical Guidelines Panel summary report on surgical management of female stress urinary incontinence <PERSOON> AL, <PERSOON> KH Criterion validity, test-retest reliability and sensitivity to change of the <PERSOON> CA, et al Biofeedback vs verbal feedback as learning tools for pelvic muscle exercises in the early management of urinary incontinence after radical prostatectomy BJU Int ###;#<DATUM> # [##] <PERSOON> KL, Hilton P, UK and Ireland TVT Trial Group Beeldvorming verbetert ons begrip van de anatomische en functionele afwijkingen die aan UI ten grondslag kunnen liggen In klinisch onderzoek wordt beeldvorming gebruikt om de relatie tussen aandoeningen van het centrale zenuwstelsel en de lage urinewegen te begrijpen en te zien hoe ze UI veroorzaken, als wel om de anatomie van de lage urinewegen en behandelingsuitkomsten in beeld te brengen Echo en MRI hebben röntgenonderzoek grotendeels vervangen aangezien beide onderzoeken veilig zijn (zonder stralingsrisico’s) Het geeft zowel kwalitatief als kwantitatieve informatie over de nieren, blaashals en bekkenbodem Echo heeft de voorkeur boven MRI omdat het driedimensionale en vierdimensionale (dynamische) beelden tegen lagere kosten kan leveren; bovendien is echo overal beschikbaar Het huidige gebrek aan kennis over de pathofysiologie van UI maakt het lastig om onderzoek uit te voeren naar de beeldvorming van UI • Kan beeldvorming helpen bij het selecteren van de juiste chirurgische behandelmethode voor SUI? • Hoe accuraat is beeldvorming bij het evalueren van behandelingsuitkomsten van chirurgie voor SUI? Diverse onderzoeken over de waarde van beeldvorming hebben de relatie tussen sfinctervolume en functie bij vrouwen bestudeerd [#] en tussen sfinctervolume en chirurgische uitkomsten bij vrouwen en mannen [#,#] Beeldvorming van de urethrale anastomose na radicale prostatectomie is gebruikt om de continentiestatus te onderzoeken [#] Echter, geen enkele vorm van beeldvorming kan de uitkomst van behandeling van UI Vele onderzoeken hebben de mobiliteit van de blaashals middels echografie en MRI onderzocht en geconcludeerd dat UI niet kan worden.
560
nvog
verbetert ons begrip van de anatomische en functionele afwijkingen die aan UI ten grondslag kunnen liggen In klinisch onderzoek wordt beeldvorming gebruikt om de relatie tussen aandoeningen van het centrale zenuwstelsel en de lage urinewegen te begrijpen en te zien hoe ze UI veroorzaken, als wel om de anatomie van de lage urinewegen en behandelingsuitkomsten in beeld te brengen Echo en MRI hebben röntgenonderzoek grotendeels vervangen aangezien beide onderzoeken veilig zijn (zonder stralingsrisico’s) Het geeft zowel kwalitatief als kwantitatieve informatie over de nieren, blaashals en bekkenbodem Echo heeft de voorkeur boven MRI omdat het driedimensionale en vierdimensionale (dynamische) beelden tegen lagere kosten kan leveren; bovendien is echo overal beschikbaar Het huidige gebrek aan kennis over de pathofysiologie van UI maakt het lastig om onderzoek uit te voeren naar de beeldvorming van UI • Kan beeldvorming helpen bij het selecteren van de juiste chirurgische behandelmethode voor SUI? • Hoe accuraat is beeldvorming bij het evalueren van behandelingsuitkomsten van chirurgie voor SUI? Diverse onderzoeken over de waarde van beeldvorming hebben de relatie tussen sfinctervolume en functie bij vrouwen bestudeerd [#] en tussen sfinctervolume en chirurgische uitkomsten bij vrouwen en mannen [#,#] Beeldvorming van de urethrale anastomose na radicale prostatectomie is gebruikt om de continentiestatus te onderzoeken [#] Echter, geen enkele vorm van beeldvorming kan de uitkomst van behandeling van UI Vele onderzoeken hebben de mobiliteit van de blaashals middels echografie en MRI onderzocht en geconcludeerd dat UI niet kan worden Daarnaast lijkt de algemene toename van urethrale mobiliteit na de partus niet geassocieerd te zijn met de novo SUI [#] Er bestaat consensus dat MRI een goed globaal beeld van de bekkenbodem geeft Zo zijn genitale prolaps, defecatiefunctie en integriteit van de steunweefsels van de bekkenbodem goed te visualiseren [#] Echter, er bestaat een grote variatie qua interpretatie van de MRI-beelden tussen verschillende centra [#] en er is maar weinig bewijs dat de klinische bruikbaarheid van MRI ondersteunt Een aantal onderzoeken heeft het gebruik van beeldvorming bij het plaatsen van mid-urethrale slings voor SUI onderzocht Eén studie liet zien dat mid-urethrale sling plaatsing de mobiliteit van de mid-urethra verminderde, maar niet van de blaashals [#] Daarnaast is de positie van de midurethrale slings ten opzichte van het os pubis geassocieerd met de genezing van SUI [##] Samenvattend echter zijn er geen onderzoeken gevonden die de PICO’s die hierboven zijn gesteld beantwoorden Beeldvorming van de lage urinewegen lijkt geen klinische meerwaarde te hebben bij patiënten met UI [##] Desondanks zijn er enkele experts die het gebruik van Beeldvorming kan op betrouwbare wijze blaashals en urethramobiliteit in beeld brengen Er is echter geen bewijs dat patiënten hier klinisch Beeldvorming van de bekkenbodem kan de levator ani aanhechting en de hiatus levatorius in beeld brengen, maar ook hiervan is geen Echografie kan mid-urethrale slings in beeld brengen, maar er is meer onderzoek nodig naar de locatie van de slings en de klinische [#] <PERSOON> K, <PERSOON> JO.
574
nvog
de partus niet geassocieerd te zijn met de novo SUI [#] Er bestaat consensus dat MRI een goed globaal beeld van de bekkenbodem geeft Zo zijn genitale prolaps, defecatiefunctie en integriteit van de steunweefsels van de bekkenbodem goed te visualiseren [#] Echter, er bestaat een grote variatie qua interpretatie van de MRI-beelden tussen verschillende centra [#] en er is maar weinig bewijs dat de klinische bruikbaarheid van MRI ondersteunt Een aantal onderzoeken heeft het gebruik van beeldvorming bij het plaatsen van mid-urethrale slings voor SUI onderzocht Eén studie liet zien dat mid-urethrale sling plaatsing de mobiliteit van de mid-urethra verminderde, maar niet van de blaashals [#] Daarnaast is de positie van de midurethrale slings ten opzichte van het os pubis geassocieerd met de genezing van SUI [##] Samenvattend echter zijn er geen onderzoeken gevonden die de PICO’s die hierboven zijn gesteld beantwoorden Beeldvorming van de lage urinewegen lijkt geen klinische meerwaarde te hebben bij patiënten met UI [##] Desondanks zijn er enkele experts die het gebruik van Beeldvorming kan op betrouwbare wijze blaashals en urethramobiliteit in beeld brengen Er is echter geen bewijs dat patiënten hier klinisch Beeldvorming van de bekkenbodem kan de levator ani aanhechting en de hiatus levatorius in beeld brengen, maar ook hiervan is geen Echografie kan mid-urethrale slings in beeld brengen, maar er is meer onderzoek nodig naar de locatie van de slings en de klinische [#] <PERSOON> K, <PERSOON>-dimensional ultrasound of the urethral sphincter predicts continence surgery outcome [#] <PERSOON> technique to overcome anatomical shortcoming balancing post-prostatectomy continence outcomes of urethral sphincter lengths on preoperative magnetic resonance imaging <PERSOON> P, <PERSOON> JS, Otero JR, Serio AM, Scardino PT, et al Recovery of urinary continence after radical prostatectomy association with urethral length and urethral fibrosis measured by preoperative and postoperative endorectal magnetic resonance imaging <PERSOON> J, <PERSOON> J, et al "<PERSOON> cough game" are there characteristic urethrovesical movement patterns associated with stress incontinence? <PERSOON> HP, <PERSOON-##> effect of childbirth on urethral mobility a prospective observational study <PERSOON-##> BS, Brody JM Imaging pelvic floor disorders trend toward comprehensive MRI AJR [#] Lockhart ME, <PERSOON-##> HE, Brubaker L, <PERSOON-##> W, et al Reproducibility of dynamic MR imaging pelvic measurements a [#] <PERSOON-##> urethral motion profile before and after suburethral sling placement <PERSOON-##> HP Sonographic appearance of transobturator slings implications for function and dysfunction.
530
nvog
<PERSOON>-dimensional ultrasound of the urethral sphincter predicts continence surgery outcome [#] <PERSOON> technique to overcome anatomical shortcoming balancing post-prostatectomy continence outcomes of urethral sphincter lengths on preoperative magnetic resonance imaging <PERSOON> P, <PERSOON> JS, Otero JR, Serio AM, Scardino PT, et al Recovery of urinary continence after radical prostatectomy association with urethral length and urethral fibrosis measured by preoperative and postoperative endorectal magnetic resonance imaging <PERSOON> J, <PERSOON> J, et al "<PERSOON> cough game" are there characteristic urethrovesical movement patterns associated with stress incontinence? <PERSOON> HP, <PERSOON> effect of childbirth on urethral mobility a prospective observational study <PERSOON-##> BS, Brody JM Imaging pelvic floor disorders trend toward comprehensive MRI AJR [#] Lockhart ME, <PERSOON-##> HE, Brubaker L, <PERSOON-##> W, et al Reproducibility of dynamic MR imaging pelvic measurements a [#] <PERSOON-##> urethral motion profile before and after suburethral sling placement <PERSOON-##> HP Sonographic appearance of transobturator slings implications for function and dysfunction [##] <PERSOON-##> CR, Drake MJ, et al EAU guidelines on urinary incontinence <PERSOON-##> HP Pelvic floor ultrasound a review <PERSOON-##> SK, <PERSOON-##> voiding dysfunction <PERSOON-##> HP, Mellgren A, <PERSOON-##> AH, Shobeiri SA, et al State of the art an integrated approach to pelvic floor [##] <PERSOON-##> JN Radiologic evaluation of pelvic floor disorders Gastroenterol Clin North Am ###;#<DATUM> ##, viii In de klinische praktijk is het gebruikelijk dat voor niet levensbedreigende aandoeningen eerst niet-chirurgische behandelingen worden aangeboden, omdat hiermee de kans kleiner is dat de patiënt ernstige complicaties oploopt De Werkgroep heeft daarom eerst een aantal eenvoudige klinische interventies op een rij gezet, die goed als initiële behandeling gebruikt kunnen worden Vervolgens wordt ingegaan op een aantal ‘leefstijlveranderingen’ die kunnen bijdragen aan het verbeteren van de klachten Deze worden gevolgd door gedragstherapeutische interventies en fysiotherapie Medicamenteuze behandelingsopties worden apart beschreven in het volgende hoofdstuk De Werkgroep onderkent dat in de dagelijkse praktijk vaak een combinatie van deze interventies wordt gebruikt Daarom zijn aanbevelingen samengevoegd daar waar het in de praktijk voorkomt dat de behandelingen samen worden aangeboden en een combinatie van deze.
512
nvog
[##] <PERSOON> CR, Drake MJ, et al EAU guidelines on urinary incontinence <PERSOON> HP Pelvic floor ultrasound a review <PERSOON> SK, <PERSOON> voiding dysfunction <PERSOON> HP, Mellgren A, <PERSOON> AH, Shobeiri SA, et al State of the art an integrated approach to pelvic floor [##] <PERSOON> JN Radiologic evaluation of pelvic floor disorders Gastroenterol Clin North Am ###;#<DATUM> ##, viii In de klinische praktijk is het gebruikelijk dat voor niet levensbedreigende aandoeningen eerst niet-chirurgische behandelingen worden aangeboden, omdat hiermee de kans kleiner is dat de patiënt ernstige complicaties oploopt De Werkgroep heeft daarom eerst een aantal eenvoudige klinische interventies op een rij gezet, die goed als initiële behandeling gebruikt kunnen worden Vervolgens wordt ingegaan op een aantal ‘leefstijlveranderingen’ die kunnen bijdragen aan het verbeteren van de klachten Deze worden gevolgd door gedragstherapeutische interventies en fysiotherapie Medicamenteuze behandelingsopties worden apart beschreven in het volgende hoofdstuk De Werkgroep onderkent dat in de dagelijkse praktijk vaak een combinatie van deze interventies wordt gebruikt Daarom zijn aanbevelingen samengevoegd daar waar het in de praktijk voorkomt dat de behandelingen samen worden aangeboden en een combinatie van deze intra-abdominale druk kunnen geven, als wel door neurologische aandoeningen Waarschijnlijk zou de behandeling van de onderliggende aandoening de ernst van mictieklachten/urine-incontinentie kunnen verminderen Het resultaat van deze aanpak is echter moeilijk te evalueren, omdat patiënten vaak meer dan één aandoening hebben Interventies worden vaak gecombineerd en geïndividualiseerd, waardoor het moeilijk is te bepalen welke verandering in een onderliggende aandoening de UI beïnvloed heeft Onderliggende aandoeningen behoeven uiteraard zelf ook een gedegen behandeling Kan behandeling van een onderliggende aandoening en/of cognitieve disfunctie bij volwassen patiënten met UI leiden tot verbetering van de UI of verhoogde kwaliteit van leven, vergeleken met geen behandeling van onderliggende aandoeningen? Er is slechts één onderzoek gevonden bij patiënten met diabetes mellitus dat deze vraag als uitgangspunt had Dit onderzoek was een follow-up van een eerder verrichte RCT Hierin werd geen correlatie gevonden tussen eerdere intensieve behandeling van diabetes mellitus type # en het vóórkomen van UI later in het leven wanneer het werd vergeleken met conventionele behandeling van diabetes mellitus [#]; dit ondanks de bekende gunstige effecten van de strikte regulering van bloedsuikers op andere gevolgen van diabetes Wel was in dit onderzoek een hogere leeftijd en body mass index geassocieerd met een hogere prevalentie van UI Scherpere regulatie van bloedsuikers bij diabeten leidt niet tot verbetering noch tot verdwijnen van UI [#] <PERSOON> co-occurrence of chronic diseases and geriatric syndromes the health and retirement study [#] <PERSOON> A, et al.
533
nvog
behandeling van de onderliggende aandoening de ernst van mictieklachten/urine-incontinentie kunnen verminderen Het resultaat van deze aanpak is echter moeilijk te evalueren, omdat patiënten vaak meer dan één aandoening hebben Interventies worden vaak gecombineerd en geïndividualiseerd, waardoor het moeilijk is te bepalen welke verandering in een onderliggende aandoening de UI beïnvloed heeft Onderliggende aandoeningen behoeven uiteraard zelf ook een gedegen behandeling Kan behandeling van een onderliggende aandoening en/of cognitieve disfunctie bij volwassen patiënten met UI leiden tot verbetering van de UI of verhoogde kwaliteit van leven, vergeleken met geen behandeling van onderliggende aandoeningen? Er is slechts één onderzoek gevonden bij patiënten met diabetes mellitus dat deze vraag als uitgangspunt had Dit onderzoek was een follow-up van een eerder verrichte RCT Hierin werd geen correlatie gevonden tussen eerdere intensieve behandeling van diabetes mellitus type # en het vóórkomen van UI later in het leven wanneer het werd vergeleken met conventionele behandeling van diabetes mellitus [#]; dit ondanks de bekende gunstige effecten van de strikte regulering van bloedsuikers op andere gevolgen van diabetes Wel was in dit onderzoek een hogere leeftijd en body mass index geassocieerd met een hogere prevalentie van UI Scherpere regulatie van bloedsuikers bij diabeten leidt niet tot verbetering noch tot verdwijnen van UI [#] <PERSOON> co-occurrence of chronic diseases and geriatric syndromes the health and retirement study [#] <PERSOON> A, et al treatment of geriatric disorders in the management of diabetes in the elderly Diabetes Metab ###;#<DATUM> ## [#] Hirayama F, <PERSOON> K, <PERSOON> incontinence in men with chronic obstructive pulmonary disease [#] <PERSOON> B, et al Risk factors for urinary incontinence among women with type # diabetes findings from the epidemiology of diabetes interventions and complications study Urology ###;#<DATUM> # Hoewel UI in het Farmacotherapeutisch Kompas frequent als bijwerking van medicatie wordt genoemd, is dit voornamelijk gebaseerd op case reports en postmarketing surveillance (fase # onderzoek) Er zijn maar weinig gecontroleerde onderzoeken gedaan met het vóórkomen van UI als primaire uitkomstmaat Ook ontbreken onderzoeken met voldoende power om het ontstaan dan wel het verslechteren van UI statistisch significant aan te tonen Hierdoor is het in de meeste gevallen onmogelijk om met zekerheid te zeggen dat een bepaald medicijn UI veroorzaakt Bij patiënten met UI, en wel vooral bij ouderen, kan het lastig tot onmogelijk zijn om onderscheid te maken tussen de effecten van medicatie, Hoewel het aanpassen van medicatie, voorgeschreven voor andere aandoeningen, als mogelijke vroege interventie voor verminderen van UI kan worden gebruikt, is het nog onbekend of dit zin heeft [#] Er bestaat ook nog een risico dat het stoppen of veranderen van medicatie meer kwaad.
537
nvog
the management of diabetes in the elderly Diabetes Metab ###;#<DATUM> ## [#] Hirayama F, <PERSOON> K, <PERSOON> incontinence in men with chronic obstructive pulmonary disease [#] <PERSOON> B, et al Risk factors for urinary incontinence among women with type # diabetes findings from the epidemiology of diabetes interventions and complications study Urology ###;#<DATUM> # Hoewel UI in het Farmacotherapeutisch Kompas frequent als bijwerking van medicatie wordt genoemd, is dit voornamelijk gebaseerd op case reports en postmarketing surveillance (fase # onderzoek) Er zijn maar weinig gecontroleerde onderzoeken gedaan met het vóórkomen van UI als primaire uitkomstmaat Ook ontbreken onderzoeken met voldoende power om het ontstaan dan wel het verslechteren van UI statistisch significant aan te tonen Hierdoor is het in de meeste gevallen onmogelijk om met zekerheid te zeggen dat een bepaald medicijn UI veroorzaakt Bij patiënten met UI, en wel vooral bij ouderen, kan het lastig tot onmogelijk zijn om onderscheid te maken tussen de effecten van medicatie, Hoewel het aanpassen van medicatie, voorgeschreven voor andere aandoeningen, als mogelijke vroege interventie voor verminderen van UI kan worden gebruikt, is het nog onbekend of dit zin heeft [#] Er bestaat ook nog een risico dat het stoppen of veranderen van medicatie meer kwaad Een gestructureerde, narrative review vond dat er louter zwak bewijs was voor een causale relatie tussen het gebruik van (de meeste) medicijnen en verslechtering van pre-existente UI of het ontstaan van nieuwe UI [#] In een case control studie werd gevonden dat vrouwen met hypertensie die met alfablokkers werden behandeld meer risico hadden op het krijgen van UI dan vrouwen die niet behandeld werden [#] Verscheidene patiëntenseries hebben een mogelijk verband laten zien tussen UI en medicijnen die hun aangrijpingspunt in het centrale zenuwstelsel hebben [#] Een secundaire analyse van een grote observationele Italiaanse database met oudere patiënten liet zien dat diegenen die benzodiazepines gebruikten een groter risico hadden op het krijgen van UI Daarnaast heeft een retrospectieve analyse van een grote Nederlandse farmaco-epidemiologische database laten zien dat patiënten die een selectieve serotonine re-uptake inhibitor (SSRI) gebruikten, daarna vaker een anticholinergicum of incontinentiemateriaal voorgeschreven kregen, hetgeen suggereert dat SSRI’s UI kunnen veroorzaken [#] Beperkt bewijs uit patiëntenseries en case control studies laat zien dat het gebruik van diuretica niet per se is geassocieerd met een frequenter vóórkomen of het verergeren van UI [#] SUI zou mogelijk kunnen verergeren door chronische hoest die weleens wordt gezien als bijwerking van Systemische oestrogeensuppletie voor post-menopauzale vrouwen werd in een meta-analyse in verband gebracht met het ontwikkelen dan wel het verergeren van UI [#] Systemische oestrogenen, vergeleken met placebo, verergerden UI bij zowel vrouwen die een hysterectomie hadden ondergaan als bij degenen die dat niet hadden [#] Daarnaast lieten gegevens uit een grote RCT zien dat voorheen continente vrouwen die.
569
nvog
en verslechtering van pre-existente UI of het ontstaan van nieuwe UI [#] In een case control studie werd gevonden dat vrouwen met hypertensie die met alfablokkers werden behandeld meer risico hadden op het krijgen van UI dan vrouwen die niet behandeld werden [#] Verscheidene patiëntenseries hebben een mogelijk verband laten zien tussen UI en medicijnen die hun aangrijpingspunt in het centrale zenuwstelsel hebben [#] Een secundaire analyse van een grote observationele Italiaanse database met oudere patiënten liet zien dat diegenen die benzodiazepines gebruikten een groter risico hadden op het krijgen van UI Daarnaast heeft een retrospectieve analyse van een grote Nederlandse farmaco-epidemiologische database laten zien dat patiënten die een selectieve serotonine re-uptake inhibitor (SSRI) gebruikten, daarna vaker een anticholinergicum of incontinentiemateriaal voorgeschreven kregen, hetgeen suggereert dat SSRI’s UI kunnen veroorzaken [#] Beperkt bewijs uit patiëntenseries en case control studies laat zien dat het gebruik van diuretica niet per se is geassocieerd met een frequenter vóórkomen of het verergeren van UI [#] SUI zou mogelijk kunnen verergeren door chronische hoest die weleens wordt gezien als bijwerking van Systemische oestrogeensuppletie voor post-menopauzale vrouwen werd in een meta-analyse in verband gebracht met het ontwikkelen dan wel het verergeren van UI [#] Systemische oestrogenen, vergeleken met placebo, verergerden UI bij zowel vrouwen die een hysterectomie hadden ondergaan als bij degenen die dat niet hadden [#] Daarnaast lieten gegevens uit een grote RCT zien dat voorheen continente vrouwen die [#] Deze hier beschreven recente analyses hebben tegenstrijdige resultaten uit oudere en kleinere onderzoeken naar het effect van oestrogenen op UI ‘overruled’ Het aantal vrouwen dat wordt behandeld met systemische oestrogeensuppletie in de postmenopauze is echter de afgelopen jaren fors gedaald, vooral veroorzaakt door zorgen over een verhoogd risico op borst- en endometriumkanker bij gebruik van oestrogeensuppletie Hierdoor zal het effect van systemische oestrogenen op UI steeds minder vaak geobserveerd worden Alfablokkers, voorgeschreven als antihypertensivum, kunnen UI veroorzaken of verergeren, en het stoppen ervan kan de UI doen Patiënten die medicijnen gebruiken die effect hebben op het centrale zenuwstelsels kunnen als bijwerking UI krijgen Diureticagebruik bij oudere patiënten veroorzaakt of verergert UI niet Systemische oestrogeensuppletie bij voorheen continente vrouwen verdubbelt de prevalentie van UI in vergelijking met vrouwen die Vrouwen met pre-existente UI die systemische oestrogenen gebruiken, hebben ##% meer kans op verergering van hun UI dan vrouwen [#] National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) Urinary incontinence the management of urinary incontinence in women <PERSOON> JJ, <PERSOON> treatment of male stress urinary incontinence systematic review of the [#] <PERSOON> HJ, Beevers DG <PERSOON>-adrenoceptor blocking drugs and female urinary incontinence prevalence and reversibility [#] <PERSOON> AC Selective serotonin reuptake inhibitor-induced urinary incontinence [#] <PERSOON> CM Oestrogen therapy for urinary incontinence in post-menopausal women.
562
nvog
onderzoeken naar het effect van oestrogenen op UI ‘overruled’ Het aantal vrouwen dat wordt behandeld met systemische oestrogeensuppletie in de postmenopauze is echter de afgelopen jaren fors gedaald, vooral veroorzaakt door zorgen over een verhoogd risico op borst- en endometriumkanker bij gebruik van oestrogeensuppletie Hierdoor zal het effect van systemische oestrogenen op UI steeds minder vaak geobserveerd worden Alfablokkers, voorgeschreven als antihypertensivum, kunnen UI veroorzaken of verergeren, en het stoppen ervan kan de UI doen Patiënten die medicijnen gebruiken die effect hebben op het centrale zenuwstelsels kunnen als bijwerking UI krijgen Diureticagebruik bij oudere patiënten veroorzaakt of verergert UI niet Systemische oestrogeensuppletie bij voorheen continente vrouwen verdubbelt de prevalentie van UI in vergelijking met vrouwen die Vrouwen met pre-existente UI die systemische oestrogenen gebruiken, hebben ##% meer kans op verergering van hun UI dan vrouwen [#] National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) Urinary incontinence the management of urinary incontinence in women <PERSOON> JJ, <PERSOON> treatment of male stress urinary incontinence systematic review of the [#] <PERSOON> HJ, Beevers DG <PERSOON>-adrenoceptor blocking drugs and female urinary incontinence prevalence and reversibility [#] <PERSOON> AC Selective serotonin reuptake inhibitor-induced urinary incontinence [#] <PERSOON> CM Oestrogen therapy for urinary incontinence in post-menopausal women Effects of estrogen with and without progestin on urinary Een aantal onderzoeken heeft sterke associaties aangetoond tussen obstipatie, UI en overactieve blaas (OAB) Obstipatie kan worden behandeld Verbetert behandeling van obstipatie de symptomen of de kwaliteit van leven bij patiënten met UI? Eén RCT vond dat bij oudere patiënten een meersporenbeleid met onder meer assistentie bij de toiletgang, vloeistofinname, etc , het vóórkomen van UI en obstipatie verminderde, terwijl gedragstherapie zowel obstipatie als UI verbeterde [#] Een observationele studie die vrouwen met UI en vrouwen met genitale prolaps vergeleek met controles vond dat een voorgeschiedenis van obstipatie met zowel genitale prolaps als UI was geassocieerd [#] Twee grote cross-sectionele populatieonderzoeken [#,#] en twee longitudinale onderzoeken [#,#] lieten zien dat obstipatie een risicofactor was voor LUTS (waaronder ook UI kan vallen) Concluderend lijkt obstipatie geassocieerd met LUTS Echter, er is geen bewijs waarmee aangetoond kan worden dat het al dan niet behandelen van obstipatie co-existente LUTS zou kunnen verbeteren Er zijn wel aanwijzingen dat naast elkaar bestaande UI en obstipatie positief reageren Er is een consistent verband tussen een voorgeschiedenis van obstipatie en het later ontstaan van UI en genitale prolaps Er is geen bewijs dat erop duidt dat het behandelen van obstipatie UI verbetert Multimodale behandeling bij ouderen verbetert zowel UI als obstipatieklachten [#] <PERSOON> JW, et al A controlled trial of an intervention to improve urinary and fecal [#] <PERSOON> MA, <PERSOON> MM, Hudson CN Bowel dysfunction.
563
nvog
onderzoeken heeft sterke associaties aangetoond tussen obstipatie, UI en overactieve blaas (OAB) Obstipatie kan worden behandeld Verbetert behandeling van obstipatie de symptomen of de kwaliteit van leven bij patiënten met UI? Eén RCT vond dat bij oudere patiënten een meersporenbeleid met onder meer assistentie bij de toiletgang, vloeistofinname, etc , het vóórkomen van UI en obstipatie verminderde, terwijl gedragstherapie zowel obstipatie als UI verbeterde [#] Een observationele studie die vrouwen met UI en vrouwen met genitale prolaps vergeleek met controles vond dat een voorgeschiedenis van obstipatie met zowel genitale prolaps als UI was geassocieerd [#] Twee grote cross-sectionele populatieonderzoeken [#,#] en twee longitudinale onderzoeken [#,#] lieten zien dat obstipatie een risicofactor was voor LUTS (waaronder ook UI kan vallen) Concluderend lijkt obstipatie geassocieerd met LUTS Echter, er is geen bewijs waarmee aangetoond kan worden dat het al dan niet behandelen van obstipatie co-existente LUTS zou kunnen verbeteren Er zijn wel aanwijzingen dat naast elkaar bestaande UI en obstipatie positief reageren Er is een consistent verband tussen een voorgeschiedenis van obstipatie en het later ontstaan van UI en genitale prolaps Er is geen bewijs dat erop duidt dat het behandelen van obstipatie UI verbetert Multimodale behandeling bij ouderen verbetert zowel UI als obstipatieklachten [#] <PERSOON> JW, et al A controlled trial of an intervention to improve urinary and fecal [#] <PERSOON> MA, <PERSOON> MM, Hudson CN Bowel dysfunction [#] <PERSOON> S, et al <PERSOON> prevalence of chronic constipation and faecal incontinence among men and women with symptoms of overactive bladder <PERSOON> correlates of urinary incontinence in the elderly <PERSOON> factors for lower urinary tract symptoms in women ## to ## years of age <PERSOON> with urinary incontinence a longitudinal study of older women <PERSOON> ###;#<DATUM> #; Hoewel het zorgvuldig in kaart brengen en adequaat behandelen van UI prioriteit heeft bij behandelaars, is opvangmateriaal van groot belang voor veel patiënten met UI Om lekkage te voorkomen worden vooral absorberende verbanden gebruikt Als verbandmateriaal tekort schiet bij vrouwen kan een transurethrale of suprapubische verblijfskatheter worden gebruikt; hierbij dient rekening te worden gehouden met complicaties van het kathetergebruik zoals infecties, blaasspasmen, steenvorming, enzovoort Bij mannen is een condoomkatheter een optie Verbetert het gebruik van opvangmateriaal de incontinentieklachten en kwaliteit van leven bij patiënten met UI? Er is een gebrek aan consistentie in het gevonden bewijsmateriaal Er zijn twee consensusverklaringen uitgegaan tijdens de # International Consultation on Incontinence [#] en er is één RCT die het gebruik van incontinentieverbanden heeft vergeleken met placebo [#].
526
nvog
<PERSOON> S, et al <PERSOON> prevalence of chronic constipation and faecal incontinence among men and women with symptoms of overactive bladder <PERSOON> correlates of urinary incontinence in the elderly <PERSOON> factors for lower urinary tract symptoms in women ## to ## years of age <PERSOON> with urinary incontinence a longitudinal study of older women <PERSOON> ###;#<DATUM> #; Hoewel het zorgvuldig in kaart brengen en adequaat behandelen van UI prioriteit heeft bij behandelaars, is opvangmateriaal van groot belang voor veel patiënten met UI Om lekkage te voorkomen worden vooral absorberende verbanden gebruikt Als verbandmateriaal tekort schiet bij vrouwen kan een transurethrale of suprapubische verblijfskatheter worden gebruikt; hierbij dient rekening te worden gehouden met complicaties van het kathetergebruik zoals infecties, blaasspasmen, steenvorming, enzovoort Bij mannen is een condoomkatheter een optie Verbetert het gebruik van opvangmateriaal de incontinentieklachten en kwaliteit van leven bij patiënten met UI? Er is een gebrek aan consistentie in het gevonden bewijsmateriaal Er zijn twee consensusverklaringen uitgegaan tijdens de # International Consultation on Incontinence [#] en er is één RCT die het gebruik van incontinentieverbanden heeft vergeleken met placebo [#] verschillende uitkomsten [<DATUM> Er zijn maar weinig onderzoeken verricht over katheterisatie; één hiervan is een RCT die condoomkatheters met verblijfskatheters vergeleek [#] Een kleine crossover RCT [#] die verschillende penisklemmen heeft onderzocht liet zien dat geen van deze klemmen de urinelekkage volledig tegenging, maar dat de doorbloeding van de penis wel afnam Een andere crossover RCT vergeleek condoomkatheters met absorberend materiaal bij incontinente mannen [##] Bij het gebruik van condoomcatheters werd een betere levenskwaliteit gevonden Condoomkatheters zijn alleen van nut als ze gemakkelijk en zelfstandig kunnen worden aangebracht Incontinentie-opvangmaterialen zijn niet effectief bij de behandeling van UI maar zijn voor de patiënt wel behulpzaam bij de behandeling Intermitterende katheterisatie brengt een lager risico op UWI’s en bacteriurie met zich mee dan het gebruik van verblijfskatheters Bij mannen met UI bieden condoomkatheters betere opvang en een betere kwaliteit van leven dan absorberende producten Als er geen residu na mictie is, dan zijn condoomkatheters beter dan verblijfskatheters Overweeg een verblijfskatheter alleen als behandeling van UI als andere behandelmethoden niet afdoende helpen en opvangmateriaal niet geaccepteerd kan worden In de onderstaande aanbevelingen betekent A* dat hier sprake is van expert opinion <PERSOON> de keuze van het type verbandmateriaal aan aan de ernst van de incontinentie en de specifieke behoeften van de patiënt [#] <PERSOON> J, et al Committee ## Managements Using Continence Products In <PERSOON> A editors Incontinence #th International Consultation on Incontinence (ICS) Plymouth.
529
nvog
een RCT die condoomkatheters met verblijfskatheters vergeleek [#] Een kleine crossover RCT [#] die verschillende penisklemmen heeft onderzocht liet zien dat geen van deze klemmen de urinelekkage volledig tegenging, maar dat de doorbloeding van de penis wel afnam Een andere crossover RCT vergeleek condoomkatheters met absorberend materiaal bij incontinente mannen [##] Bij het gebruik van condoomcatheters werd een betere levenskwaliteit gevonden Condoomkatheters zijn alleen van nut als ze gemakkelijk en zelfstandig kunnen worden aangebracht Incontinentie-opvangmaterialen zijn niet effectief bij de behandeling van UI maar zijn voor de patiënt wel behulpzaam bij de behandeling Intermitterende katheterisatie brengt een lager risico op UWI’s en bacteriurie met zich mee dan het gebruik van verblijfskatheters Bij mannen met UI bieden condoomkatheters betere opvang en een betere kwaliteit van leven dan absorberende producten Als er geen residu na mictie is, dan zijn condoomkatheters beter dan verblijfskatheters Overweeg een verblijfskatheter alleen als behandeling van UI als andere behandelmethoden niet afdoende helpen en opvangmateriaal niet geaccepteerd kan worden In de onderstaande aanbevelingen betekent A* dat hier sprake is van expert opinion <PERSOON> de keuze van het type verbandmateriaal aan aan de ernst van de incontinentie en de specifieke behoeften van de patiënt [#] <PERSOON> J, et al Committee ## Managements Using Continence Products In <PERSOON> A editors Incontinence #th International Consultation on Incontinence (ICS) <PERSOON> K, et al Absorbent products for urinary/faecal incontinence a comparative evaluation of key product designs Health Technol Assess ###;## iii,iv, ix-### [#] <PERSOON> devices for urinary incontinence in women Cochrane Database Syst Rev ###;(#) CD### doi [#] <PERSOON> products for moderate-heavy urinary and/or faecal incontinence in women and men Cochrane [#] Allen WA, Leek <PERSOON> KH Update the "Contiform" intravaginal device in four sizes for the treatment of stress incontinence [#] <PERSOON> A, et al Continence pessary compared with behavioral therapy or combined therapy for stress incontinence a randomized controlled trial <PERSOON> improvement in the quality of life in women treated with a novel disposable intravaginal device for stress urinary incontinence <PERSOON-##> BA Condom versus indwelling urinary catheters a randomized trial [#] <PERSOON-##> HY, Metcalfe JB, Voaklander DC Assessing comfort, safety, and patient satisfaction with three [##] <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> E, et al Randomized, crossover study evaluating patient.
529
nvog
<PERSOON> K, et al Absorbent products for urinary/faecal incontinence a comparative evaluation of key product designs Health Technol Assess ###;## iii,iv, ix-### [#] <PERSOON> devices for urinary incontinence in women Cochrane Database Syst Rev ###;(#) CD### doi [#] <PERSOON> products for moderate-heavy urinary and/or faecal incontinence in women and men Cochrane [#] Allen WA, Leek <PERSOON> KH Update the "Contiform" intravaginal device in four sizes for the treatment of stress incontinence [#] <PERSOON> A, et al Continence pessary compared with behavioral therapy or combined therapy for stress incontinence a randomized controlled trial <PERSOON> improvement in the quality of life in women treated with a novel disposable intravaginal device for stress urinary incontinence <PERSOON> BA Condom versus indwelling urinary catheters a randomized trial [#] <PERSOON> HY, Metcalfe JB, Voaklander DC Assessing comfort, safety, and patient satisfaction with three [##] <PERSOON> M, <PERSOON-##> E, et al Randomized, crossover study evaluating <PERSOON-##> Int ###;#<DATUM> # Pessaria (en andere intravaginale ‘devices’) vormen een oude behandelmethode bij urogenitale prolaps, die ook in overweging genomen kunnen worden bij behandeling van (stress) urine-incontinentie, (al dan niet vergezeld van een symptomatische prolaps Het werkingsmechanisme berust waarschijnlijk op het herstellen van verstoorde anatomische verhoudingen (met name de posterieure urethrovesicale hoek, de urethralengte en blaashalselevatie) [#] zodat er weer een adequate urethrale afsluitdruk kan worden bereikt Hoewel pessaria een weinig invasieve (eerstelijns) behandeling vormen, dient er wel periodieke reiniging plaats te vinden (dan wel door de patiënten zelf, dan wel door een behandelaar) om problemen als intravaginale drukulcera en hinderlijke fluor te voorkomen Volgens de Cochrane review worden pessaria vandaag de dag niet vaak (meer) gebruikt voor de behandeling van urine-incontinentie De EAU-Guideline besteedt geen aandacht aan pessaria, reden waarom wij deze als nieuwe PICO in deze Nederlandse richtlijn hebben opgenomen Verbetert behandeling met een pessarium bij vrouwelijke patiënten met urine-incontinentie subjectieve en objectieve uitkomsten van urineincontinentie in vergelijking met géén behandeling? Verbetert behandeling met een pessarium bij vrouwelijke patiënten met zowel urine-incontinentie als prolaps subjectieve en objectieve De voorgaande twee PICO’s werden met één search gedekt gezien de grote overlap in onderzoeken en patiëntpopulaties Veel onderzoeken die aanvankelijk geselecteerd waren bespraken andere uitkomsten, hadden een andere comparator of bespraken geen pessaria maar andere soorten ‘devices’ en vielen uiteindelijk alsnog af De onderzoeken maken geen expliciet onderscheid tussen vrouwen met incontinentie mét of zónder.
556
nvog
BJU Int ###;#<DATUM> # Pessaria (en andere intravaginale ‘devices’) vormen een oude behandelmethode bij urogenitale prolaps, die ook in overweging genomen kunnen worden bij behandeling van (stress) urine-incontinentie, (al dan niet vergezeld van een symptomatische prolaps Het werkingsmechanisme berust waarschijnlijk op het herstellen van verstoorde anatomische verhoudingen (met name de posterieure urethrovesicale hoek, de urethralengte en blaashalselevatie) [#] zodat er weer een adequate urethrale afsluitdruk kan worden bereikt Hoewel pessaria een weinig invasieve (eerstelijns) behandeling vormen, dient er wel periodieke reiniging plaats te vinden (dan wel door de patiënten zelf, dan wel door een behandelaar) om problemen als intravaginale drukulcera en hinderlijke fluor te voorkomen Volgens de Cochrane review worden pessaria vandaag de dag niet vaak (meer) gebruikt voor de behandeling van urine-incontinentie De EAU-Guideline besteedt geen aandacht aan pessaria, reden waarom wij deze als nieuwe PICO in deze Nederlandse richtlijn hebben opgenomen Verbetert behandeling met een pessarium bij vrouwelijke patiënten met urine-incontinentie subjectieve en objectieve uitkomsten van urineincontinentie in vergelijking met géén behandeling? Verbetert behandeling met een pessarium bij vrouwelijke patiënten met zowel urine-incontinentie als prolaps subjectieve en objectieve De voorgaande twee PICO’s werden met één search gedekt gezien de grote overlap in onderzoeken en patiëntpopulaties Veel onderzoeken die aanvankelijk geselecteerd waren bespraken andere uitkomsten, hadden een andere comparator of bespraken geen pessaria maar andere soorten ‘devices’ en vielen uiteindelijk alsnog af De onderzoeken maken geen expliciet onderscheid tussen vrouwen met incontinentie mét of zónder besproken Hieronder vallen de verderop in deze Richtlijn besproken kegels (besproken in het gedeelte over BFT), maar bijvoorbeeld ook intravaginale sponzen, urethrale plugs en ‘urethral devices with self-inflatable balloons’ Slechts twee onderzoeken onderzochten daadwerkelijk pessaria (zowel Hodge pessaria als normale pessaria worden beschreven) Slechts één kleine RCT (n = ##) vergelijkt direct pessaria met géén behandeling (en een derde arm met tampons) [#] Eén grotere, kwalitatief goede studie (n = ###) uit ### vergeleek pessaria met bekkenfysiotherapie (BFT), pessaria met de combinatie BFT en pessaria, en BFT met de combinatie BFT en pessaria [#] Naast de Cochrane-review werden er tot slot nog twee kleine prospectieve cohortonderzoeken gevonden van matige kwaliteit, welke de ’uitvallers’ vergeleken met vrouwen die wel doorgingen met hun pessaria-gebruik [#,#] (Hodge) pessaria geven minder urineverlies dan géén behandeling Pessaria worden door meeste vrouwen niet als oncomfortabel ervaren Bij een vergelijking tussen BFT en pessaria, is BFT superieur in het verminderen van incontinentieklachten en patiënttevredenheid na een therapieduur van # maanden, maar na ## maanden is dit verschil verdwenen Een gecombineerde behandeling van BFT en pessaria heeft geen meerwaarde boven de afzonderlijke behandelingen bij behandeling van Vrouwen zullen eerder stoppen met pessariumbehandeling indien zij géén bijkomende prolaps hebben Bovenstaand bewijs [#,#] wordt door de Cochrane-review als onvoldoende beoordeeld om op basis daarvan aanbevelingen te geven; voornaamste reden hiervoor is dat de hoeveelheid geïncludeerde patiënten laag is Ondanks het gebrek aan bewijs kan in sommige gevallen een pessarium overwogen worden bij patiënten die geen operatie kunnen of willen ondergaan en BFT.
643
nvog
(besproken in het gedeelte over BFT), maar bijvoorbeeld ook intravaginale sponzen, urethrale plugs en ‘urethral devices with self-inflatable balloons’ Slechts twee onderzoeken onderzochten daadwerkelijk pessaria (zowel Hodge pessaria als normale pessaria worden beschreven) Slechts één kleine RCT (n = ##) vergelijkt direct pessaria met géén behandeling (en een derde arm met tampons) [#] Eén grotere, kwalitatief goede studie (n = ###) uit ### vergeleek pessaria met bekkenfysiotherapie (BFT), pessaria met de combinatie BFT en pessaria, en BFT met de combinatie BFT en pessaria [#] Naast de Cochrane-review werden er tot slot nog twee kleine prospectieve cohortonderzoeken gevonden van matige kwaliteit, welke de ’uitvallers’ vergeleken met vrouwen die wel doorgingen met hun pessaria-gebruik [#,#] (Hodge) pessaria geven minder urineverlies dan géén behandeling Pessaria worden door meeste vrouwen niet als oncomfortabel ervaren Bij een vergelijking tussen BFT en pessaria, is BFT superieur in het verminderen van incontinentieklachten en patiënttevredenheid na een therapieduur van # maanden, maar na ## maanden is dit verschil verdwenen Een gecombineerde behandeling van BFT en pessaria heeft geen meerwaarde boven de afzonderlijke behandelingen bij behandeling van Vrouwen zullen eerder stoppen met pessariumbehandeling indien zij géén bijkomende prolaps hebben Bovenstaand bewijs [#,#] wordt door de Cochrane-review als onvoldoende beoordeeld om op basis daarvan aanbevelingen te geven; voornaamste reden hiervoor is dat de hoeveelheid geïncludeerde patiënten laag is Ondanks het gebrek aan bewijs kan in sommige gevallen een pessarium overwogen worden bij patiënten die geen operatie kunnen of willen ondergaan en <PERSOON> of continence by pessaries magnetic resonance imaging assessment of mechanism of action <PERSOON> ###;##<DATUM> e#,### e# [#] <PERSOON> devices for urinary incontinence in women Cochrane Database Syst Rev ###;(#) CD### doi [#] <PERSOON> of exercise incontinence with mechanical devices <PERSOON> A, et al Continence pessary compared with behavioral therapy or combined [#] Komesu YM, Rogers RG, Rode MA, <PERSOON> EC, Gallegos KA, Montoya AR, et al Pelvic floor symptom changes in pessary users [#] <PERSOON> TC Long-term assessment of the incontinence ring pessary for the treatment of stress incontinence Voorbeelden van leefstijlfactoren die in verband worden gebracht met UI zijn onder meer obesitas, roken, de hoeveelheid lichamelijke inspanning en het dieet Daarom is het mogelijk om UI te verbeteren met behulp van aanpassingen van de leefstijl, waarbij te denken valt aan gewichtsverlies, minder drinken, minder cafeïne of alcohol gebruiken, beperken van zware inspanning en stoppen met roken Dranken zoals thee, koffie, energiedrankjes en cola bevatten cafeïne De farmacologische werking van cafeïne omvat onder meer stimulatie van het centrale zenuwstelsel, diurese en ontspanning van glad spierweefsel Er is anekdotisch bewijs dat urologische symptomen verergeren door excessief cafeïnegebruik.
605
nvog
<PERSOON> of continence by pessaries magnetic resonance imaging assessment of mechanism of action <PERSOON> ###;##<DATUM> e#,### e# [#] <PERSOON> devices for urinary incontinence in women Cochrane Database Syst Rev ###;(#) CD### doi [#] <PERSOON> of exercise incontinence with mechanical devices <PERSOON> A, et al Continence pessary compared with behavioral therapy or combined [#] Komesu YM, Rogers RG, Rode MA, <PERSOON> EC, Gallegos KA, Montoya AR, et al Pelvic floor symptom changes in pessary users [#] <PERSOON> TC Long-term assessment of the incontinence ring pessary for the treatment of stress incontinence Voorbeelden van leefstijlfactoren die in verband worden gebracht met UI zijn onder meer obesitas, roken, de hoeveelheid lichamelijke inspanning en het dieet Daarom is het mogelijk om UI te verbeteren met behulp van aanpassingen van de leefstijl, waarbij te denken valt aan gewichtsverlies, minder drinken, minder cafeïne of alcohol gebruiken, beperken van zware inspanning en stoppen met roken Dranken zoals thee, koffie, energiedrankjes en cola bevatten cafeïne De farmacologische werking van cafeïne omvat onder meer stimulatie van het centrale zenuwstelsel, diurese en ontspanning van glad spierweefsel Er is anekdotisch bewijs dat urologische symptomen verergeren door excessief cafeïnegebruik Echter, cross-sectionele populatieonderzoeken hebben geen statistisch verband tussen cafeïne-intake en UI gevonden [#] Een gebrek aan kennis over de exacte hoeveelheid cafeïne in bepaalde drankjes maakt het vaststellen van een duidelijke relatie tussen cafeïnegebruik en UI moeilijk Leidt vermindering van cafeïnegebruik bij volwassenen met UI tot verbetering van de UI of de kwaliteit van leven in vergelijking met handhaven Er werden vier onderzoeken gevonden die gingen over het effect van cafeïnereductie op UI [<DATUM> Deze waren van matige kwaliteit en de resultaten waren inconsistent Bovendien zijn deze onderzoeken vooral verricht bij vrouwen, zodat de resultaten maar moeilijk te generaliseren zijn naar de algemene volwassen populatie Er zijn twee RCT’s gedaan die het effect van cafeïnereductie op UI onderzochten [#,#] Eén RCT liet zien dat het verminderen van de cafeïne-intake resulteerde in vermindering van urgency, maar dat de UI niet verminderde [#] Echter, de betreffende studie had UI niet primair als uitkomst en vergeleek de uitkomsten van blaastraining en cafeïnereductie met die van blaastraining alleen Een andere RCT vond dat cafeïnereductie geen gunstig effect had op UI [#] Een studie uitgevoerd zonder controle groep suggereerde dat mensen met OAB die veel cafeïne dronken bij cystometrie tijdens de vullingsfase vaker DO hadden [#] Een interventiestudie bij ouderen liet een bijna significant verschil zien voor cafeïnereductie op verbeteren van UI [#] Een grote prospectieve cohortstudie leverde geen bewijs dat vermindering van het cafeïnegebruik het risico op progressie van urine-incontinentie gedurende <LEEFTIJD> jaar deed verminderen [#] Vermindering van de cafeïne-intake kan de symptomen urgency en frequency verminderen.
597
nvog
en UI gevonden [#] Een gebrek aan kennis over de exacte hoeveelheid cafeïne in bepaalde drankjes maakt het vaststellen van een duidelijke relatie tussen cafeïnegebruik en UI moeilijk Leidt vermindering van cafeïnegebruik bij volwassenen met UI tot verbetering van de UI of de kwaliteit van leven in vergelijking met handhaven Er werden vier onderzoeken gevonden die gingen over het effect van cafeïnereductie op UI [<DATUM> Deze waren van matige kwaliteit en de resultaten waren inconsistent Bovendien zijn deze onderzoeken vooral verricht bij vrouwen, zodat de resultaten maar moeilijk te generaliseren zijn naar de algemene volwassen populatie Er zijn twee RCT’s gedaan die het effect van cafeïnereductie op UI onderzochten [#,#] Eén RCT liet zien dat het verminderen van de cafeïne-intake resulteerde in vermindering van urgency, maar dat de UI niet verminderde [#] Echter, de betreffende studie had UI niet primair als uitkomst en vergeleek de uitkomsten van blaastraining en cafeïnereductie met die van blaastraining alleen Een andere RCT vond dat cafeïnereductie geen gunstig effect had op UI [#] Een studie uitgevoerd zonder controle groep suggereerde dat mensen met OAB die veel cafeïne dronken bij cystometrie tijdens de vullingsfase vaker DO hadden [#] Een interventiestudie bij ouderen liet een bijna significant verschil zien voor cafeïnereductie op verbeteren van UI [#] Een grote prospectieve cohortstudie leverde geen bewijs dat vermindering van het cafeïnegebruik het risico op progressie van urine-incontinentie gedurende <LEEFTIJD> jaar deed verminderen [#] Vermindering van de cafeïne-intake kan de symptomen urgency en frequency verminderen [#] <PERSOON> AK, Hunskaar S Are smoking and other lifestyle factors associated with female urinary incontinence? <PERSOON> [#] <PERSOON> LA, Myers DL, <PERSOON> ND Dietary caffeine intake and the risk for detrusor instability a case-control study Obstet Gynecol ###;#<DATUM> [#] <PERSOON> reduction education to improve urinary symptoms <PERSOON> L, <PERSOON> effect of fluid intake on urinary symptoms in women <PERSOON> BU, Dougherty MC, Pendergast JF, Boyington AR, Coffman MA, Pickens SM Dietary caffeine, fluid intake and urinary incontinence in older rural women <PERSOON> intake and risk of urinary incontinence progression among women Obstet Gynecol Regelmatige gerichte lichamelijke inspanning kan de bekkenbodemspieren versterken en mogelijk het risico op het krijgen van UI verminderen (dit geldt vooral voor SUI) Zware lichamelijke inspanning zou UI echter ook kunnen verergeren Zorgt lichamelijke inspanning voor het ontstaan, verbeteren of verergeren van UI bij volwassenen? Het verband tussen inspanning en UI is niet duidelijk Vier onderzoeken [<DATUM> verricht bij verschillende populaties concludeerden dat intensieve lichamelijke inspanning het risico op SUI tijdens periodes van inspanning doet toenemen Tevens is er consistent bewijs dat fysiek actieve.
556
nvog
[#] <PERSOON> AK, Hunskaar S Are smoking and other lifestyle factors associated with female urinary incontinence? <PERSOON> [#] <PERSOON> LA, Myers DL, <PERSOON> ND Dietary caffeine intake and the risk for detrusor instability a case-control study Obstet Gynecol ###;#<DATUM> [#] <PERSOON> reduction education to improve urinary symptoms <PERSOON> L, <PERSOON> effect of fluid intake on urinary symptoms in women <PERSOON> BU, Dougherty MC, Pendergast JF, Boyington AR, Coffman MA, Pickens SM Dietary caffeine, fluid intake and urinary incontinence in older rural women <PERSOON> intake and risk of urinary incontinence progression among women Obstet Gynecol Regelmatige gerichte lichamelijke inspanning kan de bekkenbodemspieren versterken en mogelijk het risico op het krijgen van UI verminderen (dit geldt vooral voor SUI) Zware lichamelijke inspanning zou UI echter ook kunnen verergeren Zorgt lichamelijke inspanning voor het ontstaan, verbeteren of verergeren van UI bij volwassenen? Het verband tussen inspanning en UI is niet duidelijk Vier onderzoeken [<DATUM> verricht bij verschillende populaties concludeerden dat intensieve lichamelijke inspanning het risico op SUI tijdens periodes van inspanning doet toenemen Tevens is er consistent bewijs dat fysiek actieve ##] Ook kan het hebben van UI vrouwen weerhouden van lichamelijke inspanning [##] Er is geen bewijs dat intensieve lichamelijke inspanning atleten op latere leeftijd een verhoogd risico op SUI geeft [##] Een minder frequent vóórkomen van UI werd waargenomen bij groepen vrouwen die matige lichamelijke inspanning verrichten, maar het is onduidelijk of lichamelijke inspanning de ontwikkeling van UI kan voorkómen [##,##] Drie RCT’s verricht onder ouderen lieten zien dat lichamelijke inspanning als onderdeel van een multimodale aanpak met daarin ook bekkenfysiotherapie en gewichtsverlies effectief was voor het verminderen van UI bij vrouwen Het is niet duidelijk welke van de componenten van deze multimodale aanpak de grootste bijdrage levert aan het continentiebevorderende effect [##-##] Het is aangetoond dat vrouwelijke atleten urineverlies kunnen ervaren tijdens zware lichamelijke inspanning, maar niet tijdens alledaagse Zware lichamelijke activiteit tijdens de jeugd predisponeert niet tot het ontwikkelen van UI op latere leeftijd Matige lichamelijke inspanning is geassocieerd met een verminderd vóórkomen van UI bij vrouwen van middelbare leeftijd en oudere [#] Jorgensen S, <PERSOON-##> lifting at work and risk of genital prolapse and herniated lumbar disc in assistant nurses [#] <PERSOON-##> FL, Svengalis SL, Albright JP Urinary incontinence in elite nulliparous athletes <PERSOON-##> AK, Hunskaar S Are smoking and other lifestyle factors associated with female urinary incontinence? <PERSOON> [#] <PERSOON-##> and incontinence <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> HP, Murphy BA.
561
nvog
inspanning [##] Er is geen bewijs dat intensieve lichamelijke inspanning atleten op latere leeftijd een verhoogd risico op SUI geeft [##] Een minder frequent vóórkomen van UI werd waargenomen bij groepen vrouwen die matige lichamelijke inspanning verrichten, maar het is onduidelijk of lichamelijke inspanning de ontwikkeling van UI kan voorkómen [##,##] Drie RCT’s verricht onder ouderen lieten zien dat lichamelijke inspanning als onderdeel van een multimodale aanpak met daarin ook bekkenfysiotherapie en gewichtsverlies effectief was voor het verminderen van UI bij vrouwen Het is niet duidelijk welke van de componenten van deze multimodale aanpak de grootste bijdrage levert aan het continentiebevorderende effect [##-##] Het is aangetoond dat vrouwelijke atleten urineverlies kunnen ervaren tijdens zware lichamelijke inspanning, maar niet tijdens alledaagse Zware lichamelijke activiteit tijdens de jeugd predisponeert niet tot het ontwikkelen van UI op latere leeftijd Matige lichamelijke inspanning is geassocieerd met een verminderd vóórkomen van UI bij vrouwen van middelbare leeftijd en oudere [#] Jorgensen S, <PERSOON> lifting at work and risk of genital prolapse and herniated lumbar disc in assistant nurses [#] <PERSOON> FL, Svengalis SL, Albright JP Urinary incontinence in elite nulliparous athletes <PERSOON> AK, Hunskaar S Are smoking and other lifestyle factors associated with female urinary incontinence? <PERSOON> [#] <PERSOON> and incontinence <PERSOON> JA, <PERSOON> HP, Murphy BA Ultrasound Obstet Gynecol ###;## #<DATUM> [#] <PERSOON> JS Prevalence of stress and urge urinary incontinence in elite athletes and controls Med Sci Sports Exerc ###;## ###<DATUM> [#] <PERSOON> prevalence of stress urinary incontinence amongst physically active and sedentary female students <PERSOON-##> and occurrence of stress urinary incontinence in elite [#] <PERSOON-##> incontinence in elite female athletes and dancers <PERSOON-##> [##] <PERSOON-##> J Are former female elite athletes more likely to experience urinary incontinence later in life than non-athletes? [##] <PERSOON-##> WJ, Miller YD Too wet to exercise? Leaking urine as a barrier to physical activity in women J Sci Med Sport ###;<DATUM> # [##] <PERSOON-##> prolonged high-impact activity contribute to later urinary incontinence? A retrospective cohort study of female <PERSOON-##> of physical activity on urinary leakage in primiparous women [##] <PERSOON-##> H, Guo H, et al Association between physical activity and urinary incontinence in a community-based elderly population aged ## years and over Eur Urol ###;#<DATUM> ## [##] <PERSOON-##> H.
585
nvog
Ultrasound Obstet Gynecol ###;## #<DATUM> [#] <PERSOON> JS Prevalence of stress and urge urinary incontinence in elite athletes and controls Med Sci Sports Exerc ###;## ###<DATUM> [#] <PERSOON> prevalence of stress urinary incontinence amongst physically active and sedentary female students <PERSOON> and occurrence of stress urinary incontinence in elite [#] <PERSOON> incontinence in elite female athletes and dancers <PERSOON> [##] <PERSOON> J Are former female elite athletes more likely to experience urinary incontinence later in life than non-athletes? [##] <PERSOON> WJ, Miller YD Too wet to exercise? Leaking urine as a barrier to physical activity in women J Sci Med Sport ###;<DATUM> # [##] <PERSOON> prolonged high-impact activity contribute to later urinary incontinence? A retrospective cohort study of female <PERSOON> of physical activity on urinary leakage in primiparous women [##] <PERSOON-##> H, Guo H, et al Association between physical activity and urinary incontinence in a community-based elderly population aged ## years and over Eur Urol ###;#<DATUM> ## [##] <PERSOON-##> H community-dwelling Japanese women a randomized, controlled, crossover trial <PERSOON-##> Soc ###;## ###<DATUM> [##] <PERSOON-##> effects of multidimensional exercise treatment on community-dwelling elderly Japanese women with stress, urge, and mixed urinary incontinence a randomized controlled trial <PERSOON-##> JW, et al A controlled trial of an intervention to improve urinary and fecal Het verminderen van de totale vochtintake zou een gunstig effect kunnen hebben op UI Vochtbeperking is een veelgebruikte, goedkope en nietinvasieve interventie die laagdrempelig kan worden aanbevolen Meestal wordt vochtintake en diurese bijgehouden met een mictiedagboek De normale dagelijkse urineproductie bedraagt tussen ### en ### ml Wat is bij patiënten met UI het effect van aanpassen van de vochtintake versus niet aanpassen daarvan, op de symptomen van UI en de kwaliteit De weinige RCT’s die hierover zijn gedaan laten inconsistent bewijs zien In de meeste onderzoeken zijn de instructies voor vochtintake geïndividualiseerd en is het lastig om de therapietrouw aan het onderzoeksprotocol vast te stellen Alle beschikbare onderzoeken zijn verricht bij Twee RCT’s van matige kwaliteit vanwege hoge uitval van proefpersonen en kleine patiëntenaantallen [#,#] gaven tegenstrijdige resultaten met betrekking tot aanbevelingen voor vochtintake Eén studie vond dat een toegenomen vochtintake symptomen verbeterde, terwijl een andere studie (die overigens alleen patiënten met DO bevatte) liet zien dat een verminderde vochtintake de kwaliteit van leven verbeterde.
576
nvog
a randomized, controlled, crossover trial <PERSOON> Soc ###;## ###<DATUM> [##] <PERSOON> effects of multidimensional exercise treatment on community-dwelling elderly Japanese women with stress, urge, and mixed urinary incontinence a randomized controlled trial <PERSOON> JW, et al A controlled trial of an intervention to improve urinary and fecal Het verminderen van de totale vochtintake zou een gunstig effect kunnen hebben op UI Vochtbeperking is een veelgebruikte, goedkope en nietinvasieve interventie die laagdrempelig kan worden aanbevolen Meestal wordt vochtintake en diurese bijgehouden met een mictiedagboek De normale dagelijkse urineproductie bedraagt tussen ### en ### ml Wat is bij patiënten met UI het effect van aanpassen van de vochtintake versus niet aanpassen daarvan, op de symptomen van UI en de kwaliteit De weinige RCT’s die hierover zijn gedaan laten inconsistent bewijs zien In de meeste onderzoeken zijn de instructies voor vochtintake geïndividualiseerd en is het lastig om de therapietrouw aan het onderzoeksprotocol vast te stellen Alle beschikbare onderzoeken zijn verricht bij Twee RCT’s van matige kwaliteit vanwege hoge uitval van proefpersonen en kleine patiëntenaantallen [#,#] gaven tegenstrijdige resultaten met betrekking tot aanbevelingen voor vochtintake Eén studie vond dat een toegenomen vochtintake symptomen verbeterde, terwijl een andere studie (die overigens alleen patiënten met DO bevatte) liet zien dat een verminderde vochtintake de kwaliteit van leven verbeterde [#] liet zien dat een vermindering van de vochtintake met ##% bij patiënten met OAB de symptomen verminderde; voor incontinentie kon dit effect niet worden aangetoond Een RCT keek naar vochtintake als onderdeel van gedragstherapie, waarin werd gezien dat het aantal incontinentie Gepersonaliseerde adviezen omtrent vloeistofintake hebben geen meerwaarde boven generieke gedragsadviezen als het gaat om incontinentie bij patiënten die antimuscarinica krijgen voor hun OAB in een RCT waarin alléén medicatie werd vergeleken met medicatie in combinatie met Het is onduidelijk of vochtbeperking een verbetering van symptomen van UI of de kwaliteit van leven kan geven [#] <PERSOON> JA Fluid intake and urinary incontinence in older community-dwelling women <PERSOON> L, <PERSOON> effect of fluid intake on urinary symptoms in women <PERSOON> ###;##<DATUM> # [#] <PERSOON> P How should patients with an overactive bladder manipulate their fluid intake? BJU Int ###;### #<DATUM> [#] Fantl JA, Wyman JF, McClish DK, Harkins SW, Elswick RK, <PERSOON> JR, et al Efficacy of bladder training in older women with urinary [#] <PERSOON-##> Effect of fluid management on fluid intake and urge incontinence in a trial for overactive bladder in women BJU Int ###;### ###-# In <LOCATIE> is ##% van de bevolking te zwaar en van de volwassen mannen zelfs meer dan ##% [#].
595
nvog
dat een vermindering van de vochtintake met ##% bij patiënten met OAB de symptomen verminderde; voor incontinentie kon dit effect niet worden aangetoond Een RCT keek naar vochtintake als onderdeel van gedragstherapie, waarin werd gezien dat het aantal incontinentie Gepersonaliseerde adviezen omtrent vloeistofintake hebben geen meerwaarde boven generieke gedragsadviezen als het gaat om incontinentie bij patiënten die antimuscarinica krijgen voor hun OAB in een RCT waarin alléén medicatie werd vergeleken met medicatie in combinatie met Het is onduidelijk of vochtbeperking een verbetering van symptomen van UI of de kwaliteit van leven kan geven [#] <PERSOON> JA Fluid intake and urinary incontinence in older community-dwelling women <PERSOON> L, <PERSOON> effect of fluid intake on urinary symptoms in women <PERSOON> ###;##<DATUM> # [#] <PERSOON> P How should patients with an overactive bladder manipulate their fluid intake? BJU Int ###;### #<DATUM> [#] Fantl JA, Wyman JF, McClish DK, Harkins SW, Elswick RK, <PERSOON> JR, et al Efficacy of bladder training in older women with urinary [#] <PERSOON> Effect of fluid management on fluid intake and urge incontinence in a trial for overactive bladder in women BJU Int ###;### ###-# In <LOCATIE> is ##% van de bevolking te zwaar en van de volwassen mannen zelfs meer dan ##% [#] gezondheidsproblemen met een negatieve invloed op de kwaliteit van leven Obesitas is in vele epidemiologische onderzoeken naar voren gekomen als risicofactor voor UI [#,#] Er is bewijs dat de prevalentie van zowel UUI als SUI toeneemt met de body mass index (BMI) Een significant deel van de patiënten die geopereerd wordt voor incontinentie heeft overgewicht of obesitas In ### heeft de #th International Consultation on Incontinence benadrukt dat meer onderzoek naar obesitas en UI gedaan dient te worden Leidt gewichtsverlies bij volwassen patiënten met UI tot verbetering van hun symptomen en de kwaliteit van leven? Al het beschikbare bewijs is verkregen bij vrouwelijke proefpersonen Het vóórkomen van UI bij personen met overgewicht is goed vastgelegd [#,#] Obesitas lijkt een viermaal verhoogd risico te geven op het krijgen van UI [#] Twee systematische reviews concludeerden dat gewichtsverlies gunstig was voor het verbeteren van symptomen van UI [#,#] Vijf andere RCT’s hebben een soortgelijk gunstig effect op UI na afvallen (weight loss programmes) laten zien [<DATUM> Twee grote studies, verricht onder vrouwen met diabetes mellitus, bij wie gewichtsverlies de belangrijkste therapeutische interventie was, liet zien dat UI hierdoor niet verbeterde maar dat de incidentie van UI bij de afgeslankte vrouwen wel lager was [#,##] Tevens zijn er enkele cohortonderzoeken en case-control studies gepubliceerd waaruit soortgelijke gunstige effecten naar voren komen, waaronder ook onderzoeken die een gunstig effect na bariatrische chirurgie bij patiënten met morbide obesitas laten zien [##-##] Een voorbeeld is een longitudinale cohort.
617
nvog
invloed op de kwaliteit van leven Obesitas is in vele epidemiologische onderzoeken naar voren gekomen als risicofactor voor UI [#,#] Er is bewijs dat de prevalentie van zowel UUI als SUI toeneemt met de body mass index (BMI) Een significant deel van de patiënten die geopereerd wordt voor incontinentie heeft overgewicht of obesitas In ### heeft de #th International Consultation on Incontinence benadrukt dat meer onderzoek naar obesitas en UI gedaan dient te worden Leidt gewichtsverlies bij volwassen patiënten met UI tot verbetering van hun symptomen en de kwaliteit van leven? Al het beschikbare bewijs is verkregen bij vrouwelijke proefpersonen Het vóórkomen van UI bij personen met overgewicht is goed vastgelegd [#,#] Obesitas lijkt een viermaal verhoogd risico te geven op het krijgen van UI [#] Twee systematische reviews concludeerden dat gewichtsverlies gunstig was voor het verbeteren van symptomen van UI [#,#] Vijf andere RCT’s hebben een soortgelijk gunstig effect op UI na afvallen (weight loss programmes) laten zien [<DATUM> Twee grote studies, verricht onder vrouwen met diabetes mellitus, bij wie gewichtsverlies de belangrijkste therapeutische interventie was, liet zien dat UI hierdoor niet verbeterde maar dat de incidentie van UI bij de afgeslankte vrouwen wel lager was [#,##] Tevens zijn er enkele cohortonderzoeken en case-control studies gepubliceerd waaruit soortgelijke gunstige effecten naar voren komen, waaronder ook onderzoeken die een gunstig effect na bariatrische chirurgie bij patiënten met morbide obesitas laten zien [##-##] Een voorbeeld is een longitudinale cohort Obesitas is een risicofactor voor het krijgen van UI bij vrouwen Gewichtsverlies van ) #% bij vrouwen met obesitas verbetert de klachten van UI Gewichtsverlies bij obese vrouwen met diabetes mellitus vermindert het risico op het ontwikkelen van UI [#] CBS Centraal Bureau voor de <PERSOON> factors for urinary incontinence among middle-aged [#] <PERSOON> PR, et al Obesity is associated with increased prevalence and severity of pelvic floor disorders in women considering bariatric surgery Surg Obes Relat Dis ###;<DATUM> # [#] Hunskaar S A systematic review of overweight and obesity as risk factors and targets for clinical intervention for urinary incontinence in [#] <PERSOON> L, <PERSOON> J, et al Systematic review and economic modelling of the effectiveness and costeffectiveness of non-surgical treatments for women with stress urinary incontinence Health Technol Assess ###;<DATUM> ###, iii-iv [#] <PERSOON> JS, <PERSOON> LM, Kusek JW, Orchard TJ, et al Lifestyle intervention is associated with lower prevalence of [#] Bump RC, Sugerman HJ, Fantl JA, McClish DK Obesity and lower urinary tract function in women effect of surgically induced weight loss [#] Subak LL, <PERSOON> E, <PERSOON> weight loss improve incontinence in moderately obese women?.
587
nvog
het krijgen van UI bij vrouwen Gewichtsverlies van ) #% bij vrouwen met obesitas verbetert de klachten van UI Gewichtsverlies bij obese vrouwen met diabetes mellitus vermindert het risico op het ontwikkelen van UI [#] CBS Centraal Bureau voor de <PERSOON> factors for urinary incontinence among middle-aged [#] <PERSOON> PR, et al Obesity is associated with increased prevalence and severity of pelvic floor disorders in women considering bariatric surgery Surg Obes Relat Dis ###;<DATUM> # [#] Hunskaar S A systematic review of overweight and obesity as risk factors and targets for clinical intervention for urinary incontinence in [#] <PERSOON> L, <PERSOON> J, et al Systematic review and economic modelling of the effectiveness and costeffectiveness of non-surgical treatments for women with stress urinary incontinence Health Technol Assess ###;<DATUM> ###, iii-iv [#] <PERSOON> JS, <PERSOON> LM, Kusek JW, Orchard TJ, et al Lifestyle intervention is associated with lower prevalence of [#] Bump RC, Sugerman HJ, Fantl JA, McClish DK Obesity and lower urinary tract function in women effect of surgically induced weight loss [#] Subak LL, <PERSOON> E, <PERSOON> weight loss improve incontinence in moderately obese women? Weight loss a novel and effective treatment for urinary incontinence [##] <PERSOON> RR, Creasman JM, West <PERSOON-##> KL, et al Improving urinary incontinence in overweight and obese women [##] <PERSOON-##> AM, Subak LL, Hogan PE, Espeland MA, <PERSOON> RR, et al Weight loss prevents urinary incontinence in women with type # diabetes results from the Look AHEAD trial <PERSOON-##> RH, Redden DT, Goode PS Changes in urinary and fecal incontinence symptoms with weight loss surgery [##] <PERSOON-##> HA, Wilk EJ, Sutherland DJ Gynecologic-obstetric changes after loss of massive excess weight following bariatric [##] Laungani RG, Seleno N, <PERSOON-##> AM Effect of laparoscopic gastric bypass surgery on urinary incontinence in morbidly obese women [##] <PERSOON-##> of urinary incontinence and its association with body mass index among women in <PERSOON-##> weight through adult life and risk of urinary incontinence in middle-aged women results from a [##] <PERSOON-##> E, et al <PERSOON-##> impact of obesity on urinary incontinence symptoms, severity, urodynamic characteristics and quality of life <PERSOON-##> B, et al.
558
nvog
a novel and effective treatment for urinary incontinence [##] <PERSOON> RR, Creasman JM, West <PERSOON> KL, et al Improving urinary incontinence in overweight and obese women [##] <PERSOON> AM, Subak LL, Hogan PE, Espeland MA, <PERSOON> RR, et al Weight loss prevents urinary incontinence in women with type # diabetes results from the Look AHEAD trial <PERSOON> RH, Redden DT, Goode PS Changes in urinary and fecal incontinence symptoms with weight loss surgery [##] <PERSOON> HA, Wilk EJ, Sutherland DJ Gynecologic-obstetric changes after loss of massive excess weight following bariatric [##] Laungani RG, Seleno N, <PERSOON> AM Effect of laparoscopic gastric bypass surgery on urinary incontinence in morbidly obese women [##] <PERSOON> of urinary incontinence and its association with body mass index among women in <PERSOON> weight through adult life and risk of urinary incontinence in middle-aged women results from a [##] <PERSOON> E, et al <PERSOON-##> impact of obesity on urinary incontinence symptoms, severity, urodynamic characteristics and quality of life <PERSOON-##> B, et al [##] Subak LL, <PERSOON> R, West <PERSOON-##> JM, et al Weight loss to treat urinary incontinence in overweight and obese [##] <PERSOON-##> weight loss in obese women with urinary incontinence a prospective longitudinal study <PERSOON-##> rol van roken en het belang van het stoppen ervan wordt bij de behandeling van bijna iedere ziekte aandacht besteed Roken, met name meer dan ## sigaretten per dag, zou UI verergeren Leidt het stoppen met roken bij patiënten met UI tot verbetering van de klachten en de kwaliteit van leven in vergelijking met patiënten die blijven Er zijn zeven publicaties gevonden (allemaal onderzoek verricht onder vrouwen) over de vraag of stoppen met roken de klachten van UI verbeterde Er is geen RCT over gepubliceerd, maar wel zeven populatieonderzoeken, waaronder een onderzoek met #<DATUM> personen Deze vergeleken echter alleen het percentage rokers per bevolkingsgroep en niet de rol van het stoppen met roken Vier van deze onderzoeken, met in totaal meer dan ### ### geïncludeerde personen, vonden een associatie tussen roken en UI voor mensen die meer dan ## sigaretten per dag rookten [<DATUM> Zowel diegenen die ooit gerookt hadden als degenen die dat nog steeds deden hadden meer kans op frequente en ernstige UI; een relatie die vooral sterk kon worden aangetoond bij vrouwen die op het moment van de studie nog rookten [#].
543
nvog
<PERSOON> JM, et al Weight loss to treat urinary incontinence in overweight and obese [##] <PERSOON> weight loss in obese women with urinary incontinence a prospective longitudinal study <PERSOON> rol van roken en het belang van het stoppen ervan wordt bij de behandeling van bijna iedere ziekte aandacht besteed Roken, met name meer dan ## sigaretten per dag, zou UI verergeren Leidt het stoppen met roken bij patiënten met UI tot verbetering van de klachten en de kwaliteit van leven in vergelijking met patiënten die blijven Er zijn zeven publicaties gevonden (allemaal onderzoek verricht onder vrouwen) over de vraag of stoppen met roken de klachten van UI verbeterde Er is geen RCT over gepubliceerd, maar wel zeven populatieonderzoeken, waaronder een onderzoek met #<DATUM> personen Deze vergeleken echter alleen het percentage rokers per bevolkingsgroep en niet de rol van het stoppen met roken Vier van deze onderzoeken, met in totaal meer dan ### ### geïncludeerde personen, vonden een associatie tussen roken en UI voor mensen die meer dan ## sigaretten per dag rookten [<DATUM> Zowel diegenen die ooit gerookt hadden als degenen die dat nog steeds deden hadden meer kans op frequente en ernstige UI; een relatie die vooral sterk kon worden aangetoond bij vrouwen die op het moment van de studie nog rookten [#] Het effect van het stoppen met roken op UI werd in de Er is geen consistent bewijs dat erop duidt dat patiënten die roken een hoger risico op UI hebben Er is een geringe hoeveelheid bewijs dat roken geassocieerd is met ernstige UI, maar niet met milde UI Er is geen bewijs dat stoppen met roken de symptomen van UI verbetert Leg vrouwelijke atleten met louter urineverlies tijdens lichamelijke inspanning (en niet in het dagelijks leven) die zich zorgen maken om het beloop van de UI, uit dat dit urineverlies niet predisponeert tot UI op latere leeftijd Welke leefstijlaanpassingen zijn het meest effectief voor het verbeteren of duurzaam verbeteren van <PERSOON> factors for urinary incontinence among middle-aged [#] <PERSOON> AK, Hunskaar S Are smoking and other lifestyle factors associated with female urinary incontinence? <PERSOON> [#] Hojberg KE, Salvig JD, Winslow NA, <PERSOON> NJ Urinary incontinence prevalence and risk factors at ## weeks of gestation [#] <PERSOON> incontinence predictors and life impact in ethnically diverse [#] <PERSOON> L, <PERSOON-##> J, et al Systematic review and economic modelling of the effectiveness and costeffectiveness of non-surgical treatments for women with stress urinary incontinence Health Technol Assess ###;<DATUM> ###, iii-iv.
533
nvog
met roken op UI werd in de Er is geen consistent bewijs dat erop duidt dat patiënten die roken een hoger risico op UI hebben Er is een geringe hoeveelheid bewijs dat roken geassocieerd is met ernstige UI, maar niet met milde UI Er is geen bewijs dat stoppen met roken de symptomen van UI verbetert Leg vrouwelijke atleten met louter urineverlies tijdens lichamelijke inspanning (en niet in het dagelijks leven) die zich zorgen maken om het beloop van de UI, uit dat dit urineverlies niet predisponeert tot UI op latere leeftijd Welke leefstijlaanpassingen zijn het meest effectief voor het verbeteren of duurzaam verbeteren van <PERSOON> factors for urinary incontinence among middle-aged [#] <PERSOON> AK, Hunskaar S Are smoking and other lifestyle factors associated with female urinary incontinence? <PERSOON> [#] Hojberg KE, Salvig JD, Winslow NA, <PERSOON> NJ Urinary incontinence prevalence and risk factors at ## weeks of gestation [#] <PERSOON> incontinence predictors and life impact in ethnically diverse [#] <PERSOON> L, <PERSOON> J, et al Systematic review and economic modelling of the effectiveness and costeffectiveness of non-surgical treatments for women with stress urinary incontinence Health Technol Assess ###;<DATUM> ###, iii-iv aangeleerd voordat de patiënt ermee kan beginnen Hieronder vallen blaastraining en scheduled voiding (op de klok passen; dit wordt weer onderverdeeld in ‘timed voiding’ en ‘prompted voiding’ ofwel ‘plassen op aansporing’) Deze gedragstherapeutische interventies worden in de praktijk gecombineerd met leefstijlaanpassingen en mogelijk fysiotherapie Omdat de meeste trials ook vaak dergelijke combinaties onderzoeken, is het moeilijk om de afzonderlijke componenten ervan goed te onderzoeken Scheduled voiding (ook wel blaastraining is een behandelingsmethode die ontworpen is om geleidelijk controle over de mictie en versterkte aandranggevoelens te krijgen , alsmede om het aantal incontinentie-episodes terug te dringen Het trainingsprogramma probeert tevens het zelfvertrouwen met betrekking tot de blaasfunctie te verbeteren, hoewel het maanden kan duren om dit te bereiken Het effect van blaastraining Verscheidene strategieën zijn tot dusver gebruikt en nog geen daarvan is ideaal gebleken Behalve over het mictiepatroon wordt de patiënt geïnstrueerd over blaaswerking en hoeveelheid vochtintake, alsmede cafeïne-intake en ontlastinggewoontes Patiënten kunnen gevraagd worden om volgens een bepaald tijdsschema te plassen Ook kunnen patiënten aangemoedigd worden om een schema te volgen dat is vastgesteld aan de hand van hun eigen mictiedagboek (gewoontetraining) ‘Op de klok plassen’ (timed voiding) wordt door de patiënt zelf gedaan, terwijl plassen op aansporing door de zorgverlener wordt getriggerd Op de klok plassen en plassen op aansporing kunnen alleen verricht worden als patiënten Een systematische review van hoge kwaliteit door Flanagan et al [#] onderzocht het effect van plassen op aansporen (het aanmoedigen van het.
554
nvog
voiding (op de klok passen; dit wordt weer onderverdeeld in ‘timed voiding’ en ‘prompted voiding’ ofwel ‘plassen op aansporing’) Deze gedragstherapeutische interventies worden in de praktijk gecombineerd met leefstijlaanpassingen en mogelijk fysiotherapie Omdat de meeste trials ook vaak dergelijke combinaties onderzoeken, is het moeilijk om de afzonderlijke componenten ervan goed te onderzoeken Scheduled voiding (ook wel blaastraining is een behandelingsmethode die ontworpen is om geleidelijk controle over de mictie en versterkte aandranggevoelens te krijgen , alsmede om het aantal incontinentie-episodes terug te dringen Het trainingsprogramma probeert tevens het zelfvertrouwen met betrekking tot de blaasfunctie te verbeteren, hoewel het maanden kan duren om dit te bereiken Het effect van blaastraining Verscheidene strategieën zijn tot dusver gebruikt en nog geen daarvan is ideaal gebleken Behalve over het mictiepatroon wordt de patiënt geïnstrueerd over blaaswerking en hoeveelheid vochtintake, alsmede cafeïne-intake en ontlastinggewoontes Patiënten kunnen gevraagd worden om volgens een bepaald tijdsschema te plassen Ook kunnen patiënten aangemoedigd worden om een schema te volgen dat is vastgesteld aan de hand van hun eigen mictiedagboek (gewoontetraining) ‘Op de klok plassen’ (timed voiding) wordt door de patiënt zelf gedaan, terwijl plassen op aansporing door de zorgverlener wordt getriggerd Op de klok plassen en plassen op aansporing kunnen alleen verricht worden als patiënten Een systematische review van hoge kwaliteit door Flanagan et al [#] onderzocht het effect van plassen op aansporen (het aanmoedigen van het woonomgeving met ondersteuning leefden, zoals bijvoorbeeld een verzorgingstehuis [#] De review bevatte negen RCTs, welke allen een positief effect op de continentie lieten zien wanneer plassen op aansporing (met intervallen van #, # en # uur) werd vergeleken met standaardtherapie Deze review [#], alsmede een Cochrane-review [#] vonden een vijftal RCT’s die een gedragsinterventieprogramma beschreven dat ‘Functional Incidental Training’ (FIT) wordt genoemd waarin plassen op aansporing, verbetering van incontinentie en activiteiten van het dagelijks leven (ADL) een rol speelden De review door Flangan et al [#] bevatte twee RCT’s die geen toegevoegd klinisch voordeel van oxybutynine of oestrogenen als Deze review vond één RCT over plassen op de klok (<PERSOON> timed voiding) Plassen op de klok is definieerd als vaste, vooraf bepaalde intervallen tussen mictie-episodes en is zowel toepasbaar bij patiënten met als zonder cognitieve beperkingen Degenen die niet zelfstandig konden plassen kregen assistentie daarbij Er werd inconsistente verbetering van de incontinentie gezien bij cognitief beperkte ouderen wanneer werd vergeleken met standaardtherapie Over de gehele linie genomen waren de bevindingen consistent met eerdere systematische reviews [#,#] Plassen op aansporing kan op zichzelf, of als onderdeel van een gedragsmodificatieprogramma incontinentie bij oudere, zorgbehoevende Het toevoegen van plassen op aansporing aan gedragsmodificatieprogramma’s verbetert de continentie bij oudere, zorgbehoevende Op de klok plassen vermindert de hoeveelheid incontinentie episodes bij cognitief beperkte mannen en vrouwen Blaastraining kan tenminste voor een korte periode aan iedere patiënt met iedere vorm van UI worden aangeboden als eerstelijnstherapie De ideale duur en vorm van een blaastrainingsprogramma voor UI is niet duidelijk.
603
nvog
een positief effect op de continentie lieten zien wanneer plassen op aansporing (met intervallen van #, # en # uur) werd vergeleken met standaardtherapie Deze review [#], alsmede een Cochrane-review [#] vonden een vijftal RCT’s die een gedragsinterventieprogramma beschreven dat ‘Functional Incidental Training’ (FIT) wordt genoemd waarin plassen op aansporing, verbetering van incontinentie en activiteiten van het dagelijks leven (ADL) een rol speelden De review door Flangan et al [#] bevatte twee RCT’s die geen toegevoegd klinisch voordeel van oxybutynine of oestrogenen als Deze review vond één RCT over plassen op de klok (<PERSOON> timed voiding) Plassen op de klok is definieerd als vaste, vooraf bepaalde intervallen tussen mictie-episodes en is zowel toepasbaar bij patiënten met als zonder cognitieve beperkingen Degenen die niet zelfstandig konden plassen kregen assistentie daarbij Er werd inconsistente verbetering van de incontinentie gezien bij cognitief beperkte ouderen wanneer werd vergeleken met standaardtherapie Over de gehele linie genomen waren de bevindingen consistent met eerdere systematische reviews [#,#] Plassen op aansporing kan op zichzelf, of als onderdeel van een gedragsmodificatieprogramma incontinentie bij oudere, zorgbehoevende Het toevoegen van plassen op aansporing aan gedragsmodificatieprogramma’s verbetert de continentie bij oudere, zorgbehoevende Op de klok plassen vermindert de hoeveelheid incontinentie episodes bij cognitief beperkte mannen en vrouwen Blaastraining kan tenminste voor een korte periode aan iedere patiënt met iedere vorm van UI worden aangeboden als eerstelijnstherapie De ideale duur en vorm van een blaastrainingsprogramma voor UI is niet duidelijk Is blaastraining beter dan geen behandeling om UI te verbeteren of te genezen? Is blaastraining beter dan andere conservatieve behandelingen om UI te verbeteren of te genezen? Is blaastraining bruikbaar als aanvulling op andere conservatieve behandelingen van UI? Zijn er patiëntgroepen aan te wijzen bij wie blaastraining meer effect heeft? Er zijn vier systematische reviews gedaan over het effect van blaastraining vergeleken met standaardbehandeling [<DATUM> Twee ‘sleutel RCT’s’, welke blaastraining vergeleken met niet behandelen, vonden dat UI verminderde maar niet verdween door de intervallen tussen de blaasledigingen tussen de #,# tot # uur te brengen [#,##] Echter, het is onduidelijk of deze bevindingen ook toepasbaar zijn op specifieke patiëntgroepen met UI Twee andere RCT’s lieten inconsistente bevindingen zien met betrekking tot therapietrouw [##] Blaastraining is in een aantal RCT’s vergeleken met een aantal andere therapieën Blaastraining als monotherapie is even effectief bij het onder controle krijgen van UUI en nachtelijke incontinentie als oxybutynine, tolterodine en solifenacine [##-##] Onderzoeken hebben laten zien dat de toevoeging van blaastraining aan therapie met antimuscarinica geen toegevoegde waarde heeft als gekeken wordt naar verbetering van de UI [##,##,##] Blaastraining gecombineerd met antimuscarinica heeft wel toegevoegde waarde ten aanzien van het verminderen van mictiefrequentie en nycturie [##,##] Blaastraining verbetert de blaascapaciteit niet in die mate dat medicamenteuze therapie gestaakt kan worden met blijvende verbetering van UUI[##] De toevoeging van blaastraining bij antimuscarinica kan echter wel de patiënttevredenheid over de farmacologische behandeling verbeteren [##] ook bij patiënten die voorheen ontevreden waren over.
626
nvog
verbeteren of te genezen? Is blaastraining beter dan andere conservatieve behandelingen om UI te verbeteren of te genezen? Is blaastraining bruikbaar als aanvulling op andere conservatieve behandelingen van UI? Zijn er patiëntgroepen aan te wijzen bij wie blaastraining meer effect heeft? Er zijn vier systematische reviews gedaan over het effect van blaastraining vergeleken met standaardbehandeling [<DATUM> Twee ‘sleutel RCT’s’, welke blaastraining vergeleken met niet behandelen, vonden dat UI verminderde maar niet verdween door de intervallen tussen de blaasledigingen tussen de #,# tot # uur te brengen [#,##] Echter, het is onduidelijk of deze bevindingen ook toepasbaar zijn op specifieke patiëntgroepen met UI Twee andere RCT’s lieten inconsistente bevindingen zien met betrekking tot therapietrouw [##] Blaastraining is in een aantal RCT’s vergeleken met een aantal andere therapieën Blaastraining als monotherapie is even effectief bij het onder controle krijgen van UUI en nachtelijke incontinentie als oxybutynine, tolterodine en solifenacine [##-##] Onderzoeken hebben laten zien dat de toevoeging van blaastraining aan therapie met antimuscarinica geen toegevoegde waarde heeft als gekeken wordt naar verbetering van de UI [##,##,##] Blaastraining gecombineerd met antimuscarinica heeft wel toegevoegde waarde ten aanzien van het verminderen van mictiefrequentie en nycturie [##,##] Blaastraining verbetert de blaascapaciteit niet in die mate dat medicamenteuze therapie gestaakt kan worden met blijvende verbetering van UUI[##] De toevoeging van blaastraining bij antimuscarinica kan echter wel de patiënttevredenheid over de farmacologische behandeling verbeteren [##] ook bij patiënten die voorheen ontevreden waren over geïnstitutionaliseerde vrouwen [##] Echter, blaastraining alleen is minder goed dan een intensief BFT programma bij het verbeteren van SUI bij oudere vrouwen [##] Blaastraining werkt beter dan intravaginale pessaria bij het beheersen van SUI, hoewel de verbetering mogelijk van korte Welke trainingsmethode ook gebruikt wordt, ieder positief effect van blaastraining op UI is waarschijnlijk van korte duur tenzij het blaastrainingsprogramma regelmatig wordt herhaald Er zijn geen nadelige neveneffecten van blaastraining gerapporteerd Er is gering bewijs dat gesuperviseerde blaastraining beter is dan geen behandeling bij vrouwen met UI De effectiviteit van blaastraining vermindert nadat de behandeling is stopgezet Er is inconsistent bewijs dat blaastraining beter is dan medicamenteuze behandeling De combinatie van blaastraining met antimuscarinica leidt niet tot sterkere verbetering van UI maar heeft mogelijk andere voordelen zoals [#] Flanagan L, Roe B, <PERSOON> J, <PERSOON> C, et al Systematic review of care intervention studies for the management of incontinence and promotion of continence in older people in care homes with urinary incontinence as the primary focus (###-###) [#] <PERSOON> J, et al Rehabilitation for older people in long-term care <PERSOON> voiding for the management of urinary incontinence in adults Cochrane Database Syst Rev ###;(#) [#] Fink HA, <PERSOON> JW, Rutks <PERSOON> TJ Treatment interventions in nursing home residents with urinary incontinence a systematic.
605
nvog
een intensief BFT programma bij het verbeteren van SUI bij oudere vrouwen [##] Blaastraining werkt beter dan intravaginale pessaria bij het beheersen van SUI, hoewel de verbetering mogelijk van korte Welke trainingsmethode ook gebruikt wordt, ieder positief effect van blaastraining op UI is waarschijnlijk van korte duur tenzij het blaastrainingsprogramma regelmatig wordt herhaald Er zijn geen nadelige neveneffecten van blaastraining gerapporteerd Er is gering bewijs dat gesuperviseerde blaastraining beter is dan geen behandeling bij vrouwen met UI De effectiviteit van blaastraining vermindert nadat de behandeling is stopgezet Er is inconsistent bewijs dat blaastraining beter is dan medicamenteuze behandeling De combinatie van blaastraining met antimuscarinica leidt niet tot sterkere verbetering van UI maar heeft mogelijk andere voordelen zoals [#] Flanagan L, Roe B, <PERSOON> J, <PERSOON> C, et al Systematic review of care intervention studies for the management of incontinence and promotion of continence in older people in care homes with urinary incontinence as the primary focus (###-###) [#] <PERSOON> J, et al Rehabilitation for older people in long-term care <PERSOON> voiding for the management of urinary incontinence in adults Cochrane Database Syst Rev ###;(#) [#] Fink HA, <PERSOON> JW, Rutks <PERSOON> TJ Treatment interventions in nursing home residents with urinary incontinence a systematic Fourth International Consultation on Incontinence Recommendations of the International Scientific Committee Evaluation and treatment of urinary incontinence, pelvic organ prolapse, and fecal [#] National Collaborating Centre for Women's and Children's Health (UK) <PERSOON> of Urinary Incontinence in [#] Shamliyan TA, <PERSOON> TJ Systematic review randomized, controlled trials of nonsurgical treatments for urinary incontinence [#] Fantl JA, Wyman JF, McClish DK, Harkins SW, Elswick RK, <PERSOON> JR, et al Efficacy of bladder training in older women with urinary [##] Jarvis GJ, Millar <PERSOON-##> trial of bladder drill for detrusor instability <PERSOON-##> and bladder training in the management of female urinary urge incontinence A randomized study <PERSOON-##> HE, Markland AD, <PERSOON-##> TM,#nd, Redden DT Combined behavioral and individualized drug therapy versus individualized drug therapy alone for urge urinary incontinence in women <PERSOON-##> HJ, Urinary Incontinence Treatment Network Nocturia, nocturnal incontinence prevalence, and response to anticholinergic and behavioral therapy <PERSOON-##> HE, et al Effect of behavioral training with or without pelvic floor electrical stimulation on stress incontinence in women a randomized controlled trial JAMA ###;### ###-##.
545
nvog
Evaluation and treatment of urinary incontinence, pelvic organ prolapse, and fecal [#] National Collaborating Centre for Women's and Children's Health (UK) <PERSOON> of Urinary Incontinence in [#] Shamliyan TA, <PERSOON> TJ Systematic review randomized, controlled trials of nonsurgical treatments for urinary incontinence [#] Fantl JA, Wyman JF, McClish DK, Harkins SW, Elswick RK, <PERSOON> JR, et al Efficacy of bladder training in older women with urinary [##] Jarvis GJ, Millar <PERSOON> trial of bladder drill for detrusor instability <PERSOON> and bladder training in the management of female urinary urge incontinence A randomized study <PERSOON> HE, Markland AD, <PERSOON> TM,#nd, Redden DT Combined behavioral and individualized drug therapy versus individualized drug therapy alone for urge urinary incontinence in women <PERSOON> HJ, Urinary Incontinence Treatment Network Nocturia, nocturnal incontinence prevalence, and response to anticholinergic and behavioral therapy <PERSOON> HE, et al Effect of behavioral training with or without pelvic floor electrical stimulation on stress incontinence in women a randomized controlled trial JAMA ###;### ###-## Anticholinergic drugs, bladder retraining and their combination for urge urinary incontinence a pilot randomised trial <PERSOON-##> AJ, Tolterodine Scandinavian Study Group Simplified bladder training augments the effectiveness of [##] <PERSOON-##> of simplified bladder training in patients with overactive bladder receiving a solifenacin flexible-dose regimen results from a randomized study BJU Int ###;#<DATUM> ## [##] Song C, Park JT, Heo KO, <PERSOON-##> KS, Choo MS Effects of bladder training and/or tolterodine in female patients with overactive bladder syndrome a prospective, randomized study <PERSOON-##> training for urinary incontinence in adults <PERSOON-##> S, et al Combined effects of behavioral intervention and tolterodine in patients [##] <PERSOON-##> NK, <PERSOON-##> training and <PERSOON-##> exercises for women with urinary complaints living in a rest home [##] <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> MP Incontinence improves in older women after intensive pelvic floor muscle training an Bekkenfysiotherapie (BFT) wordt gebruikt om de coördinatie, kracht en duurzaamheid van contracties van de bekkenbodemmusculatuur te verbeteren.
507
nvog
drugs, bladder retraining and their combination for urge urinary incontinence a pilot randomised trial <PERSOON> AJ, Tolterodine Scandinavian Study Group Simplified bladder training augments the effectiveness of [##] <PERSOON> of simplified bladder training in patients with overactive bladder receiving a solifenacin flexible-dose regimen results from a randomized study BJU Int ###;#<DATUM> ## [##] Song C, Park JT, Heo KO, <PERSOON> KS, Choo MS Effects of bladder training and/or tolterodine in female patients with overactive bladder syndrome a prospective, randomized study <PERSOON> training for urinary incontinence in adults <PERSOON> S, et al Combined effects of behavioral intervention and tolterodine in patients [##] <PERSOON> NK, <PERSOON> training and <PERSOON> exercises for women with urinary complaints living in a rest home [##] <PERSOON> M, <PERSOON-##> MP Incontinence improves in older women after intensive pelvic floor muscle training an Bekkenfysiotherapie (BFT) wordt gebruikt om de coördinatie, kracht en duurzaamheid van contracties van de bekkenbodemmusculatuur te verbeteren urethra tijdens momenten van lichamelijke inspanning voorkomen Patiënten wordt soms aangeleerd om de bekkenbodem aan te spannen op een moment dat ze waarschijnlijk urine zullen gaan verliezen (timing van aanspannen) Andere trainingen richten zich vooral op het versterken van de spierkracht in de bekkenbodem Er zijn aanwijzingen dat het sterker maken van de bekkenbodemmusculatuur kan helpen blaascontracties te Traditioneel wordt de bekkenbodem eerst beoordeeld door een daarvoor opgeleide hulpverlener waarna patiënten leren om hun bekkenbodemspieren zo lang en hard als ze kunnen aan te spannen Deze oefeningen dienen dan meerdere keren per dag herhaald te worden Deze training kan op vele manieren gegeven worden, zoals het zelf aanleren (bijvoorbeeld door middel van een informatiefolder), groepstrainingen of intensieve één-op-één gesuperviseerde trainingen door een bekkenfysiotherapeut BFT kan gebruikt worden om UI te voorkómen zoals bij zwangere vrouwen voorafgaande aan de partus, bij mannen die een radicale prostatectomie moeten ondergaan of als onderdeel van een geplande ‘bekkenbodemrevalidatie’ postpartum of na een operatie Het meest frequent wordt BFT gebruikt om al bestaande UI te behandelen BFT kan worden aangevuld/versterkt met biofeedback, elektrostimulatie of vaginale kegels Additionele technieken zoals kinesitherapie [#], proprioceptie-training [#] en rompstabilisatietraining [#] zijn ook voorgesteld maar hebben geen duidelijke meerwaarde <DATUM> METHODEN DIE GEBRUIKT WORDEN OM BFT TE VERSTERKEN Biofeedback zorgt ervoor dat patiënten zich meer bewust zijn van hun bekkenbodemmusculatuur, waarbij visuele, tactiele of akoestische stimuli worden gebruikt (zoals elektromyografie of vaginale manometrie) om patiënten te leren hoe ze hun bekkenbodem effectiever kunnen aanspannen.
527
nvog
om de bekkenbodem aan te spannen op een moment dat ze waarschijnlijk urine zullen gaan verliezen (timing van aanspannen) Andere trainingen richten zich vooral op het versterken van de spierkracht in de bekkenbodem Er zijn aanwijzingen dat het sterker maken van de bekkenbodemmusculatuur kan helpen blaascontracties te Traditioneel wordt de bekkenbodem eerst beoordeeld door een daarvoor opgeleide hulpverlener waarna patiënten leren om hun bekkenbodemspieren zo lang en hard als ze kunnen aan te spannen Deze oefeningen dienen dan meerdere keren per dag herhaald te worden Deze training kan op vele manieren gegeven worden, zoals het zelf aanleren (bijvoorbeeld door middel van een informatiefolder), groepstrainingen of intensieve één-op-één gesuperviseerde trainingen door een bekkenfysiotherapeut BFT kan gebruikt worden om UI te voorkómen zoals bij zwangere vrouwen voorafgaande aan de partus, bij mannen die een radicale prostatectomie moeten ondergaan of als onderdeel van een geplande ‘bekkenbodemrevalidatie’ postpartum of na een operatie Het meest frequent wordt BFT gebruikt om al bestaande UI te behandelen BFT kan worden aangevuld/versterkt met biofeedback, elektrostimulatie of vaginale kegels Additionele technieken zoals kinesitherapie [#], proprioceptie-training [#] en rompstabilisatietraining [#] zijn ook voorgesteld maar hebben geen duidelijke meerwaarde <DATUM> METHODEN DIE GEBRUIKT WORDEN OM BFT TE VERSTERKEN Biofeedback zorgt ervoor dat patiënten zich meer bewust zijn van hun bekkenbodemmusculatuur, waarbij visuele, tactiele of akoestische stimuli worden gebruikt (zoals elektromyografie of vaginale manometrie) om patiënten te leren hoe ze hun bekkenbodem effectiever kunnen aanspannen kunnen adequate contracties beter bevestigen Biofeedback kan zowel thuis als (poli)klinisch worden gebruikt Bij elektrische stimulatie worden oppervlakte-elektrodes aangebracht waarbij elektrische stroom de bekkenbodemspieren via hun innervatie stimuleert Elektrodes zijn in diverse varianten verkrijgbaar vaginale, anale en huidelektroden Elektrische stimulatie wordt vaak gebruikt om patiënten te helpen hun bekkenbodemspieren te leren herkennen Er is echter geen bewijs dat dit echt helpt Het wordt tevens gebruikt om spieren te trainen in de hoop de kracht van de bekkenbodem te verbeteren Elektrostimulatie kan ook ingezet worden om overactieve detrusor Verzwaarde vaginale kegels zijn kegelvormige voorwerpen die vaginaal kunnen worden ingebracht De kegels kunnen verzwaard worden met losse gewichten zodat de kegels van licht naar zwaar kunnen worden ‘ingesteld’ Vrouwen leren eerst om de lichtste kegel in te brengen en deze met bekkenbodemcontracties vast te houden en geleidelijk steeds zwaardere kegels wanneer de musculatuur van de bekkenbodem sterker wordt Kan BFT, (al dan niet aangevuld met biofeedback, elektrostimulatie of vaginale kegels), bij volwassen mannen en vrouwen met UI, de incontinentie verbeteren of genezen of de kwaliteit van leven verbeteren, vergeleken met geen behandeling, sham behandeling of andere conservatieve behandelingen, zoals blaastraining, elektrische stimulatie of vaginale kegels? (N B het effect van BFT voor zwangeren (preventief) en vrouwen in de postpartum periode is door de NVU apart uitgewerkt en wordt verderop Hoewel er veel RCT’s over BFT bestaan, variëren deze behoorlijk in kwaliteit, methoden, intensiteit, duur van de behandeling, en de details.
566
nvog
als (poli)klinisch worden gebruikt Bij elektrische stimulatie worden oppervlakte-elektrodes aangebracht waarbij elektrische stroom de bekkenbodemspieren via hun innervatie stimuleert Elektrodes zijn in diverse varianten verkrijgbaar vaginale, anale en huidelektroden Elektrische stimulatie wordt vaak gebruikt om patiënten te helpen hun bekkenbodemspieren te leren herkennen Er is echter geen bewijs dat dit echt helpt Het wordt tevens gebruikt om spieren te trainen in de hoop de kracht van de bekkenbodem te verbeteren Elektrostimulatie kan ook ingezet worden om overactieve detrusor Verzwaarde vaginale kegels zijn kegelvormige voorwerpen die vaginaal kunnen worden ingebracht De kegels kunnen verzwaard worden met losse gewichten zodat de kegels van licht naar zwaar kunnen worden ‘ingesteld’ Vrouwen leren eerst om de lichtste kegel in te brengen en deze met bekkenbodemcontracties vast te houden en geleidelijk steeds zwaardere kegels wanneer de musculatuur van de bekkenbodem sterker wordt Kan BFT, (al dan niet aangevuld met biofeedback, elektrostimulatie of vaginale kegels), bij volwassen mannen en vrouwen met UI, de incontinentie verbeteren of genezen of de kwaliteit van leven verbeteren, vergeleken met geen behandeling, sham behandeling of andere conservatieve behandelingen, zoals blaastraining, elektrische stimulatie of vaginale kegels? (N B het effect van BFT voor zwangeren (preventief) en vrouwen in de postpartum periode is door de NVU apart uitgewerkt en wordt verderop Hoewel er veel RCT’s over BFT bestaan, variëren deze behoorlijk in kwaliteit, methoden, intensiteit, duur van de behandeling, en de details vergelijkingen als een ‘model met gecombineerde behandelingen’, waarin verschillende ‘combinatiepakketten´ werden vergeleken [#] Deze uitvoerige meta-analyse keek naar data over ## interventies en deed ## directe vergelijkingen; qua gemengde behandelingen werden ## verschillende interventietypes uit ## aparte trials bekeken De gecombineerde behandelingsgroep gebruikte zowel directe als indirecte vergelijkingen en hebben waarschijnlijk meer accurate schattingen van effecten opgeleverd Indien van toepassing heeft de HTA het bewijs en de aanbevelingen in deze richtlijn beïnvloedt De Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ)-review over de niet-chirurgische behandeling van UI bij volwassen vrouwen bevatte ook indirecte vergelijkingen en een conventionele meta-analyse [#] <DATUM> EFFECTIVITEIT VAN BFT OP SUI, UUI EN MUI BIJ VROUWEN Deze vraag is onderwerp geweest van een aantal systematische reviews [<DATUM> welke alle drie een inconsistentie tussen de verschillende studies noemen vanwege een slechte manier van resultaten rapporteren en het gebruik van verschillende uitkomstmaten <PERSOON>-analyse liet zien dat BFT vaker genezing of verbetering van de UI gaf dan géén behandeling en dat het effect groot was De meest recente Cochrane-review vergeleek verschillende methodes van BFT [#] Uit ## RCT’s kon slechts één conclusie worden getrokken, namelijk dat als er meer contact is met de BFTinstructeur, de respons op de behandeling beter is en dat er geen consistent verschil is tussen therapie in groepsverband en op individuele basis Er werden geen andere consistente verschillen tussen de diverse technieken gevonden Een andere RCT met een duur van <LEEFTIJD> jaar liet zien dat de therapietrouw op langere termijn matig was [#] De helft van de patiënten moest.
598
nvog