text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
wordt het paar naar de tweede lijn verwezen (zie onder Is het oriënterend onderzoek ongestoord dan dient er een prognosebepaling plaats te vinden van het subfertiele paar waarbij gebruik gemaakt wordt van een prognostisch model ((WEBLINK))##;## Dit model is gevalideerd voor de Nederlandse situatie bij patiënten die vanuit de eerste naar de tweede lijn zijn verwezen en waar het oriënterend fertiliteitsonderzoek in de tweede lijn is afgerond In het model wordt op basis van de leeftijd van de vrouw, de duur van de kinderwens, eventuele eerdere zwangerschappen en het totale percentage motiele spermatozoa (WHO categorie A en B) een schatting gemaakt van de spontane Om het oriënterend fertiliteitsonderzoek door de huisarts zo goed mogelijk af te stemmen op de tweede en derdelijnszorg en met zoân minimaal mogelijke belasting voor het paar wordt het volgende De huisarts verricht bij subfertiliteit een oriënterend fertiliteitsonderzoek dat bestaat ⢠bij twijfel aan een ovulatoire cyclus eventueel eenmalig een registratie van de De huisarts laat de semenanalyse uitvoeren óf in een ISO ### geaccrediteerd laboratorium óf in het ziekenhuis waar eventueel later naar verwezen gaat worden Het uitvoeren van een PCT in de huisartsenpraktijk wordt niet aanbevolen## *aanbeveling gebaseerd op onderzoek in de tweede lijn na uitgebreidere diagnostiek; onderzoek in de Als het oriënterend fertiliteitsonderzoek geen afwijkingen laat zien bepaalt de huisarts de kans van het subfertiele paar op een spontane zwangerschap de komende ## maanden aan de hand van een prognostisch model Wanneer na een anamnese en oriënterend fertiliteitsonderzoek zonder afwijkingen gebruik wordt ((WEBLINK)) te berekenen en deze kans hoger is dan ##% wordt in beginsel gekozen voor een expectatief beleid, omdat niet te verwachten is dat het starten van een behandeling resulteert in meer zwangerschappen## In geval bij dergelijke paren de spontane zwangerschapskans zich bevindt tussen de ## en ##% zal de huisarts de keuze tussen een expectatief beleid en het verwijzen naar een gynaecoloog met het paar bespreken Volgens de inventarisatie met WikiFreya willen patiënten na één jaar actief proberen zwanger te worden direct verwezen worden Een goede uitleg over hun spontane kans op zwangerschap is hier dan ook essentieel Het gebruik van het prognostisch model kan hier ondersteunend werken Afhankelijk van de wensen van het paar zal besloten worden een expectatief beleid te volgen voor tenminste # en De huisarts gebruikt een prognostisch model ((WEBLINK)) om paren met een lage kans te onderscheiden van paren met een hoge kans op een Indien de kans op zwangerschap in de eerst volgende ## maanden meer dan ##% bedraagt, adviseert de huisarts een expectatief beleid van tenminste # maanden aan Patiënten willen dat de huisarts direct doorverwijst na één jaar actief proberen om Na de anamnese en het oriënterend fertiliteitsonderzoek zal de huisarts in een aantal gevallen het subfertiele paar verwijzen Dit zal in de meeste gevallen een verwijzing zijn naar een gynaecoloog Er kunnen ook redenen zijn voor een verwijzing naar een bedrijfsarts, diëtist of psycholoog Geadviseerd wordt het paar direct te verwijzen naar een gynaecoloog indien het paar eerder een kind.
| 583 | nvog |
en deze kans hoger is dan ##% wordt in beginsel gekozen voor een expectatief beleid, omdat niet te verwachten is dat het starten van een behandeling resulteert in meer zwangerschappen## In geval bij dergelijke paren de spontane zwangerschapskans zich bevindt tussen de ## en ##% zal de huisarts de keuze tussen een expectatief beleid en het verwijzen naar een gynaecoloog met het paar bespreken Volgens de inventarisatie met WikiFreya willen patiënten na één jaar actief proberen zwanger te worden direct verwezen worden Een goede uitleg over hun spontane kans op zwangerschap is hier dan ook essentieel Het gebruik van het prognostisch model kan hier ondersteunend werken Afhankelijk van de wensen van het paar zal besloten worden een expectatief beleid te volgen voor tenminste # en De huisarts gebruikt een prognostisch model ((WEBLINK)) om paren met een lage kans te onderscheiden van paren met een hoge kans op een Indien de kans op zwangerschap in de eerst volgende ## maanden meer dan ##% bedraagt, adviseert de huisarts een expectatief beleid van tenminste # maanden aan Patiënten willen dat de huisarts direct doorverwijst na één jaar actief proberen om Na de anamnese en het oriënterend fertiliteitsonderzoek zal de huisarts in een aantal gevallen het subfertiele paar verwijzen Dit zal in de meeste gevallen een verwijzing zijn naar een gynaecoloog Er kunnen ook redenen zijn voor een verwijzing naar een bedrijfsarts, diëtist of psycholoog Geadviseerd wordt het paar direct te verwijzen naar een gynaecoloog indien het paar eerder een kind afwijkingen worden aangetroffen zoals o a ovulatiestoornissen, ernstige semenafwijking, endometriose, aanwijzingen voor tubapathologie of andere problemen waardoor coïtus of zwangerschap onmogelijk zijn (o a seksuologische problemen) Ook in geval van een azoöspermie vindt Na een anamnese en oriënterend fertiliteitsonderzoek zonder afwijkingen, maar met een spontane zwangerschapskans van dit paar lager dan ##% zal het paar ook verwezen worden naar een gynaecoloog In geval bij dergelijke paren de spontane zwangerschapskans zich bevindt tussen de ## en ##% zal de huisarts het wel of niet verwijzen naar een gynaecoloog met het paar overleggen Wanneer het tot een verwijzing komt verdient het aanbeveling dat de huisarts het regionale subfertiliteitsnetwerk voor het subfertiele paar inzichtelijk kan maken en hen voor kan lichten over de beschikbare behandelmogelijkheden in de verschillende ziekenhuizen, het aantal dagen per week dat een behandeling mogelijk is en eventueel geregistreerde resultaten van behandelingen Ook dient bij verwijzing naar de tweede lijn zo veel mogelijk rekening gehouden te worden met de per ziekenhuis uiteenlopende behandelgrenzen ten aanzien van leeftijd en BMI (voor informatie zie (WEBLINK)) Bij voorkeur vindt verwijzing plaats naar een ziekenhuis waar alle standaard behandelopties (ovulatieâ inductie, IUI, IVF/ICSI), al dan niet via een samenwerkingsverband met een derdelijns ziekenhuis, Om subfertiele paren op het juiste moment naar de juiste zorgverleners te verwijzen en hierdoor hun De huisarts verwijst een paar met kinderwens direct naar de gynaecoloog indien zij De huisarts verwijst een paar met kinderwens direct naar de gynaecoloog indien er.
| 568 | nvog |
worden aangetroffen zoals o a ovulatiestoornissen, ernstige semenafwijking, endometriose, aanwijzingen voor tubapathologie of andere problemen waardoor coïtus of zwangerschap onmogelijk zijn (o a seksuologische problemen) Ook in geval van een azoöspermie vindt Na een anamnese en oriënterend fertiliteitsonderzoek zonder afwijkingen, maar met een spontane zwangerschapskans van dit paar lager dan ##% zal het paar ook verwezen worden naar een gynaecoloog In geval bij dergelijke paren de spontane zwangerschapskans zich bevindt tussen de ## en ##% zal de huisarts het wel of niet verwijzen naar een gynaecoloog met het paar overleggen Wanneer het tot een verwijzing komt verdient het aanbeveling dat de huisarts het regionale subfertiliteitsnetwerk voor het subfertiele paar inzichtelijk kan maken en hen voor kan lichten over de beschikbare behandelmogelijkheden in de verschillende ziekenhuizen, het aantal dagen per week dat een behandeling mogelijk is en eventueel geregistreerde resultaten van behandelingen Ook dient bij verwijzing naar de tweede lijn zo veel mogelijk rekening gehouden te worden met de per ziekenhuis uiteenlopende behandelgrenzen ten aanzien van leeftijd en BMI (voor informatie zie (WEBLINK)) Bij voorkeur vindt verwijzing plaats naar een ziekenhuis waar alle standaard behandelopties (ovulatieâ inductie, IUI, IVF/ICSI), al dan niet via een samenwerkingsverband met een derdelijns ziekenhuis, Om subfertiele paren op het juiste moment naar de juiste zorgverleners te verwijzen en hierdoor hun De huisarts verwijst een paar met kinderwens direct naar de gynaecoloog indien zij De huisarts verwijst een paar met kinderwens direct naar de gynaecoloog indien er De huisarts verwijst een paar met kinderwens direct naar de gynaecoloog indien er bij herhaling in totaal minder dan # miljoen motiele spermatozoa in het ejaculaat aanwezig De huisarts verwijst een paar met kinderwens en een azoöspermie naar een De huisarts verwijst het subfertiele paar met seksuologische problematiek naar een gynaecoloog en maakt in de verwijsbrief melding van de seksuologische problemen De huisarts verwijst in het kader van subfertiliteit mensen, die werken in bedrijfsarts of maakt hiervan melding in de verwijsbrief aan de gynaecoloog De huisarts verwijst het subfertiele paar met psychologische problematiek naar een maatschappelijk werkende of psycholoog of maakt hiervan melding in de verwijsbrief De huisarts verwijst het subfertiele paar zonder afwijkende bevindingen in de anamnese of het oriënterend fertiliteitsonderzoek, maar met een spontane kans op zwangerschap De huisarts bespreekt met het subfertiele paar zonder afwijkende bevindingen in de anamnese of het oriënterend fertiliteitsonderzoek, maar met een spontane kans op zwangerschap tussen de ## en ##% op basis van een prognostisch model ((WEBLINK)) de mogelijkheden van wel of geen verwijzing Bij subfertiliteit en een oriënterend fertiliteitsonderzoek zonder afwijkingen is het belangrijk dat de huisarts het paar voorlicht over de fysiologie van de vruchtbare periode en de gewenste coïtusfrequentie Hierdoor wordt voor de meeste vrouwen het gebruik van zelftesten (o a LHâtesten) om de ovulatie en daarmee de coïtus te timen overbodig en afgeraden Om de kansen op zwangerschap De huisarts geeft het subfertiele paar met normale bevindingen in de diagnostische fase voorlichting over de meest vruchtbare periode aan de hand van de volgende punten.
| 565 | nvog |
de gynaecoloog indien er bij herhaling in totaal minder dan # miljoen motiele spermatozoa in het ejaculaat aanwezig De huisarts verwijst een paar met kinderwens en een azoöspermie naar een De huisarts verwijst het subfertiele paar met seksuologische problematiek naar een gynaecoloog en maakt in de verwijsbrief melding van de seksuologische problemen De huisarts verwijst in het kader van subfertiliteit mensen, die werken in bedrijfsarts of maakt hiervan melding in de verwijsbrief aan de gynaecoloog De huisarts verwijst het subfertiele paar met psychologische problematiek naar een maatschappelijk werkende of psycholoog of maakt hiervan melding in de verwijsbrief De huisarts verwijst het subfertiele paar zonder afwijkende bevindingen in de anamnese of het oriënterend fertiliteitsonderzoek, maar met een spontane kans op zwangerschap De huisarts bespreekt met het subfertiele paar zonder afwijkende bevindingen in de anamnese of het oriënterend fertiliteitsonderzoek, maar met een spontane kans op zwangerschap tussen de ## en ##% op basis van een prognostisch model ((WEBLINK)) de mogelijkheden van wel of geen verwijzing Bij subfertiliteit en een oriënterend fertiliteitsonderzoek zonder afwijkingen is het belangrijk dat de huisarts het paar voorlicht over de fysiologie van de vruchtbare periode en de gewenste coïtusfrequentie Hierdoor wordt voor de meeste vrouwen het gebruik van zelftesten (o a LHâtesten) om de ovulatie en daarmee de coïtus te timen overbodig en afgeraden Om de kansen op zwangerschap De huisarts geeft het subfertiele paar met normale bevindingen in de diagnostische fase voorlichting over de meest vruchtbare periode aan de hand van de volgende punten ⢠bij een regulaire cyclus van ## dagen is dat ongeveer op dag ## na de eerste dag ⢠vrijwel alle zwangerschappen ontstaan door een coïtus op dag #â## van de ⢠een coïtusfrequentie van #â# keer per week in deze periode is voldoende voor ⢠de consistentie en helderheid van het cervixslijm geven een goede indicatie voor de vruchtbare periode normaal preâovulatoir cervixslijm is kristalhelder en Bij verwijzing naar de gynaecoloog is het van belang dat de huisarts het paar goed voorlicht over het te verwachten traject (o a verschillende soorten behandelingen, belasting van een dergelijke behandeling en de tijdsduur) Ook alternatieve mogelijkheden om een kinderwens in vervulling te laten gaan zoals adoptie kunnen in deze fase worden aangestipt (zie onder Patiëntenvereniging) Om patiënten goed voor te bereiden op het traject in de tweede lijn of eventuele alternatieven De huisarts licht een subfertiel paar bij verwijzing naar de gynaecoloog voor over wat een dergelijk traject in de tweede/derde lijn voor hen zou kunnen gaan betekenen qua De huisarts wijst bij verwijzing van het subfertiele paar naar de gynaecoloog op de De huisarts laat een verwijzing van een subfertiel paar vergezeld gaan van een verwijsbrief met een gedetailleerd verslag van de bevindingen tijdens anamnese, lichamelijk onderzoek en de uitslagen van het oriënterend fertiliteitsonderzoek om optimale afstemming te verkrijgen Om een goede afstemming te krijgen van de eerste met de tweede/derde lijn wordt het volgende aanbevolen De huisarts doet een verwijzing vergezeld gaan van een verwijsbrief met in ieder geval.
| 570 | nvog |
een regulaire cyclus van ## dagen is dat ongeveer op dag ## na de eerste dag ⢠vrijwel alle zwangerschappen ontstaan door een coïtus op dag #â## van de ⢠een coïtusfrequentie van #â# keer per week in deze periode is voldoende voor ⢠de consistentie en helderheid van het cervixslijm geven een goede indicatie voor de vruchtbare periode normaal preâovulatoir cervixslijm is kristalhelder en Bij verwijzing naar de gynaecoloog is het van belang dat de huisarts het paar goed voorlicht over het te verwachten traject (o a verschillende soorten behandelingen, belasting van een dergelijke behandeling en de tijdsduur) Ook alternatieve mogelijkheden om een kinderwens in vervulling te laten gaan zoals adoptie kunnen in deze fase worden aangestipt (zie onder Patiëntenvereniging) Om patiënten goed voor te bereiden op het traject in de tweede lijn of eventuele alternatieven De huisarts licht een subfertiel paar bij verwijzing naar de gynaecoloog voor over wat een dergelijk traject in de tweede/derde lijn voor hen zou kunnen gaan betekenen qua De huisarts wijst bij verwijzing van het subfertiele paar naar de gynaecoloog op de De huisarts laat een verwijzing van een subfertiel paar vergezeld gaan van een verwijsbrief met een gedetailleerd verslag van de bevindingen tijdens anamnese, lichamelijk onderzoek en de uitslagen van het oriënterend fertiliteitsonderzoek om optimale afstemming te verkrijgen Om een goede afstemming te krijgen van de eerste met de tweede/derde lijn wordt het volgende aanbevolen De huisarts doet een verwijzing vergezeld gaan van een verwijsbrief met in ieder geval het subfertiliteitstraject Dit kan zowel een signalerende als counselende functie zijn De huisarts dient zijn begeleiding zelf aan het paar aan te bieden Voor een optimale begeleiding van een paar is het gewenst dat beide partners bij eenzelfde huisarts ingeschreven staan De huisarts biedt subfertiele paren de mogelijkheid aan om hun ervaringen en verwachtingen regelmatig te bespreken, ook tijdens hun traject bij de gynaecoloog De huisarts signaleert psychologische problematiek tijdens het gehele subfertiliteitstraject en verwijst zo nodig naar een maatschappelijk werkende of Patiënten willen dat er een goede communicatie tussen de gynaecoloog en de huisarts is, zodat de huisarts weet wat er speelt Patiënten willen dat de huisarts let op nietâmedische aspecten, zoals stress, angst, In het hoofdstuk van de gynaecoloog wordt de subfertiliteitszorg in de tweede en derde lijns gynaecologiepraktijk beschreven Dit betekent dan ook dat de hieronder volgende aanbevelingen zowel betrekking hebben op de gynaecoloog, de gynaecoloog in opleiding, de fertiliteitsarts als op de nurse practitioner voortplantingsgeneeskunde, hierna alleen aan te duiden als gynaecoloog De gynaecoloog borduurt voort op de gegevens vermeld in de verwijsbrief van de huisarts Het streven hierbij is om de belasting voor het paar zo minimaal mogelijk te laten zijn Hiertoe worden de volgende Subfertiliteit is een aandoening van het paar, daarom betrekt de gynaecoloog beide De gynaecoloog informeert het subfertiele paar over de patiëntenvereniging â<PERSOON> willen na verwijzing door hun huisarts binnen # maand een eerste afspraak bij Patiënten willen gescheiden wachtkamers voor zwangeren en voor patiënten die met.
| 565 | nvog |
Dit kan zowel een signalerende als counselende functie zijn De huisarts dient zijn begeleiding zelf aan het paar aan te bieden Voor een optimale begeleiding van een paar is het gewenst dat beide partners bij eenzelfde huisarts ingeschreven staan De huisarts biedt subfertiele paren de mogelijkheid aan om hun ervaringen en verwachtingen regelmatig te bespreken, ook tijdens hun traject bij de gynaecoloog De huisarts signaleert psychologische problematiek tijdens het gehele subfertiliteitstraject en verwijst zo nodig naar een maatschappelijk werkende of Patiënten willen dat er een goede communicatie tussen de gynaecoloog en de huisarts is, zodat de huisarts weet wat er speelt Patiënten willen dat de huisarts let op nietâmedische aspecten, zoals stress, angst, In het hoofdstuk van de gynaecoloog wordt de subfertiliteitszorg in de tweede en derde lijns gynaecologiepraktijk beschreven Dit betekent dan ook dat de hieronder volgende aanbevelingen zowel betrekking hebben op de gynaecoloog, de gynaecoloog in opleiding, de fertiliteitsarts als op de nurse practitioner voortplantingsgeneeskunde, hierna alleen aan te duiden als gynaecoloog De gynaecoloog borduurt voort op de gegevens vermeld in de verwijsbrief van de huisarts Het streven hierbij is om de belasting voor het paar zo minimaal mogelijk te laten zijn Hiertoe worden de volgende Subfertiliteit is een aandoening van het paar, daarom betrekt de gynaecoloog beide De gynaecoloog informeert het subfertiele paar over de patiëntenvereniging â<PERSOON> willen na verwijzing door hun huisarts binnen # maand een eerste afspraak bij Patiënten willen gescheiden wachtkamers voor zwangeren en voor patiënten die met Patiënten willen dat de gynaecoloog over empathisch vermogen beschikt en niet alleen Binnen de subfertiliteitszorg worden de taken van de gynaecoloog als volgt omschreven ⢠het oriënterend fertiliteitsonderzoek af te ronden, dan wel uit te voeren ⢠voorlichting te geven over mogelijke oorzaken van subfertiliteit ⢠bij urologische problematiek (azoöspermie, anatomische afwijking, seksuele ⢠het paar in overleg te behandelen, indien dit de kans op zwangerschap vergroot De gynaecoloog biedt een subfertiel paar zowel voor, als tijdens en na Net als bij de huisarts dient de anamnese van de gynaecoloog tweeledig te zijn Enerzijds zal ze gericht zijn op het vinden van mogelijke oorzaken voor de subfertiliteit Anderzijds dient in deze fase ook een inschatting gemaakt te worden van de psychische draagkracht van dit subfertiele paar, de medische zinvolheid van een eventuele behandeling en de aanwezigheid van relevante risicofactoren voor een Algemene richtlijnen voor het handelen in situaties met relevante risicofactoren voor een toekomstig kind zijn echter niet te geven Geadviseerd wordt een verzoek voor een fertiliteitsbehandeling in een dergelijke situatie voor te leggen aan een lokale ethische commissie Een procedurebeschrijving voor de werkwijze van zulke commissies is momenteel in voorbereiding (modelprotocol morele contraâ indicaties bij vruchtbaarheidsbehandelingen; (WEBLINK)) Hierbij kunnen bepaalde groepen hulpvragers op grond van onvoldoende ouderschapscompetenties niet categorisch worden uitgesloten, maar dient een zorgvuldige afweging te worden gemaakt van de aanwezige risicofactoren (draaglast) en beschermende factoren (draagkracht) bij de wensouders (zie bijlage C) (Zie voor details NVOG richtlijn oriënterend fertiliteitsonderzoek en binnen deze netwerkrichtlijn onder.
| 566 | nvog |
willen dat de gynaecoloog over empathisch vermogen beschikt en niet alleen Binnen de subfertiliteitszorg worden de taken van de gynaecoloog als volgt omschreven ⢠het oriënterend fertiliteitsonderzoek af te ronden, dan wel uit te voeren ⢠voorlichting te geven over mogelijke oorzaken van subfertiliteit ⢠bij urologische problematiek (azoöspermie, anatomische afwijking, seksuele ⢠het paar in overleg te behandelen, indien dit de kans op zwangerschap vergroot De gynaecoloog biedt een subfertiel paar zowel voor, als tijdens en na Net als bij de huisarts dient de anamnese van de gynaecoloog tweeledig te zijn Enerzijds zal ze gericht zijn op het vinden van mogelijke oorzaken voor de subfertiliteit Anderzijds dient in deze fase ook een inschatting gemaakt te worden van de psychische draagkracht van dit subfertiele paar, de medische zinvolheid van een eventuele behandeling en de aanwezigheid van relevante risicofactoren voor een Algemene richtlijnen voor het handelen in situaties met relevante risicofactoren voor een toekomstig kind zijn echter niet te geven Geadviseerd wordt een verzoek voor een fertiliteitsbehandeling in een dergelijke situatie voor te leggen aan een lokale ethische commissie Een procedurebeschrijving voor de werkwijze van zulke commissies is momenteel in voorbereiding (modelprotocol morele contraâ indicaties bij vruchtbaarheidsbehandelingen; (WEBLINK)) Hierbij kunnen bepaalde groepen hulpvragers op grond van onvoldoende ouderschapscompetenties niet categorisch worden uitgesloten, maar dient een zorgvuldige afweging te worden gemaakt van de aanwezige risicofactoren (draaglast) en beschermende factoren (draagkracht) bij de wensouders (zie bijlage C) (Zie voor details NVOG richtlijn oriënterend fertiliteitsonderzoek en binnen deze netwerkrichtlijn onder en de geschiktheid van dit paar op dit moment voor eventueel verder onderzoek of behandeling zijn De gynaecoloog informeert bij het subfertiele paar naar seksuele problemen en verwijst De gynaecoloog inventariseert bij het subfertiele paar het gebruik van geneesmiddelen die de vruchtbaarheid negatief kunnen beïnvloeden en heroverweegt zo nodig de De gynaecoloog inventariseert bij het subfertiele paar blootstelling aan belastende factoren in het werk (psychische belasting, onregelmatige diensten, chemische stoffen, metalen, lassen, biologische agentia en fysische factoren) en verwijst zo nodig naar de De gynaecoloog inventariseert bij het subfertiele paar psychologische problematiek (aan de hand van een risicoâinventarisatielijst; bijlage B), en verwijst zo nodig naar een De gynaecoloog informeert bij het subfertiele paar via een familie anamnese naar erfelijke ziekten, chromosoomafwijkingen of andere familiaire aandoeningen en verwijst De gynaecoloog inventariseert bij het subfertiele paar bij voorkeur aan de hand van een checklist (bijlage C) relevante risicofactoren voor een toekomstig kind en bespreekt dit Voor al deze verwijzingen geldt dat de gynaecoloog bepaalt of de verwijzing en uitwerking ervan vooraf dienen te gaan aan een eventuele behandeling of aanvullend onderzoek of dat beide parallel kunnen Na afronding van de anamnese zal de gynaecoloog de vrouw lichamelijk onderzoeken (o a gewicht en (Zie voor details de NVOG richtlijn Oriënterend fertiliteitsonderzoek en de NVOGâNVU richtlijn De gynaecoloog voert alleen een lichamelijk onderzoek uit bij de man wanneer er Na het afnemen van een anamnese en het uitvoeren van een lichamelijk onderzoek zal de gynaecoloog doorgaans het reeds door de huisarts ingezette fertiliteitsonderzoek uitbreiden Deze aanvullende.
| 566 | nvog |
de geschiktheid van dit paar op dit moment voor eventueel verder onderzoek of behandeling zijn De gynaecoloog informeert bij het subfertiele paar naar seksuele problemen en verwijst De gynaecoloog inventariseert bij het subfertiele paar het gebruik van geneesmiddelen die de vruchtbaarheid negatief kunnen beïnvloeden en heroverweegt zo nodig de De gynaecoloog inventariseert bij het subfertiele paar blootstelling aan belastende factoren in het werk (psychische belasting, onregelmatige diensten, chemische stoffen, metalen, lassen, biologische agentia en fysische factoren) en verwijst zo nodig naar de De gynaecoloog inventariseert bij het subfertiele paar psychologische problematiek (aan de hand van een risicoâinventarisatielijst; bijlage B), en verwijst zo nodig naar een De gynaecoloog informeert bij het subfertiele paar via een familie anamnese naar erfelijke ziekten, chromosoomafwijkingen of andere familiaire aandoeningen en verwijst De gynaecoloog inventariseert bij het subfertiele paar bij voorkeur aan de hand van een checklist (bijlage C) relevante risicofactoren voor een toekomstig kind en bespreekt dit Voor al deze verwijzingen geldt dat de gynaecoloog bepaalt of de verwijzing en uitwerking ervan vooraf dienen te gaan aan een eventuele behandeling of aanvullend onderzoek of dat beide parallel kunnen Na afronding van de anamnese zal de gynaecoloog de vrouw lichamelijk onderzoeken (o a gewicht en (Zie voor details de NVOG richtlijn Oriënterend fertiliteitsonderzoek en de NVOGâNVU richtlijn De gynaecoloog voert alleen een lichamelijk onderzoek uit bij de man wanneer er Na het afnemen van een anamnese en het uitvoeren van een lichamelijk onderzoek zal de gynaecoloog doorgaans het reeds door de huisarts ingezette fertiliteitsonderzoek uitbreiden Deze aanvullende bevestiging van een ovulatoire menstruele cyclus (bijvoorbeeld echoscopische (bijvoorbeeld hysterosalpingografie of laparoscopie) en eventueel nadere analyse van het semen Ovariële reserve testen worden in het fertiliteitsonderzoek verricht om ovariële reserve, doorgaans gedefinieerd als het aantal antrale follikels en kwaliteit van oöcyten, en indirect daarmee de biologische leeftijd van de vrouw, te bepalen Alle ovariële reservetesten hebben ten aanzien van de voorspelling van een spontane zwangerschap weinig waarde en dienen derhalve voor dit doeleinde niet aangewend te worden## Zie voor de verdere toepassing van ovariele reserve testen onder de paragraaf Het herhalen van reeds door de huisarts verrichte diagnostiek wordt afgeraden Zie voor details NVOG richtlijn oriënterend fertiliteitsonderzoek en de betreffende NVOG deelrichtlijnen over anovulatie, tubapathologie, prematuur ovarieel falen, mannelijke subfertiliteit en endometriose Voor subfertiliteit op basis van een mannelijke factor wordt in deze richtlijn eveneens verwezen naar de paragraaf âaanvullend onderzoek bij een mannelijke factorâ en het hoofdstuk over de uroloog De gynaecoloog herhaalt geen onderzoeken in het kader van het oriënterend fertiliteitsonderzoek die in de eerste lijn reeds zijn verricht, om de belasting voor het De gynaecoloog gebruikt geen ovariële reserve testen om de kans op een spontane Net als in de huisartsenpraktijk wordt het oriënterend fertiliteitsonderzoek bij de gynaecoloog afgerond met een prognosebepaling voor het subfertiele paar ((WEBLINK))##;## Op basis van deze prognose en de bevindingen bij het (uitgebreide) oriënterend fertiliteitsonderzoek stelt de gynaecoloog in samenspraak met het paar een behandelplan op.
| 555 | nvog |
een ovulatoire menstruele cyclus (bijvoorbeeld echoscopische (bijvoorbeeld hysterosalpingografie of laparoscopie) en eventueel nadere analyse van het semen Ovariële reserve testen worden in het fertiliteitsonderzoek verricht om ovariële reserve, doorgaans gedefinieerd als het aantal antrale follikels en kwaliteit van oöcyten, en indirect daarmee de biologische leeftijd van de vrouw, te bepalen Alle ovariële reservetesten hebben ten aanzien van de voorspelling van een spontane zwangerschap weinig waarde en dienen derhalve voor dit doeleinde niet aangewend te worden## Zie voor de verdere toepassing van ovariele reserve testen onder de paragraaf Het herhalen van reeds door de huisarts verrichte diagnostiek wordt afgeraden Zie voor details NVOG richtlijn oriënterend fertiliteitsonderzoek en de betreffende NVOG deelrichtlijnen over anovulatie, tubapathologie, prematuur ovarieel falen, mannelijke subfertiliteit en endometriose Voor subfertiliteit op basis van een mannelijke factor wordt in deze richtlijn eveneens verwezen naar de paragraaf âaanvullend onderzoek bij een mannelijke factorâ en het hoofdstuk over de uroloog De gynaecoloog herhaalt geen onderzoeken in het kader van het oriënterend fertiliteitsonderzoek die in de eerste lijn reeds zijn verricht, om de belasting voor het De gynaecoloog gebruikt geen ovariële reserve testen om de kans op een spontane Net als in de huisartsenpraktijk wordt het oriënterend fertiliteitsonderzoek bij de gynaecoloog afgerond met een prognosebepaling voor het subfertiele paar ((WEBLINK))##;## Op basis van deze prognose en de bevindingen bij het (uitgebreide) oriënterend fertiliteitsonderzoek stelt de gynaecoloog in samenspraak met het paar een behandelplan op uroloog voor aanvullend onderzoek (zie onder Uroloog) De azoöspermie moet echter wel bevestigd zijn door een tweede semenanalyse Bij voorkeur verwijst de gynaecoloog naar een uroloog verbonden aan een <INSTELLING> waar IVF/ICSI met chirurgisch verkregen zaad (microchirurgische epididymale sperma aspiratie (MESA), percutane epididymale sperma aspiratie (PESA) of testiculaire sperma extractie Indien er sprake is van subfertiliteit met een extreme oligoasthenoteratozoöspermie (OAT), gedefinieerd als een VCM voor opwerken van minder dan # miljoen, wordt de gynaecoloog aanbevolen om de implicaties van karyotypering en bepaling van (micro)deleties op het Yâchromosoom te bespreken en de bepaling ervan aan te bieden Een VCM wordt berekend door de volgende formule volume x concentratie x percentage motiele spermatozoa (=WHO categorie A+B## of progressieve Karyotypering kan zowel numerieke afwijkingen (o a het syndroom van Klinefelter (##,XXY)) als structurele chromosoomafwijkingen (o a translocaties) aan het licht brengen (#%)###;### Aangezien dergelijke chromosoomafwijkingen consequenties kunnen hebben voor het nageslacht is dit reden voor Ook kunnen afwijkingen in het DNA zoals (micro)deleties op het Yâchromosoom een reden voor een extreme OAT zijn Deze deleties worden altijd doorgegeven aan het mannelijk nageslacht, de consequenties hiervan op de vruchtbaarheid van de kinderen is weliswaar nog niet goed onderzocht, maar verondersteld mag worden dat de zonen ook subfertiel zullen zijn De wens van het subfertiele paar om onderzoek te verrichten naar (micro)deleties op het Yâchromosoom speelt een belangrijke rol, maar heeft geen consequenties voor het te bepalen beleid, alhoewel er geen zwangerschappen beschreven zijn bij paren met een AZF a en/of b deletie Indien geen duidelijke oorzaken die het beeld.
| 604 | nvog |
een tweede semenanalyse Bij voorkeur verwijst de gynaecoloog naar een uroloog verbonden aan een <INSTELLING> waar IVF/ICSI met chirurgisch verkregen zaad (microchirurgische epididymale sperma aspiratie (MESA), percutane epididymale sperma aspiratie (PESA) of testiculaire sperma extractie Indien er sprake is van subfertiliteit met een extreme oligoasthenoteratozoöspermie (OAT), gedefinieerd als een VCM voor opwerken van minder dan # miljoen, wordt de gynaecoloog aanbevolen om de implicaties van karyotypering en bepaling van (micro)deleties op het Yâchromosoom te bespreken en de bepaling ervan aan te bieden Een VCM wordt berekend door de volgende formule volume x concentratie x percentage motiele spermatozoa (=WHO categorie A+B## of progressieve Karyotypering kan zowel numerieke afwijkingen (o a het syndroom van Klinefelter (##,XXY)) als structurele chromosoomafwijkingen (o a translocaties) aan het licht brengen (#%)###;### Aangezien dergelijke chromosoomafwijkingen consequenties kunnen hebben voor het nageslacht is dit reden voor Ook kunnen afwijkingen in het DNA zoals (micro)deleties op het Yâchromosoom een reden voor een extreme OAT zijn Deze deleties worden altijd doorgegeven aan het mannelijk nageslacht, de consequenties hiervan op de vruchtbaarheid van de kinderen is weliswaar nog niet goed onderzocht, maar verondersteld mag worden dat de zonen ook subfertiel zullen zijn De wens van het subfertiele paar om onderzoek te verrichten naar (micro)deleties op het Yâchromosoom speelt een belangrijke rol, maar heeft geen consequenties voor het te bepalen beleid, alhoewel er geen zwangerschappen beschreven zijn bij paren met een AZF a en/of b deletie Indien geen duidelijke oorzaken die het beeld Aanvullend endocrinologisch onderzoek (FSH, LH en testosteronspiegels) kan duidelijkheid geven of het bij een extreme OAT gaat om een obstructie (normaal FSH/LH ratio, normaal testosteron), een aanmaakstoornis op basis van een hypergonadotroop hypogonadisme (hoog FSH/LH ratio, laag Hormonaal onderzoek vindt alleen op indicatie plaats azoöspermie, gestoorde seksuele response Microbiologisch onderzoek van urine en/of semen wordt niet aanbevolen, omdat de klinische betekenis van leucocyten in het ejaculaat nog onduidelijk is en bovendien de effekten van behandeling met Mannen met een extreme OAT gecombineerd met een palpabele testisafwijking en/of een testisvolume minder dan ## ml en/of een voorgeschiedenis met niet scrotale testis en/of een positieve familieâ anamnese voor testiscarcinoom hebben een grotere kans op een testiscarcinoom###;###, bij hen dient dan ook zelfonderzoek te worden geadviseerd###;### Het is niet goed onderzocht bij welke afkapwaarden van de semenanalyse de scrotale echografie duidelijke meerwaarde heeft boven het lichamelijk onderzoek Gezien het verhoogde risico op een testiscarcinoom wordt bij een azoöspermie of een extreme OAT gecombineerd met een of meerdere risicofactoren het verrichten van een scrotale echografie aanbevolen Wel moet er plaatselijke afspraken zijn tussen de uroloog en gynaecoloog over wie (gynaecoloog, uroloog of beiden) wat (aanvragen en verrichten van de echoscopie) doet in het kader van het echoscopisch onderzoek in geval van risicofactoren voor testiscarcinoom In geval van onduidelijkheden bij lichamelijk onderzoek dient verwezen te worden naar de uroloog en heeft een echo geen meerwaarde Vanzelfsprekend dient een man met echografische afwijkingen verwezen te Om via het aanvullend onderzoek zo goed mogelijk tot een diagnose en behandelplan te komen wordt.
| 613 | nvog |
testosteronspiegels) kan duidelijkheid geven of het bij een extreme OAT gaat om een obstructie (normaal FSH/LH ratio, normaal testosteron), een aanmaakstoornis op basis van een hypergonadotroop hypogonadisme (hoog FSH/LH ratio, laag Hormonaal onderzoek vindt alleen op indicatie plaats azoöspermie, gestoorde seksuele response Microbiologisch onderzoek van urine en/of semen wordt niet aanbevolen, omdat de klinische betekenis van leucocyten in het ejaculaat nog onduidelijk is en bovendien de effekten van behandeling met Mannen met een extreme OAT gecombineerd met een palpabele testisafwijking en/of een testisvolume minder dan ## ml en/of een voorgeschiedenis met niet scrotale testis en/of een positieve familieâ anamnese voor testiscarcinoom hebben een grotere kans op een testiscarcinoom###;###, bij hen dient dan ook zelfonderzoek te worden geadviseerd###;### Het is niet goed onderzocht bij welke afkapwaarden van de semenanalyse de scrotale echografie duidelijke meerwaarde heeft boven het lichamelijk onderzoek Gezien het verhoogde risico op een testiscarcinoom wordt bij een azoöspermie of een extreme OAT gecombineerd met een of meerdere risicofactoren het verrichten van een scrotale echografie aanbevolen Wel moet er plaatselijke afspraken zijn tussen de uroloog en gynaecoloog over wie (gynaecoloog, uroloog of beiden) wat (aanvragen en verrichten van de echoscopie) doet in het kader van het echoscopisch onderzoek in geval van risicofactoren voor testiscarcinoom In geval van onduidelijkheden bij lichamelijk onderzoek dient verwezen te worden naar de uroloog en heeft een echo geen meerwaarde Vanzelfsprekend dient een man met echografische afwijkingen verwezen te Om via het aanvullend onderzoek zo goed mogelijk tot een diagnose en behandelplan te komen wordt extreme OAT een karyotypering ter uitsluiting van chromosoomafwijkingen aan###;###;### De gynaecoloog biedt paren waarvan bij de man sprake is van een extreme OAT DNAâ De gynaecoloog kan in geval van genetische afwijkingen het paar verwijzen naar de De gynaecoloog laat bij mannen zonder urologische klachten geen microbiologisch De gynaecoloog verricht bij mannen alleen hormaal onderzoek in geval een OAT gepaard gaat met een gestoorde seksuele response cyclus of bevindingen suggestief De gynaecoloog laat bij mannen met een extreme OAT met een palpabele testisafwijking, een testisvolume minder dan ## ml en/of een voorgeschiedenis met niet scrotale testis en/of een positieve familieâanamnese voor testiscarcinoom echoscopisch De gynaecoloog spoort mannen met een extreme OAT met een palpabele scrotale testis en/of een positieve familieâanamnese voor testiscarcinoom aan tot Na afronding van het oriënterend fertiliteitsonderzoek wordt bij een deel van de paren een duidelijke oorzaak voor hun subfertiliteit gevonden Bij de overige paren spreekt met van een onverklaarde subfertiliteit In de eerste groep (duidelijke oorzaak) wordt de keuze voor een bepaalde behandeling direct bepaald door de gestelde diagnose In de paren zonder duidelijke oorzaak wordt het beleid rondom behandeling met name bepaald door de berekende prognose De belangrijkste behandelmogelijkheden van paren met subfertiliteit zijn ovulatieâinductie, intraâ Zie voor een schematische weergave van het geadviseerde behandelpad figuur # Patiënten doen de volgende aanbevelingen om de zorg rondom fertiliteitsbehandelingen voor hen goed Patiënten willen dat behandelingen ook in het weekend plaatsvinden, zowel op zaterdag Patiënten willen dat alle leden van het behandelend team op één lijn zitten qua.
| 593 | nvog |
OAT een karyotypering ter uitsluiting van chromosoomafwijkingen aan###;###;### De gynaecoloog biedt paren waarvan bij de man sprake is van een extreme OAT DNAâ De gynaecoloog kan in geval van genetische afwijkingen het paar verwijzen naar de De gynaecoloog laat bij mannen zonder urologische klachten geen microbiologisch De gynaecoloog verricht bij mannen alleen hormaal onderzoek in geval een OAT gepaard gaat met een gestoorde seksuele response cyclus of bevindingen suggestief De gynaecoloog laat bij mannen met een extreme OAT met een palpabele testisafwijking, een testisvolume minder dan ## ml en/of een voorgeschiedenis met niet scrotale testis en/of een positieve familieâanamnese voor testiscarcinoom echoscopisch De gynaecoloog spoort mannen met een extreme OAT met een palpabele scrotale testis en/of een positieve familieâanamnese voor testiscarcinoom aan tot Na afronding van het oriënterend fertiliteitsonderzoek wordt bij een deel van de paren een duidelijke oorzaak voor hun subfertiliteit gevonden Bij de overige paren spreekt met van een onverklaarde subfertiliteit In de eerste groep (duidelijke oorzaak) wordt de keuze voor een bepaalde behandeling direct bepaald door de gestelde diagnose In de paren zonder duidelijke oorzaak wordt het beleid rondom behandeling met name bepaald door de berekende prognose De belangrijkste behandelmogelijkheden van paren met subfertiliteit zijn ovulatieâinductie, intraâ Zie voor een schematische weergave van het geadviseerde behandelpad figuur # Patiënten doen de volgende aanbevelingen om de zorg rondom fertiliteitsbehandelingen voor hen goed Patiënten willen dat behandelingen ook in het weekend plaatsvinden, zowel op zaterdag Patiënten willen dat alle leden van het behandelend team op één lijn zitten qua over anovulatie, tubapathologie, prematuur ovarieel falen, endometriose en de NVOGâNVU richtlijn mannelijke subfertiliteit Hieronder volgt een kleine selectie van de aanbevelingen t a v de Voor details rondom de behandeling van onverklaarde subfertiliteit kan gebruik gemaakt worden van Anovulatie uit zich in oligomenorrhoe (cycluslengte meer dan ## dagen) of amenorrhoe (uitblijven van menses langer dan # maanden) Volgens de criteria vastgesteld door de WHO zijn deze patiënten onder In de meeste gevallen is er sprake van WHO categorie #, normogonadotroop normogonadisme waaronder ook het polycysteus ovarieel (PCO) syndroom hoort Het doel van een behandeling bij deze paren is het bewerkstelligen van monoâovulatie en een succesvolle eenlingzwangerschap op de minst Om anovulatie zo min mogelijk belastend en zo kosteneffectief mogelijk te behandelen, worden de De gynaecoloog biedt paren waarbij sprake is van anovulatie of oligomenorrhoe WHO De gynaecoloog heeft bij voorkeur dagelijks de mogelijkheid een ovulatieâinductiecyclus te monitoren ter controle van de effectiviteit en ter reductie van de kans op ⢠minimale/milde pathologie (vliezige adhaesies, milde occlusie proximaal of distaal) en ⢠ernstige pathologie (status na tuberculeuze salpingitis of de combinatie van proximale en In deze netwerkrichtlijn wordt uitgegaan van dubbelzijdige tubapathologie Welke behandeling hierbij wordt toegepast wordt enerzijds beïnvloed door de ernst van de tubapathologie, maar kan ook beïnvloed worden door de leeftijd van het paar, de ovariële reserve en de aanwezigheid van meerdere diagnoses en de voorkeur van het paar Het is goed het paar te betrekken in de uiteindelijke keuze###.
| 584 | nvog |
over anovulatie, tubapathologie, prematuur ovarieel falen, endometriose en de NVOGâNVU richtlijn mannelijke subfertiliteit Hieronder volgt een kleine selectie van de aanbevelingen t a v de Voor details rondom de behandeling van onverklaarde subfertiliteit kan gebruik gemaakt worden van Anovulatie uit zich in oligomenorrhoe (cycluslengte meer dan ## dagen) of amenorrhoe (uitblijven van menses langer dan # maanden) Volgens de criteria vastgesteld door de WHO zijn deze patiënten onder In de meeste gevallen is er sprake van WHO categorie #, normogonadotroop normogonadisme waaronder ook het polycysteus ovarieel (PCO) syndroom hoort Het doel van een behandeling bij deze paren is het bewerkstelligen van monoâovulatie en een succesvolle eenlingzwangerschap op de minst Om anovulatie zo min mogelijk belastend en zo kosteneffectief mogelijk te behandelen, worden de De gynaecoloog biedt paren waarbij sprake is van anovulatie of oligomenorrhoe WHO De gynaecoloog heeft bij voorkeur dagelijks de mogelijkheid een ovulatieâinductiecyclus te monitoren ter controle van de effectiviteit en ter reductie van de kans op ⢠minimale/milde pathologie (vliezige adhaesies, milde occlusie proximaal of distaal) en ⢠ernstige pathologie (status na tuberculeuze salpingitis of de combinatie van proximale en In deze netwerkrichtlijn wordt uitgegaan van dubbelzijdige tubapathologie Welke behandeling hierbij wordt toegepast wordt enerzijds beïnvloed door de ernst van de tubapathologie, maar kan ook beïnvloed worden door de leeftijd van het paar, de ovariële reserve en de aanwezigheid van meerdere diagnoses en de voorkeur van het paar Het is goed het paar te betrekken in de uiteindelijke keuze### In zijn algemeenheid worden de volgende aanbevelingen gedaan om de kans op zwangerschap bij De gynaecoloog biedt subfertiele paren met ernstige tubapathologie geen tubachirurgie De gynaecoloog komt in geval van milde tubapathologie samen met het paar tot een De gynaecoloog biedt paren met tubapathologie en bilateraal echoscopisch zichtbare hydrosalpingen voorafgaand aan een IVFâbehandeling een behandeling aan de Histologie na laparoscopie is de gouden standaard om endometriose te kunnen diagnosticeren Tijdens de laparoscopie kan aan de hand van de ASRM classificatie een onderscheid worden gemaakt tussen ⢠matige/ernstige endometriose (graad III en IV; uitgebreide adhaesievorming, tubapathologie en Wanneer chirurgische behandeling overwogen wordt, zal dit moeten worden afgewogen tegen de risicoâs van anesthesie, chirurgische complicaties en het verlies van ovariumweefsel Dit laatste kan De volgende aanbevelingen worden gedaan om de kans op zwangerschap bij endometriose te De gynaecoloog adviseert patiënten met minimale/milde endometriose (ASRM graad I en II) ablatio (met of zonder adhaesiolysis) van de endometriosehaarden### De gynaecoloog biedt een subfertiele patiënte met minimale/milde endometriose geen De gynaecoloog overweegt bij vrouwen met ovariële endometriomen groter dan # cm Als de gynaecoloog kiest voor behandeling van een endometrioom groter dan # cm dan De gynaecoloog biedt paren met matige/ernstige endometriose, eventueel na een Prematuur ovarieel falen (POF) is de uitval van de ovariële functie voor het ##e levensjaar, gekenmerkt het stellen van deze diagnose zijn de kansen op een zwangerschap heel laag### De enige behandeling die een reële kans op zwangerschap biedt, is eiceldonatie In <LOCATIE> is het.
| 583 | nvog |
aanbevelingen gedaan om de kans op zwangerschap bij De gynaecoloog biedt subfertiele paren met ernstige tubapathologie geen tubachirurgie De gynaecoloog komt in geval van milde tubapathologie samen met het paar tot een De gynaecoloog biedt paren met tubapathologie en bilateraal echoscopisch zichtbare hydrosalpingen voorafgaand aan een IVFâbehandeling een behandeling aan de Histologie na laparoscopie is de gouden standaard om endometriose te kunnen diagnosticeren Tijdens de laparoscopie kan aan de hand van de ASRM classificatie een onderscheid worden gemaakt tussen ⢠matige/ernstige endometriose (graad III en IV; uitgebreide adhaesievorming, tubapathologie en Wanneer chirurgische behandeling overwogen wordt, zal dit moeten worden afgewogen tegen de risicoâs van anesthesie, chirurgische complicaties en het verlies van ovariumweefsel Dit laatste kan De volgende aanbevelingen worden gedaan om de kans op zwangerschap bij endometriose te De gynaecoloog adviseert patiënten met minimale/milde endometriose (ASRM graad I en II) ablatio (met of zonder adhaesiolysis) van de endometriosehaarden### De gynaecoloog biedt een subfertiele patiënte met minimale/milde endometriose geen De gynaecoloog overweegt bij vrouwen met ovariële endometriomen groter dan # cm Als de gynaecoloog kiest voor behandeling van een endometrioom groter dan # cm dan De gynaecoloog biedt paren met matige/ernstige endometriose, eventueel na een Prematuur ovarieel falen (POF) is de uitval van de ovariële functie voor het ##e levensjaar, gekenmerkt het stellen van deze diagnose zijn de kansen op een zwangerschap heel laag### De enige behandeling die een reële kans op zwangerschap biedt, is eiceldonatie In <LOCATIE> is het De gynaecoloog bespreekt met het subfertiele paar met prematuur ovarieel falen eiceldonatie als enige mogelijke behandeling om de kans op zwangerschap te De behandeling van subfertiliteit met een mannelijke factor zal enerzijds gebeuren op basis van de ernst van de mannelijke factor en anderzijds op basis van de onderliggende oorzaak Mannelijke subfertiliteit laat zich d m v de uitslag van semenanalyses in # categorieën indelen #) azoöspermie = volledige afwezigheid van zaadcellen in het ejaculaat #) extreme oligoasthenoteratozoöspermie (OAT) = VCM voor opwerken ( # miljoen #) matige oligoasthenoteratozoöspermie = VCM voor opwerken #â# miljoen #) milde oligoasthenoteratozoöspermie = VCM voor opwerken #â## miljoen Is de VCM voor opwerken ) ## miljoen zie dan de paragraaf over onverklaarde subfertiliteit Voor de behandeling van een azoöspermie is het belangrijk of deze berust op een aanmaakstoornis (nonâobstructief) of het gevolg is van een obstructie Na bevestiging van de azoöspermie in een tweede semenanalyse worden paren met een azoöspermie dan ook voor verdere diagnostiek verwezen naar de Bij een extreme OAT met nog wel progressief bewegende spermatozoa is er een indicatie voor IVF/ICSI Een extreme OAT op basis van een hypogonadotroop hypogonadisme is ook medicamenteus te behandelen m b v FSH met LH (Menopur®) ##IE #â#x per week om de dag s c afgewisseld met hCG <LOCATIE> #x per week s c om de dag <PERSOON> na #â# maanden kan verbetering worden verwacht De Voor paren met een extreme OAT zonder progressief bewegende spermatozoa en berustend op een.
| 606 | nvog |
falen eiceldonatie als enige mogelijke behandeling om de kans op zwangerschap te De behandeling van subfertiliteit met een mannelijke factor zal enerzijds gebeuren op basis van de ernst van de mannelijke factor en anderzijds op basis van de onderliggende oorzaak Mannelijke subfertiliteit laat zich d m v de uitslag van semenanalyses in # categorieën indelen #) azoöspermie = volledige afwezigheid van zaadcellen in het ejaculaat #) extreme oligoasthenoteratozoöspermie (OAT) = VCM voor opwerken ( # miljoen #) matige oligoasthenoteratozoöspermie = VCM voor opwerken #â# miljoen #) milde oligoasthenoteratozoöspermie = VCM voor opwerken #â## miljoen Is de VCM voor opwerken ) ## miljoen zie dan de paragraaf over onverklaarde subfertiliteit Voor de behandeling van een azoöspermie is het belangrijk of deze berust op een aanmaakstoornis (nonâobstructief) of het gevolg is van een obstructie Na bevestiging van de azoöspermie in een tweede semenanalyse worden paren met een azoöspermie dan ook voor verdere diagnostiek verwezen naar de Bij een extreme OAT met nog wel progressief bewegende spermatozoa is er een indicatie voor IVF/ICSI Een extreme OAT op basis van een hypogonadotroop hypogonadisme is ook medicamenteus te behandelen m b v FSH met LH (Menopur®) ##IE #â#x per week om de dag s c afgewisseld met hCG <LOCATIE> #x per week s c om de dag <PERSOON> na #â# maanden kan verbetering worden verwacht De Voor paren met een extreme OAT zonder progressief bewegende spermatozoa en berustend op een testiculaire sperma extractie (TESE) spermacellen gevonden kunnen worden voor een IVF/ICSIâ De volgende aanbevelingen worden gedaan om de kans op zwangerschap bij subfertiliteit op basis van De gynaecoloog biedt paren met een extreme OAT ( ( # miljoen voor opwerken) en aanwezigheid van progressief bewegende spermatozoa een behandeling met IVF/ICSI De gynaecoloog bespreekt, afhankelijk van de geschatte kans op succes, met paren met een extreme OAT op basis van een obstructie en zonder progressief bewegende De gynaecoloog behandelt samen met de uroloog paren met een extreme OAT zonder progressief bewegende spermatozoa op basis van een obstructie en waarbij geen (micro)chirurgische hersteloperatie gewenst of mogelijk is met IVF/ICSI met chirurgisch progressief bewegende spermatozoa op basis van een stoornis in de spermatogenese, maar waar bij TESE wel zaadcellen worden verkregen met IVF/ICSI###;###;###;### Zie voor een schematische weergave van het geadviseerde behandelpad figuur # Indien er voor opwerken tussen de # en # miljoen zaadcellen beschikbaar zijn, is de literatuur niet eenduidig over de eerste keus behandeling De gynaecoloog weegt met het paar de voor en nadelen van de beschikbare behandelingen, een IVF/ICSIâbehandeling en een IUI behandeling in de natuurlijke cyclus, met elkaar af om uiteindelijk samen tot een keuze te komen In dit afwegingsproces kan dan rekening worden gehouden met de lokale behandelmogelijkheden en behandelresultaten als ook de De gynaecoloog overweegt een IUIâbehandeling bij paren waarbij sprake is van een matige OAT (VCM #â# miljoen voor opwerken) en na opwerken een VCM ) # miljoen (o a op basis van de leeftijd van de vrouw) alvorens een IVF/ICSIâbehandeling aan te.
| 629 | nvog |
voor een IVF/ICSIâ De volgende aanbevelingen worden gedaan om de kans op zwangerschap bij subfertiliteit op basis van De gynaecoloog biedt paren met een extreme OAT ( ( # miljoen voor opwerken) en aanwezigheid van progressief bewegende spermatozoa een behandeling met IVF/ICSI De gynaecoloog bespreekt, afhankelijk van de geschatte kans op succes, met paren met een extreme OAT op basis van een obstructie en zonder progressief bewegende De gynaecoloog behandelt samen met de uroloog paren met een extreme OAT zonder progressief bewegende spermatozoa op basis van een obstructie en waarbij geen (micro)chirurgische hersteloperatie gewenst of mogelijk is met IVF/ICSI met chirurgisch progressief bewegende spermatozoa op basis van een stoornis in de spermatogenese, maar waar bij TESE wel zaadcellen worden verkregen met IVF/ICSI###;###;###;### Zie voor een schematische weergave van het geadviseerde behandelpad figuur # Indien er voor opwerken tussen de # en # miljoen zaadcellen beschikbaar zijn, is de literatuur niet eenduidig over de eerste keus behandeling De gynaecoloog weegt met het paar de voor en nadelen van de beschikbare behandelingen, een IVF/ICSIâbehandeling en een IUI behandeling in de natuurlijke cyclus, met elkaar af om uiteindelijk samen tot een keuze te komen In dit afwegingsproces kan dan rekening worden gehouden met de lokale behandelmogelijkheden en behandelresultaten als ook de De gynaecoloog overweegt een IUIâbehandeling bij paren waarbij sprake is van een matige OAT (VCM #â# miljoen voor opwerken) en na opwerken een VCM ) # miljoen (o a op basis van de leeftijd van de vrouw) alvorens een IVF/ICSIâbehandeling aan te OAT (VCM #â# miljoen voor opwerken) en na opwerken een VCM ) # miljoen in de Hoewel bij mannen met een azoöspermie of OAT frequenter dan bij mannen met normaal sperma sprake is van een (subklinische) varicocèle, is de chirurgische behandeling daarvan controversieel In geval van een milde oligoasthenoteratozoospermie (VCM voor opwerken #â## miljoen) dient bij paren behandeling afgewogen te worden tegen hun kans op spontane zwangerschap in de eerst volgende ## maanden aan de hand van een prognostisch model Bij een spontane kans op zwangerschap van meer dan ## procent is er geen indicatie voor onmiddellijke inzet van geassisteerde voortplantingstechnieken en wordt geadviseerd nog tenminste # maanden een afwachtende houding aan te nemen en dus niet te gaan behandelen Bij een spontane kans op zwangerschap van minder dan ## procent is er direct een indicatie voor intraâuteriene inseminatie in de Om bij paren met milde OAT de kans op zwangerschap te vergroten, maar de belasting te De gynaecoloog gebruikt bij paren met een milde OAT (= VCM #â## miljoen) een prognostisch model ((WEBLINK)) om paren met een lage kans te onderscheiden van paren met een hoge kans op een spontane zwangerschap in de De gynaecoloog volgt bij paren met een milde OAT (= VCM #â## miljoen) en een spontane zwangerschapskans groter dan ##% een expectatief beleid voor de duur van De gynaecoloog behandelt paren met een milde OAT (= VCM #â## miljoen) en een spontane zwangerschapskans kleiner dan ##% d m v IUI in de natuurlijke cyclus###;###.
| 634 | nvog |
OAT (VCM #â# miljoen voor opwerken) en na opwerken een VCM ) # miljoen in de Hoewel bij mannen met een azoöspermie of OAT frequenter dan bij mannen met normaal sperma sprake is van een (subklinische) varicocèle, is de chirurgische behandeling daarvan controversieel In geval van een milde oligoasthenoteratozoospermie (VCM voor opwerken #â## miljoen) dient bij paren behandeling afgewogen te worden tegen hun kans op spontane zwangerschap in de eerst volgende ## maanden aan de hand van een prognostisch model Bij een spontane kans op zwangerschap van meer dan ## procent is er geen indicatie voor onmiddellijke inzet van geassisteerde voortplantingstechnieken en wordt geadviseerd nog tenminste # maanden een afwachtende houding aan te nemen en dus niet te gaan behandelen Bij een spontane kans op zwangerschap van minder dan ## procent is er direct een indicatie voor intraâuteriene inseminatie in de Om bij paren met milde OAT de kans op zwangerschap te vergroten, maar de belasting te De gynaecoloog gebruikt bij paren met een milde OAT (= VCM #â## miljoen) een prognostisch model ((WEBLINK)) om paren met een lage kans te onderscheiden van paren met een hoge kans op een spontane zwangerschap in de De gynaecoloog volgt bij paren met een milde OAT (= VCM #â## miljoen) en een spontane zwangerschapskans groter dan ##% een expectatief beleid voor de duur van De gynaecoloog behandelt paren met een milde OAT (= VCM #â## miljoen) en een spontane zwangerschapskans kleiner dan ##% d m v IUI in de natuurlijke cyclus###;### De gynaecoloog biedt paren met een milde OAT (= VCM #â## miljoen) en een zwangerschapskans kleiner dan ## % pas na tenminste # behandelcycli IUI in de Onder onverklaarde subfertiliteit verstaan we paren met een subfertiliteit waar bij het oriënterend fertiliteitsonderzoek geen enkele verklaring wordt gevonden voor het uitblijven van een zwangerschap bij het paar of waar bij lichte afwijkingen zijn gevonden, maar waarvan de betekenis niet zodanig groot is dat deze een spontane zwangerschap in de weg staan (#â##%)##;##;### In het laatste geval kan het gaan om bijvoorbeeld éénzijdige tubapathologie, een cervixfactor (negatieve postcoitum test ondanks normaal semen), milde OAT en een volgens de ASRM criteria graad I of II endometriose### Zonder duidelijke causale oorzaak van de subfertiliteit dient bij paren behandeling afgewogen te worden tegen hun kans op spontane zwangerschap in de eerst volgende ## maanden (figuur #) Dit gebeurt met behulp van een prognostisch model, waarin de factoren leeftijd van de vrouw, duur van de kinderwens, eerdere zwangerschappen, percentage motiele spermatozoa (WHO categorie A+B##/progressieve motiele spermatozoa##), postâcoïtum test en de verwijsstatus zijn opgenomen afwachtende houding aan te nemen en dus niet te gaan behandelen Mocht na deze expectatieve periode (#â## maanden) nog geen zwangerschap tot stand zijn gekomen, komt een paar alsnog voor Bij een spontane kans op zwangerschap van minder dan ## procent is er direct een indicatie voor Om bij paren met onverklaarde subfertiliteit de kans op zwangerschap of levend geborene te vergroten, De gynaecoloog gebruikt bij paren met een onverklaarde subfertiliteit een prognostisch.
| 651 | nvog |
met een milde OAT (= VCM #â## miljoen) en een zwangerschapskans kleiner dan ## % pas na tenminste # behandelcycli IUI in de Onder onverklaarde subfertiliteit verstaan we paren met een subfertiliteit waar bij het oriënterend fertiliteitsonderzoek geen enkele verklaring wordt gevonden voor het uitblijven van een zwangerschap bij het paar of waar bij lichte afwijkingen zijn gevonden, maar waarvan de betekenis niet zodanig groot is dat deze een spontane zwangerschap in de weg staan (#â##%)##;##;### In het laatste geval kan het gaan om bijvoorbeeld éénzijdige tubapathologie, een cervixfactor (negatieve postcoitum test ondanks normaal semen), milde OAT en een volgens de ASRM criteria graad I of II endometriose### Zonder duidelijke causale oorzaak van de subfertiliteit dient bij paren behandeling afgewogen te worden tegen hun kans op spontane zwangerschap in de eerst volgende ## maanden (figuur #) Dit gebeurt met behulp van een prognostisch model, waarin de factoren leeftijd van de vrouw, duur van de kinderwens, eerdere zwangerschappen, percentage motiele spermatozoa (WHO categorie A+B##/progressieve motiele spermatozoa##), postâcoïtum test en de verwijsstatus zijn opgenomen afwachtende houding aan te nemen en dus niet te gaan behandelen Mocht na deze expectatieve periode (#â## maanden) nog geen zwangerschap tot stand zijn gekomen, komt een paar alsnog voor Bij een spontane kans op zwangerschap van minder dan ## procent is er direct een indicatie voor Om bij paren met onverklaarde subfertiliteit de kans op zwangerschap of levend geborene te vergroten, De gynaecoloog gebruikt bij paren met een onverklaarde subfertiliteit een prognostisch onderscheiden van paren met een hoge kans op een spontane zwangerschap in de eerst De gynaecoloog volgt bij paren met een onverklaarde subfertiliteit en een spontane zwangerschapskans groter dan ##% een expectatief beleid voor de duur van ten minste De gynaecoloog kan bij paren met een onverklaarde subfertiliteit en een initiële spontane zwangerschapskans groter dan ##% en na een expectatief beleid van ten minste # maanden dit expectatieve beleid verlengen op geleide van deze prognose De gynaecoloog behandelt paren met een onverklaarde subfertiliteit en een spontane zwangerschapskans kleiner dan ##% niet met clomifeencitraat in combinatie met coïtus daar het de kans op zwangerschap niet verhoogt### De gynaecoloog behandelt in overleg paren met een onverklaarde subfertiliteit en een De gynaecoloog biedt paren met een onverklaarde subfertiliteit en een zwangerschapskans kleiner dan ##% pas na tenminste # en na maximaal # behandelcycli IUI met milde ovariële hyperstimulatie een IVF behandeling aan##;### De gynaecoloog bespreekt met paren met een onverklaarde subfertiliteit voorafgaand aan een IUI behandeling met milde ovariële hyperstimulatie de verhoogde kans op een De gynaecoloog biedt paren met een onverklaarde subfertiliteit en een vrouw <LEEFTIJD> jaar of ouder direct IVF aan in plaats van intraâuteriene inseminatie Intraâuteriene inseminatie is dus in de meeste gevallen de behandeling van eerste keus Hoeveel behandelcycli er aangeboden worden is kan mede afhankelijk zijn van de lokale behandelresultaten De kans op zwangerschap neemt geleidelijk af met het toenemen van het aantal voorafgaande cycli IUI is een behandeling waarbij rondom de geplande eisprong vooraf bewerkt zaad in de baarmoeder wordt ingebracht.
| 619 | nvog |
kans op een spontane zwangerschap in de eerst De gynaecoloog volgt bij paren met een onverklaarde subfertiliteit en een spontane zwangerschapskans groter dan ##% een expectatief beleid voor de duur van ten minste De gynaecoloog kan bij paren met een onverklaarde subfertiliteit en een initiële spontane zwangerschapskans groter dan ##% en na een expectatief beleid van ten minste # maanden dit expectatieve beleid verlengen op geleide van deze prognose De gynaecoloog behandelt paren met een onverklaarde subfertiliteit en een spontane zwangerschapskans kleiner dan ##% niet met clomifeencitraat in combinatie met coïtus daar het de kans op zwangerschap niet verhoogt### De gynaecoloog behandelt in overleg paren met een onverklaarde subfertiliteit en een De gynaecoloog biedt paren met een onverklaarde subfertiliteit en een zwangerschapskans kleiner dan ##% pas na tenminste # en na maximaal # behandelcycli IUI met milde ovariële hyperstimulatie een IVF behandeling aan##;### De gynaecoloog bespreekt met paren met een onverklaarde subfertiliteit voorafgaand aan een IUI behandeling met milde ovariële hyperstimulatie de verhoogde kans op een De gynaecoloog biedt paren met een onverklaarde subfertiliteit en een vrouw <LEEFTIJD> jaar of ouder direct IVF aan in plaats van intraâuteriene inseminatie Intraâuteriene inseminatie is dus in de meeste gevallen de behandeling van eerste keus Hoeveel behandelcycli er aangeboden worden is kan mede afhankelijk zijn van de lokale behandelresultaten De kans op zwangerschap neemt geleidelijk af met het toenemen van het aantal voorafgaande cycli IUI is een behandeling waarbij rondom de geplande eisprong vooraf bewerkt zaad in de baarmoeder wordt ingebracht De behandeling kan plaatsvinden in de spontane cyclus of gecombineerd worden met milde ovariële hyperstimulatie Indicaties voor een IUI behandeling kunnen zijn een matige OAT (VCM voor opwerken tussen #â# miljoen) en een onverklaarde subfertiliteit met een prognose op een spontane Om bij paren de kans op zwangerschap d m v IUI te vergroten, maar de belasting te minimaliseren De gynaecoloog controleert voorafgaand aan een IUI behandeling of er na opwerking tenminste #,#â# miljoen motiele zaadcellen (VCM ) #,#â# miljoen) beschikbaar zijn voor Een IVF behandeling oftewel reageerbuisbevruchting bestaat uit de volgende fasen stimulatie van de ovaria, punctie van de rijpe oöcyten, fertilisatie van de oöcyten in het laboratorium en terugplaatsing van één of twee embryoâs Indicaties voor een IVF behandeling kunnen o a zijn tubapathologie, een vrouwelijke leeftijd van <LEEFTIJD> jaar of ouder, en eerdere niet succesvolle IUIâbehandelingen Een IVF/ICSI behandeling is vergelijkbaar met een IVF behandeling alleen wordt tijdens de fertilisatiefase niet een spontane bevruchting afgewacht, maar een geselecteerde zaadcel in de oöcyt ingebracht Indicaties voor een IVF/ICSI behandeling kunnen zijn ernstige OAT (VCM voor opwerken ( # Tijdens een IVF of IVF/ICSI behandeling ontstaan vaak meerdere embryoâs Wanneer er na terugplaatsing nog embryoâs van goede kwaliteit overblijven kunnen die in overleg met het paar worden ingevroren (cryopreservatie) en in toekomstige cycli terug worden geplaatst Niet alle embryoâs IVF en IVF/ICSI zijn intensieve behandelingen met een grote betrokkenheid van de paren Paren willen.
| 594 | nvog |
De behandeling kan plaatsvinden in de spontane cyclus of gecombineerd worden met milde ovariële hyperstimulatie Indicaties voor een IUI behandeling kunnen zijn een matige OAT (VCM voor opwerken tussen #â# miljoen) en een onverklaarde subfertiliteit met een prognose op een spontane Om bij paren de kans op zwangerschap d m v IUI te vergroten, maar de belasting te minimaliseren De gynaecoloog controleert voorafgaand aan een IUI behandeling of er na opwerking tenminste #,#â# miljoen motiele zaadcellen (VCM ) #,#â# miljoen) beschikbaar zijn voor Een IVF behandeling oftewel reageerbuisbevruchting bestaat uit de volgende fasen stimulatie van de ovaria, punctie van de rijpe oöcyten, fertilisatie van de oöcyten in het laboratorium en terugplaatsing van één of twee embryoâs Indicaties voor een IVF behandeling kunnen o a zijn tubapathologie, een vrouwelijke leeftijd van <LEEFTIJD> jaar of ouder, en eerdere niet succesvolle IUIâbehandelingen Een IVF/ICSI behandeling is vergelijkbaar met een IVF behandeling alleen wordt tijdens de fertilisatiefase niet een spontane bevruchting afgewacht, maar een geselecteerde zaadcel in de oöcyt ingebracht Indicaties voor een IVF/ICSI behandeling kunnen zijn ernstige OAT (VCM voor opwerken ( # Tijdens een IVF of IVF/ICSI behandeling ontstaan vaak meerdere embryoâs Wanneer er na terugplaatsing nog embryoâs van goede kwaliteit overblijven kunnen die in overleg met het paar worden ingevroren (cryopreservatie) en in toekomstige cycli terug worden geplaatst Niet alle embryoâs IVF en IVF/ICSI zijn intensieve behandelingen met een grote betrokkenheid van de paren Paren willen buiten hun gezichtsveld (o a laboratorium) afspelen Daarnaast zijn zij goed op de hoogte van alle Assisted hatching is het artificieel dunner maken of doorboren van de zona pellucida van het in vitro gecultiveerde embryo met de intentie de innesteling te bevorderen Tot nu toe leidt het gebruik van assisted hatching echter niet tot meer levend geboren kinderen Ook niet bij paren met een slechte prognose door bijvoorbeeld een hogere leeftijd of lage ovariële response### Patiënten moeten hierover worden geïnformeerd, want patiënten zijn vaak wel op de hoogte van assisted hatching en willen (na enkele niet geslaagde behandelcycli) gebruik kunnen maken van deze techniek Om bij paren de kans op zwangerschap d m v IVF of IVF/ICSI te vergroten, maar de belasting te De gynaecoloog biedt paren waarbij tijdens een IVF behandeling sprake is van een fertilisatie probleem in vitro (total fertilisation failure) voor een volgende cyclus een Patiënten willen in de dagen dat hun eicellen en sperma in het lab zijn, op de hoogte gehouden worden en in elk geval zo snel mogelijk worden ingelicht als blijkt dat Patiënten willen dat assisted hatching mogelijk is in <LOCATIE> Patiënten willen informatie over de oorzaken indien de cryoâs niet levensvatbaar blijken De leeftijd van de vrouw is een belangrijke prognostische factor voor de kans op een zwangerschap Deze leeftijd wordt bepaald door zowel haar kalenderleeftijd als haar biologische leeftijd (ovariële reserve) Over dit laatste kan met verschillende plasma (FSH, antiâMüllerian hormoon, inhibine B) en echoscopische (antrale follikel telling) parameters een indruk worden verkregen.
| 602 | nvog |
Daarnaast zijn zij goed op de hoogte van alle Assisted hatching is het artificieel dunner maken of doorboren van de zona pellucida van het in vitro gecultiveerde embryo met de intentie de innesteling te bevorderen Tot nu toe leidt het gebruik van assisted hatching echter niet tot meer levend geboren kinderen Ook niet bij paren met een slechte prognose door bijvoorbeeld een hogere leeftijd of lage ovariële response### Patiënten moeten hierover worden geïnformeerd, want patiënten zijn vaak wel op de hoogte van assisted hatching en willen (na enkele niet geslaagde behandelcycli) gebruik kunnen maken van deze techniek Om bij paren de kans op zwangerschap d m v IVF of IVF/ICSI te vergroten, maar de belasting te De gynaecoloog biedt paren waarbij tijdens een IVF behandeling sprake is van een fertilisatie probleem in vitro (total fertilisation failure) voor een volgende cyclus een Patiënten willen in de dagen dat hun eicellen en sperma in het lab zijn, op de hoogte gehouden worden en in elk geval zo snel mogelijk worden ingelicht als blijkt dat Patiënten willen dat assisted hatching mogelijk is in <LOCATIE> Patiënten willen informatie over de oorzaken indien de cryoâs niet levensvatbaar blijken De leeftijd van de vrouw is een belangrijke prognostische factor voor de kans op een zwangerschap Deze leeftijd wordt bepaald door zowel haar kalenderleeftijd als haar biologische leeftijd (ovariële reserve) Over dit laatste kan met verschillende plasma (FSH, antiâMüllerian hormoon, inhibine B) en echoscopische (antrale follikel telling) parameters een indruk worden verkregen dergelijke onderzoek wordt echter met name aangeraden bij vrouwen van <LEEFTIJD> jaar of ouder Het doel hierbij is het voorspellen van de te verwachten ovariële response bij een IVFâbehandeling Dit biedt de mogelijkheid de dosering voor ovariële hyperstimulatie af te stemmen op het resultaat van deze test In geval van een aangetoonde beperkte ovariële reserve kan een subfertiel paar voorgelicht worden over het feit dat ovariële hyperstimulatie bij hen waarschijnlijk minder effectief zal zijn of kan zelfs afgezien worden van behandeling Wanneer er bij gevorderde leeftijd sprake is van een afgenomen ovariële reserve waardoor behandeling niet meer mogelijk is, kan eiceldonatie een alternatief zijn De Embryowet bepaalt dat de maximumleeftijd voor de acceptor <LEEFTIJD> jaar is### Dezelfde wet bepaalt bovendien dat donorschap bij een leeftijd van <LEEFTIJD> jaar of ouder verboden is### Over de leeftijd van de man in relatie tot de kansen op zwangerschap of wenselijkheid van een zwangerschap is weinig bekend Er is dan ook onvoldoende bewijs om bij mannen boven een bepaalde leeftijd van behandeling af te zien### Bovendien lijkt het ook niet zinvol een grens te hanteren voor het Om rekening houdend met de leeftijd van vrouwen een kwalitatief goede fertiliteitszorg te kunnen De gynaecoloog doet geen ovariële reserve testen om de kans op zwangerschap (met of De gynaecoloog doet alleen ovariële reserve testen om vrouwen met een lage response te onderscheiden van vrouwen met een hoge response bij een IVF behandeling###.
| 563 | nvog |
onderzoek wordt echter met name aangeraden bij vrouwen van <LEEFTIJD> jaar of ouder Het doel hierbij is het voorspellen van de te verwachten ovariële response bij een IVFâbehandeling Dit biedt de mogelijkheid de dosering voor ovariële hyperstimulatie af te stemmen op het resultaat van deze test In geval van een aangetoonde beperkte ovariële reserve kan een subfertiel paar voorgelicht worden over het feit dat ovariële hyperstimulatie bij hen waarschijnlijk minder effectief zal zijn of kan zelfs afgezien worden van behandeling Wanneer er bij gevorderde leeftijd sprake is van een afgenomen ovariële reserve waardoor behandeling niet meer mogelijk is, kan eiceldonatie een alternatief zijn De Embryowet bepaalt dat de maximumleeftijd voor de acceptor <LEEFTIJD> jaar is### Dezelfde wet bepaalt bovendien dat donorschap bij een leeftijd van <LEEFTIJD> jaar of ouder verboden is### Over de leeftijd van de man in relatie tot de kansen op zwangerschap of wenselijkheid van een zwangerschap is weinig bekend Er is dan ook onvoldoende bewijs om bij mannen boven een bepaalde leeftijd van behandeling af te zien### Bovendien lijkt het ook niet zinvol een grens te hanteren voor het Om rekening houdend met de leeftijd van vrouwen een kwalitatief goede fertiliteitszorg te kunnen De gynaecoloog doet geen ovariële reserve testen om de kans op zwangerschap (met of De gynaecoloog doet alleen ovariële reserve testen om vrouwen met een lage response te onderscheiden van vrouwen met een hoge response bij een IVF behandeling### antrale follikel telling (AFC) eventueel in combinatie met bepaling van het antiâMüllerian De gynaecoloog is terughoudend in het behandelen van subfertiele paren waarbij de vrouw ## of ouder is; bij voorkeur vindt behandeling alleen plaats wanneer de ovariële De gynaecoloog ziet bij wet bij subfertiele paren van behandeling af indien de vrouw Ter afronding van het oriënterend fertiliteitsonderzoek en ter voorbereiding van een eventuele behandeling worden alle uitslagen en het behandelvoorstel door de gynaecoloog met het paar In dit stadium is het naast voorlichting over de kansen op zwangerschap of mogelijke complicaties bij een behandeling ook belangrijk aandacht te besteden aan de aspecten tijd, kosten en eventuele beperkingen in arbeid die een behandeltraject met zich mee kan brengen Het is raadzaam het paar te adviseren een en ander ook met de werkgever te bespreken De afgeleide folder âVruchtbaarheidsbehandelingen en arbeidâ kan ter ondersteuning meegegeven worden (zie bijlage D) In geval er een expectatief beleid gevolgd gaat worden kan de gynaecoloog voorlichting over de vruchtbare periode, coïtusfrequentie en leefstijlfactoren geven (zie onder Huisarts) Bij paren die gemotiveerd zijn voor leefstijlverandering (bijvoorbeeld stoppen met roken, afvallen) peilt de gynaecoloog de wenselijkheid van begeleiding hierin, zodat in overleg met de huisarts hiervoor hulp Aanvullend op deze voorlichting tast de gynaecoloog af of het paar de mogelijkheid van adoptie heeft overwogen en wijst hen op de maximum leeftijd en lange doorlooptijd (zie onder Patiëntenvereniging) In deze zorgfase kan er bij een deel van de patiënten behoefte aan lotgenotencontact zijn Indien dit.
| 557 | nvog |
antiâMüllerian De gynaecoloog is terughoudend in het behandelen van subfertiele paren waarbij de vrouw ## of ouder is; bij voorkeur vindt behandeling alleen plaats wanneer de ovariële De gynaecoloog ziet bij wet bij subfertiele paren van behandeling af indien de vrouw Ter afronding van het oriënterend fertiliteitsonderzoek en ter voorbereiding van een eventuele behandeling worden alle uitslagen en het behandelvoorstel door de gynaecoloog met het paar In dit stadium is het naast voorlichting over de kansen op zwangerschap of mogelijke complicaties bij een behandeling ook belangrijk aandacht te besteden aan de aspecten tijd, kosten en eventuele beperkingen in arbeid die een behandeltraject met zich mee kan brengen Het is raadzaam het paar te adviseren een en ander ook met de werkgever te bespreken De afgeleide folder âVruchtbaarheidsbehandelingen en arbeidâ kan ter ondersteuning meegegeven worden (zie bijlage D) In geval er een expectatief beleid gevolgd gaat worden kan de gynaecoloog voorlichting over de vruchtbare periode, coïtusfrequentie en leefstijlfactoren geven (zie onder Huisarts) Bij paren die gemotiveerd zijn voor leefstijlverandering (bijvoorbeeld stoppen met roken, afvallen) peilt de gynaecoloog de wenselijkheid van begeleiding hierin, zodat in overleg met de huisarts hiervoor hulp Aanvullend op deze voorlichting tast de gynaecoloog af of het paar de mogelijkheid van adoptie heeft overwogen en wijst hen op de maximum leeftijd en lange doorlooptijd (zie onder Patiëntenvereniging) In deze zorgfase kan er bij een deel van de patiënten behoefte aan lotgenotencontact zijn Indien dit Om paren met subfertiliteit in deze fase goed inzicht te geven in de consequenties van hun behandelkeuze, de begeleidingsmogelijkheden en eventuele alternatieven worden met betrekking tot De gynaecoloog licht het paar zo vroeg mogelijk in het traject voor over de tijdsinvestering van de onderzoeken en behandelingen en de beperkingen c q consequenties die het kan hebben voor het dagelijks functioneren waaronder in het De gynaecoloog wijst het subfertiele paar op de mogelijkheid van adoptie als een alternatieve methode om een kinderwens in vervulling te laten gaan##â## De gynaecoloog informeert het subfertiele paar over de patiëntenvereniging <PERSOON> willen voorlichting over het traject en de duur ervan van de gynaecoloog Patiënten willen dat de gynaecoloog hen informeert over alle mogelijkheden om een kinderwens in vervulling te laten gaan, ook al liggen deze mogelijkheden buiten het De gynaecoloog verwijst subfertiele paren op indicatie naar een uroloog, psycholoog, maatschappelijk werkende, bedrijfsarts, seksuoloog, klinisch geneticus of diëtist Bovendien zal de gynaecoloog op enig moment het paar terugverwijzen naar de huisarts al dan niet na het afronden van een behandeling of De meest voorkomende indicatie voor verwijzing naar de uroloog is een azoöspermie Daarnaast vindt natuurlijk ook verwijzing naar de uroloog plaats bij afwijkingen in de anatomie gevonden bij lichamelijk De gynaecoloog verwijst in geval van azoöspermie naar een uroloog met wie een goede samenwerkingsrelatie is opgebouwd en die de mogelijkheid heeft microchirurgische epididymale sperma aspiratie (MESA), percutane epididymale sperma aspiratie (PESA) of testiculaire sperma extractie (TESE) uit te (laten) voeren De verwijzing gaat vergezeld van een verwijsbrief (met kopie aan.
| 561 | nvog |
van hun behandelkeuze, de begeleidingsmogelijkheden en eventuele alternatieven worden met betrekking tot De gynaecoloog licht het paar zo vroeg mogelijk in het traject voor over de tijdsinvestering van de onderzoeken en behandelingen en de beperkingen c q consequenties die het kan hebben voor het dagelijks functioneren waaronder in het De gynaecoloog wijst het subfertiele paar op de mogelijkheid van adoptie als een alternatieve methode om een kinderwens in vervulling te laten gaan##â## De gynaecoloog informeert het subfertiele paar over de patiëntenvereniging <PERSOON> willen voorlichting over het traject en de duur ervan van de gynaecoloog Patiënten willen dat de gynaecoloog hen informeert over alle mogelijkheden om een kinderwens in vervulling te laten gaan, ook al liggen deze mogelijkheden buiten het De gynaecoloog verwijst subfertiele paren op indicatie naar een uroloog, psycholoog, maatschappelijk werkende, bedrijfsarts, seksuoloog, klinisch geneticus of diëtist Bovendien zal de gynaecoloog op enig moment het paar terugverwijzen naar de huisarts al dan niet na het afronden van een behandeling of De meest voorkomende indicatie voor verwijzing naar de uroloog is een azoöspermie Daarnaast vindt natuurlijk ook verwijzing naar de uroloog plaats bij afwijkingen in de anatomie gevonden bij lichamelijk De gynaecoloog verwijst in geval van azoöspermie naar een uroloog met wie een goede samenwerkingsrelatie is opgebouwd en die de mogelijkheid heeft microchirurgische epididymale sperma aspiratie (MESA), percutane epididymale sperma aspiratie (PESA) of testiculaire sperma extractie (TESE) uit te (laten) voeren De verwijzing gaat vergezeld van een verwijsbrief (met kopie aan De gynaecoloog verwijst het subfertiele paar naar een uroloog indien sprake is van ⢠seksuele disfunctie (waaronder verminderd seksueel verlangen, erectiestoornis, ⢠een bij lichamelijk onderzoek gevonden anatomische afwijking aan het genitaal, (zie voor details onder psycholoog, seksuoloog of onder arbeid en subfertiliteit) Bij een op de drie paren leidt behandeling met geassisteerde voortplantingstechnieken niet tot het gewenste resultaat en blijft het paar kinderloos##;### Het besef definitief kinderloos te zullen blijven, leidt bij een aanzienlijk percentage van de vrouwen tot psychische klachten### De behandelend arts peilt bij het zonder succes afsluiten van de behandeling de wijze waarop het falen ervaren wordt en informeert het paar over de mogelijke emotionele effecten die hierbij kunnen optreden Bovendien attendeert hij/zij het paar op de mogelijkheid van het krijgen van psychologische begeleiding en het belang van het opnemen van contact met de huisarts als zich op dit gebied problemen voordoen (zie Op dit moment wordt de optie adoptie opnieuw ter sprake gebracht Onderlinge afstemming tussen de gynaecoloog en de huisarts van een paar is van groot belang voor zowel het paar als de zorgverleners De gynaecoloog dient hiertoe op vaste momenten in het (behandel)traject van een paar de bevindingen of plannen schriftelijk aan de huisarts over te dragen Als de partners verschillende huisartsen hebben krijgt de huisarts van de partner die geen lijfelijke behandeling hoeft te ondergaan een afschrift van de brief, mits het paar daarin toestemt Om door onderlinge zorgafstemming de begeleiding van het subfertiele paar te kunnen optimaliseren en de.
| 562 | nvog |
naar een uroloog indien sprake is van ⢠seksuele disfunctie (waaronder verminderd seksueel verlangen, erectiestoornis, ⢠een bij lichamelijk onderzoek gevonden anatomische afwijking aan het genitaal, (zie voor details onder psycholoog, seksuoloog of onder arbeid en subfertiliteit) Bij een op de drie paren leidt behandeling met geassisteerde voortplantingstechnieken niet tot het gewenste resultaat en blijft het paar kinderloos##;### Het besef definitief kinderloos te zullen blijven, leidt bij een aanzienlijk percentage van de vrouwen tot psychische klachten### De behandelend arts peilt bij het zonder succes afsluiten van de behandeling de wijze waarop het falen ervaren wordt en informeert het paar over de mogelijke emotionele effecten die hierbij kunnen optreden Bovendien attendeert hij/zij het paar op de mogelijkheid van het krijgen van psychologische begeleiding en het belang van het opnemen van contact met de huisarts als zich op dit gebied problemen voordoen (zie Op dit moment wordt de optie adoptie opnieuw ter sprake gebracht Onderlinge afstemming tussen de gynaecoloog en de huisarts van een paar is van groot belang voor zowel het paar als de zorgverleners De gynaecoloog dient hiertoe op vaste momenten in het (behandel)traject van een paar de bevindingen of plannen schriftelijk aan de huisarts over te dragen Als de partners verschillende huisartsen hebben krijgt de huisarts van de partner die geen lijfelijke behandeling hoeft te ondergaan een afschrift van de brief, mits het paar daarin toestemt Om door onderlinge zorgafstemming de begeleiding van het subfertiele paar te kunnen optimaliseren en de De gynaecoloog stemt schriftelijk de zorg af met de eerste lijn op ten minste de ⢠na afronding van het oriënterend fertiliteitsonderzoek met als resultaat een ⢠na afsluiting van een behandelfase (eventueel gevolgd door een ⢠indien (tijdelijk) van verdere behandeling wordt afgezien De gynaecoloog vermijdt jargon in de schriftelijke afstemming met de huisarts zo veel De gynaecoloog stuurt indien beide partners verschillende huisartsen hebben (na toestemming van het paar) beide huisartsen een schriftelijk verslag De gynaecoloog beschrijft in zijn/haar eerste brief aan de huisarts de volgende zaken ⢠een overzicht van de ingezette diagnostiek met de uitslagen daarvan ⢠prognose van het paar (bijvoorbeeld kans op zwangerschap de komende ## ⢠een globale aanduiding van de tijd die deze behandeling in beslag zal nemen ⢠de stappen die het paar moet doorlopen in de behandeling ⢠mogelijke complicaties van de behandeling waar de huisarts op bedacht moet ⢠de mogelijke eventuele vervolgbehandelingen bij falen van de eerste Patiënten willen dat er goede communicatie tussen de gynaecoloog en de huisarts is, In het hoofdstuk van de uroloog wordt de subfertiliteitszorg in de tweede en derde lijns urologiepraktijk beschreven Dit betekent dan ook dat de hieronder volgende aanbevelingen zowel betrekking hebben op de uroloog en de uroloog in opleiding, hierna alleen aan te duiden als uroloog Verwijzing naar de uroloog geschiedt in alle gevallen door de gynaecoloog, met uitzondering van mannen die in aanmerking wensen voor een hersteloperatie na sterilisatie; waar de huisarts de.
| 561 | nvog |
zorg af met de eerste lijn op ten minste de ⢠na afronding van het oriënterend fertiliteitsonderzoek met als resultaat een ⢠na afsluiting van een behandelfase (eventueel gevolgd door een ⢠indien (tijdelijk) van verdere behandeling wordt afgezien De gynaecoloog vermijdt jargon in de schriftelijke afstemming met de huisarts zo veel De gynaecoloog stuurt indien beide partners verschillende huisartsen hebben (na toestemming van het paar) beide huisartsen een schriftelijk verslag De gynaecoloog beschrijft in zijn/haar eerste brief aan de huisarts de volgende zaken ⢠een overzicht van de ingezette diagnostiek met de uitslagen daarvan ⢠prognose van het paar (bijvoorbeeld kans op zwangerschap de komende ## ⢠een globale aanduiding van de tijd die deze behandeling in beslag zal nemen ⢠de stappen die het paar moet doorlopen in de behandeling ⢠mogelijke complicaties van de behandeling waar de huisarts op bedacht moet ⢠de mogelijke eventuele vervolgbehandelingen bij falen van de eerste Patiënten willen dat er goede communicatie tussen de gynaecoloog en de huisarts is, In het hoofdstuk van de uroloog wordt de subfertiliteitszorg in de tweede en derde lijns urologiepraktijk beschreven Dit betekent dan ook dat de hieronder volgende aanbevelingen zowel betrekking hebben op de uroloog en de uroloog in opleiding, hierna alleen aan te duiden als uroloog Verwijzing naar de uroloog geschiedt in alle gevallen door de gynaecoloog, met uitzondering van mannen die in aanmerking wensen voor een hersteloperatie na sterilisatie; waar de huisarts de functionele stoornissen van het mannelijk genitaal en bij azoöspermie (zie onder Gynaecoloog â verwijzing) In dit laatste geval zal het dan voornamelijk gaan om aanvullend onderzoek naar de eventuele oorzaak, maar ook het in kaart brengen of een IVF/ICSI behandeling nog tot de mogelijkheden behoort met het gebruik van chirurgisch verkregen zaad (PESA/MESA/TESE) De uroloog maakt gebruik van de gegevens van de gynaecoloog zoals in de verwijsbrief beschreven Om het subfertiele paar zo goed mogelijk te kunnen helpen en kwalitatief hoogstaande zorg te kunnen Patiënten willen na verwijzing binnen # maand een eerste afspraak bij de uroloog Patiënten willen een vaste uroloog, die verstand heeft van vruchtbaarheidsproblemen Patiënten willen dat de uroloog hun partner betrekt bij het gesprek Patiënten willen dat de uroloog over empathisch vermogen beschikt en niet alleen het Subfertiliteit is een aandoening van het paar, daarom betrekt de uroloog beide partners De uroloog zal de anamnestische gegevens, zoals door de gynaecoloog beschreven verder aanvullen (zie NVOGâNVU richtlijn mannelijke subfertiliteit) Aandacht moet worden besteed aan het gebruik van medicatie, seksuele anamnese, aan het contact met spermatoxische stoffen en blootstelling aan belastende factoren in het werk (bijvoorbeeld werken bij hoge temperaturen), die de kwaliteit van het semen negatief kunnen beïnvloeden (zie onder Arbeid en Subfertiliteit) Ook maakt de uroloog een inschatting van de psychische draagkracht van dit subfertiele paar, de medische zinvolheid van een eventuele behandeling en de aanwezigheid van relevante risicofactoren voor een toekomstig kind (zie voor details Huisarts en bijlage C) De uroloog gaat ook na of er reeds een oriënterend.
| 577 | nvog |
â verwijzing) In dit laatste geval zal het dan voornamelijk gaan om aanvullend onderzoek naar de eventuele oorzaak, maar ook het in kaart brengen of een IVF/ICSI behandeling nog tot de mogelijkheden behoort met het gebruik van chirurgisch verkregen zaad (PESA/MESA/TESE) De uroloog maakt gebruik van de gegevens van de gynaecoloog zoals in de verwijsbrief beschreven Om het subfertiele paar zo goed mogelijk te kunnen helpen en kwalitatief hoogstaande zorg te kunnen Patiënten willen na verwijzing binnen # maand een eerste afspraak bij de uroloog Patiënten willen een vaste uroloog, die verstand heeft van vruchtbaarheidsproblemen Patiënten willen dat de uroloog hun partner betrekt bij het gesprek Patiënten willen dat de uroloog over empathisch vermogen beschikt en niet alleen het Subfertiliteit is een aandoening van het paar, daarom betrekt de uroloog beide partners De uroloog zal de anamnestische gegevens, zoals door de gynaecoloog beschreven verder aanvullen (zie NVOGâNVU richtlijn mannelijke subfertiliteit) Aandacht moet worden besteed aan het gebruik van medicatie, seksuele anamnese, aan het contact met spermatoxische stoffen en blootstelling aan belastende factoren in het werk (bijvoorbeeld werken bij hoge temperaturen), die de kwaliteit van het semen negatief kunnen beïnvloeden (zie onder Arbeid en Subfertiliteit) Ook maakt de uroloog een inschatting van de psychische draagkracht van dit subfertiele paar, de medische zinvolheid van een eventuele behandeling en de aanwezigheid van relevante risicofactoren voor een toekomstig kind (zie voor details Huisarts en bijlage C) De uroloog gaat ook na of er reeds een oriënterend a inspectie van lichaamsbouw en secundaire geslachtskenmerken, volume en consistentie testes, afwijkingen aan vas deferens en epididymis) Speciale aandacht hierbij voor kenmerken die zouden kunnen passen bij het syndroom van Klinefelter zoals gynaecomastie, verminderde baardgroei, lange Zie voor details van het lichamelijk onderzoek NVOGâNVU richtlijn mannelijke subfertiliteit Het zoeken naar een varicocèle behoort ook tot het andrologisch onderzoek, maar heeft vooralsnog geen therapeutische consequenties in het kader van behandeling bij subfertiliteit (zie onder Uroloog â Doel van het aanvullend onderzoek is primair het onderscheiden van obstructieve en niet obstructieve azoöspermie Behulpzaam hierbij zijn lichamelijk, endocrinologisch, chromosoom en DNA onderzoek Tabel # geeft een overzicht van wat bij dergelijke onderzoeken gevonden kan worden Tabel # Overzicht mogelijke bevindingen na aanvullend onderzoek bij azoöspermie Aanvullend onderzoek kan ook nodig zijn in geval van palpabele testisafwijkingen Er is geen plaats voor een diagnostische testisbiopsie in het kader van fertiliteitsonderzoek, aangezien dit geen therapeutische consequenties heeft Voorafgaand aan een TESE procedure kan wel een testisbiopsie uitgevoerd worden, hierbij moet rekening gehouden worden met de mogelijkheden van de kliniek om In geval van risicofactoren voor een testiscarcinoom (een testisvolume minder dan ## ml en/of een Het is niet goed onderzocht bij welke afkapwaarden van de semenanalyse de scrotale echografie duidelijke meerwaarde heeft boven het lichamelijk onderzoek Gezien het verhoogde risico op een testiscarcinoom wordt bij een azoöspermie gecombineerd met een of meerdere risicofactoren het Om goed te kunnen differentiëren tussen een obstructieve en nonâobstructieve azoöspermie of om een.
| 569 | nvog |
en secundaire geslachtskenmerken, volume en consistentie testes, afwijkingen aan vas deferens en epididymis) Speciale aandacht hierbij voor kenmerken die zouden kunnen passen bij het syndroom van Klinefelter zoals gynaecomastie, verminderde baardgroei, lange Zie voor details van het lichamelijk onderzoek NVOGâNVU richtlijn mannelijke subfertiliteit Het zoeken naar een varicocèle behoort ook tot het andrologisch onderzoek, maar heeft vooralsnog geen therapeutische consequenties in het kader van behandeling bij subfertiliteit (zie onder Uroloog â Doel van het aanvullend onderzoek is primair het onderscheiden van obstructieve en niet obstructieve azoöspermie Behulpzaam hierbij zijn lichamelijk, endocrinologisch, chromosoom en DNA onderzoek Tabel # geeft een overzicht van wat bij dergelijke onderzoeken gevonden kan worden Tabel # Overzicht mogelijke bevindingen na aanvullend onderzoek bij azoöspermie Aanvullend onderzoek kan ook nodig zijn in geval van palpabele testisafwijkingen Er is geen plaats voor een diagnostische testisbiopsie in het kader van fertiliteitsonderzoek, aangezien dit geen therapeutische consequenties heeft Voorafgaand aan een TESE procedure kan wel een testisbiopsie uitgevoerd worden, hierbij moet rekening gehouden worden met de mogelijkheden van de kliniek om In geval van risicofactoren voor een testiscarcinoom (een testisvolume minder dan ## ml en/of een Het is niet goed onderzocht bij welke afkapwaarden van de semenanalyse de scrotale echografie duidelijke meerwaarde heeft boven het lichamelijk onderzoek Gezien het verhoogde risico op een testiscarcinoom wordt bij een azoöspermie gecombineerd met een of meerdere risicofactoren het Om goed te kunnen differentiëren tussen een obstructieve en nonâobstructieve azoöspermie of om een De uroloog laat bij mannen met een azoöspermie een FSH, LH en testosteron bepaling De uroloog biedt mannen met een azoöspermie zonder duidelijke oorzaak DNAâ De uroloog biedt mannen met een nonobstructieve azoöspermie een karyotypering De uroloog laat bij een azoöspermie op basis van structurele afwijkingen aan het vas De uroloog kan in geval van genetische afwijkingen of dragerschap van een mogelijke erfelijke aandoening verwijzen naar de klinisch geneticus voor counselling De uroloog verricht alleen een testisbiopsie als voorbereiding op een TESE procedure in een <INSTELLING> waar TESE behandelingen worden verricht en cryopreservatie mogelijk is De uroloog laat bij mannen met een azoöspermie met een palpabele testisafwijking, een testisvolume minder dan ## ml en/of een voorgeschiedenis met niet scrotale testis De uroloog spoort mannen met een azoöspermie met een palpabele testisafwijking, een en/of een positieve familieâanamnese voor testiscarcinoom aan tot maandelijks Patiënten willen weten wat er gaat gebeuren aan onderzoek van de uroloog Bij een azoöspermie die berust op een obstructie (normogonadotroop normogonadisme) bestaat de chirurgische spermawinning middels PESA of MESA gevolgd door IVF/ICSI In zijn algemeenheid heeft een hersteloperatie de voorkeur omdat na een geslaagde ingreep natuurlijke voortplanting weer voor langere tijd tot de mogelijkheden behoort MESA of PESA dient in deze gevallen dan ook pas aangewend te worden na het falen van een vasovasostomie of indien een (micro)chirurgische hersteloperatie niet tot de mogelijkheden behoort o b v de geschatte kans op succes (zie paragraaf Voor paren met subfertiliteit op basis van een azoöspermie, die berust op een stoornis in de.
| 568 | nvog |
een azoöspermie een FSH, LH en testosteron bepaling De uroloog biedt mannen met een azoöspermie zonder duidelijke oorzaak DNAâ De uroloog biedt mannen met een nonobstructieve azoöspermie een karyotypering De uroloog laat bij een azoöspermie op basis van structurele afwijkingen aan het vas De uroloog kan in geval van genetische afwijkingen of dragerschap van een mogelijke erfelijke aandoening verwijzen naar de klinisch geneticus voor counselling De uroloog verricht alleen een testisbiopsie als voorbereiding op een TESE procedure in een <INSTELLING> waar TESE behandelingen worden verricht en cryopreservatie mogelijk is De uroloog laat bij mannen met een azoöspermie met een palpabele testisafwijking, een testisvolume minder dan ## ml en/of een voorgeschiedenis met niet scrotale testis De uroloog spoort mannen met een azoöspermie met een palpabele testisafwijking, een en/of een positieve familieâanamnese voor testiscarcinoom aan tot maandelijks Patiënten willen weten wat er gaat gebeuren aan onderzoek van de uroloog Bij een azoöspermie die berust op een obstructie (normogonadotroop normogonadisme) bestaat de chirurgische spermawinning middels PESA of MESA gevolgd door IVF/ICSI In zijn algemeenheid heeft een hersteloperatie de voorkeur omdat na een geslaagde ingreep natuurlijke voortplanting weer voor langere tijd tot de mogelijkheden behoort MESA of PESA dient in deze gevallen dan ook pas aangewend te worden na het falen van een vasovasostomie of indien een (micro)chirurgische hersteloperatie niet tot de mogelijkheden behoort o b v de geschatte kans op succes (zie paragraaf Voor paren met subfertiliteit op basis van een azoöspermie, die berust op een stoornis in de Dit is Bepaling van het inhibine B is een goede marker voor spermatogenese, maar het heeft geen waarde Een azoöspermie op basis van een hypogonadotroop hypogonadisme is eventueel ook medicamenteus Indien het subfertiele paar met een azoöspermie voor behandeling in aanmerking komt, zal de uroloog in overleg met de gynaecoloog tot behandeling overgaan Om de kans op zwangerschap bij paren met De uroloog behandelt paren met een obstructieve azoöspermie afhankelijk van de geschatte kans op succes bij voorkeur met een (micro)chirurgische hersteloperatie###â### De uroloog kan paren met een obstructieve azoöspermie, waarbij geen (micro)chirurgische hersteloperatie gewenst of mogelijk is een behandeling met De uroloog kan paren met een nonâobstructieve azoöspermie en waarbij via TESE De uroloog bepaalt bij mannen met een azoöspermie voorafgaand aan een TESE procedure geen inhibine B om hiermee de kans op een succesvolle procedure te De uroloog verwijst paren met een azoöspermie en waarbij twijfel is of deze obstructief of nonâobstructief van aard is naar een <INSTELLING> waar TESE mogelijk is Bij refertilisatie gaat het om het verzoek van een paar, waarbij bij de man in het verleden een vasectomie is uitgevoerd, en een hernieuwde kinderwens bestaat of een accidentele beschadiging van het vas deferens heeft plaatsgevonden In alle gevallen vindt een volledige anamnese plaats (zie onder De kans op zwangerschap na refertilisatie hangt af van het tijdsinterval tussen vasectomie en refertilisatie###, de ervaring van de chirurg met microchirurgie en de prognostische factoren bij de vrouw voor een zwangerschap (o a leeftijd en eerdere zwangerschappen of niet)###.
| 579 | nvog |
van het inhibine B is een goede marker voor spermatogenese, maar het heeft geen waarde Een azoöspermie op basis van een hypogonadotroop hypogonadisme is eventueel ook medicamenteus Indien het subfertiele paar met een azoöspermie voor behandeling in aanmerking komt, zal de uroloog in overleg met de gynaecoloog tot behandeling overgaan Om de kans op zwangerschap bij paren met De uroloog behandelt paren met een obstructieve azoöspermie afhankelijk van de geschatte kans op succes bij voorkeur met een (micro)chirurgische hersteloperatie###â### De uroloog kan paren met een obstructieve azoöspermie, waarbij geen (micro)chirurgische hersteloperatie gewenst of mogelijk is een behandeling met De uroloog kan paren met een nonâobstructieve azoöspermie en waarbij via TESE De uroloog bepaalt bij mannen met een azoöspermie voorafgaand aan een TESE procedure geen inhibine B om hiermee de kans op een succesvolle procedure te De uroloog verwijst paren met een azoöspermie en waarbij twijfel is of deze obstructief of nonâobstructief van aard is naar een <INSTELLING> waar TESE mogelijk is Bij refertilisatie gaat het om het verzoek van een paar, waarbij bij de man in het verleden een vasectomie is uitgevoerd, en een hernieuwde kinderwens bestaat of een accidentele beschadiging van het vas deferens heeft plaatsgevonden In alle gevallen vindt een volledige anamnese plaats (zie onder De kans op zwangerschap na refertilisatie hangt af van het tijdsinterval tussen vasectomie en refertilisatie###, de ervaring van de chirurg met microchirurgie en de prognostische factoren bij de vrouw voor een zwangerschap (o a leeftijd en eerdere zwangerschappen of niet)### heeft ondergaan na eerder kinderen te hebben verwekt zijn kansen op herstel van de doorgankelijkheid en op zwangerschap gunstig Een alternatieve behandeling is een microchirurgische of percutane sperma aspiratie (MESA of PESA) gevolgd door IVF/ICSI Dit dient echter pas aangewend te worden na het falen van een vasovasostomie of indien een (micro)chirurgische hersteloperatie niet tot de Bij ##â##% van de geopereerde mannen echter loopt binnen één jaar de spermakwaliteit terug tot azoöspermie of extreme oligozoöspermie###;### Bij een suboptimale kwaliteit kan cryopreservatie van het semen worden aangeboden, waardoor verdere behandeling van de man voorkomen kan worden Als de semenanalyse na # maanden reeds aantoont dat de kans op spontane zwangerschap klein is (bijvoorbeeld VCM voor opwerken ( # miljoen), dient er op dat moment doorverwijzing naar de Om kwalitatief goede zorg te kunnen bieden wordt het volgende aanbevolen De uroloog gaat voor het uitvoeren van een refertilisatie na of er reeds een oriënterend fertiliteitsonderzoek bij de vrouw heeft plaatsgevonden en of dit zonder afwijkingen is De uroloog licht het paar voorafgaand aan de refertilisatie voor over de afgenomen kans op spontane zwangerschap in vergelijking tot voor de vasectomie De uroloog verwijst een paar # maanden na refertilisatie naar de gynaecoloog als de De behandeling van varicocèle is controversieel### Dit komt door onduidelijkheid over de exacte relatie tussen de varicocèle en verminderde vruchtbaarheid enerzijds, en over het effect van de varicocèlebehandeling op subfertiliteit anderzijds Wel laten vergelijkende studies bij adolescenten met.
| 582 | nvog |
eerder kinderen te hebben verwekt zijn kansen op herstel van de doorgankelijkheid en op zwangerschap gunstig Een alternatieve behandeling is een microchirurgische of percutane sperma aspiratie (MESA of PESA) gevolgd door IVF/ICSI Dit dient echter pas aangewend te worden na het falen van een vasovasostomie of indien een (micro)chirurgische hersteloperatie niet tot de Bij ##â##% van de geopereerde mannen echter loopt binnen één jaar de spermakwaliteit terug tot azoöspermie of extreme oligozoöspermie###;### Bij een suboptimale kwaliteit kan cryopreservatie van het semen worden aangeboden, waardoor verdere behandeling van de man voorkomen kan worden Als de semenanalyse na # maanden reeds aantoont dat de kans op spontane zwangerschap klein is (bijvoorbeeld VCM voor opwerken ( # miljoen), dient er op dat moment doorverwijzing naar de Om kwalitatief goede zorg te kunnen bieden wordt het volgende aanbevolen De uroloog gaat voor het uitvoeren van een refertilisatie na of er reeds een oriënterend fertiliteitsonderzoek bij de vrouw heeft plaatsgevonden en of dit zonder afwijkingen is De uroloog licht het paar voorafgaand aan de refertilisatie voor over de afgenomen kans op spontane zwangerschap in vergelijking tot voor de vasectomie De uroloog verwijst een paar # maanden na refertilisatie naar de gynaecoloog als de De behandeling van varicocèle is controversieel### Dit komt door onduidelijkheid over de exacte relatie tussen de varicocèle en verminderde vruchtbaarheid enerzijds, en over het effect van de varicocèlebehandeling op subfertiliteit anderzijds Wel laten vergelijkende studies bij adolescenten met Een metaâanalyse laat echter zien dat een behandeling (varicocèlectomie of embolisatie) van een subklinische varicocèle â varicocèle niet palpabel bij lichamelijk onderzoek â bij mannen met een Mogelijk biedt behandeling van een klinische varicocèle â varicocèle palpabel bij lichamelijk onderzoek â bij mannen met een oligozoöspermie en een infertiliteitsduur langer dan <LEEFTIJD> jaar wel voordelen (OR <DATUM> (##% CI #,##â#,##) ###;###, maar meer onderzoek is nodig om dit te bevestigen De uroloog voert geen varicocèlectomie uit in het kader van behandeling van subfertiliteit in geval van een normospermie, een azoöspermie of een subklinische varicocèle, omdat dit de kans op zwangerschap niet verhoogt### De uroloog laat bij een klinische varicocèle en een oligozoöspermie een varicocèlectomie in het kader van behandeling van subfertiliteit alleen plaatsvinden in Afstemming van de uroloog met de eerste & tweede lijn Onderlinge afstemming tussen de uroloog en de gynaecoloog en de huisarts van een paar is van groot belang voor zowel het paar als de zorgverleners Als de partners verschillende huisartsen hebben krijgen beide huisartsen een afschrift van de brief, mits het paar daarin toestemt De zorgafstemming is tweeledig Enerzijds betreft het het informeren van andere zorgverleners over de resultaten van diagnostisch onderzoek of behandelplannen, anderzijds betreft het de logistieke afstemming van behandelingen en onderzoeken die door de uroloog en gynaecoloog gezamenlijk worden uitgevoerd, zoals bij IVF/ICSI na PESA/TESE en het echoscopisch onderzoek in geval van Om door onderlinge zorgafstemming de begeleiding van het subfertiele paar te kunnen optimaliseren en de belasting voor het paar te minimaliseren, worden de volgende aanbeveling gedaan.
| 610 | nvog |
van een subklinische varicocèle â varicocèle niet palpabel bij lichamelijk onderzoek â bij mannen met een Mogelijk biedt behandeling van een klinische varicocèle â varicocèle palpabel bij lichamelijk onderzoek â bij mannen met een oligozoöspermie en een infertiliteitsduur langer dan <LEEFTIJD> jaar wel voordelen (OR <DATUM> (##% CI #,##â#,##) ###;###, maar meer onderzoek is nodig om dit te bevestigen De uroloog voert geen varicocèlectomie uit in het kader van behandeling van subfertiliteit in geval van een normospermie, een azoöspermie of een subklinische varicocèle, omdat dit de kans op zwangerschap niet verhoogt### De uroloog laat bij een klinische varicocèle en een oligozoöspermie een varicocèlectomie in het kader van behandeling van subfertiliteit alleen plaatsvinden in Afstemming van de uroloog met de eerste & tweede lijn Onderlinge afstemming tussen de uroloog en de gynaecoloog en de huisarts van een paar is van groot belang voor zowel het paar als de zorgverleners Als de partners verschillende huisartsen hebben krijgen beide huisartsen een afschrift van de brief, mits het paar daarin toestemt De zorgafstemming is tweeledig Enerzijds betreft het het informeren van andere zorgverleners over de resultaten van diagnostisch onderzoek of behandelplannen, anderzijds betreft het de logistieke afstemming van behandelingen en onderzoeken die door de uroloog en gynaecoloog gezamenlijk worden uitgevoerd, zoals bij IVF/ICSI na PESA/TESE en het echoscopisch onderzoek in geval van Om door onderlinge zorgafstemming de begeleiding van het subfertiele paar te kunnen optimaliseren en de belasting voor het paar te minimaliseren, worden de volgende aanbeveling gedaan De uroloog stemt schriftelijk de zorg af met de eerste en tweede lijn na afronding van het aanvullend urologisch fertiliteitsonderzoek met als resultaat een behandelplan De uroloog vermijdt jargon in de schriftelijke afstemming met de huisarts en De uroloog stuurt indien beide partners verschillende huisartsen hebben (na Patiënten willen een goede communicatie tussen hun uroloog en gynaecoloog Indien er een indicatie is voor het uitvoeren van een semenanalyse zal de man zich hiervoor melden bij het laboratorium De KLEMâNVKC richtlijn semenanalyse gaat gedetailleerd in op werkwijze bij de inzameling van semen, de uitvoering van de semenanalyse en de interpretatie van de uitslag In deze Voor het inzamelen van semen is het van belang de patiënt vooraf duidelijke instructies mee te geven Deze instructies kunnen worden ondersteund door een folder (zie KLEMâNVKC richtlijn semenanalyse) Om de semenanalyse op een gestandaardiseerde en kwalitatief goede manier te kunnen uitvoeren of De zorgverlener raadt een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse #â# dagen seksuele onthouding aan voor de productie van zaad ten behoeve van het De zorgverlener raadt een paar dat in aanmerking komt voor een herhaalde semenanalyse een zelfde seksuele onthoudingsperiode aan als bij de voorafgaande De zorgverlener informeert een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse over het feit dat het niet uitmaakt of het sperma thuis of in het ziekenhuis wordt ingezameld,mits de analyse van de motiliteit binnen # uur na ejaculatie kan De zorgverlener raadt een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse het.
| 581 | nvog |
zorg af met de eerste en tweede lijn na afronding van het aanvullend urologisch fertiliteitsonderzoek met als resultaat een behandelplan De uroloog vermijdt jargon in de schriftelijke afstemming met de huisarts en De uroloog stuurt indien beide partners verschillende huisartsen hebben (na Patiënten willen een goede communicatie tussen hun uroloog en gynaecoloog Indien er een indicatie is voor het uitvoeren van een semenanalyse zal de man zich hiervoor melden bij het laboratorium De KLEMâNVKC richtlijn semenanalyse gaat gedetailleerd in op werkwijze bij de inzameling van semen, de uitvoering van de semenanalyse en de interpretatie van de uitslag In deze Voor het inzamelen van semen is het van belang de patiënt vooraf duidelijke instructies mee te geven Deze instructies kunnen worden ondersteund door een folder (zie KLEMâNVKC richtlijn semenanalyse) Om de semenanalyse op een gestandaardiseerde en kwalitatief goede manier te kunnen uitvoeren of De zorgverlener raadt een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse #â# dagen seksuele onthouding aan voor de productie van zaad ten behoeve van het De zorgverlener raadt een paar dat in aanmerking komt voor een herhaalde semenanalyse een zelfde seksuele onthoudingsperiode aan als bij de voorafgaande De zorgverlener informeert een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse over het feit dat het niet uitmaakt of het sperma thuis of in het ziekenhuis wordt ingezameld,mits de analyse van de motiliteit binnen # uur na ejaculatie kan De zorgverlener raadt een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse het onderbreken van geslachtsgemeenschap als manier om sperma op te vangen voor De zorgverlener kan paren waarbij het opvangen van sperma middels masturbatie tot problemen leidt een niet latex houdend condoom adviseren### De zorgverlener raadt een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse aan om voor het transport van sperma het dicht tegen het lichaam (tussen kamertemperatuur De zorgverlener instrueert een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse om het sperma op te vangen in een potje dat door het laboratorium is aangewezen De behandelend arts vraagt in geval van een afwijkende semenanalyse of de man voorafgaand aan de semenanalyse koorts heeft gehad (# maanden voorafgaand aan de De behandelend arts vraagt alvorens een semenanalyse aan te vragen naar het gebruik van geneesmiddelen en anabole steroïden en heroverweegt de medicatie zo nodig C De laboratoriummedewerker vraagt bij het in ontvangst nemen van het semen monster het tijdstip van productie en of het de man gelukt is het gehele ejaculaat op te vangen Een initiële semenanalyse bevat de bepaling van het volume (ml), de concentratie (aantal miljoenen spermatozoa/ml), de morfologie (%), de motiliteit (classificatie) en de aanwezigheid van andere cellen in het semen Bovendien worden het volume, de concentratie en motiliteit (WHO categorie A en B=progressieve motiele spermatozoa) gebruikt om de VCM (volume x concentratie x % motiliteit/###) te berekenen, welke noodzakelijk is voor de schatting van de zwangerschapskansen met behulp van het eerder genoemde prognostisch model De analyse van de motiliteit moet binnen # uur na ejaculatie beginnen.
| 558 | nvog |
sperma op te vangen voor De zorgverlener kan paren waarbij het opvangen van sperma middels masturbatie tot problemen leidt een niet latex houdend condoom adviseren### De zorgverlener raadt een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse aan om voor het transport van sperma het dicht tegen het lichaam (tussen kamertemperatuur De zorgverlener instrueert een paar dat in aanmerking komt voor een semenanalyse om het sperma op te vangen in een potje dat door het laboratorium is aangewezen De behandelend arts vraagt in geval van een afwijkende semenanalyse of de man voorafgaand aan de semenanalyse koorts heeft gehad (# maanden voorafgaand aan de De behandelend arts vraagt alvorens een semenanalyse aan te vragen naar het gebruik van geneesmiddelen en anabole steroïden en heroverweegt de medicatie zo nodig C De laboratoriummedewerker vraagt bij het in ontvangst nemen van het semen monster het tijdstip van productie en of het de man gelukt is het gehele ejaculaat op te vangen Een initiële semenanalyse bevat de bepaling van het volume (ml), de concentratie (aantal miljoenen spermatozoa/ml), de morfologie (%), de motiliteit (classificatie) en de aanwezigheid van andere cellen in het semen Bovendien worden het volume, de concentratie en motiliteit (WHO categorie A en B=progressieve motiele spermatozoa) gebruikt om de VCM (volume x concentratie x % motiliteit/###) te berekenen, welke noodzakelijk is voor de schatting van de zwangerschapskansen met behulp van het eerder genoemde prognostisch model De analyse van de motiliteit moet binnen # uur na ejaculatie beginnen Het analyseren van semen gebeurt momenteel niet volgens een uniforme procedure in <LOCATIE> Voor de meeste laboratoria geldt echter dat zij goede en uitwisselbare resultaten leveren, zeker in relatie tot de enorme biologische spreiding in veel semen parameters Dit kan op grond van het landelijke kwaliteitsprogramma voor semenanalyse (o a rondzendingen) van de Stichting Ten aanzien van de uitvoering van een semenanalyse bevindt de kwaliteit van zorg zich zowel in de mate van belasting voor het paar als in de kwaliteit waarmee de semenanalyse wordt uitgevoerd De NVKCâKLEM werkgroep âsemenâ formuleert momenteel de kwaliteitseisen voor een semenanalyse Om de belasting voor paren tot een minimum te beperken en om een kwalitatief goede en doelmatige De laboratoriummedewerker bepaalt bij een initiële semen analyse het volume, de concentratie, de morfologie, de motiliteit en de aanwezigheid van andere cellen De zorgverlener herhaalt een semenanalyse alleen wanneer deze afwijkend is### De zorgverlener informeert een subfertiel paar met een eenmalige afwijkende semenanalyse over de grote biologische variaties in semen parameters om de Een laboratorium dat semenanalyses uitvoert dient CCKL (ISO###) geaccrediteerd te Een laboratorium kan de concentratie en motiliteit van het semen zowel handmatig als geautomatiseerd bepalen, mits voor beide procedures interne en externe De zorgverlener overweegt het semen te laten opwerken (SOT; sperma opwerk test) wanneer overgegaan wordt tot behandeling middels geassisteerde voortplanting en de concentraties bepalen in het semen en/of plasma, omdat dit geen bruikbare informatie De zorgverlener laat bij mannen met een azoöspermie niet routinematig αâglucosidase.
| 571 | nvog |
niet volgens een uniforme procedure in <LOCATIE> Voor de meeste laboratoria geldt echter dat zij goede en uitwisselbare resultaten leveren, zeker in relatie tot de enorme biologische spreiding in veel semen parameters Dit kan op grond van het landelijke kwaliteitsprogramma voor semenanalyse (o a rondzendingen) van de Stichting Ten aanzien van de uitvoering van een semenanalyse bevindt de kwaliteit van zorg zich zowel in de mate van belasting voor het paar als in de kwaliteit waarmee de semenanalyse wordt uitgevoerd De NVKCâKLEM werkgroep âsemenâ formuleert momenteel de kwaliteitseisen voor een semenanalyse Om de belasting voor paren tot een minimum te beperken en om een kwalitatief goede en doelmatige De laboratoriummedewerker bepaalt bij een initiële semen analyse het volume, de concentratie, de morfologie, de motiliteit en de aanwezigheid van andere cellen De zorgverlener herhaalt een semenanalyse alleen wanneer deze afwijkend is### De zorgverlener informeert een subfertiel paar met een eenmalige afwijkende semenanalyse over de grote biologische variaties in semen parameters om de Een laboratorium dat semenanalyses uitvoert dient CCKL (ISO###) geaccrediteerd te Een laboratorium kan de concentratie en motiliteit van het semen zowel handmatig als geautomatiseerd bepalen, mits voor beide procedures interne en externe De zorgverlener overweegt het semen te laten opwerken (SOT; sperma opwerk test) wanneer overgegaan wordt tot behandeling middels geassisteerde voortplanting en de concentraties bepalen in het semen en/of plasma, omdat dit geen bruikbare informatie De zorgverlener laat bij mannen met een azoöspermie niet routinematig αâglucosidase maken tussen een obstructieve of niet obstructieve azoöspermie De laboratoriummedewerker voert bij een initiële semen analyse geen pH bepaling uit De laboratoriummedewerker voert bij een initiële semen analyse geen ASAâ test (ASA; Anti Sperma Antilichamen) uit###, omdat deze niet voorspellend is voor de kans op De laboratoriummedewerker kan een ASAâ test adviseren bij een opvolgende semenanalyse indien de initiële semenanalyse daartoe aanleiding geeft Patiënten willen dat de verschillende laboratoria de protocollen naast elkaar leggen en De kwaliteit van het semen is mede bepalend voor de kans van een paar op zwangerschap Toch bestaat er geen goede definitie voor normospermie Dit heeft te maken met de lineaire correlatie tussen een aantal semen parameters en de kans op zwangerschap Dit wil zeggen dat de kansen op zwangerschap steeds verder afnemen bij het slechter worden van de zaadkwaliteit De door de WHO In deze richtlijn wordt meer nadruk gelegd op de afkappunten voor een zwangerschapsprognose Uit onderzoek blijkt namelijk dat de kans op een spontane zwangerschap van een paar, behalve door de kwaliteit van het semen, in belangrijke mate afhankelijk is van parameters zoals de leeftijd van de betrokken vrouw en de duur van de subfertiliteit Een en ander betekent dat het de voorkeur heeft semen parameters niet los van andere gegevens te interpreteren, maar geïntegreerd zoals bijvoorbeeld door gebruik te maken van een prognostisch model ((WEBLINK))##;## Kanttekening hierbij is dat het prognostisch model alleen geschikt is voor paren met in totaal meer dan.
| 561 | nvog |
laboratoriummedewerker voert bij een initiële semen analyse geen pH bepaling uit De laboratoriummedewerker voert bij een initiële semen analyse geen ASAâ test (ASA; Anti Sperma Antilichamen) uit###, omdat deze niet voorspellend is voor de kans op De laboratoriummedewerker kan een ASAâ test adviseren bij een opvolgende semenanalyse indien de initiële semenanalyse daartoe aanleiding geeft Patiënten willen dat de verschillende laboratoria de protocollen naast elkaar leggen en De kwaliteit van het semen is mede bepalend voor de kans van een paar op zwangerschap Toch bestaat er geen goede definitie voor normospermie Dit heeft te maken met de lineaire correlatie tussen een aantal semen parameters en de kans op zwangerschap Dit wil zeggen dat de kansen op zwangerschap steeds verder afnemen bij het slechter worden van de zaadkwaliteit De door de WHO In deze richtlijn wordt meer nadruk gelegd op de afkappunten voor een zwangerschapsprognose Uit onderzoek blijkt namelijk dat de kans op een spontane zwangerschap van een paar, behalve door de kwaliteit van het semen, in belangrijke mate afhankelijk is van parameters zoals de leeftijd van de betrokken vrouw en de duur van de subfertiliteit Een en ander betekent dat het de voorkeur heeft semen parameters niet los van andere gegevens te interpreteren, maar geïntegreerd zoals bijvoorbeeld door gebruik te maken van een prognostisch model ((WEBLINK))##;## Kanttekening hierbij is dat het prognostisch model alleen geschikt is voor paren met in totaal meer dan interpretatie van de semenparameters aan de aanvragend arts overbodig De zorgverlener interpreteert de resultaten van de semenanalyse uit het oriënterend fertiliteitsonderzoek samen met andere parameters in een prognostisch model ((WEBLINK)) om zo paren met een lage kans te onderscheiden van paren met een hoge kans op een spontane zwangerschap in de eerst volgende ## De uitslag van de initiële semenanalyse wordt schriftelijk medegedeeld aan de aanvragend arts Deze rapportage bevat tenminste gegevens over het volume (ml), de concentratie (aantal miljoenen spermatozoa/ml), de motiliteit (vier klassen variërend van progressief bewegend â stilliggend), de morfologie (%) alsmede het totale aantal motiele spermatozoa (VCM; WHO categorieën A en B##/ progressieve motiele zaadcellen##) in het ejaculaat Alle resultaten worden gecombineerd met de Met name de VCM en het % progressieve motiele spermatozoa zijn van belang voor het verdere beleid Bij voorkeur worden deze uitslagen dan ook prominenter (bijv cursief, in kleur of vetgedrukt) in de De rapportage wordt voor de eerste lijn vervolgens uitgebreid met een conclusie gebaseerd op de VCM In geval een VCM ( # miljoen is, betreft dit een advies voor verwijzing naar de gynaecoloog Indien de VCM ⥠# miljoen is, kan aangegeven worden dat gebruik gemaakt kan worden van een prognostisch model om de spontane kans op zwangerschap van dit paar te berekenen Voor de tweede/derde lijn kan naast de VCM en het % motiele spermatozoa ook aanvullende informatie omtrent de semenanalyse van belang zijn voor het verdere beleid Ook het verloop van deze gegevens in de tijd geeft belangrijke aanvullende informatie Om dit mogelijk te maken wordt zowel.
| 587 | nvog |
van de semenanalyse uit het oriënterend fertiliteitsonderzoek samen met andere parameters in een prognostisch model ((WEBLINK)) om zo paren met een lage kans te onderscheiden van paren met een hoge kans op een spontane zwangerschap in de eerst volgende ## De uitslag van de initiële semenanalyse wordt schriftelijk medegedeeld aan de aanvragend arts Deze rapportage bevat tenminste gegevens over het volume (ml), de concentratie (aantal miljoenen spermatozoa/ml), de motiliteit (vier klassen variërend van progressief bewegend â stilliggend), de morfologie (%) alsmede het totale aantal motiele spermatozoa (VCM; WHO categorieën A en B##/ progressieve motiele zaadcellen##) in het ejaculaat Alle resultaten worden gecombineerd met de Met name de VCM en het % progressieve motiele spermatozoa zijn van belang voor het verdere beleid Bij voorkeur worden deze uitslagen dan ook prominenter (bijv cursief, in kleur of vetgedrukt) in de De rapportage wordt voor de eerste lijn vervolgens uitgebreid met een conclusie gebaseerd op de VCM In geval een VCM ( # miljoen is, betreft dit een advies voor verwijzing naar de gynaecoloog Indien de VCM ⥠# miljoen is, kan aangegeven worden dat gebruik gemaakt kan worden van een prognostisch model om de spontane kans op zwangerschap van dit paar te berekenen Voor de tweede/derde lijn kan naast de VCM en het % motiele spermatozoa ook aanvullende informatie omtrent de semenanalyse van belang zijn voor het verdere beleid Ook het verloop van deze gegevens in de tijd geeft belangrijke aanvullende informatie Om dit mogelijk te maken wordt zowel Ook voor de tweede/derde lijn wordt de rapportage uitgebreid met een conclusie Bij azoöspermie wordt aangegeven dat dit een reden is voor verwijzing naar de uroloog Als de VCM ( # miljoen is kan geadviseerd worden het semen op te laten werken om zo tot een behandelkeuze te komen Wanneer ⢠volgens welke criteria de semenanalyse is uitgevoerd (versie WHO handboek, ⢠het totaal aantal motiele spermatozoa in het ejaculaat (=VCM voor opwerken) De emotionele impact van subfertiliteit en de behandeling ervan is voornamelijk bij vrouwen aanzienlijk##â## Eén op de vijf vrouwen vertoont psychische klachten zoals angst en depressie na een niet succesvolle IVF/ICSI behandeling### Deze vrouwen hebben hierdoor een verhoogd risico op het ontwikkelen van ernstige psychopathologie Zij stoppen ook vaker voortijdig met een behandeling en Het tijdig herkennen van risicofactoren voor deze psychosociale problematiek maakt behandeling of preventie in een vroeg stadium mogelijk bij deze vrouwen Screening is daarom belangrijk en kan plaatsvinden aan de hand van een goede psychosociale anamnese door een arts en/of met behulp van Zowel de huisarts als de gynaecoloog maken gedurende het gehele subfertiliteitstraject, zowel met behulp van daartoe ontwikkelde gestandaardiseerde instrumenten als met behulp van een psychosociale anamnese een inschatting van de draagkracht en de kans op het ontstaan van psychosociale problematiek gedurende de behandeling Bekende risicofactoren op het ontstaan van latere problematiek zijn reeds aanwezige psychische problemen (somberheid of spanning), beperkte steun vanuit de sociale omgeving of van de partner en een sterk focus op de kinderwens### De.
| 592 | nvog |
Ook voor de tweede/derde lijn wordt de rapportage uitgebreid met een conclusie Bij azoöspermie wordt aangegeven dat dit een reden is voor verwijzing naar de uroloog Als de VCM ( # miljoen is kan geadviseerd worden het semen op te laten werken om zo tot een behandelkeuze te komen Wanneer ⢠volgens welke criteria de semenanalyse is uitgevoerd (versie WHO handboek, ⢠het totaal aantal motiele spermatozoa in het ejaculaat (=VCM voor opwerken) De emotionele impact van subfertiliteit en de behandeling ervan is voornamelijk bij vrouwen aanzienlijk##â## Eén op de vijf vrouwen vertoont psychische klachten zoals angst en depressie na een niet succesvolle IVF/ICSI behandeling### Deze vrouwen hebben hierdoor een verhoogd risico op het ontwikkelen van ernstige psychopathologie Zij stoppen ook vaker voortijdig met een behandeling en Het tijdig herkennen van risicofactoren voor deze psychosociale problematiek maakt behandeling of preventie in een vroeg stadium mogelijk bij deze vrouwen Screening is daarom belangrijk en kan plaatsvinden aan de hand van een goede psychosociale anamnese door een arts en/of met behulp van Zowel de huisarts als de gynaecoloog maken gedurende het gehele subfertiliteitstraject, zowel met behulp van daartoe ontwikkelde gestandaardiseerde instrumenten als met behulp van een psychosociale anamnese een inschatting van de draagkracht en de kans op het ontstaan van psychosociale problematiek gedurende de behandeling Bekende risicofactoren op het ontstaan van latere problematiek zijn reeds aanwezige psychische problemen (somberheid of spanning), beperkte steun vanuit de sociale omgeving of van de partner en een sterk focus op de kinderwens### De De huisarts en gynaecoloog screenen beiden een subfertiel paar op risicofactoren voor De huisarts en gynaecoloog maken in het kader van psychosociale screening bij een Wanneer de psychosociale screening aanleiding geeft voor verwijzing wordt het volgende aanbevolen De zorgverlener adviseert het subfertiele paar bij aanwezigheid van subklinische psychische problematiek (d w z psychische klachten maar nauwelijks interferentie met werk en sociale relaties) een behandeling bij een maatschappelijk werkende De zorgverlener adviseert het subfertiele paar bij aanwezigheid van klinische problematiek (d w z psychische klachten met interferentie met werk en/ of sociale De zorgverlener adviseert het subfertiele paar bij gebrek aan sociale steun, problemen in de partnerrelatie en/of sterke focus op de kinderwens, maar zonder bijgaande psychische problematiek een behandeling met een maatschappelijk werkende De psychologische en psychosociale zorg voor paren met ongewenste kinderloosheid vraagt specifieke deskundigheid van een medisch psycholoog of medisch maatschappelijk werkende De effectiviteit van een behandeling voor paren met vruchtbaarheidsproblemen is wisselend Behandelingen met psychoâ educatie en cognitieve gedragstherapie laten de beste resultaten zien## Verwijzing naar een psycholoog of maatschappelijk werkende met ervaring op het gebied van subfertiliteit is niet altijd Voor de begeleiding van paren die uitbehandeld zijn voor vruchtbaarheidsproblemen, beschikt het FIOM over deskundige en ervaren maatschappelijk werkenden Om de psychosociale zorg voor of tijdens behandeling in de toekomst beter te kunnen organiseren en monitoren stelt de PAZ momenteel kwaliteitscriteria op voor deze psychosociale zorg aan paren met subfertiliteit Daarnaast heeft de PAZ.
| 549 | nvog |
De huisarts en gynaecoloog screenen beiden een subfertiel paar op risicofactoren voor De huisarts en gynaecoloog maken in het kader van psychosociale screening bij een Wanneer de psychosociale screening aanleiding geeft voor verwijzing wordt het volgende aanbevolen De zorgverlener adviseert het subfertiele paar bij aanwezigheid van subklinische psychische problematiek (d w z psychische klachten maar nauwelijks interferentie met werk en sociale relaties) een behandeling bij een maatschappelijk werkende De zorgverlener adviseert het subfertiele paar bij aanwezigheid van klinische problematiek (d w z psychische klachten met interferentie met werk en/ of sociale De zorgverlener adviseert het subfertiele paar bij gebrek aan sociale steun, problemen in de partnerrelatie en/of sterke focus op de kinderwens, maar zonder bijgaande psychische problematiek een behandeling met een maatschappelijk werkende De psychologische en psychosociale zorg voor paren met ongewenste kinderloosheid vraagt specifieke deskundigheid van een medisch psycholoog of medisch maatschappelijk werkende De effectiviteit van een behandeling voor paren met vruchtbaarheidsproblemen is wisselend Behandelingen met psychoâ educatie en cognitieve gedragstherapie laten de beste resultaten zien## Verwijzing naar een psycholoog of maatschappelijk werkende met ervaring op het gebied van subfertiliteit is niet altijd Voor de begeleiding van paren die uitbehandeld zijn voor vruchtbaarheidsproblemen, beschikt het FIOM over deskundige en ervaren maatschappelijk werkenden Om de psychosociale zorg voor of tijdens behandeling in de toekomst beter te kunnen organiseren en monitoren stelt de PAZ momenteel kwaliteitscriteria op voor deze psychosociale zorg aan paren met subfertiliteit Daarnaast heeft de PAZ Subfertiliteit en seksualiteit zijn op twee manier met elkaar verbonden Enerzijds kan seksuele disfunctie een (medeâ)oorzaak zijn van de subfertiliteit, anderzijds kan subfertiliteit ook een druk leggen In een beperkt aantal gevallen is seksuele disfunctie de oorzaak van de subfertiliteit##;##;### Dit kan het geval zijn bij erectie en ejaculatiestoornissen, anorgasmie, vaginisme, libido verlies, genitale Zie voor meer details ten aanzien van een gestoorde seksuele response cyclus bij de man de NVOGâNVU In bovengenoemde gevallen verdient het de voorkeur, zeker wanneer intravaginale ejaculatie niet mogelijk is, een verwijzing naar een seksuoloog te overwegen Echter, in sommige gevallen kan het niet in vervulling gaan van de kinderwens een seksuologische behandeling bemoeilijken, waardoor het van belang kan zijn om allereerst of tegelijkertijd de onvervulde kinderwens te behandelen o a met behulp Omgekeerd kan subfertiliteit en de daaruit voortvloeiende behandelingen een grote impact hebben op het seksueel functioneren van een paar###â### Om te voorkomen dat problemen chronisch worden of een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven bij subfertiele paren, is het van belang dat elke behandelend arts bij een subfertiel paar aandacht besteed aan de seksualiteit en zonodig verwijst naar een seksuoloog Een systematische seksuologische anamnese en voorlichting over de gewenste Elk behandelend arts neemt een systematische seksuologische anamnese af bij een Elk behandelend arts geeft een subfertiel paar voorlichting over o a de volgende ⢠de consistentie en helderheid van het cervixslijm geven een goede indicatie voor de vruchtbare periode normaal preâovulatoir cervixslijm is kristalhelder en Werk kan mede oorzaak zijn van subfertiliteit Psychische belasting, onregelmatige diensten,.
| 565 | nvog |
verbonden Enerzijds kan seksuele disfunctie een (medeâ)oorzaak zijn van de subfertiliteit, anderzijds kan subfertiliteit ook een druk leggen In een beperkt aantal gevallen is seksuele disfunctie de oorzaak van de subfertiliteit##;##;### Dit kan het geval zijn bij erectie en ejaculatiestoornissen, anorgasmie, vaginisme, libido verlies, genitale Zie voor meer details ten aanzien van een gestoorde seksuele response cyclus bij de man de NVOGâNVU In bovengenoemde gevallen verdient het de voorkeur, zeker wanneer intravaginale ejaculatie niet mogelijk is, een verwijzing naar een seksuoloog te overwegen Echter, in sommige gevallen kan het niet in vervulling gaan van de kinderwens een seksuologische behandeling bemoeilijken, waardoor het van belang kan zijn om allereerst of tegelijkertijd de onvervulde kinderwens te behandelen o a met behulp Omgekeerd kan subfertiliteit en de daaruit voortvloeiende behandelingen een grote impact hebben op het seksueel functioneren van een paar###â### Om te voorkomen dat problemen chronisch worden of een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven bij subfertiele paren, is het van belang dat elke behandelend arts bij een subfertiel paar aandacht besteed aan de seksualiteit en zonodig verwijst naar een seksuoloog Een systematische seksuologische anamnese en voorlichting over de gewenste Elk behandelend arts neemt een systematische seksuologische anamnese af bij een Elk behandelend arts geeft een subfertiel paar voorlichting over o a de volgende ⢠de consistentie en helderheid van het cervixslijm geven een goede indicatie voor de vruchtbare periode normaal preâovulatoir cervixslijm is kristalhelder en Werk kan mede oorzaak zijn van subfertiliteit Psychische belasting, onregelmatige diensten, De chemische stoffen en metalen die vooral genoemd worden in relatie tot subfertiliteit zijn##;###;### Zowel de huisarts, de gynaecoloog als de uroloog screenen hierop tijdens de anamnese en verwijzen zo nodig naar de bedrijfsarts om te zien of de blootstelling eraan aangepast kan worden Een traject van onderzoek en behandeling van subfertiliteit is psychisch en lichamelijk belastend en kost veel tijd door frequent ziekenhuisbezoek Deze factoren kunnen werk belemmeren en tot arbeidsverzuim en/of verminderde productiviteit leiden##;### Daarbij zijn subfertiliteit en de benodigde onderzoeken en behandelingen niet makkelijk bespreekbaar, ook niet op het werk Elke werkgever is wettelijk verplicht een goed arbeidsomstandighedenbeleid te voeren, zodat werknemers veilig en gezond kunnen werken Iedere werkgever dient een risicoâinventarisatie en â evaluatie (RI&E) te hebben van specifiek arbeidsgebonden risicoâs, met name ook van reprotoxische stoffen, met extra aandacht voor kwetsbare groepen zoals werknemers in de vruchtbare leeftijd Zie voor een overzicht de lijsten kankerverwekkende stoffen, mutagene stoffen en voor de voortplanting giftige stoffen van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Arbowet (###) er alles aan te doen om alle mogelijke schade te voorkomen en bovendien de werknemers over risicoâs en te nemen maatregelen te informeren en naleving van de maatregelen te controleren Vooral paren met kinderwens dienen geïnformeerd te worden over de gevaren van Het tijdig herkennen van belastende factoren in het werk maakt het mogelijk maatregelen te nemen om blootstelling in werk te vermijden of beperken Huisarts, gynaecoloog en/of uroloog verwijzen bij verdenking op blootstelling aan schadelijke omstandigheden c.
| 596 | nvog |
De chemische stoffen en metalen die vooral genoemd worden in relatie tot subfertiliteit zijn##;###;### Zowel de huisarts, de gynaecoloog als de uroloog screenen hierop tijdens de anamnese en verwijzen zo nodig naar de bedrijfsarts om te zien of de blootstelling eraan aangepast kan worden Een traject van onderzoek en behandeling van subfertiliteit is psychisch en lichamelijk belastend en kost veel tijd door frequent ziekenhuisbezoek Deze factoren kunnen werk belemmeren en tot arbeidsverzuim en/of verminderde productiviteit leiden##;### Daarbij zijn subfertiliteit en de benodigde onderzoeken en behandelingen niet makkelijk bespreekbaar, ook niet op het werk Elke werkgever is wettelijk verplicht een goed arbeidsomstandighedenbeleid te voeren, zodat werknemers veilig en gezond kunnen werken Iedere werkgever dient een risicoâinventarisatie en â evaluatie (RI&E) te hebben van specifiek arbeidsgebonden risicoâs, met name ook van reprotoxische stoffen, met extra aandacht voor kwetsbare groepen zoals werknemers in de vruchtbare leeftijd Zie voor een overzicht de lijsten kankerverwekkende stoffen, mutagene stoffen en voor de voortplanting giftige stoffen van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Arbowet (###) er alles aan te doen om alle mogelijke schade te voorkomen en bovendien de werknemers over risicoâs en te nemen maatregelen te informeren en naleving van de maatregelen te controleren Vooral paren met kinderwens dienen geïnformeerd te worden over de gevaren van Het tijdig herkennen van belastende factoren in het werk maakt het mogelijk maatregelen te nemen om blootstelling in werk te vermijden of beperken Huisarts, gynaecoloog en/of uroloog verwijzen bij verdenking op blootstelling aan schadelijke omstandigheden c stoffen in het werk het paar naar de bedrijfsarts##;###â Ten aanzien van subfertiliteit spelen wettelijke bepalingen een rol rond ziekteverzuim en de vrije toegang tot een bedrijfsarts Er zijn (nog) geen wettelijke bepalingen rond subfertiliteitsonderzoek of behandelingen zoals die rond zwangerschap bestaan Er is daarom op dit moment geen juridische onderbouwing voor het legitiem vrij krijgen voor diagnostiek en/of behandeling in het kader van Een werkneemster is in het kader van een IVF/ICSI behandeling, als zij dit zelf aangeeft, op de dag van punctie en/of op de dag embryo terugplaatsing niet arbeidsgeschikt, Hoewel werkgevers niet meer wettelijk verplicht zijn werknemers de gelegenheid te geven op eigen initiatief het arbeidsomstandighedenspreekuur van een bedrijfsarts te bezoeken met vragen over veiligheid, gezondheid en welzijn in relatie tot werk, biedt vrije toegang van werknemers tot een goed geïnformeerde bedrijfsarts wel de kans eventuele beperkingen en werkaanpassingen tijdig te Huisarts, gynaecoloog en/of uroloog wijzen het subfertiele paar op de mogelijkheid van Het is aannemelijk dat sociale steun op de werkplek en aanpassingen in het werk het participeren en/of functioneren in het werk van werknemers die subfertiliteitonderzoek en/of âbehandelingen ondergaan bevorderen###â### Sociale steun van werkgever (en collegaâs) kan ontstaan of toenemen door open communicatie over subfertiliteit en de gevolgen Hierdoor zijn ook benodigde aanpassingen in werktijden en/of werkzaamheden te bespreken### Omdat subfertiliteit en de benodigde onderzoeken en behandelingen ook op het werk niet makkelijk bespreekbaar zijn kan de bedrijfsarts een rol.
| 583 | nvog |
stoffen in het werk het paar naar de bedrijfsarts##;###â Ten aanzien van subfertiliteit spelen wettelijke bepalingen een rol rond ziekteverzuim en de vrije toegang tot een bedrijfsarts Er zijn (nog) geen wettelijke bepalingen rond subfertiliteitsonderzoek of behandelingen zoals die rond zwangerschap bestaan Er is daarom op dit moment geen juridische onderbouwing voor het legitiem vrij krijgen voor diagnostiek en/of behandeling in het kader van Een werkneemster is in het kader van een IVF/ICSI behandeling, als zij dit zelf aangeeft, op de dag van punctie en/of op de dag embryo terugplaatsing niet arbeidsgeschikt, Hoewel werkgevers niet meer wettelijk verplicht zijn werknemers de gelegenheid te geven op eigen initiatief het arbeidsomstandighedenspreekuur van een bedrijfsarts te bezoeken met vragen over veiligheid, gezondheid en welzijn in relatie tot werk, biedt vrije toegang van werknemers tot een goed geïnformeerde bedrijfsarts wel de kans eventuele beperkingen en werkaanpassingen tijdig te Huisarts, gynaecoloog en/of uroloog wijzen het subfertiele paar op de mogelijkheid van Het is aannemelijk dat sociale steun op de werkplek en aanpassingen in het werk het participeren en/of functioneren in het werk van werknemers die subfertiliteitonderzoek en/of âbehandelingen ondergaan bevorderen###â### Sociale steun van werkgever (en collegaâs) kan ontstaan of toenemen door open communicatie over subfertiliteit en de gevolgen Hierdoor zijn ook benodigde aanpassingen in werktijden en/of werkzaamheden te bespreken### Omdat subfertiliteit en de benodigde onderzoeken en behandelingen ook op het werk niet makkelijk bespreekbaar zijn kan de bedrijfsarts een rol die de onderzoeken en behandelingen kosten en de beperkingen c q consequenties die daarbij voor het dagelijks functioneren waaronder het werk kunnen ontstaan Behandelaars adviseren een werknemer om voordat een subfertiliteitsbehandeling start met werkgever (en collegaâs) het traject, de verwachte beperkingen en de noodzakelijke De bedrijfsarts kan op verzoek van een werknemer in het gesprek tussen werknemer en Patiëntenverenigingen voor mensen met vruchtbaarheidsstoornissen kunnen een belangrijk rol vervullen voor paren Enerzijds bieden patiëntenverenigingen paren algemene achtergrondinformatie en de mogelijkheid om steun te ervaren door het uitwisselen van ervaringen Anderzijds treden zij op als belangenbehartiger in de richting van politiek, beroepsverenigingen, zorgverzekeraars e d Patiëntenverenigingen zijn er zowel voor mensen met vragen over vruchtbaarheid en problemen met zwanger worden, als voor definitieve ongewilde kinderloosheid Belangrijk speerpunt in het kader van deze netwerkrichtlijn is het inzicht in de tijdsinvestering die een fertiliteitstraject met zich meebrengt voor de patiënt Met name de combinatie van subfertiliteit met werk is niet zelden een probleem Wil een paar met de werkgever kunnen overleggen over werkaanpassingen of te verwachten werkverzuim dan moet minstens inzichtelijk worden hoeveel tijd onderzoek en behandeling ongeveer in beslag kunnen nemen en duidelijkheid worden verschaft over de beperkingen, waaronder die binnen het werk, die het traject op kan leveren Met name de gynaecoloog speelt een belangrijk rol in de voorlichting hierover (zie onder Gynaecoloog) Ook adoptie vraagt om tijdige voorlichting### Temeer gezien de leeftijdsrestrictie van <LEEFTIJD> jaar voor beide adoptieâouders en de looptijd van de procedure die kan oplopen van #â<LEEFTIJD> jaar.
| 572 | nvog |
voor het dagelijks functioneren waaronder het werk kunnen ontstaan Behandelaars adviseren een werknemer om voordat een subfertiliteitsbehandeling start met werkgever (en collegaâs) het traject, de verwachte beperkingen en de noodzakelijke De bedrijfsarts kan op verzoek van een werknemer in het gesprek tussen werknemer en Patiëntenverenigingen voor mensen met vruchtbaarheidsstoornissen kunnen een belangrijk rol vervullen voor paren Enerzijds bieden patiëntenverenigingen paren algemene achtergrondinformatie en de mogelijkheid om steun te ervaren door het uitwisselen van ervaringen Anderzijds treden zij op als belangenbehartiger in de richting van politiek, beroepsverenigingen, zorgverzekeraars e d Patiëntenverenigingen zijn er zowel voor mensen met vragen over vruchtbaarheid en problemen met zwanger worden, als voor definitieve ongewilde kinderloosheid Belangrijk speerpunt in het kader van deze netwerkrichtlijn is het inzicht in de tijdsinvestering die een fertiliteitstraject met zich meebrengt voor de patiënt Met name de combinatie van subfertiliteit met werk is niet zelden een probleem Wil een paar met de werkgever kunnen overleggen over werkaanpassingen of te verwachten werkverzuim dan moet minstens inzichtelijk worden hoeveel tijd onderzoek en behandeling ongeveer in beslag kunnen nemen en duidelijkheid worden verschaft over de beperkingen, waaronder die binnen het werk, die het traject op kan leveren Met name de gynaecoloog speelt een belangrijk rol in de voorlichting hierover (zie onder Gynaecoloog) Ook adoptie vraagt om tijdige voorlichting### Temeer gezien de leeftijdsrestrictie van <LEEFTIJD> jaar voor beide adoptieâouders en de looptijd van de procedure die kan oplopen van #â<LEEFTIJD> jaar ⢠de huisarts wanneer hij/zij een paar naar de gynaecoloog verwijst ⢠de gynaecoloog wanneer na afsluiting van het oriënterend fertiliteitsonderzoek gedurende het behandeltraject wanneer het gaat om keuzes ten aanzien van ⢠de gynaecoloog in het nagesprek bij beëindiging van het behandeltraject zonder Zorgverleners vertellen wanneer adoptie ter sprake komt het volgende### ⢠leeftijdsgrens van <LEEFTIJD> jaar voor beide adoptieâouders d w z dat vanaf <LEEFTIJD> jaar men niet meer in aanmerking kan komen voor adoptie dit in tegenstelling tot ⢠lange wachttijden; doorgaans neemt dit #â<LEEFTIJD> jaar in beslag Via WikiFreya hebben subfertiele paren hun wensen en meningen ten aanzien van de subfertiliteitszorg in <LOCATIE> kenbaar gemaakt door het formuleren van aanbevelingen Vervolgens zijn deze paren uitgenodigd deze aanbevelingen per zorgdomein te prioriteren d m v het maken van een top # De uiteindelijke keuze voor welke aanbevelingen in de netwerkrichtlijn zijn opgenomen is gemaakt op basis van zowel de plaats van een aanbeveling in de top # als het totaal aantal stemmen voor een De gekozen aanbevelingen kregen namelijk punten voor hun plaats in de top # nummer <DATUM> punten, nummer <DATUM> punten, nummer <DATUM> punten etc Per aanbeveling kon zo een gemiddelde weging berekend Door deze gemiddelde weging te vermenigvuldigen met het totaal aantal stemmen voor deze De op basis van deze eindscore geselecteerde aanbevelingen worden hieronder per domein Ik wil dat verzekeraars een poging pas tellen als er een punctie of zelfs een terugplaatsing heeft.
| 565 | nvog |
gynaecoloog verwijst ⢠de gynaecoloog wanneer na afsluiting van het oriënterend fertiliteitsonderzoek gedurende het behandeltraject wanneer het gaat om keuzes ten aanzien van ⢠de gynaecoloog in het nagesprek bij beëindiging van het behandeltraject zonder Zorgverleners vertellen wanneer adoptie ter sprake komt het volgende### ⢠leeftijdsgrens van <LEEFTIJD> jaar voor beide adoptieâouders d w z dat vanaf <LEEFTIJD> jaar men niet meer in aanmerking kan komen voor adoptie dit in tegenstelling tot ⢠lange wachttijden; doorgaans neemt dit #â<LEEFTIJD> jaar in beslag Via WikiFreya hebben subfertiele paren hun wensen en meningen ten aanzien van de subfertiliteitszorg in <LOCATIE> kenbaar gemaakt door het formuleren van aanbevelingen Vervolgens zijn deze paren uitgenodigd deze aanbevelingen per zorgdomein te prioriteren d m v het maken van een top # De uiteindelijke keuze voor welke aanbevelingen in de netwerkrichtlijn zijn opgenomen is gemaakt op basis van zowel de plaats van een aanbeveling in de top # als het totaal aantal stemmen voor een De gekozen aanbevelingen kregen namelijk punten voor hun plaats in de top # nummer <DATUM> punten, nummer <DATUM> punten, nummer <DATUM> punten etc Per aanbeveling kon zo een gemiddelde weging berekend Door deze gemiddelde weging te vermenigvuldigen met het totaal aantal stemmen voor deze De op basis van deze eindscore geselecteerde aanbevelingen worden hieronder per domein Ik wil dat verzekeraars een poging pas tellen als er een punctie of zelfs een terugplaatsing heeft Ik wil gescheiden wachtkamers tussen zwangeren en patiënten die met een fertiliteitsbehandeling bezig Ik wil op meerdere tijden een afspraak kunnen maken, ook in de avond *aangezien zorgverzekeraars niet een doelgroep zijn van deze richtlijn, zijn deze aanbevelingen niet Ik wil een goede communicatie tussen mijn gynaecoloog en huisarts, zodat mijn huisarts weet wat er Ik wil dat mijn huisarts mij direct doorverwijst na één jaar actief proberen om zwanger te worden Ik wil binnen # maand een eerste afspraak bij mijn gynaecoloog Ik wil dat mijn huisarts goed op de hoogte is van mogelijke oorzaken bij vruchtbaarheidsproblemen, Ik wil dat mijn huisarts let op nietâmedische aspecten, zoals stress, angst, relatieproblemen en Ik wil dat behandelingen ook in het weekeinde plaatsvinden, zowel op zaterdag als zondag Ik wil dat alle leden van het behandelend team op één lijn zitten qua behandeling Ik wil dat de fertiliteitsarts mij informeert over alle mogelijkheden om een kinderwens in vervulling te laten gaan, ook al liggen deze mogelijkheden buiten het ziekenhuis Ik wil voorlichting over het traject en de duur ervan van mijn gynaecoloog Ik wil dat assisted hatching mogelijk is in <LOCATIE> Ik wil een goede communicatie tussen mijn uroloog en gynaecoloog Ik wil weten wat er gaat gebeuren aan onderzoek van de uroloog Ik wil een vaste uroloog die verstand heeft van vruchtbaarheidsproblemen Ik wil binnen # maand een eerste afspraak bij mijn uroloog Ik wil dat mijn uroloog mijn partner betrekt bij het gesprek.
| 554 | nvog |
op meerdere tijden een afspraak kunnen maken, ook in de avond *aangezien zorgverzekeraars niet een doelgroep zijn van deze richtlijn, zijn deze aanbevelingen niet Ik wil een goede communicatie tussen mijn gynaecoloog en huisarts, zodat mijn huisarts weet wat er Ik wil dat mijn huisarts mij direct doorverwijst na één jaar actief proberen om zwanger te worden Ik wil binnen # maand een eerste afspraak bij mijn gynaecoloog Ik wil dat mijn huisarts goed op de hoogte is van mogelijke oorzaken bij vruchtbaarheidsproblemen, Ik wil dat mijn huisarts let op nietâmedische aspecten, zoals stress, angst, relatieproblemen en Ik wil dat behandelingen ook in het weekeinde plaatsvinden, zowel op zaterdag als zondag Ik wil dat alle leden van het behandelend team op één lijn zitten qua behandeling Ik wil dat de fertiliteitsarts mij informeert over alle mogelijkheden om een kinderwens in vervulling te laten gaan, ook al liggen deze mogelijkheden buiten het ziekenhuis Ik wil voorlichting over het traject en de duur ervan van mijn gynaecoloog Ik wil dat assisted hatching mogelijk is in <LOCATIE> Ik wil een goede communicatie tussen mijn uroloog en gynaecoloog Ik wil weten wat er gaat gebeuren aan onderzoek van de uroloog Ik wil een vaste uroloog die verstand heeft van vruchtbaarheidsproblemen Ik wil binnen # maand een eerste afspraak bij mijn uroloog Ik wil dat mijn uroloog mijn partner betrekt bij het gesprek geval zo snel mogelijk worden ingelicht als blijkt dat embryoâs niet goed doordelen Ik wil dat de verschillende laboratoria de protocollen naast elkaar leggen en van elkaars ervaringen Ik wil informatie over de oorzaken indien de cryoâs niet levensvatbaar blijken Het is bekend dat emoties bij de meeste ziektes een belangrijke rol spelen Deze vragenlijst dient ervoor om te weten te komen hoe u zich voelt Lees iedere vraag goed door en geef uw antwoord aan met een kruisje in het hokje dat het beste weergeeft hoe u zich gedurende de Denk niet te lang na over een antwoord Het gaat bij deze uitspraken om uw eigen indruk Er bestaan geen foute antwoorden, elk antwoord is goed, zolang het maar uw eigen indruk weergeeft # Ik heb een soort angstgevoel alsof er iets  een beetje, maar het hindert me niet ## Het interesseert me niet meer hoe ik eruit zie  niet meer zoveel als eigenlijk zou moeten  het interesseert me wel, maar iets minder dan  het interesseert me nog net zoveel als vroeger ## Ik ben onrustig en voel dat ik iets te doen moet ## Ik verheug me van tevoren op dingen die komen ## Ik kan van een goed boek genieten, of van Afzonderlijke scores boven de # of gezamelijke score boven de ## geven aanleiding tot verdere ⢠bekend met eerder kindermishandeling, seksueel misbruik of verwaarlozing van kinderen ⢠erfelijke belasting met een bekend risico op het krijgen van een kind met een ernstige erfelijke.
| 558 | nvog |
wil dat de verschillende laboratoria de protocollen naast elkaar leggen en van elkaars ervaringen Ik wil informatie over de oorzaken indien de cryoâs niet levensvatbaar blijken Het is bekend dat emoties bij de meeste ziektes een belangrijke rol spelen Deze vragenlijst dient ervoor om te weten te komen hoe u zich voelt Lees iedere vraag goed door en geef uw antwoord aan met een kruisje in het hokje dat het beste weergeeft hoe u zich gedurende de Denk niet te lang na over een antwoord Het gaat bij deze uitspraken om uw eigen indruk Er bestaan geen foute antwoorden, elk antwoord is goed, zolang het maar uw eigen indruk weergeeft # Ik heb een soort angstgevoel alsof er iets  een beetje, maar het hindert me niet ## Het interesseert me niet meer hoe ik eruit zie  niet meer zoveel als eigenlijk zou moeten  het interesseert me wel, maar iets minder dan  het interesseert me nog net zoveel als vroeger ## Ik ben onrustig en voel dat ik iets te doen moet ## Ik verheug me van tevoren op dingen die komen ## Ik kan van een goed boek genieten, of van Afzonderlijke scores boven de # of gezamelijke score boven de ## geven aanleiding tot verdere ⢠bekend met eerder kindermishandeling, seksueel misbruik of verwaarlozing van kinderen ⢠erfelijke belasting met een bekend risico op het krijgen van een kind met een ernstige erfelijke Eén op de zes paren wordt geconfronteerd met vruchtbaarheidsproblemen Als zwanger worden niet vanzelf gaat kan men naar de huisarts gaan voor een verwijzing naar een specialist Er volgt een traject van diverse onderzoeken waarvoor ziekenhuisbezoek noodzakelijk is Na de diagnose wordt een Daar waar het hebben van een kinderwens een keuze is, is het ondergaan van vruchtbaarheidsbehandelingen geen eigen keuze Een vruchtbaarheidsbehandelingen zijn Voor iedereen zal het medische traject anders zijn, maar over het algemeen geldt dat de vrouw voor één vruchtbaarheidsbehandeling meestal #â# keer naar het ziekenhuis moet voor doorgaans vrouw en vindt meestal plaats in een periode van #â# weken Ziekenhuisbezoeken kunnen nodig zijn voor echocontrole, laboratoriumonderzoek, inseminatie, eicelpunctie en embryoterugplaatsing Behandelingen vinden meestal plaats op tijdstippen die niet vooraf te plannen zijn, omdat ze afhankelijk zijn van de hormoonstatus Vruchtbaarheidsbehandelingen kunnen lichamelijk belastend zijn In veel gevallen moet de vrouw ter ondersteuning van de behandeling hormonen gebruiken die bijwerkingen kunnen hebben Tijdens een ivfâbehandeling ondergaat de vrouw een eicelpunctie Dit is een belastende ingreep waarbij pijnstilling wordt toegediend In welke mate de vrouw hiervan last ondervindt, verschilt van persoon tot persoon Afhankelijk van de diagnose kan het zijn dat ook de man een medische ingreep moet ondergaan, mogelijk met plaatselijke verdoving of onder volledige narcose Wanneer de diagnose verminderde vruchtbaarheid wordt gesteld, luidt dit een onzekere periode in Iets wat voorheen vanzelfsprekend leek (het krijgen van kinderen) wordt ineens een medisch traject waarin hoop en vrees elkaar afwisselen.
| 560 | nvog |
geconfronteerd met vruchtbaarheidsproblemen Als zwanger worden niet vanzelf gaat kan men naar de huisarts gaan voor een verwijzing naar een specialist Er volgt een traject van diverse onderzoeken waarvoor ziekenhuisbezoek noodzakelijk is Na de diagnose wordt een Daar waar het hebben van een kinderwens een keuze is, is het ondergaan van vruchtbaarheidsbehandelingen geen eigen keuze Een vruchtbaarheidsbehandelingen zijn Voor iedereen zal het medische traject anders zijn, maar over het algemeen geldt dat de vrouw voor één vruchtbaarheidsbehandeling meestal #â# keer naar het ziekenhuis moet voor doorgaans vrouw en vindt meestal plaats in een periode van #â# weken Ziekenhuisbezoeken kunnen nodig zijn voor echocontrole, laboratoriumonderzoek, inseminatie, eicelpunctie en embryoterugplaatsing Behandelingen vinden meestal plaats op tijdstippen die niet vooraf te plannen zijn, omdat ze afhankelijk zijn van de hormoonstatus Vruchtbaarheidsbehandelingen kunnen lichamelijk belastend zijn In veel gevallen moet de vrouw ter ondersteuning van de behandeling hormonen gebruiken die bijwerkingen kunnen hebben Tijdens een ivfâbehandeling ondergaat de vrouw een eicelpunctie Dit is een belastende ingreep waarbij pijnstilling wordt toegediend In welke mate de vrouw hiervan last ondervindt, verschilt van persoon tot persoon Afhankelijk van de diagnose kan het zijn dat ook de man een medische ingreep moet ondergaan, mogelijk met plaatselijke verdoving of onder volledige narcose Wanneer de diagnose verminderde vruchtbaarheid wordt gesteld, luidt dit een onzekere periode in Iets wat voorheen vanzelfsprekend leek (het krijgen van kinderen) wordt ineens een medisch traject waarin hoop en vrees elkaar afwisselen behandelingen kan de angst kinderloos te blijven een rol spelen De kinderwens is voor veel mensen Het hebben van een kinderwens speelt zich normaal gesproken af binnen een relatie en heeft te maken met intimiteit en seksualiteit Wanneer die wens door een vruchtbaarheidsprobleem buiten de sfeer van de intimiteit komt, kan dit als extra belastend ervaren worden Veel mensen vinden het moeilijk om over vruchtbaarheidsproblemen te praten Openheid tussen werkgever en werknemer kan sociale steun bieden en wederzijds begrip creëren Een vruchtbaarheidsbehandeling vindt plaats op basis van een medische indicatie Voor een optimaal en veilig verloop van de behandeling is herhaaldelijk bezoek aan de specialist noodzakelijk Het kan hierbij gaan om onderzoeken, controles en behandelingen De afspraken zijn meestal niet vooraf in te plannen en afhankelijk van het behandelschema van de patiënt en de planning door het ziekenhuis Hierdoor is het meestal niet mogelijk om ziekenhuisbezoeken te plannen Het ondergaan van vruchtbaarheidsbehandelingen kan de belastbaarheid van vrouwelijke en in mindere mate van mannelijke werknemers beïnvloeden Het kan werk belemmeren en leiden tot arbeidsverzuim en/of verminderde productiviteit Maak als werkgever afspraken met de werknemer over het traject, de verwachte beperkingen en de noodzakelijke aanpassingen in werktijden en/of werkzaamheden Daarnaast is het raadzaam ook te bespreken in hoeverre de situatie wordt toegelicht Onderzoek naar de wettelijke bepalingen met betrekking tot arbeidsverzuim door vruchtbaarheidsbehandelingen toont aan dat er geen specifieke regelingen zijn waar dit verlof onder valt Dit in tegenstelling tot wetâ en regelgeving rondom zwangerschap De wijze waarop het.
| 547 | nvog |
blijven een rol spelen De kinderwens is voor veel mensen Het hebben van een kinderwens speelt zich normaal gesproken af binnen een relatie en heeft te maken met intimiteit en seksualiteit Wanneer die wens door een vruchtbaarheidsprobleem buiten de sfeer van de intimiteit komt, kan dit als extra belastend ervaren worden Veel mensen vinden het moeilijk om over vruchtbaarheidsproblemen te praten Openheid tussen werkgever en werknemer kan sociale steun bieden en wederzijds begrip creëren Een vruchtbaarheidsbehandeling vindt plaats op basis van een medische indicatie Voor een optimaal en veilig verloop van de behandeling is herhaaldelijk bezoek aan de specialist noodzakelijk Het kan hierbij gaan om onderzoeken, controles en behandelingen De afspraken zijn meestal niet vooraf in te plannen en afhankelijk van het behandelschema van de patiënt en de planning door het ziekenhuis Hierdoor is het meestal niet mogelijk om ziekenhuisbezoeken te plannen Het ondergaan van vruchtbaarheidsbehandelingen kan de belastbaarheid van vrouwelijke en in mindere mate van mannelijke werknemers beïnvloeden Het kan werk belemmeren en leiden tot arbeidsverzuim en/of verminderde productiviteit Maak als werkgever afspraken met de werknemer over het traject, de verwachte beperkingen en de noodzakelijke aanpassingen in werktijden en/of werkzaamheden Daarnaast is het raadzaam ook te bespreken in hoeverre de situatie wordt toegelicht Onderzoek naar de wettelijke bepalingen met betrekking tot arbeidsverzuim door vruchtbaarheidsbehandelingen toont aan dat er geen specifieke regelingen zijn waar dit verlof onder valt Dit in tegenstelling tot wetâ en regelgeving rondom zwangerschap De wijze waarop het tussen werkgever en werknemer De werknemer kan zich ziekmelden als deze als gevolg van een ingreep vanuit medisch oogpunt niet in staat is om werkzaamheden uit te oefenen De door de medische beroepsgroepen opgestelde multidisciplinaire netwerkrichtlijn subfertiliteit adviseert dat een werknemer in het kader van een ivfâbehandeling, als zij dit zelf aangeeft, op de dag van punctie en/of op de dag van de embryoterugplaatsing niet arbeidsgeschikt is, vooral vanwege respectievelijk de Als in de caoâafspraken gemaakt zijn over artsenbezoek, kunnen werkgever en werknemer hierop terugvallen Het blijft dan van belang afspraken te maken over het traject, de verwachte beperkingen Hieronder staan enkele handreikingen voor een gesprek met een werknemer die ⢠Ga het gesprek aan met een open houding Maak ruimte voor het bespreken van de situatie ⢠<PERSOON> begrip voor de lichamelijke en psychische belasting van de behandelingen waarmee uw ⢠Inventariseer samen de beperkingen en mogelijkheden als gevolg van de onderzoeken en ⢠Bespreek wat de consequenties zijn voor het werk Sociale steun van werkgever (en collegaâs) kan het participeren en/of functioneren in het werk van minder arbeidsverzuim en productiviteitsverlies Sociale steun kan ontstaan of toenemen door open de verminderde vruchtbaarheid en de lichamelijke en psychische belasting te bespreken Indien u samen met uw werknemer niet komt tot een oplossing, kunt u advies vragen aan de bedrijfsarts De bedrijfsarts kan ook een rol vervullen in het gesprek tussen werknemer en werkgever.
| 535 | nvog |
tussen werkgever en werknemer De werknemer kan zich ziekmelden als deze als gevolg van een ingreep vanuit medisch oogpunt niet in staat is om werkzaamheden uit te oefenen De door de medische beroepsgroepen opgestelde multidisciplinaire netwerkrichtlijn subfertiliteit adviseert dat een werknemer in het kader van een ivfâbehandeling, als zij dit zelf aangeeft, op de dag van punctie en/of op de dag van de embryoterugplaatsing niet arbeidsgeschikt is, vooral vanwege respectievelijk de Als in de caoâafspraken gemaakt zijn over artsenbezoek, kunnen werkgever en werknemer hierop terugvallen Het blijft dan van belang afspraken te maken over het traject, de verwachte beperkingen Hieronder staan enkele handreikingen voor een gesprek met een werknemer die ⢠Ga het gesprek aan met een open houding Maak ruimte voor het bespreken van de situatie ⢠<PERSOON> begrip voor de lichamelijke en psychische belasting van de behandelingen waarmee uw ⢠Inventariseer samen de beperkingen en mogelijkheden als gevolg van de onderzoeken en ⢠Bespreek wat de consequenties zijn voor het werk Sociale steun van werkgever (en collegaâs) kan het participeren en/of functioneren in het werk van minder arbeidsverzuim en productiviteitsverlies Sociale steun kan ontstaan of toenemen door open de verminderde vruchtbaarheid en de lichamelijke en psychische belasting te bespreken Indien u samen met uw werknemer niet komt tot een oplossing, kunt u advies vragen aan de bedrijfsarts De bedrijfsarts kan ook een rol vervullen in het gesprek tussen werknemer en werkgever De voorkeur gaat daarbij uit naar een geregistreerd bedrijfsarts Een geregistreerd bedrijfsarts heeft De bedrijfsarts is de professional op het raakvlak van gezondheid en werk Voor vragen over veiligheid, gezondheid en welzijn in relatie tot werk kan de werknemer een afspraak maken op het arbeidsomstandighedenspreekuur van de bedrijfsarts Hoewel werkgevers niet meer wettelijk verplicht zijn werknemers de gelegenheid te geven op eigen initiatief het arbeidsomstandighedenspreekuur van een bedrijfsarts te bezoeken, biedt vrije toegang van werknemers tot een goed geïnformeerde bedrijfsarts wel de kans eventuele beperkingen en mogelijkheden tijdig te bespreken De bedrijfsarts bespreekt met de werknemer het traject en inventariseert de mogelijkheden, beperkingen en werkgebonden factoren De bedrijfsarts adviseert de werknemer (en met toestemming ook de werkgever) over noodzakelijke aanpassingen in het werk De bedrijfsarts kan desgewenst als onafhankelijk intermediair in het gesprek tussen werknemer en werkgever een rol vervullen De bedrijfsarts werkt volgens wettelijke regels en heeft geheimhoudingsplicht Zonder expliciete toestemming van de werknemer mag de bedrijfsarts geen medische gegevens doorgeven aan de werkgever Als er sprake is van arbeidsverzuim en een gerichte aanvraag verzuimbegeleiding door de werkgever is gedaan, mag de bedrijfsarts de werkgever wel informeren over de mogelijkheden, de <PERSOON> is de landelijke, onafhankelijke vereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen <PERSOON> biedt nieuws, achtergrondinformatie, ervaringsverhalen en contact over vruchtbaarheid, problemen met zwanger worden en ongewilde kinderloosheid Ook kunt u hier informatie vinden over De NVAB heeft als doel het bevorderen van de arbeidsâ en bedrijfsgeneeskunde in de ruimste zin, als wetenschap en beroepsuitoefening Daarnaast bevordert de NVAB de professionele belangen van haar.
| 555 | nvog |
De bedrijfsarts is de professional op het raakvlak van gezondheid en werk Voor vragen over veiligheid, gezondheid en welzijn in relatie tot werk kan de werknemer een afspraak maken op het arbeidsomstandighedenspreekuur van de bedrijfsarts Hoewel werkgevers niet meer wettelijk verplicht zijn werknemers de gelegenheid te geven op eigen initiatief het arbeidsomstandighedenspreekuur van een bedrijfsarts te bezoeken, biedt vrije toegang van werknemers tot een goed geïnformeerde bedrijfsarts wel de kans eventuele beperkingen en mogelijkheden tijdig te bespreken De bedrijfsarts bespreekt met de werknemer het traject en inventariseert de mogelijkheden, beperkingen en werkgebonden factoren De bedrijfsarts adviseert de werknemer (en met toestemming ook de werkgever) over noodzakelijke aanpassingen in het werk De bedrijfsarts kan desgewenst als onafhankelijk intermediair in het gesprek tussen werknemer en werkgever een rol vervullen De bedrijfsarts werkt volgens wettelijke regels en heeft geheimhoudingsplicht Zonder expliciete toestemming van de werknemer mag de bedrijfsarts geen medische gegevens doorgeven aan de werkgever Als er sprake is van arbeidsverzuim en een gerichte aanvraag verzuimbegeleiding door de werkgever is gedaan, mag de bedrijfsarts de werkgever wel informeren over de mogelijkheden, de <PERSOON> is de landelijke, onafhankelijke vereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen <PERSOON> biedt nieuws, achtergrondinformatie, ervaringsverhalen en contact over vruchtbaarheid, problemen met zwanger worden en ongewilde kinderloosheid Ook kunt u hier informatie vinden over De NVAB heeft als doel het bevorderen van de arbeidsâ en bedrijfsgeneeskunde in de ruimste zin, als wetenschap en beroepsuitoefening Daarnaast bevordert de NVAB de professionele belangen van haar werknemersorganisaties, overheidsinstellingen en beleidsmakers Het NCvB maakt deel uit van het Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid van het <INSTELLING>, Divisie Klinische Methoden en Public Health van de <PERSOON> Het NCvB> bevordert de kwaliteit van preventie, (vroeg)diagnostiek, behandeling en begeleiding van # ZonMw Vruchtbaarheidsstoornissen Kansen voor doelmatiger zorg ### # <PERSOON> MP, <PERSOON> JL [Subfertility in <PERSOON> calculation of incidence and appeal # Improving the ##st century healthcare system In Institute of Medicine, ed Crossing the quality chasm A new health system for the ##st century Washington DC National Academy Press, ### ##-## # <PERSOON> MA, Killick SR Negative lifestyle is associated with a significant reduction in fecundity <PERSOON> EE <PERSOON> internet-based prospective # <PERSOON> mass index and delayed conception a European Multicenter Study on Infertility and <PERSOON-##> RF, Longnecker MP Obesity and time to pregnancy <PERSOON-##> in overweight # Zaadstra BM, Seidell JC, Van Noord PA et al Fat and female fecundity prospective study of effect of ## <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> R.
| 544 | nvog |
beleidsmakers Het NCvB maakt deel uit van het Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid van het <INSTELLING>, Divisie Klinische Methoden en Public Health van de <PERSOON> Het NCvB> bevordert de kwaliteit van preventie, (vroeg)diagnostiek, behandeling en begeleiding van # ZonMw Vruchtbaarheidsstoornissen Kansen voor doelmatiger zorg ### # <PERSOON> MP, <PERSOON> JL [Subfertility in <PERSOON> calculation of incidence and appeal # Improving the ##st century healthcare system In Institute of Medicine, ed Crossing the quality chasm A new health system for the ##st century Washington DC National Academy Press, ### ##-## # <PERSOON> MA, Killick SR Negative lifestyle is associated with a significant reduction in fecundity <PERSOON> EE <PERSOON> internet-based prospective # <PERSOON> mass index and delayed conception a European Multicenter Study on Infertility and <PERSOON> RF, Longnecker MP Obesity and time to pregnancy <PERSOON-##> in overweight # Zaadstra BM, Seidell JC, Van Noord PA et al Fat and female fecundity prospective study of effect of ## <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> MJ et al Obesity affects spontaneous pregnancy chances in ## <PERSOON-##> C, <PERSOON-##> RJ Weight loss in obese infertile women results in improvement in reproductive outcome for all forms of fertility treatment Hum Reprod ###;## ##<DATUM> <PERSOON-##> C et al Weight loss results in significant improvement in pregnancy and ovulation rates in anovulatory obese women <PERSOON-##> A et al Improvement in endocrine and ovarian function during dietary treatment of obese women with polycystic ovary syndrome Clin Endocrinol (Oxf) ###;#<DATUM> ## ## <PERSOON-##> and obese anovulatory patients with polycystic ovaries parallel improvements in anthropometric indices, ovarian physiology and fertility rate induced by diet Hum Reprod ###;## ###-## ## Vine MF, Margolin BH, <PERSOON-##> HI, Hulka BS Cigarette smoking and sperm density a meta-analysis ## <PERSOON-##> SC, Martinez-Chequer JC Effects of cigarette smoking on semen characteristics of a ## Gaur <PERSOON-##> VP Effect of cigarette smoking on semen quality of infertile men <PERSOON-##> JP Is smoking a risk factor ##.
| 544 | nvog |
<PERSOON> MJ et al Obesity affects spontaneous pregnancy chances in ## <PERSOON> C, <PERSOON> RJ Weight loss in obese infertile women results in improvement in reproductive outcome for all forms of fertility treatment Hum Reprod ###;## ##<DATUM> <PERSOON> C et al Weight loss results in significant improvement in pregnancy and ovulation rates in anovulatory obese women <PERSOON> A et al Improvement in endocrine and ovarian function during dietary treatment of obese women with polycystic ovary syndrome Clin Endocrinol (Oxf) ###;#<DATUM> ## ## <PERSOON> and obese anovulatory patients with polycystic ovaries parallel improvements in anthropometric indices, ovarian physiology and fertility rate induced by diet Hum Reprod ###;## ###-## ## Vine MF, Margolin BH, <PERSOON> HI, Hulka BS Cigarette smoking and sperm density a meta-analysis ## <PERSOON> SC, Martinez-Chequer JC Effects of cigarette smoking on semen characteristics of a ## Gaur <PERSOON> VP Effect of cigarette smoking on semen quality of infertile men <PERSOON-##> JP Is smoking a risk factor ## Semen Quality of Male Idiopathic Infertile Smokers and <PERSOON-##> AH, Jorsaraee GA, Marzony ET Cigarette smoking and the risk of male infertility <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> C et al Effect of smoking on semen parameters of men attending an infertility ## <PERSOON-##> <INSTELLING> Smoking and female infertility a systematic review and metaanalysis Hum Reprod ###;## ###<DATUM> Hull MG, North K, <PERSOON-##> WC Delayed conception and active and passive smoking <PERSOON-##> Avon Longitudinal Study of Pregnancy and Childhood Study Team Fertil Steril ###;#<DATUM> ## ## <PERSOON-##> MD, Day NL Developmental consequences of prenatal tobacco exposure Curr Opin Neurol ## Rogers JM Tobacco and pregnancy overview of exposures and effects <PERSOON-##> ## <PERSOON-##> GL, Murray JC Review on genetic variants and maternal smoking in the etiology of oral clefts and other birth defects <PERSOON-##> of maternal and paternal alcohol consumption on the success rates of in vitro fertilization and gamete intrafallopian transfer <PERSOON-##> EJ Maternal smoking, drinking or cannabis use during pregnancy and neurobehavioral and cognitive functioning in human offspring Neurosci Biobehav Rev ###;## ##-## ##.
| 567 | nvog |
<PERSOON> AH, Jorsaraee GA, Marzony ET Cigarette smoking and the risk of male infertility <PERSOON> A, <PERSOON> C et al Effect of smoking on semen parameters of men attending an infertility ## <PERSOON> <INSTELLING> Smoking and female infertility a systematic review and metaanalysis Hum Reprod ###;## ###<DATUM> Hull MG, North K, <PERSOON> WC Delayed conception and active and passive smoking <PERSOON> Avon Longitudinal Study of Pregnancy and Childhood Study Team Fertil Steril ###;#<DATUM> ## ## <PERSOON> MD, Day NL Developmental consequences of prenatal tobacco exposure Curr Opin Neurol ## Rogers JM Tobacco and pregnancy overview of exposures and effects <PERSOON> ## <PERSOON> GL, Murray JC Review on genetic variants and maternal smoking in the etiology of oral clefts and other birth defects <PERSOON-##> of maternal and paternal alcohol consumption on the success rates of in vitro fertilization and gamete intrafallopian transfer <PERSOON-##> EJ Maternal smoking, drinking or cannabis use during pregnancy and neurobehavioral and cognitive functioning in human offspring Neurosci Biobehav Rev ###;## ##-## ## Systematic review of effects of low-moderate prenatal alcohol ## <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> of cocaine use with sperm concentration, motility, and morphology <PERSOON-##> steroids and semen parameters in bodybuilders Fertil Steril androgenic anabolic steroids on sperm quality and serum hormone levels in adult male bodybuilders Life ## <PERSOON-##> C, Cui YG, <PERSOON-##> XH et al Transient scrotal hyperthermia and levonorgestrel enhance testosterone-induced spermatogenesis suppression in men through increased germ cell apoptosis <PERSOON-##> effects of immunosuppressive and anti-inflammatory medications on fertility, ## <PERSOON-##> MB, <PERSOON-##> DW Self-reported use of pharmaceuticals and primary ## <PERSOON-##> effects of sulphasalazine on male fertility <PERSOON-##> article Reproduction in the patient with ## Sawyer D, <PERSOON-##> adverse reactions and acute toxicity <PERSOON-##> impact of commonly prescribed drugs on male fertility Hum Fertil ## Habal FM, Ravindran NC Management of inflammatory bowel disease in the pregnant <PERSOON-##> L et al Safety concerns associated with the use of serotonin reuptake.
| 533 | nvog |
of low-moderate prenatal alcohol ## <PERSOON> JE, <PERSOON> of cocaine use with sperm concentration, motility, and morphology <PERSOON> steroids and semen parameters in bodybuilders Fertil Steril androgenic anabolic steroids on sperm quality and serum hormone levels in adult male bodybuilders Life ## <PERSOON> C, Cui YG, <PERSOON> XH et al Transient scrotal hyperthermia and levonorgestrel enhance testosterone-induced spermatogenesis suppression in men through increased germ cell apoptosis <PERSOON> effects of immunosuppressive and anti-inflammatory medications on fertility, ## <PERSOON> MB, <PERSOON> DW Self-reported use of pharmaceuticals and primary ## <PERSOON> effects of sulphasalazine on male fertility <PERSOON> article Reproduction in the patient with ## Sawyer D, <PERSOON-##> adverse reactions and acute toxicity <PERSOON-##> impact of commonly prescribed drugs on male fertility Hum Fertil ## Habal FM, Ravindran NC Management of inflammatory bowel disease in the pregnant <PERSOON-##> L et al Safety concerns associated with the use of serotonin reuptake a review Clin Ther ## Buhimschi CS, Weiner CP Medications in pregnancy and lactation part # <PERSOON-##> factors in deteriorating male reproductive health <PERSOON-##> role of lifestyle changing to improve the semen quality in patients with varicocele <PERSOON-##> A et al Structured exercise training programme versus hypocaloric hyperproteic diet in obese polycystic ovary syndrome patients with anovulatory infertility a ##-week pilot ## <PERSOON-##> of care for infertility patients <PERSOON-##> evaluation of a plan for a hospital ## <PERSOON-##> JA Weaknesses, strengths and needs in fertility care according to patients <PERSOON-##> couples' assessment of infertility treatment <PERSOON-##> LJ, <PERSOON-##> FM Why are couples satisfied with infertility treatment? <PERSOON-##>'s experience of IVF a follow-up study <PERSOON-##> survey of infertility practices in primary care in Scotland Br J Gen ## Child-rearing ability and the provision of fertility services Fertil Steril ###;##.
| 469 | nvog |
Ther ## Buhimschi CS, Weiner CP Medications in pregnancy and lactation part # <PERSOON> factors in deteriorating male reproductive health <PERSOON> role of lifestyle changing to improve the semen quality in patients with varicocele <PERSOON> A et al Structured exercise training programme versus hypocaloric hyperproteic diet in obese polycystic ovary syndrome patients with anovulatory infertility a ##-week pilot ## <PERSOON> of care for infertility patients <PERSOON> evaluation of a plan for a hospital ## <PERSOON> JA Weaknesses, strengths and needs in fertility care according to patients <PERSOON> couples' assessment of infertility treatment <PERSOON> LJ, <PERSOON> FM Why are couples satisfied with infertility treatment? <PERSOON-##>'s experience of IVF a follow-up study <PERSOON-##> survey of infertility practices in primary care in Scotland Br J Gen ## Child-rearing ability and the provision of fertility services <PERSOON-##> AM A validation study of the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) in different groups of Dutch subjects Psychol Med ## Hull MG, Glazener CM, <PERSOON-##> NJ et al Population study of causes, treatment, and outcome of infertility ## <PERSOON-##> toxicology the science today <PERSOON-##> exposure and effects on the male reproductive system <PERSOON-##> influence of occupational exposure on male reproductive function ## <PERSOON-##> R et al Occupation and male infertility glycol ethers and other exposures ## <PERSOON-##> R et al Ethylene glycol ethers and risks of spontaneous abortion and ## Younglai EV, Holloway AC, Foster WG Environmental and occupational factors affecting fertility and ## <PERSOON-##> work, nitrous oxide exposure and subfertility among Swedish ## <PERSOON-##> hazards in the workplace what the practitioner needs to know about ## Frazier LM Workplace reproductive problems <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> DD Women's emotional adjustment to IVF a systematic review of ## years of research.
| 463 | nvog |
## <PERSOON> AM A validation study of the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) in different groups of Dutch subjects Psychol Med ## Hull MG, Glazener CM, <PERSOON> NJ et al Population study of causes, treatment, and outcome of infertility ## <PERSOON> toxicology the science today <PERSOON> exposure and effects on the male reproductive system <PERSOON> influence of occupational exposure on male reproductive function ## <PERSOON> R et al Occupation and male infertility glycol ethers and other exposures ## <PERSOON> R et al Ethylene glycol ethers and risks of spontaneous abortion and ## Younglai EV, Holloway AC, Foster WG Environmental and occupational factors affecting fertility and ## <PERSOON> work, nitrous oxide exposure and subfertility among Swedish ## <PERSOON> hazards in the workplace what the practitioner needs to know about ## Frazier LM Workplace reproductive problems <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> DD Women's emotional adjustment to IVF a systematic review of ## years of research ##-## ## <PERSOON-##> of psychiatric disorders in infertile women and men undergoing in vitro fertilization treatment <PERSOON-##> burden of infertility and assisted reproduction Lancet ###;##<DATUM> ## ## Boivin J A review of psychosocial interventions in infertility Soc Sci Med ###;## ###-## ## Arnow BA Relationships between childhood maltreatment, adult health and psychiatric outcomes, and ## <PERSOON-##> RV Psychiatric disorders in adult children of problem drinkers prevalence, first onset and comparison with other risk factors <PERSOON-##> outcome in children with intrauterine exposure to ## <PERSOON-##>, severe morbidity, and injury in children living with ## <PERSOON-##> HM Early preschool predictors of preadolescent internalizing and externalizing <PERSOON-##>, J , and <PERSOON-##> van factoren Inventariserend onderzoek naar de ouderschapscompetenties van mensen met een verstandelijke handicap ### ## World Health Organization WHO Manual for the standardised investigation and diagnosis of the infertile ## <PERSOON-##> MJ, Collins JA, <PERSOON-##> ER Two new prediction rules.
| 518 | nvog |
## <PERSOON> of psychiatric disorders in infertile women and men undergoing in vitro fertilization treatment <PERSOON> burden of infertility and assisted reproduction Lancet ###;##<DATUM> ## ## Boivin J A review of psychosocial interventions in infertility Soc Sci Med ###;## ###-## ## Arnow BA Relationships between childhood maltreatment, adult health and psychiatric outcomes, and ## <PERSOON> RV Psychiatric disorders in adult children of problem drinkers prevalence, first onset and comparison with other risk factors <PERSOON> outcome in children with intrauterine exposure to ## <PERSOON>, severe morbidity, and injury in children living with ## <PERSOON> HM Early preschool predictors of preadolescent internalizing and externalizing <PERSOON>, J , and <PERSOON> van factoren Inventariserend onderzoek naar de ouderschapscompetenties van mensen met een verstandelijke handicap ### ## World Health Organization WHO Manual for the standardised investigation and diagnosis of the infertile ## <PERSOON> MJ, Collins JA, <PERSOON-##> ER Two new prediction rules ## <PERSOON-##> MJ et al Pregnancy is predictable a large-scale prospective external validation of the prediction of spontaneous pregnancy in subfertile couples <PERSOON-##> S, van d, <PERSOON-##> predictive value of medical history taking and Chlamydia IgG ELISA antibody testing (CAT) in the selection of subfertile women for ## <PERSOON-##> J, van d, <PERSOON-##> accuracy of serum chlamydial ## <PERSOON-##> predictive value of the "<PERSOON-##> SG, Helmerhorst FM, Bloemenkamp KW, Hollants FA, Meerpoel DE, Keirse MJ Effectiveness of the ## <PERSOON-##> JW, Hompes PG et al Intrauterine insemination with controlled ovarian hyperstimulation versus expectant management for couples with unexplained subfertility and an ## <PERSOON-##> SE Pelvic inflammatory disease and fertility A cohort study of #,### women with laparoscopically verified disease and ### control women with normal ## <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> and subfertility is the relationship ## <PERSOON-##> S et al Fecundability and spontaneous abortions in women with selfreported oligo-amenorrhea and/or hirsutism <PERSOON-##> B et al Spontaneous pregnancy in couples waiting for artificial.
| 529 | nvog |
MJ et al Pregnancy is predictable a large-scale prospective external validation of the prediction of spontaneous pregnancy in subfertile couples <PERSOON> S, van d, <PERSOON> predictive value of medical history taking and Chlamydia IgG ELISA antibody testing (CAT) in the selection of subfertile women for ## <PERSOON> J, van d, <PERSOON> accuracy of serum chlamydial ## <PERSOON> predictive value of the "<PERSOON> SG, Helmerhorst FM, Bloemenkamp KW, Hollants FA, Meerpoel DE, Keirse MJ Effectiveness of the ## <PERSOON> JW, Hompes PG et al Intrauterine insemination with controlled ovarian hyperstimulation versus expectant management for couples with unexplained subfertility and an ## <PERSOON> SE Pelvic inflammatory disease and fertility A cohort study of #,### women with laparoscopically verified disease and ### control women with normal ## <PERSOON> JA, <PERSOON-##> and subfertility is the relationship ## <PERSOON-##> S et al Fecundability and spontaneous abortions in women with selfreported oligo-amenorrhea and/or hirsutism <PERSOON-##> B et al Spontaneous pregnancy in couples waiting for artificial <PERSOON-##> timing of the "fertile window" in the menstrual cycle day specific ## Wilcox AJ, Weinberg CR, Baird DD Timing of sexual intercourse in relation to ovulation Effects on the probability of conception, survival of the pregnancy, and sex of the baby <PERSOON-##> J Med ###;### ### ## Dunson DB, Baird DD, Wilcox AJ, Weinberg CR Day-specific probabilities of clinical pregnancy based on two studies with imperfect measures of ovulation <PERSOON-##> intercourse to achieve pregnancy current evidence <PERSOON-##> probability of conception on different days of the cycle with respect to ovulation ## Agarwal SK, Haney AF <PERSOON-##> recommending timed intercourse really help the infertile couple? <PERSOON-##> mucus secretions on the day of intercourse an accurate marker of highly fertile days <PERSOON-##> BA, Al M et al Absence from work and emotional stress in women undergoing IVF or ICSI an analysis of IVF-related absence from work in women and the contribution of general and ## <PERSOON-##> JL, Templeton <INSTELLING> Patient satisfaction with the management of infertility ##.
| 513 | nvog |
<PERSOON> timing of the "fertile window" in the menstrual cycle day specific ## Wilcox AJ, Weinberg CR, Baird DD Timing of sexual intercourse in relation to ovulation Effects on the probability of conception, survival of the pregnancy, and sex of the baby <PERSOON> J Med ###;### ### ## Dunson DB, Baird DD, Wilcox AJ, Weinberg CR Day-specific probabilities of clinical pregnancy based on two studies with imperfect measures of ovulation <PERSOON> intercourse to achieve pregnancy current evidence <PERSOON> probability of conception on different days of the cycle with respect to ovulation ## Agarwal SK, Haney AF <PERSOON> recommending timed intercourse really help the infertile couple? <PERSOON> mucus secretions on the day of intercourse an accurate marker of highly fertile days <PERSOON> BA, Al M et al Absence from work and emotional stress in women undergoing IVF or ICSI an analysis of IVF-related absence from work in women and the contribution of general and ## <PERSOON> JL, Templeton <INSTELLING> Patient satisfaction with the management of infertility ## <PERSOON> relative contribution of IVF to the total ## <PERSOON-##> BW, Lambalk CB A systematic review of tests predicting ovarian reserve and IVF outcome Hum Reprod Update ###;<DATUM> ### ## WHO ### WHO laboratory manual for the examination of human semen and sperm-cervical mucus interaction - #th ed Cambridge Cambridge University Press, ### ## WHO ### WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen -#th ed ### <PERSOON-##> JH, de <PERSOON-##> A et al Chromosome studies in ### males prior to intracytoplasmic sperm injection the Dutch experience Eur J Hum Genet ###;<DATUM> ### ### <PERSOON-##> MC, Daudin M, De MP et al Cytogenetic investigations of infertile men with low sperm counts a ### <PERSOON-##> review ### Evaluation and treatment of the infertile couple <PERSOON-##> to the infertile man <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> tract infections impact on male ### <PERSOON-##> K et al Risk factors in past histories and familial episodes related to development of testicular germ cell tumor <PERSOON-##> and treatment of testicular cancer Am Fam Physician ###;#<DATUM> ## ###.
| 571 | nvog |
IVF to the total ## <PERSOON> BW, Lambalk CB A systematic review of tests predicting ovarian reserve and IVF outcome Hum Reprod Update ###;<DATUM> ### ## WHO ### WHO laboratory manual for the examination of human semen and sperm-cervical mucus interaction - #th ed Cambridge Cambridge University Press, ### ## WHO ### WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen -#th ed ### <PERSOON> JH, de <PERSOON> A et al Chromosome studies in ### males prior to intracytoplasmic sperm injection the Dutch experience Eur J Hum Genet ###;<DATUM> ### ### <PERSOON> MC, Daudin M, De MP et al Cytogenetic investigations of infertile men with low sperm counts a ### <PERSOON> review ### Evaluation and treatment of the infertile couple <PERSOON> to the infertile man <PERSOON> A, <PERSOON> tract infections impact on male ### <PERSOON> K et al Risk factors in past histories and familial episodes related to development of testicular germ cell tumor <PERSOON-##> and treatment of testicular cancer Am Fam Physician ###;#<DATUM> ## ### Incidental testicular cancers that subsequently developed in oligozoospermic and azoospermic patients report of three cases Fertil Steril ### American Cancer Society <PERSOON-##> testicular cancer be found early? ### ### <PERSOON-##> MD Genetic risks of intracytoplasmic sperm injection in the treatment of male infertility ### <PERSOON-##> S et al A high frequency of Y chromosome deletions in males with ### Pryor JL, Kent-<PERSOON-##> A et al Microdeletions in the Y chromosome of infertile men <PERSOON-##> association risk of male subfertility and testicular cancer ### <PERSOON-##> PE Cancer risk in male factorinfertility <PERSOON-##> AM Early testicular cancer a problem in an infertility clinic <PERSOON-##> and anti-oestrogens for ovulation ### Gomel V, <PERSOON-##> PJ In vitro fertilization versus reconstructive tubal surgery <PERSOON-##> TJ, Coulam CB Results of microsurgical reconstruction in patients with combined proximal and distal tubal occlusion double obstruction Fertil Steril ###;#<DATUM> # ### Singhal V, <PERSOON-##> TC, Cooke ID <PERSOON-##> analysis of factors influencing the outcome of ### consecutive tubal ###.
| 593 | nvog |
subsequently developed in oligozoospermic and azoospermic patients report of three cases Fertil Steril ### American Cancer Society <PERSOON> testicular cancer be found early? ### ### <PERSOON> MD Genetic risks of intracytoplasmic sperm injection in the treatment of male infertility ### <PERSOON> S et al A high frequency of Y chromosome deletions in males with ### Pryor JL, Kent-<PERSOON> A et al Microdeletions in the Y chromosome of infertile men <PERSOON> association risk of male subfertility and testicular cancer ### <PERSOON> PE Cancer risk in male factorinfertility <PERSOON> AM Early testicular cancer a problem in an infertility clinic <PERSOON> and anti-oestrogens for ovulation ### Gomel V, <PERSOON> PJ In vitro fertilization versus reconstructive tubal surgery <PERSOON-##> TJ, Coulam CB Results of microsurgical reconstruction in patients with combined proximal and distal tubal occlusion double obstruction Fertil Steril ###;#<DATUM> # ### Singhal V, <PERSOON-##> TC, Cooke ID <PERSOON-##> analysis of factors influencing the outcome of ### consecutive tubal ### A pelvic scoring system for infertility surgery <PERSOON-##> tubal occlusion microsurgery versus in vitro fertilization--a review <PERSOON-##> for tubal infertility <PERSOON-##> PF Microsurgery for tubal infertility <PERSOON-##> tubal occlusion microsurgery versus IVF--a review <PERSOON-##> ### <PERSOON-##> MC Surgical treatment for tubal disease in women due to undergo in vitro ### Salpingectomy for hydrosalpinx prior to in vitro fertilization <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> T Effect of endometrioma cystectomy on IVF outcome a ### <PERSOON-##> with advanced-stage endometriosis and previous surgery respond less well to gonadotropin stimulation, but have similar IVF implantation and delivery rates compared with women with tubal factor infertility <PERSOON-##> surgery for subfertility associated with endometriosis <PERSOON-##> suppression for ### <PERSOON-##> for unexplained subfertility Cochrane ###.
| 484 | nvog |
system for infertility surgery <PERSOON> tubal occlusion microsurgery versus in vitro fertilization--a review <PERSOON> for tubal infertility <PERSOON> PF Microsurgery for tubal infertility <PERSOON> tubal occlusion microsurgery versus IVF--a review <PERSOON> ### <PERSOON> MC Surgical treatment for tubal disease in women due to undergo in vitro ### Salpingectomy for hydrosalpinx prior to in vitro fertilization <PERSOON> A, <PERSOON> T Effect of endometrioma cystectomy on IVF outcome a ### <PERSOON> with advanced-stage endometriosis and previous surgery respond less well to gonadotropin stimulation, but have similar IVF implantation and delivery rates compared with women with tubal factor infertility <PERSOON-##> surgery for subfertility associated with endometriosis <PERSOON-##> suppression for ### <PERSOON-##> for unexplained subfertility Cochrane ### Endometriosis and infertility epidemiology and evidence-based treatments ### <PERSOON-##> JB Management of ovarian endometriomas ### Hart <PERSOON-##> surgery versus ablative surgery for ovarian ### <PERSOON-##> and infertility a review <PERSOON-##> and in vitro ### <PERSOON-##> ovarian failure a systematic review on therapeutic interventions to restore ovarian function and achieve pregnancy <PERSOON-##> of premature ovarian failure <PERSOON-##> ovarian failure Curr Opin Obstet Gynecol ###;<DATUM> ## ### Farhat R, Al-zidjali <PERSOON-##> AS Outcome of gonadotropin therapy for male infertility due to ### <PERSOON-##> of the high endogenous levels of plasma FSH in infertile men are associated with improved Sertoli cell function as reflected by ### <PERSOON-##> postwash total progressively ### <PERSOON-##> JW, van d, V Use of the total motile sperm count to predict ### Tournaye H.
| 432 | nvog |
and infertility epidemiology and evidence-based treatments ### <PERSOON> JB Management of ovarian endometriomas ### Hart <PERSOON> surgery versus ablative surgery for ovarian ### <PERSOON> and infertility a review <PERSOON> and in vitro ### <PERSOON> ovarian failure a systematic review on therapeutic interventions to restore ovarian function and achieve pregnancy <PERSOON> of premature ovarian failure <PERSOON> ovarian failure Curr Opin Obstet Gynecol ###;<DATUM> ## ### Farhat R, Al-zidjali <PERSOON> AS Outcome of gonadotropin therapy for male infertility due to ### <PERSOON> of the high endogenous levels of plasma FSH in infertile men are associated with improved Sertoli cell function as reflected by ### <PERSOON-##> postwash total progressively ### <PERSOON-##> JW, van d, V Use of the total motile sperm count to predict ### <PERSOON-##> C, De <PERSOON-##> comparison of conventional in-vitro fertilization and intracytoplasmic sperm injection in patients with ### Pryor JP, <PERSOON-##> WF Ejaculatory duct obstruction in subfertile males analysis of ## patients <PERSOON-##> azoospermia a microsurgical success story Semin Reprod Med ### Meng MV, Greene KL, Turek PJ Surgery or assisted reproduction? A decision analysis of treatment costs ### <PERSOON-##> UH Microsurgical vasovasostomy versus microsurgical ### Van <PERSOON-##> ML, <PERSOON-##> for surgical retrieval of sperm prior to intra-cytoplasmic sperm injection (ICSI) for azoospermia <PERSOON-##> RF Surgical sperm retrieval and intracytoplasmic sperm injection as treatment of obstructive azoospermia <PERSOON-##> RJ, Podsiadly BT, Craft IL Studies of percutaneous epididymal sperm aspiration (PESA) and intracytoplasmic sperm injection <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> of percutaneous needle aspiration and open biopsy for sperm retrieval in men with non-obstructive azoospermia Acta Obstet ### Salihu HM, Aliyu MH Sperm retrieval in infertile males comparison between testicular sperm extraction and testicular sperm aspiration techniques <PERSOON-##> Klin Wochenschr ###;#<DATUM> #.
| 495 | nvog |
<PERSOON> C, De <PERSOON> comparison of conventional in-vitro fertilization and intracytoplasmic sperm injection in patients with ### Pryor JP, <PERSOON> WF Ejaculatory duct obstruction in subfertile males analysis of ## patients <PERSOON> azoospermia a microsurgical success story Semin Reprod Med ### Meng MV, Greene KL, Turek PJ Surgery or assisted reproduction? A decision analysis of treatment costs ### <PERSOON> UH Microsurgical vasovasostomy versus microsurgical ### Van <PERSOON> ML, <PERSOON> for surgical retrieval of sperm prior to intra-cytoplasmic sperm injection (ICSI) for azoospermia <PERSOON> RF Surgical sperm retrieval and intracytoplasmic sperm injection as treatment of obstructive azoospermia <PERSOON> RJ, Podsiadly BT, Craft IL Studies of percutaneous epididymal sperm aspiration (PESA) and intracytoplasmic sperm injection <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> of percutaneous needle aspiration and open biopsy for sperm retrieval in men with non-obstructive azoospermia Acta Obstet ### Salihu HM, Aliyu MH Sperm retrieval in infertile males comparison between testicular sperm extraction and testicular sperm aspiration techniques <PERSOON-##>-uterine insemination for male ### <PERSOON-##> ER, <PERSOON-##> CW, Habbema JD Controlled ovarian hyperstimulation and intrauterine insemination for treating male subfertility a controlled study Hum Reprod ### Aboulghar M, <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> ovarian hyperstimulation and intrauterine insemination for treatment of unexplained infertility should be limited to a maximum of ### <PERSOON-##> P et al Intrauterine insemination how many cycles should we perform? ### <PERSOON-##> A et al Incidence and main causes of infertility in a resident population (#,###,###) of three French regions (###-###) Hum Reprod ###;<DATUM> # ### Revised American Society for Reproductive Medicine classification of endometriosis ### <PERSOON-##> MJ Intra-uterine insemination for unexplained ### <PERSOON-##> insemination or in-vitro fertilisation in idiopathic subfertility and male subfertility a randomised trial and costeffectiveness analysis <PERSOON-##> J et al Clomifene citrate or unstimulated intrauterine insemination compared with expectant management for unexplained infertility pragmatic randomised controlled trial ### <PERSOON-##> PJ et al A randomized clinical trial to evaluate optimal treatment for unexplained infertility.
| 535 | nvog |
<PERSOON>-uterine insemination for male ### <PERSOON> ER, <PERSOON> CW, Habbema JD Controlled ovarian hyperstimulation and intrauterine insemination for treating male subfertility a controlled study Hum Reprod ### Aboulghar M, <PERSOON> A, <PERSOON> ovarian hyperstimulation and intrauterine insemination for treatment of unexplained infertility should be limited to a maximum of ### <PERSOON> P et al Intrauterine insemination how many cycles should we perform? ### <PERSOON> A et al Incidence and main causes of infertility in a resident population (#,###,###) of three French regions (###-###) Hum Reprod ###;<DATUM> # ### Revised American Society for Reproductive Medicine classification of endometriosis ### <PERSOON> MJ Intra-uterine insemination for unexplained ### <PERSOON> insemination or in-vitro fertilisation in idiopathic subfertility and male subfertility a randomised trial and costeffectiveness analysis <PERSOON-##> J et al Clomifene citrate or unstimulated intrauterine insemination compared with expectant management for unexplained infertility pragmatic randomised controlled trial ### <PERSOON-##> PJ et al A randomized clinical trial to evaluate optimal treatment for unexplained infertility <PERSOON-##> BJ, van d, <PERSOON-##> BW Performance of the postwash total motile sperm count as a predictor of pregnancy at the time of intrauterine insemination a metaanalysis <PERSOON-##> MM Assisted hatching on assisted conception (IVF and ICSI) ### <PERSOON-##> DD [No arguments to support an age limit for men entering an in vitro fertilisation or intracytoplasmic sperm injection programme] <PERSOON-##> FJ, Soules <PERSOON-##> aging mechanisms and clinical consequences <PERSOON-##> TE, <PERSOON-##> accuracy of multivariate models predicting ovarian reserve and pregnancy after in vitro fertilization a meta-analysis <PERSOON-##> RM, Penzias AS Clomiphene citrate and intrauterine insemination analysis of more ### <PERSOON-##> ER, <PERSOON-##> variability of female reproductive ageing Hum Reprod Update ###;<DATUM> ### Henne MB, Stegmann BJ, Neithardt AB et al <PERSOON-##> combined effect of age and basal follicle-stimulating hormone on the cost of a live birth at assisted reproductive technology Fertil Steril ###;#<DATUM> ## ###.
| 540 | nvog |
<PERSOON> BJ, van d, <PERSOON> BW Performance of the postwash total motile sperm count as a predictor of pregnancy at the time of intrauterine insemination a metaanalysis <PERSOON> MM Assisted hatching on assisted conception (IVF and ICSI) ### <PERSOON> DD [No arguments to support an age limit for men entering an in vitro fertilisation or intracytoplasmic sperm injection programme] <PERSOON> FJ, Soules <PERSOON> aging mechanisms and clinical consequences <PERSOON> TE, <PERSOON> accuracy of multivariate models predicting ovarian reserve and pregnancy after in vitro fertilization a meta-analysis <PERSOON> RM, Penzias AS Clomiphene citrate and intrauterine insemination analysis of more ### <PERSOON-##> ER, <PERSOON-##> variability of female reproductive ageing Hum Reprod Update ###;<DATUM> ### Henne MB, Stegmann BJ, Neithardt AB et al <PERSOON-##> combined effect of age and basal follicle-stimulating hormone on the cost of a live birth at assisted reproductive technology Fertil Steril ###;#<DATUM> ## ### Cumulative live birth rates following IVF in ##- to ##-year-old women presenting with favourable ovarian reserve characteristics ### <PERSOON-##> longitudinal cohort study on cumulative #-year delivery and adoption rates among ### couples initiating infertility treatment <PERSOON-##> JM, van <PERSOON-##> JA, Kraaimaat FW A longitudinal, prospective study on emotional adjustment before, during and after consecutive fertility treatment cycles Hum Reprod ### De <PERSOON-##> in the cystic fibrosis gene in men with congenital bilateral absence of the vas ### <PERSOON-##> B, predictive factor for testicular sperm recovery?] ### Belker AM, <PERSOON-##> EF, Konnak JW, Sharlip ID Results of #,### microsurgical vasectomy ### Gerrard ER, <PERSOON-##> LC, Kolettis PN Effect of female partner age on ### Silber SJ, Grotjan HE Microscopic vasectomy reversal ## years later a summary of ### cases by the ### <PERSOON-##> or embolisation for varicoceles in subfertile men <PERSOON-##> ER, <PERSOON-##> JM Effects of varicocele treatment in ### <PERSOON-##> influence of varicocele on parameters of fertility in a large group of men presenting to infertility ### <PERSOON-##> T.
| 555 | nvog |
rates following IVF in ##- to ##-year-old women presenting with favourable ovarian reserve characteristics ### <PERSOON> longitudinal cohort study on cumulative #-year delivery and adoption rates among ### couples initiating infertility treatment <PERSOON> JM, van <PERSOON> JA, Kraaimaat FW A longitudinal, prospective study on emotional adjustment before, during and after consecutive fertility treatment cycles Hum Reprod ### De <PERSOON> in the cystic fibrosis gene in men with congenital bilateral absence of the vas ### <PERSOON> B, predictive factor for testicular sperm recovery?] ### Belker AM, <PERSOON> EF, Konnak JW, Sharlip ID Results of #,### microsurgical vasectomy ### Gerrard ER, <PERSOON> LC, Kolettis PN Effect of female partner age on ### Silber SJ, Grotjan HE Microscopic vasectomy reversal ## years later a summary of ### cases by the ### <PERSOON> or embolisation for varicoceles in subfertile men <PERSOON> ER, <PERSOON-##> JM Effects of varicocele treatment in ### <PERSOON-##> influence of varicocele on parameters of fertility in a large group of men presenting to infertility ### <PERSOON-##> T pregnancy rate in patients with subclinical varicocele a randomized prospective controlled study <PERSOON-##> MA, Liguori G et al Treatment of varicocele in subfertile men <PERSOON-##> Cochrane Review-a contrary opinion <PERSOON-##> S et al Reassessing the value of varicocelectomy as a treatment for ### <PERSOON-##> of ejaculation-to-analysis delay on levels of markers of epididymal and accessory sex gland functions and sperm motility <PERSOON-##> of semen collection and its effect on semen analysis parameters <PERSOON-##> JM Factors affecting sperm motility I In vitro change in motility ### <PERSOON-##> of semen collection not based on masturbation or surgical sperm retrieval <PERSOON-##> HC Influence of genital heat stress on semen quality in humans Andrologia ### Opsahl MS, Dixon NG, Robins ER, Cunningham <PERSOON-##> vs multiple semen specimens in screening for ### Keel BA Within- and between-subject variation in semen parameters in infertile men and normal semen ### <PERSOON-##> DF Intraindividual variability and redundancy ### <PERSOON-##> JL Carnitine for the treatment of idiopathic asthenospermia a ###.
| 555 | nvog |
patients with subclinical varicocele a randomized prospective controlled study <PERSOON> MA, Liguori G et al Treatment of varicocele in subfertile men <PERSOON> Cochrane Review-a contrary opinion <PERSOON> S et al Reassessing the value of varicocelectomy as a treatment for ### <PERSOON> of ejaculation-to-analysis delay on levels of markers of epididymal and accessory sex gland functions and sperm motility <PERSOON> of semen collection and its effect on semen analysis parameters <PERSOON> JM Factors affecting sperm motility I In vitro change in motility ### <PERSOON> of semen collection not based on masturbation or surgical sperm retrieval <PERSOON> HC Influence of genital heat stress on semen quality in humans Andrologia ### Opsahl MS, Dixon NG, Robins ER, Cunningham <PERSOON> vs multiple semen specimens in screening for ### Keel BA Within- and between-subject variation in semen parameters in infertile men and normal semen ### <PERSOON-##> DF Intraindividual variability and redundancy ### <PERSOON-##> JL Carnitine for the treatment of idiopathic asthenospermia a ### Use of carnitine therapy in selected cases of male factor infertility a ### <PERSOON-##> HM, <PERSOON-##> RP Effects of folic acid and zinc sulfate on male factor subfertility a double-blind, randomized, placebo-controlled trial ### <PERSOON-##> DI, Aird IA, Biljan MM, Kingsland CR Effects of sperm activity on zinc and fructose ### <PERSOON-##> impact of epididymal and accessory sex gland function ### <PERSOON-##> CN, Chua LH, <PERSOON-##> LM, Tay SK Comparison of zinc concentrations in blood and seminal plasma and the various sperm parameters between fertile and infertile men <PERSOON-##> JW, Steures P et al Immunoglobulin G antisperm antibodies and prediction of ### <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> DD Reasons for dropout in an in vitro ### <PERSOON-##> EM et al Why do couples drop-out from IVF treatment? <PERSOON-##> AW, van <PERSOON-##> JA, Kraaimaat FW Predicting emotional response ### <PERSOON-##> problems associated with infertility, pregnancy, and ageing <PERSOON-##> of sexual dysfunction prevalence in infertile ### <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> effects of female sexual response in coitus on early ###.
| 556 | nvog |
carnitine therapy in selected cases of male factor infertility a ### <PERSOON> HM, <PERSOON> RP Effects of folic acid and zinc sulfate on male factor subfertility a double-blind, randomized, placebo-controlled trial ### <PERSOON> DI, Aird IA, Biljan MM, Kingsland CR Effects of sperm activity on zinc and fructose ### <PERSOON> impact of epididymal and accessory sex gland function ### <PERSOON> CN, Chua LH, <PERSOON> LM, Tay SK Comparison of zinc concentrations in blood and seminal plasma and the various sperm parameters between fertile and infertile men <PERSOON> JW, Steures P et al Immunoglobulin G antisperm antibodies and prediction of ### <PERSOON> JA, <PERSOON> DD Reasons for dropout in an in vitro ### <PERSOON-##> EM et al Why do couples drop-out from IVF treatment? <PERSOON-##> AW, van <PERSOON-##> JA, Kraaimaat FW Predicting emotional response ### <PERSOON-##> problems associated with infertility, pregnancy, and ageing <PERSOON-##> of sexual dysfunction prevalence in infertile ### <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> effects of female sexual response in coitus on early ### Sexual function and quality of life in the male partner of infertile couples prevalence and correlates of dysfunction <PERSOON-##> SE, <PERSOON-##> of infertility on quality of life, marital ### Rantala ML, Koskimies AI Sexual behavior of infertile couples <PERSOON-##> BE Radiofrequency electromagnetic fields; male infertility and sex ratio of ### <PERSOON-##> BE Is fertility reduced among men exposed to radiofrequency fields in the ### <PERSOON-##>, T and <PERSOON-##>, zwangerschap en werk ### <PERSOON-##> onderzoek naar reproductiestoornissen en beroepsmatige blootstelling in ### Sallmén, M and <PERSOON-##>, lead and solvents pregnancy outcome and fertility ### <PERSOON-##> CD et al Single versus double embryo transfer costeffectiveness analysis alongside a randomized clinical trial Hum Reprod ###;## ###-# ### Dutch Health Council Occupational exposure to organic solvents effects on human reproduction ### ### <PERSOON-##> door vruchtbaarheidsbehandelingen ### <LOCATIE>, Kennispunt recht, ### Detaille SI, Haafkens JA, <PERSOON-##> FJ What employees with rheumatoid arthritis, diabetes mellitus and hearing loss need to cope at work <PERSOON-##> ###;<DATUM> ## ###.
| 611 | nvog |
De recente registratie van een preventief vaccin tegen baarmoederhalskanker geeft aanleiding tot de discussie over de implementatie hiervan in <LOCATIE> In de dagelijkse praktijk van o a gynaecologen worden veel vragen gesteld over de wenselijkheid of zelfs noodzaak om over te gaan tot vaccinatie De vragen hebben betrekking op de veiligheid van het vaccin, de leeftijd waarop vaccinatie zou moeten worden toegepast, de keuze van het juiste middel, de aard van de doelgroep en de eventuele gevolgen voor het In dit standpunt, opgesteld door de werkgroep HPV-vaccinatie implementatie van de WOG/NVOG onder voorzitterschap van prof <PERSOON>, wordt een overzicht gegeven van de huidige stand van zaken en NVOG schaart zich achter het advies van de Gezondheidsraad Het artikel âVaccinatie jonge meisjes leidt tot meer doden' in het Algemeen Dagblad van woensdag <DATUM> evenals het stuk van <DATUM> op AD nl - âArtsen vrezen meer doden door inenting' is onjuist en zaait onnodige onrust Beide artikelen zijn gebaseerd op het artikel âHPV-vaccinatie weinig zinvol' in Medisch Contact van <DATUM> De NVOG kan zich niet vinden in de inhoud van deze artikelen De aanname dat HPV-vaccinatie leidt tot onvoldoende deelname aan het bevolkingsonderzoek De NVOG adviseert daarom om de effecten van het vaccinatieprogramma goed te monitoren, zoals ook geadviseerd is in het rapport van de Gezondheidsraad van <DATUM> In dit rapport worden alle argumenten voldoende besproken De NVOG stelt zich achter dit advies De Commissie Bestrijding baarmoederhalskanker zal in ### een advies uitbrengen over eventuele wijziging van het bevolkingsonderzoek Vooralsnog blijven zowel preventief vaccineren als screenen naast elkaar De grootste risicofactor voor het ontstaan van cervixcarcinoom is een persisterende infectie met een hoog-risico type humaan papilloma virus (HPV) (#) Uit epidemiologische studies is gebleken, dat minstens ## % van de jonge vrouwen die seksueel actief worden, een infectie oploopt met een of meerdere typen humaan papillomavirus (HPV) Bij de meeste vrouwen wordt deze infectie geklaard door het immuunsysteem <PERSOON> indien de infectie persisteert, bestaat de kans op het ontwikkelen van een (pre-)maligniteit van de cervix (#,#) Premaligne aandoeningen vormen een indicatie voor kolposkopisch onderzoek en een eventuele behandeling De minder ernstige afwijkingen kunnen "spontaan" verdwijnen Uit onderzoek blijkt dat de klaring van een HPV infectie en daarmee het verdwijnen van HPV gerelateerde afwijkingen, gepaard gaat met een specifieke tegen dit virus gerichte - cellulaire en humorale afweerreactie (#,#,#,#) In ##% van de carcinomen treft men het HPV type ## aan en in ##% een HPV type ## (#) In <LOCATIE> is het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BVO) van kracht Alle vrouwen tussen ## en <LEEFTIJD> jaar krijgen eens per <LEEFTIJD> jaar een oproep voor een uitstrijkje Gemiddeld geeft ##% van de vrouwen gehoor aan deze oproep" (##) Echter, van de patiënten met cervixcarcinoom blijkt ##% nooit deel te hebben genomen aan het bevolkingsonderzoek" (##) Over de bescherming van condooms tegen HPV bestaan wisselende ideeën.
| 610 | nvog |
Bestrijding baarmoederhalskanker zal in ### een advies uitbrengen over eventuele wijziging van het bevolkingsonderzoek Vooralsnog blijven zowel preventief vaccineren als screenen naast elkaar De grootste risicofactor voor het ontstaan van cervixcarcinoom is een persisterende infectie met een hoog-risico type humaan papilloma virus (HPV) (#) Uit epidemiologische studies is gebleken, dat minstens ## % van de jonge vrouwen die seksueel actief worden, een infectie oploopt met een of meerdere typen humaan papillomavirus (HPV) Bij de meeste vrouwen wordt deze infectie geklaard door het immuunsysteem <PERSOON> indien de infectie persisteert, bestaat de kans op het ontwikkelen van een (pre-)maligniteit van de cervix (#,#) Premaligne aandoeningen vormen een indicatie voor kolposkopisch onderzoek en een eventuele behandeling De minder ernstige afwijkingen kunnen "spontaan" verdwijnen Uit onderzoek blijkt dat de klaring van een HPV infectie en daarmee het verdwijnen van HPV gerelateerde afwijkingen, gepaard gaat met een specifieke tegen dit virus gerichte - cellulaire en humorale afweerreactie (#,#,#,#) In ##% van de carcinomen treft men het HPV type ## aan en in ##% een HPV type ## (#) In <LOCATIE> is het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BVO) van kracht Alle vrouwen tussen ## en <LEEFTIJD> jaar krijgen eens per <LEEFTIJD> jaar een oproep voor een uitstrijkje Gemiddeld geeft ##% van de vrouwen gehoor aan deze oproep" (##) Echter, van de patiënten met cervixcarcinoom blijkt ##% nooit deel te hebben genomen aan het bevolkingsonderzoek" (##) Over de bescherming van condooms tegen HPV bestaan wisselende ideeën (##) wordt aangetoond dat consequent condoomgebruik de incidentie van HPV gerelateerde afwijkingen, dus waarschijnlijk ook een cervixcarcinoom, met de helft vermindert Weliswaar zijn condooms goedkoop, maar ze beschermen maar gedeeltelijk tegen HPV infecties Bovendien hebben condooms het bezwaar dat vrouwen afhankelijk zijn van de bereidheid van Preventieve vaccins worden toegediend om B lymfocyten te stimuleren tot de productie van antilichamen De taak van deze antilichamen is om het virus te neutraliseren voordat dit het cervix epitheel kan infecteren (##) De afgelopen jaren verschenen enkele artikelen over de resultaten van placebogecontroleerde gerandomiseerde studies naar de effectiviteit van preventieve vaccins tegen baarmoederhalskanker (##-##) In bovengenoemde studies werden twee vaccins getest bestaande uit zogenaamde virusachtige deeltjes, "viruslike particles" (VLP) van de meest voorkomend high risk HPV typen (HPV ## en ##), die werden toegediend aan gezonde vrouwen tussen ## en <LEEFTIJD> jaar Deze VLP vaccins zijn zelf niet infectieus Uit de studies is gebleken dat er geen ernstige bijwerkingen van de vaccins zijn te verwachten Bovendien bleek dat vrouwen die een vaccin kregen toegediend minder vaak persisterende infecties HPV ## en ## én premaligne afwijkingen aan de cervix vertoonden Dit effect werd inmiddels getest tot ## maanden na vaccinatie (##-##) De resultaten van deze studies zijn dus uiterst bemoedigend Het middel Gardasil© (Sanofi-Pasteur) is sinds <DATUM> in <LOCATIE> geregistreerd en verkrijgbaar voor meisjes/vrouwen #-<LEEFTIJD> jaar Het is een quadrivalent vaccin tegen HPV #,##,## en ## Het vaccin wordt.
| 654 | nvog |
consequent condoomgebruik de incidentie van HPV gerelateerde afwijkingen, dus waarschijnlijk ook een cervixcarcinoom, met de helft vermindert Weliswaar zijn condooms goedkoop, maar ze beschermen maar gedeeltelijk tegen HPV infecties Bovendien hebben condooms het bezwaar dat vrouwen afhankelijk zijn van de bereidheid van Preventieve vaccins worden toegediend om B lymfocyten te stimuleren tot de productie van antilichamen De taak van deze antilichamen is om het virus te neutraliseren voordat dit het cervix epitheel kan infecteren (##) De afgelopen jaren verschenen enkele artikelen over de resultaten van placebogecontroleerde gerandomiseerde studies naar de effectiviteit van preventieve vaccins tegen baarmoederhalskanker (##-##) In bovengenoemde studies werden twee vaccins getest bestaande uit zogenaamde virusachtige deeltjes, "viruslike particles" (VLP) van de meest voorkomend high risk HPV typen (HPV ## en ##), die werden toegediend aan gezonde vrouwen tussen ## en <LEEFTIJD> jaar Deze VLP vaccins zijn zelf niet infectieus Uit de studies is gebleken dat er geen ernstige bijwerkingen van de vaccins zijn te verwachten Bovendien bleek dat vrouwen die een vaccin kregen toegediend minder vaak persisterende infecties HPV ## en ## én premaligne afwijkingen aan de cervix vertoonden Dit effect werd inmiddels getest tot ## maanden na vaccinatie (##-##) De resultaten van deze studies zijn dus uiterst bemoedigend Het middel Gardasil© (Sanofi-Pasteur) is sinds <DATUM> in <LOCATIE> geregistreerd en verkrijgbaar voor meisjes/vrouwen #-<LEEFTIJD> jaar Het is een quadrivalent vaccin tegen HPV #,##,## en ## Het vaccin wordt Vaccinatie vindt # maal plaats (#, # en # maanden) De huidige prijs hiervan bedraagt ### Euro voor de drie injecties Het vaccin Cervarix© (GSK) zal naar verwachting in de loop van ### worden geregistreerd Het is een bivalent vaccin tegen HPV ## en ## Dit vaccin wordt geproduceerd in insectencellen en maakt gebruik van een nieuw adjuvans Het vaccin wordt eveneens drie maal toegediend (#, # en # maanden) De prijs is nog onbekend Ondanks deze grote vooruitgang moeten enkele kanttekeningen worden gemaakt, voordat men besluit om tot # Het is niet bewezen dat preventieve vaccins echt tegen kanker beschermen en het zal nog tientallen jaren duren voordat dit kan worden vastgesteld Echter, alle studies laten een ###% bescherming zien voor het optreden van HPV ## en ## specifieke CIN laesies Door de WHO wordt het optreden van CIN laesies vooralsnog geadviseerd als eindpunt voor deze vaccinatiestudies Uit meerdere langdurige follow-up studies blijkt dat # tot ##% van de HPV infecties met een high risk type leidt tot een premaligne afwijking (CIN I-III) # De follow-up van beide preventieve vaccins is van korte duur (max ## maanden) De beschermende antilichaam titers blijven constant in deze periode De vraag is hoe lang een dergelijke bescherming uiteindelijk blijft bestaan De wenselijkheid van herhalingsvaccinaties is dus nog onbekend Uit de genoemde studies blijkt dat bescherming samengaat met hoge titers virus neutraliserende antilichamen in het serum.
| 615 | nvog |
maanden) De huidige prijs hiervan bedraagt ### Euro voor de drie injecties Het vaccin Cervarix© (GSK) zal naar verwachting in de loop van ### worden geregistreerd Het is een bivalent vaccin tegen HPV ## en ## Dit vaccin wordt geproduceerd in insectencellen en maakt gebruik van een nieuw adjuvans Het vaccin wordt eveneens drie maal toegediend (#, # en # maanden) De prijs is nog onbekend Ondanks deze grote vooruitgang moeten enkele kanttekeningen worden gemaakt, voordat men besluit om tot # Het is niet bewezen dat preventieve vaccins echt tegen kanker beschermen en het zal nog tientallen jaren duren voordat dit kan worden vastgesteld Echter, alle studies laten een ###% bescherming zien voor het optreden van HPV ## en ## specifieke CIN laesies Door de WHO wordt het optreden van CIN laesies vooralsnog geadviseerd als eindpunt voor deze vaccinatiestudies Uit meerdere langdurige follow-up studies blijkt dat # tot ##% van de HPV infecties met een high risk type leidt tot een premaligne afwijking (CIN I-III) # De follow-up van beide preventieve vaccins is van korte duur (max ## maanden) De beschermende antilichaam titers blijven constant in deze periode De vraag is hoe lang een dergelijke bescherming uiteindelijk blijft bestaan De wenselijkheid van herhalingsvaccinaties is dus nog onbekend Uit de genoemde studies blijkt dat bescherming samengaat met hoge titers virus neutraliserende antilichamen in het serum (##,##,##,##) Met toename van de leeftijd zijn titers die bereikt worden door vaccinatie lager dan bij jonge meisjes Op alle leeftijden zijn de antilichaam titers na vaccinatie echter hoger in vergelijk met titers na een natuurlijke infectie Het is nog onduidelijk hoe hoog titers moeten zijn en blijven om infectie te voorkomen # De vaccins beschermen alleen tegen HPV## en HPV##, samen verantwoordelijk voor ##% van de cervixcarcinomen Er zijn aanwijzingen voor kruisbescherming tegen vooral HPV typen in dezelfde fylogenetische tak (##), maar er zal geen ###% dekking worden verkregen Of andere virustypes in de afwezigheid van HPV## of ## een groter gevaar zullen gaan vormen is op dit moment evenmin bekend Het De gunstige resultaten die bereikt zijn met de twee preventieve vaccins rechtvaardigen de discussie over implementatie ondanks eerdergenoemde beperkingen Uit verschillende buitenlandse studies blijkt preventief vaccineren kosten effectief te zijn, ook in landen met een incidentie van het cervixcarcinoom als <LOCATIE> Alleen wanneer het grootste deel van de doelgroep gevaccineerd wordt voordat besmetting met het virus plaatsvindt, zal een preventief vaccin optimaal werken Ervaringen met andere vaccinaties in het rijksvaccinatie programma (RVP) laten in <LOCATIE> een vaccinatiegraad van ##% zien Implementatie via het RVP zal dus de grootste kans geven op het bereiken van meer deelnemers in vergelijking met het Er is nog weinig bekend over het effect van vaccinatie bij vrouwen nadat ze (mogelijk) al zijn blootgesteld aan HPV Lopende studies moeten hierover uitsluitsel geven Uit eerder genoemde cohort studies bij ##-##.
| 604 | nvog |
vaccinatie lager dan bij jonge meisjes Op alle leeftijden zijn de antilichaam titers na vaccinatie echter hoger in vergelijk met titers na een natuurlijke infectie Het is nog onduidelijk hoe hoog titers moeten zijn en blijven om infectie te voorkomen # De vaccins beschermen alleen tegen HPV## en HPV##, samen verantwoordelijk voor ##% van de cervixcarcinomen Er zijn aanwijzingen voor kruisbescherming tegen vooral HPV typen in dezelfde fylogenetische tak (##), maar er zal geen ###% dekking worden verkregen Of andere virustypes in de afwezigheid van HPV## of ## een groter gevaar zullen gaan vormen is op dit moment evenmin bekend Het De gunstige resultaten die bereikt zijn met de twee preventieve vaccins rechtvaardigen de discussie over implementatie ondanks eerdergenoemde beperkingen Uit verschillende buitenlandse studies blijkt preventief vaccineren kosten effectief te zijn, ook in landen met een incidentie van het cervixcarcinoom als <LOCATIE> Alleen wanneer het grootste deel van de doelgroep gevaccineerd wordt voordat besmetting met het virus plaatsvindt, zal een preventief vaccin optimaal werken Ervaringen met andere vaccinaties in het rijksvaccinatie programma (RVP) laten in <LOCATIE> een vaccinatiegraad van ##% zien Implementatie via het RVP zal dus de grootste kans geven op het bereiken van meer deelnemers in vergelijking met het Er is nog weinig bekend over het effect van vaccinatie bij vrouwen nadat ze (mogelijk) al zijn blootgesteld aan HPV Lopende studies moeten hierover uitsluitsel geven Uit eerder genoemde cohort studies bij ##-## Van de groep met een doorgemaakte infectie heeft slechts # % een dubbelinfectie met type ## en ##, en heeft geen baat bij vaccinatie Van de vrouwen met een actieve infectie op het moment van vaccineren, #% van het totaal, heeft ( ##% een HPV ## of ## infectie, waarvan <DATUM> seronegatief is en <DATUM> seropositief Bovendien heeft <DATUM> een al bestaande dysplasie Deze laatste, evenals de seropositieven zullen waarschijnlijk geen baat hebben bij het preventieve vaccin De overgrote meerderheid van deze leeftijdsgroep lijkt dus nog baat te hebben bij Alleen vaccineren op verzoek (opportunistisch vaccineren) heeft als belangrijk bezwaar dat mogelijk de juiste doelgroep niet wordt bereikt en het gemis van een gunstig effect van groepsimmuniteit Na HPV ##/## vaccinatie is er op termijn een ##% reductie van CIN <DATUM> laesies te verwachten Voor <LOCATIE> betekent dit dat het huidige aantal verwijzingen van ## ###-## ### / jaar teruggebracht wordt naar # ### - # ### verwijzingen per jaar Het aantal ingrepen aan de cervix voor een CIN <DATUM> laesie, en de gevolgen daarvan zal naar verwachting met een zo'n # ### afnemen Dit aspect van gezondheidswinst als bijkomend effect van vaccinatie dient meegenomen te worden in het uiteindelijke advies Een HPV infectie beperkt zich niet tot vrouwen, ook veel mannen blijken een subklinisch HPV infectie te hebben en kunnen dus een virusreservoir zijn (##) De vraag of mannen ook gevaccineerd moeten worden is nog onvoldoende uitgewerkt Computermodellen hebben berekend dat, indien vaccinatie wordt uitgebreid tot.
| 627 | nvog |
heeft slechts # % een dubbelinfectie met type ## en ##, en heeft geen baat bij vaccinatie Van de vrouwen met een actieve infectie op het moment van vaccineren, #% van het totaal, heeft ( ##% een HPV ## of ## infectie, waarvan <DATUM> seronegatief is en <DATUM> seropositief Bovendien heeft <DATUM> een al bestaande dysplasie Deze laatste, evenals de seropositieven zullen waarschijnlijk geen baat hebben bij het preventieve vaccin De overgrote meerderheid van deze leeftijdsgroep lijkt dus nog baat te hebben bij Alleen vaccineren op verzoek (opportunistisch vaccineren) heeft als belangrijk bezwaar dat mogelijk de juiste doelgroep niet wordt bereikt en het gemis van een gunstig effect van groepsimmuniteit Na HPV ##/## vaccinatie is er op termijn een ##% reductie van CIN <DATUM> laesies te verwachten Voor <LOCATIE> betekent dit dat het huidige aantal verwijzingen van ## ###-## ### / jaar teruggebracht wordt naar # ### - # ### verwijzingen per jaar Het aantal ingrepen aan de cervix voor een CIN <DATUM> laesie, en de gevolgen daarvan zal naar verwachting met een zo'n # ### afnemen Dit aspect van gezondheidswinst als bijkomend effect van vaccinatie dient meegenomen te worden in het uiteindelijke advies Een HPV infectie beperkt zich niet tot vrouwen, ook veel mannen blijken een subklinisch HPV infectie te hebben en kunnen dus een virusreservoir zijn (##) De vraag of mannen ook gevaccineerd moeten worden is nog onvoldoende uitgewerkt Computermodellen hebben berekend dat, indien vaccinatie wordt uitgebreid tot optreedt (##) Er zijn nog weinig studies naar de resultaten van vaccinatie bij mannen Deze worden verwacht in ### Vaccinatie van jongens is volgens de huidige berekeningen derhalve niet kosteneffectief Het verrichten van een HPV test voorafgaande aan vaccinatie is niet kosteneffectief en wordt afgeraden Een diagnostische test naar het bestaan van een dysplastische lesie aan de cervix voorafgaand aan vaccinatie bij vrouwen na de sexarche is waarschijnlijk evenmin kosteneffectief , en zou alleen worden gerechtvaardigd door de angst voor valse bescherming bij vrouwen met een reeds bestaande afwijking # Gelet op de bovenbeschreven argumenten acht de werkgroep profylactische vaccinatie als primaire preventie tegen baarmoederhalskanker aanbevelenswaardig, zinvol en veilig bij jonge meisjes in de leeftijd van <DATUM> jaar Implementatie in het Rijksvaccinatieprogramma heeft de voorkeur Vaccinatie met de nu aanwezige vaccins is een belangrijke stap op weg naar uitbanning van (pre) maligne afwijkingen veroorzaakt door HPV Bij de besluitvorming moet rekening worden gehouden met een aantal nog onbekende factoren en # De duur van de bescherming (thans bekend tot <LEEFTIJD> jaar), en dus de mogelijke noodzaak tot # De onwetendheid over het gedrag van andere HPV typen waartegen het vaccin niet # Omdat de bescherming slechts geldt voor baarmoederhalskanker veroorzaakt door HPV type ## en ##, blijft deelname van iedere vrouw tussen ## en <LEEFTIJD> jaar aan het bevolkingsonderzoek (BVO) noodzakelijk # Vaccinatie van vrouwen na de sexarche (##-<LEEFTIJD> jaar) in een vaccinatieprogramma (een zogenaamde #.
| 624 | nvog |
zijn nog weinig studies naar de resultaten van vaccinatie bij mannen Deze worden verwacht in ### Vaccinatie van jongens is volgens de huidige berekeningen derhalve niet kosteneffectief Het verrichten van een HPV test voorafgaande aan vaccinatie is niet kosteneffectief en wordt afgeraden Een diagnostische test naar het bestaan van een dysplastische lesie aan de cervix voorafgaand aan vaccinatie bij vrouwen na de sexarche is waarschijnlijk evenmin kosteneffectief , en zou alleen worden gerechtvaardigd door de angst voor valse bescherming bij vrouwen met een reeds bestaande afwijking # Gelet op de bovenbeschreven argumenten acht de werkgroep profylactische vaccinatie als primaire preventie tegen baarmoederhalskanker aanbevelenswaardig, zinvol en veilig bij jonge meisjes in de leeftijd van <DATUM> jaar Implementatie in het Rijksvaccinatieprogramma heeft de voorkeur Vaccinatie met de nu aanwezige vaccins is een belangrijke stap op weg naar uitbanning van (pre) maligne afwijkingen veroorzaakt door HPV Bij de besluitvorming moet rekening worden gehouden met een aantal nog onbekende factoren en # De duur van de bescherming (thans bekend tot <LEEFTIJD> jaar), en dus de mogelijke noodzaak tot # De onwetendheid over het gedrag van andere HPV typen waartegen het vaccin niet # Omdat de bescherming slechts geldt voor baarmoederhalskanker veroorzaakt door HPV type ## en ##, blijft deelname van iedere vrouw tussen ## en <LEEFTIJD> jaar aan het bevolkingsonderzoek (BVO) noodzakelijk # Vaccinatie van vrouwen na de sexarche (##-<LEEFTIJD> jaar) in een vaccinatieprogramma (een zogenaamde # voor het individu hetzelfde kansvoordeel als vrouwen uit groep #), maar kan maatschappelijke ongelijkheid # Effectiviteit van vaccinatie van jongens en mannen is nog onvoldoende duidelijk # <PERSOON> CJ Relation of human papillomavirus status to cervical lesions and consequences for # <PERSOON>, et al Human Papillomavirus ## load in normal and abnormal cervical scrapes an indicator of CIN II/III and viral clearance <PERSOON> JJ, Koutsky LA, Wipf GC, et al <PERSOON> natural history of human papillomavirus type ## capsid antibodies among a # Palefsky JM and <PERSOON> EA Immunosuppression and co-infection with <PERSOON> SH, Ressing ME, Kwappenberg KM, et al Natural T-helper immunity against human papillomavirus type ## (HPV##) E#-derived peptide epitopes in patients with HPV##-positive cervical lesions identification of # human leukocyte antigen class II- restricted epitopes <PERSOON> JM, et al Human papillomavirus type ##-positive cervical cancer is associated with impaired CD#+ T-cell immunity against early antigens E# and <PERSOON> S, et al Frequent display of human papillomavirus type ## E#-specific memory.
| 530 | nvog |
maar kan maatschappelijke ongelijkheid # Effectiviteit van vaccinatie van jongens en mannen is nog onvoldoende duidelijk # <PERSOON> CJ Relation of human papillomavirus status to cervical lesions and consequences for # <PERSOON>, et al Human Papillomavirus ## load in normal and abnormal cervical scrapes an indicator of CIN II/III and viral clearance <PERSOON> JJ, Koutsky LA, Wipf GC, et al <PERSOON> natural history of human papillomavirus type ## capsid antibodies among a # Palefsky JM and <PERSOON> EA Immunosuppression and co-infection with <PERSOON> SH, Ressing ME, Kwappenberg KM, et al Natural T-helper immunity against human papillomavirus type ## (HPV##) E#-derived peptide epitopes in patients with HPV##-positive cervical lesions identification of # human leukocyte antigen class II- restricted epitopes <PERSOON> JM, et al Human papillomavirus type ##-positive cervical cancer is associated with impaired CD#+ T-cell immunity against early antigens E# and <PERSOON> S, et al Frequent display of human papillomavirus type ## E#-specific memory <PERSOON> R, et al Prospective folow-up of cervical HPV infections life table analysis of histpathological, cytological and colposcip data <PERSOON-##> epidemiology of human papillomavirus infections <PERSOON-##> et al Effects of HPV detection in population-based screening programmes for cervical cancer; a Dutch moment <PERSOON-##> cytologi¬cal screening history of ### patients with squamous cell carcinoma of the cervix uteri <PERSOON-##> inter¬val carcinoma exist? Acta Gynaecol Obstet Scand Winer et al Condom use and the risk of genital human papilloma virus infection in young women N Eng J Med, ###; <PERSOON-##> HPV vaccines underlying mechanisms <PERSOON-##> LA, Ault KA, Wheeler CM, et al Proof of Principle Study Investigators A controlled trial of a human papillomavirus type ## vaccine <PERSOON-##> J Med ### Nov ##;###(##) ###-## Harper DM, <PERSOON-##> EL, Wheeler C, et al GlaxoSmithKline HPV Vaccine Study Group Efficacy of a bivalent L# virus-like particle vaccine in prevention of infection with human papillomavirus types ## and ## in young women a randomised Villa LL, Costa RIR, Petta CA, et al Prophylactic quadrivalent human papillomavirus (types #, ##, ##, and ##) L# virus-like.
| 541 | nvog |
##<DATUM> <PERSOON> R, et al Prospective folow-up of cervical HPV infections life table analysis of histpathological, cytological and colposcip data <PERSOON> epidemiology of human papillomavirus infections <PERSOON> et al Effects of HPV detection in population-based screening programmes for cervical cancer; a Dutch moment <PERSOON> cytologi¬cal screening history of ### patients with squamous cell carcinoma of the cervix uteri <PERSOON> inter¬val carcinoma exist? Acta Gynaecol Obstet Scand Winer et al Condom use and the risk of genital human papilloma virus infection in young women N Eng J Med, ###; <PERSOON> HPV vaccines underlying mechanisms <PERSOON> LA, Ault KA, Wheeler CM, et al Proof of Principle Study Investigators A controlled trial of a human papillomavirus type ## vaccine <PERSOON> J Med ### Nov ##;###(##) ###-## Harper DM, <PERSOON> EL, Wheeler C, et al GlaxoSmithKline HPV Vaccine Study Group Efficacy of a bivalent L# virus-like particle vaccine in prevention of infection with human papillomavirus types ## and ## in young women a randomised Villa LL, Costa RIR, Petta CA, et al Prophylactic quadrivalent human papillomavirus (types #, ##, ##, and ##) L# virus-like a randomised double-blind placebo-controlled multicentre phase II efficacy trial Lancet Villa LL, Costa RIR, Petta CA, et al High sustained efficacy of a prophylactic quadrivalent human papillomavirus types <DATUM> ## L# virus-like particle vaccine through # years of follow-up <PERSOON-##> et al HPV vaccine introduction in industrialized countries Vaccine ### chapter ##, <PERSOON-##> KJ Spontaneous evolution of intraepithelial lesions according to the grade and type of the implicated human papillomavirus (HPV) <PERSOON-##> CJ, Van Den Brule AJ et al Penile lesions and human papillomavirus in male sexual partners of women with cervical intraepithelial neoplasia <PERSOON-##> et al Evaluating human papilloma virus vaccination program, Emerg Inf Dis ##<DATUM> ###-## © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie NVOG-standpunten behandelen actuele onderwerpen waarover in het algemeen (nog) geen consensus bestaat door het ontbreken van adequate wetenschappelijke onderbouwing De gegeven informatie heeft derhalve geen dwingend <INSTELLING>, maar beoogt slechts een advies te geven gebaseerd op het moment van publicatie Dit standpunt is opgesteld door prof <PERSOON-##>, prof <PERSOON-##>, prof <PERSOON-##> J.
| 562 | nvog |
Deze uitgangsvraag betreft een update naar aanleiding van het verschijnen van de WOMAN-trial, in combinatie met een nieuwe WHO-aanbeveling waarin in augustus ### een nieuwe search en De WHO beveelt in alle gevallen van een fluxus postpartum (HPP) # gram tranexaminezuur te geven, ongeacht de oorzaak van de Hemorrhagia postpartum(HPP) Het meest zwaarwegende onderzoek waarop dit advies gebaseerd is, is de WOMAN-trial Hierin werden meer dan ## ### vrouwen gerandomiseerd voor tranexaminezuur (# gram, bij persisteren herhalen na ## minuten) versus placebo bij bloedverlies van ### ml bij een vaginale bevalling of ### ml bij een sectio caesarea De primaire uitkomst betrof HPP- gerelateerde sterfte Hoewel de studie deels in een derdewereldlandsetting plaatsvond en het totale percentage maternale sterfte daarmee relatief hoog, werd een RR van # ## met een ##% CI van # ## tot # ## op HPP-gerelateerde sterfte gezien Secundaire analyse liet zien dat de effectiviteit minder wordt indien drie uur na de HPP gestart wordt Het percentage trombotische events was niet verschillend en bedroeg in beide groepen # #% Een review en meta-analyse uit ### naar het gebruik van tranexaminezuur bij de preventie van HPP laten zien dat er ten opzichte van een placebo een significante reductie van de hoeveelheid bloedverlies wordt gezien, zowel bij een electieve sectio als bij een vaginale bevalling Dit verschil bedraagt gemiddeld ongeveer ### ml waarmee de klinische relevantie kan worden betwijfeld (<PERSOON>) Latere systematic reviews trekken de kwaliteit van de verschillende studies in twijfel en concluderen dat de bewijsvoering voor het gebruik voor de preventie van een HPP niet kan worden ondersteund (Kerr ###, <PERSOON> ###) In ### verscheen een grote <PERSOON> trial (n=###) naar het gebruik van tranexaminezuur in de preventieve setting De primaire uitkomst () ###cc bloedverlies) Ook het totaal bloedverlies verschilde niet Echter, vrouwen in de tranexaminezuur hadden minder Er is onvoldoende bewijs dat het gebruik van tranexaminezuur bij minder dan ### ml bloedverlies tot klinische relevant minder bloedverlies leidt Bij vaginale bevallingen en bloedverlies van meer dan ### ml en bij sectio caesarea met bloedverlies van meer dan ### ml leidt tranexaminezuur tot minder bloedverlies en hieraan gerelateerde sterfte zonder een De WOMAN-trial includeerde geen vrouwen met een sectio tussen ### en ### ml bloedverlies In studies naar preventie van HPP bij een sectio wordt echter wel significant minder bloedverlies gezien Op theoretische grond in het niet aannemelijk dat bij een sectio met ###-### ml bloedverlies de effectiviteit anders is De werkgroep is van mening dat een generiek protocol ongeacht de manier van bevallen de kans van implementatie groter maakt De in ### verschenen studie in de NEJM onderschrijft het niet geven in de preventieve setting, maar heeft wel een aantal uitkomstmaten die aangeven dat een mogelijk gunstig effect bestaat Vanwege het feit dat de incidentie HPP in <LOCATIE> nog steeds hoog is en omdat er geen verhoogd risico op trombose gezien wordt, is de werkgroep van mening dat bij alle vrouwen in de tweede lijn zonder een contra.
| 633 | nvog |
de bewijsvoering voor het gebruik voor de preventie van een HPP niet kan worden ondersteund (Kerr ###, <PERSOON> ###) In ### verscheen een grote <PERSOON> trial (n=###) naar het gebruik van tranexaminezuur in de preventieve setting De primaire uitkomst () ###cc bloedverlies) Ook het totaal bloedverlies verschilde niet Echter, vrouwen in de tranexaminezuur hadden minder Er is onvoldoende bewijs dat het gebruik van tranexaminezuur bij minder dan ### ml bloedverlies tot klinische relevant minder bloedverlies leidt Bij vaginale bevallingen en bloedverlies van meer dan ### ml en bij sectio caesarea met bloedverlies van meer dan ### ml leidt tranexaminezuur tot minder bloedverlies en hieraan gerelateerde sterfte zonder een De WOMAN-trial includeerde geen vrouwen met een sectio tussen ### en ### ml bloedverlies In studies naar preventie van HPP bij een sectio wordt echter wel significant minder bloedverlies gezien Op theoretische grond in het niet aannemelijk dat bij een sectio met ###-### ml bloedverlies de effectiviteit anders is De werkgroep is van mening dat een generiek protocol ongeacht de manier van bevallen de kans van implementatie groter maakt De in ### verschenen studie in de NEJM onderschrijft het niet geven in de preventieve setting, maar heeft wel een aantal uitkomstmaten die aangeven dat een mogelijk gunstig effect bestaat Vanwege het feit dat de incidentie HPP in <LOCATIE> nog steeds hoog is en omdat er geen verhoogd risico op trombose gezien wordt, is de werkgroep van mening dat bij alle vrouwen in de tweede lijn zonder een contra tranexaminezuur te geven en dit na ## minuten te herhalen indien het bloeden niet is gestopt Geef niet routinematig tranexaminezuur om een HPP te voorkomen Geef iedere vrouw in de tweede lijn tijdens een vaginale bevalling of sectio caesarea # gram tranexaminezuur (### mg/ml IV, # ml per minuut) indien er meer dan ### ml bloedverlies optreedt in de eerste drie uur na de geboorte van het kind en herhaal dit na ## minuten indien het bloeden niet is gestopt Voor het beoordelen van de actualiteit van deze module is <PERSOON> werkgroep, die in stand zal blijven, verantwoordelijk Uiterlijk in ### bepaalt het bestuur <PERSOON> werkgroep van de NVOG of deze module nog actueel is De geldigheid van deze module komt eerder te vervallen kennisvalorisatie) hebben gehad De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij de NVOG De belangenformulieren zijn besproken binnen de betreffende werkgroep en de NVOG cie Kwaliteitsdocumenten, indien van toepassing Geen van de belangen heeft tot een eventuele © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie (NVOG) noodzakelijk maken Dat kan onder meer het geval zijn wanneer een gynaecoloog tegemoet moet komen aan de objectieve noden en/of subjectieve behoeften van een individuele patiënt Beleid op instellingsniveau kan er incidenteel toe leiden dat (volledige) lokale toepassing van een daarentegen wel open voor attendering op (vermeende) fouten in de opmaak of inhoud van deze <PERSOON> R, VAN <PERSOON> JW, Straube S.
| 604 | nvog |
richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van <DATUM> # Wat is de beste methode voor het vaststellen van een IUVD? <DATUM> Wat is het beste beleid direct na het vaststellen van een IUVD? # Voorzorgsmaatregelen bij het bepalen van het geslacht â¦â¦â¦â¦â¦â¦â¦â¦ <DATUM> Wat zijn de aanbevelingen voor wanneer en op welke manier bevallen? <DATUM> Aanbevelingen voor antibiotische therapie tijdens de bevalling <DATUM> Welke psychologische problemen kunnen voorkomen na een IUVD? ⦠<DATUM> Welke interventies dragen bij aan een beter psychologisch herstel? â¦â¦ <DATUM> Wat is het bewijs voor vasthouden, een naam geven en herinneringen <DATUM> Wat zijn de aanbevelingen voor de inhoud van een follow up afspraak? <DATUM> Welke aanbevelingen moeten er gemaakt worden ten aanzien van de <DATUM> Welke aanbevelingen zijn er voor de zorg voor de moeder na de ## Welke aanbevelingen zijn er wat betreft zorg voor zorgverleners? â¦â¦ richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## De werkgroep is van mening dat auscultatie en CTG niet gebruikt dienen te worden De werkgroep is van mening dat bij het vermoeden van de diagnose IUVD echoonderzoek direct is aangewezen De werkgroep is van mening dat supervisie of een tweede mening geadviseerd De werkgroep is van mening dat uitleg over het voelen van passieve kindsbewegingen aangewezen is, echo-onderzoek kan zo nodig herhaald worden <PERSOON> <DATUM> beleid na het vaststellen van een IUVD De werkgroep is van mening dat direct na het vaststellen aangeboden dient te worden partner, familie en/of vrienden te bellen, wanneer de patiënte alleen Het is aannemelijk dat gesprekken ter ondersteuning dienen te zijn van de keuzes De werkgroep is van mening dat ouders geschreven informatie dienen te krijgen om De werkgroep is van mening dat verdere diagnostiek zoals obductie en een eventueel genetisch consult voor de bevalling reeds met de ouders besproken dient te worden Paragraaf # voorzorgsmaatregelen bij het bepalen van het geslacht De werkgroep is van mening dat ouders geïnformeerd dienen te worden over de mogelijkheid dat het geslacht moeilijk te bepalen is als de baby geboren is De werkgroep is van mening dat twee ervaren zorgverleners de genitalia externa dienen te inspecteren wanneer er sprake is van een extreme prematuur of een Het is aannemelijk dat wanneer er nog twijfel is over het geslacht aanvullend richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Paragraaf <DATUM> aanbevelingen voor wanneer en op welke manier te bevallen? Er zijn aanwijzingen dat aanbevelingen over de bevalling rekening dienen te houden met de voorkeur van de moeder, haar medische conditie en haar obstetrische De werkgroep is van mening dat wanneer er sprake is van een sepsis, pre-eclampsie, abruptio placentae of gebroken vliezen geadviseerd wordt spoedig te bevallen Wanneer deze factoren niet aanwezig zijn, kan de bevalling uitgesteld worden De werkgroep is van mening dat gezonde vrouwen geïnformeerd kunnen worden.
| 600 | nvog |
is van mening dat direct na het vaststellen aangeboden dient te worden partner, familie en/of vrienden te bellen, wanneer de patiënte alleen Het is aannemelijk dat gesprekken ter ondersteuning dienen te zijn van de keuzes De werkgroep is van mening dat ouders geschreven informatie dienen te krijgen om De werkgroep is van mening dat verdere diagnostiek zoals obductie en een eventueel genetisch consult voor de bevalling reeds met de ouders besproken dient te worden Paragraaf # voorzorgsmaatregelen bij het bepalen van het geslacht De werkgroep is van mening dat ouders geïnformeerd dienen te worden over de mogelijkheid dat het geslacht moeilijk te bepalen is als de baby geboren is De werkgroep is van mening dat twee ervaren zorgverleners de genitalia externa dienen te inspecteren wanneer er sprake is van een extreme prematuur of een Het is aannemelijk dat wanneer er nog twijfel is over het geslacht aanvullend richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Paragraaf <DATUM> aanbevelingen voor wanneer en op welke manier te bevallen? Er zijn aanwijzingen dat aanbevelingen over de bevalling rekening dienen te houden met de voorkeur van de moeder, haar medische conditie en haar obstetrische De werkgroep is van mening dat wanneer er sprake is van een sepsis, pre-eclampsie, abruptio placentae of gebroken vliezen geadviseerd wordt spoedig te bevallen Wanneer deze factoren niet aanwezig zijn, kan de bevalling uitgesteld worden De werkgroep is van mening dat gezonde vrouwen geïnformeerd kunnen worden Bij uitstel bestaat het risico op medische complicaties en op meer angst Vrouwen die de bevalling langer dan ## uur uitstellen, dienen geadviseerd te worden twee keer per week bloed De werkgroep is van mening dat er besproken dient te worden dat de waarde van het postmortem onderzoek daalt bij een groter interval tussen tijdstip van De werkgroep is van mening dat er besproken dient te worden dat bij een groter interval tussen tijdstip van vaststellen van de IUVD en de bevalling het kind er De werkgroep is van mening dat een vaginale bevalling absoluut de voorkeur De werkgroep is van mening dat aanbevolen wordt een checklist op de verloskamers te hebben om af te vinken wat besproken en gedaan moet worden na een perinatale De werkgroep is van mening dat vrouwen met een IUVD dienen te bevallen in een omgeving waar alle zorg aanwezig is die past bij hun klinische conditie De werkgroep is van mening dat bij een zwangere met een IUVD er rekening dient te worden gehouden met een eventuele slaapplaats voor de partner en/of ander De werkgroep is van mening dat een ervaren zorgverlener bij de bevalling Paragraaf <DATUM> aanbevelingen voor antibiotische therapie tijdens de bevalling De werkgroep is van mening dat routinematig antibiotica niet geadviseerd wordt D richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Er zijn aanwijzingen dat een sepsis behandeld dient te worden met breedspectrum De werkgroep is van mening dat antibiotica profylaxe bij vrouwen gekoloniseerd met streptokok groep B om deze reden niet geadviseerd wordt.
| 553 | nvog |
complicaties en op meer angst Vrouwen die de bevalling langer dan ## uur uitstellen, dienen geadviseerd te worden twee keer per week bloed De werkgroep is van mening dat er besproken dient te worden dat de waarde van het postmortem onderzoek daalt bij een groter interval tussen tijdstip van De werkgroep is van mening dat er besproken dient te worden dat bij een groter interval tussen tijdstip van vaststellen van de IUVD en de bevalling het kind er De werkgroep is van mening dat een vaginale bevalling absoluut de voorkeur De werkgroep is van mening dat aanbevolen wordt een checklist op de verloskamers te hebben om af te vinken wat besproken en gedaan moet worden na een perinatale De werkgroep is van mening dat vrouwen met een IUVD dienen te bevallen in een omgeving waar alle zorg aanwezig is die past bij hun klinische conditie De werkgroep is van mening dat bij een zwangere met een IUVD er rekening dient te worden gehouden met een eventuele slaapplaats voor de partner en/of ander De werkgroep is van mening dat een ervaren zorgverlener bij de bevalling Paragraaf <DATUM> aanbevelingen voor antibiotische therapie tijdens de bevalling De werkgroep is van mening dat routinematig antibiotica niet geadviseerd wordt D richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Er zijn aanwijzingen dat een sepsis behandeld dient te worden met breedspectrum De werkgroep is van mening dat antibiotica profylaxe bij vrouwen gekoloniseerd met streptokok groep B om deze reden niet geadviseerd wordt De werkgroep is van mening dat de patiënte voor de bevalling informatie over De werkgroep is van mening dat vrouwen verzorgd dienen te worden in een omgeving waarin rekening gehouden wordt met de klinische toestand van patiënte De werkgroep is van mening dat vrouwen de mogelijkheid dienen te krijgen verzorgd te worden in een omgeving met voldoende privacy De werkgroep is van mening dat een IUVD geen onafhankelijke risicofactor voor Het is aangetoond dat vrouwen geïnformeerd dienen te worden over het feit dat <DATUM> van de vrouwen die kiezen voor niet medicinale maatregelen om de lactatie te Het is aangetoond dat dopamine agonisten de lactatie onderdrukken en weinig De werkgroep is van mening dat dopamine agonisten gecontra-indiceerd zijn bij De werkgroep is van mening dat oestrogenen niet voorgeschreven dienen te worden De werkgroep is van mening dat alle zorgverleners die betrokken zijn geweest bij de De werkgroep is van mening dat bestaande afspraken dienen te worden heroverwogen en zonodig afgezegd Verloskamers zouden een lijst moeten hebben richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Paragraaf <DATUM> psychologische problemen bij een IUVD Het is aannemelijk dat zorgverleners er zich bewust van dienen te zijn dat moeders, partners en andere kinderen in het gezin een risico hebben op ernstige psychologische reacties inclusief een posttraumatische stress stoornis, maar dat hun De werkgroep is van mening dat zorgverleners rekening dienen te houden met verschillende culturele benaderingen ten opzichte van de dood.
| 539 | nvog |
De werkgroep is van mening dat de patiënte voor de bevalling informatie over De werkgroep is van mening dat vrouwen verzorgd dienen te worden in een omgeving waarin rekening gehouden wordt met de klinische toestand van patiënte De werkgroep is van mening dat vrouwen de mogelijkheid dienen te krijgen verzorgd te worden in een omgeving met voldoende privacy De werkgroep is van mening dat een IUVD geen onafhankelijke risicofactor voor Het is aangetoond dat vrouwen geïnformeerd dienen te worden over het feit dat <DATUM> van de vrouwen die kiezen voor niet medicinale maatregelen om de lactatie te Het is aangetoond dat dopamine agonisten de lactatie onderdrukken en weinig De werkgroep is van mening dat dopamine agonisten gecontra-indiceerd zijn bij De werkgroep is van mening dat oestrogenen niet voorgeschreven dienen te worden De werkgroep is van mening dat alle zorgverleners die betrokken zijn geweest bij de De werkgroep is van mening dat bestaande afspraken dienen te worden heroverwogen en zonodig afgezegd Verloskamers zouden een lijst moeten hebben richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Paragraaf <DATUM> psychologische problemen bij een IUVD Het is aannemelijk dat zorgverleners er zich bewust van dienen te zijn dat moeders, partners en andere kinderen in het gezin een risico hebben op ernstige psychologische reacties inclusief een posttraumatische stress stoornis, maar dat hun De werkgroep is van mening dat zorgverleners rekening dienen te houden met verschillende culturele benaderingen ten opzichte van de dood aangeboden middels op het onderwerp ervaren maatschappelijk werkers, De werkgroep is van mening dat er overwogen dient te worden om grootouders en De werkgroep is van mening dat ouders informatie dienen te krijgen over Paragraaf <DATUM> vasthouden, een naam geven en herinneringen Er zijn aanwijzingen dat zorgverleners ouders niet dienen te overreden om contact te maken met hun doodgeboren baby, maar moeten het wel ondersteunen als het De werkgroep is van mening dat als de baby een naam heeft gekregen, zorgverleners Er zijn aanwijzingen dat aangeboden dient te worden om tastbare herinneringen te maken, maar ouders moeten niet hiertoe worden gedwongen Er zijn aanwijzingen dat op de verloskamers de mogelijkheid dient te zijn om fotoâs, hand- en voetafdrukken te maken en haarlokjes af te nemen De werkgroep is van mening dat voor medische fotoâs mondeling toestemming gevraagd dient te worden en officiële voorschriften moeten worden nageleefd ï ï D De werkgroep is van mening dat wanneer ouders geen aandenken willen, er aangeboden dient te worden om de aandenken te bewaren in een persoonlijk dossier De werkgroep is van mening dat uitgelegd dient te worden dat kleren kunnen richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Er zijn aanwijzingen dat voordat vrouwen het ziekenhuis verlaten ze advies dienen De werkgroep is van mening dat overlegd dient te worden met de ouders wanneer De werkgroep is van mening dat deze afspraak goed dient te worden voorbereid en dat alle uitslagen bij de hand dienen te zijn oorzaak, kans op herhaling en hoe herhaling te voorkomen.
| 559 | nvog |
De werkgroep is van mening dat er overwogen dient te worden om grootouders en De werkgroep is van mening dat ouders informatie dienen te krijgen over Paragraaf <DATUM> vasthouden, een naam geven en herinneringen Er zijn aanwijzingen dat zorgverleners ouders niet dienen te overreden om contact te maken met hun doodgeboren baby, maar moeten het wel ondersteunen als het De werkgroep is van mening dat als de baby een naam heeft gekregen, zorgverleners Er zijn aanwijzingen dat aangeboden dient te worden om tastbare herinneringen te maken, maar ouders moeten niet hiertoe worden gedwongen Er zijn aanwijzingen dat op de verloskamers de mogelijkheid dient te zijn om fotoâs, hand- en voetafdrukken te maken en haarlokjes af te nemen De werkgroep is van mening dat voor medische fotoâs mondeling toestemming gevraagd dient te worden en officiële voorschriften moeten worden nageleefd ï ï D De werkgroep is van mening dat wanneer ouders geen aandenken willen, er aangeboden dient te worden om de aandenken te bewaren in een persoonlijk dossier De werkgroep is van mening dat uitgelegd dient te worden dat kleren kunnen richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Er zijn aanwijzingen dat voordat vrouwen het ziekenhuis verlaten ze advies dienen De werkgroep is van mening dat overlegd dient te worden met de ouders wanneer De werkgroep is van mening dat deze afspraak goed dient te worden voorbereid en dat alle uitslagen bij de hand dienen te zijn oorzaak, kans op herhaling en hoe herhaling te voorkomen Het is aannemelijk dat vrouwen geadviseerd dienen te worden niet aan te komen Er zijn aanwijzingen dat aangeboden dient te worden de voordelen te bespreken van het wachten met een nieuwe zwangerschap tot belangrijke psychologische Het is aangetoond dat moeders vaak meer psychische problemen ervaren wanneer ze snel weer zwanger zijn, daarentegen ervaren partners meer psychologische Het is aannemelijk dat ouders geadviseerd kunnen worden dat in het algemeen geldt dat wanneer de tijd tussen twee zwangerschappen korter is dan zes maanden de kans op medische problemen in een volgende zwangerschap significant groter is, De werkgroep is van mening dat hoewel dit altijd belangrijk is, de inhoud van het hele gesprek dient te worden vastgelegd inclusief een overeengekomen plan voor een De werkgroep is van mening dat de voorgeschiedenis van de doodgeboorte duidelijk vermeld dient te worden in de zwangerschapskaart Alle notities dienen te worden richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Het is aannemelijk dat bij een IUVD in de voorgeschiedenis #de lijns zorg wordt De werkgroep is van mening dat bij vrouwen met een IUVD in de voorgeschiedenis in een volgende zwangerschap gecontroleerd dient te worden op De werkgroep is van mening dat een bevalling na een onverklaarde IUVD een De werkgroep is van mening dat wanneer de moeder vraagt om een geplande inleiding dat goed overwogen dient te worden rekening houdend met de zwangerschapsduur van de IUVD, de obstetrische voorgeschiedenis, en de veiligheid Er zijn aanwijzingen dat zorgverleners er zich bewust van dienen te zijn dat.
| 555 | nvog |
aannemelijk dat vrouwen geadviseerd dienen te worden niet aan te komen Er zijn aanwijzingen dat aangeboden dient te worden de voordelen te bespreken van het wachten met een nieuwe zwangerschap tot belangrijke psychologische Het is aangetoond dat moeders vaak meer psychische problemen ervaren wanneer ze snel weer zwanger zijn, daarentegen ervaren partners meer psychologische Het is aannemelijk dat ouders geadviseerd kunnen worden dat in het algemeen geldt dat wanneer de tijd tussen twee zwangerschappen korter is dan zes maanden de kans op medische problemen in een volgende zwangerschap significant groter is, De werkgroep is van mening dat hoewel dit altijd belangrijk is, de inhoud van het hele gesprek dient te worden vastgelegd inclusief een overeengekomen plan voor een De werkgroep is van mening dat de voorgeschiedenis van de doodgeboorte duidelijk vermeld dient te worden in de zwangerschapskaart Alle notities dienen te worden richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Het is aannemelijk dat bij een IUVD in de voorgeschiedenis #de lijns zorg wordt De werkgroep is van mening dat bij vrouwen met een IUVD in de voorgeschiedenis in een volgende zwangerschap gecontroleerd dient te worden op De werkgroep is van mening dat een bevalling na een onverklaarde IUVD een De werkgroep is van mening dat wanneer de moeder vraagt om een geplande inleiding dat goed overwogen dient te worden rekening houdend met de zwangerschapsduur van de IUVD, de obstetrische voorgeschiedenis, en de veiligheid Er zijn aanwijzingen dat zorgverleners er zich bewust van dienen te zijn dat Er zijn aanwijzingen dat zorgverleners zich ervan bewust dienen te zijn dat er De werkgroep is van mening dat klinische en psychologische ondersteuning voor zorgverleners die te maken hebben gehad met een IUVD aanwezig dient te zijn D richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## In oktober ### verscheen de RCOG Green-top guideline no ## âLate intrauterine fetal death and stillbirthâ # Dit is een evidence based richtlijn die tot aanbevelingen komt voor het begeleiden van vrouwen (en hun verwanten) bij een doodgeboorte na een zwangerschapsduur van ## weken van een eenling zwangerschap Het doel is nu om met Het betreft modulaire vraagstellingen over doodgeboorte bij eenling zwangerschappen, na ## weken zwangerschapsduur Beleid voor, tijdens en na de bevalling en adviezen Aanbevelingen over de psycho-sociale effecten en begeleiding zijn gericht op algemene aspecten voor de behandelend gynaecoloog De verdere diagnostiek naar de oorzaak van IUVD is beschreven in de richtlijn âIntra uteriene sterfteâ van de NVOG De wijze waarop de inductie kan worden nagestreefd wordt beschreven in de richtlijn âInductie van de baringâ van de NVOG, Wet en regelgeving aspecten staan in de <PERSOON> literatuur betekent âstillbirthâ doodgeboorte, de geboorte van een baby zonder tekenen van leven, na ## weken Bij intra uteriene vruchtdood, of foetale sterfte (IUVD) is het zeker dat het kind in utero overleden is voor het begin van de bevalling In perinatale sterfte is alle sterfte na ## weken, tot en met de eerste levensweek.
| 580 | nvog |
dat zorgverleners zich ervan bewust dienen te zijn dat er De werkgroep is van mening dat klinische en psychologische ondersteuning voor zorgverleners die te maken hebben gehad met een IUVD aanwezig dient te zijn D richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## In oktober ### verscheen de RCOG Green-top guideline no ## âLate intrauterine fetal death and stillbirthâ # Dit is een evidence based richtlijn die tot aanbevelingen komt voor het begeleiden van vrouwen (en hun verwanten) bij een doodgeboorte na een zwangerschapsduur van ## weken van een eenling zwangerschap Het doel is nu om met Het betreft modulaire vraagstellingen over doodgeboorte bij eenling zwangerschappen, na ## weken zwangerschapsduur Beleid voor, tijdens en na de bevalling en adviezen Aanbevelingen over de psycho-sociale effecten en begeleiding zijn gericht op algemene aspecten voor de behandelend gynaecoloog De verdere diagnostiek naar de oorzaak van IUVD is beschreven in de richtlijn âIntra uteriene sterfteâ van de NVOG De wijze waarop de inductie kan worden nagestreefd wordt beschreven in de richtlijn âInductie van de baringâ van de NVOG, Wet en regelgeving aspecten staan in de <PERSOON> literatuur betekent âstillbirthâ doodgeboorte, de geboorte van een baby zonder tekenen van leven, na ## weken Bij intra uteriene vruchtdood, of foetale sterfte (IUVD) is het zeker dat het kind in utero overleden is voor het begin van de bevalling In perinatale sterfte is alle sterfte na ## weken, tot en met de eerste levensweek Tegenwoordig wordt ook de eerste maand sterfte hierbij gerekend In <LOCATIE> wordt geregistreerd vanaf ## weken zwangerschapsduur en tot # weken post-partum In ### registreerde de PRN ##<DATUM> partus, ##<DATUM> eenlingen, ### IUVD, en ### perinatale sterfte De IUVD-percentages zijn minder gedaald als onderdeel van de perinatale sterfte dan de durante partu of neonatale sterfte Stijgende maternale leeftijd, roken en adipositas zijn als onafhankelijke risicofactoren benoemd voor IUVD#, deze nemen toe en kunnen Naast de lichamelijke effecten, heeft het meemaken van perinatale sterfte een grote impact op ouders, hun familie en de hulpverleners Het is nog steeds een De basis voor deze richtlijn vormt de Engelse RCOG-richtlijn âLate Intrauterine Fetal Death and Stillbirthâ Deze richtlijn is vertaald en waar nodig aangepast aan de Nederlandse situatie Iedere paragraaf begint met aanbevelingen, gevolgd door een bewijskracht van de aanbevelingen en de gebruikte literatuur zijn aangegeven zoals in de oorspronkelijke RCOG richtlijn Dit wordt toegelicht in bijlage # richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Auscultatie met een stethoscoop of met een Doptone is onvoldoende accuraat voor de diagnose In ## zwangerschappen waar het hart niet te horen was met Echoscopisch onderzoek kan lastig zijn bij voorbeeld als gevolg van obesitas en/of oligohydramnion, maar met behulp van kleuren Doppler van het hart en de navelstreng Er kunnen echoscopische afwijkingen worden gevonden secundair aan de IUVD zoals overlappende schedelbeenderen,# hydrops, maceratie Gasophoping (in het.
| 612 | nvog |
Tegenwoordig wordt ook de eerste maand sterfte hierbij gerekend In <LOCATIE> wordt geregistreerd vanaf ## weken zwangerschapsduur en tot # weken post-partum In ### registreerde de PRN ##<DATUM> partus, ##<DATUM> eenlingen, ### IUVD, en ### perinatale sterfte De IUVD-percentages zijn minder gedaald als onderdeel van de perinatale sterfte dan de durante partu of neonatale sterfte Stijgende maternale leeftijd, roken en adipositas zijn als onafhankelijke risicofactoren benoemd voor IUVD#, deze nemen toe en kunnen Naast de lichamelijke effecten, heeft het meemaken van perinatale sterfte een grote impact op ouders, hun familie en de hulpverleners Het is nog steeds een De basis voor deze richtlijn vormt de Engelse RCOG-richtlijn âLate Intrauterine Fetal Death and Stillbirthâ Deze richtlijn is vertaald en waar nodig aangepast aan de Nederlandse situatie Iedere paragraaf begint met aanbevelingen, gevolgd door een bewijskracht van de aanbevelingen en de gebruikte literatuur zijn aangegeven zoals in de oorspronkelijke RCOG richtlijn Dit wordt toegelicht in bijlage # richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - # â van ## Auscultatie met een stethoscoop of met een Doptone is onvoldoende accuraat voor de diagnose In ## zwangerschappen waar het hart niet te horen was met Echoscopisch onderzoek kan lastig zijn bij voorbeeld als gevolg van obesitas en/of oligohydramnion, maar met behulp van kleuren Doppler van het hart en de navelstreng Er kunnen echoscopische afwijkingen worden gevonden secundair aan de IUVD zoals overlappende schedelbeenderen,# hydrops, maceratie Gasophoping (in het Echoscopische bevindingen als ernstige maceratie en hydrops kunnen met de ouders De diagnose abruptio placentae is met echo niet sensitief (tot ##%) genoeg vast te richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## genetisch consult voor de bevalling reeds met de ouders besproken dient te worden Een IUVD is vaak plotseling en onverwacht Cruciaal is om de emoties en behoeften van de moeders en hun partners te onderkennen # Deze empathische benadering heeft als doel gedachten en wensen van de vrouw te achterhalen zonder deze te willen sturen Vrouwen met een IUVD en hun partners waarderen Empathische technieken, die kunnen bijdragen tot een beter herstel, kunnen Verlies van een zwangerschap maakt kwetsbaar; opgelegde zorg kan de In een studie van ### families die te maken hadden met een IUVD is aangetoond dat de besluiten omtrent welke zorg er nodig is, erg kunnen verschillen van Zorgverleners zouden ouders niet moet overreden in de keuzes die gemaakt moeten worden of hun keuzevrijheid beperken Het is goed in een eerste gesprek na het vaststellen van een IUVD de keuzevrijheid van ouders in besluiten te Continuïteit in zorgverleners en geschreven informatie worden bij elke Als artsen in geval van perinatale sterfte de tijd nemen voor het counselen ten opzichte van obductie zal het aantal obducties stijgen, met als gevolg een toename van het aantal bekende doodsoorzaken en de mogelijkheid tot preventie## Zorgverleners vinden het bespreken van een obductie soms lastig richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ##.
| 603 | nvog |
kunnen met de ouders De diagnose abruptio placentae is met echo niet sensitief (tot ##%) genoeg vast te richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## genetisch consult voor de bevalling reeds met de ouders besproken dient te worden Een IUVD is vaak plotseling en onverwacht Cruciaal is om de emoties en behoeften van de moeders en hun partners te onderkennen # Deze empathische benadering heeft als doel gedachten en wensen van de vrouw te achterhalen zonder deze te willen sturen Vrouwen met een IUVD en hun partners waarderen Empathische technieken, die kunnen bijdragen tot een beter herstel, kunnen Verlies van een zwangerschap maakt kwetsbaar; opgelegde zorg kan de In een studie van ### families die te maken hadden met een IUVD is aangetoond dat de besluiten omtrent welke zorg er nodig is, erg kunnen verschillen van Zorgverleners zouden ouders niet moet overreden in de keuzes die gemaakt moeten worden of hun keuzevrijheid beperken Het is goed in een eerste gesprek na het vaststellen van een IUVD de keuzevrijheid van ouders in besluiten te Continuïteit in zorgverleners en geschreven informatie worden bij elke Als artsen in geval van perinatale sterfte de tijd nemen voor het counselen ten opzichte van obductie zal het aantal obducties stijgen, met als gevolg een toename van het aantal bekende doodsoorzaken en de mogelijkheid tot preventie## Zorgverleners vinden het bespreken van een obductie soms lastig richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Ouders bij wie deze behoefte minder aanwezig is, zien vaak af van een obductie Het lijkt niet zozeer afhankelijk te zijn van religie, angst voor de obductie zelf of wat er met de baby gebeurt ## In een ander artikel komt naar voren dat ouders obductie belangrijk vinden <PERSOON> counseling in begrijpelijke taal is de belangrijkste factor voor de toezegging voor obductie ## Emotionele, praktische en psychosociale zaken kunnen als barrière werken in het gesprek over obductie tussen zorgverlener en patiënten <PERSOON> voorlichting aan zorgverleners over het belang van obductie is vereist om beter te kunnen counselen en te begeleiden met het in acht nemen van grote individuele verschillen ## Religieuze en Na het weigeren van obductie heeft ##,# % spijt van deze beslissing tegenover ##,#% die spijt heeft na het toezeggen van de obductie <DATUM> Voorzorgsmaatregelen bij het bepalen van het geslacht Het geslacht van de baby kan moeilijk te bepalen zijn Het geslacht niet goed kunnen beoordelen kan ernstige emotionele problemen veroorzaken bij de ouders Er zijn gevallen waarin zorgverleners niet twijfelden over het geslacht, maar dat het achteraf niet juist bleek te zijn Extreme prematuriteit, maceratie en hydrops kan het moeilijk maken om het geslacht bepalen Bij twijfel kan ook een consult klinische genetica worden overwogen omdat veel syndromen samengaan met een abnormale geslachtelijke ontwikkeling In overleg kan het geslacht meestal binnen # à # werkdagen bepaald worden Als er twijfel is over het geslacht, dient het geslacht nog niet te worden afgegeven aan de ouders.
| 585 | nvog |
behoefte minder aanwezig is, zien vaak af van een obductie Het lijkt niet zozeer afhankelijk te zijn van religie, angst voor de obductie zelf of wat er met de baby gebeurt ## In een ander artikel komt naar voren dat ouders obductie belangrijk vinden <PERSOON> counseling in begrijpelijke taal is de belangrijkste factor voor de toezegging voor obductie ## Emotionele, praktische en psychosociale zaken kunnen als barrière werken in het gesprek over obductie tussen zorgverlener en patiënten <PERSOON> voorlichting aan zorgverleners over het belang van obductie is vereist om beter te kunnen counselen en te begeleiden met het in acht nemen van grote individuele verschillen ## Religieuze en Na het weigeren van obductie heeft ##,# % spijt van deze beslissing tegenover ##,#% die spijt heeft na het toezeggen van de obductie <DATUM> Voorzorgsmaatregelen bij het bepalen van het geslacht Het geslacht van de baby kan moeilijk te bepalen zijn Het geslacht niet goed kunnen beoordelen kan ernstige emotionele problemen veroorzaken bij de ouders Er zijn gevallen waarin zorgverleners niet twijfelden over het geslacht, maar dat het achteraf niet juist bleek te zijn Extreme prematuriteit, maceratie en hydrops kan het moeilijk maken om het geslacht bepalen Bij twijfel kan ook een consult klinische genetica worden overwogen omdat veel syndromen samengaan met een abnormale geslachtelijke ontwikkeling In overleg kan het geslacht meestal binnen # à # werkdagen bepaald worden Als er twijfel is over het geslacht, dient het geslacht nog niet te worden afgegeven aan de ouders Als er twijfel is kan huid- navelstreng of placentaweefsel gebruikt worden voor QF-PCR kan binnen # dagen in ##,#% van de gevallen het geslacht bepalen ## Als QF-PCR en/of Fish falen, kan het geslacht bepaald worden met behulp van andere Wanneer het geslacht niet duidelijk is, kiezen sommige ouders ervoor om het geslacht niet te bepalen met behulp van testen, maar beoordelen zelf of baseren het geslacht op richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## een eerdere echo Doodgeboren babyâs kunnen worden geregistreerd ook als het geslacht <DATUM> Wat zijn de aanbevelingen voor wanneer, en op welke manier te bevallen? De wergroep is van mening dat er besproken dient te worden dat bij een groter Meer dan ##% van alle vrouwen met een IUVD bevalt spontaan binnen drie weken na de diagnose ##,## Het risico van expectatief beleid gedurende de eerste ## uur is laag ##-## Het risico op maternale DIC is ##% tot # weken na het vaststellen van de IUVD en neemt daarna toe ## Een Zweedse studie heeft aangetoond dat een interval van ## uur of meer tussen het tijdstip van vaststellen van de IUVD en de start van de bevalling tot meer angst leidt ## Bij een inductie kan in ##% een vaginale bevalling binnen ## uur worden bereikt ## Vaginaal bevallen heeft het voordeel van een sneller herstel en ontslag naar huis richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ##.
| 613 | nvog |
Als er twijfel is kan huid- navelstreng of placentaweefsel gebruikt worden voor QF-PCR kan binnen # dagen in ##,#% van de gevallen het geslacht bepalen ## Als QF-PCR en/of Fish falen, kan het geslacht bepaald worden met behulp van andere Wanneer het geslacht niet duidelijk is, kiezen sommige ouders ervoor om het geslacht niet te bepalen met behulp van testen, maar beoordelen zelf of baseren het geslacht op richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## een eerdere echo Doodgeboren babyâs kunnen worden geregistreerd ook als het geslacht <DATUM> Wat zijn de aanbevelingen voor wanneer, en op welke manier te bevallen? De wergroep is van mening dat er besproken dient te worden dat bij een groter Meer dan ##% van alle vrouwen met een IUVD bevalt spontaan binnen drie weken na de diagnose ##,## Het risico van expectatief beleid gedurende de eerste ## uur is laag ##-## Het risico op maternale DIC is ##% tot # weken na het vaststellen van de IUVD en neemt daarna toe ## Een Zweedse studie heeft aangetoond dat een interval van ## uur of meer tussen het tijdstip van vaststellen van de IUVD en de start van de bevalling tot meer angst leidt ## Bij een inductie kan in ##% een vaginale bevalling binnen ## uur worden bereikt ## Vaginaal bevallen heeft het voordeel van een sneller herstel en ontslag naar huis richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## De patiënte kan zelf om een sectio vragen vanwege angst voor de bevalling of het niet willen bevallen van een dode baby## <PERSOON> voorlichting over de voordelen van een vaginale bevalling ten opzichte van een sectio## en goede voorlichting over de mogelijkheid voor pijnstilling dient gegeven te worden Een vaginale bevalling heeft sterk de voorkeur Hoewel de ervaring met vaginaal uitgevoerde destructieve operaties van de foetus waarschijnlijk weinig is, worden in de MOET manual deze bij volledige ontsluiting aanbevolen om met uitdrukkelijk moederlijk consent een sectio te voorkomen #<DATUM> # Aanbevelingen voor antibiotische therapie tijdens de bevalling Een complicatie van een IUVD is een ernstige infectie door een grote verscheidenheid aan bacteriën, inclusief een systemische chlamydia infectie ## Onafhankelijk van de doodsoorzaak kan de foetus een focus zijn van secundaire infectie, inclusief gasvormende clostridium soorten, die kunnen resulteren in een In # studie, ontwikkelden #,#% van de vrouwen met een IUVD tekenen van sepsis Inductie met behulp van prostaglandines kan koorts veroorzaken ## richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Bij streptokok groep B dragerschap wordt bij risicofactoren alleen antibiotische profylaxe gegeven om het risico op neonatale infectie te reduceren Dus in het geval van een IUVD Pijnstilling durante partu is belangrijk voor vrouwen met een IUVD Een studie met ### vrouwen met een IUVD en ### met een levend kind toonde aan dat ##% van de vrouwen met een IUVD de bevalling fysiek erg zwaar vonden ten opzichte van ##% van de vrouwen met een levend kind.
| 635 | nvog |
sectio vragen vanwege angst voor de bevalling of het niet willen bevallen van een dode baby## <PERSOON> voorlichting over de voordelen van een vaginale bevalling ten opzichte van een sectio## en goede voorlichting over de mogelijkheid voor pijnstilling dient gegeven te worden Een vaginale bevalling heeft sterk de voorkeur Hoewel de ervaring met vaginaal uitgevoerde destructieve operaties van de foetus waarschijnlijk weinig is, worden in de MOET manual deze bij volledige ontsluiting aanbevolen om met uitdrukkelijk moederlijk consent een sectio te voorkomen #<DATUM> # Aanbevelingen voor antibiotische therapie tijdens de bevalling Een complicatie van een IUVD is een ernstige infectie door een grote verscheidenheid aan bacteriën, inclusief een systemische chlamydia infectie ## Onafhankelijk van de doodsoorzaak kan de foetus een focus zijn van secundaire infectie, inclusief gasvormende clostridium soorten, die kunnen resulteren in een In # studie, ontwikkelden #,#% van de vrouwen met een IUVD tekenen van sepsis Inductie met behulp van prostaglandines kan koorts veroorzaken ## richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Bij streptokok groep B dragerschap wordt bij risicofactoren alleen antibiotische profylaxe gegeven om het risico op neonatale infectie te reduceren Dus in het geval van een IUVD Pijnstilling durante partu is belangrijk voor vrouwen met een IUVD Een studie met ### vrouwen met een IUVD en ### met een levend kind toonde aan dat ##% van de vrouwen met een IUVD de bevalling fysiek erg zwaar vonden ten opzichte van ##% van de vrouwen met een levend kind Pijnstilling moet op elk moment van de bevalling kunnen worden aangeboden In overleg met de anesthesist wordt op basis van de klinische conditie van patiënte besloten wat de beste manier van pijnstilling is Epidurale analgesie heeft de voorkeur Zie de omgeving waarin rekening gehouden wordt met de klinische toestand van De gangbare richtlijnen moeten worden gevolgd voor trombose profylaxe ##,## van de vrouwen die kiezen voor niet-medicinale maatregelen om de lactatie te richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Voor vrouwen met een IUVD is het psychologisch belangrijk om de lactatie te onderdrukken Eenderde van de vrouwen die kiest voor een voor methode als een stevige bh, ijspackage en pijnstilling voor het onderdrukken van lactatie ervaart Een placebo gecontroleerde gerandomiseerd onderzoek laat zien dat bromocriptine in meer dan ##% van de gevallen de lactatie succesvol onderdrukt met weinig bijwerkingen ## Bromocriptine is significant meer effectief dan borst In een dubbel geblindeerd gerandomiseerd onderzoek is in een groep van ### vrouwen eenmalig # mg cabergoline vergeleken met bromocriptine #,# mg #dd gedurende ## dagen De twee behandelingen waren even effectief, maar cabergoline is makkelijker in gebruik en er was minder sprake van opnieuw De gevonden studies includeren voornamelijk vrouwen die a terme zijn bevallen zonder wens om borstvoeding te geven Uit de praktijk blijkt wel dat vanaf ## Voorgeschreven kan worden cabergoline; # mg (in # dosis) gedurende de eerste dag post partum.
| 590 | nvog |
moet op elk moment van de bevalling kunnen worden aangeboden In overleg met de anesthesist wordt op basis van de klinische conditie van patiënte besloten wat de beste manier van pijnstilling is Epidurale analgesie heeft de voorkeur Zie de omgeving waarin rekening gehouden wordt met de klinische toestand van De gangbare richtlijnen moeten worden gevolgd voor trombose profylaxe ##,## van de vrouwen die kiezen voor niet-medicinale maatregelen om de lactatie te richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Voor vrouwen met een IUVD is het psychologisch belangrijk om de lactatie te onderdrukken Eenderde van de vrouwen die kiest voor een voor methode als een stevige bh, ijspackage en pijnstilling voor het onderdrukken van lactatie ervaart Een placebo gecontroleerde gerandomiseerd onderzoek laat zien dat bromocriptine in meer dan ##% van de gevallen de lactatie succesvol onderdrukt met weinig bijwerkingen ## Bromocriptine is significant meer effectief dan borst In een dubbel geblindeerd gerandomiseerd onderzoek is in een groep van ### vrouwen eenmalig # mg cabergoline vergeleken met bromocriptine #,# mg #dd gedurende ## dagen De twee behandelingen waren even effectief, maar cabergoline is makkelijker in gebruik en er was minder sprake van opnieuw De gevonden studies includeren voornamelijk vrouwen die a terme zijn bevallen zonder wens om borstvoeding te geven Uit de praktijk blijkt wel dat vanaf ## Voorgeschreven kan worden cabergoline; # mg (in # dosis) gedurende de eerste dag post partum Dopamine agonisten zijn gecontra-indiceerd bij vrouwen met hypertensie of preeclampsie ## Dopamine agonisten kunnen de bloeddruk doen toenemen en ze zijn geassocieerd met intracerebrale bloedingen ## Het is niet bewezen dat oestrogenen de lactatie onderdrukken en oestrogenen verhogen het risico op trombose ## richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## De betrokken zorgverleners moeten zich ervan verzekeren dat bestaande afspraken zijn afgezegd en dat alle betrokkenen geïnformeerd zijn Te denken valt aan de verloskundige, de huisarts, de kraamzorg Afspraken voor echoâs en andere specialisten zoals de anaesthesist moeten worden afgezegd Er zijn bedrijven die gratis producten verspreiden onder aanstaande moeders Zonder in detail te treden en de vertrouwelijkheid te schaden kan overwogen worden hen op de hoogte te brengen en verzoeken deze producten niet te sturen Meestal wordt gestuurd vanuit Felicitas Happy Service (<TELEFOONNUMMER>) of Prenatal Blijde Doos (### ###) Dit kan in de checklist worden toegevoegd Perinatale sterfte is geassocieerd met een postnatale depressie ## Onverwerkt verdriet kan uitmonden in een post traumatische stress stoornis ##,## âPerinatale stoornis (PTSS) Het is van belang te weten, dat ##% van de vrouwen met een PTSS ook een postpartale depressie heeft PTSS blijft bestaan als het niet wordt behandeld Met name zijn vrouwen met weinig sociale steun kwetsbaar ## Er Edinburgh Postpartum Depression Scale, als voor PTSS, de TES Beide lijsten zijn te vinden op (WEBLINK) de website van het Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap Bij aanwezigheid van depressie en/of PTSS dient.
| 603 | nvog |
kunnen de bloeddruk doen toenemen en ze zijn geassocieerd met intracerebrale bloedingen ## Het is niet bewezen dat oestrogenen de lactatie onderdrukken en oestrogenen verhogen het risico op trombose ## richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## De betrokken zorgverleners moeten zich ervan verzekeren dat bestaande afspraken zijn afgezegd en dat alle betrokkenen geïnformeerd zijn Te denken valt aan de verloskundige, de huisarts, de kraamzorg Afspraken voor echoâs en andere specialisten zoals de anaesthesist moeten worden afgezegd Er zijn bedrijven die gratis producten verspreiden onder aanstaande moeders Zonder in detail te treden en de vertrouwelijkheid te schaden kan overwogen worden hen op de hoogte te brengen en verzoeken deze producten niet te sturen Meestal wordt gestuurd vanuit Felicitas Happy Service (<TELEFOONNUMMER>) of Prenatal Blijde Doos (### ###) Dit kan in de checklist worden toegevoegd Perinatale sterfte is geassocieerd met een postnatale depressie ## Onverwerkt verdriet kan uitmonden in een post traumatische stress stoornis ##,## âPerinatale stoornis (PTSS) Het is van belang te weten, dat ##% van de vrouwen met een PTSS ook een postpartale depressie heeft PTSS blijft bestaan als het niet wordt behandeld Met name zijn vrouwen met weinig sociale steun kwetsbaar ## Er Edinburgh Postpartum Depression Scale, als voor PTSS, de TES Beide lijsten zijn te vinden op (WEBLINK) de website van het Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap Bij aanwezigheid van depressie en/of PTSS dient maar de prevalentie is niet precies bekend Mannen hebben minder schuldgevoelens, angst en depressieve gevoelens dan vrouwen, maar ook zij richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## kunnen een posttraumatische stress stoornis ontwikkelen ## Een verschil in rouwreactie tussen partners komt vaker voor na een IUVD dan na een neonatale Ouders die een doodgeboorte hebben meegemaakt, hebben ##% meer kans om te gaan <DATUM> Welke interventies dragen bij aan een beter psychologisch herstel? Psychologische problemen komen vaker voor bij ouders zonder psychologische hulp ## Toch zijn onderzoeken naar voor- en nadelen van psychologische hulp na In interviews met vrouwen na een IUVD blijkt dat veel van deze vrouwen met name begrip en onderkenning van hun verdriet van zorgverleners willen ## Schuldgevoelens blijken vaak voor te komen, maar niet worden uitgesproken ## Zorgverleners moeten de soms onterechte ideeën boven water krijgen en bespreekbaar Andere familieleden kunnen ook erg aangeslagen zijn door een perinatale sterfte Uit een studie blijkt dat grootouders een sterke behoefte hebben om hun kinderen te beschermen Zij willen informatie over hoe ze hun kinderen kunnen helpen met het verlies, hoe lang verdriet duurt en de verschillen tussen rouwreactie van man en vrouw De andere kinderen in het gezin hebben vaak de behoefte om de richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Ouder-kind-relaties kunnen worden verstoord wanneer de ouders niet goed kunnen omgaan met hun verdriet Sommige ouders geven aan hulp te willen bij het uitleggen aan.
| 602 | nvog |
hebben minder schuldgevoelens, angst en depressieve gevoelens dan vrouwen, maar ook zij richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## kunnen een posttraumatische stress stoornis ontwikkelen ## Een verschil in rouwreactie tussen partners komt vaker voor na een IUVD dan na een neonatale Ouders die een doodgeboorte hebben meegemaakt, hebben ##% meer kans om te gaan <DATUM> Welke interventies dragen bij aan een beter psychologisch herstel? Psychologische problemen komen vaker voor bij ouders zonder psychologische hulp ## Toch zijn onderzoeken naar voor- en nadelen van psychologische hulp na In interviews met vrouwen na een IUVD blijkt dat veel van deze vrouwen met name begrip en onderkenning van hun verdriet van zorgverleners willen ## Schuldgevoelens blijken vaak voor te komen, maar niet worden uitgesproken ## Zorgverleners moeten de soms onterechte ideeën boven water krijgen en bespreekbaar Andere familieleden kunnen ook erg aangeslagen zijn door een perinatale sterfte Uit een studie blijkt dat grootouders een sterke behoefte hebben om hun kinderen te beschermen Zij willen informatie over hoe ze hun kinderen kunnen helpen met het verlies, hoe lang verdriet duurt en de verschillen tussen rouwreactie van man en vrouw De andere kinderen in het gezin hebben vaak de behoefte om de richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Ouder-kind-relaties kunnen worden verstoord wanneer de ouders niet goed kunnen omgaan met hun verdriet Sommige ouders geven aan hulp te willen bij het uitleggen aan Vereniging Ouders van een Overleden Kind ((WEBLINK)) Voor reformatorische <DATUM> Wat is het bewijs voor vasthouden, een naam geven en herinneringen maken van de naam dienen te gebruiken, ook in follow up afspraken of aan te bieden in een gesloten envelop wanneer zij in de toekomst van gedachten De werkgroep is van mening uitgelegd dient te worden dat kleren kunnen Veel ouders zeggen expliciet hun kind te willen zien en vasthouden ## Er is een studie die een positief effect, zoals beter kunnen slapen en minder hoofdpijn, van zien en vasthouden van de baby aantoont ## Ook zijn er studies die juist negatieve effecten aantonen van het zien van de baby nadat dit actief aangemoedigd werd Het vasthouden van de baby is geassocieerd met meer depressieve gevoelens dan het alleen zien van de baby De vrouwen die hun baby niet zagen waren het minst depressief Het zien van de baby leidt tot meer angst en meer symptomen van post traumatische stress stoornis En volgende kinderen richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Sommige ouders geven hun kind een naam, andere niet Voor de wet kan beide, maar als de naam van het kind geregistreerd staat, kan het niet meer veranderd worden Het houden van tastbare herinneringen is niet geassocieerd met negatieve uitkomsten## en studies hebben aangetoond dat ouders ze erg waarderen ##,## Vrouwen na een doodgeboorte zijn meer kwetsbaar voor psychologische problemen wanneer ze snel weer zwanger zijn ##,## Wanneer de lactatie onderdrukt.
| 591 | nvog |
Voor reformatorische <DATUM> Wat is het bewijs voor vasthouden, een naam geven en herinneringen maken van de naam dienen te gebruiken, ook in follow up afspraken of aan te bieden in een gesloten envelop wanneer zij in de toekomst van gedachten De werkgroep is van mening uitgelegd dient te worden dat kleren kunnen Veel ouders zeggen expliciet hun kind te willen zien en vasthouden ## Er is een studie die een positief effect, zoals beter kunnen slapen en minder hoofdpijn, van zien en vasthouden van de baby aantoont ## Ook zijn er studies die juist negatieve effecten aantonen van het zien van de baby nadat dit actief aangemoedigd werd Het vasthouden van de baby is geassocieerd met meer depressieve gevoelens dan het alleen zien van de baby De vrouwen die hun baby niet zagen waren het minst depressief Het zien van de baby leidt tot meer angst en meer symptomen van post traumatische stress stoornis En volgende kinderen richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Sommige ouders geven hun kind een naam, andere niet Voor de wet kan beide, maar als de naam van het kind geregistreerd staat, kan het niet meer veranderd worden Het houden van tastbare herinneringen is niet geassocieerd met negatieve uitkomsten## en studies hebben aangetoond dat ouders ze erg waarderen ##,## Vrouwen na een doodgeboorte zijn meer kwetsbaar voor psychologische problemen wanneer ze snel weer zwanger zijn ##,## Wanneer de lactatie onderdrukt ## Sommige vrouwen zijn zich niet bewust van het feit dat ze vruchtbaar zijn vóór de eerste Er is geen bewijs over de beste timing van een follow up afspraak en/of hoe vaak een afspraak gemaakt moet worden Er moet rekening mee gehouden worden dat het voor ouders vaak erg belastend is om weer in het ziekenhuis te komen Vaak wordt een onderzoek dan meestal bekend is, maar ouders en sommige onderzoeken vragen een flexibele benadering De werkgroep is van mening dat een eerder (telefonisch) contact zeer gewaardeerd wordt en zo kan de zorgverlener een vinger aan de pols houden met richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van <DATUM> # Wat zijn de aanbevelingen voor de inhoud van een follow-up-afspraak? werkgroep is van mening dat dit advies overigens niet direct in het eerste follow-upgesprek aan de orde komt De werkgroep is van mening dat, hoewel dit altijd belangrijk is, de inhoud van het Sommige ouders komen met een lijstje vragen naar de afspraak Dit kan als een soort handvat voor de agenda van het gesprek gebruikt worden Tijdens de afspraak is ruimte om te vragen hoe het fysiek en psychisch met de moeder/ouders gaat Tevens worden resultaten van onderzoeken besproken en de meest waarschijnlijk oorzaak van de sterfte De prognose van een eventuele volgende zwangerschap kan aan de orde komen en de opties om herhaling te voorkomen Algemene preconceptionele adviezen als leefstijl, foliumzuur worden besproken Ouders willen vaak een open en eerlijk gesprek met.
| 572 | nvog |
bewust van het feit dat ze vruchtbaar zijn vóór de eerste Er is geen bewijs over de beste timing van een follow up afspraak en/of hoe vaak een afspraak gemaakt moet worden Er moet rekening mee gehouden worden dat het voor ouders vaak erg belastend is om weer in het ziekenhuis te komen Vaak wordt een onderzoek dan meestal bekend is, maar ouders en sommige onderzoeken vragen een flexibele benadering De werkgroep is van mening dat een eerder (telefonisch) contact zeer gewaardeerd wordt en zo kan de zorgverlener een vinger aan de pols houden met richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van <DATUM> # Wat zijn de aanbevelingen voor de inhoud van een follow-up-afspraak? werkgroep is van mening dat dit advies overigens niet direct in het eerste follow-upgesprek aan de orde komt De werkgroep is van mening dat, hoewel dit altijd belangrijk is, de inhoud van het Sommige ouders komen met een lijstje vragen naar de afspraak Dit kan als een soort handvat voor de agenda van het gesprek gebruikt worden Tijdens de afspraak is ruimte om te vragen hoe het fysiek en psychisch met de moeder/ouders gaat Tevens worden resultaten van onderzoeken besproken en de meest waarschijnlijk oorzaak van de sterfte De prognose van een eventuele volgende zwangerschap kan aan de orde komen en de opties om herhaling te voorkomen Algemene preconceptionele adviezen als leefstijl, foliumzuur worden besproken Ouders willen vaak een open en eerlijk gesprek met Als zorg niet optimaal is geweest, dan moet dit onderkend worden, er moet van geleerd worden en er moet in de Kwetsbaarheid voor depressie en angst in een volgende zwangerschap is gerelateerd aan de tijd tussen de IUVD en het weer zwanger worden ## Moeders ervaren vaak meer psychische problemen wanneer ze snel weer zwanger zijn, richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## daarentegen ervaren partners meer psychologische problemen als een nieuwe Studies en een meta-analyse in de algemene populatie laten zien dat een periode van korter dan # maanden tussen bevalling en het begin van de volgende zwangerschap geassocieerd is met een verhoogd risico op vroeggeboorte, laag geboortegewicht en te klein voor de zwangerschapsduur Het absolute risico blijft Er is een verhoogd risico op een doodgeboorte bij vrouwen die roken Vrouwen die gestopt zijn met roken hebben een even grote kans op een doodgeboorte als Er is een verhoogd risico bij vrouwen met overgewicht (BMI)##) op een Er is een verhoogd risico op een IUVD als er sprake is van gewichtstoename bij een BMI)## ten opzichte van vrouwen met een stabiel gewicht (OR # ##, ##% CI Een zwangerschap na een onverklaarde IUVD bij vrouwen met een laag risicoprofiel heeft meer risicoâs Het risico op sterfte durante partu is Een andere studie laat zien dat er een verhoogd risico is op ischemie van de placenta, foetale nood, chorioamnionitis, extreme vroeggeboorte en vroege richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ##.
| 586 | nvog |
zorg niet optimaal is geweest, dan moet dit onderkend worden, er moet van geleerd worden en er moet in de Kwetsbaarheid voor depressie en angst in een volgende zwangerschap is gerelateerd aan de tijd tussen de IUVD en het weer zwanger worden ## Moeders ervaren vaak meer psychische problemen wanneer ze snel weer zwanger zijn, richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## daarentegen ervaren partners meer psychologische problemen als een nieuwe Studies en een meta-analyse in de algemene populatie laten zien dat een periode van korter dan # maanden tussen bevalling en het begin van de volgende zwangerschap geassocieerd is met een verhoogd risico op vroeggeboorte, laag geboortegewicht en te klein voor de zwangerschapsduur Het absolute risico blijft Er is een verhoogd risico op een doodgeboorte bij vrouwen die roken Vrouwen die gestopt zijn met roken hebben een even grote kans op een doodgeboorte als Er is een verhoogd risico bij vrouwen met overgewicht (BMI)##) op een Er is een verhoogd risico op een IUVD als er sprake is van gewichtstoename bij een BMI)## ten opzichte van vrouwen met een stabiel gewicht (OR # ##, ##% CI Een zwangerschap na een onverklaarde IUVD bij vrouwen met een laag risicoprofiel heeft meer risicoâs Het risico op sterfte durante partu is Een andere studie laat zien dat er een verhoogd risico is op ischemie van de placenta, foetale nood, chorioamnionitis, extreme vroeggeboorte en vroege richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Het toegenomen risico was onafhankelijk van terugkerende maternale conditie en congenitale afwijkingen ## Wanneer gecorrigeerd wordt voor bekende risicofactoren is het risico op een IUVD in een volgende zwangerschap groter ## Het blijkt dat vrouwen met een onverklaarde IUVD een # keer hoger risico hebben op diabetes gravidarum ## Een significant deel van de onverklaarde IUVD Het maken van meerdere echoâs tijdens een volgende zwangerschap is niet bewezen zinvol, maar kan wel geruststellend werken voor de ouders <DATUM> Welke aanbevelingen moeten er gemaakt worden ten aanzien van de bevalling De werkgroep is van mening dat een onverklaarbare IUVD in de anamnese een Uit onderzoek blijkt dat vrouwen met een IUVD een groter risico hebben om opnieuw een IUVD te krijgen bij een zwangerschapsduur van ##-## weken dan na ## weken ## Er zijn geen studies die bewezen hebben dat inleiden voor de foetus een betere uitkomst geeft Een studie wijst uit dat er meer geplande inleidingen zijn na een onverklaarde IUVD en dat dit gepaard gaat met meer Deze complicaties zijn waarschijnlijk iatrogeen, het resultaat van de obstetrische <DATUM> Welke aanbevelingen zijn er voor de zorg voor de moeder na de volgende richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## De geboorte van een gezonde baby compenseert niet het verlies en kan opnieuw verdriet veroorzaken Het ene moment zijn moeders blij en het andere zijn ze verdrietig Onderzoek heeft aangetoond dat een depressie in het derde trimester.
| 588 | nvog |
risico was onafhankelijk van terugkerende maternale conditie en congenitale afwijkingen ## Wanneer gecorrigeerd wordt voor bekende risicofactoren is het risico op een IUVD in een volgende zwangerschap groter ## Het blijkt dat vrouwen met een onverklaarde IUVD een # keer hoger risico hebben op diabetes gravidarum ## Een significant deel van de onverklaarde IUVD Het maken van meerdere echoâs tijdens een volgende zwangerschap is niet bewezen zinvol, maar kan wel geruststellend werken voor de ouders <DATUM> Welke aanbevelingen moeten er gemaakt worden ten aanzien van de bevalling De werkgroep is van mening dat een onverklaarbare IUVD in de anamnese een Uit onderzoek blijkt dat vrouwen met een IUVD een groter risico hebben om opnieuw een IUVD te krijgen bij een zwangerschapsduur van ##-## weken dan na ## weken ## Er zijn geen studies die bewezen hebben dat inleiden voor de foetus een betere uitkomst geeft Een studie wijst uit dat er meer geplande inleidingen zijn na een onverklaarde IUVD en dat dit gepaard gaat met meer Deze complicaties zijn waarschijnlijk iatrogeen, het resultaat van de obstetrische <DATUM> Welke aanbevelingen zijn er voor de zorg voor de moeder na de volgende richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## De geboorte van een gezonde baby compenseert niet het verlies en kan opnieuw verdriet veroorzaken Het ene moment zijn moeders blij en het andere zijn ze verdrietig Onderzoek heeft aangetoond dat een depressie in het derde trimester die binnen ## maanden weer opnieuw zwanger zijn ## Onverwerkt verdriet van de moeder kan zich uiten in hechtingsproblemen met volgende kinderen ## Bij een partus voor ## weken heeft de moeder geen wettelijk recht op bevallingsverlof In de richtlijn zwangerschap, post partum periode en werk van de NVAB op bladzijde ## een standaardherstelperiode van # weken aangeraden om het geestelijk en lichamelijk herstel te bevorderen Ook dan is het raadzaam als de moeder snel contact opneemt met haar leidinggevende, dan wel arbodienst ## Welke aanbevelingen zijn er wat betreft zorg voor zorgverleners? In een enquête onder ### artsen die te maken hebben gehad met een perinatale sterfte, heeft ##% aangegeven dat de gebeurtenis emotioneel zwaar was Uit onderzoek is gebleken dat # op de ## obstetrici overwogen heeft te willen stoppen met de obstetrie in verband met emotionele moeilijkheden na een patiënte met een doodgeboorte De meeste dokters praten informeel met collegaâs en familie om hun gevoelens een plaats te geven Vertrouwelijkheid is hierin belangrijk Het trainen van zorgverleners kan families, maar ook zorgverleners helpen beter te richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Green-top guideline ## Late Intrauterine Fetal Death and Stillbirth Fretts RC Etiology and prevention of stillbirth <PERSOON>) Perinatal Mortality ### England, Wales and <PERSOON>, G C , <PERSOON>, D.
| 573 | nvog |
verdriet van de moeder kan zich uiten in hechtingsproblemen met volgende kinderen ## Bij een partus voor ## weken heeft de moeder geen wettelijk recht op bevallingsverlof In de richtlijn zwangerschap, post partum periode en werk van de NVAB op bladzijde ## een standaardherstelperiode van # weken aangeraden om het geestelijk en lichamelijk herstel te bevorderen Ook dan is het raadzaam als de moeder snel contact opneemt met haar leidinggevende, dan wel arbodienst ## Welke aanbevelingen zijn er wat betreft zorg voor zorgverleners? In een enquête onder ### artsen die te maken hebben gehad met een perinatale sterfte, heeft ##% aangegeven dat de gebeurtenis emotioneel zwaar was Uit onderzoek is gebleken dat # op de ## obstetrici overwogen heeft te willen stoppen met de obstetrie in verband met emotionele moeilijkheden na een patiënte met een doodgeboorte De meeste dokters praten informeel met collegaâs en familie om hun gevoelens een plaats te geven Vertrouwelijkheid is hierin belangrijk Het trainen van zorgverleners kan families, maar ook zorgverleners helpen beter te richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## Green-top guideline ## Late Intrauterine Fetal Death and Stillbirth Fretts RC Etiology and prevention of stillbirth <PERSOON>) Perinatal Mortality ### England, Wales and <PERSOON>, G C , <PERSOON> way forward in high-income countries <PERSOON> KA, Druzin ML, Socol ML Diagnosis of fetal death in utero by real-time ultrasound Obstet McCully JG Gas in the fetal joints a sign of intrauterine death impact of emotional narratives on members of a qualitative research team <PERSOON> CD Assessment of guidelines for good practice in psychosocial care of mothers after stillbirth a behavior after perinatal death twelve years of observations <PERSOON> management of late fetal pertinent issues in multicultural western Europe European Journal of Obstetrics important tot parents and how do they decide? <PERSOON> sectional survey of parentsâ experience and views of the post mortems examination BMJ ###; #<DATUM> richtlijn âBegeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorteâ pagina - ## â van ## <PERSOON> TY, Downe S A difficult conversation? <PERSOON> views of parents and professionals on the consent process for perinatal postmortems after stillbirth <PERSOON-##> of macerated stillborn fetuses <PERSOON-##> E, et al.
| 495 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.