text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
<DATUM> Wat is de kans dat een zwangere met positieve IgM-antistoffen tegen CMV in de eerste helft van de zwangerschap een recente infectie heeft? Bij het vinden van positieve IgM-antistoffen en negatieve IgG-antistoffen tegen CMV ligt de kans op een recente CMV-infectie in de zwangerschap tussen de ## Primaire CMV-infecties worden gerapporteerd in <DATUM> van de CMVseronegatieve vrouwen De exacte prevalentie van congenitale CMV in <LOCATIE> is niet bekend In de regio <LOCATIE> werd er in ### een prevalentieonderzoek bij bijna # ### neonaten verricht (##) Navelstrengbloed werd onderzocht op anti-CMV IgG Indien IgG positief was, werd tevens Polymerase Chain Reaction (PCR) verricht naar CMV-DNA in een wanguitstrijk van de pasgeborene Indien ook de PCR positief was, werd ten slotte een kweek ingezet met neonatale urine Alleen wanneer alle drie de onderzoeken positief waren, werd een congenitale infectie aangenomen De auteurs vonden een prevalentie van #,#%, de laagste die volgens de auteurs ooit gepubliceerd werd (##) Een recente Nederlandse studie schat de prevalentie van congenitale CMV bij de geboorte op #,##% (##) In deze studie werden <DATUM> hielprikkaarten van neonaten gebruikt voor de diagnose congenitale CMV De auteurs berekenden dat er per jaar ongeveer # ### kinderen in <LOCATIE> worden geboren met congenitale CMV, waarvan er ten minste ### (#,#% van alle pasgeborenen) neurologische schade hebben opgelopen Doofheid is hierbij het grootste probleem Aangezien de sensitiviteit voor het aantonen van CMV in de hielprik rond de #,#% kunnen liggen (##) (##) In België is #,##% van de pasgeborenen congenitale CMV met <DATUM> nog hoger Andere studies rapporteren percentages van congenitale CMV variërend tussen # ##% in de algehele populatie en #% bij <DATUM> # Wat is de kans op transplacentaire CMV-transmissie bij een primo-infectie De transplacentaire transmissie van moeder naar foetus is ##% na een primaire infectie (##) (##) Dit wordt bevestigd door een recente studie (##) waarin de kans op foetale transmissie in geval van een primo-infectie in het eerste trimester van de zwangerschap werd gesteld op ##,#% De kans op foetale transmissie bij een primo-infectie vlak voor de zwangerschap werd door dezelfde groep geschat op #,#% De overall kans op verticale transmissie van moeder naar kind werd door Revello et al geschat op ##,#% (##) De kans op transmissie was het laagst bij preconceptionele infecties (#,#%), lag tussen de ##% en ##% in het eerste en tweede trimester en liep op tot ##,#% in het derde trimester De lage transmissie van het eerste naar het derde trimester wordt bevestigd door Feldman et al (##) In een recente studie van Picone et al leek de kans op een intra-uteriene transmissie iets lager en lag rond de ##% (##) De transmissiekans was #,#%, ##%, ##,#%, ##,#% en ##% in respectievelijk de preconceptionele periode, de periconceptionele periode, en het eerste, tweede en derde trimester van de zwangerschap Een overzicht van de literatuur in deze.
| 696 | nvog |
(##) In België is #,##% van de pasgeborenen congenitale CMV met <DATUM> nog hoger Andere studies rapporteren percentages van congenitale CMV variërend tussen # ##% in de algehele populatie en #% bij <DATUM> # Wat is de kans op transplacentaire CMV-transmissie bij een primo-infectie De transplacentaire transmissie van moeder naar foetus is ##% na een primaire infectie (##) (##) Dit wordt bevestigd door een recente studie (##) waarin de kans op foetale transmissie in geval van een primo-infectie in het eerste trimester van de zwangerschap werd gesteld op ##,#% De kans op foetale transmissie bij een primo-infectie vlak voor de zwangerschap werd door dezelfde groep geschat op #,#% De overall kans op verticale transmissie van moeder naar kind werd door Revello et al geschat op ##,#% (##) De kans op transmissie was het laagst bij preconceptionele infecties (#,#%), lag tussen de ##% en ##% in het eerste en tweede trimester en liep op tot ##,#% in het derde trimester De lage transmissie van het eerste naar het derde trimester wordt bevestigd door Feldman et al (##) In een recente studie van Picone et al leek de kans op een intra-uteriene transmissie iets lager en lag rond de ##% (##) De transmissiekans was #,#%, ##%, ##,#%, ##,#% en ##% in respectievelijk de preconceptionele periode, de periconceptionele periode, en het eerste, tweede en derde trimester van de zwangerschap Een overzicht van de literatuur in deze eerste trimester, ##,#% in het tweede trimester en ##% in het derde trimester <DATUM> # Wat is de kans op transplacentaire CMV-transmissie bij een reactivatie in In een studie bij <DATUM> vrouwen met bewezen eerder doorgemaakte CMV-infectie In het stroomdiagram met aantal zwangeren wordt uitgegaan van een prevalentie De prevalentie van congenitale CMV in <LOCATIE> ligt rond de Onderzoek van maternaal serum kan een maternale primo-infectie aantonen, vruchtwateronderzoek kan een foetale infectie aantonen en echoscopie kan foetale afwijkingen aantonen Door middel van deze testen kan men in het bovenstaande stroomschema het vakje bepalen waarin de patiënt zich bevindt Van daaruit kan men de kans op een kind met handicaps inschatten <DATUM> # Wordt er in <LOCATIE> bij iedere zwangere getest op CMV? Op dit moment wordt er niet gescreend op CMV in de zwangerschap, screening in de zwangerschap is controversieel en er zijn valide argumenten tegen screening (##) Het <INSTELLING> stelt dat âScreening op het doormaken van een CMVinfectie tijdens de zwangerschap is niet geïndiceerd De interpretatie van de diverse laboratoriumonderzoeken is moeilijk en bovendien zijn er geen Ook bij pasgeborenen vindt geen systematisch onderzoek plaats naar de aanwezigheid van het virus, bijvoorbeeld door diagnostiek naar CMV mee te nemen in de hielprik Wel is er een routine gehooronderzoek geïmplementeerd Aangezien CMV de voornaamste oorzaak is van congenitale doofheid (die echter soms pas in de loop van het eerste levensjaar ontstaat), kan een aantal gevallen van subklinische congenitale CMV op deze manier worden ontdekt Het.
| 662 | nvog |
het derde trimester <DATUM> # Wat is de kans op transplacentaire CMV-transmissie bij een reactivatie in In een studie bij <DATUM> vrouwen met bewezen eerder doorgemaakte CMV-infectie In het stroomdiagram met aantal zwangeren wordt uitgegaan van een prevalentie De prevalentie van congenitale CMV in <LOCATIE> ligt rond de Onderzoek van maternaal serum kan een maternale primo-infectie aantonen, vruchtwateronderzoek kan een foetale infectie aantonen en echoscopie kan foetale afwijkingen aantonen Door middel van deze testen kan men in het bovenstaande stroomschema het vakje bepalen waarin de patiënt zich bevindt Van daaruit kan men de kans op een kind met handicaps inschatten <DATUM> # Wordt er in <LOCATIE> bij iedere zwangere getest op CMV? Op dit moment wordt er niet gescreend op CMV in de zwangerschap, screening in de zwangerschap is controversieel en er zijn valide argumenten tegen screening (##) Het <INSTELLING> stelt dat âScreening op het doormaken van een CMVinfectie tijdens de zwangerschap is niet geïndiceerd De interpretatie van de diverse laboratoriumonderzoeken is moeilijk en bovendien zijn er geen Ook bij pasgeborenen vindt geen systematisch onderzoek plaats naar de aanwezigheid van het virus, bijvoorbeeld door diagnostiek naar CMV mee te nemen in de hielprik Wel is er een routine gehooronderzoek geïmplementeerd Aangezien CMV de voornaamste oorzaak is van congenitale doofheid (die echter soms pas in de loop van het eerste levensjaar ontstaat), kan een aantal gevallen van subklinische congenitale CMV op deze manier worden ontdekt Het <DATUM> # Wanneer wordt er wel diagnostiek verricht op CMV in de zwangerschap? Diagnostiek naar maternale CMV-infectie kan overwogen worden in de volgende Een zwangere is in contact geweest met recent geïnfecteerde familieleden Een foetus heeft afwijkingen die passen bij een CMV-infectie, <DATUM> # Hoe verricht je diagnostiek naar primo-infectie CMV in maternaal bloed? De gouden standaard voor het aantonen van een CMV-infectie bij de zwangere is het aantonen van CMV-DNA in het bloed van de zwangere met behulp van PCR, alhoewel een negatieve PCR een infectie eerder in de zwangerschap niet uitsluit Kortom de sensitiviteit is hoog, maar de specificiteit niet Een doorgemaakte of actieve primo-infectie met CMV kan worden aangetoond bij het vinden van seroconversie, waarbij CMV-IgG-antistoffen zijn omgeslagen van negatief naar positief Hierbij kan de aanwezigheid van spijtserum bij de eerste prenatale controle van belang zijn Helaas zijn er niet altijd twee bloedmonsters van een patiënt aanwezig om seroconversie aan te tonen Het aantonen van CMV-IgM duidt op een recente infectie maar kan geen onderscheid maken tussen een primo-infectie en een reactivatie van het CMV IgM-titers niet altijd positief bij een actieve infectie, ook kunnen IgM-titers aantoonbaar blijven tot enkele maanden na een infectie, waardoor het nog onduidelijk is wanneer een infectie is opgetreden De sensitiviteit van IgMserologische assays varieert van ## tot ##% (##) Het valt te overwegen om IgMen IgG-antistoffen te laten bepalen op een eerder afgenomen en bewaard bloedmonster van de moeder (bijvoorbeeld een bloedmonster dat routinematig in.
| 576 | nvog |
wordt er wel diagnostiek verricht op CMV in de zwangerschap? Diagnostiek naar maternale CMV-infectie kan overwogen worden in de volgende Een zwangere is in contact geweest met recent geïnfecteerde familieleden Een foetus heeft afwijkingen die passen bij een CMV-infectie, <DATUM> # Hoe verricht je diagnostiek naar primo-infectie CMV in maternaal bloed? De gouden standaard voor het aantonen van een CMV-infectie bij de zwangere is het aantonen van CMV-DNA in het bloed van de zwangere met behulp van PCR, alhoewel een negatieve PCR een infectie eerder in de zwangerschap niet uitsluit Kortom de sensitiviteit is hoog, maar de specificiteit niet Een doorgemaakte of actieve primo-infectie met CMV kan worden aangetoond bij het vinden van seroconversie, waarbij CMV-IgG-antistoffen zijn omgeslagen van negatief naar positief Hierbij kan de aanwezigheid van spijtserum bij de eerste prenatale controle van belang zijn Helaas zijn er niet altijd twee bloedmonsters van een patiënt aanwezig om seroconversie aan te tonen Het aantonen van CMV-IgM duidt op een recente infectie maar kan geen onderscheid maken tussen een primo-infectie en een reactivatie van het CMV IgM-titers niet altijd positief bij een actieve infectie, ook kunnen IgM-titers aantoonbaar blijven tot enkele maanden na een infectie, waardoor het nog onduidelijk is wanneer een infectie is opgetreden De sensitiviteit van IgMserologische assays varieert van ## tot ##% (##) Het valt te overwegen om IgMen IgG-antistoffen te laten bepalen op een eerder afgenomen en bewaard bloedmonster van de moeder (bijvoorbeeld een bloedmonster dat routinematig in Als maternale CMV-infectie is aangetoond, is het nuttig om het tijdstip van maternale infectie vast te stellen door middel van de CMV-IgG aviditeitstest Deze test kan uitsluitsel geven over de duur van aanwezigheid van CMV-IgG Een hoge aviditeit ()##%) van het CMV-IgG wijst op CMV-infectie van meer dan drie maanden geleden Een lage aviditeit ((##%) van CMV-IgG past bij een recentere infectie, maar soms blijft de aviditeit van CMV-IgG laag (##) Er wordt inmiddels wel beweerd dat een accurate diagnose van recente maternale infectie mogelijk is met behulp van een éénmalig serummonster (##) Er is een omgekeerd evenredige relatie tussen de IgM-antistoftiters en de IgG-aviditeitindex (##) (##) Het is van belang om met redelijke nauwkeurigheid het tijdstip vast te stellen van de maternale primo-infectie, zodat bepaald kan worden of de primo-infectie vóór of tijdens de zwangerschap heeft plaatsgevonden en vanaf wanneer amniocentese een zinvolle aanvulling op de diagnostiek kan bieden Met behulp van een amniocentese kan vruchtwater verkregen worden voor het aanwezigheid van het virus in de neonatale urine Vanwege de hoge sensitiviteit en specificiteit, is vruchtwater PCR de gouden standaard om congenitale CMVinfectie aan te tonen (##) (##) (##) Om de hoogste sensitiviteit te waarborgen, is het belangrijk dat de amniocentese plaatsvindt minstens <DATUM> weken na maternale primo-infectie en bij een zwangerschapsduur van minstens ## weken, omdat een detecteerbare kwantiteit van het virus pas # tot # weken na de infectie wordt uitgescheiden door de foetale nieren (##) (##) In tegenstelling tot wat.
| 616 | nvog |
is het nuttig om het tijdstip van maternale infectie vast te stellen door middel van de CMV-IgG aviditeitstest Deze test kan uitsluitsel geven over de duur van aanwezigheid van CMV-IgG Een hoge aviditeit ()##%) van het CMV-IgG wijst op CMV-infectie van meer dan drie maanden geleden Een lage aviditeit ((##%) van CMV-IgG past bij een recentere infectie, maar soms blijft de aviditeit van CMV-IgG laag (##) Er wordt inmiddels wel beweerd dat een accurate diagnose van recente maternale infectie mogelijk is met behulp van een éénmalig serummonster (##) Er is een omgekeerd evenredige relatie tussen de IgM-antistoftiters en de IgG-aviditeitindex (##) (##) Het is van belang om met redelijke nauwkeurigheid het tijdstip vast te stellen van de maternale primo-infectie, zodat bepaald kan worden of de primo-infectie vóór of tijdens de zwangerschap heeft plaatsgevonden en vanaf wanneer amniocentese een zinvolle aanvulling op de diagnostiek kan bieden Met behulp van een amniocentese kan vruchtwater verkregen worden voor het aanwezigheid van het virus in de neonatale urine Vanwege de hoge sensitiviteit en specificiteit, is vruchtwater PCR de gouden standaard om congenitale CMVinfectie aan te tonen (##) (##) (##) Om de hoogste sensitiviteit te waarborgen, is het belangrijk dat de amniocentese plaatsvindt minstens <DATUM> weken na maternale primo-infectie en bij een zwangerschapsduur van minstens ## weken, omdat een detecteerbare kwantiteit van het virus pas # tot # weken na de infectie wordt uitgescheiden door de foetale nieren (##) (##) In tegenstelling tot wat vruchtwater niet voorspellend voor de kans op handicaps Een lage viral load in het vruchtwater (( ### kopieën per ### ### polymorfonucleairen) heeft ook geen ###% negatief voorspellende waarde voor het bestaan van symptomatische infectie bij geboorte (##) (##) Men neemt aan dat amniocentese geen gevaar inhoudt voor CMV-transmissie van moeder naar kind, indien de maternale IgG positief is Diagnostiek op foetaal bloed wordt niet aangeraden, gezien de hogere risicoâs geassocieerd met cordocentesis Bovendien is het testen van vruchtwater op CMV sensitiever dan het testen van foetaal bloed (##) De gouden standaard voor het aantonen van CMV-infectie bij de neonaat is het <DATUM> # Welke echoscopische afwijkingen kun je zien bij een intra-uteriene CMVinfectie? Foetus met intra-uteriene congenitale CMV kunnen zich presenteren met <DATUM> # Wat is de kans op echoscopische afwijkingen bij een congenitale CMVinfectie? De kans op ernstige (echoscopische) afwijkingen neemt af, naarmate de intrauteriene infectie later in de zwangerschap optreedt In de studie van Picone et al (##) werden echoscopische afwijkingen gezien bij <DATUM> (###%) congenitaal #/## (#,#%) in het tweede trimester en #/# (#%) in het derde trimester kan worden aangetoond door een seroconversie van CMV vrouw of door het aantonen van CMV specifieke IgMantistoffen in combinatie met een lage IgG-aviditeit overwogen worden bij een klinische verdenking op CMV, of na Bij aangetoonde maternale primo-infectie met CMV is PCRonderzoek van vruchtwater zinvol op voorwaarde dat de <DATUM> # Wat is de kans op restverschijnselen bij de neonaat met een congenitale.
| 662 | nvog |
handicaps Een lage viral load in het vruchtwater (( ### kopieën per ### ### polymorfonucleairen) heeft ook geen ###% negatief voorspellende waarde voor het bestaan van symptomatische infectie bij geboorte (##) (##) Men neemt aan dat amniocentese geen gevaar inhoudt voor CMV-transmissie van moeder naar kind, indien de maternale IgG positief is Diagnostiek op foetaal bloed wordt niet aangeraden, gezien de hogere risicoâs geassocieerd met cordocentesis Bovendien is het testen van vruchtwater op CMV sensitiever dan het testen van foetaal bloed (##) De gouden standaard voor het aantonen van CMV-infectie bij de neonaat is het <DATUM> # Welke echoscopische afwijkingen kun je zien bij een intra-uteriene CMVinfectie? Foetus met intra-uteriene congenitale CMV kunnen zich presenteren met <DATUM> # Wat is de kans op echoscopische afwijkingen bij een congenitale CMVinfectie? De kans op ernstige (echoscopische) afwijkingen neemt af, naarmate de intrauteriene infectie later in de zwangerschap optreedt In de studie van Picone et al (##) werden echoscopische afwijkingen gezien bij <DATUM> (###%) congenitaal #/## (#,#%) in het tweede trimester en #/# (#%) in het derde trimester kan worden aangetoond door een seroconversie van CMV vrouw of door het aantonen van CMV specifieke IgMantistoffen in combinatie met een lage IgG-aviditeit overwogen worden bij een klinische verdenking op CMV, of na Bij aangetoonde maternale primo-infectie met CMV is PCRonderzoek van vruchtwater zinvol op voorwaarde dat de <DATUM> # Wat is de kans op restverschijnselen bij de neonaat met een congenitale <PERSOON> complicaties van congenitale op latere leeftijd zichtbaar worden, worden vooral veroorzaakt door schade aan het centrale zenuwstelsel De meest voorkomende late complicaties zijn De belangrijkste voorspellers van geestelijke achterstand, een ernstige motorische handicap of cerebral palsy zijn microcefalie, dat voorkomt in ##- ##% van de symptomatische casus, en afwijkende bevindingen bij neuro-imaging bij de geboorte, zoals intracerebrale calcificaties, witte schorsafwijkingen, ventriculomegalie, neuronale migratie stoornissen en corticale atrofie Er zijn CTscanafwijkingen aanwezig bij ##% van de kinderen met een congenitale CMVinfectie (##) De frequentie van lange-termijn-complicaties varieert in de literatuur Er ontwikkelt zich een gehoorverlies in ##%-##% van de gevallen, terwijl ontwikkelingsstoornissen en cognitieve beperkingen voor kunnen komen in Een Australische studie rapporteerde dat ongeveer de helft van de kinderen met symptomatische congenitale CMV afwijkingen vertoonden van het centrale zenuwstelsel (##) Ongeveer ##% van de geïnfecteerde kinderen worden niet opgevoed binnen het eigen gezin, maar verzorgd in een instituut (##) Daarbij komt dat, hoewel ##%-##% van congenitaal geïnfecteerde neonaten geen symptomen vertoont bij de geboorte, tussen de #-##% in een later stadium Samenvattend heeft ##% van de congenitaal geïnfecteerde foetus en neonaten <DATUM> # Wat is de kans op restverschijnselen bij een intra-uteriene CMV-infectie en Indien bij echoscopisch onderzoek geen afwijkingen worden gezien, dan zal toch <DATUM> # Wat is de kans op restverschijnselen bij een intra-uteriene CMV-infectie en Over de sensitiviteit en specificiteit van het echoscopisch onderzoek voor de aanwezigheid van een postnatale afwijking wordt nog steeds gediscussieerd.
| 659 | nvog |
congenitale op latere leeftijd zichtbaar worden, worden vooral veroorzaakt door schade aan het centrale zenuwstelsel De meest voorkomende late complicaties zijn De belangrijkste voorspellers van geestelijke achterstand, een ernstige motorische handicap of cerebral palsy zijn microcefalie, dat voorkomt in ##- ##% van de symptomatische casus, en afwijkende bevindingen bij neuro-imaging bij de geboorte, zoals intracerebrale calcificaties, witte schorsafwijkingen, ventriculomegalie, neuronale migratie stoornissen en corticale atrofie Er zijn CTscanafwijkingen aanwezig bij ##% van de kinderen met een congenitale CMVinfectie (##) De frequentie van lange-termijn-complicaties varieert in de literatuur Er ontwikkelt zich een gehoorverlies in ##%-##% van de gevallen, terwijl ontwikkelingsstoornissen en cognitieve beperkingen voor kunnen komen in Een Australische studie rapporteerde dat ongeveer de helft van de kinderen met symptomatische congenitale CMV afwijkingen vertoonden van het centrale zenuwstelsel (##) Ongeveer ##% van de geïnfecteerde kinderen worden niet opgevoed binnen het eigen gezin, maar verzorgd in een instituut (##) Daarbij komt dat, hoewel ##%-##% van congenitaal geïnfecteerde neonaten geen symptomen vertoont bij de geboorte, tussen de #-##% in een later stadium Samenvattend heeft ##% van de congenitaal geïnfecteerde foetus en neonaten <DATUM> # Wat is de kans op restverschijnselen bij een intra-uteriene CMV-infectie en Indien bij echoscopisch onderzoek geen afwijkingen worden gezien, dan zal toch <DATUM> # Wat is de kans op restverschijnselen bij een intra-uteriene CMV-infectie en Over de sensitiviteit en specificiteit van het echoscopisch onderzoek voor de aanwezigheid van een postnatale afwijking wordt nog steeds gediscussieerd verbeterd Uiteraard zijn sensitiviteit en specificiteit beter indien de CMV-status van de foetus bekend is Guerra et al rapporteren een positief voorspellende waarde van ##,#% indien bekend is dat de foetus intra-uterien geïnfecteerd is (##) Bij enkel een primo-infectie is de positief voorspellende waarde ##% Benoist et al tonen een negatief voorspellende waarde van ##,#% en Picone et al zelfs van ###% (##) (##) In de studie van Benoist werd bij elk kind postnataal onderzoek verricht (echo, CT of MRI), terwijl dat in de studie van Picone enkel Indien bij echoscopisch onderzoek afwijkingen worden gezien, ongeacht of dit in het tweede of derde trimester wordt waargenomen, dan zal naar verwachting Er zijn vijf studies die een vergelijking maken tussen de prenatale echografie en prenatale MRI (##) (##) (##) (##) (##) Farkas et al evalueerden ## foetussen (##) In alle gevallen was de prenatale echografie normaal, waarbij in vijf gevallen met een MRI afwijkingen in de witte massa werden gezien Slechts één kind had gehoorverlies De auteurs concluderden dat bij een echo zonder afwijkende bevindingen, de MRI van weinig toegevoegde waarde is, aangezien de afwijkingen aspecifiek zijn en slechts tot onrust kunnen leiden Lipitz et al bevestigden de gelimiteerde waarde van de prenatale MRI bij een normale echo, in tegenstelling tot Doneda et al Zij vonden dat er ook bij een normale echo relevantie van de afwijkingen was echter onbekend Picone et al vinden een MRI.
| 646 | nvog |
de CMV-status van de foetus bekend is Guerra et al rapporteren een positief voorspellende waarde van ##,#% indien bekend is dat de foetus intra-uterien geïnfecteerd is (##) Bij enkel een primo-infectie is de positief voorspellende waarde ##% Benoist et al tonen een negatief voorspellende waarde van ##,#% en Picone et al zelfs van ###% (##) (##) In de studie van Benoist werd bij elk kind postnataal onderzoek verricht (echo, CT of MRI), terwijl dat in de studie van Picone enkel Indien bij echoscopisch onderzoek afwijkingen worden gezien, ongeacht of dit in het tweede of derde trimester wordt waargenomen, dan zal naar verwachting Er zijn vijf studies die een vergelijking maken tussen de prenatale echografie en prenatale MRI (##) (##) (##) (##) (##) Farkas et al evalueerden ## foetussen (##) In alle gevallen was de prenatale echografie normaal, waarbij in vijf gevallen met een MRI afwijkingen in de witte massa werden gezien Slechts één kind had gehoorverlies De auteurs concluderden dat bij een echo zonder afwijkende bevindingen, de MRI van weinig toegevoegde waarde is, aangezien de afwijkingen aspecifiek zijn en slechts tot onrust kunnen leiden Lipitz et al bevestigden de gelimiteerde waarde van de prenatale MRI bij een normale echo, in tegenstelling tot Doneda et al Zij vonden dat er ook bij een normale echo relevantie van de afwijkingen was echter onbekend Picone et al vinden een MRI echo (##) Tot slot concludeerden Benoist et al dat er eerst sprake moet zijn van Samenvattend lijkt er op dit moment geen plaats voor het verrichten van een prenatale MRI bij een normale echo Nog los van het feit dat, ook indien er De belangrijkste voorspellers van geestelijke achterstand, een gezien, dan zal toch naar verwachting ##% van de ongeacht of die in het tweede of derde trimester worden Er lijkt op dit moment geen plaats voor het verrichten van een prenatale MRI bij een echo zonder afwijkende bevindingen <DATUM> # Is er plaats voor therapie met immunoglobuline voor de behandeling van hypothese is dat, in de afwezigheid van maternale CMV specifieke antistoffen, de toediening van intraveneuze immunoglobulinen (IVIG) de transmissie van CMV van moeder naar foetus en daarmee het risico op ernstige foetale afwijkingen voorkomt De precieze werking van IVIG is onduidelijk, maar er wordt aangenomen dat IVIG een reductie geeft van placentaire inflammatie, virussen met een hoge aviditeit neutraliseert en de door cytokines geïnduceerde cellulaire In een niet-gerandomiseerde prospectieve cohortstudie die zwangere vrouwen met bewezen primo-infectie met CMV evalueerde, ondergingen ## vrouwen een weigerden ## vrouwen deze behandeling Symptomatische CMV bij de geboorte daalde van ##% (#/##) naar #,#% (#/##) na toediening van CMV-HIG Van de ## vrouwen die geen amniocentese wensten ontvingen ## vrouwen elke maand tot aan de bevalling ### U CMV-HIG per kilogram lichaamsgewicht De overige ## vrouwen weigerden behandeling In deze groep daalde het percentage behandelde groep.
| 627 | nvog |
eerst sprake moet zijn van Samenvattend lijkt er op dit moment geen plaats voor het verrichten van een prenatale MRI bij een normale echo Nog los van het feit dat, ook indien er De belangrijkste voorspellers van geestelijke achterstand, een gezien, dan zal toch naar verwachting ##% van de ongeacht of die in het tweede of derde trimester worden Er lijkt op dit moment geen plaats voor het verrichten van een prenatale MRI bij een echo zonder afwijkende bevindingen <DATUM> # Is er plaats voor therapie met immunoglobuline voor de behandeling van hypothese is dat, in de afwezigheid van maternale CMV specifieke antistoffen, de toediening van intraveneuze immunoglobulinen (IVIG) de transmissie van CMV van moeder naar foetus en daarmee het risico op ernstige foetale afwijkingen voorkomt De precieze werking van IVIG is onduidelijk, maar er wordt aangenomen dat IVIG een reductie geeft van placentaire inflammatie, virussen met een hoge aviditeit neutraliseert en de door cytokines geïnduceerde cellulaire In een niet-gerandomiseerde prospectieve cohortstudie die zwangere vrouwen met bewezen primo-infectie met CMV evalueerde, ondergingen ## vrouwen een weigerden ## vrouwen deze behandeling Symptomatische CMV bij de geboorte daalde van ##% (#/##) naar #,#% (#/##) na toediening van CMV-HIG Van de ## vrouwen die geen amniocentese wensten ontvingen ## vrouwen elke maand tot aan de bevalling ### U CMV-HIG per kilogram lichaamsgewicht De overige ## vrouwen weigerden behandeling In deze groep daalde het percentage behandelde groep Er werden ## vrouwen en met hen ## foetussen geïncludeerd in deze studie en allemaal werden zij behandeld met CMV-HIG Alle vrouwen hadden een bewezen seroconversie van CMV De âtreatmentâ-groep bestond uit vier vrouwen twee vrouwen met een negatieve CMV-PCR op vruchtwater en ## vrouwen (## foetus) die geen amniocentese hadden ondergaan De vier kinderen in de âtreatmentâ-groep waren postnataal positief voor CMV, waarvan één kind postnataal positief voor CMV (##%), acht kinderen waren asymptomatisch en Daarnaast zijn er nog een aantal case reports die suggereren dat IVIG effectief Twee recente case control studies hebben de lange-termijn-effecten geëvalueerd van kinderen geboren uit moeders met een primaire CMV-infectie in de zwangerschap Lichamelijk onderzoek op de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar toonde dat er in # van de ## (##%) kinderen van behandelde moeders en ## van de ## kinderen (##%) van onbehandelde moeders sprake was van gehoorverlies of neurologische afwijkingen (##) Uit een aanvullende cohortstudie van ## congenitaal geïnfecteerde kinderen in de leeftijd van <DATUM> jaar, bleek dat ## van de ## moeders (##%) geen behandeling met CMV-HIG hadden gekregen (##) In een recente gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde, dubbel blinde trial werd de effectiviteit van hyperimmuun globuline geëvalueerd (##) In totaal werden ### zwangere vrouwen binnen # weken na een primaire CMV-infectie en hyperimmuun globuline of placebo Het medicijn werd elke # weken toegediend De primaire uitkomstmaat was een congenitale CMV-infectie gediagnostiseerd middels amniocentese of na de geboorte In totaal werden ### vrouwen geïncludeerd in deze trial Het percentage kinderen met een congenitale infectie.
| 656 | nvog |
en allemaal werden zij behandeld met CMV-HIG Alle vrouwen hadden een bewezen seroconversie van CMV De âtreatmentâ-groep bestond uit vier vrouwen twee vrouwen met een negatieve CMV-PCR op vruchtwater en ## vrouwen (## foetus) die geen amniocentese hadden ondergaan De vier kinderen in de âtreatmentâ-groep waren postnataal positief voor CMV, waarvan één kind postnataal positief voor CMV (##%), acht kinderen waren asymptomatisch en Daarnaast zijn er nog een aantal case reports die suggereren dat IVIG effectief Twee recente case control studies hebben de lange-termijn-effecten geëvalueerd van kinderen geboren uit moeders met een primaire CMV-infectie in de zwangerschap Lichamelijk onderzoek op de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar toonde dat er in # van de ## (##%) kinderen van behandelde moeders en ## van de ## kinderen (##%) van onbehandelde moeders sprake was van gehoorverlies of neurologische afwijkingen (##) Uit een aanvullende cohortstudie van ## congenitaal geïnfecteerde kinderen in de leeftijd van <DATUM> jaar, bleek dat ## van de ## moeders (##%) geen behandeling met CMV-HIG hadden gekregen (##) In een recente gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde, dubbel blinde trial werd de effectiviteit van hyperimmuun globuline geëvalueerd (##) In totaal werden ### zwangere vrouwen binnen # weken na een primaire CMV-infectie en hyperimmuun globuline of placebo Het medicijn werd elke # weken toegediend De primaire uitkomstmaat was een congenitale CMV-infectie gediagnostiseerd middels amniocentese of na de geboorte In totaal werden ### vrouwen geïncludeerd in deze trial Het percentage kinderen met een congenitale infectie primaire CMV-infectie niet significant verandert Echter de power in deze studie was berekend op een absolute reductie van ##% (##% relatieve reductie) Het betrouwbaarheidsinterval was -# tot +##% Dit sluit een potentieel klinisch relevant effect niet uit Deze studie lijkt derhalve onvoldoende power te hebben en een grotere studie is nodig om definitieve conclusies te trekken (##) Op dit moment lopen er twee studies die het effect van CMV-HIG onderzoeken, te weten een Duitse studie gestart in ### en een Amerikaanse NIH-studie gestart in ### De resultaten van deze studies worden niet verwacht voor ### <DATUM> # Is er plaats voor antivirale therapie voor de behandeling van intra-uteriene Het antivirale middel ganciclovir passeert de placenta, is actief tegen CMV en is in zeldzame gevallen ook toegediend tijdens de zwangerschap De met dit middel gepaard gaande toxiciteit, onder andere ernstige neutropenie bij moeder en foetus, vormt echter een contra-indicatie Er is nog geen uitzicht op derivaten Jacquemard et al hebben in een pilotstudie van ## prenatale cases met effectiviteit van orale valacyclovir laten zien (# g/dag) (##) Er werden therapeutische concentraties bereikt in maternaal en foetaal bloed Bovendien daalde de viral load significant na # tot ## weken behandeling Twintig zwangerschappen en ## foetussen werden bij een mediaan van ## weken behandeld (range ## tot ## weken zwangerschapsduur) gedurende # weken en ## kinderen tussen de # tot <LEEFTIJD> jaar oud ontwikkelden zich normaal Twee kinderen (beiden <LEEFTIJD> jaar) hadden ernstige geïsoleerde unilaterale doofheid Een neonaat.
| 677 | nvog |
power in deze studie was berekend op een absolute reductie van ##% (##% relatieve reductie) Het betrouwbaarheidsinterval was -# tot +##% Dit sluit een potentieel klinisch relevant effect niet uit Deze studie lijkt derhalve onvoldoende power te hebben en een grotere studie is nodig om definitieve conclusies te trekken (##) Op dit moment lopen er twee studies die het effect van CMV-HIG onderzoeken, te weten een Duitse studie gestart in ### en een Amerikaanse NIH-studie gestart in ### De resultaten van deze studies worden niet verwacht voor ### <DATUM> # Is er plaats voor antivirale therapie voor de behandeling van intra-uteriene Het antivirale middel ganciclovir passeert de placenta, is actief tegen CMV en is in zeldzame gevallen ook toegediend tijdens de zwangerschap De met dit middel gepaard gaande toxiciteit, onder andere ernstige neutropenie bij moeder en foetus, vormt echter een contra-indicatie Er is nog geen uitzicht op derivaten Jacquemard et al hebben in een pilotstudie van ## prenatale cases met effectiviteit van orale valacyclovir laten zien (# g/dag) (##) Er werden therapeutische concentraties bereikt in maternaal en foetaal bloed Bovendien daalde de viral load significant na # tot ## weken behandeling Twintig zwangerschappen en ## foetussen werden bij een mediaan van ## weken behandeld (range ## tot ## weken zwangerschapsduur) gedurende # weken en ## kinderen tussen de # tot <LEEFTIJD> jaar oud ontwikkelden zich normaal Twee kinderen (beiden <LEEFTIJD> jaar) hadden ernstige geïsoleerde unilaterale doofheid Een neonaat In de overige # zwangerschappen eindigden in een intra-uteriene vruchtdood of zwangerschapsafbreking Ter resulteerde de zwangerschap in ## gevallen (##%) in een zwangerschapsafbreking, IUVD of ernstige congenitale infectie van de neonaat De overige ## kinderen zijn gezond Op dit moment loopt er een fase II-trial âIn utero treatment <DATUM> Door wie wordt de zwangeren gecounseld met een congenitale CMVinfectie? Counseling gebeurt in eerste instantie door de perinatoloog in de #e lijn Het wordt aanbevolen om iedere zwangere met congenitale CMV-infectie een prenataal gesprek met een kinderinfectioloog of neonatoloog aan te bieden Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu MvV, Welzijn en Sport LCI-richtlijn <PERSOON> AM Prevention of child-to-mother transmission of cytomegalovirus among pregnant women <PERSOON> Journal of pediatrics <PERSOON> AG, Parent-du-<PERSOON> MV, Frydman R, et al <PERSOON> hygiene counseling have an impact on the rate of CMV primary infection during pregnancy? Results of a #-year prospective study in a French hospital Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for Clinical Virology <PERSOON> SC, <PERSOON> epidemiology and prevention of congenital cytomegalovirus infection and disease activities of the Centers for Disease Control and Prevention Workgroup Journal of women's health (###) <PERSOON> apparent.
| 594 | nvog |
de overige # zwangerschappen eindigden in een intra-uteriene vruchtdood of zwangerschapsafbreking Ter resulteerde de zwangerschap in ## gevallen (##%) in een zwangerschapsafbreking, IUVD of ernstige congenitale infectie van de neonaat De overige ## kinderen zijn gezond Op dit moment loopt er een fase II-trial âIn utero treatment <DATUM> Door wie wordt de zwangeren gecounseld met een congenitale CMVinfectie? Counseling gebeurt in eerste instantie door de perinatoloog in de #e lijn Het wordt aanbevolen om iedere zwangere met congenitale CMV-infectie een prenataal gesprek met een kinderinfectioloog of neonatoloog aan te bieden Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu MvV, Welzijn en Sport LCI-richtlijn <PERSOON> AM Prevention of child-to-mother transmission of cytomegalovirus among pregnant women <PERSOON> Journal of pediatrics <PERSOON> AG, Parent-du-<PERSOON> MV, Frydman R, et al <PERSOON> hygiene counseling have an impact on the rate of CMV primary infection during pregnancy? Results of a #-year prospective study in a French hospital Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for Clinical Virology <PERSOON> SC, <PERSOON> epidemiology and prevention of congenital cytomegalovirus infection and disease activities of the Centers for Disease Control and Prevention Workgroup Journal of women's health (###) <PERSOON> apparent et al Postnatally acquired cytomegalovirus infection via breast milk effects on hearing and development in preterm infants <PERSOON> Pediatric infectious disease journal <PERSOON> CP, Jahn G, et al Casecontrol study of symptoms and neonatal outcome of human milk-transmitted cytomegalovirus infection in premature infants <PERSOON> Journal of pediatrics Schleiss <PERSOON-##> of breast milk in acquisition of cytomegalovirus infection recent <PERSOON-##> milk as a source for acquisition of cytomegalovirus (HCMV) in a premature infant with sepsis syndrome detection by real-time PCR Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for <PERSOON-##> AM, VerboonMaciolek MA Postnatally acquired cytomegalovirus infection in preterm infants a prospective study on risk factors and cranial ultrasound findings Archives of disease in Lanzieri TM, Dollard SC, Josephson CD, Schmid <PERSOON-##> SR Breast milk-acquired cytomegalovirus infection and disease in VLBW and premature infants Pediatrics Schleiss <PERSOON-##> vaccine development Current topics in microbiology and Schleiss <PERSOON-##> CMV Vaccine with a Deletion in Tegument Protein GP## (pp## Homolog) Protects against Placental Infection and Improves Pregnancy Outcome in a Guinea <INSTELLING> Challenge Model Future virology Dollard SC, Staras SA, <PERSOON-##> MM, Schmid <PERSOON-##> MJ National prevalence.
| 544 | nvog |
milk effects on hearing and development in preterm infants <PERSOON> Pediatric infectious disease journal <PERSOON> CP, Jahn G, et al Casecontrol study of symptoms and neonatal outcome of human milk-transmitted cytomegalovirus infection in premature infants <PERSOON> Journal of pediatrics Schleiss <PERSOON> of breast milk in acquisition of cytomegalovirus infection recent <PERSOON> milk as a source for acquisition of cytomegalovirus (HCMV) in a premature infant with sepsis syndrome detection by real-time PCR Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for <PERSOON> AM, VerboonMaciolek MA Postnatally acquired cytomegalovirus infection in preterm infants a prospective study on risk factors and cranial ultrasound findings Archives of disease in Lanzieri TM, Dollard SC, Josephson CD, Schmid <PERSOON> SR Breast milk-acquired cytomegalovirus infection and disease in VLBW and premature infants Pediatrics Schleiss <PERSOON> vaccine development Current topics in microbiology and Schleiss <PERSOON> CMV Vaccine with a Deletion in Tegument Protein GP## (pp## Homolog) Protects against Placental Infection and Improves Pregnancy Outcome in a Guinea <INSTELLING> Challenge Model Future virology Dollard SC, Staras SA, <PERSOON> MM, Schmid <PERSOON-##> MJ National prevalence antibody titer and low IgG avidity Clinical and vaccine immunology <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> of fetal infection in cases with cytomegalovirus immunoglobulin M in the first trimester of pregnancy a retrospective cohort Clinical infectious diseases an official publication of <PERSOON-##> HP, et al <PERSOON> incidence of congenital cytomegalovirus infections in <PERSOON> Netherlands Journal of <PERSOON-##> EC, Loeber JG, et al Congenital cytomegalovirus infection in the Netherlands birth prevalence and risk factors Journal of <PERSOON-##> C polymerase chain reaction in blood stored on filter paper Scandinavian journal of <PERSOON-##> F, De <PERSOON-##> screening for congenital cytomegalovirus infections Journal of perinatal medicine Kylat RI, <PERSOON-##> EN, <PERSOON-##> EL Clinical findings and adverse outcome in neonates with symptomatic congenital cytomegalovirus (SCCMV) infection European journal of <PERSOON-##> MJ Review and meta-analysis of the epidemiology of congenital Dollard SC, Grosse SD, <PERSOON-##> estimates of the prevalence of neurological and sensory sequelae and mortality associated with congenital cytomegalovirus infection <PERSOON-##> RF, Cloud G, <PERSOON-##> RE, Walton PD, et al Primary cytomegalovirus infection in pregnancy Incidence, transmission to fetus, and clinical outcome.
| 532 | nvog |
IgG avidity Clinical and vaccine immunology <PERSOON> Y, <PERSOON> of fetal infection in cases with cytomegalovirus immunoglobulin M in the first trimester of pregnancy a retrospective cohort Clinical infectious diseases an official publication of <PERSOON> HP, et al <PERSOON> incidence of congenital cytomegalovirus infections in <PERSOON> Netherlands Journal of <PERSOON> EC, Loeber JG, et al Congenital cytomegalovirus infection in the Netherlands birth prevalence and risk factors Journal of <PERSOON> C polymerase chain reaction in blood stored on filter paper Scandinavian journal of <PERSOON> F, De <PERSOON> screening for congenital cytomegalovirus infections Journal of perinatal medicine Kylat RI, <PERSOON> EN, <PERSOON-##> EL Clinical findings and adverse outcome in neonates with symptomatic congenital cytomegalovirus (SCCMV) infection European journal of <PERSOON-##> MJ Review and meta-analysis of the epidemiology of congenital Dollard SC, Grosse SD, <PERSOON-##> estimates of the prevalence of neurological and sensory sequelae and mortality associated with congenital cytomegalovirus infection <PERSOON-##> RF, Cloud G, <PERSOON-##> RE, Walton PD, et al Primary cytomegalovirus infection in pregnancy Incidence, transmission to fetus, and clinical outcome the journal of the <PERSOON-##> B, et al Role of prenatal diagnosis and counseling in the management of ### pregnancies complicated by primary human cytomegalovirus infection a ##-year experience Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for <PERSOON-##>, periconceptional, and gestational primary maternal cytomegalovirus infection prenatal diagnosis in ### pregnancies American journal of obstetrics and gynecology <PERSOON-##> F, et al A series of ### cytomegalovirus primary infections during pregnancy description and outcome <PERSOON-##> RF Maternal immunity and prevention of congenital cytomegalovirus infection JAMA the journal of the <PERSOON-##> CMV screening during pregnancy European journal of obstetrics, gynecology, and <PERSOON-##> AJ Immunoglobulin M the diagnosis of cytomegalovirus infections in pregnant women and newborn infants <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> R, et al Value of cytomegalovirus (CMV) IgG avidity index for the diagnosis of primary CMV infection in <PERSOON-##> L.
| 485 | nvog |
journal of the <PERSOON> B, et al Role of prenatal diagnosis and counseling in the management of ### pregnancies complicated by primary human cytomegalovirus infection a ##-year experience Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for <PERSOON>, periconceptional, and gestational primary maternal cytomegalovirus infection prenatal diagnosis in ### pregnancies American journal of obstetrics and gynecology <PERSOON> F, et al A series of ### cytomegalovirus primary infections during pregnancy description and outcome <PERSOON> RF Maternal immunity and prevention of congenital cytomegalovirus infection JAMA the journal of the <PERSOON> CMV screening during pregnancy European journal of obstetrics, gynecology, and <PERSOON> AJ Immunoglobulin M the diagnosis of cytomegalovirus infections in pregnant women and newborn infants <PERSOON> F, <PERSOON> R, et al Value of cytomegalovirus (CMV) IgG avidity index for the diagnosis of primary CMV infection in <PERSOON> EV Prenatal diagnosis of fetal cytomegalovirus infection after primary or recurrent maternal infection <PERSOON-##> CL Cytomegalovirus fetal <PERSOON-##> and management of human cytomegalovirus infection in the mother, fetus, and newborn infant Clinical microbiology reviews ###;##(#) ### <PERSOON-##> and prenatal diagnosis of human cytomegalovirus infection Journal of clinical virology the official publication of the Pan <PERSOON-##> V, Papa <PERSOON-##> B, et al Neonatal cytomegalovirus blood load and risk of sequelae in symptomatic and asymptomatic <PERSOON-##> (CMV) glycoprotein B genotype and CMV DNA load in the amniotic fluid of infected fetuses <PERSOON-##> diagnosis of fetal Boppana SB, Pass RF, <PERSOON-##> CA Symptomatic congenital cytomegalovirus infection neonatal morbidity and mortality <PERSOON-##> Pediatric infectious <PERSOON> RF, <PERSOON-##> outcome of congenital cytomegalovirus infection in relation to maternal antibody status <PERSOON-##> WD Symptomatic infant characteristics of = congenital cytomegalovirus disease in Australia Journal of paediatrics and child health.
| 438 | nvog |
<PERSOON> EV Prenatal diagnosis of fetal cytomegalovirus infection after primary or recurrent maternal infection <PERSOON> CL Cytomegalovirus fetal <PERSOON> and management of human cytomegalovirus infection in the mother, fetus, and newborn infant Clinical microbiology reviews ###;##(#) ### <PERSOON> and prenatal diagnosis of human cytomegalovirus infection Journal of clinical virology the official publication of the Pan <PERSOON> V, Papa <PERSOON> B, et al Neonatal cytomegalovirus blood load and risk of sequelae in symptomatic and asymptomatic <PERSOON> (CMV) glycoprotein B genotype and CMV DNA load in the amniotic fluid of infected fetuses <PERSOON> diagnosis of fetal Boppana SB, Pass RF, <PERSOON> CA Symptomatic congenital cytomegalovirus infection neonatal morbidity and mortality <PERSOON-##> Pediatric infectious <PERSOON-##> RF, <PERSOON-##> outcome of congenital cytomegalovirus infection in relation to maternal antibody status <PERSOON-##> WD Symptomatic infant characteristics of = congenital cytomegalovirus disease in Australia Journal of paediatrics and child health A ##-year prospective study of sensorineural hearing loss in children with congenital cytomegalovirus infection <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> transmission and clinical outcome of ### pregnancies with primary cytomegalovirus infection in relation to gestational age Journal of clinical virology the official publication of the Pan <PERSOON-##> AC, et al DECIBEL study Congenital cytomegalovirus infection in young children with permanent bilateral hearing impairment in the Netherlands Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for <PERSOON-##> M, et al Cytomegalovirus infection in pregnancy Journal of obstetrics and gynaecology <PERSOON-##> XW, <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> XW, <PERSOON-##> XW, <PERSOON-##> JP Physical and intellectual development in children with asymptomatic congenital cytomegalovirus infection a longitudinal cohort study in Qinba mountain area, China Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for Clinical Virology ###;##(#) ###-# ML Congenital cytomegalovirus infection - a common cause of hearing loss of unknown <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> T, et al Ultrasound Benoist G, <PERSOON-##> prognostic value of.
| 498 | nvog |
A ##-year prospective study of sensorineural hearing loss in children with congenital cytomegalovirus infection <PERSOON> A, <PERSOON> transmission and clinical outcome of ### pregnancies with primary cytomegalovirus infection in relation to gestational age Journal of clinical virology the official publication of the Pan <PERSOON> AC, et al DECIBEL study Congenital cytomegalovirus infection in young children with permanent bilateral hearing impairment in the Netherlands Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for <PERSOON> M, et al Cytomegalovirus infection in pregnancy Journal of obstetrics and gynaecology <PERSOON> XW, <PERSOON> F, <PERSOON> XW, <PERSOON> XW, <PERSOON> JP Physical and intellectual development in children with asymptomatic congenital cytomegalovirus infection a longitudinal cohort study in Qinba mountain area, China Journal of clinical virology the official publication of the Pan American Society for Clinical Virology ###;##(#) ###-# ML Congenital cytomegalovirus infection - a common cause of hearing loss of unknown <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> T, et al Ultrasound Benoist G, <PERSOON-##> prognostic value of cytomegalovirus BJOG an international journal of obstetrics and gynaecology Picone O, <PERSOON-##> between ultrasound and magnetic resonance imaging in assessment of fetal cytomegalovirus infection <PERSOON-##> E, et al Early cerebral lesions in cytomegalovirus infection prenatal MR imaging <PERSOON-##> C, Ben-<PERSOON-##> L, <PERSOON-##> D, et al <PERSOON-##> normal fetal brain ultrasound predict normal neurodevelopmental outcome in congenital <PERSOON-##> of prenatal ultrasound and magnetic resonance imaging in assessment of congenital primary cytomegalovirus infection Ultrasound in obstetrics & gynecology the official journal of the International Society of Ultrasound in Obstetrics and <PERSOON-##> AM Passive immunization during pregnancy for congenital cytomegalovirus infection <PERSOON-##> New England journal of medicine <PERSOON-##> OM, <PERSOON-##> M, et al Use of cytomegalovirus hyperimmunoglobulin for prevention of congenital <PERSOON-##> EV Hyperimmunoglobulin therapy for a twin fetus with cytomegalovirus infection and growth restriction American <PERSOON-##> of second trimester fetal cytomegalovirus infection with <PERSOON-##> EJ Resolution of hydrops secondary to cytomegalovirus after maternal and fetal treatment with human cytomegalovirus hyperimmune globulin <PERSOON-##> Y.
| 514 | nvog |
journal of obstetrics and gynaecology Picone O, <PERSOON> between ultrasound and magnetic resonance imaging in assessment of fetal cytomegalovirus infection <PERSOON> E, et al Early cerebral lesions in cytomegalovirus infection prenatal MR imaging <PERSOON> C, Ben-<PERSOON> L, <PERSOON> D, et al <PERSOON> normal fetal brain ultrasound predict normal neurodevelopmental outcome in congenital <PERSOON> of prenatal ultrasound and magnetic resonance imaging in assessment of congenital primary cytomegalovirus infection Ultrasound in obstetrics & gynecology the official journal of the International Society of Ultrasound in Obstetrics and <PERSOON> AM Passive immunization during pregnancy for congenital cytomegalovirus infection <PERSOON> New England journal of medicine <PERSOON-##> OM, <PERSOON-##> M, et al Use of cytomegalovirus hyperimmunoglobulin for prevention of congenital <PERSOON-##> EV Hyperimmunoglobulin therapy for a twin fetus with cytomegalovirus infection and growth restriction American <PERSOON-##> of second trimester fetal cytomegalovirus infection with <PERSOON-##> EJ Resolution of hydrops secondary to cytomegalovirus after maternal and fetal treatment with human cytomegalovirus hyperimmune globulin <PERSOON-##> Y cytomegalovirus-infected symptomatic fetus BJOG an international journal of obstetrics <PERSOON-##> E, et al Early primary outcomes among infants at # year of age Clinical infectious diseases an official <PERSOON-##> I, et al Immunoglobulin therapy of fetal cytomegalovirus infection occurring in the first half of pregnancy--a casecontrol study of the outcome in children <PERSOON> Journal of infectious diseases <PERSOON-##> A, et al A randomized trial of hyperimmune globulin to prevent congenital cytomegalovirus <PERSOON-##> globulin to prevent congenital CMV infection <PERSOON> New England journal of medicine ###;###(##) ###<DATUM> <PERSOON-##> A, et al Maternal administration of valaciclovir in symptomatic intrauterine cytomegalovirus infection BJOG an international journal of obstetrics and gynaecology Colofon © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie Deze richtlijn, ontwikkeld door de Commissie Kwaliteitsdocumenten NVOG onder eindverantwoordelijkheid van het Bestuur van de NVOG, is vastgesteld Deze richtlijn is opgesteld door prof <PERSOON-##> en <PERSOON-##>-richtlijnen beschrijven een minimum van zorg te verlenen door een <INSTELLING> Een gynaecoloog kan geargumenteerd afwijken van een richtlijn wanneer concrete omstandigheden dat noodzakelijk maken Dat kan onder.
| 498 | nvog |
Gebruik van weeënstimulerende middelen tijdens een trial of labour # Het sectiopercentage steeg in <LOCATIE> van #,#% in ### tot ##,#% in ##<DATUM> # Hierdoor zijn er steeds meer zwangeren met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis Over de beste manier van bevallen na een voorgaande sectio is in de literatuur geen eenduidige conclusie <DATUM> De risico's van een âtrial of labour (TOL)', inclusief de kans op een secundaire sectio, moeten worden afgewogen tegen de risico's van een electieve repeat sectio (ERCS) Risico's en kansen zijn voor de individuele patiënte vaak niet precies te geven Deze richtlijn zal de huidige inzichten bespreken en handvatten bieden in de counseling van de zwangere met een NVOG - Zwangerschap en bevalling na een voorgaande sectio caesarea (# #) - <DATUM> ⢠TOL-percentage (trial of labour) het aantal vrouwen dat een vaginale baring start/totaal aantal ⢠Succespercentage TOL aantal vrouwen dat vaginaal bevalt/ aantal vrouwen dat start met een ⢠VBAC-percentage (vaginal birth after caesarean) aantal vrouwen dat vaginaal bevalt/aantal vrouwen ⢠Dehiscentie defect van de uterusspier met intacte serosa (meestal bij toeval gevonden tijdens een Voor het schrijven van deze richtlijn is naast het verrichten van een Medline-search vooral gebruik gemaakt van de RCOG-green top guideline âBirth after previous caesarean birth', de NICHD-studies en data van twee Veel gegevens komen uit retrospectieve studies Het is van belang zich te realiseren dat veel primaire uitkomstmaten zeldzaam zijn en studies te klein kunnen zijn om hier verschillen in aan te tonen Verder maken verschillen in definities van uitkomstmaten en variabelen het moeilijk om studies te vergelijken en moet rekening gehouden worden met selectiebias, confounding bias en publicatiebias Door het National Institute of Child Health and Human Development (NICHD) Maternal-Fetal Medicine Units Network in Amerika is recent een grote prospectieve studie verricht, een cohortstudie van #<DATUM> vrouwen, die veel van deze methodologische problemen oplost #-## De vraag is echter of alle resultaten generaliseerbaar Er zijn nog geen gerandomiseerde trials gepubliceerd, die een TOL vergelijken met een ERCS Er is een trial verricht in Australie (BAC-trial, ISRCTN <PATIENTNUMMER>#), waarvan de inclusie is voltooid, maar follow-up nog loopt De incidentie van placenta praevia varieert van #,# tot #,#% bij vrouwen zonder sectio in de voorgeschiedenis en #,# tot #,#% bij vrouwen die eerder wel een sectio hadden doorgemaakt Indien er een placenta praevia is, neemt de kans op een placenta accreta toe met het aantal sectio's in de voorgeschiedenis (zie ook richtlijn Tabel # Incidentie van placenta praevia en placenta praevia-accreta in relatie tot het aantal voorgaande Dit is een zeldzame bijzondere vorm van een extra-uteriene graviditeit, waarbij de zwangerschap is geïmplanteerd in het sectiolitteken ## In verband met de kans op ernstige complicaties is het van belang dit.
| 630 | nvog |
âBirth after previous caesarean birth', de NICHD-studies en data van twee Veel gegevens komen uit retrospectieve studies Het is van belang zich te realiseren dat veel primaire uitkomstmaten zeldzaam zijn en studies te klein kunnen zijn om hier verschillen in aan te tonen Verder maken verschillen in definities van uitkomstmaten en variabelen het moeilijk om studies te vergelijken en moet rekening gehouden worden met selectiebias, confounding bias en publicatiebias Door het National Institute of Child Health and Human Development (NICHD) Maternal-Fetal Medicine Units Network in Amerika is recent een grote prospectieve studie verricht, een cohortstudie van #<DATUM> vrouwen, die veel van deze methodologische problemen oplost #-## De vraag is echter of alle resultaten generaliseerbaar Er zijn nog geen gerandomiseerde trials gepubliceerd, die een TOL vergelijken met een ERCS Er is een trial verricht in Australie (BAC-trial, ISRCTN <PATIENTNUMMER>#), waarvan de inclusie is voltooid, maar follow-up nog loopt De incidentie van placenta praevia varieert van #,# tot #,#% bij vrouwen zonder sectio in de voorgeschiedenis en #,# tot #,#% bij vrouwen die eerder wel een sectio hadden doorgemaakt Indien er een placenta praevia is, neemt de kans op een placenta accreta toe met het aantal sectio's in de voorgeschiedenis (zie ook richtlijn Tabel # Incidentie van placenta praevia en placenta praevia-accreta in relatie tot het aantal voorgaande Dit is een zeldzame bijzondere vorm van een extra-uteriene graviditeit, waarbij de zwangerschap is geïmplanteerd in het sectiolitteken ## In verband met de kans op ernstige complicaties is het van belang dit Het valt buiten het bestek van deze richtlijn om hier verder op in te In een cohortstudie (n = ###) werd een verhoogd risico op abruptio placentae gevonden in de zwangerschap na een voorgaande sectio vergeleken met zwangerschappen na een voorgaande vaginale Recente studies laten tegenstrijdige resultaten zien m b t een eventueel verhoogde kans op een intra-uteriene vruchtdood (IUVD) in de zwangerschap na een sectio Een retrospectieve Schotse cohortstudie liet een verhoogd risico op onverklaarde IUVD zien (# per ### voor vrouwen met SC in VG versus #,# per ### voor vrouwen zonder SC in VG) Het verschil was duidelijk vanaf een zwangerschapsduur van ## weken (hazard ratio #,##, ##%-BI #,<DATUM> ##) ## Data uit de Verenigde Staten, waarbij gebruik gemaakt werd van de perinatale sterftecijfers over meer dan ## miljoen zwangerschappen, lieten geen relatie zien tussen de kans op het optreden van een IUVD en voorgaande sectio #,# versus #,# per ### bevallingen voor geen versus wel een SC in de VG (gecorrigeerd voor aangeboren afwijkingen, pariteit ) # en onderliggende maternale ziektes) ## Een retrospectieve cohortstudie uit Engeland liet wel een verhoogd risico op antepartumsterfte na een eerdere sectio zien, maar dit effect was toe te schrijven aan de groep verklaarde IUVD's en niet aan de groep cohortstudie werd geen verschil in onverklaarde IUVD's gezien; #,#/### bij vrouwen met een eerdere sectio De werkgroep adviseert patiënte in het eerste of begin tweede trimester eenmalig in de tweede lijn te zien om.
| 633 | nvog |
Het valt buiten het bestek van deze richtlijn om hier verder op in te In een cohortstudie (n = ###) werd een verhoogd risico op abruptio placentae gevonden in de zwangerschap na een voorgaande sectio vergeleken met zwangerschappen na een voorgaande vaginale Recente studies laten tegenstrijdige resultaten zien m b t een eventueel verhoogde kans op een intra-uteriene vruchtdood (IUVD) in de zwangerschap na een sectio Een retrospectieve Schotse cohortstudie liet een verhoogd risico op onverklaarde IUVD zien (# per ### voor vrouwen met SC in VG versus #,# per ### voor vrouwen zonder SC in VG) Het verschil was duidelijk vanaf een zwangerschapsduur van ## weken (hazard ratio #,##, ##%-BI #,<DATUM> ##) ## Data uit de Verenigde Staten, waarbij gebruik gemaakt werd van de perinatale sterftecijfers over meer dan ## miljoen zwangerschappen, lieten geen relatie zien tussen de kans op het optreden van een IUVD en voorgaande sectio #,# versus #,# per ### bevallingen voor geen versus wel een SC in de VG (gecorrigeerd voor aangeboren afwijkingen, pariteit ) # en onderliggende maternale ziektes) ## Een retrospectieve cohortstudie uit Engeland liet wel een verhoogd risico op antepartumsterfte na een eerdere sectio zien, maar dit effect was toe te schrijven aan de groep verklaarde IUVD's en niet aan de groep cohortstudie werd geen verschil in onverklaarde IUVD's gezien; #,#/### bij vrouwen met een eerdere sectio De werkgroep adviseert patiënte in het eerste of begin tweede trimester eenmalig in de tweede lijn te zien om Is er geen andere reden om patiënte in de tweede lijn te houden, dan is er geen bezwaar dat zij tot ## weken gecontroleerd wordt in de eerste lijn In het derde trimester wordt tevens een echo gemaakt indien de placentalokalisatie niet bekend is Er is vooralsnog geen evidence dat echoscopische meting van de dikte van het onderste uterussegment in de klinische praktijk Een klassieke (verticale) incisie, drie of meer sectio's in de voorgeschiedenis of een uterusruptuur in de voorgeschiedenis worden als de drie contra-indicaties voor een vaginale baring na een sectio beschouwd Bij een klassieke incisie is het risico op uterusruptuur <DATUM> Over het risico na drie of meer eerdere sectio's of een eerdere uterusruptuur zijn geen gegevens, maar het lijkt logisch een vaginale baring af te raden ##,## In bijzondere omstandigheden (zoals bijv miskraam, zwangerschapsafbreking, IUVD, vroeg-premature partus) Relatieve contra-indicaties zijn een eerdere T- of J-incisie Deze incisies hebben een hoger risico op een uterusruptuur dan een horizontale incisie in het onderste uterussegment, namelijk in de Amerikaanse cohortstudie #,#% bij T- of J incisie (<DATUM> versus #,#% bij horizontale incisie in onderste uterussegment # Wat betreft twee eerdere sectio's zijn er tegenstrijdige resultaten In een review worden # cohortstudies beschreven, waarvan # geen verhoogd risico op uterusruptuur laten zien, maar de twee grootste studies (totaal ### vrouwen) laten een <DATUM> keer hoger risico op uterusruptuur zien voor vrouwen met meer dan # voorgaande sectio Ook was de kans op een vaginale baring significant lager in # van # studies ## In de.
| 647 | nvog |
in de tweede lijn te houden, dan is er geen bezwaar dat zij tot ## weken gecontroleerd wordt in de eerste lijn In het derde trimester wordt tevens een echo gemaakt indien de placentalokalisatie niet bekend is Er is vooralsnog geen evidence dat echoscopische meting van de dikte van het onderste uterussegment in de klinische praktijk Een klassieke (verticale) incisie, drie of meer sectio's in de voorgeschiedenis of een uterusruptuur in de voorgeschiedenis worden als de drie contra-indicaties voor een vaginale baring na een sectio beschouwd Bij een klassieke incisie is het risico op uterusruptuur <DATUM> Over het risico na drie of meer eerdere sectio's of een eerdere uterusruptuur zijn geen gegevens, maar het lijkt logisch een vaginale baring af te raden ##,## In bijzondere omstandigheden (zoals bijv miskraam, zwangerschapsafbreking, IUVD, vroeg-premature partus) Relatieve contra-indicaties zijn een eerdere T- of J-incisie Deze incisies hebben een hoger risico op een uterusruptuur dan een horizontale incisie in het onderste uterussegment, namelijk in de Amerikaanse cohortstudie #,#% bij T- of J incisie (<DATUM> versus #,#% bij horizontale incisie in onderste uterussegment # Wat betreft twee eerdere sectio's zijn er tegenstrijdige resultaten In een review worden # cohortstudies beschreven, waarvan # geen verhoogd risico op uterusruptuur laten zien, maar de twee grootste studies (totaal ### vrouwen) laten een <DATUM> keer hoger risico op uterusruptuur zien voor vrouwen met meer dan # voorgaande sectio Ook was de kans op een vaginale baring significant lager in # van # studies ## In de twee eerdere sectio's vergeleken met één sectio (#<DATUM> vs #<DATUM> resp <DATUM> vs #<DATUM> casus), wel was het risico op hysterectomie en bloedtransfusie verhoogd (##/### vs <DATUM> resp #<DATUM> vs <DATUM> # De kans op een geslaagde vaginale baring was net zo hoog als voor vrouwen met één eerdere sectio De werkgroep is van mening dat voorwaarden voor een TOL na twee eerdere ongecompliceerde sectio's zijn, dat de zorg goed georganiseerd is (zie NVOG nota Algemene Kwaliteitsnormen, punt <DATUM> en dat vrouwen goed Bij vroeggeboorte na een eerdere sectio is het succespercentage TOL minimaal gelijk of hoger in vergelijking met aterme zwangerschappen, zonder dat dit gepaard gaat met meer uterusrupturen of slechtere neonatale uitkomsten ## In het geval van gemelligraviditeit, macrosomie en een kort interval tussen sectio en volgende zwangerschap is er minder duidelijkheid De onderzoeken met tweelingzwangerschappen zijn te klein om op basis daarvan uitspraken te doen wat betreft veiligheid Succespercentages TOL bij tweelingzwangerschappen variëren tussen de ##-##%, met een vergelijkbaar aantal uterusrupturen als eenlingzwangerschappen ##,## Bij een geboortegewicht van ) ###g daalt het succespercentage van ##% naar ##%, maar dit gegeven draagt antenataal maar weinig bij aan de afweging, omdat het geboortegewicht antenataal moeilijk te schatten is #,##,## Vier observationele studies hebben een <DATUM> keer verhoogd risico op uterusruptuur laten zien na een kort interval tussen een sectio en een volgende bevalling (interval ( ##-## maanden) ##-## Twee andere studies laten geen verschillen zien ##-##.
| 655 | nvog |
eerdere sectio's vergeleken met één sectio (#<DATUM> vs #<DATUM> resp <DATUM> vs #<DATUM> casus), wel was het risico op hysterectomie en bloedtransfusie verhoogd (##/### vs <DATUM> resp #<DATUM> vs <DATUM> # De kans op een geslaagde vaginale baring was net zo hoog als voor vrouwen met één eerdere sectio De werkgroep is van mening dat voorwaarden voor een TOL na twee eerdere ongecompliceerde sectio's zijn, dat de zorg goed georganiseerd is (zie NVOG nota Algemene Kwaliteitsnormen, punt <DATUM> en dat vrouwen goed Bij vroeggeboorte na een eerdere sectio is het succespercentage TOL minimaal gelijk of hoger in vergelijking met aterme zwangerschappen, zonder dat dit gepaard gaat met meer uterusrupturen of slechtere neonatale uitkomsten ## In het geval van gemelligraviditeit, macrosomie en een kort interval tussen sectio en volgende zwangerschap is er minder duidelijkheid De onderzoeken met tweelingzwangerschappen zijn te klein om op basis daarvan uitspraken te doen wat betreft veiligheid Succespercentages TOL bij tweelingzwangerschappen variëren tussen de ##-##%, met een vergelijkbaar aantal uterusrupturen als eenlingzwangerschappen ##,## Bij een geboortegewicht van ) ###g daalt het succespercentage van ##% naar ##%, maar dit gegeven draagt antenataal maar weinig bij aan de afweging, omdat het geboortegewicht antenataal moeilijk te schatten is #,##,## Vier observationele studies hebben een <DATUM> keer verhoogd risico op uterusruptuur laten zien na een kort interval tussen een sectio en een volgende bevalling (interval ( ##-## maanden) ##-## Twee andere studies laten geen verschillen zien ##-## ### vrouwen met een (of meerdere) sectiones in de VG ##% een vaginale proefbaring onderging, waarvan ##% vaginaal beviel Het VBAC-percentage was derhalve ##%, vergelijkbaar met een eerdere Nederlandse In een aantal studies is gepoogd een prognostisch model te maken om vrouwen met een grote kans op een vaginale baring te onderscheiden van vrouwen met een lage kans op een vaginale baring #,##-## Een belangrijke gunstige factor is een vaginale baring in de voorgeschiedenis (vooral als deze na de eerdere sectio was) Ongunstige factoren zijn inleiding, geen eerdere vaginale baring, BMI ) ##, en een eerdere sectio vanwege niet-vorderende baring Als al deze factoren aanwezig zijn is de kans op een succesvolle TOL ##% Er zijn vele andere ongunstige factoren genoemd, zoals zwangerschapsduur ) ## weken, geboortegewicht boven ### gram, hogere maternale leeftijd, eerdere preterme sectio, korte (( <LEEFTIJD> jaar) duur tussen de # bevallingen, korte maternale lengte (( #,## m) De voorspellende waarde van modellen om de kans op VBAC of uterusruptuur te voorspellen is echter te slecht en daardoor niet bruikbaar in de klinische Concluderend is het in de praktijk nog steeds niet goed mogelijk de kans op een geslaagde vaginale baring in te schatten voor de individuele patiënte Bovengenoemde factoren kunnen, indien van toepassing, wel worden Er worden in de literatuur incidenties van #,<DATUM> #% gegeven #,#,##,##,##,## De verschillende definities en de retrospectieve opzet van studies maken het moeilijk om de verschillende studies te vergelijken Een prospectieve Nederlandse studie, verricht in ###-###, liet een overall incidentie van ## op ### TOL (n =.
| 705 | nvog |
##% vaginaal beviel Het VBAC-percentage was derhalve ##%, vergelijkbaar met een eerdere Nederlandse In een aantal studies is gepoogd een prognostisch model te maken om vrouwen met een grote kans op een vaginale baring te onderscheiden van vrouwen met een lage kans op een vaginale baring #,##-## Een belangrijke gunstige factor is een vaginale baring in de voorgeschiedenis (vooral als deze na de eerdere sectio was) Ongunstige factoren zijn inleiding, geen eerdere vaginale baring, BMI ) ##, en een eerdere sectio vanwege niet-vorderende baring Als al deze factoren aanwezig zijn is de kans op een succesvolle TOL ##% Er zijn vele andere ongunstige factoren genoemd, zoals zwangerschapsduur ) ## weken, geboortegewicht boven ### gram, hogere maternale leeftijd, eerdere preterme sectio, korte (( <LEEFTIJD> jaar) duur tussen de # bevallingen, korte maternale lengte (( #,## m) De voorspellende waarde van modellen om de kans op VBAC of uterusruptuur te voorspellen is echter te slecht en daardoor niet bruikbaar in de klinische Concluderend is het in de praktijk nog steeds niet goed mogelijk de kans op een geslaagde vaginale baring in te schatten voor de individuele patiënte Bovengenoemde factoren kunnen, indien van toepassing, wel worden Er worden in de literatuur incidenties van #,<DATUM> #% gegeven #,#,##,##,##,## De verschillende definities en de retrospectieve opzet van studies maken het moeilijk om de verschillende studies te vergelijken Een prospectieve Nederlandse studie, verricht in ###-###, liet een overall incidentie van ## op ### TOL (n = De perinatale sterfte als gevolg van uterusruptuur bedroeg #,# op ### (gebaseerd op ## sterftes), de kans op een hysterectomie als gevolg van uterusruptuur bedroeg #,# op ### ## De LEMMON-studie, een Nederlandse prospectieve studie naar ernstige maternale morbiditeit verricht tussen ### en ###, rapporteerde ### rupturen na een eerdere sectio De geschatte incidentie was #,##% ## In de literatuur zijn vele studies gepubliceerd over risicofactoren voor het krijgen van een uterusruptuur meer dan één sectio in de voorgeschiedenis, T-incisie of klassieke incisie tijdens vorige sectio, preterme sectio in de voorgeschiedenis, maternale leeftijd, kort interval tussen de vorige en huidige zwangerschap, koorts na de vorige sectio en het gebruik van weeënstimulerende middelen In de praktijk is er echter geen goed model om voor de individuele Gebruik van weeënstimulerende middelen tijdens een trial of labour Meerdere studies hebben aangetoond dat de kans op een secundaire sectio is verhoogd als de baring wordt ingeleid #,## Ook in de eerder genoemde Nederlandse studie was de kans op een secundaire sectio significant verhoogd; voor vrouwen met één sectio in de VG zonder eerder vaginale baring was de kans op een sectio na Aangezien het percentage vrouwen dat werd ingeleid tussen klinieken enorm verschilde (tussen # en ##%), moet het wel zo zijn dat het extra risico in de groep vrouwen die werden ingeleid grotendeels aan de inleiding In de literatuur is er geen eensluidende conclusie over het gebruik van weeënstimulerende middelen en het Oxytocine In een Nederlandse studie was het risico op uterusruptuur als de baring werd ingeleid met.
| 665 | nvog |
#,# op ### (gebaseerd op ## sterftes), de kans op een hysterectomie als gevolg van uterusruptuur bedroeg #,# op ### ## De LEMMON-studie, een Nederlandse prospectieve studie naar ernstige maternale morbiditeit verricht tussen ### en ###, rapporteerde ### rupturen na een eerdere sectio De geschatte incidentie was #,##% ## In de literatuur zijn vele studies gepubliceerd over risicofactoren voor het krijgen van een uterusruptuur meer dan één sectio in de voorgeschiedenis, T-incisie of klassieke incisie tijdens vorige sectio, preterme sectio in de voorgeschiedenis, maternale leeftijd, kort interval tussen de vorige en huidige zwangerschap, koorts na de vorige sectio en het gebruik van weeënstimulerende middelen In de praktijk is er echter geen goed model om voor de individuele Gebruik van weeënstimulerende middelen tijdens een trial of labour Meerdere studies hebben aangetoond dat de kans op een secundaire sectio is verhoogd als de baring wordt ingeleid #,## Ook in de eerder genoemde Nederlandse studie was de kans op een secundaire sectio significant verhoogd; voor vrouwen met één sectio in de VG zonder eerder vaginale baring was de kans op een sectio na Aangezien het percentage vrouwen dat werd ingeleid tussen klinieken enorm verschilde (tussen # en ##%), moet het wel zo zijn dat het extra risico in de groep vrouwen die werden ingeleid grotendeels aan de inleiding In de literatuur is er geen eensluidende conclusie over het gebruik van weeënstimulerende middelen en het Oxytocine In een Nederlandse studie was het risico op uterusruptuur als de baring werd ingeleid met ## De NICHD-studie liet echter wel een verhoogd risico zien (OR #,##, ##%-BI #,#<DATUM> ##, absoluut risico #,#% versus #,#% bij spontane weeën) # Ook t a v het bijstimuleren met oxytocine kan geen eensluidende conclusie worden gesteld In de Nederlandse studie werd een verhoogd risico gezien (OR #,#, ##%-BI #,<DATUM> #) Dit is in overeenstemming met de NICHD-studie, waarin het risico ook verhoogd was (OR #,##, ##%-BI #,#<DATUM> ##, absoluut risico #,#%) Commentaar op deze studies is dat niet is meegenomen hoe lang is bijgestimuleerd en of er is overgestimuleerd Afhankelijk van de klinische situatie en de voorgeschiedenis kan worden bijgestimuleerd, maar lijkt het verstandig het tijdsbeloop nauwgezet te volgen Een kleine casecontrolstudie suggereert dat vroege herkenning van een stagnerende baring een aantal uterusrupturen had kunnen voorkomen ## In een casecontrolstudie werd gevonden dat het risico op uterusruptuur verhoogd was als met meer dan ## mEH/min oxytocine werd gestimuleerd ## In de LEMMON-studie was van de rupturen na een eerdere sectio ##% bijgestimuleerd, ##% ingeleid met oxytocine , ##% met prostaglandines en #% met een combinatie van prostaglandine en oxytocine ## Bij gebruikmaking van cijfers uit de eerdere cohortstudie voor de noemers, is er wel een significant verhoogd risico na gebruik van weeënstimulerende middelen (RR #,<DATUM> #), maar is er geen verschil tussen het gebruik van oxytocine en prostaglandine De vraag is echter of het gebruik van deze middelen in die studieperiode wel Prostaglandine Naar aanleiding van de studie van Lydon <PERSOON> et al adviseerde de ACOG terughoudend.
| 683 | nvog |
wel een verhoogd risico zien (OR #,##, ##%-BI #,#<DATUM> ##, absoluut risico #,#% versus #,#% bij spontane weeën) # Ook t a v het bijstimuleren met oxytocine kan geen eensluidende conclusie worden gesteld In de Nederlandse studie werd een verhoogd risico gezien (OR #,#, ##%-BI #,<DATUM> #) Dit is in overeenstemming met de NICHD-studie, waarin het risico ook verhoogd was (OR #,##, ##%-BI #,#<DATUM> ##, absoluut risico #,#%) Commentaar op deze studies is dat niet is meegenomen hoe lang is bijgestimuleerd en of er is overgestimuleerd Afhankelijk van de klinische situatie en de voorgeschiedenis kan worden bijgestimuleerd, maar lijkt het verstandig het tijdsbeloop nauwgezet te volgen Een kleine casecontrolstudie suggereert dat vroege herkenning van een stagnerende baring een aantal uterusrupturen had kunnen voorkomen ## In een casecontrolstudie werd gevonden dat het risico op uterusruptuur verhoogd was als met meer dan ## mEH/min oxytocine werd gestimuleerd ## In de LEMMON-studie was van de rupturen na een eerdere sectio ##% bijgestimuleerd, ##% ingeleid met oxytocine , ##% met prostaglandines en #% met een combinatie van prostaglandine en oxytocine ## Bij gebruikmaking van cijfers uit de eerdere cohortstudie voor de noemers, is er wel een significant verhoogd risico na gebruik van weeënstimulerende middelen (RR #,<DATUM> #), maar is er geen verschil tussen het gebruik van oxytocine en prostaglandine De vraag is echter of het gebruik van deze middelen in die studieperiode wel Prostaglandine Naar aanleiding van de studie van Lydon <PERSOON> et al adviseerde de ACOG terughoudend ##,## Lydon Rochell et al vonden in een grote studie een kans op een uterusruptuur van #,# per ### als de baring spontaan begon, # per ### als de baring werd ingeleid met middelen anders dan prostaglandines en ## per ### bij een inleiding met prostaglandines Kritiek op deze retrospectieve studie was dat de diagnose uterusruptuur beruste op coderingen van de ICD (International Classification of Disease), waarbij bij nader onderzoek de diagnose in ##% van de gevallen niet geverifieerd kon worden ##,## Dit maakt de validiteit van dit onderzoek uitermate twijfelachtig Maar ook in <LOCATIE> werd in een prospectieve studie een verhoogd risico gevonden bij inleiding met prostaglandindes (OR #,#, ##%-BI #,#-##,#) ## In een review in ### werd geconcludeerd dat er door gebrek aan bewijs op dat moment nog geen reden was om vrouwen met een eerdere sectio een inleiding (met eventueel prostaglandines) te onthouden ## De NICHD-studie laat een verhoogd risico zien bij inleiding met prostaglandines met of zonder oxytocine (OR #,##, ##%-BI #,<DATUM> ##), vergelijkbaar met het risico bij inleiding met oxytocine (OR <DATUM> ## % BI # #<DATUM> De RCOG doet geen expliciete uitspraak, maar noemt wel de cijfers van de NICHD-studie en meent dat artsen en patiënten hiervan op de hoogte moeten zijn en voorzichtig moeten zijn met de dosering # De Canadese richtlijn adviseert dat prostaglandines alleen in uitzonderlijke situaties gebruikt moeten worden en Misosprostol De Amerikaanse en Canadese richtlijnen raden het gebruik van misoprostol bij vrouwen met een.
| 707 | nvog |
vonden in een grote studie een kans op een uterusruptuur van #,# per ### als de baring spontaan begon, # per ### als de baring werd ingeleid met middelen anders dan prostaglandines en ## per ### bij een inleiding met prostaglandines Kritiek op deze retrospectieve studie was dat de diagnose uterusruptuur beruste op coderingen van de ICD (International Classification of Disease), waarbij bij nader onderzoek de diagnose in ##% van de gevallen niet geverifieerd kon worden ##,## Dit maakt de validiteit van dit onderzoek uitermate twijfelachtig Maar ook in <LOCATIE> werd in een prospectieve studie een verhoogd risico gevonden bij inleiding met prostaglandindes (OR #,#, ##%-BI #,#-##,#) ## In een review in ### werd geconcludeerd dat er door gebrek aan bewijs op dat moment nog geen reden was om vrouwen met een eerdere sectio een inleiding (met eventueel prostaglandines) te onthouden ## De NICHD-studie laat een verhoogd risico zien bij inleiding met prostaglandines met of zonder oxytocine (OR #,##, ##%-BI #,<DATUM> ##), vergelijkbaar met het risico bij inleiding met oxytocine (OR <DATUM> ## % BI # #<DATUM> De RCOG doet geen expliciete uitspraak, maar noemt wel de cijfers van de NICHD-studie en meent dat artsen en patiënten hiervan op de hoogte moeten zijn en voorzichtig moeten zijn met de dosering # De Canadese richtlijn adviseert dat prostaglandines alleen in uitzonderlijke situaties gebruikt moeten worden en Misosprostol De Amerikaanse en Canadese richtlijnen raden het gebruik van misoprostol bij vrouwen met een #,##,## Uitspraken zijn Mechanische middelen Over het gebruik van mechanische middelen (Foley-katheter, cervixdilatatoren) in relatie tot de effectiviteit en risico op uterusruptuur is weinig bekend ##-## In een retrospectieve studie, waarin ### TOL (### inleidingen) worden beschreven, wordt geen verschil gezien in uterusruptuur, waarbij het spontaan in partu komen werd vergeleken met de groep ingeleid met Foley-katheter (n = ###, # ruptuur) ## Een andere studie, die inleidingen met PGE# (n = ##) vergelijkt met Foley-katheter (n = ###) en een controlegroep met spontane weeën (n = ###), laat eveneens geen verschil in uterusruptuur zien De groep ingeleid met Foley-katheter heeft wel een significant verhoogde kans op een sectio voor een niet-vorderende baring, vergeleken met de PGE#-groep en controlegroep ## Een derde retrospectieve studie vergelijkt vrouwen met spontane weeën (n = ###) met een groep ingeleid met oxytocine (###) en een groep, ingeleid met Foley-katheter (n = ###) ## Er zijn geen verschillen voor uterusruptuur (n = ##) (#,#%) respectievelijk # (#,#%) en # (#,#%) Ook in deze studie is de kans op een geslaagde vaginale baring verlaagd bij gebruik van Foley-katheter In multivariate analyse lijkt echter een lage Bishop-score (( #) de belangrijkste factor (OR Inleiden i v m zwangerschapsafbreking of intra-uteriene vruchtdood Er is weinig evidence over de beste methode voor het afbreken van een zwangerschap in het tweede trimester of het inleiden van de baring bij intra-uteriene vruchtdood na een eerdere sectio ## Wisselende methodes/medicatie, doseringsschema's en zwangerschapsduur maken het moeilijk studies met elkaar te vergelijken Een recente systematische review.
| 726 | nvog |
middelen (Foley-katheter, cervixdilatatoren) in relatie tot de effectiviteit en risico op uterusruptuur is weinig bekend ##-## In een retrospectieve studie, waarin ### TOL (### inleidingen) worden beschreven, wordt geen verschil gezien in uterusruptuur, waarbij het spontaan in partu komen werd vergeleken met de groep ingeleid met Foley-katheter (n = ###, # ruptuur) ## Een andere studie, die inleidingen met PGE# (n = ##) vergelijkt met Foley-katheter (n = ###) en een controlegroep met spontane weeën (n = ###), laat eveneens geen verschil in uterusruptuur zien De groep ingeleid met Foley-katheter heeft wel een significant verhoogde kans op een sectio voor een niet-vorderende baring, vergeleken met de PGE#-groep en controlegroep ## Een derde retrospectieve studie vergelijkt vrouwen met spontane weeën (n = ###) met een groep ingeleid met oxytocine (###) en een groep, ingeleid met Foley-katheter (n = ###) ## Er zijn geen verschillen voor uterusruptuur (n = ##) (#,#%) respectievelijk # (#,#%) en # (#,#%) Ook in deze studie is de kans op een geslaagde vaginale baring verlaagd bij gebruik van Foley-katheter In multivariate analyse lijkt echter een lage Bishop-score (( #) de belangrijkste factor (OR Inleiden i v m zwangerschapsafbreking of intra-uteriene vruchtdood Er is weinig evidence over de beste methode voor het afbreken van een zwangerschap in het tweede trimester of het inleiden van de baring bij intra-uteriene vruchtdood na een eerdere sectio ## Wisselende methodes/medicatie, doseringsschema's en zwangerschapsduur maken het moeilijk studies met elkaar te vergelijken Een recente systematische review ## Gezien de algemeen geldende voordelen die de combinatie mifepristone-misoprostol heeft boven het gebruik van sulprostone, vooral op het gebied van maternale bijwerkingen, lijkt misoprostol dan ook in geval van eerdere sectio de voorkeur te hebben ## Onderzoek naar het meest effectieve en veilige doseringsschema is er niet Het lijkt raadzaam om als er eenmaal contracties zijn, een duidelijke overweging te maken of een Het eerst laten overlijden van de foetus (door middel van bijvoorbeeld KCl), het geven van meerdere doses mifepristone, dilatatie en curettage (zogenaamde Finks-procedure, eventueel in samenwerking met abortuskliniek), zijn alternatieven die zeker in geval van meerdere sectio's in de VG ook overwogen kunnen Na aanvang van de contracties is continue registratie van het foetale hartritme door middel van cardiotocografie (CTG) noodzakelijk CTG-afwijkingen zijn een van de belangrijkste symptomen voor een uterusruptuur ## In de Nederlandse studies waren bij resp ##% en ##% van de rupturen CTG-afwijkingen aanwezig ##,## CTG-afwijkingen zijn, op de persisterende bradycardie na, echter weinig specifiek ## Een intra-uteriene druklijn draagt niet bij aan het herkennen van een uterusruptuur ## Pijnstilling door middel van Tijdige herkenning van een uterusruptuur kan morbiditeit en mortaliteit beperken, al zijn de klassieke tekenen (maternale tachycardie, hypotensie, hematurie, pijn ter plaatse van het oude litteken, pijn tussen de weeën, vaginaal bloedverlies, onrust, CTG-afwijkingen (bradycardie) en verlies van indaling) weinig betrouwbaar Geen van de beide opties, vaginale baring na een sectio of een electieve repeat sectio, is zonder risico Een littekenuterus blijft een risicofactor die bij volgende zwangerschappen een rol zal blijven spelen De risico's.
| 694 | nvog |
die de combinatie mifepristone-misoprostol heeft boven het gebruik van sulprostone, vooral op het gebied van maternale bijwerkingen, lijkt misoprostol dan ook in geval van eerdere sectio de voorkeur te hebben ## Onderzoek naar het meest effectieve en veilige doseringsschema is er niet Het lijkt raadzaam om als er eenmaal contracties zijn, een duidelijke overweging te maken of een Het eerst laten overlijden van de foetus (door middel van bijvoorbeeld KCl), het geven van meerdere doses mifepristone, dilatatie en curettage (zogenaamde Finks-procedure, eventueel in samenwerking met abortuskliniek), zijn alternatieven die zeker in geval van meerdere sectio's in de VG ook overwogen kunnen Na aanvang van de contracties is continue registratie van het foetale hartritme door middel van cardiotocografie (CTG) noodzakelijk CTG-afwijkingen zijn een van de belangrijkste symptomen voor een uterusruptuur ## In de Nederlandse studies waren bij resp ##% en ##% van de rupturen CTG-afwijkingen aanwezig ##,## CTG-afwijkingen zijn, op de persisterende bradycardie na, echter weinig specifiek ## Een intra-uteriene druklijn draagt niet bij aan het herkennen van een uterusruptuur ## Pijnstilling door middel van Tijdige herkenning van een uterusruptuur kan morbiditeit en mortaliteit beperken, al zijn de klassieke tekenen (maternale tachycardie, hypotensie, hematurie, pijn ter plaatse van het oude litteken, pijn tussen de weeën, vaginaal bloedverlies, onrust, CTG-afwijkingen (bradycardie) en verlies van indaling) weinig betrouwbaar Geen van de beide opties, vaginale baring na een sectio of een electieve repeat sectio, is zonder risico Een littekenuterus blijft een risicofactor die bij volgende zwangerschappen een rol zal blijven spelen De risico's Dit geldt vooral voor placenta praevia en placenta accreta Zie tabel # Naast placentaproblematiek nemen ook andere complicatie risico's toe bij meerdere sectio's in de voorgeschiedenis zoals operatieve schade aan blaas, darm of ureter, ileus, postoperatieve ventilatiebehoefte, opname op de intensive care, hysterectomie, bloedtransfusie, langere operatietijd en opnameduur Tevens is er een hoger risico op een heropname, aritmie, wondhematoom, infectie, anesthesiecomplicaties, veneuze trombose, en zijn de kosten hoger ##-## Indien een vaginale baring wordt nagestreefd was er in de Amerikaanse cohortstudie een licht verhoogd risico op neonatale mortaliteit (<DATUM> ###) ten opzichte van een electieve repeat sectio (#,<DATUM> ###) # Het risico op neonatale hypoxie na een vaginale baring wordt berekend op #,##% (#,<DATUM> ###) De helft hiervan is toe te schrijven aan hypoxie na een uterusruptuur ## Het absolute risico op geboorte-gerelateerde perinatale sterfte is vergelijkbaar met het risico tijdens een bevalling van een nullipara In de eerste Nederlandse studie was de sterfte na een uterusruptuur echter hoger (<DATUM> gebaseerd op ## casus) ##,## Ook in de LEMMON-studie was de kans op neonatale sterfte #,#% als een ruptuur optrad, ##,#% had een pH ( #,# en ##% werd Het risico op respiratoire morbiditeit (zowel IRDS als TTN - transient tachypnoe of the newborn) is na een geplande sectio verhoogd en hangt af van de zwangerschapsduur Om deze reden wordt geadviseerd de sectio na ## + # weken te plannen, waardoor het risico daalt van #% in week ##-##, #,#% in week ##-## naar.
| 676 | nvog |
Dit geldt vooral voor placenta praevia en placenta accreta Zie tabel # Naast placentaproblematiek nemen ook andere complicatie risico's toe bij meerdere sectio's in de voorgeschiedenis zoals operatieve schade aan blaas, darm of ureter, ileus, postoperatieve ventilatiebehoefte, opname op de intensive care, hysterectomie, bloedtransfusie, langere operatietijd en opnameduur Tevens is er een hoger risico op een heropname, aritmie, wondhematoom, infectie, anesthesiecomplicaties, veneuze trombose, en zijn de kosten hoger ##-## Indien een vaginale baring wordt nagestreefd was er in de Amerikaanse cohortstudie een licht verhoogd risico op neonatale mortaliteit (<DATUM> ###) ten opzichte van een electieve repeat sectio (#,<DATUM> ###) # Het risico op neonatale hypoxie na een vaginale baring wordt berekend op #,##% (#,<DATUM> ###) De helft hiervan is toe te schrijven aan hypoxie na een uterusruptuur ## Het absolute risico op geboorte-gerelateerde perinatale sterfte is vergelijkbaar met het risico tijdens een bevalling van een nullipara In de eerste Nederlandse studie was de sterfte na een uterusruptuur echter hoger (<DATUM> gebaseerd op ## casus) ##,## Ook in de LEMMON-studie was de kans op neonatale sterfte #,#% als een ruptuur optrad, ##,#% had een pH ( #,# en ##% werd Het risico op respiratoire morbiditeit (zowel IRDS als TTN - transient tachypnoe of the newborn) is na een geplande sectio verhoogd en hangt af van de zwangerschapsduur Om deze reden wordt geadviseerd de sectio na ## + # weken te plannen, waardoor het risico daalt van #% in week ##-##, #,#% in week ##-## naar contra-indicaties voor een vaginale baring zouden voorgelicht moeten worden over de manier van bevallen De risico's van een âtrial of labour (TOL)', inclusief de kans op een secundaire sectio, moeten worden afgewogen tegen de risico's van een electieve repeat sectio en moeten worden toegespitst op de situatie van de patiënt Tevens kan besproken worden of patiënte in de toekomst nog meer kinderen wenst, gezien de toename van risico's bij meerdere sectio's in de voorgeschiedenis Het begrip counseling houdt in dat beide opties open zijn Angst voor een vaginale partus is echter een slechte reden voor een sectio, die immers ook niet zonder directe of toekomstige risico's is <PERSOON> voorlichting door de arts is dus cruciaal Duidelijke afspraken kunnen angst beperken De beslissing moet gedocumenteerd worden en bij voorkeur voor een ⢠kans op een geslaagde vaginale baring na een trial of labour (##%) ⢠verhoogde kans op uterusruptuur als weeënstimulerende middelen worden ⢠een algemene discussie over risico's en voordelen van een sectio ⢠informeren naar een eventuele wens tot een volgende zwangerschap en dit in de beslissing laten ⢠risico op een placenta praevia en/of accreta in een volgende zwangerschap indien primaire sectio ⢠beleid als patiënte eerder in partu komt dan de geplande datum van een ERCS In de literatuur werden na ### zes publicaties gevonden die in totaal ## zwangerschappen na een uterusruptuur beschrijven ## Er werden geen nieuwe rupturen beschreven indien de zwangerschappen nauwkeurig werden gecontroleerd De prognose voor een zwangerschap na een uterusruptuur is over het.
| 668 | nvog |
voorgelicht moeten worden over de manier van bevallen De risico's van een âtrial of labour (TOL)', inclusief de kans op een secundaire sectio, moeten worden afgewogen tegen de risico's van een electieve repeat sectio en moeten worden toegespitst op de situatie van de patiënt Tevens kan besproken worden of patiënte in de toekomst nog meer kinderen wenst, gezien de toename van risico's bij meerdere sectio's in de voorgeschiedenis Het begrip counseling houdt in dat beide opties open zijn Angst voor een vaginale partus is echter een slechte reden voor een sectio, die immers ook niet zonder directe of toekomstige risico's is <PERSOON> voorlichting door de arts is dus cruciaal Duidelijke afspraken kunnen angst beperken De beslissing moet gedocumenteerd worden en bij voorkeur voor een ⢠kans op een geslaagde vaginale baring na een trial of labour (##%) ⢠verhoogde kans op uterusruptuur als weeënstimulerende middelen worden ⢠een algemene discussie over risico's en voordelen van een sectio ⢠informeren naar een eventuele wens tot een volgende zwangerschap en dit in de beslissing laten ⢠risico op een placenta praevia en/of accreta in een volgende zwangerschap indien primaire sectio ⢠beleid als patiënte eerder in partu komt dan de geplande datum van een ERCS In de literatuur werden na ### zes publicaties gevonden die in totaal ## zwangerschappen na een uterusruptuur beschrijven ## Er werden geen nieuwe rupturen beschreven indien de zwangerschappen nauwkeurig werden gecontroleerd De prognose voor een zwangerschap na een uterusruptuur is over het Alle auteurs zijn het er over eens dat een geplande keizersnede, voordat weeën ontstaan, de methode van bevallen is Rekening houdend met de voorgeschiedenis dient de keizersnede te worden gepland voordat verwacht wordt dat patiënte weeën krijgt Dit kan eventueel prematuur worden gepland nadat de foetale longrijpheid is bepaald of corticosteroïden zijn gegeven voor foetale longrijping Over het algemeen is er geen reden tot langdurige voortijdige opname in het # De werkgroep is van mening dat een vaginale baring na een eerdere sectio verantwoord is # Counseling is van essentieel belang en betekent dat beide opties open zijn In het kader van goede voorlichting dient dit ondersteund te worden door schriftelijke informatie (bewijskrachtniveau D) # De kans op een geslaagde trial of labour is, overall, ##-##% (bewijskrachtniveau B) # De kans op een uterusruptuur tijdens een trial of labour zonder gebruik van weeënstimulerende middelen ligt tussen #,# en #,#%, de kans op perinatale sterfte als een ruptuur optreedt ligt tussen de # Het risico op ernstige complicaties in volgende zwangerschappen is na een ERCS hoger dan na een # Het is aangewezen dat continue CTG monitoring tijdens de baring plaatsvindt (bewijskrachtniveau B) # Een partogram is van waarde in het beoordelen van de progressie van de baring en tijdig besluit tot # De werkgroep is van mening dat het gebruik van weeënstimulerende middelen na een eerdere sectio.
| 582 | nvog |
zijn het er over eens dat een geplande keizersnede, voordat weeën ontstaan, de methode van bevallen is Rekening houdend met de voorgeschiedenis dient de keizersnede te worden gepland voordat verwacht wordt dat patiënte weeën krijgt Dit kan eventueel prematuur worden gepland nadat de foetale longrijpheid is bepaald of corticosteroïden zijn gegeven voor foetale longrijping Over het algemeen is er geen reden tot langdurige voortijdige opname in het # De werkgroep is van mening dat een vaginale baring na een eerdere sectio verantwoord is # Counseling is van essentieel belang en betekent dat beide opties open zijn In het kader van goede voorlichting dient dit ondersteund te worden door schriftelijke informatie (bewijskrachtniveau D) # De kans op een geslaagde trial of labour is, overall, ##-##% (bewijskrachtniveau B) # De kans op een uterusruptuur tijdens een trial of labour zonder gebruik van weeënstimulerende middelen ligt tussen #,# en #,#%, de kans op perinatale sterfte als een ruptuur optreedt ligt tussen de # Het risico op ernstige complicaties in volgende zwangerschappen is na een ERCS hoger dan na een # Het is aangewezen dat continue CTG monitoring tijdens de baring plaatsvindt (bewijskrachtniveau B) # Een partogram is van waarde in het beoordelen van de progressie van de baring en tijdig besluit tot # De werkgroep is van mening dat het gebruik van weeënstimulerende middelen na een eerdere sectio # Centraal Bureau voor de Statistiek <LOCATIE> in ### Den Haag Centraal Bureau voor de statistiek, # Stichting Perinatale Registratie <LOCATIE> Perinatale zorg in <PERSOON> of previous cesarean section Curr Opin Obstet Gynecol ###; ## ###-## # Flamm BL Vaginal birth after cesarean what's new in the new millennium? <PERSOON> of vaginal birth after # <PERSOON> HA Eens een sectio, altijd een sectio? Individuele afwegingen voor de wijze van bevallen na een eerdere sectio caesarea Ned tijdschr Geneesk ###; ### ###-## # Royal College of Obstetricians and Gynaecologists Birth after previous caesarean birth Green-top # <PERSOON> MW, et al Maternal and perinatal outcomes associated with a trial of labor after prior cesarean delivery <PERSOON> MW, et al <PERSOON> MFMU cesarean registry factors affecting the success of trial of labor after previous cesarean delivery <PERSOON> ATN, Landon MB, Spong CY, <PERSOON> KJ, Varner MW, et al Timing of elective repeat cesarean delivery at term and neonatal outcomes NEJM ###; ### ###-## ##.
| 553 | nvog |
Bureau voor de statistiek, # Stichting Perinatale Registratie <LOCATIE> Perinatale zorg in <PERSOON> of previous cesarean section Curr Opin Obstet Gynecol ###; ## ###-## # Flamm BL Vaginal birth after cesarean what's new in the new millennium? <PERSOON> of vaginal birth after # <PERSOON> HA Eens een sectio, altijd een sectio? Individuele afwegingen voor de wijze van bevallen na een eerdere sectio caesarea Ned tijdschr Geneesk ###; ### ###-## # Royal College of Obstetricians and Gynaecologists Birth after previous caesarean birth Green-top # <PERSOON> MW, et al Maternal and perinatal outcomes associated with a trial of labor after prior cesarean delivery <PERSOON> MW, et al <PERSOON> MFMU cesarean registry factors affecting the success of trial of labor after previous cesarean delivery <PERSOON> ATN, Landon MB, Spong CY, <PERSOON> KJ, Varner MW, et al Timing of elective repeat cesarean delivery at term and neonatal outcomes <PERSOON> maternal-fetal medicine units caesarean registry safety and efficacy of a trial of labor in preterm pregnancy after a ## <PERSOON-##> CY, Moawad AH, Hauth JC, Landon MB, et al <PERSOON> maternal-fetal medicine units caesarean registry trial of labor with a twin gestation <PERSOON-##> MB, Spong CY, Leveno KJ, Varner MD, et al <PERSOON> MFMU caesarean registry the impact of fetal size on trial of labor success for patients with previous cesarean ## <PERSOON-##> GHA, Bruinse HW Obstetric management and outcome of pregnancy in women with a history of caesarean section in the <PERSOON-##> GHA, Bruinse HW Uterine rupture and its complications in the Netherlands A prospective study <PERSOON-##> KWM, Roosmalen van <PERSOON-##> rupture in the Netherlands a nationwide population based cohort study BJOG ###; ### ###-## ## <PERSOON-##> Q, <PERSOON-##> SW, Oppenheimer L, <PERSOON-##> XK, Black D, Gao J, et al Association of caesarean delivery for first birth with placenta praevia and placental abruption in second pregnancy <PERSOON-##> GHA, Bruinse HW Emergency peripartum hysterectomy a prospective study in <PERSOON> Netherlands.
| 520 | nvog |
of a trial of labor in preterm pregnancy after a ## <PERSOON> CY, Moawad AH, Hauth JC, Landon MB, et al <PERSOON> maternal-fetal medicine units caesarean registry trial of labor with a twin gestation <PERSOON> MB, Spong CY, Leveno KJ, Varner MD, et al <PERSOON> MFMU caesarean registry the impact of fetal size on trial of labor success for patients with previous cesarean ## <PERSOON> GHA, Bruinse HW Obstetric management and outcome of pregnancy in women with a history of caesarean section in the <PERSOON> GHA, Bruinse HW Uterine rupture and its complications in the Netherlands A prospective study <PERSOON> KWM, Roosmalen van <PERSOON> rupture in the Netherlands a nationwide population based cohort study BJOG ###; ### ###-## ## <PERSOON> Q, <PERSOON> SW, Oppenheimer L, <PERSOON-##> XK, Black D, Gao J, et al Association of caesarean delivery for first birth with placenta praevia and placental abruption in second pregnancy <PERSOON-##> GHA, Bruinse HW Emergency peripartum hysterectomy a prospective study in <PERSOON> Netherlands ###-## ## Miller DA, Chollet JA, Goodwin TM Clinical risk factors for placenta previa -placenta accreta Am J ## <PERSOON-##> RM, Landon MB, Rouse DJ, et al Maternal morbidity associated with multiple repeat cesarean ## <PERSOON-##> SL, Koonings PP, Phelan JP Placenta previa/accreta in prior cesarean section Obstet Gynecol ## UstaI IM, Hobeika EM, Abu <PERSOON-##> <INSTELLING>, et al Placenta previa-accreta Risk factors and complications ## <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> scar pregnancy BJOG ###; ### ###-## ## Lydon <PERSOON-##> VL, Easterling TR, <PERSOON-##> DP Firts-birth cesarean and placental abruption or ## <PERSOON-##> GCD, Pell JP, <PERSOON-##> of perinatal death associated with labor after previous cesarean delivery in uncomplicated term pregnancies JAMA ###; ### ###-## ## Bahtiyar MO, <PERSOON-##> JA, Lockwood CJ, Norwitz ER Prior cesarean delivery is not associated with an increased risk of stillbirth in a subsequent pregnancy ## <PERSOON-##> delivery and risk of stillbirth in subsequent pregnancy a retrospective cohort study in an English population BJOG ###; ## Wood SL, <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> risk of unexplained antepartum stillbirth in second pregnancies following caesarean section in the first pregnancy <PERSOON-##> P.
| 618 | nvog |
Miller DA, Chollet JA, Goodwin TM Clinical risk factors for placenta previa -placenta accreta Am J ## <PERSOON> RM, Landon MB, Rouse DJ, et al Maternal morbidity associated with multiple repeat cesarean ## <PERSOON> SL, Koonings PP, Phelan JP Placenta previa/accreta in prior cesarean section Obstet Gynecol ## UstaI IM, Hobeika EM, Abu <PERSOON> <INSTELLING>, et al Placenta previa-accreta Risk factors and complications ## <PERSOON> A, <PERSOON> scar pregnancy BJOG ###; ### ###-## ## Lydon <PERSOON> VL, Easterling TR, <PERSOON> DP Firts-birth cesarean and placental abruption or ## <PERSOON> GCD, Pell JP, <PERSOON> of perinatal death associated with labor after previous cesarean delivery in uncomplicated term pregnancies JAMA ###; ### ###-## ## Bahtiyar MO, <PERSOON-##> JA, Lockwood CJ, Norwitz ER Prior cesarean delivery is not associated with an increased risk of stillbirth in a subsequent pregnancy ## <PERSOON-##> delivery and risk of stillbirth in subsequent pregnancy a retrospective cohort study in an English population BJOG ###; ## Wood SL, <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> risk of unexplained antepartum stillbirth in second pregnancies following caesarean section in the first pregnancy <PERSOON-##> measurement of lower uterine segment to assess risk of defects of scarred uterus <PERSOON-##> J, brunet <PERSOON-##> RJ Prediction of complete uterine rupture by sonographic evaluation of the lower uterine segment <PERSOON-##> WP, Barra DA, Gallarreta FM, Nastri CO, Filho FM Lower uterine segment thickness measurement in pregnant women with previous cesarean section reliability analysis using two- end three-dimensional transabdominal and transvaginal ultrasound <PERSOON-##> EAM, Karsdorp VHM, et al New Insights into fatique and health-related quality of life after delivery <PERSOON-##> HJ, Evans SR, Kotelchuck M, <PERSOON-##> C, et al Maternal outcomes associated with planned primary cesarean births compared with planned vaginal births Obstet ## <PERSOON-##> ME, Whyte H, <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> outcomes at # years after planned caesarean section versus planned vaginal birth for breech presentation at term the international randomized term breech trial AJOG ###; ### ###-## ## <PERSOON-##> of maternal mortality and morbidity between trial of labor and elective cesarean section among women ## Rossi AC, D'Addario V.
| 592 | nvog |
lower uterine segment to assess risk of defects of scarred uterus <PERSOON> J, brunet <PERSOON> RJ Prediction of complete uterine rupture by sonographic evaluation of the lower uterine segment <PERSOON> WP, Barra DA, Gallarreta FM, Nastri CO, Filho FM Lower uterine segment thickness measurement in pregnant women with previous cesarean section reliability analysis using two- end three-dimensional transabdominal and transvaginal ultrasound <PERSOON> EAM, Karsdorp VHM, et al New Insights into fatique and health-related quality of life after delivery <PERSOON> HJ, Evans SR, Kotelchuck M, <PERSOON> C, et al Maternal outcomes associated with planned primary cesarean births compared with planned vaginal births Obstet ## <PERSOON> ME, Whyte H, <PERSOON> K, <PERSOON> outcomes at # years after planned caesarean section versus planned vaginal birth for breech presentation at term the international randomized term breech trial AJOG ###; ### ###-## ## <PERSOON-##> of maternal mortality and morbidity between trial of labor and elective cesarean section among women ## Rossi AC, D'Addario V repeat sesarean delivery a systematic review with metaanalysis AJOG ###; ### ###-## ## Turner MJ Uterine rupture <PERSOON-##> Prac Res Clin Obstet Gynecol ###; ## ###-## ## Guise JM Evidence-based vaginal birth after Caesarean section <PERSOON-##> effect of birth weight on vaginal birth ## <PERSOON-##> RJ Interdelivery interval and uterine rupture <PERSOON-##> MA, Menihan CA, Malee MP Association of interpregnancy inteval with uterine scar failure in ## <PERSOON-##> interval and risk of symptomatic ## <PERSOON-##> E, odibo A, peipert JF, Allsworth JE, <PERSOON-##> GA Short interpregnancy interval Risk of uterine rupture and complications of vaginal birth after cesarean ## <PERSOON-##> interval and the success of vaginal birth after caesarean delivery Obstet Gynecol ###; ## ##-## ## Ridgeway JJ, Weyrich DL, Benedetti TJ Fetal heart rate changes associated with uterine rupture ## <PERSOON-##> OP Risk factors at caesarean section and failure of subsequent trial of labour <PERSOON-##> GC, White <PERSOON-##> cesarean section and uterine rupture among.
| 541 | nvog |
AJOG ###; ### ###-## ## Turner MJ Uterine rupture <PERSOON> Prac Res Clin Obstet Gynecol ###; ## ###-## ## Guise JM Evidence-based vaginal birth after Caesarean section <PERSOON> effect of birth weight on vaginal birth ## <PERSOON> RJ Interdelivery interval and uterine rupture <PERSOON> MA, Menihan CA, Malee MP Association of interpregnancy inteval with uterine scar failure in ## <PERSOON> interval and risk of symptomatic ## <PERSOON> E, odibo A, peipert JF, Allsworth JE, <PERSOON> GA Short interpregnancy interval Risk of uterine rupture and complications of vaginal birth after cesarean ## <PERSOON> interval and the success of vaginal birth after caesarean delivery Obstet Gynecol ###; ## ##-## ## Ridgeway JJ, Weyrich DL, Benedetti TJ Fetal heart rate changes associated with uterine rupture ## <PERSOON> OP Risk factors at caesarean section and failure of subsequent trial of labour <PERSOON-##> GC, White <PERSOON-##> cesarean section and uterine rupture among PLoS Med ###; # epub### ## Grobman WA, <PERSOON-##> MB, Spong CY, Leveno KJ, Rouse DJ, et al Development of a nomogram for prediction of vaginal birth after cesarean delivery <PERSOON-##> EJ, Odibo AO, Peipert JF, Macones GA Predicting failure of a vaginal birth attempt after cesarean delivery Obstet Gynecol ### ### ###-## ## Hashima JN, <PERSOON-##> JM Predicting vaginal birth after cesarean delivery A review of prognostic factors and screening tools <PERSOON-##> BL, Geiger AM Vaginal birth after cesarean delivery an admission scoring system Obstet ## Troyer LR, Parisi VM Obstetric parameters affecting success in a trial of labor designating of a ## <PERSOON-##> EL Predicting failed trial of labor after primary cesarean delivery Obstetrics and ## <PERSOON-##> review of the incidence and consequences of uterine rupture in women with a previous caesarean section BMJ ## Grobman WA, <PERSOON-##> MB, Spong CY, Leveno KJ, Rouse DJ, et al <PERSOON-##> a prediction model for vaginal birth after caesarean also predict the probability of morbidity related to a trial of labour Am J ##.
| 558 | nvog |
PLoS Med ###; # epub### ## Grobman WA, <PERSOON> MB, Spong CY, Leveno KJ, Rouse DJ, et al Development of a nomogram for prediction of vaginal birth after cesarean delivery <PERSOON> EJ, Odibo AO, Peipert JF, Macones GA Predicting failure of a vaginal birth attempt after cesarean delivery Obstet Gynecol ### ### ###-## ## Hashima JN, <PERSOON> JM Predicting vaginal birth after cesarean delivery A review of prognostic factors and screening tools <PERSOON> BL, Geiger AM Vaginal birth after cesarean delivery an admission scoring system Obstet ## Troyer LR, Parisi VM Obstetric parameters affecting success in a trial of labor designating of a ## <PERSOON> EL Predicting failed trial of labor after primary cesarean delivery Obstetrics and ## <PERSOON> review of the incidence and consequences of uterine rupture in women with a previous caesarean section BMJ ## Grobman WA, <PERSOON> MB, Spong CY, Leveno KJ, Rouse DJ, et al <PERSOON> a prediction model for vaginal birth after caesarean also predict the probability of morbidity related to a trial of labour Am J ## <PERSOON> uterine rupture in patients attempting vaginal birth after cesarean delivery be predicted? <PERSOON> predisposing to perinatal death related to uterine rupture during attempted vaginal birth after caesarean section retrospective cohort study <PERSOON> of labour with previous caesarean delivery where do we stand? Curr ## Cahill AG, Macones GA Vaginal birth after cesarean delivery Evidence-based practice <PERSOON-##> RW Dystocia among women with symptomatic ## <PERSOON-##> BM, Stamilio DM, Odibo AO, Allsworth JE, <PERSOON-##> GA Higher maximum doses of oxytocin are associated with an unacceptably high risk for uterine rupture in patients attempting vaginal birth after cesarean delivery <PERSOON-##> ### Jul; ###(#) ## Lydon-<PERSOON-##> VL, Easterling TR, <PERSOON-##> DP Risk of uterine rupture during labor among women with a prior cesarean delivery <PERSOON-##> J Med ###; ### <DATUM> American College of Obstetrics and Gynecology Practice Bulletin Number ## vaginal birth after ## Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada Guidelines for vaginal birth after previous ## Ravasia DJ, Wood SL, Pollard JK Uterine rupture during induced trial of labor among women with ## Ben-<PERSOON-##> M.
| 560 | nvog |
in patients attempting vaginal birth after cesarean delivery be predicted? <PERSOON> predisposing to perinatal death related to uterine rupture during attempted vaginal birth after caesarean section retrospective cohort study <PERSOON> of labour with previous caesarean delivery where do we stand? Curr ## Cahill AG, Macones GA Vaginal birth after cesarean delivery Evidence-based practice <PERSOON> RW Dystocia among women with symptomatic ## <PERSOON> BM, Stamilio DM, Odibo AO, Allsworth JE, <PERSOON> GA Higher maximum doses of oxytocin are associated with an unacceptably high risk for uterine rupture in patients attempting vaginal birth after cesarean delivery <PERSOON> ### Jul; ###(#) ## Lydon-<PERSOON> VL, Easterling TR, <PERSOON> DP Risk of uterine rupture during labor among women with a prior cesarean delivery <PERSOON> J Med ###; ### <DATUM> American College of Obstetrics and Gynecology Practice Bulletin Number ## vaginal birth after ## Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada Guidelines for vaginal birth after previous ## Ravasia DJ, Wood SL, Pollard JK Uterine rupture during induced trial of labor among women with ## Ben-<PERSOON-##> M post-cesarean parturient prostaglandin E# versus Foley catheter <PERSOON-##> SC, Gauthier RJ Cervical ripening with transcervical foley catheter and the risk of ## <PERSOON-##> advances in second-trimester abortion an evidence-based review <PERSOON-##> rupture in second-trimester misoprostol-induced abortion after cesarean delivery <PERSOON-##> SS Symptoms and signs with scar rupture value of uterine activity ## Rodriquez MH, Masaki DI, Phelan JP, <PERSOON-##> FG Uterine rupture are intrauterine presurecatheters ## <PERSOON-##> RD, Munson IJ Epidural analgesia Effect on the likelihood of a successful ## <PERSOON-##> rupture and epidural analgesia during trial of labour ## Macones GA, Peipert J, <PERSOON-##> EJ, Stamilio DM, et al Maternal complications with vaginal birth after cesarean delivery A multicenter study <PERSOON-##> CM, Liston RM, Baskett TF Maternal morbidity associated with cesarean delivery without labor compared with spontaneous onset of labor at term Obstet Gynecol ###; ### ###-## ## Chauhan SP, <PERSOON> JN, Henrichs CE, <PERSOON-##> and perinatal complications with uterine rupture in patients who attempted vaginal birth after cesarean delivery, review of the ##.
| 557 | nvog |
Welke waarde heeft amnioninfusie durante partu bij meconiumhoudend vruchtwater <PERSOON> amnioninfusie niet routinematig toe bij meconiumhoudend vruchtwater vanwege gebrek aan bewezen effectiviteit om meconiumaspiratie en perinatale sterfte te voorkomen Meconiumpassage in utero leidt tot meconiumhoudend vruchtwater Meconiumhoudend vruchtwater is een klinisch belangrijke risicofactor voor perinatale morbiditeit en mortaliteit en heeft een incidentie van #,#-##,#% in de à terme periode# De incidentie neemt toe naarmate de zwangerschapsduur vordert De aanwezigheid van meconium in het vruchtwater is geassocieerd met perinatale asfyxie en infecties en leidt bij ongeveer #% van de kinderen geboren met gedefinieerd als ademhalingsproblemen bij een pasgeborene met meconiumhoudend vruchtwater, waarbij de ademhalingsproblemen niet anders verklaard kunnen worden# Meconiumhoudend vruchtwater is, mede door het optreden van MAS, geassocieerd met perinatale sterfte Tevens is meconiumhoudend vruchtwater geassocieerd met meer Er zijn theorieën waarbij wordt gedacht dat door amnioninfusie de meconium verdund wordt waardoor er minder schade wordt toegebracht Bij het toepassen van amnioninfusie wordt een intra-uteriene druklijn ingebracht Via deze druklijn wordt vervolgens fysiologisch zout ingebracht, waardoor het meconium verdunt In de NVOG-richtlijn uit ### werd het gebruik van amnioninfusie durante partu bij meconiumhoudend vruchtwater afgeraden vanwege gebrek aan De werkgroep achtte perinatale sterfte en het optreden van meconium-aspiratie syndroom voor de besluitvorming kritieke uitkomstmaten De werkgroep achtte het optreden van NICUopname, Apgar-score (# na # minuten, sectio Caesarea en complicaties van amnioninfusie voor De werkgroep definieerde een klinisch relevant verschil als volgt Er werd gezocht in Cochrane en Pubmed naar foetus met meconiumhoudend vruchtwater en Verantwoording De literatuurzoekactie leverde ### treffers op Studies werden geïncludeerd wanneer gerandomiseerd of quasi-gerandomiseerd het verschil onderzocht was tussen meconiumhoudend vruchtwater Er diende tenminste # neonatale uitkomst gerapporteerd te kunstverlossing) of complicaties van de amnioninfusie Er was een taalrestrictie tot <PERSOON> of Nederlands Artikelen over amnioninfusie voor een andere indicatie werden geëxcludeerd, evenals studies waarbij meerdere interventies tegelijk werden toegepast in de studiegroep Op basis van de titel en het abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden vervolgens ## studies geëxcludeerd (zie exclusietabel Uiteindelijk is er slechts # publicatie opgenomen in de literatuuranalyse De overige studies zijn geëxcludeerd omdat de studie-opzet niet (quasi-)gerandomiseerd was, of van onvoldoende kwaliteit was Het zijn veelal studies die zijn uitgevoerd in ontwikkelingslanden met een zeer hoge perinatale sterfte De belangrijkste studiekarakteristieken en resultaten van zowel de geïncludeerde als de geëxcludeerde studies worden hieronder beschreven De redenen voor de exclusie van de studies zijn opgenomen in de tabel (tabel reden exclusie studies meta-analyse, p #) De beoordeling van de individuele studieopzet is tevens hieronder beschreven In de bijlage wordt de evidence tabel gepresenteerd voor de studies die niet zijn meegenomen in de search van de meta-analyse van Hofmeyr Deze studies zijn dus niet geïncludeerd, maar ook niet specifiek beargumenteerd geëxcludeerd Voor de volledige lijst van de geëxcludeerde studies na onze search zie de bijlage.
| 571 | nvog |
en Verantwoording De literatuurzoekactie leverde ### treffers op Studies werden geïncludeerd wanneer gerandomiseerd of quasi-gerandomiseerd het verschil onderzocht was tussen meconiumhoudend vruchtwater Er diende tenminste # neonatale uitkomst gerapporteerd te kunstverlossing) of complicaties van de amnioninfusie Er was een taalrestrictie tot <PERSOON> of Nederlands Artikelen over amnioninfusie voor een andere indicatie werden geëxcludeerd, evenals studies waarbij meerdere interventies tegelijk werden toegepast in de studiegroep Op basis van de titel en het abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden vervolgens ## studies geëxcludeerd (zie exclusietabel Uiteindelijk is er slechts # publicatie opgenomen in de literatuuranalyse De overige studies zijn geëxcludeerd omdat de studie-opzet niet (quasi-)gerandomiseerd was, of van onvoldoende kwaliteit was Het zijn veelal studies die zijn uitgevoerd in ontwikkelingslanden met een zeer hoge perinatale sterfte De belangrijkste studiekarakteristieken en resultaten van zowel de geïncludeerde als de geëxcludeerde studies worden hieronder beschreven De redenen voor de exclusie van de studies zijn opgenomen in de tabel (tabel reden exclusie studies meta-analyse, p #) De beoordeling van de individuele studieopzet is tevens hieronder beschreven In de bijlage wordt de evidence tabel gepresenteerd voor de studies die niet zijn meegenomen in de search van de meta-analyse van Hofmeyr Deze studies zijn dus niet geïncludeerd, maar ook niet specifiek beargumenteerd geëxcludeerd Voor de volledige lijst van de geëxcludeerde studies na onze search zie de bijlage bekeken in de meta-analyse en de artikelen met een taalrestrictie niet beschreven In de tabel staan onze argumenten om deze studies niet mee te nemen voor de uitwerking van de De studie van Hofmeyr et al uit ### is een meta-analyse van gerandomiseerde en quasigerandomiseerde trials Studies die in aanmerking kwamen voor inclusie waren studies die amnioninfusie vergeleken met een controle (geen amnioninfusie of een âsham infusionâ) In totaal werden ## studies geïncludeerd, met in totaal ### vrouwen De in- en exclusiecriteria zijn duidelijk beschreven Ook is duidelijk beschreven waarom er ## van de ## gevonden studies werden geëxcludeerd Na het bestuderen van de geëxcludeerde studies willen wij ook al deze individuele studies excluderen (zie evidence tabel voor de individuele De studiekarakteristieken van de meta-analyse zijn helder beschreven De Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions werd gebruikt om van de individuele studies de kwaliteit en ârisk of biasâ te bepalen Dit proces is zeer duidelijk weergegeven voor alle individuele De interventie (amnioninfusie) is in alle studies vergelijkbaar, hoewel het op verschillende manieren wordt toegepast In de meeste studies is een intra-uteriene druklijn ingebracht en is de amnioninfusie gegeven via een infuuspomp, maar er zijn ook studies waarbij de amnioninfusie via een uitzuigslang of maagsonde is toegediend De gegeven hoeveelheid Randomisatie is in de meeste studies goed uitgevoerd In de meta-analyse wordt dit duidelijk beschreven Blindering was niet mogelijk Wel zijn enkele vrouwen geëxcludeerd, in meerdere studies vanwege bijvoorbeeld een snelle partus voor start amnioninfusie, abnormaal CTG of de noodzaak tot een spoedsectio.
| 590 | nvog |
In de tabel staan onze argumenten om deze studies niet mee te nemen voor de uitwerking van de De studie van Hofmeyr et al uit ### is een meta-analyse van gerandomiseerde en quasigerandomiseerde trials Studies die in aanmerking kwamen voor inclusie waren studies die amnioninfusie vergeleken met een controle (geen amnioninfusie of een âsham infusionâ) In totaal werden ## studies geïncludeerd, met in totaal ### vrouwen De in- en exclusiecriteria zijn duidelijk beschreven Ook is duidelijk beschreven waarom er ## van de ## gevonden studies werden geëxcludeerd Na het bestuderen van de geëxcludeerde studies willen wij ook al deze individuele studies excluderen (zie evidence tabel voor de individuele De studiekarakteristieken van de meta-analyse zijn helder beschreven De Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions werd gebruikt om van de individuele studies de kwaliteit en ârisk of biasâ te bepalen Dit proces is zeer duidelijk weergegeven voor alle individuele De interventie (amnioninfusie) is in alle studies vergelijkbaar, hoewel het op verschillende manieren wordt toegepast In de meeste studies is een intra-uteriene druklijn ingebracht en is de amnioninfusie gegeven via een infuuspomp, maar er zijn ook studies waarbij de amnioninfusie via een uitzuigslang of maagsonde is toegediend De gegeven hoeveelheid Randomisatie is in de meeste studies goed uitgevoerd In de meta-analyse wordt dit duidelijk beschreven Blindering was niet mogelijk Wel zijn enkele vrouwen geëxcludeerd, in meerdere studies vanwege bijvoorbeeld een snelle partus voor start amnioninfusie, abnormaal CTG of de noodzaak tot een spoedsectio Hierdoor Er werd voor alle uitkomstmaten een subgroep analyse uitgevoerd voor situaties met âstandard fetal surveillanceâ en âlimited fetal surveillanceâ Helaas hebben de auteurs niet beschreven wat zij hieronder verstaan De # studies die onder âlimited fetal surveillanceâ worden geschaard beschrijven allen in hun studie-opzet dat zij geen continue foetale monitoring gebruiken, maar intermitterend de foetale harttonen ausculteren Het is duidelijk beschreven welke studies zijn Voor het analyseren van deze uitkomstmaat zijn in totaal ### vrouwen geïncludeerd Hiervan zijn er ### patiënten met âstandard fetal surveillanceâ bevallen Het relatief risico voor het optreden van MAS bij het gebruik van amnioninfusie is # ## [# <DATUM> , p=# ## Hoewel er hier een trend gezien wordt richting vermindering van MAS is de risico-reductie niet statistisch significant in deze groep Voor de groep met âlimited fetal surveillanceâ (N=###), is het relatief risico op MAS bij het gebruik van amnioninfusie wel significant, namelijk # ## [# ##-# ##], Voor de Nederlandse situatie, met continue CTG-bewaking (en dus uitgaand van standard âfetal surveillanceâ) geeft routinematige amnioninfusie bij meconiumhoudend vruchtwater, geen vermindering in het optreden van het meconium aspiratie syndroom # Vermindering in perinatale sterfte met amnioninfusie voor foetussen met In de meta-analyse is slechts # artikel opgenomen dat deze uitkomstmaat beschrijft Het gaat om ### vrouwen uit de studie van Fraser et al met standaard fetal surveillance Het RR voor perinatale sterfte of ernstige morbiditeit is # ## [# #<DATUM> bij het gebruik van amnioninfusie bij.
| 639 | nvog |
Hierdoor Er werd voor alle uitkomstmaten een subgroep analyse uitgevoerd voor situaties met âstandard fetal surveillanceâ en âlimited fetal surveillanceâ Helaas hebben de auteurs niet beschreven wat zij hieronder verstaan De # studies die onder âlimited fetal surveillanceâ worden geschaard beschrijven allen in hun studie-opzet dat zij geen continue foetale monitoring gebruiken, maar intermitterend de foetale harttonen ausculteren Het is duidelijk beschreven welke studies zijn Voor het analyseren van deze uitkomstmaat zijn in totaal ### vrouwen geïncludeerd Hiervan zijn er ### patiënten met âstandard fetal surveillanceâ bevallen Het relatief risico voor het optreden van MAS bij het gebruik van amnioninfusie is # ## [# <DATUM> , p=# ## Hoewel er hier een trend gezien wordt richting vermindering van MAS is de risico-reductie niet statistisch significant in deze groep Voor de groep met âlimited fetal surveillanceâ (N=###), is het relatief risico op MAS bij het gebruik van amnioninfusie wel significant, namelijk # ## [# ##-# ##], Voor de Nederlandse situatie, met continue CTG-bewaking (en dus uitgaand van standard âfetal surveillanceâ) geeft routinematige amnioninfusie bij meconiumhoudend vruchtwater, geen vermindering in het optreden van het meconium aspiratie syndroom # Vermindering in perinatale sterfte met amnioninfusie voor foetussen met In de meta-analyse is slechts # artikel opgenomen dat deze uitkomstmaat beschrijft Het gaat om ### vrouwen uit de studie van Fraser et al met standaard fetal surveillance Het RR voor perinatale sterfte of ernstige morbiditeit is # ## [# #<DATUM> bij het gebruik van amnioninfusie bij Er is sprake van een significante reductie in het aantal neonaten dat wordt opgenomen op de NICU en/of mechanische ventilatie nodig heeft bij het gebruik van amnioninfusie Dit geldt zowel perinatale zorg (RR # ## [# ##-# ##], p=# ###) Het absolute verschil in NICU-opnames voor de gehele studiegroep daalt van <DATUM> in de controlegroep naar <DATUM> in de amnioninfusiegroep Routinematige amnioninfusie bij meconiumhoudend vruchtwater, geeft een vermindering in het Voor deze uitkomstmaat zijn ### neonaten geanalyseerd Er wordt significant minder vaak een Apgar-score (# gevonden na # minuten (RR# ## [# ##-# ##], p(# ###) bij het gebruik van amnioninfusie Bij de ### kinderen die in een situatie van âstandaardâ perinatale zorg geboren Voor de Nederlandse situatie, met standard âfetal surveillanceâ en continue CTG-bewaking geeft routinematige amnioninfusie bij meconiumhoudend vruchtwater, geen vermindering in het In de meta-analyse van Hofmeyr et al wordt er na amnioninfusie een significante reductie in het aantal sectioâs gezien voor foetale nood, zowel in de studies met âstandard fetal surveillanceâ (RR# ## [# ##-# ##], p=# ###), als in de studies met âlimited fetal surveillanceâ (RR# ## [# ### ##], p(# ###) Het absolute verschil in de âstandard fetal surveillanceâ groep is # ##% (## ##% Als er gekeken wordt naar het aantal sectioâs ongeacht de indicatie blijft de risico-reductie bij het p=# ###) In de âstandard fetal surveillanceâ groep is er wel een trend naar minder overall sectioâs, maar geen significante reductie bij het gebruik van amnioninfusie (RR # ## (#.
| 758 | nvog |
is sprake van een significante reductie in het aantal neonaten dat wordt opgenomen op de NICU en/of mechanische ventilatie nodig heeft bij het gebruik van amnioninfusie Dit geldt zowel perinatale zorg (RR # ## [# ##-# ##], p=# ###) Het absolute verschil in NICU-opnames voor de gehele studiegroep daalt van <DATUM> in de controlegroep naar <DATUM> in de amnioninfusiegroep Routinematige amnioninfusie bij meconiumhoudend vruchtwater, geeft een vermindering in het Voor deze uitkomstmaat zijn ### neonaten geanalyseerd Er wordt significant minder vaak een Apgar-score (# gevonden na # minuten (RR# ## [# ##-# ##], p(# ###) bij het gebruik van amnioninfusie Bij de ### kinderen die in een situatie van âstandaardâ perinatale zorg geboren Voor de Nederlandse situatie, met standard âfetal surveillanceâ en continue CTG-bewaking geeft routinematige amnioninfusie bij meconiumhoudend vruchtwater, geen vermindering in het In de meta-analyse van Hofmeyr et al wordt er na amnioninfusie een significante reductie in het aantal sectioâs gezien voor foetale nood, zowel in de studies met âstandard fetal surveillanceâ (RR# ## [# ##-# ##], p=# ###), als in de studies met âlimited fetal surveillanceâ (RR# ## [# ### ##], p(# ###) Het absolute verschil in de âstandard fetal surveillanceâ groep is # ##% (## ##% Als er gekeken wordt naar het aantal sectioâs ongeacht de indicatie blijft de risico-reductie bij het p=# ###) In de âstandard fetal surveillanceâ groep is er wel een trend naar minder overall sectioâs, maar geen significante reductie bij het gebruik van amnioninfusie (RR # ## (# ##), Voor de Nederlandse situatie, met âstandard fetal surveillanceâ en continue CTG-bewaking geeft routinematige amnioninfusie bij meconiumhoudend vruchtwater, geen reductie in het totaal aantal sectioâs, maar wel een reductie in het aantal sectioâs voor foetale nood, met een absoluut In de meta-analyse van Hofmeyr et al wordt er geen verschil gezien in het optreden van De bewijskracht (start hoog) voor alle uitkomstmaten is met # niveaus verlaagd gezien de meeste trials niet voldoende allocation concealment en een hoge loss to follow-up hebben Daarnaast waren de meeste trials klein en zijn er geen betrouwbaarheidsintervallen Wel zijn er veelal dezelfde uitkomsten in verschillende studies gerapporteerd, zijn het vergelijkbare studies, zijn het allemaal Randomized Controlled Trials (RCTâs) en is erin vrijwel alle Zie Table of quality assessment for systematic reviews, RCTs and observational studies (bijlage) Het gebruik van routinematige amnioninfusie op plekken met optimale perinatale zorg verlaagt de perinatale sterfte en het optreden van meconiumaspiratiesyndroom niet Het gebruik van routinematige amnioninfusie is geassocieerd met minder NICUopnames en minder sectioâs voor foetale nood Het gebruik van routinematige amnioninfusie is niet geassocieerd met het totaal De meta-analyse van Hofmeyr et al uit ### is een redelijk opgezette studie Helaas zijn de geïncludeerde trials niet allemaal van goede kwaliteit Over het geheel gezien vinden zij veelbelovende resultaten voor het gebruik van routinematige amnioninfusie bij de aanwezigheid van meconiumhoudend vruchtwater Echter, wanneer zij enkel die studies meenemen die in een situatie van optimale perinatale opvang zijn verricht, is het effect van amnioninfusie minder evident.
| 710 | nvog |
##), Voor de Nederlandse situatie, met âstandard fetal surveillanceâ en continue CTG-bewaking geeft routinematige amnioninfusie bij meconiumhoudend vruchtwater, geen reductie in het totaal aantal sectioâs, maar wel een reductie in het aantal sectioâs voor foetale nood, met een absoluut In de meta-analyse van Hofmeyr et al wordt er geen verschil gezien in het optreden van De bewijskracht (start hoog) voor alle uitkomstmaten is met # niveaus verlaagd gezien de meeste trials niet voldoende allocation concealment en een hoge loss to follow-up hebben Daarnaast waren de meeste trials klein en zijn er geen betrouwbaarheidsintervallen Wel zijn er veelal dezelfde uitkomsten in verschillende studies gerapporteerd, zijn het vergelijkbare studies, zijn het allemaal Randomized Controlled Trials (RCTâs) en is erin vrijwel alle Zie Table of quality assessment for systematic reviews, RCTs and observational studies (bijlage) Het gebruik van routinematige amnioninfusie op plekken met optimale perinatale zorg verlaagt de perinatale sterfte en het optreden van meconiumaspiratiesyndroom niet Het gebruik van routinematige amnioninfusie is geassocieerd met minder NICUopnames en minder sectioâs voor foetale nood Het gebruik van routinematige amnioninfusie is niet geassocieerd met het totaal De meta-analyse van Hofmeyr et al uit ### is een redelijk opgezette studie Helaas zijn de geïncludeerde trials niet allemaal van goede kwaliteit Over het geheel gezien vinden zij veelbelovende resultaten voor het gebruik van routinematige amnioninfusie bij de aanwezigheid van meconiumhoudend vruchtwater Echter, wanneer zij enkel die studies meenemen die in een situatie van optimale perinatale opvang zijn verricht, is het effect van amnioninfusie minder evident Het is niet duidelijk of het gebrek aan effect van amnioninfusie op perinatale sterfte en het optreden van MAS komt doordat het effect wordt gemaskeerd door co-interventies, of Wel is er nog altijd een significante reductie in het aantal kinderen dat een NICU-opname nodig heeft en wordt een reductie gezien in het aantal sectioâs voor foetale nood, zonder een verhoogd risico op complicaties Er wordt echter niet beschreven waarom neonaten worden opgenomen op de NICU en of dit eenzelfde soort NICU is als wij in <LOCATIE> kennen Derhalve meent de werkgroep dat het verminderd aantal NICU-opnames geen reden is om amnioninfusie routinematig toe te passen Het totaal aantal sectioâs wordt niet gereduceerd, dus ook hiervoor is de werkgroep van mening dat routinematige amnioninfusie niet moet worden toegepast In de meta-analyse van Hofmeyr et al (###) wordt niet gedefinieerd wat bedoeld wordt met âstandaardâ foetale bewaking en âlimitedâ foetale bewaking De studies die zijn uitgevoerd onder âlimited fetal surveillanceâ hebben geen continue CTG-bewaking en laten over het algemeen meer perinatale complicaties zien en een groter effect van amnioninfusie In de Nederlandse situatie is er bij meconiumhoudend vruchtwater altijd een indicatie voor een partus in de #e lijn met continue CTG-bewaking Hierbij is er dus enkel een positief effect van routinematige amnioninfusie op het aantal NICU-opnames en het aantal sectioâs voor foetale nood, zonder In de meta-analyse van Hofmeyr et al (###) wordt geen verschil gezien in het optreden van endometritis, of ernstige maternale morbiditeit of mortaliteit.
| 597 | nvog |
Het is niet duidelijk of het gebrek aan effect van amnioninfusie op perinatale sterfte en het optreden van MAS komt doordat het effect wordt gemaskeerd door co-interventies, of Wel is er nog altijd een significante reductie in het aantal kinderen dat een NICU-opname nodig heeft en wordt een reductie gezien in het aantal sectioâs voor foetale nood, zonder een verhoogd risico op complicaties Er wordt echter niet beschreven waarom neonaten worden opgenomen op de NICU en of dit eenzelfde soort NICU is als wij in <LOCATIE> kennen Derhalve meent de werkgroep dat het verminderd aantal NICU-opnames geen reden is om amnioninfusie routinematig toe te passen Het totaal aantal sectioâs wordt niet gereduceerd, dus ook hiervoor is de werkgroep van mening dat routinematige amnioninfusie niet moet worden toegepast In de meta-analyse van Hofmeyr et al (###) wordt niet gedefinieerd wat bedoeld wordt met âstandaardâ foetale bewaking en âlimitedâ foetale bewaking De studies die zijn uitgevoerd onder âlimited fetal surveillanceâ hebben geen continue CTG-bewaking en laten over het algemeen meer perinatale complicaties zien en een groter effect van amnioninfusie In de Nederlandse situatie is er bij meconiumhoudend vruchtwater altijd een indicatie voor een partus in de #e lijn met continue CTG-bewaking Hierbij is er dus enkel een positief effect van routinematige amnioninfusie op het aantal NICU-opnames en het aantal sectioâs voor foetale nood, zonder In de meta-analyse van Hofmeyr et al (###) wordt geen verschil gezien in het optreden van endometritis, of ernstige maternale morbiditeit of mortaliteit trials worden geen verhoogde risicoâs op complicaties gezien bij het gebruik van amnioninfusie durante partu Wel zijn er # case reports die maternale sterfte beschrijven ten gevolge van een vruchtwaterembolie bij het gebruik van amnioninfusie Een causaal verband is echter niet aangetoond## Tevens zijn er enkele case reports die ernstige foetale complicaties beschrijven door het gebruik van een intra-uteriene druklijn, die nodig is voor het geven van Gezien het mogelijke positieve effect op NICU-opnames en het relatief kleine risico op complicaties valt amnioninfusie te overwegen in individuele gevallen Het is echter onduidelijk bij welke patiënten het geven van amnioninfusie voordelig is De werkgroep raadt het gebruik van standaard amnioninfusie, in een setting van continue CTG-bewaking aangevuld met STANmonitoring en/of MBOâs (micro bloedonderzoek), dan ook niet aan ter preventie van NICUopnames of sectio caesarea © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) Momenteel is de werkgroep niet op de hoogte van grote trials die lopen naar dit onderwerp Er zijn geen kennislacunes over de veiligheid van amnioninfusie Wel is er een kennislacune over de De NVOG is als houder van deze module de eerstverantwoordelijke voor de actualiteit van deze richtlijn De andere aan deze richtlijnmodule deelnemende wetenschappelijk verenigingen of gebruikers van de richtlijnmodule delen de verantwoordelijkheid en informeren de Voor het beoordelen van de actualiteit van deze richtlijnmodule is <PERSOON> werkgroep (L stand zal blijven Uiterlijk in ### bepaalt <PERSOON> werkgroep van de NVOG of deze module nog actueel is.
| 582 | nvog |
Indicatoren âRichtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorgâ, definitief mei ##<DATUM> # Indicator # Toepassing mictiedagboek in de primaire evaluatie en behandeling van UI <DATUM> # Indicator # Aandacht voor polyfarmacie bij kwetsbare ouderen # - <PERSOON>, uroloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> (voorzitter), - <PERSOON>, uroloog, Rijnstate Ziekenhuis, <LOCATIE> - <PERSOON>, uroloog, <PERSOON>, uroloog, <PERSOON> Ziekenhuis, <PERSOON>, uroloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> - <PERSOON>, gynaecoloog, <PERSOON> Ziekenhuis, <PERSOON>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <LOCATIE> - <PERSOON>, specialist ouderengeneeskunde; Zonnehuisgroep Amstelland, <LOCATIE> - <PERSOON-##>, arts-onderzoeker, afdeling urologie, <PERSOON-##>, MSc, kwaliteitsfunctionaris Nederlandse Vereniging van Urologie Indicatoren zijn meetbare elementen van de zorgverlening die een aanwijzing geven over de mate van de kwaliteit van de geleverde zorg Het zijn meetbare elementen om aan te tonen of er volgens <PERSOON-##> informatie over de handelingen die binnen een zorgproces worden uitgevoerd om kwaliteit van zorg te leveren Het kenmerk van procesindicatoren is dat ze direct beïnvloedbaar zijn ze meten hoe (vaak) iets Voorbeeld Percentage patiënten waarbij een MDO heeft plaatsgevonden <PERSOON-##> informatie over de uitkomsten van de zorgprocessen gemeten op Voorbeeld Percentage patiënten die een cystectomie hebben ondergaan en Deze indicatoren zijn interne indicatoren, gebaseerd op de richtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg Het doel van interne indicatoren is vooral het bewaken en verbeteren van de zorgprocessen of beroepsuitoefening binnen de eigen instelling Door het continu meten van prestaties kan de zorgverlening kritisch onder de loep worden genomen of kunnen ontwikkelingen Deze indicatorenset is dus bedoeld voor tweede- en derdelijns zorginstellingen en professionals in de Nederlandse gezondheidszorg die te maken hebben met patiënten met urine-incontinentie Betrokken disciplines zijn daarbij onder andere urologen en gynaecologen Voor de ontwikkeling van deze set indicatoren is gebruik gemaakt van de Handleiding indicatorenontwikkeling van het CBO (###) en ook volgens de daarin beschreven systematiek uitgewerkt in factsheets Deze handleiding is gebaseerd op het AIRE-instrument waarmee indicatoren getoetst kunnen worden of alle relevante elementen er in staan (<PERSOON-##>, Voor de ontwikkeling van de indicatoren voor de richtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg is gezocht naar reeds bestaande indicatoren (internationaal en nationaal) via de volgende bronnen zoekmachines op internet, overkoepelende website s van richtlijnen (bijv (WEBLINK), (WEBLINK), etc ), gevraagd aan werkgroepleden, etc.
| 587 | nvog |
die binnen een zorgproces worden uitgevoerd om kwaliteit van zorg te leveren Het kenmerk van procesindicatoren is dat ze direct beïnvloedbaar zijn ze meten hoe (vaak) iets Voorbeeld Percentage patiënten waarbij een MDO heeft plaatsgevonden <PERSOON> informatie over de uitkomsten van de zorgprocessen gemeten op Voorbeeld Percentage patiënten die een cystectomie hebben ondergaan en Deze indicatoren zijn interne indicatoren, gebaseerd op de richtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg Het doel van interne indicatoren is vooral het bewaken en verbeteren van de zorgprocessen of beroepsuitoefening binnen de eigen instelling Door het continu meten van prestaties kan de zorgverlening kritisch onder de loep worden genomen of kunnen ontwikkelingen Deze indicatorenset is dus bedoeld voor tweede- en derdelijns zorginstellingen en professionals in de Nederlandse gezondheidszorg die te maken hebben met patiënten met urine-incontinentie Betrokken disciplines zijn daarbij onder andere urologen en gynaecologen Voor de ontwikkeling van deze set indicatoren is gebruik gemaakt van de Handleiding indicatorenontwikkeling van het CBO (###) en ook volgens de daarin beschreven systematiek uitgewerkt in factsheets Deze handleiding is gebaseerd op het AIRE-instrument waarmee indicatoren getoetst kunnen worden of alle relevante elementen er in staan (<PERSOON>, Voor de ontwikkeling van de indicatoren voor de richtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg is gezocht naar reeds bestaande indicatoren (internationaal en nationaal) via de volgende bronnen zoekmachines op internet, overkoepelende website s van richtlijnen (bijv (WEBLINK), (WEBLINK), etc ), gevraagd aan werkgroepleden, etc Deze is besproken met de richtlijnwerkgroep en hieruit zijn # indicatoren geselecteerd die verder uitgewerkt zijn in een In een factsheet worden de volgende eigenschappen van de indicator beschreven Bestaande variatie in de kwaliteit van zorg en de mogelijkheden tot verbetering Methodologische criteria als validiteit, betrouwbaarheid, discriminerend vermogen De indicatoren zijn een afgeleid product uit de richtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg Gezien er reeds indicatoren bestaan m b t urine-incontinentie is hier gebruik van De richtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg is geaccordeerd tijdens de Mictiedagboeken zijn gevoelige instrumenten voor het detecteren van meetinstrumenten voor de resultaten van behandeling bij UI Het kan een bijdrage leveren aan de juiste diagnose en het kiezen van de juiste beveelt aan dat het mictiedagboek gebruikt dient te worden voor de evaluatie van opslag- en ontledigingstoornissen van de blaas, zowel in de klinische praktijk als in onderzoekssetting Ook de richtlijn urineincontinentie bij vrouwen (###) beveelt aan dat mictiedagboek dat het bijhouden van een mictiedagboek onderdeel dient te zijn van het Van belang is dat de patiënt in de diagnostische fase van de zorgverlener een mictiedagboek ontvangt en geïnformeerd wordt over het belang van het bijhouden ervan Tevens is essentieel dat het dagboek daadwerkelijk door de patiënt wordt ingevuld en door de hulpverlener met de patiënt wordt besproken of dat door de hulpverlener wordt nagegaan of dit reeds eerder in de keten heeft <PERSOON> patiënten met UI-klachten waaraan een mictiedagboek is verstrekt en het belang van het invullen hiervan is toegelicht of.
| 565 | nvog |
hieruit zijn # indicatoren geselecteerd die verder uitgewerkt zijn in een In een factsheet worden de volgende eigenschappen van de indicator beschreven Bestaande variatie in de kwaliteit van zorg en de mogelijkheden tot verbetering Methodologische criteria als validiteit, betrouwbaarheid, discriminerend vermogen De indicatoren zijn een afgeleid product uit de richtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg Gezien er reeds indicatoren bestaan m b t urine-incontinentie is hier gebruik van De richtlijn urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg is geaccordeerd tijdens de Mictiedagboeken zijn gevoelige instrumenten voor het detecteren van meetinstrumenten voor de resultaten van behandeling bij UI Het kan een bijdrage leveren aan de juiste diagnose en het kiezen van de juiste beveelt aan dat het mictiedagboek gebruikt dient te worden voor de evaluatie van opslag- en ontledigingstoornissen van de blaas, zowel in de klinische praktijk als in onderzoekssetting Ook de richtlijn urineincontinentie bij vrouwen (###) beveelt aan dat mictiedagboek dat het bijhouden van een mictiedagboek onderdeel dient te zijn van het Van belang is dat de patiënt in de diagnostische fase van de zorgverlener een mictiedagboek ontvangt en geïnformeerd wordt over het belang van het bijhouden ervan Tevens is essentieel dat het dagboek daadwerkelijk door de patiënt wordt ingevuld en door de hulpverlener met de patiënt wordt besproken of dat door de hulpverlener wordt nagegaan of dit reeds eerder in de keten heeft <PERSOON> patiënten met UI-klachten waaraan een mictiedagboek is verstrekt en het belang van het invullen hiervan is toegelicht of <PERSOON> patiënten met UI-klachten dat het mictiedagboek heeft gecontroleerd is dat dit reeds eerder in de keten heeft plaatsgevonden een mictiedagboek is verstrekt en het belang van het invullen hiervan is toegelicht of gecontroleerd is dat dit reeds eerder in mictiedagboek besproken is of gecontroleerd is dat dit reeds Met deze indicatoren wordt inzicht verkregen in de mate waarin de aanbeveling uit de richtlijn over het gebruik van het mictiedagboek, voor de evaluatie van opslag- en ontledigingstoornissen van de De indicatoren hebben betrekking op alle tweede- en derdelijns zorgverleners en instellingen waar patiënten zich presenteren met UI of overactieve blaasklachten De indicator heeft derhalve Het is onbekend hoeveel urologen/gynaecologen momenteel het mictiedagboek al gebruiken, maar De verwachting is dat de mogelijkheden tot verbetering groot zijn aangezien het mictiedagboek naar verwachting nog niet standaard wordt toegepast bij patiënten met UI of overactieve blaasklachten gezondheidstatus van patientengroepen is niet nodig volgens de werkgroep <DATUM> Indicator # Aandacht voor polyfarmacie bij kwetsbare ouderen worden voorgeschreven kunnen effecten hebben op die tractus Hoe meer geneesmiddelen gecombineerd worden, des te groter de kans op deze interacties Vooral ouderen ()<LEEFTIJD> jaar) zijn gevoelig voor interacties en bijwerkingen Daarom is deze indicator alleen gericht op met antimuscarinica bij oudere mannen en vrouwen met UUI, in vergeleken met jongere patiënten Echter voor alle patiënten met UI - Vermijd het gebruik van oxybutynine IR bij patiënten die at risk zijn - Wees terughoudend met solifenacine, tolterodine en darifenacine B.
| 551 | nvog |
Doel van deze richtlijn is het bieden van actuele informatie voor optimale begeleiding en behandeling van vrouwen die een zwangerschapsafbreking tot ## complete weken (## #/# weken of ### dagen) overwegen Zowel instrumentele als medicamenteuze methoden komen aan bod Chirurgische behandelingen in het tweede trimester door middel van dilatatie en evacuatie (D & E of embryotomie) vinden in <LOCATIE> vrijwel uitsluitend plaats in zelfstandige klinieken voor zwangerschapsafbreking (abortusklinieken) en worden in de richtlijnen van het Nederlands Genootschap van Abortusartsen Deze richtlijn betreft een herziening van de NVOG richtlijn uit ### De Nederlandse wetgeving is sindsdien niet veranderd Wel heeft het NGvA in ### evidence-based richtlijnen uitgebracht Tevens is de RCOG-guideline â<PERSOON> care of women requesting induced abortion' uit ### herzien in ### [#] Bovendien is er nieuwe WHO-richtlijn âSafe abortion Technical and policy guidance for health systemsâ [#] en zijn sinds de vorige versie van de richtlijn enkele relevante Cochrane-reviews De herziene richtlijn is in grote lijnen een samenvatting van genoemde documenten, zonder een nieuwe uitgebreide literatuursearch De belangrijkste wijzigingen t a v de richtlijn uit ### betreffen de indicatiestelling voor cervicale priming voorafgaand aan de instrumentele zwangerschapsafbreking, de dosering en toedieningswijze van misoprostol en het indicatiegebied voor toediening van anti-Dgammaglobuline De WAZ, die in ### in werking trad, beschrijft voorwaarden voor het verrichten van zwangerschapsafbreking Klinieken en ziekenhuizen die deze behandeling toepassen, dienen over een vergunning te beschikken Voor zwangerschapsafbrekingen in het tweede trimester is een speciale vergunning vereist Sommige abortusklinieken hebben alleen een vergunning voor eerste trimester-hulpverlening Hoewel de WAZ geen termijn noemt voor toelaatbare afbreking van de zwangerschap, verbiedt artikel ##a van het Wetboek Strafrecht het aborteren van een als levensvatbaar te beschouwen vrucht Een zwangerschapsduur van ## complete weken (### dagen) Rapportage van verrichte zwangerschapsafbrekingen dient eenmaal per kwartaal aan de Inspectie voor Gezondheidszorg (IGZ) plaats te vinden Een zwangerschapsafbreking mag niet worden verricht binnen vijf dagen nadat de vrouw haar voornemen hiertoe met de arts besproken heeft Deze termijn geldt vanaf het eerste gesprek met een arts, veelal de huisarts Bijzondere situaties maken een uitzondering op deze regel binnen de abortuswet (artikel ## lid #) mogelijk Zo is de arts niet strafbaar als de behandeling, gericht op het afbreken van de zwangerschap, op een eerder tijdstip is verricht om daarmee een dreigend gevaar voor het leven of de gezondheid van de vrouw af te wenden De overtijdbehandeling (OTB) valt niet onder de WAZ Deze OTB vindt plaats bij (## dagen na het uitblijven van de menstruatie (amenorroe( ## dagen) De bedenktijd en de noodzaak tot rapportage aan de IGZ betreffen niet de OTB, hoewel dit laatste in de praktijk wel gebeurt Zwangerschapsafbreking is toegestaan tot een zwangerschapsduur van ## complete weken (= ### dagen, gerekend vanaf de #e dag van de laatste menstruatie Indien de #e dag van de laatste menstruatie onbetrouwbaar is of niet bekend, wordt de zwangerschapsduur bepaald aan de hand van de beste obstetrische schatting).
| 614 | nvog |
alleen een vergunning voor eerste trimester-hulpverlening Hoewel de WAZ geen termijn noemt voor toelaatbare afbreking van de zwangerschap, verbiedt artikel ##a van het Wetboek Strafrecht het aborteren van een als levensvatbaar te beschouwen vrucht Een zwangerschapsduur van ## complete weken (### dagen) Rapportage van verrichte zwangerschapsafbrekingen dient eenmaal per kwartaal aan de Inspectie voor Gezondheidszorg (IGZ) plaats te vinden Een zwangerschapsafbreking mag niet worden verricht binnen vijf dagen nadat de vrouw haar voornemen hiertoe met de arts besproken heeft Deze termijn geldt vanaf het eerste gesprek met een arts, veelal de huisarts Bijzondere situaties maken een uitzondering op deze regel binnen de abortuswet (artikel ## lid #) mogelijk Zo is de arts niet strafbaar als de behandeling, gericht op het afbreken van de zwangerschap, op een eerder tijdstip is verricht om daarmee een dreigend gevaar voor het leven of de gezondheid van de vrouw af te wenden De overtijdbehandeling (OTB) valt niet onder de WAZ Deze OTB vindt plaats bij (## dagen na het uitblijven van de menstruatie (amenorroe( ## dagen) De bedenktijd en de noodzaak tot rapportage aan de IGZ betreffen niet de OTB, hoewel dit laatste in de praktijk wel gebeurt Zwangerschapsafbreking is toegestaan tot een zwangerschapsduur van ## complete weken (= ### dagen, gerekend vanaf de #e dag van de laatste menstruatie Indien de #e dag van de laatste menstruatie onbetrouwbaar is of niet bekend, wordt de zwangerschapsduur bepaald aan de hand van de beste obstetrische schatting) In de strafrechtelijke regeling van zwangerschapsafbreking wordt onderscheid gemaakt naar gelang de foetus wel of niet zelfstandig levensvatbaar is Zelfstandig levensvatbaar is een vrucht, die naar redelijkerwijs verwacht mag worden, in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven (artikel ##a WvSr), ongeacht of daarbij inzet van medische middelen nodig is (zie ook NVOG-modelprotocol Voor foetussen die voor ## complete weken (### dagen) levenloos ter wereld zijn gekomen, geldt geen aangifteplicht en ook geen verplichting tot begraven of cremeren Voor foetussen die voor ## complete weken levend zijn geboren en binnen ## uur na de geboorte zijn overleden geldt echter wel een aangifteplicht doch geen verplichting tot begraven of cremeren Begraven of cremeren is echter wel toegestaan Er is geen verlof van de ambtenaar van de burgerlijke stand nodig Een verklaring van de behandelend arts volstaat (artikel ##a Wlb nieuw) Ook mogen de ouders de foetus zelf vervoeren Voor wensen ten aanzien van begrafenis, crematie, of âanonieme vernietigingâ van de foetus zie NVOG-richtlijn Wet en gedragsregels bij (vroege) perinatale sterfte Ter ondersteuning kan de NVOGbrochure âVerlies van een kind tijdens de zwangerschap of rond de bevallingâ meegegeven worden De zorgverlener heeft in dit geval de plicht de vrouw met een verzoek tot zwangerschapsafbreking hiervan onverwijld op de hoogte te stellen (art # WAZ), in ieder geval uiterlijk vijf dagen na een eerste consult, en bij bezoek aan een tweede arts uiterlijk na drie dagen Hoewel de WAZ dit niet voorschrijft,.
| 593 | nvog |
wordt onderscheid gemaakt naar gelang de foetus wel of niet zelfstandig levensvatbaar is Zelfstandig levensvatbaar is een vrucht, die naar redelijkerwijs verwacht mag worden, in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven (artikel ##a WvSr), ongeacht of daarbij inzet van medische middelen nodig is (zie ook NVOG-modelprotocol Voor foetussen die voor ## complete weken (### dagen) levenloos ter wereld zijn gekomen, geldt geen aangifteplicht en ook geen verplichting tot begraven of cremeren Voor foetussen die voor ## complete weken levend zijn geboren en binnen ## uur na de geboorte zijn overleden geldt echter wel een aangifteplicht doch geen verplichting tot begraven of cremeren Begraven of cremeren is echter wel toegestaan Er is geen verlof van de ambtenaar van de burgerlijke stand nodig Een verklaring van de behandelend arts volstaat (artikel ##a Wlb nieuw) Ook mogen de ouders de foetus zelf vervoeren Voor wensen ten aanzien van begrafenis, crematie, of âanonieme vernietigingâ van de foetus zie NVOG-richtlijn Wet en gedragsregels bij (vroege) perinatale sterfte Ter ondersteuning kan de NVOGbrochure âVerlies van een kind tijdens de zwangerschap of rond de bevallingâ meegegeven worden De zorgverlener heeft in dit geval de plicht de vrouw met een verzoek tot zwangerschapsafbreking hiervan onverwijld op de hoogte te stellen (art # WAZ), in ieder geval uiterlijk vijf dagen na een eerste consult, en bij bezoek aan een tweede arts uiterlijk na drie dagen Hoewel de WAZ dit niet voorschrijft, respectabel hulpverlenerschap Wanneer de arts de vrouw niet verwijst, moet zij een schriftelijke kennisgeving krijgen waarin ten minste de datum van het eerste contact vermeld staat In de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) zijn drie leeftijdsgroepen onderscheiden, met elk een eigen regime, waarbij een combinatie van leeftijd en wils(on)bekwaamheid bepalend is (zie ook NGvA richtlijn âbegeleidingâ paragraaf <DATUM> # Deze groep is vrijwel geheel gelijkgesteld aan meerderjarige vrouwen en wordt geacht wilsbekwaam te zijn Het enige verschil is dat als een minderjarige vrouw vanaf <LEEFTIJD> jaar wilsonbekwaam is, haar Als het gaat om wilsbekwame minderjarige vrouwen van deze leeftijd is in beginsel voor elke ingreep naast de toestemming van de vrouw ook die van haar ouders/voogd nodig Op deze regel zijn twee uitzonderingen gemaakt de toestemming van ouders/voogd is niet nodig als de verrichting "kennelijk nodig is teneinde ernstig nadeel voor de minderjarige vrouw te voorkomen" of (#) als de minderjarige vrouw ook na weigering van de ouders/voogd om toestemming te geven, de verrichting weloverwogen Als het gaat om wilsonbekwame minderjarige vrouwen van ##, ##, ## of <LEEFTIJD> jaar dan geldt dezelfde regeling als bij minderjarige vrouwen die nog geen <LEEFTIJD> jaar zijn en die steeds geacht worden wilsonbekwaam te zijn De hoofdregel luidt dat voor deze groep minderjarige vrouwen de ouders/ voogd beslissen, echter met inachtneming van de regels voor vertegenwoordiging in de zorg In <LOCATIE> werden in ### ruim ## ### zwangerschapsafbrekingen aan de IGZ gemeld, waarvan ##% bij in het buitenland woonachtige vrouwen [#] ##,# procent van het totaal aantal.
| 617 | nvog |
verwijst, moet zij een schriftelijke kennisgeving krijgen waarin ten minste de datum van het eerste contact vermeld staat In de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) zijn drie leeftijdsgroepen onderscheiden, met elk een eigen regime, waarbij een combinatie van leeftijd en wils(on)bekwaamheid bepalend is (zie ook NGvA richtlijn âbegeleidingâ paragraaf <DATUM> # Deze groep is vrijwel geheel gelijkgesteld aan meerderjarige vrouwen en wordt geacht wilsbekwaam te zijn Het enige verschil is dat als een minderjarige vrouw vanaf <LEEFTIJD> jaar wilsonbekwaam is, haar Als het gaat om wilsbekwame minderjarige vrouwen van deze leeftijd is in beginsel voor elke ingreep naast de toestemming van de vrouw ook die van haar ouders/voogd nodig Op deze regel zijn twee uitzonderingen gemaakt de toestemming van ouders/voogd is niet nodig als de verrichting "kennelijk nodig is teneinde ernstig nadeel voor de minderjarige vrouw te voorkomen" of (#) als de minderjarige vrouw ook na weigering van de ouders/voogd om toestemming te geven, de verrichting weloverwogen Als het gaat om wilsonbekwame minderjarige vrouwen van ##, ##, ## of <LEEFTIJD> jaar dan geldt dezelfde regeling als bij minderjarige vrouwen die nog geen <LEEFTIJD> jaar zijn en die steeds geacht worden wilsonbekwaam te zijn De hoofdregel luidt dat voor deze groep minderjarige vrouwen de ouders/ voogd beslissen, echter met inachtneming van de regels voor vertegenwoordiging in de zorg In <LOCATIE> werden in ### ruim ## ### zwangerschapsafbrekingen aan de IGZ gemeld, waarvan ##% bij in het buitenland woonachtige vrouwen [#] ##,# procent van het totaal aantal zeven weken en ##,# procent in het tweede trimester (vanaf ##+# weken) Het aantal aan de IGZ gerapporteerde zwangerschapsafbrekingen in ziekenhuizen in het tweede trimester (## tot ## weken) bedroeg in ##<DATUM> dat is #,#% van het totaal aantal jaarlijks gerapporteerde zwangerschapsafbrekingen in <LOCATIE> De abortusratio geeft de verhouding aan tussen het aantal zwangerschapsafbrekingen en het aantal levend geboren kinderen in het betreffende jaar Uitgaande van de definitie âaantal zwangerschapsafbrekingen per ### levend geborenenâ was in ### de abortusratio onder in <LOCATIE> woonachtige vrouwen ### Daarmee behoort <LOCATIE>, evenals in voorgaande jaren, bij de landen met de laagste In de ## zelfstandige klinieken in <LOCATIE> vindt ##,# procent van alle zwangerschapsafbrekingen plaats Het aandeel van ziekenhuizen in de zwangerschapsafbrekingen (#,#%) toont een stijgende tendens ten opzichte van vorige jaren In ### werden in <LOCATIE> ### zwangerschapsafbrekingen door ziekenhuizen gerapporteerd, waarvan ### in het tweede trimester, op een totaal van ### De kans op complicaties is gering bij lege artis uitgevoerde behandelingen Zowel bij instrumentele als bij medicamenteuze zwangerschapsafbreking neemt de kleine kans op complicaties toe met de zwangerschapsduur [#,#] De kans op mortaliteit ten gevolge van een zwangerschapsafbreking is (<DATUM> ### en daarmee geringer dan bij het continueren van de zwangerschap Voor complicaties snel Wel heeft de vrouw na de behandeling enige tijd bloedverlies en buikpijn (link naar NGvA; (WEBLINK)) Er is geen systematisch onderzoek verricht naar eventuele andere lichamelijke klachten die het gevolg kunnen zijn van de zwangerschapsafbreking,.
| 660 | nvog |
en ##,# procent in het tweede trimester (vanaf ##+# weken) Het aantal aan de IGZ gerapporteerde zwangerschapsafbrekingen in ziekenhuizen in het tweede trimester (## tot ## weken) bedroeg in ##<DATUM> dat is #,#% van het totaal aantal jaarlijks gerapporteerde zwangerschapsafbrekingen in <LOCATIE> De abortusratio geeft de verhouding aan tussen het aantal zwangerschapsafbrekingen en het aantal levend geboren kinderen in het betreffende jaar Uitgaande van de definitie âaantal zwangerschapsafbrekingen per ### levend geborenenâ was in ### de abortusratio onder in <LOCATIE> woonachtige vrouwen ### Daarmee behoort <LOCATIE>, evenals in voorgaande jaren, bij de landen met de laagste In de ## zelfstandige klinieken in <LOCATIE> vindt ##,# procent van alle zwangerschapsafbrekingen plaats Het aandeel van ziekenhuizen in de zwangerschapsafbrekingen (#,#%) toont een stijgende tendens ten opzichte van vorige jaren In ### werden in <LOCATIE> ### zwangerschapsafbrekingen door ziekenhuizen gerapporteerd, waarvan ### in het tweede trimester, op een totaal van ### De kans op complicaties is gering bij lege artis uitgevoerde behandelingen Zowel bij instrumentele als bij medicamenteuze zwangerschapsafbreking neemt de kleine kans op complicaties toe met de zwangerschapsduur [#,#] De kans op mortaliteit ten gevolge van een zwangerschapsafbreking is (<DATUM> ### en daarmee geringer dan bij het continueren van de zwangerschap Voor complicaties snel Wel heeft de vrouw na de behandeling enige tijd bloedverlies en buikpijn (link naar NGvA; (WEBLINK)) Er is geen systematisch onderzoek verricht naar eventuele andere lichamelijke klachten die het gevolg kunnen zijn van de zwangerschapsafbreking, tot schuld, schaamte en leegte [#] Vrouwen die besluiten tot het afbreken van een ongewenste zwangerschap hebben niet meer psychische problemen dan degenen die gekozen hebben voor continuering van de ongewenste zwangerschap Met andere woorden een zwangerschapsafbreking is niet geassocieerd met een verhoogd relatief risico op verminderd psychisch welbevinden zowel op korte als op lange termijn [#, #] (link naar NGvA (WEBLINK)) Dat neemt niet weg dat bij vrouwen die besloten tot een zwangerschapsafbreking in verband met in de zwangerschap geconstateerde foetale afwijkingen de impact van de genomen beslissing fors is Dit betreft dan voornamelijk de intensiteit van rouw en de grote mate van depressieve klachten, ook nog een half jaar na de genomen beslissing Bij ##% van deze vrouwen komen <LEEFTIJD> jaar na de zwangerschapsafbreking nog verdriet, rouw, depressie en angst voor [#] Gevoelens van spijt komen Een psychiatrische ziekte komt vaker voor bij vrouwen die een zwangerschapsafbreking meemaakten dan bij vrouwen van dezelfde leeftijd die een kind kregen of niet zwanger waren Dat betekent niet dat er een causale relatie is Vermoedelijk geeft het slechts een al bestaande conditie weer [#, #] # anamnese waarin een gesprek over de besluitvorming (paragraaf # a ), echoscopie van de # informatie over de soorten procedures, inclusief de kans op complicaties Het gesprek over procedure en nazorg vindt bij voorkeur plaats na verifiëring van de diagnose intacte Bij het verzoek tot een zwangerschapsafbreking is het van belang zorgvuldig na te gaan wat de achtergrond is voor het verzoek.
| 640 | nvog |
Vrouwen die besluiten tot het afbreken van een ongewenste zwangerschap hebben niet meer psychische problemen dan degenen die gekozen hebben voor continuering van de ongewenste zwangerschap Met andere woorden een zwangerschapsafbreking is niet geassocieerd met een verhoogd relatief risico op verminderd psychisch welbevinden zowel op korte als op lange termijn [#, #] (link naar NGvA (WEBLINK)) Dat neemt niet weg dat bij vrouwen die besloten tot een zwangerschapsafbreking in verband met in de zwangerschap geconstateerde foetale afwijkingen de impact van de genomen beslissing fors is Dit betreft dan voornamelijk de intensiteit van rouw en de grote mate van depressieve klachten, ook nog een half jaar na de genomen beslissing Bij ##% van deze vrouwen komen <LEEFTIJD> jaar na de zwangerschapsafbreking nog verdriet, rouw, depressie en angst voor [#] Gevoelens van spijt komen Een psychiatrische ziekte komt vaker voor bij vrouwen die een zwangerschapsafbreking meemaakten dan bij vrouwen van dezelfde leeftijd die een kind kregen of niet zwanger waren Dat betekent niet dat er een causale relatie is Vermoedelijk geeft het slechts een al bestaande conditie weer [#, #] # anamnese waarin een gesprek over de besluitvorming (paragraaf # a ), echoscopie van de # informatie over de soorten procedures, inclusief de kans op complicaties Het gesprek over procedure en nazorg vindt bij voorkeur plaats na verifiëring van de diagnose intacte Bij het verzoek tot een zwangerschapsafbreking is het van belang zorgvuldig na te gaan wat de achtergrond is voor het verzoek De WAZ stelt dat de arts zich ervan moet overtuigen dat een zwangerschapsafbreking de enige oplossing voor de noodsituatie van de vrouw is De wet geeft geen nadere omschrijving van deze noodsituatie Het is van belang, en ook vereist in de WAZ, om na te gaan of de vrouw zelf achter het besluit staat en niet onder druk gezet wordt door haar partner of anderen Een open vraag hoe de vrouw het besluit zelf ervaart, geeft inzicht Bij twijfel kan een verder gesprek en verwijzing naar een gespecialiseerde psychosociale hulpverlener plaatsvinden Zeker bij minderjarigen is alertheid geboden op de mogelijkheid dat de zwangerschap het gevolg is van seksueel misbruik Hoewel gebruikelijk in de zelfstandige klinieken voor zwangerschapsafbrekingen, wordt een door de vrouw ondertekende informed-consentverklaring noch door de WGBO, noch door de WAZ verlangd De arts heeft wel de plicht in de status te vermelden dat informed consent is verkregen De algemene anamnese heeft als doel na te gaan of er relevante algemene gezondheidsproblemen zijn dan wel contra-indicaties voor te gebruiken medicamenten of te verrichten procedures Wanneer tijdens de zwangerschap afwijkingen bij de foetus zijn geconstateerd en op grond daarvan besloten is de zwangerschap voortijdig te beëindigen, kan voorafgaand aan de behandeling pathologisch-anatomisch en eventueel genetisch onderzoek van de foetus worden aangekaart, zodat de vrouw en haar partner hierover kunnen nadenken en hiervoor toestemming kunnen geven Echoscopisch onderzoek heeft als doel een intra-uteriene graviditeit aan te tonen, de zwangerschapsduur te verifiëren en meerlingzwangerschap, mola, EUG of niet-intacte zwangerschap.
| 564 | nvog |
WAZ stelt dat de arts zich ervan moet overtuigen dat een zwangerschapsafbreking de enige oplossing voor de noodsituatie van de vrouw is De wet geeft geen nadere omschrijving van deze noodsituatie Het is van belang, en ook vereist in de WAZ, om na te gaan of de vrouw zelf achter het besluit staat en niet onder druk gezet wordt door haar partner of anderen Een open vraag hoe de vrouw het besluit zelf ervaart, geeft inzicht Bij twijfel kan een verder gesprek en verwijzing naar een gespecialiseerde psychosociale hulpverlener plaatsvinden Zeker bij minderjarigen is alertheid geboden op de mogelijkheid dat de zwangerschap het gevolg is van seksueel misbruik Hoewel gebruikelijk in de zelfstandige klinieken voor zwangerschapsafbrekingen, wordt een door de vrouw ondertekende informed-consentverklaring noch door de WGBO, noch door de WAZ verlangd De arts heeft wel de plicht in de status te vermelden dat informed consent is verkregen De algemene anamnese heeft als doel na te gaan of er relevante algemene gezondheidsproblemen zijn dan wel contra-indicaties voor te gebruiken medicamenten of te verrichten procedures Wanneer tijdens de zwangerschap afwijkingen bij de foetus zijn geconstateerd en op grond daarvan besloten is de zwangerschap voortijdig te beëindigen, kan voorafgaand aan de behandeling pathologisch-anatomisch en eventueel genetisch onderzoek van de foetus worden aangekaart, zodat de vrouw en haar partner hierover kunnen nadenken en hiervoor toestemming kunnen geven Echoscopisch onderzoek heeft als doel een intra-uteriene graviditeit aan te tonen, de zwangerschapsduur te verifiëren en meerlingzwangerschap, mola, EUG of niet-intacte zwangerschap Het is belangrijk de vrouw te vragen of zij het echobeeld van haar zwangerschap wil zien Het zien van de echobeelden in het eerste trimester wordt over het algemeen ervaren als positief en heeft nagenoeg geen invloed op de besluitvorming Als zij het echobeeld niet wil zien, moet dit buiten haar gezichtsveld blijven Bewaar wel een foto in het dossier; soms blijken vrouwen deze achteraf toch te willen zien (zie ook link naar NGvA richtlijn âbegeleidingâ Er zijn nauwelijks wetenschappelijke studies naar het nut van echoscopisch onderzoek tijdens en/of na de behandeling bij verschillende zwangerschapstermijnen Het is onduidelijk of in het eerste trimester echoscopisch onderzoek tijdens de procedure voordelen biedt boven echoscopisch onderzoek na afloop De NvGA richtlijn zegt hierover dat het verstandig is om zowel in het eerste als tweede trimester van de zwangerschap echoscopisch onderzoek aan het eind van de ingreep te verrichten om eventueel restweefsel uit te sluiten (link naar NGvA richtlijn ##-## weken vermindert het gebruik van echoscopie tijdens de procedure de kans op perforatie van Bij zwangerschapsafbrekingen dient de rhesusfactor bekend te zijn, behoudens bij vrouwen die een Rh(D)negatieve vrouwen binnen ## uur na elke zwangerschapsafbreking ( ## weken, ongeacht zwangerschapsduur of methode De bewijsvoering hiervoor is beperkt In analogie van het NGvArichtlijn âBehandelingâ ((WEBLINK)#subsection_#) wordt geadviseerd om vanaf # weken aan Rh(D)negatieve vrouwen bij wie de zwangerschap wordt beëindigd in het eerste trimester een dosis anti-D-gammaglobuline van ### IE en in het tweede.
| 564 | nvog |
Het is belangrijk de vrouw te vragen of zij het echobeeld van haar zwangerschap wil zien Het zien van de echobeelden in het eerste trimester wordt over het algemeen ervaren als positief en heeft nagenoeg geen invloed op de besluitvorming Als zij het echobeeld niet wil zien, moet dit buiten haar gezichtsveld blijven Bewaar wel een foto in het dossier; soms blijken vrouwen deze achteraf toch te willen zien (zie ook link naar NGvA richtlijn âbegeleidingâ Er zijn nauwelijks wetenschappelijke studies naar het nut van echoscopisch onderzoek tijdens en/of na de behandeling bij verschillende zwangerschapstermijnen Het is onduidelijk of in het eerste trimester echoscopisch onderzoek tijdens de procedure voordelen biedt boven echoscopisch onderzoek na afloop De NvGA richtlijn zegt hierover dat het verstandig is om zowel in het eerste als tweede trimester van de zwangerschap echoscopisch onderzoek aan het eind van de ingreep te verrichten om eventueel restweefsel uit te sluiten (link naar NGvA richtlijn ##-## weken vermindert het gebruik van echoscopie tijdens de procedure de kans op perforatie van Bij zwangerschapsafbrekingen dient de rhesusfactor bekend te zijn, behoudens bij vrouwen die een Rh(D)negatieve vrouwen binnen ## uur na elke zwangerschapsafbreking ( ## weken, ongeacht zwangerschapsduur of methode De bewijsvoering hiervoor is beperkt In analogie van het NGvArichtlijn âBehandelingâ ((WEBLINK)#subsection_#) wordt geadviseerd om vanaf # weken aan Rh(D)negatieve vrouwen bij wie de zwangerschap wordt beëindigd in het eerste trimester een dosis anti-D-gammaglobuline van ### IE en in het tweede In <LOCATIE> zijn anno ### ampullen van ### IE immunoglobuline (nog) niet beschikbaar, wel van ### IE Indien bij medicamenteuze zwangerschapsafbreking na # weken anti-D wordt gegeven, is toediening direct na inname van mifepriston wenselijk Sommige vrouwen aborteren reeds vóór inname van misoprostol Bij een zwangerschapsduur van (# weken (## dagen) kan toediening van anti-D-gamma globuline aan Rh(D) negatieve vrouwen achterwege worden gelaten, omdat het risico op De prevalentie van seksueel overdraagbare aandoeningen, in het bijzonder chlamydia, is bij vrouwen die in een zelfstandige kliniek voor zwangerschapsafbreking worden behandeld relatief hoog (#-##%) Screening op Chlamydia trachomatis (CT) wordt om die reden geadviseerd Screening biedt ook de mogelijkheid tot medebehandeling van de partner en het voorkomen van herbesmetting Universele antibiotische profylaxe vermindert de kans op een PID bij een instrumentele zwangerschapsafbreking [#, ##] Daarentegen is antibiotische profylaxe bij vrouwen die een medicamenteuze zwangerschapsafbreking ondergaan niet noodzakelijk [#] (zie ook link naar NGvA richtlijn Zowel instrumentele behandeling (al of niet gecombineerd met medicamenteuze voorbereiding van de cervix (priming)) als medicamenteuze behandeling kan worden toegepast Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen het eerste (paragraaf <DATUM> en het tweede trimester (paragraaf <DATUM> van de In het kader van de WGBO dienen zowel de instrumentele als de medicamenteuze behandeling besproken te worden Niet alleen tijdens het eerste trimester maar ook tijdens het tweede trimester van de zwangerschap heeft de vrouw de keuze tussen de instrumentele en de medicamenteuze behandeling Hierbij moet worden opgemerkt dat de instrumentele behandeling tijdens het tweede.
| 607 | nvog |
IE immunoglobuline (nog) niet beschikbaar, wel van ### IE Indien bij medicamenteuze zwangerschapsafbreking na # weken anti-D wordt gegeven, is toediening direct na inname van mifepriston wenselijk Sommige vrouwen aborteren reeds vóór inname van misoprostol Bij een zwangerschapsduur van (# weken (## dagen) kan toediening van anti-D-gamma globuline aan Rh(D) negatieve vrouwen achterwege worden gelaten, omdat het risico op De prevalentie van seksueel overdraagbare aandoeningen, in het bijzonder chlamydia, is bij vrouwen die in een zelfstandige kliniek voor zwangerschapsafbreking worden behandeld relatief hoog (#-##%) Screening op Chlamydia trachomatis (CT) wordt om die reden geadviseerd Screening biedt ook de mogelijkheid tot medebehandeling van de partner en het voorkomen van herbesmetting Universele antibiotische profylaxe vermindert de kans op een PID bij een instrumentele zwangerschapsafbreking [#, ##] Daarentegen is antibiotische profylaxe bij vrouwen die een medicamenteuze zwangerschapsafbreking ondergaan niet noodzakelijk [#] (zie ook link naar NGvA richtlijn Zowel instrumentele behandeling (al of niet gecombineerd met medicamenteuze voorbereiding van de cervix (priming)) als medicamenteuze behandeling kan worden toegepast Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen het eerste (paragraaf <DATUM> en het tweede trimester (paragraaf <DATUM> van de In het kader van de WGBO dienen zowel de instrumentele als de medicamenteuze behandeling besproken te worden Niet alleen tijdens het eerste trimester maar ook tijdens het tweede trimester van de zwangerschap heeft de vrouw de keuze tussen de instrumentele en de medicamenteuze behandeling Hierbij moet worden opgemerkt dat de instrumentele behandeling tijdens het tweede medicamenteuze behandeling bij deze termijn vrijwel altijd plaatsvindt in het ziekenhuis Het is belangrijk rekening te houden met de voorkeur van de vrouw Vrouwen hechten veel waarde aan de mogelijkheid zelf een methode te kiezen, zo bleek na twee jaar follow-up van een partieel gerandomiseerd onderzoek met zowel mogelijkheid tot medicamenteuze als instrumentele zwangerschapsafbreking [##] Bij een zwangerschapsafbreking tijdens het eerste trimester spelen behoefte om afscheid van de (intacte) foetus te nemen kan resulteren in een voorkeur voor Een zwangerschapsafbreking kan plaats vinden in het ziekenhuis of in een zelfstandige kliniek met een WAZ-vergunning Feitelijk kan de zwangere zelf haar voorkeur voor de plaats van behandeling bepalen, tenzij er contra-indicaties zijn voor behandeling in een abortuskliniek Soms wordt haar voorkeur bepaald door factoren, zoals de (on)mogelijkheid van de gewenste behandeling en wachttijd Ook aanspraak op het eigen risico kan een rol spelen, waarbij de zorg in zelfstandige klinieken via de AWBZ vergoed wordt Het is belangrijk dat ziekenhuizen en zelfstandige klinieken goed op de hoogte zijn van elkaars activiteiten In dit kader is het van belang van elkaar te weten hoe te handelen bij complicaties zodat de vrouw snel en adequaat kan worden ingestuurd Mede om die reden wordt een samenwerkingsovereenkomst tussen de zelfstandige kliniek met een WAZ-vergunning en het ziekenhuis geadviseerd, met heldere afspraken over overdracht en behandeling van vrouwen met contra-indicaties en van degenen bij wie de zwangerschapsafbreking gepaard gaat met complicaties De behoefte aan pijnbestrijding bij instrumentele en medicamenteuze zwangerschapsafbreking loopt uiteen.
| 575 | nvog |
plaatsvindt in het ziekenhuis Het is belangrijk rekening te houden met de voorkeur van de vrouw Vrouwen hechten veel waarde aan de mogelijkheid zelf een methode te kiezen, zo bleek na twee jaar follow-up van een partieel gerandomiseerd onderzoek met zowel mogelijkheid tot medicamenteuze als instrumentele zwangerschapsafbreking [##] Bij een zwangerschapsafbreking tijdens het eerste trimester spelen behoefte om afscheid van de (intacte) foetus te nemen kan resulteren in een voorkeur voor Een zwangerschapsafbreking kan plaats vinden in het ziekenhuis of in een zelfstandige kliniek met een WAZ-vergunning Feitelijk kan de zwangere zelf haar voorkeur voor de plaats van behandeling bepalen, tenzij er contra-indicaties zijn voor behandeling in een abortuskliniek Soms wordt haar voorkeur bepaald door factoren, zoals de (on)mogelijkheid van de gewenste behandeling en wachttijd Ook aanspraak op het eigen risico kan een rol spelen, waarbij de zorg in zelfstandige klinieken via de AWBZ vergoed wordt Het is belangrijk dat ziekenhuizen en zelfstandige klinieken goed op de hoogte zijn van elkaars activiteiten In dit kader is het van belang van elkaar te weten hoe te handelen bij complicaties zodat de vrouw snel en adequaat kan worden ingestuurd Mede om die reden wordt een samenwerkingsovereenkomst tussen de zelfstandige kliniek met een WAZ-vergunning en het ziekenhuis geadviseerd, met heldere afspraken over overdracht en behandeling van vrouwen met contra-indicaties en van degenen bij wie de zwangerschapsafbreking gepaard gaat met complicaties De behoefte aan pijnbestrijding bij instrumentele en medicamenteuze zwangerschapsafbreking loopt uiteen [#, #] Voor een instrumentele zwangerschapsafbreking geldt dat in plaats van algehele anesthesie ook intraveneuze pijnbestrijding met opiaten (zoals fentanyl) en sedativa (zoals diazepam, midazolam of propofol) kan worden toegepast Vergeleken met narcose gaan deze middelen vaker gepaard met intra-operatieve pijn [##, ##] Welke middelen worden gebruikt, hangt van de instelling en de daar geldende protocollen NSAIDâs verlichten de pijn vanuit de baarmoeder bij zowel medicamenteuze als instrumentele zwangerschapsafbreking [#], zonder dat er aanwijzingen zijn dat NSAIDâs de werking van misoprostol verminderen Paracetamol is daarentegen niet effectief, noch bij medicamenteuze, noch bij instrumentele zwangerschapsafbreking [#,##] Pijnbestrijding als premedicatie voorafgaand aan de ingreep is niet zinvol [##,##] Tijdens de ingreep heeft een koptelefoon (of oordopjes) met eigen Voor pijnbestrijding bij medicamenteuze afbreking in het tweede trimester kan epidurale analgesie worden overwogen Over de aanvaardbaarheid en effectiviteit hiervan zijn echter weinig publicaties verschenen [##, ##] Daarnaast zijn gunstige effecten van de PCA-pomp met fentanyl beschreven Uit een systematic review blijkt dat vrouwen met een zwangerschapsafbreking in de anamnese een licht verhoogd risico hebben op een vroeggeboorte (OR #,##; ##% CI #,## tot #,##) en op een kind met een laag geboortegewicht (OR #,##, ##% CI #,## tot#,##) [##] Er wordt in deze review geen verschil gevonden in de incidentie van vroeggeboorten en laaggeboortegewicht tussen vrouwen na een medicamenteuze en vrouwen na een instrumentele zwangerschapsafbreking in het eerste trimester [##] De verhoogde kans op vroeggeboorte werd door Nederlandse onderzoekers in een retrospectieve studie, waarbij gebruik is gemaakt van PRN-data, bevestigd.
| 627 | nvog |
in plaats van algehele anesthesie ook intraveneuze pijnbestrijding met opiaten (zoals fentanyl) en sedativa (zoals diazepam, midazolam of propofol) kan worden toegepast Vergeleken met narcose gaan deze middelen vaker gepaard met intra-operatieve pijn [##, ##] Welke middelen worden gebruikt, hangt van de instelling en de daar geldende protocollen NSAIDâs verlichten de pijn vanuit de baarmoeder bij zowel medicamenteuze als instrumentele zwangerschapsafbreking [#], zonder dat er aanwijzingen zijn dat NSAIDâs de werking van misoprostol verminderen Paracetamol is daarentegen niet effectief, noch bij medicamenteuze, noch bij instrumentele zwangerschapsafbreking [#,##] Pijnbestrijding als premedicatie voorafgaand aan de ingreep is niet zinvol [##,##] Tijdens de ingreep heeft een koptelefoon (of oordopjes) met eigen Voor pijnbestrijding bij medicamenteuze afbreking in het tweede trimester kan epidurale analgesie worden overwogen Over de aanvaardbaarheid en effectiviteit hiervan zijn echter weinig publicaties verschenen [##, ##] Daarnaast zijn gunstige effecten van de PCA-pomp met fentanyl beschreven Uit een systematic review blijkt dat vrouwen met een zwangerschapsafbreking in de anamnese een licht verhoogd risico hebben op een vroeggeboorte (OR #,##; ##% CI #,## tot #,##) en op een kind met een laag geboortegewicht (OR #,##, ##% CI #,## tot#,##) [##] Er wordt in deze review geen verschil gevonden in de incidentie van vroeggeboorten en laaggeboortegewicht tussen vrouwen na een medicamenteuze en vrouwen na een instrumentele zwangerschapsafbreking in het eerste trimester [##] De verhoogde kans op vroeggeboorte werd door Nederlandse onderzoekers in een retrospectieve studie, waarbij gebruik is gemaakt van PRN-data, bevestigd gebeurde ##-##% van de afbrekingen chirurgisch Het is echter niet zeker of hierbij sprake is van een causale relatie [##-##] Dat heeft onder meer te maken met het feit dat informatie over de termijn van de instrumentele afbreking en de mate van cervicale dilatatie en eventuele cervixvoorbereiding veelal ontbreekt Het is onwaarschijnlijk dat cervicale priming de verhoogde incidentie van vroeggeboorte na Medicamenteuze of instrumentele zwangerschapsafbreking is niet geassocieerd met een verhoogde kans op een miskraam tijdens een volgende zwangerschap [##,##] Er is geen duidelijke relatie tussen instrumentele zwangerschapsafbreking en een EUG of placenta praevia in een volgende zwangerschap [##] Wel kan een PID na een zwangerschapsafbreking leiden tot een intra-uteriene of tuba-gerelateerde fertiliteitsstoornis Een uterusperforatie en/of abdominale chirurgische ingreep De zuig- of vacuümcurettage is een betrouwbare procedure voor de zwangerschapsafbreking Deze kan plaatsvinden onder lokale of algehele anesthesie (narcose) of met behulp van intraveneuze pijnstilling of sedatie Het gebruik van een stompe of scherpe curette in aansluiting op de vacuümcurettage wordt ontraden [#,##,##] De vacuümcurettage geeft een goed resultaat en weinig complicaties, zoals overmatig bloedverlies, laceratie van de cervix, uterusperforatie, incomplete Bij iedere instrumentele zwangerschapsafbreking is antibiotische profylaxe geïndiceerd Antibiotische profylaxe vermindert de kans op een postoperatieve ontsteking met ongeveer ##% De meta-analyse van Sawayaet al toonde een ##% reductie van de kans op postoperatieve ontsteking bij profylactisch In de geïncludeerde onderzoeken werden uiteenlopende antibioticaprotocollen gehanteerd Het absolute risico op een infectie na de zwangerschapsafbreking bij placebogebruik varieerde van #-##%.
| 658 | nvog |
afbrekingen chirurgisch Het is echter niet zeker of hierbij sprake is van een causale relatie [##-##] Dat heeft onder meer te maken met het feit dat informatie over de termijn van de instrumentele afbreking en de mate van cervicale dilatatie en eventuele cervixvoorbereiding veelal ontbreekt Het is onwaarschijnlijk dat cervicale priming de verhoogde incidentie van vroeggeboorte na Medicamenteuze of instrumentele zwangerschapsafbreking is niet geassocieerd met een verhoogde kans op een miskraam tijdens een volgende zwangerschap [##,##] Er is geen duidelijke relatie tussen instrumentele zwangerschapsafbreking en een EUG of placenta praevia in een volgende zwangerschap [##] Wel kan een PID na een zwangerschapsafbreking leiden tot een intra-uteriene of tuba-gerelateerde fertiliteitsstoornis Een uterusperforatie en/of abdominale chirurgische ingreep De zuig- of vacuümcurettage is een betrouwbare procedure voor de zwangerschapsafbreking Deze kan plaatsvinden onder lokale of algehele anesthesie (narcose) of met behulp van intraveneuze pijnstilling of sedatie Het gebruik van een stompe of scherpe curette in aansluiting op de vacuümcurettage wordt ontraden [#,##,##] De vacuümcurettage geeft een goed resultaat en weinig complicaties, zoals overmatig bloedverlies, laceratie van de cervix, uterusperforatie, incomplete Bij iedere instrumentele zwangerschapsafbreking is antibiotische profylaxe geïndiceerd Antibiotische profylaxe vermindert de kans op een postoperatieve ontsteking met ongeveer ##% De meta-analyse van Sawayaet al toonde een ##% reductie van de kans op postoperatieve ontsteking bij profylactisch In de geïncludeerde onderzoeken werden uiteenlopende antibioticaprotocollen gehanteerd Het absolute risico op een infectie na de zwangerschapsafbreking bij placebogebruik varieerde van #-##% In analogie met de NGvA-richtlijn wordt ### mg azitromycine (# tabletten a ### mg) peri-operatief geadviseerd Dit middel geeft bescherming tegen haemophilus influenzae, moraxella catarrhalis, neisseria gonorrhoeae, chlamydophila pneumoniae, chlamydia trachomatis, e a Dit kan eventueel worden gecombineerd met metronidazol rectaal (# ovules van ### mg) of per os (# tabletten van ###mg), waarmee potentiële anaërobe ziektekiemen worden bestreden [#] In plaats van azithromycine kan doxycycline (#dd ### mg) Hoewel lokale anesthesie minder kans op complicaties geeft dan algehele anesthesie, is de kans op ernstige complicaties bij een curettage in het eerste trimester zo gering [##] dat de voorkeur van de vrouw een belangrijke rol speelt [#, ## â ##] De invulling van de aard en wijze van narcose of sedatie valt buiten het bestek van deze richtlijn (zie ook NGvA richtlijn Pijnbeleid in abortuskliniekenâ) uiteen Geadviseerd wordt om altijd pijnbestrijding aan te bieden [#, #] Voor een instrumentele ##] Welke middelen worden gebruikt hangt van de instelling en de daar geldende protocollen Bij minder dan #% van de ingrepen treden complicaties op [##] (NGvA richtlijn âbehandeling Na instrumentele zwangerschapsafbreking voor de termijn van ## weken is de kans op een doorgaande zwangerschap gering (#,# per ###) en hangt samen met de gehanteerde methode, ervaring van de operateur, de aanwezigheid van een uterusanomalie en de duur van de zwangerschap [##] Bij een zwangerschapsduur van minder dan # weken was het relatief risico op een doorgaande zwangerschap hoger vergeleken met een zwangerschapsduur van # tot ## weken (RR #,# (##% CI.
| 667 | nvog |
### mg azitromycine (# tabletten a ### mg) peri-operatief geadviseerd Dit middel geeft bescherming tegen haemophilus influenzae, moraxella catarrhalis, neisseria gonorrhoeae, chlamydophila pneumoniae, chlamydia trachomatis, e a Dit kan eventueel worden gecombineerd met metronidazol rectaal (# ovules van ### mg) of per os (# tabletten van ###mg), waarmee potentiële anaërobe ziektekiemen worden bestreden [#] In plaats van azithromycine kan doxycycline (#dd ### mg) Hoewel lokale anesthesie minder kans op complicaties geeft dan algehele anesthesie, is de kans op ernstige complicaties bij een curettage in het eerste trimester zo gering [##] dat de voorkeur van de vrouw een belangrijke rol speelt [#, ## â ##] De invulling van de aard en wijze van narcose of sedatie valt buiten het bestek van deze richtlijn (zie ook NGvA richtlijn Pijnbeleid in abortuskliniekenâ) uiteen Geadviseerd wordt om altijd pijnbestrijding aan te bieden [#, #] Voor een instrumentele ##] Welke middelen worden gebruikt hangt van de instelling en de daar geldende protocollen Bij minder dan #% van de ingrepen treden complicaties op [##] (NGvA richtlijn âbehandeling Na instrumentele zwangerschapsafbreking voor de termijn van ## weken is de kans op een doorgaande zwangerschap gering (#,# per ###) en hangt samen met de gehanteerde methode, ervaring van de operateur, de aanwezigheid van een uterusanomalie en de duur van de zwangerschap [##] Bij een zwangerschapsduur van minder dan # weken was het relatief risico op een doorgaande zwangerschap hoger vergeleken met een zwangerschapsduur van # tot ## weken (RR #,# (##% CI [##] Uit een later onderzoek bleek na een curettage bij deze termijn (( # weken) de feitelijke kans op een doorgaande zwangerschap #,#% (##% CI #,#% tot #,#%) [##] Dit cijfer is hoger dan het gerapporteerde percentage doorgaande zwangerschappen (ongeveer #%) Bij vacuümcurettage vóór een zwangerschapsduur van # weken is het dan ook nodig extra te Dit kan gebeuren door middel van echoscopische controle aan het einde van de procedure, macroscopische of microscopische inspectie van het curettement of het vervolgen van hCG-spiegels De kans op complicaties neemt toe met de duur van de zwangerschap Vergeleken met een ingreep bij een zwangerschapsduur van (# weken was de odds ratio voor directe complicaties bij een zwangerschapsduur van # tot ## weken #,# (##% CI #,## tot #,##) De overall kans op overmatig Met een geschatte incidentie van #,# op ### ingrepen komt uterusperforatie tijdens het eerste trimester van de zwangerschap vaker voor dan klinisch vermoed [##] Het risico hierop hangt samen met de (on)ervarenheid van de operateur en neemt toe met het vorderen van de zwangerschapsduur [#] Het is belangrijk om bij vermoeden op een intra-abdominale laesie van bijvoorbeeld een bloedvat of darm een diagnostische laparoscopie te doen om deze diagnose al of niet te bevestigen Er is geen eenduidig advies over de chirurgische behandeling van een uterusperforatie Actieve bloeding uit vaatlaesies, arteria uterina, arteria hypogastrica en de arteriae tussen ovarium en tubahoek kunnen worden gestelpt Darmlaesies treden zelden op Over het algemeen kan met een conservatieve.
| 692 | nvog |
Uit een later onderzoek bleek na een curettage bij deze termijn (( # weken) de feitelijke kans op een doorgaande zwangerschap #,#% (##% CI #,#% tot #,#%) [##] Dit cijfer is hoger dan het gerapporteerde percentage doorgaande zwangerschappen (ongeveer #%) Bij vacuümcurettage vóór een zwangerschapsduur van # weken is het dan ook nodig extra te Dit kan gebeuren door middel van echoscopische controle aan het einde van de procedure, macroscopische of microscopische inspectie van het curettement of het vervolgen van hCG-spiegels De kans op complicaties neemt toe met de duur van de zwangerschap Vergeleken met een ingreep bij een zwangerschapsduur van (# weken was de odds ratio voor directe complicaties bij een zwangerschapsduur van # tot ## weken #,# (##% CI #,## tot #,##) De overall kans op overmatig Met een geschatte incidentie van #,# op ### ingrepen komt uterusperforatie tijdens het eerste trimester van de zwangerschap vaker voor dan klinisch vermoed [##] Het risico hierop hangt samen met de (on)ervarenheid van de operateur en neemt toe met het vorderen van de zwangerschapsduur [#] Het is belangrijk om bij vermoeden op een intra-abdominale laesie van bijvoorbeeld een bloedvat of darm een diagnostische laparoscopie te doen om deze diagnose al of niet te bevestigen Er is geen eenduidig advies over de chirurgische behandeling van een uterusperforatie Actieve bloeding uit vaatlaesies, arteria uterina, arteria hypogastrica en de arteriae tussen ovarium en tubahoek kunnen worden gestelpt Darmlaesies treden zelden op Over het algemeen kan met een conservatieve waardoor de ingreep mogelijk minder risicovol is Dat is met name van belang voor vrouwen met een verhoogde kans op letsel van de baarmoedermond of uterusperforatie, waaronder vrouwen van ## of jonger, vrouwen met gevorderde zwangerschapsduur, cervicale afwijkingen of met een eerdere chirurgische ingreep aan de baarmoedermond [##] Voorts kan cervicale priming worden overwogen als de operateur weinig ervaren is Cervicale priming verkort de duur van de ingreep [##] Op grond van de wetenschappelijke literatuur is het niet duidelijk bij welke zwangerschapsduur standaard cervicale priming moet worden toegepast [##] Het risico op cervicale laesies ten gevolge van de vacuümcurettage neemt toe vanaf een zwangerschapsduur van # weken In navolging van de WHO-richtlijn en de RCOG wordt geadviseerd om bij elke vrouw die in aanmerking komt voor een vacuümcurettage cervicale priming met misoprostol aan te bieden, ongeacht de duur van de zwangerschap [#,#] In dit kader kan ### mcg misoprostol zowel vaginaal, buccaal als sublinguaal worden toegediend Recent heeft de NGvA besloten om zowel in het eerste als twee trimester van de zwangerschap bij instrumentele zwangerschapsafbreking standaard cervicale priming toe te passen De NGvA heeft nog geen richtlijn voor de wijze van toediening en aanbevolen dosering In de praktijk wordt in het eerste trimester van de zwangerschap meestal om pragmatische redenen ### mcg misoprostol sublinguaal # u voor behandeling gegeven In het tweede trimester wordt <DATUM> uur voor de behandeling vaak ### mcg misoprostol intravaginaal gegeven (schriftelijke mededeling <PERSOON>, abortusarts).
| 622 | nvog |
waardoor de ingreep mogelijk minder risicovol is Dat is met name van belang voor vrouwen met een verhoogde kans op letsel van de baarmoedermond of uterusperforatie, waaronder vrouwen van ## of jonger, vrouwen met gevorderde zwangerschapsduur, cervicale afwijkingen of met een eerdere chirurgische ingreep aan de baarmoedermond [##] Voorts kan cervicale priming worden overwogen als de operateur weinig ervaren is Cervicale priming verkort de duur van de ingreep [##] Op grond van de wetenschappelijke literatuur is het niet duidelijk bij welke zwangerschapsduur standaard cervicale priming moet worden toegepast [##] Het risico op cervicale laesies ten gevolge van de vacuümcurettage neemt toe vanaf een zwangerschapsduur van # weken In navolging van de WHO-richtlijn en de RCOG wordt geadviseerd om bij elke vrouw die in aanmerking komt voor een vacuümcurettage cervicale priming met misoprostol aan te bieden, ongeacht de duur van de zwangerschap [#,#] In dit kader kan ### mcg misoprostol zowel vaginaal, buccaal als sublinguaal worden toegediend Recent heeft de NGvA besloten om zowel in het eerste als twee trimester van de zwangerschap bij instrumentele zwangerschapsafbreking standaard cervicale priming toe te passen De NGvA heeft nog geen richtlijn voor de wijze van toediening en aanbevolen dosering In de praktijk wordt in het eerste trimester van de zwangerschap meestal om pragmatische redenen ### mcg misoprostol sublinguaal # u voor behandeling gegeven In het tweede trimester wordt <DATUM> uur voor de behandeling vaak ### mcg misoprostol intravaginaal gegeven (schriftelijke mededeling <PERSOON>, abortusarts) onverwachte expulsie van de zwangerschap Sublinguale toediening van ### mcg leidde tot een zelfde mate van spontane dilatatie met meer klachten van misselijkheid, braken, onprettige smaak en diarree dan een zelfde dosering vaginaal [##] Het is zinvol de vrouw hierover te informeren Gelijktijdig gebruik van NSAIDs vermindert de werking van misoprostol op de cervix niet Het advies is ### mcg misoprostol voor de ingreep vaginaal in te brengen door de vrouw zelf, of, indien dat op bezwaren stuit, sublinguaal ### mcg Het optimale tijdstip voor vaginale en sublinguale toediening ligt # tot # uur voorafgaand aan de ingreep [#] Voor medicamenteuze zwangerschapsafbreking in het eerste trimester wordt de combinatie mifepriston en misoprostol gebruikt In combinatie zijn beide middelen aantoonbaar effectiever dan monotherapie met misoprostol [##] Medicamenteuze zwangerschapsafbreking thuis is uitgebreid Na medicamenteuze zwangerschapsafbreking is de kans op een infectie klein (#,##%) Het nut van antibiotische profylaxe bij vrouwen die een medicamenteuze zwangerschapsafbreking ondergaan, is Mifepriston is een steroïd met antiprogestagene werking Het bindt zich zowel aan de progesteron- als aan de glucorticosteroïdreceptor Mifepriston is geregistreerd voor medicamenteuze afbreking van een zich ontwikkelende intra-uteriene zwangerschap, in combinatie met een prostaglandine-analoog, waaronder misoprostol Het is wenselijk om tussen de toediening van mifepriston en misoprostol een tijdsduur van minimaal acht tot maximaal tweeënzeventig uur te hanteren Mifepriston is vooralsnog alleen verkrijgbaar indien voorgeschreven door zelfstandige klinieken of gynaecologen <PERSOON> mei ### bestaat er onduidelijkheid of huisartsen deze medicatie mogen voorschrijven De bijsluitertekst.
| 596 | nvog |
Sublinguale toediening van ### mcg leidde tot een zelfde mate van spontane dilatatie met meer klachten van misselijkheid, braken, onprettige smaak en diarree dan een zelfde dosering vaginaal [##] Het is zinvol de vrouw hierover te informeren Gelijktijdig gebruik van NSAIDs vermindert de werking van misoprostol op de cervix niet Het advies is ### mcg misoprostol voor de ingreep vaginaal in te brengen door de vrouw zelf, of, indien dat op bezwaren stuit, sublinguaal ### mcg Het optimale tijdstip voor vaginale en sublinguale toediening ligt # tot # uur voorafgaand aan de ingreep [#] Voor medicamenteuze zwangerschapsafbreking in het eerste trimester wordt de combinatie mifepriston en misoprostol gebruikt In combinatie zijn beide middelen aantoonbaar effectiever dan monotherapie met misoprostol [##] Medicamenteuze zwangerschapsafbreking thuis is uitgebreid Na medicamenteuze zwangerschapsafbreking is de kans op een infectie klein (#,##%) Het nut van antibiotische profylaxe bij vrouwen die een medicamenteuze zwangerschapsafbreking ondergaan, is Mifepriston is een steroïd met antiprogestagene werking Het bindt zich zowel aan de progesteron- als aan de glucorticosteroïdreceptor Mifepriston is geregistreerd voor medicamenteuze afbreking van een zich ontwikkelende intra-uteriene zwangerschap, in combinatie met een prostaglandine-analoog, waaronder misoprostol Het is wenselijk om tussen de toediening van mifepriston en misoprostol een tijdsduur van minimaal acht tot maximaal tweeënzeventig uur te hanteren Mifepriston is vooralsnog alleen verkrijgbaar indien voorgeschreven door zelfstandige klinieken of gynaecologen <PERSOON> mei ### bestaat er onduidelijkheid of huisartsen deze medicatie mogen voorschrijven De bijsluitertekst Contra-indicaties voor mifepriston zijn chronische bijnierinsufficiëntie, bekende allergie, ernstige niet-behandelde of onbehandelbare astma en erfelijke porfyrie Wegens onvoldoende ervaring is voorzichtigheid geboden bij het voorschrijven van mifepriston bij nier- en leverinsufficiëntie en Misoprostol is een synthetisch analogon van prostaglandine <PERSOON> is geregistreerd voor preventie van door NSAIDs veroorzaakte maag- en darmulcera Misoprostol is niet geregistreerd voor zwangerschapsafbreking Informatie hierover aan patiënt is wenselijk Een toelichting op de bijsluitertekst kan voorkomen dat een vrouw in verwarring raakt wanneer zij deze tekst leest Daarin staat dat zwangerschap een contra-indicatie is omdat het middel uteruscontracties opwekt In de regel blijven restanten van de tabletten enkele dagen in de vagina achter Misoprostol als monotherapie geeft een aanmerkelijk minder goed resultaat, zeker bij jonge zwangerschappen [##] Vanaf mei ### is een combinatiepreparaat van mifepriston en misoprostol voor medicamenteuze Een contra-indicatie voor misoprostol is overgevoeligheid voor prostaglandines Ernstige leverfunctiestoornissen zijn een relatieve contra-indicatie en vergen een aanpassing van de dosering Een aantal condities, zoals ernstige anemie, een grote uterus myomatosus, epilepsie of andere ernstige ziekten, evenals een zwangerschapsduur van meer dan # weken is een relatieve contraindicatie voor medicamenteuze zwangerschapsafbreking in de thuissetting Bij expositie aan misoprostol bestaat een geringe kans op congenitale afwijkingen Vasoconstrictie en ischemie ten gevolge van contracties zijn hiervan mogelijk de oorzaak De kans op het Möbiussyndroom (congenitale facialisparese, al of niet gecombineerd met afwijkingen aan de extremiteiten) na blootstelling aan misoprostol is verhoogd (RR ##,#; ##% CI ##,# tot ##,#) [##] Omdat misoprostol.
| 607 | nvog |
ernstige niet-behandelde of onbehandelbare astma en erfelijke porfyrie Wegens onvoldoende ervaring is voorzichtigheid geboden bij het voorschrijven van mifepriston bij nier- en leverinsufficiëntie en Misoprostol is een synthetisch analogon van prostaglandine <PERSOON> is geregistreerd voor preventie van door NSAIDs veroorzaakte maag- en darmulcera Misoprostol is niet geregistreerd voor zwangerschapsafbreking Informatie hierover aan patiënt is wenselijk Een toelichting op de bijsluitertekst kan voorkomen dat een vrouw in verwarring raakt wanneer zij deze tekst leest Daarin staat dat zwangerschap een contra-indicatie is omdat het middel uteruscontracties opwekt In de regel blijven restanten van de tabletten enkele dagen in de vagina achter Misoprostol als monotherapie geeft een aanmerkelijk minder goed resultaat, zeker bij jonge zwangerschappen [##] Vanaf mei ### is een combinatiepreparaat van mifepriston en misoprostol voor medicamenteuze Een contra-indicatie voor misoprostol is overgevoeligheid voor prostaglandines Ernstige leverfunctiestoornissen zijn een relatieve contra-indicatie en vergen een aanpassing van de dosering Een aantal condities, zoals ernstige anemie, een grote uterus myomatosus, epilepsie of andere ernstige ziekten, evenals een zwangerschapsduur van meer dan # weken is een relatieve contraindicatie voor medicamenteuze zwangerschapsafbreking in de thuissetting Bij expositie aan misoprostol bestaat een geringe kans op congenitale afwijkingen Vasoconstrictie en ischemie ten gevolge van contracties zijn hiervan mogelijk de oorzaak De kans op het Möbiussyndroom (congenitale facialisparese, al of niet gecombineerd met afwijkingen aan de extremiteiten) na blootstelling aan misoprostol is verhoogd (RR ##,#; ##% CI ##,# tot ##,#) [##] Omdat misoprostol illegaal is, zoals Brazilië, ontbreken gegevens van prospectief onderzoek In een grote ZuidAmerikaanse database van ### kinderen met congenitale afwijkingen werd niet vaker misoprostolexpositie gevonden dan bij kinderen zonder deze afwijkingen [##] In analogie met het NGvA-protocol bestaat de medicamenteuze behandeling van vrouwen met een zwangerschapsduur van ( # weken bij voorkeur uit ### mg mifepriston per os, ## â ## uur later gevolgd door ### mcg misoprostol per vaginam Volgens de richtlijnen van de WHO en de RCOG kan misoprostol in dezelfde dosering ook buccaal of sublinguaal worden toegediend [#,#] Als effect uitblijft, kan een tweede dosis misoprostol (### mcg) na # uur worden gegeven [#, ##] Afhankelijk van de hoeveelheid bloedverlies kan misoprostol dan vaginaal of oraal worden gegeven [#, ##] Deze aanvullende behandeling reduceert de kans op een doorgaande zwangerschap van #,#% tot #,#% Een aanvullende behandeling met misoprostol heeft geen effect op de kans op een nacurettage in verband met een incomplete zwangerschapsafbreking <PERSOON> ingenomen combinatie van mifepriston en misoprostol blijkt voor vrouwen een veilige, effectieve en acceptabele methode van Het schema van ### mg mifepriston ##-## uur later gevolgd door ### mcg misoprostol wordt toegepast bij deze termijn [#, #] Naarmate de termijn van zwangerschap is gevorderd, is het echter vaker nodig om een aanvullende dosis misoprostol toe te dienen [#,#,##,##] Tussen de # en ## weken kan vier à vijf maal aanvullend ### mcg misoprostol vaginaal of sublinguaal worden gegeven met intervallen van # uur zolang de zwangerschapsafbreking niet heeft plaatsgevonden [#,#,##] Na.
| 664 | nvog |
gegevens van prospectief onderzoek In een grote ZuidAmerikaanse database van ### kinderen met congenitale afwijkingen werd niet vaker misoprostolexpositie gevonden dan bij kinderen zonder deze afwijkingen [##] In analogie met het NGvA-protocol bestaat de medicamenteuze behandeling van vrouwen met een zwangerschapsduur van ( # weken bij voorkeur uit ### mg mifepriston per os, ## â ## uur later gevolgd door ### mcg misoprostol per vaginam Volgens de richtlijnen van de WHO en de RCOG kan misoprostol in dezelfde dosering ook buccaal of sublinguaal worden toegediend [#,#] Als effect uitblijft, kan een tweede dosis misoprostol (### mcg) na # uur worden gegeven [#, ##] Afhankelijk van de hoeveelheid bloedverlies kan misoprostol dan vaginaal of oraal worden gegeven [#, ##] Deze aanvullende behandeling reduceert de kans op een doorgaande zwangerschap van #,#% tot #,#% Een aanvullende behandeling met misoprostol heeft geen effect op de kans op een nacurettage in verband met een incomplete zwangerschapsafbreking <PERSOON> ingenomen combinatie van mifepriston en misoprostol blijkt voor vrouwen een veilige, effectieve en acceptabele methode van Het schema van ### mg mifepriston ##-## uur later gevolgd door ### mcg misoprostol wordt toegepast bij deze termijn [#, #] Naarmate de termijn van zwangerschap is gevorderd, is het echter vaker nodig om een aanvullende dosis misoprostol toe te dienen [#,#,##,##] Tussen de # en ## weken kan vier à vijf maal aanvullend ### mcg misoprostol vaginaal of sublinguaal worden gegeven met intervallen van # uur zolang de zwangerschapsafbreking niet heeft plaatsgevonden [#,#,##] Na Medicamenteuze zwangerschapsafbreking gaat gepaard met pijn en bloedverlies Deze nemen toe met de duur van de zwangerschap Hoewel een klein percentage vrouwen gastro-intestinale klachten ervaart na gebruik van mifepriston, treden de meeste bijwerkingen op na misoprostolgebruik De toedieningswijze van misoprostol bepaalt de ernst van de klachten Over het algemeen geeft vaginaal gebruik minder klachten dan oraal gebruik [##] De meest voorkomende zijn, met beschreven spreiding van voorkomen misselijkheid (##-##%), braken (##-##%), diarree (#-##%), rillingen of koorts (#-##%), hoofdpijn (##-##%) en duizeligheid (##-##%) [##] Veelal zijn de bijwerkingen van korte duur en is geen behandeling noodzakelijk Vergeleken met de instrumentele zwangerschapsafbreking geeft de medicamenteuze zwangerschapsafbreking in het eerste trimester meer kans op symptomen die aan de medicatie gerelateerd zijn Daar staat tegenover dat als de vrouw kiest voor een medicamenteuze zwangerschapsafbreking zij niet hoeft te worden opgenomen, tenzij er complicaties optreden die een ziekenhuisopname noodzakelijk maken De kans hierop is naar Voor vrouwen kan het moeilijk zijn het verlies van een stolsel te onderscheiden van het verlies van het zwangerschapsproduct Zeker bij jonge zwangerschappen bestaat het gevaar dat vrouwen ten onrechte denken geaborteerd te zijn Het percentage doorgaande zwangerschappen in het eerste trimester bij de combinatie van ### mg mifepriston en ### mcg misoprostol vaginaal is minder dan # # % (tabel # uit NGVA richtlijn behandeling) De kans op een doorgaande zwangerschap is afhankelijk van de termijn van de zwangerschapsafbreking Een meta-analyse waarin opgenomen ##.
| 685 | nvog |
zwangerschapsafbreking gaat gepaard met pijn en bloedverlies Deze nemen toe met de duur van de zwangerschap Hoewel een klein percentage vrouwen gastro-intestinale klachten ervaart na gebruik van mifepriston, treden de meeste bijwerkingen op na misoprostolgebruik De toedieningswijze van misoprostol bepaalt de ernst van de klachten Over het algemeen geeft vaginaal gebruik minder klachten dan oraal gebruik [##] De meest voorkomende zijn, met beschreven spreiding van voorkomen misselijkheid (##-##%), braken (##-##%), diarree (#-##%), rillingen of koorts (#-##%), hoofdpijn (##-##%) en duizeligheid (##-##%) [##] Veelal zijn de bijwerkingen van korte duur en is geen behandeling noodzakelijk Vergeleken met de instrumentele zwangerschapsafbreking geeft de medicamenteuze zwangerschapsafbreking in het eerste trimester meer kans op symptomen die aan de medicatie gerelateerd zijn Daar staat tegenover dat als de vrouw kiest voor een medicamenteuze zwangerschapsafbreking zij niet hoeft te worden opgenomen, tenzij er complicaties optreden die een ziekenhuisopname noodzakelijk maken De kans hierop is naar Voor vrouwen kan het moeilijk zijn het verlies van een stolsel te onderscheiden van het verlies van het zwangerschapsproduct Zeker bij jonge zwangerschappen bestaat het gevaar dat vrouwen ten onrechte denken geaborteerd te zijn Het percentage doorgaande zwangerschappen in het eerste trimester bij de combinatie van ### mg mifepriston en ### mcg misoprostol vaginaal is minder dan # # % (tabel # uit NGVA richtlijn behandeling) De kans op een doorgaande zwangerschap is afhankelijk van de termijn van de zwangerschapsafbreking Een meta-analyse waarin opgenomen ## zwangerschapsafbreking van minder dan # weken bij verschillende doseringen en toedieningswegen van mifepriston en misoprostol de volgende resultaten complete zwangerschapsafbreking ##% (###)%, incomplete afbreking #,# % (#, # - #,#) en doorgaande zwangerschap #,# % (#,<DATUM> #) [##] In een analyse van ### vrouwen die ### mg mifepriston en ### mcg misoprostol vaginaal gebruikten bij een zwangerschapsduur van minder dan # weken was er sprake van ##,#% complete zwangerschapsafbreking Curettage was vaker (#,#%) nodig boven de # weken dan daarvoor (#,#%) [##] Orale toediening van misoprostol leidt significant vaker tot een mislukte afbreking (RR #,##, ##% CI #,## tot #,##) dan vaginale toediening en gaat gepaard met meer bijwerkingen, zoals misselijkheid Bij een zwangerschapsduur van minder dan # weken was vaginale toediening van misoprostol # - # uur na mifepriston even effectief als toediening na ## uur, terwijl er minder bijwerkingen optraden [##] Vergelijkend onderzoek tussen medicamenteuze en instrumentele zwangerschapsafbreking tijdens de vroege zwangerschap (( # weken) liet geen significant verschil in doorgaande zwangerschappen zien Achtergebleven zwangerschapsresten kunnen aanhoudend bloedverlies, koorts en pijn veroorzaken Gegevens over de kans op een incomplete curettage zijn schaars Er zijn nauwelijks gerandomiseerde studies die de kans op een rest na medicamenteuze afbreking van intacte zwangerschappen vergelijken met de kans op deze complicatie na een vacuümcurettage Uit een gedeeltelijke gerandomiseerde studie was bij #,#% van de vrouwen die een vacuümcurettage onderging een nacurettage nodig, tegenover #,#% van de vrouwen die een medicamenteuze zwangerschapsafbreking hadden [##] Uit een grote Finse studie onder ## ### vrouwen die een.
| 711 | nvog |
doseringen en toedieningswegen van mifepriston en misoprostol de volgende resultaten complete zwangerschapsafbreking ##% (###)%, incomplete afbreking #,# % (#, # - #,#) en doorgaande zwangerschap #,# % (#,<DATUM> #) [##] In een analyse van ### vrouwen die ### mg mifepriston en ### mcg misoprostol vaginaal gebruikten bij een zwangerschapsduur van minder dan # weken was er sprake van ##,#% complete zwangerschapsafbreking Curettage was vaker (#,#%) nodig boven de # weken dan daarvoor (#,#%) [##] Orale toediening van misoprostol leidt significant vaker tot een mislukte afbreking (RR #,##, ##% CI #,## tot #,##) dan vaginale toediening en gaat gepaard met meer bijwerkingen, zoals misselijkheid Bij een zwangerschapsduur van minder dan # weken was vaginale toediening van misoprostol # - # uur na mifepriston even effectief als toediening na ## uur, terwijl er minder bijwerkingen optraden [##] Vergelijkend onderzoek tussen medicamenteuze en instrumentele zwangerschapsafbreking tijdens de vroege zwangerschap (( # weken) liet geen significant verschil in doorgaande zwangerschappen zien Achtergebleven zwangerschapsresten kunnen aanhoudend bloedverlies, koorts en pijn veroorzaken Gegevens over de kans op een incomplete curettage zijn schaars Er zijn nauwelijks gerandomiseerde studies die de kans op een rest na medicamenteuze afbreking van intacte zwangerschappen vergelijken met de kans op deze complicatie na een vacuümcurettage Uit een gedeeltelijke gerandomiseerde studie was bij #,#% van de vrouwen die een vacuümcurettage onderging een nacurettage nodig, tegenover #,#% van de vrouwen die een medicamenteuze zwangerschapsafbreking hadden [##] Uit een grote Finse studie onder ## ### vrouwen die een bij minder dan #% van de vrouwen die een vacuümcurettage hadden voor de #de week van de zwangerschap tegenover #% van degenen die een medicamenteuze afbreking hadden voor de #de Het is niet duidelijk of bij een medicamenteuze zwangerschapsafbreking vaker of minder vaak complicaties voorkomen dan bij een vacuümcurettage De Cochrane-review âMedical versus surgical methods for first trimester abortion [##] vond zes trials waarbij een vacuümÌcurettage werd vergeleken met vier verschillende methoden voor medicamenteuze zwangerschapsafbreking Geconcludeerd werd dat er onvoldoende bewijs is voor een voorkeur voor medicamenteuze dan wel instrumentele zwangerschapsafbreking met betrekking tot het optreden van complicaties en mate van acceptatie Slechts één onderzoek vergeleek vacuümÌcurettage met medicamenteuze behandeling (mifepriston gevolgd door de prostaglandine, gemeprost) Het bloedverlies was niet heviger (RR #,#; ##% CI #,# tot #,#) bij de medicamenteuze zwangerschapsafbreking, maar duurde wel langer (RR #,#; ##% CI #,# tot #,#) Overigens was de studie slechts partieel gerandomiseerd [##] Bij een zwangerschapsduur van ## tot ## weken vond een prospectieve gedeeltelijk gerandomiseerde trial geen verschil in het percentage vrouwen dat een tweede procedure nodig had na instrumentele of vrouwen (###) was echter te klein om een verschil in effectiviteit van <DATUM> aan te tonen ##% van de vrouwen die een medicamenteuze zwangerschapsafbreking en ##% van de vrouwen die een instrumentele ingreep ondergingen, zou een volgende keer voor dezelfde methode kiezen [##] Instrumentele zwangerschapsafbreking tijdens het tweede trimester van de zwangerschap is veilig, mits uitgevoerd door deskundige artsen met voldoende ervaring en het juiste instrumentarium [#, #].
| 720 | nvog |
de vrouwen die een vacuümcurettage hadden voor de #de week van de zwangerschap tegenover #% van degenen die een medicamenteuze afbreking hadden voor de #de Het is niet duidelijk of bij een medicamenteuze zwangerschapsafbreking vaker of minder vaak complicaties voorkomen dan bij een vacuümcurettage De Cochrane-review âMedical versus surgical methods for first trimester abortion [##] vond zes trials waarbij een vacuümÌcurettage werd vergeleken met vier verschillende methoden voor medicamenteuze zwangerschapsafbreking Geconcludeerd werd dat er onvoldoende bewijs is voor een voorkeur voor medicamenteuze dan wel instrumentele zwangerschapsafbreking met betrekking tot het optreden van complicaties en mate van acceptatie Slechts één onderzoek vergeleek vacuümÌcurettage met medicamenteuze behandeling (mifepriston gevolgd door de prostaglandine, gemeprost) Het bloedverlies was niet heviger (RR #,#; ##% CI #,# tot #,#) bij de medicamenteuze zwangerschapsafbreking, maar duurde wel langer (RR #,#; ##% CI #,# tot #,#) Overigens was de studie slechts partieel gerandomiseerd [##] Bij een zwangerschapsduur van ## tot ## weken vond een prospectieve gedeeltelijk gerandomiseerde trial geen verschil in het percentage vrouwen dat een tweede procedure nodig had na instrumentele of vrouwen (###) was echter te klein om een verschil in effectiviteit van <DATUM> aan te tonen ##% van de vrouwen die een medicamenteuze zwangerschapsafbreking en ##% van de vrouwen die een instrumentele ingreep ondergingen, zou een volgende keer voor dezelfde methode kiezen [##] Instrumentele zwangerschapsafbreking tijdens het tweede trimester van de zwangerschap is veilig, mits uitgevoerd door deskundige artsen met voldoende ervaring en het juiste instrumentarium [#, #] overwegen Ook voor tweede trimester zwangerschapsafbreking wordt geadviseerd om voorafgaand aan de ingreep altijd cervicale priming tot te passen (zie paragraaf <DATUM> #) [#] Voor verdere toelichting In het tweede trimester komen relatief vaker complicaties voor dan in het eerste trimester van de zwangerschap [##] In een partieel gerandomiseerd onderzoek bij ruim ### vrouwen die tussen ## en ## weken in ## verschillende ziekenhuizen in de VS een âdilatation and evacuation' ondergingen, kwamen ernstige complicaties (hevige bloeding met bloedtransfusie, laparotomie of koorts) vaker voor bij narcose dan bij lokale anesthesie (RR #,#; ##%-CI #,# tot #,#) [##] In de literatuur worden verschillende schemaâs voor zwangerschapsafbreking tijdens het tweede trimester beschreven [##] De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert hiervoor de termijn van Het aanbevolen schema voor medicamenteuze behandeling is vergelijkbaar met de zwangerschapsafbreking tijdens het eerste trimester en bestaat uit ### mg mifepriston oraal ## tot ## uur later gevolgd door ### mcg misoprostol vaginaal Vervolgens wordt vaginaal, sublinguaal of buccaal elke drie uur maximaal # doses misoprostol ### mcg gegeven [#,#] Deze behandeling vindt klinisch plaats Als het effect van deze behandeling na ## uur uitblijft, kan worden overwogen om een tweede dosis mifepriston (### mg per os) te geven en ## uur na toediening van deze tweede gift opnieuw met misoprostol te starten Alvorens met misoprostol opnieuw te starten is het raadzaam om echoscopisch onderzoek te verrichten om een eventuele buitenbaarmoederlijke zwangerschap uit te sluiten Met dit regime aborteert ##% van de vrouwen binnen ## uur.
| 686 | nvog |
Ook voor tweede trimester zwangerschapsafbreking wordt geadviseerd om voorafgaand aan de ingreep altijd cervicale priming tot te passen (zie paragraaf <DATUM> #) [#] Voor verdere toelichting In het tweede trimester komen relatief vaker complicaties voor dan in het eerste trimester van de zwangerschap [##] In een partieel gerandomiseerd onderzoek bij ruim ### vrouwen die tussen ## en ## weken in ## verschillende ziekenhuizen in de VS een âdilatation and evacuation' ondergingen, kwamen ernstige complicaties (hevige bloeding met bloedtransfusie, laparotomie of koorts) vaker voor bij narcose dan bij lokale anesthesie (RR #,#; ##%-CI #,# tot #,#) [##] In de literatuur worden verschillende schemaâs voor zwangerschapsafbreking tijdens het tweede trimester beschreven [##] De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert hiervoor de termijn van Het aanbevolen schema voor medicamenteuze behandeling is vergelijkbaar met de zwangerschapsafbreking tijdens het eerste trimester en bestaat uit ### mg mifepriston oraal ## tot ## uur later gevolgd door ### mcg misoprostol vaginaal Vervolgens wordt vaginaal, sublinguaal of buccaal elke drie uur maximaal # doses misoprostol ### mcg gegeven [#,#] Deze behandeling vindt klinisch plaats Als het effect van deze behandeling na ## uur uitblijft, kan worden overwogen om een tweede dosis mifepriston (### mg per os) te geven en ## uur na toediening van deze tweede gift opnieuw met misoprostol te starten Alvorens met misoprostol opnieuw te starten is het raadzaam om echoscopisch onderzoek te verrichten om een eventuele buitenbaarmoederlijke zwangerschap uit te sluiten Met dit regime aborteert ##% van de vrouwen binnen ## uur zwangerschapsduur van ## complete weken (### dagen) kan worden overwogen om voorafgaand De gerapporteerde kans op (vermeende) noodzaak voor chirurgische nabehandeling na een De kans op een uterusruptuur tijdens een medicamenteuze afbreking in het tweede trimester is naar schatting # op ## ### (#,##%; ##% CI #,## tot #,##%) [##] Bij vrouwen met een littekenuterus vanwege een eerdere sectio caesarea is deze kans # maal hoger De absolute kans wordt geschat op ## op ## ### [##] Het aanpassen van de dosering om deze kleine kans verder te verlagen is niet bewezen zinvol Er zijn geen cijfers bekend over de kans op een uterusruptuur na medicamenteuze afbreking bij vrouwen met meer dan één sectio in de anamnese De kans op complicaties van instrumentele behandeling is afhankelijk van de ervaring van de operateur Bij ontbreken van voldoende ervaring moet bij een zwangerschapsduur boven ## weken gekozen worden voor een medicamenteuze zwangerschapsafbreking of voor verwijzing naar een (abortus)kliniek met voldoende ervaring in de instrumentele afbreking tijdens het tweede trimester In ### is een gerandomiseerd onderzoek tussen de instrumentele en medicamenteuze behandeling gepubliceerd, waarbij tijdens het tweede trimester de instrumentele behandeling werd vergeleken de behandeling met mifepristone en misoprostol [##] Deze relatief kleine studie liet zien dat vrouwen die medicamenteus behandeld werden, meer pijn en bloedverlies hadden Deze bevindingen bevestigden de uitkomsten van een eerdere Cochrane systematic review over dit onderwerp [##] Mondelinge en schriftelijke informatie is wenselijk betreffende de aard van en de kans op.
| 671 | nvog |
zwangerschapsduur van ## complete weken (### dagen) kan worden overwogen om voorafgaand De gerapporteerde kans op (vermeende) noodzaak voor chirurgische nabehandeling na een De kans op een uterusruptuur tijdens een medicamenteuze afbreking in het tweede trimester is naar schatting # op ## ### (#,##%; ##% CI #,## tot #,##%) [##] Bij vrouwen met een littekenuterus vanwege een eerdere sectio caesarea is deze kans # maal hoger De absolute kans wordt geschat op ## op ## ### [##] Het aanpassen van de dosering om deze kleine kans verder te verlagen is niet bewezen zinvol Er zijn geen cijfers bekend over de kans op een uterusruptuur na medicamenteuze afbreking bij vrouwen met meer dan één sectio in de anamnese De kans op complicaties van instrumentele behandeling is afhankelijk van de ervaring van de operateur Bij ontbreken van voldoende ervaring moet bij een zwangerschapsduur boven ## weken gekozen worden voor een medicamenteuze zwangerschapsafbreking of voor verwijzing naar een (abortus)kliniek met voldoende ervaring in de instrumentele afbreking tijdens het tweede trimester In ### is een gerandomiseerd onderzoek tussen de instrumentele en medicamenteuze behandeling gepubliceerd, waarbij tijdens het tweede trimester de instrumentele behandeling werd vergeleken de behandeling met mifepristone en misoprostol [##] Deze relatief kleine studie liet zien dat vrouwen die medicamenteus behandeld werden, meer pijn en bloedverlies hadden Deze bevindingen bevestigden de uitkomsten van een eerdere Cochrane systematic review over dit onderwerp [##] Mondelinge en schriftelijke informatie is wenselijk betreffende de aard van en de kans op ontsteking Duidelijke instructies en afspraken ten aanzien van tussentijdse evaluatie en nacontrole zijn noodzakelijk om complicaties als zwangerschapsrest, doorgaande zwangerschap, overmatig bloedverlies en PID tijdig te ontdekken en behandelen De vrouw moet weten met wie zij contact kan opnemen bij vragen en problemen Hierbij kan ook de verloskundige worden ingeschakeld Omtrent de duur van het bloedverlies na medicamenteuze zwangerschapsafbreking wordt verschillend gerapporteerd In drie <PERSOON> onderzoeken bedroeg die gemiddeld # dagen (spreiding ### dagen), in vijf andere, voornamelijk Amerikaanse onderzoeken, gemiddeld ##-## dagen (spreiding #-## dagen) De hoeveelheid bloedverlies is vaak meer dan de vrouw gewend is van menstruaties, maar leidt zelden tot klinisch relevante veranderingen in het Hb-gehalte [##] De hoeveelheid bloedverlies neemt toe naarmate de zwangerschapsduur vordert [##] In een placebo-gecontroleerde RCT bij een zwangerschapsduur van minder dan # weken gaf een week aanvullende misoprostol (# maal daags ### mcg) geen verschil in mediane duur van het bloedverlies (##-## dagen) in vergelijking met placebo, noch bij de vrouwen die de eerste dosis misoprostol oraal, noch bij vrouwen die de eerste dosis vaginaal gebruikten [##] In een andere eveneens placebo-gecontroleerde RCT bij een zelfde zwangerschapsduur duur was het aantal dagen en de gemeten hoeveelheid bloedverlies hetzelfde bij direct gestarte orale anticonceptie als bij placebo, alhoewel het hemoglobinegehalte op dag ## bij OAC-gebruik lager was Dit laatste wordt aan een door OAC veroorzaakte verandering van Het belang van het uitsluiten van een doorgaande zwangerschap moet benadrukt worden omdat het.
| 635 | nvog |
Duidelijke instructies en afspraken ten aanzien van tussentijdse evaluatie en nacontrole zijn noodzakelijk om complicaties als zwangerschapsrest, doorgaande zwangerschap, overmatig bloedverlies en PID tijdig te ontdekken en behandelen De vrouw moet weten met wie zij contact kan opnemen bij vragen en problemen Hierbij kan ook de verloskundige worden ingeschakeld Omtrent de duur van het bloedverlies na medicamenteuze zwangerschapsafbreking wordt verschillend gerapporteerd In drie <PERSOON> onderzoeken bedroeg die gemiddeld # dagen (spreiding ### dagen), in vijf andere, voornamelijk Amerikaanse onderzoeken, gemiddeld ##-## dagen (spreiding #-## dagen) De hoeveelheid bloedverlies is vaak meer dan de vrouw gewend is van menstruaties, maar leidt zelden tot klinisch relevante veranderingen in het Hb-gehalte [##] De hoeveelheid bloedverlies neemt toe naarmate de zwangerschapsduur vordert [##] In een placebo-gecontroleerde RCT bij een zwangerschapsduur van minder dan # weken gaf een week aanvullende misoprostol (# maal daags ### mcg) geen verschil in mediane duur van het bloedverlies (##-## dagen) in vergelijking met placebo, noch bij de vrouwen die de eerste dosis misoprostol oraal, noch bij vrouwen die de eerste dosis vaginaal gebruikten [##] In een andere eveneens placebo-gecontroleerde RCT bij een zelfde zwangerschapsduur duur was het aantal dagen en de gemeten hoeveelheid bloedverlies hetzelfde bij direct gestarte orale anticonceptie als bij placebo, alhoewel het hemoglobinegehalte op dag ## bij OAC-gebruik lager was Dit laatste wordt aan een door OAC veroorzaakte verandering van Het belang van het uitsluiten van een doorgaande zwangerschap moet benadrukt worden omdat het In overleg met de vrouw kan bepaald worden aan welke methode zij de voorkeur geeft d m v echoscopische controle of d m v het zelf verrichten van een zwangerschapstest Een zwangerschapstest is veelal na drie weken negatief, soms duurt dit nog langer Echoscopische controle kan snel na de (vermeende) expulsie plaatsvinden, maar heeft als nadeel dat dan vaak nog een onregelmatig gevuld cavum gezien wordt, wat tot de onterechte diagnose van incomplete zwangerschapsafbreking kan leiden Echoscopische beoordeling van de endometriumdikte na medicamenteuze zwangerschapsafbreking biedt dan ook geen leidraad voor klinische interventie Persisterende zwangerschap (of persisterend positieve zwangerschapstest) of evidente klinische symptomen, waaronder persisterend en overvloedig De menstruele cyclus komt meestal <DATUM> weken na de behandeling weer op gang Een langduriger amenorroe kan verschillende oorzaken hebben waarvoor nader onderzoek Het bespreken van contraceptie is een belangrijk onderdeel van de nazorg Desgewenst kan de vrouw direct na zowel medicamenteuze als instrumentele behandeling beginnen met een hormonale anticonceptiva zoals OAC, prikpil of implanon Voor algemene aspecten van anticonceptie verwijzen wij naar de betreffende NVOG- en NHG-richtlijnen Bij instrumentele zwangerschapsafbreking moet voordat de behandeling wordt begonnen bekend zijn of er tijdens de behandeling bijvoorbeeld een spiraal geplaatst moet worden of een hormoonstaafje Directe plaatsing na een zwangerschapsafbreking geeft wel een licht verhoogd risico voor expulsie van een IUD en wellicht ook voor perforatie [##] Dit risico moet dan met de vrouw worden afgewogen ten opzichte van het voordeel van een directe bescherming [##] Na medicamenteuze behandeling is plaatsing van een.
| 592 | nvog |
aan welke methode zij de voorkeur geeft d m v echoscopische controle of d m v het zelf verrichten van een zwangerschapstest Een zwangerschapstest is veelal na drie weken negatief, soms duurt dit nog langer Echoscopische controle kan snel na de (vermeende) expulsie plaatsvinden, maar heeft als nadeel dat dan vaak nog een onregelmatig gevuld cavum gezien wordt, wat tot de onterechte diagnose van incomplete zwangerschapsafbreking kan leiden Echoscopische beoordeling van de endometriumdikte na medicamenteuze zwangerschapsafbreking biedt dan ook geen leidraad voor klinische interventie Persisterende zwangerschap (of persisterend positieve zwangerschapstest) of evidente klinische symptomen, waaronder persisterend en overvloedig De menstruele cyclus komt meestal <DATUM> weken na de behandeling weer op gang Een langduriger amenorroe kan verschillende oorzaken hebben waarvoor nader onderzoek Het bespreken van contraceptie is een belangrijk onderdeel van de nazorg Desgewenst kan de vrouw direct na zowel medicamenteuze als instrumentele behandeling beginnen met een hormonale anticonceptiva zoals OAC, prikpil of implanon Voor algemene aspecten van anticonceptie verwijzen wij naar de betreffende NVOG- en NHG-richtlijnen Bij instrumentele zwangerschapsafbreking moet voordat de behandeling wordt begonnen bekend zijn of er tijdens de behandeling bijvoorbeeld een spiraal geplaatst moet worden of een hormoonstaafje Directe plaatsing na een zwangerschapsafbreking geeft wel een licht verhoogd risico voor expulsie van een IUD en wellicht ook voor perforatie [##] Dit risico moet dan met de vrouw worden afgewogen ten opzichte van het voordeel van een directe bescherming [##] Na medicamenteuze behandeling is plaatsing van een hebben geen behoefte aan verdere mentale ondersteuning Indien vrouwen hier wel behoefte aan hebben, dan kunt u de vrouw verwijzen naar (online) ondersteuning via het FIOM Sommige zwangere vrouwen stellen het op prijs om afscheid te nemen, vooral bij het afbreken van een zwangerschap wegens een aandoening van de foetus Bij zwangerschapsafbrekingen moeten ouders in de gelegenheid worden gesteld de foetus te zien, voorzover dat op grond van de In een Nederlands onderzoek gaven alle ouders aan dat het zien van de foetus hun achteraf een goed gevoel gaf Ouders stelden het op prijs geholpen en niet gedwongen te worden om de foetus te zien, aan te raken en vast te houden [##] Ter ondersteuning kan desgewenst de NVOGvoorlichtingsbrochure âVerlies van een kind tijdens de zwangerschap of rond de bevallingâ worden # Respecteer het uitgangspunt dat de vrouw beslist over een zwangerschapsafbreking # Bevorder dat de beslissing weloverwogen, vrijwillig en zo zorgvuldig mogelijk genomen wordt # Bespreek de handelingsopties, zowel medicamenteus als chirurgisch # Bied nazorg die aansluit bij de wensen van de vrouw Zorg in de kliniek voor snelle toegankelijkheid voor consult en behandeling Vrouwen verkeren in een noodsituatie die een zorgvuldige aanpak vereist Indien een snel consult niet mogelijk is of als om wat voor reden dan ook hulpverlening niet toegankelijk is, verwijs dan naar een De vrouw beslist of er sprake is van een noodsituatie Het is de taak van de arts om na te.
| 550 | nvog |
aan verdere mentale ondersteuning Indien vrouwen hier wel behoefte aan hebben, dan kunt u de vrouw verwijzen naar (online) ondersteuning via het FIOM Sommige zwangere vrouwen stellen het op prijs om afscheid te nemen, vooral bij het afbreken van een zwangerschap wegens een aandoening van de foetus Bij zwangerschapsafbrekingen moeten ouders in de gelegenheid worden gesteld de foetus te zien, voorzover dat op grond van de In een Nederlands onderzoek gaven alle ouders aan dat het zien van de foetus hun achteraf een goed gevoel gaf Ouders stelden het op prijs geholpen en niet gedwongen te worden om de foetus te zien, aan te raken en vast te houden [##] Ter ondersteuning kan desgewenst de NVOGvoorlichtingsbrochure âVerlies van een kind tijdens de zwangerschap of rond de bevallingâ worden # Respecteer het uitgangspunt dat de vrouw beslist over een zwangerschapsafbreking # Bevorder dat de beslissing weloverwogen, vrijwillig en zo zorgvuldig mogelijk genomen wordt # Bespreek de handelingsopties, zowel medicamenteus als chirurgisch # Bied nazorg die aansluit bij de wensen van de vrouw Zorg in de kliniek voor snelle toegankelijkheid voor consult en behandeling Vrouwen verkeren in een noodsituatie die een zorgvuldige aanpak vereist Indien een snel consult niet mogelijk is of als om wat voor reden dan ook hulpverlening niet toegankelijk is, verwijs dan naar een De vrouw beslist of er sprake is van een noodsituatie Het is de taak van de arts om na te voor kans op spijt of psychische problemen na afloop, en of de vrouw behoefte heeft aan Bij een overtijdbehandeling ((## dagen na het uitblijven van de menstruatie) hoeft geen vijf dagen bedenktijd in acht te worden genomen Meld overtijdbehandelingen wel aan de Vrouwen hechten veel waarde aan de mogelijkheid zelf een keuze te maken voor een methode Dit geldt zowel voor de optie medicamenteus/instrumenteel, als voor de optie lokale analgesie of narcose Deze keuze dient zoveel mogelijk gerespecteerd en gehonoreerd te Informeer de vrouw over de verschillen tussen beide behandelwijzen en geeft daarbij aan dat, zwangerschapsafbreking thuis kan plaatsvinden maar vaak langduriger bloedverlies geeft en iets vaker leidt tot een aanvullende medicamenteuze behandeling of curettage vanwege Overweeg vrouwen te informeren dat bij een medicamenteuze zwangerschapsafbreking gebruik wordt gemaakt van medicatie die niet altijd voor deze indicatie is geregistreerd Dit geldt voor mifepriston tussen # en ## weken en voor misoprostol na # weken Bespreek bij de intake de opties van desgewenste anticonceptie De zwangerschapsduur dient echoscopisch bepaald en gedocumenteerd te worden Tijdens het eerste trimester bestaat de medicamenteuze zwangerschapsafbreking uit ### mg mifepriston per os, ## -## uur later gevolgd door ### mcg misoprostol vaginaal, sublinguaal of Over het algemeen kan een medicamenteuze overtijdbehandeling of zwangerschapsafbreking Bij elke vrouw die in aanmerking komt voor een vacuümcurettage wordt cervicale priming met zwangerschap Ter voorkoming van infectieuze complicaties is bij elke instrumentele Misoprostol is een aanvaardbaar middel voor zwangerschapsafbreking in het tweede trimester bij vrouwen met littekenuterus ten gevolge van een laagtransversale sectio caesarea.
| 559 | nvog |
problemen na afloop, en of de vrouw behoefte heeft aan Bij een overtijdbehandeling ((## dagen na het uitblijven van de menstruatie) hoeft geen vijf dagen bedenktijd in acht te worden genomen Meld overtijdbehandelingen wel aan de Vrouwen hechten veel waarde aan de mogelijkheid zelf een keuze te maken voor een methode Dit geldt zowel voor de optie medicamenteus/instrumenteel, als voor de optie lokale analgesie of narcose Deze keuze dient zoveel mogelijk gerespecteerd en gehonoreerd te Informeer de vrouw over de verschillen tussen beide behandelwijzen en geeft daarbij aan dat, zwangerschapsafbreking thuis kan plaatsvinden maar vaak langduriger bloedverlies geeft en iets vaker leidt tot een aanvullende medicamenteuze behandeling of curettage vanwege Overweeg vrouwen te informeren dat bij een medicamenteuze zwangerschapsafbreking gebruik wordt gemaakt van medicatie die niet altijd voor deze indicatie is geregistreerd Dit geldt voor mifepriston tussen # en ## weken en voor misoprostol na # weken Bespreek bij de intake de opties van desgewenste anticonceptie De zwangerschapsduur dient echoscopisch bepaald en gedocumenteerd te worden Tijdens het eerste trimester bestaat de medicamenteuze zwangerschapsafbreking uit ### mg mifepriston per os, ## -## uur later gevolgd door ### mcg misoprostol vaginaal, sublinguaal of Over het algemeen kan een medicamenteuze overtijdbehandeling of zwangerschapsafbreking Bij elke vrouw die in aanmerking komt voor een vacuümcurettage wordt cervicale priming met zwangerschap Ter voorkoming van infectieuze complicaties is bij elke instrumentele Misoprostol is een aanvaardbaar middel voor zwangerschapsafbreking in het tweede trimester bij vrouwen met littekenuterus ten gevolge van een laagtransversale sectio caesarea instrumentele zwangerschapsafbreking ondergaan met een adequate dosis anti-D beschermd te worden, met uitzondering van al gesensibiliseerde vrouwen Het is wenselijk om na instrumentele zwangerschapsafbreking gebruik te maken van Vanaf # weken is het met het vorderen van de zwangerschapsduur vaker nodig aanvullend ### mcg misoprostol toe te dienen met intervallen van # uur tot een maximum van <DATUM> doses echoscopisch onderzoek worden verricht om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of een Als tijdens het tweede trimester de medicamenteuze zwangerschapsafbreking geen effect heeft kan # uur na de laatste toediening van misoprostol eventueel opnieuw mifepriston worden gegeven Mifepriston wordt dan ## uur later gevolgd door het gebruikelijke schema Bespreek met de vrouw de voor haar wenselijke wijze om een doorgaande zwangerschap na een vroege medicamenteuze of instrumentele zwangerschapsafbreking uit te sluiten Duidelijke instructies en afspraken ten aanzien van klachten na de behandeling en nacontrole zijn noodzakelijk Geef schriftelijke voorlichting mee, en bij een zwangerschapsafbreking vanwege foetale afwijkingen de voorlichtingsfolder âVerlies van een kind tijdens de Na medicamenteuze zwangerschapsafbreking tijdens het tweede trimester is een nacurettage niet nodig, tenzij er klinische aanwijzingen zijn voor een zwangerschapsrest # RCOG-guideline â<PERSOON> care of women requesting induced abortion' Evidence-based clinical guideline number #, ### (WEBLINK)%##guideline_web_# pdf # WHO Safe abortion Technical and Policy Guidance for <PERSOON> afbreking zwangerschap # <PERSOON> A.
| 551 | nvog |
zwangerschapsafbreking ondergaan met een adequate dosis anti-D beschermd te worden, met uitzondering van al gesensibiliseerde vrouwen Het is wenselijk om na instrumentele zwangerschapsafbreking gebruik te maken van Vanaf # weken is het met het vorderen van de zwangerschapsduur vaker nodig aanvullend ### mcg misoprostol toe te dienen met intervallen van # uur tot een maximum van <DATUM> doses echoscopisch onderzoek worden verricht om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of een Als tijdens het tweede trimester de medicamenteuze zwangerschapsafbreking geen effect heeft kan # uur na de laatste toediening van misoprostol eventueel opnieuw mifepriston worden gegeven Mifepriston wordt dan ## uur later gevolgd door het gebruikelijke schema Bespreek met de vrouw de voor haar wenselijke wijze om een doorgaande zwangerschap na een vroege medicamenteuze of instrumentele zwangerschapsafbreking uit te sluiten Duidelijke instructies en afspraken ten aanzien van klachten na de behandeling en nacontrole zijn noodzakelijk Geef schriftelijke voorlichting mee, en bij een zwangerschapsafbreking vanwege foetale afwijkingen de voorlichtingsfolder âVerlies van een kind tijdens de Na medicamenteuze zwangerschapsafbreking tijdens het tweede trimester is een nacurettage niet nodig, tenzij er klinische aanwijzingen zijn voor een zwangerschapsrest # RCOG-guideline â<PERSOON> care of women requesting induced abortion' Evidence-based clinical guideline number #, ### (WEBLINK)%##guideline_web_# pdf # WHO Safe abortion Technical and Policy Guidance for <PERSOON> afbreking zwangerschap # <PERSOON> MA, Russo NF, West, <PERSOON> and mental health # <PERSOON> GH Zwangerschapsafbreking bij foetale afwijkingen forse impact maar weinig spijt Nederlands tijdschrift # <PERSOON> relationship between abortion and depression new evidence from the fragile families and child wellbeing study Med Sci Monit ###; ## CR#<DATUM> # van <PERSOON> CH, Vollebergh WA Psychiatric history of women who have had an abortion <PERSOON> Res ###;## ###-## # Darney PD, Sweet RL Routine intraoperative ultrasonography for second trimester abortion ## <PERSOON> DK Rh-prophylaxis in early abortion <PERSOON-##> M, et al Induced abortion microbiological screening and ## Howie FL, Henshaw RC, Naji SA, et al Medical abortion or vacuum aspiration? Two year follow up ## <PERSOON-##> AB Pain control in first-trimester surgical abortion a systematic review of randomized controlled trials <PERSOON-##> control in first trimester surgical abortion ## <PERSOON-##> ER Pain control in medical abortion <PERSOON-##>###;#<DATUM> ## ##, <PERSOON-##> N.
| 544 | nvog |
<PERSOON> MA, Russo NF, West, <PERSOON> and mental health # <PERSOON> GH Zwangerschapsafbreking bij foetale afwijkingen forse impact maar weinig spijt Nederlands tijdschrift # <PERSOON> relationship between abortion and depression new evidence from the fragile families and child wellbeing study Med Sci Monit ###; ## CR#<DATUM> # van <PERSOON> CH, Vollebergh WA Psychiatric history of women who have had an abortion <PERSOON> Res ###;## ###-## # Darney PD, Sweet RL Routine intraoperative ultrasonography for second trimester abortion ## <PERSOON> DK Rh-prophylaxis in early abortion <PERSOON> M, et al Induced abortion microbiological screening and ## Howie FL, Henshaw RC, Naji SA, et al Medical abortion or vacuum aspiration? Two year follow up ## <PERSOON> AB Pain control in first-trimester surgical abortion a systematic review of randomized controlled trials <PERSOON-##> control in first trimester surgical abortion ## <PERSOON-##> ER Pain control in medical abortion <PERSOON-##>###;#<DATUM> ## ##, <PERSOON-##> JC No effect of preoperative paracetamol and codeine suppositories for pain after termination of pregnancies in general anesthesia European Journal of <PERSOON-##> pain relief during suction curettage <PERSOON-##>' practices for late termination of pregnancy a <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> of epidural analgesia on labor in mid and late termination of pregnancy an observational study <PERSOON-##> ### ;## ##<DATUM> <PERSOON-##> of Determinants of preterm/LBW births Induced termination of pregnancy and low birth weight and preterm birth a systematic review and metaanalyses <PERSOON-##> versus surgical termination of pregnancy in primigravid women--is the next delivery differently at risk? ## <PERSOON-##> influence of pregnancy termination on the outcome of subsequent pregnancies a retrospective cohort study <PERSOON-##> abortion not an independent risk factor for pregnancy outcome, but a challenge for health counseling <PERSOON-##> outcomes after induced abortion a.
| 493 | nvog |
Raeder JC No effect of preoperative paracetamol and codeine suppositories for pain after termination of pregnancies in general anesthesia European Journal of <PERSOON> pain relief during suction curettage <PERSOON>' practices for late termination of pregnancy a <PERSOON> M, <PERSOON> of epidural analgesia on labor in mid and late termination of pregnancy an observational study <PERSOON> ### ;## ##<DATUM> <PERSOON> of Determinants of preterm/LBW births Induced termination of pregnancy and low birth weight and preterm birth a systematic review and metaanalyses <PERSOON> versus surgical termination of pregnancy in primigravid women--is the next delivery differently at risk? ## <PERSOON> influence of pregnancy termination on the outcome of subsequent pregnancies a retrospective cohort study <PERSOON> abortion not an independent risk factor for pregnancy outcome, but a challenge for health counseling <PERSOON-##> outcomes after induced abortion a <PERSOON-##> KE, Shadigian E Long-term physical and psychological health consequences of induced abortion review of the evidence <PERSOON-##> abortion and the risk of subsequent adverse pregnancy ## <PERSOON-##> outcomes after induced abortion a nationwide register-based study of births in <PERSOON-##> KE, Shadigian E Long-term physical and psychological health consequences of induced abortion review of the evidence Obstet Gynecol Surv ###;## ##-## ## <PERSOON-##> medical versus surgical termination of pregnancy at ##-## weeks of gestation a randomized controlled trial BJOG ###;### ###-## ## Acharya G, <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> R A randomized controlled trial comparing surgical termination of pregnancy with and without continuous ultrasound guidance <PERSOON-##> K, et al Antibiotics at the time of induced abortion the case for ## Achilles SL, Reeves MF; Society of Family Planning Prevention of infection after induced abortion release date October ### SFP guideline ### Contraception ###; ## ##<DATUM> ##.
| 473 | nvog |
###;## ###-## ## <PERSOON> KE, Shadigian E Long-term physical and psychological health consequences of induced abortion review of the evidence <PERSOON> abortion and the risk of subsequent adverse pregnancy ## <PERSOON> outcomes after induced abortion a nationwide register-based study of births in <PERSOON> KE, Shadigian E Long-term physical and psychological health consequences of induced abortion review of the evidence Obstet Gynecol Surv ###;## ##-## ## <PERSOON> medical versus surgical termination of pregnancy at ##-## weeks of gestation a randomized controlled trial BJOG ###;### ###-## ## Acharya G, <PERSOON> L, <PERSOON> R A randomized controlled trial comparing surgical termination of pregnancy with and without continuous ultrasound guidance <PERSOON> K, et al Antibiotics at the time of induced abortion the case for ## Achilles SL, Reeves MF; Society of Family Planning Prevention of infection after induced abortion release date October ### SFP guideline ### Contraception ###; ## ##<DATUM> ## Risk factors for legal induced abortion-related mortality in the United States Obstetrics and <PERSOON> P A comparison of medical and surgical termination of pregnancy choice, emotional impact and satisfaction with care <PERSOON-##>â views on abortion care in Scottish hospitals <PERSOON-##> haw RC, Nazi SA, <PERSOON-##> IT, Templeton <INSTELLING> Comparison of medical abortion with surgical vacuum aspiration womenâs preferences and acceptability of treatment BMJ ###;#<DATUM> # ## Cronin MD Randomized comparison of efficacy, acceptability and cost of medical versus surgical ## Allen RH, Fortin J, <PERSOON-##> AB, <PERSOON-##> MA Women's preferences for pain control during ## <PERSOON-##>-term complications after surgically induced abortions a register-based study of #<DATUM> abortions <PERSOON-##> FK Abortions that fail Obstet Gynecol ###; ## ##<DATUM> <PERSOON-##> ME, <PERSOON-##> MC, Luckier EG Early surgical abortion efficacy and ## <PERSOON-##> efficacy of ## <PERSOON-##> frequency and management of uterine perforations during ## <PERSOON-##> of uterine perforations in connection with legal abortions Acta ##.
| 570 | nvog |
Obstetrics and <PERSOON> P A comparison of medical and surgical termination of pregnancy choice, emotional impact and satisfaction with care <PERSOON>â views on abortion care in Scottish hospitals <PERSOON> haw RC, Nazi SA, <PERSOON> IT, Templeton <INSTELLING> Comparison of medical abortion with surgical vacuum aspiration womenâs preferences and acceptability of treatment BMJ ###;#<DATUM> # ## Cronin MD Randomized comparison of efficacy, acceptability and cost of medical versus surgical ## Allen RH, Fortin J, <PERSOON> AB, <PERSOON> MA Women's preferences for pain control during ## <PERSOON>-term complications after surgically induced abortions a register-based study of #<DATUM> abortions <PERSOON> FK Abortions that fail Obstet Gynecol ###; ## ##<DATUM> <PERSOON> ME, <PERSOON-##> MC, Luckier EG Early surgical abortion efficacy and ## <PERSOON-##> efficacy of ## <PERSOON-##> frequency and management of uterine perforations during ## <PERSOON-##> of uterine perforations in connection with legal abortions Acta ## Cervical preparation for first trimester surgical abortion ## <PERSOON-##> N, et al Factors associated with immediate abortion ## <PERSOON-##> AM, Hofmeyr GJ, <PERSOON-##> methods for first ## Schaff EA, Stadalius LS, Eisinger SH, et al Vaginal misoprostol administered at home after ## Schaff EA, Fielding SL, Eisinger SH, et al Low-dose mifepristone followed by vaginal misoprostol at## hours for abortion up to ## days Contraception ###; ## #<DATUM> Achilles SL, Reeves MF; Society of Family Planning Prevention of infection after induced abortion ## Kulier R, GuÌlmezoglu AM, Hofmeyr GJ, et al Medical methods for first trimester abortion (CochraneReview) In <PERSOON-##> Cochrane Library, Issue #, ### Chichester Wiley ## Pastuszak AL, <PERSOON-##> CE, et al Use of misoprostol during pregnancy and Möbius syndrome in infants <PERSOON-##> J Med ###; ### ###<DATUM> Orioli IM, Castilla EE Epidemiological assessment of misoprostol teratogenicity <PERSOON-##> PT, et al Factors affecting the outcome of early medical abortion a review of ### consecutive cases <PERSOON-##> DJ Medical termination of ## <PERSOON-##> PW, Flett GM, Templeton A A randomised controlled trial of.
| 585 | nvog |
preparation for first trimester surgical abortion ## <PERSOON> N, et al Factors associated with immediate abortion ## <PERSOON> AM, Hofmeyr GJ, <PERSOON> methods for first ## Schaff EA, Stadalius LS, Eisinger SH, et al Vaginal misoprostol administered at home after ## Schaff EA, Fielding SL, Eisinger SH, et al Low-dose mifepristone followed by vaginal misoprostol at## hours for abortion up to ## days Contraception ###; ## #<DATUM> Achilles SL, Reeves MF; Society of Family Planning Prevention of infection after induced abortion ## Kulier R, GuÌlmezoglu AM, Hofmeyr GJ, et al Medical methods for first trimester abortion (CochraneReview) In <PERSOON> Cochrane Library, Issue #, ### Chichester Wiley ## Pastuszak AL, <PERSOON> CE, et al Use of misoprostol during pregnancy and Möbius syndrome in infants <PERSOON> J Med ###; ### ###<DATUM> Orioli IM, Castilla EE Epidemiological assessment of misoprostol teratogenicity <PERSOON> PT, et al Factors affecting the outcome of early medical abortion a review of ### consecutive cases <PERSOON> DJ Medical termination of ## <PERSOON> PW, Flett GM, Templeton A A randomised controlled trial of ## <PERSOON-##> H, et al WHO multinational study of three misoprostol regimens after mifepristone for early medical abortion <PERSOON-##> KR, Darney PD Prostaglandins for first-trimester termination <PERSOON-##> PW, Penney GC, Flett GM, et al <PERSOON-##> effective regimen for early medical abortion a report of ## <PERSOON-##> MC, Teal S, et al A randomized comparison of misoprostol # to # hours versus ## ## <PERSOON-##> KG Options for early therapeutic abortion A comparative review ## Robson SC, <PERSOON-##> ML, et al Randomised preference trial of medical versus surgical termination of pregnancy less than ## weeksâ gestation (TOPS) <PERSOON-##> S, et al <PERSOON-##> versus surgical methods for first trimester ## <PERSOON-##> GM, et al A randomized comparison of medical abortion and surgical ## <PERSOON-##> methods for midtrimester termination of pregnancy Cochrane Database Syst Rev ###;#) CD### ##, Goh SE, Thong KJ Induction of second trimester abortion (##â## weeks) with mifepristone and misoprostol a review of ### consecutive cases Contraception ###;##.
| 600 | nvog |
<PERSOON> H, et al WHO multinational study of three misoprostol regimens after mifepristone for early medical abortion <PERSOON> KR, Darney PD Prostaglandins for first-trimester termination <PERSOON> PW, Penney GC, Flett GM, et al <PERSOON> effective regimen for early medical abortion a report of ## <PERSOON> MC, Teal S, et al A randomized comparison of misoprostol # to # hours versus ## ## <PERSOON> KG Options for early therapeutic abortion A comparative review ## Robson SC, <PERSOON> ML, et al Randomised preference trial of medical versus surgical termination of pregnancy less than ## weeksâ gestation (TOPS) <PERSOON> S, et al <PERSOON> versus surgical methods for first trimester ## <PERSOON-##> GM, et al A randomized comparison of medical abortion and surgical ## <PERSOON-##> methods for midtrimester termination of pregnancy Cochrane Database Syst Rev ###;#) CD### ##, Goh SE, Thong KJ Induction of second trimester abortion (##â## weeks) with mifepristone and misoprostol a review of ### consecutive cases <PERSOON-##> PW, Flett GM, Templeton A A randomized trial of mifepristone in combination with misoprostol administered sublingually or vaginally for medical abortion at ##â## weeks gestation misoprostol in second trimester pregnancy termination <PERSOON-##> factors of surgical evacuation following second-trimester medical ## <PERSOON-##> rupture in second-trimester misoprostol-induced abortion after cesarean delivery ## <PERSOON-##> medical versus surgical termination ## <PERSOON-##> versus medical methods for second trimester ## <PERSOON-##> MD, et al Management of side effects and complications in medical ## <PERSOON-##> OS, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> L, et al <PERSOON-##> effect of contraceptive pills on the measured blood loss in medical termination of pregnancy by mifepristone and misoprostol a randomized placebo controlled ## <PERSOON-##> roles of clinical assessment, human chorionic gonadotropin assays and ultrasonography in medical abortion practice <PERSOON-##> ES, et al Ultrasound evaluation of the endometrium after ## <PERSOON-##> postabortal insertion of intrauterine devices Cochrane Database Syst Rev ###;(#) CD### Review Update in Cochrane Database Syst Rev ##.
| 552 | nvog |
In dit document treft u de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg aan Met âintegrale geboortezorgâ wordt het gehele traject van zorg bedoeld vanaf de preconceptiefase tot en met de eerste zes weken na de geboorte, inclusief de samenwerking met en/of de overdracht naar kraamzorg, jeugdgezondheidszorg, huisarts en/of op indicatie de overdracht of verwijzing naar andere zorgverleners, zoals Het doel van integrale geboortezorg is het verbeteren van de zorg door een integrale, multidisciplinaire aanpak Bij integrale geboortezorg staat de zorgvraag van de zwangere centraal, waarbij door een constante evaluatie van de uitkomsten én de cliëntervaringen de zorg kwalitatief beter, effectiever en doelmatiger kan worden Door in de gehele geboortezorg uit te gaan van de zorgvraag en het perspectief van de zwangere en deze te koppelen aan de beschikbare evidence-based kennis wordt aanbodgericht denken voorkomen en kan continue, gecoördineerde en kwalitatief goede zorg geleverd worden Daarbij wordt speciale aandacht besteed aan vrouwen met lage gezondheidsvaardigheden Het is belangrijk dat de zorgverleners in de geboortezorg op beleidsniveau een gedeelde visie hebben en op uitvoerend niveau gebruik maken van ieders deskundigheid en aandacht hebben voor elkaars werkprocessen Verloskundige zorgverleners zullen minder naar elkaar verwijzen, maar elkaar consulteren Iedere regio maakt afspraken over de wijze van intake en de vormen van overleg van het interprofessionele geboortezorgteam om invulling te geven aan het zorgpad en het bespreken van de zwangere en/of het (ongeboren) kind binnen een interprofessioneel geboortezorgteam In het gehele proces van zwangerschap, bevalling en kraamperiode, krijgt de aanstaande moeder één vast aanspreekpunt de coördinerend zorgverlener Een belangrijk hulpmiddel bij integrale zorg is ten slotte het Individueel geboortezorgplan Met elke zwangere zal zoân plan, op basis van de principes van gezamenlijke besluitvorming, worden opgesteld In de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg wordt fasegewijs de noodzakelijke geachte zorg voor en begeleiding van een (aanstaande) zwangere c q kraamvrouw beschreven Het betreft primair de basiszorg die iedere (aanstaande) zwangere c q kraamvrouw aangeboden behoort te krijgen Bij vastgestelde risicoâs of complicaties wordt, conform de geldende richtlijnen en aangevuld met lokale afspraken, aanvullende zorg opgenomen in het Individueel geboortezorgplan Uiteraard staat het de zwangere vrij om van bepaalde zorg of onderzoeken af te zien Daarbij wordt altijd het beginsel van De beschreven zorg is nadrukkelijk gebaseerd op meest recente inzichten van cliëntenorganisaties en beroepsgroepen over de inhoud én organisatie van geboortezorg De zorgstandaard beschrijft welke zorg geboden wordt In de tekst wordt na elke paragraaf, waar mogelijk en relevant, verwezen naar de toepasselijke richtlijn, standaard of afspraak, zoals bijvoorbeeld de Verloskundige Indicatielijst Ter borging van het cliëntenperspectief is onder andere gebruik gemaakt van de kwaliteitscriteria âKwaliteit De zorgstandaard bevat daarnaast ook afspraken die nog niet in richtlijnen zijn opgenomen Deze behoeven in praktijk soms nog nadere uitwerking, zoals bijvoorbeeld de ondersteuning van het zelfmanagement (via het individueel geboortezorgplan), de taak en werkwijze van het interprofessioneel geboortezorgteam en de rol van het Verloskundig Samenwerkingsverband Dit geldt ook voor de bij een zorgstandaard behorende kwaliteitsindicatoren, de cliëntenversie en het implementatieplan Deze.
| 567 | nvog |
coördinerend zorgverlener Een belangrijk hulpmiddel bij integrale zorg is ten slotte het Individueel geboortezorgplan Met elke zwangere zal zoân plan, op basis van de principes van gezamenlijke besluitvorming, worden opgesteld In de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg wordt fasegewijs de noodzakelijke geachte zorg voor en begeleiding van een (aanstaande) zwangere c q kraamvrouw beschreven Het betreft primair de basiszorg die iedere (aanstaande) zwangere c q kraamvrouw aangeboden behoort te krijgen Bij vastgestelde risicoâs of complicaties wordt, conform de geldende richtlijnen en aangevuld met lokale afspraken, aanvullende zorg opgenomen in het Individueel geboortezorgplan Uiteraard staat het de zwangere vrij om van bepaalde zorg of onderzoeken af te zien Daarbij wordt altijd het beginsel van De beschreven zorg is nadrukkelijk gebaseerd op meest recente inzichten van cliëntenorganisaties en beroepsgroepen over de inhoud én organisatie van geboortezorg De zorgstandaard beschrijft welke zorg geboden wordt In de tekst wordt na elke paragraaf, waar mogelijk en relevant, verwezen naar de toepasselijke richtlijn, standaard of afspraak, zoals bijvoorbeeld de Verloskundige Indicatielijst Ter borging van het cliëntenperspectief is onder andere gebruik gemaakt van de kwaliteitscriteria âKwaliteit De zorgstandaard bevat daarnaast ook afspraken die nog niet in richtlijnen zijn opgenomen Deze behoeven in praktijk soms nog nadere uitwerking, zoals bijvoorbeeld de ondersteuning van het zelfmanagement (via het individueel geboortezorgplan), de taak en werkwijze van het interprofessioneel geboortezorgteam en de rol van het Verloskundig Samenwerkingsverband Dit geldt ook voor de bij een zorgstandaard behorende kwaliteitsindicatoren, de cliëntenversie en het implementatieplan Deze De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg, versie <DATUM> schetst daarmee een toekomstperspectief dat de komende jaren stapsgewijs wordt ingevuld Cliëntenorganisaties, beroepsgroepen, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en andere In <LOCATIE> bevallen jaarlijks ongeveer ### ### vrouwen Het grootste deel van deze vrouwen bevalt op eigen kracht zonder medische interventies en het overgrote deel van de geboren kinderen is gezond Dat is echter niet altijd het geval In ### registreerde de Stichting Perinatale Registratie <LOCATIE> (PRN) de geboorte van ##<DATUM> kinderen ### van hen (#,#â°) werden doodgeboren na een zwangerschapsduur van ## weken of meer en ### kinderen (#,#â°) overleden in de eerste vier weken na de geboorte Ongeveer ##% van deze perinatale sterfte hangt samen met de zogenaamde âBig #â congenitale aandoeningen, vroeggeboorte, laag geboortegewicht en/of een slechte start bij de geboorte (asfyxie) Naast perinatale sterfte kan er ook sprake zijn van perinatale morbiditeit Deze kan zowel korte- als langetermijngevolgen hebben Te vroeg en te licht geboren kinderen krijgen vaker leer-, gedrags- en bewegingsstoornissen en te licht geboren kinderen hebben een hogere kans op diabetes Hoewel perinatale sterfte en morbiditeit niet volledig te vermijden zijn, kan een deel wél worden voorkomen door effectievere preventie en een betere samenwerking in de zorg Daarom staat sinds begin ### de perinatale sterfte in <LOCATIE> hoog op de politieke en maatschappelijke agenda In de zogenoemde babybrief # kondigde het ministerie van VWS een aantal activiteiten en maatregelen aan Zo.
| 603 | nvog |
De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg, versie <DATUM> schetst daarmee een toekomstperspectief dat de komende jaren stapsgewijs wordt ingevuld Cliëntenorganisaties, beroepsgroepen, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en andere In <LOCATIE> bevallen jaarlijks ongeveer ### ### vrouwen Het grootste deel van deze vrouwen bevalt op eigen kracht zonder medische interventies en het overgrote deel van de geboren kinderen is gezond Dat is echter niet altijd het geval In ### registreerde de Stichting Perinatale Registratie <LOCATIE> (PRN) de geboorte van ##<DATUM> kinderen ### van hen (#,#â°) werden doodgeboren na een zwangerschapsduur van ## weken of meer en ### kinderen (#,#â°) overleden in de eerste vier weken na de geboorte Ongeveer ##% van deze perinatale sterfte hangt samen met de zogenaamde âBig #â congenitale aandoeningen, vroeggeboorte, laag geboortegewicht en/of een slechte start bij de geboorte (asfyxie) Naast perinatale sterfte kan er ook sprake zijn van perinatale morbiditeit Deze kan zowel korte- als langetermijngevolgen hebben Te vroeg en te licht geboren kinderen krijgen vaker leer-, gedrags- en bewegingsstoornissen en te licht geboren kinderen hebben een hogere kans op diabetes Hoewel perinatale sterfte en morbiditeit niet volledig te vermijden zijn, kan een deel wél worden voorkomen door effectievere preventie en een betere samenwerking in de zorg Daarom staat sinds begin ### de perinatale sterfte in <LOCATIE> hoog op de politieke en maatschappelijke agenda In de zogenoemde babybrief # kondigde het ministerie van VWS een aantal activiteiten en maatregelen aan Zo over concrete en realistische voorstellen om de zorg rond zwangerschap en geboorte te optimaliseren Deze stuurgroep kwam begin ### met haar advies Een goed begin; veilige zorg rond zwangerschap en geboorte De kern van dit advies was dat de kwaliteit van de geboortezorg verbeterd kon worden door een hechtere samenwerking en betere communicatie tussen alle betrokkenen (tussen Mede op basis van dit advies werd door de gezamenlijke veldpartijen het College Perinatale Zorg (CPZ) ingesteld Het ministerie van VWS ondersteunde dit initiatief door voor het CPZ subsidie beschikbaar te stellen Medio ### ging het CPZ van start met de opdracht de perinatale sterfte en morbiditeit in <LOCATIE> te verminderen Daartoe stimuleert het CPZ onder andere de totstandkoming van één samenhangend netwerk rond geboortezorg met specifieke aandacht voor gezondheidsbevordering en preventie Het CPZ kreeg ook de opdracht te komen tot een integraal kwaliteitskader rondom In dit document treft u de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg aan In deze inleiding komen achtereenvolgens de volgende onderdelen van de standaard aan de orde De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg beschrijft op hoofdlijnen de gewenste inhoud van de geboortezorg vanuit het perspectief van de (aanstaande) zwangere en haar (ongeboren) kind Dat wil zeggen geboortezorg die aansluit op de individuele behoeften en verwachtingen van zwangeren De zorgstandaard geeft een zo actueel mogelijke en functionele beschrijving van de multidisciplinair georganiseerde preventie en zorg (incl zelfmanagement) bij (voorgenomen) zwangerschap, geboorte en kraamperiode Deze beschrijving is zo veel als mogelijk gebaseerd op wetenschappelijk onderbouwde inzichten De zorgstandaard behandelt op hoofdlijnen het complete zorgcontinuüm (incl de.
| 609 | nvog |
geboorte te optimaliseren Deze stuurgroep kwam begin ### met haar advies Een goed begin; veilige zorg rond zwangerschap en geboorte De kern van dit advies was dat de kwaliteit van de geboortezorg verbeterd kon worden door een hechtere samenwerking en betere communicatie tussen alle betrokkenen (tussen Mede op basis van dit advies werd door de gezamenlijke veldpartijen het College Perinatale Zorg (CPZ) ingesteld Het ministerie van VWS ondersteunde dit initiatief door voor het CPZ subsidie beschikbaar te stellen Medio ### ging het CPZ van start met de opdracht de perinatale sterfte en morbiditeit in <LOCATIE> te verminderen Daartoe stimuleert het CPZ onder andere de totstandkoming van één samenhangend netwerk rond geboortezorg met specifieke aandacht voor gezondheidsbevordering en preventie Het CPZ kreeg ook de opdracht te komen tot een integraal kwaliteitskader rondom In dit document treft u de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg aan In deze inleiding komen achtereenvolgens de volgende onderdelen van de standaard aan de orde De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg beschrijft op hoofdlijnen de gewenste inhoud van de geboortezorg vanuit het perspectief van de (aanstaande) zwangere en haar (ongeboren) kind Dat wil zeggen geboortezorg die aansluit op de individuele behoeften en verwachtingen van zwangeren De zorgstandaard geeft een zo actueel mogelijke en functionele beschrijving van de multidisciplinair georganiseerde preventie en zorg (incl zelfmanagement) bij (voorgenomen) zwangerschap, geboorte en kraamperiode Deze beschrijving is zo veel als mogelijk gebaseerd op wetenschappelijk onderbouwde inzichten De zorgstandaard behandelt op hoofdlijnen het complete zorgcontinuüm (incl de De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg biedt daarmee een kwali# Ministerie VWS Ketenzorg zwangerschap en geboorte Kamerstuk <DATUM> ##, nr ## Juli ### teitskader (gebaseerd op wetgeving, richtlijnen, protocollen, onderlinge afspraken, etc ) waaraan geboortezorg zowel inhoudelijk als organisatorisch binnen de regionale samenwerking zou moeten voldoen In samenhang met de behandelrichtlijnen wordt daarmee, naar verwachting, goede zorg tegen aanvaardbare kosten bevorderd die aansluit op de individuele zorgvraag van de zwangere Op basis van de zorgstandaard kunnen regionaal beleid en zorgpaden en ook het individueel geboortezorgplan De voorliggende zorgstandaard beschrijft primair de basiszorg die elke (aanstaande) zwangere c q kraamvrouw aangeboden behoort te krijgen Deze zorg is nadrukkelijk gebaseerd op meest recente inzichten van cliëntenorganisaties en beroepsgroepen over de inhoud én organisatie van geboortezorg De zorgstandaard beschrijft welke zorg geboden wordt ongeacht wie dit doet In de tekst wordt na elke paragraaf, waar mogelijk en relevant, verwezen naar de toepasselijke richtlijn, standaard of afspraak, zoals bijvoorbeeld de Verloskundige Indicatielijst Ter borging van het cliëntenperspectief is onder andere gebruik gemaakt van de kwaliteitscriteria âKwaliteit Integrale geboortezorg vanuit cliëntenperspectiefâ van de Patiëntenfederatie NPCF # Daarnaast bevat de zorgstandaard ook afspraken die nog niet in richtlijnen zijn opgenomen Deze behoeven in praktijk soms nog nadere uitwerking, zoals de ondersteuning van het zelfmanagement (via het Individueel geboortezorgplan) en de taak en werkwijze van het interprofessionele geboortezorgteam De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg schetst daarmee een toekomstperspectief dat de komende jaren stapsgewijs wordt ingevuld Cliëntenorganisaties, beroepsgroepen, zorgaanbieders,.
| 577 | nvog |
De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg biedt daarmee een kwali# Ministerie VWS Ketenzorg zwangerschap en geboorte Kamerstuk <DATUM> ##, nr ## Juli ### teitskader (gebaseerd op wetgeving, richtlijnen, protocollen, onderlinge afspraken, etc ) waaraan geboortezorg zowel inhoudelijk als organisatorisch binnen de regionale samenwerking zou moeten voldoen In samenhang met de behandelrichtlijnen wordt daarmee, naar verwachting, goede zorg tegen aanvaardbare kosten bevorderd die aansluit op de individuele zorgvraag van de zwangere Op basis van de zorgstandaard kunnen regionaal beleid en zorgpaden en ook het individueel geboortezorgplan De voorliggende zorgstandaard beschrijft primair de basiszorg die elke (aanstaande) zwangere c q kraamvrouw aangeboden behoort te krijgen Deze zorg is nadrukkelijk gebaseerd op meest recente inzichten van cliëntenorganisaties en beroepsgroepen over de inhoud én organisatie van geboortezorg De zorgstandaard beschrijft welke zorg geboden wordt ongeacht wie dit doet In de tekst wordt na elke paragraaf, waar mogelijk en relevant, verwezen naar de toepasselijke richtlijn, standaard of afspraak, zoals bijvoorbeeld de Verloskundige Indicatielijst Ter borging van het cliëntenperspectief is onder andere gebruik gemaakt van de kwaliteitscriteria âKwaliteit Integrale geboortezorg vanuit cliëntenperspectiefâ van de Patiëntenfederatie NPCF # Daarnaast bevat de zorgstandaard ook afspraken die nog niet in richtlijnen zijn opgenomen Deze behoeven in praktijk soms nog nadere uitwerking, zoals de ondersteuning van het zelfmanagement (via het Individueel geboortezorgplan) en de taak en werkwijze van het interprofessionele geboortezorgteam De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg schetst daarmee een toekomstperspectief dat de komende jaren stapsgewijs wordt ingevuld Cliëntenorganisaties, beroepsgroepen, zorgaanbieders, beroepsverenigingen niet te vervallen Zij blijven een leidraad vormen het handelen van zorgverleners Hierbij dient het volgende opgemerkt te worden In een zwangerschap kunnen zich een groot aantal verschillende risicoâs en problemen voordoen Daarbij zijn richtlijnen van gynaecologen vaak opgesteld voor bepaalde groepen vrouwen met een verhoogd risico, terwijl bijvoorbeeld richtlijnen van verloskundigen veelal vrouwen met geen of een relatief laag risico betreffen Dit betekent dat de verschillende richtlijnen niet zonder meer toegepast kunnen worden voor alle zwangere vrouwen Zorgverleners zullen in concrete situaties relevante (risico)factoren afwegen en, in samenspraak met de zwangere, het beleid vormgeven Zij kunnen daarbij beredeneerd afwijken van het in richtlijnen beschreven beleid Dat laat onverlet dat richtlijnen en standaarden bedoeld zijn om te fungeren als Omdat voor een aantal aspecten van de geboortezorg geen richtlijnen bestaan of de richtlijnen van sommige beroepsgroepen elkaar tegenspreken, is in de tweede helft van ### een richtlijnanalyse verricht In deze analyse zijn enkele lacunes en tegenstrijdige richtlijnen geïdentificeerd Daar waar relevant wordt hierop in deze zorgstandaard nader ingegaan of wordt een concrete aanbeveling gedaan De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg is opgesteld in opdracht van het CPZ door een daartoe ingestelde expertgroep De expertgroep bestond uit vertegenwoordigers van alle bij integrale geboortezorg betrokken partijen en werd voorgezeten door een onafhankelijk voorzitter, aangesteld door het In bijlage # is een lijst opgenomen van alle relevante richtlijnen, standaarden, etc NPCF âCliëntenperspectief kwaliteit integrale geboortezorg Uitkomsten van achterbanraadpleging en kwaliteitscriteria ten behoeve van zorgstandaardâ November ###.
| 579 | nvog |
vervallen Zij blijven een leidraad vormen het handelen van zorgverleners Hierbij dient het volgende opgemerkt te worden In een zwangerschap kunnen zich een groot aantal verschillende risicoâs en problemen voordoen Daarbij zijn richtlijnen van gynaecologen vaak opgesteld voor bepaalde groepen vrouwen met een verhoogd risico, terwijl bijvoorbeeld richtlijnen van verloskundigen veelal vrouwen met geen of een relatief laag risico betreffen Dit betekent dat de verschillende richtlijnen niet zonder meer toegepast kunnen worden voor alle zwangere vrouwen Zorgverleners zullen in concrete situaties relevante (risico)factoren afwegen en, in samenspraak met de zwangere, het beleid vormgeven Zij kunnen daarbij beredeneerd afwijken van het in richtlijnen beschreven beleid Dat laat onverlet dat richtlijnen en standaarden bedoeld zijn om te fungeren als Omdat voor een aantal aspecten van de geboortezorg geen richtlijnen bestaan of de richtlijnen van sommige beroepsgroepen elkaar tegenspreken, is in de tweede helft van ### een richtlijnanalyse verricht In deze analyse zijn enkele lacunes en tegenstrijdige richtlijnen geïdentificeerd Daar waar relevant wordt hierop in deze zorgstandaard nader ingegaan of wordt een concrete aanbeveling gedaan De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg is opgesteld in opdracht van het CPZ door een daartoe ingestelde expertgroep De expertgroep bestond uit vertegenwoordigers van alle bij integrale geboortezorg betrokken partijen en werd voorgezeten door een onafhankelijk voorzitter, aangesteld door het In bijlage # is een lijst opgenomen van alle relevante richtlijnen, standaarden, etc NPCF âCliëntenperspectief kwaliteit integrale geboortezorg Uitkomsten van achterbanraadpleging en kwaliteitscriteria ten behoeve van zorgstandaardâ November ### Knelpunten en witte vlekkenanalyse Richtlijnen Geboortezorg; een inventarisatie (algemeen en inhoudelijk) van de richtlijnen op het gebied van geboortezorg t b v de ontwikkeling van de zorgstandaard integrale geboortezorg <PERSOON>, ### Zie bijlage # voor de volledige samenstelling van de werkgroep Begin december ### is een informele consultatie gehouden over een eerste, ruwe versie van de zorgstandaard (versie # #) Hierna heeft de expertgroep de standaard nog ingrijpend gewijzigd en een definitief concept opgesteld Over deze versie zijn alle betrokken organisaties ook formeel geconsulteerd (zomer ###) en hierna zijn er nog wijzigingen in de standaard aangebracht Dezelfde partijen zijn gevraagd om het daaruit resulterende concept te autoriseren (versie # #) Het is niet gelukt om alle partijen hierin mee te krijgen, waarna het Zorginstituut in april ### de regie over de totstandkoming van de zorgstandaard heeft overgenomen Dit heeft geresulteerd in de huidige Zorgstandaard Integrale Geboortezorg, versie <DATUM> Per <DATUM> is deze versie van de standaard De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg is niet vrijblijvend Opname van de standaard in het kwaliteitsregister betekent dat alle bij de geboortezorg betrokken partijen een inspanningsverplichting aangaan om de standaard te implementeren en biedt deze partijen de mogelijkheid om de kwaliteit van zorg te monitoren Dit is een ontwikkelingsproces waarin meerdere wegen kunnen worden verkend Zodra de definitieve versie van de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg gereed is, wordt er in.
| 554 | nvog |
en witte vlekkenanalyse Richtlijnen Geboortezorg; een inventarisatie (algemeen en inhoudelijk) van de richtlijnen op het gebied van geboortezorg t b v de ontwikkeling van de zorgstandaard integrale geboortezorg <PERSOON>, ### Zie bijlage # voor de volledige samenstelling van de werkgroep Begin december ### is een informele consultatie gehouden over een eerste, ruwe versie van de zorgstandaard (versie # #) Hierna heeft de expertgroep de standaard nog ingrijpend gewijzigd en een definitief concept opgesteld Over deze versie zijn alle betrokken organisaties ook formeel geconsulteerd (zomer ###) en hierna zijn er nog wijzigingen in de standaard aangebracht Dezelfde partijen zijn gevraagd om het daaruit resulterende concept te autoriseren (versie # #) Het is niet gelukt om alle partijen hierin mee te krijgen, waarna het Zorginstituut in april ### de regie over de totstandkoming van de zorgstandaard heeft overgenomen Dit heeft geresulteerd in de huidige Zorgstandaard Integrale Geboortezorg, versie <DATUM> Per <DATUM> is deze versie van de standaard De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg is niet vrijblijvend Opname van de standaard in het kwaliteitsregister betekent dat alle bij de geboortezorg betrokken partijen een inspanningsverplichting aangaan om de standaard te implementeren en biedt deze partijen de mogelijkheid om de kwaliteit van zorg te monitoren Dit is een ontwikkelingsproces waarin meerdere wegen kunnen worden verkend Zodra de definitieve versie van de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg gereed is, wordt er in opgesteld In deze versie wordt voor de (aanstaande) zwangere en haar naaste(n) helder beschreven wat zij mogen verwachten van integrale geboortezorg en welke inzet van henzelf verwacht wordt, om Ten behoeve van de toepassing in de praktijk wordt een implementatieplan ontwikkeld dat één geheel zal vormen met de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg Onderdeel van het implementatieplan is Het CPZ hecht eraan te benadrukken dat de standaard een levend document is In de standaard zijn werkwijzen en een beschrijving van zorg opgenomen die in de praktijk algemeen gebruik zijn (de werkelijkheid) Daarnaast biedt de standaard ruimte voor innovatieve ontwikkelingen (de wenselijkheid) Het CPZ zal zich periodiek en zo vaak als bijvoorbeeld de onderliggende (multidisciplinaire) richtlijnen hiertoe aanleiding geven, beraden op de vraag of aanpassingen gewenst zijn Actualiseren én completeren zijn daarbij aan de orde de zorgstandaard hoort in overeenstemming te zijn met actuele kennis en inzichten en is zoveel als mogelijk compleet Borging hiervan vindt plaats door middel van een zogenaamd onderhoudsplan Dit plan (incl procedure) is opgenomen als bijlage # Het implementatieplan behorende bij deze standaard zal in overleg met alle bij de geboortezorg betrokken partijen worden opgesteld en zal uiterlijk zes maanden na opname van de zorgstandaard gereed zijn De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg is opgebouwd volgens het model van het Coördinatieplatform Zorgstandaarden Daar waar dit niet mogelijk was of waar dit voor geboortezorg tot een minder logische indeling zou leiden, is gekozen voor een geboortezorgspecifieke indeling Na deze inleiding.
| 546 | nvog |
de (aanstaande) zwangere en haar naaste(n) helder beschreven wat zij mogen verwachten van integrale geboortezorg en welke inzet van henzelf verwacht wordt, om Ten behoeve van de toepassing in de praktijk wordt een implementatieplan ontwikkeld dat één geheel zal vormen met de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg Onderdeel van het implementatieplan is Het CPZ hecht eraan te benadrukken dat de standaard een levend document is In de standaard zijn werkwijzen en een beschrijving van zorg opgenomen die in de praktijk algemeen gebruik zijn (de werkelijkheid) Daarnaast biedt de standaard ruimte voor innovatieve ontwikkelingen (de wenselijkheid) Het CPZ zal zich periodiek en zo vaak als bijvoorbeeld de onderliggende (multidisciplinaire) richtlijnen hiertoe aanleiding geven, beraden op de vraag of aanpassingen gewenst zijn Actualiseren én completeren zijn daarbij aan de orde de zorgstandaard hoort in overeenstemming te zijn met actuele kennis en inzichten en is zoveel als mogelijk compleet Borging hiervan vindt plaats door middel van een zogenaamd onderhoudsplan Dit plan (incl procedure) is opgenomen als bijlage # Het implementatieplan behorende bij deze standaard zal in overleg met alle bij de geboortezorg betrokken partijen worden opgesteld en zal uiterlijk zes maanden na opname van de zorgstandaard gereed zijn De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg is opgebouwd volgens het model van het Coördinatieplatform Zorgstandaarden Daar waar dit niet mogelijk was of waar dit voor geboortezorg tot een minder logische indeling zou leiden, is gekozen voor een geboortezorgspecifieke indeling Na deze inleiding integrale geboortezorg gepresenteerd Daarna komen de volgende fases van geboortezorg aan de orde preconceptiezorg (hoofdstuk #), prenatale zorg (hoofdstuk #), bevalling en geboorte (hoofdstuk #), zorg na de bevalling en geboorte (hoofdstuk #) en acute zorg (hoofdstuk #) Vervolgens zijn in hoofdstuk # de relevante generieke zorgmodules opgenomen In hoofdstuk # wordt ingegaan op de wijze waarop de samenwerkingsstructuur is of zal worden georganiseerd In hoofdstuk ## wordt ten slotte aangegeven hoe en wanneer voor integrale geboortezorg kwaliteitsindicatoren (proces, structuur en uitkomst) ontwikkeld worden In deze zorgstandaard wordt vaak gesproken over de vrouw, de (aanstaande) zwangere, de kraamvrouw of de (aanstaande) moeder Uiteraard is de zorg aan haar ook altijd gericht op de gezondheidssituatie van haar (ongeboren) kind Dit wordt niet steeds apart vermeld Omwille van de leesbaarheid van deze zorgstandaard wordt ook niet alle gevallen expliciet benoemd dat de partner of andere naasten van de vrouw in de zwangerschap en tijdens en na de bevalling een belangrijke rol vervullen Daarom kan in veel gevallen waar de vrouw, de (aanstaande) zwangere, de kraamvrouw of de (aanstaande) moeder staat hierna âen haar partner of andere naastenâ gelezen worden Omdat sommige in deze standaard gehanteerde begrippen medisch-technisch of voor meerdere uitleg vatbaar zijn, is in Het Stuurgroepadvies âEen goed beginâ (###) maakte duidelijk dat voor het terugdringen van de perinatale mortaliteit en morbiditeit een kwaliteitsslag noodzakelijk is # In de afgelopen jaren heeft dit advies veel navolging gekregen De inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) concludeerde medio ### dat er in het veld een grote verbeterbereidheid is.
| 594 | nvog |
aan de orde preconceptiezorg (hoofdstuk #), prenatale zorg (hoofdstuk #), bevalling en geboorte (hoofdstuk #), zorg na de bevalling en geboorte (hoofdstuk #) en acute zorg (hoofdstuk #) Vervolgens zijn in hoofdstuk # de relevante generieke zorgmodules opgenomen In hoofdstuk # wordt ingegaan op de wijze waarop de samenwerkingsstructuur is of zal worden georganiseerd In hoofdstuk ## wordt ten slotte aangegeven hoe en wanneer voor integrale geboortezorg kwaliteitsindicatoren (proces, structuur en uitkomst) ontwikkeld worden In deze zorgstandaard wordt vaak gesproken over de vrouw, de (aanstaande) zwangere, de kraamvrouw of de (aanstaande) moeder Uiteraard is de zorg aan haar ook altijd gericht op de gezondheidssituatie van haar (ongeboren) kind Dit wordt niet steeds apart vermeld Omwille van de leesbaarheid van deze zorgstandaard wordt ook niet alle gevallen expliciet benoemd dat de partner of andere naasten van de vrouw in de zwangerschap en tijdens en na de bevalling een belangrijke rol vervullen Daarom kan in veel gevallen waar de vrouw, de (aanstaande) zwangere, de kraamvrouw of de (aanstaande) moeder staat hierna âen haar partner of andere naastenâ gelezen worden Omdat sommige in deze standaard gehanteerde begrippen medisch-technisch of voor meerdere uitleg vatbaar zijn, is in Het Stuurgroepadvies âEen goed beginâ (###) maakte duidelijk dat voor het terugdringen van de perinatale mortaliteit en morbiditeit een kwaliteitsslag noodzakelijk is # In de afgelopen jaren heeft dit advies veel navolging gekregen De inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) concludeerde medio ### dat er in het veld een grote verbeterbereidheid is Stuurgroep als aanjager van al langer gewenste veranderingen Overal in <LOCATIE> bleken bevlogen zorgverleners en bestuurders gemotiveerd en bereid om extra energie en tijd te steken in de verbetering van de geboortezorg in hun regio Desalniettemin lijkt de brede focus die de Stuurgroep voorstond nog (te) beperkt opgepakt en vindt er nog onvoldoende evaluatie plaats # Daarom wordt door het CPZ In dit hoofdstuk wordt beschreven wat onder âintegrale geboortezorgâ wordt verstaan en wordt vervolgens een visie op âintegrale geboortezorgâ gepresenteerd Deze visie is leidend voor alle onderdelen Met âintegrale geboortezorgâ wordt het gehele traject van zorg bedoeld vanaf de preconceptiefase # tot en met de eerste zes weken na de geboorte, inclusief de samenwerking met en/of overdracht naar de kraamzorg, de jeugdgezondheidszorg (JGZ), huisarts en/of op indicatie de overdracht of verwijzing Vanaf de preconceptiefase tot het jonge ouderschap kan de (aanstaande) moeder rekenen op ï· respect en ruimte voor eigen regie (gezamenlijke besluitvorming, keuzevrijheid en informed consent); ï· optimale, empathische begeleiding en zorg passend bij een individuele situatie; ï· waarbij de kernwaarden zijn vraaggericht, toegankelijk, tijdig beschikbaar, veilig, effectief en doelmatig Het doel van âintegrale geboortezorgâ is het verbeteren van de zorg door een integrale, multidisciplinaire aanpak, waarbij door een constante evaluatie van de uitkomsten én cliëntervaringen de zorg kwalitatief beter, effectiever en doelmatiger kan worden Bij integrale geboortezorg staat de zorgvraag van de zwangere centraal, dat wil zeggen dat de zorg vraaggericht is in plaats van aanbodgericht Door in.
| 621 | nvog |
Stuurgroep als aanjager van al langer gewenste veranderingen Overal in <LOCATIE> bleken bevlogen zorgverleners en bestuurders gemotiveerd en bereid om extra energie en tijd te steken in de verbetering van de geboortezorg in hun regio Desalniettemin lijkt de brede focus die de Stuurgroep voorstond nog (te) beperkt opgepakt en vindt er nog onvoldoende evaluatie plaats # Daarom wordt door het CPZ In dit hoofdstuk wordt beschreven wat onder âintegrale geboortezorgâ wordt verstaan en wordt vervolgens een visie op âintegrale geboortezorgâ gepresenteerd Deze visie is leidend voor alle onderdelen Met âintegrale geboortezorgâ wordt het gehele traject van zorg bedoeld vanaf de preconceptiefase # tot en met de eerste zes weken na de geboorte, inclusief de samenwerking met en/of overdracht naar de kraamzorg, de jeugdgezondheidszorg (JGZ), huisarts en/of op indicatie de overdracht of verwijzing Vanaf de preconceptiefase tot het jonge ouderschap kan de (aanstaande) moeder rekenen op ï· respect en ruimte voor eigen regie (gezamenlijke besluitvorming, keuzevrijheid en informed consent); ï· optimale, empathische begeleiding en zorg passend bij een individuele situatie; ï· waarbij de kernwaarden zijn vraaggericht, toegankelijk, tijdig beschikbaar, veilig, effectief en doelmatig Het doel van âintegrale geboortezorgâ is het verbeteren van de zorg door een integrale, multidisciplinaire aanpak, waarbij door een constante evaluatie van de uitkomsten én cliëntervaringen de zorg kwalitatief beter, effectiever en doelmatiger kan worden Bij integrale geboortezorg staat de zorgvraag van de zwangere centraal, dat wil zeggen dat de zorg vraaggericht is in plaats van aanbodgericht Door in q het perspectief van de zwangere en deze te koppelen aan de beschikbare evidence-based kennis wordt aanbodgericht denken voorkomen en kan continue, gecoördineerde en kwalitatief goede zorg geleverd worden Hierbij is het belangrijk dat de zorgverleners in de geboortezorg op beleidsniveau een gedeelde visie hebben en op uitvoerend niveau gebruik maken van ieders deskundigheid en aandacht hebben voor elkaars werkprocessen Verloskundig zorgverleners ## zullen minder naar elkaar verwijzen, maar elkaar consulteren en de (aanstaande) zwangere en/of het (ongeboren) kind, conform de lokale afspraken, bespreken binnen een interprofessioneel geboortezorgteam Een belangrijk hulpmiddel bij integrale zorg is het Individueel geboortezorgplan dat op basis van de principes van gezamenlijke besluitvorming wordt opgesteld Zie ook Bonsel GJ, e a Lijnen in de Perinatale Sterfte, Signalementstudie Zwangerschap en Geboorte ###, <LOCATIE> Mogelijkheden voor verbetering geboortezorg nog onvolledig benut Samenvattend eindrapport van het inspectieonderzoek naar de invoering van het Advies van de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte <LOCATIE> IGZ, juni ### Fertiliteitszorg en zwangerschapsafbreking worden niet gerekend tot de preconceptiefase CPZ Leidraad âIntegrale geboortezorgâ <PERSOON> vertaald naar <PERSOON> is integrated care? <PERSOON> overview of integrated care in the NHS, Research report, London, Nuffiedtrust, ### Een verloskundig zorgverlener is BIG-geregistreerd, bevoegd om verloskundige handelingen te verrichten en kan zijn een arts-assistent gynaecologie, gynaecoloog, gynaecoloog in opleiding, physician assistant klinisch verloskundige, klinisch Volgens de Stuurgroep âEen goed beginâ spitste in <LOCATIE> tot aan de jaren tachtig van de vorige.
| 609 | nvog |
zwangere en deze te koppelen aan de beschikbare evidence-based kennis wordt aanbodgericht denken voorkomen en kan continue, gecoördineerde en kwalitatief goede zorg geleverd worden Hierbij is het belangrijk dat de zorgverleners in de geboortezorg op beleidsniveau een gedeelde visie hebben en op uitvoerend niveau gebruik maken van ieders deskundigheid en aandacht hebben voor elkaars werkprocessen Verloskundig zorgverleners ## zullen minder naar elkaar verwijzen, maar elkaar consulteren en de (aanstaande) zwangere en/of het (ongeboren) kind, conform de lokale afspraken, bespreken binnen een interprofessioneel geboortezorgteam Een belangrijk hulpmiddel bij integrale zorg is het Individueel geboortezorgplan dat op basis van de principes van gezamenlijke besluitvorming wordt opgesteld Zie ook Bonsel GJ, e a Lijnen in de Perinatale Sterfte, Signalementstudie Zwangerschap en Geboorte ###, <LOCATIE> Mogelijkheden voor verbetering geboortezorg nog onvolledig benut Samenvattend eindrapport van het inspectieonderzoek naar de invoering van het Advies van de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte <LOCATIE> IGZ, juni ### Fertiliteitszorg en zwangerschapsafbreking worden niet gerekend tot de preconceptiefase CPZ Leidraad âIntegrale geboortezorgâ <PERSOON> vertaald naar <PERSOON> is integrated care? <PERSOON> overview of integrated care in the NHS, Research report, London, Nuffiedtrust, ### Een verloskundig zorgverlener is BIG-geregistreerd, bevoegd om verloskundige handelingen te verrichten en kan zijn een arts-assistent gynaecologie, gynaecoloog, gynaecoloog in opleiding, physician assistant klinisch verloskundige, klinisch Volgens de Stuurgroep âEen goed beginâ spitste in <LOCATIE> tot aan de jaren tachtig van de vorige In de jaren negentig veranderde dit en nam het medisch-technische aanbod tijdens zwangerschap en geboorte toe Hierdoor ontstond een scherpere scheiding tussen het denken van eerstelijns en tweedelijns professionals en belandden de belangen van moeder en (ongeboren) kind te veel op de achtergrond ## De Stuurgroep âZwangerschap en geboorteâ stelde dat de fysiologische benadering en de meer op medische risicoâs gerichte benadering van zwangerschap en geboorte opnieuw met elkaar in balans gebracht zouden moeten worden Daarbij werd de ambitie geformuleerd dat iedereen in <LOCATIE> de beste zorg rond zwangerschap en geboorte zou krijgen waarbij (vermijdbare) calamiteiten tot een minimum zouden worden beperkt De basis hiervoor was zonder meer aanwezig, maar op een aantal punten diende de zorg aan zwangeren en haar (ongeboren) kind verbeterd te worden Om deze ambitie te realiseren, zou de zorg meer rond moeder en (ongeboren) kind georganiseerd moeten worden Zorgverleners zijn daarbij dienend aan de belangen van moeder en kind Nog meer dan voorheen zouden zij rekening moeten houden met de verwachtingen en wensen van de zwangere, met haar medische en psychosociale omstandigheden en zouden zij de zwangere moeten ondersteunen in haar intrinsieke vermogen om een gezonde zwangerschap, bevalling en kraamperiode Deze visie, neergelegd in het advies âEen goed beginâ, werd door de overheid grotendeels overgenomen Het CPZ kreeg de taak om het advies, aangevuld met adviezen van de Stichting Perinatale Audit <LOCATIE> (PAN) en recente rapporten van de IGZ ## , uit te voeren Daartoe bracht het CPZ in het voorjaar van ### onder andere de Leidraad âIntegrale Geboortezorgâ uit.
| 609 | nvog |
het medisch-technische aanbod tijdens zwangerschap en geboorte toe Hierdoor ontstond een scherpere scheiding tussen het denken van eerstelijns en tweedelijns professionals en belandden de belangen van moeder en (ongeboren) kind te veel op de achtergrond ## De Stuurgroep âZwangerschap en geboorteâ stelde dat de fysiologische benadering en de meer op medische risicoâs gerichte benadering van zwangerschap en geboorte opnieuw met elkaar in balans gebracht zouden moeten worden Daarbij werd de ambitie geformuleerd dat iedereen in <LOCATIE> de beste zorg rond zwangerschap en geboorte zou krijgen waarbij (vermijdbare) calamiteiten tot een minimum zouden worden beperkt De basis hiervoor was zonder meer aanwezig, maar op een aantal punten diende de zorg aan zwangeren en haar (ongeboren) kind verbeterd te worden Om deze ambitie te realiseren, zou de zorg meer rond moeder en (ongeboren) kind georganiseerd moeten worden Zorgverleners zijn daarbij dienend aan de belangen van moeder en kind Nog meer dan voorheen zouden zij rekening moeten houden met de verwachtingen en wensen van de zwangere, met haar medische en psychosociale omstandigheden en zouden zij de zwangere moeten ondersteunen in haar intrinsieke vermogen om een gezonde zwangerschap, bevalling en kraamperiode Deze visie, neergelegd in het advies âEen goed beginâ, werd door de overheid grotendeels overgenomen Het CPZ kreeg de taak om het advies, aangevuld met adviezen van de Stichting Perinatale Audit <LOCATIE> (PAN) en recente rapporten van de IGZ ## , uit te voeren Daartoe bracht het CPZ in het voorjaar van ### onder andere de Leidraad âIntegrale Geboortezorgâ uit ## De navolgende teksten zijn een nadere concretisering van deze visie Het Zwangerschap en geboorte zijn unieke gebeurtenissen in het leven van iedere vrouw Het zijn normale, fysiologische processen die geheel en al behoren tot de eigen ervaringen van de aanstaande moe## der en haar partner Zowel onder- als overbehandeling moet daarbij voorkomen worden Voor iedereen betrokken bij de geboortezorg is een gezonde vrouw en een gezond kind op zowel korte als lange termijn het belangrijkste doel De zorg van de beroepsgroepen, organisaties en instellingen die de aanstaande moeder ondersteunen, dient er vooral op gericht te zijn dat dit met respect en in veiligheid kan geschieden Met elkaar dienen zij optimale veiligheid, beschikbaarheid en kwaliteit te creëren vanaf de preconceptie tot en met het jonge ouderschap, ongeacht de gekozen plaats van bevalling Met inachtneming van de professionele standaarden doen tijdens de gehele zwangerschap en kraamperiode zorgverleners een aanbod, waarbij de wensen en behoeften van de (aanstaande) zwangere vrouw, haar partner en hun (ongeboren) kind centraal staan en de vrouw en haar gezin on## Een goed begin Veilige zorg rond zwangerschap en geboorte Advies Stuurgroep zwangerschap en geboorte December Bijv Mogelijkheden voor verbetering geboortezorg nog onvolledig benut Samenvattend eindrapport van het inspectieonderzoek naar de invoering van het Advies van de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte <LOCATIE> IGZ, juni ### De desbetreffende Leidraad wordt op dit moment door het CPZ herzien ##,#% van alle vrouwen bevalt spontaan, vaginaal, PRN ###.
| 592 | nvog |
## De navolgende teksten zijn een nadere concretisering van deze visie Het Zwangerschap en geboorte zijn unieke gebeurtenissen in het leven van iedere vrouw Het zijn normale, fysiologische processen die geheel en al behoren tot de eigen ervaringen van de aanstaande moe## der en haar partner Zowel onder- als overbehandeling moet daarbij voorkomen worden Voor iedereen betrokken bij de geboortezorg is een gezonde vrouw en een gezond kind op zowel korte als lange termijn het belangrijkste doel De zorg van de beroepsgroepen, organisaties en instellingen die de aanstaande moeder ondersteunen, dient er vooral op gericht te zijn dat dit met respect en in veiligheid kan geschieden Met elkaar dienen zij optimale veiligheid, beschikbaarheid en kwaliteit te creëren vanaf de preconceptie tot en met het jonge ouderschap, ongeacht de gekozen plaats van bevalling Met inachtneming van de professionele standaarden doen tijdens de gehele zwangerschap en kraamperiode zorgverleners een aanbod, waarbij de wensen en behoeften van de (aanstaande) zwangere vrouw, haar partner en hun (ongeboren) kind centraal staan en de vrouw en haar gezin on## Een goed begin Veilige zorg rond zwangerschap en geboorte Advies Stuurgroep zwangerschap en geboorte December Bijv Mogelijkheden voor verbetering geboortezorg nog onvolledig benut Samenvattend eindrapport van het inspectieonderzoek naar de invoering van het Advies van de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte <LOCATIE> IGZ, juni ### De desbetreffende Leidraad wordt op dit moment door het CPZ herzien ##,#% van alle vrouwen bevalt spontaan, vaginaal, PRN ### Hierbij wordt steeds de vraag gesteld of dit aanbod bijdraagt aan goede zorg vanuit het perspectief van de (zwangere) vrouw en haar (ongeboren) kind Professionele, organisatorische en financiële belangen van zorgverleners zijn hier aan ondergeschikt Zorgverleners ondersteunen de (aanstaande) zwangere om, voor zover zij dat wil, haar eigen keuzes te maken over welke zorg, op welk moment en op welke plaats wordt verleend Daarbij worden de principes van gezamenlijke besluitvorming gevolgd Zie verder paragraaf <DATUM> en <DATUM> # De vrouw (en haar partner) beslist uiteindelijk zelf Na goed geïnformeerd en eventueel geadviseerd te zijn over haar zwangerschap en eventuele risicoâs kiest zij ook zelf hoe en waar zij wil bevallen thuis, in een geboortecentrum, poliklinisch of klinisch Een zwangerschap kan veel vragen en onzekerheden oproepen Voorlichting en counseling zijn daarom essentieel Om de wensen en behoeften van de (aanstaande) moeder en haar kind centraal te kunnen stellen, is de (aanstaande) zwangere goed geïnformeerd en heeft zij kennis over en inzicht in haar zwangerschap, bevalling, kraamperiode en de begeleidings- en zorgmogelijkheden (incl preen neonatale screening) Dit stelt haar in staat regie te nemen Daarom heeft zij allereerst recht op heldere, volledige, betrouwbare en op elkaar afgestemde informatie gedurende het gehele geboortezorgtraject Zij krijgt stapsgewijs informatie over wat zwangerschap en geboorte inhoudt, welke begeleiding mogelijk is en wat de effecten van haar zwangerschap op het dagelijks leven kunnen zijn.
| 571 | nvog |
Hierbij wordt steeds de vraag gesteld of dit aanbod bijdraagt aan goede zorg vanuit het perspectief van de (zwangere) vrouw en haar (ongeboren) kind Professionele, organisatorische en financiële belangen van zorgverleners zijn hier aan ondergeschikt Zorgverleners ondersteunen de (aanstaande) zwangere om, voor zover zij dat wil, haar eigen keuzes te maken over welke zorg, op welk moment en op welke plaats wordt verleend Daarbij worden de principes van gezamenlijke besluitvorming gevolgd Zie verder paragraaf <DATUM> en <DATUM> # De vrouw (en haar partner) beslist uiteindelijk zelf Na goed geïnformeerd en eventueel geadviseerd te zijn over haar zwangerschap en eventuele risicoâs kiest zij ook zelf hoe en waar zij wil bevallen thuis, in een geboortecentrum, poliklinisch of klinisch Een zwangerschap kan veel vragen en onzekerheden oproepen Voorlichting en counseling zijn daarom essentieel Om de wensen en behoeften van de (aanstaande) moeder en haar kind centraal te kunnen stellen, is de (aanstaande) zwangere goed geïnformeerd en heeft zij kennis over en inzicht in haar zwangerschap, bevalling, kraamperiode en de begeleidings- en zorgmogelijkheden (incl preen neonatale screening) Dit stelt haar in staat regie te nemen Daarom heeft zij allereerst recht op heldere, volledige, betrouwbare en op elkaar afgestemde informatie gedurende het gehele geboortezorgtraject Zij krijgt stapsgewijs informatie over wat zwangerschap en geboorte inhoudt, welke begeleiding mogelijk is en wat de effecten van haar zwangerschap op het dagelijks leven kunnen zijn Daarbij is ook de voorlichting en counseling over een gezonde levens## wijze bij zwangerschap, ongeacht eventuele risicofactoren, van groot belang Bij vragen die niet op het werkterrein van de zorgverlener liggen, bijv over vergoeding van bepaalde zorgvormen, verzekeringen, wooninrichting, financiën en formele verantwoordelijkheden bij het ouderschap, wordt verwezen naar relevante instanties De te verstrekken informatie is afgestemd op de informatie- en zorgbehoefte van de vrouw en haar partner, hun kennisniveau en beheersing van de Nederlandse taal Hierbij controleert de verloskundig zorgverlener ## of de vrouw deze informatie ook heeft begrepen Het verdient aanbeveling gebruik te maken van materialen en toepassingen die het best past bij haar persoonlijke situatie Zij krijgt ook voor haar begrijpelijke en schriftelijke informatie mee naar huis of wordt onder andere gewezen op (gevalideerde) interactieve websites en zwangerschapsapps, zodat zij deze eventueel samen met haar partner of naaste(n) nog eens kan nalezen en zo nodig kan gebruiken Door de gezamenlijke beroepsgroepen is speciaal voor dit doel de folder âZwanger!â ontwikkeld ## Via counseling en coaching ondersteunen zorgverleners de (aanstaande) zwangere bij het realiseren van gezond gedrag Daarbij wordt gewerkt aan empowerment van de vrouw en aan de versterking van haar intrinsieke vermogen om haar zwangerschap zo gezond en veilig mogelijk te starten en uit te Om haar regierol verder te ondersteunen, zal de zwangere gedurende de zwangerschap één vast aanspreekpunt hebben Deze professional is één van de betrokken verloskundig zorgverleners, meestal de verloskundige Deze zorgprofessional, hierna.
| 566 | nvog |
wijze bij zwangerschap, ongeacht eventuele risicofactoren, van groot belang Bij vragen die niet op het werkterrein van de zorgverlener liggen, bijv over vergoeding van bepaalde zorgvormen, verzekeringen, wooninrichting, financiën en formele verantwoordelijkheden bij het ouderschap, wordt verwezen naar relevante instanties De te verstrekken informatie is afgestemd op de informatie- en zorgbehoefte van de vrouw en haar partner, hun kennisniveau en beheersing van de Nederlandse taal Hierbij controleert de verloskundig zorgverlener ## of de vrouw deze informatie ook heeft begrepen Het verdient aanbeveling gebruik te maken van materialen en toepassingen die het best past bij haar persoonlijke situatie Zij krijgt ook voor haar begrijpelijke en schriftelijke informatie mee naar huis of wordt onder andere gewezen op (gevalideerde) interactieve websites en zwangerschapsapps, zodat zij deze eventueel samen met haar partner of naaste(n) nog eens kan nalezen en zo nodig kan gebruiken Door de gezamenlijke beroepsgroepen is speciaal voor dit doel de folder âZwanger!â ontwikkeld ## Via counseling en coaching ondersteunen zorgverleners de (aanstaande) zwangere bij het realiseren van gezond gedrag Daarbij wordt gewerkt aan empowerment van de vrouw en aan de versterking van haar intrinsieke vermogen om haar zwangerschap zo gezond en veilig mogelijk te starten en uit te Om haar regierol verder te ondersteunen, zal de zwangere gedurende de zwangerschap één vast aanspreekpunt hebben Deze professional is één van de betrokken verloskundig zorgverleners, meestal de verloskundige Deze zorgprofessional, hierna Zie verder Om de wensen en behoeften van een zwangere te operationaliseren stellen de zwangere en de coördinerend zorgverlener samen, via de principes van gezamenlijke besluitvorming, een Individueel De onderwerpen die in de voorlichting en counseling in de verschillende fasen van de zwangerschap en na de bevalling in ieder geval aan de orde moeten komen, zijn opgenomen in de desbetreffende passage van deze zorgstandaard Folder âZwanger!; Informatie en adviezen van verloskundigen, huisartsen en gynaecologenâ, een uitgave van het RIVMCentrum voor Bevolkingsonderzoek Ook andere website bieden belangrijke informatie vanaf kinderwens tot jong volwassenheid geboortezorgplan op Hierin worden alle aspecten vastgelegd die in de begeleiding en zorg voor een aanstaande moeder van belang zijn vanaf de kinderwens tot en met de eerste zes weken na de geboorte Het plan sluit aan op de eventueel geconstateerde risicoâs en beschrijft, toegespitst op de lokale situatie, alle belangrijke momenten en afspraken tijdens de zwangerschap (voorlichting, laboratorium- en ander benodigd onderzoek, uitvoerende zorgverleners, verdeling verantwoordelijkheden, etc ) Daarbij wordt expliciet rekening gehouden met de persoonlijke situatie Het plan is eigendom van de zwangere Zie verder paragraaf <DATUM> # De zwangere vrouw en haar (ongeboren) kind centraal stellen vraagt om een zorgsysteem (integrale zorg) waarbij professionals gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor onderlinge afstemming en het beleid (in de regio) en transparant uitleg geven over de kwaliteit van zorg in het gehele zorgtraject Dit vergt multidisciplinaire en lijnoverstijgende samenwerking tussen de betrokken beroepsgroepen, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties in samenspraak met de aanstaande ouders Deze.
| 564 | nvog |
de coördinerend zorgverlener samen, via de principes van gezamenlijke besluitvorming, een Individueel De onderwerpen die in de voorlichting en counseling in de verschillende fasen van de zwangerschap en na de bevalling in ieder geval aan de orde moeten komen, zijn opgenomen in de desbetreffende passage van deze zorgstandaard Folder âZwanger!; Informatie en adviezen van verloskundigen, huisartsen en gynaecologenâ, een uitgave van het RIVMCentrum voor Bevolkingsonderzoek Ook andere website bieden belangrijke informatie vanaf kinderwens tot jong volwassenheid geboortezorgplan op Hierin worden alle aspecten vastgelegd die in de begeleiding en zorg voor een aanstaande moeder van belang zijn vanaf de kinderwens tot en met de eerste zes weken na de geboorte Het plan sluit aan op de eventueel geconstateerde risicoâs en beschrijft, toegespitst op de lokale situatie, alle belangrijke momenten en afspraken tijdens de zwangerschap (voorlichting, laboratorium- en ander benodigd onderzoek, uitvoerende zorgverleners, verdeling verantwoordelijkheden, etc ) Daarbij wordt expliciet rekening gehouden met de persoonlijke situatie Het plan is eigendom van de zwangere Zie verder paragraaf <DATUM> # De zwangere vrouw en haar (ongeboren) kind centraal stellen vraagt om een zorgsysteem (integrale zorg) waarbij professionals gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor onderlinge afstemming en het beleid (in de regio) en transparant uitleg geven over de kwaliteit van zorg in het gehele zorgtraject Dit vergt multidisciplinaire en lijnoverstijgende samenwerking tussen de betrokken beroepsgroepen, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties in samenspraak met de aanstaande ouders Deze Alleen op basis van onderling vertrouwen zal integrale geboortezorg gerealiseerd kunnen worden Daarom is werken aan vertrouwen in elkaar een essentiële randvoorwaarde om integrale geboortezorg te realiseren Professionals moeten zich (nog) meer realiseren dat ze onderling afhankelijk zijn van elkaar en âteamworkâ noodzakelijk is In de huidige situatie verloopt de communicatie en overdracht tussen professionals nog niet in alle gevallen optimaal Om de zorgverlening rondom (aanstaande) zwangerschap en geboorte in de toekomst zo goed en zo gecoördineerd mogelijk te laten verlopen, zal sprake moeten zijn van een netwerkbenadering Dat past beter dan het begrip âketenâ Een keten beschrijft een vaste opeenvolging van activiteiten of organisaties, terwijl de term ânetwerkâ het interactieve <INSTELLING> van de beoogde zorg weergeeft Een netwerk geboortezorg is een samenhangend geheel van actoren of organisaties die met steeds wisselende inzet een gezamenlijk doel nastreven, namelijk de realisatie van de best haalbare kwaliteit van geboortezorg vanuit cliëntenperspectief Om multidisciplinaire en lijnoverstijgende samenwerking te bevorderen, wordt binnen de integrale geboortezorg het begrip âinterprofessioneel geboortezorgteamâ geïntroduceerd Het interprofessioneel geboortezorgteam is een multidisciplinair samengesteld team van alle regionaal bij geboortezorg betrokken zorgverleners Het interprofessioneel geboortezorgteam is onderdeel van het Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) en is op regionaal niveau gezamenlijk verantwoordelijk voor het uitvoerende beleid met betrekking tot de zorg rond preconceptie, zwangerschap, geboorte en postnatale Daarnaast kan de coördinerend zorgverlener, die de zwangere primair begeleidt, conform de regionale afspraken, te allen tijde dit team consulteren of met het team (of individuele leden daarvan) overleggen De intake heeft als doel de omstandigheden van invloed op de keuze en invulling van het.
| 585 | nvog |
is werken aan vertrouwen in elkaar een essentiële randvoorwaarde om integrale geboortezorg te realiseren Professionals moeten zich (nog) meer realiseren dat ze onderling afhankelijk zijn van elkaar en âteamworkâ noodzakelijk is In de huidige situatie verloopt de communicatie en overdracht tussen professionals nog niet in alle gevallen optimaal Om de zorgverlening rondom (aanstaande) zwangerschap en geboorte in de toekomst zo goed en zo gecoördineerd mogelijk te laten verlopen, zal sprake moeten zijn van een netwerkbenadering Dat past beter dan het begrip âketenâ Een keten beschrijft een vaste opeenvolging van activiteiten of organisaties, terwijl de term ânetwerkâ het interactieve <INSTELLING> van de beoogde zorg weergeeft Een netwerk geboortezorg is een samenhangend geheel van actoren of organisaties die met steeds wisselende inzet een gezamenlijk doel nastreven, namelijk de realisatie van de best haalbare kwaliteit van geboortezorg vanuit cliëntenperspectief Om multidisciplinaire en lijnoverstijgende samenwerking te bevorderen, wordt binnen de integrale geboortezorg het begrip âinterprofessioneel geboortezorgteamâ geïntroduceerd Het interprofessioneel geboortezorgteam is een multidisciplinair samengesteld team van alle regionaal bij geboortezorg betrokken zorgverleners Het interprofessioneel geboortezorgteam is onderdeel van het Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) en is op regionaal niveau gezamenlijk verantwoordelijk voor het uitvoerende beleid met betrekking tot de zorg rond preconceptie, zwangerschap, geboorte en postnatale Daarnaast kan de coördinerend zorgverlener, die de zwangere primair begeleidt, conform de regionale afspraken, te allen tijde dit team consulteren of met het team (of individuele leden daarvan) overleggen De intake heeft als doel de omstandigheden van invloed op de keuze en invulling van het Zie ook paragraaf <DATUM> Dit wordt georganiseerd binnen het interprofessionele geboorteteam De wijze van intake en de vormen van overleg van het interprofessioneel geboortezorgteam om invulling te geven aan het zorgpad hangen af van regionale wil zeggen dat alle professionals een netwerk vormen om samen een zo gezond en veilig mogelijke zorg rond zwangerschap en geboorte te bieden Dit vereist afspraken over kwaliteit, registratie, verantwoording en transparantie Het regionale beleid wordt vastgesteld en geëvalueerd binnen het Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV), een regionaal netwerk van verloskundig zorgverleners, kraamzorgorganisaties, andere geboortezorg professionals en regionale adviesraden van zwangeren/(jonge) ouders die een gezamenlijk doel nastreven, namelijk de realisatie van de best Tijdens de zwangerschap en/of bevalling wordt op indicatie een op een individuele situatie toegesneden individueel interprofessioneel geboortezorgteam samengesteld De wijze waarop de betrokken zorgverleners in dat geval samenwerken, wordt per situatie bepaald en hangt mede af van de wensen van de zwangere (gezamenlijke besluitvorming) en de regionale omstandigheden Zie verder paragraaf <DATUM> # ## Om integrale geboortezorg te operationaliseren is per regio idealiter het netwerk van samenwerkende partijen verantwoordelijk voor de multidisciplinaire en lijnoverstijgende samenwerking tussen de betrokken beroepsgroepen, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties Momenteel wordt deze Op basis van de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg, ontwikkelen deze regionale netwerken Regionaal beleid en regionale zorgpaden Hierbij valt te denken aan ruimte voor extra aandacht voor ouders met lage SES en lagere cognitieve vermogens Zo kan de Zorgstandaard Integrale De onderlinge samenwerking tussen professionals zorgverleners wordt bij voorkeur ondersteund door.
| 575 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.