text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
indicator te beoordelen moeten de wat is het percentage pijnscores hoger dan zeven in de eerste ## uur De richtlijnwerkgroep koos ervoor aansluiting te zoeken bij deze bestaande indicatoren, zie hiervoor ook Hoofdstuk #, p ## Aan deze bestaande set werden geen nieuwe Tijdens de ontwikkeling van deze richtlijn is systematisch gezocht naar onderzoeken waarvan de resultaten bijdragen aan een antwoord op de uitgangsvragen Bij elke De conceptrichtlijn werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen voorgelegd voor commentaar De commentaren werden verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptrichtlijn aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve richtlijn werd aan de besturen De richtlijn is/wordt verspreid onder alle relevante beroepsgroepen en ziekenhuizen Daarnaast is/wordt er een samenvatting van de richtlijn geschreven voor het Nederlands verenigingen Ook is de richtlijn te downloaden vanaf de website van de NVA Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar op âevidenceâ gebaseerde inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners moeten voldoen om kwalitatief goede zorg te bewijs voor optimale zorg voor de gemiddelde patiëntâ, kunnen zorgverleners op basis van hun professionele autonomie zo nodig in individuele gevallen afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen kan in bepaalde situaties zelfs noodzakelijk zijn Wanneer van de richtlijn wordt afgeweken, dient dit beargumenteerd en gedocumenteerd te worden en waar relevant in overleg met de patiënt Uiterlijk in ### bepaalt het bestuur van de NVA of deze richtlijn nog actueel is Zo nodig De geldigheid van De NVA is als houder van deze richtlijn de eerstverantwoordelijke voor de actualiteit van deze richtlijn De andere aan deze richtlijn deelnemende wetenschappelijk verenigingen of gebruikers van de richtlijn delen de verantwoordelijkheid en informeren de Chirurgie veroorzaakt weefselschade, bloeding, hypoxie en pijn Deze belangrijke klinische gevolgen van een chirurgische behandeling zijn gezamenlijk de oorzaak van de neuronendocriene en metabole stressrespons De mate van respons is evenredig aan de ernst van het chirurgische trauma <PERSOON> chirurgische ingrepen veroorzaken meestal weinig tot geen respons, terwijl grote ingrepen een zeer krachtige respons kunnen geven Herhaaldelijk chirurgisch ingrijpen, geeft een oplopende respons die kan leiden tot een intense en chronische toestand van stress Waar het minder relevant is om de stressrespons van kleine ingrepen te voorkomen en te behandelen, is dit des te moeilijker en belangrijker bij de grote chirurgische ingrepen In het voorkomen van de stressrespons ligt dan ook de belangrijkste taak en uitdaging van de chirurg, de De huidige theorie over pijn werd door Descartes voor het eerst beschreven, waar pijn het resultaat was van activatie van specifieke pijnreceptoren Activatie van deze receptoren leidde tot een soort van impuls die via het spinale systeem het pijncentrum in de hersenen bereikte, zie figuur <DATUM> Dit Cartesiaans model beschouwde pijn en pijnperceptie als louter een fysiek proces zonder inbreng of aanwezigheid van psychologische factoren die de pijn en de pijnperceptie zouden kunnen beïnvloeden, zoals aangeleerd gedrag, culturele factoren, aandacht, betekenis van de pijn, etc.
| 548 | nvog |
is als houder van deze richtlijn de eerstverantwoordelijke voor de actualiteit van deze richtlijn De andere aan deze richtlijn deelnemende wetenschappelijk verenigingen of gebruikers van de richtlijn delen de verantwoordelijkheid en informeren de Chirurgie veroorzaakt weefselschade, bloeding, hypoxie en pijn Deze belangrijke klinische gevolgen van een chirurgische behandeling zijn gezamenlijk de oorzaak van de neuronendocriene en metabole stressrespons De mate van respons is evenredig aan de ernst van het chirurgische trauma <PERSOON> chirurgische ingrepen veroorzaken meestal weinig tot geen respons, terwijl grote ingrepen een zeer krachtige respons kunnen geven Herhaaldelijk chirurgisch ingrijpen, geeft een oplopende respons die kan leiden tot een intense en chronische toestand van stress Waar het minder relevant is om de stressrespons van kleine ingrepen te voorkomen en te behandelen, is dit des te moeilijker en belangrijker bij de grote chirurgische ingrepen In het voorkomen van de stressrespons ligt dan ook de belangrijkste taak en uitdaging van de chirurg, de De huidige theorie over pijn werd door Descartes voor het eerst beschreven, waar pijn het resultaat was van activatie van specifieke pijnreceptoren Activatie van deze receptoren leidde tot een soort van impuls die via het spinale systeem het pijncentrum in de hersenen bereikte, zie figuur <DATUM> Dit Cartesiaans model beschouwde pijn en pijnperceptie als louter een fysiek proces zonder inbreng of aanwezigheid van psychologische factoren die de pijn en de pijnperceptie zouden kunnen beïnvloeden, zoals aangeleerd gedrag, culturele factoren, aandacht, betekenis van de pijn, etc onplezierige sensorische en emotionele beleving die veroorzaakt wordt door feitelijke of dreigende weefselbeschadiging of die beschreven wordt in dergelijke termen Als er (dreigende) weefselbeschadiging (met vrijzetting van biochemische substanties zoals bradykinine, prostaglandine, substance P, serotonine, adenosinetrifosfaat, Nerve Growth Factor) optreedt, zullen mechanismen in het perifere en centrale zenuwstelsel (CSZ) ervoor zorgen dat pijn wordt waargenomen Na weefselbeschadiging wordt het nociceptieve systeem geactiveerd via de perifere zenuwbanen richting de achterhoorn van het ruggenmerg, hersenstam, thalamus om te eindigen in de cerebrale cortex waar pijn wordt geregistreerd Nociceptieve pijn is een essentieel fysiologisch proces met als doel het individu te beschermen tegen bedreigende (pijn-) prikkels uit de omgeving Bovendien zal een <INSTELLING> van biochemische veranderingen na weefselbeschadiging pijnprikkel) rondom de wond veroorzaken Door dit proces wordt de genezing Sensorische informatie komende van de huid wordt via drie verschillende types van Deze zenuwvezels (primaire afferente neuronen; PAN) zijn verantwoordelijk voor de omzetting van mechanische, chemische en thermische informatie in elektrische om nociceptieve signalen te detecteren en die te sturen naar het ruggenmerg A-beta vezels reageren enkel op niet-pijnlijke prikkels zoals aanraking, vibratie en druk Nociceptieve signalen van de viscera bereiken het centrale zenuwstelsel via de sympathische ketens en parasympathische (bekken) ketens Pijnsignalen komende van de viscera zijn meestal minder duidelijk aan te duiden in vergelijking met pijnsignalen vanuit de huid, wat verklaard kan worden door een veel lagere densiteit van viscerale Deze verschillende zenuwvezels die verantwoordelijk zijn voor de transmissie van sensorische informatie zijn op basis van hun karakteristieken in drie klassen onder te.
| 558 | nvog |
veroorzaakt wordt door feitelijke of dreigende weefselbeschadiging of die beschreven wordt in dergelijke termen Als er (dreigende) weefselbeschadiging (met vrijzetting van biochemische substanties zoals bradykinine, prostaglandine, substance P, serotonine, adenosinetrifosfaat, Nerve Growth Factor) optreedt, zullen mechanismen in het perifere en centrale zenuwstelsel (CSZ) ervoor zorgen dat pijn wordt waargenomen Na weefselbeschadiging wordt het nociceptieve systeem geactiveerd via de perifere zenuwbanen richting de achterhoorn van het ruggenmerg, hersenstam, thalamus om te eindigen in de cerebrale cortex waar pijn wordt geregistreerd Nociceptieve pijn is een essentieel fysiologisch proces met als doel het individu te beschermen tegen bedreigende (pijn-) prikkels uit de omgeving Bovendien zal een <INSTELLING> van biochemische veranderingen na weefselbeschadiging pijnprikkel) rondom de wond veroorzaken Door dit proces wordt de genezing Sensorische informatie komende van de huid wordt via drie verschillende types van Deze zenuwvezels (primaire afferente neuronen; PAN) zijn verantwoordelijk voor de omzetting van mechanische, chemische en thermische informatie in elektrische om nociceptieve signalen te detecteren en die te sturen naar het ruggenmerg A-beta vezels reageren enkel op niet-pijnlijke prikkels zoals aanraking, vibratie en druk Nociceptieve signalen van de viscera bereiken het centrale zenuwstelsel via de sympathische ketens en parasympathische (bekken) ketens Pijnsignalen komende van de viscera zijn meestal minder duidelijk aan te duiden in vergelijking met pijnsignalen vanuit de huid, wat verklaard kan worden door een veel lagere densiteit van viscerale Deze verschillende zenuwvezels die verantwoordelijk zijn voor de transmissie van sensorische informatie zijn op basis van hun karakteristieken in drie klassen onder te actiepotentialen kunnen voortgeleiden vanuit de periferie naar het centrale zenuwstelsel Deze zenuwvezels hebben een lage activatie drempel waardoor ze bij zachte aanraking al gestimuleerd worden Deze zenuwvezels zijn verantwoordelijk - A-delta vezels zijn dunner en minder gemyeliniseerd waardoor ze trager (# tot ## m/s) functioneren, vergeleken met A-beta Daarbij hebben ze een hogere activatiedrempel Deze vezels reageren op thermische en mechanische prikkels; - C-vezels hebben geen myelineschede, zijn erg dun en geleiden de actiepotentialen erg traag (# tot # m/s) Ze hebben de hoogste activatiedrempel en reageren enkel op pijnlijke signalen Deze vezels bevatten polymodale receptoren waardoor ze gevoelig zijn voor thermische (activatie van proteïne kinase A en C waardoor sensitisatie van de Vanilloid receptor-#) en mechanische (van lichte aanraking tot pijnlijke prik) In inflammatoire omstandigheden zullen een aantal endogene chemische mediatoren de drempel voor activatie van deze polymodale receptoren verlagen (perifere sensitisatie), waardoor een pijnprikkel een verhoogde respons genereert met als gevolg het optreden De primaire afferente neuronen projecteren op neuronale structuren in de achterhoorn - innervatie van het lichaam via sensibele ganglia van de zenuwwortel; - innervatie van het gezicht via het ganglion van Gasser (nervus trigeminus); Het activeren van een aantal primaire afferente neuronen leidt tot activatie van ruggenmerg Hierdoor zal het primaire gebied, waar pijn in de eerste fase wordt De grijze stof van het ruggenmerg wordt cytoarchitectonisch verdeeld in tien verschillende laminae De achterhoorn van het ruggenmerg is opgebouwd uit lamina I, lamina).
| 570 | nvog |
vanuit de periferie naar het centrale zenuwstelsel Deze zenuwvezels hebben een lage activatie drempel waardoor ze bij zachte aanraking al gestimuleerd worden Deze zenuwvezels zijn verantwoordelijk - A-delta vezels zijn dunner en minder gemyeliniseerd waardoor ze trager (# tot ## m/s) functioneren, vergeleken met A-beta Daarbij hebben ze een hogere activatiedrempel Deze vezels reageren op thermische en mechanische prikkels; - C-vezels hebben geen myelineschede, zijn erg dun en geleiden de actiepotentialen erg traag (# tot # m/s) Ze hebben de hoogste activatiedrempel en reageren enkel op pijnlijke signalen Deze vezels bevatten polymodale receptoren waardoor ze gevoelig zijn voor thermische (activatie van proteïne kinase A en C waardoor sensitisatie van de Vanilloid receptor-#) en mechanische (van lichte aanraking tot pijnlijke prik) In inflammatoire omstandigheden zullen een aantal endogene chemische mediatoren de drempel voor activatie van deze polymodale receptoren verlagen (perifere sensitisatie), waardoor een pijnprikkel een verhoogde respons genereert met als gevolg het optreden De primaire afferente neuronen projecteren op neuronale structuren in de achterhoorn - innervatie van het lichaam via sensibele ganglia van de zenuwwortel; - innervatie van het gezicht via het ganglion van Gasser (nervus trigeminus); Het activeren van een aantal primaire afferente neuronen leidt tot activatie van ruggenmerg Hierdoor zal het primaire gebied, waar pijn in de eerste fase wordt De grijze stof van het ruggenmerg wordt cytoarchitectonisch verdeeld in tien verschillende laminae De achterhoorn van het ruggenmerg is opgebouwd uit lamina I, lamina) gelatinosa), V en VI die betrokken zijn in het ontvangen, verwerken en de rostrale terwijl de niet nociceptieve informatie via A-beta vezels eindigen in laminae III-VI (nucleus propius) Deze primaire afferente neuronen maken een synaps in de achterhoorn van ruggenmerg met drie basistypes neuronen (tweede orde neuronen) Nociceptief-specifieke neuronen die exclusief geactiveerd kunnen worden door een intense pijnprikkel (C-vezels en A-delta neuronen) volgens een alles of niets mechanisme (er is pijn of er is geen pijn) Het tweede type is de wide-dynamic range (WDR) neuron die signalen uit de huid, spier en viscera kan verwerken Deze receptoren werken dynamisch de mate van activatie hangt af van de stimulusintensiteit (niet pijnlijk tot pijnlijk) Deze WDR zijn ook betrokken bij wind up synaptische plasticiteit veroorzaakt door een repetitieve stimulatie wat tot een progressief toenemende respons en De activatie gebeurt door thermische, mechanische en chemische prikkels en de Ten slotte is er een derde type niet-nociceptieve neuronen uitsluitend verbonden met Naast deze basistypes zijn er ook excitatoire (glutamaat) en inhiberende (Gammaaminoboterzuur) tweede order inter-neuronen in de achterhoorn van het ruggenmerg modulatie en integratie van het binnenkomend pijnsignaal (voordat de pijninformatie Glutamaat, het meest voorkomend en belangrijkste excitatoire aminozuur wordt vrij gezet na activatie van primaire afferente neuronen Het aminozuur interageert met drie Als reactie op een pijnprikkel wordt glutamaat vrij gezet en activeert de AMPA-receptor acute pijn Bij repetitieve en hoge frequente stimulatie van voornamelijk C-vezels, wordt glutamaat maar ook substance P en CGRP vrij gezet en wordt de NMDA receptor mede.
| 578 | nvog |
de rostrale terwijl de niet nociceptieve informatie via A-beta vezels eindigen in laminae III-VI (nucleus propius) Deze primaire afferente neuronen maken een synaps in de achterhoorn van ruggenmerg met drie basistypes neuronen (tweede orde neuronen) Nociceptief-specifieke neuronen die exclusief geactiveerd kunnen worden door een intense pijnprikkel (C-vezels en A-delta neuronen) volgens een alles of niets mechanisme (er is pijn of er is geen pijn) Het tweede type is de wide-dynamic range (WDR) neuron die signalen uit de huid, spier en viscera kan verwerken Deze receptoren werken dynamisch de mate van activatie hangt af van de stimulusintensiteit (niet pijnlijk tot pijnlijk) Deze WDR zijn ook betrokken bij wind up synaptische plasticiteit veroorzaakt door een repetitieve stimulatie wat tot een progressief toenemende respons en De activatie gebeurt door thermische, mechanische en chemische prikkels en de Ten slotte is er een derde type niet-nociceptieve neuronen uitsluitend verbonden met Naast deze basistypes zijn er ook excitatoire (glutamaat) en inhiberende (Gammaaminoboterzuur) tweede order inter-neuronen in de achterhoorn van het ruggenmerg modulatie en integratie van het binnenkomend pijnsignaal (voordat de pijninformatie Glutamaat, het meest voorkomend en belangrijkste excitatoire aminozuur wordt vrij gezet na activatie van primaire afferente neuronen Het aminozuur interageert met drie Als reactie op een pijnprikkel wordt glutamaat vrij gezet en activeert de AMPA-receptor acute pijn Bij repetitieve en hoge frequente stimulatie van voornamelijk C-vezels, wordt glutamaat maar ook substance P en CGRP vrij gezet en wordt de NMDA receptor mede aanhoudende pijn, beschreven bij neuropathische en inflammatoire pijn Inhiberende (GABA) inter-neuronen oefenen een continue inhiberende invloed uit via receptoren op inkomende pijnsignalen De concentratie GABA (en daarmee ook het inhiberende tonus) verhoogt onder inflammatoire omstandigheden Een verlies aan inhiberende tonus in combinatie met een toename in NMDA receptor activatie leiden tot een verhoogde en langer aanhoudende transmissie van pijnsignalen richting de Uiteindelijk wordt er ook een grotere rol in de modulatie van het pijnsignaal toegeschreven aan niet-neuronale cellen zoals astrocyten en microglia, zeker in pathologische omstandigheden De interactie tussen deze niet-neuronale cellen, de excitatoire en inhiberende inter-neuronen en de nociceptief-specifieke en WDRneuronen leiden uiteindelijk tot een pijnsignaal dat richting de hersenen wordt Vanuit anatomische structuren zoals de peri-aquaductale grijze stof, de locus coeruleus en de nucleus raphe magnus vertrekken afdalende modulerende banen Deze afdalende noradrenerge en serotonerge banen kunnen het pijnsignaal versterken of afzwakken Bij patiënten met neuropathische pijn bestaat een verlies van inhibitie door deze afdalende banen, waardoor het pijnsignaal onverminderd wordt voortgeleid richting het Na integratie en modulatie binnen de achterhoorn van het ruggenmerg wordt het pijnsignaal voortgeleid via de tractus spinothalamicus en de tractus spinoreticularis naar de thalamus en de formatio reticularis in de hersenstam (synaps met derde orde neuronen) De thalamus speelt mede ook door interactie met het limbische systeem een belangrijke rol in de ontvangst en de verwerking van het nociceptieve signaal De sensorische-discriminatieve componenten van pijn en zenden deze informatie door richting de somatosensorische regio I van de gyrus postcentralis.
| 554 | nvog |
Inhiberende (GABA) inter-neuronen oefenen een continue inhiberende invloed uit via receptoren op inkomende pijnsignalen De concentratie GABA (en daarmee ook het inhiberende tonus) verhoogt onder inflammatoire omstandigheden Een verlies aan inhiberende tonus in combinatie met een toename in NMDA receptor activatie leiden tot een verhoogde en langer aanhoudende transmissie van pijnsignalen richting de Uiteindelijk wordt er ook een grotere rol in de modulatie van het pijnsignaal toegeschreven aan niet-neuronale cellen zoals astrocyten en microglia, zeker in pathologische omstandigheden De interactie tussen deze niet-neuronale cellen, de excitatoire en inhiberende inter-neuronen en de nociceptief-specifieke en WDRneuronen leiden uiteindelijk tot een pijnsignaal dat richting de hersenen wordt Vanuit anatomische structuren zoals de peri-aquaductale grijze stof, de locus coeruleus en de nucleus raphe magnus vertrekken afdalende modulerende banen Deze afdalende noradrenerge en serotonerge banen kunnen het pijnsignaal versterken of afzwakken Bij patiënten met neuropathische pijn bestaat een verlies van inhibitie door deze afdalende banen, waardoor het pijnsignaal onverminderd wordt voortgeleid richting het Na integratie en modulatie binnen de achterhoorn van het ruggenmerg wordt het pijnsignaal voortgeleid via de tractus spinothalamicus en de tractus spinoreticularis naar de thalamus en de formatio reticularis in de hersenstam (synaps met derde orde neuronen) De thalamus speelt mede ook door interactie met het limbische systeem een belangrijke rol in de ontvangst en de verwerking van het nociceptieve signaal De sensorische-discriminatieve componenten van pijn en zenden deze informatie door richting de somatosensorische regio I van de gyrus postcentralis De uiteindelijke pijn die een patiënt voelt en beleeft, is het resultaat van complexe neuronale netwerken tussen verschillende cerebrale structuren, interacties en multiple Naast het voorkomen van postoperatieve pijn is het voorspellen van de intensiteit van postoperatieve pijn een belangrijk instrument voor de anesthesioloog in de behandeling Een veel gebruikte beschrijving van pijn is âwhen it hurtsâ Uit de praktijk weten wij dat deze verwerking van nociceptieve prikkels fors kan verschillen per individu Gegeven het feit dat postoperatieve pijn een van de meest gemelde postoperatieve klachten is, zou eerdere signalering, het beleid en de behandeling hiervan kunnen verbeteren In een systematische review van ## studies toonden <PERSOON> et al , (###) aan dat meting van de basale pijnperceptie van patiënten voor een operatie in bijna ##% van Het voorspellend vermogen van deze kwantitatieve sensorische test (QST)methode is groter dan eerdere univariate analyses van demografische factoren zoals leeftijd of geslacht dan wel psychologische factoren zoals depressiviteit, angst en kwetsbaarheid (<PERSOON>) Een nadeel van preoperatieve QST of psychometrische vragenlijsten is de hoeveelheid tijd die het kost om ze uit te voeren of in te vullen <PERSOON> et al , (###) ontwikkelden een multivariabel voorspellend model voor acute postoperatieve ernstige pijn bij chirurgische patiënten met predictoren, die preoperatief gemakkelijk te verzamelen waren Dit model werd ontwikkeld bij een cohort van chirurgische patiënten (n=###) die behalve hartchirurgie en neurochirurgie ook andere chirurgische procedures ondergingen De belangrijkste uitkomstmaat was het ontstaan van ernstige postoperatieve pijn (gedefinieerd als een Numeric Rating Scale score â¥#).
| 573 | nvog |
het resultaat van complexe neuronale netwerken tussen verschillende cerebrale structuren, interacties en multiple Naast het voorkomen van postoperatieve pijn is het voorspellen van de intensiteit van postoperatieve pijn een belangrijk instrument voor de anesthesioloog in de behandeling Een veel gebruikte beschrijving van pijn is âwhen it hurtsâ Uit de praktijk weten wij dat deze verwerking van nociceptieve prikkels fors kan verschillen per individu Gegeven het feit dat postoperatieve pijn een van de meest gemelde postoperatieve klachten is, zou eerdere signalering, het beleid en de behandeling hiervan kunnen verbeteren In een systematische review van ## studies toonden <PERSOON> et al , (###) aan dat meting van de basale pijnperceptie van patiënten voor een operatie in bijna ##% van Het voorspellend vermogen van deze kwantitatieve sensorische test (QST)methode is groter dan eerdere univariate analyses van demografische factoren zoals leeftijd of geslacht dan wel psychologische factoren zoals depressiviteit, angst en kwetsbaarheid (<PERSOON>) Een nadeel van preoperatieve QST of psychometrische vragenlijsten is de hoeveelheid tijd die het kost om ze uit te voeren of in te vullen <PERSOON> et al , (###) ontwikkelden een multivariabel voorspellend model voor acute postoperatieve ernstige pijn bij chirurgische patiënten met predictoren, die preoperatief gemakkelijk te verzamelen waren Dit model werd ontwikkeld bij een cohort van chirurgische patiënten (n=###) die behalve hartchirurgie en neurochirurgie ook andere chirurgische procedures ondergingen De belangrijkste uitkomstmaat was het ontstaan van ernstige postoperatieve pijn (gedefinieerd als een Numeric Rating Scale score â¥#) een stabiel predictie model te ontwikkelen Onafhankelijke voorspellers van ernstige postoperatieve pijn waren jongere leeftijd, vrouwelijk geslacht, niveau van preoperatieve pijn, soort incisie en type chirurgie Het oppervlak onder de receiver operator curve (ROC) voor dit model was #,## (##% betrouwbaarheidsinterval [BI] #,###,##) Het toevoegen van APAIS scores (een maat voor preoperatieve angst en informatiebehoefte) leverde een iets beter model op ROC oppervlak #,## De betrouwbaarheid van dit uitgebreide model was goed (Hosmer en Lemeshow p-waarde Een aantal jaren later werd dit model extern gevalideerd in een prospectieve studie bij doelmatigheid van dit model werd geëvalueerd door het model te kalibreren (overeenkomst tussen de geobserveerde gevallen van postoperatieve pijn en voorspelde risicoâs) en het discriminerend vermogen (vermogen van het model om onderscheid te maken tussen patiënten met een hoog en laag risico) van het model te berekenen Het model werd lichtelijk aangepast om de voorspelling van postoperatieve pijn te verbeteren Deze aanpassingen betroffen herclassificering van de voorspeller âtype het toevoegen van interactietermen tussen de chirurgische setting en andere voorspellers Het aangepaste predictiemodel liet een goede calibratie zien Het discriminerend vermogen was acceptabel (oppervlak onder de ROC curve van #,## [##% Het predictiemodel bestaat uit geslacht, leeftijd, type chirurgie (oogoperatie, voor preoperatieve angst en informatiebehoefte), zie figuur <DATUM> Ook werd ernstige acute postoperatieve pijn opnieuw gedefinieerd als een NRS-score â¥# in plaats van â¥#, Andere studies toonden aan dat BMI en de duur van de ingreep ook potentiële risicofactoren zijn voor postoperatieve pijn Het type anesthesie was geen risicofactor.
| 629 | nvog |
van ernstige postoperatieve pijn waren jongere leeftijd, vrouwelijk geslacht, niveau van preoperatieve pijn, soort incisie en type chirurgie Het oppervlak onder de receiver operator curve (ROC) voor dit model was #,## (##% betrouwbaarheidsinterval [BI] #,###,##) Het toevoegen van APAIS scores (een maat voor preoperatieve angst en informatiebehoefte) leverde een iets beter model op ROC oppervlak #,## De betrouwbaarheid van dit uitgebreide model was goed (Hosmer en Lemeshow p-waarde Een aantal jaren later werd dit model extern gevalideerd in een prospectieve studie bij doelmatigheid van dit model werd geëvalueerd door het model te kalibreren (overeenkomst tussen de geobserveerde gevallen van postoperatieve pijn en voorspelde risicoâs) en het discriminerend vermogen (vermogen van het model om onderscheid te maken tussen patiënten met een hoog en laag risico) van het model te berekenen Het model werd lichtelijk aangepast om de voorspelling van postoperatieve pijn te verbeteren Deze aanpassingen betroffen herclassificering van de voorspeller âtype het toevoegen van interactietermen tussen de chirurgische setting en andere voorspellers Het aangepaste predictiemodel liet een goede calibratie zien Het discriminerend vermogen was acceptabel (oppervlak onder de ROC curve van #,## [##% Het predictiemodel bestaat uit geslacht, leeftijd, type chirurgie (oogoperatie, voor preoperatieve angst en informatiebehoefte), zie figuur <DATUM> Ook werd ernstige acute postoperatieve pijn opnieuw gedefinieerd als een NRS-score â¥# in plaats van â¥#, Andere studies toonden aan dat BMI en de duur van de ingreep ook potentiële risicofactoren zijn voor postoperatieve pijn Het type anesthesie was geen risicofactor , ###) In een studie van Gramke et al , (###) werd gezien dat regionaal anesthesie het risico op postoperatieve pijn op de dag van de operatie verminderde bij ### patiënten die een ingreep in dagchirurgie ondergingen Hier is mogelijk sprake van een residuaal effect van de intraoperatieve blokkade, aangezien dit effect verdween in de volgende dagen Daarnaast werd ook gezien dat de ernst van de te verwachten postoperatieve pijn goed voorspeld werd door de behandelaar op basis van het type chirurgie dat de patiënt moest ondergaan (Ip et Mei et al , (###) keken onlangs in een retrospectieve studie bij ### patiënten onder ###) De incidentie van patiënten met een NRS )# was <DATUM> Onafhankelijke risicofactoren waren jonge leeftijd (OR <DATUM> , vrouwelijk geslacht (OR # ##), obesitas (OR # ##), gebruik van lachgas (OR # ##), langere operatieduur (OR # ##), locatie van de # (OR # ##) Daarnaast vonden zij dat patiënten met postoperatieve pijn langer op de verkoeverkamer verbleven, vaker psychomotoor geagiteerd waren, misselijk waren of braakten en uiteindelijk langer in het ziekenhuis verbleven De interpretatie van het onderzoek van Mei is echter lastig aangezien de voorspellende waarde van dit In een kwalitatieve systematische review evalueerden Ip (###) in ## studies de In deze review werd aangetoond dat leeftijd, pre-existente pijn, angst en het type chirurgie de belangrijkste voorspellers waren van postoperatieve pijn (figuur <DATUM> Het type chirurgie, de leeftijd en de psychische stress waren belangrijke voorspellers voor de consumptie van analgetica.
| 667 | nvog |
In een studie van Gramke et al , (###) werd gezien dat regionaal anesthesie het risico op postoperatieve pijn op de dag van de operatie verminderde bij ### patiënten die een ingreep in dagchirurgie ondergingen Hier is mogelijk sprake van een residuaal effect van de intraoperatieve blokkade, aangezien dit effect verdween in de volgende dagen Daarnaast werd ook gezien dat de ernst van de te verwachten postoperatieve pijn goed voorspeld werd door de behandelaar op basis van het type chirurgie dat de patiënt moest ondergaan (Ip et Mei et al , (###) keken onlangs in een retrospectieve studie bij ### patiënten onder ###) De incidentie van patiënten met een NRS )# was <DATUM> Onafhankelijke risicofactoren waren jonge leeftijd (OR <DATUM> , vrouwelijk geslacht (OR # ##), obesitas (OR # ##), gebruik van lachgas (OR # ##), langere operatieduur (OR # ##), locatie van de # (OR # ##) Daarnaast vonden zij dat patiënten met postoperatieve pijn langer op de verkoeverkamer verbleven, vaker psychomotoor geagiteerd waren, misselijk waren of braakten en uiteindelijk langer in het ziekenhuis verbleven De interpretatie van het onderzoek van Mei is echter lastig aangezien de voorspellende waarde van dit In een kwalitatieve systematische review evalueerden Ip (###) in ## studies de In deze review werd aangetoond dat leeftijd, pre-existente pijn, angst en het type chirurgie de belangrijkste voorspellers waren van postoperatieve pijn (figuur <DATUM> Het type chirurgie, de leeftijd en de psychische stress waren belangrijke voorspellers voor de consumptie van analgetica grote thoraco-abdominale ingrepen en grote spoedoperaties de meest pijnlijke ingrepen zijn De verklaarde variatie van de predictoren was lager dan ##% Dit betekent dat bij ongeveer de helft van de patiënten het optreden van postoperatieve pijn niet voorspeld kon worden met het predictiemodel In tegenstelling tot in de hierboven beschreven studies was geslacht geen voorspeller van postoperatieve pijn volgens deze ASA= American society of anesthesiologists status; BMI=body mass index; zwarte kolommen= aantal studies met significante correlaties; witte kolommen= aantal studie met tegenstrijdige correlaties <PERSOON> et al , (###) lieten zien dat een deel van de inter-individuele variatie in de beleving van postoperatieve pijn en/of de reactie op analgetica wordt veroorzaakt door genetische verschillen tussen patiënten Een enkele nucleotide verandering in een kunnen verschillen veroorzaken in de basale pijnsensitiviteit Dit kan veroorzaakt worden door een andere door pijn geïnduceerde µ-opioïd receptorbinding in het centraal zenuwstelsel Daarnaast is in een experimenteel pijnmodel aangetoond dat hyperalgesie hadden (Binhas et al , ###) Hoewel deze genetische factoren mogelijk van invloed zijn op postoperatieve pijn, zijn de genotypen nog onvoldoende bekend voor De ernst van postoperatieve pijn kan met een verklaarde variatie van ##% worden voorspeld met een kwantitatieve sensorische test Jonge leeftijd, vrouwelijk geslacht, vooraf bestaande preoperatieve pijn, angst, het type chirurgie en de grootte van de incisie lijken de beste voorspellers van postoperatieve pijn Hoewel door input van online patiëntendata, zoals vitale gegevens, pijnscores en de hoeveelheid analgetica die predictiemodellen aan kracht kunnen winnen, is de.
| 636 | nvog |
ingrepen en grote spoedoperaties de meest pijnlijke ingrepen zijn De verklaarde variatie van de predictoren was lager dan ##% Dit betekent dat bij ongeveer de helft van de patiënten het optreden van postoperatieve pijn niet voorspeld kon worden met het predictiemodel In tegenstelling tot in de hierboven beschreven studies was geslacht geen voorspeller van postoperatieve pijn volgens deze ASA= American society of anesthesiologists status; BMI=body mass index; zwarte kolommen= aantal studies met significante correlaties; witte kolommen= aantal studie met tegenstrijdige correlaties <PERSOON> et al , (###) lieten zien dat een deel van de inter-individuele variatie in de beleving van postoperatieve pijn en/of de reactie op analgetica wordt veroorzaakt door genetische verschillen tussen patiënten Een enkele nucleotide verandering in een kunnen verschillen veroorzaken in de basale pijnsensitiviteit Dit kan veroorzaakt worden door een andere door pijn geïnduceerde µ-opioïd receptorbinding in het centraal zenuwstelsel Daarnaast is in een experimenteel pijnmodel aangetoond dat hyperalgesie hadden (Binhas et al , ###) Hoewel deze genetische factoren mogelijk van invloed zijn op postoperatieve pijn, zijn de genotypen nog onvoldoende bekend voor De ernst van postoperatieve pijn kan met een verklaarde variatie van ##% worden voorspeld met een kwantitatieve sensorische test Jonge leeftijd, vrouwelijk geslacht, vooraf bestaande preoperatieve pijn, angst, het type chirurgie en de grootte van de incisie lijken de beste voorspellers van postoperatieve pijn Hoewel door input van online patiëntendata, zoals vitale gegevens, pijnscores en de hoeveelheid analgetica die predictiemodellen aan kracht kunnen winnen, is de De introductie van risicomodellen voor postoperatieve pijn in het perioperatieve traject blijft meestal een papieren exercitie Het is bekend dat richtlijnen, protocollen en balanced scorecards slechts voor ##% van de gevallen worden gevolgd Er zijn aanwijzingen dat de kwaliteit van de perioperatieve zorg verbetert door het gebruik <PERSOON> et al , ###) Het is te verwachten dat de implementatie van predictiemodellen voor postoperatieve pijn in deze geautomatiseerde perioperatieve informatiesystemen zal leiden tot betere afstemming van postoperatieve pijnbestrijding bij de patiënt (White et al , ###) Een andere vraag is of een patiëntgebonden risicoschatting van postoperatieve pijn ook zal leiden tot een betere postoperatieve pijnbestrijding Bij de preventie van postoperatieve misselijkheid en braken hebben de verschillende modellen niet geleid tot een vermindering (Rüsch et al , ###) Blijkbaar is de klinische benadering van het typeren van groepen patiënten en ingrepen voldoende om hetzelfde resultaat te bewerkstellingen als een individuele aanpak Mutatis mutandis kan dit ook gelden voor de behandeling van postoperatieve pijn In het algemeen zou men kunnen stellen dat de klinikus weet welke ingrepen het risico verhogen en welke patiënten risico lopen op ernstige postoperatieve pijn en wordt er in de praktijk altijd Gezien de relatief lage voorspelbaarheid van de kwalitatieve sensorische test en de nog te ontwikkelen genetische tests, raadt de werkgroep aan om een eenvoudig predictiemodel (<PERSOON> et al , ###) te gebruiken als men de mate van postoperatieve pijn wil voorspellen Het predictiemodel bevat de volgende risicofactoren geslacht, leeftijd, type chirurgie, verwachte.
| 591 | nvog |
voor postoperatieve pijn in het perioperatieve traject blijft meestal een papieren exercitie Het is bekend dat richtlijnen, protocollen en balanced scorecards slechts voor ##% van de gevallen worden gevolgd Er zijn aanwijzingen dat de kwaliteit van de perioperatieve zorg verbetert door het gebruik <PERSOON> et al , ###) Het is te verwachten dat de implementatie van predictiemodellen voor postoperatieve pijn in deze geautomatiseerde perioperatieve informatiesystemen zal leiden tot betere afstemming van postoperatieve pijnbestrijding bij de patiënt (White et al , ###) Een andere vraag is of een patiëntgebonden risicoschatting van postoperatieve pijn ook zal leiden tot een betere postoperatieve pijnbestrijding Bij de preventie van postoperatieve misselijkheid en braken hebben de verschillende modellen niet geleid tot een vermindering (Rüsch et al , ###) Blijkbaar is de klinische benadering van het typeren van groepen patiënten en ingrepen voldoende om hetzelfde resultaat te bewerkstellingen als een individuele aanpak Mutatis mutandis kan dit ook gelden voor de behandeling van postoperatieve pijn In het algemeen zou men kunnen stellen dat de klinikus weet welke ingrepen het risico verhogen en welke patiënten risico lopen op ernstige postoperatieve pijn en wordt er in de praktijk altijd Gezien de relatief lage voorspelbaarheid van de kwalitatieve sensorische test en de nog te ontwikkelen genetische tests, raadt de werkgroep aan om een eenvoudig predictiemodel (<PERSOON> et al , ###) te gebruiken als men de mate van postoperatieve pijn wil voorspellen Het predictiemodel bevat de volgende risicofactoren geslacht, leeftijd, type chirurgie, verwachte <PERSOON>, P , & <PERSOON> of written information describing postoperative pain management on patient agreement with proposed <PERSOON>, F , <PERSOON>, E , & <PERSOON> pain in ambulatory surgery <PERSOON> of strategies for informing, educating, and involving Gibby, G L , <PERSOON>, R W , <PERSOON-##> pre-anesthetic evaluation results in additional abstracted comorbidity <PERSOON-##>, M , & <PERSOON-##> factors of postoperative pain after day-case surgery <PERSOON-##>, J , & <PERSOON-##> of postoperative pain and <PERSOON-##> risk of severe postoperative Modification and Validation of a clinical prediction rule <PERSOON-##>, D.
| 459 | nvog |
<PERSOON>, P , & <PERSOON> of written information describing postoperative pain management on patient agreement with proposed <PERSOON>, F , <PERSOON>, E , & <PERSOON> pain in ambulatory surgery <PERSOON> of strategies for informing, educating, and involving Gibby, G L , <PERSOON>, R W , <PERSOON> pre-anesthetic evaluation results in additional abstracted comorbidity <PERSOON>, M , & <PERSOON-##> factors of postoperative pain after day-case surgery <PERSOON-##>, J , & <PERSOON-##> of postoperative pain and <PERSOON-##> risk of severe postoperative Modification and Validation of a clinical prediction rule <PERSOON-##>, H , <PERSOON-##>, D , & <PERSOON-##> contributions to clinical pain and analgesia <PERSOON-##> support increases guideline adherence for prescribing postoperative nausea and vomiting prophylaxis Anesth Analg; ###(#); Mei, <PERSOON-##>, M , <PERSOON-##> risk factors for postoperative pain in need of intervention early after awakening <PERSOON-##> and vomiting after surgery under general anesthesia an evidence-based review concerning risk assessment, prevention, and <PERSOON-##> of postoperative pain <PERSOON-##> relationship between patient risk factors and early versus late postoperative emetic symptoms Anesth Analg; ###(#); In dit hoofdstuk komen de organisatorische aspecten van postoperatieve pijnbehandeling aan de orde Het beleidsmatige gedeelte, de implementatie en de uitvoering van de zorg aan het bed van de patiënt worden in drie afzonderlijke paragrafen beschreven Het bestaan van continue afstemming tussen deze drie niveaus.
| 363 | nvog |
& <PERSOON>, H , <PERSOON>, D , & <PERSOON> contributions to clinical pain and analgesia <PERSOON> support increases guideline adherence for prescribing postoperative nausea and vomiting prophylaxis Anesth Analg; ###(#); Mei, <PERSOON>, M , <PERSOON> risk factors for postoperative pain in need of intervention early after awakening <PERSOON> and vomiting after surgery under general anesthesia an evidence-based review concerning risk assessment, prevention, and <PERSOON> of postoperative pain <PERSOON> relationship between patient risk factors and early versus late postoperative emetic symptoms Anesth Analg; ###(#); In dit hoofdstuk komen de organisatorische aspecten van postoperatieve pijnbehandeling aan de orde Het beleidsmatige gedeelte, de implementatie en de uitvoering van de zorg aan het bed van de patiënt worden in drie afzonderlijke paragrafen beschreven Het bestaan van continue afstemming tussen deze drie niveaus vergelijkend onderzoek Inherent aan de materie zijn er veel factoren, niet altijd even meetbaar, die een invloed hebben op de uitkomst van de onderzoeken Dit komt tot uiting in de mate van bewijskracht Desondanks zijn er aanbevelingen gedaan mede op basis van meningen van deskundigen met erkende expertise De Inspectie voor de Gezondheidszorg (###) heeft kwaliteitsindicatoren samengesteld Daarmee wordt de kwaliteit van âPijn na een operatieâ transparant gemaakt Om deze indicator te beoordelen moeten de ziekenhuizen sinds ### de volgende vragen - wat is het percentage pijnscores hoger dan zeven in de eerste ## uur postoperatief? Om een indruk te krijgen van de ontwikkeling van de pijnmeting heeft de werkgroep de resultaten vanaf ### tot en met ### met elkaar vergeleken Hieronder volgt een korte Het percentage ziekenhuizen dat de gevraagde gegevens aanlevert is sinds ### verbeterd In <LOCATIE> in ##% van de ziekenhuizen de gegevens bekend, zie figuur <DATUM> Er is een lichte verbetering te zien in het afnemen van de pijnscore op de verkoeverkamer In ### en ### werd in respectievelijk #% en #% van de ziekenhuizen bij minder dan ##% van de patiënten op de verkoeverkamer een pijnscore afgenomen Echter het percentage ziekenhuizen dat aangeeft (in ###) dat bij meer dan ##% van de patiënten op de verkoeverkamer een pijnscore wordt afgenomen is nog te laag ##%, zie Er is een verbetering te zien in het standaard meten van de pijnscore op de verpleegafdeling.
| 497 | nvog |
Inherent aan de materie zijn er veel factoren, niet altijd even meetbaar, die een invloed hebben op de uitkomst van de onderzoeken Dit komt tot uiting in de mate van bewijskracht Desondanks zijn er aanbevelingen gedaan mede op basis van meningen van deskundigen met erkende expertise De Inspectie voor de Gezondheidszorg (###) heeft kwaliteitsindicatoren samengesteld Daarmee wordt de kwaliteit van âPijn na een operatieâ transparant gemaakt Om deze indicator te beoordelen moeten de ziekenhuizen sinds ### de volgende vragen - wat is het percentage pijnscores hoger dan zeven in de eerste ## uur postoperatief? Om een indruk te krijgen van de ontwikkeling van de pijnmeting heeft de werkgroep de resultaten vanaf ### tot en met ### met elkaar vergeleken Hieronder volgt een korte Het percentage ziekenhuizen dat de gevraagde gegevens aanlevert is sinds ### verbeterd In <LOCATIE> in ##% van de ziekenhuizen de gegevens bekend, zie figuur <DATUM> Er is een lichte verbetering te zien in het afnemen van de pijnscore op de verkoeverkamer In ### en ### werd in respectievelijk #% en #% van de ziekenhuizen bij minder dan ##% van de patiënten op de verkoeverkamer een pijnscore afgenomen Echter het percentage ziekenhuizen dat aangeeft (in ###) dat bij meer dan ##% van de patiënten op de verkoeverkamer een pijnscore wordt afgenomen is nog te laag ##%, zie Er is een verbetering te zien in het standaard meten van de pijnscore op de verpleegafdeling een pijnscore is afgenomen is gestegen van ##% in ### naar ## in ### Het percentage ziekenhuizen waar bij meer dan ##% van de patiënten standaard een pijnscore is afgenomen op de verpleegafdeling is nog zeer laag ## in ###, zie figuur <DATUM> Er is een goede verbetering te zien van het percentageveranderen van ziekenhuizen met patiënten die een pijnscore hoger dan zeven hebben gegeven; ##% in ### en ## in Het percentage ziekenhuizen waarin # tot #% van de patiënten een pijnscore hoger dan - op de verkoeverkamer in ##% van de ziekenhuizen, bij ##% tot ###% van de - op de verpleegafdeling in ##% van de ziekenhuizen, bij ##% tot ###% van de - in ##% van de ziekenhuizen bij #% tot #% van de patiënten een pijnscore hoger dan In ### heeft de Orde van Medisch Specialisten opdracht gegeven tot het uitvoeren van een onderzoek naar vermijdbare onbedoelde schade en sterfte in Nederlandse ziekenhuizen In navolging hierop is het project Veiligheid Management Systeem (VMS) (Nederlandse vereniging van ziekenhuizen (NVZ), ###) opgericht, waaruit een Het doel is het verminderen van onnodig lijden door pijn bij iedere volwassen patiënt opgenomen in het ziekenhuis, door vroege herkenning en behandeling van pijn Er wordt gestreefd naar een eenduidige werkwijze voor pijnmeting en pijnbehandeling De basis van het verminderen van pijn is de vroege herkenning Door regelmatig te meten kan adequate behandeling toegepast worden Een goede registratie maakt het - bij ##% van de patiënten wordt drie keer per ## uur pijn gemeten;.
| 665 | nvog |
##% in ### naar ## in ### Het percentage ziekenhuizen waar bij meer dan ##% van de patiënten standaard een pijnscore is afgenomen op de verpleegafdeling is nog zeer laag ## in ###, zie figuur <DATUM> Er is een goede verbetering te zien van het percentageveranderen van ziekenhuizen met patiënten die een pijnscore hoger dan zeven hebben gegeven; ##% in ### en ## in Het percentage ziekenhuizen waarin # tot #% van de patiënten een pijnscore hoger dan - op de verkoeverkamer in ##% van de ziekenhuizen, bij ##% tot ###% van de - op de verpleegafdeling in ##% van de ziekenhuizen, bij ##% tot ###% van de - in ##% van de ziekenhuizen bij #% tot #% van de patiënten een pijnscore hoger dan In ### heeft de Orde van Medisch Specialisten opdracht gegeven tot het uitvoeren van een onderzoek naar vermijdbare onbedoelde schade en sterfte in Nederlandse ziekenhuizen In navolging hierop is het project Veiligheid Management Systeem (VMS) (Nederlandse vereniging van ziekenhuizen (NVZ), ###) opgericht, waaruit een Het doel is het verminderen van onnodig lijden door pijn bij iedere volwassen patiënt opgenomen in het ziekenhuis, door vroege herkenning en behandeling van pijn Er wordt gestreefd naar een eenduidige werkwijze voor pijnmeting en pijnbehandeling De basis van het verminderen van pijn is de vroege herkenning Door regelmatig te meten kan adequate behandeling toegepast worden Een goede registratie maakt het - bij ##% van de patiënten wordt drie keer per ## uur pijn gemeten; In dit hoofdstuk zullen de voorschriften zoals opgenomen in de praktijkgids van het VMS de rode draad vormen In het schematisch overzicht, figuur <DATUM> wordt een samenvatting Uit studies, een aantal overzichtsartikelen en de aanbevelingen van het VMS Veiligheidsprogramma komt naar voren dat postoperatieve pijnbehandeling een multidisciplinaire benadering nodig heeft (Rawal; ###, ### en ###; Blau et al , ###; Een groot aantal disciplines kan daarbij een rol spelen maar de verpleegkundige, de snijdend specialist en de anesthesioloog zijn cruciaal zowel voor het beleidsmatige deel, de implementatie als de uitvoering van deze zorg De verpleegkundige discipline heeft deze rol al onderkend en beschreven in het consensusrapport verpleegkunde bij pijn in Bij de ontwikkeling van postoperatieve pijnbehandeling zoals dat vooral in Europa gebeurt, staat de verpleegkundige centraal in de organisatie, zowel bij de opzet, het onderhoud als bij de uitvoering van de pijnbehandeling De anesthesioloog heeft hier, als deskundige, de rol van supervisor (Rawal, ### en ###; Karanikolas; Breivik, ###; Bardiau et al , ###) Deze vorm van zorg is gericht op de gehele postoperatieve De rol zal door iedere verpleegkundige vervuld dienen te worden Dit betekent dat iedere verpleegkundige die patiënten met pijn verpleegt de basiskennis van Daarnaast spreekt de Praktijkgids van een verplichte (na)scholing als periodieke terugkerende activiteit voor alle medewerkers die betrokken zijn bij de behandeling van In de literatuur wordt verwezen naar georganiseerde postoperatieve pijnbehandeling ter ondersteuning van de zorgverleners op de afdeling, die meestal Acute Pijn Service (APS) genoemd wordt.
| 655 | nvog |
dit hoofdstuk zullen de voorschriften zoals opgenomen in de praktijkgids van het VMS de rode draad vormen In het schematisch overzicht, figuur <DATUM> wordt een samenvatting Uit studies, een aantal overzichtsartikelen en de aanbevelingen van het VMS Veiligheidsprogramma komt naar voren dat postoperatieve pijnbehandeling een multidisciplinaire benadering nodig heeft (Rawal; ###, ### en ###; Blau et al , ###; Een groot aantal disciplines kan daarbij een rol spelen maar de verpleegkundige, de snijdend specialist en de anesthesioloog zijn cruciaal zowel voor het beleidsmatige deel, de implementatie als de uitvoering van deze zorg De verpleegkundige discipline heeft deze rol al onderkend en beschreven in het consensusrapport verpleegkunde bij pijn in Bij de ontwikkeling van postoperatieve pijnbehandeling zoals dat vooral in Europa gebeurt, staat de verpleegkundige centraal in de organisatie, zowel bij de opzet, het onderhoud als bij de uitvoering van de pijnbehandeling De anesthesioloog heeft hier, als deskundige, de rol van supervisor (Rawal, ### en ###; Karanikolas; Breivik, ###; Bardiau et al , ###) Deze vorm van zorg is gericht op de gehele postoperatieve De rol zal door iedere verpleegkundige vervuld dienen te worden Dit betekent dat iedere verpleegkundige die patiënten met pijn verpleegt de basiskennis van Daarnaast spreekt de Praktijkgids van een verplichte (na)scholing als periodieke terugkerende activiteit voor alle medewerkers die betrokken zijn bij de behandeling van In de literatuur wordt verwezen naar georganiseerde postoperatieve pijnbehandeling ter ondersteuning van de zorgverleners op de afdeling, die meestal Acute Pijn Service (APS) genoemd wordt vaak beschreven In de APS is de rol van de verpleegkundig pijnconsulent (âacute pain nurseâ) overkoepelend, coördinerend en faciliterend, zodanig dat pijnbehandeling voor alle patiënten in het ziekenhuis soepel verloopt (Rawal, ### en ###; Blau et al , ###; Stadler; Shapiro; Breivik, ###; Bardiau, ###; Counsell, ###; <PERSOON> et al , ###; Sartain et al , ###; <PERSOON> et al , ###) Hoe deze overkoepelende rol er precies uit ziet en welke disciplines zich deze rol toekennen is wisselend in <LOCATIE> Dit zijn behalve specialisten of physician assistants (PA), dit blijkt uit een inventarisatie van de Commissie pijn van de Ned Vereniging van Anesthesie Medewerkers en uit een crosssectioneel onderzoek naar postoperatieve pijnbehandeling in <LOCATIE> van één van de anesthesioloog betrokken moeten zijn bij de in- en uitvoering van postoperatieve Voor een goede postoperatieve pijnbehandeling dienen zowel de verpleegkundige, de snijdend specialist als de anesthesioloog betrokken te zijn Alle betrokken disciplines moeten de principes APS is ontstaan na goede resultaten van pioniers in de literatuur De IGZ heeft dit voorbeeld overgenomen uit de richtlijn Postoperatieve pijnbehandeling van ### ##% van alle ziekenhuizen in <LOCATIE> zeggen op dit moment een APS te hebben, zo blijkt uit een inventarisatie door de Commissie pijn van de Nederlandse Vereniging van Anesthesie Medewerkers Er is echter een wijde diversiteit in de organisatie, taken en verantwoordelijkheden van de APS-teams, zoals ook blijkt uit internationaal onderzoek Verder is in een aantal studies, sinds ###, het effect van de introductie van georganiseerde postoperatieve pijnbehandeling geëvalueerd met als uitkomst een.
| 654 | nvog |
de rol van de verpleegkundig pijnconsulent (âacute pain nurseâ) overkoepelend, coördinerend en faciliterend, zodanig dat pijnbehandeling voor alle patiënten in het ziekenhuis soepel verloopt (Rawal, ### en ###; Blau et al , ###; Stadler; Shapiro; Breivik, ###; Bardiau, ###; Counsell, ###; <PERSOON> et al , ###; Sartain et al , ###; <PERSOON> et al , ###) Hoe deze overkoepelende rol er precies uit ziet en welke disciplines zich deze rol toekennen is wisselend in <LOCATIE> Dit zijn behalve specialisten of physician assistants (PA), dit blijkt uit een inventarisatie van de Commissie pijn van de Ned Vereniging van Anesthesie Medewerkers en uit een crosssectioneel onderzoek naar postoperatieve pijnbehandeling in <LOCATIE> van één van de anesthesioloog betrokken moeten zijn bij de in- en uitvoering van postoperatieve Voor een goede postoperatieve pijnbehandeling dienen zowel de verpleegkundige, de snijdend specialist als de anesthesioloog betrokken te zijn Alle betrokken disciplines moeten de principes APS is ontstaan na goede resultaten van pioniers in de literatuur De IGZ heeft dit voorbeeld overgenomen uit de richtlijn Postoperatieve pijnbehandeling van ### ##% van alle ziekenhuizen in <LOCATIE> zeggen op dit moment een APS te hebben, zo blijkt uit een inventarisatie door de Commissie pijn van de Nederlandse Vereniging van Anesthesie Medewerkers Er is echter een wijde diversiteit in de organisatie, taken en verantwoordelijkheden van de APS-teams, zoals ook blijkt uit internationaal onderzoek Verder is in een aantal studies, sinds ###, het effect van de introductie van georganiseerde postoperatieve pijnbehandeling geëvalueerd met als uitkomst een opname duur (Bardiau, ### en ###; Sartain; Tighe et al , ###; Gould et al , ###; Mackintosh et al , ### en ###; Harmer et al , ###; Miaskowski et al , ###) Kehlet (### en ###) vindt dat vooral een zogenaamde multimodale aanpak leidt tot een ###) Hierbij is de zorg integraal gericht op de postoperatieve pathofysiologie Dat betekent behalve pijnbehandeling ook aandacht voor voeding, slaap, mobilisatie, etc Hoewel een kortere opnameduur als uitkomstmaat voor goede pijnbehandeling in het algemeen wordt niet meer standaard gehanteerd (<PERSOON> is het revalidatieplan, het niet goed geregelde nazorg traject en het ontbreken van sociale ondersteuning de reden voor uitgesteld ontslag (<PERSOON>, ###) Ook komt het voor dat een patiënt, wiens gezondheid het toelaat om eerder met ontslag te gaan, toch de geplande dagen in het ziekenhuis verblijft omdat het behandelprotocol dit voorschrijft (Stadler, In literatuur over specifieke operaties komt een kortere opnameduur ten gevolge van uitstekende pijnbehandeling wel naar voren, bijvoorbeeld bij heup- en knie vervangende Er zijn enkele studies bekend die concluderen dat na het implementeren van een APS de patiënten minder pijn hebben en minder ernstige bijwerkingen van medicatie (Stadler, ###; Bardiau, ###; Salomaki et al , ###) In een studie van Story et al , (###) werd een significante verbetering van postoperatieve uitkomsten aangetoond door een systematische screening van hoog risico patiënten door de APS in combinatie met een outreach team de incidentie van ernstige bijwerkingen verlaagde van ## naar ##.
| 693 | nvog |
### en ###; Sartain; Tighe et al , ###; Gould et al , ###; Mackintosh et al , ### en ###; Harmer et al , ###; Miaskowski et al , ###) Kehlet (### en ###) vindt dat vooral een zogenaamde multimodale aanpak leidt tot een ###) Hierbij is de zorg integraal gericht op de postoperatieve pathofysiologie Dat betekent behalve pijnbehandeling ook aandacht voor voeding, slaap, mobilisatie, etc Hoewel een kortere opnameduur als uitkomstmaat voor goede pijnbehandeling in het algemeen wordt niet meer standaard gehanteerd (<PERSOON> is het revalidatieplan, het niet goed geregelde nazorg traject en het ontbreken van sociale ondersteuning de reden voor uitgesteld ontslag (<PERSOON>, ###) Ook komt het voor dat een patiënt, wiens gezondheid het toelaat om eerder met ontslag te gaan, toch de geplande dagen in het ziekenhuis verblijft omdat het behandelprotocol dit voorschrijft (Stadler, In literatuur over specifieke operaties komt een kortere opnameduur ten gevolge van uitstekende pijnbehandeling wel naar voren, bijvoorbeeld bij heup- en knie vervangende Er zijn enkele studies bekend die concluderen dat na het implementeren van een APS de patiënten minder pijn hebben en minder ernstige bijwerkingen van medicatie (Stadler, ###; Bardiau, ###; Salomaki et al , ###) In een studie van Story et al , (###) werd een significante verbetering van postoperatieve uitkomsten aangetoond door een systematische screening van hoog risico patiënten door de APS in combinatie met een outreach team de incidentie van ernstige bijwerkingen verlaagde van ## naar ## Ook zouden leden van een APS eerder tekenen van neuropathische pijn herkennen en de juiste behandeling laten inzetten en zo de incidentie van persisterende postoperatieve pijn reduceren (Counsell, ###) Zo meldt Shapiro dat een APS zorgt voor een effectief en veilig postoperatief pijnmanagement en dat ##% van patiënten de APS beoordelen met goed en uitstekend Uit het onderzoek <PERSOON> et al , (###) komt naar voren dat patiënten die gezien worden door de APS een beter herstel op de eerste dag postoperatief hebben Pöpping et al , (###) stelt dat bij het toepassen van regionale technieken zoals een epidurale en locoregionale katheters een nauwgezette controle Op basis van de literatuur is, zoals hierboven beschreven, op dit moment geen onderbouwd advies te geven over het model van een APS De werkgroep is van mening dat de APS in de organisatiestructuur van het ziekenhuis dient te passen De richtlijnen en randvoorwaarden zoals beschreven in figuur <DATUM> dienen georganiseerd en Het is aannemelijk dat een georganiseerde postoperatieve pijnbehandeling leidt tot significante vermindering van pijn en een verkorting van de opname duur Het is aannemelijk dat er postoperatief minder complicaties optreden bij APS Elke instelling dient te zorgen voor een georganiseerde APS waarbij verpleegkundigen, snijdend specialisten, anesthesiologen en een pijnconsulent betrokken zijn Complexe technieken van postoperatieve pijnbestrijding dienen door de APS gecontroleerd te worden De APS dient zodanig georganiseerd te worden dat deze in de organisatiestructuur van het ziekenhuis past De APS dient de richtlijnen en randvoorwaarden zoals beschreven in figuur # #.
| 639 | nvog |
eerder tekenen van neuropathische pijn herkennen en de juiste behandeling laten inzetten en zo de incidentie van persisterende postoperatieve pijn reduceren (Counsell, ###) Zo meldt Shapiro dat een APS zorgt voor een effectief en veilig postoperatief pijnmanagement en dat ##% van patiënten de APS beoordelen met goed en uitstekend Uit het onderzoek <PERSOON> et al , (###) komt naar voren dat patiënten die gezien worden door de APS een beter herstel op de eerste dag postoperatief hebben Pöpping et al , (###) stelt dat bij het toepassen van regionale technieken zoals een epidurale en locoregionale katheters een nauwgezette controle Op basis van de literatuur is, zoals hierboven beschreven, op dit moment geen onderbouwd advies te geven over het model van een APS De werkgroep is van mening dat de APS in de organisatiestructuur van het ziekenhuis dient te passen De richtlijnen en randvoorwaarden zoals beschreven in figuur <DATUM> dienen georganiseerd en Het is aannemelijk dat een georganiseerde postoperatieve pijnbehandeling leidt tot significante vermindering van pijn en een verkorting van de opname duur Het is aannemelijk dat er postoperatief minder complicaties optreden bij APS Elke instelling dient te zorgen voor een georganiseerde APS waarbij verpleegkundigen, snijdend specialisten, anesthesiologen en een pijnconsulent betrokken zijn Complexe technieken van postoperatieve pijnbestrijding dienen door de APS gecontroleerd te worden De APS dient zodanig georganiseerd te worden dat deze in de organisatiestructuur van het ziekenhuis past De APS dient de richtlijnen en randvoorwaarden zoals beschreven in figuur <DATUM> kosteneffectiviteit Er is een gebrek aan economische studies van hoge kwaliteit om de concludeert dat een APS kosteneffectief is, terwijl <PERSOON> (###) dit alleen bij complexe chirurgische ingrepen constateert Daarbij is gebruikgemaakt van een kosten## batenanalyse Zij plaatst echter wel vraagtekens bij het gebruik van een kostenbatenanalyse als een goede methode om kwaliteit van leven te meten over een kort Er zijn geen gegevens met betrekking tot de kosteneffectiviteit van een acute pijn service Het is aannemelijk dat de verpleegkundige discipline centraal moet staan <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###) De werkgroep is van mening dat de verpleegkundige discipline centraal moet staan om de continuïteit en coördinatie van pijnbehandeling, waardoor een potentiële verbetering van postoperatieve pijnbehandeling en veiligheid van de patiënt ontstaat In het protocol moet het soort medicatie, concentratie, dosis, gebuikte middelen, materialen en afspraken over hoe te handelen bij pijn en bijwerkingen benoemd worden (Counsell Bovenstaande maakt het belang van goede protocollering op patiëntniveau duidelijk Het VMS Veiligheidsprogramma geeft advies voor de pijnbehandeling bij een pijnscore van vier of hoger Voor een optimale pijnbehandeling is continue scholing van personeel Powell et al , (###a en ###b) en <PERSOON> stellen dat er slechts sprake is van kwalitatief goede en kosteneffectieve postoperatieve pijnbehandeling als er binnen alle lagen van de organisatie samengewerkt wordt Uitdagingen bevinden zich onder andere op die draagvlakken binnen de organisatie waar nog niet alle zorgprofessionals doordrongen.
| 588 | nvog |
Er is een gebrek aan economische studies van hoge kwaliteit om de concludeert dat een APS kosteneffectief is, terwijl <PERSOON> (###) dit alleen bij complexe chirurgische ingrepen constateert Daarbij is gebruikgemaakt van een kosten## batenanalyse Zij plaatst echter wel vraagtekens bij het gebruik van een kostenbatenanalyse als een goede methode om kwaliteit van leven te meten over een kort Er zijn geen gegevens met betrekking tot de kosteneffectiviteit van een acute pijn service Het is aannemelijk dat de verpleegkundige discipline centraal moet staan <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###) De werkgroep is van mening dat de verpleegkundige discipline centraal moet staan om de continuïteit en coördinatie van pijnbehandeling, waardoor een potentiële verbetering van postoperatieve pijnbehandeling en veiligheid van de patiënt ontstaat In het protocol moet het soort medicatie, concentratie, dosis, gebuikte middelen, materialen en afspraken over hoe te handelen bij pijn en bijwerkingen benoemd worden (Counsell Bovenstaande maakt het belang van goede protocollering op patiëntniveau duidelijk Het VMS Veiligheidsprogramma geeft advies voor de pijnbehandeling bij een pijnscore van vier of hoger Voor een optimale pijnbehandeling is continue scholing van personeel Powell et al , (###a en ###b) en <PERSOON> stellen dat er slechts sprake is van kwalitatief goede en kosteneffectieve postoperatieve pijnbehandeling als er binnen alle lagen van de organisatie samengewerkt wordt Uitdagingen bevinden zich onder andere op die draagvlakken binnen de organisatie waar nog niet alle zorgprofessionals doordrongen Dit kan betekenen dat niemand zich echt verantwoordelijk voelt als de verantwoordelijkheden niet goed omschreven zijn Ook op het niveau van kostenbeheersing betekent dit dat bijvoorbeeld bezuinigd wordt op het aantal infuuspompen binnen een instelling waardoor een optimale behandeling niet mogelijk is door een tekort aan pompen (Powell, ###b) Verder is het effect van minder comorbiditeit, een lagere mortaliteit en een kortere ligduur als gevolg van een goede postoperatieve pijnbehandeling mede afhankelijk van heldere ontslagcriteria en bestaande programmaâs voor postoperatieve zorg met betrekking tot mobilisatie, revalidatie en voeding (<PERSOON>) Dat betekent dat er binnen Voor een goed georganiseerde pijnbehandeling moeten afspraken tussen betrokken disciplines duidelijk zijn Dit betreft de visie, het gevoerde beleid en de De APS is verantwoordelijk voor de organisatie van postoperatieve pijnbehandeling, waarbij zij zorg draagt voor de transparantie van de afspraken tussen de betrokken disciplines en de uitvoering van het VMS-programma ondersteund Hierbij dient de APS gefaciliteerd te worden Ondanks het feit dat er in een aantal landen nationale richtlijnen zijn geformuleerd, lijkt de ontwikkeling van goede postoperatieve pijnbehandeling traag en moeizaam op gang te komen Blijkbaar zijn er problemen bij de implementatie (Powell, ###b) Behalve het multidisciplinaire verband worden er ook andere oorzaken genoemd die problemen geven bij de implementatie van gestructureerde zorg Implementatie van de richtlijnen betekent een gedragsverandering en dat blijkt niet gemakkelijk (NVZ, ###; Rond et al , ###; Dihle et al , ###) Om dat te bereiken is een onderbouwd plan nodig.
| 591 | nvog |
betekenen dat niemand zich echt verantwoordelijk voelt als de verantwoordelijkheden niet goed omschreven zijn Ook op het niveau van kostenbeheersing betekent dit dat bijvoorbeeld bezuinigd wordt op het aantal infuuspompen binnen een instelling waardoor een optimale behandeling niet mogelijk is door een tekort aan pompen (Powell, ###b) Verder is het effect van minder comorbiditeit, een lagere mortaliteit en een kortere ligduur als gevolg van een goede postoperatieve pijnbehandeling mede afhankelijk van heldere ontslagcriteria en bestaande programmaâs voor postoperatieve zorg met betrekking tot mobilisatie, revalidatie en voeding (<PERSOON>) Dat betekent dat er binnen Voor een goed georganiseerde pijnbehandeling moeten afspraken tussen betrokken disciplines duidelijk zijn Dit betreft de visie, het gevoerde beleid en de De APS is verantwoordelijk voor de organisatie van postoperatieve pijnbehandeling, waarbij zij zorg draagt voor de transparantie van de afspraken tussen de betrokken disciplines en de uitvoering van het VMS-programma ondersteund Hierbij dient de APS gefaciliteerd te worden Ondanks het feit dat er in een aantal landen nationale richtlijnen zijn geformuleerd, lijkt de ontwikkeling van goede postoperatieve pijnbehandeling traag en moeizaam op gang te komen Blijkbaar zijn er problemen bij de implementatie (Powell, ###b) Behalve het multidisciplinaire verband worden er ook andere oorzaken genoemd die problemen geven bij de implementatie van gestructureerde zorg Implementatie van de richtlijnen betekent een gedragsverandering en dat blijkt niet gemakkelijk (NVZ, ###; Rond et al , ###; Dihle et al , ###) Om dat te bereiken is een onderbouwd plan nodig In <LOCATIE> is met de komst van de georganiseerde postoperatieve pijnbehandeling en de APS de laatste tien jaar een inhaalslag gemaakt die met name een boost heeft gekregen door het aansluiten bij het VMS Veiligheidsprogramma van bijna alle ziekenhuizen In dit verband wordt, in de literatuur, de aanwezigheid van een het implementatietraject, maar ook als link tussen de verschillende disciplines bij de uitvoering, herhaaldelijk benadrukt (Stadler, ###; Shapiro, ###; Rawal, ###; <PERSOON>, optimaal geïmplementeerd Het multidisciplinaire belang, de bestaande attitude ten opzichte van pijn en de complexiteit van de richtlijnen worden als oorzaak Het is aannemelijk dat de aanwezigheid van een pijnconsulent kan bijdragen aan multidisciplinaire afstemming Dit is van belang voor het implementeren en <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Powell, De volgende uitgangspunten zijn van belang voor een succesvolle postoperatieve - hanteer de aanbevelingen uit VMS Veiligheidsprogramma Praktijkgids thema Pijn ###; Het gebruik van een bepaalde pijnbehandelingsmethode wordt meestal geïnitieerd door de anesthesioloog, maar de afdelingsverpleegkundige is degene die uitvoert Onvoldoende afstemming tussen kennis en kunde van de verpleegkundige en de voorgeschreven pijnbehandelingsmethoden kan een <INSTELLING> zijn van onveilige en Scholingsprogrammaâs voor verpleegkundigen zijn daarom essentieel om veilige en effectieve pijnbehandeling te garanderen (Rawal, ###; NVZ, ###) Volgens de Praktijkgids van VMS is de pijnbeoordeling de eerste stap naar pijnbehandeling In de studie van Ravaud et al , (###) bleek dat na scholing pijn beter beoordeeld werd Ook bleek pijn na scholing beter gedocumenteerd te worden (Dalton et al.
| 625 | nvog |
georganiseerde postoperatieve pijnbehandeling en de APS de laatste tien jaar een inhaalslag gemaakt die met name een boost heeft gekregen door het aansluiten bij het VMS Veiligheidsprogramma van bijna alle ziekenhuizen In dit verband wordt, in de literatuur, de aanwezigheid van een het implementatietraject, maar ook als link tussen de verschillende disciplines bij de uitvoering, herhaaldelijk benadrukt (Stadler, ###; Shapiro, ###; Rawal, ###; <PERSOON>, optimaal geïmplementeerd Het multidisciplinaire belang, de bestaande attitude ten opzichte van pijn en de complexiteit van de richtlijnen worden als oorzaak Het is aannemelijk dat de aanwezigheid van een pijnconsulent kan bijdragen aan multidisciplinaire afstemming Dit is van belang voor het implementeren en <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Powell, De volgende uitgangspunten zijn van belang voor een succesvolle postoperatieve - hanteer de aanbevelingen uit VMS Veiligheidsprogramma Praktijkgids thema Pijn ###; Het gebruik van een bepaalde pijnbehandelingsmethode wordt meestal geïnitieerd door de anesthesioloog, maar de afdelingsverpleegkundige is degene die uitvoert Onvoldoende afstemming tussen kennis en kunde van de verpleegkundige en de voorgeschreven pijnbehandelingsmethoden kan een <INSTELLING> zijn van onveilige en Scholingsprogrammaâs voor verpleegkundigen zijn daarom essentieel om veilige en effectieve pijnbehandeling te garanderen (Rawal, ###; NVZ, ###) Volgens de Praktijkgids van VMS is de pijnbeoordeling de eerste stap naar pijnbehandeling In de studie van Ravaud et al , (###) bleek dat na scholing pijn beter beoordeeld werd Ook bleek pijn na scholing beter gedocumenteerd te worden (Dalton et al Carlson (###) concludeert in haar studie dat een slechte documentatie leidt tot slechte vermindering van pijn In de afgelopen negen jaar is de postoperatieve pijnbehandeling Kennisvergroting leidt tot een betere besluitvorming, stellen Guardini et al , (###) <PERSOON> behelst echter meer dan onderricht in basiskennis over werking, bijwerking, dosering en toedieningsweg van farmaca Het gaat tevens om een attitudeverandering waarbij de onderbehandeling van postoperatieve pijn opnieuw wordt herkend en gewogen (Dihle; Ravaud; Dalton, ###) Dat geldt voor alle betrokken disciplines (<PERSOON> et al , ###) Dit betekent dat voorlichting, scholing en kennisoverdracht een essentieel onderdeel van het traject wordt dat voortdurende aandacht vraagt en al begint in de basisopleidingen Omdat in de basiscurricula van de verpleegopleidingen pijn nog niet altijd voldoende terugkomt, heeft de beroepsvereniging V&VN pijnverpleegkundigen een advies over een pijncurriculum voor HBOVâs uitgebracht Wanneer de scholing gekoppeld wordt aan de praktijk is het effect van de scholing beter, aldus Guardini et al , ### <PERSOON> met betrekking tot pijnbehandeling zou minimaal één maal per jaar aangeboden dienen te worden volgens de aanbeveling uit de <PERSOON> van pijn en pijnbehandeling, bij alle disciplines, verbetert de besluitvorming, de veiligheid en effectiviteit van het gevoerde beleid Attitude verandering is daarbij <PERSOON> et al , ###; Guardini et al , ###; Horbury et al , ###; Ravaud et Jaarlijkse scholing van alle betrokken disciplines, met name de afdelingsverpleegkundigen en afdelingsartsen, is noodzakelijk voor een kwalitatief goede postoperatieve pijnbehandeling.
| 643 | nvog |
(###) concludeert in haar studie dat een slechte documentatie leidt tot slechte vermindering van pijn In de afgelopen negen jaar is de postoperatieve pijnbehandeling Kennisvergroting leidt tot een betere besluitvorming, stellen Guardini et al , (###) <PERSOON> behelst echter meer dan onderricht in basiskennis over werking, bijwerking, dosering en toedieningsweg van farmaca Het gaat tevens om een attitudeverandering waarbij de onderbehandeling van postoperatieve pijn opnieuw wordt herkend en gewogen (Dihle; Ravaud; Dalton, ###) Dat geldt voor alle betrokken disciplines (<PERSOON> et al , ###) Dit betekent dat voorlichting, scholing en kennisoverdracht een essentieel onderdeel van het traject wordt dat voortdurende aandacht vraagt en al begint in de basisopleidingen Omdat in de basiscurricula van de verpleegopleidingen pijn nog niet altijd voldoende terugkomt, heeft de beroepsvereniging V&VN pijnverpleegkundigen een advies over een pijncurriculum voor HBOVâs uitgebracht Wanneer de scholing gekoppeld wordt aan de praktijk is het effect van de scholing beter, aldus Guardini et al , ### <PERSOON> met betrekking tot pijnbehandeling zou minimaal één maal per jaar aangeboden dienen te worden volgens de aanbeveling uit de <PERSOON> van pijn en pijnbehandeling, bij alle disciplines, verbetert de besluitvorming, de veiligheid en effectiviteit van het gevoerde beleid Attitude verandering is daarbij <PERSOON> et al , ###; Guardini et al , ###; Horbury et al , ###; Ravaud et Jaarlijkse scholing van alle betrokken disciplines, met name de afdelingsverpleegkundigen en afdelingsartsen, is noodzakelijk voor een kwalitatief goede postoperatieve pijnbehandeling van het gevoerde pijnbeleid Daarbij is de kennis over de consequenties van te veel pijn Tijdens de voorlichting moet ook de procedure, de toe te passen aan bod komen Na specifieke voorlichting is niet alleen een snellere afname van pijn geconstateerd, ook angst is gereduceerd Deze patiënten geven tevens een hogere overmedicatie voorkomen wordt, als de medicatie op basis van de pijnscore toegediend de patiënt is een voorwaarde voor een goede gestructureerde postoperatieve Daarbij lijkt er discussie te zijn over wat de best te gebruiken voorlichtingstechniek is In het onderzoek van <PERSOON> blijkt dat video een goede methode is om patiënten te informeren, het verbetert de kennis over het gebruik van de behandelmethoden (PCA) en draagt bij aan het bereiken van een goede pijnverlichting <PERSOON> et al , (###b) stellen echter dat de methode van voorlichting, video of brochure geen verschil maakt in De volgende onderdelen moeten preoperatief tijdens de voorlichting aan de orde - de invloed van pijnbestrijding op morbiditeit en herstel Kastanias et al , (###) hebben ### patiënten na dagchrirurgie geïnterviewd over de informatie die de patiënt belangrijk vindt met betrekking tot pijnmanagement bij ontslag - wat het pijnbestrijdingbeleid is en wat gedaan moet worden wanneer het - wat mogelijke bijwerkingen zijn en wat te doen als er bijwerkingen optreden; <PERSOON> patiënten voorlichting heeft een positief effect op de pijnbehandeling en <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Hawkins et al , Preoperatieve patiëntenvoorlichting is essentieel voor de uitvoering van een goede.
| 626 | nvog |
over de consequenties van te veel pijn Tijdens de voorlichting moet ook de procedure, de toe te passen aan bod komen Na specifieke voorlichting is niet alleen een snellere afname van pijn geconstateerd, ook angst is gereduceerd Deze patiënten geven tevens een hogere overmedicatie voorkomen wordt, als de medicatie op basis van de pijnscore toegediend de patiënt is een voorwaarde voor een goede gestructureerde postoperatieve Daarbij lijkt er discussie te zijn over wat de best te gebruiken voorlichtingstechniek is In het onderzoek van <PERSOON> blijkt dat video een goede methode is om patiënten te informeren, het verbetert de kennis over het gebruik van de behandelmethoden (PCA) en draagt bij aan het bereiken van een goede pijnverlichting <PERSOON> et al , (###b) stellen echter dat de methode van voorlichting, video of brochure geen verschil maakt in De volgende onderdelen moeten preoperatief tijdens de voorlichting aan de orde - de invloed van pijnbestrijding op morbiditeit en herstel Kastanias et al , (###) hebben ### patiënten na dagchrirurgie geïnterviewd over de informatie die de patiënt belangrijk vindt met betrekking tot pijnmanagement bij ontslag - wat het pijnbestrijdingbeleid is en wat gedaan moet worden wanneer het - wat mogelijke bijwerkingen zijn en wat te doen als er bijwerkingen optreden; <PERSOON> patiënten voorlichting heeft een positief effect op de pijnbehandeling en <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Hawkins et al , Preoperatieve patiëntenvoorlichting is essentieel voor de uitvoering van een goede De International Association for the Study of Pain (IASP) (###) definieert pijn als âEen onaangename sensorische en emotionele ervaring geassocieerd met feitelijke of mogelijke weefselbeschadiging of beschreven in termen van dergelijke schade â Daarbij geeft zij aan dat âpijn altijd subjectiefâ is Dit is een van de factoren die een rol spelen bij veiligheid en risico van een effectief pijnbeleid Eén probleem bij pijnbehandeling is het ontbreken van een objectieve pijnmaat Wanneer pijn net als temperatuur of hemoglobinegehalte meetbaar zou zijn, kan er bij een 'hoge pijnwaarde' een evenredige dosis pijnbehandeling worden toegediend, ongeacht de 'pijnindruk' die de patiënt Pijnscoringssystemen worden gebruikt en ontwikkeld sinds het begin van de vorige eeuw In eerste instantie alleen als onderzoeksgereedschap, in de laatste decennia steeds meer als klinische parameter voor het controleren en evalueren van ###) Er wordt geëxperimenteerd met een klinisch toepasbare objectieve pijnmeting, zoals skin conductie (Ledowski et al , ###; Hullett et al , ###), continue electroencefalografie (Nir et al , ###) en Quantitative Sensory Test (QST)/ Diffuse Noxious Inhibitory Controls (DNIC) (Yarnitsky et al , ###) Deze technieken zijn echter nog niet in Bij het ontbreken van een objectieve pijnmaat is de waarde die de patiënt zelf geeft de meest betrouwbare indicator voor de mate van zijn pijn (Jain et al , ###) Er is aangetoond dat er een discrepantie is tussen hetgeen de patiënt zegt over pijn en de interpretatie van de verpleegkundige; bij afwezigheid van somatische uitingen wordt de Er zijn een aantal 'self-report' pijnscoringsmethoden die betrouwbaar en gevalideerd zijn.
| 633 | nvog |
the Study of Pain (IASP) (###) definieert pijn als âEen onaangename sensorische en emotionele ervaring geassocieerd met feitelijke of mogelijke weefselbeschadiging of beschreven in termen van dergelijke schade â Daarbij geeft zij aan dat âpijn altijd subjectiefâ is Dit is een van de factoren die een rol spelen bij veiligheid en risico van een effectief pijnbeleid Eén probleem bij pijnbehandeling is het ontbreken van een objectieve pijnmaat Wanneer pijn net als temperatuur of hemoglobinegehalte meetbaar zou zijn, kan er bij een 'hoge pijnwaarde' een evenredige dosis pijnbehandeling worden toegediend, ongeacht de 'pijnindruk' die de patiënt Pijnscoringssystemen worden gebruikt en ontwikkeld sinds het begin van de vorige eeuw In eerste instantie alleen als onderzoeksgereedschap, in de laatste decennia steeds meer als klinische parameter voor het controleren en evalueren van ###) Er wordt geëxperimenteerd met een klinisch toepasbare objectieve pijnmeting, zoals skin conductie (Ledowski et al , ###; Hullett et al , ###), continue electroencefalografie (Nir et al , ###) en Quantitative Sensory Test (QST)/ Diffuse Noxious Inhibitory Controls (DNIC) (Yarnitsky et al , ###) Deze technieken zijn echter nog niet in Bij het ontbreken van een objectieve pijnmaat is de waarde die de patiënt zelf geeft de meest betrouwbare indicator voor de mate van zijn pijn (Jain et al , ###) Er is aangetoond dat er een discrepantie is tussen hetgeen de patiënt zegt over pijn en de interpretatie van de verpleegkundige; bij afwezigheid van somatische uitingen wordt de Er zijn een aantal 'self-report' pijnscoringsmethoden die betrouwbaar en gevalideerd zijn (Jensen, ### en ###; Flaherty, ###; Williamson et al , ###) Veel gebruikt zijn de verbal / numeric rating scale, de categorical rating scale en de visual analogue scale Elk van deze schalen kan op grond van eigen voorkeur gekozen worden, al zijn de NRS en VAS wel superieur boven de vierpunts-VRS bevonden (Breivik et al , ###) Belangrijk is dat gekozen wordt voor één schaal die als standaard pijnmeet instrument wordt gebruikt (NVZ, ###) Gould laat in een onderzoek in ### zien dat alleen al de invoering van een gestandaardiseerde pijnmeting als postoperatieve controle op zich leidt tot minder postoperatieve pijn Dit onderzoek laat ook zien dat pijnmeting bij beweging of diepe inspiratie een duidelijkere maat is voor de effectiviteit van het gevoerde pijnbeleid dan pijnmeting in rust Pijnmeting in rust zegt meer over de mogelijkheid van de patiënt om te kunnen slapen, terwijl pijnmeting bij beweging meer zegt over hoe adequaat Verder kan overdosering van medicatie voorkomen worden, omdat analgetica toegediend worden op basis van pijnscores (<PERSOON> et al , ###a) Het gebruik van observatieschalen op een intensive care unit bij beademde patiënten kan leiden tot een De hoogte van de pijnscore en de betekenis daarvan is voer voor discussie (Auburn, gebruikgemaakt van de NRS volgens de richtlijnen van de praktijkgids van VMS lager dan vier is geen pijn, vier en hoger dienen volgens protocol behandeld te worden (NVZ, ###) Deze praktijkgids bevat tevens een gestandaardiseerd schema voor pijnmeting.
| 640 | nvog |
(Jensen, ### en ###; Flaherty, ###; Williamson et al , ###) Veel gebruikt zijn de verbal / numeric rating scale, de categorical rating scale en de visual analogue scale Elk van deze schalen kan op grond van eigen voorkeur gekozen worden, al zijn de NRS en VAS wel superieur boven de vierpunts-VRS bevonden (Breivik et al , ###) Belangrijk is dat gekozen wordt voor één schaal die als standaard pijnmeet instrument wordt gebruikt (NVZ, ###) Gould laat in een onderzoek in ### zien dat alleen al de invoering van een gestandaardiseerde pijnmeting als postoperatieve controle op zich leidt tot minder postoperatieve pijn Dit onderzoek laat ook zien dat pijnmeting bij beweging of diepe inspiratie een duidelijkere maat is voor de effectiviteit van het gevoerde pijnbeleid dan pijnmeting in rust Pijnmeting in rust zegt meer over de mogelijkheid van de patiënt om te kunnen slapen, terwijl pijnmeting bij beweging meer zegt over hoe adequaat Verder kan overdosering van medicatie voorkomen worden, omdat analgetica toegediend worden op basis van pijnscores (<PERSOON> et al , ###a) Het gebruik van observatieschalen op een intensive care unit bij beademde patiënten kan leiden tot een De hoogte van de pijnscore en de betekenis daarvan is voer voor discussie (Auburn, gebruikgemaakt van de NRS volgens de richtlijnen van de praktijkgids van VMS lager dan vier is geen pijn, vier en hoger dienen volgens protocol behandeld te worden (NVZ, ###) Deze praktijkgids bevat tevens een gestandaardiseerd schema voor pijnmeting gebruikt, waarbij gekeken wordt naar het non-verbale pijngedrag Voor diverse en beademende patiënten kan gebruikgemaakt worden van de Behavorial Pain Scale of de Critical care pain observation tool (<PERSOON> et al , ###) De Behavior Pain Scale (BPS) is gebaseerd op een som-score van drie items gezichtsuitdrukking, beweging van de bovenste ledematen en de compliance ten opzichte van mechanische ventilatie (Payen et al , ###) Ervan uit gaande dat er een relatie bestaat tussen elke score en pijnintensiteit, kan elk item gescoord worden van één (geen respons) tot vier (volledige respons), met een maximum van ## Het instrument is uitgebreid getest Zo vonden Young et al , (###) bij kritisch zieke patiënten een significante verhoging van BPS-scores bij pijnlijke stimuli en niet bij niet-pijnlijke stimuli Een beperking van de BPS is dat de responsiviteit van de observatieschaal minder wordt als de patiënt te diep gesedeerd is De Critical Care Pain Observation tool heeft vier componenten gezichtsuitdrukking, lichaamsbewegingen, spierspanning en compliance ten opzichte van mechanische patiënten Deze componenten kunnen gescoord worden van # tot # (Gélinas et al , ###) Omdat deze schaal ook bij niet beademende of gesedeerde patiënten gebruikt kan worden, is de schaal bij het ontwikkelen vergeleken met de pijnscore die de patiënt Voor ouderen met een uitingsbeperking wordt in de Praktijkgids van VMS één van de volgende observatieschalen aangeraden de <LOCATIE> Elderly Pain Observation Scale (REPOS), de Pain Assessment Checklist for Seniors with Limited Ability to Communicate â.
| 631 | nvog |
het non-verbale pijngedrag Voor diverse en beademende patiënten kan gebruikgemaakt worden van de Behavorial Pain Scale of de Critical care pain observation tool (<PERSOON> et al , ###) De Behavior Pain Scale (BPS) is gebaseerd op een som-score van drie items gezichtsuitdrukking, beweging van de bovenste ledematen en de compliance ten opzichte van mechanische ventilatie (Payen et al , ###) Ervan uit gaande dat er een relatie bestaat tussen elke score en pijnintensiteit, kan elk item gescoord worden van één (geen respons) tot vier (volledige respons), met een maximum van ## Het instrument is uitgebreid getest Zo vonden Young et al , (###) bij kritisch zieke patiënten een significante verhoging van BPS-scores bij pijnlijke stimuli en niet bij niet-pijnlijke stimuli Een beperking van de BPS is dat de responsiviteit van de observatieschaal minder wordt als de patiënt te diep gesedeerd is De Critical Care Pain Observation tool heeft vier componenten gezichtsuitdrukking, lichaamsbewegingen, spierspanning en compliance ten opzichte van mechanische patiënten Deze componenten kunnen gescoord worden van # tot # (Gélinas et al , ###) Omdat deze schaal ook bij niet beademende of gesedeerde patiënten gebruikt kan worden, is de schaal bij het ontwikkelen vergeleken met de pijnscore die de patiënt Voor ouderen met een uitingsbeperking wordt in de Praktijkgids van VMS één van de volgende observatieschalen aangeraden de <LOCATIE> Elderly Pain Observation Scale (REPOS), de Pain Assessment Checklist for Seniors with Limited Ability to <PERSOON> et al , ###a en ###b) De gevalideerde REPOS telt tien gedragingen die als kenmerkend voor pijn worden gezien Gezichtsuitdrukking is een belangrijke indicator voor pijn Vijf van de tien gedragingen betreffen daarom het gezicht De overige vijf gedragingen betreffen bewegingen en verbale uitingen van pijn Het betrouwbaar scoren van de REPOS vereist training Het Erasmus MC heeft een instructie CD-ROM over de REPOS ontwikkeld Ook zijn er video-opnamen beschikbaar die de beschreven De PAINAD en de PACSLAC-D maken gebruik van observatie van specifieke gedragingen De PAINAD bestaat uit vijf items die te scoren zijn van # tot # Ademhaling, stemgeluid, (<PERSOON> tot <LOCATIE> et al , ###; Zwakhalen et al , ###) is de vertaalde en in De schaal meet drie items, verdeeld over ## mogelijkheden De drie items bestaan uit Het is aannemelijk dat gestandaardiseerd meten van postoperatieve pijn bijdraagt Eenvoudig toepasbare, betrouwbare en gevalideerde pijnmetingsmethodes zijn de numeric rating scale, de visual analogue scale en de verbal numerical rating scale <PERSOON> et al , ###; Breivik et al , ###; Aubrun et al , ###a; Jensen et al , ###; Australian and New Zealand College of Anaesthesists, ###) Het is aannemelijk dat pijnmeting bij beweging een betere maat is voor de effectiviteit van het gevoerde pijnbeleid dan pijnmeting in rust Beide pijnmetingen zijn echter van belang voor een goede pijndiagnostiek Er zijn aanwijzingen dat de CPOT en de BPS geschikte pijnmeetinstrumenten zijn Er zijn aanwijzingen dat de <PERSOON> en de REPOS geschikte.
| 634 | nvog |
De gevalideerde REPOS telt tien gedragingen die als kenmerkend voor pijn worden gezien Gezichtsuitdrukking is een belangrijke indicator voor pijn Vijf van de tien gedragingen betreffen daarom het gezicht De overige vijf gedragingen betreffen bewegingen en verbale uitingen van pijn Het betrouwbaar scoren van de REPOS vereist training Het Erasmus MC heeft een instructie CD-ROM over de REPOS ontwikkeld Ook zijn er video-opnamen beschikbaar die de beschreven De PAINAD en de PACSLAC-D maken gebruik van observatie van specifieke gedragingen De PAINAD bestaat uit vijf items die te scoren zijn van # tot # Ademhaling, stemgeluid, (<PERSOON> tot <LOCATIE> et al , ###; Zwakhalen et al , ###) is de vertaalde en in De schaal meet drie items, verdeeld over ## mogelijkheden De drie items bestaan uit Het is aannemelijk dat gestandaardiseerd meten van postoperatieve pijn bijdraagt Eenvoudig toepasbare, betrouwbare en gevalideerde pijnmetingsmethodes zijn de numeric rating scale, de visual analogue scale en de verbal numerical rating scale <PERSOON> et al , ###; Breivik et al , ###; Aubrun et al , ###a; Jensen et al , ###; Australian and New Zealand College of Anaesthesists, ###) Het is aannemelijk dat pijnmeting bij beweging een betere maat is voor de effectiviteit van het gevoerde pijnbeleid dan pijnmeting in rust Beide pijnmetingen zijn echter van belang voor een goede pijndiagnostiek Er zijn aanwijzingen dat de CPOT en de BPS geschikte pijnmeetinstrumenten zijn Er zijn aanwijzingen dat de <PERSOON> en de REPOS geschikte Zwakhalen et al , ###; <PERSOON> tot <LOCATIE> et al , ###; Van Bij voorkeur wordt voor pijnmeting de Numeric Rating Scale toegepast Bij patiënten met een uitingsbeperking dient een observatieschaal voor desbetreffende patiëntencategorie gebruikt te Sedatie is een van de risicofactoren bij het gebruik van opioïden Ontwikkeling van opioïden De zorg voor de levensbedreigende bijwerking, ademdepressie, blijft echter Uitgebreide bewaking, zoals pulsoximetrie, is een dure en gecompliceerde oplossing De keerzijde van de medaille is dat het ontbreken van iedere vorm van concrete bewaking op de gewone verpleegafdeling te weinig houvast biedt Angst voor overdosering kan dan leiden tot onderdosering Controle van alleen de ademfrequentie is onvoldoende Bradypneu correleert slechts matig met de andere parameters van respiratoire depressie door opioïden Ademdepressie als gevolg van overdosering wordt wel bijna altijd vooraf gegaan door een toenemende sedatie (Jain, ###; Tsui, ###; Nisbet et al , Sedatiescoring is een eenvoudige basiscontrole, noodzakelijk bij iedere vorm van Nisbet heeft drie sedatieschalen vergeleken voor de beoordeling van opioïd geïnduceerde sedatie de Inova Health System Sedation Scale (ISS), de <PERSOON> and Sedation Scale (RASS) en de Pasero Opioïd Induced Sedation Scale (POSS) ## Verpleegkundigen van een afdeling heelkunde hebben de schalen beoordeeld op gebruiksvriendelijk, het meest betrouwbaar en de verpleegkundigen nemen de juiste sedatieschalen, de <PERSOON> en de Cook Sedation Score, beoordeeld met behulp van auditory evoked potentials Hieruit blijkt dat de scoringsmethode volgens Ramsay.
| 605 | nvog |
Zwakhalen et al , ###; <PERSOON> tot <LOCATIE> et al , ###; Van Bij voorkeur wordt voor pijnmeting de Numeric Rating Scale toegepast Bij patiënten met een uitingsbeperking dient een observatieschaal voor desbetreffende patiëntencategorie gebruikt te Sedatie is een van de risicofactoren bij het gebruik van opioïden Ontwikkeling van opioïden De zorg voor de levensbedreigende bijwerking, ademdepressie, blijft echter Uitgebreide bewaking, zoals pulsoximetrie, is een dure en gecompliceerde oplossing De keerzijde van de medaille is dat het ontbreken van iedere vorm van concrete bewaking op de gewone verpleegafdeling te weinig houvast biedt Angst voor overdosering kan dan leiden tot onderdosering Controle van alleen de ademfrequentie is onvoldoende Bradypneu correleert slechts matig met de andere parameters van respiratoire depressie door opioïden Ademdepressie als gevolg van overdosering wordt wel bijna altijd vooraf gegaan door een toenemende sedatie (Jain, ###; Tsui, ###; Nisbet et al , Sedatiescoring is een eenvoudige basiscontrole, noodzakelijk bij iedere vorm van Nisbet heeft drie sedatieschalen vergeleken voor de beoordeling van opioïd geïnduceerde sedatie de Inova Health System Sedation Scale (ISS), de <PERSOON> and Sedation Scale (RASS) en de Pasero Opioïd Induced Sedation Scale (POSS) ## Verpleegkundigen van een afdeling heelkunde hebben de schalen beoordeeld op gebruiksvriendelijk, het meest betrouwbaar en de verpleegkundigen nemen de juiste sedatieschalen, de <PERSOON> en de Cook Sedation Score, beoordeeld met behulp van auditory evoked potentials Hieruit blijkt dat de scoringsmethode volgens Ramsay De werkgroep is van mening dat de Ramsay Sedation Score het meest toegepast wordt De werkgroep beveelt het gebruik van de Ramsay score bij gebruik van opiaten aan Met geavanceerde methodes kan effectieve pijnbehandeling technisch mogelijk worden gemaakt De effectiviteit wordt echter niet alleen bepaald door de methode zelf maar Een belangrijk onderdeel van postoperatieve pijnbestrijding is het toedienen van medicatie Inherent aan het toedienen van medicatie is het klaarmaken van de medicatie Volgens het VMS Veiligheidsprogramma thema âHigh Risk Medicatie klaarmaken en toedienen van parenteraliaâ worden daarbij nog veel vermijdbare fouten gemaakt (NVZ, ###) Het doel van het veiligheidsprogramma is â Het reduceren van medicatiefouten bij het proces Voor Toediening Gereed Maken (VTGM) en toedienen van parenterale geneesmiddelen, waardoor schade aan de patiënt wordt voorkomenâ Met name de medicatie toedieningen intraveneus, epiduraal en voor perifere zenuwblokkade vallen, volgens de werkgroep, onder High Risk Medicatie De gevolgen van onjuist toedienen via deze toedieningmethoden kunnen acuut grote gevolgen hebben voor de patiënt, met blijvend letsel tot gevolg Veilig en effectief voorschrijven en toedienen impliceert dat deze pijnbehandeling methoden gestandaardiseerd worden en worden vastgelegd in een protocol waarbij voor iedere methode specifieke randvoorwaarden zijn opgenomen Een juiste beoordeling van de pijn en neveneffecten en de naleving van het protocol zouden de veiligheid van de patiënt bevorderen Zo is aangetoond dat overdosering voorkomen kan worden als analgetica toegediend worden op basis van pijnscores (<PERSOON>, ###b) De werkgroep neemt de adviezen van het VMS veiligheidsprogramma over.
| 586 | nvog |
is van mening dat de Ramsay Sedation Score het meest toegepast wordt De werkgroep beveelt het gebruik van de Ramsay score bij gebruik van opiaten aan Met geavanceerde methodes kan effectieve pijnbehandeling technisch mogelijk worden gemaakt De effectiviteit wordt echter niet alleen bepaald door de methode zelf maar Een belangrijk onderdeel van postoperatieve pijnbestrijding is het toedienen van medicatie Inherent aan het toedienen van medicatie is het klaarmaken van de medicatie Volgens het VMS Veiligheidsprogramma thema âHigh Risk Medicatie klaarmaken en toedienen van parenteraliaâ worden daarbij nog veel vermijdbare fouten gemaakt (NVZ, ###) Het doel van het veiligheidsprogramma is â Het reduceren van medicatiefouten bij het proces Voor Toediening Gereed Maken (VTGM) en toedienen van parenterale geneesmiddelen, waardoor schade aan de patiënt wordt voorkomenâ Met name de medicatie toedieningen intraveneus, epiduraal en voor perifere zenuwblokkade vallen, volgens de werkgroep, onder High Risk Medicatie De gevolgen van onjuist toedienen via deze toedieningmethoden kunnen acuut grote gevolgen hebben voor de patiënt, met blijvend letsel tot gevolg Veilig en effectief voorschrijven en toedienen impliceert dat deze pijnbehandeling methoden gestandaardiseerd worden en worden vastgelegd in een protocol waarbij voor iedere methode specifieke randvoorwaarden zijn opgenomen Een juiste beoordeling van de pijn en neveneffecten en de naleving van het protocol zouden de veiligheid van de patiënt bevorderen Zo is aangetoond dat overdosering voorkomen kan worden als analgetica toegediend worden op basis van pijnscores (<PERSOON>, ###b) De werkgroep neemt de adviezen van het VMS veiligheidsprogramma over - bekijk of de ziekenhuisapotheek veel voorkomende parenteralia op voorraad kan - bespreek of alle medewerkers of slechts een deel bekwaam moet zijn in het Het is aannemelijk dat de effectiviteit en veiligheid van de pijnbehandeling niet alleen bepaald wordt door de gebruikte techniek, maar met name door hoe deze <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###b; <PERSOON>, ###; <PERSOON> continue toediening van analgetica voor postoperatieve pijnbestrijding, dienen bij voorkeur ready-to-use preparaten of door de ziekenhuisapotheek op voorraad bereide Behalve dat afstemming nodig is tussen de betrokken disciplines voor het maken van beleid, moet ook afgestemd worden met de praktijkvoering (NVZ, ###) In de dagelijkse praktijk is de afdelingsverpleegkundige de spil van elk gevoerd postoperatief pijnbeleid Hij of zij controleert de kwaliteit van de pijnbehandeling, voert naar aanleiding daarvan het afgesproken beleid uit en communiceert met de voorschrijver (Shapiro; NVZ, ###; Powell, ###b) Afdelingsverpleegkundigen zijn ook direct betrokken bij de invoering van nieuwe analgetische technieken en protocollen De eerste stap naar georganiseerde Met het formaliseren van de onderling gemaakte afspraken in een protocol kan pas tot werkelijke uitvoering van postoperatieve pijnbehandeling gekomen worden Een protocol waarmee dit gerealiseerd wordt, bevat een handleiding voor de verpleegkundige aan het bed (Rawal, ###) Daarin is concreet vastgelegd wat gedaan moet worden en onder welke omstandigheid Dit uitvoeringsvoorschrift moet, ook in.
| 573 | nvog |
bekijk of de ziekenhuisapotheek veel voorkomende parenteralia op voorraad kan - bespreek of alle medewerkers of slechts een deel bekwaam moet zijn in het Het is aannemelijk dat de effectiviteit en veiligheid van de pijnbehandeling niet alleen bepaald wordt door de gebruikte techniek, maar met name door hoe deze <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###b; <PERSOON>, ###; <PERSOON> continue toediening van analgetica voor postoperatieve pijnbestrijding, dienen bij voorkeur ready-to-use preparaten of door de ziekenhuisapotheek op voorraad bereide Behalve dat afstemming nodig is tussen de betrokken disciplines voor het maken van beleid, moet ook afgestemd worden met de praktijkvoering (NVZ, ###) In de dagelijkse praktijk is de afdelingsverpleegkundige de spil van elk gevoerd postoperatief pijnbeleid Hij of zij controleert de kwaliteit van de pijnbehandeling, voert naar aanleiding daarvan het afgesproken beleid uit en communiceert met de voorschrijver (Shapiro; NVZ, ###; Powell, ###b) Afdelingsverpleegkundigen zijn ook direct betrokken bij de invoering van nieuwe analgetische technieken en protocollen De eerste stap naar georganiseerde Met het formaliseren van de onderling gemaakte afspraken in een protocol kan pas tot werkelijke uitvoering van postoperatieve pijnbehandeling gekomen worden Een protocol waarmee dit gerealiseerd wordt, bevat een handleiding voor de verpleegkundige aan het bed (Rawal, ###) Daarin is concreet vastgelegd wat gedaan moet worden en onder welke omstandigheid Dit uitvoeringsvoorschrift moet, ook in verpleegkundige Een stappenplan met een simpel algoritme als basisbouwsteen draagt daar aan bij (NVZ, ###; Gould) Er wordt daarmee vormgegeven aan een kader waarbinnen het multidisciplinair afgestemde beleid effectief en veilig kan worden <PERSOON> (###) concludeert in haar studie dat er nog een gebrek is aan literatuur over de bijdragen van verpleegkundigen aan de pijnbehandeling en de uitvoering Wel is duidelijk dat er een dynamische, individuele patiëntbenadering nodig is om pijn Deskundigen zijn het erover eens dat het vertalen van het beleid in een helder protocol en een medicatieopdracht voor de afdelingsverpleegkundige nodig is voor Voor effectieve en veilige uitvoering van de postoperatieve pijnbehandeling moet het multidisciplinair afgestemde beleid worden vastgelegd in een helder protocol en een Behalve de operatieve ingreep op zich zijn er nog andere lichamelijke, psychische, sociale en spirituele factoren die pijn kunnen beïnvloeden Het is noodzakelijk dat de verpleegkundige discipline zijn deskundigheid gebruikt en ook deze dimensies van de pijn betrekt bij de diagnose en behandeling De pijnconsulent heeft hierbij een Non-farmacologische interventies zijn een vorm van complementaire zorg Deze zorg komt niet in de plaats van de gangbare zorg, maar heeft een toegevoegde waarde De veronderstelling is dat non-farmacologische interventies lagere pijnscores en een reductie van angst bewerkstellingen en dat opiaat behoefte verminderd zal zijn In gebaseerd op afleiden en ontspanning van de patiënt Dit heeft waarschijnlijk een positief effect op het herstel van de patiënt Het afleiden en ontspannen gebeurt veelal door het luisteren naar een geluidopname en/of het kijken naar een video-opname.
| 569 | nvog |
basisbouwsteen draagt daar aan bij (NVZ, ###; Gould) Er wordt daarmee vormgegeven aan een kader waarbinnen het multidisciplinair afgestemde beleid effectief en veilig kan worden <PERSOON> (###) concludeert in haar studie dat er nog een gebrek is aan literatuur over de bijdragen van verpleegkundigen aan de pijnbehandeling en de uitvoering Wel is duidelijk dat er een dynamische, individuele patiëntbenadering nodig is om pijn Deskundigen zijn het erover eens dat het vertalen van het beleid in een helder protocol en een medicatieopdracht voor de afdelingsverpleegkundige nodig is voor Voor effectieve en veilige uitvoering van de postoperatieve pijnbehandeling moet het multidisciplinair afgestemde beleid worden vastgelegd in een helder protocol en een Behalve de operatieve ingreep op zich zijn er nog andere lichamelijke, psychische, sociale en spirituele factoren die pijn kunnen beïnvloeden Het is noodzakelijk dat de verpleegkundige discipline zijn deskundigheid gebruikt en ook deze dimensies van de pijn betrekt bij de diagnose en behandeling De pijnconsulent heeft hierbij een Non-farmacologische interventies zijn een vorm van complementaire zorg Deze zorg komt niet in de plaats van de gangbare zorg, maar heeft een toegevoegde waarde De veronderstelling is dat non-farmacologische interventies lagere pijnscores en een reductie van angst bewerkstellingen en dat opiaat behoefte verminderd zal zijn In gebaseerd op afleiden en ontspanning van de patiënt Dit heeft waarschijnlijk een positief effect op het herstel van de patiënt Het afleiden en ontspannen gebeurt veelal door het luisteren naar een geluidopname en/of het kijken naar een video-opname Het ontbreekt aan kwalitatief goede wetenschappelijke studies om evidence based conclusies te kunnen trekken over non-farmacologische interventies Patiënten moeten een aantal dagen voor de operatie twintig minuten tot een half uur dagelijks naar instructie en muziek luisteren De resultaten uit de studies zijn wisselend (Enqvist et al , In de studie van Laurion luisterde de interventiegroep twee keer per dag voor de operatie, tijdens de operatie en op de recovery naar audiotapes De gemiddelde pijnscore daalde met # # van <DATUM> naar <DATUM> op een schaal van nul tot tien Renzi et al , (###) lieten de interventiegroep één uur voor de operatie, tijdens en na de operatie naar een audiotape luisteren met new-age achtige achtergrondmuziek met daarbij ingesproken ontspannende teksten De interventie groep gaf postoperatief een pijnscore van gemiddeld <DATUM> de controlegroep <DATUM> Patiënten zouden beter hebben geslapen tijdens de ingreep, echter er werd tevens propofol toegediend Sendelbach et al , (###) lieten de interventiegroep twee keer per dag op dag één tot en met drie postoperatief twintig minuten naar ontspannende muziek luisteren De interventiegroep gaf een pijnscore van gemiddeld # en de controlegroep van gemiddeld # op een schaal van nul tot tien Geconcludeerd werd dat de pijn was gereduceerd maar het opiaatgebruik niet verminderd De opiaten werden standaard toegediend Halpin et al , (###) verzochten de interventiegroep gedurende één week voor operatie meerdere keren per dag naar een audiotape te luisteren.
| 570 | nvog |
wetenschappelijke studies om evidence based conclusies te kunnen trekken over non-farmacologische interventies Patiënten moeten een aantal dagen voor de operatie twintig minuten tot een half uur dagelijks naar instructie en muziek luisteren De resultaten uit de studies zijn wisselend (Enqvist et al , In de studie van Laurion luisterde de interventiegroep twee keer per dag voor de operatie, tijdens de operatie en op de recovery naar audiotapes De gemiddelde pijnscore daalde met # # van <DATUM> naar <DATUM> op een schaal van nul tot tien Renzi et al , (###) lieten de interventiegroep één uur voor de operatie, tijdens en na de operatie naar een audiotape luisteren met new-age achtige achtergrondmuziek met daarbij ingesproken ontspannende teksten De interventie groep gaf postoperatief een pijnscore van gemiddeld <DATUM> de controlegroep <DATUM> Patiënten zouden beter hebben geslapen tijdens de ingreep, echter er werd tevens propofol toegediend Sendelbach et al , (###) lieten de interventiegroep twee keer per dag op dag één tot en met drie postoperatief twintig minuten naar ontspannende muziek luisteren De interventiegroep gaf een pijnscore van gemiddeld # en de controlegroep van gemiddeld # op een schaal van nul tot tien Geconcludeerd werd dat de pijn was gereduceerd maar het opiaatgebruik niet verminderd De opiaten werden standaard toegediend Halpin et al , (###) verzochten de interventiegroep gedurende één week voor operatie meerdere keren per dag naar een audiotape te luisteren Halpin concludeert dat het luisteren naar audiotapes (guided imagenary) een positieve invloed heeft op de pijn Er zijn geen pijnscores gemeten alleen de kosten voor analgetica Deze maakten geen verschil met de controlegroep Er waren geen inclusie criteria geformuleerd en er was een groot verschil in groepsgrootte, controlegroep <PERSOON> goed wetenschappelijk onderzoek is nodig om de invloed van nonfarmacologische interventies op pijn te kunnen beoordelen Door gebrek aan goed wetenschappelijk onderzoek kan niet geconcludeerd worden dat non-farmacologische interventies een positieve invloed hebben op de postoperatieve pijn Het is wel aannemelijk dat non-farmacologische interventies een positieve invloed overwogen worden om de pijn te reduceren en het comfort van de patiënt te verhogen De werkgroep is van mening dat het mogelijk is om non-farmacologische interventies toe te <PERSOON>, B (###a) Relationships between measurement of pain using visual analog score and morphine requirements during <PERSOON>, B (###b) What pain scales do nurses use in the postanaesthesia care unit? <PERSOON>, L , <PERSOON> of an acute pain service inception in a general hospital <PERSOON>, N F , <PERSOON>, M (###) <PERSOON> intervention study to Blau, W S.
| 532 | nvog |
invloed heeft op de pijn Er zijn geen pijnscores gemeten alleen de kosten voor analgetica Deze maakten geen verschil met de controlegroep Er waren geen inclusie criteria geformuleerd en er was een groot verschil in groepsgrootte, controlegroep <PERSOON> goed wetenschappelijk onderzoek is nodig om de invloed van nonfarmacologische interventies op pijn te kunnen beoordelen Door gebrek aan goed wetenschappelijk onderzoek kan niet geconcludeerd worden dat non-farmacologische interventies een positieve invloed hebben op de postoperatieve pijn Het is wel aannemelijk dat non-farmacologische interventies een positieve invloed overwogen worden om de pijn te reduceren en het comfort van de patiënt te verhogen De werkgroep is van mening dat het mogelijk is om non-farmacologische interventies toe te <PERSOON>, B (###a) Relationships between measurement of pain using visual analog score and morphine requirements during <PERSOON>, B (###b) What pain scales do nurses use in the postanaesthesia care unit? <PERSOON>, L , <PERSOON> of an acute pain service inception in a general hospital <PERSOON>, N F , <PERSOON>, M (###) <PERSOON> intervention study to <PERSOON> of hospital-based acute pain management <PERSOON-##>, E (###) A comparison of pain rating scales by sampling from clinical trial data <PERSOON-##>, H (###) How to implement an acute pain service <PERSOON-##>, H , <PERSOON-##> und Poliklinik für Anästhesiologie und operative Intensivmedizin der Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Acute pain management analysis, implications and consequences after prospective experience with ### surgical patients <PERSOON-##>, D (###) A literature review exploring how healthcare professionals contribute to the assessment and control of postoperative pain in older people <PERSOON-##>, ## (#B), ##-## Carlson, C L (###) Use of three evidence-based postoperative pain assessment practices by Chanques, G , <PERSOON-##>, E , <PERSOON-##> of systematic evaluation of pain and agitation in an intensive care unit Crit Care Med, ## <PERSOON-##>, H H , Yeh, M L , & <PERSOON-##> the impact of a multimedia video CD of patientcontrolled analgesia on pain knowledge and pain relief in patients receiving surgery Int J Med.
| 512 | nvog |
<PERSOON> of hospital-based acute pain management <PERSOON>, E (###) A comparison of pain rating scales by sampling from clinical trial data <PERSOON>, H (###) How to implement an acute pain service <PERSOON>, H , <PERSOON> und Poliklinik für Anästhesiologie und operative Intensivmedizin der Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Acute pain management analysis, implications and consequences after prospective experience with ### surgical patients <PERSOON>, D (###) A literature review exploring how healthcare professionals contribute to the assessment and control of postoperative pain in older people <PERSOON>, ## (#B), ##-## Carlson, C L (###) Use of three evidence-based postoperative pain assessment practices by Chanques, G , <PERSOON>, E , <PERSOON> of systematic evaluation of pain and agitation in an intensive care unit Crit Care Med, ## <PERSOON-##>, H H , Yeh, M L , & <PERSOON-##> the impact of a multimedia video CD of patientcontrolled analgesia on pain knowledge and pain relief in patients receiving surgery <PERSOON-##> and role of acute pain services In <PERSOON-##>, W,I , & <PERSOON-##>, M K (eds) Clinical PainManagement practice and <PERSOON-##> acute pain service a model for outreach critical care <PERSOON-##> acute pain management to improve patient outcomes an educational approach <PERSOON-##> of pain assessment and treatment how are wij doing? <PERSOON-##> gap between saying and doing in postoperative pain <PERSOON-##> pain assessment based on numeric ratings is not the same for patients and <PERSOON-##> hypnotic techniques reduce consumption of analgesics after surgical removal of third mandibular molars a brief communication <PERSOON-##> measurement tools for clinical practice and research.
| 428 | nvog |
<PERSOON> and role of acute pain services In <PERSOON>, W,I , & <PERSOON>, M K (eds) Clinical PainManagement practice and <PERSOON> acute pain service a model for outreach critical care <PERSOON> acute pain management to improve patient outcomes an educational approach <PERSOON> of pain assessment and treatment how are wij doing? <PERSOON> gap between saying and doing in postoperative pain <PERSOON> pain assessment based on numeric ratings is not the same for patients and <PERSOON> hypnotic techniques reduce consumption of analgesics after surgical removal of third mandibular molars a brief communication <PERSOON-##> measurement tools for clinical practice and research <PERSOON-##> and preliminary validation of the pain assessment checklist for seniors with limited ability to communicate (PACSLAC) <PERSOON-##> of the critical-care pain observation tool in adult patients <PERSOON-##>, M , <PERSOON-##> for controlling pain after surgery effect of sequential changes in management <PERSOON-##> effectiveness of continuing education in postoperative pain management results from a follow-up study <PERSOON-##> imagery in cardiac surgery <PERSOON-##> effect of education, assessment and a standardised prescription on postoperative pain management <PERSOON-##> value of clinical audit in the establishment <PERSOON-##> effects of an education video on patients' requests for <PERSOON-##>, R de (###a) Pain.
| 316 | nvog |
<PERSOON> and preliminary validation of the pain assessment checklist for seniors with limited ability to communicate (PACSLAC) <PERSOON> of the critical-care pain observation tool in adult patients <PERSOON>, M , <PERSOON> for controlling pain after surgery effect of sequential changes in management <PERSOON> effectiveness of continuing education in postoperative pain management results from a follow-up study <PERSOON> imagery in cardiac surgery <PERSOON> effect of education, assessment and a standardised prescription on postoperative pain management <PERSOON> value of clinical audit in the establishment <PERSOON> effects of an education video on patients' requests for <PERSOON-##>, R de (###a) <PERSOON-##>, H J (###b) <PERSOON> <LOCATIE> Elderly Pain Observation Scale (REPOS) its dimensional structure and psychometric <PERSOON-##> of patient behavior on clinical nurses' pain assessment implications for continuing education <PERSOON-##>, ## (#), ##-##; quiz <PERSOON-##> electrical skin conductance a tool for the assessment of postoperative pain in International Association for the Study of Pain (###) IASP Taxonomy Geraadpleegd op <DATUM> <PERSOON-##>, M (###) Patient and nurse assessment of quality of care in postoperative pain management <PERSOON-##> pain management <PERSOON-##>, M P , <PERSOON-##> pain outcome assessment Pain , ## (<DATUM> , Jensen, M P , <PERSOON-##> of visual analog scale ratings and change scores a reanalysis of two clinical trials of postoperative pain <PERSOON-##>, IJ D.
| 377 | nvog |
<PERSOON>, H J (###b) <PERSOON> <LOCATIE> Elderly Pain Observation Scale (REPOS) its dimensional structure and psychometric <PERSOON> of patient behavior on clinical nurses' pain assessment implications for continuing education <PERSOON>, ## (#), ##-##; quiz <PERSOON> electrical skin conductance a tool for the assessment of postoperative pain in International Association for the Study of Pain (###) IASP Taxonomy Geraadpleegd op <DATUM> <PERSOON>, M (###) Patient and nurse assessment of quality of care in postoperative pain management <PERSOON> pain management <PERSOON>, M P , <PERSOON> pain outcome assessment Pain , ## (<DATUM> , Jensen, M P , <PERSOON-##> of visual analog scale ratings and change scores a reanalysis of two clinical trials of postoperative pain <PERSOON-##> verpleegkunde bij pijn resultaat van de <PERSOON-##> trends in perioperative pain management Anesthesiol Kastanias, P , <PERSOON-##> do adult surgical patients really want to know about pain and pain management? <PERSOON-##> of pain <PERSOON-##> pain control and accelerated postoperative surgical recovery Surg Clin North Kehlet, H (###) Effect of postoperative pain treatment on outcome-current status and future <PERSOON-##> effect of two nursing interventions on the postoperative <PERSOON-##>, M J , <PERSOON-##> assessment of postoperative pain by monitoring skin conductance results of a prospective study Anaesthesia, <PERSOON-##>, S K , <PERSOON-##> costs and benefits of extending the role of the acute pain service on clinical outcomes after major elective surgery <PERSOON-##>, S , <PERSOON-##>, A S (###a) Economic evaluations of acute pain service <PERSOON-##>, D.
| 426 | nvog |
<PERSOON> verpleegkunde bij pijn resultaat van de <PERSOON> trends in perioperative pain management Anesthesiol Kastanias, P , <PERSOON> do adult surgical patients really want to know about pain and pain management? <PERSOON> of pain <PERSOON> pain control and accelerated postoperative surgical recovery Surg Clin North Kehlet, H (###) Effect of postoperative pain treatment on outcome-current status and future <PERSOON> effect of two nursing interventions on the postoperative <PERSOON>, M J , <PERSOON> assessment of postoperative pain by monitoring skin conductance results of a prospective study Anaesthesia, <PERSOON>, S K , <PERSOON-##> costs and benefits of extending the role of the acute pain service on clinical outcomes after major elective surgery <PERSOON>, S , <PERSOON-##>, A S (###a) Economic evaluations of acute pain service <PERSOON-##>, C (###) A review of objective pain measures for use with critical care adult patients unable to self-report <PERSOON-##> Journal of <PERSOON-##> pain management a practical guide London Elsevier Macintyre, P E , & <PERSOON-##> pain management and acute pain services In <PERSOON-##>, P O (eds) Neural <LOCATIE>in Clinical Anesthesia and Pain Medicine edn <PERSOON-##> and <PERSOON-##> of a nurse-led acute pain service <PERSOON-##> clinical nurse <PERSOON-##> effect of an acute pain service on nurses' knowledge and <PERSOON-##>, C A , <PERSOON-##>, J , & <PERSOON-##>, J (###b) <PERSOON-##> verbal numeric pain scale effects of patient education on self-reports of pain Acad Emerg Med, ## (#), ##<DATUM> <PERSOON-##>, J (###a) Self-reported pain scores in the emergency department lack of association with vital signs <PERSOON-##>, S M (###a).
| 468 | nvog |
, & Miaskowski, C (###) A review of objective pain measures for use with critical care adult patients unable to self-report <PERSOON> Journal of <PERSOON> pain management a practical guide London Elsevier Macintyre, P E , & <PERSOON> pain management and acute pain services In <PERSOON>, P O (eds) Neural <LOCATIE>in Clinical Anesthesia and Pain Medicine edn <PERSOON> and <PERSOON> of a nurse-led acute pain service <PERSOON> clinical nurse <PERSOON> effect of an acute pain service on nurses' knowledge and <PERSOON>, C A , <PERSOON-##>, J , & <PERSOON-##>, J (###b) <PERSOON> verbal numeric pain scale effects of patient education on self-reports of pain Acad Emerg Med, ## (#), ##<DATUM> <PERSOON-##>, J (###a) Self-reported pain scores in the emergency department lack of association with vital signs <PERSOON-##>, S M (###a) <PERSOON-##>, S M (###b) Acute Pain Teams in England current provision and their role in postoperative pain management <PERSOON-##>, L B , <PERSOON-##>-based pain services improve the quality of postoperative pain management Pain, ## (<DATUM> , <DATUM> Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), <PERSOON-##> M C N , Orde van Medisch Specialisten, Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging , Verpleegkundigen & Verzorgenden <LOCATIE> (###) VMS Veiligheidsprogramma Geraadpleegd op <DATUM> via <PERSOON-##> assessment by continuous EEG association between subjective perception of tonic pain and peak frequency of alpha oscillations during stimulation and at rest <PERSOON-##> of selected sedation scales for reporting opioïdinduced sedation assessment Pain Manag Nurs, ## (#), ###-## <LOCATIE> tot <PERSOON-##>, M P (###) <PERSOON-##> item response theory-based assessment of the pain assessment checklist for Seniors with Limited Ability to Communicate (PACSLAC) <PERSOON-##>, E.
| 505 | nvog |
<PERSOON>, S M (###b) Acute Pain Teams in England current provision and their role in postoperative pain management <PERSOON>, L B , <PERSOON>-based pain services improve the quality of postoperative pain management Pain, ## (<DATUM> , <DATUM> Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), <PERSOON> M C N , Orde van Medisch Specialisten, Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging , Verpleegkundigen & Verzorgenden <LOCATIE> (###) VMS Veiligheidsprogramma Geraadpleegd op <DATUM> via <PERSOON> assessment by continuous EEG association between subjective perception of tonic pain and peak frequency of alpha oscillations during stimulation and at rest <PERSOON> of selected sedation scales for reporting opioïdinduced sedation assessment Pain Manag Nurs, ## (#), ###-## <LOCATIE> tot <PERSOON>, M P (###) <PERSOON> item response theory-based assessment of the pain assessment checklist for Seniors with Limited Ability to Communicate (PACSLAC) <PERSOON> pain in critically ill sedated patients by using a behavioral pain scale <PERSOON-##>, C L , <PERSOON-##> effect of a new multimodal perioperative anesthetic regimen on postoperative pain, side effects, rehabilitation, and length of hospital stay after total <PERSOON-##> and safety of postoperative pain management a survey of <DATUM> consecutive patients between ### and ### (#nd revision) a database analysis of prospectively raised data <PERSOON-##>, W A (###a) Challenge of improving postoperative pain management case studies of three acute pain services in the <PERSOON-##>, W A (###b) Understanding the challenges of service change - learning from acute pain services in the <PERSOON-##> clinical trial to assess the effect of an educational programme designed to improve nurses' <PERSOON-##>, function, and implementation of acute pain service Anesthesiol Clin Rawal, N.
| 434 | nvog |
<PERSOON> pain in critically ill sedated patients by using a behavioral pain scale <PERSOON>, C L , <PERSOON> effect of a new multimodal perioperative anesthetic regimen on postoperative pain, side effects, rehabilitation, and length of hospital stay after total <PERSOON> and safety of postoperative pain management a survey of <DATUM> consecutive patients between ### and ### (#nd revision) a database analysis of prospectively raised data <PERSOON>, W A (###a) Challenge of improving postoperative pain management case studies of three acute pain services in the <PERSOON>, W A (###b) Understanding the challenges of service change - learning from acute pain services in the <PERSOON> clinical trial to assess the effect of an educational programme designed to improve nurses' <PERSOON>, function, and implementation of acute pain service <PERSOON> pain and its management <PERSOON-##> Med Singapore, ## (#), ##-## Rawal, N (###) ## years of acute pain services--achievements and challenges <PERSOON-##> pain services in Europe a ##-nation survey of ### hospitals <PERSOON-##> EuroPain Acute Pain Working Party European Journal of <PERSOON-##> use of relaxation techniques in the perioperative management of proctological patients preliminary results <PERSOON-##> Dis, ## (<DATUM> , #<DATUM> Rond, <PERSOON-##>, R M (###) A pain monitoring program for nurses effects on nurses' pain knowlegde and attitude <PERSOON-##> effective postoperative pain management influence surgical <PERSOON-##> the quality of Sartain, J B , & <PERSOON-##> impact of an acute pain service on postoperative pain <PERSOON-##>, D , & <PERSOON-##> of five sedation scoring systems by means of auditory evoked potentials <PERSOON-##>, M A.
| 441 | nvog |
Postoperative pain and its management <PERSOON> Med Singapore, ## (#), ##-## Rawal, N (###) ## years of acute pain services--achievements and challenges <PERSOON> pain services in Europe a ##-nation survey of ### hospitals <PERSOON> EuroPain Acute Pain Working Party European Journal of <PERSOON> use of relaxation techniques in the perioperative management of proctological patients preliminary results <PERSOON> Dis, ## (<DATUM> , #<DATUM> Rond, <PERSOON>, R M (###) A pain monitoring program for nurses effects on nurses' pain knowlegde and attitude <PERSOON> effective postoperative pain management influence surgical <PERSOON> the quality of Sartain, J B , & <PERSOON> impact of an acute pain service on postoperative pain <PERSOON-##>, D , & <PERSOON-##> of five sedation scoring systems by means of auditory evoked potentials <PERSOON-##> of music therapy on physiological and psychological outcomes for patients undergoing cardiac surgery <PERSOON-##> a nurse-based, anesthesiologist-supervised inpatient acute pain service experience of #,### patients <PERSOON-##> impact of preoperative information on state anxiety, postoperative pain and satisfaction with pain management <PERSOON-##> review of movement-evoked pain versus pain at rest in postsurgical clinical trials and meta-analyses A fundamental distinction requiring standardized <PERSOON-##>, J G (###) A cost-utility and cost-effectiveness analysis of an acute pain service <PERSOON-##>, P L (###) Effect of an anaesthesia department led critical care outreach and acute pain service on postoperative Tighe, S Q , Bie, J A , <PERSOON-##> acute pain service effective or expensive <PERSOON-##>, S K , <PERSOON-##>, K F.
| 424 | nvog |
<PERSOON> of music therapy on physiological and psychological outcomes for patients undergoing cardiac surgery <PERSOON> a nurse-based, anesthesiologist-supervised inpatient acute pain service experience of #,### patients <PERSOON> impact of preoperative information on state anxiety, postoperative pain and satisfaction with pain management <PERSOON> review of movement-evoked pain versus pain at rest in postsurgical clinical trials and meta-analyses A fundamental distinction requiring standardized <PERSOON>, J G (###) A cost-utility and cost-effectiveness analysis of an acute pain service <PERSOON>, P L (###) Effect of an anaesthesia department led critical care outreach and acute pain service on postoperative Tighe, S Q , Bie, J A , <PERSOON> acute pain service effective or expensive <PERSOON>, S K , <PERSOON>, K F M (###) <PERSOON-##> audit of the safety of an acute pain service <PERSOON-##> and psychometric evaluation of the Pain Assessment in Advanced Dementia (PAINAD) scale <PERSOON-##> Dir Assoc, # (#), #-## <PERSOON-##> an acute pain service improve <PERSOON-##> analgesia pain by choice? <PERSOON-##> influence of <PERSOON-##> a review of three commonly used pain rating scales <PERSOON-##> on terminology and practice of psychophysical DNIC testing <PERSOON-##>, T (###) Use of a Behavioural Pain Scale to assess pain in ventilated, unconscious and/or sedated patients <PERSOON-##> the clinical usefulness of a behavioural pain scale for older people with dementia J Adv Nurs, ## (#), ##<DATUM> In dit hoofdstuk bespreken wij de meest gangbare analgetica die worden toegepast bij de behandeling van matige tot ernstige postoperatieve pijn.
| 403 | nvog |
(###) <PERSOON> audit of the safety of an acute pain service <PERSOON> and psychometric evaluation of the Pain Assessment in Advanced Dementia (PAINAD) scale <PERSOON> Dir Assoc, # (#), #-## <PERSOON> an acute pain service improve <PERSOON> analgesia pain by choice? <PERSOON> influence of <PERSOON> a review of three commonly used pain rating scales <PERSOON> on terminology and practice of psychophysical DNIC testing <PERSOON>, T (###) Use of a Behavioural Pain Scale to assess pain in ventilated, unconscious and/or sedated patients <PERSOON-##> the clinical usefulness of a behavioural pain scale for older people with dementia J Adv Nurs, ## (#), ##<DATUM> In dit hoofdstuk bespreken wij de meest gangbare analgetica die worden toegepast bij de behandeling van matige tot ernstige postoperatieve pijn Voor evidence based medicine is het wenselijk dat er directe vergelijkende studies beschikbaar zijn tussen diverse analgetica Deze zijn echter nauwelijks gepubliceerd, waardoor een directe vergelijking van de werkzaamheid lastig is Echter, de relatieve werkzaamheid kan indirect worden bepaald door ieder analgeticum te vergelijken met placebo onder gelijke omstandigheden en gebruik te maken van een gemeenschappelijke beschrijver van de werkzaamheid De resultaten bij iedere interventie kunnen worden gebruikt om een kwantitatieve ladder van relatieve werkzaamheid op te stellen Historisch gezien worden data van pijnintensiteit of vermindering weergegeven als een gemiddelde Aangezien deze gemiddelden data beschrijven die een ongelijke verdeling kunnen hebben, kan directe pooling leiden tot Er is echter een gevalideerde methode ontwikkeld die rekening houdt met de onderliggende verdeling Deze methode vertaalt de gemiddelde waardes voor pijnvermindering en -intensiteit (percentage van maximaal mogelijke pijnintensiteit of vermindering) naar dichotome informatie (aantal patiënten met tenminste ##% pijnvermindering relatieve benefit (RB)) Daarnaast kan deze methode worden gebruikt om de effectiviteit van een analgeticum uit te drukken als ânumber-needed-to-treatâ (NNT= aantal patiënten nodig om één patiënt ##% pijnverlichting te geven) Cook et al , ### Een effectiever analgeticum zal dus een hogere RB en een lagere NNT hebben NNTâs evalueren slechts één effect van een behandeling en belichten niet aspecten als bijvoorbeeld bijwerkingen en kosten NNTâs, die werden berekend vanuit systematische reviews en gerandomiseerde gecontroleerde trials, zijn het meest betrouwbaar (Moore Tabel <DATUM> NNT van een aantal analgetica bij volwassenen, <PERSOON-##> et al , ### ((WEBLINK), Gedownload op # oktober.
| 518 | nvog |
het wenselijk dat er directe vergelijkende studies beschikbaar zijn tussen diverse analgetica Deze zijn echter nauwelijks gepubliceerd, waardoor een directe vergelijking van de werkzaamheid lastig is Echter, de relatieve werkzaamheid kan indirect worden bepaald door ieder analgeticum te vergelijken met placebo onder gelijke omstandigheden en gebruik te maken van een gemeenschappelijke beschrijver van de werkzaamheid De resultaten bij iedere interventie kunnen worden gebruikt om een kwantitatieve ladder van relatieve werkzaamheid op te stellen Historisch gezien worden data van pijnintensiteit of vermindering weergegeven als een gemiddelde Aangezien deze gemiddelden data beschrijven die een ongelijke verdeling kunnen hebben, kan directe pooling leiden tot Er is echter een gevalideerde methode ontwikkeld die rekening houdt met de onderliggende verdeling Deze methode vertaalt de gemiddelde waardes voor pijnvermindering en -intensiteit (percentage van maximaal mogelijke pijnintensiteit of vermindering) naar dichotome informatie (aantal patiënten met tenminste ##% pijnvermindering relatieve benefit (RB)) Daarnaast kan deze methode worden gebruikt om de effectiviteit van een analgeticum uit te drukken als ânumber-needed-to-treatâ (NNT= aantal patiënten nodig om één patiënt ##% pijnverlichting te geven) Cook et al , ### Een effectiever analgeticum zal dus een hogere RB en een lagere NNT hebben NNTâs evalueren slechts één effect van een behandeling en belichten niet aspecten als bijvoorbeeld bijwerkingen en kosten NNTâs, die werden berekend vanuit systematische reviews en gerandomiseerde gecontroleerde trials, zijn het meest betrouwbaar (Moore Tabel <DATUM> NNT van een aantal analgetica bij volwassenen, <PERSOON> et al , ### ((WEBLINK), Gedownload op <DATUM> Der Anaesthesist, Vergelijking van de analgetische werkzaamheid van niet-opioïde algetica en een opioïd aan de hand van het NNT ("number needed to treat") Weergegeven zijn de mediaan (centrale balk in iedere grijs blok) en het ##%- Betrouwbaarheidsinterval (rechter en linker begrenzing van de grijze blokken), volume ##, ###, page ###, <PERSOON>, M , figure # Paracetamol is een belangrijk niet-opioïde analgeticum, wordt vaak voorgeschreven en is ook zonder recept verkrijgbaar Het werkingsmechanisme is niet geheel bekend maar zowel perifere als centrale effecten zijn beschreven (Pickering et al , ###) Hoewel bijwerkingen weinig frequent voorkomen en overgevoeligheid zelden optreedt, is enige reflectie op zijn plaats Verhoging van transaminases in gezonde volwassenen kan reeds na een aantal dagen optreden bij een intake van # gram paracetamol, co-administratie van opiaten heeft hierop geen invloed (Watkins et al ###) Doses paracetamol hoger dan # gram per dag kunnen irreversibele levernecrose veroorzaken (<PERSOON> et al , ###; Heard, ###) Andere beschreven bijwerkingen van paracetamol zijn onder andere toegenomen risico op astma bij zowel kinderen als volwassenen (Etminan et al , ###) Om tot een plaatsbepaling van paracetamol met of zonder codeïne te komen bij postoperatieve pijnbehandeling zijn slechts zeer weinig directe vergelijkende studies effectiviteit van een enkele dosering paracetamol bij postoperatieve pijn bij volwassenen omvat ## studies, waarin eenmalige paracetamol toediening werd vergeleken met placebo bij matige tot ernstige postoperatieve pijn.
| 626 | nvog |
Der Anaesthesist, Vergelijking van de analgetische werkzaamheid van niet-opioïde algetica en een opioïd aan de hand van het NNT ("number needed to treat") Weergegeven zijn de mediaan (centrale balk in iedere grijs blok) en het ##%- Betrouwbaarheidsinterval (rechter en linker begrenzing van de grijze blokken), volume ##, ###, page ###, <PERSOON>, M , figure # Paracetamol is een belangrijk niet-opioïde analgeticum, wordt vaak voorgeschreven en is ook zonder recept verkrijgbaar Het werkingsmechanisme is niet geheel bekend maar zowel perifere als centrale effecten zijn beschreven (Pickering et al , ###) Hoewel bijwerkingen weinig frequent voorkomen en overgevoeligheid zelden optreedt, is enige reflectie op zijn plaats Verhoging van transaminases in gezonde volwassenen kan reeds na een aantal dagen optreden bij een intake van # gram paracetamol, co-administratie van opiaten heeft hierop geen invloed (Watkins et al ###) Doses paracetamol hoger dan # gram per dag kunnen irreversibele levernecrose veroorzaken (<PERSOON> et al , ###; Heard, ###) Andere beschreven bijwerkingen van paracetamol zijn onder andere toegenomen risico op astma bij zowel kinderen als volwassenen (Etminan et al , ###) Om tot een plaatsbepaling van paracetamol met of zonder codeïne te komen bij postoperatieve pijnbehandeling zijn slechts zeer weinig directe vergelijkende studies effectiviteit van een enkele dosering paracetamol bij postoperatieve pijn bij volwassenen omvat ## studies, waarin eenmalige paracetamol toediening werd vergeleken met placebo bij matige tot ernstige postoperatieve pijn pijnreductie gedurende vier tot zes uur waar dat in de placebo groep ##% was Ongeveer ##% van de patiënten die paracetamol kreeg, hadden extra pijnmedicatie nodig gedurende die vier tot zes uur in vergelijking met ##% in de placebogroep Bijwerkingen werden zelden beschreven en waren vergelijkbaar tussen de paracetamol Een door dezelfde auteurs uitgevoerde meta-analyse naar de effectiviteit van paracetamol met codeïne in vergelijking met placebo bij postoperatieve pijn bij volwassenen omvat ## studies (Toms et al , ###) De NNTâs voor ##% pijnreductie voor vier tot zes uur waren significant en zijn in tabel <DATUM> weergegeven De tijdsspanne tot rescue-medicatie was )# uur met paracetamol met codeïne, versus twee uur voor placebo De NNT om remedicatie gedurende vier tot zes uur te voorkomen was #,# voor ### mg paracetamol met ## mg codeïne De paracetamol met codeïne combinatie resulteerde in ernstiger bijwerkingen, aldus Toms (###) Tot slot werden ## studies geïncludeerd die de combinatie paracetamol met codeïne vergeleken met paracetamol alleen (Toms et al , ###) Toevoeging van codeïne verhoogde het aantal patiënten dat ##% pijn reductie kreeg met ## tot ##%, de tijd tot noodzaak van inname van rescuemedicatie steeg één uur en codeïne reduceerde ook het aantal patiënten dat rescuemedicatie nodig had met ## % Bijwerkingen waren mild en verschilden niet tussen de Moore et al , (###) toonden recent aan dat ## mg codeïne als mono-analgeticum bij matige tot ernstige chirurgische pijn ongeschikt is met een NNT van ## om ##% reductie in maximale pijn te geven ten opzichte van placebo.
| 668 | nvog |
groep ##% was Ongeveer ##% van de patiënten die paracetamol kreeg, hadden extra pijnmedicatie nodig gedurende die vier tot zes uur in vergelijking met ##% in de placebogroep Bijwerkingen werden zelden beschreven en waren vergelijkbaar tussen de paracetamol Een door dezelfde auteurs uitgevoerde meta-analyse naar de effectiviteit van paracetamol met codeïne in vergelijking met placebo bij postoperatieve pijn bij volwassenen omvat ## studies (Toms et al , ###) De NNTâs voor ##% pijnreductie voor vier tot zes uur waren significant en zijn in tabel <DATUM> weergegeven De tijdsspanne tot rescue-medicatie was )# uur met paracetamol met codeïne, versus twee uur voor placebo De NNT om remedicatie gedurende vier tot zes uur te voorkomen was #,# voor ### mg paracetamol met ## mg codeïne De paracetamol met codeïne combinatie resulteerde in ernstiger bijwerkingen, aldus Toms (###) Tot slot werden ## studies geïncludeerd die de combinatie paracetamol met codeïne vergeleken met paracetamol alleen (Toms et al , ###) Toevoeging van codeïne verhoogde het aantal patiënten dat ##% pijn reductie kreeg met ## tot ##%, de tijd tot noodzaak van inname van rescuemedicatie steeg één uur en codeïne reduceerde ook het aantal patiënten dat rescuemedicatie nodig had met ## % Bijwerkingen waren mild en verschilden niet tussen de Moore et al , (###) toonden recent aan dat ## mg codeïne als mono-analgeticum bij matige tot ernstige chirurgische pijn ongeschikt is met een NNT van ## om ##% reductie in maximale pijn te geven ten opzichte van placebo Tabel <DATUM> De NNT voor ##% pijnreductie voor <DATUM> uur volgens Toms et al (### en ###) Paracetamol is een effectief analgeticum met een lage incidentie van bijwerkingen Toevoegen van codeïne ## mg geeft aanvullende pijnverlichting in eenmalige dosis, maar kan een toename van bijwerkingen veroorzaken Codeïne als monoanalgeticum heeft een zeer beperkt pijnstillend effect met relatief veel De onset van intraveneus paracetamol treedt snel op binnen vijf tot tien minuten na toediening Het piek analgetisch effect treedt op na één uur en de werkingsduur is vier tot zes uur (Duggan et al , ###) Intraveneus paracetamol werkt sneller dan oraal en Intraveneus paracetamol dient te worden toegediend over een periode van ## minuten, de aanbevolen dosering is ### mg bij een lichaamsgewicht )## kg en het minimum interval is vier uur bij een maximum dagelijkse dosering van vier gram Bij patiënten met nierfunctiestoornissen moet de intervaltijd worden verhoogd tot zes uur, aldus Duggan Verschillende gerandomiseerde, dubbelblinde, placebo gecontroleerde studies lieten een positief effect zien van intraveneus paracetamol bij milde to matige pijn bij zowel enkelvoudige als herhaalde dosering Een multi-center, placebo gecontroleerde, gerandomiseerde studie (Sinatra et al , ###) met herhaalde dosering van paracetamol met PCA morfine rescue bij ### volwassenen met matig tot ernstige pijn na totale knie of heup vervanging liet betere pijnstilling zien na intraveneus paracetamol in vergelijking met placebo Ook was het tijdsinterval tot rescue-medicatie langer, was de dosering rescue-medicatie lager met intraveneus paracetamol en de patiënt tevredenheid hoger.
| 659 | nvog |
# De NNT voor ##% pijnreductie voor <DATUM> uur volgens Toms et al (### en ###) Paracetamol is een effectief analgeticum met een lage incidentie van bijwerkingen Toevoegen van codeïne ## mg geeft aanvullende pijnverlichting in eenmalige dosis, maar kan een toename van bijwerkingen veroorzaken Codeïne als monoanalgeticum heeft een zeer beperkt pijnstillend effect met relatief veel De onset van intraveneus paracetamol treedt snel op binnen vijf tot tien minuten na toediening Het piek analgetisch effect treedt op na één uur en de werkingsduur is vier tot zes uur (Duggan et al , ###) Intraveneus paracetamol werkt sneller dan oraal en Intraveneus paracetamol dient te worden toegediend over een periode van ## minuten, de aanbevolen dosering is ### mg bij een lichaamsgewicht )## kg en het minimum interval is vier uur bij een maximum dagelijkse dosering van vier gram Bij patiënten met nierfunctiestoornissen moet de intervaltijd worden verhoogd tot zes uur, aldus Duggan Verschillende gerandomiseerde, dubbelblinde, placebo gecontroleerde studies lieten een positief effect zien van intraveneus paracetamol bij milde to matige pijn bij zowel enkelvoudige als herhaalde dosering Een multi-center, placebo gecontroleerde, gerandomiseerde studie (Sinatra et al , ###) met herhaalde dosering van paracetamol met PCA morfine rescue bij ### volwassenen met matig tot ernstige pijn na totale knie of heup vervanging liet betere pijnstilling zien na intraveneus paracetamol in vergelijking met placebo Ook was het tijdsinterval tot rescue-medicatie langer, was de dosering rescue-medicatie lager met intraveneus paracetamol en de patiënt tevredenheid hoger PCA rescue (Wininger et al , ###) onderzocht het effect van intraveneus paracetamol bij ### patiënten die abdominale laparoscopische chirurgie ondergingen Pijnstilling was significant beter met intraveneus paracetamol De tijd tot adequate pijnstilling na de eerste dosering was beter na intraveneus paracetamol, maar er was geen significant andere studies (Kemppainen et al, ###; Atef et al , ###; Jokela et al , ###; Cakan et al , ###) toonden een positief effect van intraveneus paracetamol op postoperatieve Vergelijkbaar met oraal en rectaal toegediend paracetamol worden enkelvoudige en herhaalde doseringen van intraveneus paracetamol goed verdragen en zijn bijwerkingen Intraveneus paracetamol is een effectief analgeticum met een lage incidentie van bijwerkingen met een snellere onset dan oraal of rectaal paracetamol In <LOCATIE> zijn tabletten beschikbaar met ### mg paracetamol Tabletten met codeïne Effectieve pijnbehandeling in eenmalige dosering bij postoperatieve pijn kan dus worden verkregen met paracetamol ### mg of paracetamol met codeïne respectievelijk ### mg en ## mg, met eventueel een extra tablet van ### mg paracetamol hieraan toegevoegd Over herhaalde toediening bij postoperatieve pijn is onvoldoende informatie beschikbaar Het ligt voor de hand om op basis van de farmacokinetiek van paracetamol (eliminatie halfwaardetijd één tot vier uur, maximale plasmaspiegels een half tot twee uur) een doseerfrequentie van iedere vier tot zes uur te adviseren, rekening houdend met de maximale etmaaldosering De pijnstillende werking van codeïne begint ## tot ## minuten na orale toediening en houdt vier tot zes uur aan.
| 622 | nvog |
rescue (Wininger et al , ###) onderzocht het effect van intraveneus paracetamol bij ### patiënten die abdominale laparoscopische chirurgie ondergingen Pijnstilling was significant beter met intraveneus paracetamol De tijd tot adequate pijnstilling na de eerste dosering was beter na intraveneus paracetamol, maar er was geen significant andere studies (Kemppainen et al, ###; Atef et al , ###; Jokela et al , ###; Cakan et al , ###) toonden een positief effect van intraveneus paracetamol op postoperatieve Vergelijkbaar met oraal en rectaal toegediend paracetamol worden enkelvoudige en herhaalde doseringen van intraveneus paracetamol goed verdragen en zijn bijwerkingen Intraveneus paracetamol is een effectief analgeticum met een lage incidentie van bijwerkingen met een snellere onset dan oraal of rectaal paracetamol In <LOCATIE> zijn tabletten beschikbaar met ### mg paracetamol Tabletten met codeïne Effectieve pijnbehandeling in eenmalige dosering bij postoperatieve pijn kan dus worden verkregen met paracetamol ### mg of paracetamol met codeïne respectievelijk ### mg en ## mg, met eventueel een extra tablet van ### mg paracetamol hieraan toegevoegd Over herhaalde toediening bij postoperatieve pijn is onvoldoende informatie beschikbaar Het ligt voor de hand om op basis van de farmacokinetiek van paracetamol (eliminatie halfwaardetijd één tot vier uur, maximale plasmaspiegels een half tot twee uur) een doseerfrequentie van iedere vier tot zes uur te adviseren, rekening houdend met de maximale etmaaldosering De pijnstillende werking van codeïne begint ## tot ## minuten na orale toediening en houdt vier tot zes uur aan uit goede onderzoeken beschikbaar Voorstanders van codeïne zullen aangeven dat met codeïne sinds vele tientallen jaren ervaring op is gedaan, hoewel nog regelmatig in te lage doseringen De belangrijkste bijwerking is obstipatie Tegenstanders hebben als argument dat codeïne niet voldoende bewezen effectief is bij postoperatieve pijn Tevens zou toedienen van codeïne beschouwd kunnen worden als een omslachtige manier om lage doseringen morfine te geven De analgetische werking van ### mg codeïne oraal komt overeen met ##-## mg morfine Ongeveer ##% van de Kaukasische bevolking mist het enzym CYP#D#, waardoor de omzetting van codeïne naar morfine niet kan plaatsvinden (Tyndale et al , ###) Het belang hiervan voor de analgetische werking staat ter discussie Een compromis tussen voor- en tegenstanders zou er uit kunnen bestaan dat toevoegen van codeïne alleen gebeurt bij de eerste dosering Naar rectale toediening van paracetamol zijn weinig gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken verricht De resultaten zijn slecht bruikbaar voor de Nederlandse situatie, door onder andere niet vergelijkbare producten en onvoldoende informatie in de betreffende publicaties Er kan dus geen doseeradvies gegeven worden op basis van effectiviteitonderzoek, maar hier worden farmacokinetische gegevens voor gebruikt Paracetamol wordt vanuit een zetpil langzamer geabsorbeerd dan vanuit een tablet De ongeveer even groot Om deze reden dient rectaal bij voorkeur ### mg te worden gegeven, rekening houdend met de maximale etmaaldosering, die voor rectaal gelijk is De werkgroep is van mening dat het gebruik van codeïne bij de postoperatieve pijnbestrijding Bij lichte of matige postoperatieve pijn wordt paracetamol als analgeticum aanbevolen.
| 609 | nvog |
dat met codeïne sinds vele tientallen jaren ervaring op is gedaan, hoewel nog regelmatig in te lage doseringen De belangrijkste bijwerking is obstipatie Tegenstanders hebben als argument dat codeïne niet voldoende bewezen effectief is bij postoperatieve pijn Tevens zou toedienen van codeïne beschouwd kunnen worden als een omslachtige manier om lage doseringen morfine te geven De analgetische werking van ### mg codeïne oraal komt overeen met ##-## mg morfine Ongeveer ##% van de Kaukasische bevolking mist het enzym CYP#D#, waardoor de omzetting van codeïne naar morfine niet kan plaatsvinden (Tyndale et al , ###) Het belang hiervan voor de analgetische werking staat ter discussie Een compromis tussen voor- en tegenstanders zou er uit kunnen bestaan dat toevoegen van codeïne alleen gebeurt bij de eerste dosering Naar rectale toediening van paracetamol zijn weinig gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken verricht De resultaten zijn slecht bruikbaar voor de Nederlandse situatie, door onder andere niet vergelijkbare producten en onvoldoende informatie in de betreffende publicaties Er kan dus geen doseeradvies gegeven worden op basis van effectiviteitonderzoek, maar hier worden farmacokinetische gegevens voor gebruikt Paracetamol wordt vanuit een zetpil langzamer geabsorbeerd dan vanuit een tablet De ongeveer even groot Om deze reden dient rectaal bij voorkeur ### mg te worden gegeven, rekening houdend met de maximale etmaaldosering, die voor rectaal gelijk is De werkgroep is van mening dat het gebruik van codeïne bij de postoperatieve pijnbestrijding Bij lichte of matige postoperatieve pijn wordt paracetamol als analgeticum aanbevolen Dipyron is een anti-pyretisch analgeticum en behoort tot de chemische groep van de Dipyron lijkt niet gepaard te gaan met de gastro-intestinale en renale bijwerkingen van andere NSAIDâs (Laporte et al , ###) Het snel parenteraal toedienen van dipyron kan in De meest bediscussieerde bijwerking van dipyron is echter het risico op agranulocytose wat er toe geleid heeft dat dit middel van de markt is gehaald in diverse landen waaronder <PERSOON> et al , ###) De zorgen waren gebaseerd op twee studies (Discombe, ###; Huguley, ###) die een incidentie vonden voor agranulocytose van # ##-# ##% met een mortaliteit van #,##% Een vervolgstudie (<PERSOON> et al , ###) vond een incidentiestijging van één geval per één miljoen dipyron gebruikers met een groter regionale variabiliteit die bevestigd werd in andere studies (Shapiro et al , ###; Ibanez et al , ###; <PERSOON> et al , ###) Een Zweedse studie (Hedenmalm et al , ###) vond een hoge incidentie van ### per één miljoen gebruikers na registratie van het middel in Zweden Een Spaanse case-control studie (Ibanez et al , ###) vond echter #,## gevallen van dipyron geïnduceerd agranulocytose per één miljoen inwoners met een lager risico op agranulocytose als dipyron kortdurend wordt gebruikt in lage doseringen van één tot twee gram/dag Een Poolse studie (<PERSOON> et al , ###) vond geen gevallen van dipyron geïnduceerde agranulocytose bij een gebruik van ### miljoen tabletten dipyron per jaar in Polen Mogelijk speelt genetische variatie een.
| 652 | nvog |
een anti-pyretisch analgeticum en behoort tot de chemische groep van de Dipyron lijkt niet gepaard te gaan met de gastro-intestinale en renale bijwerkingen van andere NSAIDâs (Laporte et al , ###) Het snel parenteraal toedienen van dipyron kan in De meest bediscussieerde bijwerking van dipyron is echter het risico op agranulocytose wat er toe geleid heeft dat dit middel van de markt is gehaald in diverse landen waaronder <PERSOON> et al , ###) De zorgen waren gebaseerd op twee studies (Discombe, ###; Huguley, ###) die een incidentie vonden voor agranulocytose van # ##-# ##% met een mortaliteit van #,##% Een vervolgstudie (<PERSOON> et al , ###) vond een incidentiestijging van één geval per één miljoen dipyron gebruikers met een groter regionale variabiliteit die bevestigd werd in andere studies (Shapiro et al , ###; Ibanez et al , ###; <PERSOON> et al , ###) Een Zweedse studie (Hedenmalm et al , ###) vond een hoge incidentie van ### per één miljoen gebruikers na registratie van het middel in Zweden Een Spaanse case-control studie (Ibanez et al , ###) vond echter #,## gevallen van dipyron geïnduceerd agranulocytose per één miljoen inwoners met een lager risico op agranulocytose als dipyron kortdurend wordt gebruikt in lage doseringen van één tot twee gram/dag Een Poolse studie (<PERSOON> et al , ###) vond geen gevallen van dipyron geïnduceerde agranulocytose bij een gebruik van ### miljoen tabletten dipyron per jaar in Polen Mogelijk speelt genetische variatie een Het risico op agranulocytose door dipyron moet geplaatst worden in de context van de risicoâs op bijwerkingen van andere analgetica Een meta-analyse door Andrade et al , (###) vond een toegenomen mortaliteit door serieuze bijwerkingen van ### per ### miljoen gebruikers voor aspirine en ### per ### miljoen gebruikers voor diclofenac; voor paracetamol en dipyron waren de getallen ## en ## per ### miljoen gebruikers De werkgroep is van mening dat angst voor agranulocytose als bijwerking van dipyron ertoe heeft geleid dat dit middel van de markt werd gehaald in <PERSOON> et al , ###) De gerapporteerde incidenties van agranulocytose door dipyron verschillen sterk aanwijzingen dat agranulocytose een contra-indicatie is voor gebruik van dipyron De mortaliteit als gevolg van ernstige bijwerkingen door dipyron lijkt niet te verschillen ten opzichte van die van paracetamol en ligt lager dan die van diclofenac (Andrade) Een meta-analyse, door <PERSOON> et al , (###), onderzocht het effect van eenmalige toediening van zowel oraal, intraveneus, intramusculair als rectaal dipyron op pijnintensiteitsscores bij matige tot ernstige postoperatieve pijn (n = ###) ## Studies testen voornamelijk ### mg oraal dipyron, #,# g intraveneus dipyron en #,# gram intramusculaire dipyron Slechts ## patiënten kregen andere doseringen In alle studies kregen de controle patiënten andere pijnmedicatie, acht studies onderzochten het effect in vergelijking met placebo Meer dan ##% van de patiënten in de dipyrongroep had een ##% reductie van de pijnintensiteit met ### mg oraal dipyron in vergelijking met ##% in de placebogroep met een NNT van #.
| 708 | nvog |
dipyron moet geplaatst worden in de context van de risicoâs op bijwerkingen van andere analgetica Een meta-analyse door Andrade et al , (###) vond een toegenomen mortaliteit door serieuze bijwerkingen van ### per ### miljoen gebruikers voor aspirine en ### per ### miljoen gebruikers voor diclofenac; voor paracetamol en dipyron waren de getallen ## en ## per ### miljoen gebruikers De werkgroep is van mening dat angst voor agranulocytose als bijwerking van dipyron ertoe heeft geleid dat dit middel van de markt werd gehaald in <PERSOON> et al , ###) De gerapporteerde incidenties van agranulocytose door dipyron verschillen sterk aanwijzingen dat agranulocytose een contra-indicatie is voor gebruik van dipyron De mortaliteit als gevolg van ernstige bijwerkingen door dipyron lijkt niet te verschillen ten opzichte van die van paracetamol en ligt lager dan die van diclofenac (Andrade) Een meta-analyse, door <PERSOON> et al , (###), onderzocht het effect van eenmalige toediening van zowel oraal, intraveneus, intramusculair als rectaal dipyron op pijnintensiteitsscores bij matige tot ernstige postoperatieve pijn (n = ###) ## Studies testen voornamelijk ### mg oraal dipyron, #,# g intraveneus dipyron en #,# gram intramusculaire dipyron Slechts ## patiënten kregen andere doseringen In alle studies kregen de controle patiënten andere pijnmedicatie, acht studies onderzochten het effect in vergelijking met placebo Meer dan ##% van de patiënten in de dipyrongroep had een ##% reductie van de pijnintensiteit met ### mg oraal dipyron in vergelijking met ##% in de placebogroep met een NNT van # in de dipyrongroep Het effect van ### mg oraal dipyron was vergelijkbaar met het effect van #,# gram dipyron intraveneus en ### mg intraveneus tramadol Er werden geen ernstige bijwerkingen beschreven De methodologische kwaliteit van de meeste studies was echter matig De randomisatie of blinderingscriteria waren in veel gevallen niet beschreven en de grootte van de behandelingsgroepen in de meeste studies was klein Bijwerkingen werden slecht beschreven en er was geen informatie of de data van pijnintensiteitscores verzameld zijn voor of na rescue-medicatie De power van de metaanalyse was bovendien te laag om conclusies te trekken over de veiligheid van dipyrone <PERSOON> Dilmen et al , (###) vond een gereduceerde VAS-score voor dipyron ten opzichte van placebo en een vergelijkbaar effect van dipyron en paracetamol bij lumbale hernia chirurgie De incidentie van misselijkheid, braken, het geven van anti-emetische Dipyron is een effectief analgeticum bij milde tot matige postoperatieve pijn, De orale toedieningvorm van dipyron is in <LOCATIE> niet geregistreerd In dat perspectief lijkt het verstandig om het gebruik hiervan te documenteren Dipyron is een goed alternatief voor NSAIDâs en aan te bevelen bij patiënten met een relatieve of absolute contra-indicatie voor NSAIDâs Doseringsadvies bij volwassenen viermaal daags # gram Het werkingsmechanisme van de NSAIDâs is nog niet volledig bekend Ze remmen het <PERSOON> kent tenminste twee vormen <PERSOON>-# en <PERSOON>-# <PERSOON>-# bevordert de vorming van prostaglandines met vooral een regulerende en beschermende werking, zoals het.
| 643 | nvog |
dipyrongroep Het effect van ### mg oraal dipyron was vergelijkbaar met het effect van #,# gram dipyron intraveneus en ### mg intraveneus tramadol Er werden geen ernstige bijwerkingen beschreven De methodologische kwaliteit van de meeste studies was echter matig De randomisatie of blinderingscriteria waren in veel gevallen niet beschreven en de grootte van de behandelingsgroepen in de meeste studies was klein Bijwerkingen werden slecht beschreven en er was geen informatie of de data van pijnintensiteitscores verzameld zijn voor of na rescue-medicatie De power van de metaanalyse was bovendien te laag om conclusies te trekken over de veiligheid van dipyrone <PERSOON> Dilmen et al , (###) vond een gereduceerde VAS-score voor dipyron ten opzichte van placebo en een vergelijkbaar effect van dipyron en paracetamol bij lumbale hernia chirurgie De incidentie van misselijkheid, braken, het geven van anti-emetische Dipyron is een effectief analgeticum bij milde tot matige postoperatieve pijn, De orale toedieningvorm van dipyron is in <LOCATIE> niet geregistreerd In dat perspectief lijkt het verstandig om het gebruik hiervan te documenteren Dipyron is een goed alternatief voor NSAIDâs en aan te bevelen bij patiënten met een relatieve of absolute contra-indicatie voor NSAIDâs Doseringsadvies bij volwassenen viermaal daags # gram Het werkingsmechanisme van de NSAIDâs is nog niet volledig bekend Ze remmen het <PERSOON> kent tenminste twee vormen <PERSOON>-# en <PERSOON>-# <PERSOON>-# bevordert de vorming van prostaglandines met vooral een regulerende en beschermende werking, zoals het thrombocytenaggregatie <PERSOON>-# is een enzym dat in veel weefsels alleen tot expressie wordt gebracht bij ontstekingsprocessen NSAIDâs zouden een gewenst effect Van alle in <LOCATIE> beschikbare NSAIDâs zijn meta-analyses beschikbaar naar hun effect op postoperatieve pijn bij volwassenen volgens de methode van Moore (###) (Barden et al , ###; Moore et al , ###a, ###b, ###c, ###d en ###e; <PERSOON> et al , ###a en ###b; <PERSOON> et al , ###; Derry et al , ###a, ###b en ### c; <PERSOON> et al , ###) Op grond van deze meta-analyses kunnen dexibuprofen, dexketoprofen, ketoprofen, diclofenac, flurbiprofen, ibuprofen, naproxen en piroxicam gebruikt worden voor postoperatieve pijnstilling bij volwassenen Tabel <DATUM> geeft een overzicht van hun Dexibuprofen, dexketoprofen, ketoprofen, diclofenac, flurbiprofen, ibuprofen, <PERSOON> et al , ###b en ###; Barden et al , ###; Derry et al , ###a, De in tabel <DATUM> genoemde NSAIDâs zijn in <LOCATIE> beschikbaar en worden gebruikt in De wijze waarop de vergelijking volgens de methode van Moore (###) is uitgevoerd zorgt er echter voor dat de bruikbaarheid in de dagelijkse praktijk van de resultaten beperkt is Alleen studies met ingrepen resulterend in matige tot ernstige pijn (ten minste pijnscore drie op een tienpuntschaal) zouden zijn geïncludeerd Dit laat zich echter moeilijk rijmen met het gegeven dat NSAIDâs vooral effectief zijn na ingrepen resulterend in lichte of middelmatige pijn en dat kaakchirurgische studies zijn geïncludeerd Verder blijken slechts studies bruikbaar te zijn voor deze analysemethode met een specifieke en nauwkeurig omschreven onderzoeksmethode Veel studies blijken.
| 685 | nvog |
veel weefsels alleen tot expressie wordt gebracht bij ontstekingsprocessen NSAIDâs zouden een gewenst effect Van alle in <LOCATIE> beschikbare NSAIDâs zijn meta-analyses beschikbaar naar hun effect op postoperatieve pijn bij volwassenen volgens de methode van Moore (###) (Barden et al , ###; Moore et al , ###a, ###b, ###c, ###d en ###e; <PERSOON> et al , ###a en ###b; <PERSOON> et al , ###; Derry et al , ###a, ###b en ### c; <PERSOON> et al , ###) Op grond van deze meta-analyses kunnen dexibuprofen, dexketoprofen, ketoprofen, diclofenac, flurbiprofen, ibuprofen, naproxen en piroxicam gebruikt worden voor postoperatieve pijnstilling bij volwassenen Tabel <DATUM> geeft een overzicht van hun Dexibuprofen, dexketoprofen, ketoprofen, diclofenac, flurbiprofen, ibuprofen, <PERSOON> et al , ###b en ###; Barden et al , ###; Derry et al , ###a, De in tabel <DATUM> genoemde NSAIDâs zijn in <LOCATIE> beschikbaar en worden gebruikt in De wijze waarop de vergelijking volgens de methode van Moore (###) is uitgevoerd zorgt er echter voor dat de bruikbaarheid in de dagelijkse praktijk van de resultaten beperkt is Alleen studies met ingrepen resulterend in matige tot ernstige pijn (ten minste pijnscore drie op een tienpuntschaal) zouden zijn geïncludeerd Dit laat zich echter moeilijk rijmen met het gegeven dat NSAIDâs vooral effectief zijn na ingrepen resulterend in lichte of middelmatige pijn en dat kaakchirurgische studies zijn geïncludeerd Verder blijken slechts studies bruikbaar te zijn voor deze analysemethode met een specifieke en nauwkeurig omschreven onderzoeksmethode Veel studies blijken vermeld, niet werd gerandomiseerd of ook andere dan postoperatieve pijn mee werd genomen Kaakchirurgische ingrepen blijken vaak geschikt te zijn In <LOCATIE> behoort het analgetisch postoperatief beleid van deze ingrepen echter meestal niet tot het terrein van de anesthesioloog Desondanks is het model bruikbaar om een globale Van een aantal NSAIDâs is een rectale toedieningsvorm beschikbaar Soms is absorptie na rectale toediening gelijk aan oraal, soms wijkt deze af of is afhankelijk van de zetpilbasis In het algemeen is de absorptie na rectale toediening minder voorspelbaar (Tramer et al , ###) Voor de te gebruiken doseringen kunnen de gangbare diclofenac bevat als hulpstof benzylalcohol en kan worden geleverd met en zonder natriumpyrosulfiet en is gecontra-indiceerd voor patiënten die sulfiet overgevoelig zijn Beiden kunnen zowel intramusculair als intraveneus (in tenminste ### ml NaCl #,#% of glucose #%) worden toegediend Er is geen verschil in kinetiek tussen deze beide toedieningswegen Na intramusculaire injectie kan soms lokale pijn, jeuk en induratie ontstaan en zelden abcessen en lokale necrose Om de kans hierop te verkleinen is het noodzakelijk de injectie diep intragluteaal toe te dienen In zeldzame gevallen kunnen allergische reacties (variërend van lichte astma-aanval tot anafylactische shock) bij overgevoelige patiënten optreden Bij parenterale toediening van diclofenac dienen de voordelen van een parenterale toedieningsvorm (onder andere snel effect, toediening aan patiënten die buiten bewustzijn zijn) te worden afgewogen tegen de nadelen (zoals In het algemeen is niet veel onderzoek verricht naar bijwerkingen en contra-indicaties van NSAIDâs bij postoperatief gebruik.
| 672 | nvog |
of ook andere dan postoperatieve pijn mee werd genomen Kaakchirurgische ingrepen blijken vaak geschikt te zijn In <LOCATIE> behoort het analgetisch postoperatief beleid van deze ingrepen echter meestal niet tot het terrein van de anesthesioloog Desondanks is het model bruikbaar om een globale Van een aantal NSAIDâs is een rectale toedieningsvorm beschikbaar Soms is absorptie na rectale toediening gelijk aan oraal, soms wijkt deze af of is afhankelijk van de zetpilbasis In het algemeen is de absorptie na rectale toediening minder voorspelbaar (Tramer et al , ###) Voor de te gebruiken doseringen kunnen de gangbare diclofenac bevat als hulpstof benzylalcohol en kan worden geleverd met en zonder natriumpyrosulfiet en is gecontra-indiceerd voor patiënten die sulfiet overgevoelig zijn Beiden kunnen zowel intramusculair als intraveneus (in tenminste ### ml NaCl #,#% of glucose #%) worden toegediend Er is geen verschil in kinetiek tussen deze beide toedieningswegen Na intramusculaire injectie kan soms lokale pijn, jeuk en induratie ontstaan en zelden abcessen en lokale necrose Om de kans hierop te verkleinen is het noodzakelijk de injectie diep intragluteaal toe te dienen In zeldzame gevallen kunnen allergische reacties (variërend van lichte astma-aanval tot anafylactische shock) bij overgevoelige patiënten optreden Bij parenterale toediening van diclofenac dienen de voordelen van een parenterale toedieningsvorm (onder andere snel effect, toediening aan patiënten die buiten bewustzijn zijn) te worden afgewogen tegen de nadelen (zoals In het algemeen is niet veel onderzoek verricht naar bijwerkingen en contra-indicaties van NSAIDâs bij postoperatief gebruik uit onderzoek bij langdurig gebruik van NSAIDâs voornamelijk in de reumatologie Niet altijd is deze informatie van toepassing bij postoperatieve pijnbehandeling Soms worden juist door de peri-operatieve pathofysiologische veranderingen van de patiënt De meest voorkomende bijwerkingen zijn maagdarmstoornissen, nierfunctiestoornissen, cardiovasculaire bijwerkingen, huidreacties en bijwerkingen op het centraal overgevoeligheidsreacties en leverfunctiestoornissen voor NSAIDâs zijn gecontraindiceerd bij actief ulcus ventriculi of ulcus duodeni, maagdarmbloedingen of andere bloedingen zoals cerebrovasculaire bloedingen, gastritis, overgevoeligheid, optreden van een astma-aanval na gebruik van acetylsalicylzuur of een ander <PERSOON> et al , ###) Veel bijwerkingen van klassieke NSAIDâs zijn tijdsafhankelijk De bijwerkingen van korte termijn gebruik van klassieke NSAIDâs (<DATUM> dagen) als naproxen en ibuprofen lijken vergelijkbaar met die van paracetamol en placebo (Milsom et al , ###; <PERSOON> et al , Er zijn een aantal risicofactoren geïdentificeerd voor ernstige gastro-intestinale bijwerkingen bij gebruik van klassieke NSAIDâs leeftijd )<LEEFTIJD> jaar, voorgeschiedenis met ulcusziekte, gelijktijdig gebruik van corticosteroïden en aspirine of antistolling (Wolfe et al , ###) waarbij leeftijd en eerdere ulcusziekte de belangrijkste voorspellers zijn Alle NSAIDâs inhiberen in verschillende mate COX-# wat resulteert in een toegenomen risico op gastro-intestinale ulcera met als risico bloedingen, perforaties en obstructies <PERSOON> et al , ###; Richy et al , ###; <PERSOON> et al , ###) tonen aan dat bepaalde klassieke NSAIDâS een hoger risico hebben op gastro-intestinale complicaties dan andere Ibuprofen blijkt het laagste relatieve risico op gastro-intestinale bijwerkingen te aangetoond dat co-therapie met protonpompremmers de genezing van ulcera bij patiënten die NSAIDâs gebruiken verbetert.
| 633 | nvog |
langdurig gebruik van NSAIDâs voornamelijk in de reumatologie Niet altijd is deze informatie van toepassing bij postoperatieve pijnbehandeling Soms worden juist door de peri-operatieve pathofysiologische veranderingen van de patiënt De meest voorkomende bijwerkingen zijn maagdarmstoornissen, nierfunctiestoornissen, cardiovasculaire bijwerkingen, huidreacties en bijwerkingen op het centraal overgevoeligheidsreacties en leverfunctiestoornissen voor NSAIDâs zijn gecontraindiceerd bij actief ulcus ventriculi of ulcus duodeni, maagdarmbloedingen of andere bloedingen zoals cerebrovasculaire bloedingen, gastritis, overgevoeligheid, optreden van een astma-aanval na gebruik van acetylsalicylzuur of een ander <PERSOON> et al , ###) Veel bijwerkingen van klassieke NSAIDâs zijn tijdsafhankelijk De bijwerkingen van korte termijn gebruik van klassieke NSAIDâs (<DATUM> dagen) als naproxen en ibuprofen lijken vergelijkbaar met die van paracetamol en placebo (Milsom et al , ###; <PERSOON> et al , Er zijn een aantal risicofactoren geïdentificeerd voor ernstige gastro-intestinale bijwerkingen bij gebruik van klassieke NSAIDâs leeftijd )<LEEFTIJD> jaar, voorgeschiedenis met ulcusziekte, gelijktijdig gebruik van corticosteroïden en aspirine of antistolling (Wolfe et al , ###) waarbij leeftijd en eerdere ulcusziekte de belangrijkste voorspellers zijn Alle NSAIDâs inhiberen in verschillende mate COX-# wat resulteert in een toegenomen risico op gastro-intestinale ulcera met als risico bloedingen, perforaties en obstructies <PERSOON> et al , ###; Richy et al , ###; <PERSOON> et al , ###) tonen aan dat bepaalde klassieke NSAIDâS een hoger risico hebben op gastro-intestinale complicaties dan andere Ibuprofen blijkt het laagste relatieve risico op gastro-intestinale bijwerkingen te aangetoond dat co-therapie met protonpompremmers de genezing van ulcera bij patiënten die NSAIDâs gebruiken verbetert complicaties bij chronisch gebruik van klassieke NSAIDâs (Scheiman et al , ###; Rahme et al , ###) Tevens leidt het gebruik van een protonpompremmer bij chronisch gebruik Spiegel et al , ###) Ook misoprostol geeft een reductie van het relatieve risico op Tevens verlaagt misoprostol het risico op gastro-intestinale complicaties bij patiënten die chronisch NSAIDâs gebruiken die een voorgeschiedenis hebben van ulceraties (Silverstein; <PERSOON> et al , ###) De waarde van protonpompremmers en misoprostol bij gebruik van klassieke NSAIDâs voor postoperatieve pijnstilling is niet onderzocht ###) gebruiken hebben een hoger risico op gastro-intestinale complicaties bij het Advies Voor het gebruik van protonpompremmers en misoprostol bij NSAIDâs verwijzen wij naar de CBO richtlijn NSAID-gebruik en preventie van maagschade Diverse meta-analyses laten zien dat sommige klassieke NSAIDâS bij langdurig gebruik zijn geassocieerd met een verhoogd risico op vasculaire trombotische complicaties Een vasculaire events in vergelijking met placebo voor diclofenac op # ##, voor hoge dosis Een meta-analyse door McGettigan gaf ook een verhoogd risico op vasculaire occlusie in vergelijking met placebo van #,## voor diclofenac Voor naproxen, piroxicam en Ook reduceert het gebruik van bepaalde NSAIDâs naast aspirine het cardioprotectieve effect van aspirine (Kurth et al , ###) Dit effect is met name aangetoond voor bij kortdurend gebruik voor postoperatieve pijnbehandeling is niet goed onderzocht Diclofenac en hoge dosering ibuprofen gaan gepaard met een toegenomen risico op trombotische complicaties bij chronisch gebruikt bij onder andere reumatische patiënten Dit effect is niet aangetoond voor naproxen, piroxicam en lage dosering.
| 661 | nvog |
van klassieke NSAIDâs (Scheiman et al , ###; Rahme et al , ###) Tevens leidt het gebruik van een protonpompremmer bij chronisch gebruik Spiegel et al , ###) Ook misoprostol geeft een reductie van het relatieve risico op Tevens verlaagt misoprostol het risico op gastro-intestinale complicaties bij patiënten die chronisch NSAIDâs gebruiken die een voorgeschiedenis hebben van ulceraties (Silverstein; <PERSOON> et al , ###) De waarde van protonpompremmers en misoprostol bij gebruik van klassieke NSAIDâs voor postoperatieve pijnstilling is niet onderzocht ###) gebruiken hebben een hoger risico op gastro-intestinale complicaties bij het Advies Voor het gebruik van protonpompremmers en misoprostol bij NSAIDâs verwijzen wij naar de CBO richtlijn NSAID-gebruik en preventie van maagschade Diverse meta-analyses laten zien dat sommige klassieke NSAIDâS bij langdurig gebruik zijn geassocieerd met een verhoogd risico op vasculaire trombotische complicaties Een vasculaire events in vergelijking met placebo voor diclofenac op # ##, voor hoge dosis Een meta-analyse door McGettigan gaf ook een verhoogd risico op vasculaire occlusie in vergelijking met placebo van #,## voor diclofenac Voor naproxen, piroxicam en Ook reduceert het gebruik van bepaalde NSAIDâs naast aspirine het cardioprotectieve effect van aspirine (Kurth et al , ###) Dit effect is met name aangetoond voor bij kortdurend gebruik voor postoperatieve pijnbehandeling is niet goed onderzocht Diclofenac en hoge dosering ibuprofen gaan gepaard met een toegenomen risico op trombotische complicaties bij chronisch gebruikt bij onder andere reumatische patiënten Dit effect is niet aangetoond voor naproxen, piroxicam en lage dosering Power et al , (###a) toonden dit aan voor diclofenac intramusculair, Elkahim et al , (###) voor tenoxicam intraveneus bij zwangeren en <PERSOON> et al , (###) voor ibuprofen oraal bij kinderen Zij gebruikten hierbij veelal een verouderde onbetrouwbaar geachte bepalingsmethode Ook wanneer moderne bepalingsmethoden worden gebruikt hebben aspirine, diclofenac en lornoxicam al een significant effect op de in vitro bloedingstijd bij gezonde volwassenen NSAIDâs kunnen ook een toename van het aantal bloedingen en/of het bloedverlies veroorzaken <PERSOON> et al , (###) toonden dit aan voor ketorolac intramusculair bij kinderen, <PERSOON> voor ibuprofen oraal bij kinderen, Gabbott et al , (###) voor ketorolac (###) voor acetylsalicylzuur na transurethrale resectie van de prostaat en CABG chirurgie en Hegi et al , (###) voor diclofenac oraal tijdens vaginale hysterectomy/borstchirurgie in vergelijking met placebo na één dosis rofeCoxib Een meta-analyse door Moiniche et al , (###) toonde een toegenomen bloedingrisico aan na tonsillectomie verbonden aan het gebruik van NSAIDâs Een meta-analyse door Cardwell et al , (###) vond echter geen aanwijzingen voor een verhoogd bloedingrisico bij gebruik van NSAIDâs bij tonsillectomie bij kinderen De huidige ZATT richtlijn bevestigt deze controverse en stelt dat paracetamol alleen afdoende pijnstilling geeft na tonsillectomie Ook zijn er veel andere studies te vinden die geen verhoogd risico op Het is aannemelijk dat NSAIDâs de bloedingstijd verlengen Enkele studies hebben een toegenomen peroperatief bloedverlies aangetoond, andere slaagden daar niet in Het is onduidelijk of verlenging van de bloedingstijd klinisch relevant is <PERSOON> et al.
| 656 | nvog |
et al , (###a) toonden dit aan voor diclofenac intramusculair, Elkahim et al , (###) voor tenoxicam intraveneus bij zwangeren en <PERSOON> et al , (###) voor ibuprofen oraal bij kinderen Zij gebruikten hierbij veelal een verouderde onbetrouwbaar geachte bepalingsmethode Ook wanneer moderne bepalingsmethoden worden gebruikt hebben aspirine, diclofenac en lornoxicam al een significant effect op de in vitro bloedingstijd bij gezonde volwassenen NSAIDâs kunnen ook een toename van het aantal bloedingen en/of het bloedverlies veroorzaken <PERSOON> et al , (###) toonden dit aan voor ketorolac intramusculair bij kinderen, <PERSOON> voor ibuprofen oraal bij kinderen, Gabbott et al , (###) voor ketorolac (###) voor acetylsalicylzuur na transurethrale resectie van de prostaat en CABG chirurgie en Hegi et al , (###) voor diclofenac oraal tijdens vaginale hysterectomy/borstchirurgie in vergelijking met placebo na één dosis rofeCoxib Een meta-analyse door Moiniche et al , (###) toonde een toegenomen bloedingrisico aan na tonsillectomie verbonden aan het gebruik van NSAIDâs Een meta-analyse door Cardwell et al , (###) vond echter geen aanwijzingen voor een verhoogd bloedingrisico bij gebruik van NSAIDâs bij tonsillectomie bij kinderen De huidige ZATT richtlijn bevestigt deze controverse en stelt dat paracetamol alleen afdoende pijnstilling geeft na tonsillectomie Ook zijn er veel andere studies te vinden die geen verhoogd risico op Het is aannemelijk dat NSAIDâs de bloedingstijd verlengen Enkele studies hebben een toegenomen peroperatief bloedverlies aangetoond, andere slaagden daar niet in Het is onduidelijk of verlenging van de bloedingstijd klinisch relevant is <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Blaicher et al , ###a en ###b; Gunteret al , ###; Gabbott et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Ferraris et al , ###; Hegi et al , ###; Moiniche et al , ###; Cardwell et <PERSOON> et al , (###) voerden een meta-analyse uit (## onderzoeken met totaal ### patiënten) naar het effect van NSAIDâs op de postoperatieve nierfunctie bij volwassenen mmol/dag in vergelijking met placebo op de eerste postoperatieve dag Er was geen verschil in serum kreatininespiegel op de eerste postoperatieve dag of urinevolume in de vroege postoperatieve periode in vergelijking met placebo Ook was er geen verschil in serum kreatinine in de vroege postoperatieve periode tussen de bestudeerde NSAIDâs onderling en er werden geen cases beschreven die postoperatief dialyse nodig hadden <PERSOON> concludeert dat NSAIDâs een klinisch onbelangrijke voorbijgaande vermindering van de nierfunctie veroorzaken in de vroege postoperatieve periode bij patiënten met een normale preoperatieve nierfunctie NSAIDâs zouden niet onthouden moeten worden aan volwassenen met normale preoperatieve nierfunctie vanwege de zorgen om postoperatieve nierschade Ook bij langer durend gebruik is in een grote cohortstudie (Rexrode et al , ###) bij meer dan ## ### patiënten (geen indicaties genoemd) geen Echter, patiënten met significante hypotensie en/of hypovolemie, ouderen, diabetici, patiënten met ischemische hartziekten, patiënten met reeds bestaande nierfunctiestoornissen en patiënten met levercirrhose met ascites hebben een toegenomen risico op nierischemie en functionele nierbeschadiging bij gebruik van NSAIDâs (<PERSOON> et al , ###; Weir, ###).
| 707 | nvog |
, ###; <PERSOON> et al , ###; Blaicher et al , ###a en ###b; Gunteret al , ###; Gabbott et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Ferraris et al , ###; Hegi et al , ###; Moiniche et al , ###; Cardwell et <PERSOON> et al , (###) voerden een meta-analyse uit (## onderzoeken met totaal ### patiënten) naar het effect van NSAIDâs op de postoperatieve nierfunctie bij volwassenen mmol/dag in vergelijking met placebo op de eerste postoperatieve dag Er was geen verschil in serum kreatininespiegel op de eerste postoperatieve dag of urinevolume in de vroege postoperatieve periode in vergelijking met placebo Ook was er geen verschil in serum kreatinine in de vroege postoperatieve periode tussen de bestudeerde NSAIDâs onderling en er werden geen cases beschreven die postoperatief dialyse nodig hadden <PERSOON> concludeert dat NSAIDâs een klinisch onbelangrijke voorbijgaande vermindering van de nierfunctie veroorzaken in de vroege postoperatieve periode bij patiënten met een normale preoperatieve nierfunctie NSAIDâs zouden niet onthouden moeten worden aan volwassenen met normale preoperatieve nierfunctie vanwege de zorgen om postoperatieve nierschade Ook bij langer durend gebruik is in een grote cohortstudie (Rexrode et al , ###) bij meer dan ## ### patiënten (geen indicaties genoemd) geen Echter, patiënten met significante hypotensie en/of hypovolemie, ouderen, diabetici, patiënten met ischemische hartziekten, patiënten met reeds bestaande nierfunctiestoornissen en patiënten met levercirrhose met ascites hebben een toegenomen risico op nierischemie en functionele nierbeschadiging bij gebruik van NSAIDâs (<PERSOON> et al , ###; Weir, ###) nefrotoxische effect van andere medicatie zoals diuretica, ACE-remmers, Angiotensine # Het is aangetoond dat NSAIDâs bij patiënten met normale nierfunctie preoperatief een klinisch onbelangrijke voorbijgaande vermindering van de nierfunctie kunnen De potentiële hepatotoxiciteit van NSAIDâs leidt niet tot klinisch relevante effecten Bij patiënten met verminderde linkerkamerfunctie spelen prostaglandines een belangrijke rol in het onderhouden van een cardiovasculair evenwicht Bij deze patiënten kunnen NSAIDâs congestief hartfalen uitlokken of verergeren Daarnaast Page et al , (###) onderzochten in een patiëntcontroleonderzoek het verband tussen het gebruik van NSAIDâs en de ontwikkeling van hartfalen bij ### patiënten met een gemiddelde leeftijd van <LEEFTIJD> jaar Het gebruik van NSAIDâs (anders dan lage doseringen acetylsalicylzuur) in de voorafgaande week hing samen met een verdubbeling van de odds ratio (<DATUM> ##% betrouwbaarheidsinterval <DATUM> tot <DATUM> voor ziekenhuisopname door hartfalen Het gebruik van NSAIDâs bij patiënten met een hartziekte in de voorgeschiedenis heeft een odds ratio van <DATUM> (<DATUM> tot #<DATUM> voor eerste opname voor hartfalen in vergelijking met <DATUM> (# # tot <DATUM> voor patiënten zonder een dergelijke voorgeschiedenis De odds-ratio voor eerste opname door hartfalen hing samen met de dosis NSAID in de voorafgaande week en nam meer toe voor NSAIDâs met een langere halfwaardetijd dan voor NSAIDâs met een korte halfwaardetijd NSAIDâs zijn verantwoordelijk voor ongeveer ##% van de ziekenhuisopnames voor hartfalen De studie geeft geen informatie over bijvoorbeeld de dosering van NSAIDâs, aantal includeerde zes gerandomiseerde placebo gecontroleerde trials, zes gerandomiseerde.
| 697 | nvog |
zoals diuretica, ACE-remmers, Angiotensine # Het is aangetoond dat NSAIDâs bij patiënten met normale nierfunctie preoperatief een klinisch onbelangrijke voorbijgaande vermindering van de nierfunctie kunnen De potentiële hepatotoxiciteit van NSAIDâs leidt niet tot klinisch relevante effecten Bij patiënten met verminderde linkerkamerfunctie spelen prostaglandines een belangrijke rol in het onderhouden van een cardiovasculair evenwicht Bij deze patiënten kunnen NSAIDâs congestief hartfalen uitlokken of verergeren Daarnaast Page et al , (###) onderzochten in een patiëntcontroleonderzoek het verband tussen het gebruik van NSAIDâs en de ontwikkeling van hartfalen bij ### patiënten met een gemiddelde leeftijd van <LEEFTIJD> jaar Het gebruik van NSAIDâs (anders dan lage doseringen acetylsalicylzuur) in de voorafgaande week hing samen met een verdubbeling van de odds ratio (<DATUM> ##% betrouwbaarheidsinterval <DATUM> tot <DATUM> voor ziekenhuisopname door hartfalen Het gebruik van NSAIDâs bij patiënten met een hartziekte in de voorgeschiedenis heeft een odds ratio van <DATUM> (<DATUM> tot #<DATUM> voor eerste opname voor hartfalen in vergelijking met <DATUM> (# # tot <DATUM> voor patiënten zonder een dergelijke voorgeschiedenis De odds-ratio voor eerste opname door hartfalen hing samen met de dosis NSAID in de voorafgaande week en nam meer toe voor NSAIDâs met een langere halfwaardetijd dan voor NSAIDâs met een korte halfwaardetijd NSAIDâs zijn verantwoordelijk voor ongeveer ##% van de ziekenhuisopnames voor hartfalen De studie geeft geen informatie over bijvoorbeeld de dosering van NSAIDâs, aantal includeerde zes gerandomiseerde placebo gecontroleerde trials, zes gerandomiseerde studies en vier cohort studies In de RCTâs was NSAID gebruik geassocieerd met een toegenomen risico op hartfalen (odds-ratio # ##) en was het risico gelijk tussen nietspecifieke NSAIDâs en Coxibs Het risico op NSAID geïnduceerd hartfalen was zeer klein (## cases voor NSAIDâs versus ## voor controle patiënten op een studiepopulatie van ### en ## cases voor Coxibs en ## voor niet-specifieke NSAIDâs op een ziekenhuisopname door een acuut myocardinfarct of hartfalen in een cohort van ### patiënten met hartfalen De hazardratio voor mortaliteit was # ## voor rofexocib, #,## voor celeCoxib, #,## voor ibuprofen, #,## voor diclofenac, #,## voor naproxen en #,## voor andere NSAIDâs Er was een dosisafhankelijk risico op mortaliteit en ziekenhuisopname door acuut myocardinfarct of hartfalen De auteurs concludeerden dat NSAID-gebruik bij patiënten met hartfalen een toegenomen risico geeft op Er zijn aanwijzingen dat het risico op een ziekenhuisopname voor hartfalen wordt verhoogd door gebruik van NSAIDâs in de voorafgaande periode met name bij Bij patiënten met verminderde linkerkamerfunctie kunnen NSAIDâs congestief Verondersteld wordt dat NSAIDâs hun ontstekingsremmende effect uitoefenen door remming van <PERSOON>-# (cyclo-oxygenase #) en dat remming van <PERSOON>-# de ongewenste gastro-intestinale en renale bijwerkingen zou veroorzaken Daarom zijn <PERSOON>-# preferente en selectieve middelen ontwikkeld die sterk selectief zijn ten aanzien van <PERSOON>-# In <LOCATIE> zijn pareCoxib, etoriCoxib en celeCoxib beschikbaar Deze medicijnen voldeden aan internationaal geaccepteerde criteria voor medicatie registratie Alleen PareCoxib is als intraveneus preparaat beschikbaar EtoriCoxib en celeCoxib zijn als oraal preparaat beschikbaar Voor alle in <LOCATIE> beschikbare <PERSOON>-# specifieke remmers et al.
| 686 | nvog |
was NSAID gebruik geassocieerd met een toegenomen risico op hartfalen (odds-ratio # ##) en was het risico gelijk tussen nietspecifieke NSAIDâs en Coxibs Het risico op NSAID geïnduceerd hartfalen was zeer klein (## cases voor NSAIDâs versus ## voor controle patiënten op een studiepopulatie van ### en ## cases voor Coxibs en ## voor niet-specifieke NSAIDâs op een ziekenhuisopname door een acuut myocardinfarct of hartfalen in een cohort van ### patiënten met hartfalen De hazardratio voor mortaliteit was # ## voor rofexocib, #,## voor celeCoxib, #,## voor ibuprofen, #,## voor diclofenac, #,## voor naproxen en #,## voor andere NSAIDâs Er was een dosisafhankelijk risico op mortaliteit en ziekenhuisopname door acuut myocardinfarct of hartfalen De auteurs concludeerden dat NSAID-gebruik bij patiënten met hartfalen een toegenomen risico geeft op Er zijn aanwijzingen dat het risico op een ziekenhuisopname voor hartfalen wordt verhoogd door gebruik van NSAIDâs in de voorafgaande periode met name bij Bij patiënten met verminderde linkerkamerfunctie kunnen NSAIDâs congestief Verondersteld wordt dat NSAIDâs hun ontstekingsremmende effect uitoefenen door remming van <PERSOON>-# (cyclo-oxygenase #) en dat remming van <PERSOON>-# de ongewenste gastro-intestinale en renale bijwerkingen zou veroorzaken Daarom zijn <PERSOON>-# preferente en selectieve middelen ontwikkeld die sterk selectief zijn ten aanzien van <PERSOON>-# In <LOCATIE> zijn pareCoxib, etoriCoxib en celeCoxib beschikbaar Deze medicijnen voldeden aan internationaal geaccepteerde criteria voor medicatie registratie Alleen PareCoxib is als intraveneus preparaat beschikbaar EtoriCoxib en celeCoxib zijn als oraal preparaat beschikbaar Voor alle in <LOCATIE> beschikbare <PERSOON>-# specifieke remmers et al , ###; Clarke et al , ###c) Op basis van deze meta-analyses kunnen pareCoxib, etoriCoxib en celeCoxib geadviseerd worden voor gebruik bij Het is aangetoond dat pareCoxib, etoriCoxib en celeCoxib effectieve postoperatieve Diverse grote Randomised Controlled Trials hebben aangetoond dat COX-# remmers voor het verminderde risico op gastro-intestinale complicaties met COX-# remmers in vergelijking met klassieke NSAIDâs Hierbij dient te worden aangemerkt dat de resultaten van sommige van deze trials mogelijk incompleet zijn gerapporteerd en dus mogelijk Bij patiënten met arthritis die een recente ulcusbloeding hadden, was celeCoxib alleen even effectief in het voorkomen van opnieuw een ulcusbloeding als diclofenac in combinatie met een protonpomp remmer in het voorkomen van opnieuw een celeCoxib in combinatie met een protonpompremmer effectiever was in het voorkomen van opnieuw een bloeding bij risicopatiënten met een ulcusbloeding, dan celeCoxib alleen Ook bij langdurig gebruik bij patiënten zonder recente ulcusbloeding had celeCoxib een lager risico op gastro-intestinale complicaties dan diclofenac in Patiënten die zowel aspirine als <PERSOON>-# remmers gebruiken, hebben een groter risico op ###) Het gastro-protectieve effect van <PERSOON>-# remmers verdwijnt gedeeltelijk als patiënten aspirine als cardiovasculaire profylaxe gebruiken (Schnitzer) <PERSOON>-# specifieke remmers lijken te prefereren boven niet-selectieve NSAIDâs bij chronische pijnpatiënten die met een verhoogd cardiovasculair-risico een indicatie hebben tot het gebruik van Het is aangetoond dat <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs in combinatie met een protonpompremmer de meest veilige combinatie lijken in het voorkomen van gastro-intestinale complicaties bij zowel risico- als niet-risicopatiënten, wanneer Indien patiënten een indicatie hebben tot cardiovasculaire protectie met aspirine.
| 674 | nvog |
###; Clarke et al , ###c) Op basis van deze meta-analyses kunnen pareCoxib, etoriCoxib en celeCoxib geadviseerd worden voor gebruik bij Het is aangetoond dat pareCoxib, etoriCoxib en celeCoxib effectieve postoperatieve Diverse grote Randomised Controlled Trials hebben aangetoond dat COX-# remmers voor het verminderde risico op gastro-intestinale complicaties met COX-# remmers in vergelijking met klassieke NSAIDâs Hierbij dient te worden aangemerkt dat de resultaten van sommige van deze trials mogelijk incompleet zijn gerapporteerd en dus mogelijk Bij patiënten met arthritis die een recente ulcusbloeding hadden, was celeCoxib alleen even effectief in het voorkomen van opnieuw een ulcusbloeding als diclofenac in combinatie met een protonpomp remmer in het voorkomen van opnieuw een celeCoxib in combinatie met een protonpompremmer effectiever was in het voorkomen van opnieuw een bloeding bij risicopatiënten met een ulcusbloeding, dan celeCoxib alleen Ook bij langdurig gebruik bij patiënten zonder recente ulcusbloeding had celeCoxib een lager risico op gastro-intestinale complicaties dan diclofenac in Patiënten die zowel aspirine als <PERSOON>-# remmers gebruiken, hebben een groter risico op ###) Het gastro-protectieve effect van <PERSOON>-# remmers verdwijnt gedeeltelijk als patiënten aspirine als cardiovasculaire profylaxe gebruiken (Schnitzer) <PERSOON>-# specifieke remmers lijken te prefereren boven niet-selectieve NSAIDâs bij chronische pijnpatiënten die met een verhoogd cardiovasculair-risico een indicatie hebben tot het gebruik van Het is aangetoond dat <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs in combinatie met een protonpompremmer de meest veilige combinatie lijken in het voorkomen van gastro-intestinale complicaties bij zowel risico- als niet-risicopatiënten, wanneer Indien patiënten een indicatie hebben tot cardiovasculaire protectie met aspirine infarcering en cerebrovasculaire accidenten bij gebruik van <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs <PERSOON>-# specifieke remmers, waaronder pareCoxib en celeCoxib, veroorzaakten bij langdurig gebruik een stijging in het risico op myocardiale infarcering en cerebrovasculaire accidenten (<PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Bresalier et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Mukherjee et al , ###; Juni et al , ###) Langdurig gebruik van enteroCoxib ging gepaard met een risico op cardiovasculaire complicaties vergelijkbaar met het verhoogde risico van diclofenac (Cannon et al , ###) Mede door deze bevindingen werden de <PERSOON>-# specifieke remmers rofeCoxib en valdeCoxib wereldwijd uit de handel genomen Diverse studies toonden tegenstrijdige resultaten ten aanzien van het risico op cardiovasculaire complicaties bij gebruik van <PERSOON>-# specifieke remmers waarbij zowel een verhoogd (Kearney) als gereduceerd risico (Moore et al , ###) ten opzichte van niet specifieke NSAIDâS werden gevonden Onafhankelijk van deze bevindingen is zowel bij langdurig gebruik van niet-specifieke opzichte van placebo verhoogd Dit effect is ook aangetoond voor <PERSOON>-# specifieke Het gebruik van <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs in de postoperatieve situatie gaat gepaard Er zijn geen bewijzen dat selectieve <PERSOON>-# remming minder nadelen heeft voor de nierfunctie dan de traditionele NSAIDâs (<PERSOON> et al , ###; Zemmel, ###) Bovendien veroorzaken <PERSOON>-# specifieke remmers evenveel hartfalen als niet-specifieke Er zijn aanwijzingen dat <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs geen invloed hebben op de trombocyten aggregatiefunctie in vitro (Blaicher, ###a en ###b) en hun gebruik gepaard gaat met minder postoperatief bloedverlies dan traditionele NSAIDâs (Hegi;.
| 697 | nvog |
bij gebruik van <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs <PERSOON>-# specifieke remmers, waaronder pareCoxib en celeCoxib, veroorzaakten bij langdurig gebruik een stijging in het risico op myocardiale infarcering en cerebrovasculaire accidenten (<PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Bresalier et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Mukherjee et al , ###; Juni et al , ###) Langdurig gebruik van enteroCoxib ging gepaard met een risico op cardiovasculaire complicaties vergelijkbaar met het verhoogde risico van diclofenac (Cannon et al , ###) Mede door deze bevindingen werden de <PERSOON>-# specifieke remmers rofeCoxib en valdeCoxib wereldwijd uit de handel genomen Diverse studies toonden tegenstrijdige resultaten ten aanzien van het risico op cardiovasculaire complicaties bij gebruik van <PERSOON>-# specifieke remmers waarbij zowel een verhoogd (Kearney) als gereduceerd risico (Moore et al , ###) ten opzichte van niet specifieke NSAIDâS werden gevonden Onafhankelijk van deze bevindingen is zowel bij langdurig gebruik van niet-specifieke opzichte van placebo verhoogd Dit effect is ook aangetoond voor <PERSOON>-# specifieke Het gebruik van <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs in de postoperatieve situatie gaat gepaard Er zijn geen bewijzen dat selectieve <PERSOON>-# remming minder nadelen heeft voor de nierfunctie dan de traditionele NSAIDâs (<PERSOON> et al , ###; Zemmel, ###) Bovendien veroorzaken <PERSOON>-# specifieke remmers evenveel hartfalen als niet-specifieke Er zijn aanwijzingen dat <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs geen invloed hebben op de trombocyten aggregatiefunctie in vitro (Blaicher, ###a en ###b) en hun gebruik gepaard gaat met minder postoperatief bloedverlies dan traditionele NSAIDâs (Hegi; wanneer patiënt low moleculair weight heparine (LMWH) krijgt, kritisch te beschouwen Op basis van de beschikbare literatuur is er onvoldoende aanwijzing om te stellen dat klassieke of <PERSOON>-# specifieke NSAIDâS een significant effect hebben op botgenezing Een meta-analyse heeft aangetoond dat <PERSOON>-# specifieke remmers bij patiënten met <PERSOON>-# specifieke remmers lijken geen voordeel te hebben t o v klassieke NSAIDâs op behoud van de nierfunctie of het ontstaan van hartfalen Er zijn aanwijzingen dat na toediening van <PERSOON>-# selectieve NSAIDâs minder postoperatief bloedverlies optreedt dan na klassieke NSAIDâs Ook bieden ze mogelijk voordelen bij patiënten met aspirine of NSAID sensitief astma ###a en ###b; <PERSOON> et al , ###; Hegi et al , ###; <PERSOON> et al , Vergelijking van het effect en de bijwerkingen van <PERSOON>-# specifieke en nietspecifieke NSAIDâs bij acute postoperatieve pijn specifieke en niet specifieke NSAIDâS bij postoperatieve pijn is zeer beperkt Een meta-analyse op zestig studies door Maund et al , (###) vergeleek het effect van <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs in vergelijking met paracetamol, traditionele NSAIDâs en de eerste ##-uur postoperatief en de frequentie van misselijkheid, braken en sedatie Er was geen verschil tussen <PERSOON>-# remmers, de traditionele NSAIDâs en paracetamol in het sedatie Ook reduceerden alle middelen de morfineconsumptie gedurende de eerste ##uur postoperatief ten opzichte van placebo, zonder dat er een verschil was tussen de vergeleek het effect van rofeCoxib, celeCoxib en pareCoxib met traditionele NSAIDâs op pijnscores en het gebruik van rescue-medicatie bij postoperatieve pijn RofeCoxib ## mg.
| 727 | nvog |
heparine (LMWH) krijgt, kritisch te beschouwen Op basis van de beschikbare literatuur is er onvoldoende aanwijzing om te stellen dat klassieke of <PERSOON>-# specifieke NSAIDâS een significant effect hebben op botgenezing Een meta-analyse heeft aangetoond dat <PERSOON>-# specifieke remmers bij patiënten met <PERSOON>-# specifieke remmers lijken geen voordeel te hebben t o v klassieke NSAIDâs op behoud van de nierfunctie of het ontstaan van hartfalen Er zijn aanwijzingen dat na toediening van <PERSOON>-# selectieve NSAIDâs minder postoperatief bloedverlies optreedt dan na klassieke NSAIDâs Ook bieden ze mogelijk voordelen bij patiënten met aspirine of NSAID sensitief astma ###a en ###b; <PERSOON> et al , ###; Hegi et al , ###; <PERSOON> et al , Vergelijking van het effect en de bijwerkingen van <PERSOON>-# specifieke en nietspecifieke NSAIDâs bij acute postoperatieve pijn specifieke en niet specifieke NSAIDâS bij postoperatieve pijn is zeer beperkt Een meta-analyse op zestig studies door Maund et al , (###) vergeleek het effect van <PERSOON>-# specifieke NSAIDâs in vergelijking met paracetamol, traditionele NSAIDâs en de eerste ##-uur postoperatief en de frequentie van misselijkheid, braken en sedatie Er was geen verschil tussen <PERSOON>-# remmers, de traditionele NSAIDâs en paracetamol in het sedatie Ook reduceerden alle middelen de morfineconsumptie gedurende de eerste ##uur postoperatief ten opzichte van placebo, zonder dat er een verschil was tussen de vergeleek het effect van rofeCoxib, celeCoxib en pareCoxib met traditionele NSAIDâs op pijnscores en het gebruik van rescue-medicatie bij postoperatieve pijn RofeCoxib ## mg NSAIDâs met een langduriger effect bij tandheelkundige, maar niet bij grotere operaties CeleCoxib ### mg en pareCoxib ## mg gaven minder effectieve pijnstilling dan de Nikkane et al (###) vergeleken het effect van ### mg ketoprofen en ### mg celeCoxib pre- en postoperatief toegediend op de pijnscore in rust en na slikken en het gebruik van rescue-medicatie bij ### volwassen patiënten die een tonsillectomie ondergingen Het gebruik van rescue-medicatie verschilde niet tussen ketoprofen en celeCoxib Na ontslag uit het ziekenhuis verdween pijn bij het eten significant sneller en trad ook significant minder nabloeding op in de celeCoxibgroep dan in de ketoprofengroep Vergelijkbaar vond <PERSOON> minder perioperatief bloedverlies na electieve heupchirurgie met Een studie door <PERSOON> et al , (###) vond geen verschil in pijn- en sedatiescores, gebruik van morfine rescue-medicatie, de duur van ziekenhuisopname en patiënt tevredenheid, slaapkwaliteit en de gemoedstoestand tussen pareCoxib en ketorolac na een electieve Er lijkt geen verschil te zijn in de postoperatieve pijnscores of de hoeveelheid Het is aannemelijk, hoewel hiervoor geen literatuur voorhanden is, dat de kans op het ontstaan van hartfalen groter is wanneer NSAIDâs voor langere duur (reumatologie) worden gebruikt Het is mede daarom vanzelfsprekend NSAIDâs niet langer te gebruiken dan nodig is en extra waakzaam te zijn bij patiënten met een cardiovasculaire De klinische relevantie van de hematologische effecten van NSAIDâs (verlenging bloedingstijd en toename bloedverlies) is nog onduidelijk Waarschijnlijk is dit echter in de meeste gevallen van ondergeschikt belang ten opzichte van de voordelen die NSAIDâs bieden.
| 656 | nvog |
tandheelkundige, maar niet bij grotere operaties CeleCoxib ### mg en pareCoxib ## mg gaven minder effectieve pijnstilling dan de Nikkane et al (###) vergeleken het effect van ### mg ketoprofen en ### mg celeCoxib pre- en postoperatief toegediend op de pijnscore in rust en na slikken en het gebruik van rescue-medicatie bij ### volwassen patiënten die een tonsillectomie ondergingen Het gebruik van rescue-medicatie verschilde niet tussen ketoprofen en celeCoxib Na ontslag uit het ziekenhuis verdween pijn bij het eten significant sneller en trad ook significant minder nabloeding op in de celeCoxibgroep dan in de ketoprofengroep Vergelijkbaar vond <PERSOON> minder perioperatief bloedverlies na electieve heupchirurgie met Een studie door <PERSOON> et al , (###) vond geen verschil in pijn- en sedatiescores, gebruik van morfine rescue-medicatie, de duur van ziekenhuisopname en patiënt tevredenheid, slaapkwaliteit en de gemoedstoestand tussen pareCoxib en ketorolac na een electieve Er lijkt geen verschil te zijn in de postoperatieve pijnscores of de hoeveelheid Het is aannemelijk, hoewel hiervoor geen literatuur voorhanden is, dat de kans op het ontstaan van hartfalen groter is wanneer NSAIDâs voor langere duur (reumatologie) worden gebruikt Het is mede daarom vanzelfsprekend NSAIDâs niet langer te gebruiken dan nodig is en extra waakzaam te zijn bij patiënten met een cardiovasculaire De klinische relevantie van de hematologische effecten van NSAIDâs (verlenging bloedingstijd en toename bloedverlies) is nog onduidelijk Waarschijnlijk is dit echter in de meeste gevallen van ondergeschikt belang ten opzichte van de voordelen die NSAIDâs bieden Informatie over gastro-intestinale bijwerkingen van NSAIDâs komt met name uit de reumatologie Het is niet eenvoudig deze informatie te vertalen naar de postoperatieve indicatie Risicofactoren zijn onder andere een ulcus in de anamnese en comedicatie bijwerkingen dat wordt gezien bij ibuprofen (en bij diclofenac en naproxen) alleen veroorzaakt zou worden door de gebruikte doseringen, is dit geen werkelijk voordeel Echter, de relatieve risicoâs uit de meta-analyses zijn berekend uit de dagelijkse praktijk Richy et al , ###; <PERSOON> et al , ###) Het is derhalve waarschijnlijk dat ook klinisch voordeel met deze doseringen wordt bereikt Veiligheidshalve zou deze informatie ook in de postoperatieve setting van toepassing kunnen worden verklaard Er zijn diverse mogelijkheden om de kans op gastro-intestinale bijwerkingen te of kiezen voor een <PERSOON>-# selectief of preferent middel Graag verwijzen wij hiervoor naar PareCoxib, etoriCoxib en celeCoxib zijn in <LOCATIE> niet geregistreerd voor acute postoperatieve pijnstilling Er is wel wijdverbreid sprake van off-label use voor deze CeleCoxib bezit een sulfonamidegroep die waarschijnlijk verantwoordelijk is voor het ontstaan van huidreacties Op grond van theoretische overwegingen kan er dus sprake zijn van kruisovergevoeligheid met sulfapreparaten CeleCoxib is derhalve ook gecontraindiceerd bij patiënten met een bekende sulfonamide-overgevoeligheid (Toenders et al , ###) Voor het aspect gastro-intestinale bijwerkingen verwijzen wij naar de CBOrichtlijn âNSAID-gebruik en preventie van maagschadeâ Op basis van effectiviteit kan niet aan een bepaald NSAID de voorkeur worden gegeven Er dient bij pijnbehandeling na ingrepen met lichte of middelmatige pijn een keuze te worden gemaakt.
| 607 | nvog |
uit de reumatologie Het is niet eenvoudig deze informatie te vertalen naar de postoperatieve indicatie Risicofactoren zijn onder andere een ulcus in de anamnese en comedicatie bijwerkingen dat wordt gezien bij ibuprofen (en bij diclofenac en naproxen) alleen veroorzaakt zou worden door de gebruikte doseringen, is dit geen werkelijk voordeel Echter, de relatieve risicoâs uit de meta-analyses zijn berekend uit de dagelijkse praktijk Richy et al , ###; <PERSOON> et al , ###) Het is derhalve waarschijnlijk dat ook klinisch voordeel met deze doseringen wordt bereikt Veiligheidshalve zou deze informatie ook in de postoperatieve setting van toepassing kunnen worden verklaard Er zijn diverse mogelijkheden om de kans op gastro-intestinale bijwerkingen te of kiezen voor een <PERSOON>-# selectief of preferent middel Graag verwijzen wij hiervoor naar PareCoxib, etoriCoxib en celeCoxib zijn in <LOCATIE> niet geregistreerd voor acute postoperatieve pijnstilling Er is wel wijdverbreid sprake van off-label use voor deze CeleCoxib bezit een sulfonamidegroep die waarschijnlijk verantwoordelijk is voor het ontstaan van huidreacties Op grond van theoretische overwegingen kan er dus sprake zijn van kruisovergevoeligheid met sulfapreparaten CeleCoxib is derhalve ook gecontraindiceerd bij patiënten met een bekende sulfonamide-overgevoeligheid (Toenders et al , ###) Voor het aspect gastro-intestinale bijwerkingen verwijzen wij naar de CBOrichtlijn âNSAID-gebruik en preventie van maagschadeâ Op basis van effectiviteit kan niet aan een bepaald NSAID de voorkeur worden gegeven Er dient bij pijnbehandeling na ingrepen met lichte of middelmatige pijn een keuze te worden gemaakt De werkgroep is van mening dat NSAIDâs waardevol zijn in de postoperatieve pijnbehandeling Het verdient aanbeveling in de kliniek te kiezen voor een zo beperkt mogelijk assortiment NSAIDâs Een duidelijke voorkeur is niet uit te spreken De werkgroep is van mening dat bij gebruik van klassieke NSAIDâs bij patiënten met risico op Het risico op renale en cardiovasculaire bijwerkingen van <PERSOON>-# remmers is vergelijkbaar met die van niet specifieke NSAIDâs Het gebruik van <PERSOON>-# specifieke remmers heeft in een populatie met risico op renaal- of hartfalen geen voordeel ten opzichte van de niet specifieke NSAIDâs <PERSOON>-# specifieke remmers hebben bij postoperatieve pijnstilling een vergelijkbaar analgetisch effect ten opzichte van traditionele NSAIDâs Ze geven minder gastro-intestinale bijwerkingen en hebben minder effecten op de bloedstolling dan traditionele NSAIDâs CeleCoxib, pareCoxib en etoriCoxib kunnen worden overwogen bij patiënten met verhoogde kans op gastro-intestinale bijwerkingen, bij operaties die gepaard gaan met een verhoogd bloedverlies of bij patiënten met Hyllested et al , (###) vergeleken de effectiviteit van paracetamol, NSAIDâs en hun combinatie voor postoperatieve pijnbestrijding Het betreft een analyse van ## gerandomiseerde studies met ### patiënten waarbij alleen klassieke NSAIDâs werden geïncludeerd Een recentere meta-analyse naar de combinatie van paracetamol gecombineerd met NSAIDâs (<PERSOON> et al , ###), analyseerde ## studies met ### patiënten en includeerde zowel de klassieke NSAIDâs als <PERSOON>-# specifieke remmers In beide meta-analyses was de combinatie van paracetamol met NSAIDâs effectiever dan De combinatie van een NSAID, klassieke en COX-# specifieke remmers met paracetamol is mogelijk effectiever dan paracetamol of een NSAID alleen.
| 638 | nvog |
waardevol zijn in de postoperatieve pijnbehandeling Het verdient aanbeveling in de kliniek te kiezen voor een zo beperkt mogelijk assortiment NSAIDâs Een duidelijke voorkeur is niet uit te spreken De werkgroep is van mening dat bij gebruik van klassieke NSAIDâs bij patiënten met risico op Het risico op renale en cardiovasculaire bijwerkingen van <PERSOON>-# remmers is vergelijkbaar met die van niet specifieke NSAIDâs Het gebruik van <PERSOON>-# specifieke remmers heeft in een populatie met risico op renaal- of hartfalen geen voordeel ten opzichte van de niet specifieke NSAIDâs <PERSOON>-# specifieke remmers hebben bij postoperatieve pijnstilling een vergelijkbaar analgetisch effect ten opzichte van traditionele NSAIDâs Ze geven minder gastro-intestinale bijwerkingen en hebben minder effecten op de bloedstolling dan traditionele NSAIDâs CeleCoxib, pareCoxib en etoriCoxib kunnen worden overwogen bij patiënten met verhoogde kans op gastro-intestinale bijwerkingen, bij operaties die gepaard gaan met een verhoogd bloedverlies of bij patiënten met Hyllested et al , (###) vergeleken de effectiviteit van paracetamol, NSAIDâs en hun combinatie voor postoperatieve pijnbestrijding Het betreft een analyse van ## gerandomiseerde studies met ### patiënten waarbij alleen klassieke NSAIDâs werden geïncludeerd Een recentere meta-analyse naar de combinatie van paracetamol gecombineerd met NSAIDâs (<PERSOON> et al , ###), analyseerde ## studies met ### patiënten en includeerde zowel de klassieke NSAIDâs als <PERSOON>-# specifieke remmers In beide meta-analyses was de combinatie van paracetamol met NSAIDâs effectiever dan De combinatie van een NSAID, klassieke en COX-# specifieke remmers met paracetamol is mogelijk effectiever dan paracetamol of een NSAID alleen Op basis van methodologie van de individuele studies die zijn meegenomen in deze meta-analyse is het de werkgroep niet duidelijk of de combinatie van paracetamol met een NSAID effectiever is dan paracetamol of een NSAID alleen Tramadol is een centraal werkend analgeticum met twee verschillende synergistische - het is een zwak opioïd agonist voor de µ-receptor; - het is een remmer van de heropname van norepinefrine en serotonine enantiomeer werkt meer als een remmer voor de noradrenaline heropname (Nossaman Tramadol valt niet onder de bepalingen van de Opiumwet Tramadol heeft een matige pijnstillende werking in de postoperatieve fase en werkt mogelijk synergistisch met ###; Moore et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Pyati) Het kan in combinatie met deze analgetica worden toegediend, maar ook als monotherapie bij contra-indicaties voor Bij ernstige pijn dienen sterker werkende opioïden te worden gebruikt (<PERSOON> et al , ###) Tramadol kan oraal, rectaal of parenteraal worden toegediend Parenterale toediening is in diverse studies onderzocht, maar minder effectief gebleken bij ernstige pijn (Radbruch) Hetzelfde geldt voor gebruik bij <PERSOON> Het bijwerkingenprofiel van tramadol is vergelijkbaar met andere opioïden Postoperatief zijn de meest frequent optredende bijwerkingen misselijkheid en braken <PERSOON> (###) meldt een hoge incidentie van misselijkheid, waardoor voor hem de keuze van tramadol als postoperatieve pijnstiller negatief wordt beoordeeld Minder frequent komen voor sedatie, hoofdpijn, orthostatische hypotensie, flushes en laten zien dat de ademhalingsdepressie bij tramadol in therapeutische dosering klinisch.
| 638 | nvog |
Op basis van methodologie van de individuele studies die zijn meegenomen in deze meta-analyse is het de werkgroep niet duidelijk of de combinatie van paracetamol met een NSAID effectiever is dan paracetamol of een NSAID alleen Tramadol is een centraal werkend analgeticum met twee verschillende synergistische - het is een zwak opioïd agonist voor de µ-receptor; - het is een remmer van de heropname van norepinefrine en serotonine enantiomeer werkt meer als een remmer voor de noradrenaline heropname (Nossaman Tramadol valt niet onder de bepalingen van de Opiumwet Tramadol heeft een matige pijnstillende werking in de postoperatieve fase en werkt mogelijk synergistisch met ###; Moore et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Pyati) Het kan in combinatie met deze analgetica worden toegediend, maar ook als monotherapie bij contra-indicaties voor Bij ernstige pijn dienen sterker werkende opioïden te worden gebruikt (<PERSOON> et al , ###) Tramadol kan oraal, rectaal of parenteraal worden toegediend Parenterale toediening is in diverse studies onderzocht, maar minder effectief gebleken bij ernstige pijn (Radbruch) Hetzelfde geldt voor gebruik bij <PERSOON> Het bijwerkingenprofiel van tramadol is vergelijkbaar met andere opioïden Postoperatief zijn de meest frequent optredende bijwerkingen misselijkheid en braken <PERSOON> (###) meldt een hoge incidentie van misselijkheid, waardoor voor hem de keuze van tramadol als postoperatieve pijnstiller negatief wordt beoordeeld Minder frequent komen voor sedatie, hoofdpijn, orthostatische hypotensie, flushes en laten zien dat de ademhalingsdepressie bij tramadol in therapeutische dosering klinisch (convulsies) vergroot Het risico op convulsies neemt toe bij het gelijktijdig gebruik van MAO-remmers (contra-indicatie), neuroleptica en bij patiënten met al bestaande epilepsie Voorzichtigheid met tramadol wordt geadviseerd bij epileptici, zwangerschap en patiënten ouder dan <LEEFTIJD> jaar Er zijn meldingen van het optreden van het Bij ingrepen in dagbehandeling waarbij een matige pijnbehandeling nodig is, blijkt tramadol geschikt vanwege de lagere incidentie van sedatie en ademdepressie ten Het is aangetoond dat tramadol werkzaam is bij matige pijn in de postoperatieve <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; A# <PERSOON> et al , ###; Pyati et Gelijktijdig gebruik met andere serotonerg werkende geneesmiddelen kan leiden Tramadol is geïndiceerd bij matige pijn Gelijktijdig gebruik van tramadol met andere serotonerg Buprenorfine is een synthetisch opioïd met grote affiniteit voor de µ-receptor Het wordt gekenmerkt door agonistische en antagonistische eigenschapen en wordt daarom als een gedeeltelijke agonist beschouwd De agonistische eigenschappen zijn aan de binding met de µ-receptoren toe te schrijven De antagonistische activiteit wordt toegeschreven aan de binding op de kappareceptoren De toedieningswegen zijn Na parenterale toediening werkt het na ## tot ## minuten Na sublinguale toediening is de resorptie traag en treedt de pijnstillende werking in na ##-## minuten Plasmapiekwaarden worden pas bereikt na ## minuten Na transdermale toediening stijgt de concentratie geleidelijk en bereikt pas na ## tot ## uur een minimaal effectieve concentratie Transdermale toediening is daardoor niet geschikt voor de behandeling.
| 604 | nvog |
op convulsies neemt toe bij het gelijktijdig gebruik van MAO-remmers (contra-indicatie), neuroleptica en bij patiënten met al bestaande epilepsie Voorzichtigheid met tramadol wordt geadviseerd bij epileptici, zwangerschap en patiënten ouder dan <LEEFTIJD> jaar Er zijn meldingen van het optreden van het Bij ingrepen in dagbehandeling waarbij een matige pijnbehandeling nodig is, blijkt tramadol geschikt vanwege de lagere incidentie van sedatie en ademdepressie ten Het is aangetoond dat tramadol werkzaam is bij matige pijn in de postoperatieve <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; A# <PERSOON> et al , ###; Pyati et Gelijktijdig gebruik met andere serotonerg werkende geneesmiddelen kan leiden Tramadol is geïndiceerd bij matige pijn Gelijktijdig gebruik van tramadol met andere serotonerg Buprenorfine is een synthetisch opioïd met grote affiniteit voor de µ-receptor Het wordt gekenmerkt door agonistische en antagonistische eigenschapen en wordt daarom als een gedeeltelijke agonist beschouwd De agonistische eigenschappen zijn aan de binding met de µ-receptoren toe te schrijven De antagonistische activiteit wordt toegeschreven aan de binding op de kappareceptoren De toedieningswegen zijn Na parenterale toediening werkt het na ## tot ## minuten Na sublinguale toediening is de resorptie traag en treedt de pijnstillende werking in na ##-## minuten Plasmapiekwaarden worden pas bereikt na ## minuten Na transdermale toediening stijgt de concentratie geleidelijk en bereikt pas na ## tot ## uur een minimaal effectieve concentratie Transdermale toediening is daardoor niet geschikt voor de behandeling et al , ###) Er is een ceiling-effect voor de analgetische werking; boven een bepaalde dosis levert verdere dosisverhoging geen toename op van het analgetisch effect Dit effect wordt verklaard door de antagonistische eigenschappen van buprenorfine Het ceiling-effect voor de analgetische werking lijkt echter geen rol te spelen binnen de therapeutische doseringen (Kress, ###) Buprenorfine wordt gemetaboliseerd door het cytochroom P### #A# tot verschillende metabolieten, norbuprenorfine, buprenorfine-#glucuronide en norbuprenorfine-#-glucuronide die renaal worden uitgescheiden In geval van ernstige nierfunctiestoornissen kunnen deze metabolieten accumuleren Echter deze accumulatie is klinisch van beperkte betekenis aangezien deze metabolieten een zwak tot geen effect hebben Onveranderd buprenorfine wordt voornamelijk door de gal uitgescheiden Om deze reden kan buprenorfine overwogen worden bij patiënten Net als bij andere opioïden is er bij buprenorfine een risico op het optreden van effect voor de depressieve werking op de ademhaling (Pergolozzi et al , ###; Dahan et al , ###b) Misselijkheid en braken komen (frequent) voor Sedatie en psychomotore verschijnselen kunnen ernstiger zijn ten opzichte van morfine (Zacny; Carroll et al , ###; Bij patiënten, ingesteld op een onderhoudsbehandeling met buprenorfine, die een chirurgische ingreep moeten ondergaan, kan de effectiviteit van een postoperatief toegediende volledige opiaatagonist verminderd zijn door de binding van buprenorfine aan de mu-receptoren In de literatuur zijn tegenstrijdige meldingen over de noodzaak om in de preoperatieve fase buprenorfine om te zetten naar een ander analgeticum Er is ook succesvolle postoperatieve pijnstilling met volledige agonisten beschreven bij als een partiële agonist beschouwd Buprenorfine werkt na parenterale toediening.
| 611 | nvog |
de analgetische werking; boven een bepaalde dosis levert verdere dosisverhoging geen toename op van het analgetisch effect Dit effect wordt verklaard door de antagonistische eigenschappen van buprenorfine Het ceiling-effect voor de analgetische werking lijkt echter geen rol te spelen binnen de therapeutische doseringen (Kress, ###) Buprenorfine wordt gemetaboliseerd door het cytochroom P### #A# tot verschillende metabolieten, norbuprenorfine, buprenorfine-#glucuronide en norbuprenorfine-#-glucuronide die renaal worden uitgescheiden In geval van ernstige nierfunctiestoornissen kunnen deze metabolieten accumuleren Echter deze accumulatie is klinisch van beperkte betekenis aangezien deze metabolieten een zwak tot geen effect hebben Onveranderd buprenorfine wordt voornamelijk door de gal uitgescheiden Om deze reden kan buprenorfine overwogen worden bij patiënten Net als bij andere opioïden is er bij buprenorfine een risico op het optreden van effect voor de depressieve werking op de ademhaling (Pergolozzi et al , ###; Dahan et al , ###b) Misselijkheid en braken komen (frequent) voor Sedatie en psychomotore verschijnselen kunnen ernstiger zijn ten opzichte van morfine (Zacny; Carroll et al , ###; Bij patiënten, ingesteld op een onderhoudsbehandeling met buprenorfine, die een chirurgische ingreep moeten ondergaan, kan de effectiviteit van een postoperatief toegediende volledige opiaatagonist verminderd zijn door de binding van buprenorfine aan de mu-receptoren In de literatuur zijn tegenstrijdige meldingen over de noodzaak om in de preoperatieve fase buprenorfine om te zetten naar een ander analgeticum Er is ook succesvolle postoperatieve pijnstilling met volledige agonisten beschreven bij als een partiële agonist beschouwd Buprenorfine werkt na parenterale toediening Bij sublinguale toediening is dit binnen één uur Na transdermale toediening kan het pijnstillend effect pas na ## Buprenorfine wordt gemetaboliseerd door het cytochroom P### #A# tot verschillende metabolieten die in geval van ernstige nierfunctiestoornissen kunnen accumuleren Deze accumulatie is klinisch van beperkte betekenis aangezien deze Buprenorfine is, in het algemeen, niet het voorkeursmiddel bij postoperatieve pijnbehandeling Door het ontbreken van actieve metabolieten kan bij patiënten met ernstige beschikbaar als racemisch mengsel Van de S(+) enantiomeer is aangetoond dat deze ongeveer twee keer zo potent is als het racemisch mengsel Het analgetisch effect van Sketamine treedt op bij een lagere dosering dan bij de toepassing als anestheticum en houdt ook langer aan De analgetische werking van S-ketamine wordt deels Weefseltrauma door de chirurgische ingreep leidt tot perifere en centrale sensitisatie waardoor primaire en secundaire hyperalgesie ontstaat Dit is incisiegeïnduceerde hyperalgesie Een sterke aanhoudende pijnprikkel leidt tot het vrijkomen van de geactiveerd Deze activering faciliteert de pijntransmissie in het centrale zenuwstelsel en is mede verantwoordelijk voor het ontstaan van hyperalgesie Postoperatief kan hyperalgesie mede geïnduceerd worden door effecten van analgetica voornamelijk door mu-opioïdagonisten Dit is medicatie (opioïd)-geïnduceerde hyperalgesie Medicatiegeïnduceerde hyperalgesie door perioperatieve toediening van opioïden kan <PERSOON> et al , ###; Angst et al , ###) Bovendien kan de combinatie van deze het pijngeheugen versterken, wat zou kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van chronische postoperatieve pijn NMDA-receptoren spelen hierbij een cruciale rol Ketamine in lage dosis (⤠#,# mg/kg), subanesthetisch en subanalgetisch, blokkeert de NMDA-receptor.
| 612 | nvog |
binnen één uur Na transdermale toediening kan het pijnstillend effect pas na ## Buprenorfine wordt gemetaboliseerd door het cytochroom P### #A# tot verschillende metabolieten die in geval van ernstige nierfunctiestoornissen kunnen accumuleren Deze accumulatie is klinisch van beperkte betekenis aangezien deze Buprenorfine is, in het algemeen, niet het voorkeursmiddel bij postoperatieve pijnbehandeling Door het ontbreken van actieve metabolieten kan bij patiënten met ernstige beschikbaar als racemisch mengsel Van de S(+) enantiomeer is aangetoond dat deze ongeveer twee keer zo potent is als het racemisch mengsel Het analgetisch effect van Sketamine treedt op bij een lagere dosering dan bij de toepassing als anestheticum en houdt ook langer aan De analgetische werking van S-ketamine wordt deels Weefseltrauma door de chirurgische ingreep leidt tot perifere en centrale sensitisatie waardoor primaire en secundaire hyperalgesie ontstaat Dit is incisiegeïnduceerde hyperalgesie Een sterke aanhoudende pijnprikkel leidt tot het vrijkomen van de geactiveerd Deze activering faciliteert de pijntransmissie in het centrale zenuwstelsel en is mede verantwoordelijk voor het ontstaan van hyperalgesie Postoperatief kan hyperalgesie mede geïnduceerd worden door effecten van analgetica voornamelijk door mu-opioïdagonisten Dit is medicatie (opioïd)-geïnduceerde hyperalgesie Medicatiegeïnduceerde hyperalgesie door perioperatieve toediening van opioïden kan <PERSOON> et al , ###; Angst et al , ###) Bovendien kan de combinatie van deze het pijngeheugen versterken, wat zou kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van chronische postoperatieve pijn NMDA-receptoren spelen hierbij een cruciale rol Ketamine in lage dosis (⤠#,# mg/kg), subanesthetisch en subanalgetisch, blokkeert de NMDA-receptor Het potentieert wel de werking van mu-opioïdagonisten en heeft een gunstig effect op de weefseltrauma of door toediening van analgetica als opioïden Het mechanisme dat ten grondslag ligt aan dit anti-hyperalgetisch effect is nog niet volledig opgehelderd De intraveneuze toediening heeft de voorkeur In studies worden ook intramusculaire Het blokkeren van de NMDA-receptor verhoogt de effectiviteit van opioïden S-ketamine wordt daarom veelal gecombineerd als adjuvans bij opioïden Perioperatieve toediening in subanesthetische dosering verlaagt de dosering opioïden, verbetert postoperatieve pijnstilling en lijkt postoperatieve misselijkheid en braken te verminderen (Lahtinen et al , ###; Bilgin et al , ###; Snijdelaar et al , ###; Nesher et al , ### en ###; Hocking et al , ###; Aveline et al , ###; <PERSOON>, ###; Gouillou et al , ###; Remerand, ###; De reductie van postoperatieve misselijkheid en braken bij gebruik van opioïden wordt uitgevoerde meta-analyses laten in ieder geval een significante vermindering in de mate van postoperatieve misselijkheid en braken zien Bijwerkingen van perioperatief gebruik van ketamine lijken beperkt (<PERSOON> ###; <PERSOON> et al , ###; Een meta-analyse (Subramaniam) waarin werd gekeken naar ## trials met <DATUM> patiënten laat geen toename van psychomimetische effecten (hallucinaties) van ketamine zien bij gebruik in lage dosering Psychomimetische effecten kunnen echter wel optreden en worden ook in de dagelijkse klinische praktijk gezien Meestal leidt verlaging van de dosering tot het verdwijnen van deze verschijnselen, terwijl er nog wel sprake is van pijnstilling De psychische verschijnselen van ketamine verdwijnen.
| 646 | nvog |
potentieert wel de werking van mu-opioïdagonisten en heeft een gunstig effect op de weefseltrauma of door toediening van analgetica als opioïden Het mechanisme dat ten grondslag ligt aan dit anti-hyperalgetisch effect is nog niet volledig opgehelderd De intraveneuze toediening heeft de voorkeur In studies worden ook intramusculaire Het blokkeren van de NMDA-receptor verhoogt de effectiviteit van opioïden S-ketamine wordt daarom veelal gecombineerd als adjuvans bij opioïden Perioperatieve toediening in subanesthetische dosering verlaagt de dosering opioïden, verbetert postoperatieve pijnstilling en lijkt postoperatieve misselijkheid en braken te verminderen (Lahtinen et al , ###; Bilgin et al , ###; Snijdelaar et al , ###; Nesher et al , ### en ###; Hocking et al , ###; Aveline et al , ###; <PERSOON>, ###; Gouillou et al , ###; Remerand, ###; De reductie van postoperatieve misselijkheid en braken bij gebruik van opioïden wordt uitgevoerde meta-analyses laten in ieder geval een significante vermindering in de mate van postoperatieve misselijkheid en braken zien Bijwerkingen van perioperatief gebruik van ketamine lijken beperkt (<PERSOON> ###; <PERSOON> et al , ###; Een meta-analyse (Subramaniam) waarin werd gekeken naar ## trials met <DATUM> patiënten laat geen toename van psychomimetische effecten (hallucinaties) van ketamine zien bij gebruik in lage dosering Psychomimetische effecten kunnen echter wel optreden en worden ook in de dagelijkse klinische praktijk gezien Meestal leidt verlaging van de dosering tot het verdwijnen van deze verschijnselen, terwijl er nog wel sprake is van pijnstilling De psychische verschijnselen van ketamine verdwijnen Uit klinische ervaring (<INSTELLING>) wordt ongeveer ##% van de patiënten als non-responder geclassificeerd en wordt bij ongeveer #% van de patiënten de toediening gestaakt vanwege (onacceptabele) bijwerkingen De toevoeging van een vaste hoeveelheid ketamine aan een opioïd bij PCA-intraveneus lijkt niet bij alle type chirurgische ingrepen een gunstig effect te hebben op het De benodigde (optimale) dosering indien ketamine wordt gecombineerd met opioïden is beschreven door Tucker et al , (###) Bij vrijwilligers hebben zij aangetoond dat ketamine in lage dosering bij een plasmaspiegel van <DATUM> ng/ml geen antinociceptieve effecten heeft en niet leidt tot sedatie maar wel de anti-nociceptieve - het tijdstip van toediening loopt uiteen van preoperatief, vroeg of laat intraoperatief De literatuur is niet eenduidig ten aanzien van het optimale doseerschema dosering en tijdstip van toediening (<PERSOON> ###) Het starten van de toediening van S-ketamine als analgeticum kan al tijdens de ingreep, voor of na de incisie, of postoperatief (<PERSOON> ###; braken en misselijkheid vermindert Bijwerkingen van perioperatief gebruik, zoals hallucinaties, komen voor en kunnen leiden tot de noodzaak van verlagen of Indicatiegebieden voor ketamine als adjuvans bij de postoperatieve pijnbestrijding - grote ingrepen waarbij veel postoperatieve pijn en inflammatie en/of de ontwikkeling van een chronische pijnsyndroom wordt verwacht, zoals majeure orthopedische chirurgie, amputaties, abdominale ingrepen (postoperatieve pijn, patiënten met inflammatoir bowl ziekte (<PERSOON>, colitis ulcerosa); - patiënten waarbij met morfine onvoldoende pijnstilling wordt bereikt Voorbeeld doseerschema Als intraveneuze bolus esketamine voor de ingreep in combinatie met een continu infuus tijdens de ingreep wordt beschreven.
| 660 | nvog |
ervaring (<INSTELLING>) wordt ongeveer ##% van de patiënten als non-responder geclassificeerd en wordt bij ongeveer #% van de patiënten de toediening gestaakt vanwege (onacceptabele) bijwerkingen De toevoeging van een vaste hoeveelheid ketamine aan een opioïd bij PCA-intraveneus lijkt niet bij alle type chirurgische ingrepen een gunstig effect te hebben op het De benodigde (optimale) dosering indien ketamine wordt gecombineerd met opioïden is beschreven door Tucker et al , (###) Bij vrijwilligers hebben zij aangetoond dat ketamine in lage dosering bij een plasmaspiegel van <DATUM> ng/ml geen antinociceptieve effecten heeft en niet leidt tot sedatie maar wel de anti-nociceptieve - het tijdstip van toediening loopt uiteen van preoperatief, vroeg of laat intraoperatief De literatuur is niet eenduidig ten aanzien van het optimale doseerschema dosering en tijdstip van toediening (<PERSOON> ###) Het starten van de toediening van S-ketamine als analgeticum kan al tijdens de ingreep, voor of na de incisie, of postoperatief (<PERSOON> ###; braken en misselijkheid vermindert Bijwerkingen van perioperatief gebruik, zoals hallucinaties, komen voor en kunnen leiden tot de noodzaak van verlagen of Indicatiegebieden voor ketamine als adjuvans bij de postoperatieve pijnbestrijding - grote ingrepen waarbij veel postoperatieve pijn en inflammatie en/of de ontwikkeling van een chronische pijnsyndroom wordt verwacht, zoals majeure orthopedische chirurgie, amputaties, abdominale ingrepen (postoperatieve pijn, patiënten met inflammatoir bowl ziekte (<PERSOON>, colitis ulcerosa); - patiënten waarbij met morfine onvoldoende pijnstilling wordt bereikt Voorbeeld doseerschema Als intraveneuze bolus esketamine voor de ingreep in combinatie met een continu infuus tijdens de ingreep wordt beschreven ug/kg De dosering in het continu infuus varieert van ###-### ug/kg/uur esketamine, (Bij een operatie )# uur kan overwogen worden om de continue infusie ## minuten voor het einde van de ingreep te stoppen) Postoperatief continueren of herstarten continue infusie ### ug/kg/uur esketamine (tot ## uur postoperatief in combinatie met De werkgroep adviseert bij toepassing van S-ketamine een intraveneuze bolus voor de incisie te combineren met een infuus tijdens en/of na de ingreep tot ## uur postoperatief (indien geïndiceerd wordt de infusie ketamine langer dan ## uur post-operatief gecontinueerd) Opioïden zijn krachtige analgetica Ze oefenen hun werking uit door te binden aan (opioïd-) receptoren die aanwezig zijn in het perifere en centrale zenuwstelsel pijnbaansystemen De respons op pijn kan daardoor gemoduleerd worden door exogene Het analgetisch effect van opioïden is gelegen in een vermindering van de (spinaal niveau) en een activatie van descenderende inhiberende baansystemen ((supra) spinaal niveau) (Carr et al , ###; Kehlet, ###) Andere effecten van opioïden zijn sedatie, anxiolyse, een gevoel van welbevinden en hoestonderdrukking De binding aan de receptor (agonist, mixed agonist-antagonist of partieel agonist), de vetoplosbaarheid en de pKa spelen een grote rol waar het gaat om dosiseffectrelaties en farmacokinetiek van het opioïd Partieel agonisten, zoals buprenorfine, geven bij Er bestaat een groot inter-individueel verschil tussen opioïddosis en analgetisch effect <PERSOON> verschillen in plasmaconcentratie kunnen samengaan met grote verschillen in opioïdbehoefte te bestaan bij een bepaalde ingreep en leeftijdscategorie (MacIntyre et.
| 644 | nvog |
De dosering in het continu infuus varieert van ###-### ug/kg/uur esketamine, (Bij een operatie )# uur kan overwogen worden om de continue infusie ## minuten voor het einde van de ingreep te stoppen) Postoperatief continueren of herstarten continue infusie ### ug/kg/uur esketamine (tot ## uur postoperatief in combinatie met De werkgroep adviseert bij toepassing van S-ketamine een intraveneuze bolus voor de incisie te combineren met een infuus tijdens en/of na de ingreep tot ## uur postoperatief (indien geïndiceerd wordt de infusie ketamine langer dan ## uur post-operatief gecontinueerd) Opioïden zijn krachtige analgetica Ze oefenen hun werking uit door te binden aan (opioïd-) receptoren die aanwezig zijn in het perifere en centrale zenuwstelsel pijnbaansystemen De respons op pijn kan daardoor gemoduleerd worden door exogene Het analgetisch effect van opioïden is gelegen in een vermindering van de (spinaal niveau) en een activatie van descenderende inhiberende baansystemen ((supra) spinaal niveau) (Carr et al , ###; Kehlet, ###) Andere effecten van opioïden zijn sedatie, anxiolyse, een gevoel van welbevinden en hoestonderdrukking De binding aan de receptor (agonist, mixed agonist-antagonist of partieel agonist), de vetoplosbaarheid en de pKa spelen een grote rol waar het gaat om dosiseffectrelaties en farmacokinetiek van het opioïd Partieel agonisten, zoals buprenorfine, geven bij Er bestaat een groot inter-individueel verschil tussen opioïddosis en analgetisch effect <PERSOON> verschillen in plasmaconcentratie kunnen samengaan met grote verschillen in opioïdbehoefte te bestaan bij een bepaalde ingreep en leeftijdscategorie (MacIntyre et nierfunctiestoornissen Morfine wordt in de lever gemetaboliseerd tot morfine-#glucuronide (M#G), morfine-#-glucuronide (M#G) en normorfine De metabolieten worden samen met ongeveer ##% onveranderd morfine renaal geklaard Bij nierfunctiestoornissen kan accumulatie van de metabolieten optreden met een risico op toxiciteit misselijkheid, braken en een toegenomen risico op ademhalingsdepressie Leeftijd blijkt een betere predictor van opioïdbehoefte dan gewicht Ouderen lijken minder opioïd nodig te hebben met een langer aanhoudend effect, maar ook voor deze categorie patiënten is de interindividuele variabiliteit groot (MacIntyre; Forman, ###; Psychologische factoren spelen hierbij een grote rol, maar verschillen in sekse, ras, eiwitbinding en receptorselectiviteit zijn niet uit te sluiten (<PERSOON> et al , ###; Sarton et Daarnaast bestaat er een verschil in farmacologie in vivo en in vitro; bij pijn is de reactie op opioïden anders dan zonder pijn en dat geldt met name voor de bijwerkingen Een voorbeeld is ernstige ademdepressie op basis van opioïden, dit wordt voornamelijk gezien in studies met vrijwilligers die op dat moment geen pijn hebben Het basisprincipe moet dus zijn titreren op analgetisch effect (McQuay et al , ###; McQuay, ###a) Echter, depressie van de ademhaling wordt ook gerapporteerd bij lage dosering Het is aangetoond dat opioïden op basis van de grote interindividuele variabiliteit getitreerd moeten worden op geleide van het analgetisch effect en het optreden <PERSOON> et al , ###; Upton et al , ###; <PERSOON> dienen een vast onderdeel te zijn van de farmacologische Opioïden dienen individueel getitreerd te worden op geleide van de pijnscore en eventuele bijwerkingen.
| 648 | nvog |
morfine-#glucuronide (M#G), morfine-#-glucuronide (M#G) en normorfine De metabolieten worden samen met ongeveer ##% onveranderd morfine renaal geklaard Bij nierfunctiestoornissen kan accumulatie van de metabolieten optreden met een risico op toxiciteit misselijkheid, braken en een toegenomen risico op ademhalingsdepressie Leeftijd blijkt een betere predictor van opioïdbehoefte dan gewicht Ouderen lijken minder opioïd nodig te hebben met een langer aanhoudend effect, maar ook voor deze categorie patiënten is de interindividuele variabiliteit groot (MacIntyre; Forman, ###; Psychologische factoren spelen hierbij een grote rol, maar verschillen in sekse, ras, eiwitbinding en receptorselectiviteit zijn niet uit te sluiten (<PERSOON> et al , ###; Sarton et Daarnaast bestaat er een verschil in farmacologie in vivo en in vitro; bij pijn is de reactie op opioïden anders dan zonder pijn en dat geldt met name voor de bijwerkingen Een voorbeeld is ernstige ademdepressie op basis van opioïden, dit wordt voornamelijk gezien in studies met vrijwilligers die op dat moment geen pijn hebben Het basisprincipe moet dus zijn titreren op analgetisch effect (McQuay et al , ###; McQuay, ###a) Echter, depressie van de ademhaling wordt ook gerapporteerd bij lage dosering Het is aangetoond dat opioïden op basis van de grote interindividuele variabiliteit getitreerd moeten worden op geleide van het analgetisch effect en het optreden <PERSOON> et al , ###; Upton et al , ###; <PERSOON> dienen een vast onderdeel te zijn van de farmacologische Opioïden dienen individueel getitreerd te worden op geleide van de pijnscore en eventuele bijwerkingen timing, interval en toedieningwijze) dient hierop ingericht te zijn Bij ouderen dient de initiële dosis aangepast te worden Bij patiënten met nierfunctiestoornissen dient, met name bij <DATUM> # Plaats van opioïden in de postoperatieve pijnbehandeling en richtlijnen voor het Morfine is het standaard opioïd waartegen alle andere worden gewogen Het heeft een actief metaboliet, M#G, dat potenter is dan morfine Variaties in farmacokinetiek op basis van leeftijd, nierfunctiestoornissen, duur en toedieningwijze kunnen resulteren in accumulatie van M#G met een risico op toegenomen toxiciteit misselijkheid, braken, Het opioïd morfine is het prototype analgeticum bij matige tot ernstige pijn en tevens de gouden standaard waartegen andere analgetica kunnen worden gewogen (McQuay et al , ###b) Voor de vergelijking van de effectiviteit van morfine met andere analgetica wordt verwezen naar de methode van Moore (zie paragraaf <DATUM> Vergelijken tussen single dose opioïden (morfine ## mg intramusculair, pethidine ### mg intramusculair en tramadol ## of ### mg oraal) en andere analgetica (NSAIDâs/COX-#) zijn echter niet altijd in het voordeel van opioïden waar het gaat om analgetisch effect (Moore et al , ###; McQuay, ###b; Moore et al , ###; Collins et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Moore et Ten aanzien van agonisten onderling geldt dat er geen klinisch bewijs is voor verschil in werkzaamheid tussen de verschillende opioïden, mits het basisprincipe wordt aangehouden dat opioïden gedoseerd dienen te worden op geleide van klinisch effect De cruciale vraag is wat de bijwerkingen zijn bij equi-analgetische dosering Verschillen.
| 655 | nvog |
toedieningwijze) dient hierop ingericht te zijn Bij ouderen dient de initiële dosis aangepast te worden Bij patiënten met nierfunctiestoornissen dient, met name bij <DATUM> # Plaats van opioïden in de postoperatieve pijnbehandeling en richtlijnen voor het Morfine is het standaard opioïd waartegen alle andere worden gewogen Het heeft een actief metaboliet, M#G, dat potenter is dan morfine Variaties in farmacokinetiek op basis van leeftijd, nierfunctiestoornissen, duur en toedieningwijze kunnen resulteren in accumulatie van M#G met een risico op toegenomen toxiciteit misselijkheid, braken, Het opioïd morfine is het prototype analgeticum bij matige tot ernstige pijn en tevens de gouden standaard waartegen andere analgetica kunnen worden gewogen (McQuay et al , ###b) Voor de vergelijking van de effectiviteit van morfine met andere analgetica wordt verwezen naar de methode van Moore (zie paragraaf <DATUM> Vergelijken tussen single dose opioïden (morfine ## mg intramusculair, pethidine ### mg intramusculair en tramadol ## of ### mg oraal) en andere analgetica (NSAIDâs/COX-#) zijn echter niet altijd in het voordeel van opioïden waar het gaat om analgetisch effect (Moore et al , ###; McQuay, ###b; Moore et al , ###; Collins et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Moore et Ten aanzien van agonisten onderling geldt dat er geen klinisch bewijs is voor verschil in werkzaamheid tussen de verschillende opioïden, mits het basisprincipe wordt aangehouden dat opioïden gedoseerd dienen te worden op geleide van klinisch effect De cruciale vraag is wat de bijwerkingen zijn bij equi-analgetische dosering Verschillen Als bijwerkingen het gevolg zijn van (dezelfde) receptor bezetting moeten equi-analgetische doses van verschillende opioïden immers vergelijkbare bijwerkingen geven Toch blijken sommigen patiënten wel tegen het ene opioïd, maar niet tegen het andere opioïd te kunnen Een verklaring hiervoor ontbreekt vooralsnog (McQuay, ###a; Woodhouse et et al , ###; Blumenthal, ###; Rothwell et al , ###) Oxycodon oraal met gereguleerde afgifte kan als alternatief voor PCA intraveneus met opioïden worden toegepast (<PERSOON>, Er zijn twee actieve metabolieten; noroxycodon en oxymorfon Bij orale toediening komt ## mg oxycodon ongeveer overeen met ## mg morfine Na toediening van een oraal preparaat zonder gereguleerde afgifte treedt de werking na ## tot ## min in, is maximaal na ## tot ## min en houdt drie tot zes uur aan Bij een oraal preparaat met gereguleerde afgifte treedt de werking na ongeveer één uur in De biologische beschikbaarheid van oxycodon na orale inname is groter dan van morfine (<PERSOON>, ###) Een studie (<PERSOON>) laat zien dat bij oxycodon hallucinaties minder voorkomen dan bij morfine Gelijktijdig gebruik met SSRIs geeft risico op het serotoninesyndroom De relatieve analgetische potentie van piritramide in vergelijking met morfine is gesteld op #,# Piritramide is net als morfine geschikt voor toediening in de postoperatieve ###) Er is onvoldoende literatuur die de soms gehoorde claim van minder bijwerkingen ###) Echter de lange halfwaardetijd maakt van methadoneen moeilijk titreerbaar accumulatiegevaar, met name bij ouderen, maar ook bij een gezonde jonge populatie.
| 662 | nvog |
gevolg zijn van (dezelfde) receptor bezetting moeten equi-analgetische doses van verschillende opioïden immers vergelijkbare bijwerkingen geven Toch blijken sommigen patiënten wel tegen het ene opioïd, maar niet tegen het andere opioïd te kunnen Een verklaring hiervoor ontbreekt vooralsnog (McQuay, ###a; Woodhouse et et al , ###; Blumenthal, ###; Rothwell et al , ###) Oxycodon oraal met gereguleerde afgifte kan als alternatief voor PCA intraveneus met opioïden worden toegepast (<PERSOON>, Er zijn twee actieve metabolieten; noroxycodon en oxymorfon Bij orale toediening komt ## mg oxycodon ongeveer overeen met ## mg morfine Na toediening van een oraal preparaat zonder gereguleerde afgifte treedt de werking na ## tot ## min in, is maximaal na ## tot ## min en houdt drie tot zes uur aan Bij een oraal preparaat met gereguleerde afgifte treedt de werking na ongeveer één uur in De biologische beschikbaarheid van oxycodon na orale inname is groter dan van morfine (<PERSOON>, ###) Een studie (<PERSOON>) laat zien dat bij oxycodon hallucinaties minder voorkomen dan bij morfine Gelijktijdig gebruik met SSRIs geeft risico op het serotoninesyndroom De relatieve analgetische potentie van piritramide in vergelijking met morfine is gesteld op #,# Piritramide is net als morfine geschikt voor toediening in de postoperatieve ###) Er is onvoldoende literatuur die de soms gehoorde claim van minder bijwerkingen ###) Echter de lange halfwaardetijd maakt van methadoneen moeilijk titreerbaar accumulatiegevaar, met name bij ouderen, maar ook bij een gezonde jonge populatie koliekpijnen zoals vroeger wel is gedacht (<PERSOON> et al , ###) Pethidine is nog steeds het meest gebruikte opioïd bij de pijnbehandeling rond de partus, hoewel andere (analgetica) opioïden net zo effectief en veilig zijn (<PERSOON> et al , ###; Ezri et al , ###; McQuay, ###a; McQuay, ###; Elbourne et al , ###) Pethidine heeft echter bijwerkingen op basis van een toxisch metaboliet, norpethidine, dat (met name bij herhaald toedienen en nierfunctiestoornissen) tremor, agitatie en zelfs convulsies kan geven die niet met naloxon zijn te antagoneren Door cumulatie van deze metaboliet kunnen deze bijwerkingen verergeren Pethidine is daardoor niet geschikt voor langdurige toediening Pethidine is ook geassocieerd met een toegenomen risico op de ontwikkeling van een delier in oudere chirurgische patiënten (Adunsky et al , ###; Over fentanyl transdermaal bij postoperatieve pijnbehandeling zijn behalve studies over de transdermale vorm voor PCA met behulp van iontoforese (Bastelaere et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Viscusi et al , ###), weinig studies voorhanden De pleisters waarbij afgifte gereguleerd wordt via iontoforese zijn echter uit de handel genomen De gewone transdermale afgifte lijkt niet geschikt voor postoperatieve pijnbehandeling (tijd tot maximaal effect bedraagt ## uur na opplakken) Over fentanyl oromucosaal en intranasaal in de postoperatieve setting is geen literatuur beschikbaar Beide toedieningsvormen zijn niet geregistreerd voor behandeling van postoperatieve pijn, maar voor de behandeling van doorbraakpijn bij oncologische patiënten (Zeppetella et Pethidine heeft bijwerkingen op basis van een toxische metaboliet (norpethidine), <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al.
| 675 | nvog |
et al , ###) Pethidine is nog steeds het meest gebruikte opioïd bij de pijnbehandeling rond de partus, hoewel andere (analgetica) opioïden net zo effectief en veilig zijn (<PERSOON> et al , ###; Ezri et al , ###; McQuay, ###a; McQuay, ###; Elbourne et al , ###) Pethidine heeft echter bijwerkingen op basis van een toxisch metaboliet, norpethidine, dat (met name bij herhaald toedienen en nierfunctiestoornissen) tremor, agitatie en zelfs convulsies kan geven die niet met naloxon zijn te antagoneren Door cumulatie van deze metaboliet kunnen deze bijwerkingen verergeren Pethidine is daardoor niet geschikt voor langdurige toediening Pethidine is ook geassocieerd met een toegenomen risico op de ontwikkeling van een delier in oudere chirurgische patiënten (Adunsky et al , ###; Over fentanyl transdermaal bij postoperatieve pijnbehandeling zijn behalve studies over de transdermale vorm voor PCA met behulp van iontoforese (Bastelaere et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Viscusi et al , ###), weinig studies voorhanden De pleisters waarbij afgifte gereguleerd wordt via iontoforese zijn echter uit de handel genomen De gewone transdermale afgifte lijkt niet geschikt voor postoperatieve pijnbehandeling (tijd tot maximaal effect bedraagt ## uur na opplakken) Over fentanyl oromucosaal en intranasaal in de postoperatieve setting is geen literatuur beschikbaar Beide toedieningsvormen zijn niet geregistreerd voor behandeling van postoperatieve pijn, maar voor de behandeling van doorbraakpijn bij oncologische patiënten (Zeppetella et Pethidine heeft bijwerkingen op basis van een toxische metaboliet (norpethidine), <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al McQuay, ###; McQuay et Er zijn onvoldoende argumenten voor het gebruik van de transdermale, intranasale Systemen die transdermaal fentanyl toedienen middels iontoforese, zijn uit de handel genomen vanwege accidentele overdosering en kunnen derhalve niet meer Gegeven het feit dat alle opioïden even effectief zijn, is er om reden van organisatie en veiligheid veel voor te zeggen om binnen een instituut te kiezen voor één basis opioïd Het is aan te bevelen een keuze te maken voor een beperkt assortiment opioïden voor De werkgroep is van mening dat morfine en piritramide de opioïden van keuze zijn bij matige tot ernstige pijn Oxycodon is ook een mogelijkheid indien de orale toegangsweg mogelijk is Alle opioïden hebben karakteristieke en potentieel levensgevaarlijke bijwerkingen De belangrijkste zijn sedatie, ademhalingsdepressie, obstipatie, misselijkheid en braken, jeuk en urineretentie Histamine-release kan met name (maar niet alleen) bij morfine voorkomen en leiden tot urticaria en pruritis Er zijn aanwijzingen dat systemisch gebruik van opioïden invloed heeft op de immuunfunctie (en daardoor mogelijk op tumorrecurrence) De lange termijn consequenties zijn nog onduidelijk Er zijn nog onvoldoende bewijzen voor een klinisch relevant effect (<PERSOON> et al , ###; Biki et al , ###; Forget et al , ###; Deegan et al , ###; Rittner et al , ###; Kehlet et al , ###) Therapie met opioïden gaat gepaard met een dosisafhankelijke somnolentie/sedatie en veelal tolerantie optreedt Ouderen zijn hiervoor het meest gevoelig; soms speelt Ademhalingsdepressie is de meest gevreesde bijwerking van opioïden Opioïden geven.
| 659 | nvog |
McQuay, ###; McQuay et Er zijn onvoldoende argumenten voor het gebruik van de transdermale, intranasale Systemen die transdermaal fentanyl toedienen middels iontoforese, zijn uit de handel genomen vanwege accidentele overdosering en kunnen derhalve niet meer Gegeven het feit dat alle opioïden even effectief zijn, is er om reden van organisatie en veiligheid veel voor te zeggen om binnen een instituut te kiezen voor één basis opioïd Het is aan te bevelen een keuze te maken voor een beperkt assortiment opioïden voor De werkgroep is van mening dat morfine en piritramide de opioïden van keuze zijn bij matige tot ernstige pijn Oxycodon is ook een mogelijkheid indien de orale toegangsweg mogelijk is Alle opioïden hebben karakteristieke en potentieel levensgevaarlijke bijwerkingen De belangrijkste zijn sedatie, ademhalingsdepressie, obstipatie, misselijkheid en braken, jeuk en urineretentie Histamine-release kan met name (maar niet alleen) bij morfine voorkomen en leiden tot urticaria en pruritis Er zijn aanwijzingen dat systemisch gebruik van opioïden invloed heeft op de immuunfunctie (en daardoor mogelijk op tumorrecurrence) De lange termijn consequenties zijn nog onduidelijk Er zijn nog onvoldoende bewijzen voor een klinisch relevant effect (<PERSOON> et al , ###; Biki et al , ###; Forget et al , ###; Deegan et al , ###; Rittner et al , ###; Kehlet et al , ###) Therapie met opioïden gaat gepaard met een dosisafhankelijke somnolentie/sedatie en veelal tolerantie optreedt Ouderen zijn hiervoor het meest gevoelig; soms speelt Ademhalingsdepressie is de meest gevreesde bijwerking van opioïden Opioïden geven volume en ademminuut volume via centrale (en mogelijk ook pulmonale) mechanismen Ook de hoestreflex wordt onderdrukt De beschreven incidentie van ademdepressie is sterk afhankelijk van de definitie In een recent overzichtsartikel wordt de incidentie van Ademhalingsdepressie kan optreden bij elke toedieningwijze Ernstige depressie van de ademhaling (apnoe) treedt echter nooit op zonder depressie van het centraal zenuwstelsel en is te antagoneren met naloxon Toediening van naloxon per infuus is nog steeds de enige beschikbare behandeling (Dahan et al , ###) Bewaking van het (Macintyre et al , ###; Dahan, ###; Pyati et al , ###; Camu, ###; Mulroy, ###) Hypoxemie (SaO# ( ##%) wordt met name in de nachtelijke uren tot ## uur (of nog na Meestal gaat het om episoden van hypoxemie zonder evidente ademdepressie Pulsoximetrie is derhalve alleen een garantie voor veiligheid indien deze meting continu Met name ouderen, patiënten met slaap-apnoe, met neuromusculaire aandoeningen, obese en cardiopulmonaal gecompromitteerde patiënten lopen risico op hypoxemie en/of ademdepressie bij toediening van opioïden (Dahan, ###; Reeder et al , ###) Daarnaast spelen gelijktijdig gebruik van andere sederende medicatie en de aard van de ingreep een belangrijke rol Het effect van de toedieningwijze (intrathecaal, epiduraal, systemisch) van het opioïd op de ademdepressie/hypoxemie is niet eenduidig, hoewel bij intrathecaal toegediend morfine het risico op het optreden langer lijkt aan te houden Het is aangetoond dat bij het toedienen van opioïden ademdepressie mogelijk is, Het is aannemelijk dat het toedienen van opioïden gepaard gaat met sedatie en.
| 647 | nvog |
en ademminuut volume via centrale (en mogelijk ook pulmonale) mechanismen Ook de hoestreflex wordt onderdrukt De beschreven incidentie van ademdepressie is sterk afhankelijk van de definitie In een recent overzichtsartikel wordt de incidentie van Ademhalingsdepressie kan optreden bij elke toedieningwijze Ernstige depressie van de ademhaling (apnoe) treedt echter nooit op zonder depressie van het centraal zenuwstelsel en is te antagoneren met naloxon Toediening van naloxon per infuus is nog steeds de enige beschikbare behandeling (Dahan et al , ###) Bewaking van het (Macintyre et al , ###; Dahan, ###; Pyati et al , ###; Camu, ###; Mulroy, ###) Hypoxemie (SaO# ( ##%) wordt met name in de nachtelijke uren tot ## uur (of nog na Meestal gaat het om episoden van hypoxemie zonder evidente ademdepressie Pulsoximetrie is derhalve alleen een garantie voor veiligheid indien deze meting continu Met name ouderen, patiënten met slaap-apnoe, met neuromusculaire aandoeningen, obese en cardiopulmonaal gecompromitteerde patiënten lopen risico op hypoxemie en/of ademdepressie bij toediening van opioïden (Dahan, ###; Reeder et al , ###) Daarnaast spelen gelijktijdig gebruik van andere sederende medicatie en de aard van de ingreep een belangrijke rol Het effect van de toedieningwijze (intrathecaal, epiduraal, systemisch) van het opioïd op de ademdepressie/hypoxemie is niet eenduidig, hoewel bij intrathecaal toegediend morfine het risico op het optreden langer lijkt aan te houden Het is aangetoond dat bij het toedienen van opioïden ademdepressie mogelijk is, Het is aannemelijk dat het toedienen van opioïden gepaard gaat met sedatie en centrale als perifere mechanismen (<LOCATIE> et al , ###) Daarnaast spelen activatie van nociceptieve afferenten en sympatische efferenten een belangrijke rol bij de afgenomen postoperatieve gastro-intestinale motiliteit De incidentie wordt geschat op meer dan ##% Het is niet duidelijk of epidurale toediening van opioïden in combinatie met een lokaal anestheticum deze bijwerking doet verminderen Opioïden geven in vergelijking met epidurale lokaal anesthetica en NSAIDâs meer maag-darm passagestoornissen Het is aangetoond dat bij gebruik van opioïden frequent obstipatie optreedt en dat De incidentie van opioïd geïnduceerde postoperatieve misselijkheid en braken wordt geschat tussen de ## en ##% Het mechanisme is niet geheel duidelijk Er wordt gedacht aan stimulatie van opioïdreceptoren in de chemoreceptor triggerzone in de medulla, een toegenomen sensitiviteit van het vestibulum en een verhoogde antrumtonus van de maag Anderzijds kan pijn zelf ook POMB induceren In de meeste gevallen treedt De incidentie van POMB wordt verminderd wanneer de dosis opioïd wordt verlaagd door gelijktijdige toediening van adjuvante analgetica, zoals NSAIDâs en ketamine (<PERSOON>, ###; Marret et al , ###; Maund et al , ###; Kehlet; Grass et al , ###; Thoren et al , Het is aannemelijk dat bij de toediening van opioïden postoperatieve misselijkheid Men denkt dat jeuk het gevolg is van de aanwezigheid van opioïd in de liquor rond de derde en vierde ventrikels (Camu) Jeuk wordt met name na epidurale en intrathecale toediening van morfine gezien en lijkt enigszins dosisafhankelijk (Meylan et al , ###; Het is aangetoond dat bij epidurale en intrathecale toediening van opioïden jeuk.
| 656 | nvog |
(<LOCATIE> et al , ###) Daarnaast spelen activatie van nociceptieve afferenten en sympatische efferenten een belangrijke rol bij de afgenomen postoperatieve gastro-intestinale motiliteit De incidentie wordt geschat op meer dan ##% Het is niet duidelijk of epidurale toediening van opioïden in combinatie met een lokaal anestheticum deze bijwerking doet verminderen Opioïden geven in vergelijking met epidurale lokaal anesthetica en NSAIDâs meer maag-darm passagestoornissen Het is aangetoond dat bij gebruik van opioïden frequent obstipatie optreedt en dat De incidentie van opioïd geïnduceerde postoperatieve misselijkheid en braken wordt geschat tussen de ## en ##% Het mechanisme is niet geheel duidelijk Er wordt gedacht aan stimulatie van opioïdreceptoren in de chemoreceptor triggerzone in de medulla, een toegenomen sensitiviteit van het vestibulum en een verhoogde antrumtonus van de maag Anderzijds kan pijn zelf ook POMB induceren In de meeste gevallen treedt De incidentie van POMB wordt verminderd wanneer de dosis opioïd wordt verlaagd door gelijktijdige toediening van adjuvante analgetica, zoals NSAIDâs en ketamine (<PERSOON>, ###; Marret et al , ###; Maund et al , ###; Kehlet; Grass et al , ###; Thoren et al , Het is aannemelijk dat bij de toediening van opioïden postoperatieve misselijkheid Men denkt dat jeuk het gevolg is van de aanwezigheid van opioïd in de liquor rond de derde en vierde ventrikels (Camu) Jeuk wordt met name na epidurale en intrathecale toediening van morfine gezien en lijkt enigszins dosisafhankelijk (Meylan et al , ###; Het is aangetoond dat bij epidurale en intrathecale toediening van opioïden jeuk opioïden Bij parenteraal toegediende opioïden wordt urineretentie minder gezien (Liang et al , ###) De ontwikkeling van urineretentie wordt gedacht te verlopen via centrale, spinale en perifere (blaas-)opioïdreceptoren Naloxon heeft relatief weinig effect en bewaking en katheterisatie vormt dan ook het voorkeursbeleid (Hoofdstuk # Het is aannemelijk dat bij epidurale en intrathecale toediening van opioïden Bij gebruik van opioïden in combinatie met sedativa dient men waar mogelijk sederende Bij gebruik van opioïden dient afhankelijk van opioïd en toedieningwijze het sedatieniveau en de POMB door opioïden kan verminderd worden door toepassing van adjuvante analgetica, zoals De werkgroep is van mening dat bij het optreden van ernstige jeuk overwogen moet worden om de epidurale of intrathecale toediening van opioïden te staken Een belangrijk principe is dat opioïden op de meest effectieve, meest veilige en minst invasieve manier moeten worden toegediend Patiënttevredenheid, organisatie en kosten van de postoperatieve pijnservice spelen hierbij een belangrijke rol In alle gevallen geldt dat een voldoende en snelle oplaaddosering op geleide van pijn en weinig verschil in inwerkingstijd tussen de verschillende opioïden voor postoperatieve pijnbehandeling De wijze van toediening maakt een verschil, variërend van <DATUM> min bij intraveneuze toediening tot ##-## min bij orale toediening Mogelijk is de hoogte van de Het is aangetoond dat een voldoende op pijn getitreerde oplaaddosering van <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; McQuay, ###a; <PERSOON> et Intraveneuze toediening heeft de voorkeur indien snelle pijnbehandeling gewenst is.
| 628 | nvog |
opioïden Bij parenteraal toegediende opioïden wordt urineretentie minder gezien (Liang et al , ###) De ontwikkeling van urineretentie wordt gedacht te verlopen via centrale, spinale en perifere (blaas-)opioïdreceptoren Naloxon heeft relatief weinig effect en bewaking en katheterisatie vormt dan ook het voorkeursbeleid (Hoofdstuk # Het is aannemelijk dat bij epidurale en intrathecale toediening van opioïden Bij gebruik van opioïden in combinatie met sedativa dient men waar mogelijk sederende Bij gebruik van opioïden dient afhankelijk van opioïd en toedieningwijze het sedatieniveau en de POMB door opioïden kan verminderd worden door toepassing van adjuvante analgetica, zoals De werkgroep is van mening dat bij het optreden van ernstige jeuk overwogen moet worden om de epidurale of intrathecale toediening van opioïden te staken Een belangrijk principe is dat opioïden op de meest effectieve, meest veilige en minst invasieve manier moeten worden toegediend Patiënttevredenheid, organisatie en kosten van de postoperatieve pijnservice spelen hierbij een belangrijke rol In alle gevallen geldt dat een voldoende en snelle oplaaddosering op geleide van pijn en weinig verschil in inwerkingstijd tussen de verschillende opioïden voor postoperatieve pijnbehandeling De wijze van toediening maakt een verschil, variërend van <DATUM> min bij intraveneuze toediening tot ##-## min bij orale toediening Mogelijk is de hoogte van de Het is aangetoond dat een voldoende op pijn getitreerde oplaaddosering van <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; McQuay, ###a; <PERSOON> et Intraveneuze toediening heeft de voorkeur indien snelle pijnbehandeling gewenst is Dat is met name in de direct-postoperatieve fase (op de verkoeverkamer) vaak het geval Daarnaast is er een belangrijke plaats voor intraveneuze toediening in het kader van de patiënt controlled intraveneus analgesia (PCIA, paragraaf # ##) en als continue infusie op de afdeling onder bewaking van sedatie- en pijnscore Belangrijk voordeel boven intramusculair is dat intraveneuze toediening sneller werkt en ook gepaard gaat met een grotere patiënttevredenheid (Tveita et al , ###; Upton et al , ###; McQuay et al , ###; McArdle, ###; Aubrun et Het is aangetoond dat intraveneuze toediening van opioïden een snel en <PERSOON> et al , ###; Tveita et al , ###; <PERSOON> et al , De orale route is minder geschikt indien de pijnbehandeling snel bereikt moet worden, de pijnintensiteit sterk wisselt (bewegings- en doorbraakpijn) en bij patiënten die slecht kunnen slikken of een gastro-intestinale motiliteitstoornis hebben (<PERSOON>, ###) Orale toediening heeft dan ook niet de voorkeur in de direct postoperatieve fase Desalniettemin is er tenminste één studie die kan aantonen dat morfine(vertraagde afgifte)tabletten een goed alternatief voor intramusculaire toediening bij heupchirurgie onder spinaal anesthesie vormen (Bourke et al , ###) Rescue-medicatie voor met name de eerste uren postoperatief lijkt echter om bovengenoemde redenen te allen tijde raadzaam (<PERSOON> et al , ###) Ook laat een recente studie (Rothwell et al , ###) zien dat oraal oxycodon een goed alternatief vormt voor intraveneus PCA met morfine na.
| 633 | nvog |
met name in de direct-postoperatieve fase (op de verkoeverkamer) vaak het geval Daarnaast is er een belangrijke plaats voor intraveneuze toediening in het kader van de patiënt controlled intraveneus analgesia (PCIA, paragraaf # ##) en als continue infusie op de afdeling onder bewaking van sedatie- en pijnscore Belangrijk voordeel boven intramusculair is dat intraveneuze toediening sneller werkt en ook gepaard gaat met een grotere patiënttevredenheid (Tveita et al , ###; Upton et al , ###; McQuay et al , ###; McArdle, ###; Aubrun et Het is aangetoond dat intraveneuze toediening van opioïden een snel en <PERSOON> et al , ###; Tveita et al , ###; <PERSOON> et al , De orale route is minder geschikt indien de pijnbehandeling snel bereikt moet worden, de pijnintensiteit sterk wisselt (bewegings- en doorbraakpijn) en bij patiënten die slecht kunnen slikken of een gastro-intestinale motiliteitstoornis hebben (<PERSOON>, ###) Orale toediening heeft dan ook niet de voorkeur in de direct postoperatieve fase Desalniettemin is er tenminste één studie die kan aantonen dat morfine(vertraagde afgifte)tabletten een goed alternatief voor intramusculaire toediening bij heupchirurgie onder spinaal anesthesie vormen (Bourke et al , ###) Rescue-medicatie voor met name de eerste uren postoperatief lijkt echter om bovengenoemde redenen te allen tijde raadzaam (<PERSOON> et al , ###) Ook laat een recente studie (Rothwell et al , ###) zien dat oraal oxycodon een goed alternatief vormt voor intraveneus PCA met morfine na fase niet de voorkeur heeft Na herstel van gastro-intestinale functie of na Intramusculaire toediening van opioïden is pijnlijk en heeft, behoudens een lagere en boven intraveneuze toediening De opname is bovendien afhankelijk van huid en Locale huidirritatie kan optreden (<PERSOON>, ###) Bij ouderen is, op grond van de veelal bestaande comorbiditeit en farmacokinetische en âdynamische factoren, extra voorzichtigheid geboden in verband met de hogere piek-plasmaspiegel en daarmee de met het oog op de betere dosis-titratie, de betere adaptatie aan veranderende De intramusculaire toediening van opioïden heeft een matig en slecht voorspelbaar Bij subcutane toediening is het voordeel ten opzichte van intramusculaire toediening dat bij herhaalde doses gekozen kan worden voor een onderhuidse vleugelnaald/venflon die enkele dagen in situ kan blijven De farmacokinetiek is vergelijkbaar met die van intramusculaire toediening Eventueel kan voor continue subcutane infusie worden gekozen, mits het volume niet te groot is Subcutane toediening levert een grotere al , ###; Dawson et al , ###; Munro et al , ###; White, ###) Lokale huidirritatie kan De subcutane toediening van opioïden heeft een matig en slecht voorspelbaar effect Subcutane toediening verdient echter wel de voorkeur van patiënten boven intramusculaire toediening, dit is af te leiden uit een grotere patiënttevredenheid <PERSOON> et al , ###; Dawson et al , ###; Munro et Voor de transdermale postoperatieve pijnbehandeling is weinig literatuur beschikbaar De transdermale afgifte van fentanyl lijkt niet geschikt voor postoperatieve pijnbehandeling (tijd tot maximaal effect bedraagt ## uur na opplakken) Bovendien.
| 641 | nvog |
na Intramusculaire toediening van opioïden is pijnlijk en heeft, behoudens een lagere en boven intraveneuze toediening De opname is bovendien afhankelijk van huid en Locale huidirritatie kan optreden (<PERSOON>, ###) Bij ouderen is, op grond van de veelal bestaande comorbiditeit en farmacokinetische en âdynamische factoren, extra voorzichtigheid geboden in verband met de hogere piek-plasmaspiegel en daarmee de met het oog op de betere dosis-titratie, de betere adaptatie aan veranderende De intramusculaire toediening van opioïden heeft een matig en slecht voorspelbaar Bij subcutane toediening is het voordeel ten opzichte van intramusculaire toediening dat bij herhaalde doses gekozen kan worden voor een onderhuidse vleugelnaald/venflon die enkele dagen in situ kan blijven De farmacokinetiek is vergelijkbaar met die van intramusculaire toediening Eventueel kan voor continue subcutane infusie worden gekozen, mits het volume niet te groot is Subcutane toediening levert een grotere al , ###; Dawson et al , ###; Munro et al , ###; White, ###) Lokale huidirritatie kan De subcutane toediening van opioïden heeft een matig en slecht voorspelbaar effect Subcutane toediening verdient echter wel de voorkeur van patiënten boven intramusculaire toediening, dit is af te leiden uit een grotere patiënttevredenheid <PERSOON> et al , ###; Dawson et al , ###; Munro et Voor de transdermale postoperatieve pijnbehandeling is weinig literatuur beschikbaar De transdermale afgifte van fentanyl lijkt niet geschikt voor postoperatieve pijnbehandeling (tijd tot maximaal effect bedraagt ## uur na opplakken) Bovendien De relatief korte duur van de meeste postoperatieve pijn maakt bijsturen naar adequate Ook voor de transdermale toediening van buprenorfine geldt dat op basis van het farmacokinetisch profiel de toediening niet geschikt is voor de behandeling van acute pijn <PERSOON> na ## tot ## uur wordt een minimaal effectieve concentratie bereikt (paragraaf Er zijn aanwijzingen dat de transdermale toedieningsystemen voor fentanyl en buprenorfine niet geschikt zijn voor de behandeling van postoperatieve pijn De ontdekking van opioïdreceptoren in de achterhoorn van het ruggenmerg heeft geleid tot het rationeel toepassen van intrathecale en epidurale toedieningwijzen Voor De keuze van het opioïd voor intrathecale toediening wordt beïnvloed door een aantal factoren De hydrofiele morfine heeft vanwege de lange werking tot ## uur postoperatief en de rostrale herdistributie in vergelijking met het lipofiele sufentanil en fentanyl de meeste aandacht gekregen in de literatuur Hoewel de effectiviteit van morfine intrathecaal niet ter discussie staat, zijn de bijwerkingen een potentieel probleem Dit geldt met name voor de late ademdepressie en het frequenter voorkomen van (ernstige) van jeuk (Gehling et al , ###; Meylan et al , ###; Dahan, ###) Steeds lagere doses lijken in recente studies echter een belangrijke vergroting van de veiligheidsmarge te hebben opgeleverd In een recente studie van <PERSOON> et al , (###) werd door toevoeging van #,# mg intrathecaal morfine aan bupivacaine een significante reductie in de benodigde dosis morfine via een PCA-pomp gevonden Verhoging van de dosis naar #,# mg morfine liet geen verdere reductie van de morfinedosering via PCA zien.
| 609 | nvog |
bijsturen naar adequate Ook voor de transdermale toediening van buprenorfine geldt dat op basis van het farmacokinetisch profiel de toediening niet geschikt is voor de behandeling van acute pijn <PERSOON> na ## tot ## uur wordt een minimaal effectieve concentratie bereikt (paragraaf Er zijn aanwijzingen dat de transdermale toedieningsystemen voor fentanyl en buprenorfine niet geschikt zijn voor de behandeling van postoperatieve pijn De ontdekking van opioïdreceptoren in de achterhoorn van het ruggenmerg heeft geleid tot het rationeel toepassen van intrathecale en epidurale toedieningwijzen Voor De keuze van het opioïd voor intrathecale toediening wordt beïnvloed door een aantal factoren De hydrofiele morfine heeft vanwege de lange werking tot ## uur postoperatief en de rostrale herdistributie in vergelijking met het lipofiele sufentanil en fentanyl de meeste aandacht gekregen in de literatuur Hoewel de effectiviteit van morfine intrathecaal niet ter discussie staat, zijn de bijwerkingen een potentieel probleem Dit geldt met name voor de late ademdepressie en het frequenter voorkomen van (ernstige) van jeuk (Gehling et al , ###; Meylan et al , ###; Dahan, ###) Steeds lagere doses lijken in recente studies echter een belangrijke vergroting van de veiligheidsmarge te hebben opgeleverd In een recente studie van <PERSOON> et al , (###) werd door toevoeging van #,# mg intrathecaal morfine aan bupivacaine een significante reductie in de benodigde dosis morfine via een PCA-pomp gevonden Verhoging van de dosis naar #,# mg morfine liet geen verdere reductie van de morfinedosering via PCA zien ademhalingsdepressie niet frequenter voorkomt bij intrathecale toediening van morfine in doseringen (#,# mg in vergelijking met systemisch toegediende opioïden (<PERSOON> et al , ###; Boezaart et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Cole et al , ###) Verder blijkt uit de recente meta-analyse van Meylan dat er geen lineair verband bestaat tussen Het is aangetoond dat morfine intrathecaal in lage doses ((#,# mg) effectief is Er is geen lineaire relatie tussen dosering en het optreden van bijwerkingen, zoals <PERSOON> et al , ###; Dahan ###; Meylan et al , ###; A# <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Boezaart et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Cole et al , De werkgroep is van mening dat, waar mogelijk, voor de intraveneuze toedieningwijze van opioïden gekozen moet worden (getitreerd opladen tot gewenst analgetisch effect) Dit geldt zeker voor de verkoeverkamer Voor andere afdelingen kunnen andere overwegingen, zoals het ontbreken van continue bewaking en veiligheidsaspecten, doen besluiten tot een andere De werkgroep is van mening dat de subcutane toediening van opioïden niet de voorkeur geniet De transdermale toediening van opioïden wordt niet geadviseerd voor postoperatieve De werkgroep is van mening dat er, op indicatie, voor de intrathecale toediening van zeer lage De werkgroep is van mening dat gekozen moet worden voor een toedieningwijze die effectief, snel, veilig en kosteneffectief is Een voldoende op pijn getitreerde oplaaddosering is daarbij Oraal toegediende opioïden hebben in de direct postoperatieve fase niet de voorkeur Indien de.
| 648 | nvog |
van morfine in doseringen (#,# mg in vergelijking met systemisch toegediende opioïden (<PERSOON> et al , ###; Boezaart et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Cole et al , ###) Verder blijkt uit de recente meta-analyse van Meylan dat er geen lineair verband bestaat tussen Het is aangetoond dat morfine intrathecaal in lage doses ((#,# mg) effectief is Er is geen lineaire relatie tussen dosering en het optreden van bijwerkingen, zoals <PERSOON> et al , ###; Dahan ###; Meylan et al , ###; A# <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Boezaart et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Cole et al , De werkgroep is van mening dat, waar mogelijk, voor de intraveneuze toedieningwijze van opioïden gekozen moet worden (getitreerd opladen tot gewenst analgetisch effect) Dit geldt zeker voor de verkoeverkamer Voor andere afdelingen kunnen andere overwegingen, zoals het ontbreken van continue bewaking en veiligheidsaspecten, doen besluiten tot een andere De werkgroep is van mening dat de subcutane toediening van opioïden niet de voorkeur geniet De transdermale toediening van opioïden wordt niet geadviseerd voor postoperatieve De werkgroep is van mening dat er, op indicatie, voor de intrathecale toediening van zeer lage De werkgroep is van mening dat gekozen moet worden voor een toedieningwijze die effectief, snel, veilig en kosteneffectief is Een voldoende op pijn getitreerde oplaaddosering is daarbij Oraal toegediende opioïden hebben in de direct postoperatieve fase niet de voorkeur Indien de Bij gebruik van orale opioïden zijn afspraken over snelwerkende rescue-medicatie aan te raden De werkgroep is van mening dat de intramusculaire toediening van opioïden niet de voorkeur Bij pre-emptieve pijnbehandeling bestaan er twee vooronderstellingen ten eerste dat een analgetische interventie gestart vóór de nociceptieve prikkel meer effectief is dan die erna en ten tweede dat dit effect langer duurt dan de werkingsduur van de analgetische interventie De âontdekkingâ van perifere en centrale sensitisatie bij dierexperimenteel onderzoek, heeft geleid tot het concept van de pre-emptieve pijnbehandeling in de perioperatieve situatie Deze onderzoeken wijzen erop dat door de centrale sensitisatie de depolarisatie van pijnvezels langer duurt dan het originele nociceptieve signaal (Grape et al , ###) Het leek vanuit dierexperimenteel onderzoek dan ook beter de centrale sensitisatie te voorkómen dan te behandelen Vanuit deze dierexperimentele onderzoekingen werd getracht de conclusies te extrapoleren naar de klinische praktijk Zowel meta-analyses als gerandomiseerde gecontroleerde trials naar het effect van pre-emptive pijnbehandeling toonden dat de veelbelovende resultaten van pre-emptive analgesia in dierexperimenteel onderzoek nauwelijks tot niet te reproduceren waren in de klinische praktijk (McQuay, ###; <PERSOON> et al , ###; Moiniche et al , ###; McCartney et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Bong et al , ###; Katz et al , ### ###; <PERSOON> et al , ###; Bong et al , ###; Katz et al , ### en ###; Lavandâhomme Pijnsignalen tijdens de gehele perioperatieve periode blijken in staat om centrale sensitisatie te induceren (Pogatzki-Zahn et al , ###).
| 692 | nvog |
orale opioïden zijn afspraken over snelwerkende rescue-medicatie aan te raden De werkgroep is van mening dat de intramusculaire toediening van opioïden niet de voorkeur Bij pre-emptieve pijnbehandeling bestaan er twee vooronderstellingen ten eerste dat een analgetische interventie gestart vóór de nociceptieve prikkel meer effectief is dan die erna en ten tweede dat dit effect langer duurt dan de werkingsduur van de analgetische interventie De âontdekkingâ van perifere en centrale sensitisatie bij dierexperimenteel onderzoek, heeft geleid tot het concept van de pre-emptieve pijnbehandeling in de perioperatieve situatie Deze onderzoeken wijzen erop dat door de centrale sensitisatie de depolarisatie van pijnvezels langer duurt dan het originele nociceptieve signaal (Grape et al , ###) Het leek vanuit dierexperimenteel onderzoek dan ook beter de centrale sensitisatie te voorkómen dan te behandelen Vanuit deze dierexperimentele onderzoekingen werd getracht de conclusies te extrapoleren naar de klinische praktijk Zowel meta-analyses als gerandomiseerde gecontroleerde trials naar het effect van pre-emptive pijnbehandeling toonden dat de veelbelovende resultaten van pre-emptive analgesia in dierexperimenteel onderzoek nauwelijks tot niet te reproduceren waren in de klinische praktijk (McQuay, ###; <PERSOON> et al , ###; Moiniche et al , ###; McCartney et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Bong et al , ###; Katz et al , ### ###; <PERSOON> et al , ###; Bong et al , ###; Katz et al , ### en ###; Lavandâhomme Pijnsignalen tijdens de gehele perioperatieve periode blijken in staat om centrale sensitisatie te induceren (Pogatzki-Zahn et al , ###) analgesie maar meer de duur en efficiëntie van een analgetische behandeling belangrijk te zijn bij de behandeling van pijn en het voorkomen hyperalgesie na chirurgie Deze behandelingsstrategie gericht op het voorkomen van centrale sensitisatie in de postoperatieve periode wordt preventieve analgesie genoemd Er zijn aanwijzingen dat een vroege âagressieveâ postoperatieve pijnbehandeling de kans op overgang naar een De werkgroep adviseert een multimodale preventieve langdurige pijnbehandeling gedurende de gehele peri-operatieve periode met waar nodig een combinatie van opioïden en niet-opioïde analgetica en perifere en neuraxiaal werkzame locale anesthetica die op zoveel mogelijk Multimodale pijnbehandeling is een vorm van pijnbehandeling gebruikmakend van de intra-articulair) met als primair doel even effectieve pijnbehandeling, maar, als gevolg <PERSOON> et al , ###; Peduto et al , ###; Schug et al , ###; Cobby et al , ###; Montgomery et al , ###; Gaskell et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Maund et al , ###; McDaid et al , ###) tonen aan dat gelijktijdige toediening van paracetamol aan opioïden een (beperkt) opioïdsparend effect heeft bij matige pijn Het is aangetoond dat gelijktijdige toediening van paracetamol een beperkt al , ###; McDaid et al , ###; <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Schug et Maund et al , ###; McDaid et al , ###; Rao et al , ###; Rapanos et al , ###; Wideman et al , ### en ###) effectief en gepaard te gaan met een verminderde opioïdbehoefte Eén studie (Montgomery, ###) toont een verminderde opioïdbehoefte aan bij een.
| 726 | nvog |
en efficiëntie van een analgetische behandeling belangrijk te zijn bij de behandeling van pijn en het voorkomen hyperalgesie na chirurgie Deze behandelingsstrategie gericht op het voorkomen van centrale sensitisatie in de postoperatieve periode wordt preventieve analgesie genoemd Er zijn aanwijzingen dat een vroege âagressieveâ postoperatieve pijnbehandeling de kans op overgang naar een De werkgroep adviseert een multimodale preventieve langdurige pijnbehandeling gedurende de gehele peri-operatieve periode met waar nodig een combinatie van opioïden en niet-opioïde analgetica en perifere en neuraxiaal werkzame locale anesthetica die op zoveel mogelijk Multimodale pijnbehandeling is een vorm van pijnbehandeling gebruikmakend van de intra-articulair) met als primair doel even effectieve pijnbehandeling, maar, als gevolg <PERSOON> et al , ###; Peduto et al , ###; Schug et al , ###; Cobby et al , ###; Montgomery et al , ###; Gaskell et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Maund et al , ###; McDaid et al , ###) tonen aan dat gelijktijdige toediening van paracetamol aan opioïden een (beperkt) opioïdsparend effect heeft bij matige pijn Het is aangetoond dat gelijktijdige toediening van paracetamol een beperkt al , ###; McDaid et al , ###; <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Schug et Maund et al , ###; McDaid et al , ###; Rao et al , ###; Rapanos et al , ###; Wideman et al , ### en ###) effectief en gepaard te gaan met een verminderde opioïdbehoefte Eén studie (Montgomery, ###) toont een verminderde opioïdbehoefte aan bij een Door vermindering van de opioïdbehoefte neemt andere studies (<PERSOON> et al , ###) lijken ook andere De literatuur is niet eensluidend met betrekking tot afname van andere bijwerkingen Het is aangetoond dat gelijktijdige toediening van een NSAID/COX#-inhibitor met <PERSOON> et al , ###; McDaid et al , ###; A# Rao et al , ###; Rapanos Gelijktijdige toediening van een NSAID of COX#-inhibitor met opioïden lijkt te De werkgroep is van mening dat bij gebruik van opioïden in de postoperatieve fase toediening van paracetamol en/of NSAIDâs/COX-#-inhibitors overwogen kan worden voor een Voor toepassing van ketamine als adjuvans bij opioïden (paragraaf <DATUM> ketamine) Clonidine, het prototype alpha-# agonist, is in <LOCATIE> niet geregistreerd voor gebruik bij acute postoperatieve pijnbestrijding Hoewel alpha-# agonisten initieel gebruikt werden als anti-hypertensiva, is er inmiddels bewijs voor een ruimere indicatiestelling voor het gebruik van deze middelen binnen de anesthesiologie welke peri- en postoperatieve pijnstilling, sedatie en anxiolyse omvatten Ook worden ze gebruikt Clonidine is een selectieve agonist van de alpha-# receptor met een alpha-#-alpha-# bindingsratio van ### #, het kan oraal, rectaal, transdermaal, intrathecaal, epiduraal en intraveneus gegeven worden, het passeert de bloed-hersenbarrière en het heeft een lange halfwaarde tijd van # tot ## uur De analgetische werking van alpha-# agonisten werkt zowel via perifere als centrale mechanismen, waarbij echter de dorsale hoorn van het ruggenmerg het primaire aangrijpingspunt voor de analgetische werking lijkt te zijn al , ###) ondersteunen het analgetische effect van parenteraal toegediend clonidine In.
| 716 | nvog |
vermindering van de opioïdbehoefte neemt andere studies (<PERSOON> et al , ###) lijken ook andere De literatuur is niet eensluidend met betrekking tot afname van andere bijwerkingen Het is aangetoond dat gelijktijdige toediening van een NSAID/COX#-inhibitor met <PERSOON> et al , ###; McDaid et al , ###; A# Rao et al , ###; Rapanos Gelijktijdige toediening van een NSAID of COX#-inhibitor met opioïden lijkt te De werkgroep is van mening dat bij gebruik van opioïden in de postoperatieve fase toediening van paracetamol en/of NSAIDâs/COX-#-inhibitors overwogen kan worden voor een Voor toepassing van ketamine als adjuvans bij opioïden (paragraaf <DATUM> ketamine) Clonidine, het prototype alpha-# agonist, is in <LOCATIE> niet geregistreerd voor gebruik bij acute postoperatieve pijnbestrijding Hoewel alpha-# agonisten initieel gebruikt werden als anti-hypertensiva, is er inmiddels bewijs voor een ruimere indicatiestelling voor het gebruik van deze middelen binnen de anesthesiologie welke peri- en postoperatieve pijnstilling, sedatie en anxiolyse omvatten Ook worden ze gebruikt Clonidine is een selectieve agonist van de alpha-# receptor met een alpha-#-alpha-# bindingsratio van ### #, het kan oraal, rectaal, transdermaal, intrathecaal, epiduraal en intraveneus gegeven worden, het passeert de bloed-hersenbarrière en het heeft een lange halfwaarde tijd van # tot ## uur De analgetische werking van alpha-# agonisten werkt zowel via perifere als centrale mechanismen, waarbij echter de dorsale hoorn van het ruggenmerg het primaire aangrijpingspunt voor de analgetische werking lijkt te zijn al , ###) ondersteunen het analgetische effect van parenteraal toegediend clonidine In en een langer interval tot het eerste gebruik van morfine tijdens âspinal fusionâ operaties van een bolus van # mcg/kg clonidine met een onderhoud van #,# mcg/kg/h in vergelijking met placebo <PERSOON> evalueerde het gebruik van clonidine in ### patiënten die abdominale chirurgie ondergingen Clonidine in een oplaaddosis van # mc/kg gevolgd door # mcg/kg/h reduceerde de hoeveelheid PCA toegediend morfine en het gebruik van clonidine resulteerde in betere pijnscores In een dose-finding studie door Marinangeli et al , (###) gaf een oplaaddosis van # mcg/kg clonidine gevolgd door #,# mcg/kg/h tijdens lumbale hemilaminectomie goede pijnstilling zonder significante hypotensie of sedatie met lagere morfine consumpties en betere pijnscores postoperatief in vergelijking met placebo Een hogere oplaadddosis van # mcg/kg gaf hypotensie en sedatie, een lager oplaaddosis van # mcg/kg gaf minder effectieve Het is aannemelijk dat systemisch toegediend clonidine een analgetisch effect heeft <DATUM> # Het gebruik van clonidine bij perifere zenuw en plexus blokkades Een meta-analyse door McCartney et al , (###) van ## gerandomiseerde, placebo gecontroleerde trials tussen ### en ### toonde aan dat clonidine de duur van analgesie verlengt wanneer het wordt toegediend als additivum aan intermediair door Popping et al , (###) op ## gerandomiseerde placebo gecontroleerde trials tussen ### en ### bevestigde deze conclusies maar vond dat clonidine ook effectief is tijdens het gebruik bij langwerkende loco-regionaal anesthesica Popping toonde aan dat het gebruik van clonidine tijdens loco-regionale blokkades de incidentie van hypotensie, blokkades een gering supra-additief effect heeft met loco-regionaal anesthetica De.
| 670 | nvog |
een langer interval tot het eerste gebruik van morfine tijdens âspinal fusionâ operaties van een bolus van # mcg/kg clonidine met een onderhoud van #,# mcg/kg/h in vergelijking met placebo <PERSOON> evalueerde het gebruik van clonidine in ### patiënten die abdominale chirurgie ondergingen Clonidine in een oplaaddosis van # mc/kg gevolgd door # mcg/kg/h reduceerde de hoeveelheid PCA toegediend morfine en het gebruik van clonidine resulteerde in betere pijnscores In een dose-finding studie door Marinangeli et al , (###) gaf een oplaaddosis van # mcg/kg clonidine gevolgd door #,# mcg/kg/h tijdens lumbale hemilaminectomie goede pijnstilling zonder significante hypotensie of sedatie met lagere morfine consumpties en betere pijnscores postoperatief in vergelijking met placebo Een hogere oplaadddosis van # mcg/kg gaf hypotensie en sedatie, een lager oplaaddosis van # mcg/kg gaf minder effectieve Het is aannemelijk dat systemisch toegediend clonidine een analgetisch effect heeft <DATUM> # Het gebruik van clonidine bij perifere zenuw en plexus blokkades Een meta-analyse door McCartney et al , (###) van ## gerandomiseerde, placebo gecontroleerde trials tussen ### en ### toonde aan dat clonidine de duur van analgesie verlengt wanneer het wordt toegediend als additivum aan intermediair door Popping et al , (###) op ## gerandomiseerde placebo gecontroleerde trials tussen ### en ### bevestigde deze conclusies maar vond dat clonidine ook effectief is tijdens het gebruik bij langwerkende loco-regionaal anesthesica Popping toonde aan dat het gebruik van clonidine tijdens loco-regionale blokkades de incidentie van hypotensie, blokkades een gering supra-additief effect heeft met loco-regionaal anesthetica De Een meta-analyse door <PERSOON> et al , (###) op ## studies toonde aan dat clonidine als adjuvans intrathecaal toegediend aan locaal anesthetica de postoperatief pijnvrije periode verlengd Er zijn ook studies uitgevoerd naar het effect van clonidine intrathecaal als adjuvans aan morfine intrathecaal Clonidine intrathecaal toegediend in combinatie met morfine resulteerde in lagere pijnscores en opioïdconsumptie dan alleen morfine intrathecaal tijdens CABG chirurgie (<PERSOON> et al , ###) en vergelijkbare resultaten zijn gevonden voor radicale prostatectomieen (Andrieu et al , ###), totale Het is aangetoond dat intrathecaal toegediend clonidine een additief effect heeft op het analgetische effect van intrathecaal toegediende locaal anesthetica of Bronnen (A# <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Andrieu et al , ###; Sites et al , <PERSOON>-analyses naar het effect van clonidine tijdens epidurale toediening blijken niet goed mogelijk gezien de grote variatie in wijze, tijdstip en dosering van toediening Bij onvoldoende pijnstillend effect van meer traditionele pijnmedicatie in de postoperatieve periode kan clonidine als additivum worden overwogen Wegens de significante verhoging van de incidentie van hypotensie, bradycardie en sedatie, kan het continue toedienen van clonidine slechts plaatsvinden onder continue bewaking en niet op de verpleegafdeling # ## Pregabalin en gabapentin bij de behandeling van acute postoperatieve pijn De anticonvulsia gabapentin en pregabalin, beiden GABA analogen, worden gebruikt bij de behandeling van diverse condities waaronder epilepsie, spasticiteit, angst, chronische neuropathische pijn maar ook bij acute postoperatieve pijn Het belangrijkste mechanisme voor analgesie van deze medicatie lijkt te worden bereikt door binding van.
| 652 | nvog |
meta-analyse door <PERSOON> et al , (###) op ## studies toonde aan dat clonidine als adjuvans intrathecaal toegediend aan locaal anesthetica de postoperatief pijnvrije periode verlengd Er zijn ook studies uitgevoerd naar het effect van clonidine intrathecaal als adjuvans aan morfine intrathecaal Clonidine intrathecaal toegediend in combinatie met morfine resulteerde in lagere pijnscores en opioïdconsumptie dan alleen morfine intrathecaal tijdens CABG chirurgie (<PERSOON> et al , ###) en vergelijkbare resultaten zijn gevonden voor radicale prostatectomieen (Andrieu et al , ###), totale Het is aangetoond dat intrathecaal toegediend clonidine een additief effect heeft op het analgetische effect van intrathecaal toegediende locaal anesthetica of Bronnen (A# <PERSOON> et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Andrieu et al , ###; Sites et al , <PERSOON>-analyses naar het effect van clonidine tijdens epidurale toediening blijken niet goed mogelijk gezien de grote variatie in wijze, tijdstip en dosering van toediening Bij onvoldoende pijnstillend effect van meer traditionele pijnmedicatie in de postoperatieve periode kan clonidine als additivum worden overwogen Wegens de significante verhoging van de incidentie van hypotensie, bradycardie en sedatie, kan het continue toedienen van clonidine slechts plaatsvinden onder continue bewaking en niet op de verpleegafdeling # ## Pregabalin en gabapentin bij de behandeling van acute postoperatieve pijn De anticonvulsia gabapentin en pregabalin, beiden GABA analogen, worden gebruikt bij de behandeling van diverse condities waaronder epilepsie, spasticiteit, angst, chronische neuropathische pijn maar ook bij acute postoperatieve pijn Het belangrijkste mechanisme voor analgesie van deze medicatie lijkt te worden bereikt door binding van potentieren sedativa en de dosering moet evenredig met een daling van de kreatinineklaring verminderd worden De orale opname van pregabalin is snel en de biologische beschikbaarheid is hoog; gabapentin wordt minder snel opgenomen en de biologische beschikbaarheid is lager Verder verminderen orale antacida de biologische beschikbaarheid van beide middelen Zowel pregabalin als gabapentin zijn op het moment van schrijven niet geregistreerd voor gebruik bij postoperatieve pijnbestrijding Voor de ontwikkeling van deze richtlijn werden publicaties geselecteerd die het effect onderzochten van een eenmalige dosering postoperatief toegediend medicament op Een meta-analyse door Straube et al , (###) onderzocht het effect van een enkele orale dosering gabapentin op vroege postoperatieve pijn De meta-analyse includeerde drie tandchirurgische en één orthopedische placebo gecontroleerde studies waarbij ### patiënten een dosering van ### mg gabapentin kregen en ## patiënten een dosering van ### mg gabapentin; ### patiënten kregen placebo Tenminste ##% pijnreductie gedurende zes uur werd bereikt bij ##% van de patiënten die ### mg gabapentin kregen en bij #% van de patiënten behandeld met placebo met een NNT van ## minder rescue-medicatie nodig gedurende zes uur dan placebo behandelde patiënten met een NNT van <DATUM> De incidentie van bijwerkingen verschilde niet De meer gebruikelijke preoperatieve toediening van pregabalin en gabapentin en het effect op chronische postoperatieve pijn valt strikt genomen buiten het bestek van deze richtlijn Gezien de resultaten van preoperatief toegediend pregabalin en gabapentin en het effect op chronische postoperatieve pijn en de mogelijke plaats van deze middelen.
| 619 | nvog |
en de dosering moet evenredig met een daling van de kreatinineklaring verminderd worden De orale opname van pregabalin is snel en de biologische beschikbaarheid is hoog; gabapentin wordt minder snel opgenomen en de biologische beschikbaarheid is lager Verder verminderen orale antacida de biologische beschikbaarheid van beide middelen Zowel pregabalin als gabapentin zijn op het moment van schrijven niet geregistreerd voor gebruik bij postoperatieve pijnbestrijding Voor de ontwikkeling van deze richtlijn werden publicaties geselecteerd die het effect onderzochten van een eenmalige dosering postoperatief toegediend medicament op Een meta-analyse door Straube et al , (###) onderzocht het effect van een enkele orale dosering gabapentin op vroege postoperatieve pijn De meta-analyse includeerde drie tandchirurgische en één orthopedische placebo gecontroleerde studies waarbij ### patiënten een dosering van ### mg gabapentin kregen en ## patiënten een dosering van ### mg gabapentin; ### patiënten kregen placebo Tenminste ##% pijnreductie gedurende zes uur werd bereikt bij ##% van de patiënten die ### mg gabapentin kregen en bij #% van de patiënten behandeld met placebo met een NNT van ## minder rescue-medicatie nodig gedurende zes uur dan placebo behandelde patiënten met een NNT van <DATUM> De incidentie van bijwerkingen verschilde niet De meer gebruikelijke preoperatieve toediening van pregabalin en gabapentin en het effect op chronische postoperatieve pijn valt strikt genomen buiten het bestek van deze richtlijn Gezien de resultaten van preoperatief toegediend pregabalin en gabapentin en het effect op chronische postoperatieve pijn en de mogelijke plaats van deze middelen , uit ### onderzocht het analgetisch en opioïdsparend effect van pregabalin bij acute postoperatieve pijn ten opzichte van placebo De ## geselecteerde gerandomiseerde klinische studies toonden een significante reductie bijwerkingen zoals braken (relatief risico # ## [# ##-# ##]) Wel traden door het gebruik postoperatieve pijnintensiteit werd niet verlaagd door het gebruik van pregabalin Binnen de trials werden uiteenlopende chirurgische indicaties beschreven en de aard van de gebruikte anesthesietechnieken was divers (<PERSOON>) Een studie van <PERSOON> et al , uit ### onderzocht het effect van peri-operatief toegediend pregabalin en gabapentin op chronische postoperatieve pijn Er waren elf studies die voldeden aan de inclusie criteria waarvan er acht het effect onderzochten van gabapentin en drie het effect van pregabalin (n = ###) Chronische postoperatieve pijn meer dan twee maanden na chirurgie verminderde bij vier van de acht studies die het effect van gabapentin onderzochten (Odds ratio # ## [# ##-# ##]) Alle drie de studies die het effect van pregabalin onderzochten toonden een significante reductie in chronische postoperatieve pijn meer dan twee maanden na chirurgie en twee van de drie studies vonden ook een verbetering in dagelijks functioneren na drie tot zes maanden Acht studies werden gepoold in een meta-analyse waarvan zes van de gabapentin trials een matig tot grote reductie (Odds ratio # ## [# ##-# ##] p = # ##) en de twee pregabalin trials een zeer grote reductie(Odds ratio # ## [# ##-# ##] p = # ###) vonden in de.
| 641 | nvog |
analgetisch en opioïdsparend effect van pregabalin bij acute postoperatieve pijn ten opzichte van placebo De ## geselecteerde gerandomiseerde klinische studies toonden een significante reductie bijwerkingen zoals braken (relatief risico # ## [# ##-# ##]) Wel traden door het gebruik postoperatieve pijnintensiteit werd niet verlaagd door het gebruik van pregabalin Binnen de trials werden uiteenlopende chirurgische indicaties beschreven en de aard van de gebruikte anesthesietechnieken was divers (<PERSOON>) Een studie van <PERSOON> et al , uit ### onderzocht het effect van peri-operatief toegediend pregabalin en gabapentin op chronische postoperatieve pijn Er waren elf studies die voldeden aan de inclusie criteria waarvan er acht het effect onderzochten van gabapentin en drie het effect van pregabalin (n = ###) Chronische postoperatieve pijn meer dan twee maanden na chirurgie verminderde bij vier van de acht studies die het effect van gabapentin onderzochten (Odds ratio # ## [# ##-# ##]) Alle drie de studies die het effect van pregabalin onderzochten toonden een significante reductie in chronische postoperatieve pijn meer dan twee maanden na chirurgie en twee van de drie studies vonden ook een verbetering in dagelijks functioneren na drie tot zes maanden Acht studies werden gepoold in een meta-analyse waarvan zes van de gabapentin trials een matig tot grote reductie (Odds ratio # ## [# ##-# ##] p = # ##) en de twee pregabalin trials een zeer grote reductie(Odds ratio # ## [# ##-# ##] p = # ###) vonden in de pijn maar zijn van beperkte klinische waarde ten opzichte van de meer gebruikelijke Het gebruik van pregabalin in herhaalde dosering bij acute postoperatieve pijn gaat Preoperatief toegediend gabapentin en pregabalin lijken effectief in het voorkomen Zowel de in de meta-analyse van <PERSOON> als die van <PERSOON> wordt geconcludeerd dat de geïncludeerd studies veelal van matig design zijn en een lage power hebben Bovendien bleek na bestudering van industrieel gesponsorde studies naar het off-label gebruik van gabapentin dat de interne documentatie van de industrie afweek van de in de literatuur gerapporteerde data Slechts ## van de ## clinical trials werden gepubliceerd en in acht van de ## gepubliceerde studies werd een ander eindpunt gerapporteerd dan het protocollair vastgestelde eindpunt onder andere zes keer werd een nieuw primair eindpunt gedefinieerd en vijf keer werd het primaire eindpunt niet gerapporteerd Voorlopig kan pregabalin overwogen worden bij patiënten met chronische postoperatieve pijn die niet in aanmerking komen voor clonidine of ketamine in het kader van een multimodaal pijnbeleid of als ultimum refugium bij patiënten bij wie de pijn niet op een andere manier te bestrijden is In het kader van potentiële bijwerkingen is het advies om lagere doseringen aan te houden Voorlopig kan pregabalin overwogen worden bij patiënten met chronische postoperatieve pijn die niet in aanmerking komen voor clonidine of ketamine in het kader van een multimodaal pijnbeleid of als ultimum refugium bij patiënten bij wie de pijn niet op een andere manier te bestrijden is In het kader van potentiële bijwerkingen is het advies om lagere (Grass, ###).
| 621 | nvog |
de meer gebruikelijke Het gebruik van pregabalin in herhaalde dosering bij acute postoperatieve pijn gaat Preoperatief toegediend gabapentin en pregabalin lijken effectief in het voorkomen Zowel de in de meta-analyse van <PERSOON> als die van <PERSOON> wordt geconcludeerd dat de geïncludeerd studies veelal van matig design zijn en een lage power hebben Bovendien bleek na bestudering van industrieel gesponsorde studies naar het off-label gebruik van gabapentin dat de interne documentatie van de industrie afweek van de in de literatuur gerapporteerde data Slechts ## van de ## clinical trials werden gepubliceerd en in acht van de ## gepubliceerde studies werd een ander eindpunt gerapporteerd dan het protocollair vastgestelde eindpunt onder andere zes keer werd een nieuw primair eindpunt gedefinieerd en vijf keer werd het primaire eindpunt niet gerapporteerd Voorlopig kan pregabalin overwogen worden bij patiënten met chronische postoperatieve pijn die niet in aanmerking komen voor clonidine of ketamine in het kader van een multimodaal pijnbeleid of als ultimum refugium bij patiënten bij wie de pijn niet op een andere manier te bestrijden is In het kader van potentiële bijwerkingen is het advies om lagere doseringen aan te houden Voorlopig kan pregabalin overwogen worden bij patiënten met chronische postoperatieve pijn die niet in aanmerking komen voor clonidine of ketamine in het kader van een multimodaal pijnbeleid of als ultimum refugium bij patiënten bij wie de pijn niet op een andere manier te bestrijden is In het kader van potentiële bijwerkingen is het advies om lagere (Grass, ###) Op verzoek toedienen van intramusculaire pijnmedicatie is een weliswaar goedkope (<PERSOON> et al , ###), simpel en breed toegepaste manier van postoperatieve pijnbehandeling, maar er wordt vaak te laag gedoseerd en er treedt frequent een delay voorgeschreven doseringen door de verpleging soms eigenhandig verminderd PCA vermijdt de verpleeg, doserings- en absorptie variabiliteit (zie figuur <DATUM> Een absolute voorwaarde voor het PCA concept is overigens dat de patiënt actief participeert in Er zijn diverse gerandomiseerde, gecontroleerde studies (RCTâs) die aantonen dat de pijnbehandeling, patiënten tevredenheid en longfunctie beter zijn en anderzijds er minder sedatie, opioïdconsumptie en postoperatieve complicaties optreden bij PCA in vergelijking met conventionele methoden van opioïdtoediening Anderzijds is er een aantal RCTâs dat geen bewijs vindt dat PCA intraveneus (PCIA) klinische voordelen heeft in vergelijking met conventioneel toegediende opioïden volgens een vast schema of ondemand met attente verpleegkundigen Qua methodologie zijn veel van deze studies matig in opzet door het gebruik van subjectieve meetpunten in de beoordeling van de effecten van PCIA, het gebruik van een te lange lockout interval, een te lage demand dosis, meer bijwerkingen door additionele intramusculaire opioïddoses en vertroebeling van het conventionele beleid door supplementaire intraveneuze opioïddoses (<PERSOON>; <PERSOON>; <PERSOON> et al , ###; Gust et al , ###; Welchew, ###; Chumbley et al , ###; Boulanger et al , ###; Choiniere et al , ###; Dahl et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Keita Een meta-analyse uit ### (Ballantyne et al), die PCIA vergelijkt met conventionele opioïd toedieningstechnieken, concludeerde dat PCIA sterk geprefereerd werd door de.
| 635 | nvog |
intramusculaire pijnmedicatie is een weliswaar goedkope (<PERSOON> et al , ###), simpel en breed toegepaste manier van postoperatieve pijnbehandeling, maar er wordt vaak te laag gedoseerd en er treedt frequent een delay voorgeschreven doseringen door de verpleging soms eigenhandig verminderd PCA vermijdt de verpleeg, doserings- en absorptie variabiliteit (zie figuur <DATUM> Een absolute voorwaarde voor het PCA concept is overigens dat de patiënt actief participeert in Er zijn diverse gerandomiseerde, gecontroleerde studies (RCTâs) die aantonen dat de pijnbehandeling, patiënten tevredenheid en longfunctie beter zijn en anderzijds er minder sedatie, opioïdconsumptie en postoperatieve complicaties optreden bij PCA in vergelijking met conventionele methoden van opioïdtoediening Anderzijds is er een aantal RCTâs dat geen bewijs vindt dat PCA intraveneus (PCIA) klinische voordelen heeft in vergelijking met conventioneel toegediende opioïden volgens een vast schema of ondemand met attente verpleegkundigen Qua methodologie zijn veel van deze studies matig in opzet door het gebruik van subjectieve meetpunten in de beoordeling van de effecten van PCIA, het gebruik van een te lange lockout interval, een te lage demand dosis, meer bijwerkingen door additionele intramusculaire opioïddoses en vertroebeling van het conventionele beleid door supplementaire intraveneuze opioïddoses (<PERSOON>; <PERSOON>; <PERSOON> et al , ###; Gust et al , ###; Welchew, ###; Chumbley et al , ###; Boulanger et al , ###; Choiniere et al , ###; Dahl et al , ###; <PERSOON> et al , ###; Keita Een meta-analyse uit ### (Ballantyne et al), die PCIA vergelijkt met conventionele opioïd toedieningstechnieken, concludeerde dat PCIA sterk geprefereerd werd door de bijwerkingen Hoewel er een trend was naar een opioïdsparend effect en korter ziekenhuisverblijf kon geen significantie worden aangetoond Mogelijk door het intramusculaire, subcutane of intraveneuze toediening van hetzelfde opioïd Zij vonden een betere pijnbehandeling en minder pulmonale complicaties in de PCIA groep Daarnaast werd PCIA door de patiënten geprefereerd boven de conventionele Een laatste meta-analyse naar PCIA in vergelijking met conventionele opioïd analgesie van Hudcova et al , (###), toonde een significant betere pijnbestrijding en toegenomen patiënttevredenheid Tevens werd door PCIA patiënten meer medicatie gebruikt en was de incidentie van jeuk significant hoger zonder significante toename van andere <PERSOON> analyses naar PCIA versus conventionele toedieningsvormen van opioïden zijn PCIA geeft een betere pijnscore in vergelijking met conventionele (intraveneuze, patiënttevredenheid, met mogelijk meer jeuk zonder toename van de andere Cokefair et al , (###) keken naar het nut van een continu-infuus met opioïden naast PCIA Hoewel de auteurs in de negen onderzochte studies geen daling zagen van de pijnscores en het aantal verzoeken aan pijnbehandeling (demands) in de PCIA met continue-infusiegroep, kon door het verschil in methodologie van de negen studies geen uitspraak worden gedaan over de voorkeur voor PCIA met of zonder continu-infusie Wel lieten veel van deze studies een toename van de bijwerkingen zien in aanwezigheid van een continu-infuus Ook een recente meta-analyse naar het gebruik van PCIA met en zonder continu-infusie van opioïden toonde aan dat continu infusie gepaard gaat met Toevoegen van een achtergrond-infuus aan PCIA heeft geen effect op de pijnscores.
| 647 | nvog |
bijwerkingen Hoewel er een trend was naar een opioïdsparend effect en korter ziekenhuisverblijf kon geen significantie worden aangetoond Mogelijk door het intramusculaire, subcutane of intraveneuze toediening van hetzelfde opioïd Zij vonden een betere pijnbehandeling en minder pulmonale complicaties in de PCIA groep Daarnaast werd PCIA door de patiënten geprefereerd boven de conventionele Een laatste meta-analyse naar PCIA in vergelijking met conventionele opioïd analgesie van Hudcova et al , (###), toonde een significant betere pijnbestrijding en toegenomen patiënttevredenheid Tevens werd door PCIA patiënten meer medicatie gebruikt en was de incidentie van jeuk significant hoger zonder significante toename van andere <PERSOON> analyses naar PCIA versus conventionele toedieningsvormen van opioïden zijn PCIA geeft een betere pijnscore in vergelijking met conventionele (intraveneuze, patiënttevredenheid, met mogelijk meer jeuk zonder toename van de andere Cokefair et al , (###) keken naar het nut van een continu-infuus met opioïden naast PCIA Hoewel de auteurs in de negen onderzochte studies geen daling zagen van de pijnscores en het aantal verzoeken aan pijnbehandeling (demands) in de PCIA met continue-infusiegroep, kon door het verschil in methodologie van de negen studies geen uitspraak worden gedaan over de voorkeur voor PCIA met of zonder continu-infusie Wel lieten veel van deze studies een toename van de bijwerkingen zien in aanwezigheid van een continu-infuus Ook een recente meta-analyse naar het gebruik van PCIA met en zonder continu-infusie van opioïden toonde aan dat continu infusie gepaard gaat met Toevoegen van een achtergrond-infuus aan PCIA heeft geen effect op de pijnscores Daarnaast neemt de kans op bijwerkingen toe Bijwerkingen van opioïd PCIA zijn misselijkheid en braken, pruritis, obstipatie, sedatie en potentiële levensbedreigende complicatie van PCIA In een prospectief onderzoek bij ### postoperatieve PCIA patiënten ondervonden negen patiënten respiratoire gemeten door middel van conventionele methoden varieert van # ## tot <DATUM> % (Hagle et al , ###) Indien PCIA patiënten bewaakt worden door middel van continue oximetrie en capnometrie, worden veel hogere incidenties van respiratoire depressies gemeten ()##%) (Overdyk et al , ###) Factoren die de kans op respiratoire depressie verhogen CZS beïnvloedt), slaapapneu, obesitas, bovenbuiks- of thoracale chirurgie, continue opioïdinfusie, supplementaire opioïddoses toegediend door verpleegkundigen of artsen, hypovolemie, technische fouten van de pomp, nier-, lever-, pulmonale- of cardiale onderliggende ziekte en oneigenlijk gebruik van PCIA door de patiënt, zoals het uit handen geven van de pushbutton aan de familie (Looi-Lyons; Hagle) Hoewel betere monitoring respiratoire depressies kan ondervangen en voorkomen, wordt speciale De postoperatieve longfunctie is vergelijkbaar tussen intramusculaire opioïden en PCIA Een Acute Pijn Service (APS), zoals momenteel in vrijwel alle ziekenhuizen gerealiseerd is, kan het PCIA beleid verbeteren (Momeni; Wrona et al , ###) De APS kan assisteren bij het juiste gebruik van PCIA, bij het identificeren van risicofactoren voor complicaties bij het gebruik van PCIA en adequate monitoring op bijwerkingen, bij implementatie van helpen bij het instrueren van de patiënt (Hagle) Indien postoperatieve PCIA succesvol wil zijn, is het van belang dat zowel de patiënt, de behandelend artsen en de verpleging het PCA concept begrijpen.
| 631 | nvog |
de kans op bijwerkingen toe Bijwerkingen van opioïd PCIA zijn misselijkheid en braken, pruritis, obstipatie, sedatie en potentiële levensbedreigende complicatie van PCIA In een prospectief onderzoek bij ### postoperatieve PCIA patiënten ondervonden negen patiënten respiratoire gemeten door middel van conventionele methoden varieert van # ## tot <DATUM> % (Hagle et al , ###) Indien PCIA patiënten bewaakt worden door middel van continue oximetrie en capnometrie, worden veel hogere incidenties van respiratoire depressies gemeten ()##%) (Overdyk et al , ###) Factoren die de kans op respiratoire depressie verhogen CZS beïnvloedt), slaapapneu, obesitas, bovenbuiks- of thoracale chirurgie, continue opioïdinfusie, supplementaire opioïddoses toegediend door verpleegkundigen of artsen, hypovolemie, technische fouten van de pomp, nier-, lever-, pulmonale- of cardiale onderliggende ziekte en oneigenlijk gebruik van PCIA door de patiënt, zoals het uit handen geven van de pushbutton aan de familie (Looi-Lyons; Hagle) Hoewel betere monitoring respiratoire depressies kan ondervangen en voorkomen, wordt speciale De postoperatieve longfunctie is vergelijkbaar tussen intramusculaire opioïden en PCIA Een Acute Pijn Service (APS), zoals momenteel in vrijwel alle ziekenhuizen gerealiseerd is, kan het PCIA beleid verbeteren (Momeni; Wrona et al , ###) De APS kan assisteren bij het juiste gebruik van PCIA, bij het identificeren van risicofactoren voor complicaties bij het gebruik van PCIA en adequate monitoring op bijwerkingen, bij implementatie van helpen bij het instrueren van de patiënt (Hagle) Indien postoperatieve PCIA succesvol wil zijn, is het van belang dat zowel de patiënt, de behandelend artsen en de verpleging het PCA concept begrijpen patiënt voorlichting te krijgen over de werking van de PCA pomp, de mate van Een aantal analgetica kunnen voor de behandeling met PCIA worden gebruikt (zie tabel <DATUM> (Momeni; Kucukemre et al , ###) Wat betreft doseringen is het echter veel moeilijker aanbevelingen te geven Enerzijds is het onmogelijk om te voorspellen hoeveel pijn de patiënt postoperatief zal ervaren en anderzijds is er een grote interindividuele variabiliteit voor het effect van opioïden Het meest ideale opioïd voor PCA wordt gekenmerkt door een snelle onset, sterke werking, gemiddelde werkingsduur, goede voorspelbaarheid en weinig kans op verslaving en tolerantie Morfine voldoet het meest aan dit profiel en blijft de gouden standaard waartegen andere opioïden worden vergeleken (Momeni) Oxycodon in PCIA lijkt equipotent te zijn aan morfine (Silvasti et al , ###) en er zijn aanwijzingen dat oxycodon effectiever is in PCIA bij viscerale pijn (Chumbley) Het toevoegen van co-analgetica aan PCIA is onderzocht maar er is geen overtuigend bewijs om co-analgetica in PCIA aan te bevelen, behalve mogelijk het gebruik van ketamine bij patiënten die een thoracotomie De sleutel voor succesvolle PCA is een adequate oplaaddosis van het opioïd Dit betekent dat, als de hoogte van de oplaaddosering onvoldoende is en de pijn persisteert of er meerdere doseringen met korte intervallen nodig zijn om de pijn te behandelen, de dosis met ##-##% verhoogd dient te worden Omgekeerd als de patiënt duizelig en gesedeerd raakt na de oplaaddosis moet deze met ##-##% verlaagd worden Deze.
| 636 | nvog |
krijgen over de werking van de PCA pomp, de mate van Een aantal analgetica kunnen voor de behandeling met PCIA worden gebruikt (zie tabel <DATUM> (Momeni; Kucukemre et al , ###) Wat betreft doseringen is het echter veel moeilijker aanbevelingen te geven Enerzijds is het onmogelijk om te voorspellen hoeveel pijn de patiënt postoperatief zal ervaren en anderzijds is er een grote interindividuele variabiliteit voor het effect van opioïden Het meest ideale opioïd voor PCA wordt gekenmerkt door een snelle onset, sterke werking, gemiddelde werkingsduur, goede voorspelbaarheid en weinig kans op verslaving en tolerantie Morfine voldoet het meest aan dit profiel en blijft de gouden standaard waartegen andere opioïden worden vergeleken (Momeni) Oxycodon in PCIA lijkt equipotent te zijn aan morfine (Silvasti et al , ###) en er zijn aanwijzingen dat oxycodon effectiever is in PCIA bij viscerale pijn (Chumbley) Het toevoegen van co-analgetica aan PCIA is onderzocht maar er is geen overtuigend bewijs om co-analgetica in PCIA aan te bevelen, behalve mogelijk het gebruik van ketamine bij patiënten die een thoracotomie De sleutel voor succesvolle PCA is een adequate oplaaddosis van het opioïd Dit betekent dat, als de hoogte van de oplaaddosering onvoldoende is en de pijn persisteert of er meerdere doseringen met korte intervallen nodig zijn om de pijn te behandelen, de dosis met ##-##% verhoogd dient te worden Omgekeerd als de patiënt duizelig en gesedeerd raakt na de oplaaddosis moet deze met ##-##% verlaagd worden Deze De meest voorkomende problemen met PCIA zijn gerelateerd aan de gebruikers en hun Tabel <DATUM> Meest frequente problemen tijdens PCIA (White, ###) Patiënt gecontroleerde pijnbehandeling intraveneus (PCIA) kan bij risicopatiënten gepaard gaan met een hoge incidentie van respiratoire depressie PCIA moet dan ook bij risicopatiënten met Geadviseerd wordt om PCIA toe te passen bij (geselecteerde) patiënten die enerzijds de patiënt gecontroleerde pijnbehandeling techniek begrijpen en anderzijds een zodanige ingreep ondergaan dat toediening van een opioïd voor langere duur noodzakelijk is Toevoegen van een achtergrond-infuus aan PCIA is niet aan te bevelen <PERSOON>, P (###) Buprenorfine, farmacologie en farmacokinetiek Adunsky, A , levy, <PERSOON> analgesia and delirium in aged hip fracture patients <PERSOON> of intravenous small dose ketamine and midazolam on postoperatieve pain following knee <PERSOON> pain control following remifentanil-based anaesthesia for major abdominal <PERSOON> of analgetic effect of tramadol alone and a combination of tramadol and paracetamol in day-care laproscopic surgery <PERSOON>, S J.
| 506 | nvog |
gerelateerd aan de gebruikers en hun Tabel <DATUM> Meest frequente problemen tijdens PCIA (White, ###) Patiënt gecontroleerde pijnbehandeling intraveneus (PCIA) kan bij risicopatiënten gepaard gaan met een hoge incidentie van respiratoire depressie PCIA moet dan ook bij risicopatiënten met Geadviseerd wordt om PCIA toe te passen bij (geselecteerde) patiënten die enerzijds de patiënt gecontroleerde pijnbehandeling techniek begrijpen en anderzijds een zodanige ingreep ondergaan dat toediening van een opioïd voor langere duur noodzakelijk is Toevoegen van een achtergrond-infuus aan PCIA is niet aan te bevelen <PERSOON>, P (###) Buprenorfine, farmacologie en farmacokinetiek Adunsky, A , levy, <PERSOON> analgesia and delirium in aged hip fracture patients <PERSOON> of intravenous small dose ketamine and midazolam on postoperatieve pain following knee <PERSOON> pain control following remifentanil-based anaesthesia for major abdominal <PERSOON> of analgetic effect of tramadol alone and a combination of tramadol and paracetamol in day-care laproscopic surgery <PERSOON>, C , & <PERSOON>-related side effects Impact on degree of bother, adherence, pain relief, satisfaction, <PERSOON> safety evaluation of non-narcotic <PERSOON> efficacy of intrathecal morphine with or without clonidine for postoperative analgesia after <PERSOON-##>, F (###) <PERSOON-##>-analysis of the efficacy of extradural clonidine to relieve postoperative pain an impossible <PERSOON-##> paracetamol is highly effective in pain treatment after tonsillectomy in adults <PERSOON-##> titration of <PERSOON-##> analgesia and early rehabilitation after total knee replacement a comparison of continuous low-dose intravenous ketamine versus nefopam <PERSOON-##>, ##, #<DATUM> <PERSOON-##>, E A ,.
| 363 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.