text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
en voor commentaar voorgelegd aan de richtlijnwerkgroep Daarna zijn de indicatoren tegelijkertijd met de richtlijn ter consultatie voorgelegd aan de wetenschappelijke en beroepsverenigingen Tevens is een pilot uitgevoerd door TRIP waarin de indicatoren zijn getoetst op eenduidigheid en uitvoerbaarheid Na het verwerken van de resultaten van de pilot en het commentaar uit de consultatieronde hebben de betrokken wetenschappelijke en beroepsverenigingen (zie de inleiding van deze richtlijn) de Een uitspraak over de kwaliteit van de zorg bij bloedtransfusies is pas mogelijk als gemeten kan worden of voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria zoals beschreven in de richtlijn Met de indicatoren behorende bij de richtlijn Bloedtransfusie zoals ontwikkeld door de indicatoren subwerkgroep, acht de indicatoren subwerkgroep het mogelijk om de kwaliteit van zorg als individuele zorgverlener in kaart te brengen Voor de geselecteerde en uitgewerkte indicatoren geldt dat de indicatoren subwerkgroep verwacht dat de uitgewerkte indicatoren valide zijn (expertvaliditeit), dat de indicatoren op betrouwbare wijze te meten zijn en dat de opleveren Tevens is de indicatoren subwerkgroep van mening dat de indicatoren voldoende discrimineren, aangezien er voldoende variatie in de praktijk lijkt te bestaan Tenslotte denkt de werkgroep dat controle voor verschillen in demografische en sociaaleconomische Uiteindelijk kunnen de resultaten van de indicatoren ook een aanzet geven tot het In deze paragraaf worden de factsheets van de indicatoren gepresenteerd De kwaliteitswet zorginstellingen vereist verantwoorde zorg te allen tijde Bij het optimaliseren van de kwaliteit van bloedtransfusies spelen In de vigerende richtlijn Bloedtransfusie is geformuleerd aan welke effectief zijn Bestuur dat de medische staf van de instelling de kwaliteit van de De data die in evaluaties verzameld worden ten aanzien van de en ander kan leiden tot snelle aanpassing van het lokale protocol Dit alles zou er toe moeten leiden dat de principes zoals die in de richtlijn zijn verwoord ook daadwerkelijk worden toegepast in de praktijk een bloedtransfusiecommissie te beschikken Aanbevolen wordt dat Een bloedtransfusiecommissie kan zorg dragen voor implementatie en borging van de richtlijn De werkgroep verwacht dan ook een positieve correlatie tussen de aanwezigheid van een actieve Bloedtransfusiecommissie en positieve/goede scores voor de overige Het organisatorisch verband waarop de indicator betrekking heeft De indicator heeft betrekking op de zorginstelling als geheel en op alle specialismen betrokken bij bloedtransfusies In een bloedtransfusiecommissie dienen bij voorkeur de verpleegkundigen en KCD (Klinisch Consultatieve Dienst) arts van Sanquin Dit betekent dat de belangrijkste specialismen die zich bezig houden met bloedtransfusies vertegenwoordigd dienen te zijn in deze commissie De werkgroep is van mening dat in elk ziekenhuis een bloedtransfusiecommissie tot taak heeft zorg te dragen voor onder andere protocolontwikkeling, toetsing van de uitvoering van de afspraken aan het beleid, evaluatie van bloedtransfusies en het opstellen van kwaliteitsnormen van een opleidingsplan voor alle betrokken medewerkers in het ziekenhuis en het toetsen hiervan <PERSOON> Er is geen vergelijkend onderzoek verricht waaruit afgeleid zou kunnen worden dat een actieve bloedtransfusiecommissie de kwaliteit van bloedtransfusies verbetert Echter om tot een adequate implementatie en regelmatige evaluatie van de richtlijn te komen in elke.
| 524 | nvog |
medische staf van de instelling de kwaliteit van de De data die in evaluaties verzameld worden ten aanzien van de en ander kan leiden tot snelle aanpassing van het lokale protocol Dit alles zou er toe moeten leiden dat de principes zoals die in de richtlijn zijn verwoord ook daadwerkelijk worden toegepast in de praktijk een bloedtransfusiecommissie te beschikken Aanbevolen wordt dat Een bloedtransfusiecommissie kan zorg dragen voor implementatie en borging van de richtlijn De werkgroep verwacht dan ook een positieve correlatie tussen de aanwezigheid van een actieve Bloedtransfusiecommissie en positieve/goede scores voor de overige Het organisatorisch verband waarop de indicator betrekking heeft De indicator heeft betrekking op de zorginstelling als geheel en op alle specialismen betrokken bij bloedtransfusies In een bloedtransfusiecommissie dienen bij voorkeur de verpleegkundigen en KCD (Klinisch Consultatieve Dienst) arts van Sanquin Dit betekent dat de belangrijkste specialismen die zich bezig houden met bloedtransfusies vertegenwoordigd dienen te zijn in deze commissie De werkgroep is van mening dat in elk ziekenhuis een bloedtransfusiecommissie tot taak heeft zorg te dragen voor onder andere protocolontwikkeling, toetsing van de uitvoering van de afspraken aan het beleid, evaluatie van bloedtransfusies en het opstellen van kwaliteitsnormen van een opleidingsplan voor alle betrokken medewerkers in het ziekenhuis en het toetsen hiervan <PERSOON> Er is geen vergelijkend onderzoek verricht waaruit afgeleid zou kunnen worden dat een actieve bloedtransfusiecommissie de kwaliteit van bloedtransfusies verbetert Echter om tot een adequate implementatie en regelmatige evaluatie van de richtlijn te komen in elke Het valt onder de verantwoordelijkheid van de instelling (Raad van Bestuur) en van de medische staf de kwaliteit van de bloedtransfusies te evalueren Het streven zou moeten zijn dat de kwaliteit van alle in <LOCATIE> uitgevoerde bloedtransfusies door een locale Daar waar geen bloedtransfusiecommissie bestaat (indicator #A) kan deze ingesteld worden Daar waar wel een bloedtransfusiecommissie bestaat maar deze minder dan # keer per jaar bij elkaar komt kan benchmarking van indicator #B er toe bijdragen dat de commissie actiever wordt De werkgroep verwacht dat in de meeste ziekenhuizen een bloedtransfusiecommissie bestaat maar dat deze vaak minder dan # keer bij elkaar zal ââSanguis sanus sanatââ Veiligheid van bloedverstrekking en bloedgebruik in de Nederlandse Hemovigilantie is het complex aan maatregelen dat nodig is om inzicht te verkrijgen in de veiligheid en kwaliteit van de bloedtransfusieketen Hemovigilantie heeft tot doel dit inzicht te verkrijgen om zodoende de kwaliteit van de bloedtransfusieketen en dus van de betreffende zorg te De verantwoordelijkheid voor hemovigilantie berust in principe bij alle te onderscheiden professionals die betrokken zijn bij bloedtransfusie, ieder op zijn of haar eigen gebied De lokale bloedtransfusiecommissie is kwaliteitscontrole Vastgelegd dient te zijn wie voor welke schakel van de keten verantwoordelijk is en hoe de terugkoppeling is geregeld Er B Zo ja hoeveel uren besteedt deze persoon per week aan gehele transfusieketen van donor tot patiënt, en daarnaast alles wat bij kan dragen aan een veiliger en effectiever gebruik van bloedproducten.
| 531 | nvog |
Het valt onder de verantwoordelijkheid van de instelling (Raad van Bestuur) en van de medische staf de kwaliteit van de bloedtransfusies te evalueren Het streven zou moeten zijn dat de kwaliteit van alle in <LOCATIE> uitgevoerde bloedtransfusies door een locale Daar waar geen bloedtransfusiecommissie bestaat (indicator #A) kan deze ingesteld worden Daar waar wel een bloedtransfusiecommissie bestaat maar deze minder dan # keer per jaar bij elkaar komt kan benchmarking van indicator #B er toe bijdragen dat de commissie actiever wordt De werkgroep verwacht dat in de meeste ziekenhuizen een bloedtransfusiecommissie bestaat maar dat deze vaak minder dan # keer bij elkaar zal ââSanguis sanus sanatââ Veiligheid van bloedverstrekking en bloedgebruik in de Nederlandse Hemovigilantie is het complex aan maatregelen dat nodig is om inzicht te verkrijgen in de veiligheid en kwaliteit van de bloedtransfusieketen Hemovigilantie heeft tot doel dit inzicht te verkrijgen om zodoende de kwaliteit van de bloedtransfusieketen en dus van de betreffende zorg te De verantwoordelijkheid voor hemovigilantie berust in principe bij alle te onderscheiden professionals die betrokken zijn bij bloedtransfusie, ieder op zijn of haar eigen gebied De lokale bloedtransfusiecommissie is kwaliteitscontrole Vastgelegd dient te zijn wie voor welke schakel van de keten verantwoordelijk is en hoe de terugkoppeling is geregeld Er B Zo ja hoeveel uren besteedt deze persoon per week aan gehele transfusieketen van donor tot patiënt, en daarnaast alles wat bij kan dragen aan een veiliger en effectiever gebruik van bloedproducten Een hemovogilantiemedewerker is een persoon die de taak heeft om Het doel van de indicator is om vast te stellen of in de instelling een hemovigilantiemedewerker werkzaam is die als taak heeft het complex aan maatregelen dat nodig is om inzicht te verkrijgen in de veiligheid en kwaliteit van de bloedtransfusie keten uit te voeren Hemovigilantie en de werkzaamheden van een hemovigilantiemedewerker hebben daarmee als doel hier lering uit te trekken om zodoende de kwaliteit van deze zorg te verbeteren De werkgroep verwacht dan ook een positieve correlatie tussen de tijdsbesteding van een hemovigilantiemedewerker in een instelling en een positieve/goede De indicator heeft betrekking op alle afdelingen en andere bedrijfsonderdelen van zorginstellingen die betrokken zijn bij de bloedtransfusieketen in de zorginstelling tot patiënt in kaart te zijn gebracht Sanquin Bloedvoorziening, ziekenhuislaboratoria en klinische afdelingen hebben daarbij ieder een eigen verantwoordelijkheid De processen dienen goed op elkaar te zijn afgestemd Er is een wettelijke verplichting alle (ernstige) bijwerkingen van transfusie te melden De werkgroep is van mening dat een adequaat belangrijk kunnen bijdragen aan deze systematische bewaking, beheersing en verbetering De werkgroep verwacht dat in Nederlandse ziekenhuizen nog niet overal een hemovigilantiemedewerker voor minimaal # uur per week werkzaam is Verwacht wordt dan ook dat er mogelijkheden tot verbetering op dit punt aanwezig zijn De indicator betreft een structuurindicator die niet afhankelijk is van case mix Controle voor van patiëntengroepen is daarom niet nodig volgens de werkgroep het bemonsteren van procesindicatoren erg veel werk en zal daarom in.
| 538 | nvog |
taak heeft om Het doel van de indicator is om vast te stellen of in de instelling een hemovigilantiemedewerker werkzaam is die als taak heeft het complex aan maatregelen dat nodig is om inzicht te verkrijgen in de veiligheid en kwaliteit van de bloedtransfusie keten uit te voeren Hemovigilantie en de werkzaamheden van een hemovigilantiemedewerker hebben daarmee als doel hier lering uit te trekken om zodoende de kwaliteit van deze zorg te verbeteren De werkgroep verwacht dan ook een positieve correlatie tussen de tijdsbesteding van een hemovigilantiemedewerker in een instelling en een positieve/goede De indicator heeft betrekking op alle afdelingen en andere bedrijfsonderdelen van zorginstellingen die betrokken zijn bij de bloedtransfusieketen in de zorginstelling tot patiënt in kaart te zijn gebracht Sanquin Bloedvoorziening, ziekenhuislaboratoria en klinische afdelingen hebben daarbij ieder een eigen verantwoordelijkheid De processen dienen goed op elkaar te zijn afgestemd Er is een wettelijke verplichting alle (ernstige) bijwerkingen van transfusie te melden De werkgroep is van mening dat een adequaat belangrijk kunnen bijdragen aan deze systematische bewaking, beheersing en verbetering De werkgroep verwacht dat in Nederlandse ziekenhuizen nog niet overal een hemovigilantiemedewerker voor minimaal # uur per week werkzaam is Verwacht wordt dan ook dat er mogelijkheden tot verbetering op dit punt aanwezig zijn De indicator betreft een structuurindicator die niet afhankelijk is van case mix Controle voor van patiëntengroepen is daarom niet nodig volgens de werkgroep het bemonsteren van procesindicatoren erg veel werk en zal daarom in De werkgroep is van mening dat procesindicatoren, zoals de indicatoren # t/m #, een uiterst nuttig hupmiddel zijn om de kwaliteit van de bloedtransfusieketen in een ziekenhuis in kaart te brengen en waar nodig te verbeteren Welke van de volgende procesindicatoren kunt u met behulp van uw Het doel van deze indicator is inzicht te krijgen in de mate waarin onderhavige indicatoren uit afgeleide doel is het realiseren van een optimale inrichting van de registratie van gegevens Deze indicator heeft betrekking op alle zorginstellingen waar bloedproducten aan patiënten Zonder een elektronisch Ziekenhuis Informatiesysteem en een elektronisch informatiesysteem van het Bloedtransfusielaboratorium is het bemonsteren van procesindicatoren erg veel werk en zal daarom in de praktijk niet of bijna niet gebeuren De werkgroep is van mening dat de in de operationalisatie genoemde procesindicatoren een uiterst nuttig hulpmiddel zijn om te kwaliteit van de bloedtransfusieketen in een ziekenhuis in kaart te De werkgroep verwacht dat er in de Nederlandse ziekenhuizen nog veel mogelijkheden tot verbetering zijn op het gebied van optimalisatie in de registratie van zorginhoudelijke parameters zoals procesindicatoren voor de kwaliteit van de bloedtransfusieketen in het <PERSOON> specification and use of Information Technology (IT) systems in Blood Transfusion Practice British Committee for Standards in Haematology, Blood Transfusion Task Force Guideline on the Administration of Blood Components British Committee for Standards in Frankrijk en <LOCATIE> blijkt dat een belangrijk deel van de ernstige een bijdrage leveren om deze te voorkomen en de veiligheid te verbeteren Automatisering van processen kan ook nieuwe problemen met zich meebrengen.
| 531 | nvog |
mening dat procesindicatoren, zoals de indicatoren # t/m #, een uiterst nuttig hupmiddel zijn om de kwaliteit van de bloedtransfusieketen in een ziekenhuis in kaart te brengen en waar nodig te verbeteren Welke van de volgende procesindicatoren kunt u met behulp van uw Het doel van deze indicator is inzicht te krijgen in de mate waarin onderhavige indicatoren uit afgeleide doel is het realiseren van een optimale inrichting van de registratie van gegevens Deze indicator heeft betrekking op alle zorginstellingen waar bloedproducten aan patiënten Zonder een elektronisch Ziekenhuis Informatiesysteem en een elektronisch informatiesysteem van het Bloedtransfusielaboratorium is het bemonsteren van procesindicatoren erg veel werk en zal daarom in de praktijk niet of bijna niet gebeuren De werkgroep is van mening dat de in de operationalisatie genoemde procesindicatoren een uiterst nuttig hulpmiddel zijn om te kwaliteit van de bloedtransfusieketen in een ziekenhuis in kaart te De werkgroep verwacht dat er in de Nederlandse ziekenhuizen nog veel mogelijkheden tot verbetering zijn op het gebied van optimalisatie in de registratie van zorginhoudelijke parameters zoals procesindicatoren voor de kwaliteit van de bloedtransfusieketen in het <PERSOON> specification and use of Information Technology (IT) systems in Blood Transfusion Practice British Committee for Standards in Haematology, Blood Transfusion Task Force Guideline on the Administration of Blood Components British Committee for Standards in Frankrijk en <LOCATIE> blijkt dat een belangrijk deel van de ernstige een bijdrage leveren om deze te voorkomen en de veiligheid te verbeteren Automatisering van processen kan ook nieuwe problemen met zich meebrengen In de vigerende richtlijn Bloedtransfusie wordt aanbevolen dat er gebruik gemaakt wordt van een elektronische identificatiecontrole van patiënten Wordt er in uw instelling aan het bed, voorafgaand aan bloedtransfusies, Het doel van de indicator is om te meten of er een geautomatiseerd systeem in de instelling gebruikt wordt ter identificatiecontrole van patiënten en bloedproducten voorafgaand aan bloedtransfusies Daar geautomatiseerde systemen kunnen bijdragen aan het voorkomen van fouten en daarmee aan het vergroten van veiligheid van zorg is het afgeleide doel van deze indicator het stimuleren van het implementeren van een dergelijk automatisch systeem in instellingen De werkgroep verwacht dan ook een (negatieve) correlatie van de indicator met aan TRIP gemelde hemolytische transfusiereacties en/of near-misses per ziekenhuis Deze indicator heeft betrekking op alle afdelingen van zorginstellingen waar bloedproducten klinische afdelingen hebben daarbij ieder een eigen verantwoordelijkheid Het implementeren van een geautomatiseerd systeem ter identificatiecontrole van patiënt en bloedproducten kan in de Nederlandse bloedtransfusiepraktijk belangrijk bijdragen aan deze bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit van zorg De werkgroep verwacht dat in zeer weinig Nederlandse ziekenhuizen een geautomatiseerd systeem geïmplementeerd is ter identificatiecontrole van patiënten en bloedproducten voor bloedtransfusie maar dat wel in veel ziekenhuizen plannen bestaan om dit te realiseren Verwacht wordt dan ook dat de mogelijkheden tot verbetering op dit punt zeker aanwezig De indicator betreft een structuurindicator die niet afhankelijk is van case-mix Controle voor symptomen van een tekort aan zuurstoftransportcapaciteit van het bloed De transfusie van erytrocyten kan bij patiënten met symptomen.
| 533 | nvog |
Bloedtransfusie wordt aanbevolen dat er gebruik gemaakt wordt van een elektronische identificatiecontrole van patiënten Wordt er in uw instelling aan het bed, voorafgaand aan bloedtransfusies, Het doel van de indicator is om te meten of er een geautomatiseerd systeem in de instelling gebruikt wordt ter identificatiecontrole van patiënten en bloedproducten voorafgaand aan bloedtransfusies Daar geautomatiseerde systemen kunnen bijdragen aan het voorkomen van fouten en daarmee aan het vergroten van veiligheid van zorg is het afgeleide doel van deze indicator het stimuleren van het implementeren van een dergelijk automatisch systeem in instellingen De werkgroep verwacht dan ook een (negatieve) correlatie van de indicator met aan TRIP gemelde hemolytische transfusiereacties en/of near-misses per ziekenhuis Deze indicator heeft betrekking op alle afdelingen van zorginstellingen waar bloedproducten klinische afdelingen hebben daarbij ieder een eigen verantwoordelijkheid Het implementeren van een geautomatiseerd systeem ter identificatiecontrole van patiënt en bloedproducten kan in de Nederlandse bloedtransfusiepraktijk belangrijk bijdragen aan deze bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit van zorg De werkgroep verwacht dat in zeer weinig Nederlandse ziekenhuizen een geautomatiseerd systeem geïmplementeerd is ter identificatiecontrole van patiënten en bloedproducten voor bloedtransfusie maar dat wel in veel ziekenhuizen plannen bestaan om dit te realiseren Verwacht wordt dan ook dat de mogelijkheden tot verbetering op dit punt zeker aanwezig De indicator betreft een structuurindicator die niet afhankelijk is van case-mix Controle voor symptomen van een tekort aan zuurstoftransportcapaciteit van het bloed De transfusie van erytrocyten kan bij patiënten met symptomen transfusie noodzakelijk wordt geacht, is sterk afhankelijk van leeftijd en bijkomende ziekte en wordt uiteindelijk bepaald door de behandelend restricties en het aantal complicaties bij de transfusie van erytrocyten en het beschikbaar zijn van Richtlijnen (zie hoofdstuk # en #), komt Experts zijn het er over eens dat een transfusie âbijna altijd geïndiceerd patiënten met een Hb ) # mmol/L Bij patiënten met Hb tussen # en # mmol/L zal het besluit voor transfusie of geen transfusie gebaseerd moeten worden op het ârisico op complicaties door inadequate oxygenatieâ Dit dient op basis van het klinisch inzicht van de arts acute anemie (Hoofdstuk #) Bij chronische anemie worden triggers op basis van leeftijd aanbevolen (Hoofdstuk #), de hoogste trigger is daarbij # mmol/L Uit literatuur valt echter op te maken dat er regelmatig erytrocytentransfusies worden gegeven aan patiënten met een Hb van voornamelijk om practische redenen gekozen voor een window van ## uur vóór transfusie zodat zowel de poliklinische als klinische patiënten De aantallen mogen ook uit een representatieve steekproef verkregen Het doel van deze indicator is een indruk te krijgen van het percentage klinisch nietgeïndiceerde transfusies van erytrocyten Deze indicator heeft betrekking op de ziekenhuisbrede toepassing van erytrocytentransfusies Verschillende organisaties hebben de afgelopen jaren richtlijnen gepubliceerd met betrekking tot het gebruik van erytrocyten Deze richtlijnen gaan ervan uit dat bij een Hb ) # mmol/L een bloedtransfusie weinig positieve effecten zal hebben, dat bij een Hb ( # mmol/L een transfusie vaak van nut is en dat bij een Hb tussen # en # mmol/L het van.
| 573 | nvog |
leeftijd en bijkomende ziekte en wordt uiteindelijk bepaald door de behandelend restricties en het aantal complicaties bij de transfusie van erytrocyten en het beschikbaar zijn van Richtlijnen (zie hoofdstuk # en #), komt Experts zijn het er over eens dat een transfusie âbijna altijd geïndiceerd patiënten met een Hb ) # mmol/L Bij patiënten met Hb tussen # en # mmol/L zal het besluit voor transfusie of geen transfusie gebaseerd moeten worden op het ârisico op complicaties door inadequate oxygenatieâ Dit dient op basis van het klinisch inzicht van de arts acute anemie (Hoofdstuk #) Bij chronische anemie worden triggers op basis van leeftijd aanbevolen (Hoofdstuk #), de hoogste trigger is daarbij # mmol/L Uit literatuur valt echter op te maken dat er regelmatig erytrocytentransfusies worden gegeven aan patiënten met een Hb van voornamelijk om practische redenen gekozen voor een window van ## uur vóór transfusie zodat zowel de poliklinische als klinische patiënten De aantallen mogen ook uit een representatieve steekproef verkregen Het doel van deze indicator is een indruk te krijgen van het percentage klinisch nietgeïndiceerde transfusies van erytrocyten Deze indicator heeft betrekking op de ziekenhuisbrede toepassing van erytrocytentransfusies Verschillende organisaties hebben de afgelopen jaren richtlijnen gepubliceerd met betrekking tot het gebruik van erytrocyten Deze richtlijnen gaan ervan uit dat bij een Hb ) # mmol/L een bloedtransfusie weinig positieve effecten zal hebben, dat bij een Hb ( # mmol/L een transfusie vaak van nut is en dat bij een Hb tussen # en # mmol/L het van worden Ook de vigerende Nederlandse richtlijn Bloedtransfusie ondersteunt deze stelling De werkgroep gaat ervan uit dat er evenals elders in Europa (onder andere Gombotz ###) ook in Nederlandse ziekenhuizen, ondanks wat in de Nederlandse en internationale richtlijnen hierover wordt gesteld, transfusies van erytrocyten plaatsvinden die niet conform de vigerende richtlijnen gegeven zijn De gangbare periode van ## uur vóór transfusie is hier niet gekozen, zodat ook de poliklinische Hb controles hierin kunnen worden meegenomen De verwachting is derhalve dat variatie in toepassing aanwezig is en dat de kwaliteit van Er zijn mogelijkheden tot verbetering door het volgen van de aanbeveling om bij een pretransfusie Hb ) # mmol/L geen transfusie van erytrocyten toe te passen De werkgroep verwacht dat de mogelijkheden tot verbetering groot zijn omdat compliance met de richtlijn op dit punt niet wijdverbreid is in de praktijk van de Nederlandse ziekenhuizen Het betreft een procesindicator die niet sterk afhankelijk is van case mix Controle voor van patiëntengroepen is niet nodig volgens de werkgroep British Committee for Standards in Haematology Guidelines for the clinical use of red cell Consensus conference perioperative red blood cell transfusion JAMA ###;### ###-# Expert Working Group Guidelines for red blood cell and plasma transfusions for adults and <PERSOON> MQ, <PERSOON> J, <PERSOON> C, et al A multicenter, randomized, controlled clinical trial of transfusion requirements in critical care Transfusion Requirements in Critical Care Investigators, Canadian Critical Care Trials Group.
| 589 | nvog |
worden Ook de vigerende Nederlandse richtlijn Bloedtransfusie ondersteunt deze stelling De werkgroep gaat ervan uit dat er evenals elders in Europa (onder andere Gombotz ###) ook in Nederlandse ziekenhuizen, ondanks wat in de Nederlandse en internationale richtlijnen hierover wordt gesteld, transfusies van erytrocyten plaatsvinden die niet conform de vigerende richtlijnen gegeven zijn De gangbare periode van ## uur vóór transfusie is hier niet gekozen, zodat ook de poliklinische Hb controles hierin kunnen worden meegenomen De verwachting is derhalve dat variatie in toepassing aanwezig is en dat de kwaliteit van Er zijn mogelijkheden tot verbetering door het volgen van de aanbeveling om bij een pretransfusie Hb ) # mmol/L geen transfusie van erytrocyten toe te passen De werkgroep verwacht dat de mogelijkheden tot verbetering groot zijn omdat compliance met de richtlijn op dit punt niet wijdverbreid is in de praktijk van de Nederlandse ziekenhuizen Het betreft een procesindicator die niet sterk afhankelijk is van case mix Controle voor van patiëntengroepen is niet nodig volgens de werkgroep British Committee for Standards in Haematology Guidelines for the clinical use of red cell Consensus conference perioperative red blood cell transfusion JAMA ###;### ###-# Expert Working Group Guidelines for red blood cell and plasma transfusions for adults and <PERSOON> MQ, <PERSOON> J, <PERSOON> C, et al A multicenter, randomized, controlled clinical trial of transfusion requirements in critical care Transfusion Requirements in Critical Care Investigators, Canadian Critical Care Trials Group Practice guidelines for blood component therapy a report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on <PERSOON> C, <PERSOON> DB, et al Red cell requirements for intensive care units adhering to evidence-based transfusion guidelines <PERSOON> DJ, Murphy MF Improving the evidence base for transfusion medicine the work of the UK systematic review initiative <PERSOON> blood usage through benchmarking Transfusion ### Aug;##(# verminderen ofwel een manifeste bloeding te behandelen bij patiënten Het aantal trombocyten vóór de transfusie dient idealiter zo kort mogelijk daarvoor te worden bepaald en een nawaarde ## minuten tot # uur (# uurs nawaarde) of ##-## uur (## uurs nawaarde) na de transfusie Omdat klinische patiënten vaak maar één keer per dag (âs ochtends) geprikt worden, wordt voor de voorwaarde een periode van ## uur gehanteerd De nawaarde dient binnen ## uur na transfusie gemeten te Omdat bij sommige patiënten die trombocyten krijgen (bijvoorbeeld bij zonder dat een voorwaarde bekend is, heeft de werkgroep ervoor Het percentage trombocytentransfusies waarbij ( ## uur vóór transfusie en ( ## uur na transfusie de trombocytenwaarde is gemeten Het doel van deze indicator is om in kaart te brengen bij welk percentage van trombocytentransfusies aan hematologische of oncologische patiënten er zowel een pretransfusie waarde als een post-transfusie waarde en/of gradering van bloeding is gemeten.
| 573 | nvog |
for blood component therapy a report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on <PERSOON> C, <PERSOON> DB, et al Red cell requirements for intensive care units adhering to evidence-based transfusion guidelines <PERSOON> DJ, Murphy MF Improving the evidence base for transfusion medicine the work of the UK systematic review initiative <PERSOON> blood usage through benchmarking Transfusion ### Aug;##(# verminderen ofwel een manifeste bloeding te behandelen bij patiënten Het aantal trombocyten vóór de transfusie dient idealiter zo kort mogelijk daarvoor te worden bepaald en een nawaarde ## minuten tot # uur (# uurs nawaarde) of ##-## uur (## uurs nawaarde) na de transfusie Omdat klinische patiënten vaak maar één keer per dag (âs ochtends) geprikt worden, wordt voor de voorwaarde een periode van ## uur gehanteerd De nawaarde dient binnen ## uur na transfusie gemeten te Omdat bij sommige patiënten die trombocyten krijgen (bijvoorbeeld bij zonder dat een voorwaarde bekend is, heeft de werkgroep ervoor Het percentage trombocytentransfusies waarbij ( ## uur vóór transfusie en ( ## uur na transfusie de trombocytenwaarde is gemeten Het doel van deze indicator is om in kaart te brengen bij welk percentage van trombocytentransfusies aan hematologische of oncologische patiënten er zowel een pretransfusie waarde als een post-transfusie waarde en/of gradering van bloeding is gemeten Het toedienen van trombocyten dient op basis van een medische indicatie plaats te vinden Om deze reden is het van belang om voorafgaand aan de transfusie de noodzaak ervan vast te stellen door middel van een voorwaarde-meting en nawaarde-meting De waarde na de transfusie dient te worden gemeten om het effect van de transfusie te evalueren De werkgroep verwacht dat de mogelijkheden tot verbetering groot zijn omdat compliance met de richtlijn op dit punt niet wijdverbreid is in de praktijk van de Nederlandse American Society of Anesthesiologists Task Force on Perioperative Blood Transfusion Practice and Adjuvant Therapies Practice guidelines for perioperative blood transfusion and Blajchman MA Landmark studies that have changed the practice of transfusion medicine <PERSOON> R, et al Guidelines for the <PERSOON> F, et al <PERSOON> threshold for prophylactic platelet transfusion in adults with acute myeloid leukemia <PERSOON> RB, et al Prophylactic Transfusion alert indications for the use of red blood cells, platelets, and fresh frozen plasma National Heart Lung and Blood Institute retreived April ##, ### from the world wide web at Bloed is een waardevol product dat beperkt voorhanden is De richtlijn Bloedtransfusie bevat een groot aantal aanbevelingen om verspilling van bloedproducten te minimaliseren Als wordt voldaan aan de wettelijke eis (EU Directive) dat alle bloedproducten traceerbaar zijn, kan o a.
| 536 | nvog |
van een medische indicatie plaats te vinden Om deze reden is het van belang om voorafgaand aan de transfusie de noodzaak ervan vast te stellen door middel van een voorwaarde-meting en nawaarde-meting De waarde na de transfusie dient te worden gemeten om het effect van de transfusie te evalueren De werkgroep verwacht dat de mogelijkheden tot verbetering groot zijn omdat compliance met de richtlijn op dit punt niet wijdverbreid is in de praktijk van de Nederlandse American Society of Anesthesiologists Task Force on Perioperative Blood Transfusion Practice and Adjuvant Therapies Practice guidelines for perioperative blood transfusion and Blajchman MA Landmark studies that have changed the practice of transfusion medicine <PERSOON> R, et al Guidelines for the <PERSOON> F, et al <PERSOON> threshold for prophylactic platelet transfusion in adults with acute myeloid leukemia <PERSOON> RB, et al Prophylactic Transfusion alert indications for the use of red blood cells, platelets, and fresh frozen plasma National Heart Lung and Blood Institute retreived April ##, ### from the world wide web at Bloed is een waardevol product dat beperkt voorhanden is De richtlijn Bloedtransfusie bevat een groot aantal aanbevelingen om verspilling van bloedproducten te minimaliseren Als wordt voldaan aan de wettelijke eis (EU Directive) dat alle bloedproducten traceerbaar zijn, kan o a De werkgroep denkt dat lang niet alle ziekenhuizen aan deze eis voldoen geretourneerde eenheden heeft het laboratorium een bevestiging van Het doel van indicator # is in kaart te brengen of voldaan wordt aan de EU- eisen wat betreft traceerbaarheid van bloedproducten De verkregen informatie uit deze indicator geeft aan of de instelling voldoet aan de gestelde wettelijke eisen Idealiter zou iedere instelling deze vraag met âjaâ moeten kunnen beantwoorden De verwachting is echter dat nog niet iedere instelling aan deze eis kan voldoen Indicator # moet informatie geven over de effectiviteit Deze indicator is van toepassing op het ziekenhuisbrede gebruik van (kort houdbare) bloedproducten Voor de traceerbaarheid van alle kort houdbare bloedproducten in het ziekenhuis is het van belang dat een goed werkend systeem is ingevoerd voor het bevestigen van een toediening De werkgroep verwacht dat de mogelijkheden tot verbetering groot zijn en dat compliance Indicator # betreft een procesindicator die niet sterk afhankelijk is van case mix Controle gezondheidsstatus van patiëntengroepen is daarom niet nodig volgens de werkgroep Sekimoto M et al Risk-adjusted assessment of incidence and quantity of blood use in acute â care hospitals in Japan an analysis using administrative data Vox Sanguinis ###;## ### <DATUM> Geneesmiddelenwet (Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden (Stb ##, Wet op de geneesmiddelenvoorziening, de WOG) zijn bloedproducten (zie art # lid # d) <DATUM> Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal (Wvkl; Stb ##, ###) blz ##.
| 548 | nvog |
dat lang niet alle ziekenhuizen aan deze eis voldoen geretourneerde eenheden heeft het laboratorium een bevestiging van Het doel van indicator # is in kaart te brengen of voldaan wordt aan de EU- eisen wat betreft traceerbaarheid van bloedproducten De verkregen informatie uit deze indicator geeft aan of de instelling voldoet aan de gestelde wettelijke eisen Idealiter zou iedere instelling deze vraag met âjaâ moeten kunnen beantwoorden De verwachting is echter dat nog niet iedere instelling aan deze eis kan voldoen Indicator # moet informatie geven over de effectiviteit Deze indicator is van toepassing op het ziekenhuisbrede gebruik van (kort houdbare) bloedproducten Voor de traceerbaarheid van alle kort houdbare bloedproducten in het ziekenhuis is het van belang dat een goed werkend systeem is ingevoerd voor het bevestigen van een toediening De werkgroep verwacht dat de mogelijkheden tot verbetering groot zijn en dat compliance Indicator # betreft een procesindicator die niet sterk afhankelijk is van case mix Controle gezondheidsstatus van patiëntengroepen is daarom niet nodig volgens de werkgroep Sekimoto M et al Risk-adjusted assessment of incidence and quantity of blood use in acute â care hospitals in Japan an analysis using administrative data Vox Sanguinis ###;## ### <DATUM> Geneesmiddelenwet (Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden (Stb ##, Wet op de geneesmiddelenvoorziening, de WOG) zijn bloedproducten (zie art # lid # d) <DATUM> Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal (Wvkl; Stb ##, ###) blz ## ##) vastgesteld De reikwijdte van de Wvkl is uitgebreid Ook instellingen of bedrijven die lichaamsmateriaal bewerken of autoloog lichaamsmateriaal bewaren en donortestlaboratoria vallen eronder De Wvkl is van toepassing op alle handelingen met lichaamsmateriaal (zowel pre- als postmortaal) Er zijn echter uitzonderingen Zo is de wet niet van toepassing op bloed afgenomen in het kader van de Wet inzake bloedvoorziening Stamcellen (zoals hematopoeitische stamcellen), die worden gewonnen op dezelfde wijze In januari ### kwam de EU richtlijn ###/##/EG tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het inzamelen, testen, bewerken, opslaan en distribueren van bloed en bloedbestanddelen van menselijke oorsprong en tot wijziging van <PERSOON> tot stand De doelstelling van deze richtlijn is te waarborgen dat de kwaliteit en veiligheid van bloed en bloedbestanddelen, ongeacht het beoogde gebruik, in de hele bloedtransfusieketen in alle lidstaten op een vergelijkbaar peil staan, mede gelet op het vrije voor bloedinstellingen (###/##/EG) De implementatie van deze EU richtlijnen in de ziekenhuizen voor zover het daarbij gaat om handelingen met bloed en bloedbestanddelen ziekenhuisbloedbanken (Stb ###, ##) dat een uitvoeringsbesluit is bij de Kwaliteitswet Het wetenschappelijk onderzoek dient te worden verricht overeenkomstig een ## voorbehouden handelingen op eigen gezag, dan zijn zij onbevoegd en strafbaar Zowel het afnemen van bloed (of bestanddelen daarvan) als het voorschrijven en toedienen van bloedproducten en het geven van adviezen daarover valt onder de voorbehouden handelingen Zelfstandig bevoegd tot deze handelingen zijn geregistreerde artsen Verpleegkundigen zijn (niet zelfstandig) maar functioneel bevoegd de handelingen te.
| 606 | nvog |
de Wvkl is uitgebreid Ook instellingen of bedrijven die lichaamsmateriaal bewerken of autoloog lichaamsmateriaal bewaren en donortestlaboratoria vallen eronder De Wvkl is van toepassing op alle handelingen met lichaamsmateriaal (zowel pre- als postmortaal) Er zijn echter uitzonderingen Zo is de wet niet van toepassing op bloed afgenomen in het kader van de Wet inzake bloedvoorziening Stamcellen (zoals hematopoeitische stamcellen), die worden gewonnen op dezelfde wijze In januari ### kwam de EU richtlijn ###/##/EG tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het inzamelen, testen, bewerken, opslaan en distribueren van bloed en bloedbestanddelen van menselijke oorsprong en tot wijziging van <PERSOON> tot stand De doelstelling van deze richtlijn is te waarborgen dat de kwaliteit en veiligheid van bloed en bloedbestanddelen, ongeacht het beoogde gebruik, in de hele bloedtransfusieketen in alle lidstaten op een vergelijkbaar peil staan, mede gelet op het vrije voor bloedinstellingen (###/##/EG) De implementatie van deze EU richtlijnen in de ziekenhuizen voor zover het daarbij gaat om handelingen met bloed en bloedbestanddelen ziekenhuisbloedbanken (Stb ###, ##) dat een uitvoeringsbesluit is bij de Kwaliteitswet Het wetenschappelijk onderzoek dient te worden verricht overeenkomstig een ## voorbehouden handelingen op eigen gezag, dan zijn zij onbevoegd en strafbaar Zowel het afnemen van bloed (of bestanddelen daarvan) als het voorschrijven en toedienen van bloedproducten en het geven van adviezen daarover valt onder de voorbehouden handelingen Zelfstandig bevoegd tot deze handelingen zijn geregistreerde artsen Verpleegkundigen zijn (niet zelfstandig) maar functioneel bevoegd de handelingen te diens behandeling van de patiënt Bij schrijven van dit stuk ligt bij de Tweede <PERSOON> bevoegdheden (oa voor voorbehouden handelingen) toe te kennen aan anderen dan artsen, bijvoorbeeld Physician Assistants en Nurse Practioners Het voorstel betreft een tijdelijke aanpassing, als proeffase van <LEEFTIJD> jaar Tegelijkertijd zal de status (opleidingsysteem) De arts mag de voorbehouden handeling niet laten uitvoeren door een ander tenzij hij wetgevingstendens waarin meer verantwoordelijkheid wordt neergelegd bij het veld zelf De de reele behoefte van de patiënt De zorgaanbieder moet op basis van âkenbronnenâ Memorie van Toelichting moet onder kenbronnen, naast de wettelijke normen, worden verstaan afspraken van koepels, adviezen van de Gezondheidsraad, overeenkomsten met Personeel dat betrokken is bij opslaan, testen en distribueren van bloedproductendient te beschikken over de nodige kwalificaties en dient tijdig een Er dient een kwaliteitszorgsysteem te zijn, gebaseerd op âbeginselen van patient en omgekeerd Het systeem moet elke unieke donatie en elk uniek desbetreffende EU-richtlijnen, ook indien het bloedproduct afkomstig is van een land De gegevens die nodig zijn voor volledige traceerbaarheid dienen <LEEFTIJD> jaar te worden van bloedproducten die de kwaliteit en de veiligheid ervan kunnen beïnvloeden van het bloedproduct moeten worden gemeld bij de Inspectie voor de Het ziekenhuis dient te beschikken over een procedure om bloedproducten die met te leveren aan andere organisaties dan Sanquin, ziekenhuizen in de zin van de Geneesmiddelenwet en door de minister van VWS aangewezen andere (rechts)personen Indien een instelling zoals een privé-kliniek of een verpleeghuis/woonzorgcentrum niet door de.
| 587 | nvog |
de patiënt Bij schrijven van dit stuk ligt bij de Tweede <PERSOON> bevoegdheden (oa voor voorbehouden handelingen) toe te kennen aan anderen dan artsen, bijvoorbeeld Physician Assistants en Nurse Practioners Het voorstel betreft een tijdelijke aanpassing, als proeffase van <LEEFTIJD> jaar Tegelijkertijd zal de status (opleidingsysteem) De arts mag de voorbehouden handeling niet laten uitvoeren door een ander tenzij hij wetgevingstendens waarin meer verantwoordelijkheid wordt neergelegd bij het veld zelf De de reele behoefte van de patiënt De zorgaanbieder moet op basis van âkenbronnenâ Memorie van Toelichting moet onder kenbronnen, naast de wettelijke normen, worden verstaan afspraken van koepels, adviezen van de Gezondheidsraad, overeenkomsten met Personeel dat betrokken is bij opslaan, testen en distribueren van bloedproductendient te beschikken over de nodige kwalificaties en dient tijdig een Er dient een kwaliteitszorgsysteem te zijn, gebaseerd op âbeginselen van patient en omgekeerd Het systeem moet elke unieke donatie en elk uniek desbetreffende EU-richtlijnen, ook indien het bloedproduct afkomstig is van een land De gegevens die nodig zijn voor volledige traceerbaarheid dienen <LEEFTIJD> jaar te worden van bloedproducten die de kwaliteit en de veiligheid ervan kunnen beïnvloeden van het bloedproduct moeten worden gemeld bij de Inspectie voor de Het ziekenhuis dient te beschikken over een procedure om bloedproducten die met te leveren aan andere organisaties dan Sanquin, ziekenhuizen in de zin van de Geneesmiddelenwet en door de minister van VWS aangewezen andere (rechts)personen Indien een instelling zoals een privé-kliniek of een verpleeghuis/woonzorgcentrum niet door de worden geleverd Van âleveringâ als hiervoor bedoeld is geen sprake als een specialist van een ziekenhuis op diens verantwoording zijn patiënt in een verpleeghuis/woonzorgcentrum of thuis een bloedtransfusie voorschrijft Soms zal het bloedproduct in het ziekenhuis zelf verpleeghuis/woonzorgcentrum waar hij verblijft, of thuis In dat laatste geval blijft de specialist c q het ziekenhuis verantwoordelijk voor die behandeling, inclusief het nakomen van de afspraken met Sanquin over look back en recall (look back onderzoek bij een donor en/of ontvanger van een bloedproduct bij een vastgestelde, mogelijk product-gerelateerde afwijking of complicatie Recall door de Bloedbank terughalen van een mogelijk niet goed of onveilig bloedproduct cq blokkade van nog bij de Bloedbank in voorraad zijnde bloedproduct(en)) en tevens voor melding bij IGZ van ernstige ongewenste voorvallen, bijwerkingen, et cetera Is het een arts van de instelling zelf die voorschrijft, zoals een verpleeghuisarts dan zal de instelling een aanwijzing van VWS moeten hebben als hiervoor bedoeld Bij rechtstreekse levering door Sanquin zullen afspraken met de instelling schriftelijk moeten worden vastgelegd Of levering door Sanquin via het ziekenhuis een specifieke verhoudingen op dit punt tussen Sanquin en ziekenhuis, tussen ziekenhuis en instelling en tussen instelling en Sanquin schriftelijk moeten worden vastgelegd De instelling zal normen moeten vastleggen betreffende zaken als kwalificaties voor personeel dat transfusies toepast, kwaliteitseisen voor apparatuur, het regelen van de identificatie van bloedproducten en het administreren ervan De instelling zal de meldingen aan IGZ en Sanquin van ernstige ongewenste bijwerkingen, die tijdens of na een transfusie worden.
| 568 | nvog |
als hiervoor bedoeld is geen sprake als een specialist van een ziekenhuis op diens verantwoording zijn patiënt in een verpleeghuis/woonzorgcentrum of thuis een bloedtransfusie voorschrijft Soms zal het bloedproduct in het ziekenhuis zelf verpleeghuis/woonzorgcentrum waar hij verblijft, of thuis In dat laatste geval blijft de specialist c q het ziekenhuis verantwoordelijk voor die behandeling, inclusief het nakomen van de afspraken met Sanquin over look back en recall (look back onderzoek bij een donor en/of ontvanger van een bloedproduct bij een vastgestelde, mogelijk product-gerelateerde afwijking of complicatie Recall door de Bloedbank terughalen van een mogelijk niet goed of onveilig bloedproduct cq blokkade van nog bij de Bloedbank in voorraad zijnde bloedproduct(en)) en tevens voor melding bij IGZ van ernstige ongewenste voorvallen, bijwerkingen, et cetera Is het een arts van de instelling zelf die voorschrijft, zoals een verpleeghuisarts dan zal de instelling een aanwijzing van VWS moeten hebben als hiervoor bedoeld Bij rechtstreekse levering door Sanquin zullen afspraken met de instelling schriftelijk moeten worden vastgelegd Of levering door Sanquin via het ziekenhuis een specifieke verhoudingen op dit punt tussen Sanquin en ziekenhuis, tussen ziekenhuis en instelling en tussen instelling en Sanquin schriftelijk moeten worden vastgelegd De instelling zal normen moeten vastleggen betreffende zaken als kwalificaties voor personeel dat transfusies toepast, kwaliteitseisen voor apparatuur, het regelen van de identificatie van bloedproducten en het administreren ervan De instelling zal de meldingen aan IGZ en Sanquin van ernstige ongewenste bijwerkingen, die tijdens of na een transfusie worden het bloedproduct, goed moeten regelen en er moet een systeem zijn om bloedproducten onmiddellijk aan de distributie te onttrekken als blijkt dat deze mogelijk niet voldoet aan de kwaliteitseisen Verder moeten opslag, vervoer en distributie goed geregeld zijn Hoofdstuk # Bloedproducten kenmerken, indicaties, logistiek en toediening PAS-II+ plasma kan in plaats van plasma als bewaarvloeistof voor trombocyten worden Bij toepassing in pasgeborenen tot # maanden mogen in samengevoegde IgM of anti-B IgM antistoffen in een verdunning van meer dan # ## aantoonbaar zijn plaats van deze producten ten opzichte van het door Sanquin geleverde quarantaineplasma is nog niet duidelijk en het verdient aanbeveling dat dit onderzocht wordt Wisseltransfusies zijn geïndiceerd bij ernstige hyperbilirubinemie (ongeconjugeerd bilirubine) als gevolg van een bloedgroep antagonisme bij de pasgeborene en ernstige sikkelcelcrise (zie paragraaf <DATUM> # Acute indicaties voor bloedtransfusie bij sikkelcelziekte) Bij polycythemie (Ht)#,## L/L in veneus bloed) kan er een indicatie voor partiële allergische reactie tegen plasma-eiwitten (# keer wassen) en bij patiënten met IgAdeficiëntie (# keer wassen) Zie ook <DATUM> # Voordat wordt overgegaan tot het toedienen van trombocyten dient altijd eerst de oorzaak Bij invasieve ingrepen dient eerst het risico van de ingreep in relatie tot de bloedingsneiging te worden vastgesteld Hierna wordt de juiste behandeling gekozen Naast medicamenteuze of chirurgische maatregelen ter vermindering van de bloedingsneiging, kan de toediening Intra-uteriene transfusies, daarna gedurende # maanden na à terme datum Prematuren (( ### gram geboortegewicht) en/of zwangersch (## weken (tot # mnd na à term datum).
| 591 | nvog |
goed moeten regelen en er moet een systeem zijn om bloedproducten onmiddellijk aan de distributie te onttrekken als blijkt dat deze mogelijk niet voldoet aan de kwaliteitseisen Verder moeten opslag, vervoer en distributie goed geregeld zijn Hoofdstuk # Bloedproducten kenmerken, indicaties, logistiek en toediening PAS-II+ plasma kan in plaats van plasma als bewaarvloeistof voor trombocyten worden Bij toepassing in pasgeborenen tot # maanden mogen in samengevoegde IgM of anti-B IgM antistoffen in een verdunning van meer dan # ## aantoonbaar zijn plaats van deze producten ten opzichte van het door Sanquin geleverde quarantaineplasma is nog niet duidelijk en het verdient aanbeveling dat dit onderzocht wordt Wisseltransfusies zijn geïndiceerd bij ernstige hyperbilirubinemie (ongeconjugeerd bilirubine) als gevolg van een bloedgroep antagonisme bij de pasgeborene en ernstige sikkelcelcrise (zie paragraaf <DATUM> # Acute indicaties voor bloedtransfusie bij sikkelcelziekte) Bij polycythemie (Ht)#,## L/L in veneus bloed) kan er een indicatie voor partiële allergische reactie tegen plasma-eiwitten (# keer wassen) en bij patiënten met IgAdeficiëntie (# keer wassen) Zie ook <DATUM> # Voordat wordt overgegaan tot het toedienen van trombocyten dient altijd eerst de oorzaak Bij invasieve ingrepen dient eerst het risico van de ingreep in relatie tot de bloedingsneiging te worden vastgesteld Hierna wordt de juiste behandeling gekozen Naast medicamenteuze of chirurgische maatregelen ter vermindering van de bloedingsneiging, kan de toediening Intra-uteriene transfusies, daarna gedurende # maanden na à terme datum Prematuren (( ### gram geboortegewicht) en/of zwangersch (## weken (tot # mnd na à term datum) - allogene stamceltransplantatie (tot tenminste # mnd na transplantatie als totale lichaamsbestraling onderdeel was van de conditionering; zie overige overweg ; autologe stamceltransplantatie (tenminste gedurende # mnd na reinfusie; zie overige overwegingen Na toepassing van donor lymfocyten infusie (DLI) of infusie van cytotoxische T-lymphocyten (CTL) Gebruik van purine/pyrimidine antagonisten en gerelateerde medicatie (b v Fludarabine, Pentostatine, Cladribine) tot een jaar na staken van de therapie Bij anti-T cel behandeling (ATG, anti-CD## en andere T cel monoclonalen) bij aplastische anemie of leukemie vanaf de instelling van de toediening gedurende een half jaar na het voltooien van de bloedproducten aan te sluiten bij de Britse richtlijn SHOT Hiervoor wordt verwezen Omdat is aangetoond dat bij prematuren cellulaire immuunstoornissen aanwezig kunnen zijn, worden ook hier de internationale richtlijnen gevolgd immunosuppressieve geneesmiddelen en daardoor (mogelijk) een verhoogd risico op De werkgroep ondersteunt de indicaties voor toediening van Parvo B## veilige bloedproducten van het Gezondheidsraad Rapport uit ### Deze indicaties zijn Patiënten met aangeboren dan wel verworven hemolytische anaemie, bij wie geen Patiënten met een cellulaire immuun-deficiëntie, bij wie geen antistoffen tegen B## afname), donor follow up, additionele productbereiding, patiëntselectie en follow up is Voor de hele granulocyten transfusie keten van donor tot patient dient gestreefd te Reactieve HLA en/of HNA antistoffen tussen donor en patiënt dienen als een contraindicatie voor de betrokken donor beschouwd te worden stimulaties per donor afgesproken te worden (meestal tot # keer) Donorcentra.
| 610 | nvog |
- allogene stamceltransplantatie (tot tenminste # mnd na transplantatie als totale lichaamsbestraling onderdeel was van de conditionering; zie overige overweg ; autologe stamceltransplantatie (tenminste gedurende # mnd na reinfusie; zie overige overwegingen Na toepassing van donor lymfocyten infusie (DLI) of infusie van cytotoxische T-lymphocyten (CTL) Gebruik van purine/pyrimidine antagonisten en gerelateerde medicatie (b v Fludarabine, Pentostatine, Cladribine) tot een jaar na staken van de therapie Bij anti-T cel behandeling (ATG, anti-CD## en andere T cel monoclonalen) bij aplastische anemie of leukemie vanaf de instelling van de toediening gedurende een half jaar na het voltooien van de bloedproducten aan te sluiten bij de Britse richtlijn SHOT Hiervoor wordt verwezen Omdat is aangetoond dat bij prematuren cellulaire immuunstoornissen aanwezig kunnen zijn, worden ook hier de internationale richtlijnen gevolgd immunosuppressieve geneesmiddelen en daardoor (mogelijk) een verhoogd risico op De werkgroep ondersteunt de indicaties voor toediening van Parvo B## veilige bloedproducten van het Gezondheidsraad Rapport uit ### Deze indicaties zijn Patiënten met aangeboren dan wel verworven hemolytische anaemie, bij wie geen Patiënten met een cellulaire immuun-deficiëntie, bij wie geen antistoffen tegen B## afname), donor follow up, additionele productbereiding, patiëntselectie en follow up is Voor de hele granulocyten transfusie keten van donor tot patient dient gestreefd te Reactieve HLA en/of HNA antistoffen tussen donor en patiënt dienen als een contraindicatie voor de betrokken donor beschouwd te worden stimulaties per donor afgesproken te worden (meestal tot # keer) Donorcentra anders worden vernietigd, indien na bewaren boven ##°C opgewarmd Waarvan de bewaartemperatuur de ##ºC is overschreden dient te worden vernietigd maximaal ## uur houdbaar na ingevroren te zijn bij een temperatuur lager dan minus maximaal ## uur houdbaar na ingevroren te zijn bij een temperatuur van lager dan echter tot ## uur na bereiding getransfundeerd worden, mits dit bij #º- #ºC in een bereiding (en bestraling) bewaard worden mits bij #º- #ºC in een contaminatie Dit geldt voor zowel onbestraalde én bestraalde trombocyten Indien de zogenaamde âswirlingâ aanwezig blijft, kunnen ook ongeschudde (tot een maximum van ## uur) trombocyten worden toegediend Dit geldt voor zowel uitgegeven, maar nog niet toegediende trombocyten met een verdenking op bacteriële contaminatie kunnen worden vernietigd In situaties waarbij reeds toegediende trombocyten met een mogelijke bacteriële contaminatie zijn betrokken, dienen de gevolgen daarvan voor de patiënt te worden nagegaan Trombocyten hyperconcentraat wordt aangeleverd in een ## mL spuit en is maximaal Na bewerking zijn trombocyten in ###% PAS-II # uur houdbaar in een perfusionisten) geldt dat zij vanuit hun opleiding bevoegd en bekwaam worden Het is noodzakelijk dat de verpleegkundige kan beschikken over heldere procedures en regelmatig betrokken is bij het toedienen van bloedproducten mogelijke bijwerkingen wordt gegeven aan verpleegkundigen betrokken bij (CVC) of een Perifeer Ingebrachte Centrale Catheter (PICC) of Port a Cath gegeven Het gebruik van een volumegestuurde infuuspomp of spuitpomp is aan te raden bij Infuuspompen en spuitpompen mogen worden gebruikt voor het transfunderen van Erytrocyten, trombocyten en plasma kunnen over het algemeen veilig via een.
| 606 | nvog |
bewaartemperatuur de ##ºC is overschreden dient te worden vernietigd maximaal ## uur houdbaar na ingevroren te zijn bij een temperatuur lager dan minus maximaal ## uur houdbaar na ingevroren te zijn bij een temperatuur van lager dan echter tot ## uur na bereiding getransfundeerd worden, mits dit bij #º- #ºC in een bereiding (en bestraling) bewaard worden mits bij #º- #ºC in een contaminatie Dit geldt voor zowel onbestraalde én bestraalde trombocyten Indien de zogenaamde âswirlingâ aanwezig blijft, kunnen ook ongeschudde (tot een maximum van ## uur) trombocyten worden toegediend Dit geldt voor zowel uitgegeven, maar nog niet toegediende trombocyten met een verdenking op bacteriële contaminatie kunnen worden vernietigd In situaties waarbij reeds toegediende trombocyten met een mogelijke bacteriële contaminatie zijn betrokken, dienen de gevolgen daarvan voor de patiënt te worden nagegaan Trombocyten hyperconcentraat wordt aangeleverd in een ## mL spuit en is maximaal Na bewerking zijn trombocyten in ###% PAS-II # uur houdbaar in een perfusionisten) geldt dat zij vanuit hun opleiding bevoegd en bekwaam worden Het is noodzakelijk dat de verpleegkundige kan beschikken over heldere procedures en regelmatig betrokken is bij het toedienen van bloedproducten mogelijke bijwerkingen wordt gegeven aan verpleegkundigen betrokken bij (CVC) of een Perifeer Ingebrachte Centrale Catheter (PICC) of Port a Cath gegeven Het gebruik van een volumegestuurde infuuspomp of spuitpomp is aan te raden bij Infuuspompen en spuitpompen mogen worden gebruikt voor het transfunderen van Erytrocyten, trombocyten en plasma kunnen over het algemeen veilig via een q spuitpomp Bloedtoedieningssystemen dienen over een grofmazig filter (###-###μ filter) te beschikken ###-###μ filter De spuit wordt gelabeld met de gegevens van de patiënt Het bloedtoedieningssysteem voor het starten van een transfusie schoon dient te ï· bij toediening ) ## mL/kg/uur voor kinderen;bij wisseltransfusie bij pasgeborenen en ï· bij patiënten met klinisch aangetoonde sterke koude antistoffen welke, in vitro, gevalideerde apparatuur Erytrocyten en plasma dienen nooit in de magnetron, in warm De verpleegkundige dient voorafgaand aan iedere transfusie te controleren of het product voor transfusie overeenstemt met de gegevens die op de aanvraag zijn vermeld en of er bij visuele inspectie geen afwijkingen worden gezien (zoals beschadigingen, ongewone verkleuring of troebeling, de aanwezigheid van grote stolsels) Bij geconstateerde afwijkingen wordt het transfusieproduct niet Aan het bed van de patiënt dient voor toediening deze controle nogmaals uitgevoerd te worden door degene die de transfusie aansluit samen met een ander persoon Dit laatste dient tegelijk met de patiëntidentificatie plaats te vinden waarbij nogmaals wordt geparafeerd, tenzij de identificatiecontroles worden uitgevoerd middels het Als tijdens de identificatie aan het bed discrepanties worden gevonden waarvoor geen uitleg wordt gegeven op de compatibiliteitsverklaring dient de eenheid bloedproduct niet te worden getransfundeerd Het bloedtransfusielaboratorium moet hiervan op de hoogte worden gebracht en de eenheid dient te worden geretourneerd Aanbevolen wordt om de eerste ## minuten van de transfusie niet meer dan ## mL van het bloedproduct toe te dienen Indien er geen bijzonderheden worden geconstateerd, kan de transfusie vervolgd worden volgens de afgesproken tijd.
| 597 | nvog |
filter (###-###μ filter) te beschikken ###-###μ filter De spuit wordt gelabeld met de gegevens van de patiënt Het bloedtoedieningssysteem voor het starten van een transfusie schoon dient te ï· bij toediening ) ## mL/kg/uur voor kinderen;bij wisseltransfusie bij pasgeborenen en ï· bij patiënten met klinisch aangetoonde sterke koude antistoffen welke, in vitro, gevalideerde apparatuur Erytrocyten en plasma dienen nooit in de magnetron, in warm De verpleegkundige dient voorafgaand aan iedere transfusie te controleren of het product voor transfusie overeenstemt met de gegevens die op de aanvraag zijn vermeld en of er bij visuele inspectie geen afwijkingen worden gezien (zoals beschadigingen, ongewone verkleuring of troebeling, de aanwezigheid van grote stolsels) Bij geconstateerde afwijkingen wordt het transfusieproduct niet Aan het bed van de patiënt dient voor toediening deze controle nogmaals uitgevoerd te worden door degene die de transfusie aansluit samen met een ander persoon Dit laatste dient tegelijk met de patiëntidentificatie plaats te vinden waarbij nogmaals wordt geparafeerd, tenzij de identificatiecontroles worden uitgevoerd middels het Als tijdens de identificatie aan het bed discrepanties worden gevonden waarvoor geen uitleg wordt gegeven op de compatibiliteitsverklaring dient de eenheid bloedproduct niet te worden getransfundeerd Het bloedtransfusielaboratorium moet hiervan op de hoogte worden gebracht en de eenheid dient te worden geretourneerd Aanbevolen wordt om de eerste ## minuten van de transfusie niet meer dan ## mL van het bloedproduct toe te dienen Indien er geen bijzonderheden worden geconstateerd, kan de transfusie vervolgd worden volgens de afgesproken tijd Medicatie mag nooit gelijktijdig met bloedproducten via een enkellumen infuus Medicatie kan via een enkellumen infuus alleen worden toegediend via een tweede gespoeld te worden met een indifferente infusievloeistof zoals bijvoorbeeld NaCl De transfusie mag niet langer dan # uur worden onderbroken waarbij de transfusielijn Dubbel of tripple lumen catheters zijn in principe wél geschikt voor het gelijktijdig <PERSOON> onderzoek over het effect van het gelijktijdig toedienen van bloedproducten met intraveneuze medicamentoplossingen via een enkellumen infuus wordt het ziekenhuis gelden voor allogene transfusies; transfusie protocollen zijn aanwezig De bloedtransfusie procedure buiten het ziekenhuis dient aan dezelfde kwaliteitseisen te voldoen als die in het ziekenhuis gelden voor allogene transfusies voorzien van etiketten Deze etiketten bevatten direct leesbare informatie en tenminste twee unieke en onafhankelijke op de patiënt herleidbare kenmerken te weten de volledige naam, geboortedatum en/of burgerservicenummer of een ander uniek nummer van een patiëntidentificatiesysteem Naast direct leesbare informatie een zorgvuldige analyse van alle beschikbare gegevens kan door het bloedtransfusielaboratorium het resultaat uit dit monster als eerste of als tweede transfusie van ABO-incompatibele eenheden, is een nauwkeurige documentatie van Bij volwassenen en kinderen ouder dan drie maanden dient de ABO-bloedgroepbepaling volledig te worden verricht Dat wil zeggen dat de aan- of afwezigheid van de antigenen van het ABO-systeem op de erytrocyten van de patiënt dient te ABO-bloedgroep bepaling volstaan worden met bepaling van de antigenen A en B Deze voorlopige ABO-bloedgroep kan gebruikt worden voor identiek transfunderen In verband met de kans op vorming van anti-R(h)D en toekomstige hemolytische.
| 569 | nvog |
bloedproducten via een enkellumen infuus Medicatie kan via een enkellumen infuus alleen worden toegediend via een tweede gespoeld te worden met een indifferente infusievloeistof zoals bijvoorbeeld NaCl De transfusie mag niet langer dan # uur worden onderbroken waarbij de transfusielijn Dubbel of tripple lumen catheters zijn in principe wél geschikt voor het gelijktijdig <PERSOON> onderzoek over het effect van het gelijktijdig toedienen van bloedproducten met intraveneuze medicamentoplossingen via een enkellumen infuus wordt het ziekenhuis gelden voor allogene transfusies; transfusie protocollen zijn aanwezig De bloedtransfusie procedure buiten het ziekenhuis dient aan dezelfde kwaliteitseisen te voldoen als die in het ziekenhuis gelden voor allogene transfusies voorzien van etiketten Deze etiketten bevatten direct leesbare informatie en tenminste twee unieke en onafhankelijke op de patiënt herleidbare kenmerken te weten de volledige naam, geboortedatum en/of burgerservicenummer of een ander uniek nummer van een patiëntidentificatiesysteem Naast direct leesbare informatie een zorgvuldige analyse van alle beschikbare gegevens kan door het bloedtransfusielaboratorium het resultaat uit dit monster als eerste of als tweede transfusie van ABO-incompatibele eenheden, is een nauwkeurige documentatie van Bij volwassenen en kinderen ouder dan drie maanden dient de ABO-bloedgroepbepaling volledig te worden verricht Dat wil zeggen dat de aan- of afwezigheid van de antigenen van het ABO-systeem op de erytrocyten van de patiënt dient te ABO-bloedgroep bepaling volstaan worden met bepaling van de antigenen A en B Deze voorlopige ABO-bloedgroep kan gebruikt worden voor identiek transfunderen In verband met de kans op vorming van anti-R(h)D en toekomstige hemolytische Bij ABO-discrepanties dient te worden onderzocht of er sprake is van een monsterverwisseling of een patiëntenverwisseling Afhankelijk van deze analyse zal vervolgonderzoek conform het in de instelling geldende protocol plaats dienen te homozygoot aanwezig te zijn C, c, D, E, e, k#, Fya, Fyb, Jka, Jkb, M, S, s geweest van transfusie of zwangerschap dan is de antistofscreening geldig tot de de ABO-bloedgroep en het D-antigeen, zowel van de patiënt als van de screening op irregulaire erytrocytenantistoffen bij de patiënt met behulp van controle van de compatibiliteit van de ABO-bloedgroep van de patiënt en de (maximaal ## uur oud) van de patiënt te testen door van de patiënt Vooraf dient de ABO-bloedgroep van de donoreenheid in het uitsluitend controleren van de ABO-compatibiliteit met behulp van de computer door ABO-controle met testreagentia van ontvanger en donor bij iedere uitgifte van * de antistofidentificatie dient primair uitgevoerd te worden met de techniek waarin de * om een antistof te kunnen identificeren dient de antistofidentificatie uitgevoerd te worden volgens de Fisher exact methode (p( # ##) of moet het patiëntenserum met * indien er sprake is van irregulaire erytrocytenantistoffen dienen de erytrocyten van de patiënt te worden gecontroleerd op het ontbreken van het antigeen waartegen de * onderliggende antistoffen dienen tenminste één keer en bij voorkeur, indien mogelijk, twee keer te worden uitgesloten Het gaat hierbij om antistoffen tegen de testerytrocyten en antistoffen tegen het K-antigeen met heterozygote testerytrocyten Wanneer een anti-D-antistof aanwezig is, mag de eventuele aanwezigheid van antiC- en anti-E-antistoffen met heterozygote testerytrocyten worden uitgesloten.
| 586 | nvog |
sprake is van een monsterverwisseling of een patiëntenverwisseling Afhankelijk van deze analyse zal vervolgonderzoek conform het in de instelling geldende protocol plaats dienen te homozygoot aanwezig te zijn C, c, D, E, e, k#, Fya, Fyb, Jka, Jkb, M, S, s geweest van transfusie of zwangerschap dan is de antistofscreening geldig tot de de ABO-bloedgroep en het D-antigeen, zowel van de patiënt als van de screening op irregulaire erytrocytenantistoffen bij de patiënt met behulp van controle van de compatibiliteit van de ABO-bloedgroep van de patiënt en de (maximaal ## uur oud) van de patiënt te testen door van de patiënt Vooraf dient de ABO-bloedgroep van de donoreenheid in het uitsluitend controleren van de ABO-compatibiliteit met behulp van de computer door ABO-controle met testreagentia van ontvanger en donor bij iedere uitgifte van * de antistofidentificatie dient primair uitgevoerd te worden met de techniek waarin de * om een antistof te kunnen identificeren dient de antistofidentificatie uitgevoerd te worden volgens de Fisher exact methode (p( # ##) of moet het patiëntenserum met * indien er sprake is van irregulaire erytrocytenantistoffen dienen de erytrocyten van de patiënt te worden gecontroleerd op het ontbreken van het antigeen waartegen de * onderliggende antistoffen dienen tenminste één keer en bij voorkeur, indien mogelijk, twee keer te worden uitgesloten Het gaat hierbij om antistoffen tegen de testerytrocyten en antistoffen tegen het K-antigeen met heterozygote testerytrocyten Wanneer een anti-D-antistof aanwezig is, mag de eventuele aanwezigheid van antiC- en anti-E-antistoffen met heterozygote testerytrocyten worden uitgesloten aanwezigheid van een anti-c mag de eventuele aanwezigheid van een anti-E met heterozygote testerytrocyten worden uitgesloten, evenzo bij de aanwezigheid van Bij patiënten met klinisch belangrijke auto-antistoffen dient voor transfusie de compatibel zijn voor antigenen in het Rhesus systeem en K Als dit uitsluitonderzoek in een rapportage van dit bloedtransfusielaboratorium aan de behandelend Bij complexe antistof identificatie, bijvoorbeeld door een combinatie van meerdere betreffende patiënt de ABO RhD-bloedgroep is bepaald (en eenduidig is vastgesteld), welke bloedtransfusies deze heeft ontvangen en welke irregulaire antistoffen eventueel in het eigen laboratorium of elders (dat wil zeggen vragen naar een transfusiekaartje) zijn aangetoond Voorafgaand aan elke transfusie dient Er dient een sluitende, bij voorkeur met behulp van een elektronisch bloedproduct aan welke patiënt op welk tijdstip daadwerkelijk is toegediend Deze administratie dient <LEEFTIJD> jaar bewaard te blijven conform Europese wetgeving worden overwogen bij een eenmalig RhD bepaling RhD-identieke eenheden te antistoffen tegen bijzondere (private) antigenen uit te sluiten dient bij het Het verdient daarom aanbeveling aan ontvangers met klinisch belangrijke alloantistoffen preventief rhesusfenotype en K compatibele erytrocyten toe te dienen Om het aantal gevallen van hemolytische ziekte bij pasgeborenen ten gevolge van anti-K en anti-c zo veel mogelijk te reduceren, dienen alle vrouwen jonger dan <LEEFTIJD> jaar getransfundeerd te worden met K, c en E--compatibele eenheden Het is niet noodzakelijk worden Het verdient aanbeveling om indien mogelijk tevens respectievelijk Jkb-, <PERSOON> s-negatieve erytrocyten te selecteren voor patienten die zelf negatief zijn voor Ter voorkoming van alloantistofvorming dient indien mogelijk rhesusfenotype en K.
| 596 | nvog |
een anti-c mag de eventuele aanwezigheid van een anti-E met heterozygote testerytrocyten worden uitgesloten, evenzo bij de aanwezigheid van Bij patiënten met klinisch belangrijke auto-antistoffen dient voor transfusie de compatibel zijn voor antigenen in het Rhesus systeem en K Als dit uitsluitonderzoek in een rapportage van dit bloedtransfusielaboratorium aan de behandelend Bij complexe antistof identificatie, bijvoorbeeld door een combinatie van meerdere betreffende patiënt de ABO RhD-bloedgroep is bepaald (en eenduidig is vastgesteld), welke bloedtransfusies deze heeft ontvangen en welke irregulaire antistoffen eventueel in het eigen laboratorium of elders (dat wil zeggen vragen naar een transfusiekaartje) zijn aangetoond Voorafgaand aan elke transfusie dient Er dient een sluitende, bij voorkeur met behulp van een elektronisch bloedproduct aan welke patiënt op welk tijdstip daadwerkelijk is toegediend Deze administratie dient <LEEFTIJD> jaar bewaard te blijven conform Europese wetgeving worden overwogen bij een eenmalig RhD bepaling RhD-identieke eenheden te antistoffen tegen bijzondere (private) antigenen uit te sluiten dient bij het Het verdient daarom aanbeveling aan ontvangers met klinisch belangrijke alloantistoffen preventief rhesusfenotype en K compatibele erytrocyten toe te dienen Om het aantal gevallen van hemolytische ziekte bij pasgeborenen ten gevolge van anti-K en anti-c zo veel mogelijk te reduceren, dienen alle vrouwen jonger dan <LEEFTIJD> jaar getransfundeerd te worden met K, c en E--compatibele eenheden Het is niet noodzakelijk worden Het verdient aanbeveling om indien mogelijk tevens respectievelijk Jkb-, <PERSOON> s-negatieve erytrocyten te selecteren voor patienten die zelf negatief zijn voor Ter voorkoming van alloantistofvorming dient indien mogelijk rhesusfenotype en K Bij transfusie van trombocyten in plasma wordt geadviseerd waar mogelijk ABOidentiek te transfundereren ( zie tabel <DATUM> #),dit is met name van belang voor Aanbevolen wordt om trombocyten van donoren met hoge (of onbekende) anti-A en/of B titers bij voorkeur ABO identiek te transfunderen Er dient een ziekenhuisbeleid te zijn dat beschrijft hoe te handelen in het Een titer anti-A/B kleiner dan ### in het trombocytenproduct in geval van patiënten die meerdere transfusies tegelijk ontvangen of voor lichaamsgewicht is Indien ABO identieke producten niet voorradig zijn, kan een reductie van de anti-A/B antistoffen worden bereikt door selectie op basis van screening van de titer in het product, het gebruik van bewaarvloeistoffen # De enige indicatie voor een therapeutische erytrocytentransfusie bij een chronische # Een Hb ( # mmo/L is een absolute indicatie voor een erytrocytentransfusie voor een asymptomatische chronische anemie bij een patiënt zonder cardiopulmonale beperkingen en een # Profylactische erytrocytentransfusies kunnen geïndiceerd zijn bij beperkte cardiopulmonale compensatiemogelijkheden c q risicofactoren conform tabel <DATUM> de <DATUM> #regel, in Hoofdstuk # # Indien er geen duidelijke beperkte cardiopumonale compensatiemogelijkheden c q Patiënten met een immuun-gemedieerde hemolyse bij CLL dienen te worden Bij anemie van chronische ziekte is er zelden een transfusie-indicatie bij een Hb) # # Bij inflammatory bowel disease (IBD) patiënten met anemie dient er onderzoek naar ijzertekort verricht en indien aanwezig adequate ijzersuppletie gegeven te worden De werkgroep is van mening dat een HIV-infectie (zonder maligniteit) geen indicatie Bij ijzergebreksanemie in de zwangerschap kan ijzersuppletie.
| 593 | nvog |
in plasma wordt geadviseerd waar mogelijk ABOidentiek te transfundereren ( zie tabel <DATUM> #),dit is met name van belang voor Aanbevolen wordt om trombocyten van donoren met hoge (of onbekende) anti-A en/of B titers bij voorkeur ABO identiek te transfunderen Er dient een ziekenhuisbeleid te zijn dat beschrijft hoe te handelen in het Een titer anti-A/B kleiner dan ### in het trombocytenproduct in geval van patiënten die meerdere transfusies tegelijk ontvangen of voor lichaamsgewicht is Indien ABO identieke producten niet voorradig zijn, kan een reductie van de anti-A/B antistoffen worden bereikt door selectie op basis van screening van de titer in het product, het gebruik van bewaarvloeistoffen # De enige indicatie voor een therapeutische erytrocytentransfusie bij een chronische # Een Hb ( # mmo/L is een absolute indicatie voor een erytrocytentransfusie voor een asymptomatische chronische anemie bij een patiënt zonder cardiopulmonale beperkingen en een # Profylactische erytrocytentransfusies kunnen geïndiceerd zijn bij beperkte cardiopulmonale compensatiemogelijkheden c q risicofactoren conform tabel <DATUM> de <DATUM> #regel, in Hoofdstuk # # Indien er geen duidelijke beperkte cardiopumonale compensatiemogelijkheden c q Patiënten met een immuun-gemedieerde hemolyse bij CLL dienen te worden Bij anemie van chronische ziekte is er zelden een transfusie-indicatie bij een Hb) # # Bij inflammatory bowel disease (IBD) patiënten met anemie dient er onderzoek naar ijzertekort verricht en indien aanwezig adequate ijzersuppletie gegeven te worden De werkgroep is van mening dat een HIV-infectie (zonder maligniteit) geen indicatie Bij ijzergebreksanemie in de zwangerschap kan ijzersuppletie (## mL erytrocyten in het transplantaat De toedieningsnelheid moet aangepast worden aan de titer Bij kinderen is tot (## mL erytrocyten aanbevolen Bij minor ABO-incompatibiliteit wordt plasmareductie van het transplantaat Erythropoiëse stimulerende agentia (ESAâs) dienen alleen gebruikt te worden voor de Gebruik van EPO bij patiënten met kanker voor andere indicaties dan de behandeling van een door chemotherapie geinduceerde anemie wordt afgeraden dat behandeling met EPO alleen geïndiceerd is bij volwassen patiënten met chemotherapie geïnduceerde anemie met een niet-myeloïde maligniteit Hierbij dient beslissing tot behandeling met erythropoiëse stimulerende agentia (ESAâs) Studies behandelen met een bloedtransfusie Bij ernstige hypoxie (pO#(## mmHg bij Bij patiënten met sikkelcelziekte en een acuut CVA wordt geadviseerd een wisseltransfusie te verrichten waarbij gestreefd moet worden naar een HbS% van Er is geen indicatie voor een (wissel)transfusie bij de acute behandeling van Ondanks het ontbreken van prospectieve gerandomiseerde studies valt te overwegen bij sikkelcelpatiënten, die een operatie moeten ondergaan met een intermediair risico (abdominale chirurgie zoals cholecystectomie, sectio casesaria, femurkopvervanging), preoperatief een bloedtransfusie toe te dienen tot een Er is geen indicatie om patiënten met sikkelcelziekte profylactisch te transfunderen tijdens de zwangerschap Alleen bij sikkelcelpatiënten met een verhoogd risico op van perinatale mortaliteit kunnen profylactische transfusies worden overwogen behandeling met hydroxyurea kan een chronisch (wissel)transfusiebeleid met een Een chronisch transfusiebeleid ter preventie van frequent recidiverende vasoocclusieve crisen zonder response op hydroxyurea kan bij patiënten met sikkelcelziekte overwogen worden Ondanks de bewezen effectiviteit dienen de.
| 596 | nvog |
mL erytrocyten in het transplantaat De toedieningsnelheid moet aangepast worden aan de titer Bij kinderen is tot (## mL erytrocyten aanbevolen Bij minor ABO-incompatibiliteit wordt plasmareductie van het transplantaat Erythropoiëse stimulerende agentia (ESAâs) dienen alleen gebruikt te worden voor de Gebruik van EPO bij patiënten met kanker voor andere indicaties dan de behandeling van een door chemotherapie geinduceerde anemie wordt afgeraden dat behandeling met EPO alleen geïndiceerd is bij volwassen patiënten met chemotherapie geïnduceerde anemie met een niet-myeloïde maligniteit Hierbij dient beslissing tot behandeling met erythropoiëse stimulerende agentia (ESAâs) Studies behandelen met een bloedtransfusie Bij ernstige hypoxie (pO#(## mmHg bij Bij patiënten met sikkelcelziekte en een acuut CVA wordt geadviseerd een wisseltransfusie te verrichten waarbij gestreefd moet worden naar een HbS% van Er is geen indicatie voor een (wissel)transfusie bij de acute behandeling van Ondanks het ontbreken van prospectieve gerandomiseerde studies valt te overwegen bij sikkelcelpatiënten, die een operatie moeten ondergaan met een intermediair risico (abdominale chirurgie zoals cholecystectomie, sectio casesaria, femurkopvervanging), preoperatief een bloedtransfusie toe te dienen tot een Er is geen indicatie om patiënten met sikkelcelziekte profylactisch te transfunderen tijdens de zwangerschap Alleen bij sikkelcelpatiënten met een verhoogd risico op van perinatale mortaliteit kunnen profylactische transfusies worden overwogen behandeling met hydroxyurea kan een chronisch (wissel)transfusiebeleid met een Een chronisch transfusiebeleid ter preventie van frequent recidiverende vasoocclusieve crisen zonder response op hydroxyurea kan bij patiënten met sikkelcelziekte overwogen worden Ondanks de bewezen effectiviteit dienen de meegewogen te worden bij de besluitvorming om tot chronische bloedtransfusies ferritine van (### μg/L Dit voorkomt hartfalen en orgaanschade als gevolg van Bij een patiënt met klassieke transfusie-afhankelijke PNH dient behandeling met Warme typen auto-immuunhemolytische anemie (WAIHA) blz ### Afnavelen van premature en a terme neonaten dient pas plaats te vinden na minimaal ## seconden tot maximaal <DATUM> minuten na de geboorte Iatrogeen bloedverlies door bloedafnames bij prematuren neonaten dient gereduceerd te worden door onder andere gebruik te maken van micro-analyse Tabel <DATUM> De <DATUM> # regel voor erytrocytentransfusie bij acute normovolemische anemie - acuut bloedverlies bij gezonde personen (ASA I, zie tabel <DATUM> #) ( <LEEFTIJD> jaar, normovolemisch, - acuut bloedverlies bij gezonde personen (ASA I, zie tabel <DATUM> #) van ) <LEEFTIJD> jaar en - acuut bloedverlies bij gezonde personen ( <LEEFTIJD> jaar, normovolemisch, bloedingen op meer loci - patiënt ( <LEEFTIJD> jaar, preoperatief, met een te verwachten bloedverlies van ) ### mL - patiënt die niet in staat is het hartminuutvolume te verhogen ter compensatie van hemodilutie Aanbevolen wordt om de de zogenaamde <DATUM> # regel (zie tabel <DATUM> # De <DATUM> # regel) te hanteren als richtlijn voor een erytrocytentransfusie bij acute normovolemische <DATUM> # Algemene aanbevelingen bij massaal bloedverlies blz ##<DATUM> genoemde verhoudingen In extreme situaties bv ATLS IV en aanwijzingen voor Om bij toediening van grote hoeveelheden citraat bevattende transfusieproducten bet Als een cell saver aanwezig is kan men overwegen hiermee de te transfunderen tussen afname en bepaling, het transfusiebeleid op geleide van laboratorium bepalingen te voeren.
| 635 | nvog |
ferritine van (### μg/L Dit voorkomt hartfalen en orgaanschade als gevolg van Bij een patiënt met klassieke transfusie-afhankelijke PNH dient behandeling met Warme typen auto-immuunhemolytische anemie (WAIHA) blz ### Afnavelen van premature en a terme neonaten dient pas plaats te vinden na minimaal ## seconden tot maximaal <DATUM> minuten na de geboorte Iatrogeen bloedverlies door bloedafnames bij prematuren neonaten dient gereduceerd te worden door onder andere gebruik te maken van micro-analyse Tabel <DATUM> De <DATUM> # regel voor erytrocytentransfusie bij acute normovolemische anemie - acuut bloedverlies bij gezonde personen (ASA I, zie tabel <DATUM> #) ( <LEEFTIJD> jaar, normovolemisch, - acuut bloedverlies bij gezonde personen (ASA I, zie tabel <DATUM> #) van ) <LEEFTIJD> jaar en - acuut bloedverlies bij gezonde personen ( <LEEFTIJD> jaar, normovolemisch, bloedingen op meer loci - patiënt ( <LEEFTIJD> jaar, preoperatief, met een te verwachten bloedverlies van ) ### mL - patiënt die niet in staat is het hartminuutvolume te verhogen ter compensatie van hemodilutie Aanbevolen wordt om de de zogenaamde <DATUM> # regel (zie tabel <DATUM> # De <DATUM> # regel) te hanteren als richtlijn voor een erytrocytentransfusie bij acute normovolemische <DATUM> # Algemene aanbevelingen bij massaal bloedverlies blz ##<DATUM> genoemde verhoudingen In extreme situaties bv ATLS IV en aanwijzingen voor Om bij toediening van grote hoeveelheden citraat bevattende transfusieproducten bet Als een cell saver aanwezig is kan men overwegen hiermee de te transfunderen tussen afname en bepaling, het transfusiebeleid op geleide van laboratorium bepalingen te voeren de #, #, # regel (zie Tabel <DATUM> Met aanvullende single component transfusies kan verwachten of gaande is, direct het fibrinogeengehalte te herstellen met plasma of De waarde van TEG en TEM als point of care hemostase screenende methoden Overweeg altijd een diffuse intravasale stolling (DIS) component in bloedverlies en Overweeg het gebruik van een 'cell saver' (gewassen techniek) bij acuut massaal bloedverlies in de graviditeit en rond de partus (zie ook hoofdstuk <DATUM> # ) Bij IC-patiënten zonder een verhoogd metabolisme of een cardiale en/of pulmonale comorbiditeit dient een restrictief transfusiebeleid te worden nagestreefd Het hanteren van een transfusietrigger Hb ( #,# mmol/L bij IC-patiënten wordt daarbij Bij alle IC patiënten maar zeker bij patiënten met cardiovasculair en/of pulmonaal lijden of bij patiënten met een verhoogd metabolisme dient echter steeds gekeken te is Deze comorbiditeit vermindert namelijk de weefsel perfusie en/of oxygenatie In geval van acute anemie in combinatie met sepsis is het gebruiken van louter het comorbiditeit Desondanks wordt vooralsnog aanbevolen hierbij een Hb waarde van # mmol/L van de <DATUM> # regel (zie paragraaf <DATUM> als erytrocytentransfusietrigger te ratio (O#ER) en/of ScvO# bepalingen te laten meewegen in het besluit tot transfusie van Hb´s De <DATUM> # regel (zie paragraaf <DATUM> biedt hierbij enig houvast het Hb postoperatief versus preoperatief, verdient het overweging de absolute Hbafname postoperatief versus preoperatief ook te betrekken bij de beslissing om Aanbevolen wordt om bij patiënten met een cerebraal trauma bij een Hb beneden #.
| 647 | nvog |
de #, #, # regel (zie Tabel <DATUM> Met aanvullende single component transfusies kan verwachten of gaande is, direct het fibrinogeengehalte te herstellen met plasma of De waarde van TEG en TEM als point of care hemostase screenende methoden Overweeg altijd een diffuse intravasale stolling (DIS) component in bloedverlies en Overweeg het gebruik van een 'cell saver' (gewassen techniek) bij acuut massaal bloedverlies in de graviditeit en rond de partus (zie ook hoofdstuk <DATUM> # ) Bij IC-patiënten zonder een verhoogd metabolisme of een cardiale en/of pulmonale comorbiditeit dient een restrictief transfusiebeleid te worden nagestreefd Het hanteren van een transfusietrigger Hb ( #,# mmol/L bij IC-patiënten wordt daarbij Bij alle IC patiënten maar zeker bij patiënten met cardiovasculair en/of pulmonaal lijden of bij patiënten met een verhoogd metabolisme dient echter steeds gekeken te is Deze comorbiditeit vermindert namelijk de weefsel perfusie en/of oxygenatie In geval van acute anemie in combinatie met sepsis is het gebruiken van louter het comorbiditeit Desondanks wordt vooralsnog aanbevolen hierbij een Hb waarde van # mmol/L van de <DATUM> # regel (zie paragraaf <DATUM> als erytrocytentransfusietrigger te ratio (O#ER) en/of ScvO# bepalingen te laten meewegen in het besluit tot transfusie van Hb´s De <DATUM> # regel (zie paragraaf <DATUM> biedt hierbij enig houvast het Hb postoperatief versus preoperatief, verdient het overweging de absolute Hbafname postoperatief versus preoperatief ook te betrekken bij de beslissing om Aanbevolen wordt om bij patiënten met een cerebraal trauma bij een Hb beneden # Hb of Ht te varen Andere parameters die weefselperfusie, oxygenatie en verbruik weergeven dienen bij voorkeur ook betrokken te worden bij het transfusiebeleid Vooralsnog kan bij kinderen op de IC-afdeling hetzelfde beleid als voor volwassenen worden gehanteerd Verwezen wordt dus naar de aanbevelingen bij paragraaf <DATUM> # De implementatie en het nut van deze pre-operatieve bloedbestellijsten dient Bij het afwegen van de indicatie voor een trombocytentransfusie dient het doel van de transfusie in relatie tot de oorzaak van de trombocytopenie of trombocytopathie te worden gedefiniëerd Preventie van spontane bloedingen, preventie van bloedingen bij ingrepen of behandeling van manifeste (ernstige) bloedingen ) graad # zijn Tabel <DATUM> # Indicaties voor trombocytentransfusies bij trombopenie, evt trombopathie; trombocytopenie of een zwangerschap waarbij sprake is van een paternale Bij een à terme neonaat met trombocytopenie (## x ###/L zonder aanwijzingen voor congenitale afwijkingen, infecties of idiopatische autoimmuuun trombocytopenie (ITP) (FNAIT) te worden ingezet Bij bloedingsneiging dient de neonaat conform tabel <DATUM> # (zie paragraaf <DATUM> #) te worden getransfundeerd Hierbij dienen bij voorkeur paternale (dat wil zeggen HPA-negatief voor het antigeen waar de antistof tegen is gericht) direct voorradig zijn, zijn random transfusies niet gecontraindiceerd in afwachting van Bij een electieve bevalling van een kind met foetale/neonatale allo-immuuntrombocytopenie (FNAIT) dienen paternale trombocyt-specifiek antigeen (HPA)compatibele trombocyten transfusies direct voorhanden te zijn Bij een pasgeborene van een moeder met idiopatische auto-immuuntrombocytopenie (ITP) dient tenminste tot # dagen postpartum het trombocytengetal te worden en trombocyten ( ## x ###/L zonder klinische bloedingsneiging worden intraveneus.
| 628 | nvog |
Andere parameters die weefselperfusie, oxygenatie en verbruik weergeven dienen bij voorkeur ook betrokken te worden bij het transfusiebeleid Vooralsnog kan bij kinderen op de IC-afdeling hetzelfde beleid als voor volwassenen worden gehanteerd Verwezen wordt dus naar de aanbevelingen bij paragraaf <DATUM> # De implementatie en het nut van deze pre-operatieve bloedbestellijsten dient Bij het afwegen van de indicatie voor een trombocytentransfusie dient het doel van de transfusie in relatie tot de oorzaak van de trombocytopenie of trombocytopathie te worden gedefiniëerd Preventie van spontane bloedingen, preventie van bloedingen bij ingrepen of behandeling van manifeste (ernstige) bloedingen ) graad # zijn Tabel <DATUM> # Indicaties voor trombocytentransfusies bij trombopenie, evt trombopathie; trombocytopenie of een zwangerschap waarbij sprake is van een paternale Bij een à terme neonaat met trombocytopenie (## x ###/L zonder aanwijzingen voor congenitale afwijkingen, infecties of idiopatische autoimmuuun trombocytopenie (ITP) (FNAIT) te worden ingezet Bij bloedingsneiging dient de neonaat conform tabel <DATUM> # (zie paragraaf <DATUM> #) te worden getransfundeerd Hierbij dienen bij voorkeur paternale (dat wil zeggen HPA-negatief voor het antigeen waar de antistof tegen is gericht) direct voorradig zijn, zijn random transfusies niet gecontraindiceerd in afwachting van Bij een electieve bevalling van een kind met foetale/neonatale allo-immuuntrombocytopenie (FNAIT) dienen paternale trombocyt-specifiek antigeen (HPA)compatibele trombocyten transfusies direct voorhanden te zijn Bij een pasgeborene van een moeder met idiopatische auto-immuuntrombocytopenie (ITP) dient tenminste tot # dagen postpartum het trombocytengetal te worden en trombocyten ( ## x ###/L zonder klinische bloedingsneiging worden intraveneus Verder onderzoek naar bijvoorbeeld de optimale dosis en/of de verschillende door verbruik, zoals bij sepsis, hyperleukocytose, een zeer snelle daling van het Bij trombocytopenie door verhoogde afbraak of verbruik bij idiopatische autoimmuuntrombocytopenie (ITP), diffuse intravasale stolling (DIS), trombotische heparine-induced trombocytopenie (HIT) is het transfunderen van trombocyten alleen (ITP) wordt geadviseerd om trombocytentransfusies te geven in combinatie met anders dan een lumbaalpunctie bij kinderen met trombocytopenie Daarom adviseert de werkgroep vooralsnog voor deze ingrepen de aanbevelingen voor volwassenen randvoorwaarden omtrent het toepassen van anesthesie en/of procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) bij het uitvoeren van een lumbaal punctie wordt verwezen naar de Richtlijn PSA bij kinderen op locaties buiten de OK (NVA, NVK ###) Bij congenitale trombocytopenie en trombocytopathie zijn trombocyten transfusies ter geïndiceerd bij ingrepen en ernstige bloedingen indien andere behandelmogelijkheden niet werkzaam zijn Profylactische trombocytentransfusies worden bij patiënten met een trombopenie door een verworven aanmaakstoornis niet aanbevolen Bij niet-zieke patiënten die een korte periode van pancytopenie doormaken kan mogelijk een therapeutisch Bij profylactische trombocytentransfusies wordt indien er sprake is bijkomende Bij patiënten met een indicatie voor antistolling of gedurende de eerste # dagen van trombocytentransfusietrigger ter preventie van spontane bloedingen te verhogen naar wordt aanbevolen de drempel voor een trombocytentransfusie te verhogen en andere De volgende tabel kan als vuistregel gebruikt worden voor trombocytenstreefwaarden ter preventie van bloedingen bij veel voorkomende, electieve In geval van een grote bloeding (â¥WHO graad #) dienen ook trombocyten te worden zenuwstelsel en het oog,wordt geadviseerd trombocyten te transfunderen tot een.
| 600 | nvog |
onderzoek naar bijvoorbeeld de optimale dosis en/of de verschillende door verbruik, zoals bij sepsis, hyperleukocytose, een zeer snelle daling van het Bij trombocytopenie door verhoogde afbraak of verbruik bij idiopatische autoimmuuntrombocytopenie (ITP), diffuse intravasale stolling (DIS), trombotische heparine-induced trombocytopenie (HIT) is het transfunderen van trombocyten alleen (ITP) wordt geadviseerd om trombocytentransfusies te geven in combinatie met anders dan een lumbaalpunctie bij kinderen met trombocytopenie Daarom adviseert de werkgroep vooralsnog voor deze ingrepen de aanbevelingen voor volwassenen randvoorwaarden omtrent het toepassen van anesthesie en/of procedurele sedatie en/of analgesie (PSA) bij het uitvoeren van een lumbaal punctie wordt verwezen naar de Richtlijn PSA bij kinderen op locaties buiten de OK (NVA, NVK ###) Bij congenitale trombocytopenie en trombocytopathie zijn trombocyten transfusies ter geïndiceerd bij ingrepen en ernstige bloedingen indien andere behandelmogelijkheden niet werkzaam zijn Profylactische trombocytentransfusies worden bij patiënten met een trombopenie door een verworven aanmaakstoornis niet aanbevolen Bij niet-zieke patiënten die een korte periode van pancytopenie doormaken kan mogelijk een therapeutisch Bij profylactische trombocytentransfusies wordt indien er sprake is bijkomende Bij patiënten met een indicatie voor antistolling of gedurende de eerste # dagen van trombocytentransfusietrigger ter preventie van spontane bloedingen te verhogen naar wordt aanbevolen de drempel voor een trombocytentransfusie te verhogen en andere De volgende tabel kan als vuistregel gebruikt worden voor trombocytenstreefwaarden ter preventie van bloedingen bij veel voorkomende, electieve In geval van een grote bloeding (â¥WHO graad #) dienen ook trombocyten te worden zenuwstelsel en het oog,wordt geadviseerd trombocyten te transfunderen tot een Bij idiopatische auto-immuun trombocytopenie (ITP) worden trombocyten bij voorkeur Bij patiënten met idiopatische auto-immuun trombocytopenie (ITP) en ernstige ( trombocytentransfusies te geven ook indien het effect van een therapeutische dosis trombocytentransfusies niet aanbevolen, tenzij er een sterk verhoogd bloedingsrisico bestaat zoals in het geval van enorme adipositas of diepe trombocytopenie van ( # x ###/<PERSOON> er wordt besloten tot trombocytentransfusies wordt aanbevolen eerst te purpura (TTP) worden ter preventie van bloeding bij een vaginale partus en sectio In het geval van WHO ) graad # bloedingen bij een patiënt met heparine Voor patiënten met trombocytopenie bij splenomegalie zijn voor preventie en noodzakelijk Bij een therapeutische transfusie moet, afhankelijk van de miltgrootte, Bij trombocytopenie door verworven trombocytopathie wordt gehandeld afhankelijk Bij trombocytopenie van ( ## x ###/L en trombocytopathie zijn trombocytentransfusies geadviseerd alvorens Desmopressine te geven localisaties dient aspirine tenminste # dagen van tevoren gestopt te worden Bij een acute ingreep na het gebruik van anti-IIb/IIIa antistoffen zijn trombocytentransfusies, al of niet gecombineerd met Desmopressine, noodzakelijk om het Indien bij een patiënt, zonder klinische factoren die een toegenomen van verse ABO compatibele trombocytentransfusie tweemaal ( #,# is (er is dan Indien ABO en HLA compatibele transfusies in afwezigheid van klinische factoren die gepaard gaan met trombocytenverbruik, in een Corrected Count Increment (CCI) van ( #,# resulteren, wordt serologische analyse naar trombocyt-specifieke antigenen De werkgroep is van mening dat overleg tussen de behandelaar en de Klinisch Consultatieve Dienst van Sanquin een voorwaarde is voor een doelmatige toepassing en effectieve ondersteuning van Humane Leukocyte Antigenen (HLA)gematchte trombocytentransfusies.
| 601 | nvog |
bij voorkeur Bij patiënten met idiopatische auto-immuun trombocytopenie (ITP) en ernstige ( trombocytentransfusies te geven ook indien het effect van een therapeutische dosis trombocytentransfusies niet aanbevolen, tenzij er een sterk verhoogd bloedingsrisico bestaat zoals in het geval van enorme adipositas of diepe trombocytopenie van ( # x ###/<PERSOON> er wordt besloten tot trombocytentransfusies wordt aanbevolen eerst te purpura (TTP) worden ter preventie van bloeding bij een vaginale partus en sectio In het geval van WHO ) graad # bloedingen bij een patiënt met heparine Voor patiënten met trombocytopenie bij splenomegalie zijn voor preventie en noodzakelijk Bij een therapeutische transfusie moet, afhankelijk van de miltgrootte, Bij trombocytopenie door verworven trombocytopathie wordt gehandeld afhankelijk Bij trombocytopenie van ( ## x ###/L en trombocytopathie zijn trombocytentransfusies geadviseerd alvorens Desmopressine te geven localisaties dient aspirine tenminste # dagen van tevoren gestopt te worden Bij een acute ingreep na het gebruik van anti-IIb/IIIa antistoffen zijn trombocytentransfusies, al of niet gecombineerd met Desmopressine, noodzakelijk om het Indien bij een patiënt, zonder klinische factoren die een toegenomen van verse ABO compatibele trombocytentransfusie tweemaal ( #,# is (er is dan Indien ABO en HLA compatibele transfusies in afwezigheid van klinische factoren die gepaard gaan met trombocytenverbruik, in een Corrected Count Increment (CCI) van ( #,# resulteren, wordt serologische analyse naar trombocyt-specifieke antigenen De werkgroep is van mening dat overleg tussen de behandelaar en de Klinisch Consultatieve Dienst van Sanquin een voorwaarde is voor een doelmatige toepassing en effectieve ondersteuning van Humane Leukocyte Antigenen (HLA)gematchte trombocytentransfusies trombocytentransfusies, wordt aanbevolen het verhogen van het hematocriet tot ) gecontraïndiceerd bij hematurie in verband met het risico op trombusvorming in de recombinant Factor VII (rFVII) gebruik bij bloedingen met trombopenie en dat Toediening van Intraveneus immunoglobuline (IVIG) voor een trombocytentransfusie is niet aanbevolen bij refractairiteit ten gevolge van HLA antistoffen Bij kinderen met atypische ( d neg) HUS of recidief HUS in een getransplanteerde Er is geen plaats voor behandeling met plasma bij vitamine K deficientie en/of het Voor het couperen van antifibrinolytica verdient het aanbeveling bij een verlengde naast tranexaminezuur plasma of een fibrinogeenpreparaat toe te dienen op geleide Het verdient aanbeveling om nader onderzoek te verrichten naar effecten van ABO transfusiespecialist over diagnostiek naar IgA deficientie Zie verder paragaaf <DATUM> # of incident met mogelijke consequenties voor andere ontvangers van bloedproducten functionaris van het ziekenhuis meldt alle reacties en incidenten aan het TRIP (Transfusie Reacties in Patiënten) Landelijk Hemovigilantie Bureau Ernstige reacties c q calamiteiten moeten ook aan Inspectie voor de GezondheidsZorg (IGZ) worden Ieder ziekenhuis dient behalve over een Hemovigilantiefunctionaris ook over een onmiddellijk gestaakt en de eenheid afgekoppeld te worden, bloed worden afgenomen voor serologisch onderzoek, Hb en hemolyse parameters en met De behandeling van een acute hemolytische transfusiereactie begint met Bij verdenking op foute vermeldingen op het etiket van het geleverde bloedproduct dient met spoed contact te worden opgenomen met de Sanquin Bloedvoorziening Indien er sprake is van een verwisseling dient dit onmiddellijk aan de Sanquin.
| 573 | nvog |
het verhogen van het hematocriet tot ) gecontraïndiceerd bij hematurie in verband met het risico op trombusvorming in de recombinant Factor VII (rFVII) gebruik bij bloedingen met trombopenie en dat Toediening van Intraveneus immunoglobuline (IVIG) voor een trombocytentransfusie is niet aanbevolen bij refractairiteit ten gevolge van HLA antistoffen Bij kinderen met atypische ( d neg) HUS of recidief HUS in een getransplanteerde Er is geen plaats voor behandeling met plasma bij vitamine K deficientie en/of het Voor het couperen van antifibrinolytica verdient het aanbeveling bij een verlengde naast tranexaminezuur plasma of een fibrinogeenpreparaat toe te dienen op geleide Het verdient aanbeveling om nader onderzoek te verrichten naar effecten van ABO transfusiespecialist over diagnostiek naar IgA deficientie Zie verder paragaaf <DATUM> # of incident met mogelijke consequenties voor andere ontvangers van bloedproducten functionaris van het ziekenhuis meldt alle reacties en incidenten aan het TRIP (Transfusie Reacties in Patiënten) Landelijk Hemovigilantie Bureau Ernstige reacties c q calamiteiten moeten ook aan Inspectie voor de GezondheidsZorg (IGZ) worden Ieder ziekenhuis dient behalve over een Hemovigilantiefunctionaris ook over een onmiddellijk gestaakt en de eenheid afgekoppeld te worden, bloed worden afgenomen voor serologisch onderzoek, Hb en hemolyse parameters en met De behandeling van een acute hemolytische transfusiereactie begint met Bij verdenking op foute vermeldingen op het etiket van het geleverde bloedproduct dient met spoed contact te worden opgenomen met de Sanquin Bloedvoorziening Indien er sprake is van een verwisseling dient dit onmiddellijk aan de Sanquin gestaakt te worden (zie schema <DATUM> en behandeling te worden ingesteld Deficiëntie gebruik te worden gemaakt van gewassen erytrocytenconcentraten waarbij plasmaeiwitten nagenoeg volledig zijn verwijderd Zie ook <DATUM> # transfusiereacties die wel levensbedreigend zijn zoals acute hemolytische Injury (TRALI) moeten uitgesloten worden alvorens de diagnose NHTR kan worden Bij de beoordeling van de oorzaak van een temperatuursstijging bij bloedtransfusie Bij elke verdenking op transfusion-related acute lung injury (TRALI) dient een Xthorax te worden gemaakt (Mogelijke) transfusion-related acute lung injury (TRALI) is een klinische diagnose Voor het stellen van de diagnose transfusion-related acute lung injury (TRALI) dienen overige oorzaken voor (al dan niet transfusiegerelateerde) dyspnoe of hypoxie, met Bij elke transfusiereactie die aan de definitie van transfusion-related acute lung injury (TRALI) voldoet moeten de donor(s) en de patiënt (in het geval van toediening van HLA en/of granulocyten Sanquin Bloedvoorziening coördineert dit onderzoek enkeloedeem of verhoogde centraal veneuze bloeddruk tijdens of binnen # uur na bloedtransfusie, dient naast onderzoek naar een mogelijke transfusion-related acute lung injury (TRALI) of anafylactische reactie, ook nagegaan te worden of er sprake is Indien er sprake is van transfusion-associated circulatory overload (TACO) (ook wel volume overbelasting genoemd) dient de behandeling vroegtijdig aan te vangen De transfusie dient onmiddellijk gestaakt te worden en de behandeling kan bestaan uit zuurstof en antidiuretica en de patiënt rechtop laten zitten Eventueel kan een Bij patiënten die gevoelig zijn voor transfusion-associated circulatory overload Bij iedere patiënt die meer dan ## erytrocyten eenheden toegediend heeft gekregen , transfusieafhankelijk blijft en een levensverwachting van meer dan <LEEFTIJD> jaar heeft dient.
| 581 | nvog |
ingesteld Deficiëntie gebruik te worden gemaakt van gewassen erytrocytenconcentraten waarbij plasmaeiwitten nagenoeg volledig zijn verwijderd Zie ook <DATUM> # transfusiereacties die wel levensbedreigend zijn zoals acute hemolytische Injury (TRALI) moeten uitgesloten worden alvorens de diagnose NHTR kan worden Bij de beoordeling van de oorzaak van een temperatuursstijging bij bloedtransfusie Bij elke verdenking op transfusion-related acute lung injury (TRALI) dient een Xthorax te worden gemaakt (Mogelijke) transfusion-related acute lung injury (TRALI) is een klinische diagnose Voor het stellen van de diagnose transfusion-related acute lung injury (TRALI) dienen overige oorzaken voor (al dan niet transfusiegerelateerde) dyspnoe of hypoxie, met Bij elke transfusiereactie die aan de definitie van transfusion-related acute lung injury (TRALI) voldoet moeten de donor(s) en de patiënt (in het geval van toediening van HLA en/of granulocyten Sanquin Bloedvoorziening coördineert dit onderzoek enkeloedeem of verhoogde centraal veneuze bloeddruk tijdens of binnen # uur na bloedtransfusie, dient naast onderzoek naar een mogelijke transfusion-related acute lung injury (TRALI) of anafylactische reactie, ook nagegaan te worden of er sprake is Indien er sprake is van transfusion-associated circulatory overload (TACO) (ook wel volume overbelasting genoemd) dient de behandeling vroegtijdig aan te vangen De transfusie dient onmiddellijk gestaakt te worden en de behandeling kan bestaan uit zuurstof en antidiuretica en de patiënt rechtop laten zitten Eventueel kan een Bij patiënten die gevoelig zijn voor transfusion-associated circulatory overload Bij iedere patiënt die meer dan ## erytrocyten eenheden toegediend heeft gekregen , transfusieafhankelijk blijft en een levensverwachting van meer dan <LEEFTIJD> jaar heeft dient Bij transfusie afhankelijke patiënten met een ferritine gehalte ) ### μg/L en een ### μg/L en het normaliseren van het MRI-patroon van de lever van een bloedproduct dienen in het ziekenhuis aanwezig te zijn en te worden hemovigilantiesysteem opgespoord te worden Bij (verdenking op) bacteriële contaminatie van bloedproducten dient dit zo spoedig mogelijk te worden gemeld aan Bij een melding van bacteriële contaminatie van een bloedproduct aan de Sanquin Bloedbank (of andere producent) waarbij het bloedproduct reeds is of wordt Een reële verdenking op een post transfusie virale infectie dient direct aan Sanquin Voor patiënten die een verhoogd risico lopen op ernstige nadelige consequenties van een B## infectie bij transfusie van standaard kort houdbare bloedproducten, (zie Hoofdstuk # paragraaf <DATUM> dienen B##-veilige producten te worden aangevraagd Elk geval van virale posttransfusiehepatitis (PTH) door HBV of HCV met een positieve bloedtransfusiehistorie dient ook te worden gemeld aan de Sanquin In geval van malaria bij een ontvanger van erytrocytentransfusies dient de (uiterst kleine) mogelijkheid van posttransfusiemalaria worden overwogen indien andere Indien de diagnose Ziekte van Creutzfeldt <PERSOON> (CJD) of variant Ziekte van Creutzfeldt <PERSOON> (vCJD) wordt gesteld, dient te worden nagegaan of de patiënt ooit een transfusie van bloedproducten heeft ontvangen en of hij ooit bloed heeft gedoneerd Zo ja,dan dient dit aan IGZ en in het geval van bloeddonatie ook aan Er zijn nog te weinig gegevens voorhanden om een aanbeveling ten aanzien van het gebruik van platelet-leuciocyte enriched gel (PLG) als locaal hemostaticum te kunnen.
| 601 | nvog |
afhankelijke patiënten met een ferritine gehalte ) ### μg/L en een ### μg/L en het normaliseren van het MRI-patroon van de lever van een bloedproduct dienen in het ziekenhuis aanwezig te zijn en te worden hemovigilantiesysteem opgespoord te worden Bij (verdenking op) bacteriële contaminatie van bloedproducten dient dit zo spoedig mogelijk te worden gemeld aan Bij een melding van bacteriële contaminatie van een bloedproduct aan de Sanquin Bloedbank (of andere producent) waarbij het bloedproduct reeds is of wordt Een reële verdenking op een post transfusie virale infectie dient direct aan Sanquin Voor patiënten die een verhoogd risico lopen op ernstige nadelige consequenties van een B## infectie bij transfusie van standaard kort houdbare bloedproducten, (zie Hoofdstuk # paragraaf <DATUM> dienen B##-veilige producten te worden aangevraagd Elk geval van virale posttransfusiehepatitis (PTH) door HBV of HCV met een positieve bloedtransfusiehistorie dient ook te worden gemeld aan de Sanquin In geval van malaria bij een ontvanger van erytrocytentransfusies dient de (uiterst kleine) mogelijkheid van posttransfusiemalaria worden overwogen indien andere Indien de diagnose Ziekte van Creutzfeldt <PERSOON> (CJD) of variant Ziekte van Creutzfeldt <PERSOON> (vCJD) wordt gesteld, dient te worden nagegaan of de patiënt ooit een transfusie van bloedproducten heeft ontvangen en of hij ooit bloed heeft gedoneerd Zo ja,dan dient dit aan IGZ en in het geval van bloeddonatie ook aan Er zijn nog te weinig gegevens voorhanden om een aanbeveling ten aanzien van het gebruik van platelet-leuciocyte enriched gel (PLG) als locaal hemostaticum te kunnen fibrinogeen gehalte ) #g/L zijn eneventuele acidose en hpothermie gecorrigeerd aanbeveling # is in dat geval ##-### μg/kg De toediening mag maximaal # keer Indien er geen effect is na toediening van recombinantfactor VIIa (rFVII) als rescuemedicatie zoals genoemd onder aanbeveling #, wordt herhaling niet Overweeg acute nornovlemische hemodilutie (ANH) bij operaties met een verwacht naam en geboortedatum van de patiënt, het volgnummer van afname (zak I, II Indien besloten wordt tot preoperatieve autologe bloeddonatie (PAD) verdient het ook overweging deze niet alleen met ijzersuppletie maar ook met EPO therapie te Vooralsnog wordt aanbevolen om peroperatief opgezogen bloed te wassen bloedvolume met een maximum van ### mL Bij reïnfusie wordt een filter van ## Toepassen van de ongewassen peri-operatieve autotransfusietechniek bij kinderen Addendum # Jehovahâs Getuigen en bloedtransfusie blz ### - indien de arts zich niet kan verenigen met het standpunt van de patiënt, vraag In levensbedreigende situaties kan het onmogelijk zijn om de wens van de patiënt beslissing op basis van goed hulpverlenerschap <PERSOON> bene weigering van andere Wel toestemming voor transfusie van kind en Dubbele toestemming vereist - arts respecteert standpunt kind, met inachtneming van de professionele standaard arts kan zich niet kan verenigen met het - arts kan zich niet verenigen met het standpunt Wel toestemming van ouder voor Wel toestemming van ouder voor - arts kan zich niet verenigen met - arts wijst op de consequenties van onmogelijk zijn om de het standpunt van het kind en de de weigering; bij blijvende weigering ouders.
| 603 | nvog |
hpothermie gecorrigeerd aanbeveling # is in dat geval ##-### μg/kg De toediening mag maximaal # keer Indien er geen effect is na toediening van recombinantfactor VIIa (rFVII) als rescuemedicatie zoals genoemd onder aanbeveling #, wordt herhaling niet Overweeg acute nornovlemische hemodilutie (ANH) bij operaties met een verwacht naam en geboortedatum van de patiënt, het volgnummer van afname (zak I, II Indien besloten wordt tot preoperatieve autologe bloeddonatie (PAD) verdient het ook overweging deze niet alleen met ijzersuppletie maar ook met EPO therapie te Vooralsnog wordt aanbevolen om peroperatief opgezogen bloed te wassen bloedvolume met een maximum van ### mL Bij reïnfusie wordt een filter van ## Toepassen van de ongewassen peri-operatieve autotransfusietechniek bij kinderen Addendum # Jehovahâs Getuigen en bloedtransfusie blz ### - indien de arts zich niet kan verenigen met het standpunt van de patiënt, vraag In levensbedreigende situaties kan het onmogelijk zijn om de wens van de patiënt beslissing op basis van goed hulpverlenerschap <PERSOON> bene weigering van andere Wel toestemming voor transfusie van kind en Dubbele toestemming vereist - arts respecteert standpunt kind, met inachtneming van de professionele standaard arts kan zich niet kan verenigen met het - arts kan zich niet verenigen met het standpunt Wel toestemming van ouder voor Wel toestemming van ouder voor - arts kan zich niet verenigen met - arts wijst op de consequenties van onmogelijk zijn om de het standpunt van het kind en de de weigering; bij blijvende weigering ouders en eventueel overplaatsing naar om gevaar voor de gezondheid te voorkomen, kan ook via de - indien vanwege de acute situatie ernstig letsel voor de kinderrechter worden verzocht geen toestemming kan worden patiënt te voorkomen Tabel # is ook van toepassing op (bijvoorbeeld) een pasgeborene die na een sectio Caesarea door verbloeding in een levensbedreigende situatie is geraakt Hemovigilantiemedewerker in dienst te hebben die behalve het verzorgen van de juiste gegevens voor de meldingen van bijwerkingen en incidenten ook (bij)scholing op het gebied van hemovigilantie verzorgt Om deze taken te kunnen vervullen dient een Hemovigilantiemedewerker in het algemeen minstens # uur per week te zijn In instellingen waar bloedtransfusies worden gegeven dient een adequaat - Een centraal systeem in de instelling voor de registratie van bijwerkingen en bijwerkingen bovendien ook aan IGZ Indien de bijwerking product gerelateerd is dient deze ook aan Sanquin te worden gemeld Elk ziekenhuis waar bloedtransfusies worden gegeven dient een hemovigilantiefunctionaris te hebben aangesteld die verantwoordelijk is voor de meldingen naar TRIP (zie ook Hoofdstuk #) Fouten en Samenstelling in een transfusiecommissie dienen bij voorkeur de volgende disciplines en Punten die in ieder geval tot het aandachtsgebied van de transfusiecommissie behoren zijn het gebruik van Type & Screen (T&S) in combinatie met de chirurgische transfusiecommissies om hiervoor normen op te stellen en de realisatie ervan te toetsen B Zo ja, hoe vaak is de transfusiecommissie het afgelopen jaar bij B zo ja hoeveel uren besteedt deze persoon per week aan hemovigilantietaken? Indicator #.
| 575 | nvog |
de gezondheid te voorkomen, kan ook via de - indien vanwege de acute situatie ernstig letsel voor de kinderrechter worden verzocht geen toestemming kan worden patiënt te voorkomen Tabel # is ook van toepassing op (bijvoorbeeld) een pasgeborene die na een sectio Caesarea door verbloeding in een levensbedreigende situatie is geraakt Hemovigilantiemedewerker in dienst te hebben die behalve het verzorgen van de juiste gegevens voor de meldingen van bijwerkingen en incidenten ook (bij)scholing op het gebied van hemovigilantie verzorgt Om deze taken te kunnen vervullen dient een Hemovigilantiemedewerker in het algemeen minstens # uur per week te zijn In instellingen waar bloedtransfusies worden gegeven dient een adequaat - Een centraal systeem in de instelling voor de registratie van bijwerkingen en bijwerkingen bovendien ook aan IGZ Indien de bijwerking product gerelateerd is dient deze ook aan Sanquin te worden gemeld Elk ziekenhuis waar bloedtransfusies worden gegeven dient een hemovigilantiefunctionaris te hebben aangesteld die verantwoordelijk is voor de meldingen naar TRIP (zie ook Hoofdstuk #) Fouten en Samenstelling in een transfusiecommissie dienen bij voorkeur de volgende disciplines en Punten die in ieder geval tot het aandachtsgebied van de transfusiecommissie behoren zijn het gebruik van Type & Screen (T&S) in combinatie met de chirurgische transfusiecommissies om hiervoor normen op te stellen en de realisatie ervan te toetsen B Zo ja, hoe vaak is de transfusiecommissie het afgelopen jaar bij B zo ja hoeveel uren besteedt deze persoon per week aan hemovigilantietaken? Indicator # (Bloedtransfusie-) Welke van de volgende procesindicatoren kunt u (nog) niet met behulp Het percentage erytrocytentransfusies waarbij het pre-transfusie Hb binnen ## uur voor Het percentage trombocytentransfusies waarbij ( ## uur vóór transfusie en ( ## uur na Van welk percentage niet naar het bloedtransfusielaboratorium geretourneerde eenheden heeft het laboratorium een bevestiging van toediening ontvangen ? Naar aanleiding van onderhavige herziening van de richtlijn Bloedtransfusie uit ###, doet de werkgroep op basis van geconstateerde kennislacunes in de literatuur de volgende aanbevelingen voor verder onderzoek De aanbevelingen voor verder onderzoek vloeien direct voort uit de richtlijntekst en zijn hieronder per hoofdstuk weergegeven De plaats van commerciële plasmaproducten (zoals ESDEP) producten ten opzichte van het door Sanquin Bloedvoorziening geleverde quarantaineplasma is nog niet duidelijk Het verdient aanbeveling dat dit onderzocht wordt Het effect van toediening van plasmaproducten dient te worden geëvalueerd (De aanbevelingen betreffende) beleid bij toediening van bloedproducten (zijn) is zelden evidence based Systematisch onderzoek hiernaar is zeer gewenst bloedproduct via een enkellumen infuus regelmatig voor praktische problemen <PERSOON> onderzoek op dit punt zou derhalve wenselijk zijn transfusie en de hoogte van het postoperatief Hb dient te worden onderzocht voor Gerandomiseerd onderzoek naar de relatie tussen anemie en eventueel verminderde Er dient meer onderzoek gedaan te worden naar de effecten van de Hb-trigger op Bij HIV-infectie met anemie dient de plaats van erytropoëtine (EPO) in relatie tot een De werkgroep is van mening dat het gebruik van een EPO als ondersteunende therapie bij ernstige aplastische anemie onvoldoende met literatuur wordt onderbouwd.
| 565 | nvog |
volgende procesindicatoren kunt u (nog) niet met behulp Het percentage erytrocytentransfusies waarbij het pre-transfusie Hb binnen ## uur voor Het percentage trombocytentransfusies waarbij ( ## uur vóór transfusie en ( ## uur na Van welk percentage niet naar het bloedtransfusielaboratorium geretourneerde eenheden heeft het laboratorium een bevestiging van toediening ontvangen ? Naar aanleiding van onderhavige herziening van de richtlijn Bloedtransfusie uit ###, doet de werkgroep op basis van geconstateerde kennislacunes in de literatuur de volgende aanbevelingen voor verder onderzoek De aanbevelingen voor verder onderzoek vloeien direct voort uit de richtlijntekst en zijn hieronder per hoofdstuk weergegeven De plaats van commerciële plasmaproducten (zoals ESDEP) producten ten opzichte van het door Sanquin Bloedvoorziening geleverde quarantaineplasma is nog niet duidelijk Het verdient aanbeveling dat dit onderzocht wordt Het effect van toediening van plasmaproducten dient te worden geëvalueerd (De aanbevelingen betreffende) beleid bij toediening van bloedproducten (zijn) is zelden evidence based Systematisch onderzoek hiernaar is zeer gewenst bloedproduct via een enkellumen infuus regelmatig voor praktische problemen <PERSOON> onderzoek op dit punt zou derhalve wenselijk zijn transfusie en de hoogte van het postoperatief Hb dient te worden onderzocht voor Gerandomiseerd onderzoek naar de relatie tussen anemie en eventueel verminderde Er dient meer onderzoek gedaan te worden naar de effecten van de Hb-trigger op Bij HIV-infectie met anemie dient de plaats van erytropoëtine (EPO) in relatie tot een De werkgroep is van mening dat het gebruik van een EPO als ondersteunende therapie bij ernstige aplastische anemie onvoldoende met literatuur wordt onderbouwd Rituximab is effectief gebleken bij behandeling van warme typen auto-immuun hemolytische anemie (WAIHA) in een aantal case series, maar is nooit gerandomiseerd onderzocht Het verdient aanbeveling dit te onderzoeken in een gerandomiseerde studie Verder onderzoek naar de effectiviteit van intraveneus immunoglobuline bij Gezien de schaarste aan goede studies zijn betrouwbare aanbevelingen ten aanzien van optimale transfusietriggers bij neonaten niet mogelijk Verder onderzoek (met follow-up) naar een restrictiever transfusiebeleid bij premature neonaten is Bij groot en massaal bloedverlies, en zeker bij ongecontroleerd bloedverlies lijkt in ieder geval een proactief multicomponent transfusiebeleid aangewezen Of hierbij vaste verhoudingen tussen erytrocytenconcentraat en plasma van bijvoorbeeld # # of #,# # kunnen worden aangehouden is nog onduidelijk omdat dit voortvloeit uit retrospectieve studies Het verdient aanbeveling dit ook in prospectieve studies te Omdat er op weefselniveau in geval van sepsis sprake is van ischemie en perfusie redistributie in # of meer organen kan de lokaal in deze organen gemeten zuurstof extractie verschillen van de systemische Het lijkt er daardoor op dat in de toekomst wellicht overwogen moet worden om het besluit om te transfunderen en het nut ervan te baseren op in target organen gemeten oxygenaties (Stowell ###) Dit verdient Er zijn onvoldoende outcome, veiligheidsdata (eindorgaan morbiditeit en mortaliteit) en kosten effectiviteitsdata om EPO bij anemie op de Intensive Care (IC) aan te bevelen Ook nieuwe feiten dat EPO meerdere â niet hematopoietische - effecten heeft, geven aan dat EPO in de IC-setting verder onderzoek behoeft.
| 570 | nvog |
effectief gebleken bij behandeling van warme typen auto-immuun hemolytische anemie (WAIHA) in een aantal case series, maar is nooit gerandomiseerd onderzocht Het verdient aanbeveling dit te onderzoeken in een gerandomiseerde studie Verder onderzoek naar de effectiviteit van intraveneus immunoglobuline bij Gezien de schaarste aan goede studies zijn betrouwbare aanbevelingen ten aanzien van optimale transfusietriggers bij neonaten niet mogelijk Verder onderzoek (met follow-up) naar een restrictiever transfusiebeleid bij premature neonaten is Bij groot en massaal bloedverlies, en zeker bij ongecontroleerd bloedverlies lijkt in ieder geval een proactief multicomponent transfusiebeleid aangewezen Of hierbij vaste verhoudingen tussen erytrocytenconcentraat en plasma van bijvoorbeeld # # of #,# # kunnen worden aangehouden is nog onduidelijk omdat dit voortvloeit uit retrospectieve studies Het verdient aanbeveling dit ook in prospectieve studies te Omdat er op weefselniveau in geval van sepsis sprake is van ischemie en perfusie redistributie in # of meer organen kan de lokaal in deze organen gemeten zuurstof extractie verschillen van de systemische Het lijkt er daardoor op dat in de toekomst wellicht overwogen moet worden om het besluit om te transfunderen en het nut ervan te baseren op in target organen gemeten oxygenaties (Stowell ###) Dit verdient Er zijn onvoldoende outcome, veiligheidsdata (eindorgaan morbiditeit en mortaliteit) en kosten effectiviteitsdata om EPO bij anemie op de Intensive Care (IC) aan te bevelen Ook nieuwe feiten dat EPO meerdere â niet hematopoietische - effecten heeft, geven aan dat EPO in de IC-setting verder onderzoek behoeft Onderzoek is nodig om de zin van trombocytentransfusies bij (hersen)bloeding bij het In een systematische review komen Brunskill en collegaâs tot de conclusie dat meer onderzoek noodzakelijk is om conclusies te kunnen trekken over de effecten en Onderzoek is noodzakelijk om het optimale plasmaproduct in relatie tot indicatie en Het dient onderzocht te worden of plasma transfusies ABO identiek moeten zijn Onderzoek naar mechanismen en causale factoren voor immuunsuppressie door Met grote zekerheid kan geconcludeerd worden dat EPO en PAD niet kosteneffectief zijn ter reductie van allogene erytrocytentransfusies bij patiënten die electieve meestal ook niet kosten-effectief bij cardiochirurgie Voor andere ingrepen is geen goede conclusie mogelijk Aangezien de Nederlandse situatie verschilt van die in het buitenland en de gebruikte apparatuur en disposables inmiddels veel goedkoper zijn geworden zou het een overweging zijn hier in <LOCATIE> nader onderzoek naar te <PERSOON> onderzoek, ook naar de Nederlandse situatie, is nodig om een uitspraak te kunnen doen over de kosteneffectiviteit van momenteel in <LOCATIE> toegepaste combinaties van alternatieven voor allogene bloedtransfusies bij electieve De zoekactie is gestart in ### en liep in ieder geval tot eind februari ### Er is gezocht in Medline en in Embase De resultaten zijn ingeperkt tot de volgende # talen <PERSOON> of <PERSOON> Er is een inventarisatie gemaakt van systematic reviews en richtlijnen Verder is er voor een aantal uitgangsvragen separaat gezocht naar nieuwe literatuur Aan de P zijn dan per uitgangsvraag de specifieke andere onderdelen toegevoegd.
| 557 | nvog |
de zin van trombocytentransfusies bij (hersen)bloeding bij het In een systematische review komen Brunskill en collegaâs tot de conclusie dat meer onderzoek noodzakelijk is om conclusies te kunnen trekken over de effecten en Onderzoek is noodzakelijk om het optimale plasmaproduct in relatie tot indicatie en Het dient onderzocht te worden of plasma transfusies ABO identiek moeten zijn Onderzoek naar mechanismen en causale factoren voor immuunsuppressie door Met grote zekerheid kan geconcludeerd worden dat EPO en PAD niet kosteneffectief zijn ter reductie van allogene erytrocytentransfusies bij patiënten die electieve meestal ook niet kosten-effectief bij cardiochirurgie Voor andere ingrepen is geen goede conclusie mogelijk Aangezien de Nederlandse situatie verschilt van die in het buitenland en de gebruikte apparatuur en disposables inmiddels veel goedkoper zijn geworden zou het een overweging zijn hier in <LOCATIE> nader onderzoek naar te <PERSOON> onderzoek, ook naar de Nederlandse situatie, is nodig om een uitspraak te kunnen doen over de kosteneffectiviteit van momenteel in <LOCATIE> toegepaste combinaties van alternatieven voor allogene bloedtransfusies bij electieve De zoekactie is gestart in ### en liep in ieder geval tot eind februari ### Er is gezocht in Medline en in Embase De resultaten zijn ingeperkt tot de volgende # talen <PERSOON> of <PERSOON> Er is een inventarisatie gemaakt van systematic reviews en richtlijnen Verder is er voor een aantal uitgangsvragen separaat gezocht naar nieuwe literatuur Aan de P zijn dan per uitgangsvraag de specifieke andere onderdelen toegevoegd De resultaten zijn meestal ingeperkt met studietype filters tot systematische reviews, RCTâs of observationele Voor de update in systematic reviews is er gezocht in Ovid MEDLINE(R), in de periode De formulering van de P is hieronder aangegeven De termen voor de andere Wat zijn de indicaties voor het gebruik van vers bloed (verse erytrocyten/verse Welke neonatale richtlijnen/triggers voor bloedtransfusie moeten worden gehanteerd voor # Welk bewijs is aanwezig dat trombocytentransfusies zinvol zijn bij antiplaatjesmiddelen? # Wat is de onderbouwing dat trombocytentransfusies bij hartchirurgie bloedingen Welke van de volgende medicijnen,strategieen en/of technieken die peri-operatief worden toegepast ter besparing van het gebruik van bloedproducten van allogene donoren zijn # autologe transfusie (cell-salvage) van ongewassen bloed uit wonddrain Blood transfusion indications and administration Finnish Medical Society Duodecim Professional Association ### Mar ## (revised ### Aug #) Various pagings NGC ### Care and maintenance to reduce vascular access complications Registered Nurses Association of Ontario - Professional Association ### Apr ## pages NGC ### Gamma Irradiation of Blood Components ANZSBT (Australia) ### Guide to the preparation, use and quality assurance of blood components - ##th edition (###) ISBN Guidelines for the Administration of Blood Components ANZSBT Australia) ### Irradiated Blood Products; and Leucocyte Depletion of Blood & Blood Components ANZSBT Standards for infusion therapy Royal College of Nursing (UK) ### Blood Grouping & Antibody Screening in the Antenatal & Perinatal Setting ANZSBT Guidelines for the Blood Transfusion Services in the UK NLH Guidelines Finder ###.
| 603 | nvog |
systematische reviews, RCTâs of observationele Voor de update in systematic reviews is er gezocht in Ovid MEDLINE(R), in de periode De formulering van de P is hieronder aangegeven De termen voor de andere Wat zijn de indicaties voor het gebruik van vers bloed (verse erytrocyten/verse Welke neonatale richtlijnen/triggers voor bloedtransfusie moeten worden gehanteerd voor # Welk bewijs is aanwezig dat trombocytentransfusies zinvol zijn bij antiplaatjesmiddelen? # Wat is de onderbouwing dat trombocytentransfusies bij hartchirurgie bloedingen Welke van de volgende medicijnen,strategieen en/of technieken die peri-operatief worden toegepast ter besparing van het gebruik van bloedproducten van allogene donoren zijn # autologe transfusie (cell-salvage) van ongewassen bloed uit wonddrain Blood transfusion indications and administration Finnish Medical Society Duodecim Professional Association ### Mar ## (revised ### Aug #) Various pagings NGC ### Care and maintenance to reduce vascular access complications Registered Nurses Association of Ontario - Professional Association ### Apr ## pages NGC ### Gamma Irradiation of Blood Components ANZSBT (Australia) ### Guide to the preparation, use and quality assurance of blood components - ##th edition (###) ISBN Guidelines for the Administration of Blood Components ANZSBT Australia) ### Irradiated Blood Products; and Leucocyte Depletion of Blood & Blood Components ANZSBT Standards for infusion therapy Royal College of Nursing (UK) ### Blood Grouping & Antibody Screening in the Antenatal & Perinatal Setting ANZSBT Guidelines for the Blood Transfusion Services in the UK NLH Guidelines Finder ### ISBT - Guidelines for validation and maintaining the validation state of automated systems in blood banking Böcker W, <PERSOON> Vox Sang ### Aug;## Suppl # S#-## No Laboratory Assessment of Fetomaternal Haemorrhage ANZSBT (Australia) ### management of occult and obscure gastrointestinal bleeding National Guideline Anaemia management in chronic kidney disease A national clinical guideline for management in adults and children National Collaborating Centre for Chronic Conditions National Government Agency [Non-U S ] ### ### pages NGC ### Anemia in the long-term care setting American Medical Directors Association - Professional Appropriate patient preparation for renal replacement therapy Renal Physicians Association - Medical Specialty Society ### Oct ## pages NGC ### Better blood transfusion toolkit NLH Guidelines Finder ### Better use of blood in Northern Ireland - guidelines for blood transfusion practice NLH Clinical Practice Guidelines for the use of Blood Components Clinical Practice Guidelines on the Use of Blood Components (red blood cells, platelets, fresh frozen plasma, cryoprecpitate) National Health and Medical Research Council (Australia) ### Blood components - a guide for patients (CP ##) (GIN###) ### Een poster (CP ##) en een pocket card (CP ##) en een samenvattingskaart (CP ##) en de Guidelines for the diagnosis and therapy of adult myelodysplastic yndromes British Committee for Standards in Haematology Professional Association ### <PERSOON> ## pages.
| 649 | nvog |
maintaining the validation state of automated systems in blood banking Böcker W, <PERSOON> Vox Sang ### Aug;## Suppl # S#-## No Laboratory Assessment of Fetomaternal Haemorrhage ANZSBT (Australia) ### management of occult and obscure gastrointestinal bleeding National Guideline Anaemia management in chronic kidney disease A national clinical guideline for management in adults and children National Collaborating Centre for Chronic Conditions National Government Agency [Non-U S ] ### ### pages NGC ### Anemia in the long-term care setting American Medical Directors Association - Professional Appropriate patient preparation for renal replacement therapy Renal Physicians Association - Medical Specialty Society ### Oct ## pages NGC ### Better blood transfusion toolkit NLH Guidelines Finder ### Better use of blood in Northern Ireland - guidelines for blood transfusion practice NLH Clinical Practice Guidelines for the use of Blood Components Clinical Practice Guidelines on the Use of Blood Components (red blood cells, platelets, fresh frozen plasma, cryoprecpitate) National Health and Medical Research Council (Australia) ### Blood components - a guide for patients (CP ##) (GIN###) ### Een poster (CP ##) en een pocket card (CP ##) en een samenvattingskaart (CP ##) en de Guidelines for the diagnosis and therapy of adult myelodysplastic yndromes British Committee for Standards in Haematology Professional Association ### <PERSOON> ## pages Association of Coloproctology of Britain and Ireland - Medical Specialty Society ### (revised ###) ### pages NGC ### Guidelines on the diagnosis and management of chronic lymphocytic leukaemia British Committee for Standards in Haematology - Professional Association ### <PERSOON> ## pages Guidelines for the management of the acute painful crisis in sickle cell disease NLH Guidelines on the management of acute myeloid leukaemia in adults British Committee for Standards in Haematology - Professional Association ### <PERSOON> ## ## pages NGC ### Guidelines on the prophylactic use of Rh D immunoglobulin (anti-D) in obstetrics National Hemoglobinopathies in pregnancy American College of Obstetricians and Gynecologists Medical Specialty Society ### <PERSOON> # pages NGC ### Identification, diagnosis, and management of anemia in adult ambulatory patients treated by primary care physicians evidence-based and consensus recommendations National Anemia Action Council - Private Nonprofit Research Organization ### Feb ## pages Iron Deficiency - Investigation and Management Clinical Practice Guidelines and Protocols in chronic kidney disease National Kidney Foundation - Disease Specific Society ### Long-term follow-up guidelines for survivors of childhood, adolescent, and young adult cancers Sections <DATUM> blood/serum products Children's Oncology Group - Medical Specialty Management of alloimmunization during pregnancy American College of Obstetricians and Gynecologists - Medical Specialty Society ### Aug # pages NGC ### Management of hyperbilirubinemia in the newborn infant ## or more weeks of gestation American Academy of Pediatrics - Medical Specialty Society.
| 665 | nvog |
and Ireland - Medical Specialty Society ### (revised ###) ### pages NGC ### Guidelines on the diagnosis and management of chronic lymphocytic leukaemia British Committee for Standards in Haematology - Professional Association ### <PERSOON> ## pages Guidelines for the management of the acute painful crisis in sickle cell disease NLH Guidelines on the management of acute myeloid leukaemia in adults British Committee for Standards in Haematology - Professional Association ### <PERSOON> ## ## pages NGC ### Guidelines on the prophylactic use of Rh D immunoglobulin (anti-D) in obstetrics National Hemoglobinopathies in pregnancy American College of Obstetricians and Gynecologists Medical Specialty Society ### <PERSOON> # pages NGC ### Identification, diagnosis, and management of anemia in adult ambulatory patients treated by primary care physicians evidence-based and consensus recommendations National Anemia Action Council - Private Nonprofit Research Organization ### Feb ## pages Iron Deficiency - Investigation and Management Clinical Practice Guidelines and Protocols in chronic kidney disease National Kidney Foundation - Disease Specific Society ### Long-term follow-up guidelines for survivors of childhood, adolescent, and young adult cancers Sections <DATUM> blood/serum products Children's Oncology Group - Medical Specialty Management of alloimmunization during pregnancy American College of Obstetricians and Gynecologists - Medical Specialty Society ### Aug # pages NGC ### Management of hyperbilirubinemia in the newborn infant ## or more weeks of gestation American Academy of Pediatrics - Medical Specialty Society Prevention of Rh D alloimmunization American College of Obstetricians and Gynecologists Medical Specialty Society ### <PERSOON> (reviewed ###) # pages NGC ### Primary prevention of ischemic stroke a guideline from the American Heart Association/American Stroke Association Stroke Council cosponsored by the Atherosclerotic Peripheral Vascular Disease Interdisciplinary Working Group; Cardiovascular Nursing Council; Clinical Cardiology Council; Nutrition, Physical Activity, and Metabolism Council; and the Quality of Care and Outcomes Research Interdisciplinary Working Group American Heart Association Professional Association American Stroke Association Disease Specific Society ### <PERSOON> ## pages NGC ### Red Blood Cell and <PERSOON> ### Red blood cell transfusions in newborn infants Canadian Paediatric Society ### Sickle cell disease in childhood standards and guidelines for clinical care NLH Guidelines Stroke in childhood Royal College of Physicians (UK) ### <PERSOON> Role of Erythropoietin in the Management of Cancer Patients with Non-hematologic Malignancies Receiving Chemotherapy Cancer Care Ontario ### Transfusion guidelines for neonates and older children NLH Guidelines Finder ### Treatment for anemia with erythropoietic agents in patients with non-myeloid hematological malignancies a clinical practice guideline Program in Evidence-based Care - State/Local Use of epoetin in patients with cancer evidence-based clinical practice guidelines of the American Society of Clinical Oncology and the American Society of Hematology American Society of Clinical Oncology - Medical Specialty Society American Society of Hematology Medical Specialty Society ### Apr ## ## pages.
| 654 | nvog |
Prevention of Rh D alloimmunization American College of Obstetricians and Gynecologists Medical Specialty Society ### <PERSOON> (reviewed ###) # pages NGC ### Primary prevention of ischemic stroke a guideline from the American Heart Association/American Stroke Association Stroke Council cosponsored by the Atherosclerotic Peripheral Vascular Disease Interdisciplinary Working Group; Cardiovascular Nursing Council; Clinical Cardiology Council; Nutrition, Physical Activity, and Metabolism Council; and the Quality of Care and Outcomes Research Interdisciplinary Working Group American Heart Association Professional Association American Stroke Association Disease Specific Society ### <PERSOON> ## pages NGC ### Red Blood Cell and <PERSOON> ### Red blood cell transfusions in newborn infants Canadian Paediatric Society ### Sickle cell disease in childhood standards and guidelines for clinical care NLH Guidelines Stroke in childhood Royal College of Physicians (UK) ### <PERSOON> Role of Erythropoietin in the Management of Cancer Patients with Non-hematologic Malignancies Receiving Chemotherapy Cancer Care Ontario ### Transfusion guidelines for neonates and older children NLH Guidelines Finder ### Treatment for anemia with erythropoietic agents in patients with non-myeloid hematological malignancies a clinical practice guideline Program in Evidence-based Care - State/Local Use of epoetin in patients with cancer evidence-based clinical practice guidelines of the American Society of Clinical Oncology and the American Society of Hematology American Society of Clinical Oncology - Medical Specialty Society American Society of Hematology Medical Specialty Society ### Apr ## ## pages ### Acute uterine bleeding unrelated to pregnancy <PERSOON> Permanente-Southern California Managed Care Organization ### Aug ## pages NGC ### Blood transfusion and the anaesthetist blood component therapy NLH Guidelines Finder Blood transfusion and the anaesthetist red cell transfusion NLH Guidelines Finder ### Consent for anaesthesia # revised edition ### NLH Guidelines Finder ### Diagnosis and Management of Placenta Previa Society of Obstetricians and Gynaecologists Evidence-based guidelines for fixing broken hips an update MJA Clinical Guidelines ### Guidelines on the management of massive blood loss NLH Guidelines Finder ### Hematemesis American College of Radiology - Medical Specialty Society ### (revised Improving the management of patients with mental ill health in emergency care settings Management of colorectal cancer A national clinical guideline Scottish Intercollegiate Guidelines Network - National Government Agency [Non-U S ] ### Mar ## pages Management of oesophageal and gastric cancer A national clinical guideline <PERSOON> ### Non-variceal upper gastrointestinal haemorrhage guidelines NLH Guidelines Finder ### Perioperative blood transfusion for elective surgery SIGN (UK) ### Percutaneous coronary interventions and coronary artery bypass surgery in the elderly Placenta praevia and placenta praevia accreta diagnosis and management Royal College of Obstetricians and Gynaecologists - Medical Specialty Society ### <PERSOON> (revised ### Postoperative management in adults.
| 618 | nvog |
Acute uterine bleeding unrelated to pregnancy <PERSOON> Permanente-Southern California Managed Care Organization ### Aug ## pages NGC ### Blood transfusion and the anaesthetist blood component therapy NLH Guidelines Finder Blood transfusion and the anaesthetist red cell transfusion NLH Guidelines Finder ### Consent for anaesthesia # revised edition ### NLH Guidelines Finder ### Diagnosis and Management of Placenta Previa Society of Obstetricians and Gynaecologists Evidence-based guidelines for fixing broken hips an update MJA Clinical Guidelines ### Guidelines on the management of massive blood loss NLH Guidelines Finder ### Hematemesis American College of Radiology - Medical Specialty Society ### (revised Improving the management of patients with mental ill health in emergency care settings Management of colorectal cancer A national clinical guideline Scottish Intercollegiate Guidelines Network - National Government Agency [Non-U S ] ### Mar ## pages Management of oesophageal and gastric cancer A national clinical guideline <PERSOON> ### Non-variceal upper gastrointestinal haemorrhage guidelines NLH Guidelines Finder ### Perioperative blood transfusion for elective surgery SIGN (UK) ### Percutaneous coronary interventions and coronary artery bypass surgery in the elderly Placenta praevia and placenta praevia accreta diagnosis and management Royal College of Obstetricians and Gynaecologists - Medical Specialty Society ### <PERSOON> (revised ### Postoperative management in adults <PERSOON> hemorrhage American College of Obstetricians and Gynecologists - Medical Practice management guidelines for the diagnosis and management of injury in the pregnant patient the EAST Practice Management Guidelines Work Group Eastern Association for the Surgery of Trauma - Professional Association ### <PERSOON> ## pages NGC ### Practice parameters for colon cancer American Society of Colon and Rectal Surgeons Medical Specialty Society ### Aug ## pages NGC ### Prevention and management of gastroesophageal varices and variceal hemorrhage in cirrhosis American Association for the Study of Liver Diseases - Private Nonprofit Research Organization American College of Gastroenterology - Medical Specialty Society ### Prevention & Management of Postpartum Haemorrhage Society of Obstetricians and Surgical treatment of disease and injuries of the spleen Society for Surgery of the Alimentary Tract, Inc - Medical Specialty Society ### Feb ## # pages <PERSOON> role of emergency and elective interventional radiology in postpartum haemorrhage Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (UK) ### Total knee replacement National Institutes of Health (NIH) Consensus Development Panel on Total Knee Replacement - Independent Expert Panel ### Feb ## ## pages Treatment of acute nonvariceal gastrointestinal tract bleeding American College of Radiology - Medical Specialty Society ### # pages NGC ### Blood components - a guide for patients (CP ##) (GIN###) ### NHMRC (AU) - National.
| 619 | nvog |
<PERSOON> hemorrhage American College of Obstetricians and Gynecologists - Medical Practice management guidelines for the diagnosis and management of injury in the pregnant patient the EAST Practice Management Guidelines Work Group Eastern Association for the Surgery of Trauma - Professional Association ### <PERSOON> ## pages NGC ### Practice parameters for colon cancer American Society of Colon and Rectal Surgeons Medical Specialty Society ### Aug ## pages NGC ### Prevention and management of gastroesophageal varices and variceal hemorrhage in cirrhosis American Association for the Study of Liver Diseases - Private Nonprofit Research Organization American College of Gastroenterology - Medical Specialty Society ### Prevention & Management of Postpartum Haemorrhage Society of Obstetricians and Surgical treatment of disease and injuries of the spleen Society for Surgery of the Alimentary Tract, Inc - Medical Specialty Society ### Feb ## # pages <PERSOON> role of emergency and elective interventional radiology in postpartum haemorrhage Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (UK) ### Total knee replacement National Institutes of Health (NIH) Consensus Development Panel on Total Knee Replacement - Independent Expert Panel ### Feb ## ## pages Treatment of acute nonvariceal gastrointestinal tract bleeding American College of Radiology - Medical Specialty Society ### # pages NGC ### Blood components - a guide for patients (CP ##) (GIN###) ### NHMRC (AU) - National British Committee for Standards in Haematology - Professional Association ### <PERSOON> ## pages Guidelines for the use of platelet transfusions NLH Guidelines Finder ### Heparin-induced thrombocytopenia recognition, treatment, and prevention the Seventh ACCP Conference on Antithrombotic and hrombolytic Therapy American College of Chest Physicians - Medical pecialty Society ### <PERSOON> ## pages NGC ### Thrombocytopenia in pregnancy American College of Obstetricians and Gynecologists Medical Specialty Society ### <PERSOON> (reviewed ###) ## pages NGC ### Thrombocytopenia Finnish Medical Society Duodecim - Professional Association ### Apr Recommendations for platelet transfusion by the Joint Thrombocyte Working Party of the German Societies of Transfusion Medicine and Immunohaematology (DGTI), Thrombosis German] Dtsch Med Wochenschr ### Nov ##;###(##) ###<DATUM> PMID <PATIENTNUMMER># A physician's guide to transfusion in autoimmune haemolytic anaemia <PERSOON> for the NHS in support of the Memorandum of Understanding investigating patient safety incidents involving unexpected death or serious untoward harm NLH Safer practice notice ## right patient, right blood NLH Guidelines Finder ### Safer practice notice ## - standardising wristbands improves patient safety NLH Guidelines Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) NLH Guidelines Finder ### Guidelines for policies on alternatives to allogeneic blood transfusion predeposit autologous blood donation and transfusion NLH Guidelines Finder ### Management of the Third Stage of Labour to Prevent Postpartum Hemorrhage Society of.
| 652 | nvog |
British Committee for Standards in Haematology - Professional Association ### <PERSOON> ## pages Guidelines for the use of platelet transfusions NLH Guidelines Finder ### Heparin-induced thrombocytopenia recognition, treatment, and prevention the Seventh ACCP Conference on Antithrombotic and hrombolytic Therapy American College of Chest Physicians - Medical pecialty Society ### <PERSOON> ## pages NGC ### Thrombocytopenia in pregnancy American College of Obstetricians and Gynecologists Medical Specialty Society ### <PERSOON> (reviewed ###) ## pages NGC ### Thrombocytopenia Finnish Medical Society Duodecim - Professional Association ### Apr Recommendations for platelet transfusion by the Joint Thrombocyte Working Party of the German Societies of Transfusion Medicine and Immunohaematology (DGTI), Thrombosis German] Dtsch Med Wochenschr ### Nov ##;###(##) ###<DATUM> PMID <PATIENTNUMMER># A physician's guide to transfusion in autoimmune haemolytic anaemia <PERSOON> for the NHS in support of the Memorandum of Understanding investigating patient safety incidents involving unexpected death or serious untoward harm NLH Safer practice notice ## right patient, right blood NLH Guidelines Finder ### Safer practice notice ## - standardising wristbands improves patient safety NLH Guidelines Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) NLH Guidelines Finder ### Guidelines for policies on alternatives to allogeneic blood transfusion predeposit autologous blood donation and transfusion NLH Guidelines Finder ### Management of the Third Stage of Labour to Prevent Postpartum Hemorrhage Society of the Society of Thoracic Surgeons and <PERSOON> Society of Cardiovascular Anesthesiologists clinical practice guideline Society of <PERSOON> the management of patients with mental ill health in emergency care settings NLH blood banking Böcker W, <PERSOON> Vox Sang ### Aug;## Suppl # S#-## No ISBT guidelines for information security in transfusion medicine International Society of <PERSOON> T Vox Sang ### Jul;## Suppl # S#-## No Providing patients with better information in emergency departments â <PERSOON> retention and storage of pathological records and archives <PERSOON> specification and use of information technology IT systems in blood transfusion practice <PERSOON> ### Mar;###(#) ##<DATUM> Guidelines on the assessment of bleeding risk prior to surgery or invasive procedures British Committee for Standards in Haematology Transfusion ###;#<DATUM> -##S A review of transfusion risk and optimal management of perioperative bleeding with cardiac surgery <PERSOON-##> DM Hieronder staan een aantal documenten (en sites) vermeld, die als algemene informatie Handbook of transfusion medicine Editor DBL McClelland, London TSO, ### Guidelines for compatibility procedures in blood transfusion laboratories Transfusion Guidelines for the use of Fresh Frozen Plasma, Cryoprecipitate and Cryosupernatant British.
| 605 | nvog |
⢠Een bloedtransfusie bij een vrouw vóór of tijdens de fertiele levensfase kan ten gevolge van het ontstaan van antistoffen consequenties hebben voor een foetus en/of pasgeborene ⢠In de zwangerschap en vooral rond de partus is de kans verhoogd dat een transfusie van ⢠Wegens specifieke pathofysiologische mechanismen in de zwangerschap werd deze richtlijn De belangrijkste reden voor het toedienen van rodebloedcel-concentraat is het herstellen of handhaven van een zuurstofvoorziening die is afgestemd op de behoefte van weefsels Het oxygenatieproces wordt gedefinieerd als een reversibele binding van O# in afhankelijkheid van O#-spanning (pO#) en wordt kwantitatief beschreven met de O#-dissociatiecurve Verschuiving van deze curve naar links betekent dat voor het bereiken van een zelfde O#-verzadiging (sO#) een lagere pO# voldoende is De O#-afgifte in de weefsels wordt bevorderd door een verschuiving naar rechts De ligging van de O#-dissociatiecurve is afhankelijk van de pH (verzuring geeft verschuiving naar rechts), de pCO# (stijging geeft verschuiving naar rechts), de temperatuur (stijging geeft verschuiving naar rechts) en de concentratie van organische fosfaten in de erytrocyten (het belangrijkste hiervan is het #,#-difosfoglyceraat, een eindproduct van glucoseomzetting; stijging ervan geeft verschuiving van de curve naar rechts) Het O#-aanbod aan weefsels wordt dus niet alleen bepaald door het hemoglobine (Hb); de sO#, de pO# en de weefselperfusie zijn evenzeer van belang Dit laatste is weer afhankelijk van de lokale perifere weerstand en de cardiac output Dit hartminuutvolume kan toenemen door een vergroting van het slagvolume (toename van de contractiliteit, afname van de afterload door daling van de perifere weerstand, afname van de viscositeit van het bloed) en/of een stijging van de hartfrequentie Voor zwangeren worden in het algemeen dezelfde indicaties gehanteerd als voor niet-zwangere patiënten Tijdens de zwangerschap moet rekening worden gehouden met de toename van het circulerend plasmavolume, die kan leiden tot een âfysiologische anemie'; ondanks de stijging van het erytrocytenvolume met ###-### ml daalt de normale hematocriet van ongeveer #, ## l/l naar #,## l/l aan het einde van het derde Het besluit een erytrocytentransfusie te geven moet gebaseerd zijn op de klachten van een patiënt die duiden op een tekort aan zuurstoftransportvermogen, zoals moeheid, verminderde inspanningstolerantie, dyspnoe, angineuze klachten en decompensatio cordis Dit dient dan gecombineerd te worden met een aantal klinische parameters, waaronder leeftijd, snelheid waarmee de anemie ontstaat, oorzaak van de anemie en bestaan# ) Een handvat bij actief bloedverlies kan de â<DATUM> #-regel' zijn een transfusie is geïndiceerd bij een Hb ( #,# mmol/l bij een stabiele asa #-patiënt, bij een Hb ( #,# mmol/l bij een stabiele asa ³ #-patiënt, en bij een Hb ( #,# mmol/l bij te verwachten groot bloedverlies (placenta praevia, sectio caesarea) IJzerdeficiëntie is nooit een indicatie voor een transfusie Omdat na een erytrocytentransfusie een versnelde afbraak van erytrocyten zal optreden, zullen de ijzerdepots in het algemeen voldoende gevuld zijn en is ferrotherapie direct Voor een adequate stolling zijn behalve trombocyten ook stollingsfactoren nodig In de verloskunde kunnen deficiënties optreden (bij b v.
| 634 | nvog |
daling van de perifere weerstand, afname van de viscositeit van het bloed) en/of een stijging van de hartfrequentie Voor zwangeren worden in het algemeen dezelfde indicaties gehanteerd als voor niet-zwangere patiënten Tijdens de zwangerschap moet rekening worden gehouden met de toename van het circulerend plasmavolume, die kan leiden tot een âfysiologische anemie'; ondanks de stijging van het erytrocytenvolume met ###-### ml daalt de normale hematocriet van ongeveer #, ## l/l naar #,## l/l aan het einde van het derde Het besluit een erytrocytentransfusie te geven moet gebaseerd zijn op de klachten van een patiënt die duiden op een tekort aan zuurstoftransportvermogen, zoals moeheid, verminderde inspanningstolerantie, dyspnoe, angineuze klachten en decompensatio cordis Dit dient dan gecombineerd te worden met een aantal klinische parameters, waaronder leeftijd, snelheid waarmee de anemie ontstaat, oorzaak van de anemie en bestaan# ) Een handvat bij actief bloedverlies kan de â<DATUM> #-regel' zijn een transfusie is geïndiceerd bij een Hb ( #,# mmol/l bij een stabiele asa #-patiënt, bij een Hb ( #,# mmol/l bij een stabiele asa ³ #-patiënt, en bij een Hb ( #,# mmol/l bij te verwachten groot bloedverlies (placenta praevia, sectio caesarea) IJzerdeficiëntie is nooit een indicatie voor een transfusie Omdat na een erytrocytentransfusie een versnelde afbraak van erytrocyten zal optreden, zullen de ijzerdepots in het algemeen voldoende gevuld zijn en is ferrotherapie direct Voor een adequate stolling zijn behalve trombocyten ook stollingsfactoren nodig In de verloskunde kunnen deficiënties optreden (bij b v beïnvloeden Uiteindelijk kan er aanleiding zijn tot het toedienen van plasma, van trombocyten, van geïsoleerde stollingsfactoren, of van een combinatie van deze bestanddelen ffp (###-### ml) bevat alle stollingsfactoren plus hun natuurlijke inhibitoren Het wordt bereid uit ontstold bloed van een enkele donor en binnen # uur ingevroren De belangrijkste indicaties zijn stollingsdeficiënties, massale bloedtransfusies (na het toedienen van <DATUM> eenheden erytrocyten), antitrombine-iii-deficiëntie ffp wordt een halfjaar in quarantaine gehouden ter voorkoming van de overdracht van virussen Indien de donor na een halfjaar wederom geen kenmerken heeft van infecties met hiv, hepatitis-B- of -C-virus wordt het ffp Bij een ernstige hypofibrinogenemie ( ( # g/l, b v bij een abruptio placentae) kan fibrinogeen gegeven worden (Haemocomplettan) Hieraan moet ook gedacht worden indien peroperatief blijkt dat er nauwelijks stolling is Bij verworven en aangeboren deficiënties in de stolling kunnen in overleg met de hematoloog selectief Bij een trombocytenaantal ( ##A###/l moet tijdig op een transfusie worden geanticipeerd Een eenheid trombocytensuspensie (## ml uit # donor, waarin ca ##A### trombocyten) laat bij een patiënt van ## kg het totale aantal trombocyten stijgen met <DATUM> ###/l Gewoonlijk wordt een gepoolde trombocytensuspensie van # eenheden gegeven Bij diffuse intravasale stolling, sepsis, koorts of antitrombocyten-antilichamen is de stijging van het aantal trombocyten per kg lichaamsgewicht veelal minder# De werkingsduur van de trombocyten is afhankelijk van de ernst en duur van de gedissemineerde intravasale stolling De transfusie kan derhalve het beste pas worden toegediend ten tijde van het bloedverlies of van de.
| 659 | nvog |
toedienen van plasma, van trombocyten, van geïsoleerde stollingsfactoren, of van een combinatie van deze bestanddelen ffp (###-### ml) bevat alle stollingsfactoren plus hun natuurlijke inhibitoren Het wordt bereid uit ontstold bloed van een enkele donor en binnen # uur ingevroren De belangrijkste indicaties zijn stollingsdeficiënties, massale bloedtransfusies (na het toedienen van <DATUM> eenheden erytrocyten), antitrombine-iii-deficiëntie ffp wordt een halfjaar in quarantaine gehouden ter voorkoming van de overdracht van virussen Indien de donor na een halfjaar wederom geen kenmerken heeft van infecties met hiv, hepatitis-B- of -C-virus wordt het ffp Bij een ernstige hypofibrinogenemie ( ( # g/l, b v bij een abruptio placentae) kan fibrinogeen gegeven worden (Haemocomplettan) Hieraan moet ook gedacht worden indien peroperatief blijkt dat er nauwelijks stolling is Bij verworven en aangeboren deficiënties in de stolling kunnen in overleg met de hematoloog selectief Bij een trombocytenaantal ( ##A###/l moet tijdig op een transfusie worden geanticipeerd Een eenheid trombocytensuspensie (## ml uit # donor, waarin ca ##A### trombocyten) laat bij een patiënt van ## kg het totale aantal trombocyten stijgen met <DATUM> ###/l Gewoonlijk wordt een gepoolde trombocytensuspensie van # eenheden gegeven Bij diffuse intravasale stolling, sepsis, koorts of antitrombocyten-antilichamen is de stijging van het aantal trombocyten per kg lichaamsgewicht veelal minder# De werkingsduur van de trombocyten is afhankelijk van de ernst en duur van de gedissemineerde intravasale stolling De transfusie kan derhalve het beste pas worden toegediend ten tijde van het bloedverlies of van de Rh-compatibele suspensie wordt gegeven In dat geval zal bij rhesus-negatieve zwangeren anti-rhesus(D)immunoglobuline toegediend moeten worden (<LOCATIE> anti-D per ## eenheden trombocyten; Het risico via een transfusie een infectie op te lopen wordt voor hepatitis B geschat op # ## ### eenheden getransfundeerd bloed, voor hepatitis C op <DATUM> ### eenheden bloed, en voor hiv (<DATUM> op ( <DATUM> ### ### Naast de gebruikelijke voorzorgsmaatregelen die voor iedere bloedtransfusie gelden en die door alle laboratoria in <LOCATIE> in acht genomen worden, is het raadzaam tijdens de zwangerschap cmv-veilige bloedtransfusies toe te dienen om de kans op foetale besmetting te reduceren In de praktijk betekent dit het toedienen van leukocyten-gedepleteerd bloed Van de volwassen bevolking heeft ongeveer ##% een cmv-infectie doorgemaakt# Na een cmv-infectie blijft het virus levenslang verzwakt in de lymfocyten aanwezig Wanneer een transfusie met leukocyten-bevattende bloedproducten wordt toegediend, kunnen de leukocyten van de donor die van de ontvanger activeren, zodat de cmv-infectie wordt gereactiveerd Derhalve dient aan iedere zwangere cmv-veilig bloed te worden toegediend# Transfusiereacties zijn onder te verdelen in koortsreacties, allergische reacties, hemolytische reacties en overige Antistoffen tegen leukocyten kunnen koorts en koude rillingen veroorzaken bij transfusie van bloed waarin voldoende leukocyten met de corresponderende antigenen aanwezig zijn De koorts begint ##-## minuten na aansluiten van het bloed Een plotselinge temperatuurstijging van ) #ºC met of zonder koude rilling moet altijd als een mogelijk begin van hemolytische transfusiereactie beschouwd worden of kan door.
| 637 | nvog |
gegeven In dat geval zal bij rhesus-negatieve zwangeren anti-rhesus(D)immunoglobuline toegediend moeten worden (<LOCATIE> anti-D per ## eenheden trombocyten; Het risico via een transfusie een infectie op te lopen wordt voor hepatitis B geschat op # ## ### eenheden getransfundeerd bloed, voor hepatitis C op <DATUM> ### eenheden bloed, en voor hiv (<DATUM> op ( <DATUM> ### ### Naast de gebruikelijke voorzorgsmaatregelen die voor iedere bloedtransfusie gelden en die door alle laboratoria in <LOCATIE> in acht genomen worden, is het raadzaam tijdens de zwangerschap cmv-veilige bloedtransfusies toe te dienen om de kans op foetale besmetting te reduceren In de praktijk betekent dit het toedienen van leukocyten-gedepleteerd bloed Van de volwassen bevolking heeft ongeveer ##% een cmv-infectie doorgemaakt# Na een cmv-infectie blijft het virus levenslang verzwakt in de lymfocyten aanwezig Wanneer een transfusie met leukocyten-bevattende bloedproducten wordt toegediend, kunnen de leukocyten van de donor die van de ontvanger activeren, zodat de cmv-infectie wordt gereactiveerd Derhalve dient aan iedere zwangere cmv-veilig bloed te worden toegediend# Transfusiereacties zijn onder te verdelen in koortsreacties, allergische reacties, hemolytische reacties en overige Antistoffen tegen leukocyten kunnen koorts en koude rillingen veroorzaken bij transfusie van bloed waarin voldoende leukocyten met de corresponderende antigenen aanwezig zijn De koorts begint ##-## minuten na aansluiten van het bloed Een plotselinge temperatuurstijging van ) #ºC met of zonder koude rilling moet altijd als een mogelijk begin van hemolytische transfusiereactie beschouwd worden of kan door teheroverwegen Ook dyspnoe, hypotensie en uitgebreid erytheem is een reden de transfusie te staken, waarbij (korte tijd) later een nieuwe transfusie gestart kan worden Uitgebreide laboratoriumdiagnostiek moet worden ingezet in overleg met het transfusielaboratorium Op elke verpleegafdeling dient een Het transfusiebloed dient AB#-rhesus(D)-compatibel te zijn Er is voorgesteld om aan meisjes voor en aan vrouwen in de reproductieve leeftijd ook c-, E-compatibel en Kell-negatief bloed te geven om de vorming van antistoffen, die hemolytische ziekte van de pasgeborene kunnen veroorzaken, te voorkomen<DATUM> Over de invoering hiervan bestaat landelijk nog geen consensus# Omdat circa ##% van de populatie Kell-negatief is, bloed voor transfusie altijd Kell-getypeerd wordt, en Kell-sensibilisatie zeer ernstige perinatale consequenties kan hebben, wordt dringend geadviseerd aan meisjes en fertiele vrouwen Kell-negatief bloed te geven Overvulling zal bij gezonde zwangeren zelden tot problemen leiden, behalve bij een ernstige chronische anemie waarbij een te snelle transfusie verricht wordt Zo nodig kan een diureticum worden toegediend Autologe bloedtransfusie heeft het voordeel dat risico's als bloedgroepimmunisatie en overdracht van infectieziekten worden vermeden Rode cellen zijn maximaal vijf weken houdbaar, terwijl elke week niet meer dan een halve liter bloed mag worden afgenomen Dit geeft een aanzienlijke beperking in het gebruik van dergelijke transfusies# Een nadeel kan zijn dat bij autologe donatie ijzersuppletie noodzakelijk is Er zijn bijzondere situaties waarbij autologe transfusies wel kunnen worden overwogen ⢠vrouwen met meerdere antistoffen, waarvoor bij transfusiebehoefte geen donorbloed beschikbaar is, ⢠vrouwen met antistoffen tegen een hoogfrequent antigeen (b v âK'),.
| 616 | nvog |
een reden de transfusie te staken, waarbij (korte tijd) later een nieuwe transfusie gestart kan worden Uitgebreide laboratoriumdiagnostiek moet worden ingezet in overleg met het transfusielaboratorium Op elke verpleegafdeling dient een Het transfusiebloed dient AB#-rhesus(D)-compatibel te zijn Er is voorgesteld om aan meisjes voor en aan vrouwen in de reproductieve leeftijd ook c-, E-compatibel en Kell-negatief bloed te geven om de vorming van antistoffen, die hemolytische ziekte van de pasgeborene kunnen veroorzaken, te voorkomen<DATUM> Over de invoering hiervan bestaat landelijk nog geen consensus# Omdat circa ##% van de populatie Kell-negatief is, bloed voor transfusie altijd Kell-getypeerd wordt, en Kell-sensibilisatie zeer ernstige perinatale consequenties kan hebben, wordt dringend geadviseerd aan meisjes en fertiele vrouwen Kell-negatief bloed te geven Overvulling zal bij gezonde zwangeren zelden tot problemen leiden, behalve bij een ernstige chronische anemie waarbij een te snelle transfusie verricht wordt Zo nodig kan een diureticum worden toegediend Autologe bloedtransfusie heeft het voordeel dat risico's als bloedgroepimmunisatie en overdracht van infectieziekten worden vermeden Rode cellen zijn maximaal vijf weken houdbaar, terwijl elke week niet meer dan een halve liter bloed mag worden afgenomen Dit geeft een aanzienlijke beperking in het gebruik van dergelijke transfusies# Een nadeel kan zijn dat bij autologe donatie ijzersuppletie noodzakelijk is Er zijn bijzondere situaties waarbij autologe transfusies wel kunnen worden overwogen ⢠vrouwen met meerdere antistoffen, waarvoor bij transfusiebehoefte geen donorbloed beschikbaar is, ⢠vrouwen met antistoffen tegen een hoogfrequent antigeen (b v âK'), ); voor hen kan bloed worden afgestaan dat centraal voor heel Europa wordt ingevroren en jarenlang bewaard kan blijven Gedurende een operatie kan gebruik gemaakt worden van de âcell-saver', waarbij bloed wordt weggezogen en gefiltreerd weer wordt geïnfundeerd Bij een transfusienoodzaak van meer dan # eenheden rode bloedcellen is het gebruik van de cell-saver reeds kostendekkend Het gebruik hiervan bij een sectio caesarea is in principe af te raden wegens de theoretische risico's van diffuse intravasale stolling, maar valt in noodsituaties toe te passen; de aanwezigheid van tromboplastisch materiaal of foetale bestanddelen zou kunnen leiden tot # Van iedere zwangere dienen bloedgroep en rhesusfactor bekend te zijn en tevens dient voor een transfusie een screening op irregulaire bloedgroepantistoffen te zijn verricht Indien de screening op irregulaire antistoffen afwijkende resultaten geeft, dient de aard van die antistoffen te worden # Aan zwangeren die een bloedtransfusie nodig hebben dient leukocyten-gedepleteerd bloed gegeven # De â<DATUM> #-regel' bij actief bloedverlies luidt een transfusie is geïndiceerd bij een Hb ( #,# mmol/l van een stabiele asa #-patiënt; bij een Hb ( #,# mmol/l van een stabiele asa ⥠#-patiënt, en bij een Hb ( #,# mmol/l van een patiënt met een te verwachten groot bloedverlies # Het verdient aanbeveling bij vrouwen in de fertiele levensfase c-, E- en Kell-compatibel bloed te geven # Bij vrouwen met meerdere antistoffen en met een antistof tegen een hoogfrequent antigeen dient afname van bloed voor een autologe donatie te worden overwogen d d.
| 614 | nvog |
Deze richtlijn is totstandgekomen met financiële steun van de Orde van Medisch Specialisten in het kader van het programma âEvidence Based Richtlijn Ontwikkeling (EBRO)â Richtlijn diagnostiek en behandeling van inflammatoire darmziekten bij volwassenen De uitgave van deze richtlijn is mede tot stand gekomen via sponsoring door de Stichting Initiative on Crohn and Colitis De richtlijn âDiagnostiek en behandeling van inflammatoire darmziekten bij volwassenenâ is tot stand gekomen met financiële steun van de Orde van Medisch Specialisten in het kader van het programma Toestemming voor gebruik van tekst(gedeelten) kunt u schriftelijk of per e-mail en uitsluitend bij de darm- en leverartsen De Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen wil onder meer de kennis over ziekten van de spijsverteringsorganen bevorderen Hieronder vallen slokdarm, maag, dunne darm, dikke darm, pancreas, lever en galwegen, en het peri-anale gebied individuele beroepsbeoefenaren, hun beroepsverenigingen en zorginstellingen te ondersteunen bij het verbeteren van de patiëntenzorg Het CBO biedt via programmaâs en projecten ondersteuning en begeleiding bij systematisch en gestructureerd meten, verbeteren en borgen van kwaliteit van de <DATUM> Medicamenteuze behandeling van milde- tot matig ernstige distale colitis ulcerosa <DATUM> Medicamenteuze behandeling van ernstige distale colitis ulcerosa (Montreal <DATUM> Medicamenteuze behandeling van mild tot matig ernstige pancolitis ulcerosa # MEDICAMENTEUZE BEHANDELING VAN DE ZIEKTE VAN CROHN #<DATUM> # Medicamenteuze inductiebehandeling van milde tot matige Crohnse ziekteactiviteit <DATUM> Medicamenteuze inductiebehandeling van ernstige Crohnse ziekteactiviteit van de <DATUM> Medicamenteuze behandeling van Crohnse ziekteactiviteit in slokdarm, maag of # CHIRURGISCHE BEHANDELING VAN INFLAMMATOIRE DARMZIEKTEN #<DATUM> # Type chirurgische ingreep per indicatie #<DATUM> # Type chirurgische ingreep bij manifestaties van fistel bij de ZvC #<DATUM> # Aantal verrichtingen per jaar per chirurg met betrekking tot bijzondere vormen van <DATUM> Enterale voeding bij de behandeling van de CU en <PERSOON> van voedingstoestand op macro- en microniveau bij de behandeling van <DATUM> Therapeutische werking van omega-# vetzuren bij de behandeling van CU en de # #.
| 533 | nvog |
ziekteactiviteit <DATUM> Medicamenteuze inductiebehandeling van ernstige Crohnse ziekteactiviteit van de <DATUM> Medicamenteuze behandeling van Crohnse ziekteactiviteit in slokdarm, maag of # CHIRURGISCHE BEHANDELING VAN INFLAMMATOIRE DARMZIEKTEN #<DATUM> # Type chirurgische ingreep per indicatie #<DATUM> # Type chirurgische ingreep bij manifestaties van fistel bij de ZvC #<DATUM> # Aantal verrichtingen per jaar per chirurg met betrekking tot bijzondere vormen van <DATUM> Enterale voeding bij de behandeling van de CU en <PERSOON> van voedingstoestand op macro- en microniveau bij de behandeling van <DATUM> Therapeutische werking van omega-# vetzuren bij de behandeling van CU en de <DATUM> ##<DATUM> # Verwijsindicaties voor diëtetiek en mogelijkheden voor poliklinische begeleiding### # ALTERNATIEVE GENEESWIJZEN VOOR INFLAMMATOIRE DARMZIEKTEN ##<DATUM> # Aandoeningen (metabool en endocrien) die ontstaan ten gevolge van een langer ## RISICO OP MALIGNITEIT EN PREVENTIEVE STRATEGIEÃN ##<DATUM> # Indicaties voor het starten van surveillance onderzoek ##<DATUM> # Voorkeursbehandeling bij ziektespecifieke psychosociale hulpvragen ##<DATUM> # Beperkingen en verlies van arbeidsvermogen ##<DATUM> # Verzuim en arbeidsongeschiktheid als maatschappelijk probleem ##<DATUM> #.
| 527 | nvog |
##<DATUM> # Verwijsindicaties voor diëtetiek en mogelijkheden voor poliklinische begeleiding### # ALTERNATIEVE GENEESWIJZEN VOOR INFLAMMATOIRE DARMZIEKTEN ##<DATUM> # Aandoeningen (metabool en endocrien) die ontstaan ten gevolge van een langer ## RISICO OP MALIGNITEIT EN PREVENTIEVE STRATEGIEÃN ##<DATUM> # Indicaties voor het starten van surveillance onderzoek ##<DATUM> # Voorkeursbehandeling bij ziektespecifieke psychosociale hulpvragen ##<DATUM> # Beperkingen en verlies van arbeidsvermogen ##<DATUM> # Verzuim en arbeidsongeschiktheid als maatschappelijk probleem ##<DATUM> # Specifieke voorzieningen die een werknemer nodig heeft ### <DATUM> Transitie van IBD-patiënten van kinderarts naar MDL-arts ### <DATUM> Patiëntenvoorlichting en wijze van informatieverstrekking ### <DATUM> <PERSOON> van patiëntenvereniging in informatieverstrekking ### <DATUM> <PERSOON> van patiëntenbeweging bij onderwijs ### BIJLAGE # BESPREKINGEN AFZONDERLIJKE MEDICIJNEN BIJ IBD.
| 568 | nvog |
die een werknemer nodig heeft ### <DATUM> Transitie van IBD-patiënten van kinderarts naar MDL-arts ### <DATUM> Patiëntenvoorlichting en wijze van informatieverstrekking ### <DATUM> <PERSOON> van patiëntenvereniging in informatieverstrekking ### <DATUM> <PERSOON> van patiëntenbeweging bij onderwijs ### BIJLAGE # BESPREKINGEN AFZONDERLIJKE MEDICIJNEN BIJ IBD ### BIJLAGE # BROCHURE VOOR PATIÃNTEN MET IBD, GEBASEERD OP DE RICHTLIJN <PERSOON>, klinisch psycholoog / psychotherapeut, Universitair Medisch Prof <PERSOON>, chirurg, <INSTELLING> <LOCATIE> <PERSOON>, voorzitter, MDL-arts, <INSTELLING> <LOCATIE> <PERSOON>, ziekenhuisapotheker - klinisch farmacoloog, Máxima Medisch Prof <PERSOON>, voorzitter, MDL-arts, eerst <INSTELLING> <PERSOON>, bedrijfsarts, Medisch Consult Arbodienst <LOCATIE> <PERSOON>, MDL-arts, <PERSOON>, directeur, Crohn en Colitis Ulcerosa Vereniging <PERSOON-##>, huisarts, Vakgroep Huisartsgeneeskunde Universiteit <LOCATIE> Mecr <PERSOON-##>, patholoog, <INSTELLING> Prof <PERSOON-##>, radioloog, <INSTELLING> <LOCATIE> Mevr <PERSOON-##>, diëtist, <INSTELLING> <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, Universitair Medisch <INSTELLING> Sint <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING> <LOCATIE> De ziekte van Crohn (ZvC), colitis ulcerosa (CU) en niet-classificeerbare, chronische colitis inflammatory bowel diseases) De incidentie van IBD stijgt de laatste decades, waardoor in de nabije toekomst IBD één van de belangrijkste aandoeningen gaat vormen binnen de gastro-enterologie Sinds <LEEFTIJD> jaar is erg veel onderzoek verricht op het gebied van.
| 582 | nvog |
### BIJLAGE # BROCHURE VOOR PATIÃNTEN MET IBD, GEBASEERD OP DE RICHTLIJN <PERSOON>, klinisch psycholoog / psychotherapeut, Universitair Medisch Prof <PERSOON>, chirurg, <INSTELLING> <LOCATIE> <PERSOON>, voorzitter, MDL-arts, <INSTELLING> <LOCATIE> <PERSOON>, ziekenhuisapotheker - klinisch farmacoloog, Máxima Medisch Prof <PERSOON>, voorzitter, MDL-arts, eerst <INSTELLING> <PERSOON>, bedrijfsarts, Medisch Consult Arbodienst <LOCATIE> <PERSOON>, MDL-arts, <PERSOON>, directeur, Crohn en Colitis Ulcerosa Vereniging <PERSOON>, huisarts, Vakgroep Huisartsgeneeskunde Universiteit <LOCATIE> Mecr <PERSOON-##>, patholoog, <INSTELLING> Prof <PERSOON-##>, radioloog, <INSTELLING> <LOCATIE> Mevr <PERSOON-##>, diëtist, <INSTELLING> <LOCATIE> <PERSOON-##>, gynaecoloog, Universitair Medisch <INSTELLING> Sint <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING> <LOCATIE> De ziekte van Crohn (ZvC), colitis ulcerosa (CU) en niet-classificeerbare, chronische colitis inflammatory bowel diseases) De incidentie van IBD stijgt de laatste decades, waardoor in de nabije toekomst IBD één van de belangrijkste aandoeningen gaat vormen binnen de gastro-enterologie Sinds <LEEFTIJD> jaar is erg veel onderzoek verricht op het gebied van De medicamenteuze behandeling van idiopathische, chronisch inflammatoire darmziekten is de laatste jaren complex geworden De belangrijkste redenen hiervoor zijn de beperkte effectiviteit van het medicamenteuze arsenaal, de veranderde symptomatologie van IBD en de introductie van de zgn âbiologicalsâ, een nieuwe groep medicijnen gericht op manipulatie van biologische signaalsystemen waar o a toediening van specifieke antistoffen toe behoort Als gevolg van deze complexiciteit verschuift de zorg van patiënten naar een MDL-arts en in geval van een gecompliceerd beloop van inflammatoire darmziekten naar referentiecentra Er is belangrijke voortgang geboekt op het gebied van kennis over effectiviteit en veiligheid van de groep traditionele medicijnen, zoals mesalazine, azathioprine, ciclosporine en methotrexaat Wel moet opgemerkt worden dat het niveau van bewijs in de literatuur over het gebruik van de traditionele medicijnen hier en daar beperkt is, in tegenstelling tot bewijzen voortvloeiend uit grote registratiestudies met biologicals zoals infliximab Belangrijk is het gebrek aan direct vergelijkende studies tussen de verschillende medicijnen en medicijngroepen Hierdoor is veel van de richtlijn gebaseerd op expert opinie In <LOCATIE> bestaan momenteel geen IBD richtlijnen waarin de meest recente literatuur is verwerkt, met uitzondering van een aanbeveling over infliximabgebruik Er zijn tal van regionale- en lokale protocollen in omloop die vaak aanzienlijk van elkaar verschillen Ook volwassenen en kinderen met IBD onnodig uit elkaar IBD diagnostiek en behandeling varieren in grote mate tussen dokters waardoor onduidelijkheid bestaat bij patiënten Doelmatigheid van toegepaste diagnostiek en therapie is evenmin onomstreden Voor een.
| 548 | nvog |
De medicamenteuze behandeling van idiopathische, chronisch inflammatoire darmziekten is de laatste jaren complex geworden De belangrijkste redenen hiervoor zijn de beperkte effectiviteit van het medicamenteuze arsenaal, de veranderde symptomatologie van IBD en de introductie van de zgn âbiologicalsâ, een nieuwe groep medicijnen gericht op manipulatie van biologische signaalsystemen waar o a toediening van specifieke antistoffen toe behoort Als gevolg van deze complexiciteit verschuift de zorg van patiënten naar een MDL-arts en in geval van een gecompliceerd beloop van inflammatoire darmziekten naar referentiecentra Er is belangrijke voortgang geboekt op het gebied van kennis over effectiviteit en veiligheid van de groep traditionele medicijnen, zoals mesalazine, azathioprine, ciclosporine en methotrexaat Wel moet opgemerkt worden dat het niveau van bewijs in de literatuur over het gebruik van de traditionele medicijnen hier en daar beperkt is, in tegenstelling tot bewijzen voortvloeiend uit grote registratiestudies met biologicals zoals infliximab Belangrijk is het gebrek aan direct vergelijkende studies tussen de verschillende medicijnen en medicijngroepen Hierdoor is veel van de richtlijn gebaseerd op expert opinie In <LOCATIE> bestaan momenteel geen IBD richtlijnen waarin de meest recente literatuur is verwerkt, met uitzondering van een aanbeveling over infliximabgebruik Er zijn tal van regionale- en lokale protocollen in omloop die vaak aanzienlijk van elkaar verschillen Ook volwassenen en kinderen met IBD onnodig uit elkaar IBD diagnostiek en behandeling varieren in grote mate tussen dokters waardoor onduidelijkheid bestaat bij patiënten Doelmatigheid van toegepaste diagnostiek en therapie is evenmin onomstreden Voor een voldoet aan de huidige criteria, is het van belang dat huisartsen, internisten, kinderartsen en Daarom hebben het Nederlands Genootschap voor Maag, Darm en Leverziekte en de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde het initiatief genomen een multidisciplinaire, âevidence-basedâ richtlijn te ontwikkelen voor diagnostiek en behandeling van IBD bij volwassenen en kinderen Het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO verleende hierbij methodologische expertise en logistieke steun De onderstaande tekst heeft alleen betrekking op volwassenen De richtlijn IBD bij kinderen is apart uitgegeven aansluitende meningsvorming gericht op het vaststellen van goed medisch handelen De richtlijn geeft aanbevelingen over diagnostiek en behandeling van IBD bij volwassenen en schenkt aandacht aan de psychosociale zorg en patiëntenvoorlichting Daarnaast zijn aanbevelingen geformuleerd over de organisatie van zorg De richtlijn kan worden gebruikt bij het geven van voorlichting aan patiënten Ook biedt de richtlijn aanknopingspunten voor bijvoorbeeld lokale protocollen ter bevordering van de implementatie Er is gekozen om bij deze richtlijn de ZvC en CU apart te behandelen, waarbij eveneens kort wordt ingegaan op niet-classificeerbare, idiopathische, chronische colitis Voorts wordt er een onderverdeling gemaakt in ziektelokalisatie per darmregio (hoog versus laag, distaal versus pancolitis) waarna elke medicijn kort apart besproken wordt De richtlijn is bestemd voor leden van de medische en paramedische beroepsgroep, waartoe in willekeurige volgorde behoren MDL-artsen, huisartsen, chirurgen, internisten, radiologen, psychologen Voor kinderartsen met speciale belangstelling voor en betrokkenheid bij IBD kan deze richtlijn over de volwassenenzorg een aanvulling zijn op de tevens opgestelde Diagnostiek leden.
| 550 | nvog |
criteria, is het van belang dat huisartsen, internisten, kinderartsen en Daarom hebben het Nederlands Genootschap voor Maag, Darm en Leverziekte en de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde het initiatief genomen een multidisciplinaire, âevidence-basedâ richtlijn te ontwikkelen voor diagnostiek en behandeling van IBD bij volwassenen en kinderen Het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO verleende hierbij methodologische expertise en logistieke steun De onderstaande tekst heeft alleen betrekking op volwassenen De richtlijn IBD bij kinderen is apart uitgegeven aansluitende meningsvorming gericht op het vaststellen van goed medisch handelen De richtlijn geeft aanbevelingen over diagnostiek en behandeling van IBD bij volwassenen en schenkt aandacht aan de psychosociale zorg en patiëntenvoorlichting Daarnaast zijn aanbevelingen geformuleerd over de organisatie van zorg De richtlijn kan worden gebruikt bij het geven van voorlichting aan patiënten Ook biedt de richtlijn aanknopingspunten voor bijvoorbeeld lokale protocollen ter bevordering van de implementatie Er is gekozen om bij deze richtlijn de ZvC en CU apart te behandelen, waarbij eveneens kort wordt ingegaan op niet-classificeerbare, idiopathische, chronische colitis Voorts wordt er een onderverdeling gemaakt in ziektelokalisatie per darmregio (hoog versus laag, distaal versus pancolitis) waarna elke medicijn kort apart besproken wordt De richtlijn is bestemd voor leden van de medische en paramedische beroepsgroep, waartoe in willekeurige volgorde behoren MDL-artsen, huisartsen, chirurgen, internisten, radiologen, psychologen Voor kinderartsen met speciale belangstelling voor en betrokkenheid bij IBD kan deze richtlijn over de volwassenenzorg een aanvulling zijn op de tevens opgestelde Diagnostiek leden Welk diagnostisch onderzoek dient in de #e lijn uitgevoerd te worden bij volwassenen verdacht van een inflammatoire darmziekte? (anamnese en lichamelijk onderzoek, lab, Welke symptomen/afwijkingen/uitslagen zijn voor de huisarts een reden om een volwassene door te verwijzen voor diagnostisch onderzoek naar een inflammatoire Welke uitslagen van welke onderzoeken zijn achtereenvolgens noodzakelijk voor het Bij het in kaart brengen van een IBD-patiënt, welke karakteristieken horen vermeld te Welke aanvullende onderzoeken zijn wel of niet noodzakelijk na het stellen van de Wat zijn de indicaties voor een herhaling van endoscopisch of radiologisch onderzoek Wanneer is er een indicatie tot het aanvragen (bij specialistische centra) van een Therapie leden <PERSOON>, ## Wat is de juiste medicamenteuze behandeling bij volwassen ZvC patiënten? Wat is de juiste medicamenteuze behandeling bij volwassen IBD-patiënten met de Welk type chirurgische ingreep dient er plaats te vinden voor de verschillende indicaties Welke chirurgische ingrepen zijn noodzakelijk bij de verschillende manifestaties van Dient een chirurg een minimale hoeveelheid verrichtingen per jaar uit te voeren voor Dient er altijd een MDL-arts/internist bij chirurgische nacontrole aanwezig te zijn voor Aan welke factoren op het gebied van de seksuologie moet de huisarts/specialist Wat is het juiste medische beleid indien er een kinderwens bestaat van IBD-patiënten? Welke risicoâs spelen een rol? (situaties waarin een zwangerschap beter uitgesteld of Wat is het juiste medische beleid tijdens een zwangerschap van IBD-patiënten? Welke Wat is het juiste medische beleid tijdens het geven van borstvoeding van IBDpatiënten? Welke risicoâs spelen een rol?.
| 562 | nvog |
lijn uitgevoerd te worden bij volwassenen verdacht van een inflammatoire darmziekte? (anamnese en lichamelijk onderzoek, lab, Welke symptomen/afwijkingen/uitslagen zijn voor de huisarts een reden om een volwassene door te verwijzen voor diagnostisch onderzoek naar een inflammatoire Welke uitslagen van welke onderzoeken zijn achtereenvolgens noodzakelijk voor het Bij het in kaart brengen van een IBD-patiënt, welke karakteristieken horen vermeld te Welke aanvullende onderzoeken zijn wel of niet noodzakelijk na het stellen van de Wat zijn de indicaties voor een herhaling van endoscopisch of radiologisch onderzoek Wanneer is er een indicatie tot het aanvragen (bij specialistische centra) van een Therapie leden <PERSOON>, ## Wat is de juiste medicamenteuze behandeling bij volwassen ZvC patiënten? Wat is de juiste medicamenteuze behandeling bij volwassen IBD-patiënten met de Welk type chirurgische ingreep dient er plaats te vinden voor de verschillende indicaties Welke chirurgische ingrepen zijn noodzakelijk bij de verschillende manifestaties van Dient een chirurg een minimale hoeveelheid verrichtingen per jaar uit te voeren voor Dient er altijd een MDL-arts/internist bij chirurgische nacontrole aanwezig te zijn voor Aan welke factoren op het gebied van de seksuologie moet de huisarts/specialist Wat is het juiste medische beleid indien er een kinderwens bestaat van IBD-patiënten? Welke risicoâs spelen een rol? (situaties waarin een zwangerschap beter uitgesteld of Wat is het juiste medische beleid tijdens een zwangerschap van IBD-patiënten? Welke Wat is het juiste medische beleid tijdens het geven van borstvoeding van IBDpatiënten? Welke risicoâs spelen een rol? Is het gebruik van de pil een betrouwbare methode van anticonceptie bij patiënten met Welke invloed heeft het pilgebruik op de ziekte(activiteit)? Wat is bij het gebruik van de Welke therapeutische of ondersteunende rol speelt voeding/ een dieet bij de Welke verwijsindicaties voor dietetiek zijn er bij volwassenen met de ZvC of CU? ## Welke complicaties en welke extra-intestinale manifestaties komen voor bij IBD (incl ## Wat is de juiste diagnostiek en behandeling van bovengenoemde complicaties en ## Wat is het risico bij volwassenen met IBD op het krijgen van kanker? (onderscheid tussen kanker als gevolg van IBD en kanker als gevolg van de behandeling) ## Wat zijn de juiste indicaties voor het starten van surveillance onderzoek bij IBD? Maatschappij en organisatie leden <PERSOON> ## Welke psychosociale hulpvragen zijn er bij volwassenen met IBD (en hun familie)? ## Wat is de voorkeursbehandeling bij ziekte specifiek psychosociale hulpvragen van ## Op welke manier kan therapietrouw bij patiënten met IBD worden bevorderd? ## Wat is de beste benadering van vermoeidheid bij IBD? ## Wat is de beste benadering voor het stoppen met roken bij IBD? ## In welke mate veroorzaakt IBD beperkingen en treedt er verlies van arbeidsvermogen ## In hoeverre vormen verzuim en arbeidsongeschiktheid ten gevolge van IBD ook een ## In welke mate ervaren patiënten het hebben van IBD als probleem bij werken? ## Volgens welke criteria beoordeelt de bedrijfsarts de arbeid (on) geschiktheid van een ##.
| 583 | nvog |
van anticonceptie bij patiënten met Welke invloed heeft het pilgebruik op de ziekte(activiteit)? Wat is bij het gebruik van de Welke therapeutische of ondersteunende rol speelt voeding/ een dieet bij de Welke verwijsindicaties voor dietetiek zijn er bij volwassenen met de ZvC of CU? ## Welke complicaties en welke extra-intestinale manifestaties komen voor bij IBD (incl ## Wat is de juiste diagnostiek en behandeling van bovengenoemde complicaties en ## Wat is het risico bij volwassenen met IBD op het krijgen van kanker? (onderscheid tussen kanker als gevolg van IBD en kanker als gevolg van de behandeling) ## Wat zijn de juiste indicaties voor het starten van surveillance onderzoek bij IBD? Maatschappij en organisatie leden <PERSOON> ## Welke psychosociale hulpvragen zijn er bij volwassenen met IBD (en hun familie)? ## Wat is de voorkeursbehandeling bij ziekte specifiek psychosociale hulpvragen van ## Op welke manier kan therapietrouw bij patiënten met IBD worden bevorderd? ## Wat is de beste benadering van vermoeidheid bij IBD? ## Wat is de beste benadering voor het stoppen met roken bij IBD? ## In welke mate veroorzaakt IBD beperkingen en treedt er verlies van arbeidsvermogen ## In hoeverre vormen verzuim en arbeidsongeschiktheid ten gevolge van IBD ook een ## In welke mate ervaren patiënten het hebben van IBD als probleem bij werken? ## Volgens welke criteria beoordeelt de bedrijfsarts de arbeid (on) geschiktheid van een ## ## Kan lichamelijke arbeid een luxerende factor zijn voor het opvlammen van IBD bij een werknemer? Dient het in dat geval als een (mogelijke) beroepsziekte gemeld te ## Welke specifieke voorzorgen dienen er genomen te worden bij een werknemer met ## Zijn er specifieke stoffen of is er een vastgelegde mate van (werk)- stress, welke luxerend kunnen/ kan werken voor het opvlammen van een IBD? ## Kan een IBD-patiënt met een stoma bepaalde werkzaamheden (beter) niet verrichten ## Welke specifieke arbeidsomstandigheden heeft een werknemer met IBD nodig? ## Op welke wijze dient de samenwerking en coördinatie bij de zorgverlening aan ## Is centralisatie van zorg wenselijk of noodzakelijk en hoe dient dit georganiseerd te ## Welke patiëntenvoorlichting is gewenst bij volwassen met IBD? Hoe, wanneer en door ## Welke rol kan de patiëntenvereniging spelen in de informatieverstrekking aan ## Welke rol kan de patiëntenvereniging spelen bij het onderwijs aan specialisten? ## Op welke wijze dient de transitie van IBD-patiënten van de kinderarts naar de MDL-arts vorm gegeven te worden wil de continuïteit van zorg worden gewaarborgd? De ZvC en CU zijn chronische inflammatoire darmziektes (IBD, inflammatory bowel diseases) Bij ##%-##% van de patiënten presenteert de ziekte zich al op de kinderleeftijd of in adolescentie, dus voor het ##e levensjaar Het beloop van beide ziektes wordt gekenmerkt door fases van rust (remissie) afgewisseld met perioden waarin de ziekteactiviteit opvlamt De oorzaak van IBD is multifactorieel bij mensen met erfelijke vatbaarheid ontwikkelt het pathogene) darmflora.
| 620 | nvog |
factor zijn voor het opvlammen van IBD bij een werknemer? Dient het in dat geval als een (mogelijke) beroepsziekte gemeld te ## Welke specifieke voorzorgen dienen er genomen te worden bij een werknemer met ## Zijn er specifieke stoffen of is er een vastgelegde mate van (werk)- stress, welke luxerend kunnen/ kan werken voor het opvlammen van een IBD? ## Kan een IBD-patiënt met een stoma bepaalde werkzaamheden (beter) niet verrichten ## Welke specifieke arbeidsomstandigheden heeft een werknemer met IBD nodig? ## Op welke wijze dient de samenwerking en coördinatie bij de zorgverlening aan ## Is centralisatie van zorg wenselijk of noodzakelijk en hoe dient dit georganiseerd te ## Welke patiëntenvoorlichting is gewenst bij volwassen met IBD? Hoe, wanneer en door ## Welke rol kan de patiëntenvereniging spelen in de informatieverstrekking aan ## Welke rol kan de patiëntenvereniging spelen bij het onderwijs aan specialisten? ## Op welke wijze dient de transitie van IBD-patiënten van de kinderarts naar de MDL-arts vorm gegeven te worden wil de continuïteit van zorg worden gewaarborgd? De ZvC en CU zijn chronische inflammatoire darmziektes (IBD, inflammatory bowel diseases) Bij ##%-##% van de patiënten presenteert de ziekte zich al op de kinderleeftijd of in adolescentie, dus voor het ##e levensjaar Het beloop van beide ziektes wordt gekenmerkt door fases van rust (remissie) afgewisseld met perioden waarin de ziekteactiviteit opvlamt De oorzaak van IBD is multifactorieel bij mensen met erfelijke vatbaarheid ontwikkelt het pathogene) darmflora onbekende omgevingsfactoren een rol bij het ontstaan van deze ziektes De ZvC kan zich overal in de tractus digestivus manifesteren, van mond tot anus De voorkeurslokalisaties van de ZvC zijn het terminale ileum en het colon Het rectum is vaak niet aangedaan Perianale afwijkingen daarentegen, zoals fistels, fissuren, skintags en abcessen worden regelmatig geconstateerd (tot ##%) en bepalen veelal de ernst van het klachtenpatroon van de ziekte Overal in de darm kan littekenvorming optreden, met als gevolg vernauwing (stenose of strictuur) Bij volwassen patiënten wordt het ziektebeloop ingedeeld in de categorie inflammatoir, fibrostenotisch of fistelend op geleide van de Montreal-classificatie (Satsangi, ###), een recent bijgewerkte versie van de voorheen CU is gelokaliseerd in de dikke darm (colon) De uitbreiding in de darm varieert van alleen proctitis tot de gehele dikke darm, met soms in ernstige gevallen enige ontsteking in het terminale ileum backwash ileitis Fistels en stenosering komen zelden voor Proctitis komt het meest voor Het beloop is meestal medicamenteus goed te beinvloeden, waarbij zoân ###% van de patiënten met een ziekte die zich uitbreidt tot boven het rectum, uiteindelijk een chirurgische ingreep zal moeten ondergaan (proctocolectomie, eventueel met ileum-totpouch reconstructie (=IPAA)) Vooruitlopend op hoofdstuk # wordt hier kort aangegeven hoe de ZvC en CU van elkaar Bij de ZvC ziet men bij endoscopie van het colon vaak een discontinu patroon met afwisselend normale en aangedane darmmucosa Typische macroscopische afwijkingen zijn grillige of lineaire ulcera en een grofhobbelig aspect van het slijmvlies (cobblestones).
| 616 | nvog |
het ontstaan van deze ziektes De ZvC kan zich overal in de tractus digestivus manifesteren, van mond tot anus De voorkeurslokalisaties van de ZvC zijn het terminale ileum en het colon Het rectum is vaak niet aangedaan Perianale afwijkingen daarentegen, zoals fistels, fissuren, skintags en abcessen worden regelmatig geconstateerd (tot ##%) en bepalen veelal de ernst van het klachtenpatroon van de ziekte Overal in de darm kan littekenvorming optreden, met als gevolg vernauwing (stenose of strictuur) Bij volwassen patiënten wordt het ziektebeloop ingedeeld in de categorie inflammatoir, fibrostenotisch of fistelend op geleide van de Montreal-classificatie (Satsangi, ###), een recent bijgewerkte versie van de voorheen CU is gelokaliseerd in de dikke darm (colon) De uitbreiding in de darm varieert van alleen proctitis tot de gehele dikke darm, met soms in ernstige gevallen enige ontsteking in het terminale ileum backwash ileitis Fistels en stenosering komen zelden voor Proctitis komt het meest voor Het beloop is meestal medicamenteus goed te beinvloeden, waarbij zoân ###% van de patiënten met een ziekte die zich uitbreidt tot boven het rectum, uiteindelijk een chirurgische ingreep zal moeten ondergaan (proctocolectomie, eventueel met ileum-totpouch reconstructie (=IPAA)) Vooruitlopend op hoofdstuk # wordt hier kort aangegeven hoe de ZvC en CU van elkaar Bij de ZvC ziet men bij endoscopie van het colon vaak een discontinu patroon met afwisselend normale en aangedane darmmucosa Typische macroscopische afwijkingen zijn grillige of lineaire ulcera en een grofhobbelig aspect van het slijmvlies (cobblestones) verschillende biopten) met tevens focale kenmerken (waarbij binnen het biopt wisselende intensiteit van ontstekingsactiviteit bestaat) Granulomen zijn kenmerkend voor de ZvC Er bestaat bij de ZvC een transmurale ontsteking, die echter niet beoordeeld kan worden in Bij CU bestaat een continu, oppervlakkiger ontstekingsbeeld dat zich uitbreidt vanaf de anus naar proximaal en meestal abrupt eindigt (wanneer er geen sprake is van pancolitis) Bij CU ziet men continuïteit van ontsteking in biopten waarbij het rectum vaak het ernstigst is Bij ##-##% van de patiënten met chronische ontsteking in het colon (colitis) kan er op grond van endoscopie of histologie geen onderscheid gemaakt worden tussen de ZvC of CU Bij deze patiënten wordt de ziekte geclassificeerd als niet-classificeerbare chronische colitis In de jaren die volgen wordt bij het merendeel van deze patiënten door middel van herhaald onderzoek en beloop van kliniek alsnog vastgesteld of er sprake is van de ZvC (ongeveer ##%) of CU (ongeveer ##%) Als zelfs na een darmresectie histologisch geen onderscheid Voor het ontwikkelen van de richtlijn werd een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordiging van MDL-artsen, huisartsen, chirurgen, internisten, radiologen, gynaecologen, pathologen, (ziekenhuis)apothekers, bedrijfsartsen, diëtisten, Vereniging <LOCATIE> heeft geparticipeerd in de werkgroep Via deze zijn focusgroepbijeenkomsten georganiseerd waarin patiënten met IBD zitting hebben gehad Bij het samenstellen van de werkgroep werd rekening gehouden met de geografische spreiding van de werkgroepleden, met een evenredige vertegenwoordiging van de diverse betrokken verenigingen en instanties De werkgroepleden hebben onafhankelijk gehandeld en geen ontving gunsten met het doel de richtlijnen te beïnvloeden.
| 606 | nvog |
focale kenmerken (waarbij binnen het biopt wisselende intensiteit van ontstekingsactiviteit bestaat) Granulomen zijn kenmerkend voor de ZvC Er bestaat bij de ZvC een transmurale ontsteking, die echter niet beoordeeld kan worden in Bij CU bestaat een continu, oppervlakkiger ontstekingsbeeld dat zich uitbreidt vanaf de anus naar proximaal en meestal abrupt eindigt (wanneer er geen sprake is van pancolitis) Bij CU ziet men continuïteit van ontsteking in biopten waarbij het rectum vaak het ernstigst is Bij ##-##% van de patiënten met chronische ontsteking in het colon (colitis) kan er op grond van endoscopie of histologie geen onderscheid gemaakt worden tussen de ZvC of CU Bij deze patiënten wordt de ziekte geclassificeerd als niet-classificeerbare chronische colitis In de jaren die volgen wordt bij het merendeel van deze patiënten door middel van herhaald onderzoek en beloop van kliniek alsnog vastgesteld of er sprake is van de ZvC (ongeveer ##%) of CU (ongeveer ##%) Als zelfs na een darmresectie histologisch geen onderscheid Voor het ontwikkelen van de richtlijn werd een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordiging van MDL-artsen, huisartsen, chirurgen, internisten, radiologen, gynaecologen, pathologen, (ziekenhuis)apothekers, bedrijfsartsen, diëtisten, Vereniging <LOCATIE> heeft geparticipeerd in de werkgroep Via deze zijn focusgroepbijeenkomsten georganiseerd waarin patiënten met IBD zitting hebben gehad Bij het samenstellen van de werkgroep werd rekening gehouden met de geografische spreiding van de werkgroepleden, met een evenredige vertegenwoordiging van de diverse betrokken verenigingen en instanties De werkgroepleden hebben onafhankelijk gehandeld en geen ontving gunsten met het doel de richtlijnen te beïnvloeden Het voorzitterschap van de werkgroep is in het lange en arbeidsintensieve traject gedeeld, waarbij professor <PERSOON> het eerste gedeelte van het proces en <PERSOON> van De werkgroep werkte gedurende drie jaar (## vergaderingen) aan een conceptrichtlijntekst In de voorbereidingsfase werd een knelpuntanalyse uitgevoerd Aan maag- darm- en leverartsen werd een enquête voorgelegd, waarbij respondenten uitgebreid in de gelegenheid werden gesteld zelf onderwerpen aan te dragen Daarnaast zijn patiënten met IBD ook in de knelpuntanalyse betrokken om vanuit het patiëntenperspectief ook de ervaren problematiek mee te nemen in de afbakening van de richtlijn De werkgroep destilleerde uit de resultaten van de enquête de in de richtlijn vermelde uitgangsvragen Er werd besloten de werkgroep in vier subgroepen te verdelen, te weten # diagnostiek, # therapie, # complicatie/ extraintestinale manifestaties / surveillance en # maatschappij en organisatie Via systematische zoekopdrachten en reference checking is bruikbare literatuur verzameld De werkgroepleden hebben de literatuur beoordeeld op inhoud en kwaliteit Vervolgens schreven de werkgroepleden teksten, waarin de beoordeelde literatuur werd verwerkt, die tijdens vergaderingen besproken en na verwerking van de Waar onvermijdelijk, door inzichten uit de literatuur of door onnodige herhaling van tekst, De uiteindelijke teksten vormden samen de conceptrichtlijn die in april ### aan alle betrokken wetenschappelijke verenigingen werd aangeboden Tevens werd men in staat gesteld om via website van het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg commentaar op de richtlijn te geven De commentaren zijn in de definitieve versie van de richtlijn verwerkt.
| 586 | nvog |
van de werkgroep is in het lange en arbeidsintensieve traject gedeeld, waarbij professor <PERSOON> het eerste gedeelte van het proces en <PERSOON> van De werkgroep werkte gedurende drie jaar (## vergaderingen) aan een conceptrichtlijntekst In de voorbereidingsfase werd een knelpuntanalyse uitgevoerd Aan maag- darm- en leverartsen werd een enquête voorgelegd, waarbij respondenten uitgebreid in de gelegenheid werden gesteld zelf onderwerpen aan te dragen Daarnaast zijn patiënten met IBD ook in de knelpuntanalyse betrokken om vanuit het patiëntenperspectief ook de ervaren problematiek mee te nemen in de afbakening van de richtlijn De werkgroep destilleerde uit de resultaten van de enquête de in de richtlijn vermelde uitgangsvragen Er werd besloten de werkgroep in vier subgroepen te verdelen, te weten # diagnostiek, # therapie, # complicatie/ extraintestinale manifestaties / surveillance en # maatschappij en organisatie Via systematische zoekopdrachten en reference checking is bruikbare literatuur verzameld De werkgroepleden hebben de literatuur beoordeeld op inhoud en kwaliteit Vervolgens schreven de werkgroepleden teksten, waarin de beoordeelde literatuur werd verwerkt, die tijdens vergaderingen besproken en na verwerking van de Waar onvermijdelijk, door inzichten uit de literatuur of door onnodige herhaling van tekst, De uiteindelijke teksten vormden samen de conceptrichtlijn die in april ### aan alle betrokken wetenschappelijke verenigingen werd aangeboden Tevens werd men in staat gesteld om via website van het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg commentaar op de richtlijn te geven De commentaren zijn in de definitieve versie van de richtlijn verwerkt verrichten van systematische zoekacties in de Cochrane Library, Medline, Embase, PsychInfo De geraadpleegde periode beslaat voor de meeste hoofdstukken de afgelopen <LEEFTIJD> jaar; in sommige gevallen werd verder in de tijd teruggegaan Daarbij zijn voor de afgelopen twee jaren geen nieuwe searches meer verricht waardoor de data uit deze jaren incompleet zijn Wel zijn er uit die periode diverse overzichtsartikelen meegenomen En uitkomsten van De artikelen werden geselecteerd op grond van de volgende criteria (a) overwegend Met behulp van PICO systematiek is de zoekactie opgebouwd Dit houdt in dat voor elke uitgangsvraag een zoekvraag is geformuleerd waarbij zoveel mogelijk deze structuur is gehanteerd, te weten Patiënt â Interventie â Controle â Outcome De zoekvragen hebben de P als gemeenschappelijke onderdeel, de overige onderdelen van de PICO werd <DATUM> (colitis near ulcerative) or proctocolitis or crohn* or ileitis or (inflammatory near Artikelen van matige of slechte kwaliteit werden uitgesloten Na deze selectie bleven de artikelen over die als onderbouwing bij de verschillende conclusies in de richtlijn staan vermeld De geselecteerde artikelen zijn vervolgens gegradeerd naar de mate van bewijs, waarbij de indeling is gebruikt zoals te zien is in tabel # Tabel # Indeling van de literatuur naar de mate van bewijskracht A# gerandomiseerd vergelijkend klinisch onderzoek van goede kwaliteit (gerandomiseerde, B gerandomiseerde klinische trials van matige kwaliteit of onvoldoende omvang of ander D mening van deskundigen, bijvoorbeeld de werkgroepleden gevolgde goed gedefinieerde patiëntengroep met een tevoren gedefinieerd beleid op grond.
| 565 | nvog |
zoekacties in de Cochrane Library, Medline, Embase, PsychInfo De geraadpleegde periode beslaat voor de meeste hoofdstukken de afgelopen <LEEFTIJD> jaar; in sommige gevallen werd verder in de tijd teruggegaan Daarbij zijn voor de afgelopen twee jaren geen nieuwe searches meer verricht waardoor de data uit deze jaren incompleet zijn Wel zijn er uit die periode diverse overzichtsartikelen meegenomen En uitkomsten van De artikelen werden geselecteerd op grond van de volgende criteria (a) overwegend Met behulp van PICO systematiek is de zoekactie opgebouwd Dit houdt in dat voor elke uitgangsvraag een zoekvraag is geformuleerd waarbij zoveel mogelijk deze structuur is gehanteerd, te weten Patiënt â Interventie â Controle â Outcome De zoekvragen hebben de P als gemeenschappelijke onderdeel, de overige onderdelen van de PICO werd <DATUM> (colitis near ulcerative) or proctocolitis or crohn* or ileitis or (inflammatory near Artikelen van matige of slechte kwaliteit werden uitgesloten Na deze selectie bleven de artikelen over die als onderbouwing bij de verschillende conclusies in de richtlijn staan vermeld De geselecteerde artikelen zijn vervolgens gegradeerd naar de mate van bewijs, waarbij de indeling is gebruikt zoals te zien is in tabel # Tabel # Indeling van de literatuur naar de mate van bewijskracht A# gerandomiseerd vergelijkend klinisch onderzoek van goede kwaliteit (gerandomiseerde, B gerandomiseerde klinische trials van matige kwaliteit of onvoldoende omvang of ander D mening van deskundigen, bijvoorbeeld de werkgroepleden gevolgde goed gedefinieerde patiëntengroep met een tevoren gedefinieerd beleid op grond diagnostiek op klinische uitkomsten, waarbij resultaten van onderzoek van A#-niveau als basis worden gebruikt en voldoende rekening wordt gehouden met onderlinge beschrijving van de test en de onderzochte klinische populatie; het moet een voldoende grote serie van opeenvolgende patiënten betreffen, er moet gebruikgemaakt zijn van tevoren gedefinieerde afkapwaarden en de resultaten van de test en de 'gouden standaard' moeten onafhankelijk zijn beoordeeld Bij situaties waarbij multipele, diagnostische tests een rol spelen, is er in principe een onderlinge afhankelijkheid en dient de analy-se hierop te zijn B vergelijking met een referentietest, beschrijving van de onderzochte test en populatie, <DATUM> systematische review (A#) of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau A# of A<DATUM> tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau B <DATUM> onderzoek van niveau A# of B of onderzoek van niveau C # mening van deskundigen, bijvoorbeeld de werkgroepleden De beschrijving en beoordeling van de artikelen staan in de verschillende teksten onder het kopje âsamenvatting van de literatuurâ De literatuur is samengevat in een conclusie, waarbij het niveau van het relevante bewijs is weergegeven Voor het komen tot een aanbeveling zijn er naast het wetenschappelijke bewijs vaak andere aspecten van belang, bijvoorbeeld patiëntenvoorkeuren, beschikbaarheid van speciale kosten Deze aspecten worden besproken na de conclusie(s) Hierin wordt de conclusie op basis van de literatuur geplaatst in de context van de dagelijkse praktijk en vindt een afweging plaats van de voor- en nadelen van de verschillende beleidsopties De uiteindelijk.
| 569 | nvog |
van onderzoek van A#-niveau als basis worden gebruikt en voldoende rekening wordt gehouden met onderlinge beschrijving van de test en de onderzochte klinische populatie; het moet een voldoende grote serie van opeenvolgende patiënten betreffen, er moet gebruikgemaakt zijn van tevoren gedefinieerde afkapwaarden en de resultaten van de test en de 'gouden standaard' moeten onafhankelijk zijn beoordeeld Bij situaties waarbij multipele, diagnostische tests een rol spelen, is er in principe een onderlinge afhankelijkheid en dient de analy-se hierop te zijn B vergelijking met een referentietest, beschrijving van de onderzochte test en populatie, <DATUM> systematische review (A#) of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau A# of A<DATUM> tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau B <DATUM> onderzoek van niveau A# of B of onderzoek van niveau C # mening van deskundigen, bijvoorbeeld de werkgroepleden De beschrijving en beoordeling van de artikelen staan in de verschillende teksten onder het kopje âsamenvatting van de literatuurâ De literatuur is samengevat in een conclusie, waarbij het niveau van het relevante bewijs is weergegeven Voor het komen tot een aanbeveling zijn er naast het wetenschappelijke bewijs vaak andere aspecten van belang, bijvoorbeeld patiëntenvoorkeuren, beschikbaarheid van speciale kosten Deze aspecten worden besproken na de conclusie(s) Hierin wordt de conclusie op basis van de literatuur geplaatst in de context van de dagelijkse praktijk en vindt een afweging plaats van de voor- en nadelen van de verschillende beleidsopties De uiteindelijk deze overwegingen Het volgen van deze procedure en het opstellen van de richtlijn in dit âformatâ heeft als doel de transparantie van de richtlijn te verhogen Het biedt ruimte voor een efficiënte discussie tijdens de werkgroepvergaderingen en vergroot bovendien de helderheid In de verschillende fasen van de ontwikkeling van het concept van de richtlijn is zoveel mogelijk rekening gehouden met de implementatie van de richtlijn en de daadwerkelijke uitvoerbaarheid van de aanbevelingen De richtlijn wordt verspreid onder alle relevante beroepsgroepen en ziekenhuizen Ook wordt een samenvatting van de richtlijn gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, en er zal in verschillende specifieke Om de implementatie en evaluatie van deze richtlijn te stimuleren, zijn aanbevelingen geformuleerd ten aanzien van de implementatie en zijn indicatoren ontwikkeld aan de hand waarvan de implementatie kan worden gemeten Indicatoren geven in het algemeen de zorgverleners de mogelijkheid te evalueren of zij de gewenste zorg leveren Zij kunnen daarmee ook onderwerpen voor verbeteringen van de zorgverlening identificeren Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar wetenschappelijk onderbouwde en breed gedragen inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners zouden moeten voldoen om kwalitatief goede zorg te verlenen Aangezien richtlijnen uitgaan van âgemiddelde patiëntenâ, kunnen zorgverleners in individuele gevallen zo nodig afwijken van de aanbevelingen in de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie van de patiënt dat vereist, soms zelfs noodzakelijk Wanneer bewust van de richtlijn wordt afgeweken, moet dit echter beargumenteerd, gedocumenteerd en, waar nodig, in overleg met de patiënt worden gedaan De richtlijn is voor <DATUM> geautoriseerd door de volgende verenigingen.
| 570 | nvog |
van de richtlijn in dit âformatâ heeft als doel de transparantie van de richtlijn te verhogen Het biedt ruimte voor een efficiënte discussie tijdens de werkgroepvergaderingen en vergroot bovendien de helderheid In de verschillende fasen van de ontwikkeling van het concept van de richtlijn is zoveel mogelijk rekening gehouden met de implementatie van de richtlijn en de daadwerkelijke uitvoerbaarheid van de aanbevelingen De richtlijn wordt verspreid onder alle relevante beroepsgroepen en ziekenhuizen Ook wordt een samenvatting van de richtlijn gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, en er zal in verschillende specifieke Om de implementatie en evaluatie van deze richtlijn te stimuleren, zijn aanbevelingen geformuleerd ten aanzien van de implementatie en zijn indicatoren ontwikkeld aan de hand waarvan de implementatie kan worden gemeten Indicatoren geven in het algemeen de zorgverleners de mogelijkheid te evalueren of zij de gewenste zorg leveren Zij kunnen daarmee ook onderwerpen voor verbeteringen van de zorgverlening identificeren Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar wetenschappelijk onderbouwde en breed gedragen inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners zouden moeten voldoen om kwalitatief goede zorg te verlenen Aangezien richtlijnen uitgaan van âgemiddelde patiëntenâ, kunnen zorgverleners in individuele gevallen zo nodig afwijken van de aanbevelingen in de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie van de patiënt dat vereist, soms zelfs noodzakelijk Wanneer bewust van de richtlijn wordt afgeweken, moet dit echter beargumenteerd, gedocumenteerd en, waar nodig, in overleg met de patiënt worden gedaan De richtlijn is voor <DATUM> geautoriseerd door de volgende verenigingen aan de richtlijn zodat de patiëntenvereniging ook de inhoud van de richtlijn onderschrijft en Een levende richtlijn is een richtlijn waarvan het onderhoud op continue basis plaatsvindt, op grond van systematische monitoring van zowel de medisch wetenschappelijke literatuur als praktijkgegevens en door gebruikers van de richtlijn aangeleverde commentaren Voor deze richtlijn is de volgende procedure voor het actueel houden opgesteld Het is de bedoeling de richtlijn IBD bij volwassenen (en kinderen) vijfjaarlijks te toetsen aan de wetenschappelijke ontwikkelingen door een samen te stellen multidisciplinaire commissie of daartoe reeds opgericht orgaan, bijvoorbeeld een aan de wetenschappelijke verenigingen verbonden Commissie Richtlijnen De multidisciplinaire commissie bestaat uit een kerngroep en een werkgroep De kerngroep draagt de verantwoordelijkheid om tussentijdse peilingen bij de beroepsgroepen te verrichten naar behoefte voor herziening(en) van de huidige richtlijn Aangezien de richtlijn een evidence-based richtlijn is, waarvan de searches zijn gedocumenteerd is, afgesproken één keer per jaar de searches te âupdatenâ om nieuwe ontwikkelingen te volgen Bij essentiële ontwikkelingen kan besloten worden om de gehele richtlijnwerkgroep bij elkaar te roepen en tussentijdse elektronische amendementen te maken en deze onder de verschillende beroepsgroepen te verspreiden Uiterlijk in ### zal het Nederlands Genootschap voor Maag, Darm en Leverartsen (inmiddels Vereniging voor Maag-, Darm- en Leverartsen) na raadpleging van of op advies van andere aan de richtlijn participerende verenigingen, bepalen of deze richtlijn nog actueel is Zo nodig wordt een nieuwe werkgroep geïnstalleerd om de richtlijn te herzien De geldigheid van de richtlijn komt.
| 559 | nvog |
aan de richtlijn zodat de patiëntenvereniging ook de inhoud van de richtlijn onderschrijft en Een levende richtlijn is een richtlijn waarvan het onderhoud op continue basis plaatsvindt, op grond van systematische monitoring van zowel de medisch wetenschappelijke literatuur als praktijkgegevens en door gebruikers van de richtlijn aangeleverde commentaren Voor deze richtlijn is de volgende procedure voor het actueel houden opgesteld Het is de bedoeling de richtlijn IBD bij volwassenen (en kinderen) vijfjaarlijks te toetsen aan de wetenschappelijke ontwikkelingen door een samen te stellen multidisciplinaire commissie of daartoe reeds opgericht orgaan, bijvoorbeeld een aan de wetenschappelijke verenigingen verbonden Commissie Richtlijnen De multidisciplinaire commissie bestaat uit een kerngroep en een werkgroep De kerngroep draagt de verantwoordelijkheid om tussentijdse peilingen bij de beroepsgroepen te verrichten naar behoefte voor herziening(en) van de huidige richtlijn Aangezien de richtlijn een evidence-based richtlijn is, waarvan de searches zijn gedocumenteerd is, afgesproken één keer per jaar de searches te âupdatenâ om nieuwe ontwikkelingen te volgen Bij essentiële ontwikkelingen kan besloten worden om de gehele richtlijnwerkgroep bij elkaar te roepen en tussentijdse elektronische amendementen te maken en deze onder de verschillende beroepsgroepen te verspreiden Uiterlijk in ### zal het Nederlands Genootschap voor Maag, Darm en Leverartsen (inmiddels Vereniging voor Maag-, Darm- en Leverartsen) na raadpleging van of op advies van andere aan de richtlijn participerende verenigingen, bepalen of deze richtlijn nog actueel is Zo nodig wordt een nieuwe werkgroep geïnstalleerd om de richtlijn te herzien De geldigheid van de richtlijn komt vallen de ZvC en CU Binnen deze beide ziektebeelden komen verschillende fenotypen voor, gebaseerd op ziektelokalisaties en beloop van het ontstekingsproces Lymfocytaire colitis en collagene colitis vallen ook onder deze verzamelnaam maar worden in deze richtlijn verder niet besproken De symptomen bij eerste presentatie zijn vooral afhankelijk van de ziektelokalisatie en ernst van de ziekte en niet zo zeer van de diagnose ZvC of CU Bovendien is bij een deel (<DATUM> ) van de patiënten met colitis definitieve toekenning van de diagnose ZvC of CU niet mogelijk, zodat wordt gesproken over niet-classificeerbare IBD (IBD-U) Tot op heden bestaat er geen test op basis waarvan op zichzelf de diagnose ZvC of CU definitief gesteld kan worden Daarom wordt de diagnose gesteld door middel van een combinatie van klinische bevindingen en uitkomsten van biochemisch, radiologisch, Voor de uitgangsvragen betreffende diagnostiek werd eerst een algemene zoekstrategie gevolgd en bij een deel van de vragen is aanvullend literatuur onderzoek verricht, zoals per uitgangsvraag is beschreven Bij de algemene zoekstrategie werd in april ### gezocht in PubMed vanaf ### naar literatuur in de talen <PERSOON> en <PERSOON> Voor vraag # leverde dit ## mogelijk bruikbare referenties op, # referenties voor vraag #, ## voor vraag # met betrekking tot ileo-coloscopie, ### betreffende radiodiagnostiek en scintigrafie, ## betreffende pathologie, ## betreffende biomarkers, ## referenties voor vraag #, # voor vraag #, ## betreffende vraag # over gastroscopie, ## betreffende vraag # over genetica en farmacogenetica en # referenties over vraag # Voor beantwoording van vraag #.
| 603 | nvog |
Binnen deze beide ziektebeelden komen verschillende fenotypen voor, gebaseerd op ziektelokalisaties en beloop van het ontstekingsproces Lymfocytaire colitis en collagene colitis vallen ook onder deze verzamelnaam maar worden in deze richtlijn verder niet besproken De symptomen bij eerste presentatie zijn vooral afhankelijk van de ziektelokalisatie en ernst van de ziekte en niet zo zeer van de diagnose ZvC of CU Bovendien is bij een deel (<DATUM> ) van de patiënten met colitis definitieve toekenning van de diagnose ZvC of CU niet mogelijk, zodat wordt gesproken over niet-classificeerbare IBD (IBD-U) Tot op heden bestaat er geen test op basis waarvan op zichzelf de diagnose ZvC of CU definitief gesteld kan worden Daarom wordt de diagnose gesteld door middel van een combinatie van klinische bevindingen en uitkomsten van biochemisch, radiologisch, Voor de uitgangsvragen betreffende diagnostiek werd eerst een algemene zoekstrategie gevolgd en bij een deel van de vragen is aanvullend literatuur onderzoek verricht, zoals per uitgangsvraag is beschreven Bij de algemene zoekstrategie werd in april ### gezocht in PubMed vanaf ### naar literatuur in de talen <PERSOON> en <PERSOON> Voor vraag # leverde dit ## mogelijk bruikbare referenties op, # referenties voor vraag #, ## voor vraag # met betrekking tot ileo-coloscopie, ### betreffende radiodiagnostiek en scintigrafie, ## betreffende pathologie, ## betreffende biomarkers, ## referenties voor vraag #, # voor vraag #, ## betreffende vraag # over gastroscopie, ## betreffende vraag # over genetica en farmacogenetica en # referenties over vraag # Voor beantwoording van vraag # De klinische verschijningsvormen waarmee IBD zich kan presenteren zijn diarree met of zonder bloedverlies, chronische pijn in de onderbuik, subacute pijn in de rechteronderbuik (beeld lijkend op appendicitis) meestal met defecatie veranderingen (toegenomen frequentie, brijiger consistentie, bloed of pusbijmenging), gewichtsverlies en malaise klachten of onverklaarde anemie Wanneer de klachten langer dan # weken aanhouden is er sprake van chronische diarree (Sands, ###) Bij chronische diarree wordt naar schatting bij een derde van de patiënten een oorzaak gevonden Bij een deel van deze patiënten is er sprake van een inflammatoire darmziekte (<PERSOON>, ###) De incidentie van chronische diarree in de huisartspraktijk in <LOCATIE> ligt rond de # per ### patiënten per jaar (<PERSOON>, ###) Gewichtsverlies of algehele malaise kunnen het gevolg zijn van chronische diarree, maar kunnen ook veroorzaakt worden door <PERSOON> praktijk is de differentiatie tussen het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) en IBD van belang Indien gedurende langere tijd intermitterende of continue buikpijn aanwezig is in relatie met defecatie en tevens klachten of bevindingen als opgeblazen gevoel, wisselend defecatie patroon, slijm bij de ontlasting en drukpijn bij palpatie van het colon, moet sterk aan de diagnose PDS worden gedacht (<PERSOON>, ###; CVZ, ###) Het onderscheid tussen PDS en IBD kan soms lastig zijn Ook als de diagnose IBD eenmaal gesteld is, kan een klachtenpatroon dat lijkt op PDS voorkomen Bij CU worden frequent buikkrampen gerapporteerd die verminderen na defecatie Deze klachten zijn in de regel in de linker.
| 628 | nvog |
klinische verschijningsvormen waarmee IBD zich kan presenteren zijn diarree met of zonder bloedverlies, chronische pijn in de onderbuik, subacute pijn in de rechteronderbuik (beeld lijkend op appendicitis) meestal met defecatie veranderingen (toegenomen frequentie, brijiger consistentie, bloed of pusbijmenging), gewichtsverlies en malaise klachten of onverklaarde anemie Wanneer de klachten langer dan # weken aanhouden is er sprake van chronische diarree (Sands, ###) Bij chronische diarree wordt naar schatting bij een derde van de patiënten een oorzaak gevonden Bij een deel van deze patiënten is er sprake van een inflammatoire darmziekte (<PERSOON>, ###) De incidentie van chronische diarree in de huisartspraktijk in <LOCATIE> ligt rond de # per ### patiënten per jaar (<PERSOON>, ###) Gewichtsverlies of algehele malaise kunnen het gevolg zijn van chronische diarree, maar kunnen ook veroorzaakt worden door <PERSOON> praktijk is de differentiatie tussen het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) en IBD van belang Indien gedurende langere tijd intermitterende of continue buikpijn aanwezig is in relatie met defecatie en tevens klachten of bevindingen als opgeblazen gevoel, wisselend defecatie patroon, slijm bij de ontlasting en drukpijn bij palpatie van het colon, moet sterk aan de diagnose PDS worden gedacht (<PERSOON>, ###; CVZ, ###) Het onderscheid tussen PDS en IBD kan soms lastig zijn Ook als de diagnose IBD eenmaal gesteld is, kan een klachtenpatroon dat lijkt op PDS voorkomen Bij CU worden frequent buikkrampen gerapporteerd die verminderen na defecatie Deze klachten zijn in de regel in de linker Patiënten kunnen vaak het onderscheid niet maken tussen pus (purulent exsudaat) bij IBD en slijm/mucus dat bij het PDS voorkomt (Sands, ###) Bij distale colitis is er frequent ook sprake van helderrode bloedbijmenging Bij ZvC met een localisatie in het ileum treedt vaak pijn in de rechter onderbuik op, vaak verergerd door voedsel (Sands, ###) Bij afwisselend diarree en obstipatie moet worden gedacht aan PDS Indien relevante afwijkingen (âalarmsymptomenâ bloed bij de ontlasting) ontbreken, is de voorspellende waarde van symptoomcriteria voor de diagnose PDS hoog (#<DATUM> ) (<PERSOON>, ### CVZ, ###) Tenesmi zijn een aanwijzing voor proctitis en versterken de verdenking op CU of de ZvC (Sands, ###) Het rookgedrag is de duidelijkst aangetoonde extrinsieke risicofactor bij IBD Enerzijds is roken een risicofactor voor het manifesteren van de ZvC en het optreden van opvlammingen hiervan Anderzijds is het stoppen met roken een risicofactor voor het manifesteren van CU (CVZ, ###; zie ook hoofdstuk <DATUM> ) De familie anamnese kan richtinggevend zijn omdat bij patiënten met IBD zowel de ZvC als CU in verhoogde frequentie bij familieleden voorkomen De voorspellende waarde van een positieve familie anamnese is echter niet groot (Sands, ###) Doordat PDS veel frequenter voorkomt dan IBD heeft de meerderheid van de mensen met een positieve familie anamnese voor IBD en buikklachten toch een PDS Een appendectomie in de voorgeschiedenis vermindert mogelijk de kans op CU, maar verhoogt de kans op de ZvC, blijkend uit epidemiologisch onderzoek.
| 626 | nvog |
Patiënten kunnen vaak het onderscheid niet maken tussen pus (purulent exsudaat) bij IBD en slijm/mucus dat bij het PDS voorkomt (Sands, ###) Bij distale colitis is er frequent ook sprake van helderrode bloedbijmenging Bij ZvC met een localisatie in het ileum treedt vaak pijn in de rechter onderbuik op, vaak verergerd door voedsel (Sands, ###) Bij afwisselend diarree en obstipatie moet worden gedacht aan PDS Indien relevante afwijkingen (âalarmsymptomenâ bloed bij de ontlasting) ontbreken, is de voorspellende waarde van symptoomcriteria voor de diagnose PDS hoog (#<DATUM> ) (<PERSOON>, ### CVZ, ###) Tenesmi zijn een aanwijzing voor proctitis en versterken de verdenking op CU of de ZvC (Sands, ###) Het rookgedrag is de duidelijkst aangetoonde extrinsieke risicofactor bij IBD Enerzijds is roken een risicofactor voor het manifesteren van de ZvC en het optreden van opvlammingen hiervan Anderzijds is het stoppen met roken een risicofactor voor het manifesteren van CU (CVZ, ###; zie ook hoofdstuk <DATUM> ) De familie anamnese kan richtinggevend zijn omdat bij patiënten met IBD zowel de ZvC als CU in verhoogde frequentie bij familieleden voorkomen De voorspellende waarde van een positieve familie anamnese is echter niet groot (Sands, ###) Doordat PDS veel frequenter voorkomt dan IBD heeft de meerderheid van de mensen met een positieve familie anamnese voor IBD en buikklachten toch een PDS Een appendectomie in de voorgeschiedenis vermindert mogelijk de kans op CU, maar verhoogt de kans op de ZvC, blijkend uit epidemiologisch onderzoek weinig discriminerend vermogen op het niveau van de individuele patiënt (<PERSOON>-intestinale verschijnselen zoals artralgie, artritis, erythema nodosum, orale aften en inflammatoire oogafwijkingen kunnen de verdenking op IBD versterken (zie Het lichamelijk onderzoek zal in het algemeen weinig bijdragen aan het vaststellen van de oorzaak, maar is essentieel om de ernst van de ziekteactiviteit in te schatten (<PERSOON>, ###) Bij lichamelijk onderzoek van ZvC-patiënten kan een voelbare weerstand (meestal) in de rechter onderbuik aanwezig zijn (CVZ, ###) Bij inspectie van de anus en rectaal toucher zijn afwijkingen zoals anale verdikkingen (tags), fistels, fissura ani of een peri-anaal abces aanwijzingen voor de ZvC Aanwezigheid van met IBD geassocieerde extra-intestinale Bij chronische diarree wordt in eerste instantie een direct preparaat van de feces onderzocht om een eventuele parasitaire oorzaak aan te tonen Als een laboratorium fecespotjes met fixatievloeistof ter beschikking heeft, wordt geadviseerd daarvan gebruik te maken <PERSOON> transport naar het laboratorium is dan niet vereist en het materiaal kan per post verstuurd worden Een negatieve uitslag sluit Giardia lamblia of Entamoeba histolytica niet volledig uit Het routinematig afnemen van virus- en bacteriekweken is bij chronische diarree niet zinvol Bij kortbestaande ernstige klachten is een triple faecestest zinvol in verband met de mogelijkheid van een bacteriele gastroenteritis of enterocolitis Na recent antibiotica gebruik is uitsluiten van een Clostridium difficile infectie door middel van een toxine bepaling van belang Bij een patiënt met verdenking op een inflammatoir darmlijden kan de ernst van de.
| 605 | nvog |
het niveau van de individuele patiënt (<PERSOON>-intestinale verschijnselen zoals artralgie, artritis, erythema nodosum, orale aften en inflammatoire oogafwijkingen kunnen de verdenking op IBD versterken (zie Het lichamelijk onderzoek zal in het algemeen weinig bijdragen aan het vaststellen van de oorzaak, maar is essentieel om de ernst van de ziekteactiviteit in te schatten (<PERSOON>, ###) Bij lichamelijk onderzoek van ZvC-patiënten kan een voelbare weerstand (meestal) in de rechter onderbuik aanwezig zijn (CVZ, ###) Bij inspectie van de anus en rectaal toucher zijn afwijkingen zoals anale verdikkingen (tags), fistels, fissura ani of een peri-anaal abces aanwijzingen voor de ZvC Aanwezigheid van met IBD geassocieerde extra-intestinale Bij chronische diarree wordt in eerste instantie een direct preparaat van de feces onderzocht om een eventuele parasitaire oorzaak aan te tonen Als een laboratorium fecespotjes met fixatievloeistof ter beschikking heeft, wordt geadviseerd daarvan gebruik te maken <PERSOON> transport naar het laboratorium is dan niet vereist en het materiaal kan per post verstuurd worden Een negatieve uitslag sluit Giardia lamblia of Entamoeba histolytica niet volledig uit Het routinematig afnemen van virus- en bacteriekweken is bij chronische diarree niet zinvol Bij kortbestaande ernstige klachten is een triple faecestest zinvol in verband met de mogelijkheid van een bacteriele gastroenteritis of enterocolitis Na recent antibiotica gebruik is uitsluiten van een Clostridium difficile infectie door middel van een toxine bepaling van belang Bij een patiënt met verdenking op een inflammatoir darmlijden kan de ernst van de <DATUM> Een verhoogde bezinking of C-reactief proteine (CRP), verlaagd hemoglobine, verhoogde thrombocyten, leukocyten of verlaagd albumine in serum kunnen wijzen op actieve IBD (CVZ, ###) De korte halfwaarde tijd van CRP maakt deze bepaling tot een waardevolle test om ziekteactiviteit bij de ZvC te ontdekken In tegenstelling hiermee heeft CRP bij CU een bescheiden tot afwezige respons ondanks actieve inflammatie (Vermeire, ###) Een normale CRP sluit IBD dus niet uit en bij anamnestisch sterk vermoeden van inflammatoir darmlijden dient altijd nader onderzoek te volgen (<PERSOON>, ###) De laatste jaren wordt onderzoek gedaan naar in de ontlasting voorkomende eiwitten in relatie tot inflammatoire darmziekten Ten aanzien van het calprotectine gehalte in de faeces komt uit de eerste analyses een goed onderscheidend vermogen naar voren (<PERSOON>, ###) ten aanzien van de differentiatie IBD versus PDS bij zowel kinderen als volwassenen Onderscheid met andere inflammatoire colitis beelden (bijvoorbeeld bacterieel) is niet goed mogelijk De bepaling van fecaal calprotectine is in <LOCATIE> (nog) niet opgenomen in het pakket van de diagnostische centra of Symptomen van PDS en IBD vertonen overlap Verdenking op IBD wordt Rookgedrag vormt zowel een risicofactor voor de ZvC als mogelijk een Bij patiënten met milde tot matig actieve IBD zijn de CRP en BSE vaak niet of slechts licht verhoogd Bovendien sluiten normale laboratorium uitslagen (zoals Hb, BSE en CRP) IBD niet uit Bij patiënten die op basis van anamnese en onderzoek verdacht worden van een.
| 581 | nvog |
Een verhoogde bezinking of C-reactief proteine (CRP), verlaagd hemoglobine, verhoogde thrombocyten, leukocyten of verlaagd albumine in serum kunnen wijzen op actieve IBD (CVZ, ###) De korte halfwaarde tijd van CRP maakt deze bepaling tot een waardevolle test om ziekteactiviteit bij de ZvC te ontdekken In tegenstelling hiermee heeft CRP bij CU een bescheiden tot afwezige respons ondanks actieve inflammatie (Vermeire, ###) Een normale CRP sluit IBD dus niet uit en bij anamnestisch sterk vermoeden van inflammatoir darmlijden dient altijd nader onderzoek te volgen (<PERSOON>, ###) De laatste jaren wordt onderzoek gedaan naar in de ontlasting voorkomende eiwitten in relatie tot inflammatoire darmziekten Ten aanzien van het calprotectine gehalte in de faeces komt uit de eerste analyses een goed onderscheidend vermogen naar voren (<PERSOON>, ###) ten aanzien van de differentiatie IBD versus PDS bij zowel kinderen als volwassenen Onderscheid met andere inflammatoire colitis beelden (bijvoorbeeld bacterieel) is niet goed mogelijk De bepaling van fecaal calprotectine is in <LOCATIE> (nog) niet opgenomen in het pakket van de diagnostische centra of Symptomen van PDS en IBD vertonen overlap Verdenking op IBD wordt Rookgedrag vormt zowel een risicofactor voor de ZvC als mogelijk een Bij patiënten met milde tot matig actieve IBD zijn de CRP en BSE vaak niet of slechts licht verhoogd Bovendien sluiten normale laboratorium uitslagen (zoals Hb, BSE en CRP) IBD niet uit Bij patiënten die op basis van anamnese en onderzoek verdacht worden van een In de eerste lijn is een aantal aanvullende onderzoeken mogelijk; Laboratoriumonderzoek helpt bij de differentiatie tussen PDS en IBD Bij een sterke verdenking op IBD en aanwezigheid van tenminste # alarmsymptoom dient altijd nader onderzoek (minimaal Bij patiënten die voldoen aan de criteria voor PDS zonder aanwijzingen voor andere Indien er sprake is van chronische diarree met bloedverlies is het noodzakelijk een endoscopie aan te vragen om onder meer een maligniteit of IBD aan te tonen of uit te sluiten (<PERSOON>, ###) Ook zeldzame oorzaken van diarree zoals een lymfocytaire of collagene colitis kunnen worden aangetoond met histologisch onderzoek van biopten die bij endoscopie zijn genomen (<PERSOON>, ###) Bij jongere personen zonder afwijkingen of alarmsymptomen en bij oudere patiënten met al vele jaren bestaande klachten zonder alarmsymptomen is aanvullend onderzoek meestal niet zinvol Patiënten ouder dan <LEEFTIJD> jaar die voor het eerst klachten krijgen of patiënten met alarmsymptomen en bevindingen bij lichamelijk onderzoek (gewichtsverlies, bloedverlies met de defecatie, een weerstand in de buik, een weerstand bij rectaal toucher, langer dan twee weken bestaande diarree in combinatie met ernstig ziek zijn of een positieve familieanamnese) worden doorverwezen voor aanvullend onderzoek (<PERSOON>, ###; CVZ, ###) Bij een palpabele weerstand in de buik zou echografisch onderzoek aangevraagd kunnen worden, bijvoorbeeld wanneer er aan een infiltraat wordt gedacht In de meeste gevallen is er dan ook een indicatie voor Jongere leeftijd en alarmsymptomen vormen een duidelijke indicatie voor In het proces van diagnostiek en begeleiding van de patiënt met darmklachten kunnen naast.
| 592 | nvog |
lijn is een aantal aanvullende onderzoeken mogelijk; Laboratoriumonderzoek helpt bij de differentiatie tussen PDS en IBD Bij een sterke verdenking op IBD en aanwezigheid van tenminste # alarmsymptoom dient altijd nader onderzoek (minimaal Bij patiënten die voldoen aan de criteria voor PDS zonder aanwijzingen voor andere Indien er sprake is van chronische diarree met bloedverlies is het noodzakelijk een endoscopie aan te vragen om onder meer een maligniteit of IBD aan te tonen of uit te sluiten (<PERSOON>, ###) Ook zeldzame oorzaken van diarree zoals een lymfocytaire of collagene colitis kunnen worden aangetoond met histologisch onderzoek van biopten die bij endoscopie zijn genomen (<PERSOON>, ###) Bij jongere personen zonder afwijkingen of alarmsymptomen en bij oudere patiënten met al vele jaren bestaande klachten zonder alarmsymptomen is aanvullend onderzoek meestal niet zinvol Patiënten ouder dan <LEEFTIJD> jaar die voor het eerst klachten krijgen of patiënten met alarmsymptomen en bevindingen bij lichamelijk onderzoek (gewichtsverlies, bloedverlies met de defecatie, een weerstand in de buik, een weerstand bij rectaal toucher, langer dan twee weken bestaande diarree in combinatie met ernstig ziek zijn of een positieve familieanamnese) worden doorverwezen voor aanvullend onderzoek (<PERSOON>, ###; CVZ, ###) Bij een palpabele weerstand in de buik zou echografisch onderzoek aangevraagd kunnen worden, bijvoorbeeld wanneer er aan een infiltraat wordt gedacht In de meeste gevallen is er dan ook een indicatie voor Jongere leeftijd en alarmsymptomen vormen een duidelijke indicatie voor In het proces van diagnostiek en begeleiding van de patiënt met darmklachten kunnen naast zaken een rol spelen bij de beslissing tot verwijzing naar de specialist Hardnekkige klachten bij een niet gerust te stellen patiënt behoren hiertoe Als er een duidelijke verdenking is op IBD dan is doorverwijzing aangewezen Dit is bijvoorbeeld het geval bij langer dan twee weken bestaande diarree, in combinatie met Bij patiënten met aanhoudend ernstige klachten of ongerustheid ondanks therapie overweegt de huisarts herhaling van labatoriumonderzoek, beeldvormend onderzoek en verwijzing De diagnose IBD wordt gesteld door middel van een combinatie van klinische bevindingen en uitkomsten van biochemisch, radiologisch, endoscopisch en histologisch onderzoek Deze onderzoeken zijn niet alleen noodzakelijk om de diagnose te stellen, maar ook om de In deze paragraaf wordt achtereenvolgens de waarde beschreven van endoscopisch, radiologisch, histologisch en serologisch onderzoek bij patiënten met aanwijzingen voor IBD De diagnostische waarde van een aantal alternatieve onderzoeksmethoden is onderzocht echografie al dan niet met gebruik van Doppler, Magnetische Resonantie Imaging (MRI), Een algemene beperking in studies naar verschillende onderzoeksmodaliteiten is dat de kwaliteit van de diagnostische testen afhankelijkheid is van de ervaring van de onderzoekers Bovendien worden veel van deze studies uitgevoerd in centra met grote expertise in deze technieken Daardoor zijn de resultaten niet altijd generaliseerbaar naar de algemene praktijk Bij het beoordelen van de literatuur is van belang dat de onderzoeksmodaliteiten voor verschillende doelen ingezet kunnen worden Aanvankelijk moeten de resultaten van onderzoeksmodaliteiten bijdragen aan het stellen van een classificerende diagnose Vervolgens kunnen de verschillende methoden gebruikt worden om ziekteactiviteit vast te.
| 567 | nvog |
een rol spelen bij de beslissing tot verwijzing naar de specialist Hardnekkige klachten bij een niet gerust te stellen patiënt behoren hiertoe Als er een duidelijke verdenking is op IBD dan is doorverwijzing aangewezen Dit is bijvoorbeeld het geval bij langer dan twee weken bestaande diarree, in combinatie met Bij patiënten met aanhoudend ernstige klachten of ongerustheid ondanks therapie overweegt de huisarts herhaling van labatoriumonderzoek, beeldvormend onderzoek en verwijzing De diagnose IBD wordt gesteld door middel van een combinatie van klinische bevindingen en uitkomsten van biochemisch, radiologisch, endoscopisch en histologisch onderzoek Deze onderzoeken zijn niet alleen noodzakelijk om de diagnose te stellen, maar ook om de In deze paragraaf wordt achtereenvolgens de waarde beschreven van endoscopisch, radiologisch, histologisch en serologisch onderzoek bij patiënten met aanwijzingen voor IBD De diagnostische waarde van een aantal alternatieve onderzoeksmethoden is onderzocht echografie al dan niet met gebruik van Doppler, Magnetische Resonantie Imaging (MRI), Een algemene beperking in studies naar verschillende onderzoeksmodaliteiten is dat de kwaliteit van de diagnostische testen afhankelijkheid is van de ervaring van de onderzoekers Bovendien worden veel van deze studies uitgevoerd in centra met grote expertise in deze technieken Daardoor zijn de resultaten niet altijd generaliseerbaar naar de algemene praktijk Bij het beoordelen van de literatuur is van belang dat de onderzoeksmodaliteiten voor verschillende doelen ingezet kunnen worden Aanvankelijk moeten de resultaten van onderzoeksmodaliteiten bijdragen aan het stellen van een classificerende diagnose Vervolgens kunnen de verschillende methoden gebruikt worden om ziekteactiviteit vast te Wanneer de ziekte zich in het colon of terminale ileum lijkt te bevinden is een ileocoloscopie het meest aangewezen onderzoek om de diagnose te stellen (Leighton ###) Naast beoordeling van de ernst en uitbreiding van ontsteking van het darmslijmvlies is het mogelijk om slijmvliesbiopten af te nemen voor histologisch onderzoek De meest gebruikte endoscopische diagnostische criteria voor ZvC zijn de aanwezigheid van anale laesies zoals anale tags, discontinue mucosale ontsteking (skip lesions), afteuze ulcera omgeven door normaal uitziende mucosa of diepe langgerekte en dwarse ulcera (met daardoor cobblestones) en de aanwezigheid van ulcera of andere tekenen van ontsteking in dunne darm segmenten (met als voorkeurslocalisatie het terminale ileum) Bovendien worden soms al bij de initiële diagnose stenosen of fistelopeningen waargenomen Geen van deze bevindingen is op zichzelf pathognomonisch In vergelijkende studies is endoscopisch onderzoek de gouden standaard in de diagnostiek van IBD Endoscopie als primaire diagnostische test heeft ook een aantal bezwaren Het is een belastend onderzoek en ook de darmvoorbereiding wordt als belastend ervaren Een ander nadeel is dat het intuberen van het terminale ileum bij circa ##% van de onderzoeken niet lukt, zodat de beoordeling incompleet is (Cherian ###) Ernstige complicaties van het onderzoek doen zich bij minder dan #,#% van onderzoeken voor, waarbij het grootste risico perforaties betreft In een grote retrospectieve analyse van Bij CU is er sprake van een ontstekingsreactie die direct in het rectum begint en diffuus kan doorlopen naar proximaal Bepaling van de bovengrens van de ontstekingsverschijnselen is.
| 554 | nvog |
ziekte zich in het colon of terminale ileum lijkt te bevinden is een ileocoloscopie het meest aangewezen onderzoek om de diagnose te stellen (Leighton ###) Naast beoordeling van de ernst en uitbreiding van ontsteking van het darmslijmvlies is het mogelijk om slijmvliesbiopten af te nemen voor histologisch onderzoek De meest gebruikte endoscopische diagnostische criteria voor ZvC zijn de aanwezigheid van anale laesies zoals anale tags, discontinue mucosale ontsteking (skip lesions), afteuze ulcera omgeven door normaal uitziende mucosa of diepe langgerekte en dwarse ulcera (met daardoor cobblestones) en de aanwezigheid van ulcera of andere tekenen van ontsteking in dunne darm segmenten (met als voorkeurslocalisatie het terminale ileum) Bovendien worden soms al bij de initiële diagnose stenosen of fistelopeningen waargenomen Geen van deze bevindingen is op zichzelf pathognomonisch In vergelijkende studies is endoscopisch onderzoek de gouden standaard in de diagnostiek van IBD Endoscopie als primaire diagnostische test heeft ook een aantal bezwaren Het is een belastend onderzoek en ook de darmvoorbereiding wordt als belastend ervaren Een ander nadeel is dat het intuberen van het terminale ileum bij circa ##% van de onderzoeken niet lukt, zodat de beoordeling incompleet is (Cherian ###) Ernstige complicaties van het onderzoek doen zich bij minder dan #,#% van onderzoeken voor, waarbij het grootste risico perforaties betreft In een grote retrospectieve analyse van Bij CU is er sprake van een ontstekingsreactie die direct in het rectum begint en diffuus kan doorlopen naar proximaal Bepaling van de bovengrens van de ontstekingsverschijnselen is In het algemeen wordt onderscheid gemaakt tussen een proctitis, linkszijdige colitis en pancolitis, die zich tot proximaal van de flexura lienalis uitbreidt Hierop zijn variaties aanwezig, zoals ontsteking tot de flexura hepatica of linkszijdige colitis met geisoleerde coecitis (zie ook Montrealclassificatie) In het aangedane segment kunnen verschillende veranderingen aan het slijmvlies worden waargenomen Dit kan variëren van diffuse roodheid en opgeheven vaattekening tot uitgebreide ulceraties Hoe ernstiger de colitis, hoe moeilijker het wordt om op het endoscopische beeld CU van een colitis bij ZvC te onderscheiden Dit wordt ook lastiger nadat behandeling is gestart Bij patiënten met ernstig actieve colitis tijdens het onderzoek is de kans op darmperforatie mogelijk verhoogd en bij deze patiënten zijn afwijkingen al direct bij introductie zichtbaar Hoewel een verhoogd complicatierisico van een complete coloscopie niet is bewezen wordt in deze gevallen het onderzoek veelal beperkt tot een proctoscopie of sigmoïdoscopie Een complete coloscopie kan indien nodig ter beoordeling van uitbreiding van de ziekte plaatsvinden in een rustigere ziektefase (Leighton Bij patiënten met de ZvC bij wie de diagnose met behulp van ileocoloscopie is vastgesteld, is aanvullend dunne darm onderzoek aangewezen om de uitbreiding van ziekte vast te stellen In verband met een mogelijk verhoogd risico op complicaties bij zeer ernstige actieve colitis kan voor het stellen van de initiële diagnose vaak volstaan worden met een sigmoïdoscopie en kan een coloscopie ter beoordeling van de uitbreiding in een later stadium plaats vinden.
| 545 | nvog |
het algemeen wordt onderscheid gemaakt tussen een proctitis, linkszijdige colitis en pancolitis, die zich tot proximaal van de flexura lienalis uitbreidt Hierop zijn variaties aanwezig, zoals ontsteking tot de flexura hepatica of linkszijdige colitis met geisoleerde coecitis (zie ook Montrealclassificatie) In het aangedane segment kunnen verschillende veranderingen aan het slijmvlies worden waargenomen Dit kan variëren van diffuse roodheid en opgeheven vaattekening tot uitgebreide ulceraties Hoe ernstiger de colitis, hoe moeilijker het wordt om op het endoscopische beeld CU van een colitis bij ZvC te onderscheiden Dit wordt ook lastiger nadat behandeling is gestart Bij patiënten met ernstig actieve colitis tijdens het onderzoek is de kans op darmperforatie mogelijk verhoogd en bij deze patiënten zijn afwijkingen al direct bij introductie zichtbaar Hoewel een verhoogd complicatierisico van een complete coloscopie niet is bewezen wordt in deze gevallen het onderzoek veelal beperkt tot een proctoscopie of sigmoïdoscopie Een complete coloscopie kan indien nodig ter beoordeling van uitbreiding van de ziekte plaatsvinden in een rustigere ziektefase (Leighton Bij patiënten met de ZvC bij wie de diagnose met behulp van ileocoloscopie is vastgesteld, is aanvullend dunne darm onderzoek aangewezen om de uitbreiding van ziekte vast te stellen In verband met een mogelijk verhoogd risico op complicaties bij zeer ernstige actieve colitis kan voor het stellen van de initiële diagnose vaak volstaan worden met een sigmoïdoscopie en kan een coloscopie ter beoordeling van de uitbreiding in een later stadium plaats vinden De patholoog is verantwoordelijk voor de optimale histopathologische beoordeling van weefsel Dit kunnen endoscopisch verkregen biopten zijn van het gehele maag-darmkanaal, maar ook resectiepreparaten die bij operatie zijn verkregen Ook externe en interne revisies ter correctie van interobserver variatie behoren tot de verantwoordelijkheid van de patholoog De diagnose IBD en een specifieke diagnose CU of de ZvC wordt niet alleen op de histopathologische beoordeling gebaseerd, maar is het resultaat van de combinatie van klinisch bevindingen en resultaten van afbeeldend onderzoek (<PERSOON> verslaglegging draagt bij aan het stellen Om het weefsel goed te kunnen beoordelen is een aantal voorwaarden bij het aanleveren van materiaal noodzakelijk Het is essentieel om over klinische gegevens te beschikken zoals duur van de klachten of afwijkingen, maar ook over de bevindingen bij afbeeldend onderzoek en mogelijk ingestelde behandeling De histopathologische bevindingen worden sterk beinvloed door de ingestelde behandeling, want de verdeling, de intensiteit, de activiteit en de samenstelling van het ontstekingsinfiltraat veranderen onder invloed van medicamenteuze therapie De architectuurveranderingen van de crypten zijn veelal blijvend aanwezig en kunnen dan toch nog een diagnostische rol spelen Vervolgens is het voor adequate PA diagnostiek noodzakelijk om te beschikken over goed weefsel In geval van endoscopische biopten betekent dit multipele biopten van Indien mogelijk uit de rand van ulcera of aften en niet van ulcus bodem Bij voorkeur moeten de biopten groot genoeg zijn om mucosa, muscularis mucosae en zo mogelijk submucosa te bevatten De biopten zijn afkomstig van voor de diagnose relevante localisaties (bv rectum.
| 531 | nvog |
Dit kunnen endoscopisch verkregen biopten zijn van het gehele maag-darmkanaal, maar ook resectiepreparaten die bij operatie zijn verkregen Ook externe en interne revisies ter correctie van interobserver variatie behoren tot de verantwoordelijkheid van de patholoog De diagnose IBD en een specifieke diagnose CU of de ZvC wordt niet alleen op de histopathologische beoordeling gebaseerd, maar is het resultaat van de combinatie van klinisch bevindingen en resultaten van afbeeldend onderzoek (<PERSOON> verslaglegging draagt bij aan het stellen Om het weefsel goed te kunnen beoordelen is een aantal voorwaarden bij het aanleveren van materiaal noodzakelijk Het is essentieel om over klinische gegevens te beschikken zoals duur van de klachten of afwijkingen, maar ook over de bevindingen bij afbeeldend onderzoek en mogelijk ingestelde behandeling De histopathologische bevindingen worden sterk beinvloed door de ingestelde behandeling, want de verdeling, de intensiteit, de activiteit en de samenstelling van het ontstekingsinfiltraat veranderen onder invloed van medicamenteuze therapie De architectuurveranderingen van de crypten zijn veelal blijvend aanwezig en kunnen dan toch nog een diagnostische rol spelen Vervolgens is het voor adequate PA diagnostiek noodzakelijk om te beschikken over goed weefsel In geval van endoscopische biopten betekent dit multipele biopten van Indien mogelijk uit de rand van ulcera of aften en niet van ulcus bodem Bij voorkeur moeten de biopten groot genoeg zijn om mucosa, muscularis mucosae en zo mogelijk submucosa te bevatten De biopten zijn afkomstig van voor de diagnose relevante localisaties (bv rectum Direct na afname worden de biopten per localisatie in aparte, met formaline gevulde, containers aangeleverd, waarbij het essentieel is om aan te geven waar de biopten afgenomen zijn en of het endoscopisch normale of zieke mucosa betreft In geval van resectiemateriaal is het van belang te beschikken over goed gefixeerde operatie-preparaten, die niet te lang ongeopend op de OK of op de PA zijn blijven staan, met daarbij relevante chirurgisch-technische informatie Van belang is, wat er is gereseceerd, wat is de proximale en distale zijde van het resectie preparaat is en wat er bij open buik gezien is Het weefsel moet optimaal bewerkt worden om adequate PA diagnostiek te bedrijven Dit In geval van endoscopisch verkregen biopten deze zo mogelijk georienteerd (op de zijkant) insluiten, aansnijden tot de muscularis mucosae er in zit, daarna <DATUM> linten van ##-## coupes (<DATUM> u dik) op serie snijden, bovenste deel van de linten opplakken (er kunnen # linten op een objectglaasje) en HE kleuren, onderste deel van de linten bewaren tbv extra/immunologische kleuringen etc Deze seriecoupes kunnen de kans op het vinden van granulomen en focale cryptitis significant verhogen Vooralsnog zijn er geen literatuurgegevens over verbetering van de histopathologische diagnostiek met In geval van resectiemateriaal in de macroscopie beschrijven welk stuk werd gereseceerd, hoe lang het is, eventueel de diameter, wat het aspect is van de mucosa, wat de zichtbare afwijkingen zijn (aften, ulcera, pseudopoliepen, slijmvliesresten, cobble stones etc ), waar deze zijn gelocaliseerd en hoe uitgebreid de afwijkingen zijn.
| 555 | nvog |
Direct na afname worden de biopten per localisatie in aparte, met formaline gevulde, containers aangeleverd, waarbij het essentieel is om aan te geven waar de biopten afgenomen zijn en of het endoscopisch normale of zieke mucosa betreft In geval van resectiemateriaal is het van belang te beschikken over goed gefixeerde operatie-preparaten, die niet te lang ongeopend op de OK of op de PA zijn blijven staan, met daarbij relevante chirurgisch-technische informatie Van belang is, wat er is gereseceerd, wat is de proximale en distale zijde van het resectie preparaat is en wat er bij open buik gezien is Het weefsel moet optimaal bewerkt worden om adequate PA diagnostiek te bedrijven Dit In geval van endoscopisch verkregen biopten deze zo mogelijk georienteerd (op de zijkant) insluiten, aansnijden tot de muscularis mucosae er in zit, daarna <DATUM> linten van ##-## coupes (<DATUM> u dik) op serie snijden, bovenste deel van de linten opplakken (er kunnen # linten op een objectglaasje) en HE kleuren, onderste deel van de linten bewaren tbv extra/immunologische kleuringen etc Deze seriecoupes kunnen de kans op het vinden van granulomen en focale cryptitis significant verhogen Vooralsnog zijn er geen literatuurgegevens over verbetering van de histopathologische diagnostiek met In geval van resectiemateriaal in de macroscopie beschrijven welk stuk werd gereseceerd, hoe lang het is, eventueel de diameter, wat het aspect is van de mucosa, wat de zichtbare afwijkingen zijn (aften, ulcera, pseudopoliepen, slijmvliesresten, cobble stones etc ), waar deze zijn gelocaliseerd en hoe uitgebreid de afwijkingen zijn Standaard om de # a ## cm een transmurale weefselcoupe uitsnijden zo mogelijk met serosa, altijd overgang gezonde-zieke mucosa, randen van ulcera, aften, putjes, bloedinkjes, (pseudo)poliepen, fistels, etc en documenteren waar deze weefselcoupes vandaan In geval van externe of interne revisies met betrekking tot de primaire diagnose wordt via het landelijke PALGA systeem alle MDL-PA van een patiënt ter revisie opgevraagd, inclusief de eerste biopten waarop de diagnose is gesteld Dit is van belang om een compleet overzicht te krijgen van een IBD-patiënt Beoordeling door een in MDL Waar zijn de afwijkingen gelocaliseerd (proximaal, distaal, segmentaal, continu en in Wat is het type afwijkingen (Ulcera, slijmvliesbruggen, pseudopoliepen, ontstekingspoliepen, bloeding, fistels, perforatie, dilatatie) Wat is het patroon van de ontsteking (oppervlakkig of diep, op de toppen van de villi of cryptepitheeldestructie, cryptitis, histiocytaire cryptitis, granulomen, reuscellen, Welke architectuurveranderingen zijn er in de mucosa (aantal, vorm en rangschikking crypten/villi normaal, te weinig (atrofie), te veel (hyperplasie), distorsie (abnormale Wat zijn de veranderingen in het epitheel (normaal, hyperplastisch, rijpt niet uit, neutrofiele granulocyten, eosinofielen, histiocyten, reuscellen, lymfoïde aggregaten, Wat is de localisatie van het ontstekingsinfiltraat (in het cryptepitheel, in luminale epitheel, in lamina propria, alleen in de basale delen of meer aan de luminale kant, overgrijpen ontsteking op muscularis mucosae of submucosa, transmuraal, in Het histopathologische beoordelingsproces heeft meerwaarde als het wordt De term âindeterminate colitisâ wordt alleen gehanteerd indien ondanks beschikbaarheid van een colectomie preparaat differentiatie tussen de ZvC en CU niet mogelijk is Is differentiatie niet mogelijk, maar heeft er (nog) geen.
| 630 | nvog |
om de # a ## cm een transmurale weefselcoupe uitsnijden zo mogelijk met serosa, altijd overgang gezonde-zieke mucosa, randen van ulcera, aften, putjes, bloedinkjes, (pseudo)poliepen, fistels, etc en documenteren waar deze weefselcoupes vandaan In geval van externe of interne revisies met betrekking tot de primaire diagnose wordt via het landelijke PALGA systeem alle MDL-PA van een patiënt ter revisie opgevraagd, inclusief de eerste biopten waarop de diagnose is gesteld Dit is van belang om een compleet overzicht te krijgen van een IBD-patiënt Beoordeling door een in MDL Waar zijn de afwijkingen gelocaliseerd (proximaal, distaal, segmentaal, continu en in Wat is het type afwijkingen (Ulcera, slijmvliesbruggen, pseudopoliepen, ontstekingspoliepen, bloeding, fistels, perforatie, dilatatie) Wat is het patroon van de ontsteking (oppervlakkig of diep, op de toppen van de villi of cryptepitheeldestructie, cryptitis, histiocytaire cryptitis, granulomen, reuscellen, Welke architectuurveranderingen zijn er in de mucosa (aantal, vorm en rangschikking crypten/villi normaal, te weinig (atrofie), te veel (hyperplasie), distorsie (abnormale Wat zijn de veranderingen in het epitheel (normaal, hyperplastisch, rijpt niet uit, neutrofiele granulocyten, eosinofielen, histiocyten, reuscellen, lymfoïde aggregaten, Wat is de localisatie van het ontstekingsinfiltraat (in het cryptepitheel, in luminale epitheel, in lamina propria, alleen in de basale delen of meer aan de luminale kant, overgrijpen ontsteking op muscularis mucosae of submucosa, transmuraal, in Het histopathologische beoordelingsproces heeft meerwaarde als het wordt De term âindeterminate colitisâ wordt alleen gehanteerd indien ondanks beschikbaarheid van een colectomie preparaat differentiatie tussen de ZvC en CU niet mogelijk is Is differentiatie niet mogelijk, maar heeft er (nog) geen Voor adequate PA diagnostiek is inzenden van weefsel van goede kwaliteit noodzakelijk Indien mogelijk tenminste # biopten uit ontstoken en # uit niet ontstoken weefsel en bij ulcera Bij patiënten verdacht voor IBD is bespreking van de overwegingen in een multidisciplinair overleg tussen pathologen en MDL-artsen/chirurgen van belang voor een weloverwogen Bij verdenking op de ZvC is onderzoek van de dunne darm geïndiceerd omdat in een groot percentage van de gevallen ook hier ziekteactiviteit aanwezig kan zijn (Podolsky, ###) Hoewel bij CU een backwash ileïtis aanwezig kan zijn, is hierbij onderzoek van de dunne darm niet routinematig geïndiceerd, alhoewel het in de differentiaal diagnose met ZvC behulpzaam kan zijn Voor het aantonen van afwijkingen in de dunne darm is jarenlang als bariumpap (gevolg door een wateroplossing) werd geïnfundeerd via een nasoduodenale sonde (enteroclyse volgens Sellink) ofwel de bariumpap moest worden gedronken (small bowel follow-through) Met de enteroclysis (Sellink) techniek is het beter mogelijk om mucosale afwijkingen op te sporen, maar door overvulling met contrast zou dit mogelijk eerder leiden tot missen van een stenose Bij de ZvC kunnen met behulp van bariumcontrastonderzoek al in een vroeg stadium mucosale afwijkingen gedetecteerd worden (verdikking van plooien, afteuze ulcera) terwijl latere complicaties zoals stenosen en fistels ook goed te visualiseren zijn Nadelen van de bariumenteroclyse zijn de stralenbelasting, de worden door superpositie van darmlissen en niet-samendrukbare lissen diep in het kleine Over de bruikbaarheid van MRI in de diagnostiek van IBD is sinds de introductie van deze techniek geleidelijk meer bekend geworden.
| 619 | nvog |
Voor adequate PA diagnostiek is inzenden van weefsel van goede kwaliteit noodzakelijk Indien mogelijk tenminste # biopten uit ontstoken en # uit niet ontstoken weefsel en bij ulcera Bij patiënten verdacht voor IBD is bespreking van de overwegingen in een multidisciplinair overleg tussen pathologen en MDL-artsen/chirurgen van belang voor een weloverwogen Bij verdenking op de ZvC is onderzoek van de dunne darm geïndiceerd omdat in een groot percentage van de gevallen ook hier ziekteactiviteit aanwezig kan zijn (Podolsky, ###) Hoewel bij CU een backwash ileïtis aanwezig kan zijn, is hierbij onderzoek van de dunne darm niet routinematig geïndiceerd, alhoewel het in de differentiaal diagnose met ZvC behulpzaam kan zijn Voor het aantonen van afwijkingen in de dunne darm is jarenlang als bariumpap (gevolg door een wateroplossing) werd geïnfundeerd via een nasoduodenale sonde (enteroclyse volgens Sellink) ofwel de bariumpap moest worden gedronken (small bowel follow-through) Met de enteroclysis (Sellink) techniek is het beter mogelijk om mucosale afwijkingen op te sporen, maar door overvulling met contrast zou dit mogelijk eerder leiden tot missen van een stenose Bij de ZvC kunnen met behulp van bariumcontrastonderzoek al in een vroeg stadium mucosale afwijkingen gedetecteerd worden (verdikking van plooien, afteuze ulcera) terwijl latere complicaties zoals stenosen en fistels ook goed te visualiseren zijn Nadelen van de bariumenteroclyse zijn de stralenbelasting, de worden door superpositie van darmlissen en niet-samendrukbare lissen diep in het kleine Over de bruikbaarheid van MRI in de diagnostiek van IBD is sinds de introductie van deze techniek geleidelijk meer bekend geworden waarde van MRI bij het stellen van een classificerende diagnose werd onderzocht bij in totaal ### (volwassen) patiënten die verdacht werden van IBD; deze studies waren niet uniform in de uitvoering van het MRI-onderzoek Ten aanzien van het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm is één onderzoek (met oraal intraluminaal contrast) verricht bij ## patiënten, verdacht van een inflammatoire aandoening van de dunne darm Hierbij werden voor MRI een sensitiviteit en specificiteit van ###% gevonden waarbij de criteria voor aanwezigheid van de ZvC een verdikte darmwand op MRI (range # <DATUM> #cm) en pathologische aankleuring van de verdikte darmwand na het geven van intraveneus contrastmiddel waren (Rieber, ###) Bij de twee andere studies werd de gehele darm beoordeeld en werd getracht te differentiëren tussen de ZvC en CU Shoenut et al onderzochten ## patiënten zonder gebruik te maken van intraluminaal contrast (Shoenut, ###) Voor de ZvC bleek een sensitiviteit van #<DATUM> en een specificiteit van #<DATUM> Bij CU bleek een sensitiviteit van ###% en een specificiteit van #<DATUM> Hansmann et al (Hansmann, ###) onderzocht bij ## patiënten het colon met rectaal contrast (oraal contrast werd niet gegeven) waarbij voor de ZvC zowel de sensitiviteit als de specificiteit ###% was Bij CU bleek de sensitiviteit slechts ##%, en de specificiteit ###% Ook in deze studies waren een verdikte wand en pathologische aankleuring na contrast de belangrijkste MR parameters Differentiatie tussen.
| 613 | nvog |
van MRI bij het stellen van een classificerende diagnose werd onderzocht bij in totaal ### (volwassen) patiënten die verdacht werden van IBD; deze studies waren niet uniform in de uitvoering van het MRI-onderzoek Ten aanzien van het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm is één onderzoek (met oraal intraluminaal contrast) verricht bij ## patiënten, verdacht van een inflammatoire aandoening van de dunne darm Hierbij werden voor MRI een sensitiviteit en specificiteit van ###% gevonden waarbij de criteria voor aanwezigheid van de ZvC een verdikte darmwand op MRI (range # <DATUM> #cm) en pathologische aankleuring van de verdikte darmwand na het geven van intraveneus contrastmiddel waren (Rieber, ###) Bij de twee andere studies werd de gehele darm beoordeeld en werd getracht te differentiëren tussen de ZvC en CU Shoenut et al onderzochten ## patiënten zonder gebruik te maken van intraluminaal contrast (Shoenut, ###) Voor de ZvC bleek een sensitiviteit van #<DATUM> en een specificiteit van #<DATUM> Bij CU bleek een sensitiviteit van ###% en een specificiteit van #<DATUM> Hansmann et al (Hansmann, ###) onderzocht bij ## patiënten het colon met rectaal contrast (oraal contrast werd niet gegeven) waarbij voor de ZvC zowel de sensitiviteit als de specificiteit ###% was Bij CU bleek de sensitiviteit slechts ##%, en de specificiteit ###% Ook in deze studies waren een verdikte wand en pathologische aankleuring na contrast de belangrijkste MR parameters Differentiatie tussen De MRI is van waarde gebleken voor de detectie van abdominale fistels en abcessen Hansmann et al (Hansmann, ###) detecteerden met MR-colografie # fistels, zonder foutpositieve of fout-negatieve bevindingen Ook in de studie van Rieber et al (Rieber, ###) werd de waarde van MRI voor de detectie van fistels geëvalueerd; hierover vallen echter geen gefundeerde uitspraken te doen op basis van de verstrekte gegevens in het artikel Er terwijl er met conventionele enteroclyse geen aanwijzingen werden gevonden voor Er zijn zes studies geïdentificeerd waarin de diagnostische waarde van MRI voor het detecteren van ziekteactiviteit bij patiënten met reeds bekende IBD is geëvalueerd Vijf van de zes studies hebben MRI per darmsegment vergeleken met een referentiestandaard (i e ###; Schreyer, ###; Schreyer, ###) Hierbij zijn in totaal ### darmsegmenten beoordeeld met MRI en vergeleken met de referentiestandaard waarbij de gemiddelde sensitiviteit van MRI ## #% was en de specificiteit #<DATUM> voor de detectie van actieve IBD per darmsegment was Terwijl in vier van de bovengenoemde studies het onderzochte deel van de darm is gevuld met intraluminaal contrastmiddel (Ajaj, ###; Low, ###; Schreyer, ###; Schreyer, ###), is in de vijfde studie (Koh, ###) alleen oraal contrastmiddel (water) gegeven, terwijl wel de gehele darm beoordeeld werd In deze laatste studie werden de meeste foutnegatieve segmenten gevonden in het âniet gedistendeerde- colon Als de colonsegmenten uit deze studie niet worden meegeteld bij het berekenen van de gemiddelde sensitiviteit en specificiteit stijgt de sensitiviteit licht naar #<DATUM> , bij een ongeveer gelijkblijvende specificiteit.
| 669 | nvog |
fistels en abcessen Hansmann et al (Hansmann, ###) detecteerden met MR-colografie # fistels, zonder foutpositieve of fout-negatieve bevindingen Ook in de studie van Rieber et al (Rieber, ###) werd de waarde van MRI voor de detectie van fistels geëvalueerd; hierover vallen echter geen gefundeerde uitspraken te doen op basis van de verstrekte gegevens in het artikel Er terwijl er met conventionele enteroclyse geen aanwijzingen werden gevonden voor Er zijn zes studies geïdentificeerd waarin de diagnostische waarde van MRI voor het detecteren van ziekteactiviteit bij patiënten met reeds bekende IBD is geëvalueerd Vijf van de zes studies hebben MRI per darmsegment vergeleken met een referentiestandaard (i e ###; Schreyer, ###; Schreyer, ###) Hierbij zijn in totaal ### darmsegmenten beoordeeld met MRI en vergeleken met de referentiestandaard waarbij de gemiddelde sensitiviteit van MRI ## #% was en de specificiteit #<DATUM> voor de detectie van actieve IBD per darmsegment was Terwijl in vier van de bovengenoemde studies het onderzochte deel van de darm is gevuld met intraluminaal contrastmiddel (Ajaj, ###; Low, ###; Schreyer, ###; Schreyer, ###), is in de vijfde studie (Koh, ###) alleen oraal contrastmiddel (water) gegeven, terwijl wel de gehele darm beoordeeld werd In deze laatste studie werden de meeste foutnegatieve segmenten gevonden in het âniet gedistendeerde- colon Als de colonsegmenten uit deze studie niet worden meegeteld bij het berekenen van de gemiddelde sensitiviteit en specificiteit stijgt de sensitiviteit licht naar #<DATUM> , bij een ongeveer gelijkblijvende specificiteit ziekte is de gemiddelde sensitiviteit van MRI voor detectie van de ZvC #<DATUM> en de specificiteit #<DATUM> (Koh, ###; Low, ###; Schreyer, ###; Schreyer, ###) terwijl voor CU een sensitiviteit van #<DATUM> en een specificiteit van #<DATUM> wordt gemeld (Schreyer, ###) In drie studies is het colon gevuld met intraluminaal contrastmiddel (Ajaj, ###; Schreyer, ###; Schreyer, ###) en zijn de resultaten van MR-colografie op segmentbasis vergeleken met (ileo-) coloscopie Vergeleken met deze referentiestandaard is de sensitiviteit van MRI ## #%, de specificiteit #<DATUM> De negatief voorspellende waarde van MRI is niet zo hoog (#<DATUM> ), de positief voorspellende waarde wel (#<DATUM> ) In deze drie studies is ook getracht de mate van activiteit te gradiëren; in alle drie bleek de sensitiviteit van MRI voor milde In de studie van Miao et al (###) zijn de sensitiviteit en specificiteit van MRI voor detectie van de ZvC-activiteit per patiënt (n=##) uitgerekend In deze studie is zowel echografie als MRI verricht met voor beide technieken een sensitiviteit van ##%, met een hogere specificiteit van echografie van ###% versus ##% voor MRI Voor de echografie werd geen intraluminaal contrast gegeven, voor de MRI werd patiënten gevraagd ### ml water te MR-criteria die in alle studies gehanteerd zijn voor de aanwezigheid van ziekteactiviteit, zijn een verdikte darmwand en pathologische aankleuring van de verdikte darm na het geven Frequent voorkomende complicaties bij een bekende ZvC zijn abcessen, fistels en dunne darmobstructie; in twee studies is onderzocht wat de waarde van MRI voor de detectie van.
| 708 | nvog |
voor detectie van de ZvC #<DATUM> en de specificiteit #<DATUM> (Koh, ###; Low, ###; Schreyer, ###; Schreyer, ###) terwijl voor CU een sensitiviteit van #<DATUM> en een specificiteit van #<DATUM> wordt gemeld (Schreyer, ###) In drie studies is het colon gevuld met intraluminaal contrastmiddel (Ajaj, ###; Schreyer, ###; Schreyer, ###) en zijn de resultaten van MR-colografie op segmentbasis vergeleken met (ileo-) coloscopie Vergeleken met deze referentiestandaard is de sensitiviteit van MRI ## #%, de specificiteit #<DATUM> De negatief voorspellende waarde van MRI is niet zo hoog (#<DATUM> ), de positief voorspellende waarde wel (#<DATUM> ) In deze drie studies is ook getracht de mate van activiteit te gradiëren; in alle drie bleek de sensitiviteit van MRI voor milde In de studie van Miao et al (###) zijn de sensitiviteit en specificiteit van MRI voor detectie van de ZvC-activiteit per patiënt (n=##) uitgerekend In deze studie is zowel echografie als MRI verricht met voor beide technieken een sensitiviteit van ##%, met een hogere specificiteit van echografie van ###% versus ##% voor MRI Voor de echografie werd geen intraluminaal contrast gegeven, voor de MRI werd patiënten gevraagd ### ml water te MR-criteria die in alle studies gehanteerd zijn voor de aanwezigheid van ziekteactiviteit, zijn een verdikte darmwand en pathologische aankleuring van de verdikte darm na het geven Frequent voorkomende complicaties bij een bekende ZvC zijn abcessen, fistels en dunne darmobstructie; in twee studies is onderzocht wat de waarde van MRI voor de detectie van In de studie van Low et al (Low, ###) werden met de referentiestandaard # enterale fistels gediagnosticeerd waarvan met behulp van MRI er respectievelijk # en # werden geïdentificeerd door de twee beoordelaars Met CT werden # en # van de # fistels geïdentificeerd door de twee radiologen Abcessen (n=#) werden in alle gevallen geïdentificeerd met MRI en in <DATUM> respectievelijk <DATUM> gevallen met CT (Umschaden, ###) onderzocht bij ## patiënten bij wie dunne darmpathologie (IBD of darmobstructie) vermoed werd de waarde van MRI-enteroclyse voor het diagnosticeren van obstructie; alle # low-grade and # high-grade obstructies die operatief of radiologisch (mbv X-DDP) werden De geraadpleegde studies variëren qua uitvoering en patiëntenpopulatie; in een deel van de studies is zowel oraal als rectaal contrastmiddel gegeven, in een deel van de studies hetzij oraal hetzij rectaal contrast Hoewel vergelijkingen tussen MRI en de referentiestandaard mogelijk waren per darmsegment, geven de besproken resultaten niet een eenduidig beeld van de mogelijkheden en beperkingen van MRI bij het detecteren van ziekteactiviteit bij IBD Voor het diagnosticeren van IBD zijn de belangrijkste MRI-criteria die gebruikt worden darmwandverdikking en pathologische aankleuring van de darmwand na Het lijkt waarschijnlijk dat de diagnostische waarde van MRI toeneemt als de Het is mogelijk om met een hoge mate van nauwkeurigheid aan- of afwezigheid van complicaties van een luminale ZvC fistels, abcessen) te bevestigen met Hansmann, ###; Rieber, ###; Low, ###; Umschaden, ###.
| 679 | nvog |
de studie van Low et al (Low, ###) werden met de referentiestandaard # enterale fistels gediagnosticeerd waarvan met behulp van MRI er respectievelijk # en # werden geïdentificeerd door de twee beoordelaars Met CT werden # en # van de # fistels geïdentificeerd door de twee radiologen Abcessen (n=#) werden in alle gevallen geïdentificeerd met MRI en in <DATUM> respectievelijk <DATUM> gevallen met CT (Umschaden, ###) onderzocht bij ## patiënten bij wie dunne darmpathologie (IBD of darmobstructie) vermoed werd de waarde van MRI-enteroclyse voor het diagnosticeren van obstructie; alle # low-grade and # high-grade obstructies die operatief of radiologisch (mbv X-DDP) werden De geraadpleegde studies variëren qua uitvoering en patiëntenpopulatie; in een deel van de studies is zowel oraal als rectaal contrastmiddel gegeven, in een deel van de studies hetzij oraal hetzij rectaal contrast Hoewel vergelijkingen tussen MRI en de referentiestandaard mogelijk waren per darmsegment, geven de besproken resultaten niet een eenduidig beeld van de mogelijkheden en beperkingen van MRI bij het detecteren van ziekteactiviteit bij IBD Voor het diagnosticeren van IBD zijn de belangrijkste MRI-criteria die gebruikt worden darmwandverdikking en pathologische aankleuring van de darmwand na Het lijkt waarschijnlijk dat de diagnostische waarde van MRI toeneemt als de Het is mogelijk om met een hoge mate van nauwkeurigheid aan- of afwezigheid van complicaties van een luminale ZvC fistels, abcessen) te bevestigen met Hansmann, ###; Rieber, ###; Low, ###; Umschaden, ### Low, ###; Koh, ###; Miao, ###; Ajaj, ###; Schreyer, ### MRI lijkt minder geschikt voor het detecteren van milde activiteit bij IBD Een aantal kanttekeningen dient geplaatst te worden bij de artikelen met betrekking tot de kwaliteit van het onderzoek in het artikel van Ajaj (###) werden alleen van darmsegmenten die er endoscopisch ontstoken uitzagen, biopten genomen Aangezien histopathologische resultaten als referentiestandaard gebruikt werden, is een bias geïntroduceerd door deze onderzoeksopzet Op basis van deze onderzoeksuitslagen is derhalve niet betrouwbaar te melden wat de diagnostische waarde van MRI zou zijn voor niet-aangedane darmsegmenten In de artikelen van Koh (###) en Miao (###) is de mediane tijdsduur tussen de (range #-### dagen); in deze voor sommige patiënten lange periode zou de mate van ziekteactiviteit gewijzigd kunnen zijn, hetgeen de betrouwbaarheid van de onderzoeksconclusies vermindert In de studie van Low (###) wordt zelfs helemaal geen melding gemaakt van de verstreken tijd tussen de MRI en de referentie-onderzoeken <DATUM> MRI en Endo-Echografie (EUS) bij de beeldvorming van perianale fistels Er zijn drie studies verricht bij ZvC-patiënten klinisch verdacht van de aanwezigheid van perianale fisteling waarin MRI en EUS zijn vergeleken met een referentiestandaard In twee van de drie studies is de sensitiviteit voor detectie van fistels berekend met als referentiestandaard de chirurgische uitkomst, een berekening van de specificiteit is op die basis niet mogelijk In de studie van Maier et al (###) (n=## fistels) was de sensitiviteit van MRI hoger dan die van EUS (#<DATUM> versus ## #%) voor de detectie van fistels; in de studie van Orsoni et al.
| 667 | nvog |
milde activiteit bij IBD Een aantal kanttekeningen dient geplaatst te worden bij de artikelen met betrekking tot de kwaliteit van het onderzoek in het artikel van Ajaj (###) werden alleen van darmsegmenten die er endoscopisch ontstoken uitzagen, biopten genomen Aangezien histopathologische resultaten als referentiestandaard gebruikt werden, is een bias geïntroduceerd door deze onderzoeksopzet Op basis van deze onderzoeksuitslagen is derhalve niet betrouwbaar te melden wat de diagnostische waarde van MRI zou zijn voor niet-aangedane darmsegmenten In de artikelen van Koh (###) en Miao (###) is de mediane tijdsduur tussen de (range #-### dagen); in deze voor sommige patiënten lange periode zou de mate van ziekteactiviteit gewijzigd kunnen zijn, hetgeen de betrouwbaarheid van de onderzoeksconclusies vermindert In de studie van Low (###) wordt zelfs helemaal geen melding gemaakt van de verstreken tijd tussen de MRI en de referentie-onderzoeken <DATUM> MRI en Endo-Echografie (EUS) bij de beeldvorming van perianale fistels Er zijn drie studies verricht bij ZvC-patiënten klinisch verdacht van de aanwezigheid van perianale fisteling waarin MRI en EUS zijn vergeleken met een referentiestandaard In twee van de drie studies is de sensitiviteit voor detectie van fistels berekend met als referentiestandaard de chirurgische uitkomst, een berekening van de specificiteit is op die basis niet mogelijk In de studie van Maier et al (###) (n=## fistels) was de sensitiviteit van MRI hoger dan die van EUS (#<DATUM> versus ## #%) voor de detectie van fistels; in de studie van Orsoni et al #% versus #<DATUM> ) voor de detectie van fistels Wat betreft detectie van abcessen werden door Orsoni et al met echografie ## terecht positieve en drie fout-positieve abcessen gediagnosticeerd, zonder fout-negatieve bevindingen Met MRI werden # terecht-positieve en drie fout-positieve abcessen gediagnosticeerd, terwijl vijf abcessen niet werden gezien De derde studie (<PERSOON>, ###) voldoet eigenlijk niet aan de inclusiecriteria gezien het feit dat de referentie-standaard een consensus-diagnose is, gebaseerd op de drie technieken die onderzocht zijn in de studie Hoewel dit methodologisch gezien niet optimaal is, weerspiegelt deze methode wel de klinische praktijk en zijn de initiële testuitslagen gebruikt voor de statistische berekeningen Om die redenen is deze grote studie toch geïncludeerd In deze studie is de diagnostische waarde van zowel MRI, EUS als onderzoek onder narcose vergeleken met een consensus-diagnose op patiëntbasis, waarbij de accuratesse van EUS en MRI vergelijkbaar was met de accuratesse van onderzoek onder narcose; ##% (EUS), ##% (MRI) en ##% (onderzoek onder narcose) In deze studie werd de MRI verricht met een oppervlaktespoel, terwijl de EUS werd verricht met een echo-endoscoop met een <DATUM> Hz In geen van de drie geselecteerde studies is waterstofperoxide gebruikt bij de EUS In twee (niet geïncludeerde) studies is de diagnostische waarde hiervan voor de detectie van fistels met echografie onderzocht In de studie van West et al (###) waren de resultaten van waterstofperoxide-endoechografie vergelijkbaar met die van endoanale MRI In deze studie.
| 624 | nvog |
#<DATUM> ) voor de detectie van fistels Wat betreft detectie van abcessen werden door Orsoni et al met echografie ## terecht positieve en drie fout-positieve abcessen gediagnosticeerd, zonder fout-negatieve bevindingen Met MRI werden # terecht-positieve en drie fout-positieve abcessen gediagnosticeerd, terwijl vijf abcessen niet werden gezien De derde studie (<PERSOON>, ###) voldoet eigenlijk niet aan de inclusiecriteria gezien het feit dat de referentie-standaard een consensus-diagnose is, gebaseerd op de drie technieken die onderzocht zijn in de studie Hoewel dit methodologisch gezien niet optimaal is, weerspiegelt deze methode wel de klinische praktijk en zijn de initiële testuitslagen gebruikt voor de statistische berekeningen Om die redenen is deze grote studie toch geïncludeerd In deze studie is de diagnostische waarde van zowel MRI, EUS als onderzoek onder narcose vergeleken met een consensus-diagnose op patiëntbasis, waarbij de accuratesse van EUS en MRI vergelijkbaar was met de accuratesse van onderzoek onder narcose; ##% (EUS), ##% (MRI) en ##% (onderzoek onder narcose) In deze studie werd de MRI verricht met een oppervlaktespoel, terwijl de EUS werd verricht met een echo-endoscoop met een <DATUM> Hz In geen van de drie geselecteerde studies is waterstofperoxide gebruikt bij de EUS In twee (niet geïncludeerde) studies is de diagnostische waarde hiervan voor de detectie van fistels met echografie onderzocht In de studie van West et al (###) waren de resultaten van waterstofperoxide-endoechografie vergelijkbaar met die van endoanale MRI In deze studie elkaar vergeleken Dit hebben Buchanan et al (###) wel gedaan; in hun studie, waarin EUS zonder en met waterstofperoxide werden vergeleken, bleek dat er geen significante verschillen waren tussen de twee technieken voor detectie van de inwendige opening, de De waarde van MRI bij perianale fisteling is bevestigd in twee grote studies, die echter geen respectievelijk een beperkt aantal patiënten met perianale fistels bij de ZvC hadden geïncludeerd MRI bleek significant beter dan onderzoek onder narcose in staat tot een correcte diagnose en was hier ook significant beter in dan EUS (Buchanan, ###) In de andere studie bij recidiverende perianale fistels bleek dat indien de uitslag van preoperatieve MRI-scans werd gebruikt om de chirurgische therapie te sturen, dit het MRI of EUS zijn even geschikt voor de detectie van perianale fistels en MRI of EUS kunnen onderzoek onder narcose vervangen voor de diagnostiek Preoperatieve MRI voor fistelchirurgie leidt tot een significant lager Er is onvoldoende bewijs dat gebruik van waterstofperoxide de diagnostische Van oudsher wordt onderzoek onder narcose beschouwd als de gouden standaard bij (verdenking op) perianale fistels bij de ZvC De laatste jaren wordt erkend dat dit onderzoek zijn beperkingen heeft, vooral omdat diepe en boven de m Levator ani gelegen fistels gemist kunnen worden Zowel endoanale echografie (EUS) als MRI hebben hun waarde bewezen bij het diagnosticeren van perianale fistels (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###) In een studie van Orsoni werd de MRI (Orsoni, ###) verricht met een inmiddels verlaten techniek en verouderde sequentiekeuze, terwijl in de studie van Maier (Maier, ###) werd.
| 621 | nvog |
hun studie, waarin EUS zonder en met waterstofperoxide werden vergeleken, bleek dat er geen significante verschillen waren tussen de twee technieken voor detectie van de inwendige opening, de De waarde van MRI bij perianale fisteling is bevestigd in twee grote studies, die echter geen respectievelijk een beperkt aantal patiënten met perianale fistels bij de ZvC hadden geïncludeerd MRI bleek significant beter dan onderzoek onder narcose in staat tot een correcte diagnose en was hier ook significant beter in dan EUS (Buchanan, ###) In de andere studie bij recidiverende perianale fistels bleek dat indien de uitslag van preoperatieve MRI-scans werd gebruikt om de chirurgische therapie te sturen, dit het MRI of EUS zijn even geschikt voor de detectie van perianale fistels en MRI of EUS kunnen onderzoek onder narcose vervangen voor de diagnostiek Preoperatieve MRI voor fistelchirurgie leidt tot een significant lager Er is onvoldoende bewijs dat gebruik van waterstofperoxide de diagnostische Van oudsher wordt onderzoek onder narcose beschouwd als de gouden standaard bij (verdenking op) perianale fistels bij de ZvC De laatste jaren wordt erkend dat dit onderzoek zijn beperkingen heeft, vooral omdat diepe en boven de m Levator ani gelegen fistels gemist kunnen worden Zowel endoanale echografie (EUS) als MRI hebben hun waarde bewezen bij het diagnosticeren van perianale fistels (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###) In een studie van Orsoni werd de MRI (Orsoni, ###) verricht met een inmiddels verlaten techniek en verouderde sequentiekeuze, terwijl in de studie van Maier (Maier, ###) werd Daarentegen werd in de studie van Orsoni wel intraveneus contrastmiddel gebruikt âvolgens de huidige maatstaven een mogelijke pré voor goede fisteldiagnostiek- en in de studie van Maier niet Ook echografisch verschilden de twee onderzoeken; in de studie van Orsoni is een lineaire # MHz-transducer gebruikt, in de studie van Maier een roterende ## MHz- transducer Voor beide technieken geldt dat de diagnostische waarde sterk bepaald wordt door expertise van de onderzoeker zodat dit samen met de lokale beschikbaarheid de keuze bepaalt Ten opzichte van MRI is het bereik van EUS beperkter, zodat boven de m levator gelegen afwijkingen en complexe fistels alsnog gemist kunnen worden Een voordeel van MRI boven EUS is het feit dat in plaats van een transducer in het rectum een oppervlaktespoel gebruikt kan worden Dit wordt door patiënten als minder belastend ervaren Daarentegen zal een onderzoek met MRI gemiddeld langer duren dan een EUS en zijn de kosten van MRI hoger Voor de beeldvorming van perianale fistels is de afweging tussen MRI en EUS afhankelijk van de lokale expertise en beschikbaarheid Voordeel van een MRI (met een oppervlaktespoel) boven een EUS kan zijn dat geen intra-anale apparatuur noodzakelijk is In de dagelijkse praktijk is het aan te bevelen rekening te houden met de beperkte reproduceerbaarheid van EUS voor perianale fistels bij de ZvC Er is # meta-analyse verricht die de accuratesse van echografie bij het diagnosticeren van de ZvC evalueert; in deze meta-analyse is alleen de accuratesse van wandverdikking.
| 572 | nvog |
studie van Orsoni wel intraveneus contrastmiddel gebruikt âvolgens de huidige maatstaven een mogelijke pré voor goede fisteldiagnostiek- en in de studie van Maier niet Ook echografisch verschilden de twee onderzoeken; in de studie van Orsoni is een lineaire # MHz-transducer gebruikt, in de studie van Maier een roterende ## MHz- transducer Voor beide technieken geldt dat de diagnostische waarde sterk bepaald wordt door expertise van de onderzoeker zodat dit samen met de lokale beschikbaarheid de keuze bepaalt Ten opzichte van MRI is het bereik van EUS beperkter, zodat boven de m levator gelegen afwijkingen en complexe fistels alsnog gemist kunnen worden Een voordeel van MRI boven EUS is het feit dat in plaats van een transducer in het rectum een oppervlaktespoel gebruikt kan worden Dit wordt door patiënten als minder belastend ervaren Daarentegen zal een onderzoek met MRI gemiddeld langer duren dan een EUS en zijn de kosten van MRI hoger Voor de beeldvorming van perianale fistels is de afweging tussen MRI en EUS afhankelijk van de lokale expertise en beschikbaarheid Voordeel van een MRI (met een oppervlaktespoel) boven een EUS kan zijn dat geen intra-anale apparatuur noodzakelijk is In de dagelijkse praktijk is het aan te bevelen rekening te houden met de beperkte reproduceerbaarheid van EUS voor perianale fistels bij de ZvC Er is # meta-analyse verricht die de accuratesse van echografie bij het diagnosticeren van de ZvC evalueert; in deze meta-analyse is alleen de accuratesse van wandverdikking duidelijke cutoff-waarden geven voor wandverdikking Voor een cutoff-waarde van #mm werden sensitiviteit en specificiteit van ##% en ##% behaald; bij een cutoff-waarde van #mm De diagnostische waarde van echografie bij het vaststellen van de ZvC van de dunne darm is uitgebreid geëvalueerd (Rispo, ###; Sheridan, ###; Solvig, ###; Tarjan, ###; Pallotta, ###; Cittadini, ###; Folvik, ###); in één studie is het colon geëvalueerd, waarbij getracht werd te differentiëren tussen de ZvC en CU (Limberg, ###) Bij ### patiënten is abdominale echografie verricht voor het vaststellen van de ZvC van de dunne darm zonder toediening van intraluminaal contrast (Rispo, ###; Sheridan, ###; Solvig, ###; Tarjan, ###; Pallotta, ###); de gemiddelde sensitiviteit was #<DATUM> met een specificiteit van ##% Bij ### patiënten (Pallotta, ###; Cittadini, ###; Folvik, ###) is abdominale echografie van de dunne darm verricht met intraluminaal contrast de sensitiviteit was #<DATUM> , de specificiteit ###% In de studie waarbij een directe vergelijking tussen de diagnostische waarde van echografie zonder en met intraluminaal contrast mogelijk was (Pallotta, ###), bleek de sensitiviteit hoger te zijn met intraluminaal contrast (###% versus #<DATUM> ) bij een Limberg et al (Limberg, ###) onderzochten de waarde van hydrocolonische echografie bij het diagnosticeren en differentiëren van de ZvC en CU in een groep van ### patiënten, van vaststellen van ZvC van de dunne darm waren een wanddikte )#mm, vermindering of afwezigheid van wandstratificatie, afwezigheid van peristaltiek, aanwezigheid van stenose of gedilateerde darmlissen De meeste gerapporteerde fout-negatieve resultaten waren ten gevolge van milde (oppervlakkige) afwijkingen, terwijl bij een aantal fout-negatieve patiënten.
| 697 | nvog |
een cutoff-waarde van #mm werden sensitiviteit en specificiteit van ##% en ##% behaald; bij een cutoff-waarde van #mm De diagnostische waarde van echografie bij het vaststellen van de ZvC van de dunne darm is uitgebreid geëvalueerd (Rispo, ###; Sheridan, ###; Solvig, ###; Tarjan, ###; Pallotta, ###; Cittadini, ###; Folvik, ###); in één studie is het colon geëvalueerd, waarbij getracht werd te differentiëren tussen de ZvC en CU (Limberg, ###) Bij ### patiënten is abdominale echografie verricht voor het vaststellen van de ZvC van de dunne darm zonder toediening van intraluminaal contrast (Rispo, ###; Sheridan, ###; Solvig, ###; Tarjan, ###; Pallotta, ###); de gemiddelde sensitiviteit was #<DATUM> met een specificiteit van ##% Bij ### patiënten (Pallotta, ###; Cittadini, ###; Folvik, ###) is abdominale echografie van de dunne darm verricht met intraluminaal contrast de sensitiviteit was #<DATUM> , de specificiteit ###% In de studie waarbij een directe vergelijking tussen de diagnostische waarde van echografie zonder en met intraluminaal contrast mogelijk was (Pallotta, ###), bleek de sensitiviteit hoger te zijn met intraluminaal contrast (###% versus #<DATUM> ) bij een Limberg et al (Limberg, ###) onderzochten de waarde van hydrocolonische echografie bij het diagnosticeren en differentiëren van de ZvC en CU in een groep van ### patiënten, van vaststellen van ZvC van de dunne darm waren een wanddikte )#mm, vermindering of afwezigheid van wandstratificatie, afwezigheid van peristaltiek, aanwezigheid van stenose of gedilateerde darmlissen De meeste gerapporteerde fout-negatieve resultaten waren ten gevolge van milde (oppervlakkige) afwijkingen, terwijl bij een aantal fout-negatieve patiënten gezien met de referentiestandaard Het criterium voor het vaststellen van IBD van het colon was een langwerpig, hypoechoïsch darmsegment met een uniforme wanddikte van ) # mm Er zijn geen onderzoeken verricht die de diagnostische waarde van Dopplerechografie hebben getracht vast te stellen bij het diagnosticeren van IBD In twee van de acht hier besproken studies zijn verschillende beeldvormende technieken met elkaar vergeleken In de studie van Rispo et al (Rispo, ###) zijn scintigrafie, echografie en barium-enteroclyse vergeleken met als referentiestandaard ileocolonoscopie Echografie bleek een weinig sensitiever en specifieker in het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm dan scintigrafie (sensitiviteit respectievelijk ##% en ##%, specificiteit #<DATUM> versus #<DATUM> ) Bariumenteroclyse scoorde het best met een sensitiviteit van ##% en een In de studie van Tarján et al (Tarjan, ###) zijn CT, echografie en scintigrafie met elkaar vergeleken met als referentiestandaard enteroclyse Over de relatieve sensitiviteit en specificiteit van scintigrafie en CT voor het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm kunnen op basis van de gegevens uit het artikel geen gefundeerde uitspraken gedaan worden Met betrekking tot detectie van ZvC-gerelateerde complicaties zijn er zowel met CT (n=#) als met echografie (n=##) meer fistels gedetecteerd dan met barium-enteroclyse (n=#), terwijl er met behulp van scintigrafie # fistels werden gezien Er is geen melding gemaakt van fout-positieve of fout-negatieve bevindingen zodat geen betrouwbare conclusie kan worden getrokken over de waarde van CT, scintigrafie of echografie met betrekking tot detectie van.
| 730 | nvog |
de referentiestandaard Het criterium voor het vaststellen van IBD van het colon was een langwerpig, hypoechoïsch darmsegment met een uniforme wanddikte van ) # mm Er zijn geen onderzoeken verricht die de diagnostische waarde van Dopplerechografie hebben getracht vast te stellen bij het diagnosticeren van IBD In twee van de acht hier besproken studies zijn verschillende beeldvormende technieken met elkaar vergeleken In de studie van Rispo et al (Rispo, ###) zijn scintigrafie, echografie en barium-enteroclyse vergeleken met als referentiestandaard ileocolonoscopie Echografie bleek een weinig sensitiever en specifieker in het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm dan scintigrafie (sensitiviteit respectievelijk ##% en ##%, specificiteit #<DATUM> versus #<DATUM> ) Bariumenteroclyse scoorde het best met een sensitiviteit van ##% en een In de studie van Tarján et al (Tarjan, ###) zijn CT, echografie en scintigrafie met elkaar vergeleken met als referentiestandaard enteroclyse Over de relatieve sensitiviteit en specificiteit van scintigrafie en CT voor het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm kunnen op basis van de gegevens uit het artikel geen gefundeerde uitspraken gedaan worden Met betrekking tot detectie van ZvC-gerelateerde complicaties zijn er zowel met CT (n=#) als met echografie (n=##) meer fistels gedetecteerd dan met barium-enteroclyse (n=#), terwijl er met behulp van scintigrafie # fistels werden gezien Er is geen melding gemaakt van fout-positieve of fout-negatieve bevindingen zodat geen betrouwbare conclusie kan worden getrokken over de waarde van CT, scintigrafie of echografie met betrekking tot detectie van de ZvC is onderzocht, voldeden aan de inclusiecriteria In geen van deze studies is getracht de ziekteactiviteit te graderen De vier studies verschillen in hun opzet; in één studie werden alleen het neoterminale ileum en de anastomose onderzocht op postoperatief heropvlammen van klachten, in de andere studie werd het gehele colon geëvalueerd In de derde studie werd alleen de dunne darm beoordeeld, zonder te vermelden op welke wijze dit gebeurde In de vierde studie zijn MRI en echografie (met Doppler-echografie van de arteria mesentica superior) vergeleken met de gouden standaard, zonder te vermelden welke darmsegmenten werden geëvalueerd In geen van de studies is voor de echografie intraluminaal contrastmiddel gebruikt Drie van deze studies hebben statistiek op patiëntbasis verricht (Miao, ###; Andreoli, ###; Sheridan, ###); het criterium voor aanwezigheid van ziekteactiviteit was in twee studies een ziekte vastgesteld bij een hypoechoische wandverdikking van ) #mm (Miao, ###) Op patiëntbasis (n= ###) is de gemiddelde sensitiviteit van echografie voor de detectie van ziekteactiviteit bij de ZvC #<DATUM> met een specificiteit van #<DATUM> In de studie van Miao et al (Miao, ###) is zowel echografie als MRI verricht bij ## patiënten met voor beide technieken een sensitiviteit van ##%, met een hogere specificiteit van echografie van ###% versus ##% In de studie van Pradel et al zijn de vergelijkingen tussen echografie en de referentiestandaard op segmentbasis gedaan (n=###) (Prade,l ###); de cutoff-waarde voor een verdikte darmwand was hier )#mm tijdens compressie van de darmwand.
| 650 | nvog |
de inclusiecriteria In geen van deze studies is getracht de ziekteactiviteit te graderen De vier studies verschillen in hun opzet; in één studie werden alleen het neoterminale ileum en de anastomose onderzocht op postoperatief heropvlammen van klachten, in de andere studie werd het gehele colon geëvalueerd In de derde studie werd alleen de dunne darm beoordeeld, zonder te vermelden op welke wijze dit gebeurde In de vierde studie zijn MRI en echografie (met Doppler-echografie van de arteria mesentica superior) vergeleken met de gouden standaard, zonder te vermelden welke darmsegmenten werden geëvalueerd In geen van de studies is voor de echografie intraluminaal contrastmiddel gebruikt Drie van deze studies hebben statistiek op patiëntbasis verricht (Miao, ###; Andreoli, ###; Sheridan, ###); het criterium voor aanwezigheid van ziekteactiviteit was in twee studies een ziekte vastgesteld bij een hypoechoische wandverdikking van ) #mm (Miao, ###) Op patiëntbasis (n= ###) is de gemiddelde sensitiviteit van echografie voor de detectie van ziekteactiviteit bij de ZvC #<DATUM> met een specificiteit van #<DATUM> In de studie van Miao et al (Miao, ###) is zowel echografie als MRI verricht bij ## patiënten met voor beide technieken een sensitiviteit van ##%, met een hogere specificiteit van echografie van ###% versus ##% In de studie van Pradel et al zijn de vergelijkingen tussen echografie en de referentiestandaard op segmentbasis gedaan (n=###) (Prade,l ###); de cutoff-waarde voor een verdikte darmwand was hier )#mm tijdens compressie van de darmwand activiteit- was de sensitiviteit van echografie ##%, de specificiteit #<DATUM> Bij een onderverdeling in activiteitsstadia bleek de sensitiviteit voor een milde ZvC duidelijk lager (##%) Een valide conclusie trekken over de waarde van echografie bij detectie van actieve ZvC op De detectie van complicaties bij bekende IBD met behulp van echografie is onderzocht in vijf studies (Gasche, ###; Kohn, ###; Maconi, ###; Maconi, ###; Parente, ###) In # studies is de sensitiviteit van echografie voor de detectie van stricturen op patiëntbasis geëvalueerd (Gasche, ###; Kohn, ###; Parente, ###); de gemiddelde sensitiviteit was #<DATUM> , de specificiteit #<DATUM> (n=###) In de grootste van deze studies -van Parente et al - is bij ### patiënten echografie verricht zowel zonder als met intraluminaal contrastmiddel; met gebruik van contrastmiddel stegen sensitiviteit en specificiteit naar respectievelijk #<DATUM> en vierde studie (Maconi, ###) waren sensitiviteit en specificiteit alleen te calculeren op segmentbasis in ### darmsegmenten (ileum en colon bij ## patiënten) was de sensitiviteit De gemiddelde sensitiviteit van echografie voor detectie van enterale fistels was #<DATUM> , de Bij de ### patiënten die Maconi et al onderzocht hebben, is zowel barium-enteroclyse verricht als echografie; uitslagen van deze onderzoeken zijn vergeleken met de chirurgische gouden standaard De sensitiviteit van echografie was bij deze ### patiënten hoger dan de sensitiviteit van enteroclyse; namelijk #<DATUM> versus #<DATUM> (Maconi, ###) Specificiteit was voor beide onderzoeken #<DATUM> In bovengenoemde studie is bij een subgroep van ## van de ### patiënten ook nog een abdominale CT verricht; bij deze patiënten was de sensitiviteit.
| 735 | nvog |
#<DATUM> Bij een onderverdeling in activiteitsstadia bleek de sensitiviteit voor een milde ZvC duidelijk lager (##%) Een valide conclusie trekken over de waarde van echografie bij detectie van actieve ZvC op De detectie van complicaties bij bekende IBD met behulp van echografie is onderzocht in vijf studies (Gasche, ###; Kohn, ###; Maconi, ###; Maconi, ###; Parente, ###) In # studies is de sensitiviteit van echografie voor de detectie van stricturen op patiëntbasis geëvalueerd (Gasche, ###; Kohn, ###; Parente, ###); de gemiddelde sensitiviteit was #<DATUM> , de specificiteit #<DATUM> (n=###) In de grootste van deze studies -van Parente et al - is bij ### patiënten echografie verricht zowel zonder als met intraluminaal contrastmiddel; met gebruik van contrastmiddel stegen sensitiviteit en specificiteit naar respectievelijk #<DATUM> en vierde studie (Maconi, ###) waren sensitiviteit en specificiteit alleen te calculeren op segmentbasis in ### darmsegmenten (ileum en colon bij ## patiënten) was de sensitiviteit De gemiddelde sensitiviteit van echografie voor detectie van enterale fistels was #<DATUM> , de Bij de ### patiënten die Maconi et al onderzocht hebben, is zowel barium-enteroclyse verricht als echografie; uitslagen van deze onderzoeken zijn vergeleken met de chirurgische gouden standaard De sensitiviteit van echografie was bij deze ### patiënten hoger dan de sensitiviteit van enteroclyse; namelijk #<DATUM> versus #<DATUM> (Maconi, ###) Specificiteit was voor beide onderzoeken #<DATUM> In bovengenoemde studie is bij een subgroep van ## van de ### patiënten ook nog een abdominale CT verricht; bij deze patiënten was de sensitiviteit #, de specificiteit #<DATUM> Bij een directe vergelijking tussen CT en echografie in ## patiënten had echografie een iets hogere sensitiviteit (## #% versus #<DATUM> ), maar een lagere specificiteit Er zijn twee studies geselecteerd die voldeden aan de inclusiecriteria; in de eerste studie is met een combinatie van conventionele en Doppler-echografie getracht te differentiëren (Neye ###) Hiertoe werd eerst het abdomen gescand om verdikte darmwanden (â¥#mm) te detecteren Verdikte segmenten werden vervolgens gescand met specifieke doppler apparatuur (Power Doppler) en het rijkst gevasculariseerde gebied werd geselecteerd Met behulp van een echografische activiteitsindex gebaseerd op wanddikte en aantal bloedvaten per cm# werd vervolgens de ziekteactiviteit per darmsegment vastgesteld Sensitiviteit en specificiteit van deze methode waren #<DATUM> en #<DATUM> voor de detectie van In de andere studie die voldeed aan de inclusiecriteria, is op patiëntbasis (n=##) de diagnostische waarde van Doppler-echografie van de flow van de arteria mesenterica superior bepaald; bij een cutoff-waarde van ### ml/min was de sensitiviteit van Doppler voor detectie van een actieve ZvC ##% met een specificiteit van ##% (Van Oostayen, ###) Met deze methode valt activiteit niet te lokaliseren, hetgeen als een (relatief) nadeel beschouwd Indien een verdikte darmwand ()#mm) wordt beschouwd als diagnostisch voor ZvC, heeft echografie een sensitiviteit van ##% en een specificiteit van ##%; De sensitiviteit van echografie voor milde ziekteactiviteit bij IBD is laag Echografie lijkt derhalve niet geschikt voor het diagnosticeren van oppervlakkige Cittadini, ###; Folvik, ###; Rispo, ###; Pradel, ###.
| 738 | nvog |
#, de specificiteit #<DATUM> Bij een directe vergelijking tussen CT en echografie in ## patiënten had echografie een iets hogere sensitiviteit (## #% versus #<DATUM> ), maar een lagere specificiteit Er zijn twee studies geselecteerd die voldeden aan de inclusiecriteria; in de eerste studie is met een combinatie van conventionele en Doppler-echografie getracht te differentiëren (Neye ###) Hiertoe werd eerst het abdomen gescand om verdikte darmwanden (â¥#mm) te detecteren Verdikte segmenten werden vervolgens gescand met specifieke doppler apparatuur (Power Doppler) en het rijkst gevasculariseerde gebied werd geselecteerd Met behulp van een echografische activiteitsindex gebaseerd op wanddikte en aantal bloedvaten per cm# werd vervolgens de ziekteactiviteit per darmsegment vastgesteld Sensitiviteit en specificiteit van deze methode waren #<DATUM> en #<DATUM> voor de detectie van In de andere studie die voldeed aan de inclusiecriteria, is op patiëntbasis (n=##) de diagnostische waarde van Doppler-echografie van de flow van de arteria mesenterica superior bepaald; bij een cutoff-waarde van ### ml/min was de sensitiviteit van Doppler voor detectie van een actieve ZvC ##% met een specificiteit van ##% (Van Oostayen, ###) Met deze methode valt activiteit niet te lokaliseren, hetgeen als een (relatief) nadeel beschouwd Indien een verdikte darmwand ()#mm) wordt beschouwd als diagnostisch voor ZvC, heeft echografie een sensitiviteit van ##% en een specificiteit van ##%; De sensitiviteit van echografie voor milde ziekteactiviteit bij IBD is laag Echografie lijkt derhalve niet geschikt voor het diagnosticeren van oppervlakkige Cittadini, ###; Folvik, ###; Rispo, ###; Pradel, ### Op basis van goed gedefinieerde echografische criteria lijkt het mogelijk te differentiëren tussen de ZvC en CU met behulp van hydrocolonische echografie Echografie lijkt een geschikte modaliteit voor het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm, met een sensitiviteit en specificiteit die vergelijkbaar zijn met die Intraindividueel kan het beloop van de activiteit van de ZvC met een redelijk Pathologische darmwandverdikking is het belangrijkste criterium dat gebruikt wordt om activiteit in het kader van de ZvC echografisch vast te stellen Twee studies zijn geincludeerd waarin de diagnostische waarde van leukocytenscintigrafie is geëvaluaeerd voor detectie van IBD in een populatie patiënten verdacht van IBD (n=###); de de studie van Rispo werden de diagnostische waarde van twee beeldvormende technieken, namelijk echografie en scintigrafie, direct met elkaar vergeleken, waarbij sensitiviteit en specificiteit voor echo marginaal hoger waren dan voor scintigrafie (sensitiviteit In twee andere studies (n=###) werd gekeken naar de diagnostische waarde van leukocytenscintigrafie voor het detecteren van intestinale ontsteking, zonder differentiatie tussen de ZvC en CU of andere vormen van ontsteking van de tractus digestivus (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###) Hier werd een sensitiviteit van ##,#% en een specificiteit van #<DATUM> gevonden voor het detecteren van inflammatie In geen van de vier scintigrafische studies is Er zijn zes studies geïncludeerd die de diagnostische waarde van scintigrafie in het detecteren van ziekteactiviteit evalueren (<PERSOON>, ###) bij IBD-patiënten De scintigrafische onderzoeken verschillen onderling wat betreft het gebruik van een radioactieve marker;.
| 652 | nvog |
criteria lijkt het mogelijk te differentiëren tussen de ZvC en CU met behulp van hydrocolonische echografie Echografie lijkt een geschikte modaliteit voor het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm, met een sensitiviteit en specificiteit die vergelijkbaar zijn met die Intraindividueel kan het beloop van de activiteit van de ZvC met een redelijk Pathologische darmwandverdikking is het belangrijkste criterium dat gebruikt wordt om activiteit in het kader van de ZvC echografisch vast te stellen Twee studies zijn geincludeerd waarin de diagnostische waarde van leukocytenscintigrafie is geëvaluaeerd voor detectie van IBD in een populatie patiënten verdacht van IBD (n=###); de de studie van Rispo werden de diagnostische waarde van twee beeldvormende technieken, namelijk echografie en scintigrafie, direct met elkaar vergeleken, waarbij sensitiviteit en specificiteit voor echo marginaal hoger waren dan voor scintigrafie (sensitiviteit In twee andere studies (n=###) werd gekeken naar de diagnostische waarde van leukocytenscintigrafie voor het detecteren van intestinale ontsteking, zonder differentiatie tussen de ZvC en CU of andere vormen van ontsteking van de tractus digestivus (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###) Hier werd een sensitiviteit van ##,#% en een specificiteit van #<DATUM> gevonden voor het detecteren van inflammatie In geen van de vier scintigrafische studies is Er zijn zes studies geïncludeerd die de diagnostische waarde van scintigrafie in het detecteren van ziekteactiviteit evalueren (<PERSOON>, ###) bij IBD-patiënten De scintigrafische onderzoeken verschillen onderling wat betreft het gebruik van een radioactieve marker; Middleton, ###) Daarentegen werden in de studie van Papós et al ##mTc-HMPAO en antigranulocyt antilichaam vergeleken (Papos, ###) In de studie van Heresbach is Indium### In drie studies is alleen het colon scintigrafisch beoordeeld (Heresbach, ###; Stahlberg, ###; Middleton, ###); in de drie andere studies is de gehele darm zowel scintigrafisch als In totaal is in ### darmsegmenten een vergelijking mogelijk geweest tussen scintigrafie en de referentiestandaard De gemiddelde sensitiviteit van scintigrafie voor het detecteren van actieve IBD is #<DATUM> en de specificiteit #<DATUM> Gesplitst voor colon en dunne darm zijn sensitiviteit en specificiteit van scintigrafie voor IBD van het colon (n=### segmenten) #<DATUM> en ## #% (<PERSOON> dunne darm is maar voor ## darmsegmenten sensitiviteit en specificiteit te In # studies bleek de segmentale sensitiviteit van scintigrafie het laagst in het rectum (<PERSOON>, ###); in de studie van Molnár (###) was de sensitiviteit voor detectie van inflammatie in het rectosigmoïd ##%, de specificiteit ##%, terwijl ook in de studie van Ståhlberg (Stahlberg, ###) verhoudingsgewijs de meeste foutnegatieve segmenten in het rectum gelokaliseerd waren (# van de ##) In de studie van beoordeeld met scintigrafie Ook bleek het anatomisch correct lokaliseren van ziekteactiviteit niet altijd goed mogelijk (<PERSOON>, ###; Middleton, ###) In de studie van Heresbach was de sensitiviteit voor een milde ziekteactiviteit van ZvC laag; er werden relatief veel foutnegatieve darmsegmenten gediagnosticeerd waarbij endoscopisch echter in geen van deze.
| 649 | nvog |
van Papós et al ##mTc-HMPAO en antigranulocyt antilichaam vergeleken (Papos, ###) In de studie van Heresbach is Indium### In drie studies is alleen het colon scintigrafisch beoordeeld (Heresbach, ###; Stahlberg, ###; Middleton, ###); in de drie andere studies is de gehele darm zowel scintigrafisch als In totaal is in ### darmsegmenten een vergelijking mogelijk geweest tussen scintigrafie en de referentiestandaard De gemiddelde sensitiviteit van scintigrafie voor het detecteren van actieve IBD is #<DATUM> en de specificiteit #<DATUM> Gesplitst voor colon en dunne darm zijn sensitiviteit en specificiteit van scintigrafie voor IBD van het colon (n=### segmenten) #<DATUM> en ## #% (<PERSOON> dunne darm is maar voor ## darmsegmenten sensitiviteit en specificiteit te In # studies bleek de segmentale sensitiviteit van scintigrafie het laagst in het rectum (<PERSOON>, ###); in de studie van Molnár (###) was de sensitiviteit voor detectie van inflammatie in het rectosigmoïd ##%, de specificiteit ##%, terwijl ook in de studie van Ståhlberg (Stahlberg, ###) verhoudingsgewijs de meeste foutnegatieve segmenten in het rectum gelokaliseerd waren (# van de ##) In de studie van beoordeeld met scintigrafie Ook bleek het anatomisch correct lokaliseren van ziekteactiviteit niet altijd goed mogelijk (<PERSOON>, ###; Middleton, ###) In de studie van Heresbach was de sensitiviteit voor een milde ziekteactiviteit van ZvC laag; er werden relatief veel foutnegatieve darmsegmenten gediagnosticeerd waarbij endoscopisch echter in geen van deze van een actieve ZvC de sensitiviteit #<DATUM> en de specificiteit #<DATUM> op segmentbasis (Heresbach, ###; Molnar, ###; Stahlberg, ###) Voor detectie van een actieve CU werd een hogere sensitiviteit gevonden van #<DATUM> , echter met een lagere specificiteit van #<DATUM> In de studies van Molnár (###) en <PERSOON> (###) is een vergelijkend onderzoek gedaan studie van Molnar is op segmentbasis sensitiviteit en specificiteit te berekenen voor de detectie van een actieve ZvC de sensitiviteit en specificiteit van scintigrafie bleken hoger dan van CT (sensitiviteit #<DATUM> versus #<DATUM> , specificiteit ## #% versus #<DATUM> ), maar CT bleek beter in staat fistels en abcessen te diagnosticeren Verhoudingsgewijs bleek de sensitiviteit van CT groter in de dunne darm (##% versus ##%) bij gelijke specificiteit van ##% voor beide modaliteiten, terwijl scintigrafie zowel sensitiever als specifieker bleek voor de detectie van inflammatie van het colon In de studie van <PERSOON> et al (###) zijn zowel scintigrafie als CT vergeleken met endoscopische en chirurgische bevindingen, waarbij voor de CT zowel oraal als rectaal contrastmiddel werd gegeven Voor de detectie van aan de ZvC gerelateerde afwijkingen (## segmenten in ## patiënten) was de sensitiviteit #<DATUM> , de specificiteit ##% Voor CU (## segmenten in ## patiënten) was de sensitiviteit van CT ##%, de specificiteit #<DATUM> Scintigrafie was voor de detectie van CU-gerelateerde afwijkingen zowel sensitiever (## #%) als specifieker (#<DATUM> ) dan CT Voor de ZvC konden sensitiviteit en specificiteit van scintigrafie niet (correct) berekend worden CT bleek ook hier accurater.
| 724 | nvog |
#% en de specificiteit #<DATUM> op segmentbasis (Heresbach, ###; Molnar, ###; Stahlberg, ###) Voor detectie van een actieve CU werd een hogere sensitiviteit gevonden van #<DATUM> , echter met een lagere specificiteit van #<DATUM> In de studies van Molnár (###) en <PERSOON> (###) is een vergelijkend onderzoek gedaan studie van Molnar is op segmentbasis sensitiviteit en specificiteit te berekenen voor de detectie van een actieve ZvC de sensitiviteit en specificiteit van scintigrafie bleken hoger dan van CT (sensitiviteit #<DATUM> versus #<DATUM> , specificiteit ## #% versus #<DATUM> ), maar CT bleek beter in staat fistels en abcessen te diagnosticeren Verhoudingsgewijs bleek de sensitiviteit van CT groter in de dunne darm (##% versus ##%) bij gelijke specificiteit van ##% voor beide modaliteiten, terwijl scintigrafie zowel sensitiever als specifieker bleek voor de detectie van inflammatie van het colon In de studie van <PERSOON> et al (###) zijn zowel scintigrafie als CT vergeleken met endoscopische en chirurgische bevindingen, waarbij voor de CT zowel oraal als rectaal contrastmiddel werd gegeven Voor de detectie van aan de ZvC gerelateerde afwijkingen (## segmenten in ## patiënten) was de sensitiviteit #<DATUM> , de specificiteit ##% Voor CU (## segmenten in ## patiënten) was de sensitiviteit van CT ##%, de specificiteit #<DATUM> Scintigrafie was voor de detectie van CU-gerelateerde afwijkingen zowel sensitiever (## #%) als specifieker (#<DATUM> ) dan CT Voor de ZvC konden sensitiviteit en specificiteit van scintigrafie niet (correct) berekend worden CT bleek ook hier accurater enterale fistels werden met CT gediagnosticeerd, terwijl er geen fout-positieve CT-resultaten In vier van de zes bovengenoemde studies zijn patiënten geïncludeerd met de klinische verdenking op een acute opvlamming van IBD Hierdoor zijn de resultaten niet zonder meer te extrapoleren naar een algemene populatie IBD-patiënten, bij wie het hele spectrum aan Leukocytenscintigrafie heeft een hoge sensitiviteit en specificiteit voor het De diagnostische waarde van echografie en scintigrafie voor de detectie van IBD Scintigrafie heeft een goede sensitiviteit en specificiteit voor de detectie van Scintigrafie heeft een lage sensitiviteit voor het bepalen van de anatomische lokalisatie van IBD en detecteren van de ziekteactiviteit gelokaliseerd in het Middleton, ###; Ståhlberg, ###, Molnár, ##<DATUM> # Computer tomografie voor het diagnosticeren van IBD Er zijn drie CT-studies (n=###) verricht (met intraluminaal contrast) waarbij de waarde is vastgesteld van CT bij het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm in een populatie patiënten verdacht van of reeds bekend met de <PERSOON> van deze studies (<PERSOON>, ###) evalueren uitsluitend het terminale ileum (n=##) Sensitiviteit en specificiteit zijn #<DATUM> en #<DATUM> In de studie van Mazzeo et al (n=##) wordt de gehele dunne darm beoordeeld; in deze studie zijn sensitiviteit aankleuring van de darmwand na inspuiten van intraveneus contrast werden beschouwd als belangrijke criteria voor een actieve <PERSOON> studie van Wold et al bleek CT beter in staat dan bariumenteroclyse tot het detecteren.
| 676 | nvog |
werden met CT gediagnosticeerd, terwijl er geen fout-positieve CT-resultaten In vier van de zes bovengenoemde studies zijn patiënten geïncludeerd met de klinische verdenking op een acute opvlamming van IBD Hierdoor zijn de resultaten niet zonder meer te extrapoleren naar een algemene populatie IBD-patiënten, bij wie het hele spectrum aan Leukocytenscintigrafie heeft een hoge sensitiviteit en specificiteit voor het De diagnostische waarde van echografie en scintigrafie voor de detectie van IBD Scintigrafie heeft een goede sensitiviteit en specificiteit voor de detectie van Scintigrafie heeft een lage sensitiviteit voor het bepalen van de anatomische lokalisatie van IBD en detecteren van de ziekteactiviteit gelokaliseerd in het Middleton, ###; Ståhlberg, ###, Molnár, ##<DATUM> # Computer tomografie voor het diagnosticeren van IBD Er zijn drie CT-studies (n=###) verricht (met intraluminaal contrast) waarbij de waarde is vastgesteld van CT bij het diagnosticeren van de ZvC van de dunne darm in een populatie patiënten verdacht van of reeds bekend met de <PERSOON> van deze studies (<PERSOON>, ###) evalueren uitsluitend het terminale ileum (n=##) Sensitiviteit en specificiteit zijn #<DATUM> en #<DATUM> In de studie van Mazzeo et al (n=##) wordt de gehele dunne darm beoordeeld; in deze studie zijn sensitiviteit aankleuring van de darmwand na inspuiten van intraveneus contrast werden beschouwd als belangrijke criteria voor een actieve <PERSOON> studie van Wold et al bleek CT beter in staat dan bariumenteroclyse tot het detecteren Met bariumenteroclyse werden drie terecht-positieve fistels gezien, terwijl met CT er vier werden gediagnosticeerd Drie chirurgische geverifieerde In de studie van <PERSOON> et al (<PERSOON>, ###) zijn zowel scintigrafie als CT vergeleken met endoscopische en chirurgische bevindingen, waarbij voor de CT zowel oraal als rectaal contrastmiddel werd gegeven Voor de detectie van ZvC-gerelateerde afwijkingen (## segmenten in ## patiënten) was de sensitiviteit #<DATUM> , de specificiteit ##% Voor CU (## Scintigrafie was voor de detectie van CU gerelateerde afwijkingen zowel sensitiever (## #%) als specifieker (#<DATUM> ) dan de CT Voor de ZvC konden sensitiviteit en specificiteit van CT bleek accurater dan scintigrafie in het diagnosticeren van complicaties; <DATUM> abcessen en <DATUM> enterale fistels werden met CT gediagnosticeerd, terwijl er geen fout-positieve CTresultaten werden gevonden Scintigrafisch werden <DATUM> abcessen gedetecteerd en <DATUM> fistels Belangrijke CT-parameters voor actieve IBD zijn pathologische darmwandverdikking en pathologische aankleuring van de darmwand na inspuiten van CT is niet geschikt voor de detectie van oppervlakkige Crohnse afwijkingen van De accuratesse van MRI, echografie, scintigrafie en CT is vergelijkbaar Met behulp van VCE kan na doorslikken van de capsule het dunne darmslijmvlies afgebeeld worden Deze techniek is in ### beschikbaar gekomen Een voordeel van deze techniek is dat dunne darm slijmvlies over de gehele lengte goed in beeld komt, terwijl dit met conventionele endoscopie niet goed mogelijk is Daarentegen is de capsule niet bestuurbaar zodat hernieuwde inspectie van potentieel afwijkende gebieden niet mogelijk is Bovendien is.
| 610 | nvog |
werden drie terecht-positieve fistels gezien, terwijl met CT er vier werden gediagnosticeerd Drie chirurgische geverifieerde In de studie van <PERSOON> et al (<PERSOON>, ###) zijn zowel scintigrafie als CT vergeleken met endoscopische en chirurgische bevindingen, waarbij voor de CT zowel oraal als rectaal contrastmiddel werd gegeven Voor de detectie van ZvC-gerelateerde afwijkingen (## segmenten in ## patiënten) was de sensitiviteit #<DATUM> , de specificiteit ##% Voor CU (## Scintigrafie was voor de detectie van CU gerelateerde afwijkingen zowel sensitiever (## #%) als specifieker (#<DATUM> ) dan de CT Voor de ZvC konden sensitiviteit en specificiteit van CT bleek accurater dan scintigrafie in het diagnosticeren van complicaties; <DATUM> abcessen en <DATUM> enterale fistels werden met CT gediagnosticeerd, terwijl er geen fout-positieve CTresultaten werden gevonden Scintigrafisch werden <DATUM> abcessen gedetecteerd en <DATUM> fistels Belangrijke CT-parameters voor actieve IBD zijn pathologische darmwandverdikking en pathologische aankleuring van de darmwand na inspuiten van CT is niet geschikt voor de detectie van oppervlakkige Crohnse afwijkingen van De accuratesse van MRI, echografie, scintigrafie en CT is vergelijkbaar Met behulp van VCE kan na doorslikken van de capsule het dunne darmslijmvlies afgebeeld worden Deze techniek is in ### beschikbaar gekomen Een voordeel van deze techniek is dat dunne darm slijmvlies over de gehele lengte goed in beeld komt, terwijl dit met conventionele endoscopie niet goed mogelijk is Daarentegen is de capsule niet bestuurbaar zodat hernieuwde inspectie van potentieel afwijkende gebieden niet mogelijk is Bovendien is onderzoek weggespoeld worden In verschillende vergelijkende onderzoeken bij patiënten met de ZvC bleek VCE superieur aan dunnedarmpassage onderzoek wat betreft detectie van reeds bekende laesies in het terminale ileum, maar ook wat betreft detectie van nieuwe <PERSOON>, ###) Het betreft echter kleine series Recent werd in een meta-analyse over # studies (n = ###) beschreven dat met VCE significant meer afwijkingen aan de dunne darm worden waargenomen bij ZvCrichtlijn Inflammatoire darmziekten bij volwassenen, ### patiënten dan met dunnedarmpassage onderzoek, ileocoloscopie of CT-technieken (Triester, ###) Het aantal testen dat nodig is om een additionele diagnose in de dunne darm te stellen lag op # in vergelijking met dunnedarmpassage onderzoek en op # in vergelijking met Video Capsule Endoscopie is een sensitieve techniek om dunne darmslijmvlies af te beelden ter beoordeling van uitbreiding van een reeds vastgestelde ZvC Video Capsule Endoscopie speelt geen rol bij de diagnostiek van onbekende Subgroepanalyse liet zien dat het verschil in opbrengst niet significant was bij patiënten met een initiële verdenking op de ZvC, maar wel sterk verschilde bij patiënten met een reeds Er zijn nog een aantal bezwaren betreffende VCE aan te voeren Belangrijkste nadeel is de onmogelijkheid om weefsel af te nemen uit waargenomen laesies, zodat het risico van overinterpretatie van niet specifieke afwijkingen bestaat Daarnaast is aanwezigheid van stricturen een contra-indicatie omdat de capsule hierin kan vast lopen Dit geld ook bij patiënten met grote divertikels.
| 588 | nvog |
patiënten met de ZvC bleek VCE superieur aan dunnedarmpassage onderzoek wat betreft detectie van reeds bekende laesies in het terminale ileum, maar ook wat betreft detectie van nieuwe <PERSOON>, ###) Het betreft echter kleine series Recent werd in een meta-analyse over # studies (n = ###) beschreven dat met VCE significant meer afwijkingen aan de dunne darm worden waargenomen bij ZvCrichtlijn Inflammatoire darmziekten bij volwassenen, ### patiënten dan met dunnedarmpassage onderzoek, ileocoloscopie of CT-technieken (Triester, ###) Het aantal testen dat nodig is om een additionele diagnose in de dunne darm te stellen lag op # in vergelijking met dunnedarmpassage onderzoek en op # in vergelijking met Video Capsule Endoscopie is een sensitieve techniek om dunne darmslijmvlies af te beelden ter beoordeling van uitbreiding van een reeds vastgestelde ZvC Video Capsule Endoscopie speelt geen rol bij de diagnostiek van onbekende Subgroepanalyse liet zien dat het verschil in opbrengst niet significant was bij patiënten met een initiële verdenking op de ZvC, maar wel sterk verschilde bij patiënten met een reeds Er zijn nog een aantal bezwaren betreffende VCE aan te voeren Belangrijkste nadeel is de onmogelijkheid om weefsel af te nemen uit waargenomen laesies, zodat het risico van overinterpretatie van niet specifieke afwijkingen bestaat Daarnaast is aanwezigheid van stricturen een contra-indicatie omdat de capsule hierin kan vast lopen Dit geld ook bij patiënten met grote divertikels Dit resulteerde bij de meeste patiënten niet tot een volledige darmafsluiting, zodat verwijdering van de capsule electief gepland kon worden door middel van heelkundige interventie of dubbel-ballon endoscopie Aanwezigheid van een pacemaker is eveneens een relatieve contra-indicatie Tenslotte kunnen slikstoornissen de inname van een capsule verhinderen Grotere prospectieve series zijn nodig om de plaats voor VCE in de initiële diagnostiek van patiënten met IBD te bepalen Bij patiënten met de verdenking op IBD wordt getracht om gebruik te maken van biomarkers om te differentiëren tussen verschillende ziektebeelden Dit is van belang omdat daarmee op een niet-belastende wijze informatie over de diagnose te verkrijgen is Op dit moment is er echter geen biomarker beschikbaar waarmee de diagnose ZvC of CU kan worden gesteld of (ASCA) in het serum zijn in deze context uitvoerig onderzocht Bij minder dan #% van gezonde controle personen zijn de ASCA of p-ANCA positief, terwijl de p-ANCA bij ##-##% van de patiënten met CU positief is Bij patiënten met de ZvC is de p-ANCA vooral vaker positief (tot ##%) als er sprake is van linkszijdige colitis Daarentegen is de ASCA meer specifiek voor de ZvC met een positieve uitslag bij ##-##% van de patiënten ten opzichte van #-##% bij patiënten met CU De sensitiviteit en specificiteit van de beide bepalingen zijn in een grote meta-analyse onderzocht waarin ## relevante studies werden opgenomen (Reese, ###) De sensitiviteit van de p-ANCA en de ASCA is bij patiënten met respectievelijk de ZvC of CU minder dan ##% en daarmee te laag om routinematige toepassing in de diagnostiek van IBD te rechtvaardigen.
| 602 | nvog |
electief gepland kon worden door middel van heelkundige interventie of dubbel-ballon endoscopie Aanwezigheid van een pacemaker is eveneens een relatieve contra-indicatie Tenslotte kunnen slikstoornissen de inname van een capsule verhinderen Grotere prospectieve series zijn nodig om de plaats voor VCE in de initiële diagnostiek van patiënten met IBD te bepalen Bij patiënten met de verdenking op IBD wordt getracht om gebruik te maken van biomarkers om te differentiëren tussen verschillende ziektebeelden Dit is van belang omdat daarmee op een niet-belastende wijze informatie over de diagnose te verkrijgen is Op dit moment is er echter geen biomarker beschikbaar waarmee de diagnose ZvC of CU kan worden gesteld of (ASCA) in het serum zijn in deze context uitvoerig onderzocht Bij minder dan #% van gezonde controle personen zijn de ASCA of p-ANCA positief, terwijl de p-ANCA bij ##-##% van de patiënten met CU positief is Bij patiënten met de ZvC is de p-ANCA vooral vaker positief (tot ##%) als er sprake is van linkszijdige colitis Daarentegen is de ASCA meer specifiek voor de ZvC met een positieve uitslag bij ##-##% van de patiënten ten opzichte van #-##% bij patiënten met CU De sensitiviteit en specificiteit van de beide bepalingen zijn in een grote meta-analyse onderzocht waarin ## relevante studies werden opgenomen (Reese, ###) De sensitiviteit van de p-ANCA en de ASCA is bij patiënten met respectievelijk de ZvC of CU minder dan ##% en daarmee te laag om routinematige toepassing in de diagnostiek van IBD te rechtvaardigen gecombineerde ASCA en p-ANCA bepaling hoog tot ##% voor de ZvC, indien er sprake is van positieve ASCA en negatieve p-ANCA Mogelijk hebben deze testen daarmee een beperkte plaats bij het differentiëren tussen de ZvC en CU, maar dit is in de genoemde metaanalyse niet onderzocht Recenter zijn nieuwere met IBD geassocieerde serologische markers gepresenteerd zoals het zogenaamde âouter membrane porin <PERSOON> coli, het â<PERSOON> van bacteriële transcriptie factor familie), een flagellin-like Zholudev, ###; Lodes, ###; Targan, ###; Sutton, ###) De meerwaarde van deze serologische markers voor de dagelijkse praktijk zal uit grotere series moeten blijken Een andere mogelijke rol van biomarkers is het objectiveren van ziekteactiviteit Dit kan indirect gebeuren door het meten van een acute fase reactie in het bloed Deze respons is aspecifiek en kan optreden bij vele processen zoals infecties, ontsteking, trauma, ernstige stress, maar bijvoorbeeld ook bij maligniteiten C-reactief proteïne (CRP) is een acuut fase eiwit met korte halfwaarde tijd die bij IBD frequent wordt gebruikt Met name bij de ZvC is deze bepaling redelijk sensitief voor ontstekingsactiviteit, terwijl bij CU de CRP respons vaak mild tot afwezig is (Fagan, ###; Solem, ###) Aangezien een acute fase respons aspecifiek is, is bepaling van het CRP vooral waardevol bij het vervolgen van ontstekingsactiviteit bij een reeds gestelde diagnose Patiënten met endoscopisch actieve IBD hebben meestal een licht tot matig verhoogde CRP waarde Daarbij kunnen CRP.
| 616 | nvog |
gecombineerde ASCA en p-ANCA bepaling hoog tot ##% voor de ZvC, indien er sprake is van positieve ASCA en negatieve p-ANCA Mogelijk hebben deze testen daarmee een beperkte plaats bij het differentiëren tussen de ZvC en CU, maar dit is in de genoemde metaanalyse niet onderzocht Recenter zijn nieuwere met IBD geassocieerde serologische markers gepresenteerd zoals het zogenaamde âouter membrane porin <PERSOON> coli, het â<PERSOON> van bacteriële transcriptie factor familie), een flagellin-like Zholudev, ###; Lodes, ###; Targan, ###; Sutton, ###) De meerwaarde van deze serologische markers voor de dagelijkse praktijk zal uit grotere series moeten blijken Een andere mogelijke rol van biomarkers is het objectiveren van ziekteactiviteit Dit kan indirect gebeuren door het meten van een acute fase reactie in het bloed Deze respons is aspecifiek en kan optreden bij vele processen zoals infecties, ontsteking, trauma, ernstige stress, maar bijvoorbeeld ook bij maligniteiten C-reactief proteïne (CRP) is een acuut fase eiwit met korte halfwaarde tijd die bij IBD frequent wordt gebruikt Met name bij de ZvC is deze bepaling redelijk sensitief voor ontstekingsactiviteit, terwijl bij CU de CRP respons vaak mild tot afwezig is (Fagan, ###; Solem, ###) Aangezien een acute fase respons aspecifiek is, is bepaling van het CRP vooral waardevol bij het vervolgen van ontstekingsactiviteit bij een reeds gestelde diagnose Patiënten met endoscopisch actieve IBD hebben meestal een licht tot matig verhoogde CRP waarde Daarbij kunnen CRP Patiënten in endoscopisch bewezen remissie hebben in de regel een lage CRP waarde In gerandomiseerde prospectieve studies bij IBD-patiënten lijkt de placeborespons afhankelijk van de CRP bij aanvang van de studie Patiënten met initieel lage CRP waarden hebben daarbij een hogere placeborespons <PERSOON> verhoogde CRP waarden zijn suggestief voor Het nadeel van serummarkers is dat ze niet specifiek zijn voor inflammatoire processen in de darm Daarom is gezocht naar fecale markers als afspiegeling van het ontstekingsproces in het darm slijmvlies Een voor de darm specifieke marker voor neutrofiele ontsteking is calprotectine, dat in de faeces gemeten kan worden Calprotectine is afkomstig uit het cytoplasma van neutrofiele granulocyten en daarmee evenmin een IBD specifieke marker Initiële studies lieten een goede correlatie zien tussen de calprotectine spiegels en de mate van ontsteking bij endoscopie (<PERSOON> kan bepaling van fecaal calprotectine behulpzaam zijn bij het differentiëren tussen functionele buikklachten en door mucosale ontsteking veroorzaakte klachten (Tibble, ###) Dit lijkt duidelijker bij CU dan bij de ZvC (Costa, ###) Recenter zijn meerdere faecale markers voor mucosale ontsteking onderzocht met een vergelijkbaar onderscheidend vermogen tussen functionele buikklachten ASCA én p-ANCA bepaling bij patiënten die reeds bekend zijn met IBD kennen een hoge specificiteit, maar een te lage sensitiviteit voor routinematige Bij de ZvC is CRP een sensitieve, maar aspecifieke biomarker om inflammatoire De ZvC en CU hebben een chronische <INSTELLING>, waarbij het beloop gekenmerkt wordt door remissies en exacerbaties Allereerst is onderzoek nodig voor het stellen van een classificerende diagnose.
| 592 | nvog |
CRP waarde In gerandomiseerde prospectieve studies bij IBD-patiënten lijkt de placeborespons afhankelijk van de CRP bij aanvang van de studie Patiënten met initieel lage CRP waarden hebben daarbij een hogere placeborespons <PERSOON> verhoogde CRP waarden zijn suggestief voor Het nadeel van serummarkers is dat ze niet specifiek zijn voor inflammatoire processen in de darm Daarom is gezocht naar fecale markers als afspiegeling van het ontstekingsproces in het darm slijmvlies Een voor de darm specifieke marker voor neutrofiele ontsteking is calprotectine, dat in de faeces gemeten kan worden Calprotectine is afkomstig uit het cytoplasma van neutrofiele granulocyten en daarmee evenmin een IBD specifieke marker Initiële studies lieten een goede correlatie zien tussen de calprotectine spiegels en de mate van ontsteking bij endoscopie (<PERSOON> kan bepaling van fecaal calprotectine behulpzaam zijn bij het differentiëren tussen functionele buikklachten en door mucosale ontsteking veroorzaakte klachten (Tibble, ###) Dit lijkt duidelijker bij CU dan bij de ZvC (Costa, ###) Recenter zijn meerdere faecale markers voor mucosale ontsteking onderzocht met een vergelijkbaar onderscheidend vermogen tussen functionele buikklachten ASCA én p-ANCA bepaling bij patiënten die reeds bekend zijn met IBD kennen een hoge specificiteit, maar een te lage sensitiviteit voor routinematige Bij de ZvC is CRP een sensitieve, maar aspecifieke biomarker om inflammatoire De ZvC en CU hebben een chronische <INSTELLING>, waarbij het beloop gekenmerkt wordt door remissies en exacerbaties Allereerst is onderzoek nodig voor het stellen van een classificerende diagnose onvoldoende sensitief en specifiek Voor de conventionele buikoverzichtsfoto is geen indicatie, uitgezonderd indien er verdenking bestaat op een toxisch megacolon Is de ziekte is gelokaliseerd in het colon of terminale ileum, dan wordt de ileocoloscopie beschouwd als de gouden standaard In studies naar de sensitiviteit en specificiteit van andere beeldvormende technieken wordt de ileo-coloscopie vaak als referentie test ingezet Enerzijds omdat milde ontsteking van het darmslijmvlies al goed te zien is bij endoscopie en anderzijds omdat histologisch onderzoek belangrijk is in de differentiële diagnose Als bij endoscopie het terminale ileum niet werd bereikt of als er verdenking bestaat op ziekte lokalisaties in de dunne darm, dan is een aantal technieken voor de primaire diagnostiek van de dunne darm beschikbaar Het conventionele dunnedarmpassage-onderzoek met contrast is toe nu toe de referentie geweest, maar is belastend voor de patiënt en geeft stralenbelasting Daarom is indien er voldoende expertise voorhanden is een MRI of een echografie van de dunne darm te overwegen (geen stralenbelasting, patiëntvriendelijker en Zowel bij de ZvC als CU zijn er meerdere indicaties om gedurende het ziektebeloop afbeeldend onderzoek te herhalen De belangrijkste indicaties hiervoor zijn evaluatie van ziekteactiviteit en uitgebreidheid en surveillance op coloncarcinoom bij langbestaande IBD van het colon (zie verder hoofdstuk ##) Aangezien ileo-coloscopie en dunnedarmpassageonderzoek invasief en belastend zijn, is er sterke behoefte aan minder belastend onderzoek Vanzelfsprekend heeft bij gelijke geschiktheid daarbij een onderzoek zonder stralenbelasting de voorkeur, zeker bij deze veelal jonge patiënten die mogelijk in het verdere ziektebeloop nog vaker aan straling zullen worden blootgesteld.
| 558 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.