text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
een hogere afkoelingssnelheid Het is vooralsnog onduidelijk welke dragers het meest effectief Voor alle diersoorten waarbij (in grote getallen) in vitro reproductie plaatsvindt zijn vitrificatie protocollen ontwikkeld Dit geldt voor het rund, het varken en de muis In vergelijking met de slow cooling protocollen leidt vitrificatie bij deze diersoorten tot een verbeterde overleving en implantatie van embryo's (<PERSOON> et al , ###), vooral van embryo's die zeer gevoelig zijn voor cryo schade, zoals die van het varken (<PERSOON> et al ###) Grote embryobanken voor (transgene) muizenstammen zoals de <PERSOON> en het <PERSOON> for Developmental Biology and Stem Cell Research gebruiken voornamelijk vitrificatie voor Bij de muis zijn er uiteenlopende studies naar de veiligheid van eicel- en embryo vitrificatie uitgevoerd Het metabolisme, de expressie van eiwitten en de integriteit van de meiotische spindle van oöcyten laten significant minder afwijkingen zien na vitrificatie dan na slow cooling (Gardner et al , ###) In veel gevallen wijken de parameters na vitrificatie nauwelijks af van de waarden van niet gecryopreserveerde eicellen Alle gegevens wijzen erop dat vitrificatie de schade aan eicellen sterk beperkt en de effectiviteit van eicel cryopreservatie significant verbetert ten opzichte van slow cooling In embryo's is er slechts beperkt onderzoek gedaan naar het effect van vitrificatie op de fysiologie van het embryo De expressie van stress gerelateerde genen is tijdelijk verhoogd in gevitrificeerde zygoten van de muis, toch normaliseert de expressie binnen ## uur na ontdooien Ontdooide gevitrificeerde #-cell embryo's Sheehan et al (###) onderzocht het effect van herhaaldelijk invriezen en ontdooien op het ontwikkelingspotentieel van muizen embryo's Zij vonden dat het herhaald invriezen van embryo's alleen onder gebruikmaking van vitrificatie mogelijk is ##% van de embryo's overleefde drie keer vitrificeren en ontwikkelde vervolgens verder In tegenstelling overleefde minder dan #% van de embryo's drie keer slow cooling De terugplaatsing van herhaaldelijk gevitrificeerde embryo's leidde tot een live birth rate van ##% Ondanks dat dit significant lager is dan na de terugplaatsing van niet ingevroren embryo's (##% live birth rate) laat deze studie zien dat tijdens vitrificatie de cryo schade significant vermindert ten opzichte van slow cooling Samenvattend laat het onderzoek naar het effect van vitrificatie op muis-oöcyten en -embryo's een significante reductie van cryo schade t o v slow freezing zien en toont het aan dat vitrificatie de integriteit en vitaliteit van Eicellen In de literatuur zijn data beschikbaar over ### eicellen die via slow-cooling zijn ingevroren en van ### eicellen die via vitrificatie zijn ingevroren De overleving bedroeg respectievelijk ##% en ##% (tabel #a en #b) Uit een meta-analyse van cohort studies en niet-gerandomiseerde vergelijkende studies blijkt dat vitrificatie leidt tot meer klinische zwangerschappen en live births per transfer (tabel #) Er zijn echter geen gerandomiseerde studies gepubliceerd die slow-cooling met vitrificatie vergelijken waardoor niet met zekerheid te zeggen is of vitrificatie daadwerkelijk leidt tot betere zwangerschapsresultaten Er is in de literatuur meer data voorhanden mbt vitrificatie van embryo's in verschillende stadia van ontwikkeling.
| 606 | nvog |
al (###) onderzocht het effect van herhaaldelijk invriezen en ontdooien op het ontwikkelingspotentieel van muizen embryo's Zij vonden dat het herhaald invriezen van embryo's alleen onder gebruikmaking van vitrificatie mogelijk is ##% van de embryo's overleefde drie keer vitrificeren en ontwikkelde vervolgens verder In tegenstelling overleefde minder dan #% van de embryo's drie keer slow cooling De terugplaatsing van herhaaldelijk gevitrificeerde embryo's leidde tot een live birth rate van ##% Ondanks dat dit significant lager is dan na de terugplaatsing van niet ingevroren embryo's (##% live birth rate) laat deze studie zien dat tijdens vitrificatie de cryo schade significant vermindert ten opzichte van slow cooling Samenvattend laat het onderzoek naar het effect van vitrificatie op muis-oöcyten en -embryo's een significante reductie van cryo schade t o v slow freezing zien en toont het aan dat vitrificatie de integriteit en vitaliteit van Eicellen In de literatuur zijn data beschikbaar over ### eicellen die via slow-cooling zijn ingevroren en van ### eicellen die via vitrificatie zijn ingevroren De overleving bedroeg respectievelijk ##% en ##% (tabel #a en #b) Uit een meta-analyse van cohort studies en niet-gerandomiseerde vergelijkende studies blijkt dat vitrificatie leidt tot meer klinische zwangerschappen en live births per transfer (tabel #) Er zijn echter geen gerandomiseerde studies gepubliceerd die slow-cooling met vitrificatie vergelijken waardoor niet met zekerheid te zeggen is of vitrificatie daadwerkelijk leidt tot betere zwangerschapsresultaten Er is in de literatuur meer data voorhanden mbt vitrificatie van embryo's in verschillende stadia van ontwikkeling #-celligen en ### blastocysten Het gaat echter wederom in alle gevallen om niet-gerandomiseerd onderzoek waardoor harde conclusies over effectiviteit niet te trekken zijn Eén studie beschrijft betere overleving en ontwikkeling tot het blastocyste stadium van zowel #-celligen als #-celligen (tabel # en #, Kuwayama et al , ###) Een andere studie beschrijft hetzelfde voor #-celligen (tabel #, Rama Raju, ###) Twee van de drie studies over blastocysten laten betere overlevingskansen zien na vitrificatie Eén studie laat tevens een Kinderen na slow cooling Hoewel de follow-up data van cryopreservatie beperkt is, zijn er vooralsnog geen aanwijzingen dat slow cooling van embryo's leidt tot een verhoogd risico op negatieve zwangerschapsuitkomst en aangeboren afwijkingen Voor de langere termijn is de follow up periode nu ongeveer <DATUM> jaar Uit onderzoek van de Vrije Universiteit Brussel blijkt dat er vooralsnog geen aanwijzingen zijn dat de ontwikkeling Met betrekking tot vitrificatie zijn maar zeer beperkt data beschikbaar Tabel # geeft een overzicht van publicaties die rapporteren over levend geboren kinderen na eicel vitrificatie Totaal zijn thans ## gerapporteerde levend geborenen welke allemaal a terme waren Alle kinderen zijn zonder afwijkingen geboren Er bevindt zich slechts één tweeling in deze serie Tabel # geeft een overzicht van publicaties die rapporteren over levend geborenen na vitrificatie van embryo's Totaal zijn er ### gerapporteerde levend geborenen Gemiddeld werd ca ##% prematuur geboren Dit betrof in alle gevallen een meerling zwangerschap.
| 605 | nvog |
#-celligen en ### blastocysten Het gaat echter wederom in alle gevallen om niet-gerandomiseerd onderzoek waardoor harde conclusies over effectiviteit niet te trekken zijn Eén studie beschrijft betere overleving en ontwikkeling tot het blastocyste stadium van zowel #-celligen als #-celligen (tabel # en #, Kuwayama et al , ###) Een andere studie beschrijft hetzelfde voor #-celligen (tabel #, Rama Raju, ###) Twee van de drie studies over blastocysten laten betere overlevingskansen zien na vitrificatie Eén studie laat tevens een Kinderen na slow cooling Hoewel de follow-up data van cryopreservatie beperkt is, zijn er vooralsnog geen aanwijzingen dat slow cooling van embryo's leidt tot een verhoogd risico op negatieve zwangerschapsuitkomst en aangeboren afwijkingen Voor de langere termijn is de follow up periode nu ongeveer <DATUM> jaar Uit onderzoek van de Vrije Universiteit Brussel blijkt dat er vooralsnog geen aanwijzingen zijn dat de ontwikkeling Met betrekking tot vitrificatie zijn maar zeer beperkt data beschikbaar Tabel # geeft een overzicht van publicaties die rapporteren over levend geboren kinderen na eicel vitrificatie Totaal zijn thans ## gerapporteerde levend geborenen welke allemaal a terme waren Alle kinderen zijn zonder afwijkingen geboren Er bevindt zich slechts één tweeling in deze serie Tabel # geeft een overzicht van publicaties die rapporteren over levend geborenen na vitrificatie van embryo's Totaal zijn er ### gerapporteerde levend geborenen Gemiddeld werd ca ##% prematuur geboren Dit betrof in alle gevallen een meerling zwangerschap Treacher-Collus terwijl het andere kind van deze gemelli een open ductus Botalli had De overige kinderen van deze serie werden gezond geboren Over langere termijn effecten zijn momenteel nog geen rapportages toegepast om iets te kunnen zeggen over lange termijn effecten op het nageslacht Naar aanleiding van de beschikbare gegevens adviseert de beroepsgroep om vitrificatie van eicellen en embryo's in <LOCATIE> toe te staan Hierbij dient een gedegen follow up van kinderen die geboren worden na vitrificatie plaats te vinden # <PERSOON> E, <PERSOON> vitrification of human oocytes results in high survival rate and healthy deliveries <PERSOON> birth after injection of frozen human oocytes with frozen epididymal spermatozoa <PERSOON> oocyte cryopreservation as an adjunct to IVF-embryo transfer # <PERSOON> and births after oocyte # <PERSOON> pregnancy rates resulting from the use of fresh and frozen oocytes # years' experience <PERSOON> A <PERSOON> expression profiles and in vitro development following vitrification of pronuclear and #-cell stage mouse embryos #.
| 499 | nvog |
ductus Botalli had De overige kinderen van deze serie werden gezond geboren Over langere termijn effecten zijn momenteel nog geen rapportages toegepast om iets te kunnen zeggen over lange termijn effecten op het nageslacht Naar aanleiding van de beschikbare gegevens adviseert de beroepsgroep om vitrificatie van eicellen en embryo's in <LOCATIE> toe te staan Hierbij dient een gedegen follow up van kinderen die geboren worden na vitrificatie plaats te vinden # <PERSOON> E, <PERSOON> vitrification of human oocytes results in high survival rate and healthy deliveries <PERSOON> birth after injection of frozen human oocytes with frozen epididymal spermatozoa <PERSOON> oocyte cryopreservation as an adjunct to IVF-embryo transfer # <PERSOON> and births after oocyte # <PERSOON> pregnancy rates resulting from the use of fresh and frozen oocytes # years' experience <PERSOON> A <PERSOON> expression profiles and in vitro development following vitrification of pronuclear and #-cell stage mouse embryos # Cryopreservation and transfer of <INSTELLING> embryos Soc Reprod # <PERSOON> SU, <PERSOON-##> YR, <PERSOON-##> LJ, Tsai YY, <PERSOON-##> YS Observational clinical follow-up of oocyte cryopreservation using a slow-freezing method with #,#-propanediol plus sucrose followed by ICSI # Chian RC, Kuwayama M, <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> survival rate of bovine oocytes matured in vitro following vitrification <PERSOON-##> Dev ### Dec;##(#) ###-## ## Fosas N, <PERSOON-##> PJ, Jove I, <PERSOON-##> N, <PERSOON-##> births of five Spanish babies from cryopreserved donated oocytes <PERSOON-##> MG Analysis of oocyte physiology to ## <PERSOON-##> JY, <PERSOON> HY, <PERSOON-##> SL, Chian RC Effect of choline-supplemented sodium-depleted slow freezing versus vitrification on mouse oocyte meiotic spindles and chromosome abnormalities <PERSOON-##> DB, <PERSOON-##> effect of multiple cycles in oocyte donors ## <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> survival rate of vitrified human oocytes ## <PERSOON-##> DH, Park HS, <PERSOON-##> SW, Hwang IS, <PERSOON-##> GS, <PERSOON-##> HJ, Seong HW, <PERSOON-##> SJ, <PERSOON-##> BS Vitrification of immature bovine oocytes by the microdrop method <PERSOON-##> following vitrification of a small.
| 563 | nvog |
transfer of <INSTELLING> embryos Soc Reprod # <PERSOON> SU, <PERSOON> YR, <PERSOON> LJ, Tsai YY, <PERSOON> YS Observational clinical follow-up of oocyte cryopreservation using a slow-freezing method with #,#-propanediol plus sucrose followed by ICSI # Chian RC, Kuwayama M, <PERSOON> L, <PERSOON> J, <PERSOON> survival rate of bovine oocytes matured in vitro following vitrification <PERSOON> Dev ### Dec;##(#) ###-## ## Fosas N, <PERSOON> PJ, Jove I, <PERSOON> N, <PERSOON-##> births of five Spanish babies from cryopreserved donated oocytes <PERSOON-##> MG Analysis of oocyte physiology to ## <PERSOON-##> JY, <PERSOON> HY, <PERSOON> SL, Chian RC Effect of choline-supplemented sodium-depleted slow freezing versus vitrification on mouse oocyte meiotic spindles and chromosome abnormalities <PERSOON-##> DB, <PERSOON-##> effect of multiple cycles in oocyte donors ## <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> survival rate of vitrified human oocytes ## <PERSOON-##> DH, Park HS, <PERSOON-##> SW, Hwang IS, <PERSOON-##> GS, <PERSOON-##> HJ, Seong HW, <PERSOON-##> SJ, <PERSOON> BS Vitrification of immature bovine oocytes by the microdrop method <PERSOON-##> following vitrification of a small <PERSOON-##> G, <PERSOON-##> SP Highly efficient vitrification method for cryopreservation of ## <PERSOON-##> pregnancy and delivery after transfer of a single blastocyst derived from a vitrified mature human oocyte <PERSOON-##> of supernumerary ## <PERSOON-##> MJ Comparison of vitrification and conventional cryopreservation of day # and day # blastocysts during clinical application Fertil Steril ### Jul;##(#) <DATUM> <PERSOON-##> XH, <PERSOON-##> X, <PERSOON> S, Guo YL Cryopreserved oocytes of infertile couples undergoing assisted reproductive technology could be an important source of oocyte donation a clinical report of successful pregnancies <PERSOON-##> ongoing pregnancies after ## <PERSOON-##> birth after transfer of vitrified human blastocysts with use of a cryoloop containerless technique Fertil Steril ###; ## Okimura T, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> on Clinical Efficiency of the Vitrification Method for Human Oocytes in an In Vitro Fertilization Program Fertility and Sterility ###; ## <PERSOON-##> K, Cil AP, Bang <PERSOON-##> of oocyte cryopreservation.
| 605 | nvog |
<PERSOON> G, <PERSOON> SP Highly efficient vitrification method for cryopreservation of ## <PERSOON> pregnancy and delivery after transfer of a single blastocyst derived from a vitrified mature human oocyte <PERSOON> of supernumerary ## <PERSOON> MJ Comparison of vitrification and conventional cryopreservation of day # and day # blastocysts during clinical application Fertil Steril ### Jul;##(#) <DATUM> <PERSOON> XH, <PERSOON> X, <PERSOON> S, Guo YL Cryopreserved oocytes of infertile couples undergoing assisted reproductive technology could be an important source of oocyte donation a clinical report of successful pregnancies <PERSOON> ongoing pregnancies after ## <PERSOON-##> birth after transfer of vitrified human blastocysts with use of a cryoloop containerless technique Fertil Steril ###; ## Okimura T, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> on Clinical Efficiency of the Vitrification Method for Human Oocytes in an In Vitro Fertilization Program Fertility and Sterility ###; ## <PERSOON-##> K, Cil AP, Bang <PERSOON-##> of oocyte cryopreservation Fertil Steril ### ## Quintans CJ, Donaldson MJ, Bertolino MV, Pasqualini RS Birth of two babies using oocytes that were ## Rama Raju GA, Haranath GB, <PERSOON-##> of human #-cell embryos, a modified protocol for better pregnancy rates <PERSOON-##> facilitates re-vitrification of embryos at four successive stages of development without impairing embryo growth <PERSOON-##> R, <PERSOON-##> demonstrates significant improvement versus slow freezing of human blastocysts <PERSOON-##> outcome of blastocyst transfer with vitrification ## <PERSOON-##> ZP Are programmable freezers still needed in the embryo laboratory? Review on ## <PERSOON-##> of a healthy baby following vitrification of human ## Yoon TK, <PERSOON-##> TJ, Park SE et al Live births after vitrification of oocytes in a stimulated in vitro Addendum bij NVOG/KLEM standpunt âVitrificatie van humane eicellen en embryo's' Vitrificatie is een nieuwe methode van invriezen, die de huidige IVF praktijk kan verbeteren en waarmee eicellen bewaard kunnen worden voor later reproductief gebruik (fertiliteitspreservatie) De staatssecretaris van VWS vroeg aan de NVOG en KLEM om het standpunt over vitrificatie van eicellen te verbreden met.
| 505 | nvog |
Steril ### ## Quintans CJ, Donaldson MJ, Bertolino MV, Pasqualini RS Birth of two babies using oocytes that were ## Rama Raju GA, Haranath GB, <PERSOON> of human #-cell embryos, a modified protocol for better pregnancy rates <PERSOON> facilitates re-vitrification of embryos at four successive stages of development without impairing embryo growth <PERSOON> R, <PERSOON> demonstrates significant improvement versus slow freezing of human blastocysts <PERSOON> outcome of blastocyst transfer with vitrification ## <PERSOON> ZP Are programmable freezers still needed in the embryo laboratory? Review on ## <PERSOON> of a healthy baby following vitrification of human ## Yoon TK, <PERSOON> TJ, Park SE et al Live births after vitrification of oocytes in a stimulated in vitro Addendum bij NVOG/KLEM standpunt âVitrificatie van humane eicellen en embryo's' Vitrificatie is een nieuwe methode van invriezen, die de huidige IVF praktijk kan verbeteren en waarmee eicellen bewaard kunnen worden voor later reproductief gebruik (fertiliteitspreservatie) De staatssecretaris van VWS vroeg aan de NVOG en KLEM om het standpunt over vitrificatie van eicellen te verbreden met Een commissie van zeven personen met expertise op het gebied van voortplantingsgeneeskunde, embryologie, medische ethiek en De beroepsverenigingen onderscheiden bij vitrificatie twee fasen het uitnemen, vitrificeren en opslaan van De redenen om eicellen te vitrificeren (fase #) kunnen variëren van strikt medische redenen tot redenen die gebaseerd zijn op persoonlijke en/of maatschappelijke omstandigheden Sommige indicaties kunnen niet zo gemakkelijk in één van deze twee categorieën worden ingedeeld De reden voor het gebruik van gevitrificeerde eicellen (fase #) is altijd een actueel vruchtbaarheidsprobleem en dus is er dan een medische De risico's voor de vrouw van het afstaan van eicellen zijn klein Er zijn nog weinig gegevens beschikbaar over kinderen geboren na vitrificatie van eicellen, maar de eerste resultaten geven geen aanleiding tot zorgen De zwangerschapskans na gebruik van gevitrificeerde eicellen is hoger dan na âslow freezing' en komt in de buurt Vitrificatie van eicellen is een belangrijke nieuwe ontwikkeling die de mogelijkheden voor hulp bij voortplanting kan verbeteren en vergroten Er zijn geen goede argumenten om het uitnemen, vitrificeren en opslaan van eicellen (fase #) bij voorbaat af te wijzen, ook als er geen sprake is van strikt medische redenen Wel moet de behandeling nog beschouwd worden als experimenteel; een systematische follow-up van de kinderen is een Het gevaar dat de beschikbaarheid van vitrificatie van eicellen kan leiden tot uitstel van kinderwens is geen reden om vitrificatie categorisch af te wijzen Wel moet de maatschappelijke en financiële druk tot uitstel van kinderen verminderen.
| 514 | nvog |
met expertise op het gebied van voortplantingsgeneeskunde, embryologie, medische ethiek en De beroepsverenigingen onderscheiden bij vitrificatie twee fasen het uitnemen, vitrificeren en opslaan van De redenen om eicellen te vitrificeren (fase #) kunnen variëren van strikt medische redenen tot redenen die gebaseerd zijn op persoonlijke en/of maatschappelijke omstandigheden Sommige indicaties kunnen niet zo gemakkelijk in één van deze twee categorieën worden ingedeeld De reden voor het gebruik van gevitrificeerde eicellen (fase #) is altijd een actueel vruchtbaarheidsprobleem en dus is er dan een medische De risico's voor de vrouw van het afstaan van eicellen zijn klein Er zijn nog weinig gegevens beschikbaar over kinderen geboren na vitrificatie van eicellen, maar de eerste resultaten geven geen aanleiding tot zorgen De zwangerschapskans na gebruik van gevitrificeerde eicellen is hoger dan na âslow freezing' en komt in de buurt Vitrificatie van eicellen is een belangrijke nieuwe ontwikkeling die de mogelijkheden voor hulp bij voortplanting kan verbeteren en vergroten Er zijn geen goede argumenten om het uitnemen, vitrificeren en opslaan van eicellen (fase #) bij voorbaat af te wijzen, ook als er geen sprake is van strikt medische redenen Wel moet de behandeling nog beschouwd worden als experimenteel; een systematische follow-up van de kinderen is een Het gevaar dat de beschikbaarheid van vitrificatie van eicellen kan leiden tot uitstel van kinderwens is geen reden om vitrificatie categorisch af te wijzen Wel moet de maatschappelijke en financiële druk tot uitstel van kinderen verminderen De gezondheidsrisico's van zwangerschap en bevalling nemen toe naarmate de vrouw ouder wordt Dat was indertijd de belangrijkste reden om de grens voor IVF met donoreicellen te bepalen op <LEEFTIJD> jaar Er is geen aanleiding om voor gebruik van gevitrificeerde eicellen een andere grens te kiezen Verzoeken om fertiliteitspreservatie om medische en niet-medische redenen mogen alleen worden ingewilligd na zorgvuldige counseling en marginale toetsing van de hulpvraag De arts moet ervan overtuigd zijn dat het verzoek berust op voor de vrouw zwaarwegende redenen De arts moet zich er ook van vergewissen, dat de vrouw zich niet laat leiden door onterechte verwachtingen over de kans op succesvol toekomstig gebruik van Vitrificatie van eicellen dient alleen plaats te vinden in een <INSTELLING> met vergunning voor IVF Dat geldt ook voor fase #, die immers wordt gedaan met het oog op het later gebruik van de eicellen, waarvoor IVF nodig zal zijn Bovendien wordt zo expertise gebundeld, wat wenselijk is bij deze nieuwe, nog experimentele techniek De voormalige staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mw <PERSOON>, vroeg in haar brief van <DATUM> aan de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) het standpunt âVitrificatie van humane eicellen en embryo's' te verbreden Dit verzoek komt voort uit de discussie over de toepassing van vitrificatie van eicellen op niet strikt medische indicaties De Staatssecretaris vraagt de NVOG aandacht te besteden aan de gevolgen van vitrificatie van eicellen voor vrouw en kind en aan de.
| 551 | nvog |
de vrouw ouder wordt Dat was indertijd de belangrijkste reden om de grens voor IVF met donoreicellen te bepalen op <LEEFTIJD> jaar Er is geen aanleiding om voor gebruik van gevitrificeerde eicellen een andere grens te kiezen Verzoeken om fertiliteitspreservatie om medische en niet-medische redenen mogen alleen worden ingewilligd na zorgvuldige counseling en marginale toetsing van de hulpvraag De arts moet ervan overtuigd zijn dat het verzoek berust op voor de vrouw zwaarwegende redenen De arts moet zich er ook van vergewissen, dat de vrouw zich niet laat leiden door onterechte verwachtingen over de kans op succesvol toekomstig gebruik van Vitrificatie van eicellen dient alleen plaats te vinden in een <INSTELLING> met vergunning voor IVF Dat geldt ook voor fase #, die immers wordt gedaan met het oog op het later gebruik van de eicellen, waarvoor IVF nodig zal zijn Bovendien wordt zo expertise gebundeld, wat wenselijk is bij deze nieuwe, nog experimentele techniek De voormalige staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mw <PERSOON>, vroeg in haar brief van <DATUM> aan de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) het standpunt âVitrificatie van humane eicellen en embryo's' te verbreden Dit verzoek komt voort uit de discussie over de toepassing van vitrificatie van eicellen op niet strikt medische indicaties De Staatssecretaris vraagt de NVOG aandacht te besteden aan de gevolgen van vitrificatie van eicellen voor vrouw en kind en aan de De NVOG heeft, in samenspraak met de Vereniging van klinisch embryologen (KLEM), een multidisciplinaire commissie âVerbreding Standpunt Vitrificatie' samengesteld bestaande uit zeven personen met expertise op het gebied van voortplantingsgeneeskunde, embryologie, medische ethiek en sociologie Het standpunt âVitrificatie van humane eicellen en embryo's' (versie # # van <DATUM> is voorbereid door leden van de NVOG en de KLEM Het is een consensus & evidence based standpunt waarin de medisch-technische aspecten van deze nieuwe techniek worden besproken De opstellers van het standpunt concluderen dat vitrificatie van eicellen en embryo's in <LOCATIE> toegestaan kan worden waarbij een gedegen follow-up van kinderen geboren na vitrificatie dient plaats te vinden De betrokken beroepsgroepen In dit addendum wordt nader ingegaan op de belasting voor de vrouw, de risico's voor het kind, en de indicatiestelling De nieuwe medisch-technische aspecten worden slechts beperkt besproken Voor recente ontwikkelingen ten aanzien van vitrificatie van eicellen en embryo's wordt verwezen naar beschikbare Bij de bespreking van de toepassing van vitrificatie van eicellen onderscheiden wij twee fasen ⢠Fase # betreft het uitnemen, vitrificeren en opslaan van de eicellen ⢠Fase # betreft het gebruik van de gevitrificeerde eicellen Het is belangrijk om dit onderscheid in fasen te maken omdat elke fase zijn eigen afwegingen kent ten aanzien van de gevolgen voor vrouw en kind en ook elke fase zijn eigen afwegingen heeft ten aanzien van indicaties Wij beginnen dit addendum met de beschrijving van een aantal casus Daarmee wordt duidelijk waar de.
| 557 | nvog |
van klinisch embryologen (KLEM), een multidisciplinaire commissie âVerbreding Standpunt Vitrificatie' samengesteld bestaande uit zeven personen met expertise op het gebied van voortplantingsgeneeskunde, embryologie, medische ethiek en sociologie Het standpunt âVitrificatie van humane eicellen en embryo's' (versie # # van <DATUM> is voorbereid door leden van de NVOG en de KLEM Het is een consensus & evidence based standpunt waarin de medisch-technische aspecten van deze nieuwe techniek worden besproken De opstellers van het standpunt concluderen dat vitrificatie van eicellen en embryo's in <LOCATIE> toegestaan kan worden waarbij een gedegen follow-up van kinderen geboren na vitrificatie dient plaats te vinden De betrokken beroepsgroepen In dit addendum wordt nader ingegaan op de belasting voor de vrouw, de risico's voor het kind, en de indicatiestelling De nieuwe medisch-technische aspecten worden slechts beperkt besproken Voor recente ontwikkelingen ten aanzien van vitrificatie van eicellen en embryo's wordt verwezen naar beschikbare Bij de bespreking van de toepassing van vitrificatie van eicellen onderscheiden wij twee fasen ⢠Fase # betreft het uitnemen, vitrificeren en opslaan van de eicellen ⢠Fase # betreft het gebruik van de gevitrificeerde eicellen Het is belangrijk om dit onderscheid in fasen te maken omdat elke fase zijn eigen afwegingen kent ten aanzien van de gevolgen voor vrouw en kind en ook elke fase zijn eigen afwegingen heeft ten aanzien van indicaties Wij beginnen dit addendum met de beschrijving van een aantal casus Daarmee wordt duidelijk waar de gevallen Vervolgens bespreken wij recente inzichten ten aanzien van de gevolgen voor de vrouw en het kind Daarna volgt een bespreking van ethische overwegingen bij het stellen van de indicatie tot het vitrificeren van eicellen Tenslotte formuleren wij enkele voorwaarden en aanbevelingen Fase # Onderstaande casus over fase # het uitnemen, vitrificeren en opslaan van eicellen Zij dienen als illustratie van situaties waarin nu of straks voor vitrificatie van eicellen gekozen zou kunnen worden <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij zal starten met chemotherapie in verband met een mammacarcinoom Deze behandeling is potentieel schadelijk voor haar ovariumfunctie en haar eicelvoorraad Er is geen partner maar wel latente kinderwens Zij vraagt om ovariumweefsel in te vriezen of eicellen te vitrificeren <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij heeft geen partner Haar moeder is op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd âin de overgang' gekomen; bij haar zus van <LEEFTIJD> jaar is de diagnose van dreigend ovarieel falen gesteld Alhoewel er bij B vooralsnog geen tekenen hiervan zijn, maakt ze zich wel zorgen over haar zwangerschapskansen in de toekomst Zij opteert <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Bij haar is de diagnose mozaïek Turner gesteld Ze heeft vooralsnog geen tekenen van ovariumuitval Maar dat gaat vrijwel zeker wel komen Met het oog op mogelijke toekomstige kinderwens vraagt ze of ze in aanmerking komt voor het vitrificeren van eicellen <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud, haar partner is <LEEFTIJD> jaar.
| 566 | nvog |
voor de vrouw en het kind Daarna volgt een bespreking van ethische overwegingen bij het stellen van de indicatie tot het vitrificeren van eicellen Tenslotte formuleren wij enkele voorwaarden en aanbevelingen Fase # Onderstaande casus over fase # het uitnemen, vitrificeren en opslaan van eicellen Zij dienen als illustratie van situaties waarin nu of straks voor vitrificatie van eicellen gekozen zou kunnen worden <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij zal starten met chemotherapie in verband met een mammacarcinoom Deze behandeling is potentieel schadelijk voor haar ovariumfunctie en haar eicelvoorraad Er is geen partner maar wel latente kinderwens Zij vraagt om ovariumweefsel in te vriezen of eicellen te vitrificeren <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij heeft geen partner Haar moeder is op <LEEFTIJD>-jarige leeftijd âin de overgang' gekomen; bij haar zus van <LEEFTIJD> jaar is de diagnose van dreigend ovarieel falen gesteld Alhoewel er bij B vooralsnog geen tekenen hiervan zijn, maakt ze zich wel zorgen over haar zwangerschapskansen in de toekomst Zij opteert <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Bij haar is de diagnose mozaïek Turner gesteld Ze heeft vooralsnog geen tekenen van ovariumuitval Maar dat gaat vrijwel zeker wel komen Met het oog op mogelijke toekomstige kinderwens vraagt ze of ze in aanmerking komt voor het vitrificeren van eicellen <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud, haar partner is <LEEFTIJD> jaar follikelpunctie In het vers geproduceerde ejaculaat worden tot ieders schrik geen zaadcellen gevonden De <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij en haar partner zijn bezig met een IVF behandeling De stimulatiefase verliep matig Bij de follikelpunctie werden # eicellen verkregen Het endometrium bleef extreem dun met een dikte van # mm De IVF behandeling wordt afgebroken vanwege de te verwachten lage kans op succes De eicellen worden gevitrificeerd, omdat haar arts meent dat dit meer kans op zwangerschap geeft dan het invriezen van <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij en haar partner zijn bezig met een IVF behandeling Bij de follikelpunctie worden maar liefst ## eicellen verkregen Het risico op ovarieel hyperstimulatie syndroom wordt hoog geacht, zeker als zij zwanger zou worden Daarom wordt besloten deze behandeling te staken Er wordt gekozen voor het <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij en haar partner zullen starten met een IVF behandeling Het paar heeft op basis van hun religie morele bezwaren tegen het laten ontstaan van embryo's, die niet zullen worden gebruikt en mogelijk niet van voldoende kwaliteit zijn om te worden ingevroren Zij willen daarom dat slechts twee eicellen worden bevrucht en dat de overblijvende eicellen worden gevitrificeerd <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij heeft een dochter met het syndroom van Turner Ze wil eicellen van haarzelf laten <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Haar vriend verbrak recent de relatie die zij gedurende ruim acht jaar hadden.
| 557 | nvog |
ieders schrik geen zaadcellen gevonden De <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij en haar partner zijn bezig met een IVF behandeling De stimulatiefase verliep matig Bij de follikelpunctie werden # eicellen verkregen Het endometrium bleef extreem dun met een dikte van # mm De IVF behandeling wordt afgebroken vanwege de te verwachten lage kans op succes De eicellen worden gevitrificeerd, omdat haar arts meent dat dit meer kans op zwangerschap geeft dan het invriezen van <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij en haar partner zijn bezig met een IVF behandeling Bij de follikelpunctie worden maar liefst ## eicellen verkregen Het risico op ovarieel hyperstimulatie syndroom wordt hoog geacht, zeker als zij zwanger zou worden Daarom wordt besloten deze behandeling te staken Er wordt gekozen voor het <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij en haar partner zullen starten met een IVF behandeling Het paar heeft op basis van hun religie morele bezwaren tegen het laten ontstaan van embryo's, die niet zullen worden gebruikt en mogelijk niet van voldoende kwaliteit zijn om te worden ingevroren Zij willen daarom dat slechts twee eicellen worden bevrucht en dat de overblijvende eicellen worden gevitrificeerd <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Zij heeft een dochter met het syndroom van Turner Ze wil eicellen van haarzelf laten <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Haar vriend verbrak recent de relatie die zij gedurende ruim acht jaar hadden dol graag een gezin, haar vriend was er echter ânog niet klaar voor' I weet zeker dat ze âde prins op het witte paard' gaat vinden en dat het gewenste gezin er gaat komen Zij maakt zich echter zorgen over haar zwangerschapskansen met het toenemen van de leeftijd Zij zou graag eicellen laten vitrificeren âvoor als het <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud en werkt al twee jaar met hart en ziel voor een project in een ontwikkelingsland Tijdens een vorig verlof in <LOCATIE> heeft ze een partner ontmoet met wie ze een gezin zou willen stichten Maar ze wil ook haar project niet in de steek laten voordat lokale mensen in staat zijn het werk over te nemen Ze denkt dat dit nog vier jaar kan duren Ze is bang dat ze daarna mogelijk niet meer in staat zal zijn kinderen te krijgen Bij het eerstvolgende verlof laat ze zich informeren over de mogelijkheid eicellen te vitrificeren <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft in haar jeugd veel tegenslagen gekend en is er trots op dat ze zich desondanks heeft weten op te werken tot hoofdredacteur van een veelgelezen blad Ze geniet van de uitdagingen die haar werk haar biedt en krijgt dit jaar de kans voor een nieuwe stap in haar carrière Ze heeft een partner (ook een drukke baan) en een latente kinderwens Nu ze wat ouder wordt realiseert ze zich dat ze.
| 547 | nvog |
dol graag een gezin, haar vriend was er echter ânog niet klaar voor' I weet zeker dat ze âde prins op het witte paard' gaat vinden en dat het gewenste gezin er gaat komen Zij maakt zich echter zorgen over haar zwangerschapskansen met het toenemen van de leeftijd Zij zou graag eicellen laten vitrificeren âvoor als het <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud en werkt al twee jaar met hart en ziel voor een project in een ontwikkelingsland Tijdens een vorig verlof in <LOCATIE> heeft ze een partner ontmoet met wie ze een gezin zou willen stichten Maar ze wil ook haar project niet in de steek laten voordat lokale mensen in staat zijn het werk over te nemen Ze denkt dat dit nog vier jaar kan duren Ze is bang dat ze daarna mogelijk niet meer in staat zal zijn kinderen te krijgen Bij het eerstvolgende verlof laat ze zich informeren over de mogelijkheid eicellen te vitrificeren <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft in haar jeugd veel tegenslagen gekend en is er trots op dat ze zich desondanks heeft weten op te werken tot hoofdredacteur van een veelgelezen blad Ze geniet van de uitdagingen die haar werk haar biedt en krijgt dit jaar de kans voor een nieuwe stap in haar carrière Ze heeft een partner (ook een drukke baan) en een latente kinderwens Nu ze wat ouder wordt realiseert ze zich dat ze Ze heeft gehoord over het vitrificeren van eicellen Dat lijkt <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud en kreeg de schrik van haar leven toen ze hoorde dat haar sterk onregelmatige cyclus bleek te berusten op prematuur ovarieel falen Zij heeft een kinderwens en wil nu een aanmerking komen voor eiceldonatie Haar vriendin heeft een voltooid gezin en wil haar eicellen doneren De eicellen kunnen vers Nu het vervolg van bovenstaande casus waarbij het gaat over fase # van de procedure het gebruik van de indertijd ingevroren eicellen, aangenomen dat daar in fase # daadwerkelijk voor gekozen is <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Haar prognose m b t het mammacarcinoom is uitstekend Ze heeft inmiddels een partner gevonden met wie ze is getrouwd Het paar wil graag âeigen' kinderen A heeft een secundaire amenorroe op basis van ovariumuitval (complicatie van de chemotherapie) Het paar vraagt of er gestart kan worden met een IVF behandeling waarbij de eerder gevitrificeerde eicellen zullen worden gebruikt <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft een regelmatige cyclus behouden Ze heeft sinds drie jaar een vaste partner met wie ze langs natuurlijke weg één kind gekregen heeft Ze is zwanger van de tweede Daarna beschouwt ze haar gezin als compleet Ze wil t z t nadenken over het doneren van haar <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft een secundaire amenorroe.
| 546 | nvog |
gehoord over het vitrificeren van eicellen Dat lijkt <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud en kreeg de schrik van haar leven toen ze hoorde dat haar sterk onregelmatige cyclus bleek te berusten op prematuur ovarieel falen Zij heeft een kinderwens en wil nu een aanmerking komen voor eiceldonatie Haar vriendin heeft een voltooid gezin en wil haar eicellen doneren De eicellen kunnen vers Nu het vervolg van bovenstaande casus waarbij het gaat over fase # van de procedure het gebruik van de indertijd ingevroren eicellen, aangenomen dat daar in fase # daadwerkelijk voor gekozen is <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Haar prognose m b t het mammacarcinoom is uitstekend Ze heeft inmiddels een partner gevonden met wie ze is getrouwd Het paar wil graag âeigen' kinderen A heeft een secundaire amenorroe op basis van ovariumuitval (complicatie van de chemotherapie) Het paar vraagt of er gestart kan worden met een IVF behandeling waarbij de eerder gevitrificeerde eicellen zullen worden gebruikt <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft een regelmatige cyclus behouden Ze heeft sinds drie jaar een vaste partner met wie ze langs natuurlijke weg één kind gekregen heeft Ze is zwanger van de tweede Daarna beschouwt ze haar gezin als compleet Ze wil t z t nadenken over het doneren van haar <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft een secundaire amenorroe <PERSOON> heeft na vier maanden het IVF traject hervat Terugkijkend heeft de azoöspermie van haar man tijdens de laatste IVF behandeling mogelijk te maken gehad met een griep die hij had opgelopen in de weken voor de IVF behandeling Inmiddels zijn we enkele maanden verder en zijn er voldoende zaadcellen om een ICSI procedure te starten Het paar wil graag snel starten Zij willen daarbij de gevitrificeerde eicellen <PERSOON>âs probleem, het extreem dun endometrium ondanks adequate oestrogenen stimulatie, is helaas niet opgelost Haar uterus lijkt niet in staat embryo's de mogelijkheid te bieden om te implanteren Het is onwaarschijnlijk dat er een oplossing gevonden zal worden E heeft recent geïnformeerd naar mogelijkheden van hoogtechnologisch draagmoederschap met gebruik van haar gevitrificeerde eicellen <PERSOON> heeft na de eerste IVF behandeling toch een ernstig ovarieel hyperstimulatie syndroom gekregen en moest daarvoor twee weken in het ziekenhuis verblijven Dat alles wil ze nooit meer meemaken Ze vraagt of de volgende IVF behandeling kan plaatsvinden met enkele van de van haar gevitrificeerde eicellen <PERSOON> is zwanger geworden tijdens de eerste IVF behandeling Ze is inmiddels bevallen van een gezonde dochter Het paar wil t z t âopgaan voor een tweede' Het paar zou dan graag in eerste instantie de nog <PERSOON>'s dochter is nu <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft een primaire amenorroe Ze is nog niet op de leeftijd om over de.
| 539 | nvog |
na vier maanden het IVF traject hervat Terugkijkend heeft de azoöspermie van haar man tijdens de laatste IVF behandeling mogelijk te maken gehad met een griep die hij had opgelopen in de weken voor de IVF behandeling Inmiddels zijn we enkele maanden verder en zijn er voldoende zaadcellen om een ICSI procedure te starten Het paar wil graag snel starten Zij willen daarbij de gevitrificeerde eicellen <PERSOON>âs probleem, het extreem dun endometrium ondanks adequate oestrogenen stimulatie, is helaas niet opgelost Haar uterus lijkt niet in staat embryo's de mogelijkheid te bieden om te implanteren Het is onwaarschijnlijk dat er een oplossing gevonden zal worden E heeft recent geïnformeerd naar mogelijkheden van hoogtechnologisch draagmoederschap met gebruik van haar gevitrificeerde eicellen <PERSOON> heeft na de eerste IVF behandeling toch een ernstig ovarieel hyperstimulatie syndroom gekregen en moest daarvoor twee weken in het ziekenhuis verblijven Dat alles wil ze nooit meer meemaken Ze vraagt of de volgende IVF behandeling kan plaatsvinden met enkele van de van haar gevitrificeerde eicellen <PERSOON> is zwanger geworden tijdens de eerste IVF behandeling Ze is inmiddels bevallen van een gezonde dochter Het paar wil t z t âopgaan voor een tweede' Het paar zou dan graag in eerste instantie de nog <PERSOON>'s dochter is nu <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft een primaire amenorroe Ze is nog niet op de leeftijd om over de Dat âkomt wel een keer' De eicellen van haar moeder <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft sinds drie jaar een nieuwe relatie Er is kinderwens Het paar heeft een fertiliteitonderzoek gehad waarbij geen afwijkingen werden vastgesteld De diagnose luidt onbegrepen subfertiliteit Ze komen in aanmerking voor een IVF behandeling <PERSOON> zou daarbij graag haar eigen gevitrificeerde âjongere' eicellen willen gebruiken, omdat daarmee de kans op zwangerschap hoger is en de <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Ze woont al weer twee jaar in <LOCATIE>; met haar partner heeft ze intussen langs natuurlijke weg een kind gekregen Ze willen graag een tweede kind, maar pogingen daartoe blijven zonder succes Het paar meldt zich nu met de vraag de eerder gevitrificeerde eicellen te mogen gebruiken bij <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Zowel zij als haar partner hebben besloten minder te gaan werken en andere levensdoelen prioriteit te geven, waaronder het krijgen van kinderen Omdat dat langs natuurlijke weg niet meer lukt, melden ze zich bij het <INSTELLING> waar de eicellen van mevrouw worden bewaard Indien mogelijk, zou het paar graag twee kinderen willen krijgen via IVF met de gevitrificeerde eicellen <PERSOON> koos voor het vitrificeren van eicellen, omdat daarmee tijd wordt verkregen om meer zekerheid te krijgen over mogelijk dragerschap van SOA's en andere infectieuze aandoeningen bij haar vriendin, die de eicellen doneerde Bovendien hoefde zo niet haar onregelmatige cyclus gesynchroniseerd te worden met die.
| 552 | nvog |
De eicellen van haar moeder <PERSOON> is <LEEFTIJD> jaar oud Ze heeft sinds drie jaar een nieuwe relatie Er is kinderwens Het paar heeft een fertiliteitonderzoek gehad waarbij geen afwijkingen werden vastgesteld De diagnose luidt onbegrepen subfertiliteit Ze komen in aanmerking voor een IVF behandeling <PERSOON> zou daarbij graag haar eigen gevitrificeerde âjongere' eicellen willen gebruiken, omdat daarmee de kans op zwangerschap hoger is en de <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Ze woont al weer twee jaar in <LOCATIE>; met haar partner heeft ze intussen langs natuurlijke weg een kind gekregen Ze willen graag een tweede kind, maar pogingen daartoe blijven zonder succes Het paar meldt zich nu met de vraag de eerder gevitrificeerde eicellen te mogen gebruiken bij <PERSOON> is inmiddels <LEEFTIJD> jaar oud Zowel zij als haar partner hebben besloten minder te gaan werken en andere levensdoelen prioriteit te geven, waaronder het krijgen van kinderen Omdat dat langs natuurlijke weg niet meer lukt, melden ze zich bij het <INSTELLING> waar de eicellen van mevrouw worden bewaard Indien mogelijk, zou het paar graag twee kinderen willen krijgen via IVF met de gevitrificeerde eicellen <PERSOON> koos voor het vitrificeren van eicellen, omdat daarmee tijd wordt verkregen om meer zekerheid te krijgen over mogelijk dragerschap van SOA's en andere infectieuze aandoeningen bij haar vriendin, die de eicellen doneerde Bovendien hoefde zo niet haar onregelmatige cyclus gesynchroniseerd te worden met die Zij Tabel # Voorbeelden van mogelijke indicaties voor vitrificatie van humane eicellen Risico's van vitrificatie van eicellen voor de vrouw en het kind en zwan Risico's voor de vrouw De risico's van vitrificatie van eicellen voor de vrouw bestaan uit de risico's die verbonden zijn aan een IVF behandeling om de eicellen te verkrijgen, en uit de risico's in een eventuele zwangerschap als er op een later tijdstip embryo's in de baarmoeder worden geplaatst Naast de lichamelijke risico's speelt de psychosociale belasting van de behandeling een rol, die zal samenhangen met het aantal IVF cycli dat uitgevoerd wordt Over de door vrouwen ervaren belasting van verkrijgen en/of gebruik van eicellen ten behoeve van vitrificatie voor fertiliteitspreservatie zijn nog geen gegevens bekend De meest voorkomende complicaties tijdens een IVF behandeling zijn bloedingen (# #%) en infecties (# #%) in aansluiting aan een follikelpunctie, waarvoor niet-chirurgische behandeling meestal volstaat Een ovarieel hyperstimulatie syndroom (OHSS) waarvoor ziekenhuisopname noodzakelijk is komt in ongeveer # #% van de IVF cycli voor (Venn et al, ###) Na vitrificatie van eicellen zal alleen een vroege OHSS (na hCG toediening) kunnen optreden, omdat in dezelfde cyclus geen zwangerschap (met endogene hCG productie) ontstaat die aanleiding kan geven tot een late OHSS Daarom zou bij vitrificatie het risico op OHSS lager kunnen zijn dan # #% Van de andere kant kan deze kans ook hoger uitvallen, omdat de neiging zou kunnen bestaan om bij.
| 566 | nvog |
Zij Tabel # Voorbeelden van mogelijke indicaties voor vitrificatie van humane eicellen Risico's van vitrificatie van eicellen voor de vrouw en het kind en zwan Risico's voor de vrouw De risico's van vitrificatie van eicellen voor de vrouw bestaan uit de risico's die verbonden zijn aan een IVF behandeling om de eicellen te verkrijgen, en uit de risico's in een eventuele zwangerschap als er op een later tijdstip embryo's in de baarmoeder worden geplaatst Naast de lichamelijke risico's speelt de psychosociale belasting van de behandeling een rol, die zal samenhangen met het aantal IVF cycli dat uitgevoerd wordt Over de door vrouwen ervaren belasting van verkrijgen en/of gebruik van eicellen ten behoeve van vitrificatie voor fertiliteitspreservatie zijn nog geen gegevens bekend De meest voorkomende complicaties tijdens een IVF behandeling zijn bloedingen (# #%) en infecties (# #%) in aansluiting aan een follikelpunctie, waarvoor niet-chirurgische behandeling meestal volstaat Een ovarieel hyperstimulatie syndroom (OHSS) waarvoor ziekenhuisopname noodzakelijk is komt in ongeveer # #% van de IVF cycli voor (Venn et al, ###) Na vitrificatie van eicellen zal alleen een vroege OHSS (na hCG toediening) kunnen optreden, omdat in dezelfde cyclus geen zwangerschap (met endogene hCG productie) ontstaat die aanleiding kan geven tot een late OHSS Daarom zou bij vitrificatie het risico op OHSS lager kunnen zijn dan # #% Van de andere kant kan deze kans ook hoger uitvallen, omdat de neiging zou kunnen bestaan om bij hangen met name samen met het ontstaan van een meerlingzwangerschap en de leeftijd van de vrouw ten tijde van de zwangerschap Het maternale mortaliteitsrisico per ### ### levend geborenen in <LOCATIE> is in de leeftijdsgroep van ##-<LEEFTIJD> jaar <DATUM> # en vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar #<DATUM> (<PERSOON> et al, ###) Conclusie De risico's voor de vrouw van het afstaan van eicellen voor vitrificatie zijn klein De risico's van het gebruik van gevitrificeerde eicellen worden vooral bepaald door de leeftijd waarop eventueel een zwangerschap tot stand komt Daarom is de commissie van mening dat ten aanzien van de leeftijd van gebruik van gevitrificeerde eicellen de binnen de beroepsgroep geldende richtlijnen voor hulp bij voortplanting De risico's voor kinderen die geboren worden uit behandelingen met gevitrificeerde eicellen kunnen verschillen van die voor kinderen na slow freezing, vanwege de hoge concentraties van mogelijk toxische cryoprotectantia die gebruikt worden bij vitrificatie en door de andere vriesmethode De meiotische spoelfiguur is gevoelig voor temperatuur- en concentratieverschillen in de eicel, en beschadiging van de spoelfiguur kan leiden tot aneuploidie of polyploidie in de embryo's Er zijn aanwijzingen dat na vitrificatie minder vaak afwijkingen in de meiotische spoelfiguur en de chromosomale samenstelling worden gezien dan na slow freezing (Cao et al, ###) Vergelijkingen met niet ingevroren eicellen is niet mogelijk omdat deze data De eerste a terme zwangerschap uit gevitrificeerde eicellen is beschreven in ### (Kuleshova et al, ###) De meeste publicaties over kinderen die geboren zijn na vitrificatie van eicellen zijn case reports, en de.
| 600 | nvog |
leeftijd van de vrouw ten tijde van de zwangerschap Het maternale mortaliteitsrisico per ### ### levend geborenen in <LOCATIE> is in de leeftijdsgroep van ##-<LEEFTIJD> jaar <DATUM> # en vanaf de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar #<DATUM> (<PERSOON> et al, ###) Conclusie De risico's voor de vrouw van het afstaan van eicellen voor vitrificatie zijn klein De risico's van het gebruik van gevitrificeerde eicellen worden vooral bepaald door de leeftijd waarop eventueel een zwangerschap tot stand komt Daarom is de commissie van mening dat ten aanzien van de leeftijd van gebruik van gevitrificeerde eicellen de binnen de beroepsgroep geldende richtlijnen voor hulp bij voortplanting De risico's voor kinderen die geboren worden uit behandelingen met gevitrificeerde eicellen kunnen verschillen van die voor kinderen na slow freezing, vanwege de hoge concentraties van mogelijk toxische cryoprotectantia die gebruikt worden bij vitrificatie en door de andere vriesmethode De meiotische spoelfiguur is gevoelig voor temperatuur- en concentratieverschillen in de eicel, en beschadiging van de spoelfiguur kan leiden tot aneuploidie of polyploidie in de embryo's Er zijn aanwijzingen dat na vitrificatie minder vaak afwijkingen in de meiotische spoelfiguur en de chromosomale samenstelling worden gezien dan na slow freezing (Cao et al, ###) Vergelijkingen met niet ingevroren eicellen is niet mogelijk omdat deze data De eerste a terme zwangerschap uit gevitrificeerde eicellen is beschreven in ### (Kuleshova et al, ###) De meeste publicaties over kinderen die geboren zijn na vitrificatie van eicellen zijn case reports, en de (systematische review door Wennerholm et al, ### en Noyes et al ###) Van de ### kinderen, waarvan ### uit dezelfde kliniek afkomstig zijn (Chian et al, ###), is enige neonatale informatie beschikbaar Bij <DATUM> van de kinderen zijn aangeboren afwijkingen vastgesteld, maar karyotypering heeft niet systematisch plaatsgevonden Van de eenlingen werden er ## (##%) prematuur geborenen, wat <DATUM> keer hoger is dan beschreven wordt bij kinderen die geboren zijn na slow freezing van eicellen Overigens is het van belang te wijzen op het feit dat de kans op chromosoomafwijkingen bij het kind ook afhankelijk is van de leeftijd waarop de eicellen zijn ingevroren (fase #) en niet de leeftijd waarop de eicellen worden gebruikt (fase #) Als het verschil tussen beide groot is, (zoals in casus I) zal niet alleen de kans op zwangerschap hoger zijn bij gebruik van gevitrificeerde eicellen vergeleken met de zwangerschapskans met verse eicellen, maar ook zal de kans op een kind met chromosoomafwijkingen Conclusie Er zijn weinig gegevens beschikbaar over kinderen die geboren zijn na vitrificatie van eicellen, en systematische verslaglegging en follow-up van hun ontwikkeling ontbreken De commissie is van mening dat de systematische follow-up van kinderen die geboren zijn na vitrificatie van eicellen een voorwaarde is voor In een meta-analyse is aangetoond dat de zwangerschapskans na IVF/ICSI met verse eicellen significant hoger is dan na IVF met eicellen na slow freezing (levend geboren kinderen per geïnjecteerde eicel <DATUM> versus <DATUM> , levend geboren kinderen per ET ## #% versus <DATUM> ) (<PERSOON> et al, ###).
| 637 | nvog |
### en Noyes et al ###) Van de ### kinderen, waarvan ### uit dezelfde kliniek afkomstig zijn (Chian et al, ###), is enige neonatale informatie beschikbaar Bij <DATUM> van de kinderen zijn aangeboren afwijkingen vastgesteld, maar karyotypering heeft niet systematisch plaatsgevonden Van de eenlingen werden er ## (##%) prematuur geborenen, wat <DATUM> keer hoger is dan beschreven wordt bij kinderen die geboren zijn na slow freezing van eicellen Overigens is het van belang te wijzen op het feit dat de kans op chromosoomafwijkingen bij het kind ook afhankelijk is van de leeftijd waarop de eicellen zijn ingevroren (fase #) en niet de leeftijd waarop de eicellen worden gebruikt (fase #) Als het verschil tussen beide groot is, (zoals in casus I) zal niet alleen de kans op zwangerschap hoger zijn bij gebruik van gevitrificeerde eicellen vergeleken met de zwangerschapskans met verse eicellen, maar ook zal de kans op een kind met chromosoomafwijkingen Conclusie Er zijn weinig gegevens beschikbaar over kinderen die geboren zijn na vitrificatie van eicellen, en systematische verslaglegging en follow-up van hun ontwikkeling ontbreken De commissie is van mening dat de systematische follow-up van kinderen die geboren zijn na vitrificatie van eicellen een voorwaarde is voor In een meta-analyse is aangetoond dat de zwangerschapskans na IVF/ICSI met verse eicellen significant hoger is dan na IVF met eicellen na slow freezing (levend geboren kinderen per geïnjecteerde eicel <DATUM> versus <DATUM> , levend geboren kinderen per ET ## #% versus <DATUM> ) (<PERSOON> et al, ###) tussen gebruik van eicellen na vitrificatie en slow freezing bleken significant meer gevitrificeerde eicellen opwarmen te overleven (#<DATUM> versus ## #%) en zich na ICSI te ontwikkelen tot embryo's (## #% versus #<DATUM> ) Het fertilisatiepercentage was niet verschillend (#<DATUM> versus #<DATUM> (Cao et al, ###) Er zijn twee gerandomiseerde studies die embryokenmerken vergelijken na IVF/ICSI behandeling met verse en gevitrificeerde eicellen Cobo et al (###) vergeleken in ## eiceldonoren met een gemiddelde leeftijd van <DATUM> jaar de uitkomst van ### verse en ### gevitrificeerde eicellen Van de gevitrificeerde eicellen overleefde #<DATUM> opwarmen Er was geen verschil in fertilisatiepercentage na ICSI (vers #<DATUM> versus #<DATUM> na vitrificatie), en de embryokwaliteit was niet significant verschillend Rienzi et al (###) publiceerden een gerandomiseerd onderzoek in ## vrouwen tot <LEEFTIJD> jaar (gemiddelde leeftijd #<DATUM> jaar) met ### verse en ### gevitrificeerde eicellen Van de gevitrificeerde eicellen overleefde #<DATUM> opwarmen Het fertilisatiepercentage per geïnjecteerde eicel was niet verschillend (vers #<DATUM> en na vitrificatie #<DATUM> Er was geen verschil in embryo-ontwikkeling uit verse eicellen ontstonden in ## #% embryo's van goede kwaliteit versus #<DATUM> na Er is één gerandomiseerde studie naar het gebruik van eicellen na slow freezing en vitrificatie waarin klinische zwangerschap per ontdooide respectievelijk opgewarmde eicel de uitkomstmaat is (<PERSOON> et al, ###) Het onderzoek betrof ## patiënten met een reguliere indicatie voor IVF/ICSI en een gemiddelde leeftijd van ##-<LEEFTIJD> jaar.
| 695 | nvog |
tussen gebruik van eicellen na vitrificatie en slow freezing bleken significant meer gevitrificeerde eicellen opwarmen te overleven (#<DATUM> versus ## #%) en zich na ICSI te ontwikkelen tot embryo's (## #% versus #<DATUM> ) Het fertilisatiepercentage was niet verschillend (#<DATUM> versus #<DATUM> (Cao et al, ###) Er zijn twee gerandomiseerde studies die embryokenmerken vergelijken na IVF/ICSI behandeling met verse en gevitrificeerde eicellen Cobo et al (###) vergeleken in ## eiceldonoren met een gemiddelde leeftijd van <DATUM> jaar de uitkomst van ### verse en ### gevitrificeerde eicellen Van de gevitrificeerde eicellen overleefde #<DATUM> opwarmen Er was geen verschil in fertilisatiepercentage na ICSI (vers #<DATUM> versus #<DATUM> na vitrificatie), en de embryokwaliteit was niet significant verschillend Rienzi et al (###) publiceerden een gerandomiseerd onderzoek in ## vrouwen tot <LEEFTIJD> jaar (gemiddelde leeftijd #<DATUM> jaar) met ### verse en ### gevitrificeerde eicellen Van de gevitrificeerde eicellen overleefde #<DATUM> opwarmen Het fertilisatiepercentage per geïnjecteerde eicel was niet verschillend (vers #<DATUM> en na vitrificatie #<DATUM> Er was geen verschil in embryo-ontwikkeling uit verse eicellen ontstonden in ## #% embryo's van goede kwaliteit versus #<DATUM> na Er is één gerandomiseerde studie naar het gebruik van eicellen na slow freezing en vitrificatie waarin klinische zwangerschap per ontdooide respectievelijk opgewarmde eicel de uitkomstmaat is (<PERSOON> et al, ###) Het onderzoek betrof ## patiënten met een reguliere indicatie voor IVF/ICSI en een gemiddelde leeftijd van ##-<LEEFTIJD> jaar Conclusie De beperkte beschikbare gegevens wijzen in de richting dat behandelingen met gevitrificeerde eicellen betere zwangerschapskansen bieden dan na slow freezing van eicellen, en er zijn aanwijzingen dat de resultaten van behandelingen met gevitrificeerde eicellen vergelijkbaar zijn met behandelingen met verse eicellen De beschikbare gerandomiseerde studies zijn gedaan bij jonge vrouwen met normale ovariële reserve, en er zijn geen gerandomiseerde studies die inzicht geven in het percentage levend geboren De commissie stelt vast dat adequate voorlichting aan vrouwen met een verzoek tot vitrificatie van eicellen gebaseerd dient te zijn op de verwachte eicelopbrengst per IVF behandeling en het percentage levend geboren kinderen per opgewarmde eicel Deze gegevens dienen verzameld te worden voor verschillende leeftijdscategorieën en voor vrouwen met verschillende uitkomsten van ovariële reservetesten, zodat vrouwen weloverwogen keuzes kunnen maken op basis van zwangerschapskansen die zoveel mogelijk Voordelen van vitrificatie van eicellen in de context van de IVF behandeling Vitrificatie maakt het mogelijk eicellen voor later reproductief gebruik te bewaren Het gaat om een belangrijke nieuwe techniek die de IVF procedure kan verbeteren Voor zover dat leidt tot betere zorg (hulp aan een grotere groep patiënten, geringere belasting, kleinere risico's) is dat uiteraard morele winst Bij de voordelen van vitrificatie van eicellen in de context van IVF valt allereerst te denken aan verbeterde mogelijkheden voor IVF met donoreicellen Op dit moment worden daarvoor uitsluitend verse eicellen gebruikt Vitrificatie kan ruimte scheppen voor het bewaren (zie casus H) van donoreicellen (mogelijk ook in de vorm van eicelbanken en voor eventuele nadere.
| 640 | nvog |
gegevens wijzen in de richting dat behandelingen met gevitrificeerde eicellen betere zwangerschapskansen bieden dan na slow freezing van eicellen, en er zijn aanwijzingen dat de resultaten van behandelingen met gevitrificeerde eicellen vergelijkbaar zijn met behandelingen met verse eicellen De beschikbare gerandomiseerde studies zijn gedaan bij jonge vrouwen met normale ovariële reserve, en er zijn geen gerandomiseerde studies die inzicht geven in het percentage levend geboren De commissie stelt vast dat adequate voorlichting aan vrouwen met een verzoek tot vitrificatie van eicellen gebaseerd dient te zijn op de verwachte eicelopbrengst per IVF behandeling en het percentage levend geboren kinderen per opgewarmde eicel Deze gegevens dienen verzameld te worden voor verschillende leeftijdscategorieën en voor vrouwen met verschillende uitkomsten van ovariële reservetesten, zodat vrouwen weloverwogen keuzes kunnen maken op basis van zwangerschapskansen die zoveel mogelijk Voordelen van vitrificatie van eicellen in de context van de IVF behandeling Vitrificatie maakt het mogelijk eicellen voor later reproductief gebruik te bewaren Het gaat om een belangrijke nieuwe techniek die de IVF procedure kan verbeteren Voor zover dat leidt tot betere zorg (hulp aan een grotere groep patiënten, geringere belasting, kleinere risico's) is dat uiteraard morele winst Bij de voordelen van vitrificatie van eicellen in de context van IVF valt allereerst te denken aan verbeterde mogelijkheden voor IVF met donoreicellen Op dit moment worden daarvoor uitsluitend verse eicellen gebruikt Vitrificatie kan ruimte scheppen voor het bewaren (zie casus H) van donoreicellen (mogelijk ook in de vorm van eicelbanken en voor eventuele nadere Gebruik van gevitrificeerde donoreicellen betekent ook dat de cycli van donor en ontvangster niet meer behoeven te worden gesynchroniseerd, alhoewel dit argument vaak niet opgaat omdat veel acceptoren toch al geen cyclus hebben In de tweede plaats kan de mogelijkheid om eicellen te vitrificeren van betekenis zijn in gevallen waarin de partner geen bruikbare zaadcellen kan produceren (geval van <PERSOON>) Bij een volgende poging is dan geen nieuwe hormoonstimulatie en eicel pick-up nodig In de derde plaats zou vitrificatie van eicellen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het verkleinen van het aantal restembryo's dat in de huidige IVF praktijk ontstaat (casus E, casus G) Ook wie van mening is dat menselijke embryo's slechts beperkte beschermwaardigheid toekomt, zal dat beschouwen als belangrijke morele winst In het geval van <PERSOON> en haar partner (met principiële bezwaren tegen het laten ontstaan van restembryo's) betekent de mogelijkheid eicellen te vitrificeren dat voor een volgende poging niet meteen weer nieuwe eicellen hoeven te worden verkregen, wat dus een vermindering is van de belasting en risico's van de IVF behandeling Vitrificatie van eicellen schept de mogelijkheid tot fertiliteitspreservatie# ten behoeve van vrouwen met een hoog risico op premature menopauze, bijvoorbeeld omdat zij een kankerbehandeling moeten ondergaan die de vruchtbaarheid bedreigt (casus A), of omdat bekend is dat zij een verhoogde kans hebben al vroeg in de postmenopauze te raken (casus B, C) Weliswaar gaat het in die gevallen om een medische ingreep (hormoonstimulatie, eicel pick-up) bij reproductief gezonde vrouwen, maar er is een duidelijke preventief.
| 559 | nvog |
donoreicellen betekent ook dat de cycli van donor en ontvangster niet meer behoeven te worden gesynchroniseerd, alhoewel dit argument vaak niet opgaat omdat veel acceptoren toch al geen cyclus hebben In de tweede plaats kan de mogelijkheid om eicellen te vitrificeren van betekenis zijn in gevallen waarin de partner geen bruikbare zaadcellen kan produceren (geval van <PERSOON>) Bij een volgende poging is dan geen nieuwe hormoonstimulatie en eicel pick-up nodig In de derde plaats zou vitrificatie van eicellen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het verkleinen van het aantal restembryo's dat in de huidige IVF praktijk ontstaat (casus E, casus G) Ook wie van mening is dat menselijke embryo's slechts beperkte beschermwaardigheid toekomt, zal dat beschouwen als belangrijke morele winst In het geval van <PERSOON> en haar partner (met principiële bezwaren tegen het laten ontstaan van restembryo's) betekent de mogelijkheid eicellen te vitrificeren dat voor een volgende poging niet meteen weer nieuwe eicellen hoeven te worden verkregen, wat dus een vermindering is van de belasting en risico's van de IVF behandeling Vitrificatie van eicellen schept de mogelijkheid tot fertiliteitspreservatie# ten behoeve van vrouwen met een hoog risico op premature menopauze, bijvoorbeeld omdat zij een kankerbehandeling moeten ondergaan die de vruchtbaarheid bedreigt (casus A), of omdat bekend is dat zij een verhoogde kans hebben al vroeg in de postmenopauze te raken (casus B, C) Weliswaar gaat het in die gevallen om een medische ingreep (hormoonstimulatie, eicel pick-up) bij reproductief gezonde vrouwen, maar er is een duidelijke preventief voorkomen van de ongewenste kinderloosheid als gevolg van premature menopauze In geval van <PERSOON> gaat het om een vorm van intergenerationele eiceldonatie gericht op het voorkomen van die uitkomst bij haar dochter In al die gevallen is het oogmerk hetzelfde als in reguliere toepassingen van medische hulp bij voortplanting en kan de uitbreiding van de mogelijkheden daartoe in principe worden beschouwd als morele winst Wel roept deze toepassing (bewaren van eicellen met het oog op fertiliteitspreservatie) de vraag op hoe de indicatiestelling moet worden afgebakend Om preservatie van eicellen kan immers ook gevraagd worden door vrouwen die geen reden hebben te vrezen voor prematuur vruchtbaarheidsverlies, maar die voorzien dat ze om welke reden dan ook niet toekomen aan het krijgen van kinderen vóór dat ze niet meer langs natuurlijke weg zwanger kunnen worden Dat is het geval in casus I t/m K Moet preservatie van eicellen als een vorm van preventieve medische hulp ook voor vrouwen met een dergelijk verzoek beschikbaar zijn (Gezondheidsraad, ###; Dondorp en <PERSOON>, ###; <PERSOON> et al, ###; Goold en Savulescu, ###)? Verderop wordt op die vraag nader ingegaan # fertiliteitspreservatie is een handzame maar ongelukkige term Wat wordt bewaard is niet de vruchtbaarheid, maar de mogelijkheid om later nog enkele IVF-behandelingen met eigen eicellen te ondergaan In casus van <PERSOON>, E, F en G vindt het bewaren van eicellen plaats in het kader van een geïndiceerde IVF behandeling.
| 571 | nvog |
voorkomen van de ongewenste kinderloosheid als gevolg van premature menopauze In geval van <PERSOON> gaat het om een vorm van intergenerationele eiceldonatie gericht op het voorkomen van die uitkomst bij haar dochter In al die gevallen is het oogmerk hetzelfde als in reguliere toepassingen van medische hulp bij voortplanting en kan de uitbreiding van de mogelijkheden daartoe in principe worden beschouwd als morele winst Wel roept deze toepassing (bewaren van eicellen met het oog op fertiliteitspreservatie) de vraag op hoe de indicatiestelling moet worden afgebakend Om preservatie van eicellen kan immers ook gevraagd worden door vrouwen die geen reden hebben te vrezen voor prematuur vruchtbaarheidsverlies, maar die voorzien dat ze om welke reden dan ook niet toekomen aan het krijgen van kinderen vóór dat ze niet meer langs natuurlijke weg zwanger kunnen worden Dat is het geval in casus I t/m K Moet preservatie van eicellen als een vorm van preventieve medische hulp ook voor vrouwen met een dergelijk verzoek beschikbaar zijn (Gezondheidsraad, ###; Dondorp en <PERSOON>, ###; <PERSOON> et al, ###; Goold en Savulescu, ###)? Verderop wordt op die vraag nader ingegaan # fertiliteitspreservatie is een handzame maar ongelukkige term Wat wordt bewaard is niet de vruchtbaarheid, maar de mogelijkheid om later nog enkele IVF-behandelingen met eigen eicellen te ondergaan In casus van <PERSOON>, E, F en G vindt het bewaren van eicellen plaats in het kader van een geïndiceerde IVF behandeling gevallen dan ook geen sprake In alle andere gevallen zijn ook de belasting en risico's van het verkrijgen van de benodigde eicellen relevant voor de beoordeling van de immateriële kosten van het vitrificeren van eicellen Daarbij telt mee dat verre van zeker is of als fertiliteitspreservatie bewaarde eicellen in de toekomst daadwerkelijk zullen worden gebruikt (een verschil met de reguliere IVF behandeling) Maar de risico's verbonden aan het verkrijgen van eicellen zijn als gezegd gering en maken deze vorm van hulp bij voortplanting niet bij voorbaat onverantwoord Overigens kan de hormoonstimulatie bij sommige vormen van kanker (casus A) wel met risico's gepaard gaan waarbij men met name moet denken aan hormoongevoelige tumoren Naar de psychosociale belasting van de procedure voor het verkrijgen van eicellen voor fertiliteitspreservatie is nog geen onderzoek gedaan Wel is aannemelijk dat de belasting samenhangt met het aantal cycli dat nodig is om een redelijke voorraad eicellen op te bouwen Aannemelijk is ook dat de mate van belasting behalve door persoonlijke factoren mede wordt bepaald door de verdere context Terwijl <PERSOON> (die een vruchtbaarheidsbedreigende kankerbehandeling moet ondergaan) onverhoeds is geconfronteerd met grote zorgen over haar eigen toekomst en gezondheid en in die emotioneel beladen situatie onder tijdsdruk moet besluiten over het al dan niet laten vitrificeren van eicellen, is denkbaar dat bij <PERSOON> het kunnen helpen van haar dochter en bij <PERSOON> het behoud van controle over de vervulling van haar levensplannen vooropstaat en dat die gevoelens mede bepalen hoe zwaar de belasting van de hormoonbehandeling uitvalt.
| 559 | nvog |
ook de belasting en risico's van het verkrijgen van de benodigde eicellen relevant voor de beoordeling van de immateriële kosten van het vitrificeren van eicellen Daarbij telt mee dat verre van zeker is of als fertiliteitspreservatie bewaarde eicellen in de toekomst daadwerkelijk zullen worden gebruikt (een verschil met de reguliere IVF behandeling) Maar de risico's verbonden aan het verkrijgen van eicellen zijn als gezegd gering en maken deze vorm van hulp bij voortplanting niet bij voorbaat onverantwoord Overigens kan de hormoonstimulatie bij sommige vormen van kanker (casus A) wel met risico's gepaard gaan waarbij men met name moet denken aan hormoongevoelige tumoren Naar de psychosociale belasting van de procedure voor het verkrijgen van eicellen voor fertiliteitspreservatie is nog geen onderzoek gedaan Wel is aannemelijk dat de belasting samenhangt met het aantal cycli dat nodig is om een redelijke voorraad eicellen op te bouwen Aannemelijk is ook dat de mate van belasting behalve door persoonlijke factoren mede wordt bepaald door de verdere context Terwijl <PERSOON> (die een vruchtbaarheidsbedreigende kankerbehandeling moet ondergaan) onverhoeds is geconfronteerd met grote zorgen over haar eigen toekomst en gezondheid en in die emotioneel beladen situatie onder tijdsdruk moet besluiten over het al dan niet laten vitrificeren van eicellen, is denkbaar dat bij <PERSOON> het kunnen helpen van haar dochter en bij <PERSOON> het behoud van controle over de vervulling van haar levensplannen vooropstaat en dat die gevoelens mede bepalen hoe zwaar de belasting van de hormoonbehandeling uitvalt <PERSOON> onderzoek zal ook uit moeten wijzen wat het voor vrouwen die om verschillende redenen voor fertiliteitspreservatie hebben gekozen wil zeggen om nog over gevitrificeerde eicellen te beschikken en welke motieven een rol spelen bij Als het tot gebruik komt (fase #) zijn de risico's voor de vrouw niet groter dan die van iedere zwangerschap Wel is duidelijk dat die risico's toenemen met de leeftijd van de vrouw In ons land is dat één van de redenen geweest om de grens voor IVF met donoreicellen te bepalen op <LEEFTIJD> jaar De commissie ziet op dit moment geen aanleiding een andere leeftijdsgrens te bepleiten voor IVF met eigen gevitrificeerde eicellen Al met al concludeert de commissie dat de belasting en risico's voor de vrouw niet van dien aard lijken te zijn dat ze het vitrificeren van eicellen als fertiliteitspreservatie bij voorbaat onverantwoord maken Dat laat onverlet dat in concrete gevallen de vraag kan worden gesteld naar de proportionaliteit van de maatregel, met name waar het In aansluiting op het NVOG standpunt âMogelijke morele contra-indicaties bij vruchtbaarheids-behandelingen' meent de commissie dat het welzijn van het toekomstige kind een belangrijke overweging dient te zijn bij het besluit over te gaan tot medische hulp bij voortplanting Anderzijds geldt dat verzoeken om dergelijke hulp niet zonder goede reden mogen worden afgewezen In de zojuist genoemde richtlijn wordt als criterium gehanteerd dat afwijzing met een beroep op het belang van het kind alleen verdedigbaar is als er gegronde.
| 535 | nvog |
uit moeten wijzen wat het voor vrouwen die om verschillende redenen voor fertiliteitspreservatie hebben gekozen wil zeggen om nog over gevitrificeerde eicellen te beschikken en welke motieven een rol spelen bij Als het tot gebruik komt (fase #) zijn de risico's voor de vrouw niet groter dan die van iedere zwangerschap Wel is duidelijk dat die risico's toenemen met de leeftijd van de vrouw In ons land is dat één van de redenen geweest om de grens voor IVF met donoreicellen te bepalen op <LEEFTIJD> jaar De commissie ziet op dit moment geen aanleiding een andere leeftijdsgrens te bepleiten voor IVF met eigen gevitrificeerde eicellen Al met al concludeert de commissie dat de belasting en risico's voor de vrouw niet van dien aard lijken te zijn dat ze het vitrificeren van eicellen als fertiliteitspreservatie bij voorbaat onverantwoord maken Dat laat onverlet dat in concrete gevallen de vraag kan worden gesteld naar de proportionaliteit van de maatregel, met name waar het In aansluiting op het NVOG standpunt âMogelijke morele contra-indicaties bij vruchtbaarheids-behandelingen' meent de commissie dat het welzijn van het toekomstige kind een belangrijke overweging dient te zijn bij het besluit over te gaan tot medische hulp bij voortplanting Anderzijds geldt dat verzoeken om dergelijke hulp niet zonder goede reden mogen worden afgewezen In de zojuist genoemde richtlijn wordt als criterium gehanteerd dat afwijzing met een beroep op het belang van het kind alleen verdedigbaar is als er gegronde Van mogelijke gevolgen voor de gezondheid of het welzijn van het nog te verwekken kind kan uiteraard alleen sprake zijn als fase # (gebruik van gevitrificeerde eicellen) leidt tot de geboorte van een kind Bij eventuele gezondheidsrisico's voor het toekomstige kind moet echter in de eerste plaats worden gedacht aan gevolgen van de in fase # uitgevoerde procedures Met uitzondering van situaties waarin vitrificatie van eicellen een onderdeel vormt van een wegens bestaande fertiliteitsproblemen reeds geïndiceerde IVF behandeling (casus D, E en G) valt bij mogelijke risico's voor het toekomstige kind zowel te denken aan eventuele negatieve gezondheidsgevolgen van toepassing van IVF (hormoonstimulatie, manipulatie van geslachtscellen en embryo's), als aan specifiek aan het gebruik van gevitrificeerde eicellen verbonden risico's Hoewel nog altijd niet volledig vaststaat dat IVF geen negatieve gezondheidseffecten voor het nageslacht heeft, is wel duidelijk dat van een groot risico op ernstige schade geen sprake is Over mogelijke gevolgen van het gebruik van gevitrificeerde eicellen is echter nog weinig bekend Er zijn inmiddels enkele honderden kinderen langs die weg geboren bij welke geen verhoogde percentages afwijkingen zijn gevonden, behoudens een verhoogde kans op premature geboorte Hoewel er dus tot nu toe geen aanwijzingen zijn om te denken dat IVF met gevitrificeerde eicellen gepaard gaat met een groot risico op ernstige schade, is er nog niet genoeg bekend om te zeggen dat de techniek voldoende veilig is voor het nageslacht In ieder geval zal toepassing gepaard moeten gaan met gedegen follow-up van de kinderen, ook.
| 538 | nvog |
het nog te verwekken kind kan uiteraard alleen sprake zijn als fase # (gebruik van gevitrificeerde eicellen) leidt tot de geboorte van een kind Bij eventuele gezondheidsrisico's voor het toekomstige kind moet echter in de eerste plaats worden gedacht aan gevolgen van de in fase # uitgevoerde procedures Met uitzondering van situaties waarin vitrificatie van eicellen een onderdeel vormt van een wegens bestaande fertiliteitsproblemen reeds geïndiceerde IVF behandeling (casus D, E en G) valt bij mogelijke risico's voor het toekomstige kind zowel te denken aan eventuele negatieve gezondheidsgevolgen van toepassing van IVF (hormoonstimulatie, manipulatie van geslachtscellen en embryo's), als aan specifiek aan het gebruik van gevitrificeerde eicellen verbonden risico's Hoewel nog altijd niet volledig vaststaat dat IVF geen negatieve gezondheidseffecten voor het nageslacht heeft, is wel duidelijk dat van een groot risico op ernstige schade geen sprake is Over mogelijke gevolgen van het gebruik van gevitrificeerde eicellen is echter nog weinig bekend Er zijn inmiddels enkele honderden kinderen langs die weg geboren bij welke geen verhoogde percentages afwijkingen zijn gevonden, behoudens een verhoogde kans op premature geboorte Hoewel er dus tot nu toe geen aanwijzingen zijn om te denken dat IVF met gevitrificeerde eicellen gepaard gaat met een groot risico op ernstige schade, is er nog niet genoeg bekend om te zeggen dat de techniek voldoende veilig is voor het nageslacht In ieder geval zal toepassing gepaard moeten gaan met gedegen follow-up van de kinderen, ook een tijdsverloop van jaren kan liggen (in sommige van de genoemde casus zou het kunnen gaan om tien jaar of meer) Bedacht moet worden dat hoe verder fase # in de toekomst ligt, hoe meer er dan ook bekend zal zijn over de veiligheid van voortplanting met gevitrificeerde eicellen Of de duur van de vitrificatie gevolgen heeft voor de kwaliteit van de eicellen en daarmee mogelijk ook voor de veiligheid van de procedure is niet bekend; afgaande op gegevens over invriezen van zaadcellen en embryo's lijkt dat niet het geval te zijn Aan fase # zijn op zichzelf geen nadelige gevolgen voor het nageslacht verbonden, behalve mogelijk in geval van zwangerschap op hogere leeftijd In de eerdere discussie over IVF met donoreicellen was ook het belang van het kind om niet te hoeven opgroeien bij te oude ouders een reden voor het stellen van de eerder genoemde leeftijdsgrens voor de vrouw van <LEEFTIJD> jaar Er van uitgaande dat diezelfde grens ook geldt voor IVF met eigen gevitrificeerde eicellen zal die vorm van voortplanting in ieder geval niet leiden tot een zo groot leeftijdsverschil tussen de generaties dat voor het welzijn van het kind moet worden gevreesd Vitrificatie van eicellen vindt de commissie (onder verderop te specificeren condities) aanvaardbaar in de context van een geïndiceerde IVF behandeling en als fertiliteitspreservatie ten behoeve van vrouwen met een grote kans op prematuur vruchtbaarheidsverlies Maar wat te denken van toepassing ten behoeve van vrouwen die hun eicellen willen laten bewaren vanwege de dreiging van natuurlijk, leeftijdgerelateerd.
| 539 | nvog |
het kunnen gaan om tien jaar of meer) Bedacht moet worden dat hoe verder fase # in de toekomst ligt, hoe meer er dan ook bekend zal zijn over de veiligheid van voortplanting met gevitrificeerde eicellen Of de duur van de vitrificatie gevolgen heeft voor de kwaliteit van de eicellen en daarmee mogelijk ook voor de veiligheid van de procedure is niet bekend; afgaande op gegevens over invriezen van zaadcellen en embryo's lijkt dat niet het geval te zijn Aan fase # zijn op zichzelf geen nadelige gevolgen voor het nageslacht verbonden, behalve mogelijk in geval van zwangerschap op hogere leeftijd In de eerdere discussie over IVF met donoreicellen was ook het belang van het kind om niet te hoeven opgroeien bij te oude ouders een reden voor het stellen van de eerder genoemde leeftijdsgrens voor de vrouw van <LEEFTIJD> jaar Er van uitgaande dat diezelfde grens ook geldt voor IVF met eigen gevitrificeerde eicellen zal die vorm van voortplanting in ieder geval niet leiden tot een zo groot leeftijdsverschil tussen de generaties dat voor het welzijn van het kind moet worden gevreesd Vitrificatie van eicellen vindt de commissie (onder verderop te specificeren condities) aanvaardbaar in de context van een geïndiceerde IVF behandeling en als fertiliteitspreservatie ten behoeve van vrouwen met een grote kans op prematuur vruchtbaarheidsverlies Maar wat te denken van toepassing ten behoeve van vrouwen die hun eicellen willen laten bewaren vanwege de dreiging van natuurlijk, leeftijdgerelateerd gevallen in de laatstgenoemde categorie is daarvan geen sprake Hieronder bespreekt de commissie een aantal mogelijke argumenten voor de stelling dat vitrificatie beperkt moet blijven tot toepassing om medische Zou men verzoeken om vitrificatie met het oog op natuurlijk vruchtbaarheidsverlies niet al om te beginnen moeten afwijzen omdat van een gezondheidsprobleem, en dus van geneeskunde, geen sprake is? De commissie denkt dat die redenering niet goed vol te houden valt, ook gelet op vele andere toepassingen van de voortplantingsgeneeskunde die niet zonder meer in termen van het verhelpen van een gezondheidsprobleem kunnen worden verantwoord Veel paren die nu wegens onbegrepen infertiliteit voor IVF in aanmerking komen zouden mogelijk langs natuurlijke weg een kind hebben kunnen krijgen als zij daar eerder mee waren begonnen In veel van die gevallen is leeftijdgerelateerd vruchtbaarheidsverlies van de vrouw de meest waarschijnlijke reden waarom die paren op IVF zijn aangewezen Als dat vervolgens ook niet lukt, bestaat, tot de al genoemde grens van <LEEFTIJD> jaar, nog de mogelijkheid van IVF met donoreicellen Goed beschouwd is de IVF praktijk dus allang bezig om vrouwen in staat te stellen ook na het verlies van hun natuurlijke vruchtbaarheid nog kinderen te krijgen Maar wat is dan het argument om hen desgewenst niet ook in staat te stellen daarbij zo lang mogelijk van hun eigen eicellen gebruik te maken? Het geval van <PERSOON> is illustratief Op het moment dat ze komt voor IVF is ze ## Het is de vraag of IVF met verse eigen eicellen nog zal lukken.
| 533 | nvog |
Hieronder bespreekt de commissie een aantal mogelijke argumenten voor de stelling dat vitrificatie beperkt moet blijven tot toepassing om medische Zou men verzoeken om vitrificatie met het oog op natuurlijk vruchtbaarheidsverlies niet al om te beginnen moeten afwijzen omdat van een gezondheidsprobleem, en dus van geneeskunde, geen sprake is? De commissie denkt dat die redenering niet goed vol te houden valt, ook gelet op vele andere toepassingen van de voortplantingsgeneeskunde die niet zonder meer in termen van het verhelpen van een gezondheidsprobleem kunnen worden verantwoord Veel paren die nu wegens onbegrepen infertiliteit voor IVF in aanmerking komen zouden mogelijk langs natuurlijke weg een kind hebben kunnen krijgen als zij daar eerder mee waren begonnen In veel van die gevallen is leeftijdgerelateerd vruchtbaarheidsverlies van de vrouw de meest waarschijnlijke reden waarom die paren op IVF zijn aangewezen Als dat vervolgens ook niet lukt, bestaat, tot de al genoemde grens van <LEEFTIJD> jaar, nog de mogelijkheid van IVF met donoreicellen Goed beschouwd is de IVF praktijk dus allang bezig om vrouwen in staat te stellen ook na het verlies van hun natuurlijke vruchtbaarheid nog kinderen te krijgen Maar wat is dan het argument om hen desgewenst niet ook in staat te stellen daarbij zo lang mogelijk van hun eigen eicellen gebruik te maken? Het geval van <PERSOON> is illustratief Op het moment dat ze komt voor IVF is ze ## Het is de vraag of IVF met verse eigen eicellen nog zal lukken mogelijkheid zijn Maar omdat ze eerder eicellen heeft laten vitrificeren behoudt het paar uitzicht op het krijgen van genetisch eigen kind(-eren) Bovendien hoeft niet meer gezocht te worden naar een eiceldonor die een b Vitrificatie om niet-medische redenen is disproportioneel, gelet op belasting en risico's voor de Een ander argument tegen vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen is dat op het moment van in bewaring geven de noodzaak daarvoor ontbreekt en dat dit de procedure, in het licht van de belasting en risico's, disproportioneel maakt <PERSOON> kan volgende maand een partner tegenkomen en <PERSOON> kunnen er voor kiezen hun leven ook anders in te richten om prioriteit te kunnen geven aan het krijgen van kinderen Van noodzaak zou wel sprake zijn bij <PERSOON> (vruchtbaarheidsbedreigende kankerbehandeling) en ook bij <PERSOON> die beiden al op korte termijn prematuur in de overgang kunnen komen Er zijn twee varianten van het hier bedoelde âontbrekende noodzaak' argument In de eerste gaat het om de verhouding tussen voor- en nadelen voor de vrouw De redenering is dan dat het verkrijgen van eicellen voor de vrouw belastend en niet zonder risico is en dat artsen daar van af moeten zien als niet vrijwel zeker is dat betrokkene zonder het laten vitrificeren van eicellen geen genetisch eigen kinderen meer zal kunnen krijgen In de tweede variant gaat het om de verhouding tussen de voordelen voor de vrouw en mogelijke risico's voor De eerste variant vindt de commissie niet overtuigend.
| 539 | nvog |
eicellen heeft laten vitrificeren behoudt het paar uitzicht op het krijgen van genetisch eigen kind(-eren) Bovendien hoeft niet meer gezocht te worden naar een eiceldonor die een b Vitrificatie om niet-medische redenen is disproportioneel, gelet op belasting en risico's voor de Een ander argument tegen vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen is dat op het moment van in bewaring geven de noodzaak daarvoor ontbreekt en dat dit de procedure, in het licht van de belasting en risico's, disproportioneel maakt <PERSOON> kan volgende maand een partner tegenkomen en <PERSOON> kunnen er voor kiezen hun leven ook anders in te richten om prioriteit te kunnen geven aan het krijgen van kinderen Van noodzaak zou wel sprake zijn bij <PERSOON> (vruchtbaarheidsbedreigende kankerbehandeling) en ook bij <PERSOON> die beiden al op korte termijn prematuur in de overgang kunnen komen Er zijn twee varianten van het hier bedoelde âontbrekende noodzaak' argument In de eerste gaat het om de verhouding tussen voor- en nadelen voor de vrouw De redenering is dan dat het verkrijgen van eicellen voor de vrouw belastend en niet zonder risico is en dat artsen daar van af moeten zien als niet vrijwel zeker is dat betrokkene zonder het laten vitrificeren van eicellen geen genetisch eigen kinderen meer zal kunnen krijgen In de tweede variant gaat het om de verhouding tussen de voordelen voor de vrouw en mogelijke risico's voor De eerste variant vindt de commissie niet overtuigend verzoeken om vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen <PERSOON>, de risico's voor de vrouw zijn gering, en of de belasting (ook van herhaalde hormoonstimulatie) te groot is in verhouding tot de mogelijke winst valt uiteindelijk alleen door de vrouw zelf te bepalen Natuurlijk moet ook de arts ervan overtuigd zijn dat de ingreep niet disproportioneel is en de vraag of dat zo is dient uiteraard in de counseling aan de orde te komen Als de arts denkt dat dit het geval is kan hij of zij een dergelijk verzoek weigeren Maar dat geldt voor alle verzoeken om vitrificatie van eicellen als fertiliteitspreservatie, of daarvoor nu wel of niet een medische reden valt te geven De suggestie dat de verhouding tussen voor- en nadelen voor de vrouw bij voorbaat gunstiger uitvalt als sprake is van een medische reden (dreigend prematuur ovarieel falen), valt niet goed vol te houden Ook in geval van <PERSOON> (<LEEFTIJD> jaar, kankerbehandeling) en B (<LEEFTIJD> jaar, nog geen partner en verhoogde kans op prematuur ovarieel falen) staat immers niet vast dat zij zonder het laten vitrificeren van eicellen geen genetisch eigen nageslacht meer zullen kunnen krijgen (zoals de uitkomst van casus B ook laat zien) Omgekeerd kan <PERSOON> (<LEEFTIJD> jaar en zonder partner) er terecht op wijzen dat haar kans om nog langs natuurlijke weg een kind te krijgen niet vanzelfsprekend groter is dan die van A en B Als bij hen niet bij.
| 548 | nvog |
om niet-medische redenen <PERSOON>, de risico's voor de vrouw zijn gering, en of de belasting (ook van herhaalde hormoonstimulatie) te groot is in verhouding tot de mogelijke winst valt uiteindelijk alleen door de vrouw zelf te bepalen Natuurlijk moet ook de arts ervan overtuigd zijn dat de ingreep niet disproportioneel is en de vraag of dat zo is dient uiteraard in de counseling aan de orde te komen Als de arts denkt dat dit het geval is kan hij of zij een dergelijk verzoek weigeren Maar dat geldt voor alle verzoeken om vitrificatie van eicellen als fertiliteitspreservatie, of daarvoor nu wel of niet een medische reden valt te geven De suggestie dat de verhouding tussen voor- en nadelen voor de vrouw bij voorbaat gunstiger uitvalt als sprake is van een medische reden (dreigend prematuur ovarieel falen), valt niet goed vol te houden Ook in geval van <PERSOON> (<LEEFTIJD> jaar, kankerbehandeling) en B (<LEEFTIJD> jaar, nog geen partner en verhoogde kans op prematuur ovarieel falen) staat immers niet vast dat zij zonder het laten vitrificeren van eicellen geen genetisch eigen nageslacht meer zullen kunnen krijgen (zoals de uitkomst van casus B ook laat zien) Omgekeerd kan <PERSOON> (<LEEFTIJD> jaar en zonder partner) er terecht op wijzen dat haar kans om nog langs natuurlijke weg een kind te krijgen niet vanzelfsprekend groter is dan die van A en B Als bij hen niet bij van <PERSOON>? <PERSOON> moet maar afwachten of ze de juiste partner op tijd zal weten te vinden; J en K daarentegen hebben een partner met wie zij nu al direct een gezin kunnen stichten Ze hebben persoonlijke redenen voor het uitstellen van hun kinderwens, maar van noodzaak is in hun geval toch zeker geen sprake? Het probleem van die redenering is dat uitsluitend wordt gekeken naar wat biologisch mogelijk is en niet naar wat past in het leven van de vrouwen waar het om gaat Naarmate de keuze om eerst invulling te geven aan andere levensplannen nadrukkelijker verbonden is met hun persoonlijke identiteit, valt moeilijker vol te houden dat zij hun leven net zo goed heel anders zouden kunnen inrichten De stelling dat ze dat eigenlijk wel zouden moeten doen (en anders maar moeten aanvaarden dat ze niet ook nog kinderen kunnen krijgen) getuigt van weinig respect voor autonome keuzes van personen Die stelling is ook moeilijk te rijmen met het al genoemde feit dat veel van de huidige behoefte aan IVF eveneens wordt veroorzaakt door uitstel van kinderwens, deels óók omdat de betrokkenen eerst andere levensdoelen wilden realiseren Uiteraard onderkent de commissie dat ook autonome keuzes contextgebonden zijn Dit betekent dat vergroting van de ruimte voor vrouwen om eerder kinderen te kunnen krijgen (door het scheppen van betere mogelijkheden om kinderen en carrière te combineren) er toe zou kunnen leiden dat vrouwen andere afwegingen maken en het krijgen van kinderen minder lang uitstellen De commissie komt daar hieronder (sub e) nog op terug c.
| 555 | nvog |
partner op tijd zal weten te vinden; J en K daarentegen hebben een partner met wie zij nu al direct een gezin kunnen stichten Ze hebben persoonlijke redenen voor het uitstellen van hun kinderwens, maar van noodzaak is in hun geval toch zeker geen sprake? Het probleem van die redenering is dat uitsluitend wordt gekeken naar wat biologisch mogelijk is en niet naar wat past in het leven van de vrouwen waar het om gaat Naarmate de keuze om eerst invulling te geven aan andere levensplannen nadrukkelijker verbonden is met hun persoonlijke identiteit, valt moeilijker vol te houden dat zij hun leven net zo goed heel anders zouden kunnen inrichten De stelling dat ze dat eigenlijk wel zouden moeten doen (en anders maar moeten aanvaarden dat ze niet ook nog kinderen kunnen krijgen) getuigt van weinig respect voor autonome keuzes van personen Die stelling is ook moeilijk te rijmen met het al genoemde feit dat veel van de huidige behoefte aan IVF eveneens wordt veroorzaakt door uitstel van kinderwens, deels óók omdat de betrokkenen eerst andere levensdoelen wilden realiseren Uiteraard onderkent de commissie dat ook autonome keuzes contextgebonden zijn Dit betekent dat vergroting van de ruimte voor vrouwen om eerder kinderen te kunnen krijgen (door het scheppen van betere mogelijkheden om kinderen en carrière te combineren) er toe zou kunnen leiden dat vrouwen andere afwegingen maken en het krijgen van kinderen minder lang uitstellen De commissie komt daar hieronder (sub e) nog op terug c In de tweede variant van het âontbrekende noodzaak' argument gaat het opnieuw om de (dis)proportionaliteit van de ingreep, maar nu in het licht van mogelijke risico's voor het kind Zou vitrificatie van eicellen met het oog op fertiliteitspreservatie, in ieder geval zolang over de veiligheid van voortplanting met gevitrificeerde eicellen nog onvoldoende zekerheid bestaat, niet beperkt moeten blijven tot strikt medische indicaties? De redenering is dat een evident reproductief belang van de vrouw (noodzaak) in voldoende mate tegen de nog bestaande, theoretische veiligheidsrisico's voor het nageslacht kan opwegen, maar dat dit niet het geval is als eicellen worden gevitrificeerd bij vrouwen die nog prima in staat zijn langs natuurlijke weg kinderen te krijgen Hierbij moet echter worden bedacht dat mogelijke risico's voor het nageslacht pas relevant worden in fase #, bij een eventueel verzoek om reproductief gebruik van de bewaarde eicellen En in die fase geldt dat ieder dergelijk verzoek door een paar waarvan de vrouw geen functionele eicelvoorraad meer heeft (tot de grens van <LEEFTIJD> jaar) een medische indicatie voor hulp bij voortplanting oplevert, wat ook de oorspronkelijke reden mag zijn geweest voor het laten vitrificeren van de eicellen In de gepresenteerde casuïstiek geldt dit dus ook voor situatie I tot K Als na verlies van de natuurlijke vruchtbaarheid voortplanting met gevitrificeerde eicellen bij <PERSOON> tot (de dochter van) <PERSOON> niet bij voorbaat disproportioneel is, moet dat dus ook de conclusie zijn voor I, J en K.
| 542 | nvog |
variant van het âontbrekende noodzaak' argument gaat het opnieuw om de (dis)proportionaliteit van de ingreep, maar nu in het licht van mogelijke risico's voor het kind Zou vitrificatie van eicellen met het oog op fertiliteitspreservatie, in ieder geval zolang over de veiligheid van voortplanting met gevitrificeerde eicellen nog onvoldoende zekerheid bestaat, niet beperkt moeten blijven tot strikt medische indicaties? De redenering is dat een evident reproductief belang van de vrouw (noodzaak) in voldoende mate tegen de nog bestaande, theoretische veiligheidsrisico's voor het nageslacht kan opwegen, maar dat dit niet het geval is als eicellen worden gevitrificeerd bij vrouwen die nog prima in staat zijn langs natuurlijke weg kinderen te krijgen Hierbij moet echter worden bedacht dat mogelijke risico's voor het nageslacht pas relevant worden in fase #, bij een eventueel verzoek om reproductief gebruik van de bewaarde eicellen En in die fase geldt dat ieder dergelijk verzoek door een paar waarvan de vrouw geen functionele eicelvoorraad meer heeft (tot de grens van <LEEFTIJD> jaar) een medische indicatie voor hulp bij voortplanting oplevert, wat ook de oorspronkelijke reden mag zijn geweest voor het laten vitrificeren van de eicellen In de gepresenteerde casuïstiek geldt dit dus ook voor situatie I tot K Als na verlies van de natuurlijke vruchtbaarheid voortplanting met gevitrificeerde eicellen bij <PERSOON> tot (de dochter van) <PERSOON> niet bij voorbaat disproportioneel is, moet dat dus ook de conclusie zijn voor I, J en K van vitrificatie (fase #) geen sprake is van een evidente noodzaak, het niet verantwoord is om, zolang de veiligheid voor het nageslacht nog onvoldoende vaststaat, mee te werken aan het ontstaan van een situatie (fase #) waarin straks gekozen zal worden voor voortplanting met gevitrificeerde eicellen? Dat voert de discussie terug naar de eerdere bespreking van de noodzaak van bewaren om medische en niet-medische redenen en de conclusie dat die notie in ieder geval niet uitsluitend gereserveerd kan worden voor gevallen in de eerste categorie In dat verband lijken gevallen als die van <PERSOON> (persoonlijke redenen voor uitstel kinderwens) dan vervolgens opnieuw de meeste vragen op te roepen Nu het gaat om de proportionaliteit van vitrificeren in het licht van mogelijke risico's voor het toekomstige kind (en niet meer alleen om de verhouding van voor- en nadelen voor de vrouw zelf), valt misschien te verdedigen dat verzoeken om vitrificatie van normaal vruchtbare paren moeten worden afgewezen? Althans voorlopig, zolang nog niet meer bekend is over de veiligheid van voortplanting met gevitrificeerde eicellen? Zou men, zolang om die reden sprake is van een nog experimentele techniek, vitrificatie om niet-medische redenen niet moeten beperken tot gevallen als die van <PERSOON>, waarin de tijdige vervulling van een actuele kinderwens door een externe factor (ontbreken partner) dreigt te worden verhinderd? Die stelling gaat er echter aan voorbij dat bij vitrificatie van eicellen als fertiliteitspreservatie, tussen fase # en # een tijdsverloop van een aantal jaren ligt waarin meer bekend zal worden over de veiligheid van voortplanting met gevitrificeerde eicellen <PERSOON> kunnen.
| 571 | nvog |
is om, zolang de veiligheid voor het nageslacht nog onvoldoende vaststaat, mee te werken aan het ontstaan van een situatie (fase #) waarin straks gekozen zal worden voor voortplanting met gevitrificeerde eicellen? Dat voert de discussie terug naar de eerdere bespreking van de noodzaak van bewaren om medische en niet-medische redenen en de conclusie dat die notie in ieder geval niet uitsluitend gereserveerd kan worden voor gevallen in de eerste categorie In dat verband lijken gevallen als die van <PERSOON> (persoonlijke redenen voor uitstel kinderwens) dan vervolgens opnieuw de meeste vragen op te roepen Nu het gaat om de proportionaliteit van vitrificeren in het licht van mogelijke risico's voor het toekomstige kind (en niet meer alleen om de verhouding van voor- en nadelen voor de vrouw zelf), valt misschien te verdedigen dat verzoeken om vitrificatie van normaal vruchtbare paren moeten worden afgewezen? Althans voorlopig, zolang nog niet meer bekend is over de veiligheid van voortplanting met gevitrificeerde eicellen? Zou men, zolang om die reden sprake is van een nog experimentele techniek, vitrificatie om niet-medische redenen niet moeten beperken tot gevallen als die van <PERSOON>, waarin de tijdige vervulling van een actuele kinderwens door een externe factor (ontbreken partner) dreigt te worden verhinderd? Die stelling gaat er echter aan voorbij dat bij vitrificatie van eicellen als fertiliteitspreservatie, tussen fase # en # een tijdsverloop van een aantal jaren ligt waarin meer bekend zal worden over de veiligheid van voortplanting met gevitrificeerde eicellen <PERSOON> kunnen meer aan de orde zijn op het moment dat zij (wellicht over vele jaren) van een voor hen opgeslagen eicelreserve gebruik zouden willen maken Mocht in die periode blijken dat voortplanting met gevitrificeerde eicellen onverantwoord is, dan moet daar uiteraard van worden afgezien, maar dat geldt dan voor iedereen d Vitrificatie om niet-medische redenen leidt tot zwangerschap op hogere leeftijd en betekent dat Omdat vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen is gericht op het mogelijk maken van voortplanting na verlies van de natuurlijke vruchtbaarheid, zal deze toepassing, bij reproductief gebruik, leiden tot de geboorte van kinderen bij relatief oude moeders In de recente discussie naar aanleiding van het voornemen om met bewaren van eicellen om niet-medische redenen te beginnen, is vooral naar dit aspect de aandacht uitgegaan De commissie ziet in dit bezwaar geen reden om deze toepassing te verwerpen, maar wel aanleiding voor het stellen van een leeftijdsgrens voor eventueel reproductief gebruik van (om welke reden dan ook) gevitrificeerde eicellen Bij het stellen van die grens moet zowel worden gekeken naar bij zwangerschap op hogere leeftijd toegenomen risico's voor de vrouw als naar het belang van het kind bij het hebben van een moeder die nog in staat is hem of haar tot aan de volwassenheid te begeleiden Omdat diezelfde overwegingen ten grondslag liggen aan de geldende leeftijdsgrens van <LEEFTIJD> jaar voor IVF met donoreicellen, ligt het voor de hand daar bij aan te sluiten Het betekent dat het <PERSOON> en haar partner.
| 552 | nvog |
orde zijn op het moment dat zij (wellicht over vele jaren) van een voor hen opgeslagen eicelreserve gebruik zouden willen maken Mocht in die periode blijken dat voortplanting met gevitrificeerde eicellen onverantwoord is, dan moet daar uiteraard van worden afgezien, maar dat geldt dan voor iedereen d Vitrificatie om niet-medische redenen leidt tot zwangerschap op hogere leeftijd en betekent dat Omdat vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen is gericht op het mogelijk maken van voortplanting na verlies van de natuurlijke vruchtbaarheid, zal deze toepassing, bij reproductief gebruik, leiden tot de geboorte van kinderen bij relatief oude moeders In de recente discussie naar aanleiding van het voornemen om met bewaren van eicellen om niet-medische redenen te beginnen, is vooral naar dit aspect de aandacht uitgegaan De commissie ziet in dit bezwaar geen reden om deze toepassing te verwerpen, maar wel aanleiding voor het stellen van een leeftijdsgrens voor eventueel reproductief gebruik van (om welke reden dan ook) gevitrificeerde eicellen Bij het stellen van die grens moet zowel worden gekeken naar bij zwangerschap op hogere leeftijd toegenomen risico's voor de vrouw als naar het belang van het kind bij het hebben van een moeder die nog in staat is hem of haar tot aan de volwassenheid te begeleiden Omdat diezelfde overwegingen ten grondslag liggen aan de geldende leeftijdsgrens van <LEEFTIJD> jaar voor IVF met donoreicellen, ligt het voor de hand daar bij aan te sluiten Het betekent dat het <PERSOON> en haar partner Hoewel discussie mogelijk is over de vraag of genoemde overwegingen (ook gelet op het uitgangspunt dat de reproductieve vrijheid van mensen niet zonder goede redenen mag worden ingeperkt) niet ook tot een hogere grens zou kunnen leiden, vindt de commissie het op dit moment niet opportuun daar voor te pleiten e Vitrificatie om niet-medische redenen heeft ongewenste maatschappelijke gevolgen Een volgend argument tegen vitrificatie om niet-medische redenen is dat toestaan daarvan de maatschappelijke inspanningen om vrouwen juist eerder kinderen te laten krijgen, kan ondermijnen De boodschap zou immers kunnen zijn dat vitrificeren van eicellen een simpele oplossing is die het mogelijk maakt het krijgen van kinderen nog langer uit te stellen dan nu door veel paren al gebeurt Die boodschap is ongewenst, in de eerste plaats omdat die zou leiden tot valse geruststelling en er aan voorbijgaat dat vrouwen die kinderen willen krijgen de grootste kans op vervulling van die wens hebben als ze dat langs natuurlijke weg doen en daar op tijd mee beginnen En in de tweede plaats omdat uitstel van kinderwens leidt tot maatschappelijke kosten als gevolg van een groter beroep op medische technologie Dat is nu al het geval en bij vitrificeren van eicellen zal dat beroep alleen nog maar groter worden Vitrificeren van eicellen, zo kan worden betoogd, is een vorm van medicalisering het vinden van een medische oplossing voor wat uiteindelijk moet worden gezien als een maatschappelijk probleem Namelijk dat de samenleving nog altijd zo is ingericht.
| 532 | nvog |
vraag of genoemde overwegingen (ook gelet op het uitgangspunt dat de reproductieve vrijheid van mensen niet zonder goede redenen mag worden ingeperkt) niet ook tot een hogere grens zou kunnen leiden, vindt de commissie het op dit moment niet opportuun daar voor te pleiten e Vitrificatie om niet-medische redenen heeft ongewenste maatschappelijke gevolgen Een volgend argument tegen vitrificatie om niet-medische redenen is dat toestaan daarvan de maatschappelijke inspanningen om vrouwen juist eerder kinderen te laten krijgen, kan ondermijnen De boodschap zou immers kunnen zijn dat vitrificeren van eicellen een simpele oplossing is die het mogelijk maakt het krijgen van kinderen nog langer uit te stellen dan nu door veel paren al gebeurt Die boodschap is ongewenst, in de eerste plaats omdat die zou leiden tot valse geruststelling en er aan voorbijgaat dat vrouwen die kinderen willen krijgen de grootste kans op vervulling van die wens hebben als ze dat langs natuurlijke weg doen en daar op tijd mee beginnen En in de tweede plaats omdat uitstel van kinderwens leidt tot maatschappelijke kosten als gevolg van een groter beroep op medische technologie Dat is nu al het geval en bij vitrificeren van eicellen zal dat beroep alleen nog maar groter worden Vitrificeren van eicellen, zo kan worden betoogd, is een vorm van medicalisering het vinden van een medische oplossing voor wat uiteindelijk moet worden gezien als een maatschappelijk probleem Namelijk dat de samenleving nog altijd zo is ingericht Aanvaarding van vitrificatie om niet-medische redenen kan leiden tot minder maatschappelijke en politieke aandacht voor het belang van in dat verband noodzakelijke maatregelen en voorzieningen Zo kan de druk op vrouwen om hun kinderwens uit te stellen nog weer groter worden dan nu al het geval is De commissie ziet dit alles als een reëel gevaar Zij denkt echter niet dat het een reden kan zijn om vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen categorisch af te wijzen Om te beginnen zullen niet alle mogelijke verzoeken daartoe te maken hebben met problemen van vrouwen om kinderen en carrière te combineren Dat geldt voor <PERSOON>, maar niet voor <PERSOON> En voor zover het daar wel om gaat, zijn degenen die nu in de knel komen niet geholpen met het vergezicht van maatschappelijke verandering Voor hen komt die zeker te laat Om ongewenste maatschappelijke effecten te voorkomen bepleit de commissie vooral de omgekeerde boodschap te blijven benadrukken Vitrificatie van eicellen moet niet worden gepresenteerd als een simpel recept voor onbeperkte vruchtbaarheid, maar als het aanleggen van een noodrantsoen voor vrouwen die om welke reden dan ook voorzien dat zij met hun kinderwens in de knel van de tijd terecht kunnen te komen Er is geen reden waarom het toelaten van die mogelijkheid niet zou kunnen samengaan met verdere inspanningen gericht op het stimuleren van het tijdig krijgen van kinderen Hier moet worden ingezien dat afwegingen van vrouwen om het krijgen van kinderen al dan niet uit te stellen.
| 525 | nvog |
minder maatschappelijke en politieke aandacht voor het belang van in dat verband noodzakelijke maatregelen en voorzieningen Zo kan de druk op vrouwen om hun kinderwens uit te stellen nog weer groter worden dan nu al het geval is De commissie ziet dit alles als een reëel gevaar Zij denkt echter niet dat het een reden kan zijn om vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen categorisch af te wijzen Om te beginnen zullen niet alle mogelijke verzoeken daartoe te maken hebben met problemen van vrouwen om kinderen en carrière te combineren Dat geldt voor <PERSOON>, maar niet voor <PERSOON> En voor zover het daar wel om gaat, zijn degenen die nu in de knel komen niet geholpen met het vergezicht van maatschappelijke verandering Voor hen komt die zeker te laat Om ongewenste maatschappelijke effecten te voorkomen bepleit de commissie vooral de omgekeerde boodschap te blijven benadrukken Vitrificatie van eicellen moet niet worden gepresenteerd als een simpel recept voor onbeperkte vruchtbaarheid, maar als het aanleggen van een noodrantsoen voor vrouwen die om welke reden dan ook voorzien dat zij met hun kinderwens in de knel van de tijd terecht kunnen te komen Er is geen reden waarom het toelaten van die mogelijkheid niet zou kunnen samengaan met verdere inspanningen gericht op het stimuleren van het tijdig krijgen van kinderen Hier moet worden ingezien dat afwegingen van vrouwen om het krijgen van kinderen al dan niet uit te stellen kosten van kinderen (vermindering van carrière kansen, daling van inkomsten en latere pensioenuitkeringen vooral door vrouwen gedragen worden (Brinkgreve en <PERSOON>, ###)) Veranderingen hierin - in de structuur van collectieve houdingen en arrangementen- zullen maken dat ook de afwegingen van vrouwen anders uit zullen vallen Als de maatschappelijke en financiële druk tot uitstel van kinderen vermindert, zal dat meer ruimte geven om eerder kinderen te krijgen, waarmee wellicht ook het beroep op IVF en vitrificatie van eicellen f Vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen is alleen weggelegd voor wie het kan betalen Als vitrificatie van eicellen (fase #) om niet-medische redenen niet voor vergoeding uit de collectieve middelen in aanmerking komt, zullen mensen het zelf moeten betalen Gelet op de kosten van de daarvoor noodzakelijke hormoonstimulatie voor vaak meerdere cycli is wel duidelijk dat alleen mensen met voldoende geld zich dat zullen kunnen veroorloven Dat zou als oneerlijk kunnen worden opgevat De commissie ziet daarin geen reden om toepassing om niet-medische redenen te verwerpen Die redenering wordt immers ook niet gevolgd als het gaat om andere niet-medisch noodzakelijke ingrepen, bijvoorbeeld op het gebied van de esthetische chirurgie Dat daarvoor geen beroep kan worden gedaan op de solidariteit van het zorgverzekeringsstelsel, betekent niet dat dergelijke ingrepen niet beschikbaar mogen zijn voor wie het kan De commissie beschouwt vitrificatie van eicellen als belangrijke nieuwe ontwikkeling die de mogelijkheden voor hulp bij voortplanting kan verbeteren en vergroten Toepassing met het oog op fertiliteitspreservatie gaat.
| 536 | nvog |
carrière kansen, daling van inkomsten en latere pensioenuitkeringen vooral door vrouwen gedragen worden (Brinkgreve en <PERSOON>, ###)) Veranderingen hierin - in de structuur van collectieve houdingen en arrangementen- zullen maken dat ook de afwegingen van vrouwen anders uit zullen vallen Als de maatschappelijke en financiële druk tot uitstel van kinderen vermindert, zal dat meer ruimte geven om eerder kinderen te krijgen, waarmee wellicht ook het beroep op IVF en vitrificatie van eicellen f Vitrificatie van eicellen om niet-medische redenen is alleen weggelegd voor wie het kan betalen Als vitrificatie van eicellen (fase #) om niet-medische redenen niet voor vergoeding uit de collectieve middelen in aanmerking komt, zullen mensen het zelf moeten betalen Gelet op de kosten van de daarvoor noodzakelijke hormoonstimulatie voor vaak meerdere cycli is wel duidelijk dat alleen mensen met voldoende geld zich dat zullen kunnen veroorloven Dat zou als oneerlijk kunnen worden opgevat De commissie ziet daarin geen reden om toepassing om niet-medische redenen te verwerpen Die redenering wordt immers ook niet gevolgd als het gaat om andere niet-medisch noodzakelijke ingrepen, bijvoorbeeld op het gebied van de esthetische chirurgie Dat daarvoor geen beroep kan worden gedaan op de solidariteit van het zorgverzekeringsstelsel, betekent niet dat dergelijke ingrepen niet beschikbaar mogen zijn voor wie het kan De commissie beschouwt vitrificatie van eicellen als belangrijke nieuwe ontwikkeling die de mogelijkheden voor hulp bij voortplanting kan verbeteren en vergroten Toepassing met het oog op fertiliteitspreservatie gaat procedure bij voorbaat onverantwoord maken Zolang over de veiligheid voor de langs deze weg te verwekken kinderen nog onvoldoende bekend is, vindt de commissie wel dat de techniek als experimenteel moet worden beschouwd en alleen mag worden aangeboden in de context van wetenschappelijk onderzoek gericht op het verkrijgen van nadere gegevens De commissie beschouwt toepassing in de context van een geïndiceerde IVF behandeling en fertiliteitspreservatie met het oog op dreigend prematuur vruchtbaarheidsverlies als legitieme medische redenen voor vitrificatie van eicellen Vitrificatie om niet-medische redenen vindt zij niet bij voorbaat onaanvaardbaar In fase # (verzoek tot reproductief gebruik van gevitrificeerde eicellen) is het onderscheid tussen medische en niet-medische redenen niet meer aan de orde Er is geen reden om een verzoek om IVF met eigen gevitrificeerde eicellen anders te behandelen wanneer het gaat om een vrouw die destijds om een niet-medische reden voor vitrificatie heeft gekozen In fase # is wel de vraag of, gelet op de actuele stand van de wetenschap, IVF met gevitrificeerde eicellen wel of niet als voldoende veilig kan worden beschouwd Tot slot concludeert de commissie dat de maatschappelijke en financiële druk tot uitstel van kinderen moet verminderen Daardoor zal meer ruimte komen om eerder kinderen te krijgen De commissie beschouwt vitrificatie van eicellen en het gebruik ervan als experimenteel Het mag alleen worden aangeboden in de context van wetenschappelijk onderzoek gericht op het verkrijgen van nadere gegevens Voor de twee fases gelden de volgende voorwaarden voor verantwoorde toepassing.
| 538 | nvog |
voor de langs deze weg te verwekken kinderen nog onvoldoende bekend is, vindt de commissie wel dat de techniek als experimenteel moet worden beschouwd en alleen mag worden aangeboden in de context van wetenschappelijk onderzoek gericht op het verkrijgen van nadere gegevens De commissie beschouwt toepassing in de context van een geïndiceerde IVF behandeling en fertiliteitspreservatie met het oog op dreigend prematuur vruchtbaarheidsverlies als legitieme medische redenen voor vitrificatie van eicellen Vitrificatie om niet-medische redenen vindt zij niet bij voorbaat onaanvaardbaar In fase # (verzoek tot reproductief gebruik van gevitrificeerde eicellen) is het onderscheid tussen medische en niet-medische redenen niet meer aan de orde Er is geen reden om een verzoek om IVF met eigen gevitrificeerde eicellen anders te behandelen wanneer het gaat om een vrouw die destijds om een niet-medische reden voor vitrificatie heeft gekozen In fase # is wel de vraag of, gelet op de actuele stand van de wetenschap, IVF met gevitrificeerde eicellen wel of niet als voldoende veilig kan worden beschouwd Tot slot concludeert de commissie dat de maatschappelijke en financiële druk tot uitstel van kinderen moet verminderen Daardoor zal meer ruimte komen om eerder kinderen te krijgen De commissie beschouwt vitrificatie van eicellen en het gebruik ervan als experimenteel Het mag alleen worden aangeboden in de context van wetenschappelijk onderzoek gericht op het verkrijgen van nadere gegevens Voor de twee fases gelden de volgende voorwaarden voor verantwoorde toepassing verwachte eicelopbrengst per IVF behandeling en het percentage levend geboren kinderen per opgewarmde eicel Deze gegevens dienen verzameld te worden voor verschillende leeftijden en voor vrouwen met verschillende uitkomsten van ovariële reservetesten, zodat vrouwen weloverwogen keuzes kunnen maken op basis van zwangerschapskansen die zoveel mogelijk geïndividualiseerd zijn Vrouwen die verzoeken om vitrificatie van eicellen moeten worden gewezen op het nog experimentele <INSTELLING> van deze techniek en de redenen daarvoor, en moeten worden gewezen op de voors en tegens van alternatieve mogelijkheden, zoals invriezen van embryo's en invriezen van ovariumweefsel (zie ook de CBO richtlijn Cryopreservatie van ovariumweefsel) Vrouwen moeten er ook op worden gewezen dat zolang sprake is van een nog experimentele techniek, het beschikken over gevitrificeerde eicellen niet vanzelfsprekend betekent dat men die daadwerkelijk voor voortplanting zal kunnen gebruiken Dat zal mede er van afhangen of de gegevens over de gezondheid van de kinderen geruststellend blijven Verzoeken om fertiliteitspreservatie om niet-medische redenen mogen alleen worden ingewilligd na zorgvuldige counseling en marginale toetsing van de hulpvraag De arts moet ervan overtuigd zijn dat het verzoek berust op voor de vrouw zwaarwegende redenen die tijdige voortplanting in de weg (kunnen) staan en dat zij zich daarbij niet heeft laten leiden door onterechte verwachtingen over de kans op succesvol toekomstig gebruik van gevitrificeerde eicellen Van een arts die zich onvoldoende in de afweging van de vrouw kan inleven, kan niet worden verwacht dat hij of zij op een dergelijk verzoek ingaat De commissie meent dat deze toetsing kan plaatsvinden door de behandelend arts Wel vindt zij het gewenst dat deze in.
| 541 | nvog |
opgewarmde eicel Deze gegevens dienen verzameld te worden voor verschillende leeftijden en voor vrouwen met verschillende uitkomsten van ovariële reservetesten, zodat vrouwen weloverwogen keuzes kunnen maken op basis van zwangerschapskansen die zoveel mogelijk geïndividualiseerd zijn Vrouwen die verzoeken om vitrificatie van eicellen moeten worden gewezen op het nog experimentele <INSTELLING> van deze techniek en de redenen daarvoor, en moeten worden gewezen op de voors en tegens van alternatieve mogelijkheden, zoals invriezen van embryo's en invriezen van ovariumweefsel (zie ook de CBO richtlijn Cryopreservatie van ovariumweefsel) Vrouwen moeten er ook op worden gewezen dat zolang sprake is van een nog experimentele techniek, het beschikken over gevitrificeerde eicellen niet vanzelfsprekend betekent dat men die daadwerkelijk voor voortplanting zal kunnen gebruiken Dat zal mede er van afhangen of de gegevens over de gezondheid van de kinderen geruststellend blijven Verzoeken om fertiliteitspreservatie om niet-medische redenen mogen alleen worden ingewilligd na zorgvuldige counseling en marginale toetsing van de hulpvraag De arts moet ervan overtuigd zijn dat het verzoek berust op voor de vrouw zwaarwegende redenen die tijdige voortplanting in de weg (kunnen) staan en dat zij zich daarbij niet heeft laten leiden door onterechte verwachtingen over de kans op succesvol toekomstig gebruik van gevitrificeerde eicellen Van een arts die zich onvoldoende in de afweging van de vrouw kan inleven, kan niet worden verwacht dat hij of zij op een dergelijk verzoek ingaat De commissie meent dat deze toetsing kan plaatsvinden door de behandelend arts Wel vindt zij het gewenst dat deze in ook andere professionals vertegenwoordigd zijn, waaronder in ieder geval een psychosociale professional en mogelijk een ethicus In de counseling moet benadrukt worden dat vitrificatie van eicellen niet meer betekent dan het open houden van een kans op voortplanting na verlies van de natuurlijke vruchtbaarheid en dat vrouwen die niet kinderloos willen blijven er verstandig aan doen om het krijgen van kinderen niet nodeloos uit De commissie is geen voorstander van een minimum leeftijdsgrens voor het verkrijgen en opslaan van eicellen Maar een lage leeftijd kan wel een rol spelen in de hierboven beschreven marginale toetsing Het verkrijgen en opslaan van eicellen (fase #) dient alleen plaats te vinden in een <INSTELLING> met vergunning voor IVF, omdat deze fase een nauwe relatie heeft met fase # <PERSOON>, het verkrijgen en opslaan van eicellen wordt gedaan met het oog op het mogelijk gebruik ervan op een later tijdstip en daarvoor zal IVF nodig zijn Bovendien bevordert deze beperking <INSTELLING> van expertise, hetgeen wenselijk is bij deze nieuwe, nog Tot slot adviseert de commissie de beroepsgroep om een modelovereenkomst op te stellen voor in bewaring nemen van gevitrificeerde eicellen, net als is gedaan voor cryopreservatie van embryo's Het gebruiken van gevitrificeerde eicellen dient vooralsnog uitsluitend plaats te vinden in de context van wetenschappelijk onderzoek, gericht op het verkrijgen van nadere gegevens over de effectiviteit en veiligheid voor vooral het kind Gedegen follow-up van na vitrificatie van eicellen geboren kinderen is dan ook een.
| 539 | nvog |
ook andere professionals vertegenwoordigd zijn, waaronder in ieder geval een psychosociale professional en mogelijk een ethicus In de counseling moet benadrukt worden dat vitrificatie van eicellen niet meer betekent dan het open houden van een kans op voortplanting na verlies van de natuurlijke vruchtbaarheid en dat vrouwen die niet kinderloos willen blijven er verstandig aan doen om het krijgen van kinderen niet nodeloos uit De commissie is geen voorstander van een minimum leeftijdsgrens voor het verkrijgen en opslaan van eicellen Maar een lage leeftijd kan wel een rol spelen in de hierboven beschreven marginale toetsing Het verkrijgen en opslaan van eicellen (fase #) dient alleen plaats te vinden in een <INSTELLING> met vergunning voor IVF, omdat deze fase een nauwe relatie heeft met fase # <PERSOON>, het verkrijgen en opslaan van eicellen wordt gedaan met het oog op het mogelijk gebruik ervan op een later tijdstip en daarvoor zal IVF nodig zijn Bovendien bevordert deze beperking <INSTELLING> van expertise, hetgeen wenselijk is bij deze nieuwe, nog Tot slot adviseert de commissie de beroepsgroep om een modelovereenkomst op te stellen voor in bewaring nemen van gevitrificeerde eicellen, net als is gedaan voor cryopreservatie van embryo's Het gebruiken van gevitrificeerde eicellen dient vooralsnog uitsluitend plaats te vinden in de context van wetenschappelijk onderzoek, gericht op het verkrijgen van nadere gegevens over de effectiviteit en veiligheid voor vooral het kind Gedegen follow-up van na vitrificatie van eicellen geboren kinderen is dan ook een leeftijdsgrens van IVF bij eiceldonatie Dit betekent dat IVF met eigen gevitrificeerde eicellen mogelijk is zolang de vrouw de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar nog niet heeft bereikt De commissie vindt het gewenst dat naast het hierboven als voorwaarde voor toepassing genoemde ⢠de psychosociale aspecten van vitrificatie van eicellen als vorm van fertiliteitspreservatie (motieven, ⢠het daadwerkelijk gebruik van om welke redenen dan ook ingevroren eicellen (aantallen, motieven, ⢠de effectiviteit van vitrificatie van eicellen t o v vitrificatie of cryopreservatie van embryo's in <PERSOON> E Wie wil er nog moeder worden? Uitgeverij Augustus, <PERSOON> Borini A, Coticchio G The> efficacy and safety of human oocyte cryopreservation by slow cooling Semin Cao YX, Xing Q, <PERSOON> L, <PERSOON> ZG, <PERSOON> of survival and embryonic development in human oocytes cryopreserved by slow-freezing and vitrification Fertil Steril ###,## ##<DATUM> CBO Richtlijn âCryopreservatie van <PERSOON> JY, <PERSOON> LA, GarcÃa Amador MI, Montoya Sarmiento JE Obstetric and perinatal outcome in ### infants conceived from vitrified oocytes <PERSOON> of concomitant outcome achieved with fresh and cryopreserved donor oocytes vitrified by Cryotop method <PERSOON-##> I, <PERSOON-##> freezing and vitrification of human mature and immature oocytes].
| 541 | nvog |
dat IVF met eigen gevitrificeerde eicellen mogelijk is zolang de vrouw de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar nog niet heeft bereikt De commissie vindt het gewenst dat naast het hierboven als voorwaarde voor toepassing genoemde ⢠de psychosociale aspecten van vitrificatie van eicellen als vorm van fertiliteitspreservatie (motieven, ⢠het daadwerkelijk gebruik van om welke redenen dan ook ingevroren eicellen (aantallen, motieven, ⢠de effectiviteit van vitrificatie van eicellen t o v vitrificatie of cryopreservatie van embryo's in <PERSOON> E Wie wil er nog moeder worden? Uitgeverij Augustus, <PERSOON> Borini A, Coticchio G The> efficacy and safety of human oocyte cryopreservation by slow cooling Semin Cao YX, Xing Q, <PERSOON> L, <PERSOON> ZG, <PERSOON> of survival and embryonic development in human oocytes cryopreserved by slow-freezing and vitrification Fertil Steril ###,## ##<DATUM> CBO Richtlijn âCryopreservatie van <PERSOON> JY, <PERSOON> LA, GarcÃa Amador MI, Montoya Sarmiento JE Obstetric and perinatal outcome in ### infants conceived from vitrified oocytes <PERSOON> of concomitant outcome achieved with fresh and cryopreserved donor oocytes vitrified by Cryotop method <PERSOON> I, <PERSOON-##> freezing and vitrification of human mature and immature oocytes] ### #<DATUM> # <PERSOON-##> GM Fertility preservation for healthy women ethical aspects Hum Reprod ### Ethics Committee of the American Society for Reproductive Medicine Fertility preservation and reproduction en gezondheid ### Den Haag Gezondheidsraad ### ##-## (Publ nummer ##<DATUM> <PERSOON-##> J In favour of freezing eggs for non-medical reasons <PERSOON-##> SJ Oocyte vitrification - Women's emancipation set in stone <PERSOON-##> following vitrification of a small number of <PERSOON-##> l and Partridge A et al , American Society of Clinical Oncology recommendations on fertility Lucena E , <PERSOON-##> C, et al Successful ongoing pregnancies after vitrification of oocytes <PERSOON-##> efficacy and safety of human oocyte <PERSOON-##> A Over ### oocyte cryopreservation babies born with no apparent increase in congenital anomalies Reprod Biomed Online ### <PERSOON-##>;##(#) ###-## <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> A, Bang <PERSOON-##> of oocyte cryopreservation a meta-analysis Fertil Steril ###,## ##-## Rienzi L, <PERSOON-##> development of fresh versus vitrified metaphase II oocytes after ICSI a prospective randomized sibling-oocyte.
| 580 | nvog |
### #<DATUM> # <PERSOON> GM Fertility preservation for healthy women ethical aspects Hum Reprod ### Ethics Committee of the American Society for Reproductive Medicine Fertility preservation and reproduction en gezondheid ### Den Haag Gezondheidsraad ### ##-## (Publ nummer ##<DATUM> <PERSOON> J In favour of freezing eggs for non-medical reasons <PERSOON> SJ Oocyte vitrification - Women's emancipation set in stone <PERSOON> following vitrification of a small number of <PERSOON> l and Partridge A et al , American Society of Clinical Oncology recommendations on fertility Lucena E , <PERSOON> C, et al Successful ongoing pregnancies after vitrification of oocytes <PERSOON> efficacy and safety of human oocyte <PERSOON> A Over ### oocyte cryopreservation babies born with no apparent increase in congenital anomalies Reprod Biomed Online ### <PERSOON>;##(#) ###-## <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> A, Bang <PERSOON-##> of oocyte cryopreservation a meta-analysis Fertil Steril ###,## ##-## Rienzi L, <PERSOON-##> development of fresh versus vitrified metaphase II oocytes after ICSI a prospective randomized sibling-oocyte <PERSOON-##> effects of cancer treatment on reproductive functions Guidance on management Report of a working <PERSOON-##> JR, Motta EL Prospective randomized comparison of human oocyte cryopreservation with slow-rate freezing or vitrification <PERSOON-##> J, the Netherlands Maternal Mortality Committee Rise in maternal mortality in the <PERSOON-##> oocyte cryopreservation <PERSOON-##> in a cohort of IVF patients <PERSOON-##> born after cryopreservation of embryos or oocytes a systematic review of outcome data Hum Dit addendum is ontwikkeld door de Koepel Kwaliteit NVOG onder eindverantwoordelijkheid van het Bestuur d d <DATUM> Dit addendum is opgesteld door <PERSOON-##> standpunten of richtlijnen, alsmede voor de gevolgen die de toepassing hiervan in de patiëntenzorg mocht inhoud van deze voorlichtingsfolders, standpunten of richtlijnen.
| 460 | nvog |
Je bent zwanger en je krijgt een uitnodiging voor een prik tegen corona Wat moet je doen? Deze informatiekaart helpt je bij de keuze om wel of geen prik te halen Ook kan je met deze informatiekaart makkelijker met je huisarts, verloskundige of gynaecoloog praten, over de prik tegen corona De kans om door corona erg ziek te worden tijdens je zwangerschap is erg klein Van de honderd zwangere vrouwen met corona, moeten er vier naar de intensive care Drie van deze vier vrouwen hebben intensieve beademing nodig De kans dat een zwangere vrouw met corona naar de intensive care moet, is wel drie keer zo groot als bij een vrouw van dezelfde leeftijd die niet zwanger is Een zwangere vrouw met corona heeft een iets grotere kans op een vroeggeboorte Dit komt waarschijnlijk doordat sommige vrouwen eerder bevallen met een keizersnede of worden ingeleid Als de baby uit de buik is, kan de arts de vrouw beter behandelen Het is nu nog niet bekend wat de zwangere vrouw in de toekomst van de corona die zij heeft gehad gaat merken Heb jij corona tijdens je bevalling of kraamperiode? Zorgverleners dragen dan een mondmasker, oogbescherming en beschermende kleding als ze bij je zijn In de kraamperiode betekent dit De kans dat je tijdens je zwangerschap door corona erg ziek wordt en in het ziekenhuis wordt opgenomen ⢠jij of jouw ouders niet in <LOCATIE> geboren zijn ⢠je werk hebt waarbij je contact hebt met mensen met corona Heb je tijdens jouw zwangerschap corona? Of heb je het tijdens jouw zwangerschap gehad? Dan krijgt je baby antistoffen tegen corona via de moederkoek (placenta) We weten nog niet of jouw baby daardoor minder snel corona krijgt Ook niet of jouw baby na de geboorte minder ziek wordt van corona We weten wel dat kinderen meestal niet erg ziek worden door corona Babyâs van zwangere vrouwen die corona hebben of hebben gehad, worden vaker opgenomen op een intensive care dan andere babyâs Dit komt waarschijnlijk doordat deze babyâs vaker te vroeg geboren worden Deze babyâs hebben geen grotere kans om dood te gaan We weten nog niet wat de babyâs op latere leeftijd gaan merken van de corona-besmetting van hun moeders baby komen We weten niet hoe goed dit de tegen corona vanaf de geboorte Als je zelf Je kan de prik ook niet halen, of ervoor kiezen prik kunt krijgen Je kan de prik ook halen als je borstvoeding geeft Artsen denken dat er geen bent, raden artsen aan om alleen een prik te krijgen Als je de prik niet haalt is het extra belangrijk om je De prik lijkt veilig In Amerika zijn inmiddels We weten niet wat je op lange termijn van de prik kunt verwachten Omdat de prikken nog nieuw zijn, is nog niet alles duidelijk over met prik dat hun zwangerschap net zo gezond is.
| 540 | nvog |
Onderstaande tabellen en kopjes worden ingevuld per module De tekst die vermeld wordt onder de zwarte kopjes kan automatisch worden geüpload in de richtlijnendatabase ((WEBLINK)) Referenties, kennishiaten, indicatoren en/of andere bijlagen Dient het gebruik van een pessarium bij een meerlingzwangerschap te worden aanbevolen om Subvraag is het gebruik van een pessarium bij een korte cervix bij een meerlingzwangerschap Plaats geen pessarium bij vrouwen zwanger van een meerling, ook niet indien er sprake is van De incidentie van meerlingen in <LOCATIE> bedroeg bij het begin van deze eeuw ##,# tweelingen per ### geboortes ((WEBLINK)) Hiervan waren #,# per ### geboortes monochoriaal en ##,# per duizend geboortes dichoriaal Sinds ### is er een lichte daling in de incidentie van met name dichoriale tweelingen door een restrictiever beleid bij fertiliteitsbehandelingen Het aantal kinderen dat werd geboren uit een tweelingzwangerschap in ### bedroeg #,#% (= ## Vroeggeboorte is het meest voorkomende probleem bij tweelingzwangerschappen De mediane Nederlands cohort was voor nullipara ## weken, en voor multipara ## +# weken (<PERSOON>, ###) Van de dichoriale zwangerschappen eindigde ##% voor ## weken, ##% voor ## weken en #% voor ## weken In ##% van de gevallen werd tocolyse toegepast en in ##% van de zwangerschappen werden corticosteroïden gegeven ter bevordering van de foetale longrijping Uiteindelijk werd ##% van de kinderen op de NICU opgenomen (<PERSOON>, ###) Profylactische cervixcerclage, klinische opname en/of weeënremming zijn niet effectief gebleken (ACOG practice bulletin; Saccone, ###) Tevens leidt het toedienen van progesteron ter preventie van vroeggeboorte niet tot verlenging van de zwangerschapsduur of verbetering van de perinatale uitkomst Dat gold zowel voor wekelijkse injecties met ### mg proluton vanaf ##-## weken, (<PERSOON>, ###; Rouse, ###) als voor dagelijks ## mg progesteron gel vaginaal vanaf Tot voor kort was er onvoldoende duidelijkheid of het gebruik van pessaria bij meerlingzwangerschappen leidde tot een verbetering van perinatale uitkomst of verlenging van zwangerschapsduur In ### zijn de resultaten van de ProTWIN-trial, een grote gerandomiseerde studie, gepubliceerd In deze studie is de effectiviteit van het plaatsen van een Arabin-pessarium versus geen pessarium bestudeerd bij vrouwen met een meerlingzwangerschap wat betreft het risico op slechte perinatale uitkomst en vroeggeboorte Tevens werd in deze studie een subgroepanalyse verricht bij vrouwen met een verkorte cervix (<PERSOON>, ###) In ### werden de leden van de NVOG middels een nieuwsbrief geadviseerd om een pessarium te plaatsen bij vrouwen met een meerlingzwangerschap en een cervix onder de ## mm Dit zou mogelijk leiden tot een aanzienlijke reductie in perinatale morbiditeit en mortaliteit Tevens werd geadviseerd om deel te nemen aan de PIMPP-studie Naar aanleiding van de publicatie van de ProTWIN-trial in de lancet in ### wil de werkgroep het advies over gebruik van pessaria bij meerlingzwangerschappen onderbouwen middels een systematic literature search Tevens wordt een aanbeveling geformuleerd en onderbouwd aan de hand van literatuur en expert opinion Een recente publicatie van Nicolaides in ### heeft deze aanbeveling verder.
| 655 | nvog |
vroeggeboorte niet tot verlenging van de zwangerschapsduur of verbetering van de perinatale uitkomst Dat gold zowel voor wekelijkse injecties met ### mg proluton vanaf ##-## weken, (<PERSOON>, ###; Rouse, ###) als voor dagelijks ## mg progesteron gel vaginaal vanaf Tot voor kort was er onvoldoende duidelijkheid of het gebruik van pessaria bij meerlingzwangerschappen leidde tot een verbetering van perinatale uitkomst of verlenging van zwangerschapsduur In ### zijn de resultaten van de ProTWIN-trial, een grote gerandomiseerde studie, gepubliceerd In deze studie is de effectiviteit van het plaatsen van een Arabin-pessarium versus geen pessarium bestudeerd bij vrouwen met een meerlingzwangerschap wat betreft het risico op slechte perinatale uitkomst en vroeggeboorte Tevens werd in deze studie een subgroepanalyse verricht bij vrouwen met een verkorte cervix (<PERSOON>, ###) In ### werden de leden van de NVOG middels een nieuwsbrief geadviseerd om een pessarium te plaatsen bij vrouwen met een meerlingzwangerschap en een cervix onder de ## mm Dit zou mogelijk leiden tot een aanzienlijke reductie in perinatale morbiditeit en mortaliteit Tevens werd geadviseerd om deel te nemen aan de PIMPP-studie Naar aanleiding van de publicatie van de ProTWIN-trial in de lancet in ### wil de werkgroep het advies over gebruik van pessaria bij meerlingzwangerschappen onderbouwen middels een systematic literature search Tevens wordt een aanbeveling geformuleerd en onderbouwd aan de hand van literatuur en expert opinion Een recente publicatie van Nicolaides in ### heeft deze aanbeveling verder Subvraag is er verschil in dit effect bij vrouwen die cervixlengteverkorting hebben versus De werkgroep achtte vroeggeboorte en poor perinatal outcome voor de besluitvorming kritieke Vroeggeboorte geboorte bij een zwangerschapsduur (## weken Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de ernst van vroeggeboorte, met vroeggeboorte (##, (## en (## weken Poor perinatal outcome doodgeboorte, periventriculaire leucomalacie van ⥠graad #, severe respiratory distress syndrome ⥠graad #, bronchopulmonaire dysplasie, intraventriculaire bloeding, necrotiserende enterocolitis, bewezen sepsis, neonatale sterfte binnen # weken na de In de databases Medline (OVID), Embase en de Cochrane Library is met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews, gerandomiseerde gecontroleerde studies (RCTâs) en observationele studies, al het origineel onderzoek tot <DATUM> De leverde ### treffers op Studies werden geselecteerd op grond van de volgende selectiecriteria indien in de studie het risico op vroeggeboorte en poor perinatal outcome werd vergeleken tussen een groep zwangere vrouwen die wel een pessarium kregen en een groep die dat niet kreeg De patiëntpopulatie bestond hierbij uit vrouwen die zwanger waren van een meerling Of een deel van de patiëntpopulatie was zwanger van een meerling en het risico op vroeggeboorte werd apart voor deze subgroep beschreven Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden vervolgens Omdat er tijdens de commentaarfase van deze module een RCT verscheen die relevant was voor de conclusies en aanbevelingen die worden getrokken, is er een update van de search verricht, Deze aanvullende search leverde nog eens ## treffers op.
| 609 | nvog |
De werkgroep achtte vroeggeboorte en poor perinatal outcome voor de besluitvorming kritieke Vroeggeboorte geboorte bij een zwangerschapsduur (## weken Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de ernst van vroeggeboorte, met vroeggeboorte (##, (## en (## weken Poor perinatal outcome doodgeboorte, periventriculaire leucomalacie van ⥠graad #, severe respiratory distress syndrome ⥠graad #, bronchopulmonaire dysplasie, intraventriculaire bloeding, necrotiserende enterocolitis, bewezen sepsis, neonatale sterfte binnen # weken na de In de databases Medline (OVID), Embase en de Cochrane Library is met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews, gerandomiseerde gecontroleerde studies (RCTâs) en observationele studies, al het origineel onderzoek tot <DATUM> De leverde ### treffers op Studies werden geselecteerd op grond van de volgende selectiecriteria indien in de studie het risico op vroeggeboorte en poor perinatal outcome werd vergeleken tussen een groep zwangere vrouwen die wel een pessarium kregen en een groep die dat niet kreeg De patiëntpopulatie bestond hierbij uit vrouwen die zwanger waren van een meerling Of een deel van de patiëntpopulatie was zwanger van een meerling en het risico op vroeggeboorte werd apart voor deze subgroep beschreven Op basis van titel en abstract werden in eerste instantie ## studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden vervolgens Omdat er tijdens de commentaarfase van deze module een RCT verscheen die relevant was voor de conclusies en aanbevelingen die worden getrokken, is er een update van de search verricht, Deze aanvullende search leverde nog eens ## treffers op in eerste instantie # studies voorgeselecteerd Na raadpleging van de volledige tekst, werden In totaal zijn drie onderzoeken opgenomen in de literatuuranalyse De belangrijkste evidencetabellen en beoordeling van individuele studiekwaliteit zijn opgenomen onder het In totaal zijn # studies opgenomen in de literatuuranalyse twee randomised controlled trials <PERSOON>, ### is een RCT die het effect van pessariumgebruik bestudeert op slechte perinatale uitkomst en vroeggeboorte in vrouwen met een meerlingzwangerschap Vrouwen kregen bij ca ##-## weken zwangerschapsduur een echografische meting van de cervixlengte Bij ### vrouwen (### kinderen) werd een pessarium geplaatst bij ca ## weken zwangerschapsduur en ### vrouwen (### kinderen) fungeerden als controlegroep (geen pessarium) Het pessarium werd in principe bij ## weken zwangerschapsduur verwijderd, tenzij er tekenen waren van weeën, gebroken vliezen of de zwangere hinderlijke klachten had van het pessarium De primaire uitkomstmaat van deze RCT was slechte perinatale uitkomst Deze werd gedefinieerd als doodgeboorte, periventriculaire leucomalacie van ⥠graad #, severe respiratory distress syndrome ⥠graad #, bronchopulmonaire dysplasie, intraventriculaire bloeding, necrotiserende enterocolitis, bewezen sepsis, neonatale sterfte binnen # weken na de á terme datum De secundaire uitkomstmaten waren vroeggeboorte (gedefinieerd als geboorte voor ## weken zwangerschapsduur), tijd tot bevalling, duur opname op neonatale intensive care, duur opname moeder wegens vroeggeboorte en maternale morbiditeit Hierbij werd er onderscheid gemaakt in geboorte (## weken, (## weken en (## weken Tevens is in deze studie een subgroep-analyse gepland voor vrouwen met een verkort ((##mm) cervixlengte Omdat er na inclusie bleek dat.
| 636 | nvog |
Na raadpleging van de volledige tekst, werden In totaal zijn drie onderzoeken opgenomen in de literatuuranalyse De belangrijkste evidencetabellen en beoordeling van individuele studiekwaliteit zijn opgenomen onder het In totaal zijn # studies opgenomen in de literatuuranalyse twee randomised controlled trials <PERSOON>, ### is een RCT die het effect van pessariumgebruik bestudeert op slechte perinatale uitkomst en vroeggeboorte in vrouwen met een meerlingzwangerschap Vrouwen kregen bij ca ##-## weken zwangerschapsduur een echografische meting van de cervixlengte Bij ### vrouwen (### kinderen) werd een pessarium geplaatst bij ca ## weken zwangerschapsduur en ### vrouwen (### kinderen) fungeerden als controlegroep (geen pessarium) Het pessarium werd in principe bij ## weken zwangerschapsduur verwijderd, tenzij er tekenen waren van weeën, gebroken vliezen of de zwangere hinderlijke klachten had van het pessarium De primaire uitkomstmaat van deze RCT was slechte perinatale uitkomst Deze werd gedefinieerd als doodgeboorte, periventriculaire leucomalacie van ⥠graad #, severe respiratory distress syndrome ⥠graad #, bronchopulmonaire dysplasie, intraventriculaire bloeding, necrotiserende enterocolitis, bewezen sepsis, neonatale sterfte binnen # weken na de á terme datum De secundaire uitkomstmaten waren vroeggeboorte (gedefinieerd als geboorte voor ## weken zwangerschapsduur), tijd tot bevalling, duur opname op neonatale intensive care, duur opname moeder wegens vroeggeboorte en maternale morbiditeit Hierbij werd er onderscheid gemaakt in geboorte (## weken, (## weken en (## weken Tevens is in deze studie een subgroep-analyse gepland voor vrouwen met een verkort ((##mm) cervixlengte Omdat er na inclusie bleek dat subanalyse uit te voeren bij de vrouwen in de onderste ##ste percentiel van cervixlengte, ofwel bij een cervixlengte van (##mm Deze groep bestond uit ## vrouwen (### kinderen) in de Nicolaides, ### is een RCT die het effect van pessarium gebruik bestudeert op vroeggeboorte en daarmee perinatale uitkomst bij vrouwen zwanger van een tweeling Vrouwen kregen bij ## â ## weken een echografische meting van de cervixlengte Bij ### vrouwen werd vervolgens een pessarium geplaatst, en bij ### werd er standaard verloskundige zorg geleverd Het pessarium werd eventueel vroegtijdig verwijderd op verzoek van patiënte (bij hinderlijke klachten) of indien er tekenen waren dat de bevalling begon (spontaan danwel ingeleid) In alle andere gevallen werd het pessarium in de ##ste zwangerschapsweek verwijderd De primaire uitkomstmaat was spontante bevalling (## weken zwangerschapsduur Secundaire uitkomstmaten waren geboortegewicht, perinatale sterfte, slechte perinatale uitkomst (intravetriculaire bloeding, respiratory distress syndrome, retinopathie van prematuriteit, necrotiserende enterocolitis), neonatale therapie (beademing, fototherapie, bloedtranfusie, behandeling van bewezen sepsis) en ernstige maternale complicatie Tevens werd er post hoc een subgroepanalyse uitgevoerd van vrouwen met cervixlengte (##mm, ### in de pessariumgroep en ### in de controlegroep Arabin, ### is een retrospectieve observationele studie die naar de effectiviteit van pessariumgebruik op het voorkomen van vroeggeboorte bij vrouwen met een verkort cervixlengte Bij deze studie werden retrospectief de gegevens van vrouwen geanalyseerd die een transvaginale cervixlengte meting ondergingen wegens een verhoogd risico op vroeggeboorte, en hier vervolgens met een pessarium voor werden behandeld Er werden in totaal ## vrouwen,.
| 656 | nvog |
bij de vrouwen in de onderste ##ste percentiel van cervixlengte, ofwel bij een cervixlengte van (##mm Deze groep bestond uit ## vrouwen (### kinderen) in de Nicolaides, ### is een RCT die het effect van pessarium gebruik bestudeert op vroeggeboorte en daarmee perinatale uitkomst bij vrouwen zwanger van een tweeling Vrouwen kregen bij ## â ## weken een echografische meting van de cervixlengte Bij ### vrouwen werd vervolgens een pessarium geplaatst, en bij ### werd er standaard verloskundige zorg geleverd Het pessarium werd eventueel vroegtijdig verwijderd op verzoek van patiënte (bij hinderlijke klachten) of indien er tekenen waren dat de bevalling begon (spontaan danwel ingeleid) In alle andere gevallen werd het pessarium in de ##ste zwangerschapsweek verwijderd De primaire uitkomstmaat was spontante bevalling (## weken zwangerschapsduur Secundaire uitkomstmaten waren geboortegewicht, perinatale sterfte, slechte perinatale uitkomst (intravetriculaire bloeding, respiratory distress syndrome, retinopathie van prematuriteit, necrotiserende enterocolitis), neonatale therapie (beademing, fototherapie, bloedtranfusie, behandeling van bewezen sepsis) en ernstige maternale complicatie Tevens werd er post hoc een subgroepanalyse uitgevoerd van vrouwen met cervixlengte (##mm, ### in de pessariumgroep en ### in de controlegroep Arabin, ### is een retrospectieve observationele studie die naar de effectiviteit van pessariumgebruik op het voorkomen van vroeggeboorte bij vrouwen met een verkort cervixlengte Bij deze studie werden retrospectief de gegevens van vrouwen geanalyseerd die een transvaginale cervixlengte meting ondergingen wegens een verhoogd risico op vroeggeboorte, en hier vervolgens met een pessarium voor werden behandeld Er werden in totaal ## vrouwen, cervixlengte hadden binnen de ##de laagste percentiel De gegevens van deze vrouwen werden gematcht (op aantal kinderen en cervixlengte) aan evenveel vrouwen die geen pessarium hadden gekregen Vroeggeboorte werd gedefinieerd als geboorte voor ## weken zwangerschapsduur Gezien deze uitgangsvraag enkel meerlingzwangerschappen betreft, zullen bij de resultaten enkel de resultaten van de vrouwen die zwanger waren van een tweeling <PERSOON>, ### rapporteert dat er geen significant verschil was in risico op slechte perinatale uitkomst tussen de groep die een pessarium had gekregen versus de groep zonder pessarium ## # ## â # ##) op maternaal niveau Ook wanneer er naar alle afzonderlijke diagnoses, die onder het noemer van slechte perinatale uitkomsten vielen, werd gekeken, was er geen significant verschil tussen de interventie en de controlegroep De gemiddelde zwangerschapsduur lag in de pessariumgroep op #<DATUM> weken versus #<DATUM> weken in de controlegroep (Hazard Ratio (HR) # ##, ##% CI # ## â <DATUM> Er was geen significant verschil in risico op vroeggeboorte tussen de wanneer het verschil in risico op geboorte (## weken en (## weken werd bestudeerd, was het Nicolaides, ### rapporteert ook dat er geen significant verschil was in risico op slechte (# ## â # ##) Ook wanneer er naar alle afzonderlijke diagnoses, die onder het noemer van slechte perinatale uitkomsten vielen, werd gekeken, was er geen significant verschil tussen de interventie en de controlegroep De gemiddelde zwangerschapsduur lag in de pessariumgroep op #<DATUM> weken versus #<DATUM> weken in de controlegroep.
| 659 | nvog |
##de laagste percentiel De gegevens van deze vrouwen werden gematcht (op aantal kinderen en cervixlengte) aan evenveel vrouwen die geen pessarium hadden gekregen Vroeggeboorte werd gedefinieerd als geboorte voor ## weken zwangerschapsduur Gezien deze uitgangsvraag enkel meerlingzwangerschappen betreft, zullen bij de resultaten enkel de resultaten van de vrouwen die zwanger waren van een tweeling <PERSOON>, ### rapporteert dat er geen significant verschil was in risico op slechte perinatale uitkomst tussen de groep die een pessarium had gekregen versus de groep zonder pessarium ## # ## â # ##) op maternaal niveau Ook wanneer er naar alle afzonderlijke diagnoses, die onder het noemer van slechte perinatale uitkomsten vielen, werd gekeken, was er geen significant verschil tussen de interventie en de controlegroep De gemiddelde zwangerschapsduur lag in de pessariumgroep op #<DATUM> weken versus #<DATUM> weken in de controlegroep (Hazard Ratio (HR) # ##, ##% CI # ## â <DATUM> Er was geen significant verschil in risico op vroeggeboorte tussen de wanneer het verschil in risico op geboorte (## weken en (## weken werd bestudeerd, was het Nicolaides, ### rapporteert ook dat er geen significant verschil was in risico op slechte (# ## â # ##) Ook wanneer er naar alle afzonderlijke diagnoses, die onder het noemer van slechte perinatale uitkomsten vielen, werd gekeken, was er geen significant verschil tussen de interventie en de controlegroep De gemiddelde zwangerschapsduur lag in de pessariumgroep op #<DATUM> weken versus #<DATUM> weken in de controlegroep Pessariumgebruik bij vrouwen met een meerlingzwangerschap en een verkorte cervix <PERSOON>, ### beschrijft in een subgroep-analyse van de vrouwen in het onderste ##ste percentiel van de cervixlengte ((##mm), dat het risico op slechte perinatale uitkomst lager was in de maternaal niveau Het onderdeel van de samengestelde uitkomstmaat slechte perinatale uitkomst, dat de grootste bijdrage aan dit verschil leverde was het onderdeel sterfte voor ontslag uit het ziekenhuis Op maternaal niveau was dit # (#%) in de pessariumgroep versus ## de zwangerschapsduur gemiddeld #<DATUM> weken in de pessariumgroep versus ## # weken in de # ##) Wanneer er werd gekeken naar risico op vroeggeboorte (## weken (RR # ##, ##% CI # ## â # ##) en (## weken (RR # ##, ##% CI # ## â # ##) was dit risico wel significant lager in de Nicolaides, ### beschrijft in een post hoc subgroep-analyse van vrouwen met een cervixlengte (##mm dat het risico op slechte perinatale uitkomst niet lager was in de pessariumgroep (##, ##%) dan in de controlegroep (##, ##%) RR # ## (##% CI # ## â <DATUM> Tevens was het risico op perinatale sterfte niet lager in de pessariumgroep (##, ##%) dan in de controlegroep (#, #%), RR # ##, ##% CI # ## â # ##) Het risico op vroeggeboorte was tevens niet lager in de Arabin, ### beschrijft (alle resultaten gelden voor alleen de tweelingzwangerschappen) dat.
| 727 | nvog |
vrouwen met een meerlingzwangerschap en een verkorte cervix <PERSOON>, ### beschrijft in een subgroep-analyse van de vrouwen in het onderste ##ste percentiel van de cervixlengte ((##mm), dat het risico op slechte perinatale uitkomst lager was in de maternaal niveau Het onderdeel van de samengestelde uitkomstmaat slechte perinatale uitkomst, dat de grootste bijdrage aan dit verschil leverde was het onderdeel sterfte voor ontslag uit het ziekenhuis Op maternaal niveau was dit # (#%) in de pessariumgroep versus ## de zwangerschapsduur gemiddeld #<DATUM> weken in de pessariumgroep versus ## # weken in de # ##) Wanneer er werd gekeken naar risico op vroeggeboorte (## weken (RR # ##, ##% CI # ## â # ##) en (## weken (RR # ##, ##% CI # ## â # ##) was dit risico wel significant lager in de Nicolaides, ### beschrijft in een post hoc subgroep-analyse van vrouwen met een cervixlengte (##mm dat het risico op slechte perinatale uitkomst niet lager was in de pessariumgroep (##, ##%) dan in de controlegroep (##, ##%) RR # ## (##% CI # ## â <DATUM> Tevens was het risico op perinatale sterfte niet lager in de pessariumgroep (##, ##%) dan in de controlegroep (#, #%), RR # ##, ##% CI # ## â # ##) Het risico op vroeggeboorte was tevens niet lager in de Arabin, ### beschrijft (alle resultaten gelden voor alleen de tweelingzwangerschappen) dat pessarium-â groep (p)# ##), vroeggeboorte (## weken # keer voorkwam in de pessariumgroep en # keer (##%) in de âgeen pessarium-â groep (p(# ###) en vroeggeboorte (## weken # keer (##%) voorkwam in de pessariumgroep versus ## keer (##%) in de âgeen pessarium-â groep De tijdsduur tussen transvaginale echo (plus pessariumplaatsing) en bevalling was ## dagen Wat betreft de bewijskracht voor de uitkomstmaten slechte perinatale uitkomst en betrouwbaarheid van deze uitkomstmaten gegradeerd als hoog, omdat de resultaten zijn aangetoond middels een kwalitatief goed uitgevoerde RCT Alhoewel het niet mogelijk was om de patiënten te blinderen voor behandeling, zijn de uitkomstmaten van zodanige aard, dat zij niet door gebrek aan blindering zouden kunnen worden beïnvloed Om deze reden is er niet vroeggeboorte bij vrouwen met een meerlingzwangerschap met een verkorte cervixlengte, is de betrouwbaarheid van deze uitkomstmaten gegradeerd als laag, omdat de resultaten hiervan in een subgroep-analyse van een RCT en observationele studies zijn aangetoond Vervolgens is de bewijskracht met één niveau verlaagd naar zeer laag, doordat de observationele studie retrospectief van aard was; één subgroep-analyse uiteindelijk met een andere afkapwaarde dan gepland was uitgevoerd (<PERSOON>, ###) en één subgroepanalyse post hoc was uitgevoerd Er is bewijs van hoge betrouwbaarheid dat het gebruik van pessaria bij vrouwen met een meerlingzwangerschap de kans op vroeggeboorte of slechte perinatale Het is onduidelijk of het gebruik van pessaria bij vrouwen met een meerlingzwangerschap en een verkorte cervixlengte de kans op vroeggeboorte of Het plaatsen van een pessarium bij vrouwen die zwanger zijn van een meerling leidt niet tot een.
| 735 | nvog |
in de pessariumgroep en # keer (##%) in de âgeen pessarium-â groep (p(# ###) en vroeggeboorte (## weken # keer (##%) voorkwam in de pessariumgroep versus ## keer (##%) in de âgeen pessarium-â groep De tijdsduur tussen transvaginale echo (plus pessariumplaatsing) en bevalling was ## dagen Wat betreft de bewijskracht voor de uitkomstmaten slechte perinatale uitkomst en betrouwbaarheid van deze uitkomstmaten gegradeerd als hoog, omdat de resultaten zijn aangetoond middels een kwalitatief goed uitgevoerde RCT Alhoewel het niet mogelijk was om de patiënten te blinderen voor behandeling, zijn de uitkomstmaten van zodanige aard, dat zij niet door gebrek aan blindering zouden kunnen worden beïnvloed Om deze reden is er niet vroeggeboorte bij vrouwen met een meerlingzwangerschap met een verkorte cervixlengte, is de betrouwbaarheid van deze uitkomstmaten gegradeerd als laag, omdat de resultaten hiervan in een subgroep-analyse van een RCT en observationele studies zijn aangetoond Vervolgens is de bewijskracht met één niveau verlaagd naar zeer laag, doordat de observationele studie retrospectief van aard was; één subgroep-analyse uiteindelijk met een andere afkapwaarde dan gepland was uitgevoerd (<PERSOON>, ###) en één subgroepanalyse post hoc was uitgevoerd Er is bewijs van hoge betrouwbaarheid dat het gebruik van pessaria bij vrouwen met een meerlingzwangerschap de kans op vroeggeboorte of slechte perinatale Het is onduidelijk of het gebruik van pessaria bij vrouwen met een meerlingzwangerschap en een verkorte cervixlengte de kans op vroeggeboorte of Het plaatsen van een pessarium bij vrouwen die zwanger zijn van een meerling leidt niet tot een (<PERSOON>, ###; Nicolaides, ###) Het is daarom niet zinvol om deze behandeling standaard aan te bevelen bij vrouwen die zwanger zijn van een meerling Het is onduidelijk of bij vrouwen met een verkorte cervix het plaatsen van een pessarium leidt tot een verbetering van de zwangerschapsuitkomst <PERSOON>, ### toonde in een subgroep-analyse aan dat bij vrouwen met een cervixlengte (##mm het risico op slechte perinatale uitkomst verlaagd was bij gebruik van pessarium Nicolaides, ### toonde in een subgroepanalyse geen verschil aan in risico op slechte perinatale uitkomst in vrouwen met of zonder pessarium bij een cervixlengte (##mm De level of evidence die de effectiviteit van pessaria onderbouwt, is echter in beide studies zeer laag, aangezien het subgroepanalyses betreft Bij de studie van <PERSOON>, ### zijn de afkapwaardes voor cervixlengte achteraf bijgesteld Bij de studie van Nicolaides, ### in Het plaatsen van een pessarium is een relatief eenvoudige handeling, die niet leidt tot schade bij de vrouw Wel kan het pessarium hinderlijke klachten geven zoals fluor, pijn en ongemak ##% van de vrouwen had last van fluor in de studie van <PERSOON> (###) Het plaatsen van een pessarium in vrouwen met een meerlingzwangerschap is niet kosteneffectief gebleken Echter, in een kosten-batenanalyse dat gebaseerd is op de RCT van <PERSOON> ### is aangetoond dat indien het pessarium geplaatst wordt bij vrouwen met een meerlingzwangerschap en een korte cervix ((## mm) dit zeer waarschijnlijk wel kosteneffectief is (<PERSOON>, ###) Er is geen kosteneffectiviteitsanalyse gemaakt op basis van de RCT van Nicolaides, Wat betreft patiënttevredenheid.
| 657 | nvog |
niet zinvol om deze behandeling standaard aan te bevelen bij vrouwen die zwanger zijn van een meerling Het is onduidelijk of bij vrouwen met een verkorte cervix het plaatsen van een pessarium leidt tot een verbetering van de zwangerschapsuitkomst <PERSOON>, ### toonde in een subgroep-analyse aan dat bij vrouwen met een cervixlengte (##mm het risico op slechte perinatale uitkomst verlaagd was bij gebruik van pessarium Nicolaides, ### toonde in een subgroepanalyse geen verschil aan in risico op slechte perinatale uitkomst in vrouwen met of zonder pessarium bij een cervixlengte (##mm De level of evidence die de effectiviteit van pessaria onderbouwt, is echter in beide studies zeer laag, aangezien het subgroepanalyses betreft Bij de studie van <PERSOON>, ### zijn de afkapwaardes voor cervixlengte achteraf bijgesteld Bij de studie van Nicolaides, ### in Het plaatsen van een pessarium is een relatief eenvoudige handeling, die niet leidt tot schade bij de vrouw Wel kan het pessarium hinderlijke klachten geven zoals fluor, pijn en ongemak ##% van de vrouwen had last van fluor in de studie van <PERSOON> (###) Het plaatsen van een pessarium in vrouwen met een meerlingzwangerschap is niet kosteneffectief gebleken Echter, in een kosten-batenanalyse dat gebaseerd is op de RCT van <PERSOON> ### is aangetoond dat indien het pessarium geplaatst wordt bij vrouwen met een meerlingzwangerschap en een korte cervix ((## mm) dit zeer waarschijnlijk wel kosteneffectief is (<PERSOON>, ###) Er is geen kosteneffectiviteitsanalyse gemaakt op basis van de RCT van Nicolaides, Wat betreft patiënttevredenheid (##%) van de ## vrouwen die een pessarium hadden gebruikt, het opnieuw zouden gebruiken of Al deze zaken in acht nemende is de werkgroep van mening dat het plaatsen van een pessarium bij een verkorte cervixlengte plaats moet vinden binnen studieverband (de Quadruple âP studie) In ziekenhuizen waarbij men niet aan deze studie kan deelnemen, kan men de voor- en nadelen van de behandeling met de patiënt bespreken en samen tot een voor die patiënt juiste keuze komen of verwijzen naar een kliniek waar men wel aan de studie deelneemt Binnenkort zullen er meerdere nieuwe trials worden gepubliceerd naar het gebruik van pessaria werkgroep van mening dat deze module al over <LEEFTIJD> jaar dient te worden herzien De werkgroep streeft ernaar na <LEEFTIJD> jaar (najaar ###) de aanbevelingen te updaten module De andere aan deze module deelnemende wetenschappelijk verenigingen of gebruikers van de module delen de verantwoordelijkheid en informeren de eerstverantwoordelijke over ACOG Practice Bulletin; Clinical Management Guidelines for <PERSOON> J Is treatment with vaginal pessaries an option in patients with a sonographically detected short cervix? <PERSOON> JB, <PERSOON> SG, Franx A, <PERSOON> SK, et al Increased perinatal mortality and <PERSOON> K, <PERSOON> RE, Duvekot JJ, Erwich JJ, van <PERSOON> P, <PERSOON> CM, van Pampus MG, Papatsonis.
| 588 | nvog |
van de ## vrouwen die een pessarium hadden gebruikt, het opnieuw zouden gebruiken of Al deze zaken in acht nemende is de werkgroep van mening dat het plaatsen van een pessarium bij een verkorte cervixlengte plaats moet vinden binnen studieverband (de Quadruple âP studie) In ziekenhuizen waarbij men niet aan deze studie kan deelnemen, kan men de voor- en nadelen van de behandeling met de patiënt bespreken en samen tot een voor die patiënt juiste keuze komen of verwijzen naar een kliniek waar men wel aan de studie deelneemt Binnenkort zullen er meerdere nieuwe trials worden gepubliceerd naar het gebruik van pessaria werkgroep van mening dat deze module al over <LEEFTIJD> jaar dient te worden herzien De werkgroep streeft ernaar na <LEEFTIJD> jaar (najaar ###) de aanbevelingen te updaten module De andere aan deze module deelnemende wetenschappelijk verenigingen of gebruikers van de module delen de verantwoordelijkheid en informeren de eerstverantwoordelijke over ACOG Practice Bulletin; Clinical Management Guidelines for <PERSOON> J Is treatment with vaginal pessaries an option in patients with a sonographically detected short cervix? <PERSOON> JB, <PERSOON> SG, Franx A, <PERSOON> SK, et al Increased perinatal mortality and <PERSOON> K, <PERSOON> RE, Duvekot JJ, Erwich JJ, van <PERSOON> P, <PERSOON> CM, van Pampus MG, Papatsonis ##αhydroxyprogesterone caproate for the prevention of adverse neonatal outcome in multiple pregnancies a randomized controlled trial Obstet Gynecol ### <PERSOON>;###(#) ###-## doi <PERSOON-##> K, et al Cervical pessaries for prevention of preterm birth in women with a multiple pregnancy (ProTWIN) a multicentre, openlabel randomised controlled trial <PERSOON-##>, S M S , et al "Economic analysis of use of pessary to prevent preterm birth in women with multiple pregnancy (ProTWIN trial) " Ultrasound in Obstetrics & Gynecology #<DATUM> (###) ##<DATUM> Nicolaides, Kypros H , et al "Cervical pessary placement for prevention of preterm birth in unselected twin pregnancies a randomized controlled trial "American journal of obstetrics and <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> S, et al Progesterone for the prevention of preterm birth in twin pregnancy (STOPPIT) a randomised, double-blind, placebocontrolled study and meta-analysis Lancet ###;### ###-## Rouse DJ, Caritis SN, Peaceman AM, Sciscione A, <PERSOON-##> EA, Spong CY, et al ; National Institute of Child Health and Human Development Maternal-Fetal Medicine Units Network A trial of ## alphahydroxyprogesterone caproate to prevent prematurity in twins <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> for short cervix in twin pregnancies systematic review and meta-analysis of randomized trials using individual patient-level data.
| 604 | nvog |
prevention of adverse neonatal outcome in multiple pregnancies a randomized controlled trial Obstet Gynecol ### <PERSOON>;###(#) ###-## doi <PERSOON> K, et al Cervical pessaries for prevention of preterm birth in women with a multiple pregnancy (ProTWIN) a multicentre, openlabel randomised controlled trial <PERSOON>, S M S , et al "Economic analysis of use of pessary to prevent preterm birth in women with multiple pregnancy (ProTWIN trial) " Ultrasound in Obstetrics & Gynecology #<DATUM> (###) ##<DATUM> Nicolaides, Kypros H , et al "Cervical pessary placement for prevention of preterm birth in unselected twin pregnancies a randomized controlled trial "American journal of obstetrics and <PERSOON> JE, <PERSOON> F, <PERSOON> S, et al Progesterone for the prevention of preterm birth in twin pregnancy (STOPPIT) a randomised, double-blind, placebocontrolled study and meta-analysis Lancet ###;### ###-## Rouse DJ, Caritis SN, Peaceman AM, Sciscione A, <PERSOON> EA, Spong CY, et al ; National Institute of Child Health and Human Development Maternal-Fetal Medicine Units Network A trial of ## alphahydroxyprogesterone caproate to prevent prematurity in twins <PERSOON> S, <PERSOON> for short cervix in twin pregnancies systematic review and meta-analysis of randomized trials using individual patient-level data Voldeed niet aan selectiecriteria (geen vergelijking tussen groep met en Systematische review die enkel <PERSOON-##>, ### (reeds opgenomen in Voldeed niet aan selectiecriteria (gaat niet over alleen CI confidence interval ; HR hazard ratio; IQR inter quartile range; RR risk ratio # Bias is likely if the percentage of patients lost to follow-up is large; or differs between treatment groups; or the reasons for loss to follow-up differ between treatment groups; or length of follow-up differs phase i or clinical trial, phase ii or clinical trial, phase iii or clinical trial, phase iv or controlled clinical trial or Voordat de module wordt geüpload in de Richtlijnendatabase dienen onderstaande tabel en onderstaande kopjes ook ingevuld te worden De kopjes Algemene gegevens â Implementatie kunnen per groep van modules (of gehele richtlijn) eenmalig worden ingevuld Naar wens kan er per ï formulering Het is niet (onvoldoende) onderzocht of het De module-ontwikkeling werd ondersteund door het Kennisinstituut van Medisch Specialisten ((WEBLINK)) en werd gefinancierd uit de Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) Doel formuleren van module (uitgangsvraag) voor de behandeling van vrouwen, zwanger van een meerling, met een pessarium ter preventie van vroeggeboorte danwel poor perinatal Voor het ontwikkelen van deze module van het Masterplan Richtlijnen project is in ### een De subwerkgroepleden zijn door hun beroepsverenigingen gemandateerd voor deelname De subwerkgroep werkte gedurende een halfjaar aan de totstandkoming van de module De subwerkgroep is verantwoordelijk voor de integrale tekst van deze richtlijn De subwerkgroep - <PERSOON-##>.
| 619 | nvog |
aan selectiecriteria (geen vergelijking tussen groep met en Systematische review die enkel <PERSOON>, ### (reeds opgenomen in Voldeed niet aan selectiecriteria (gaat niet over alleen CI confidence interval ; HR hazard ratio; IQR inter quartile range; RR risk ratio # Bias is likely if the percentage of patients lost to follow-up is large; or differs between treatment groups; or the reasons for loss to follow-up differ between treatment groups; or length of follow-up differs phase i or clinical trial, phase ii or clinical trial, phase iii or clinical trial, phase iv or controlled clinical trial or Voordat de module wordt geüpload in de Richtlijnendatabase dienen onderstaande tabel en onderstaande kopjes ook ingevuld te worden De kopjes Algemene gegevens â Implementatie kunnen per groep van modules (of gehele richtlijn) eenmalig worden ingevuld Naar wens kan er per ï formulering Het is niet (onvoldoende) onderzocht of het De module-ontwikkeling werd ondersteund door het Kennisinstituut van Medisch Specialisten ((WEBLINK)) en werd gefinancierd uit de Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) Doel formuleren van module (uitgangsvraag) voor de behandeling van vrouwen, zwanger van een meerling, met een pessarium ter preventie van vroeggeboorte danwel poor perinatal Voor het ontwikkelen van deze module van het Masterplan Richtlijnen project is in ### een De subwerkgroepleden zijn door hun beroepsverenigingen gemandateerd voor deelname De subwerkgroep werkte gedurende een halfjaar aan de totstandkoming van de module De subwerkgroep is verantwoordelijk voor de integrale tekst van deze richtlijn De subwerkgroep - <PERSOON> kennisvalorisatie De belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van de Nederlandse Vereniging van Obstetrie en Gynaecologie, een overzicht vindt u hieronder Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door het patientenperspectief en de evidence hierover te benoemen in de overwegingen van de module Deze richtlijn is opgesteld conform de eisen volgens het rapport Medisch Specialistische Er werd aan de hand van specifieke zoektermen gezocht naar gepubliceerde wetenschappelijke aanvullend gezocht naar studies aan de hand van de literatuurlijsten van de geselecteerde beantwoorden De databases waarin is gezocht, de zoekactie of gebruikte trefwoorden van de zoekactie en de gehanteerde selectiecriteria zijn te vinden in de zoekverantwoording van de kunnen inschatten Deze beoordelingen kunt u vinden in de methodologische checklijsten beschreven in de samenvatting van de literatuur Indien van toepassing bij voldoende overeenkomsten tussen de studies werden de gegevens ook kwantitatief samengevat (metaanalyse) met behulp van Review Manager # matig, laag en zeer laag Deze gradaties verwijzen naar de mate van vertrouwen in de - er is veel vertrouwen dat het ware effect van behandeling dichtbij het - het is zeer onwaarschijnlijk dat de literatuurconclusie verandert als er verder - er is matig vertrouwen dat het ware effect van behandeling dichtbij het - het is mogelijk dat de conclusie verandert als er verder onderzoek wordt - er is beperkt vertrouwen dat het ware effect van behandeling dichtbij het - het is waarschijnlijk dat de conclusie verandert als er verder onderzoek.
| 564 | nvog |
Het uitgangspunt van de NVOG (Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie) is zorgdragen voor veilige en beschikbare zorg aan vrouwen rondom vaginale implantaten De NVOG maakt door middel van dit document kenbaar wat haar standpunt is over het gebruik van vaginale implantaten in <LOCATIE> Naar aanleiding van het onderzoek betreffende de vaginale implantaten, verricht door de IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) en het <INSTELLING> (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), heeft de NVOG een standpunt ingenomen met betrekking tot de beschikbare vaginale implantaten in <LOCATIE> Er is tevens in overleg met IGJ een plan van aanpak (https //(WEBLINK)) opgesteld over het gebruik van vaginale implantaten in <LOCATIE> Vrouwen die aan een verzakking van de blaas en/of baarmoeder zijn geopereerd en opnieuw een verzakking hebben gekregen met veel ernstige klachten, wordt een operatie met een vaginaal implantaat geadviseerd Voor deze vrouwen zijn er geen alternatieve behandelingen beschikbaar op korte termijn In <LOCATIE> worden momenteel ###-### vrouwen per jaar geopereerd met een vaginaal implantaat na gezamenlijke besluitvorming van Dit betreft minder dan #% van alle verzakkingsoperaties die er per jaar worden verricht Niet behandelen van deze vrouwen betekent voor hen dat hun kwaliteit van leven ernstig is verstoord als gevolg van pijn, plasklachten, Stand van zaken beschikbare vaginale implantaten in <LOCATIE> tot februari ### Tot februari ### waren er in <LOCATIE> twee verschillende vaginale implantaten beschikbaar Deze mesh maakt het mogelijk om via de vaginale route de verzakte baarmoeder, of, als er geen baarmoeder meer is, de vaginatop te suspenderen (dat wil zeggen âop te tillenâ) Voor deze a de baarmoeder of vaginatop vast te zetten aan het sacrospinale ligament met twee nietoplosbare hechtingen (deze techniek heet âsacrospinale fixatieâ) b De baarmoeder of vaginatop met een implantaat via de buik âop te tillenâ (deze techniek Er wordt een onderzoek (Randomized Controlled Trial (RCT)) gedaan in zes Nederlandse ziekenhuizen die de BSC mesh toepassen en in deze RCT worden BSC mesh en sacrospinale fixatie met elkaar vergeleken Er zijn aanwijzingen dat de BSC mesh mogelijk een beter resultaat geeft Om dit te onderzoeken, wordt deze ingreep in studieverband verricht In <LOCATIE> zijn tot nu toe ## vrouwen met het BSC mesh geopereerd en er zijn geen incidenten gerapporteerd Deze mesh maakt het mogelijk om via de vaginale route een implantaat in te brengen dat tussen de vagina-voorwand en de blaas wordt gepositioneerd Het implantaat wordt in beide sacrospinale ligamenten verankerd, zodat ook de baarmoeder, of, als deze is verwijderd, de vaginatop wordt gesuspendeerd (âwordt opgetildâ) In <LOCATIE> zijn momenteel ## vrouwen hiermee geopereerd met goede resultaten In Duitsland is al langer ervaring met dit implantaat met effectieve en veilige Het standpunt van de NVOG naar aanleiding van de tussenrapportage van de IGJ en het <INSTELLING> De NVOG heeft besloten de toepassing van de BSC mesh onmiddellijk te staken, totdat er een nieuwe De NVOG heeft besloten dat per direct de uitvoering van een transvaginale mesh voor de behandeling van.
| 601 | nvog |
wil zeggen âop te tillenâ) Voor deze a de baarmoeder of vaginatop vast te zetten aan het sacrospinale ligament met twee nietoplosbare hechtingen (deze techniek heet âsacrospinale fixatieâ) b De baarmoeder of vaginatop met een implantaat via de buik âop te tillenâ (deze techniek Er wordt een onderzoek (Randomized Controlled Trial (RCT)) gedaan in zes Nederlandse ziekenhuizen die de BSC mesh toepassen en in deze RCT worden BSC mesh en sacrospinale fixatie met elkaar vergeleken Er zijn aanwijzingen dat de BSC mesh mogelijk een beter resultaat geeft Om dit te onderzoeken, wordt deze ingreep in studieverband verricht In <LOCATIE> zijn tot nu toe ## vrouwen met het BSC mesh geopereerd en er zijn geen incidenten gerapporteerd Deze mesh maakt het mogelijk om via de vaginale route een implantaat in te brengen dat tussen de vagina-voorwand en de blaas wordt gepositioneerd Het implantaat wordt in beide sacrospinale ligamenten verankerd, zodat ook de baarmoeder, of, als deze is verwijderd, de vaginatop wordt gesuspendeerd (âwordt opgetildâ) In <LOCATIE> zijn momenteel ## vrouwen hiermee geopereerd met goede resultaten In Duitsland is al langer ervaring met dit implantaat met effectieve en veilige Het standpunt van de NVOG naar aanleiding van de tussenrapportage van de IGJ en het <INSTELLING> De NVOG heeft besloten de toepassing van de BSC mesh onmiddellijk te staken, totdat er een nieuwe De NVOG heeft besloten dat per direct de uitvoering van een transvaginale mesh voor de behandeling van <INSTELLING> <LOCATIE>, Spaarne Gasthuis <LOCATIE>, <PERSOON> Ziekenhuis <LOCATIE>) alleen in onderzoeksprotocol met een follow-up tot ten minste <LEEFTIJD> jaar Het onderzoek wordt aan een toetsende Uit een tussenrapportage van het onderzoek naar vaginale implantaten, dat is verricht door het <INSTELLING> en de IGJ, blijkt dat er bij twee vaginale implantaten (BSC mesh van AMI en <PERSOON>) onvoldoende klinisch evaluatieonderzoek is aangeleverd door de fabrikant om het product op de markt te mogen toelaten volgens de Dit hoeft niet te betekenen dat er iets mis is met het product Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen dat de beide Om de veiligheid voor de patiënt te monitoren en te borgen, heeft de NVOG besloten deze zorg vooralsnog alleen nog maar in METC goedgekeurd studieverband te verrichten Patiënten en medisch specialisten moeten kunnen vertrouwen op de veiligheid van implantaten Met deze maatregel kan de NVOG hieraan voldoen De NVOG neemt het standpunt in dat de transvaginale mesh (Calistar-S) vooralsnog alleen kan worden toegepast volgens een WMO-plichtig studieprotocol met een follow-up tot ten minste <LEEFTIJD> jaar De toepassing van de vaginale mesh moet beschikbaar blijven voor een beperkte groep vrouwen (conform de richtlijn Prolaps, ###) in studieverband De IGJ en <PERSOON>, minister voor Medische Zorg (en Sport), Dit NVOG-standpunt is een aanvulling op de huidige NVOG-nota âGebruik van kunststof materiaal bij Dit standpunt gaat nadrukkelijk niet over vaginale slings voor de behandeling van stressincontinentie Het standpunt over abdominale meshes moet nog vorm krijgen, en de discussie daarover zal ook in de.
| 600 | nvog |
De PIL werd tot stand gebracht met een subsidie van ZonMw no <TELEFOONNUMMER> De tekst uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enige andere manier, echter uitsluitend na voorafgaande toestemming van de uitgever Toestemming voor gebruik van tekst(gedeelten) kunt u schriftelijk of per e-mail en uitsluitend bij de uitgever aanvragen <PERSOON> (voorzitter, hoogleraar Methodologie & Integriteit, VU Medisch <PERSOON> (Adviseur Kennisinstituut van Medisch Specialisten) Preconceptiezorg is het geheel aan maatregelen die genomen kunnen worden dat als doel heeft de risicoâs ten aanzien van de gezondheid van (aanstaande) ouders en hun toekomstige kind te identificeren Vervolgens kunnen geïnformeerde keuzes mogelijk gemaakt worden en risicoâs geminimaliseerd door middel van voorlichting, counseling en preventief beleid De nadruk ligt hierbij op identificatie van risicofactoren waarbij actie vóórafgaand aan de conceptie of vroeg in de zwangerschap effect heeft in termen van risico-reductie voor preconceptionele periode kan worden gezien als een zogenaamd ´window of opportunity´ alleen in deze fase kunnen risicofactoren geïnventariseerd worden en kan daarop geanticipeerd worden voordat deze negatieve effecten kunnen genereren op het ongeboren kind De verwachting is dat preconceptiezorg zal leiden tot een afname van perinatale De multidisciplinaire Preconceptie Indicatie lijst (PIL) beschrijft op hoofdlijnen de inhoud van preconceptiezorg waarbij zoveel mogelijk gebruik gemaakt is van bestaande richtlijnen Op basis hiervan zijn overwegingen en adviezen omtrent de uitvoering en de daarbij te betrekken In het kader van preconceptiezorg kan een onderscheid worden gemaakt tussen algemene algemene individuele of specialistisch individuele preconceptieconsult Het doel van Preconceptievoorlichting kan worden aangeboden door alle zorgverleners die vrouwen en mannen in de (pre)fertiele levensfase of jonge gezinnen in zorg hebben of behandelen Voorbeelden van initiatieven van het leveren van deze algemene preconceptievoorlichting zijn het KNOV-project âGelijke kansen voor een optimale zwangerschapâ, het verzorgen van (VPG) en de uitvoering van een project naar dragerschapsscreening tijdens kinderwensspreekuren op buurtniveau in <PERSOON>(Aalhuizen, ###; Peters, ###; Jans, Individuele> preconceptiezorg wordt toegespitst op een persoonlijk gezondheidsadvies voor een toekomstige zwangerschap Een dergelijk algemeen individueel of specialistisch individueel preconceptieconsult gericht op de specifieke individuele omstandigheden van een paar, kan plaats vinden bij de huisarts, verloskundige, gynaecoloog, kinderarts, jeugdarts of Een algemeen individueel preconceptieconsult omvat het bespreken van de (gezondheids-) omstandigheden van een paar, het opsporen van risicofactoren ten aanzien van een toekomstige zwangerschap, het geven van voorlichting en het bespreken van reproductieve keuzemogelijkheden en eventuele interventies voor individuele paren met een kinderwens [ZIG, ###] Zorgverleners kunnen daarbij gebruik maken van de website Zwangerwijzer nl om paren met behulp van deze online vragenlijst vóór het individuele consult hun risicoâs zelf te laten inventariseren ((WEBLINK)) Gebleken is dat een algemeen individueel preconceptieconsult voor iedereen relevant kan zijn (<PERSOON>, ###) Onderzoek in de eerste lijn laat zien dat bijna alle paren uit de algemene populatie meer dan één risicofactor.
| 581 | nvog |
adviezen omtrent de uitvoering en de daarbij te betrekken In het kader van preconceptiezorg kan een onderscheid worden gemaakt tussen algemene algemene individuele of specialistisch individuele preconceptieconsult Het doel van Preconceptievoorlichting kan worden aangeboden door alle zorgverleners die vrouwen en mannen in de (pre)fertiele levensfase of jonge gezinnen in zorg hebben of behandelen Voorbeelden van initiatieven van het leveren van deze algemene preconceptievoorlichting zijn het KNOV-project âGelijke kansen voor een optimale zwangerschapâ, het verzorgen van (VPG) en de uitvoering van een project naar dragerschapsscreening tijdens kinderwensspreekuren op buurtniveau in <PERSOON>(Aalhuizen, ###; Peters, ###; Jans, Individuele> preconceptiezorg wordt toegespitst op een persoonlijk gezondheidsadvies voor een toekomstige zwangerschap Een dergelijk algemeen individueel of specialistisch individueel preconceptieconsult gericht op de specifieke individuele omstandigheden van een paar, kan plaats vinden bij de huisarts, verloskundige, gynaecoloog, kinderarts, jeugdarts of Een algemeen individueel preconceptieconsult omvat het bespreken van de (gezondheids-) omstandigheden van een paar, het opsporen van risicofactoren ten aanzien van een toekomstige zwangerschap, het geven van voorlichting en het bespreken van reproductieve keuzemogelijkheden en eventuele interventies voor individuele paren met een kinderwens [ZIG, ###] Zorgverleners kunnen daarbij gebruik maken van de website Zwangerwijzer nl om paren met behulp van deze online vragenlijst vóór het individuele consult hun risicoâs zelf te laten inventariseren ((WEBLINK)) Gebleken is dat een algemeen individueel preconceptieconsult voor iedereen relevant kan zijn (<PERSOON>, ###) Onderzoek in de eerste lijn laat zien dat bijna alle paren uit de algemene populatie meer dan één risicofactor In het kader van een reeds bestaande chronische ziekte bestaat er een medische indicatie voor een individueel preconceptieconsult De PIL gaat tevens in op een aantal chronische ziektes die reden zijn voor een individueel specialistisch preconceptieconsult In dit specialistische preconceptieconsult wordt in aanvulling op algemene risicofactoren specifiek gesproken over de risicoâs van een zwangerschap op het beloop van de pre-existente chronische ziekte en de risicoâs van deze ziekte op het beloop en de uitkomst van de zwangerschap Indien er ten tijde van het specialistische preconceptieconsult sprake is van een verhoogde kans op maternale dan wel neonatale morbiditeit of mortaliteit kan worden geadviseerd om het nastreven van een zwangerschap uit te stellen en het gebruik van anticonceptie te continueren Ook in het kader van een erfelijke ziekte dan wel in het geval van een voorgaande zwangerschap met een ongewenste uitkomst bestaat er een medische Een specialistisch preconceptieconsult zal worden verricht door een gynaecoloog gezien de specifieke expertise van deze medisch specialist met betrekking tot de fysiologie en pathofysiologie van de zwangerschap in samenspraak met de medisch specialist betrokken bij de behandeling van de specifieke chronische ziekte In het kader van een pre-existente chronische ziekte is er vaak sprake van meerdere risicofactoren voor een ongunstige zal in dit multidisciplinaire traject de uitvoering van het specialistische preconceptieconsult coördineren Indien er sprake is van pre-existente chronische ziekte kan een specialist verwijzen naar een gynaecoloog en vice-versa voor het verrichten van een uitgebreid Alle zorgverleners betrokken bij de zorg aan vrouwen (en mannen) in de vruchtbare levensfase.
| 576 | nvog |
bestaande chronische ziekte bestaat er een medische indicatie voor een individueel preconceptieconsult De PIL gaat tevens in op een aantal chronische ziektes die reden zijn voor een individueel specialistisch preconceptieconsult In dit specialistische preconceptieconsult wordt in aanvulling op algemene risicofactoren specifiek gesproken over de risicoâs van een zwangerschap op het beloop van de pre-existente chronische ziekte en de risicoâs van deze ziekte op het beloop en de uitkomst van de zwangerschap Indien er ten tijde van het specialistische preconceptieconsult sprake is van een verhoogde kans op maternale dan wel neonatale morbiditeit of mortaliteit kan worden geadviseerd om het nastreven van een zwangerschap uit te stellen en het gebruik van anticonceptie te continueren Ook in het kader van een erfelijke ziekte dan wel in het geval van een voorgaande zwangerschap met een ongewenste uitkomst bestaat er een medische Een specialistisch preconceptieconsult zal worden verricht door een gynaecoloog gezien de specifieke expertise van deze medisch specialist met betrekking tot de fysiologie en pathofysiologie van de zwangerschap in samenspraak met de medisch specialist betrokken bij de behandeling van de specifieke chronische ziekte In het kader van een pre-existente chronische ziekte is er vaak sprake van meerdere risicofactoren voor een ongunstige zal in dit multidisciplinaire traject de uitvoering van het specialistische preconceptieconsult coördineren Indien er sprake is van pre-existente chronische ziekte kan een specialist verwijzen naar een gynaecoloog en vice-versa voor het verrichten van een uitgebreid Alle zorgverleners betrokken bij de zorg aan vrouwen (en mannen) in de vruchtbare levensfase algemene individuele en specialistische individuele preconceptiezorg bij een kinderwens Deze zorgverleners moeten zich bewust zijn van de rol die zij kunnen spelen in het positief handvatten worden geboden aan alle betrokken beroepsgroepen die in aanraking komen met vrouwen en/of paren in de vruchtbare levensfase zijn hiertoe essentieel Binnen de integrale geboortezorg heeft de zwangere een vast aanspreekpunt Dit is de coördinerend zorgverlener Onder omstandigheden kan een zorgverlener ook tijdens de preconceptiefase de rol van coördinerend zorgverlener op zich nemen Het gaat daarbij vooral om vrouwen met een complexe anamnese waarbij in de preconceptiefase al overleg met verschillende zorgverleners plaatsvindt In het kader van een gecompliceerde anamnese dan wel een pre-existente chronische ziekte is er vaak sprake van meerdere risicofactoren voor De coördinerend zorgverlener, vaak de gynaecoloog, zal in dit multidisciplinaire traject de uitvoering van het preconceptieconsult coördineren De coördinerend zorgverlener is vanaf het eerste preconceptiecontact verantwoordelijk voor de coördinatie van de benodigde zorg Op basis van een knelpuntanalyse is het raamwerk met onderliggende onderwerpen en risicofactoren van deze PIL vastgesteld (zie ook <DATUM> #) De werkgroep realiseert zich dat de PIL niet allesomvattend is De PIL omschrijft bij de verschillende geprioriteerde risicofactoren kort de inhoud van zorg conform de geldende richtlijnen en geeft vervolgens aan door wie deze zorg nu geboden wordt Indien uit de risico-inventarisatie blijkt dat specialistische zorg geïndiceerd is, zal verwezen worden naar de desbetreffende zorgverlener, zo nodig via de Bij complexe ziektebeelden of na eerdere zwangerschappen met een gecompliceerd beloop.
| 538 | nvog |
individuele preconceptiezorg bij een kinderwens Deze zorgverleners moeten zich bewust zijn van de rol die zij kunnen spelen in het positief handvatten worden geboden aan alle betrokken beroepsgroepen die in aanraking komen met vrouwen en/of paren in de vruchtbare levensfase zijn hiertoe essentieel Binnen de integrale geboortezorg heeft de zwangere een vast aanspreekpunt Dit is de coördinerend zorgverlener Onder omstandigheden kan een zorgverlener ook tijdens de preconceptiefase de rol van coördinerend zorgverlener op zich nemen Het gaat daarbij vooral om vrouwen met een complexe anamnese waarbij in de preconceptiefase al overleg met verschillende zorgverleners plaatsvindt In het kader van een gecompliceerde anamnese dan wel een pre-existente chronische ziekte is er vaak sprake van meerdere risicofactoren voor De coördinerend zorgverlener, vaak de gynaecoloog, zal in dit multidisciplinaire traject de uitvoering van het preconceptieconsult coördineren De coördinerend zorgverlener is vanaf het eerste preconceptiecontact verantwoordelijk voor de coördinatie van de benodigde zorg Op basis van een knelpuntanalyse is het raamwerk met onderliggende onderwerpen en risicofactoren van deze PIL vastgesteld (zie ook <DATUM> #) De werkgroep realiseert zich dat de PIL niet allesomvattend is De PIL omschrijft bij de verschillende geprioriteerde risicofactoren kort de inhoud van zorg conform de geldende richtlijnen en geeft vervolgens aan door wie deze zorg nu geboden wordt Indien uit de risico-inventarisatie blijkt dat specialistische zorg geïndiceerd is, zal verwezen worden naar de desbetreffende zorgverlener, zo nodig via de Bij complexe ziektebeelden of na eerdere zwangerschappen met een gecompliceerd beloop zorg voor het betreffende paar In goed overleg en rekening houdend met de continuïteit van de zorgverleners kan bij een zwangerschap worden afgestemd wie de coördinerend De PIL is vooral gericht op de zorgverleners die individuele algemene en specialistische preconceptiezorg verlenen, zoals huisartsen, verloskundigen, gynaecologen, kinderartsen en jeugdartsen De PIL biedt een samenvatting van al bestaande richtlijnen op inhoud van Echter, de PIL is ook bedoeld voor zorgverleners die naar de aanbieders van preconceptieconsulten verwijzen of waarnaar wordt verwezen, zoals de jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen in de jeugdgezondheidszorg, diëtisten, tandartsen, fertiliteitsartsen, klinisch genetici, kinderartsen, bedrijfsartsen en medisch specialisten, zoals bijvoorbeeld internisten, neurologen, psychiaters, longartsen en radiologen etc Omdat ook deze beroepsgroepen een rol spelen en verantwoordelijkheden hebben bij preconceptiezorg, worden ook zij aangeduid als gebruikers van de PIL Bij integrale geboortezorg is het regionale geboortezorgteam verantwoordelijk voor het beleid rondom zwangerschap en geboorte in de regio (CPZ, ###) Daar hoort ook preconceptiezorg bij Het is van belang dat het team zich bewust is van de reikwijdte van geboortezorgteam Idealiter zullen daarom ter implementatie van de PIL verdere samenwerkingsafspraken gemaakt moeten worden zoals bijvoorbeeld in VSV- verband waarbij wordt nagedacht over de samenwerking met de overige zorgverleners Deze afspraken worden vervolgens uitgewerkt en vastgelegd in een regionaal protocol en/of Voor het ontwikkelen van de PIL werd in ### door het CPZ een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit experts op het gebied van preconceptiezorg en vertegenwoordigers Een afgevaardigde namens de VSOP alsmede het Erfocentrum vertegenwoordigde de cliënt.
| 558 | nvog |
In goed overleg en rekening houdend met de continuïteit van de zorgverleners kan bij een zwangerschap worden afgestemd wie de coördinerend De PIL is vooral gericht op de zorgverleners die individuele algemene en specialistische preconceptiezorg verlenen, zoals huisartsen, verloskundigen, gynaecologen, kinderartsen en jeugdartsen De PIL biedt een samenvatting van al bestaande richtlijnen op inhoud van Echter, de PIL is ook bedoeld voor zorgverleners die naar de aanbieders van preconceptieconsulten verwijzen of waarnaar wordt verwezen, zoals de jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen in de jeugdgezondheidszorg, diëtisten, tandartsen, fertiliteitsartsen, klinisch genetici, kinderartsen, bedrijfsartsen en medisch specialisten, zoals bijvoorbeeld internisten, neurologen, psychiaters, longartsen en radiologen etc Omdat ook deze beroepsgroepen een rol spelen en verantwoordelijkheden hebben bij preconceptiezorg, worden ook zij aangeduid als gebruikers van de PIL Bij integrale geboortezorg is het regionale geboortezorgteam verantwoordelijk voor het beleid rondom zwangerschap en geboorte in de regio (CPZ, ###) Daar hoort ook preconceptiezorg bij Het is van belang dat het team zich bewust is van de reikwijdte van geboortezorgteam Idealiter zullen daarom ter implementatie van de PIL verdere samenwerkingsafspraken gemaakt moeten worden zoals bijvoorbeeld in VSV- verband waarbij wordt nagedacht over de samenwerking met de overige zorgverleners Deze afspraken worden vervolgens uitgewerkt en vastgelegd in een regionaal protocol en/of Voor het ontwikkelen van de PIL werd in ### door het CPZ een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit experts op het gebied van preconceptiezorg en vertegenwoordigers Een afgevaardigde namens de VSOP alsmede het Erfocentrum vertegenwoordigde de cliënt De werkgroepleden zijn door de (wetenschappelijke) verenigingen gemandateerd om namens de betreffende vereniging zitting te nemen in deze werkgroep De werkgroep werd Deelname van zorgverzekeraars in de werkgroep is besproken met vertegenwoordigers van de branche, maar werd in overleg niet nodig geacht Wel zijn de zorgverzekeraars bij de Om na te gaan welke knelpunten bij aanvang van het project bestonden rondom de uitvoering van preconceptiezorg en om te weten waar cliënten behoefte aan hebben, werd een Er werd een vragenlijst verstuurd naar ## experts (waaronder twee afgevaardigden van een patiëntenorganisatie) op het gebied van preconceptiezorg Daarnaast werd een gestructureerde brainstormsessie gehouden met professionals die ervaring hebben met het geven van (individuele) preconceptieconsulten twee verloskundigen, een huisarts, een gynaecoloog, een apotheker en een klinisch geneticus Daarnaast deden twee onderzoekers (basisarts en medisch ethicus) op het gebied van preconceptiezorg mee met deze sessie Op basis van de knelpuntanalyse, de NHG-standaard Preconceptiezorg en de rapportage van de landelijke consensus meeting over preconceptiezorg, werd een raamwerk vastgesteld voor De invulling van het raamwerk betrof het formuleren van specifieke uitgangsvragen per hoofdstuk Voor de invulling van de inhoud werd een inventarisatie gedaan ten aanzien van bestaande richtlijnen op onderwerp Conceptteksten werden opgesteld en besproken, voorzien van overwegingen en aanbevelingen voor samenwerking en vastgesteld door de Het definitieve concept van de PIL is ter consultatie aan een klankbordgroep van aanpalende stakeholders alsmede aan de interne achterban aangeboden in een vroege commentaarfase De verkregen commentaren uit deze achterbanconsultatie werden verwerkt door de.
| 559 | nvog |
verenigingen gemandateerd om namens de betreffende vereniging zitting te nemen in deze werkgroep De werkgroep werd Deelname van zorgverzekeraars in de werkgroep is besproken met vertegenwoordigers van de branche, maar werd in overleg niet nodig geacht Wel zijn de zorgverzekeraars bij de Om na te gaan welke knelpunten bij aanvang van het project bestonden rondom de uitvoering van preconceptiezorg en om te weten waar cliënten behoefte aan hebben, werd een Er werd een vragenlijst verstuurd naar ## experts (waaronder twee afgevaardigden van een patiëntenorganisatie) op het gebied van preconceptiezorg Daarnaast werd een gestructureerde brainstormsessie gehouden met professionals die ervaring hebben met het geven van (individuele) preconceptieconsulten twee verloskundigen, een huisarts, een gynaecoloog, een apotheker en een klinisch geneticus Daarnaast deden twee onderzoekers (basisarts en medisch ethicus) op het gebied van preconceptiezorg mee met deze sessie Op basis van de knelpuntanalyse, de NHG-standaard Preconceptiezorg en de rapportage van de landelijke consensus meeting over preconceptiezorg, werd een raamwerk vastgesteld voor De invulling van het raamwerk betrof het formuleren van specifieke uitgangsvragen per hoofdstuk Voor de invulling van de inhoud werd een inventarisatie gedaan ten aanzien van bestaande richtlijnen op onderwerp Conceptteksten werden opgesteld en besproken, voorzien van overwegingen en aanbevelingen voor samenwerking en vastgesteld door de Het definitieve concept van de PIL is ter consultatie aan een klankbordgroep van aanpalende stakeholders alsmede aan de interne achterban aangeboden in een vroege commentaarfase De verkregen commentaren uit deze achterbanconsultatie werden verwerkt door de Na het verwerken en het opstellen van reacties t a v verkregen commentaar werd de definitieve PIL voorgelegd aan de besturen van de direct betrokken organisaties ter autorisatie waarna deze door het CPZ-bestuur werd geaccordeerd Door geen van de leden is Ten behoeve van de procesmatige en planmatige invoering van de Preconceptie indicatie Lijst (PIL) wordt een implementatieplan opgesteld (zie Bijlage #) Met de PIL wordt beoogd preconceptiezorg een structurele plaats te geven in het (beroepsmatig) handelen Hiervoor worden bevorderende en belemmerende factoren bij de daadwerkelijke implementatie van de aanbevelingen benoemd Tot op heden komt de implementatie van preconceptiezorg en Het gevoel voor urgentie bij zorgverleners ontbreekt (o a ten aanzien van het informeren naar kinderwens van hun patiënten en het actief anticiperen op mogelijke risicoâs van de aandoening en/of effect van medicatie op een toekomstige Vrouwen en mannen met een kinderwens (~aanstaande ouders) niet bekend zijn met de noodzaak en de mogelijkheid tot het krijgen van een preconceptioneel advies Het CPZ hecht eraan te benadrukken dat de PIL een levend document is Dit betekent dat de inhoud van de PIL periodiek wordt herzien; bij voorkeur op het moment dat nieuwe inzichten hiertoe aanleiding geven Dit toekomstige onderhoud wordt veiliggesteld door inspanning te vragen van de meest betrokken beroepsgroepen Hiertoe wordt door het CPZ een âCommissie Onderhoud PILâ ingesteld om periodiek te beoordelen of aanpassing c q uitbreiding van de PIL geboden is Beoordeling over de noodzaak van herziening van de PIL wordt bij deze Commissie ondergebracht.
| 550 | nvog |
reacties t a v verkregen commentaar werd de definitieve PIL voorgelegd aan de besturen van de direct betrokken organisaties ter autorisatie waarna deze door het CPZ-bestuur werd geaccordeerd Door geen van de leden is Ten behoeve van de procesmatige en planmatige invoering van de Preconceptie indicatie Lijst (PIL) wordt een implementatieplan opgesteld (zie Bijlage #) Met de PIL wordt beoogd preconceptiezorg een structurele plaats te geven in het (beroepsmatig) handelen Hiervoor worden bevorderende en belemmerende factoren bij de daadwerkelijke implementatie van de aanbevelingen benoemd Tot op heden komt de implementatie van preconceptiezorg en Het gevoel voor urgentie bij zorgverleners ontbreekt (o a ten aanzien van het informeren naar kinderwens van hun patiënten en het actief anticiperen op mogelijke risicoâs van de aandoening en/of effect van medicatie op een toekomstige Vrouwen en mannen met een kinderwens (~aanstaande ouders) niet bekend zijn met de noodzaak en de mogelijkheid tot het krijgen van een preconceptioneel advies Het CPZ hecht eraan te benadrukken dat de PIL een levend document is Dit betekent dat de inhoud van de PIL periodiek wordt herzien; bij voorkeur op het moment dat nieuwe inzichten hiertoe aanleiding geven Dit toekomstige onderhoud wordt veiliggesteld door inspanning te vragen van de meest betrokken beroepsgroepen Hiertoe wordt door het CPZ een âCommissie Onderhoud PILâ ingesteld om periodiek te beoordelen of aanpassing c q uitbreiding van de PIL geboden is Beoordeling over de noodzaak van herziening van de PIL wordt bij deze Commissie ondergebracht Richtlijnen en dit geval ook de PIL, zijn geen wettelijke voorschriften, maar aanbevelingen om zorgverleners te ondersteunen in het geven van zorg in de dagelijkse praktijk Een door de beroepsverenigingen goedgekeurde richtlijn wordt als leidend gezien voor het verlenen van kwalitatief goede of âoptimaleâ zorg Een richtlijn is het vertrekpunt van waaruit het gesprek met de cliënt en haar partner plaatsvindt Uitgangspunt hierbij is integrale zorg zoals Zorg wordt verleend op maat Dit betekent dat zorg wordt verleend die van toepassing en gewenst is door de individuele cliënt en haar partner Zorgverleners kunnen daarom op basis van de wensen van de cliënt of het paar met zwangerschapswens en op basis van hun professionele autonomie in individuele gevallen afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie van de cliënt dat vereist, zelfs noodzakelijk Wanneer van een richtlijn wordt afgeweken, dient dit beargumenteerd en gedocumenteerd te worden (<PERSOON> project gelijke kansen voor een optimale zwangerschap <PERSOON> op dragerschap van erfelijke aandoeningen tijdens het kinderwens spreekuur Pilot Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie (NVOG) Leidraad Verloskundige zorg <PERSOON> health peer education for multicultural target groups Journal for <PERSOON> SF, <PERSOON> EA Evidence-based <PERSOON> LC, Waelput AJ, <PERSOON> EA.
| 520 | nvog |
geval ook de PIL, zijn geen wettelijke voorschriften, maar aanbevelingen om zorgverleners te ondersteunen in het geven van zorg in de dagelijkse praktijk Een door de beroepsverenigingen goedgekeurde richtlijn wordt als leidend gezien voor het verlenen van kwalitatief goede of âoptimaleâ zorg Een richtlijn is het vertrekpunt van waaruit het gesprek met de cliënt en haar partner plaatsvindt Uitgangspunt hierbij is integrale zorg zoals Zorg wordt verleend op maat Dit betekent dat zorg wordt verleend die van toepassing en gewenst is door de individuele cliënt en haar partner Zorgverleners kunnen daarom op basis van de wensen van de cliënt of het paar met zwangerschapswens en op basis van hun professionele autonomie in individuele gevallen afwijken van de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie van de cliënt dat vereist, zelfs noodzakelijk Wanneer van een richtlijn wordt afgeweken, dient dit beargumenteerd en gedocumenteerd te worden (<PERSOON> project gelijke kansen voor een optimale zwangerschap <PERSOON> op dragerschap van erfelijke aandoeningen tijdens het kinderwens spreekuur Pilot Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie (NVOG) Leidraad Verloskundige zorg <PERSOON> health peer education for multicultural target groups Journal for <PERSOON> SF, <PERSOON> EA Evidence-based <PERSOON> LC, Waelput AJ, <PERSOON> EA a summary of definitions, evidence and recommendations <PERSOON> KM, le <PERSOON> LC, van <PERSOON-##> AK, et al Pre-conception counselling in primary care prevalence of risk factors among <PERSOON-##> pre-conception risk profiles using a national online self-reported Chronische aandoeningen en de behandeling daarvan kunnen van invloed zijn op de fertiliteit van een paar en op het verloop en de uitkomst van een zwangerschap Omgekeerd kan een zwangerschap ook van invloed zijn op een chronische aandoening Omdat het onmogelijk is om de invloed van alle ziektebeelden en behandelingen te omschrijven, is de selectie van ziektebeelden uit de NHG-standaard Preconceptiezorg als uitgangspunt genomen Deze gaat uit van de meest voorkomende aandoeningen die van invloed kunnen zijn op de zwangerschap en waarbij een preconceptioneel advies of interventie een positieve invloed Dit hoofdstuk beschrijft achtereenvolgens het beleid vrouwen die bekend zijn met astma, diabetes mellitus (DM), epilepsie, hypertensie, phenylketonurie (PKU), psychiatrische Wat zijn de gevolgen van de aandoening voor de uitkomst van de zwangerschap (voor zowel moeder als kind) en wat zijn de gevolgen van zwangerschap voor de aandoening? Zijn er effectieve interventies mogelijk voorafgaand aan de zwangerschap die de Astma is een longaandoening die wordt gekenmerkt door aanvalsgewijs optredende bronchusobstructie op basis van een verhoogde gevoeligheid van de luchtwegen voor.
| 491 | nvog |
summary of definitions, evidence and recommendations <PERSOON> KM, le <PERSOON> LC, van <PERSOON> AK, et al Pre-conception counselling in primary care prevalence of risk factors among <PERSOON> pre-conception risk profiles using a national online self-reported Chronische aandoeningen en de behandeling daarvan kunnen van invloed zijn op de fertiliteit van een paar en op het verloop en de uitkomst van een zwangerschap Omgekeerd kan een zwangerschap ook van invloed zijn op een chronische aandoening Omdat het onmogelijk is om de invloed van alle ziektebeelden en behandelingen te omschrijven, is de selectie van ziektebeelden uit de NHG-standaard Preconceptiezorg als uitgangspunt genomen Deze gaat uit van de meest voorkomende aandoeningen die van invloed kunnen zijn op de zwangerschap en waarbij een preconceptioneel advies of interventie een positieve invloed Dit hoofdstuk beschrijft achtereenvolgens het beleid vrouwen die bekend zijn met astma, diabetes mellitus (DM), epilepsie, hypertensie, phenylketonurie (PKU), psychiatrische Wat zijn de gevolgen van de aandoening voor de uitkomst van de zwangerschap (voor zowel moeder als kind) en wat zijn de gevolgen van zwangerschap voor de aandoening? Zijn er effectieve interventies mogelijk voorafgaand aan de zwangerschap die de Astma is een longaandoening die wordt gekenmerkt door aanvalsgewijs optredende bronchusobstructie op basis van een verhoogde gevoeligheid van de luchtwegen voor (NHG, ###) De prevalentie in de huisartsenpraktijk is ## per ### vrouwen in de leeftijdscategorie ## tot <LEEFTIJD> jaar ((WEBLINK)) Astma komt #,# keer zo vaak bij vrouwen voor dan bij mannen (NHG, ###) Astma komt veelvuldig voor bij vrouwen in de fertiele leeftijdsfase en behoeft aandacht tijdens een preconceptieconsult Voor de inhoud en organisatie rondom het preconceptieconsult zijn de volgende vragen van Wat zijn de gevolgen van astma voor de uitkomst van de zwangerschap en wat zijn de Goed-gecontroleerde astma heeft geen negatieve gevolgen voor een zwangerschap en geeft neonatale uitkomsten vergelijkbaar met vrouwen die geen astma hebben (NHG, ###) Wel heeft zwangerschap invloed op astma Fysiologische factoren in de zwangerschap kunnen astma positief beïnvloeden door bijvoorbeeld hormonaal gerelateerde bronchodilatatie Ook kan de zwangerschap astma negatief beïnvloeden, bijvoorbeeld door een hoogstaand diafragma en veranderde immuniteit waardoor er een verhoogde gevoeligheid voor de Bij slecht-gecontroleerde astma is er tijdens de zwangerschap een aanzienlijke kans op exacerbaties (NHG, ###; NHG, ###) Slecht gecontroleerde astma is gedefinieerd als een exacerbatie in de afgelopen ## maanden of ten minste één van de volgende criteria ⥠# maal per week symptomen overdag, beperking activiteiten, nachtelijke symptomen, ⥠# maal per week gebruik van noodmedicatie en afwijkende spirometrie Daarmee gepaard gaande laag geboortegewicht (NHG, ###) Ongerustheid bij artsen en bij patiënten over vermeende teratogeniteit van medicatie in het eerste trimester leidt regelmatig tot het ten onrechte verminderen of stoppen van astmamedicatie (NHG, ###) Er is veel gebruikerservaring met.
| 573 | nvog |
(NHG, ###) De prevalentie in de huisartsenpraktijk is ## per ### vrouwen in de leeftijdscategorie ## tot <LEEFTIJD> jaar ((WEBLINK)) Astma komt #,# keer zo vaak bij vrouwen voor dan bij mannen (NHG, ###) Astma komt veelvuldig voor bij vrouwen in de fertiele leeftijdsfase en behoeft aandacht tijdens een preconceptieconsult Voor de inhoud en organisatie rondom het preconceptieconsult zijn de volgende vragen van Wat zijn de gevolgen van astma voor de uitkomst van de zwangerschap en wat zijn de Goed-gecontroleerde astma heeft geen negatieve gevolgen voor een zwangerschap en geeft neonatale uitkomsten vergelijkbaar met vrouwen die geen astma hebben (NHG, ###) Wel heeft zwangerschap invloed op astma Fysiologische factoren in de zwangerschap kunnen astma positief beïnvloeden door bijvoorbeeld hormonaal gerelateerde bronchodilatatie Ook kan de zwangerschap astma negatief beïnvloeden, bijvoorbeeld door een hoogstaand diafragma en veranderde immuniteit waardoor er een verhoogde gevoeligheid voor de Bij slecht-gecontroleerde astma is er tijdens de zwangerschap een aanzienlijke kans op exacerbaties (NHG, ###; NHG, ###) Slecht gecontroleerde astma is gedefinieerd als een exacerbatie in de afgelopen ## maanden of ten minste één van de volgende criteria ⥠# maal per week symptomen overdag, beperking activiteiten, nachtelijke symptomen, ⥠# maal per week gebruik van noodmedicatie en afwijkende spirometrie Daarmee gepaard gaande laag geboortegewicht (NHG, ###) Ongerustheid bij artsen en bij patiënten over vermeende teratogeniteit van medicatie in het eerste trimester leidt regelmatig tot het ten onrechte verminderen of stoppen van astmamedicatie (NHG, ###) Er is veel gebruikerservaring met Het optimaal instellen van astma voorafgaand aan de zwangerschap is van belang (NHG, ###) De mate van astmacontrole wordt ingeschat aan de hand van het aantal exacerbaties, frequentie van gebruik van noodmedicatie, spirometrie en de ervaren luchtwegklachten Indien nodig wordt het medicatiegebruik aangepast om exacerbaties zoveel mogelijk te voorkomen Het is juist niet nodig om medicatie af te bouwen Het kan noodzakelijk zijn om medicatie te wisselen naar medicatie waar voldoende gebruikservaring in de zwangerschap mee is (LAN, ###a; TIS) Voorkeursmedicatie bestaat uit kortwerkende betasympathicomimetica (salbutamol en terbutaline) en inhalatiecorticosteroïden (beclometason, inhalatiemiddelen is laag waardoor schadelijke effecten op de foetus onwaarschijnlijk zijn Een worden gebruikt als de klachten niet voldoende gecontroleerd kunnen worden met een kortwerkend preparaat (TIS) De NHG raadt aan om ciclesonide, formoterol en montelukast alleen op strikte indicatie te gebruiken vanwege omdat er nog onvoldoende ervaring is met Niet roken van ouders is de enige preventiemaatregel die bewezen effectief is om de kans op astma-gerelateerde klachten bij het kind te verminderen (LAN, ###b) De richtlijn Astma bij kinderen benoemt het âRookvrij opgroeienâ eveneens als een aanknopingspunt voor primaire het roken van de ouders te bespreken met als eerste punt het contact in de zwangerschap (NCJ, ###) In hoofdstuk <DATUM> wordt stoppen met roken besproken en de interventies die hierbij kunnen steunen Naast niet-roken lijkt het geven van borstvoeding gedurende tenminste zes maanden een maatregel om de kans op astma te verkleinen (NCJ, ###).
| 627 | nvog |
optimaal instellen van astma voorafgaand aan de zwangerschap is van belang (NHG, ###) De mate van astmacontrole wordt ingeschat aan de hand van het aantal exacerbaties, frequentie van gebruik van noodmedicatie, spirometrie en de ervaren luchtwegklachten Indien nodig wordt het medicatiegebruik aangepast om exacerbaties zoveel mogelijk te voorkomen Het is juist niet nodig om medicatie af te bouwen Het kan noodzakelijk zijn om medicatie te wisselen naar medicatie waar voldoende gebruikservaring in de zwangerschap mee is (LAN, ###a; TIS) Voorkeursmedicatie bestaat uit kortwerkende betasympathicomimetica (salbutamol en terbutaline) en inhalatiecorticosteroïden (beclometason, inhalatiemiddelen is laag waardoor schadelijke effecten op de foetus onwaarschijnlijk zijn Een worden gebruikt als de klachten niet voldoende gecontroleerd kunnen worden met een kortwerkend preparaat (TIS) De NHG raadt aan om ciclesonide, formoterol en montelukast alleen op strikte indicatie te gebruiken vanwege omdat er nog onvoldoende ervaring is met Niet roken van ouders is de enige preventiemaatregel die bewezen effectief is om de kans op astma-gerelateerde klachten bij het kind te verminderen (LAN, ###b) De richtlijn Astma bij kinderen benoemt het âRookvrij opgroeienâ eveneens als een aanknopingspunt voor primaire het roken van de ouders te bespreken met als eerste punt het contact in de zwangerschap (NCJ, ###) In hoofdstuk <DATUM> wordt stoppen met roken besproken en de interventies die hierbij kunnen steunen Naast niet-roken lijkt het geven van borstvoeding gedurende tenminste zes maanden een maatregel om de kans op astma te verkleinen (NCJ, ###) tijdens de zwangerschap (NHG, ###) Bij aanhoudend slechte astmacontrole ondanks het combineren van hogere dosis inhalatiecorticosteroïden en eventueel een langwerkend bètamimeticum verwijst de huisarts naar de longarts (NHG, ###) Vrouwen met goed gecontroleerde astma kunnen bij een zwangerschap in de eerste lijn worden begeleid Overleg De omschreven richtlijnen kennen geen discrepanties en vullen elkaar aan Bij goede instelling van astma zijn er geen negatieve gevolgen voor het kind te Slecht ingesteld astma kent door de verhoogde kans op exacerbaties een verhoogd Het doel van het preconceptieconsult bij de vrouw met astma is om haar te informeren over de noodzaak een afspraak te maken bij de behandelend arts om de mate van instelling van De zorgverlener die het preconceptieconsult verricht, informeert de vrouw met astma over het belang van een goed-gecontroleerde astma De huisarts kan de mate van controle van astma inventariseren en indien nodig optimaliseren Het is niet nodig om medicatie af te bouwen Het kan wel nodig zijn om medicatie te wisselen naar medicatie waar de meeste gebruikservaring in de zwangerschap mee is Wanneer het niet lukt de astma afdoende te controleren, dient verwijzing naar de longarts plaats te vinden Indien van toepassing worden de vrouw met astma en haar partner geadviseerd om te stoppen met roken in het belang van het ziektebeeld, het beloop van de zwangerschap en ter preventie van het ontstaan van Adviseer vrouwen en hun partners te stoppen met roken (zie ook <PERSOON> vrouwen met goed-gecontroleerde astma door naar de huisarts <PERSOON> vrouwen met slecht-gecontroleerde astma door naar een longarts.
| 585 | nvog |
ondanks het combineren van hogere dosis inhalatiecorticosteroïden en eventueel een langwerkend bètamimeticum verwijst de huisarts naar de longarts (NHG, ###) Vrouwen met goed gecontroleerde astma kunnen bij een zwangerschap in de eerste lijn worden begeleid Overleg De omschreven richtlijnen kennen geen discrepanties en vullen elkaar aan Bij goede instelling van astma zijn er geen negatieve gevolgen voor het kind te Slecht ingesteld astma kent door de verhoogde kans op exacerbaties een verhoogd Het doel van het preconceptieconsult bij de vrouw met astma is om haar te informeren over de noodzaak een afspraak te maken bij de behandelend arts om de mate van instelling van De zorgverlener die het preconceptieconsult verricht, informeert de vrouw met astma over het belang van een goed-gecontroleerde astma De huisarts kan de mate van controle van astma inventariseren en indien nodig optimaliseren Het is niet nodig om medicatie af te bouwen Het kan wel nodig zijn om medicatie te wisselen naar medicatie waar de meeste gebruikservaring in de zwangerschap mee is Wanneer het niet lukt de astma afdoende te controleren, dient verwijzing naar de longarts plaats te vinden Indien van toepassing worden de vrouw met astma en haar partner geadviseerd om te stoppen met roken in het belang van het ziektebeeld, het beloop van de zwangerschap en ter preventie van het ontstaan van Adviseer vrouwen en hun partners te stoppen met roken (zie ook <PERSOON> vrouwen met goed-gecontroleerde astma door naar de huisarts <PERSOON> vrouwen met slecht-gecontroleerde astma door naar een longarts Diabetes mellitus (DM) is een ziektebeeld dat gekenmerkt wordt door afwijkende glucoseregulatie De prevalentie ligt rond de ## per ### vrouwen van ##-<LEEFTIJD> jaar ((WEBLINK)) Er wordt onderscheid gemaakt in verschillende typen gebaseerd op de verschillen in etiologie en/ of moment van ontstaan DM type # (autoimmuunziekte resulterend in insulinedeficiëntie) en DM type # (insuline resistentie soms in permanent licht verhoogde suikerspiegel ten gevolge van een monogene (erfelijke) vorm van diabetes) en Latent Auto-immune Diabetes in Adults (LADA) (een zich traag ontwikkelende variant van DM type # als gevolg van een stoornis in de afweer) (NHG, ###) Elke nieuwe vorm van hyperglykemie die in de zwangerschap (vanaf een zwangerschapsduur van ## weken) naar voren komt, wordt diabetes gravidarum (GDM) genoemd GDM ontstaat doordat placentaire hormonen insuline resistentie induceren en komt bij <DATUM> van de zwangeren voor Bij het ontstaan van DM spelen zowel genetische als omgevingsfactoren een rol In <LOCATIE> komt DM type # beduidend vaker voor bij mensen van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Hindoestaanse of andere vrouwen van niet-europese afkomst in vergelijking met de autochtone bevolking (NHG, ###) In <LOCATIE> worden jaarlijks circa ### vrouwen met DM type # zwanger (#,#% van alle zwangeren) Het aantal vrouwen met DM type # dat zwanger wordt is vergelijkbaar met of hoger dan het aantal met DM type # (NVOG, ###) Er kan preconceptioneel sprake zijn van diabetes Diabetes is van invloed op de uitkomst van de zwangerschap en zwangerschap is van invloed op de diabetes Omdat er grote.
| 613 | nvog |
(DM) is een ziektebeeld dat gekenmerkt wordt door afwijkende glucoseregulatie De prevalentie ligt rond de ## per ### vrouwen van ##-<LEEFTIJD> jaar ((WEBLINK)) Er wordt onderscheid gemaakt in verschillende typen gebaseerd op de verschillen in etiologie en/ of moment van ontstaan DM type # (autoimmuunziekte resulterend in insulinedeficiëntie) en DM type # (insuline resistentie soms in permanent licht verhoogde suikerspiegel ten gevolge van een monogene (erfelijke) vorm van diabetes) en Latent Auto-immune Diabetes in Adults (LADA) (een zich traag ontwikkelende variant van DM type # als gevolg van een stoornis in de afweer) (NHG, ###) Elke nieuwe vorm van hyperglykemie die in de zwangerschap (vanaf een zwangerschapsduur van ## weken) naar voren komt, wordt diabetes gravidarum (GDM) genoemd GDM ontstaat doordat placentaire hormonen insuline resistentie induceren en komt bij <DATUM> van de zwangeren voor Bij het ontstaan van DM spelen zowel genetische als omgevingsfactoren een rol In <LOCATIE> komt DM type # beduidend vaker voor bij mensen van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Hindoestaanse of andere vrouwen van niet-europese afkomst in vergelijking met de autochtone bevolking (NHG, ###) In <LOCATIE> worden jaarlijks circa ### vrouwen met DM type # zwanger (#,#% van alle zwangeren) Het aantal vrouwen met DM type # dat zwanger wordt is vergelijkbaar met of hoger dan het aantal met DM type # (NVOG, ###) Er kan preconceptioneel sprake zijn van diabetes Diabetes is van invloed op de uitkomst van de zwangerschap en zwangerschap is van invloed op de diabetes Omdat er grote Adequate glucoseregulatie is belangrijk voor een optimaal verloop van een zwangerschap Daarom Wat zijn de gevolgen van DM voor de uitkomst van de zwangerschap en wat zijn de Voor de inhoud en organisatie van preconceptiezorg zijn de volgende richtlijnen en rapporten Zwangere vrouwen met DM hebben een verhoogde kans op maternale en foetale complicaties Deze complicaties betreffen onder andere een kind met macrosomie, intra-uteriene vruchtdood en miskramen Er bestaat een verband tussen de mate van disregulatie en het risico op ongunstige uitkomsten (NHG, ###; NVOG, ###) Alle richtlijnen stellen dat strikte glucoseregulatie pre- en periconceptioneel tot minder complicaties leidt (NHG, ###; NIV & NVOG, ###; NVOG, ###) Uit onderzoek is gebleken dat glucoseregulatie de kans op miskramen kan verlagen naar dat van vrouwen zonder diabetes Het verhoogde risico op andere complicaties is te verlagen maar niet te elimineren door strikte Diabetische retinopathie en nefropathie kunnen verergeren door de zwangerschap De fysiologische veranderingen in de circulatie tijdens de zwangerschap kunnen voor vrouwen met DM extra belastend zijn - vooral voor het hart - indien de vrouw al bekend is met harten vaatziekten Het bespreken van een (toekomstige) zwangerschapswens behoort bij de zorg voor vrouwen Voor vrouwen met zwangerschapswens wordt preconceptioneel gestreefd naar een zo laag mogelijk HbA#c zonder hypoglykemieën, bijvoorbeeld HbA#c waarde (##mmol/mol (NICE, ###) Het HbA#c is een maat voor het gemiddelde van de bloedglucosewaarden over de laatste # tot # maanden Het streven is om deze HbA#c waarde stabiel te houden gedurende.
| 646 | nvog |
Adequate glucoseregulatie is belangrijk voor een optimaal verloop van een zwangerschap Daarom Wat zijn de gevolgen van DM voor de uitkomst van de zwangerschap en wat zijn de Voor de inhoud en organisatie van preconceptiezorg zijn de volgende richtlijnen en rapporten Zwangere vrouwen met DM hebben een verhoogde kans op maternale en foetale complicaties Deze complicaties betreffen onder andere een kind met macrosomie, intra-uteriene vruchtdood en miskramen Er bestaat een verband tussen de mate van disregulatie en het risico op ongunstige uitkomsten (NHG, ###; NVOG, ###) Alle richtlijnen stellen dat strikte glucoseregulatie pre- en periconceptioneel tot minder complicaties leidt (NHG, ###; NIV & NVOG, ###; NVOG, ###) Uit onderzoek is gebleken dat glucoseregulatie de kans op miskramen kan verlagen naar dat van vrouwen zonder diabetes Het verhoogde risico op andere complicaties is te verlagen maar niet te elimineren door strikte Diabetische retinopathie en nefropathie kunnen verergeren door de zwangerschap De fysiologische veranderingen in de circulatie tijdens de zwangerschap kunnen voor vrouwen met DM extra belastend zijn - vooral voor het hart - indien de vrouw al bekend is met harten vaatziekten Het bespreken van een (toekomstige) zwangerschapswens behoort bij de zorg voor vrouwen Voor vrouwen met zwangerschapswens wordt preconceptioneel gestreefd naar een zo laag mogelijk HbA#c zonder hypoglykemieën, bijvoorbeeld HbA#c waarde (##mmol/mol (NICE, ###) Het HbA#c is een maat voor het gemiddelde van de bloedglucosewaarden over de laatste # tot # maanden Het streven is om deze HbA#c waarde stabiel te houden gedurende Soms is het moeilijk de gewenste glucosewaarden te behalen Het kan voor vrouwen met DM behulpzaam zijn te weten dat zij met elke reductie van het HbA#c-niveau ook een vermindering van de kans op ongewenste Preconceptioneel wordt geadviseerd te stoppen met orale glucose-verlagende middelen en over te gaan op insuline (NIV & NVOG, ###) Metformine is een acceptabel alternatief voor vrouwen die geen insuline kunnen of willen gebruiken (NIV & NVOG, ###; NICE, ###) De behandelend internist bespreekt dit met de vrouw met kinderwens om vervolgens samen te bekijken of CSII of CGM een optie is (NIV, ###; NIV, ###) Bij vrouwen met DM wordt geadviseerd preconceptioneel de eiwituitscheiding en de creatinineklaring te bepalen om nefropathie aan te tonen of uit te sluiten Bij een creatinineklaring van )## ml/minuut met of zonder proteïnurie zijn er geen redenen om een zwangerschap af te raden Bij een creatinineklaring van (## ml/min dient rekening gehouden te worden met een mogelijke afname van nierfunctie tijdens de zwangerschap Bij preconceptioneel aanwezige nefropathie is het noodzakelijk om bloeddruk te monitoren en Diabetische retinopathie wordt bij voorkeur zes maanden voorafgaand aan een zwangerschap geëvalueerd door middel van fundusfotografie Bij afwijkingen van het netvlies moet op Naast informatie over het overervingsrisico van MODY bij een eventueel kind (##%), biedt genetisch onderzoek (DNA-diagnostiek) naar de zes subtypen van MODY ook de mogelijkheid de (niet aan de zwangerschap-gerelateerde) behandeling aan te passen omdat deze doorgaans anders is dan de reguliere DM type # behandeling (NHG, ###; NDF, ###).
| 633 | nvog |
Soms is het moeilijk de gewenste glucosewaarden te behalen Het kan voor vrouwen met DM behulpzaam zijn te weten dat zij met elke reductie van het HbA#c-niveau ook een vermindering van de kans op ongewenste Preconceptioneel wordt geadviseerd te stoppen met orale glucose-verlagende middelen en over te gaan op insuline (NIV & NVOG, ###) Metformine is een acceptabel alternatief voor vrouwen die geen insuline kunnen of willen gebruiken (NIV & NVOG, ###; NICE, ###) De behandelend internist bespreekt dit met de vrouw met kinderwens om vervolgens samen te bekijken of CSII of CGM een optie is (NIV, ###; NIV, ###) Bij vrouwen met DM wordt geadviseerd preconceptioneel de eiwituitscheiding en de creatinineklaring te bepalen om nefropathie aan te tonen of uit te sluiten Bij een creatinineklaring van )## ml/minuut met of zonder proteïnurie zijn er geen redenen om een zwangerschap af te raden Bij een creatinineklaring van (## ml/min dient rekening gehouden te worden met een mogelijke afname van nierfunctie tijdens de zwangerschap Bij preconceptioneel aanwezige nefropathie is het noodzakelijk om bloeddruk te monitoren en Diabetische retinopathie wordt bij voorkeur zes maanden voorafgaand aan een zwangerschap geëvalueerd door middel van fundusfotografie Bij afwijkingen van het netvlies moet op Naast informatie over het overervingsrisico van MODY bij een eventueel kind (##%), biedt genetisch onderzoek (DNA-diagnostiek) naar de zes subtypen van MODY ook de mogelijkheid de (niet aan de zwangerschap-gerelateerde) behandeling aan te passen omdat deze doorgaans anders is dan de reguliere DM type # behandeling (NHG, ###; NDF, ###) dit onderzoek bij relatief jonge patiënten met DM type # zonder overgewicht (BMI(## kg/m#) nog niet gedaan is, wordt geadviseerd na shared decision making met de patiënte, te verwijzen naar de internist om preconceptioneel diagnostiek voor MODY te overwegen Vrouwen met GDM in de voorgeschiedenis hebben een #,# maal hogere kans om ooit DM type # te ontwikkelen in vergelijking met vrouwen die geen GDM ontwikkelden in de zwangerschap (NHG, ###) GDM komt in ongeveer # tot #% van alle zwangerschappen voor (NHG, ###; NVOG, ###) De NVOG-richtlijn adviseert om zes weken na afloop van een zwangerschap gecompliceerd door GDM de nuchtere glucose te controleren en dit vervolgens controle van de nuchtere bloedglucose noodzakelijk is in de eerste vijf jaar na een zwangerschap met GDM omdat ongeveer de helft van de vrouwen met een doorgemaakte GDM in deze periode DM type # ontwikkelt (NHG, ###) <PERSOON> volstaat een controle eens per drie jaar De controles worden wel jaarlijks voortgezet indien iemand kinderwens heeft De huisarts is verantwoordelijk voor het informeren van de patiënt over deze controles en de uitvoering daarvan Volgens de NHG-standaard blijkt uit onderzoek dat het aantal controles aanzienlijk toeneemt (van ##,#% naar ##,#%) wanneer vrouwen met een voorgeschiedenis van GDM worden voorgelicht over het nut van de jaarlijkse bloedglucose bepaling Of deze vorm van screening leidt tot leefstijlverbetering, een afname van complicaties in een volgende zwangerschap of een verlaging van mortaliteit of morbiditeit gerelateerd aan DM later in het.
| 636 | nvog |
dit onderzoek bij relatief jonge patiënten met DM type # zonder overgewicht (BMI(## kg/m#) nog niet gedaan is, wordt geadviseerd na shared decision making met de patiënte, te verwijzen naar de internist om preconceptioneel diagnostiek voor MODY te overwegen Vrouwen met GDM in de voorgeschiedenis hebben een #,# maal hogere kans om ooit DM type # te ontwikkelen in vergelijking met vrouwen die geen GDM ontwikkelden in de zwangerschap (NHG, ###) GDM komt in ongeveer # tot #% van alle zwangerschappen voor (NHG, ###; NVOG, ###) De NVOG-richtlijn adviseert om zes weken na afloop van een zwangerschap gecompliceerd door GDM de nuchtere glucose te controleren en dit vervolgens controle van de nuchtere bloedglucose noodzakelijk is in de eerste vijf jaar na een zwangerschap met GDM omdat ongeveer de helft van de vrouwen met een doorgemaakte GDM in deze periode DM type # ontwikkelt (NHG, ###) <PERSOON> volstaat een controle eens per drie jaar De controles worden wel jaarlijks voortgezet indien iemand kinderwens heeft De huisarts is verantwoordelijk voor het informeren van de patiënt over deze controles en de uitvoering daarvan Volgens de NHG-standaard blijkt uit onderzoek dat het aantal controles aanzienlijk toeneemt (van ##,#% naar ##,#%) wanneer vrouwen met een voorgeschiedenis van GDM worden voorgelicht over het nut van de jaarlijkse bloedglucose bepaling Of deze vorm van screening leidt tot leefstijlverbetering, een afname van complicaties in een volgende zwangerschap of een verlaging van mortaliteit of morbiditeit gerelateerd aan DM later in het preconceptieperiode in verband met een verhoogd risico op DM worden beschreven (NVOG, ï Een eerder kind met een geboortegewicht ) P## of ) ### gram ï Bepaalde etnische groepen waarin diabetes veel voorkomt (Zuid-Aziaten, o a Indien op basis van de screening DM wordt vastgesteld, vindt de zorg plaats zoals eerder in De behandeling van vrouwen met preconceptionele diabetes vereist intensieve samenwerking tussen zorgverleners uit verschillende specialismen in de zorgketen (NDF, ###) Vrouwen met DM type # worden al door de internist behandeld Vrouwen met DM type # en een zwangerschapswens worden preconceptioneel verwezen naar de internist (en een diabetesteam) voor instelling op insuline en naar de gynaecoloog (NHG, ###; NIV & NVOG, ###) De medische verantwoordelijkheid voor de zwangerschap en de bevalling ligt in het multidisciplinair behandelteam bij de gynaecoloog, waarbij de internist een eigen verantwoordelijkheid heeft voor het endocrinologische deel van de behandeling (NDF, ###; Het tijdig bespreken van een (toekomstige) zwangerschapswens behoort bij de zorg voor vrouwen met DM in de vruchtbare leeftijd en zal worden gedaan door de huisarts, internist of diabetesverpleegkundige (NDF, ###; NHG, ###; NHG, ###; NIV & NVOG, ###) De verschillende richtlijnen zijn eenduidig over de noodzaak en intensiteit van de - Strikte glucoseregulatie in de preconceptieperiode en in de zwangerschap draagt bij - Het gebruik van anticonceptie moet worden besproken bij vrouwen met DM om een - De preconceptiezorg bij vrouwen met DM wordt door de internist en diabetesteam Kinderartsen die zorg geven aan jonge vrouwen met DM moeten hen al vroeg wijzen op het gebruik van anticonceptie.
| 647 | nvog |
risico op DM worden beschreven (NVOG, ï Een eerder kind met een geboortegewicht ) P## of ) ### gram ï Bepaalde etnische groepen waarin diabetes veel voorkomt (Zuid-Aziaten, o a Indien op basis van de screening DM wordt vastgesteld, vindt de zorg plaats zoals eerder in De behandeling van vrouwen met preconceptionele diabetes vereist intensieve samenwerking tussen zorgverleners uit verschillende specialismen in de zorgketen (NDF, ###) Vrouwen met DM type # worden al door de internist behandeld Vrouwen met DM type # en een zwangerschapswens worden preconceptioneel verwezen naar de internist (en een diabetesteam) voor instelling op insuline en naar de gynaecoloog (NHG, ###; NIV & NVOG, ###) De medische verantwoordelijkheid voor de zwangerschap en de bevalling ligt in het multidisciplinair behandelteam bij de gynaecoloog, waarbij de internist een eigen verantwoordelijkheid heeft voor het endocrinologische deel van de behandeling (NDF, ###; Het tijdig bespreken van een (toekomstige) zwangerschapswens behoort bij de zorg voor vrouwen met DM in de vruchtbare leeftijd en zal worden gedaan door de huisarts, internist of diabetesverpleegkundige (NDF, ###; NHG, ###; NHG, ###; NIV & NVOG, ###) De verschillende richtlijnen zijn eenduidig over de noodzaak en intensiteit van de - Strikte glucoseregulatie in de preconceptieperiode en in de zwangerschap draagt bij - Het gebruik van anticonceptie moet worden besproken bij vrouwen met DM om een - De preconceptiezorg bij vrouwen met DM wordt door de internist en diabetesteam Kinderartsen die zorg geven aan jonge vrouwen met DM moeten hen al vroeg wijzen op het gebruik van anticonceptie naar de internist belangrijk om afstemming te krijgen over de geboden informatie ten aanzien van een mogelijke zwangerschap en om ongeplande (tiener)zwangerschappen te voorkomen De internist en gynaecoloog dragen zorg voor de multidisciplinaire preconceptiezorg voor De zorg voor DM type # vindt grotendeels in de huisartspraktijk plaats en wordt overwegend uitgevoerd door de praktijkondersteuner van de huisarts (POH) Wanneer DM type # in de vruchtbare leeftijdsfase wordt gediagnosticeerd, dient de huisarts de noodzaak tot adequate anticonceptie te bespreken tot het bereiken van optimale glucosecontrole Bij de diagnose dient de zorgverlener expliciet een kinderwens nu of in de toekomst te bespreken Bij actuele kinderwens verwijst de huisarts naar de internist en de gynaecoloog (en het diabetesteam) Om het groeiende aantal vrouwen met DM type # in de vruchtbare leeftijd van goede preconceptiezorg te voorzien, adviseert de PIL-werkgroep structurele aandacht voor anticonceptie en kinderwens in de richtlijnen over diabetes en in de opleidingen tot huisarts De verloskundig zorgverlener van een vrouw met GDM adviseert de vrouw tijdens de nacontrole van de zwangerschap om jaarlijkse glucosecontroles bij de huisarts af te spreken In de overdracht naar de huisarts wordt de wenselijkheid daarvan expliciet vermeld DM kan het risico op pre-eclampsie verhogen Het profylactisch gebruik van een lage dosering aspirine (acetylsalicylzuur) verlaagt dit risico Aspirine kan worden overwogen bij alle vrouwen met een hoog risico op pre-eclampsie waaronder vrouwen met DM (NICE, ###) NICE adviseert om het gebruik van aspirine in elk geval voor de ##e zwangerschapsweek te starten (NICE, ###).
| 617 | nvog |
internist belangrijk om afstemming te krijgen over de geboden informatie ten aanzien van een mogelijke zwangerschap en om ongeplande (tiener)zwangerschappen te voorkomen De internist en gynaecoloog dragen zorg voor de multidisciplinaire preconceptiezorg voor De zorg voor DM type # vindt grotendeels in de huisartspraktijk plaats en wordt overwegend uitgevoerd door de praktijkondersteuner van de huisarts (POH) Wanneer DM type # in de vruchtbare leeftijdsfase wordt gediagnosticeerd, dient de huisarts de noodzaak tot adequate anticonceptie te bespreken tot het bereiken van optimale glucosecontrole Bij de diagnose dient de zorgverlener expliciet een kinderwens nu of in de toekomst te bespreken Bij actuele kinderwens verwijst de huisarts naar de internist en de gynaecoloog (en het diabetesteam) Om het groeiende aantal vrouwen met DM type # in de vruchtbare leeftijd van goede preconceptiezorg te voorzien, adviseert de PIL-werkgroep structurele aandacht voor anticonceptie en kinderwens in de richtlijnen over diabetes en in de opleidingen tot huisarts De verloskundig zorgverlener van een vrouw met GDM adviseert de vrouw tijdens de nacontrole van de zwangerschap om jaarlijkse glucosecontroles bij de huisarts af te spreken In de overdracht naar de huisarts wordt de wenselijkheid daarvan expliciet vermeld DM kan het risico op pre-eclampsie verhogen Het profylactisch gebruik van een lage dosering aspirine (acetylsalicylzuur) verlaagt dit risico Aspirine kan worden overwogen bij alle vrouwen met een hoog risico op pre-eclampsie waaronder vrouwen met DM (NICE, ###) NICE adviseert om het gebruik van aspirine in elk geval voor de ##e zwangerschapsweek te starten (<PERSOON> vrouwen met DM met een actuele kinderwens naar de internist <PERSOON> vrouwen met DM naar de gynaecoloog voor een Indien vrouwen met DM al onder behandeling zijn van de internist, draagt deze zorg voor een tijdige anticonceptie en een algemeen Het belang van strikte glucosecontrole om de kans op complicaties De noodzaak van het gebruik van adequate anticonceptie tot aan <PERSOON> een behandelplan op voor het bereiken van optimale Informeer vrouwen met MODY over de kans van ##% dat het kind dit ook krijgt en verwijs indien gewenst naar de klinisch geneticus Een eerder kind met een geboortegewicht ) P## of ) ### Informeer vrouwen met GDM in de voorgeschiedenis dat zij een verhoogd risico hebben op het krijgen van DM type # Adviseer vrouwen met GDM al tijdens de zwangerschap en/of Jaarlijks nuchtere glucosecontrole bij de huisarts tot <LEEFTIJD> jaar Vijf jaar na GDM kan de nuchtere glucosecontrole driejaarlijks Bij kinderwens jaarlijks een nuchtere glucosecontrole te blijven Bij het vaststellen en behandelen van DM bij vrouwen in de vruchtbare Een epileptische aanval wordt gekenmerkt door het tijdelijk optreden van symptomen door abnormale excessieve of synchrone ontladingen in de hersenen (Fisher, ###) Epilepsie kent verschillende oorzaken en kan daarnaast ook onderdeel van een syndroom zijn De prevalentie van actieve epilepsie bedraagt #,# per ### mensen (Ngugi, ###) Epilepsie kan van voorbijgaande aard zijn in geval iemand <LEEFTIJD> jaar aanvalsvrij is én gedurende de laatste vijf jaar geen anti-epileptica heeft gebruikt, of bij het overschrijden van de leeftijd in het kader.
| 580 | nvog |
vrouwen met DM met een actuele kinderwens naar de internist <PERSOON> vrouwen met DM naar de gynaecoloog voor een Indien vrouwen met DM al onder behandeling zijn van de internist, draagt deze zorg voor een tijdige anticonceptie en een algemeen Het belang van strikte glucosecontrole om de kans op complicaties De noodzaak van het gebruik van adequate anticonceptie tot aan <PERSOON> een behandelplan op voor het bereiken van optimale Informeer vrouwen met MODY over de kans van ##% dat het kind dit ook krijgt en verwijs indien gewenst naar de klinisch geneticus Een eerder kind met een geboortegewicht ) P## of ) ### Informeer vrouwen met GDM in de voorgeschiedenis dat zij een verhoogd risico hebben op het krijgen van DM type # Adviseer vrouwen met GDM al tijdens de zwangerschap en/of Jaarlijks nuchtere glucosecontrole bij de huisarts tot <LEEFTIJD> jaar Vijf jaar na GDM kan de nuchtere glucosecontrole driejaarlijks Bij kinderwens jaarlijks een nuchtere glucosecontrole te blijven Bij het vaststellen en behandelen van DM bij vrouwen in de vruchtbare Een epileptische aanval wordt gekenmerkt door het tijdelijk optreden van symptomen door abnormale excessieve of synchrone ontladingen in de hersenen (Fisher, ###) Epilepsie kent verschillende oorzaken en kan daarnaast ook onderdeel van een syndroom zijn De prevalentie van actieve epilepsie bedraagt #,# per ### mensen (Ngugi, ###) Epilepsie kan van voorbijgaande aard zijn in geval iemand <LEEFTIJD> jaar aanvalsvrij is én gedurende de laatste vijf jaar geen anti-epileptica heeft gebruikt, of bij het overschrijden van de leeftijd in het kader Vrouwen die volgens deze criteria geen epilepsie meer hebben, hoeven bij een zwangerschap geen verhoogd risico op complicaties te verwachten Vaak leeft de vraag bij (ex-)patiënten of hun kind epilepsie kan krijgen De kans daarop is verhoogd als de epilepsie onderdeel is van een syndroom en als het gaat om een erfelijke vorm van epilepsie Bij vrouwen met epilepsie moet in een preconceptieconsult aandacht geschonken worden aan de impact van insulten op de zwangerschap, de teratogene werking van anti-epileptica en eventuele erfelijkheid van - Wat zijn de gevolgen van epilepsie voor de uitkomst van de zwangerschap en wat zijn - Zijn er effectieve interventies mogelijk vóór de zwangerschap die de uitkomst hiervan Tijdens de zwangerschap wordt een verhoging in aanvalsfrequentie gezien bij ##-##% van de metabolisatie van de anti-epileptica, slaapdeprivatie en stress kunnen de aanvalsfrequentie beïnvloeden Mogelijk speelt ook verminderde therapietrouw uit angst voor de teratogene Epileptische aanvallen kunnen directe gevolgen voor de foetus en de zwangere hebben, in het bijzonder de gegeneraliseerde tonisch-clonische aanvallen Deze aanvallen kunnen maternale en foetale hypoxie en acidose veroorzaken, vooral bij een langdurige status epilepticus De kans op een epileptische aanval is het hoogst tijdens de bevalling (#,#%) Van absences, complex partiële aanvallen en myoclonieën is geen nadelig effect aangetoond voor de foetus (NICE, ###) Wel kunnen epileptische aanvallen een val van de zwangere veroorzaken hetgeen kan leiden tot vroegtijdig gebroken vliezen, vroeggeboorte en foetomaternale transfusie (NVN, ###) Er dient derhalve gestreefd te worden naar aanvalsvrijheid voor en.
| 596 | nvog |
Vrouwen die volgens deze criteria geen epilepsie meer hebben, hoeven bij een zwangerschap geen verhoogd risico op complicaties te verwachten Vaak leeft de vraag bij (ex-)patiënten of hun kind epilepsie kan krijgen De kans daarop is verhoogd als de epilepsie onderdeel is van een syndroom en als het gaat om een erfelijke vorm van epilepsie Bij vrouwen met epilepsie moet in een preconceptieconsult aandacht geschonken worden aan de impact van insulten op de zwangerschap, de teratogene werking van anti-epileptica en eventuele erfelijkheid van - Wat zijn de gevolgen van epilepsie voor de uitkomst van de zwangerschap en wat zijn - Zijn er effectieve interventies mogelijk vóór de zwangerschap die de uitkomst hiervan Tijdens de zwangerschap wordt een verhoging in aanvalsfrequentie gezien bij ##-##% van de metabolisatie van de anti-epileptica, slaapdeprivatie en stress kunnen de aanvalsfrequentie beïnvloeden Mogelijk speelt ook verminderde therapietrouw uit angst voor de teratogene Epileptische aanvallen kunnen directe gevolgen voor de foetus en de zwangere hebben, in het bijzonder de gegeneraliseerde tonisch-clonische aanvallen Deze aanvallen kunnen maternale en foetale hypoxie en acidose veroorzaken, vooral bij een langdurige status epilepticus De kans op een epileptische aanval is het hoogst tijdens de bevalling (#,#%) Van absences, complex partiële aanvallen en myoclonieën is geen nadelig effect aangetoond voor de foetus (NICE, ###) Wel kunnen epileptische aanvallen een val van de zwangere veroorzaken hetgeen kan leiden tot vroegtijdig gebroken vliezen, vroeggeboorte en foetomaternale transfusie (NVN, ###) Er dient derhalve gestreefd te worden naar aanvalsvrijheid voor en dosering en dit neemt toe bij het gebruik van verschillende middelen tegelijk Het gebruik van valproïnezuur (Depakine®) dient zowel voor als tijdens de zwangerschap zoveel mogelijk vermeden te worden Dit middel geeft een fors hoger risico op aangeboren afwijkingen In een relatief lage dosering ((### mg per dag) bedraagt dit risico #,#%, bij doseringen )### tot ### mg per dag is die ##,#% en bij een dosering â¥### mg per dag zelfs verhoogd (absoluut risico #â#%) Andere afwijkingen die gezien worden, zijn schisis, hartafwijkingen, afwijkingen aan de ledematen, urogenitale afwijkingen (onder andere hypospadie) en dysmorfe gezichtskenmerken Er bestaat ook een verhoogd risico op intrauteriene groeivertraging Daarnaast heeft valproïnezuur een negatief effect op de cognitieve ontwikkeling van het kind, met verhoogd risico op vertraagde ontwikkeling, laag IQ en een Carbamazepine blijkt minder teratogeen dan valproïnezuur De kans op een kind met een afwijking is bij carbamazepine #,# tot #,#% afhankelijk van de dosering (NVN, ###) Afwijkingen die gezien worden, zijn schisis, hartafwijkingen, afwijkingen aan de ledematen, urogenitale afwijkingen (onder andere hypospadie) en dysmorfe gezichtskenmerken De kans op een neuraalbuisdefect (spina bifida) na gebruik van carbamazepine is vijf- tot tienmaal verhoogd; het absolute risico is dan #,# tot #% Lamotrigine wordt als een van de voorkeursmiddelen tijdens de zwangerschap beschouwd (NVN, ###; TIS) Ook levetiracetam wordt gezien als een relatief gunstig middel voor gebruik tijdens de zwangerschap op basis van de huidige gegevens uit de verschillende Voor en tijdens de zwangerschap is het belangrijk te streven naar aanvalsvrijheid (NVN, ###).
| 647 | nvog |
neemt toe bij het gebruik van verschillende middelen tegelijk Het gebruik van valproïnezuur (Depakine®) dient zowel voor als tijdens de zwangerschap zoveel mogelijk vermeden te worden Dit middel geeft een fors hoger risico op aangeboren afwijkingen In een relatief lage dosering ((### mg per dag) bedraagt dit risico #,#%, bij doseringen )### tot ### mg per dag is die ##,#% en bij een dosering â¥### mg per dag zelfs verhoogd (absoluut risico #â#%) Andere afwijkingen die gezien worden, zijn schisis, hartafwijkingen, afwijkingen aan de ledematen, urogenitale afwijkingen (onder andere hypospadie) en dysmorfe gezichtskenmerken Er bestaat ook een verhoogd risico op intrauteriene groeivertraging Daarnaast heeft valproïnezuur een negatief effect op de cognitieve ontwikkeling van het kind, met verhoogd risico op vertraagde ontwikkeling, laag IQ en een Carbamazepine blijkt minder teratogeen dan valproïnezuur De kans op een kind met een afwijking is bij carbamazepine #,# tot #,#% afhankelijk van de dosering (NVN, ###) Afwijkingen die gezien worden, zijn schisis, hartafwijkingen, afwijkingen aan de ledematen, urogenitale afwijkingen (onder andere hypospadie) en dysmorfe gezichtskenmerken De kans op een neuraalbuisdefect (spina bifida) na gebruik van carbamazepine is vijf- tot tienmaal verhoogd; het absolute risico is dan #,# tot #% Lamotrigine wordt als een van de voorkeursmiddelen tijdens de zwangerschap beschouwd (NVN, ###; TIS) Ook levetiracetam wordt gezien als een relatief gunstig middel voor gebruik tijdens de zwangerschap op basis van de huidige gegevens uit de verschillende Voor en tijdens de zwangerschap is het belangrijk te streven naar aanvalsvrijheid (NVN, ###) Hierbij moeten de negatieve effecten van anti-epileptica op de ontwikkeling van de vrucht in beschouwing genomen worden Daarom wordt geadviseerd preconceptioneel te streven naar monotherapie in een zo laag mogelijke, effectieve dosis- met een spreiding van de dagdosering al dan niet met een slow release tablet (NVN, ###) Alle richtlijnen bevelen aan valproïnezuur alleen te gebruiken wanneer dit de enige optie is gebleken, waarbij de risicoâs van het gebruik met de toekomstige ouders besproken dienen te worden (NHG, ###; NICE, ###; NVN, ###) De NVN-richtlijn geeft aan dat bij vrouwen die lamotrigine of oxcarbazepine gebruiken en een zwangerschapswens hebben, de serumspiegel vóór de zwangerschap vast moet worden gelegd Bij deze middelen ontstaat ten gevolge van enzyminductie door hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap een forse daling van de serumspiegel met als gevolg een verhoogd risico op aanvallen De serumspiegel moet bij deze vrouwen minimaal maandelijks worden gecontroleerd wanneer zij zwanger zijn en de dosering dient zo nodig te worden aangepast, met name indien de serumspiegel daalt onder ##% van de uitgangswaarde (NVN, ###) Ook de serumspiegel van levetiracetam daalt fors tijdens de zwangerschap, waarschijnlijk ten gevolge van een toegenomen renale klaring (NVN, ###; Westin, ###) De NICE-richtlijn beveelt aan om vrouwen met epilepsie te informeren dat zij ondanks het feit dat een gezond verloop van hun zwangerschap waarschijnlijk is, zij toch een licht verhoogd risico hebben op complicaties tijdens zwangerschap en bevalling ten opzichte van vrouwen zonder epilepsie (NICE, ###) De risicoâs lijken echter beperkt.
| 664 | nvog |
Hierbij moeten de negatieve effecten van anti-epileptica op de ontwikkeling van de vrucht in beschouwing genomen worden Daarom wordt geadviseerd preconceptioneel te streven naar monotherapie in een zo laag mogelijke, effectieve dosis- met een spreiding van de dagdosering al dan niet met een slow release tablet (NVN, ###) Alle richtlijnen bevelen aan valproïnezuur alleen te gebruiken wanneer dit de enige optie is gebleken, waarbij de risicoâs van het gebruik met de toekomstige ouders besproken dienen te worden (NHG, ###; NICE, ###; NVN, ###) De NVN-richtlijn geeft aan dat bij vrouwen die lamotrigine of oxcarbazepine gebruiken en een zwangerschapswens hebben, de serumspiegel vóór de zwangerschap vast moet worden gelegd Bij deze middelen ontstaat ten gevolge van enzyminductie door hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap een forse daling van de serumspiegel met als gevolg een verhoogd risico op aanvallen De serumspiegel moet bij deze vrouwen minimaal maandelijks worden gecontroleerd wanneer zij zwanger zijn en de dosering dient zo nodig te worden aangepast, met name indien de serumspiegel daalt onder ##% van de uitgangswaarde (NVN, ###) Ook de serumspiegel van levetiracetam daalt fors tijdens de zwangerschap, waarschijnlijk ten gevolge van een toegenomen renale klaring (NVN, ###; Westin, ###) De NICE-richtlijn beveelt aan om vrouwen met epilepsie te informeren dat zij ondanks het feit dat een gezond verloop van hun zwangerschap waarschijnlijk is, zij toch een licht verhoogd risico hebben op complicaties tijdens zwangerschap en bevalling ten opzichte van vrouwen zonder epilepsie (NICE, ###) De risicoâs lijken echter beperkt nadruk op de teratogeniteit en het voorkomen daarvan, alsmede het voorkomen van Het effect van foliumzuursuppletie op teratogeniciteit van anti-epileptica is nooit onderzocht in gerandomiseerde en gecontroleerde studies die foliumzuuraanvulling vergelijken met placebo of een hoge dosis foliumzuurvergelijken met een lage dosis (NVN, ###) Er bestaat internationaal geen consensus over de aanbevolen dosering #,# mg, # mg of# mg De Nederlandse richtlijnen adviseren alleen # mg per dag te gebruiken bij een voorgaand kind met een neuraal buisdefect, bij een aangetoonde foliumzuurdeficiëntie of bij een met een actuele kinderwens die anti-epileptica gebruiken, wordt in de NICE-guideline wel # mg foliumzuur geadviseerd (NICE, ###) Echter conform de huidige Nederlandse richtlijnen wordt een dosis foliumzuur van #,# of #,# mg per dag geadviseerd (NVN, ###) Tijdens het preconceptieconsult moet geïnformeerd worden of de oorzaak van de epilepsie bekend is Dit geldt voor ook voor de man Een kind heeft # tot ##% kans op het ontwikkelen van idiopathische gegeneraliseerde epilepsie als één eerstegraads familielid epilepsie heeft Dit risico is ##% bij twee eerstegraads familieleden met epilepsie Bij focale epilepsie bij een van de ouders is de kans dat het kind dit ook krijgt #% (NICE, ###) Voor een specifieke risicoinschatting kan verwezen worden naar een klinisch genetisch <INSTELLING> Verwijzing naar een dergelijk <INSTELLING> moet besproken worden als epilepsie in de familie voorkomt of indien bekend is dat epilepsie onderdeel van een syndroom is Een klinisch geneticus zal het paar informeren over dragerschap, mogelijkheden en beperkingen van dragerschapstesten en.
| 639 | nvog |
teratogeniteit en het voorkomen daarvan, alsmede het voorkomen van Het effect van foliumzuursuppletie op teratogeniciteit van anti-epileptica is nooit onderzocht in gerandomiseerde en gecontroleerde studies die foliumzuuraanvulling vergelijken met placebo of een hoge dosis foliumzuurvergelijken met een lage dosis (NVN, ###) Er bestaat internationaal geen consensus over de aanbevolen dosering #,# mg, # mg of# mg De Nederlandse richtlijnen adviseren alleen # mg per dag te gebruiken bij een voorgaand kind met een neuraal buisdefect, bij een aangetoonde foliumzuurdeficiëntie of bij een met een actuele kinderwens die anti-epileptica gebruiken, wordt in de NICE-guideline wel # mg foliumzuur geadviseerd (NICE, ###) Echter conform de huidige Nederlandse richtlijnen wordt een dosis foliumzuur van #,# of #,# mg per dag geadviseerd (NVN, ###) Tijdens het preconceptieconsult moet geïnformeerd worden of de oorzaak van de epilepsie bekend is Dit geldt voor ook voor de man Een kind heeft # tot ##% kans op het ontwikkelen van idiopathische gegeneraliseerde epilepsie als één eerstegraads familielid epilepsie heeft Dit risico is ##% bij twee eerstegraads familieleden met epilepsie Bij focale epilepsie bij een van de ouders is de kans dat het kind dit ook krijgt #% (NICE, ###) Voor een specifieke risicoinschatting kan verwezen worden naar een klinisch genetisch <INSTELLING> Verwijzing naar een dergelijk <INSTELLING> moet besproken worden als epilepsie in de familie voorkomt of indien bekend is dat epilepsie onderdeel van een syndroom is Een klinisch geneticus zal het paar informeren over dragerschap, mogelijkheden en beperkingen van dragerschapstesten en Bij medicamenteus behandelde epilepsie is een specialistisch consult bij een neuroloog noodzakelijk om de medicatie te optimaliseren en een uitgangsspiegel van het antiepilepticum te bepalen (NHG, ###; NICE, ###; NVN, ###) De neuroloog weegt samen met de patiënt de risicoâs af van de diverse anti-epileptica De VIL (KNOV, ###) vermeldt dat vrouwen met epilepsie zonder medicatie door een verloskundige of huisarts begeleid kunnen worden tijdens de zwangerschap Wanneer een vrouw wel medicatie gebruikt, is verwijzing - Preconceptioneel moet het risico op epileptische aanvallen tijdens de zwangerschap afgewogen worden tegenover het verhoogde risico op congenitale aandoeningen - Epileptische aanvallen tijdens de zwangerschap geven een verhoogd risico op - Anti-epileptica geven een verhoogd risico op congenitale aandoeningen Indien medicatie noodzakelijk wordt geacht, wordt gestreefd naar aanvalsvrijheid met het Preconceptiezorg bij epilepsie is vooral van belang in verband met het afwegen van het risico op epileptische aanvallen tijdens de zwangerschap tegenover het verhoogde risico op congenitale aandoeningen door de medicatie Deze afweging dient preconceptioneel plaats te vinden omdat er voldoende tijd moet zijn om de medicatie zo nodig om te kunnen zetten of zo mogelijk af te bouwen en het effect hiervan te evalueren Het is belangrijk vrouwen tijdens het preconceptieconsult te informeren over de teratogeniteit van de anti-epileptica Adviseer vrouwen die anti-epileptica gebruiken om door te gaan met het gebruik van anticonceptie totdat zij samen met de neuroloog en de gynaecoloog voor een optimale medicatie samenstelling hebben gekozen.
| 597 | nvog |
Bij medicamenteus behandelde epilepsie is een specialistisch consult bij een neuroloog noodzakelijk om de medicatie te optimaliseren en een uitgangsspiegel van het antiepilepticum te bepalen (NHG, ###; NICE, ###; NVN, ###) De neuroloog weegt samen met de patiënt de risicoâs af van de diverse anti-epileptica De VIL (KNOV, ###) vermeldt dat vrouwen met epilepsie zonder medicatie door een verloskundige of huisarts begeleid kunnen worden tijdens de zwangerschap Wanneer een vrouw wel medicatie gebruikt, is verwijzing - Preconceptioneel moet het risico op epileptische aanvallen tijdens de zwangerschap afgewogen worden tegenover het verhoogde risico op congenitale aandoeningen - Epileptische aanvallen tijdens de zwangerschap geven een verhoogd risico op - Anti-epileptica geven een verhoogd risico op congenitale aandoeningen Indien medicatie noodzakelijk wordt geacht, wordt gestreefd naar aanvalsvrijheid met het Preconceptiezorg bij epilepsie is vooral van belang in verband met het afwegen van het risico op epileptische aanvallen tijdens de zwangerschap tegenover het verhoogde risico op congenitale aandoeningen door de medicatie Deze afweging dient preconceptioneel plaats te vinden omdat er voldoende tijd moet zijn om de medicatie zo nodig om te kunnen zetten of zo mogelijk af te bouwen en het effect hiervan te evalueren Het is belangrijk vrouwen tijdens het preconceptieconsult te informeren over de teratogeniteit van de anti-epileptica Adviseer vrouwen die anti-epileptica gebruiken om door te gaan met het gebruik van anticonceptie totdat zij samen met de neuroloog en de gynaecoloog voor een optimale medicatie samenstelling hebben gekozen gehad acht de PIL-werkgroep het niet noodzakelijk om een consult bij de gynaecoloog aan te Alle richtlijnen behalve de NICE-richtlijn adviseren de reguliere dosering foliumzuur (#,#-#,# mg/dag) aan vrouwen met epilepsie De PIL-werkgroep volgt hierin de recente richtlijn van de NVN om in principe #,# of #,# mg per dag foliumzuur te suppleren Alleen wanneer een van de ouders zelf een neuraal buisdefect heeft, bij een voorgaand kind met een neuraal buisdefect, een aangetoonde foliumzuurdeficiëntie of bij een foliumzuurafhankelijke aandoening zoals hyperhomocysteïnemie, wordt # mg per dag geadviseerd (NVN, ###) Informeer vrouwen met epilepsie in de voorgeschiedenis ()<LEEFTIJD> jaar Epilepsie zonder medicatie geen verhoogd risico op congenitale De kans op een insult in de zwangerschap afneemt naar mate het <PERSOON> indien gewenst naar een gynaecoloog om de risicoâs van epilepsie Adviseer door te gaan met adequate anticonceptie tot optimale <PERSOON> door naar de neuroloog om de medicatie te beoordelen Informeer over verhoogd risico op congenitale aandoeningen dat Beoordeel noodzaak medicatie Indien langere tijd aanvalsvrij kan Streef naar monotherapie in laagst mogelijke dosering, met een spreiding van de dagdosering al dan niet met een slow release tablet Vrouwen met een eerder kind met een neuraal buisdefect, wanneer een van de ouders zelf een neuraal buisdefect heeft, bij aangetoonde <PERSOON> indien het paar dat wenst naar een neuroloog en/of klinisch genetisch <INSTELLING> bij aanwijzingen voor erfelijke vorm van epilepsie of indien bekend is dat epilepsie onderdeel is van een syndroom Indien de epilepsie geen erfelijke vorm of onderdeel van een syndroom.
| 584 | nvog |
gynaecoloog aan te Alle richtlijnen behalve de NICE-richtlijn adviseren de reguliere dosering foliumzuur (#,#-#,# mg/dag) aan vrouwen met epilepsie De PIL-werkgroep volgt hierin de recente richtlijn van de NVN om in principe #,# of #,# mg per dag foliumzuur te suppleren Alleen wanneer een van de ouders zelf een neuraal buisdefect heeft, bij een voorgaand kind met een neuraal buisdefect, een aangetoonde foliumzuurdeficiëntie of bij een foliumzuurafhankelijke aandoening zoals hyperhomocysteïnemie, wordt # mg per dag geadviseerd (NVN, ###) Informeer vrouwen met epilepsie in de voorgeschiedenis ()<LEEFTIJD> jaar Epilepsie zonder medicatie geen verhoogd risico op congenitale De kans op een insult in de zwangerschap afneemt naar mate het <PERSOON> indien gewenst naar een gynaecoloog om de risicoâs van epilepsie Adviseer door te gaan met adequate anticonceptie tot optimale <PERSOON> door naar de neuroloog om de medicatie te beoordelen Informeer over verhoogd risico op congenitale aandoeningen dat Beoordeel noodzaak medicatie Indien langere tijd aanvalsvrij kan Streef naar monotherapie in laagst mogelijke dosering, met een spreiding van de dagdosering al dan niet met een slow release tablet Vrouwen met een eerder kind met een neuraal buisdefect, wanneer een van de ouders zelf een neuraal buisdefect heeft, bij aangetoonde <PERSOON> indien het paar dat wenst naar een neuroloog en/of klinisch genetisch <INSTELLING> bij aanwijzingen voor erfelijke vorm van epilepsie of indien bekend is dat epilepsie onderdeel is van een syndroom Indien de epilepsie geen erfelijke vorm of onderdeel van een syndroom op congenitale aandoeningen is, ook niet bij medicijngebruik door ⢠Fisher RS, van Emde <PERSOON> W, et al Epileptic seizures and epilepsy definitions proposed by the International League Against Epilepsy (ILAE) and the ⢠Gezondheidsraad Preconceptiezorg voor een goed begin <PERSOON>, I , <PERSOON> is gedefinieerd als een systolische bloeddruk (SBD) â¥### mmHg gebaseerd op preconceptieconsult wordt tevens gekeken naar de diastolische bloeddruk (DBD), omdat er bij een DBD ⥠## een verhoogde kans is op zwangerschapscomplicaties (KNOV, ###) Ongeveer #,#% van de zwangere vrouwen heeft chronische hypertensie (KNOV, ###) Preexistente hypertensie geeft een verhoogd risico op foetale en maternale complicaties in de Dit hoofdstuk gaat in op de inhoud en samenwerking rondom het preconceptieconsult bij preexistente hypertensie De aan de zwangerschap gerelateerde hypertensieve aandoeningen - Wat zijn de gevolgen van pre-existente hypertensie voor de uitkomst van de - Zijn er effectieve interventies mogelijk voorafgaand aan de zwangerschap die de - Richtlijn âHypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap, bevalling en Zwangerschappen bij vrouwen met pre-existente hypertensie zijn geassocieerd met verdere verhoging van de bloeddruk, cardiovasculaire complicaties (zoals cerebrovasculaire ###) De kans hierop neemt toe met het oplopen van de bloeddruk (NHG, ###) Vrouwen met pre-existente hypertensie hebben een kans van ##% om pre-eclampsie te ontwikkelen ### kwam (pre-)eclampsie voor bij #,#% van de zwangere vrouwen (Perined, ###) Medicamenteuze behandeling van hypertensie in de zwangerschap hoeft geen vermindering.
| 618 | nvog |
Emde <PERSOON> W, et al Epileptic seizures and epilepsy definitions proposed by the International League Against Epilepsy (ILAE) and the ⢠Gezondheidsraad Preconceptiezorg voor een goed begin <PERSOON>, I , <PERSOON> is gedefinieerd als een systolische bloeddruk (SBD) â¥### mmHg gebaseerd op preconceptieconsult wordt tevens gekeken naar de diastolische bloeddruk (DBD), omdat er bij een DBD ⥠## een verhoogde kans is op zwangerschapscomplicaties (KNOV, ###) Ongeveer #,#% van de zwangere vrouwen heeft chronische hypertensie (KNOV, ###) Preexistente hypertensie geeft een verhoogd risico op foetale en maternale complicaties in de Dit hoofdstuk gaat in op de inhoud en samenwerking rondom het preconceptieconsult bij preexistente hypertensie De aan de zwangerschap gerelateerde hypertensieve aandoeningen - Wat zijn de gevolgen van pre-existente hypertensie voor de uitkomst van de - Zijn er effectieve interventies mogelijk voorafgaand aan de zwangerschap die de - Richtlijn âHypertensieve aandoeningen tijdens de zwangerschap, bevalling en Zwangerschappen bij vrouwen met pre-existente hypertensie zijn geassocieerd met verdere verhoging van de bloeddruk, cardiovasculaire complicaties (zoals cerebrovasculaire ###) De kans hierop neemt toe met het oplopen van de bloeddruk (NHG, ###) Vrouwen met pre-existente hypertensie hebben een kans van ##% om pre-eclampsie te ontwikkelen ### kwam (pre-)eclampsie voor bij #,#% van de zwangere vrouwen (Perined, ###) Medicamenteuze behandeling van hypertensie in de zwangerschap hoeft geen vermindering Bij vrouwen met pre-existente hypertensie die al medicamenteus behandeld worden, moet mogelijk de medicatie worden aangepast Methyldopa en bètablokkers (labetalol, metoprolol of propanolol) zijn de middelen van keuze (NHG, ###; NVOG, ###) Vanwege teratogene dan wel farmacologische effecten is het gebruik van ACE-remmers, angiotensine II onvoldoende onderzocht in het eerste trimester van de zwangerschap Daarom wordt geadviseerd het gebruik van deze middelen preconceptioneel te vermijden (NHG, ###) Ook wordt geadviseerd om te overwegen het gebruik van diuretica te stoppen (NHG, ###) De Bij ieder preconceptieconsult wordt bij vrouwen de bloeddruk gemeten (NHG, ###) Een verwijzing naar de huisarts is geïndiceerd indien de SBD â¥### mmHg en/of de DBD â¥## mmHg is (KNOV, ###) Bij een nieuw geconstateerde hoge bloeddruk zal de huisarts herhaalde metingen uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van hypertensie (NHG, ###; NHG, ###) De NVOG adviseert om de keuze van behandelen af te laten hangen van de hoogte van de bloeddruk en het bestaan van risicofactoren of orgaanschade (NVOG, ###) Risicofactoren voor hypertensieve complicaties in de zwangerschap zijn leeftijd â¥<LEEFTIJD> jaar, BMI â¥##, etnische herkomst Sub-Sahara Afrika, nullipariteit, ) <DATUM> jaar tussen twee opeenvolgende zwangerschappen, zelf of partner geboren uit zwangerschap gecompliceerd door preeclampsie en pre-eclampsie bij een eerstegraads familielid (NVOG,###) Bij ernstige hypertensie (SBD â¥### mmHg en/of DBD â¥### mmHg) is er een verhoogd risico op complicaties tijdens de zwangerschap Daarom wordt voor deze groep naast leefstijladviezen, ook medicamenteuze therapie geadviseerd (NHG, ###; NVOG, ###; NICE, ###).
| 692 | nvog |
die al medicamenteus behandeld worden, moet mogelijk de medicatie worden aangepast Methyldopa en bètablokkers (labetalol, metoprolol of propanolol) zijn de middelen van keuze (NHG, ###; NVOG, ###) Vanwege teratogene dan wel farmacologische effecten is het gebruik van ACE-remmers, angiotensine II onvoldoende onderzocht in het eerste trimester van de zwangerschap Daarom wordt geadviseerd het gebruik van deze middelen preconceptioneel te vermijden (NHG, ###) Ook wordt geadviseerd om te overwegen het gebruik van diuretica te stoppen (NHG, ###) De Bij ieder preconceptieconsult wordt bij vrouwen de bloeddruk gemeten (NHG, ###) Een verwijzing naar de huisarts is geïndiceerd indien de SBD â¥### mmHg en/of de DBD â¥## mmHg is (KNOV, ###) Bij een nieuw geconstateerde hoge bloeddruk zal de huisarts herhaalde metingen uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van hypertensie (NHG, ###; NHG, ###) De NVOG adviseert om de keuze van behandelen af te laten hangen van de hoogte van de bloeddruk en het bestaan van risicofactoren of orgaanschade (NVOG, ###) Risicofactoren voor hypertensieve complicaties in de zwangerschap zijn leeftijd â¥<LEEFTIJD> jaar, BMI â¥##, etnische herkomst Sub-Sahara Afrika, nullipariteit, ) <DATUM> jaar tussen twee opeenvolgende zwangerschappen, zelf of partner geboren uit zwangerschap gecompliceerd door preeclampsie en pre-eclampsie bij een eerstegraads familielid (NVOG,###) Bij ernstige hypertensie (SBD â¥### mmHg en/of DBD â¥### mmHg) is er een verhoogd risico op complicaties tijdens de zwangerschap Daarom wordt voor deze groep naast leefstijladviezen, ook medicamenteuze therapie geadviseerd (NHG, ###; NVOG, ###; NICE, ###) medicamenteuze behandeling een vermindering geeft van de kans op Een gezonde leefwijze, waaronder gezonde voeding, voldoende beweging en stoppen met De NVOG-richtlijn geeft aan dat er onduidelijkheid bestaat over de optimale streefwaarde in Het profylactisch gebruik van een lage dosering acetylsalicylzuur kan het risico op preeclampsie verlagen Acetylsalicylzuur kan worden overwogen bij alle vrouwen met een hoog richtlijnen gaan niet in op het profylactisch gebruik van acetylsalicylzuur Organisatie van zorg De behandeling van pre-existente hypertensie vindt buiten de zwangerschap plaats bij de huisarts of internist (NVOG, ###) Bij een daadwerkelijke zwangerschap en een Wanneer bij het preconceptieconsult een SBD â¥### en/of DBD â¥## wordt gemeten, wordt de vrouw door verwezen naar de huisarts voor verdere monitoring (KNOV, ###) De huisarts zal het beleid mede laten afhangen van diagnostische stappen, zoals beschreven in de NHGstandaard CVRM (NHG, ###) Echter, de CVRM-richtlijn verwijst naar potentiële risicoâs in het latere leven en niet tav een zwangerschap Bij medicamenteuze behandeling, ernstige hypertensie (SBD â¥### mmHg en/of DBD â¥### mmHg) of bij tekenen van orgaanschade wordt een preconceptieconsult bij de gynaecoloog geadviseerd (NVOG, ###; VIL, ###) Bij matige hypertensie (SBD ###-### mmHg en/of DBD ##-### mmHg) is alleen bij aanvullende - Bij een preconceptieconsult dient de bloeddruk gemeten te worden Indien de bloeddruk SBD â¥### mmHg en/of deDBD ⥠## is, zal de huisarts de bloeddruk herhaalde malen meten Bij aanhoudende hypertensie, dan wel bij vrouwen die hiervoor reeds medicamenteus behandeld worden, zal een aanvullende.
| 722 | nvog |
vermindering geeft van de kans op Een gezonde leefwijze, waaronder gezonde voeding, voldoende beweging en stoppen met De NVOG-richtlijn geeft aan dat er onduidelijkheid bestaat over de optimale streefwaarde in Het profylactisch gebruik van een lage dosering acetylsalicylzuur kan het risico op preeclampsie verlagen Acetylsalicylzuur kan worden overwogen bij alle vrouwen met een hoog richtlijnen gaan niet in op het profylactisch gebruik van acetylsalicylzuur Organisatie van zorg De behandeling van pre-existente hypertensie vindt buiten de zwangerschap plaats bij de huisarts of internist (NVOG, ###) Bij een daadwerkelijke zwangerschap en een Wanneer bij het preconceptieconsult een SBD â¥### en/of DBD â¥## wordt gemeten, wordt de vrouw door verwezen naar de huisarts voor verdere monitoring (KNOV, ###) De huisarts zal het beleid mede laten afhangen van diagnostische stappen, zoals beschreven in de NHGstandaard CVRM (NHG, ###) Echter, de CVRM-richtlijn verwijst naar potentiële risicoâs in het latere leven en niet tav een zwangerschap Bij medicamenteuze behandeling, ernstige hypertensie (SBD â¥### mmHg en/of DBD â¥### mmHg) of bij tekenen van orgaanschade wordt een preconceptieconsult bij de gynaecoloog geadviseerd (NVOG, ###; VIL, ###) Bij matige hypertensie (SBD ###-### mmHg en/of DBD ##-### mmHg) is alleen bij aanvullende - Bij een preconceptieconsult dient de bloeddruk gemeten te worden Indien de bloeddruk SBD â¥### mmHg en/of deDBD ⥠## is, zal de huisarts de bloeddruk herhaalde malen meten Bij aanhoudende hypertensie, dan wel bij vrouwen die hiervoor reeds medicamenteus behandeld worden, zal een aanvullende - De kans op complicaties in de zwangerschap ten gevolge van hypertensie neemt toe met de hoogte van de bloeddruk, de duur van het bestaan van de hypertensie en eerder opgetreden complicaties en/ of tekenen van orgaanschade ten gevolge van de - Het is van belang dat bij vrouwen die medicamenteus worden behandeld voor preexistente hypertensie, de medicatie wordt geëvalueerd en geoptimaliseerd voorafgaand aan de zwangerschap Sommige geneesmiddelen zijn gecontra-indiceerd tijdens de gehele of een specifieke periode van de zwangerschap Vrouwen die medicamenteus behandeld worden voor hypertensie, worden gewezen op het feit dat het mogelijk noodzakelijk is om de medicatie aan te passen voorafgaand aan het staken van de anticonceptie vanwege het teratogene effect van sommige medicijnen Informeer vrouwen die medicamenteus behandeld worden voor hypertensie dat bij een De PIL-werkgroep is van mening dat bij matige hypertensie (systolisch ### tot ### mmHg en/of diastolisch ## tot ### mmHg) de meerwaarde van bloeddrukbehandeling niet evident is als er geen sprake is van orgaanschade Bij ongecompliceerde matige hypertensie samen met clustering van verschillende risicofactoren (zoals overgewicht, een gestoorde glucosetolerantie of dyslipidemie) geeft de huisarts counseling op maat (onder andere over leefstijl) en overweegt een vrouw preconceptioneel naar de gynaecoloog of internist te verwijzen De bloeddrukcontroles vinden dan in overleg plaats bij de huisarts of de Praktijkondersteuner van de huisarts (POH), zo nodig bij de internist Bij vrouwen met een SBD â¥### mmHg en/of DBD ⥠### mmHg zal de gynaecoloog aanvullend onderzoek ((micro)albumine in een urine portie of bepaling van het serumcreatinine gehalte).
| 646 | nvog |
gevolge van hypertensie neemt toe met de hoogte van de bloeddruk, de duur van het bestaan van de hypertensie en eerder opgetreden complicaties en/ of tekenen van orgaanschade ten gevolge van de - Het is van belang dat bij vrouwen die medicamenteus worden behandeld voor preexistente hypertensie, de medicatie wordt geëvalueerd en geoptimaliseerd voorafgaand aan de zwangerschap Sommige geneesmiddelen zijn gecontra-indiceerd tijdens de gehele of een specifieke periode van de zwangerschap Vrouwen die medicamenteus behandeld worden voor hypertensie, worden gewezen op het feit dat het mogelijk noodzakelijk is om de medicatie aan te passen voorafgaand aan het staken van de anticonceptie vanwege het teratogene effect van sommige medicijnen Informeer vrouwen die medicamenteus behandeld worden voor hypertensie dat bij een De PIL-werkgroep is van mening dat bij matige hypertensie (systolisch ### tot ### mmHg en/of diastolisch ## tot ### mmHg) de meerwaarde van bloeddrukbehandeling niet evident is als er geen sprake is van orgaanschade Bij ongecompliceerde matige hypertensie samen met clustering van verschillende risicofactoren (zoals overgewicht, een gestoorde glucosetolerantie of dyslipidemie) geeft de huisarts counseling op maat (onder andere over leefstijl) en overweegt een vrouw preconceptioneel naar de gynaecoloog of internist te verwijzen De bloeddrukcontroles vinden dan in overleg plaats bij de huisarts of de Praktijkondersteuner van de huisarts (POH), zo nodig bij de internist Bij vrouwen met een SBD â¥### mmHg en/of DBD ⥠### mmHg zal de gynaecoloog aanvullend onderzoek ((micro)albumine in een urine portie of bepaling van het serumcreatinine gehalte) Pre-existente hypertensie in combinatie met pre-existente nefropathie geeft een verhoogde kans op het ontwikkelen van pre-eclampsie Onderzoek naar pre-existente nefropathie geeft ook een uitgangswaarde om de diagnose pre-eclampsie te kunnen stellen bij patiënten met pre-existente nefropathie/proteïnurie De PIL-werkgroep acht het aangetoond dat indien een vrouw een verhoogde kans heeft op het ontwikkelen van pre-eclampsie een lage dosering acetylsalicylzuur een gunstig effect lijkt te hebben op het voorkomen hiervan indien deze Echter, dit is nog geen advies in de huidige Nederlandse richtlijnen Meet de bloeddruk tijdens het preconceptieconsult bij alle vrouwen <PERSOON> vrouwen met een SBD â¥### mmHg en/of DBD ⥠## door naar Informeer vrouwen die met medicatie voor hypertensie worden De noodzaak van een gezonde leefstijl en biedt hiervoor zo De noodzaak om voorafgaand aan staken van de anticonceptie de medicatie aan te passen en de instelling te optimaliseren bij Er een verhoogd risico is op intra-uteriene vruchtdood, foetale Dat een eventuele zwangerschap in de tweede lijn zal worden <PERSOON> de medicatie eventueel aan en stel opnieuw een volledig Informeer vrouwen met een SBD â¥### mmHg en/of DBD ⥠## dat De huisarts bij aanhoudende verhoogde bloeddruk â¥### mmHg het cardiovasculaire risicoprofiel inclusief nierfunctie en microalbuminurie bepaalt en aan de hand hiervan overlegt met de Er vaak pas bij aanvullende risicofactoren aanleiding is tot Informeer dat een eventuele zwangerschap in de tweede lijn zal Systolische bloeddruk â¥### mmHg of een diastolische bloeddruk ⢠Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (WEBLINK) ⢠<PERSOON>, L (###).
| 609 | nvog |
geeft een verhoogde kans op het ontwikkelen van pre-eclampsie Onderzoek naar pre-existente nefropathie geeft ook een uitgangswaarde om de diagnose pre-eclampsie te kunnen stellen bij patiënten met pre-existente nefropathie/proteïnurie De PIL-werkgroep acht het aangetoond dat indien een vrouw een verhoogde kans heeft op het ontwikkelen van pre-eclampsie een lage dosering acetylsalicylzuur een gunstig effect lijkt te hebben op het voorkomen hiervan indien deze Echter, dit is nog geen advies in de huidige Nederlandse richtlijnen Meet de bloeddruk tijdens het preconceptieconsult bij alle vrouwen <PERSOON> vrouwen met een SBD â¥### mmHg en/of DBD ⥠## door naar Informeer vrouwen die met medicatie voor hypertensie worden De noodzaak van een gezonde leefstijl en biedt hiervoor zo De noodzaak om voorafgaand aan staken van de anticonceptie de medicatie aan te passen en de instelling te optimaliseren bij Er een verhoogd risico is op intra-uteriene vruchtdood, foetale Dat een eventuele zwangerschap in de tweede lijn zal worden <PERSOON> de medicatie eventueel aan en stel opnieuw een volledig Informeer vrouwen met een SBD â¥### mmHg en/of DBD ⥠## dat De huisarts bij aanhoudende verhoogde bloeddruk â¥### mmHg het cardiovasculaire risicoprofiel inclusief nierfunctie en microalbuminurie bepaalt en aan de hand hiervan overlegt met de Er vaak pas bij aanvullende risicofactoren aanleiding is tot Informeer dat een eventuele zwangerschap in de tweede lijn zal Systolische bloeddruk â¥### mmHg of een diastolische bloeddruk ⢠Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (WEBLINK) ⢠<PERSOON>, L (###) ## weeksâ gestation for preventing preeclampsia an individual participant data metaanalysis American journal of Obstetrics and <PERSOON> therapy before or after ## weeksâ gestation for preventing preeclampsia American Journal of Obstetrics and Phenylketonurie (PKU) is een autosomaal-recessieve erfelijke stofwisselingsziekte die ontstaat door een gebrek aan het enzym fenylalaninehydroxylase in de lever Door dit enzym kan fenylalanine (Phe) niet worden omgezet in tyrosine waardoor er een stapeling van Phe ontstaat Dit heeft ernstige hersenbeschadiging, ontwikkelingsachterstand, epilepsie en spasticiteit tot gevolg (VSOP, ###) Door een Phe-beperkt dieet te volgen is stapeling en daarmee schade voor de patiënt te beperken Het dieet bestaat uit levenslange beperking van de inname van natuurlijke eiwitten Sinds ### wordt door middel van de hielprik gescreend op verhoogde waarden van Phe De prevalentie van PKU bij ### ### geboorten in <LOCATIE> is ongeveer #/## ### De spreiding verschilt per provincie, waarbij in <PERSOON> een prevalentie van <DATUM> ### gezien wordt en in Zuid-<PERSOON> #/#<DATUM> De huisarts heeft hier dus zelden mee te maken gedurende zijn carrière Door het erfelijk <INSTELLING> van deze ziekte kan een huisarts wel te maken hebben met meerdere familieleden met PKU Ondanks de lage prevalentie van PKU is het onderwerp wel meegenomen in de NHG-standaard aangetoond is bij strikt hanteren van de streefwaarden van Phe.
| 593 | nvog |
gestation for preventing preeclampsia an individual participant data metaanalysis American journal of Obstetrics and <PERSOON> therapy before or after ## weeksâ gestation for preventing preeclampsia American Journal of Obstetrics and Phenylketonurie (PKU) is een autosomaal-recessieve erfelijke stofwisselingsziekte die ontstaat door een gebrek aan het enzym fenylalaninehydroxylase in de lever Door dit enzym kan fenylalanine (Phe) niet worden omgezet in tyrosine waardoor er een stapeling van Phe ontstaat Dit heeft ernstige hersenbeschadiging, ontwikkelingsachterstand, epilepsie en spasticiteit tot gevolg (VSOP, ###) Door een Phe-beperkt dieet te volgen is stapeling en daarmee schade voor de patiënt te beperken Het dieet bestaat uit levenslange beperking van de inname van natuurlijke eiwitten Sinds ### wordt door middel van de hielprik gescreend op verhoogde waarden van Phe De prevalentie van PKU bij ### ### geboorten in <LOCATIE> is ongeveer #/## ### De spreiding verschilt per provincie, waarbij in <PERSOON> een prevalentie van <DATUM> ### gezien wordt en in Zuid-<PERSOON> #/#<DATUM> De huisarts heeft hier dus zelden mee te maken gedurende zijn carrière Door het erfelijk <INSTELLING> van deze ziekte kan een huisarts wel te maken hebben met meerdere familieleden met PKU Ondanks de lage prevalentie van PKU is het onderwerp wel meegenomen in de NHG-standaard aangetoond is bij strikt hanteren van de streefwaarden van Phe - Zijn er effectieve interventies mogelijk voorafgaand aan de zwangerschap die de uitkomst van Voor de inhoud en organisatie van preconceptiezorg zijn de volgende kwaliteitsdocumenten - Brochure Informatie voor de huisarts over PKU (VSOP, NPV, NHG, ###); Indien de Phe-spiegels te hoog zijn rondom conceptie of tijdens de zwangerschap, kan het kind een PKU-syndroom ontwikkelen Afhankelijk van de hoogte van de Phe-spiegels bij de moeder kan dit leiden tot microcefalie, aangezichtsdysmorfie, congenitale hartafwijkingen (##%) en mentale retardatie (##-##%) (NHG, ###; VSOP, ###) Indien al voor de conceptie goede metabole controle wordt bereikt, heeft dit een bewezen positief effect op de mentale ontwikkeling van het kind (NHG, ###) Alleen de toename van het circulerend volume door de zwangerschap heeft invloed op de spiegels maar verder heeft zwangerschap geen invloed op de PKU Het streven is om preconceptioneel een Phe-spiegel te bereiken van ### tot ### of ### µmol/L en dit stabiel te houden gedurende de gehele zwangerschap (NHG, ###; NPKUV, ###) Dit kan worden bereikt door voor de zwangerschap een streng eiwitbeperkt dieet te volgen of hervatten (NHG, ###) Het advies is om bij patiënten voor de conceptie twee keer per week de spiegels te controleren (NHG, ###; NPKUV, ###; VSOP, ###) Hierbij behoort ook het informeren van de noodzaak tot het gebruik Bij patiënten met PKU kan desgewenst dragerschapsonderzoek bij de partner uitgevoerd worden Hiervoor worden zij verwezen naar het klinisch genetisch <INSTELLING> Afhankelijk van de uitkomsten, kunnen opties van pre-implantatie diagnostiek en prenatale diagnostiek bij de toekomstige baby.
| 640 | nvog |
de inhoud en organisatie van preconceptiezorg zijn de volgende kwaliteitsdocumenten - Brochure Informatie voor de huisarts over PKU (VSOP, NPV, NHG, ###); Indien de Phe-spiegels te hoog zijn rondom conceptie of tijdens de zwangerschap, kan het kind een PKU-syndroom ontwikkelen Afhankelijk van de hoogte van de Phe-spiegels bij de moeder kan dit leiden tot microcefalie, aangezichtsdysmorfie, congenitale hartafwijkingen (##%) en mentale retardatie (##-##%) (NHG, ###; VSOP, ###) Indien al voor de conceptie goede metabole controle wordt bereikt, heeft dit een bewezen positief effect op de mentale ontwikkeling van het kind (NHG, ###) Alleen de toename van het circulerend volume door de zwangerschap heeft invloed op de spiegels maar verder heeft zwangerschap geen invloed op de PKU Het streven is om preconceptioneel een Phe-spiegel te bereiken van ### tot ### of ### µmol/L en dit stabiel te houden gedurende de gehele zwangerschap (NHG, ###; NPKUV, ###) Dit kan worden bereikt door voor de zwangerschap een streng eiwitbeperkt dieet te volgen of hervatten (NHG, ###) Het advies is om bij patiënten voor de conceptie twee keer per week de spiegels te controleren (NHG, ###; NPKUV, ###; VSOP, ###) Hierbij behoort ook het informeren van de noodzaak tot het gebruik Bij patiënten met PKU kan desgewenst dragerschapsonderzoek bij de partner uitgevoerd worden Hiervoor worden zij verwezen naar het klinisch genetisch <INSTELLING> Afhankelijk van de uitkomsten, kunnen opties van pre-implantatie diagnostiek en prenatale diagnostiek bij de toekomstige baby worden in verband met spanning bij de patiënt door het handhaven van het strenge dieet Eventueel kan verwezen worden naar een gynaecoloog of afdeling voortplantingsgeneeskunde (NPKUV, ###) De patiënt kan verwezen worden naar een diëtist gespecialiseerd in PKU voor het volgen of hervatten van een strikt eiwitbeperkt dieet (NHG, ###) De Zorgstandaard geeft daarnaast nog aan dat een consult van een internist eenmaal per # tot # weken gewenst is en vaker bij problemen (<PERSOON> preconceptiezorg bij een vrouw met PKU is uitermate belangrijk voor de gezonde - Door het hervatten van een speciaal eiwitarm dieet kan voorafgaand aan de zwangerschap een phenylalanine-spiegel tussen ### tot ### µmol/L bereikt worden Twee keer per week Een geneesmiddel dat nog niet besproken is in de richlijnen wordt KUVAN® genoemd KUVAN® verlaagt de Phe-waarden bij een deel van de PKU-patiënten Er zijn nog onvoldoende studies naar de veiligheid en werkzaamheid van KUVAN® voor vrouwen tijdens de zwangerschap en in de borstvoedingsperiode Op dit moment wordt in Europa het gebruik van deze medicatie voor deze vrouwen afgeraden Bij uitzondering kan KUVAN® worden voorgeschreven als bij een kinderwens of zwangerschap de Phe- waarden te hoog blijven met alleen dieetbehandeling De PIL-werkgroep adviseert, mede gezien de lage prevalentie van PKU, de begeleiding en periconceptionele zorg bij gespecialiseerde PKU-teams neer te leggen De eerste lijn kan een rol spelen in het motiveren van de patiënt voor het tijdig oppakken van het dieet en de controles Hierbij behoort ook het benadrukken en eventueel voorschrijven van adequate anticonceptie tot het bereiken van de.
| 649 | nvog |
strenge dieet Eventueel kan verwezen worden naar een gynaecoloog of afdeling voortplantingsgeneeskunde (NPKUV, ###) De patiënt kan verwezen worden naar een diëtist gespecialiseerd in PKU voor het volgen of hervatten van een strikt eiwitbeperkt dieet (NHG, ###) De Zorgstandaard geeft daarnaast nog aan dat een consult van een internist eenmaal per # tot # weken gewenst is en vaker bij problemen (<PERSOON> preconceptiezorg bij een vrouw met PKU is uitermate belangrijk voor de gezonde - Door het hervatten van een speciaal eiwitarm dieet kan voorafgaand aan de zwangerschap een phenylalanine-spiegel tussen ### tot ### µmol/L bereikt worden Twee keer per week Een geneesmiddel dat nog niet besproken is in de richlijnen wordt KUVAN® genoemd KUVAN® verlaagt de Phe-waarden bij een deel van de PKU-patiënten Er zijn nog onvoldoende studies naar de veiligheid en werkzaamheid van KUVAN® voor vrouwen tijdens de zwangerschap en in de borstvoedingsperiode Op dit moment wordt in Europa het gebruik van deze medicatie voor deze vrouwen afgeraden Bij uitzondering kan KUVAN® worden voorgeschreven als bij een kinderwens of zwangerschap de Phe- waarden te hoog blijven met alleen dieetbehandeling De PIL-werkgroep adviseert, mede gezien de lage prevalentie van PKU, de begeleiding en periconceptionele zorg bij gespecialiseerde PKU-teams neer te leggen De eerste lijn kan een rol spelen in het motiveren van de patiënt voor het tijdig oppakken van het dieet en de controles Hierbij behoort ook het benadrukken en eventueel voorschrijven van adequate anticonceptie tot het bereiken van de bij de conceptie of tijdens de zwangerschap, het kind een PKUsyndroom kan ontwikkelen Motiveer vrouwen met PKU om het dieet en controles door PKU-team goed vol te houden/ te hervatten indien gestopt met het dieet Adviseer vrouwen met PKU om pas te stoppen met anticonceptie Informeer, indien gewenst, het paar over de mogelijkheden en beperkingen van dragerschapstesten van de partner (Zie hiervoor <PERSOON> de vrouw naar het PKU-team voor verdere controle van en Biedt counseling aan voor het bespreken van de reproductieve keuzemogelijkheden bij patiënten met PKU dan wel een paar met â <LOCATIE>Phenylketonurie (PKU) Versie voor patiënten, Nederlandse Phenylketonurie ⢠Nederlandse Phenylketonurie vereniging, Volwassenen, Kinderen en Stofwisselingsziekten <LOCATIE>Phenylketonurie (PKU) - Versie voor professionals ### In dit hoofdstuk komen de effecten van psychiatrische aandoeningen en medicatie voor psychiatrische aandoeningen op de zwangerschap aan de orde Vier veel voorkomende psychiatrische aandoeningen bij jonge vrouwen zijn depressie, angststoornis, schizofrenie/psychose en bipolaire stoornis De prevalentie van depressie of depressieve klachten bij volwassenen varieert van #,#% tot ##,#% (NVOG, ###) Bij vrouwen tussen de ## en <LEEFTIJD> jaar komt een depressie bij ongeveer #,# Angststoornissen komen bij ongeveer ##% van de volwassenen voor (GGZ, ###) Bij vrouwen Schizofrenie/psychoses komen voor bij ongeveer #% van de bevolking en bipolaire stoornissen Inadequate behandeling van een psychiatrische aandoening kan ernstige negatieve gevolgen hebben voor zowel moeder als kind (TIS) Ook kan een psychiatrische stoornis bij één van de ouders de kans.
| 611 | nvog |
bij de conceptie of tijdens de zwangerschap, het kind een PKUsyndroom kan ontwikkelen Motiveer vrouwen met PKU om het dieet en controles door PKU-team goed vol te houden/ te hervatten indien gestopt met het dieet Adviseer vrouwen met PKU om pas te stoppen met anticonceptie Informeer, indien gewenst, het paar over de mogelijkheden en beperkingen van dragerschapstesten van de partner (Zie hiervoor <PERSOON> de vrouw naar het PKU-team voor verdere controle van en Biedt counseling aan voor het bespreken van de reproductieve keuzemogelijkheden bij patiënten met PKU dan wel een paar met â <LOCATIE>Phenylketonurie (PKU) Versie voor patiënten, Nederlandse Phenylketonurie ⢠Nederlandse Phenylketonurie vereniging, Volwassenen, Kinderen en Stofwisselingsziekten <LOCATIE>Phenylketonurie (PKU) - Versie voor professionals ### In dit hoofdstuk komen de effecten van psychiatrische aandoeningen en medicatie voor psychiatrische aandoeningen op de zwangerschap aan de orde Vier veel voorkomende psychiatrische aandoeningen bij jonge vrouwen zijn depressie, angststoornis, schizofrenie/psychose en bipolaire stoornis De prevalentie van depressie of depressieve klachten bij volwassenen varieert van #,#% tot ##,#% (NVOG, ###) Bij vrouwen tussen de ## en <LEEFTIJD> jaar komt een depressie bij ongeveer #,# Angststoornissen komen bij ongeveer ##% van de volwassenen voor (GGZ, ###) Bij vrouwen Schizofrenie/psychoses komen voor bij ongeveer #% van de bevolking en bipolaire stoornissen Inadequate behandeling van een psychiatrische aandoening kan ernstige negatieve gevolgen hebben voor zowel moeder als kind (TIS) Ook kan een psychiatrische stoornis bij één van de ouders de kans Tijdens het preconceptieconsult dient daar aandacht voor te zijn <PERSOON> het bestek van de PIL vallen posttraumatische stressstoornis, eetstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, stress en angst voor de De volgende punten worden in dit hoofdstuk besproken Wat zijn de risicoâs van psychiatrische aandoeningen op de uitkomst van de zwangerschap en wat zijn de risicoâs van een zwangerschap op een bestaande psychiatrische aandoening? Zijn er effectieve interventies mogelijk voorafgaand aan de zwangerschap die deze risicoâs Na een eerdere depressie of angststoornis bestaat tijdens een zwangerschap een hoge recidiefkans op deze aandoeningen (NHG, ###) Over factoren die een terugval naar een depressie of angststoornis kunnen voorkomen is weinig bekend, behalve dat een goed sociaal steunsysteem inclusief een stabiele relatie, gunstig zijn in het voorkomen van een recidief (NVOG, ###) Risicofactoren voor een recidief van depressie tijdens de zwangerschap zijn angstklachten, ingrijpende negatieve gebeurtenissen, gebrek aan sociale steun, huiselijk geweld, ongeplande zwangerschap, relatieproblemen, laag Een onbehandelde depressie of angststoornis tijdens de zwangerschap is geassocieerd met een ongunstig beloop van de zwangerschap (NVOG, ###) Verhoogde risicoâs zijn gemeld voor onder andere vroeggeboorte, laag geboortegewicht, en een Apgar score (# na # minuten De bewijskracht van de gebruikte studies in de richtlijn was echter zeer laag Zo suggereerde een onderzoek uit ### een verhoogde kans op een miskraam, maar een ander onderzoek uit ### vond geen statistisch Bij ongeveer ##% van alle zwangeren ontstaat een postpartumdepressie (NHG, ###b) Dit risico is hoger bij vrouwen met een depressie in de anamnese (## tot ##%) en depressieve klachten gedurende de zwangerschap.
| 648 | nvog |
zijn <PERSOON> het bestek van de PIL vallen posttraumatische stressstoornis, eetstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, stress en angst voor de De volgende punten worden in dit hoofdstuk besproken Wat zijn de risicoâs van psychiatrische aandoeningen op de uitkomst van de zwangerschap en wat zijn de risicoâs van een zwangerschap op een bestaande psychiatrische aandoening? Zijn er effectieve interventies mogelijk voorafgaand aan de zwangerschap die deze risicoâs Na een eerdere depressie of angststoornis bestaat tijdens een zwangerschap een hoge recidiefkans op deze aandoeningen (NHG, ###) Over factoren die een terugval naar een depressie of angststoornis kunnen voorkomen is weinig bekend, behalve dat een goed sociaal steunsysteem inclusief een stabiele relatie, gunstig zijn in het voorkomen van een recidief (NVOG, ###) Risicofactoren voor een recidief van depressie tijdens de zwangerschap zijn angstklachten, ingrijpende negatieve gebeurtenissen, gebrek aan sociale steun, huiselijk geweld, ongeplande zwangerschap, relatieproblemen, laag Een onbehandelde depressie of angststoornis tijdens de zwangerschap is geassocieerd met een ongunstig beloop van de zwangerschap (NVOG, ###) Verhoogde risicoâs zijn gemeld voor onder andere vroeggeboorte, laag geboortegewicht, en een Apgar score (# na # minuten De bewijskracht van de gebruikte studies in de richtlijn was echter zeer laag Zo suggereerde een onderzoek uit ### een verhoogde kans op een miskraam, maar een ander onderzoek uit ### vond geen statistisch Bij ongeveer ##% van alle zwangeren ontstaat een postpartumdepressie (NHG, ###b) Dit risico is hoger bij vrouwen met een depressie in de anamnese (## tot ##%) en depressieve klachten gedurende de zwangerschap Iemand met een bipolaire stoornis maakt manische of hypomane perioden en depressieve perioden door, afgewisseld met klachtenvrije intervallen Voor vrouwen met een bipolaire stoornis in de anamnese geldt dat er een hogere kans bestaat op een recidief tijdens de zwangerschap Vrouwen met een bipolaire stoornis die vanwege zwangerschap, al dan niet voorafgaand aan de conceptie, met de medicatie stoppen, hebben ongeveer ##% kans om een recidief te krijgen, zowel in de periode voorafgaand aan de zwangerschap als tijdens de zwangerschap (NVvP, ###) Een bipolaire stoornis is, onafhankelijk van het eventuele gebruik van medicatie tijdens de zwangerschap, geassocieerd met vroeggeboorte en een te kleine hoofdomvang (NVvP, ###) Zo komt vroeggeboorte twee keer vaker voor bij vrouwen met een bipolaire stoornis dan bij vrouwen zonder deze stoornis (NVvP, ###) Het verhoogde risico bij vrouwen met een bipolaire stoornis op een ongunstige zwangerschapsuitkomst kan mede worden verklaard door beïnvloedbare factoren zoals het gebruik van alcohol, roken en overgewicht (NVvP, ###) In de postpartum periode bedraagt de recidiefkans op een bipolaire episode met en zonder medicatie respectievelijk ##% en ##% (NVvP, ###) Daarnaast hebben vrouwen die tijdens de zwangerschap symptomen behorende bij een bipolaire stoornis hadden een verhoogd risico op postpartumpsychose Het niet behandelen van een patiënt met psychotische stoornissen die gepaard gaan met wanen en hallucinaties tijdens de zwangerschap kan ernstige gevolgen hebben voor zowel moeder als kind (TIS) Hieronder volgt een beschrijving van de gevolgen voor de neonaat van vijf groepen psychofarmaca, benzodiazepines, lithium en antipsychotica.
| 628 | nvog |
bipolaire stoornis maakt manische of hypomane perioden en depressieve perioden door, afgewisseld met klachtenvrije intervallen Voor vrouwen met een bipolaire stoornis in de anamnese geldt dat er een hogere kans bestaat op een recidief tijdens de zwangerschap Vrouwen met een bipolaire stoornis die vanwege zwangerschap, al dan niet voorafgaand aan de conceptie, met de medicatie stoppen, hebben ongeveer ##% kans om een recidief te krijgen, zowel in de periode voorafgaand aan de zwangerschap als tijdens de zwangerschap (NVvP, ###) Een bipolaire stoornis is, onafhankelijk van het eventuele gebruik van medicatie tijdens de zwangerschap, geassocieerd met vroeggeboorte en een te kleine hoofdomvang (NVvP, ###) Zo komt vroeggeboorte twee keer vaker voor bij vrouwen met een bipolaire stoornis dan bij vrouwen zonder deze stoornis (NVvP, ###) Het verhoogde risico bij vrouwen met een bipolaire stoornis op een ongunstige zwangerschapsuitkomst kan mede worden verklaard door beïnvloedbare factoren zoals het gebruik van alcohol, roken en overgewicht (NVvP, ###) In de postpartum periode bedraagt de recidiefkans op een bipolaire episode met en zonder medicatie respectievelijk ##% en ##% (NVvP, ###) Daarnaast hebben vrouwen die tijdens de zwangerschap symptomen behorende bij een bipolaire stoornis hadden een verhoogd risico op postpartumpsychose Het niet behandelen van een patiënt met psychotische stoornissen die gepaard gaan met wanen en hallucinaties tijdens de zwangerschap kan ernstige gevolgen hebben voor zowel moeder als kind (TIS) Hieronder volgt een beschrijving van de gevolgen voor de neonaat van vijf groepen psychofarmaca, benzodiazepines, lithium en antipsychotica opgenomen in de richtlijnen was over het algemeen laag tot zeer laag SSRIâs worden voorgeschreven bij de behandeling van angststoornissen en depressies In <LOCATIE> gebruikt ongeveer #% van de vrouwen een SSR in de zes maanden voor de zwangerschap Ongeveer #% blijft een dergelijk middel gebruiken tijdens de zwangerschap (KNOV, ###) Er zijn geen aanwijzingen voor een verband tussen het gebruik van SSRIâs en het optreden van spontane Er zijn aanwijzingen voor een verband tussen SSRIâs en aangeboren afwijkingen zoals klompvoeten en neuraalbuisdefecten (NVOG, ###) Een mogelijke associatie bestaat tussen het gebruik van SSRIâs, met name bij het gebruik van paroxetine bij een dosering van meer dan ## mg per dag, en het ###) Het gebruik van SSRIâs in de zwangerschap verhoogt mogelijk ook de kans op persisterende pulmonale hypertensie (PPHN) bij de neonaat PPHN is een ernstige aandoening met een hoge Bij ##-##% van de prenataal aan SSRIâs blootgestelde neonaten worden ontwenningsverschijnselen beschreven De meeste symptomen ontstaan binnen ## uur na de geboorte, zijn mild en verdwijnen spontaan (NVOG, ###) Het is niet duidelijk of de dosering van de SSRI-effect heeft op neonatale adaptatie Voor het effect van afzonderlijke SSRIâs wordt verwezen naar NVOG-richtlijn SSRI-gebruik in Wanneer een vrouw met een actuele kinderwens klachtenvrij is, kan overwogen worden om antidepressiva af te bouwen De behandelvoorgeschiedenis en het effect van eerder stoppen van medicatie dient hierbij meegewogen te worden (Gezondheidsraad, ###) Het staken van antidepressiva in de zwangerschap gaat echter gepaard met een hoger terugvalpercentage indien dit.
| 630 | nvog |
algemeen laag tot zeer laag SSRIâs worden voorgeschreven bij de behandeling van angststoornissen en depressies In <LOCATIE> gebruikt ongeveer #% van de vrouwen een SSR in de zes maanden voor de zwangerschap Ongeveer #% blijft een dergelijk middel gebruiken tijdens de zwangerschap (KNOV, ###) Er zijn geen aanwijzingen voor een verband tussen het gebruik van SSRIâs en het optreden van spontane Er zijn aanwijzingen voor een verband tussen SSRIâs en aangeboren afwijkingen zoals klompvoeten en neuraalbuisdefecten (NVOG, ###) Een mogelijke associatie bestaat tussen het gebruik van SSRIâs, met name bij het gebruik van paroxetine bij een dosering van meer dan ## mg per dag, en het ###) Het gebruik van SSRIâs in de zwangerschap verhoogt mogelijk ook de kans op persisterende pulmonale hypertensie (PPHN) bij de neonaat PPHN is een ernstige aandoening met een hoge Bij ##-##% van de prenataal aan SSRIâs blootgestelde neonaten worden ontwenningsverschijnselen beschreven De meeste symptomen ontstaan binnen ## uur na de geboorte, zijn mild en verdwijnen spontaan (NVOG, ###) Het is niet duidelijk of de dosering van de SSRI-effect heeft op neonatale adaptatie Voor het effect van afzonderlijke SSRIâs wordt verwezen naar NVOG-richtlijn SSRI-gebruik in Wanneer een vrouw met een actuele kinderwens klachtenvrij is, kan overwogen worden om antidepressiva af te bouwen De behandelvoorgeschiedenis en het effect van eerder stoppen van medicatie dient hierbij meegewogen te worden (Gezondheidsraad, ###) Het staken van antidepressiva in de zwangerschap gaat echter gepaard met een hoger terugvalpercentage indien dit De NVOG adviseert om bij patiënten die al goed zijn ingesteld op een bepaalde SSRI de behandeling met deze medicatie te continueren Hierbij dient de dosering van SSRIâs zo laag mogelijk maar wel effectief te zijn Wanneer er voor paroxetine is gekozen, wordt de dosis, indien mogelijk, onder de ## mg/dag Tricyclische antidepressiva (TCAâs) worden vooral gebruikt bij de behandeling van depressies Op basis van de ruime ervaring gaat men ervan uit dat tricyclische antidepressiva (TCA's) gebruikt kunnen worden tijdens de zwangerschap (TIS) Er zijn geen duidelijke aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen (TIS; NVvP, ###) Alleen bij clomipramine is een licht verhoogd risico beschreven op congenitale cardiale aandoeningen (NVvP, ###) In verband met veranderende farmacokinetiek in de zwangerschap is het aan te raden om regelmatig plasmaspiegels te bepalen van het TCA (TIS) In het tweede en het derde trimester kunnen de plasmaspiegels dalen en kan een dosisverhoging noodzakelijk zijn Abrupt stoppen of omzetten tijdens de zwangerschap wordt afgeraden in verband met het risico op terugkeer van de depressie (TIS) Bij chronisch gebruik en na toediening in de laatste weken van de zwangerschap kunnen neonatale onthoudingsverschijnselen optreden (o a prikkelbaarheid, hypertonie, tremoren, onregelmatige ademhaling, slecht drinken en hard huilen) en soms anticholinerge verschijnselen (urineretentie, Benzodiazepinen worden vooral gebruikt als slaap- en kalmeringsmiddel en worden ingezet bij tal van ###) Er is weinig bekend over de effecten van het gebruik van benzodiazepinen in de zwangerschap.
| 617 | nvog |
om bij patiënten die al goed zijn ingesteld op een bepaalde SSRI de behandeling met deze medicatie te continueren Hierbij dient de dosering van SSRIâs zo laag mogelijk maar wel effectief te zijn Wanneer er voor paroxetine is gekozen, wordt de dosis, indien mogelijk, onder de ## mg/dag Tricyclische antidepressiva (TCAâs) worden vooral gebruikt bij de behandeling van depressies Op basis van de ruime ervaring gaat men ervan uit dat tricyclische antidepressiva (TCA's) gebruikt kunnen worden tijdens de zwangerschap (TIS) Er zijn geen duidelijke aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen (TIS; NVvP, ###) Alleen bij clomipramine is een licht verhoogd risico beschreven op congenitale cardiale aandoeningen (NVvP, ###) In verband met veranderende farmacokinetiek in de zwangerschap is het aan te raden om regelmatig plasmaspiegels te bepalen van het TCA (TIS) In het tweede en het derde trimester kunnen de plasmaspiegels dalen en kan een dosisverhoging noodzakelijk zijn Abrupt stoppen of omzetten tijdens de zwangerschap wordt afgeraden in verband met het risico op terugkeer van de depressie (TIS) Bij chronisch gebruik en na toediening in de laatste weken van de zwangerschap kunnen neonatale onthoudingsverschijnselen optreden (o a prikkelbaarheid, hypertonie, tremoren, onregelmatige ademhaling, slecht drinken en hard huilen) en soms anticholinerge verschijnselen (urineretentie, Benzodiazepinen worden vooral gebruikt als slaap- en kalmeringsmiddel en worden ingezet bij tal van ###) Er is weinig bekend over de effecten van het gebruik van benzodiazepinen in de zwangerschap en neurologische verschijnselen Echter, de bewijskracht hiervoor is erg laag (NVOG, ###) De langere termijneffecten zijn onbekend Voor het effect van afzonderlijke benzodiazepinen verwijst de PIL naar de NVOG-richtlijn Benzodiazepinegebruik in de zwangerschap en tijdens de lactatie (NVOG, ###) Voor benzodiazepinen geldt dat tijdens de zwangerschap een zo laag mogelijke, maar wel effectieve dosis gebruikt dient te worden Er is geen duidelijke voorkeur voor een bepaald benzodiazepine (NVOG, ###) Wanneer comedicatie wordt gebruikt, dient rekening te worden gehouden met Tijdens de zwangerschap is lithium als stemmingsstabilisator de eerste keuze bij de behandeling van een bipolaire stoornis Geadviseerd wordt om al in de preconceptieperiode over te gaan op een lithiumpreparaat met een gereguleerde afgifte en dit te continueren in de zwangerschap (NVvP, ###) In geval van preconceptioneel lithium gebruik dient de schildklierfunctie gecontroleerd te worden (zie hoofdstuk <DATUM> schildklierfunctiestoornissen) Het gebruik van lithium geeft mogelijk een verhoogd risico op een aangeboren hartafwijking (Ebstein-anomalie), maar de absolute risicoâs blijven klein (#,#-#,#%) Enkele onderzoeken laten zien dat er een verhoogd risico is op miskramen en vroeggeboorte, maar de resultaten zijn niet consistent (NVvP, ###) Een hoge lithiumspiegel tijdens de bevalling is geassocieerd met meer perinatale complicaties, zoals een lagere apgarscore, langere opname in het geadviseerd om bij de start van de weeën het lithium tijdelijk te staken en weer te hervatten na <PERSOON> controle van psychotische klachten in de zwangerschap is belangrijk Als een vrouw die een antipsychoticum gebruikt zwanger wordt, kan het gebruik daarom beter worden voortgezet in plaats van het veranderen van medicatie (NVvP, ###).
| 627 | nvog |
(NVOG, ###) De langere termijneffecten zijn onbekend Voor het effect van afzonderlijke benzodiazepinen verwijst de PIL naar de NVOG-richtlijn Benzodiazepinegebruik in de zwangerschap en tijdens de lactatie (NVOG, ###) Voor benzodiazepinen geldt dat tijdens de zwangerschap een zo laag mogelijke, maar wel effectieve dosis gebruikt dient te worden Er is geen duidelijke voorkeur voor een bepaald benzodiazepine (NVOG, ###) Wanneer comedicatie wordt gebruikt, dient rekening te worden gehouden met Tijdens de zwangerschap is lithium als stemmingsstabilisator de eerste keuze bij de behandeling van een bipolaire stoornis Geadviseerd wordt om al in de preconceptieperiode over te gaan op een lithiumpreparaat met een gereguleerde afgifte en dit te continueren in de zwangerschap (NVvP, ###) In geval van preconceptioneel lithium gebruik dient de schildklierfunctie gecontroleerd te worden (zie hoofdstuk <DATUM> schildklierfunctiestoornissen) Het gebruik van lithium geeft mogelijk een verhoogd risico op een aangeboren hartafwijking (Ebstein-anomalie), maar de absolute risicoâs blijven klein (#,#-#,#%) Enkele onderzoeken laten zien dat er een verhoogd risico is op miskramen en vroeggeboorte, maar de resultaten zijn niet consistent (NVvP, ###) Een hoge lithiumspiegel tijdens de bevalling is geassocieerd met meer perinatale complicaties, zoals een lagere apgarscore, langere opname in het geadviseerd om bij de start van de weeën het lithium tijdelijk te staken en weer te hervatten na <PERSOON> controle van psychotische klachten in de zwangerschap is belangrijk Als een vrouw die een antipsychoticum gebruikt zwanger wordt, kan het gebruik daarom beter worden voortgezet in plaats van het veranderen van medicatie (NVvP, ###) beschikbaar over de eventuele (schadelijke) effecten van gebruik tijdens de zwangerschap (NVvP, ###) Op grond van de bestaande ervaring gaat de voorkeur uit naar het gebruik van haloperidol tijdens de zwangerschap (NVvP, ###; TIS) Uit onderzoek blijkt dat antipsychotica als groep zijn geassocieerd met een kleine toename van het risico op vroeggeboorte en een laag geboortegewicht, maar niet op aangeboren afwijkingen (NVvP, ###; TIS) Thioxanthenen, difenylbutylaminen, fenothiazinen en atypische antipsychotica kunnen bij toepassing in het derde trimester motorische stoornissen bij de neonaat veroorzaken Daarnaast kan deze medicatie bij langdurig gebruik tot aan de partus onthoudingsverschijnselen bij de neonaat veroorzaken (o a prikkelbaarheid, hypertonie, tremoren, onregelmatige ademhaling, slecht drinken en hard huilen) (TIS) Om bijwerkingen bij de neonaat te voorkomen, kan overwogen worden om in het derde trimester van de zwangerschap het De NHG adviseert het medicatiegebruik preconceptioneel te heroverwegen en de dosering zo nodig aan te passen voorafgaand aan het staken van anticonceptie Wijziging in therapie kan enige maanden vergen (NHG, ###) In de preconceptieperiode moet de afweging gemaakt worden het gebruik van medicatie te staken of voort te zetten Daarbij moet het risico van het gebruik van medicatie versus het risico van een terugval tegen elkaar afgewogen worden Indien het noodzakelijk is om het gebruik van medicatie te continueren, heeft het gebruik van monotherapie de voorkeur (NVvP, ###) De kans op terugval van een depressie of angststoornis is afhankelijk van het aantal eerdere episodes,.
| 616 | nvog |
beschikbaar over de eventuele (schadelijke) effecten van gebruik tijdens de zwangerschap (NVvP, ###) Op grond van de bestaande ervaring gaat de voorkeur uit naar het gebruik van haloperidol tijdens de zwangerschap (NVvP, ###; TIS) Uit onderzoek blijkt dat antipsychotica als groep zijn geassocieerd met een kleine toename van het risico op vroeggeboorte en een laag geboortegewicht, maar niet op aangeboren afwijkingen (NVvP, ###; TIS) Thioxanthenen, difenylbutylaminen, fenothiazinen en atypische antipsychotica kunnen bij toepassing in het derde trimester motorische stoornissen bij de neonaat veroorzaken Daarnaast kan deze medicatie bij langdurig gebruik tot aan de partus onthoudingsverschijnselen bij de neonaat veroorzaken (o a prikkelbaarheid, hypertonie, tremoren, onregelmatige ademhaling, slecht drinken en hard huilen) (TIS) Om bijwerkingen bij de neonaat te voorkomen, kan overwogen worden om in het derde trimester van de zwangerschap het De NHG adviseert het medicatiegebruik preconceptioneel te heroverwegen en de dosering zo nodig aan te passen voorafgaand aan het staken van anticonceptie Wijziging in therapie kan enige maanden vergen (NHG, ###) In de preconceptieperiode moet de afweging gemaakt worden het gebruik van medicatie te staken of voort te zetten Daarbij moet het risico van het gebruik van medicatie versus het risico van een terugval tegen elkaar afgewogen worden Indien het noodzakelijk is om het gebruik van medicatie te continueren, heeft het gebruik van monotherapie de voorkeur (NVvP, ###) De kans op terugval van een depressie of angststoornis is afhankelijk van het aantal eerdere episodes, familiaire voorgeschiedenis wat betreft stemmings- en angststoornissen (meer aangedane familieleden, des te groter de kans op terugval) en psychiatrische en somatische co-morbiditeit (NVOG, ###) Aandacht voor voldoende sociale steun is van belang gedurende de hele perinatale periode Als een vrouw met een psychiatrische stoornis meldt een actieve kinderwens te hebben, is het raadzaam om samen met de vrouw en haar partner preconceptioneel een zwangerschapsplan op te stellen voor de periode van de zwangerschap, de bevalling en de postpartumperiode (NVvP, ###; NVvP, ###) Het is van belang dat de vrouw tijdig overleg heeft met de gynaecoloog en/of verloskundige over de mogelijkheden met betrekking tot prenatale diagnostiek Daarnaast dient de zwangerschapsbegeleiding (in de eerste, tweede of derde lijn) en plaats van bevalling en het kraambed Onderwerpen die tijdens het preconceptieconsult aan de orde dienen te komen, zijn (NVvP, ###) De mogelijke invloed van een zwangerschap en de postpartumperiode op het beloop van de De mogelijke voor- en nadelen van het voortzetten dan wel stoppen van de medicatie in de De NHG adviseert om een psychiater te consulteren bij vrouwen met een depressie, angststoornis, bipolaire stoornis of een (doorgemaakte) psychose, en een zwangerschap(swens) Vrouwen worden naar de behandelend arts verwezen om de medicatie te beoordelen (NHG, ###a; NHG, ###b) Er bestaat binnen verschillende regioâs in <LOCATIE> ook de mogelijkheid voor gecombineerde consultatie van psychiater, gynaecoloog en kinderarts (POP-poli; (WEBLINK)) (NHG, ###) Gezien het ontbreken van duidelijke aanwijzingen voor een toename van zwangerschaps- en baringscomplicaties bij het gebruik van benzodiazepine tijdens de zwangerschap, acht de NVOG.
| 629 | nvog |
des te groter de kans op terugval) en psychiatrische en somatische co-morbiditeit (NVOG, ###) Aandacht voor voldoende sociale steun is van belang gedurende de hele perinatale periode Als een vrouw met een psychiatrische stoornis meldt een actieve kinderwens te hebben, is het raadzaam om samen met de vrouw en haar partner preconceptioneel een zwangerschapsplan op te stellen voor de periode van de zwangerschap, de bevalling en de postpartumperiode (NVvP, ###; NVvP, ###) Het is van belang dat de vrouw tijdig overleg heeft met de gynaecoloog en/of verloskundige over de mogelijkheden met betrekking tot prenatale diagnostiek Daarnaast dient de zwangerschapsbegeleiding (in de eerste, tweede of derde lijn) en plaats van bevalling en het kraambed Onderwerpen die tijdens het preconceptieconsult aan de orde dienen te komen, zijn (NVvP, ###) De mogelijke invloed van een zwangerschap en de postpartumperiode op het beloop van de De mogelijke voor- en nadelen van het voortzetten dan wel stoppen van de medicatie in de De NHG adviseert om een psychiater te consulteren bij vrouwen met een depressie, angststoornis, bipolaire stoornis of een (doorgemaakte) psychose, en een zwangerschap(swens) Vrouwen worden naar de behandelend arts verwezen om de medicatie te beoordelen (NHG, ###a; NHG, ###b) Er bestaat binnen verschillende regioâs in <LOCATIE> ook de mogelijkheid voor gecombineerde consultatie van psychiater, gynaecoloog en kinderarts (POP-poli; (WEBLINK)) (NHG, ###) Gezien het ontbreken van duidelijke aanwijzingen voor een toename van zwangerschaps- en baringscomplicaties bij het gebruik van benzodiazepine tijdens de zwangerschap, acht de NVOG Wanneer er sprake is van hoge dosering, chronisch gebruik of comedicatie, is begeleiding in de #e/#e lijn wel geïndiceerd (NVOG, ###) - Een onbehandelde depressie, bipolaire stoornis, angststoornis of psychose kunnen verschillende obstetrische problemen geven Daarnaast is er een hoge kans op een recidief - Het gebruik van SSRIâs lijkt geen verband te hebben met het optreden van spontane bevalling SSRI-gebruik leidt mogelijk tot aangeboren afwijkingen en neonatale bijwerkingen - Voor benzodiazepinen geldt dat tijdens de zwangerschap een zo laag mogelijke, maar wel effectieve dosis gebruikt dient te worden Het is onduidelijk of het gebruik van benzodiazepinen het risico op aangeboren afwijkingen verhoogt Wanneer comedicatie wordt - Lithium is tijdens de zwangerschap de eerste keuze bij de behandeling van een bipolaire stoornis Er is geen eenduidig bewijs dat het gebruik van lithium de kans op aangeboren afwijkingen verhoogt en leidt mogelijk tot neonatale bijwerkingen - Als antipsychoticum heeft haloperidol de voorkeur tijdens de zwangerschap Mocht de vrouw al een ander antipsychoticum gebruiken en zwanger worden, dan wordt geadviseerd deze De ernst en de omvang van de psychiatrische problematiek moeten bij vrouwen met kinderwens goed in kaart worden gebracht Multidisciplinair overleg en een eenduidig behandelbeleid binnen de gehele zorgketen (eerste, tweede en derde lijn) zijn aandachtspunten inde zorg bij psychische klachten en psychiatrische aandoeningen <PERSOON> communicatie en korte lijnen tussen zorgverleners, de (aanstaande) zwangere en haar partner of steunsysteem zijn hierbij essentieel Bij vrouwen die worden behandeld of die eerder zijn behandeld voor een psychiatrische aandoening.
| 612 | nvog |
hoge dosering, chronisch gebruik of comedicatie, is begeleiding in de #e/#e lijn wel geïndiceerd (NVOG, ###) - Een onbehandelde depressie, bipolaire stoornis, angststoornis of psychose kunnen verschillende obstetrische problemen geven Daarnaast is er een hoge kans op een recidief - Het gebruik van SSRIâs lijkt geen verband te hebben met het optreden van spontane bevalling SSRI-gebruik leidt mogelijk tot aangeboren afwijkingen en neonatale bijwerkingen - Voor benzodiazepinen geldt dat tijdens de zwangerschap een zo laag mogelijke, maar wel effectieve dosis gebruikt dient te worden Het is onduidelijk of het gebruik van benzodiazepinen het risico op aangeboren afwijkingen verhoogt Wanneer comedicatie wordt - Lithium is tijdens de zwangerschap de eerste keuze bij de behandeling van een bipolaire stoornis Er is geen eenduidig bewijs dat het gebruik van lithium de kans op aangeboren afwijkingen verhoogt en leidt mogelijk tot neonatale bijwerkingen - Als antipsychoticum heeft haloperidol de voorkeur tijdens de zwangerschap Mocht de vrouw al een ander antipsychoticum gebruiken en zwanger worden, dan wordt geadviseerd deze De ernst en de omvang van de psychiatrische problematiek moeten bij vrouwen met kinderwens goed in kaart worden gebracht Multidisciplinair overleg en een eenduidig behandelbeleid binnen de gehele zorgketen (eerste, tweede en derde lijn) zijn aandachtspunten inde zorg bij psychische klachten en psychiatrische aandoeningen <PERSOON> communicatie en korte lijnen tussen zorgverleners, de (aanstaande) zwangere en haar partner of steunsysteem zijn hierbij essentieel Bij vrouwen die worden behandeld of die eerder zijn behandeld voor een psychiatrische aandoening van de problematiek Met de aanstaande zwangere wordt preconceptioneel een zorgplan opgesteld Binnen veel regioâs zijn multidisciplinaire overlegvormen en expertise-/ behandelcentra opgericht (zoals Psychiatrie, Obstetrie, Pediatrie poliâs (POP)) om deze vrouwen te begeleiden Preconceptioneel kunnen vrouwen met een psychiatrische aandoening of medicatie door de huisarts worden verwezen naar een POP-poli om advies te krijgen Wanneer een POP-poli aanwezig is in de regio, zal daarmee worden afgestemd welke vrouwen worden verwezen In een POP-poli team werken drie specialismen intensief samen psychiater, gynaecoloog en kinderarts In het verlengde daarvan is er sprake van een intensieve samenwerking met apothekers, maatschappelijk werkers, sociaalpsychiatrisch medewerkers, verloskundigen, kraamzorg, Veilig thuis en <PERSOON> van de kinderbescherming Vooral de jeugdgezondheidszorg speelt bij voorkeur al voor de geboorte, maar tenminste in de overdracht na de geboorte en bij het casemanagement een belangrijke rol In meerdere gemeenten biedt de jeugdgezondheidszorg ook een prenataal consult om de toekomstige moeder voor te bereiden op de komst van het kind Het POP-poli team zal gezamenlijk een zorgplan opstellen en zal de toekomstige zwangere voorlichten over de mogelijke effecten van een psychiatrische stoornis op het beloop van de zwangerschap en kraamperiode en over de mogelijk gevolgen van het gebruik van Het Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap (LKPZ) is een gezamenlijk initiatief van professionals die werkzaam zijn binnen het gebied van psychiatrie en zwangerschap Dit kenniscentrum is opgericht om zowel behandelaren als patiënten op de hoogte te houden van de meest recente inzichten en behandelmogelijkheden op het gebied van zwangerschap gerelateerde.
| 572 | nvog |
Met de aanstaande zwangere wordt preconceptioneel een zorgplan opgesteld Binnen veel regioâs zijn multidisciplinaire overlegvormen en expertise-/ behandelcentra opgericht (zoals Psychiatrie, Obstetrie, Pediatrie poliâs (POP)) om deze vrouwen te begeleiden Preconceptioneel kunnen vrouwen met een psychiatrische aandoening of medicatie door de huisarts worden verwezen naar een POP-poli om advies te krijgen Wanneer een POP-poli aanwezig is in de regio, zal daarmee worden afgestemd welke vrouwen worden verwezen In een POP-poli team werken drie specialismen intensief samen psychiater, gynaecoloog en kinderarts In het verlengde daarvan is er sprake van een intensieve samenwerking met apothekers, maatschappelijk werkers, sociaalpsychiatrisch medewerkers, verloskundigen, kraamzorg, Veilig thuis en <PERSOON> van de kinderbescherming Vooral de jeugdgezondheidszorg speelt bij voorkeur al voor de geboorte, maar tenminste in de overdracht na de geboorte en bij het casemanagement een belangrijke rol In meerdere gemeenten biedt de jeugdgezondheidszorg ook een prenataal consult om de toekomstige moeder voor te bereiden op de komst van het kind Het POP-poli team zal gezamenlijk een zorgplan opstellen en zal de toekomstige zwangere voorlichten over de mogelijke effecten van een psychiatrische stoornis op het beloop van de zwangerschap en kraamperiode en over de mogelijk gevolgen van het gebruik van Het Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap (LKPZ) is een gezamenlijk initiatief van professionals die werkzaam zijn binnen het gebied van psychiatrie en zwangerschap Dit kenniscentrum is opgericht om zowel behandelaren als patiënten op de hoogte te houden van de meest recente inzichten en behandelmogelijkheden op het gebied van zwangerschap gerelateerde Bespreek met vrouwen die behandeld worden of in het verleden behandeld zijn voor Kans op een recidief in de zwangerschap en het te verwachten natuurlijk beloop van de psychiatrische stoornis tijdens de zwangerschap en in de postpartum Risicoâs van het staken van de medicatie tijdens de zwangerschap en in het kraambed voor de psychische gezondheid van de moeder en effect ervan op het Bespreek bij het voorschrijven van psychiatrische medicatie aan vrouwen in de De wenselijkheid van een preconceptioneel advies bij kinderwens <PERSOON> eventueel de keuze van medicatie aan indien kinderwens (in de toekomst) â Handboek Psychiatrie en zwangerschap <PERSOON> voor een goed begin <PERSOON> RA Hoe vaak komt depressie voor en bij wie? Uit NIVEL Zorgregistraties eerste lijn [internet] ### [Laatst gewijzigd op <DATUM> schildklier) en hyperthreoïdie (te snelwerkende schildklier) Hypothyreoïdie komt voor bij ## op de ### vrouwen tussen de ## tot <LEEFTIJD> jaar In dezelfde leeftijdsgroep hebben # op de ### vrouwen hyperthyreoïdie (NHG, ###) Hypothyreoïdie leidt onbehandeld door een verlaagd metabolisme tot klachten als gewichtstoename, kouwelijkheid, obstipatie, bradycardie, myxoedeem en traagheid Hyperthyreoïdie kan leiden tot klachten als gewichtsverlies ondanks goede eetlust, diarree, nervositeit, oftalmopathie en hartkloppingen Zowel hypo- als hyperthyreoïdie kunnen gepaard gaan met moeheid en menstruatiestoornissen (NHG, ###) Soms behoeft een hyperthyreoïdie na verloop van tijd geen behandeling meer.
| 576 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.