text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
nieuwe wratten reageren beter op behandeling dan oudere en grotere hyperkeratotische wratten Hoe kleiner het aantal wratten, hoe groter de kans op eradicatie Een andere nieuwe behandeling is sinecathechins ##% zalf (een groenethee-extract) Deze behandeling wordt in de Verenigde Staten veelvuldig toegepast en is recent ook in <LOCATIE> geregistreerd Ongeacht de behandelmethode varieert het genezingspercentage tussen ## en ##% De recidiefkans is groot Mogelijk heeft dit ook te maken met de reeds genoemde aanwezigheid van HPV in de haarfollikels in de anogenitale regio Er worden verschillende lasers gebruikt voor behandeling van AGW Helaas zijn geen prospectief vergelijkende studies voor handen In sommige centra is laserbehandeling al langere tijd in gebruik (<PERSOON> alle lasertherapieën geldt dat nooit een recidief wordt gezien precies op de Geen enkele therapie is doelmatiger dan een andere therapie en er zijn er geen evidence-based aanwijzingen dat combinatietherapieën effectiever zijn dan monotherapieën Wel zijn er aanwijzingen dat het nieuwe middel imiquimod een lager recidiefrisico kent Het topicaal aanbrengen van hebben als gebruik van podofyllotoxine (<PERSOON> van behandeling wordt gemaakt in overleg met de patiënt, waarbij aspecten als therapietrouw, doeltreffendheid en kosteneffectiviteit een rol spelen Doel van de behandeling is het verwijderen van de wratten Hierbij zal de virusuitscheiding en dus de besmettelijkheid waarschijnlijk afnemen maar niet verdwijnen Over behandelmethoden bestaat in de literatuur een grote mate van consensus De Vooral in de Engelstalige literatuur, maar ook in de Nederlandse richtlijnen wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen therapieën die de patiënt zelf kan toepassen (âhome therapyâ) en therapieën die de arts moet toepassen (âclinical - cidofovircrème #% lokaal bij therapieresistente AGW bij transplantatiepatiënten # dd appliceren gedurende # weken (<PERSOON>, ###); cidofovir is in <LOCATIE> niet in de handel en dient met een imiquimodcrème #% driemaal per week, om de dag, maximaal ## opeenvolgende weken; podofyllotoxine (crème #,##%, vloeistof #,#%) # dd gedurende # achtereenvolgende dagen per Door een terzake kundig arts, veelal de dermatoloog, kunnen overige therapieën, zoals laser-, cryoen electrochirurgie, worden uitgevoerd al dan niet in combinatie met lokale therapie door de patiënt cryotherapie met vloeibaar stikstof of cryoprobe, herhalen elke <DATUM> weken; AGW in de fossa navicularis van de urethra kunnen door middel van een shave biopteur worden verwijderd Zijn er aanwijzingen voor AGW in het verloop van de urethra en is er sprake van urinewegobstructie, dan is een verwijzing naar een uroloog voor verder beleid geïndiceerd Podofyllotoxine is, vooral bij recent ontstane AGW, sneller effectief en aanzienlijk goedkoper dan imiquimod Sommigen vinden daarom imiquimod een tweedelijns middel (LCI, ###) Bij imiqimod lijken er echter minder recidieven op te treden (expert opinie) Sinecatechins wordt niet aanbevolen voor patiënten met hiv, immuungecompromitteerde patiënten en patiënten met klinische genitale herpes, omdat de veiligheid en effectiviteit bij deze groepen patiënten onbekend is De veiligheid van het gebruik van deze middelen tijdens de zwangerschap is onbekend (CDC, ###) Bij langer.
| 617 | nvog |
ook in de Nederlandse richtlijnen wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen therapieën die de patiënt zelf kan toepassen (âhome therapyâ) en therapieën die de arts moet toepassen (âclinical - cidofovircrème #% lokaal bij therapieresistente AGW bij transplantatiepatiënten # dd appliceren gedurende # weken (<PERSOON>, ###); cidofovir is in <LOCATIE> niet in de handel en dient met een imiquimodcrème #% driemaal per week, om de dag, maximaal ## opeenvolgende weken; podofyllotoxine (crème #,##%, vloeistof #,#%) # dd gedurende # achtereenvolgende dagen per Door een terzake kundig arts, veelal de dermatoloog, kunnen overige therapieën, zoals laser-, cryoen electrochirurgie, worden uitgevoerd al dan niet in combinatie met lokale therapie door de patiënt cryotherapie met vloeibaar stikstof of cryoprobe, herhalen elke <DATUM> weken; AGW in de fossa navicularis van de urethra kunnen door middel van een shave biopteur worden verwijderd Zijn er aanwijzingen voor AGW in het verloop van de urethra en is er sprake van urinewegobstructie, dan is een verwijzing naar een uroloog voor verder beleid geïndiceerd Podofyllotoxine is, vooral bij recent ontstane AGW, sneller effectief en aanzienlijk goedkoper dan imiquimod Sommigen vinden daarom imiquimod een tweedelijns middel (LCI, ###) Bij imiqimod lijken er echter minder recidieven op te treden (expert opinie) Sinecatechins wordt niet aanbevolen voor patiënten met hiv, immuungecompromitteerde patiënten en patiënten met klinische genitale herpes, omdat de veiligheid en effectiviteit bij deze groepen patiënten onbekend is De veiligheid van het gebruik van deze middelen tijdens de zwangerschap is onbekend (CDC, ###) Bij langer veelal gekozen voor een ablatieve therapie (vooral cryochirugie), waarbij de resultaten mogelijk verbeteren door combinatie met lokaal imiquimod (expert opinie) Essentieel is een duidelijk behandelplan met de patiënt overeen te komen met evaluatiemomenten (LCI, ###) Indicaties voor verwijzing naar de #e lijn zijn (<PERSOON>, ###; Zielinski, ###) kinderen (cave seksueel misbruik), met name bij kinderen ouder dan <LEEFTIJD> jaar; tot die leeftijd is kans hierop bij een kind van een moeder met AGW is # ###; dat is te klein om een sectio Anogenitale wratten kunnen zeer lastig te behandelen zijn, met een recidiefkans na behandeling van rond de ##% Met name wanneer het gaat om zeer grote condylomata zoals een (bijvoorbeeld ablatie + imiquimod) bijdragen aan het verdwijnen van de AGW (expert opinie) Persisterende AGW kunnen worden behandeld met lokale interferoninjecties (<PERSOON> meta-analyse van <PERSOON> et al wordt een significante verbetering in totale klaring gevonden in vergelijking met placebo Het gebruik van systemisch interferon toont geen significant verschil met placebogebruik en wordt dus ook niet aangeraden, mede vanwege de kans op systemische bijwerkingen Daarnaast lijkt de recidiefkans van lokaal interferongebruik significant lager te liggen dan Een andere mogelijkheid zou fotodynamische therapie (PDT) met #-aminolevulinezuur (#-ALA) acid zijn In case reports zijn goede resultaten beschreven bij externe genitale wratten (Nucci, ###) Cryotherapie heeft een genezingspercentage van ##-##% met een recidiefkans van ##-##% Bijwerkingen van cryotherapie bestaan vooral uit pijn en blaarvorming Behandeling met imiquimod.
| 670 | nvog |
voor een ablatieve therapie (vooral cryochirugie), waarbij de resultaten mogelijk verbeteren door combinatie met lokaal imiquimod (expert opinie) Essentieel is een duidelijk behandelplan met de patiënt overeen te komen met evaluatiemomenten (LCI, ###) Indicaties voor verwijzing naar de #e lijn zijn (<PERSOON>, ###; Zielinski, ###) kinderen (cave seksueel misbruik), met name bij kinderen ouder dan <LEEFTIJD> jaar; tot die leeftijd is kans hierop bij een kind van een moeder met AGW is # ###; dat is te klein om een sectio Anogenitale wratten kunnen zeer lastig te behandelen zijn, met een recidiefkans na behandeling van rond de ##% Met name wanneer het gaat om zeer grote condylomata zoals een (bijvoorbeeld ablatie + imiquimod) bijdragen aan het verdwijnen van de AGW (expert opinie) Persisterende AGW kunnen worden behandeld met lokale interferoninjecties (<PERSOON> meta-analyse van <PERSOON> et al wordt een significante verbetering in totale klaring gevonden in vergelijking met placebo Het gebruik van systemisch interferon toont geen significant verschil met placebogebruik en wordt dus ook niet aangeraden, mede vanwege de kans op systemische bijwerkingen Daarnaast lijkt de recidiefkans van lokaal interferongebruik significant lager te liggen dan Een andere mogelijkheid zou fotodynamische therapie (PDT) met #-aminolevulinezuur (#-ALA) acid zijn In case reports zijn goede resultaten beschreven bij externe genitale wratten (Nucci, ###) Cryotherapie heeft een genezingspercentage van ##-##% met een recidiefkans van ##-##% Bijwerkingen van cryotherapie bestaan vooral uit pijn en blaarvorming Behandeling met imiquimod Bijwerkingen van Imiquimod bestaan uit erytheem (##%) irritatie, ulceratie en pijn ((##%) en griepachtige symptomen (<DATUM> ) Behandeling met podofyllotoxine heeft een genezingspercentage van ##-##% en een recidiefkans van #-##% Bijwerkingen van podofyllotoxinecrème bestaan uit pijn (##%), branderig gevoel na aanbrengen (##%) en ontsteking (##%) Therapie met trichloorazijnzuur heeft een genezingspercentage van ##-##% en een recidiefkans van ##% Bijwerkingen bestaan vooral uit lokale pijn en irritatie Bij chirurgische excisie is de genezingspercentage ##-##% en de recidiefkans ##% Naast bijwerkingen als pijn en bloedingen is littekenvorming ook een bijwerking (Lazaro, ###; Nadat zichtbare AGW zijn verdwenen, is een nacontrole niet noodzakelijk Patiënten kunnen zelf controleren of er nieuwe AGW ontstaan, wat vooral gebeurt in de eerste # maanden na adequate behandeling De aanwezigheid van AGW kan soms lastig vast te stellen zijn (vooral bij interne afwijkingen), waardoor een nacontrole na # maanden wordt geadviseerd Voor controle van urethrale afwijkingen verder dan de fossa navicularis wordt altijd een controle-urethroscopie geadviseerd, los van klachten, vooral bij immuungecompromitteerden Indien er dan geen recidieven aanwezig zijn, kan de patiënt uit de controle worden ontslagen Eerdere controle kan zinvol zijn voor sommige patiënten om behandelingscomplicaties te monitoren en aanvullende voorlichting te geven aan de patiënt over preventie van AGW Vrouwen met AGW kunnen deelnemen aan het landelijk onderzoeksprogramma naar baarmoederhalskanker zonder verkorte intervallen Additionele afname <PERSOON> EMK #-FU for genital warts in non-immunocompromised individuals Cochrane Database Syst Rev ###; issue # <PERSOON> MPM.
| 674 | nvog |
erytheem (##%) irritatie, ulceratie en pijn ((##%) en griepachtige symptomen (<DATUM> ) Behandeling met podofyllotoxine heeft een genezingspercentage van ##-##% en een recidiefkans van #-##% Bijwerkingen van podofyllotoxinecrème bestaan uit pijn (##%), branderig gevoel na aanbrengen (##%) en ontsteking (##%) Therapie met trichloorazijnzuur heeft een genezingspercentage van ##-##% en een recidiefkans van ##% Bijwerkingen bestaan vooral uit lokale pijn en irritatie Bij chirurgische excisie is de genezingspercentage ##-##% en de recidiefkans ##% Naast bijwerkingen als pijn en bloedingen is littekenvorming ook een bijwerking (Lazaro, ###; Nadat zichtbare AGW zijn verdwenen, is een nacontrole niet noodzakelijk Patiënten kunnen zelf controleren of er nieuwe AGW ontstaan, wat vooral gebeurt in de eerste # maanden na adequate behandeling De aanwezigheid van AGW kan soms lastig vast te stellen zijn (vooral bij interne afwijkingen), waardoor een nacontrole na # maanden wordt geadviseerd Voor controle van urethrale afwijkingen verder dan de fossa navicularis wordt altijd een controle-urethroscopie geadviseerd, los van klachten, vooral bij immuungecompromitteerden Indien er dan geen recidieven aanwezig zijn, kan de patiënt uit de controle worden ontslagen Eerdere controle kan zinvol zijn voor sommige patiënten om behandelingscomplicaties te monitoren en aanvullende voorlichting te geven aan de patiënt over preventie van AGW Vrouwen met AGW kunnen deelnemen aan het landelijk onderzoeksprogramma naar baarmoederhalskanker zonder verkorte intervallen Additionele afname <PERSOON> EMK #-FU for genital warts in non-immunocompromised individuals Cochrane Database Syst Rev ###; issue # <PERSOON> MPM Byars RW, Poole GV, Barber WH Anal carcinoma arising from condyloma acuminate <PERSOON> P, <PERSOON> K, <PERSOON> OM, <PERSOON> RM, Saah A End-of-study safety, immunogenicity, and efficacy of quadrivalent HPV (types #, ##, ##, ##) recombinant vaccine in adult women ##-## years CDC FDA licensure of quadrivalent human papillomavirus vaccine (HPV#, Gardasil) for use in males and guidance from the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) MMWR Morb CDC ### Human papillomavirus (HPV) infection In ### Sexually transmitted diseases treatment guidelines Centers for Disease Control and <PERSOON> clinical experience and future perspectives on an acyclic nucleoside phosphonate analog of cytosine in the treatment of refractory and premalignant <PERSOON> respiratory papillomatosis an uncommon but potentially devastating effect of human papillomavirus in children <PERSOON> biology of genital human papillomaviruses In Holmes KK, Sparling PF, Stamm WE et al Sexually transmitted diseases #th <PERSOON-##> S, Maw RD Imiquimod #% cream is a safe and effective self-applied treatment for anogenital warts Int J STD AIDS ###;.
| 596 | nvog |
Poole GV, Barber WH Anal carcinoma arising from condyloma acuminate <PERSOON> P, <PERSOON> K, <PERSOON> OM, <PERSOON> RM, Saah A End-of-study safety, immunogenicity, and efficacy of quadrivalent HPV (types #, ##, ##, ##) recombinant vaccine in adult women ##-## years CDC FDA licensure of quadrivalent human papillomavirus vaccine (HPV#, Gardasil) for use in males and guidance from the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) MMWR Morb CDC ### Human papillomavirus (HPV) infection In ### Sexually transmitted diseases treatment guidelines Centers for Disease Control and <PERSOON> clinical experience and future perspectives on an acyclic nucleoside phosphonate analog of cytosine in the treatment of refractory and premalignant <PERSOON> respiratory papillomatosis an uncommon but potentially devastating effect of human papillomavirus in children <PERSOON> biology of genital human papillomaviruses In Holmes KK, Sparling PF, Stamm WE et al Sexually transmitted diseases #th <PERSOON> S, Maw RD Imiquimod #% cream is a safe and effective self-applied treatment for anogenital warts <PERSOON> and effectiveness of the <PERSOON-##> advances sexually transmitted infection BMJ ###; ### <PERSOON-##> and safety of Gardasil among mid-adult aged men (##-## <PERSOON-##> LA Ingezonden brief <PERSOON-##> genital warts in young women in England associated With HPV ##/## vaccination an ecological study IARC Biological agents, volume ###B a review of human carcinogens IARC Monographs International Agency for Research on <PERSOON-##> of genital warts Am Fam Physician ###; ## ###-### Lacey CJN, Woodhall SC, Wikstrom A, <PERSOON-##> guideline for the management of anogenital warts in adults V# CL ### IUSTI, ### Lazaro N UK national guidelines on the management of anogenital warts ### British Association for Sexual Health and HIV Clinical Effectiveness Group, ### https //(WEBLINK) <PERSOON-##> C, <PERSOON-##> O, <PERSOON-##>, immunogenicity, and efficacy of quadrivalent human papillomavirus (types #, ##, ##, ##) recombinant vaccine in women aged ##-## years.
| 524 | nvog |
effectiveness of the <PERSOON> advances sexually transmitted infection BMJ ###; ### <PERSOON> and safety of Gardasil among mid-adult aged men (##-## <PERSOON> LA Ingezonden brief <PERSOON> genital warts in young women in England associated With HPV ##/## vaccination an ecological study IARC Biological agents, volume ###B a review of human carcinogens IARC Monographs International Agency for Research on <PERSOON> of genital warts Am Fam Physician ###; ## ###-### Lacey CJN, Woodhall SC, Wikstrom A, <PERSOON> guideline for the management of anogenital warts in adults V# CL ### IUSTI, ### Lazaro N UK national guidelines on the management of anogenital warts ### British Association for Sexual Health and HIV Clinical Effectiveness Group, ### https //(WEBLINK) <PERSOON> C, <PERSOON> O, <PERSOON>, immunogenicity, and efficacy of quadrivalent human papillomavirus (types #, ##, ##, ##) recombinant vaccine in women aged ##-## years <PERSOON-##> factors for the development and severity of juvenile-onset recurrent respiratory papillomatosis a systematic review <PERSOON-##> of anogenital condylomata acuminate with topical photodynamic therapy report of ## cases and review <PERSOON-##> Dis ###; ## Suppl # e###-e### <PERSOON-##> of immune memory following administration of a prophylactic quadrivalent human papillomavirus (HPV) types <DATUM> ## L# virus-like particle (VLP) vaccine <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> H, <PERSOON-##> ER, Markowitz LE Use the advisory committee on immunization practices <PERSOON-##> EC, <PERSOON-##>#A and Ki-## enhance the detection of anal intraepithelial neoplasia and condyloma and correlate with human papillomavirus detection by <PERSOON-##> HJ High-resolution anoscopy clinical features of anal intraepithelial neoplasia in HIV-positive men Dis Colon Rectum <PERSOON-##> O, <PERSOON-##>HA, de Vries HJ, Prins> JM, <PERSOON-##> WG One lesion, one virus.
| 503 | nvog |
<PERSOON> factors for the development and severity of juvenile-onset recurrent respiratory papillomatosis a systematic review <PERSOON> of anogenital condylomata acuminate with topical photodynamic therapy report of ## cases and review <PERSOON> Dis ###; ## Suppl # e###-e### <PERSOON> of immune memory following administration of a prophylactic quadrivalent human papillomavirus (HPV) types <DATUM> ## L# virus-like particle (VLP) vaccine <PERSOON> JA, <PERSOON> H, <PERSOON> ER, Markowitz LE Use the advisory committee on immunization practices <PERSOON> EC, <PERSOON>#A and Ki-## enhance the detection of anal intraepithelial neoplasia and condyloma and correlate with human papillomavirus detection by <PERSOON-##> HJ High-resolution anoscopy clinical features of anal intraepithelial neoplasia in HIV-positive men Dis Colon Rectum <PERSOON-##> O, <PERSOON-##>HA, de Vries HJ, Prins> JM, <PERSOON-##> WG One lesion, one virus intraepithelial neoplasia in HIV-positive men contain a single HPV type <PERSOON-##> impact of preventive HPV vaccination <PERSOON-##> of high-grade dysplasia and cancer in the anal canal in human papillomavirus-infected individuals <PERSOON-##> JC, De <PERSOON-##> WA, De <PERSOON-##> DM, Torné A, <PERSOON-##> of the Syrjänen S HPV infections and tonsillar carcinoma <PERSOON-##> of anogenital warts (condylomata acuminata) <PERSOON-##> MR, et al Efficacy, safety, and immunogenicity of the human papillomavirus ##/## AS##-adjuvanted vaccine in women older than ## years #-year follow-up of the phase #, double-blind, randomised controlled VIVIANE study Lancet Infect Dis WHO Guidelines for the management of sexually transmitted infections World Health WHO Sexually transmitted diseases (STIs) the importance of a renewed commitment to STI prevention and control in achieving global sexual and reproductive health World Health <PERSOON-##> PP Factors involved in clearance of genital warts.
| 449 | nvog |
HIV-positive men contain a single HPV type <PERSOON> impact of preventive HPV vaccination <PERSOON> of high-grade dysplasia and cancer in the anal canal in human papillomavirus-infected individuals <PERSOON> JC, De <PERSOON> WA, De <PERSOON> DM, Torné A, <PERSOON> of the Syrjänen S HPV infections and tonsillar carcinoma <PERSOON> of anogenital warts (condylomata acuminata) <PERSOON> MR, et al Efficacy, safety, and immunogenicity of the human papillomavirus ##/## AS##-adjuvanted vaccine in women older than ## years #-year follow-up of the phase #, double-blind, randomised controlled VIVIANE study Lancet Infect Dis WHO Guidelines for the management of sexually transmitted infections World Health WHO Sexually transmitted diseases (STIs) the importance of a renewed commitment to STI prevention and control in achieving global sexual and reproductive health World Health <PERSOON> PP Factors involved in clearance of genital warts Winer RL, Koutsky LA Genital human papillomavirus infection In Holmes KK, Sparling PF, Woestenberg PJ, <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> BH No evidence for cross-protection of the HPV-##/## vaccine against HPV-<DATUM> positivity in female STI clinic visitors <PERSOON-##> ###; ## ##<DATUM> <PERSOON-##> JB, <PERSOON-##> XJ, <PERSOON-##> laser treatment of genital warts an observation study of ### cases Acta Derm Venereol ###; ## <PERSOON-##> J, Pu YG, Zeng ZM, <PERSOON-##> QW Interferon for the treatment of genital warts a systematic review <PERSOON-##> acuminata een zeldzaam symptoom van ubiquitair humaan papillomavirus en geen teken van risikant seksueel Besmetting met scabiës is een risico voor personen met wisselende seksuele contacten (<PERSOON-##>, ###) Daarom is scabiës in de multidisciplinaire richtlijn soa opgenomen Dit hoofdstuk is een bewerkte versie van de LCI-richtlijn Scabiës (###) Zie verder Scabiës (schurft) is een infectie van de huid door Sarcoptes scabiei De voornaamste klacht van Scabiës bij mensen wordt veroorzaakt door de Sarcoptes scabiei var hominis, die een ovaal lichaam heeft met een platte onder- en bovenkant en # poten De rug heeft borstels en stekels (denticuli) die.
| 510 | nvog |
Koutsky LA Genital human papillomavirus infection In Holmes KK, Sparling PF, Woestenberg PJ, <PERSOON> JA, <PERSOON> BH No evidence for cross-protection of the HPV-##/## vaccine against HPV-<DATUM> positivity in female STI clinic visitors <PERSOON> ###; ## ##<DATUM> <PERSOON> JB, <PERSOON> XJ, <PERSOON> laser treatment of genital warts an observation study of ### cases Acta Derm Venereol ###; ## <PERSOON> J, Pu YG, Zeng ZM, <PERSOON> QW Interferon for the treatment of genital warts a systematic review <PERSOON> acuminata een zeldzaam symptoom van ubiquitair humaan papillomavirus en geen teken van risikant seksueel Besmetting met scabiës is een risico voor personen met wisselende seksuele contacten (<PERSOON-##>, ###) Daarom is scabiës in de multidisciplinaire richtlijn soa opgenomen Dit hoofdstuk is een bewerkte versie van de LCI-richtlijn Scabiës (###) Zie verder Scabiës (schurft) is een infectie van de huid door Sarcoptes scabiei De voornaamste klacht van Scabiës bij mensen wordt veroorzaakt door de Sarcoptes scabiei var hominis, die een ovaal lichaam heeft met een platte onder- en bovenkant en # poten De rug heeft borstels en stekels (denticuli) die Het gangetje wordt door het volwassen vrouwtje gegraven en bevindt zich tussen het stratum corneum (hoornlaag) en stratum granulosum (korrellaag) van de huid Ze graaft met behulp van een secreet dat lysis (oplossing van celmateriaal) van de oppervlakkige cellen veroorzaakt Het product daarvan vormt haar voedsel Ze graaft #,# tot # mm per dag en een gangetje wordt maximaal ## mm lang In het gangetje vindt copulatie plaats, waarna het mannetje sterft Gedurende de rest van haar <DATUM> weken durende leven legt zij <DATUM> eitjes per dag (in totaal ##-## eitjes) Na <DATUM> dagen kruipt er een zespotige larve uit het ei die naar het huidoppervlak gaat en op de huid leeft De larve maakt kleine gaatjes in haarfollikels of huidplooien om zich te voeden of te vervellen, waarna hij overgaat in de achtpotige nymfefase Na enkele vervellingen ontwikkelt het mannetje zich in ongeveer <DATUM> dagen en het vrouwtje in ##-## dagen tot een geslachtsrijpe mijt De mijten lopen in alle ontwikkelstadia over het menselijk lichaam Naast het ontstaan van de huidafwijkingen door de gangetjes van de mijt zijn de belangrijkste symptomen jeuk en een ontstekingsreactie in de huid Deze ontstaan door de immuunreactie van de patiënt met een vertraagd type IV overgevoeligheidsreactie op de mijten (door substanties op het oppervlak van de mijt) en hun excreten (het secreet, de uitwerpselen, de eitjes) meestal <DATUM> weken na De periode tussen het tot stand komen van de besmetting en het uitbreken van de eerste.
| 578 | nvog |
Het gangetje wordt door het volwassen vrouwtje gegraven en bevindt zich tussen het stratum corneum (hoornlaag) en stratum granulosum (korrellaag) van de huid Ze graaft met behulp van een secreet dat lysis (oplossing van celmateriaal) van de oppervlakkige cellen veroorzaakt Het product daarvan vormt haar voedsel Ze graaft #,# tot # mm per dag en een gangetje wordt maximaal ## mm lang In het gangetje vindt copulatie plaats, waarna het mannetje sterft Gedurende de rest van haar <DATUM> weken durende leven legt zij <DATUM> eitjes per dag (in totaal ##-## eitjes) Na <DATUM> dagen kruipt er een zespotige larve uit het ei die naar het huidoppervlak gaat en op de huid leeft De larve maakt kleine gaatjes in haarfollikels of huidplooien om zich te voeden of te vervellen, waarna hij overgaat in de achtpotige nymfefase Na enkele vervellingen ontwikkelt het mannetje zich in ongeveer <DATUM> dagen en het vrouwtje in ##-## dagen tot een geslachtsrijpe mijt De mijten lopen in alle ontwikkelstadia over het menselijk lichaam Naast het ontstaan van de huidafwijkingen door de gangetjes van de mijt zijn de belangrijkste symptomen jeuk en een ontstekingsreactie in de huid Deze ontstaan door de immuunreactie van de patiënt met een vertraagd type IV overgevoeligheidsreactie op de mijten (door substanties op het oppervlak van de mijt) en hun excreten (het secreet, de uitwerpselen, de eitjes) meestal <DATUM> weken na De periode tussen het tot stand komen van de besmetting en het uitbreken van de eerste overgevoeligheidsreactie en verminderde immuunstatus kan dit tot maanden duren (Bouvresse, ###) Er kan sprake zijn van atypische klachten en/of huidafwijkingen Bij een herbesmetting kan de jeuk al na # tot # dagen ontstaan, nog voordat er gangetjes zichtbaar zijn, omdat de overgevoeligheid dan al bestaat (Bouvresse, ###; Currie, ###; Chosidow, ###; Hengge, ###) Een van de belangrijkste symptomen van scabiës is in de tijd toenemende jeuk Naast jeuk op de plekken waar de mijten zitten, is er een meer algemene jeukende uitslag die vaak verspreid over het hele lichaam voorkomt en die geen relatie heeft met de plaats of het aantal mijten (Ex-)huis- of bedgenoten kunnen dezelfde klachten hebben Een recente infectie, of een vermoeden daarvan, kan Kenmerkend zijn de gangetjes die de mijt graaft op voorkeursplaatsen tussen de vingers, zijkanten en plooien van de handpalm, buigzijde van de pols, strekzijde van de ellebogen, de mediale voetrand, enkel en wreef Ze zien er uit als zeer smalle, meestal witte tot lichtbruine iets gebogen lijntjes die maximaal #,# cm lang zijn Aan het begin ervan kan de huid wat schilferen (âwake signâ), aan de andere kant waar de mijt zich bevindt, kan een papeltje of blaasje zichtbaar zijn Door een dermatoscoop kan de kop van de mijt als een zwart driehoekje herkend worden (âdelta wing signâ) (Bousema, ###) Bij gezonde personen zijn gangetjes soms moeilijk te vinden, omdat ze kapot gekrabd zijn Ook op andere plekken kan scabiës voorkomen, maar dan meer als huidafwijking met.
| 626 | nvog |
verminderde immuunstatus kan dit tot maanden duren (Bouvresse, ###) Er kan sprake zijn van atypische klachten en/of huidafwijkingen Bij een herbesmetting kan de jeuk al na # tot # dagen ontstaan, nog voordat er gangetjes zichtbaar zijn, omdat de overgevoeligheid dan al bestaat (Bouvresse, ###; Currie, ###; Chosidow, ###; Hengge, ###) Een van de belangrijkste symptomen van scabiës is in de tijd toenemende jeuk Naast jeuk op de plekken waar de mijten zitten, is er een meer algemene jeukende uitslag die vaak verspreid over het hele lichaam voorkomt en die geen relatie heeft met de plaats of het aantal mijten (Ex-)huis- of bedgenoten kunnen dezelfde klachten hebben Een recente infectie, of een vermoeden daarvan, kan Kenmerkend zijn de gangetjes die de mijt graaft op voorkeursplaatsen tussen de vingers, zijkanten en plooien van de handpalm, buigzijde van de pols, strekzijde van de ellebogen, de mediale voetrand, enkel en wreef Ze zien er uit als zeer smalle, meestal witte tot lichtbruine iets gebogen lijntjes die maximaal #,# cm lang zijn Aan het begin ervan kan de huid wat schilferen (âwake signâ), aan de andere kant waar de mijt zich bevindt, kan een papeltje of blaasje zichtbaar zijn Door een dermatoscoop kan de kop van de mijt als een zwart driehoekje herkend worden (âdelta wing signâ) (Bousema, ###) Bij gezonde personen zijn gangetjes soms moeilijk te vinden, omdat ze kapot gekrabd zijn Ook op andere plekken kan scabiës voorkomen, maar dan meer als huidafwijking met billen, dijen en de (mannelijke) genitalia <PERSOON> van de gangetjes kan over het gehele lichaam eczeem gezien worden, als uiting van de overgevoeligheidsreactie Bij kleine kinderen kunnen bij gewone scabiës huidafwijkingen op het hoofd en op de voetzolen aanwezig zijn Deze vorm van scabiës, die voor het eerst beschreven werd door Danielson en Böck in ### (Hengge, ###; Sweitzer, ###), wordt gekenmerkt door huidbeschadigingen met een sterk verdikte hoornlaag (hyperkeratose), papels en noduli (knobbeltjes) op met name de extremiteiten In dit geval is er een enorme infestatie en daarmee sprake van een hoge graad van besmettelijkheid Deze vorm van scabiës komt alleen voor bij immuungecompromitteerden, alsmede personen die om welke reden dan ook niet krabben Tussen gewone scabiës en scabies crustosa zijn tussenvormen mogelijk met honderden tot duizenden mijten, waarbij de hoeveelheid mijten en dus de mate van besmettelijkheid richtinggevend is voor de noodzakelijke behandeling De dermatoloog dient de ernst van de besmetting en de behandeling te bepalen Zie verder ook de LCI-richtlijn Scabiës Iemand is besmettelijk vanaf # weken na het oplopen van de infectie Bij gewone scabiës lopen de mijten over bij langdurig (naar wordt aangenomen circa ## minuten) direct huid-huidcontact De besmetting verloopt aerogeen bij scabies crustosa (zelfs na een korte ontmoeting zonder huid-huidcontact) De mijten zoeken hun weg via geur en temperatuur (Walton, ###) Bij intensief gebruik van elkaars kleding, handdoeken en beddengoed kan de scabiësmijt ook via deze weg.
| 629 | nvog |
en de (mannelijke) genitalia <PERSOON> van de gangetjes kan over het gehele lichaam eczeem gezien worden, als uiting van de overgevoeligheidsreactie Bij kleine kinderen kunnen bij gewone scabiës huidafwijkingen op het hoofd en op de voetzolen aanwezig zijn Deze vorm van scabiës, die voor het eerst beschreven werd door Danielson en Böck in ### (Hengge, ###; Sweitzer, ###), wordt gekenmerkt door huidbeschadigingen met een sterk verdikte hoornlaag (hyperkeratose), papels en noduli (knobbeltjes) op met name de extremiteiten In dit geval is er een enorme infestatie en daarmee sprake van een hoge graad van besmettelijkheid Deze vorm van scabiës komt alleen voor bij immuungecompromitteerden, alsmede personen die om welke reden dan ook niet krabben Tussen gewone scabiës en scabies crustosa zijn tussenvormen mogelijk met honderden tot duizenden mijten, waarbij de hoeveelheid mijten en dus de mate van besmettelijkheid richtinggevend is voor de noodzakelijke behandeling De dermatoloog dient de ernst van de besmetting en de behandeling te bepalen Zie verder ook de LCI-richtlijn Scabiës Iemand is besmettelijk vanaf # weken na het oplopen van de infectie Bij gewone scabiës lopen de mijten over bij langdurig (naar wordt aangenomen circa ## minuten) direct huid-huidcontact De besmetting verloopt aerogeen bij scabies crustosa (zelfs na een korte ontmoeting zonder huid-huidcontact) De mijten zoeken hun weg via geur en temperatuur (Walton, ###) Bij intensief gebruik van elkaars kleding, handdoeken en beddengoed kan de scabiësmijt ook via deze weg Soms kan een mijt met behulp van een naald uit het eind van een gangetje worden gehaald Men kan ook een direct preparaat maken door met een lancetmesje (no ##) ter plaatse van een gangetje een oppervlakkig stukje opperhuid weg te schrapen en dat op een objectglaasje, verweekt in een KOH-oplossing onder een dekglaasje te leggen Onder de microscoop zijn door een ervaren persoon mijten, eieren of fecespartikels te vinden Als er geen mijten aantoonbaar zijn en er bij patiënt geen gangetjes zichtbaar zijn, kan de diagnose scabiës niet met zekerheid gesteld worden Uitsluiten van een scabiësinfectie is echter niet mogelijk Eventueel kan de diagnose ook door middel van dermatoscopie worden gesteld (Bousema, ###) Scabies crustosa is daarentegen microscopisch gemakkelijk aan te tonen; in vrijwel Vraag altijd na of een patiënt woonachtig of werkzaam is in een zorginstelling, omdat een diagnose in een dergelijk geval aanzienlijke epidemiologische consequenties kan hebben In dit geval dient microscopisch onderzoek (met positief resultaat) bij minimaal # patiënt met klachten verricht te worden voor de groepsbehandeling uit en is in alle gevallen overleg met de GGD of de afdeling infectiepreventie van het ziekenhuis of arbodienst raadzaam Er bestaat sinds ### ook een PCR (huidschilfers) voor scabiës Hier bestaat echter geen evidence voor; PCR wordt vooralsnog dus niet In ### was de incidentie van âscabies en aandoeningen door andere mijtenâ in de Nederlandse huisartsenpraktijk ongeveer # per ### persoonsjaren (NIVEL, ###) Er worden regelmatig scabiësuitbraken in instellingen gezien en in situaties waar meerdere personen dicht bij elkaar verblijven.
| 613 | nvog |
het eind van een gangetje worden gehaald Men kan ook een direct preparaat maken door met een lancetmesje (no ##) ter plaatse van een gangetje een oppervlakkig stukje opperhuid weg te schrapen en dat op een objectglaasje, verweekt in een KOH-oplossing onder een dekglaasje te leggen Onder de microscoop zijn door een ervaren persoon mijten, eieren of fecespartikels te vinden Als er geen mijten aantoonbaar zijn en er bij patiënt geen gangetjes zichtbaar zijn, kan de diagnose scabiës niet met zekerheid gesteld worden Uitsluiten van een scabiësinfectie is echter niet mogelijk Eventueel kan de diagnose ook door middel van dermatoscopie worden gesteld (Bousema, ###) Scabies crustosa is daarentegen microscopisch gemakkelijk aan te tonen; in vrijwel Vraag altijd na of een patiënt woonachtig of werkzaam is in een zorginstelling, omdat een diagnose in een dergelijk geval aanzienlijke epidemiologische consequenties kan hebben In dit geval dient microscopisch onderzoek (met positief resultaat) bij minimaal # patiënt met klachten verricht te worden voor de groepsbehandeling uit en is in alle gevallen overleg met de GGD of de afdeling infectiepreventie van het ziekenhuis of arbodienst raadzaam Er bestaat sinds ### ook een PCR (huidschilfers) voor scabiës Hier bestaat echter geen evidence voor; PCR wordt vooralsnog dus niet In ### was de incidentie van âscabies en aandoeningen door andere mijtenâ in de Nederlandse huisartsenpraktijk ongeveer # per ### persoonsjaren (NIVEL, ###) Er worden regelmatig scabiësuitbraken in instellingen gezien en in situaties waar meerdere personen dicht bij elkaar verblijven (NCvB) gemeld; in ### zijn geen meldingen ontvangen Dit aantal meldingen zegt weinig over het daadwerkelijk aantal voorkomende gevallen Het NCvB heeft waarschijnlijk te maken met Verzamel het textiel van de afgelopen ## uur in een wasmand Was met gebruik van een totaalwasmiddel (dus geen fijnwasmiddel of wasmiddelen die bestemd zijn voor speciale kleuren etc ) bij een temperatuur van ## °<PERSOON> schoon en vuil textiel niet in dezelfde ruimte Bewaar het schoon textiel in een schone en Zie ook de LCI-richtlijn Reiniging, desinfectie en sterilisatie in de openbare gezondheidszorg Tot ### was er een aangifteplicht voor iedere patiënt met scabiës Er werden jaarlijks ### tot ### patiënten gemeld Sinds december ### geldt er impliciet een hernieuwde meldingsplicht voor scabies crustosa en scabiës in instellingen op basis van artikel ## van de Wet publieke gezondheid Dit artikel beschrijft de plicht tot melden van een ongewoon aantal gevallen van een infectieziekte die een gevaar voor de volksgezondheid kan vormen, maar die niet meldingsplichtig is Deze meldingsplicht geldt voor artsen en directeuren van instellingen waar kwetsbare personen verblijven In de context van artikel ## zijn meldingsplichtig # of meer gevallen met de diagnose of de verdenking op âschurftâ in instellingen waar kwetsbare personen verblijven zoals zieken, jonge kinderen, verzorgingshuizen, instellingen voor verstandelijk beperkten, thuiszorginstellingen, residentiële basisonderwijs en aanmeld- en opvangcentra voor asielzoekers, opvang voor dak- en thuislozen ) De praktijk leert dat ook # geval in een dergelijke instelling meestal minimaal een tweede geval oplevert.
| 612 | nvog |
### zijn geen meldingen ontvangen Dit aantal meldingen zegt weinig over het daadwerkelijk aantal voorkomende gevallen Het NCvB heeft waarschijnlijk te maken met Verzamel het textiel van de afgelopen ## uur in een wasmand Was met gebruik van een totaalwasmiddel (dus geen fijnwasmiddel of wasmiddelen die bestemd zijn voor speciale kleuren etc ) bij een temperatuur van ## °<PERSOON> schoon en vuil textiel niet in dezelfde ruimte Bewaar het schoon textiel in een schone en Zie ook de LCI-richtlijn Reiniging, desinfectie en sterilisatie in de openbare gezondheidszorg Tot ### was er een aangifteplicht voor iedere patiënt met scabiës Er werden jaarlijks ### tot ### patiënten gemeld Sinds december ### geldt er impliciet een hernieuwde meldingsplicht voor scabies crustosa en scabiës in instellingen op basis van artikel ## van de Wet publieke gezondheid Dit artikel beschrijft de plicht tot melden van een ongewoon aantal gevallen van een infectieziekte die een gevaar voor de volksgezondheid kan vormen, maar die niet meldingsplichtig is Deze meldingsplicht geldt voor artsen en directeuren van instellingen waar kwetsbare personen verblijven In de context van artikel ## zijn meldingsplichtig # of meer gevallen met de diagnose of de verdenking op âschurftâ in instellingen waar kwetsbare personen verblijven zoals zieken, jonge kinderen, verzorgingshuizen, instellingen voor verstandelijk beperkten, thuiszorginstellingen, residentiële basisonderwijs en aanmeld- en opvangcentra voor asielzoekers, opvang voor dak- en thuislozen ) De praktijk leert dat ook # geval in een dergelijke instelling meestal minimaal een tweede geval oplevert bedrijfsarts van betrokkene worden gemeld bij het Nederlands <INSTELLING> voor Beroepsziekten (het Zie voor dit onderdeel ook hoofdstuk C# De uitgebreidheid van bronopsporing is afhankelijk van de context Wie is )## minuten in aanraking geweest met de patiënt bij gewone scabiës? Dit komt vaak neer op gezinscontacten, logés en eventueel verplegend personeel Als de patiënt of een eventuele <INSTELLING> van de patiënt niet wordt behandeld, bestaat de kans dat scabiës terugkomt en dat Lichamelijk contact )## minuten met een patiënt met gewone scabiës en huidcontact met diens kleding en beddengoed (schorten met lange mouwen, handschoenen, handen wassen) dient tot ## De behandeling van gewone scabiës berust op de volgende pijlers gelijktijdige behandeling van patiënt en contacten met een scabicide middel (Bouvresse, ###); én wassen/luchten van kleding en beddengoed van patiënt met gewone scabiës en behandelgroep Gelijktijdige behandeling van patiënt en contacten met een scabicide middel De contacten (zie paragraaf B<DATUM> #) dienen op hetzelfde moment meebehandeld te worden Geadviseerd wordt het gehele huishouden (familieleden) mee te behandelen Dit is om te voorkomen dat iemand direct na de behandeling opnieuw besmet raakt (het zogenaamde âpingpongeffectâ) permetrinecrème #% eenmalig overnacht gehele lichaam tot de kaakrand, bij oudere patiënten en kinderen ook het gezicht, de hoofdhuid en oren behandelen, niet te dicht rond ogen en mond smeren; bij het aanbrengen speciale aandacht besteden aan plaatsen tussen de vingers en tenen, polsen, oksels, uitwendige mannelijke genitaliën, billen en onder de nagels van vingers en tenen;.
| 625 | nvog |
betrokkene worden gemeld bij het Nederlands <INSTELLING> voor Beroepsziekten (het Zie voor dit onderdeel ook hoofdstuk C# De uitgebreidheid van bronopsporing is afhankelijk van de context Wie is )## minuten in aanraking geweest met de patiënt bij gewone scabiës? Dit komt vaak neer op gezinscontacten, logés en eventueel verplegend personeel Als de patiënt of een eventuele <INSTELLING> van de patiënt niet wordt behandeld, bestaat de kans dat scabiës terugkomt en dat Lichamelijk contact )## minuten met een patiënt met gewone scabiës en huidcontact met diens kleding en beddengoed (schorten met lange mouwen, handschoenen, handen wassen) dient tot ## De behandeling van gewone scabiës berust op de volgende pijlers gelijktijdige behandeling van patiënt en contacten met een scabicide middel (Bouvresse, ###); én wassen/luchten van kleding en beddengoed van patiënt met gewone scabiës en behandelgroep Gelijktijdige behandeling van patiënt en contacten met een scabicide middel De contacten (zie paragraaf B<DATUM> #) dienen op hetzelfde moment meebehandeld te worden Geadviseerd wordt het gehele huishouden (familieleden) mee te behandelen Dit is om te voorkomen dat iemand direct na de behandeling opnieuw besmet raakt (het zogenaamde âpingpongeffectâ) permetrinecrème #% eenmalig overnacht gehele lichaam tot de kaakrand, bij oudere patiënten en kinderen ook het gezicht, de hoofdhuid en oren behandelen, niet te dicht rond ogen en mond smeren; bij het aanbrengen speciale aandacht besteden aan plaatsen tussen de vingers en tenen, polsen, oksels, uitwendige mannelijke genitaliën, billen en onder de nagels van vingers en tenen; recept ivermectine ### μg/kg lichaamsgewicht eenmalig; eventueel na # weken herhalen; recept ### ml benzylbenzoaatsmeersel ##% FNA; lichaam goed wassen met zeep, daarna het gehele lichaam tot aan de kaakrand zorgvuldig inwrijven, totdat dit geheel door de huid is opgenomen; bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar, fragiele ouderen, psychogeriatrische patiënten, bedlegerige patiënten en patiënten met een verminderde afweer ook de nek, gezicht (vooral ook de wenkbrauwen), oren en hoofdhuid insmeren; zorg dat de vloeistof ook onder de nagels en in alle huidplooien doordringt; behandeling na ## uur herhalen, ## uur daarna het gehele lichaam met warm water en zeep wassen; behandeling na # week herhalen <PERSOON>/luchten van kleding en beddengoed van patiënt en behandelgroep Kleding en beddengoed worden heet (op minimaal ## graden) gewassen of ## uur in een afgesloten Benzylbenzoaat is minder effectief dan permetrine Bij lokale toepassing van permetrine ontstaat nauwelijks systemische resorptie Voor beide middelen zijn er echter onvoldoende gegevens over veiligheid bij zwangeren en lacterenden De veiligheid en werkzaamheid bij kinderen (# maanden is niet onderzocht (FTK) Hoewel er nauwelijks sprake is van percutane absorptie dient bij het gebruik van permetrine tijdens de zwangerschap de veiligheid afgewogen te worden (FTK) Tijdens lactatie lijkt het veilig de melk af te kolven en weg te gooien tot ## uur na start van de behandeling Eerste De behandeling van een patiënt met scabies crustosa dient door de dermatoloog gedaan te worden De identificatie van de behandelgroep en de hygiënemaatregelen bij een geval van scabies crustosa.
| 631 | nvog |
na # weken herhalen; recept ### ml benzylbenzoaatsmeersel ##% FNA; lichaam goed wassen met zeep, daarna het gehele lichaam tot aan de kaakrand zorgvuldig inwrijven, totdat dit geheel door de huid is opgenomen; bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar, fragiele ouderen, psychogeriatrische patiënten, bedlegerige patiënten en patiënten met een verminderde afweer ook de nek, gezicht (vooral ook de wenkbrauwen), oren en hoofdhuid insmeren; zorg dat de vloeistof ook onder de nagels en in alle huidplooien doordringt; behandeling na ## uur herhalen, ## uur daarna het gehele lichaam met warm water en zeep wassen; behandeling na # week herhalen <PERSOON>/luchten van kleding en beddengoed van patiënt en behandelgroep Kleding en beddengoed worden heet (op minimaal ## graden) gewassen of ## uur in een afgesloten Benzylbenzoaat is minder effectief dan permetrine Bij lokale toepassing van permetrine ontstaat nauwelijks systemische resorptie Voor beide middelen zijn er echter onvoldoende gegevens over veiligheid bij zwangeren en lacterenden De veiligheid en werkzaamheid bij kinderen (# maanden is niet onderzocht (FTK) Hoewel er nauwelijks sprake is van percutane absorptie dient bij het gebruik van permetrine tijdens de zwangerschap de veiligheid afgewogen te worden (FTK) Tijdens lactatie lijkt het veilig de melk af te kolven en weg te gooien tot ## uur na start van de behandeling Eerste De behandeling van een patiënt met scabies crustosa dient door de dermatoloog gedaan te worden De identificatie van de behandelgroep en de hygiënemaatregelen bij een geval van scabies crustosa <PERSOON> JR, Currie BJ Skin disorders, including pyoderma, scabies, <PERSOON> K, <PERSOON> the ultimate tool for melanoma diagnosis <PERSOON> F, <PERSOON> MF, de Souza RP, de Tarso de Oliveira e <PERSOON>-based hand rub and nosocomial scabies <PERSOON> F, <PERSOON> should we always perform dermatoscopy? <PERSOON-##> MF Het Delta-teken Scabiës door de dermatoscoop! <PERSOON-##> in healthcare settings <PERSOON-##> practice scabies <PERSOON-##> SF First documentation of in vivo and in vitro ivermectin resistance in Sarcoptes scabiei Clin Infect Dis ###; ## e#-e## Currie BJ, McCarthy JS Permethrin and ivermectin for scabies <PERSOON-##> J Med ###; ### #<DATUM> De <PERSOON-##> terug van weggeweest <PERSOON-##> L, et al Accuracy of standard <PERSOON-##> GA Psoriasis or crusted scabies <PERSOON-##> RA Scabies a ubiquitous neglected skin.
| 542 | nvog |
including pyoderma, scabies, <PERSOON> K, <PERSOON> the ultimate tool for melanoma diagnosis <PERSOON> F, <PERSOON> MF, de Souza RP, de Tarso de Oliveira e <PERSOON>-based hand rub and nosocomial scabies <PERSOON> F, <PERSOON> should we always perform dermatoscopy? <PERSOON> MF Het Delta-teken Scabiës door de dermatoscoop! <PERSOON> in healthcare settings <PERSOON-##> practice scabies <PERSOON-##> SF First documentation of in vivo and in vitro ivermectin resistance in Sarcoptes scabiei Clin Infect Dis ###; ## e#-e## Currie BJ, McCarthy JS Permethrin and ivermectin for scabies <PERSOON-##> J Med ###; ### #<DATUM> De <PERSOON-##> terug van weggeweest <PERSOON-##> L, et al Accuracy of standard <PERSOON-##> GA Psoriasis or crusted scabies <PERSOON-##> RA Scabies a ubiquitous neglected skin Scabies by <PERSOON-##> diagnosis and treatment <PERSOON-##> of scabies <PERSOON-##> BJ, Walton SF Longitudinal evidence of increasing in vitro tolerance of scabies mites to ivermectin in scabies-endemic communities <PERSOON-##> BJ, Walton SF Scabies molecular perspectives and therapeutic implications in the face of emerging drug resistance <PERSOON-##> SF Identification of <INSTELLING> transporters in Sarcoptes NHG NHG-Behandelrichtlijn scabiës <PERSOON-##> of the nail unit <PERSOON-##> scabies in institutional settings a review of medications, treatment <PERSOON-##> guideline for the management of scabies ### <PERSOON-##> and the sixteenth century origins of medical microbiology <PERSOON-##> for treating scabies Cochrane Database Syst Rev ###; Sweitzer SE, Winer LH Norwegian scabies <PERSOON-##> remarkable debate during the beginning of the nineteenth century concerning the aetiology of scabies Sydsven Medicinhist Sallsk Arsskr ###; ## ##-##.
| 454 | nvog |
Scabies by <PERSOON> diagnosis and treatment <PERSOON> of scabies <PERSOON> BJ, Walton SF Longitudinal evidence of increasing in vitro tolerance of scabies mites to ivermectin in scabies-endemic communities <PERSOON> BJ, Walton SF Scabies molecular perspectives and therapeutic implications in the face of emerging drug resistance <PERSOON> SF Identification of <INSTELLING> transporters in Sarcoptes NHG NHG-Behandelrichtlijn scabiës <PERSOON> of the nail unit <PERSOON> scabies in institutional settings a review of medications, treatment <PERSOON> guideline for the management of scabies ### <PERSOON> and the sixteenth century origins of medical microbiology <PERSOON-##> for treating scabies Cochrane Database Syst Rev ###; Sweitzer SE, Winer LH Norwegian scabies <PERSOON-##> remarkable debate during the beginning of the nineteenth century concerning the aetiology of scabies <PERSOON-##> outbreaks in nursing homes for the elderly recognition, treatment <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> IM Hardnekkig probleem met scabies in <LOCATIE> resistentie tegen lindaan en ivermectine? <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> IM A persistent problem with scabies in and outside a nursing home in <LOCATIE> indications for <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> JE Oorzaken van verspreiding en terugkeer van Walton SF, Currie BJ Problems in diagnosing scabies, a global disease in human and animal <PERSOON-##> contribution to venereology <PERSOON-##> Dis ###; ## ##<DATUM> Mycoplasma genitalium (MG)-urogenitale infectie is toegevoegd aan de richtlijn als addendum De Mycoplasma genitalium (Mg) is een bacterie die geassocieerd is met urethritis bij mannen en mogelijk ook met andere klachten Deze bacterie is begin jaren tachtig voor het eerst gevonden In recente jaren is de hoeveelheid literatuur over Mg toegenomen Dit komt doordat Mg moeilijk te kweken is en er pas sinds kort een betrouwbare (NAAT-)test beschikbaar is gekomen Of een Mg-infectie ook een soa is, hangt af van de mate waarin de bacterie ziekte veroorzaakt De sterkste aanwijzingen komen uit de urethritisstudies bij mannen (zie hieronder) Er is een duidelijke associatie tussen Mg en niet-gonorroïsche urethritis (NGU) bij mannen De.
| 488 | nvog |
<PERSOON> outbreaks in nursing homes for the elderly recognition, treatment <PERSOON> JA, <PERSOON> JA, <PERSOON> IM Hardnekkig probleem met scabies in <LOCATIE> resistentie tegen lindaan en ivermectine? <PERSOON> JA, <PERSOON> JA, <PERSOON> IM A persistent problem with scabies in and outside a nursing home in <LOCATIE> indications for <PERSOON> JA, <PERSOON> JE Oorzaken van verspreiding en terugkeer van Walton SF, Currie BJ Problems in diagnosing scabies, a global disease in human and animal <PERSOON> contribution to venereology <PERSOON> Dis ###; ## ##<DATUM> Mycoplasma genitalium (MG)-urogenitale infectie is toegevoegd aan de richtlijn als addendum De Mycoplasma genitalium (Mg) is een bacterie die geassocieerd is met urethritis bij mannen en mogelijk ook met andere klachten Deze bacterie is begin jaren tachtig voor het eerst gevonden In recente jaren is de hoeveelheid literatuur over Mg toegenomen Dit komt doordat Mg moeilijk te kweken is en er pas sinds kort een betrouwbare (NAAT-)test beschikbaar is gekomen Of een Mg-infectie ook een soa is, hangt af van de mate waarin de bacterie ziekte veroorzaakt De sterkste aanwijzingen komen uit de urethritisstudies bij mannen (zie hieronder) Er is een duidelijke associatie tussen Mg en niet-gonorroïsche urethritis (NGU) bij mannen De In een meta-analyse van internationale (niet-Nederlandse) literatuur werd bij mannen met NGU in ##,#% Mg gevonden (Manhart, ###) Een recente studie bij mannen die de soapolikliniek van GGD <LOCATIE> bezochten, vond een prevalentie van #,#% Mg in alle mannen en van #,#% in alle mannen met urethritisklachten (<PERSOON>, ###) Hierbij werd geen associatie gezien met leeftijd of seksuele voorkeur Deze prevalentie lijkt te zijn toegenomen naar #% (ongeacht klachtenpatroon, Fluorklachten, PID, epididymitis, infertiliteit (m/v), overige (obstetrische) complicaties Alleen de associatie met NGU bij mannen wordt in alle studies bevestigd Voor alle andere onderzochte klachten en (langetermijn)complicaties is onvoldoende bewijs voor een associatie, omdat de beschikbare literatuur hierover met elkaar in tegenspraak is (<PERSOON-##>, ###) In vitro is Mg gevoelig voor tetracyclinen, macroliden en fluoroquinolonen Effectiviteit van Azitromycine bij macrolidegevoelige Mg ligt rond de ##% Een langere kuur azitromycine (zie Behandeladvies) zou mogelijk effectiever zijn Azithromycineresistentie wordt met name veroorzaakt door een mutatie in een ## S rRNA-mutatie Inmiddels is bekend dat er bij mannen met NGU met een bewezen Mg-infectie resistentie voor azitromycine is, met een prevalentie tot ##% en in Japan zelfs tot ##% (<PERSOON-##>, ###; Gesink, ###, Deguchi, ###) Een alternatieve behandeling is die met (fluoroquinolone) moxifloxacine, welke in ##% van de gevallen effectief kan zijn Ook tegen fluoroquinolonen is resistentie beschreven, in de vorm van mutaties in het parC-gen (tot <DATUM> ) (Unemo ###a) Levofloxacin is ook actief tegen Mg de âminimum inhibitory concentrationâ (MIC) ligt iets hoger dan die van moxifloxacine.
| 655 | nvog |
werd bij mannen met NGU in ##,#% Mg gevonden (Manhart, ###) Een recente studie bij mannen die de soapolikliniek van GGD <LOCATIE> bezochten, vond een prevalentie van #,#% Mg in alle mannen en van #,#% in alle mannen met urethritisklachten (<PERSOON>, ###) Hierbij werd geen associatie gezien met leeftijd of seksuele voorkeur Deze prevalentie lijkt te zijn toegenomen naar #% (ongeacht klachtenpatroon, Fluorklachten, PID, epididymitis, infertiliteit (m/v), overige (obstetrische) complicaties Alleen de associatie met NGU bij mannen wordt in alle studies bevestigd Voor alle andere onderzochte klachten en (langetermijn)complicaties is onvoldoende bewijs voor een associatie, omdat de beschikbare literatuur hierover met elkaar in tegenspraak is (<PERSOON>, ###) In vitro is Mg gevoelig voor tetracyclinen, macroliden en fluoroquinolonen Effectiviteit van Azitromycine bij macrolidegevoelige Mg ligt rond de ##% Een langere kuur azitromycine (zie Behandeladvies) zou mogelijk effectiever zijn Azithromycineresistentie wordt met name veroorzaakt door een mutatie in een ## S rRNA-mutatie Inmiddels is bekend dat er bij mannen met NGU met een bewezen Mg-infectie resistentie voor azitromycine is, met een prevalentie tot ##% en in Japan zelfs tot ##% (<PERSOON>, ###; Gesink, ###, Deguchi, ###) Een alternatieve behandeling is die met (fluoroquinolone) moxifloxacine, welke in ##% van de gevallen effectief kan zijn Ook tegen fluoroquinolonen is resistentie beschreven, in de vorm van mutaties in het parC-gen (tot <DATUM> ) (Unemo ###a) Levofloxacin is ook actief tegen Mg de âminimum inhibitory concentrationâ (MIC) ligt iets hoger dan die van moxifloxacine Zowel CDC als IUSTI hebben richtlijnen gepubliceerd over diagnostiek en behandeling van Mg (CDC, ###; Jensen, ###) Deze richtlijnen zijn niet eensluidend op het gebied van diagnostiek De CDC-richtlijn is terughoudend, terwijl de IUSTI-richtlijn in veel gevallen juist wel diagnostiek adviseert Internationaal kantelt de wetenschappelijke discussie inmiddels, waarbij voorheen voorstanders van (asymptomatisch) screenen dit nu afraden Dit heeft te maken met overbehandeling met als gevolg antibioticumresistentie (<PERSOON> soarichtlijn zijn onderstaande aanbevelingen geformuleerd door de werkgroep naar aanleiding van Omdat er, behoudens de relatie met NGU, geen associatie is met complicaties door een Mg-besmetting is er geen winst voor de volksgezondheid te verwachten door middel van screeningsprogrammaâs in het kader van publieke gezondheidszorg Het opsporen en behandelen van asymptomatische infecties is bovendien gecompliceerd door de bekende resistentievorming Binnen de Nederlandse gezondheidszorg is terughoudendheid met het medisch onvoldoende onderbouwde voorschrijven van antibiotica de norm Daarom is het advies âbij mannen met (persisterende) NGU kan testen op Mg overwogen worden â Voor Mg diagnostiek wordt NAAT geadviseerd op een portie eerste-straalsurine (Jensen ###, <PERSOON> ###) Er is geen reden om asymptomatische patiënten te screenen op Mg Testen op Mg is in deze groep ongewenst, evenals het communiceren van (ongevraagde) Mg-uitslagen met de aanvrager Een combinatie van een Mg-test met een test waarbij de gevoeligheid van Mg voor azitromycine bepaald kan worden, heeft de voorkeur, gezien enerzijds het frequent voorkomen van azitromycineresistentie.
| 655 | nvog |
IUSTI hebben richtlijnen gepubliceerd over diagnostiek en behandeling van Mg (CDC, ###; Jensen, ###) Deze richtlijnen zijn niet eensluidend op het gebied van diagnostiek De CDC-richtlijn is terughoudend, terwijl de IUSTI-richtlijn in veel gevallen juist wel diagnostiek adviseert Internationaal kantelt de wetenschappelijke discussie inmiddels, waarbij voorheen voorstanders van (asymptomatisch) screenen dit nu afraden Dit heeft te maken met overbehandeling met als gevolg antibioticumresistentie (<PERSOON> soarichtlijn zijn onderstaande aanbevelingen geformuleerd door de werkgroep naar aanleiding van Omdat er, behoudens de relatie met NGU, geen associatie is met complicaties door een Mg-besmetting is er geen winst voor de volksgezondheid te verwachten door middel van screeningsprogrammaâs in het kader van publieke gezondheidszorg Het opsporen en behandelen van asymptomatische infecties is bovendien gecompliceerd door de bekende resistentievorming Binnen de Nederlandse gezondheidszorg is terughoudendheid met het medisch onvoldoende onderbouwde voorschrijven van antibiotica de norm Daarom is het advies âbij mannen met (persisterende) NGU kan testen op Mg overwogen worden â Voor Mg diagnostiek wordt NAAT geadviseerd op een portie eerste-straalsurine (Jensen ###, <PERSOON> ###) Er is geen reden om asymptomatische patiënten te screenen op Mg Testen op Mg is in deze groep ongewenst, evenals het communiceren van (ongevraagde) Mg-uitslagen met de aanvrager Een combinatie van een Mg-test met een test waarbij de gevoeligheid van Mg voor azitromycine bepaald kan worden, heeft de voorkeur, gezien enerzijds het frequent voorkomen van azitromycineresistentie resistentievorming van M genitalium, maar vooral ook van andere bacteriële species, te voorkomen Alleen bij mannen met urethritis bij wie Mg aangetoond is en hun vaste partners - #e keus azitromycine ### mg op dag # en ### mg # dd op dag <DATUM> Vaste partners van mannen met (persisterende) NGU bij wie Mg gevonden is, kunnen tegelijk meebehandeld worden, zonder testen De behandeling geschiedt met dezelfde behandeling als die van de indexpatiënt Het doel is het voorkomen van een recidief van NGU door herbesmetting via de vaste partner Er is geen reden om andere (losse) partners mee te behandelen en geen indicatie voor - <PERSOON> NM High prevalence of the A###T macrolide resistance-associated mutation in Mycoplasma genitalium strains from the Bradshaw CS, Horner PJ, Jensen JS, White PJ Syndromic management of STIs and the threat of untreatable Mycoplasma genitalium Lancet Infect Dis ### ;## ##<DATUM> CDC Emerging issues Mycoplasma genitalium In ### Sexually transmitted diseases treatment <PERSOON> GM, <PERSOON> genitalium a review <PERSOON> treatment strategies for non-gonococcal urethritis <PERSOON> genitalium in Toronto, Ont estimates of prevalence and Jensen, J , et al.
| 552 | nvog |
vooral ook van andere bacteriële species, te voorkomen Alleen bij mannen met urethritis bij wie Mg aangetoond is en hun vaste partners - #e keus azitromycine ### mg op dag # en ### mg # dd op dag <DATUM> Vaste partners van mannen met (persisterende) NGU bij wie Mg gevonden is, kunnen tegelijk meebehandeld worden, zonder testen De behandeling geschiedt met dezelfde behandeling als die van de indexpatiënt Het doel is het voorkomen van een recidief van NGU door herbesmetting via de vaste partner Er is geen reden om andere (losse) partners mee te behandelen en geen indicatie voor - <PERSOON> NM High prevalence of the A###T macrolide resistance-associated mutation in Mycoplasma genitalium strains from the Bradshaw CS, Horner PJ, Jensen JS, White PJ Syndromic management of STIs and the threat of untreatable Mycoplasma genitalium Lancet Infect Dis ### ;## ##<DATUM> CDC Emerging issues Mycoplasma genitalium In ### Sexually transmitted diseases treatment <PERSOON> GM, <PERSOON> genitalium a review <PERSOON> treatment strategies for non-gonococcal urethritis <PERSOON> genitalium in Toronto, Ont estimates of prevalence and Jensen, J , et al Mycoplasma genitalium and Chlamydia trachomatis by polymerase chain reaction in patients attending a sexually transmitted disease clinic Sexually Transmitted Diseases, ### ##(#) p ### <PERSOON> guideline on Mycoplasma genitalium Keane FEA, <PERSOON> association of Chlamydia heterosexual men and their female partners Int J STD AIDS ###; ## ##<DATUM> <PERSOON> genitalium a potential new superbug Lancet Infect Dis ###; ## ##<DATUM> <PERSOON>, C , et al , <PERSOON-##> first performance report for the Bio-Rad Dx CT/NG/MG assay for simultaneous detection of Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae and Mycoplasma genitalium in urogenital samples Journal of microbiological methods, ### ##(#) p ##<DATUM> Manhart LE, Broad JM, Golden <PERSOON-##> genitalium should we treat and how? <PERSOON-##> EPF, Bradshaw CS Azithromycin <DATUM> over # days compared to #g single dose in urethral mycoplasma genitalium impact on treatment outcome and resistance Clin Infect Dis ###; ## ###-### Unemo, M , et al , Sexually transmitted infections challenges ahead <PERSOON-##> M, et al Clinical and analytical evaluation of the new Aptima Mycoplasma genitalium assay, with data on M genitalium prevalence and antimicrobial resistance in M genitalium in Denmark, Norway and Sweden in ###.
| 583 | nvog |
polymerase chain reaction in patients attending a sexually transmitted disease clinic Sexually Transmitted Diseases, ### ##(#) p ### <PERSOON> guideline on Mycoplasma genitalium Keane FEA, <PERSOON> association of Chlamydia heterosexual men and their female partners Int J STD AIDS ###; ## ##<DATUM> <PERSOON> genitalium a potential new superbug Lancet Infect Dis ###; ## ##<DATUM> <PERSOON>, C , et al , <PERSOON> first performance report for the Bio-Rad Dx CT/NG/MG assay for simultaneous detection of Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae and Mycoplasma genitalium in urogenital samples Journal of microbiological methods, ### ##(#) p ##<DATUM> Manhart LE, Broad JM, Golden <PERSOON> genitalium should we treat and how? <PERSOON> EPF, Bradshaw CS Azithromycin <DATUM> over # days compared to #g single dose in urethral mycoplasma genitalium impact on treatment outcome and resistance Clin Infect Dis ###; ## ###-### Unemo, M , et al , Sexually transmitted infections challenges ahead <PERSOON> M, et al Clinical and analytical evaluation of the new Aptima Mycoplasma genitalium assay, with data on M genitalium prevalence and antimicrobial resistance in M genitalium in Denmark, Norway and Sweden in ### <PERSOON> UK national guideline for the management of infection with <PERSOON-##> HJ, Bruisten SM Trichomonas vaginalis and Mycoplasma genitalium age-specific prevalence and disease burden in men attending a sexually transmitted infections clinic in <LOCATIE>, the Netherlands Sex Transm Infect ###; ## Wat doet u als u op grond van een klacht van een patiënt vermoedt dat er sprake kan zijn van een soa? Wanneer dit niet uw dagelijkse gespreksonderwerp is, kan het lastig zijn om dit bespreekbaar te # Benoem eventueel eigen ongemak met het onderwerp Benoem de symptomen en maak vandaar uit de link naar de mogelijkheid dat de patiënt een soa bij ⢠Quote âUw klacht(en) zouden kunnen passen bij een seksueel overdraagbare infectie Vindt u het goed dat ik u op soa nakijk?â Hierbij specifiek de infectie vermelden die relevant is Benoem de reden waarom u vraagt naar de gebruikte sekstechnieken Hierbij is van belang zoveel mogelijk aan te sluiten bij de beleefwereld en woordkeuze van de patiënt Door concreet sekstechnieken te benoemen, dus âpijpenâ en âbeffenâ in plaats van âorale seksâ, kunt u als professional ⢠âOm een soa bij u uit te sluiten is het van belang dat er verschillende test monsters worden afgenomen Dit wordt medebepaald door met wie u seks heeft en welke sekstechnieken u gebruikt.
| 585 | nvog |
<PERSOON> UK national guideline for the management of infection with <PERSOON> HJ, Bruisten SM Trichomonas vaginalis and Mycoplasma genitalium age-specific prevalence and disease burden in men attending a sexually transmitted infections clinic in <LOCATIE>, the Netherlands Sex Transm Infect ###; ## Wat doet u als u op grond van een klacht van een patiënt vermoedt dat er sprake kan zijn van een soa? Wanneer dit niet uw dagelijkse gespreksonderwerp is, kan het lastig zijn om dit bespreekbaar te # Benoem eventueel eigen ongemak met het onderwerp Benoem de symptomen en maak vandaar uit de link naar de mogelijkheid dat de patiënt een soa bij ⢠Quote âUw klacht(en) zouden kunnen passen bij een seksueel overdraagbare infectie Vindt u het goed dat ik u op soa nakijk?â Hierbij specifiek de infectie vermelden die relevant is Benoem de reden waarom u vraagt naar de gebruikte sekstechnieken Hierbij is van belang zoveel mogelijk aan te sluiten bij de beleefwereld en woordkeuze van de patiënt Door concreet sekstechnieken te benoemen, dus âpijpenâ en âbeffenâ in plaats van âorale seksâ, kunt u als professional ⢠âOm een soa bij u uit te sluiten is het van belang dat er verschillende test monsters worden afgenomen Dit wordt medebepaald door met wie u seks heeft en welke sekstechnieken u gebruikt <PERSOON> u de insertieve Probeer op een neutrale wijze het seksuele gedrag te bespreken # Om op een neutrale manier seksueel gedrag bespreekbaar te maken kan het handig zijn om Ter achtergrondinformatie Biseksuele mannen met een vaste vrouwelijke partner en een verborgen seksleven zullen niet uit zichzelf open hierover zijn Probeer de seksuele technieken Vraag daarna de seksuele technieken uit Zie hierboven paragraaf C<DATUM> punt # Het is noodzakelijk om als professional goed om op de hoogte te zijn van het vakjargon Hieronder - geneukt worden, receptief, ontvangend, Bottom Het soarisico wordt bepaald door de lichaamslocatie waar penetratie is geweest Ook wordt het Middelengebruik speelt een belangrijke rol bij seksuele keuzes Bijna twee derde van de geïnterviewden in een kwalitatief opgezet onderzoek onder Amsterdamse mannen, die regelmatig middelen gebruiken, had in ###-### onbeschermde seks onder invloed van middelen (<PERSOON>, ###) # Bij het uitvragen van middelengebruik is het handig om het jargon te gebruiken dat de patiënt kent U kunt bijvoorbeeld vragen of iemand âchemsâ gebruikt En hoe hij/zij de middelen gebruikt Of u vraagt of de patiënt âslamtâ (chemseksgebruikers die i v spuiten noemen dit geen i v drugsgebruik maar âslammenâ; vragen naar intraveneus drugsgebruik zal ontkend worden) Het is van belang te weten welke middelen worden gebruikt en de frequentie van gebruik Wat zijn de U kunt uw patiënt verwijzen naar bijeenkomsten over middelengebruik (zie <PERSOON> chemseksmiddelen.
| 576 | nvog |
u de insertieve Probeer op een neutrale wijze het seksuele gedrag te bespreken # Om op een neutrale manier seksueel gedrag bespreekbaar te maken kan het handig zijn om Ter achtergrondinformatie Biseksuele mannen met een vaste vrouwelijke partner en een verborgen seksleven zullen niet uit zichzelf open hierover zijn Probeer de seksuele technieken Vraag daarna de seksuele technieken uit Zie hierboven paragraaf C<DATUM> punt # Het is noodzakelijk om als professional goed om op de hoogte te zijn van het vakjargon Hieronder - geneukt worden, receptief, ontvangend, Bottom Het soarisico wordt bepaald door de lichaamslocatie waar penetratie is geweest Ook wordt het Middelengebruik speelt een belangrijke rol bij seksuele keuzes Bijna twee derde van de geïnterviewden in een kwalitatief opgezet onderzoek onder Amsterdamse mannen, die regelmatig middelen gebruiken, had in ###-### onbeschermde seks onder invloed van middelen (<PERSOON>, ###) # Bij het uitvragen van middelengebruik is het handig om het jargon te gebruiken dat de patiënt kent U kunt bijvoorbeeld vragen of iemand âchemsâ gebruikt En hoe hij/zij de middelen gebruikt Of u vraagt of de patiënt âslamtâ (chemseksgebruikers die i v spuiten noemen dit geen i v drugsgebruik maar âslammenâ; vragen naar intraveneus drugsgebruik zal ontkend worden) Het is van belang te weten welke middelen worden gebruikt en de frequentie van gebruik Wat zijn de U kunt uw patiënt verwijzen naar bijeenkomsten over middelengebruik (zie <PERSOON> chemseksmiddelen dat niet als drugs zien Uppers en downers worden gecombineerd met elkaar en met erectiestimulerende Motivational interviewing is een counselingstijl die patiënten helpt hun ambivalente gevoelens over hun bereidheid tot gedragsverandering te onderzoeken en op te lossen Deze gesprekstechniek wordt gebruikt in de verslavingszorg en bij het stoppen met roken in de huisartsenpraktijk Ook bij GGD-soacentra wordt motivational interviewing toegepast om cliënten te ondersteunen bij het nemen van weloverwogen beslissingen voor gedragsverandering ten aanzien van bijvoorbeeld beschermd seksueel contact of partnerwaarschuwing Kenmerkend van motivational interviewing is dat de motivatie tot verandering en gedragsverandering vanuit de patiënt zelf komt en niet van buitenaf wordt Voor meer informatie over deze gesprekstechniek en hoe deze interventie in de soabestrijding kan de digitale leeromgeving van Soa Aids (https //moodle-sanl nl/) voor een (gratis) online workshop Deze richtlijn is een soarichtlijn Naast het uitvragen van seksuele risicoâs kan een vraag over het beleven van de seks een opening zijn om mogelijke problemen in de seksuele gezondheid boven tafel Hoe test je als je een soa uit wilt sluiten? Noodzakelijk om op alle drie de lichaamslocaties te testen afname urine, swab anaal en oraal, NAAT gonorroe, chlamydia, ook syfilis en hiv-test Uit de soa-epidemiologie weten we dat MSM vaker een soa oraal en anaal hebben dan urethraal (<PERSOON>, ###) Vaginale swab (zelfafname), swab anaal en oraal bij anale/orale receptieve seks (anaal gonorroe en Mocht u in de #e lijn een soa gevonden hebben naar aanleiding van soa-specifieke klachten (zie de.
| 588 | nvog |
Uppers en downers worden gecombineerd met elkaar en met erectiestimulerende Motivational interviewing is een counselingstijl die patiënten helpt hun ambivalente gevoelens over hun bereidheid tot gedragsverandering te onderzoeken en op te lossen Deze gesprekstechniek wordt gebruikt in de verslavingszorg en bij het stoppen met roken in de huisartsenpraktijk Ook bij GGD-soacentra wordt motivational interviewing toegepast om cliënten te ondersteunen bij het nemen van weloverwogen beslissingen voor gedragsverandering ten aanzien van bijvoorbeeld beschermd seksueel contact of partnerwaarschuwing Kenmerkend van motivational interviewing is dat de motivatie tot verandering en gedragsverandering vanuit de patiënt zelf komt en niet van buitenaf wordt Voor meer informatie over deze gesprekstechniek en hoe deze interventie in de soabestrijding kan de digitale leeromgeving van Soa Aids (https //moodle-sanl nl/) voor een (gratis) online workshop Deze richtlijn is een soarichtlijn Naast het uitvragen van seksuele risicoâs kan een vraag over het beleven van de seks een opening zijn om mogelijke problemen in de seksuele gezondheid boven tafel Hoe test je als je een soa uit wilt sluiten? Noodzakelijk om op alle drie de lichaamslocaties te testen afname urine, swab anaal en oraal, NAAT gonorroe, chlamydia, ook syfilis en hiv-test Uit de soa-epidemiologie weten we dat MSM vaker een soa oraal en anaal hebben dan urethraal (<PERSOON>, ###) Vaginale swab (zelfafname), swab anaal en oraal bij anale/orale receptieve seks (anaal gonorroe en Mocht u in de #e lijn een soa gevonden hebben naar aanleiding van soa-specifieke klachten (zie de (chlamydia/gonorroe op geïndiceerde lichaamslocaties) inclusief syfilis, hepatitis B en hiv Testen van patiënten afkomstig uit gebieden met een verhoogd voorkomen van soa/hiv Soa-endemische landen zijn op de centra seksuele gezondheid van de GGDâen gedefinieerd als Turkije, Afrika, Latijns-Amerika inclusief Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen, Azië en Bij patiënten (minimaal eerste generatie) uit een soarisicoland of iemand met een partner uit een soarisicoland wordt geadviseerd ten minste eenmaal te testen op hiv, syfilis en hepatitis B Voor een Aspecifieke klachten waarbij wel aan soa gedacht moet worden De aandoeningen waarbij aan hiv gedacht moet worden zijn de zogenoemde hiv-indicatorziekten In de Europese richtlijnen voor het testen bij deze aandoeningen wordt onderscheid gemaakt in aandoeningen waarbij een hiv-prevalentie van )#% gevonden wordt en aandoeningen waarbij dat chronische huidklachten (persisterende furunculosis, hardnekkig seborroïsch eczeem, gordelroos, recidiverende herpesinfecties, mollusca contagiosa, progressieve condylomata acuminata, <PERSOON> MSM middelengebruik en risicogedrag HIV in Europe Secretariat HIV indicator conditions guidance for implementing HIV testing in adults in health care settings HIV in Europe, ### (WEBLINK) NHG-expertgroep soa hiv en seksualiteit Beslisboom voor het soa-consult Nederlands Huisartsen <INSTELLING> Testbeleid In Draaiboek consult seksuele gezondheid Rijksinstituut voor Volksgezondheid Soa aids <LOCATIE> Counselen volgens de motiverende gespreksvoering binnen het consult sekusele gezondheid Handleiding juli ### https //lci <INSTELLING> nl/draaiboeken/soa-motiverendegespreksvoering-handleiding-counseling C# Soa in relatie tot hiv, hepatitis C, AIN, PreP en PEP (bij MSM en.
| 592 | nvog |
B en hiv Testen van patiënten afkomstig uit gebieden met een verhoogd voorkomen van soa/hiv Soa-endemische landen zijn op de centra seksuele gezondheid van de GGDâen gedefinieerd als Turkije, Afrika, Latijns-Amerika inclusief Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen, Azië en Bij patiënten (minimaal eerste generatie) uit een soarisicoland of iemand met een partner uit een soarisicoland wordt geadviseerd ten minste eenmaal te testen op hiv, syfilis en hepatitis B Voor een Aspecifieke klachten waarbij wel aan soa gedacht moet worden De aandoeningen waarbij aan hiv gedacht moet worden zijn de zogenoemde hiv-indicatorziekten In de Europese richtlijnen voor het testen bij deze aandoeningen wordt onderscheid gemaakt in aandoeningen waarbij een hiv-prevalentie van )#% gevonden wordt en aandoeningen waarbij dat chronische huidklachten (persisterende furunculosis, hardnekkig seborroïsch eczeem, gordelroos, recidiverende herpesinfecties, mollusca contagiosa, progressieve condylomata acuminata, <PERSOON> MSM middelengebruik en risicogedrag HIV in Europe Secretariat HIV indicator conditions guidance for implementing HIV testing in adults in health care settings HIV in Europe, ### (WEBLINK) NHG-expertgroep soa hiv en seksualiteit Beslisboom voor het soa-consult Nederlands Huisartsen <INSTELLING> Testbeleid In Draaiboek consult seksuele gezondheid Rijksinstituut voor Volksgezondheid Soa aids <LOCATIE> Counselen volgens de motiverende gespreksvoering binnen het consult sekusele gezondheid Handleiding juli ### https //lci <INSTELLING> nl/draaiboeken/soa-motiverendegespreksvoering-handleiding-counseling C# Soa in relatie tot hiv, hepatitis C, AIN, PreP en PEP (bij MSM en incubatieperiode, ziekteverschijnselen, diagnostiek, verspreiding, algemene preventie en maatregelen naar aanleiding van een geval uitgebreid besproken (LCI, ###) Graag verwijzen wij naar deze richtlijn In dit hoofdstuk zullen we nader ingaan op enkele specifieke onderwerpen met betrekking tot hiv, namelijk de herkenning en diagnostiek van een acute hiv-infectie en biomedische preventie van hepatitis C en de met HPV-geassocieerde anale intra-epitheliale neoplasie aan bod Van alle nieuwe hiv-infecties gediagnostiseerd in <LOCATIE> tussen ### en ### waren #<DATUM> (##%) recent gedefinieerd met behulp van de RITA assay, een aviditeittest die meet of een infectie is opgelopen binnen ### dagen (Sane, ###) Van de MSM gediagnostiseerd na ### had ##% een negatieve hiv-test of een ander bewijs voor een infectie in de voorgaande # maanden (Van Sighem, ###) Ook is het gemiddelde CD#-aantal van MSM bij diagnose gestegen van ### in ### tot ### in ### Hieruit mogen we concluderen dat de hiv-diagnose bij MSM steeds eerder wordt gesteld Bij heteroseksuelen is deze trend tot eerdere diagnose van hiv-infectie minder uitgesproken Afhankelijk van de transmissieroute is een aantal risicogroepen te onderscheiden MSM, personen met wisselende onbeschermde heteroseksuele contacten, intraveneuze drugsgebruikers en seksuele partners van de net genoemde risicogroepen Ook personen afkomstig uit of met een partner uit hivendemisch gebied, ontvangers van ongecontroleerde bloed- en donorproducten en kinderen van hivpositieve moeders (LCI, ###) Een acute hiv-infectie (AHI) gaat in ##-##% van de patiënten gepaard met symptomen (Yerly, ###; Simel ###) Deze symptomen zijn over het algemeen aspecifiek In een meta-analyse van ###.
| 662 | nvog |
geval uitgebreid besproken (LCI, ###) Graag verwijzen wij naar deze richtlijn In dit hoofdstuk zullen we nader ingaan op enkele specifieke onderwerpen met betrekking tot hiv, namelijk de herkenning en diagnostiek van een acute hiv-infectie en biomedische preventie van hepatitis C en de met HPV-geassocieerde anale intra-epitheliale neoplasie aan bod Van alle nieuwe hiv-infecties gediagnostiseerd in <LOCATIE> tussen ### en ### waren #<DATUM> (##%) recent gedefinieerd met behulp van de RITA assay, een aviditeittest die meet of een infectie is opgelopen binnen ### dagen (Sane, ###) Van de MSM gediagnostiseerd na ### had ##% een negatieve hiv-test of een ander bewijs voor een infectie in de voorgaande # maanden (Van Sighem, ###) Ook is het gemiddelde CD#-aantal van MSM bij diagnose gestegen van ### in ### tot ### in ### Hieruit mogen we concluderen dat de hiv-diagnose bij MSM steeds eerder wordt gesteld Bij heteroseksuelen is deze trend tot eerdere diagnose van hiv-infectie minder uitgesproken Afhankelijk van de transmissieroute is een aantal risicogroepen te onderscheiden MSM, personen met wisselende onbeschermde heteroseksuele contacten, intraveneuze drugsgebruikers en seksuele partners van de net genoemde risicogroepen Ook personen afkomstig uit of met een partner uit hivendemisch gebied, ontvangers van ongecontroleerde bloed- en donorproducten en kinderen van hivpositieve moeders (LCI, ###) Een acute hiv-infectie (AHI) gaat in ##-##% van de patiënten gepaard met symptomen (Yerly, ###; Simel ###) Deze symptomen zijn over het algemeen aspecifiek In een meta-analyse van ### Het is om tweeërlei redenen van belang om een AHI te herkennen Enerzijds vanwege de hoge viruslading in het bloed in deze fase van de infectie en de daarmee gepaard gaande hoge kans op transmissie en anderzijds vanwege het individuele voordeel voor de patiënt om vroeg te starten met Door het ontbreken van kennis over de symptomen van een AHI en omdat er vaak geen verband wordt gelegd tussen klachten en risicogedrag, zijn veel patiënten met een AHI zich hiervan niet bewust (Remien, ###) Ook door zorgverleners wordt niet altijd aan een (acute) hiv-infectie gedacht Op het moment van start van klachten van een AHI, is er sprake van hiv-viremie en is een hiv-RNA-test positief De vierde generatie ELISA-test meet, naast antistoffen, ook het p##-antigeen van het hiv-virus Dit antigeen wordt ongeveer # dagen na aanvang van viremie meetbaar (Fiebig, ###) De vorming van antistoffen duurt meestal # tot # weken na aanvang van klachten Een derde generatie hiv-sneltest, die alleen antistoffen aantoont, zal dus tijdens een AHI negatief zijn Bij gebruik In de meeste gevallen zal een vierde generatie ELISA-test afdoende zijn om een AHI vast te stellen In bijzondere gevallen, zoals bij zeer recent (afgelopen dagen tot weken) ontstane klachten in combinatie met risico seksueel gedrag en een negatieve vierde generatie ELISA-test, dient het toevoegen van een hiv-RNA-test worden overwogen, om de windowfase te verkleinen In de Verenigde Staten adviseert de FDA om standaard een hiv-RNA-test te doen indien de ELISA-test <PERSOON> tussen HPV en anale intra-epitheliale neoplasie (AIN).
| 664 | nvog |
een AHI te herkennen Enerzijds vanwege de hoge viruslading in het bloed in deze fase van de infectie en de daarmee gepaard gaande hoge kans op transmissie en anderzijds vanwege het individuele voordeel voor de patiënt om vroeg te starten met Door het ontbreken van kennis over de symptomen van een AHI en omdat er vaak geen verband wordt gelegd tussen klachten en risicogedrag, zijn veel patiënten met een AHI zich hiervan niet bewust (Remien, ###) Ook door zorgverleners wordt niet altijd aan een (acute) hiv-infectie gedacht Op het moment van start van klachten van een AHI, is er sprake van hiv-viremie en is een hiv-RNA-test positief De vierde generatie ELISA-test meet, naast antistoffen, ook het p##-antigeen van het hiv-virus Dit antigeen wordt ongeveer # dagen na aanvang van viremie meetbaar (Fiebig, ###) De vorming van antistoffen duurt meestal # tot # weken na aanvang van klachten Een derde generatie hiv-sneltest, die alleen antistoffen aantoont, zal dus tijdens een AHI negatief zijn Bij gebruik In de meeste gevallen zal een vierde generatie ELISA-test afdoende zijn om een AHI vast te stellen In bijzondere gevallen, zoals bij zeer recent (afgelopen dagen tot weken) ontstane klachten in combinatie met risico seksueel gedrag en een negatieve vierde generatie ELISA-test, dient het toevoegen van een hiv-RNA-test worden overwogen, om de windowfase te verkleinen In de Verenigde Staten adviseert de FDA om standaard een hiv-RNA-test te doen indien de ELISA-test <PERSOON> tussen HPV en anale intra-epitheliale neoplasie (AIN) ###) Voor meer informatie over HPV, zie hoofdstuk B# een risico op maligne transformatie In hooggradige AIN (HGAIN)-laesies, die als voorstadia van anaal plaveiselcelcarcinoom worden beschouwd, worden dan ook vooral deze typen aangetroffen (<PERSOON>, aanleiding geven tot hooggradige dysplasie Echter, ook hooggradige afwijkingen zijn meestal de afwijkingen bij toeval, of in het kader van screening gevonden Hoe snel of traag dit proces verloopt bij anale infectie en dysplasie is niet goed bekend Vermoed wordt dat hiv-infectie dit proces versnelt Een recente studie in ### asymptomatische hivgeïnfecteerde MSM vond dat het <LEEFTIJD>-jaar cumulatieve risico voor anuskanker in ### mannen die HGAIN AIN is prevalenter bij patiënten die immuungecompromiteerd zijn (of zijn geweest) dan in de gezonde populatie Naast hiv-positieve mensen zijn dat onder andere ontvangers van een donornier (Machalek, ###) Bij hiv-positieve patiënten lijkt er een grotere kans op progressie van HGAIN naar anuskanker dan in de hiv-negatieve populatie (<PERSOON> start van antiretrovirale therapie lijkt Vaak verloopt AIN asymptomatisch en wordt het per toeval ontdekt bij het screenen van hiv-positieve MSM Er kunnen echter klachten aanwezig zijn zoals bloed-slijmverlies, tenesme, anale pijn of jeuk (Oncoline, ###) Een goede anamnese naar klachten en de algemene conditie van de patiënt wordt AIN-laesies kenmerken zich door dysplastische cellen verspreid over de lagen van het epitheel Het niveau van het epitheel dat is aangedaan, bepaalt de mate van dysplasie Wanneer alleen de basale.
| 604 | nvog |
Voor meer informatie over HPV, zie hoofdstuk B# een risico op maligne transformatie In hooggradige AIN (HGAIN)-laesies, die als voorstadia van anaal plaveiselcelcarcinoom worden beschouwd, worden dan ook vooral deze typen aangetroffen (<PERSOON>, aanleiding geven tot hooggradige dysplasie Echter, ook hooggradige afwijkingen zijn meestal de afwijkingen bij toeval, of in het kader van screening gevonden Hoe snel of traag dit proces verloopt bij anale infectie en dysplasie is niet goed bekend Vermoed wordt dat hiv-infectie dit proces versnelt Een recente studie in ### asymptomatische hivgeïnfecteerde MSM vond dat het <LEEFTIJD>-jaar cumulatieve risico voor anuskanker in ### mannen die HGAIN AIN is prevalenter bij patiënten die immuungecompromiteerd zijn (of zijn geweest) dan in de gezonde populatie Naast hiv-positieve mensen zijn dat onder andere ontvangers van een donornier (Machalek, ###) Bij hiv-positieve patiënten lijkt er een grotere kans op progressie van HGAIN naar anuskanker dan in de hiv-negatieve populatie (<PERSOON> start van antiretrovirale therapie lijkt Vaak verloopt AIN asymptomatisch en wordt het per toeval ontdekt bij het screenen van hiv-positieve MSM Er kunnen echter klachten aanwezig zijn zoals bloed-slijmverlies, tenesme, anale pijn of jeuk (Oncoline, ###) Een goede anamnese naar klachten en de algemene conditie van de patiënt wordt AIN-laesies kenmerken zich door dysplastische cellen verspreid over de lagen van het epitheel Het niveau van het epitheel dat is aangedaan, bepaalt de mate van dysplasie Wanneer alleen de basale AIN #) Wanneer ook de bovenste twee derde laag van het epitheel is aangedaan, spreekt men van HGAIN (AIN # of AIN #) (Darragh, ###) HGAIN kan op den duur progressie tonen naar een plaveiselcelcarcinoom van de anus De kans op progressie naar kanker is niet intensief onderzocht, maar er wordt vanuit gegaan dat dit een kleine minderheid is (zoals in de studie Dalla Pria, ###, waar ze een percentage van #,#% vonden), vergelijkbaar met of kleiner dan de kans op maligne ontaarding van cervicale hooggradige dysplasie (CIN#/CIN#) (Machalek, ###) Het merendeel van de belangrijkste zijn (Hoots, ###) Hoewel HPV-## in deze risicopopulatie nog steeds een belangrijke rol speelt, wordt meer dan de helft van de laesies veroorzaakt door andere HPV-typen (<PERSOON>, ###) De gouden standaard voor AIN-diagnostiek is hogeresolutie-anoscopie, een combinatie van colposcopie en proctoscopie waarbij het anale slijmvlies onder vergroting, en na applicatie van <DATUM> azijnzuur (of lugol), wordt bestudeerd De meeste hooggradige afwijkingen zijn subtiel en worden met het blote oog gemist Van afwijkingen dienen altijd biopten genomen te worden voor histopathologisch De werkgroep van Oncoline is van mening dat het op dit moment nog te vroeg is om hiv-positieve MSM, of andere risicogroepen, standaardscreening op AIN aan te bieden (Oncoline, ###) LGAIN wordt over het algemeen niet behandeld Omdat er wel een verhoogd risico is op HGAIN worden patiënten na een jaar weer teruggezien De voorkeursbehandeling van intra-anale HGAIN is electrocauterisatie (of vergelijkbare ablatie zoals infraroodcoagulatie) De behandeling dient plaats te vinden onder geleide van hogeresolutie-anoscopie Vanwege het hoge recidiefpercentage moet.
| 642 | nvog |
aangedaan, spreekt men van HGAIN (AIN # of AIN #) (Darragh, ###) HGAIN kan op den duur progressie tonen naar een plaveiselcelcarcinoom van de anus De kans op progressie naar kanker is niet intensief onderzocht, maar er wordt vanuit gegaan dat dit een kleine minderheid is (zoals in de studie Dalla Pria, ###, waar ze een percentage van #,#% vonden), vergelijkbaar met of kleiner dan de kans op maligne ontaarding van cervicale hooggradige dysplasie (CIN#/CIN#) (Machalek, ###) Het merendeel van de belangrijkste zijn (Hoots, ###) Hoewel HPV-## in deze risicopopulatie nog steeds een belangrijke rol speelt, wordt meer dan de helft van de laesies veroorzaakt door andere HPV-typen (<PERSOON>, ###) De gouden standaard voor AIN-diagnostiek is hogeresolutie-anoscopie, een combinatie van colposcopie en proctoscopie waarbij het anale slijmvlies onder vergroting, en na applicatie van <DATUM> azijnzuur (of lugol), wordt bestudeerd De meeste hooggradige afwijkingen zijn subtiel en worden met het blote oog gemist Van afwijkingen dienen altijd biopten genomen te worden voor histopathologisch De werkgroep van Oncoline is van mening dat het op dit moment nog te vroeg is om hiv-positieve MSM, of andere risicogroepen, standaardscreening op AIN aan te bieden (Oncoline, ###) LGAIN wordt over het algemeen niet behandeld Omdat er wel een verhoogd risico is op HGAIN worden patiënten na een jaar weer teruggezien De voorkeursbehandeling van intra-anale HGAIN is electrocauterisatie (of vergelijkbare ablatie zoals infraroodcoagulatie) De behandeling dient plaats te vinden onder geleide van hogeresolutie-anoscopie Vanwege het hoge recidiefpercentage moet Het huidige schema is driemaandelijkse follow-up en zo nodig herhaling van de ablatio De voorkeursbehandeling voor peri-anale afwijkingen is imiquimod (<PERSOON> voor blootstelling beschermt tegen HGAIN (Palefsky, ###) Het is echter nog onduidelijk in hoeverre primaire preventie door middel van vaccinatie kan bijdragen in AIN-reductie in hiv-positieve Hepatitis C-virus (HCV) is een RNA-virus dat hepatocyten infecteert HCV-infectie vindt voornamelijk plaats via bloed-bloedcontact, zoals bij het delen van naalden bij het injecteren van drugs Sinds ### wordt er een toename gezien in HCV-infecties die via seksueel contact zijn overgedragen, met name onder hiv-positieve MSM (Vanhommerig ###) Onder hiv-negatieve MSM worden sporadisch ook HCV-infecties vastgesteld, maar er zijn aanwijzingen dat er onder mensen die voor PrEP in aanmerking komen meer seksueel overgedragen HCV-infecties voorkomen (voorlopige data van het Tijdens de acute fase van een HCV-infectie treden er symptomen op bij ongeveer ##% van de geïnfecteerden Deze klachten kunnen bestaan uit koorts, moeheid, misselijkheid of icterus Bij ##-##% van de geïnfecteerden ontstaat een chronische HCV infectie, en deze personen blijven infectieus Hiv-positieve patiënten hebben een grotere kans op het ontstaan van een chronische infectie Complicaties van een chronische infectie ontwikkelen zich meestal na vele jaren en bestaan uit levercirrose, leverfalen en een verhoogd risico op het ontwikkelen van een hepatocellulair carcinoom Ook buiten de lever kunnen HCV-gerelateerde ziektes optreden, veroorzaakt door circulerende immuuncomplexen Extrahepatische klachten bij HCV zijn met name lymfoproliferatieve Een doorgemaakte HCV-infectie biedt geen bescherming tegen het oplopen van een nieuwe.
| 644 | nvog |
huidige schema is driemaandelijkse follow-up en zo nodig herhaling van de ablatio De voorkeursbehandeling voor peri-anale afwijkingen is imiquimod (<PERSOON> voor blootstelling beschermt tegen HGAIN (Palefsky, ###) Het is echter nog onduidelijk in hoeverre primaire preventie door middel van vaccinatie kan bijdragen in AIN-reductie in hiv-positieve Hepatitis C-virus (HCV) is een RNA-virus dat hepatocyten infecteert HCV-infectie vindt voornamelijk plaats via bloed-bloedcontact, zoals bij het delen van naalden bij het injecteren van drugs Sinds ### wordt er een toename gezien in HCV-infecties die via seksueel contact zijn overgedragen, met name onder hiv-positieve MSM (Vanhommerig ###) Onder hiv-negatieve MSM worden sporadisch ook HCV-infecties vastgesteld, maar er zijn aanwijzingen dat er onder mensen die voor PrEP in aanmerking komen meer seksueel overgedragen HCV-infecties voorkomen (voorlopige data van het Tijdens de acute fase van een HCV-infectie treden er symptomen op bij ongeveer ##% van de geïnfecteerden Deze klachten kunnen bestaan uit koorts, moeheid, misselijkheid of icterus Bij ##-##% van de geïnfecteerden ontstaat een chronische HCV infectie, en deze personen blijven infectieus Hiv-positieve patiënten hebben een grotere kans op het ontstaan van een chronische infectie Complicaties van een chronische infectie ontwikkelen zich meestal na vele jaren en bestaan uit levercirrose, leverfalen en een verhoogd risico op het ontwikkelen van een hepatocellulair carcinoom Ook buiten de lever kunnen HCV-gerelateerde ziektes optreden, veroorzaakt door circulerende immuuncomplexen Extrahepatische klachten bij HCV zijn met name lymfoproliferatieve Een doorgemaakte HCV-infectie biedt geen bescherming tegen het oplopen van een nieuwe met ALAT en/of antistoffen op een HCV-infectie te testen (NVHB, ###) Daarnaast wordt, vanwege het vermoeden van een verhoogd risico op HCV-infectie bij hiv-negatieve PrEP-gebruikers, geadviseerd om HCV driemaandelijks te testen voor en tijdens PrEP-gebruik door een antistoffenbepaling Bij aanwezigheid van antistoffen tegen HCV dient te worden getest met HCV-RNA Gezien de hoge kosten van de HCV-RNA-test wordt geadviseerd om bij MSM met een doorgemaakte HCV-infectie (en dus reeds positieve antistoffen) # keer per jaar te testen op Behandeling van HCV-infectie is mogelijk en wordt gedaan door een internist-infectioloog (of een Postexpositieprofylaxe (PEP) na een seksaccident kan worden geadviseerd na seksuele blootstelling aan hiv PEP bestaat uit een combinatie van # antiretrovirale middelen die gedurende # weken moet worden geslikt PEP moet zo snel mogelijk na de blootstelling gestart worden, uiterlijk na ## uur Verschillende factoren bepalen of het tot een PEP-advies komt, namelijk de aard van de seksuele handeling, of <INSTELLING> bekend hiv-positief is, behandeld wordt en wat het resultaat daarvan is, of, bij een onbekende <INSTELLING>, of deze tot een risicogroep behoort Dit is uitgewerkt in het LCI-draaiboek Voor de meest up-to-date informatie, zie de Nederlandse PrEP Richtlijn (laatst geraadpleegde versie voor deze richtlijn is van <DATUM> via (WEBLINK) In deze richtlijn is onder andere opgenomen wie voor PrEP in aanmerking komt en wat een PrEP-consult inhoudt voorkomen PrEP is het gebruik van antiretrovirale therapie (meestal een combinatietablet van.
| 605 | nvog |
op een HCV-infectie te testen (NVHB, ###) Daarnaast wordt, vanwege het vermoeden van een verhoogd risico op HCV-infectie bij hiv-negatieve PrEP-gebruikers, geadviseerd om HCV driemaandelijks te testen voor en tijdens PrEP-gebruik door een antistoffenbepaling Bij aanwezigheid van antistoffen tegen HCV dient te worden getest met HCV-RNA Gezien de hoge kosten van de HCV-RNA-test wordt geadviseerd om bij MSM met een doorgemaakte HCV-infectie (en dus reeds positieve antistoffen) # keer per jaar te testen op Behandeling van HCV-infectie is mogelijk en wordt gedaan door een internist-infectioloog (of een Postexpositieprofylaxe (PEP) na een seksaccident kan worden geadviseerd na seksuele blootstelling aan hiv PEP bestaat uit een combinatie van # antiretrovirale middelen die gedurende # weken moet worden geslikt PEP moet zo snel mogelijk na de blootstelling gestart worden, uiterlijk na ## uur Verschillende factoren bepalen of het tot een PEP-advies komt, namelijk de aard van de seksuele handeling, of <INSTELLING> bekend hiv-positief is, behandeld wordt en wat het resultaat daarvan is, of, bij een onbekende <INSTELLING>, of deze tot een risicogroep behoort Dit is uitgewerkt in het LCI-draaiboek Voor de meest up-to-date informatie, zie de Nederlandse PrEP Richtlijn (laatst geraadpleegde versie voor deze richtlijn is van <DATUM> via (WEBLINK) In deze richtlijn is onder andere opgenomen wie voor PrEP in aanmerking komt en wat een PrEP-consult inhoudt voorkomen PrEP is het gebruik van antiretrovirale therapie (meestal een combinatietablet van Registratie van FTC/TDF als PrEP bij het EMA is verkregen in juli ### Dat houdt in dat FTC/TDF in <LOCATIE> voorgeschreven mag worden voor gebruik als PrEP De werkzaamheid en veiligheid van TDF, al dan niet in combinatie met FTC, als PrEP werd ondertussen onomstotelijk bewezen voor diverse groepen, zoals MSM, heteroseksuelen en mensen die drugs injecteren, en voor zowel dagelijks als niet-dagelijks gebruik (Fonner, ###) De combinatie van FTC/TDF is al sinds ### als hiv-preventie-interventie goedgekeurd door de Food and Drug Administration (FDA) in de Verenigde Staten Vergoeding van de kosten van FTC/TDF voor PrEP is in <LOCATIE> nog niet beschikbaar PrEP dient altijd in combinatie met bestaande preventiemaatregelen te worden toegepast, zoals counseling over kans op hiv en soa bij (anale) seks, condoomgebruik, risicoâs van drugsgebruik tijdens seks, en de noodzaak om zich frequent te laten testen op soa en op hiv Ook kan gedacht worden aan begeleiding/verwijzing voor verslaving en overige psychische problematiek Ten slotte is goede voorlichting over belang van therapietrouw de hoeksteen van een effectief PrEP-beleid want PrEP werkt alleen als het goed wordt ingenomen Een bijkomend voordeel is dat PrEP-gebruikers betrokken worden bij frequente reguliere soazorg door de gebruikelijke combinatie van driemaandelijkse PrEP is, volgens de WHO-richtlijn uit ###, een geschikte additionele preventieoptie voor mensen die een âsubstantieel risicoâ op een hiv-infectie lopen (WHO, ###) De groepen die het hoogste risico hebben op een hiv-infectie zijn MSM en transgender personen met extra risicofactoren zoals het hebben van anale seks zonder condoom met losse partners, een recente soa of een recente postexpositiekuur (PEP) na een seksueel risico-incident.
| 627 | nvog |
in dat FTC/TDF in <LOCATIE> voorgeschreven mag worden voor gebruik als PrEP De werkzaamheid en veiligheid van TDF, al dan niet in combinatie met FTC, als PrEP werd ondertussen onomstotelijk bewezen voor diverse groepen, zoals MSM, heteroseksuelen en mensen die drugs injecteren, en voor zowel dagelijks als niet-dagelijks gebruik (Fonner, ###) De combinatie van FTC/TDF is al sinds ### als hiv-preventie-interventie goedgekeurd door de Food and Drug Administration (FDA) in de Verenigde Staten Vergoeding van de kosten van FTC/TDF voor PrEP is in <LOCATIE> nog niet beschikbaar PrEP dient altijd in combinatie met bestaande preventiemaatregelen te worden toegepast, zoals counseling over kans op hiv en soa bij (anale) seks, condoomgebruik, risicoâs van drugsgebruik tijdens seks, en de noodzaak om zich frequent te laten testen op soa en op hiv Ook kan gedacht worden aan begeleiding/verwijzing voor verslaving en overige psychische problematiek Ten slotte is goede voorlichting over belang van therapietrouw de hoeksteen van een effectief PrEP-beleid want PrEP werkt alleen als het goed wordt ingenomen Een bijkomend voordeel is dat PrEP-gebruikers betrokken worden bij frequente reguliere soazorg door de gebruikelijke combinatie van driemaandelijkse PrEP is, volgens de WHO-richtlijn uit ###, een geschikte additionele preventieoptie voor mensen die een âsubstantieel risicoâ op een hiv-infectie lopen (WHO, ###) De groepen die het hoogste risico hebben op een hiv-infectie zijn MSM en transgender personen met extra risicofactoren zoals het hebben van anale seks zonder condoom met losse partners, een recente soa of een recente postexpositiekuur (PEP) na een seksueel risico-incident transgender personen is in <LOCATIE> weinig bekend Internationale studies tonen aan dat er een verhoogd risico op een hiv-infectie is onder met name transgender vrouwen (bij geboorte mannelijk Vooral de onderstaande groepen kunnen dus baat hebben bij PrEP in de Nederlandse situatie (hierbij MSM of transgender personen die de afgelopen # maanden anale seks zonder condoom hadden met een mannelijke partner met onbekende hiv-status of met een bekend hiv-positieve partner die MSM of transgender personen bij wie in de afgelopen ## maanden een rectale soa MSM of transgender personen aan wie in de afgelopen # maanden een PEP-kuur voorgeschreven Voor verdere details over het voorschrijven van PrEP, verwijzen we naar de <PERSOON> AL, Guadamuz TE, <PERSOON> burden of HIV in transgender women a systematic review and meta-analysis <PERSOON> J, <PERSOON>-resolution anoscopy screening of HIV-positive MSM longitudinal results from a pilot study <PERSOON> cancer and cervical cancer screening key differences Cancer <PERSOON> CG, Wiseman SM, Hogg RS, Press NM HAART slows progression to anal cancer in HIV-infected <PERSOON> R, <PERSOON> MP.
| 534 | nvog |
personen is in <LOCATIE> weinig bekend Internationale studies tonen aan dat er een verhoogd risico op een hiv-infectie is onder met name transgender vrouwen (bij geboorte mannelijk Vooral de onderstaande groepen kunnen dus baat hebben bij PrEP in de Nederlandse situatie (hierbij MSM of transgender personen die de afgelopen # maanden anale seks zonder condoom hadden met een mannelijke partner met onbekende hiv-status of met een bekend hiv-positieve partner die MSM of transgender personen bij wie in de afgelopen ## maanden een rectale soa MSM of transgender personen aan wie in de afgelopen # maanden een PEP-kuur voorgeschreven Voor verdere details over het voorschrijven van PrEP, verwijzen we naar de <PERSOON> AL, Guadamuz TE, <PERSOON> burden of HIV in transgender women a systematic review and meta-analysis <PERSOON> J, <PERSOON>-resolution anoscopy screening of HIV-positive MSM longitudinal results from a pilot study <PERSOON> cancer and cervical cancer screening key differences Cancer <PERSOON> CG, Wiseman SM, Hogg RS, Press NM HAART slows progression to anal cancer in HIV-infected <PERSOON> R, <PERSOON> MP plasma donors implications for diagnosis and staging of primary HIV infection <PERSOON> RM Effectiveness and safety of oral HIV preexposure prophylaxis for Hollingsworth TD, <PERSOON-##> RM, Fraser C HIV-# transmission, by stage of infection <PERSOON-##> JS Human papillomavirus type distribution in anal cancer and anal intraepithelial lesions <PERSOON-##> IK, <PERSOON-##> GA, Van <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> IV Missed opportunities to offer HIV tests to high-risk groups <PERSOON-##> IK, <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> practitioners' barriers and facilitators towards new provider-initiated HIV testing strategies a qualitative study Int J STD AIDS LCI Richtlijn hivinfectie Vastgesteld juni ### Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding, Machalek DA, Poynten M, <PERSOON-##> SN, Templeton DJ, Grulich AE Anal human papillomavirus infection and associated neoplastic lesions in men who have sex with men a systematic review and <PERSOON-##> RS Estimating sexual transmission of HIV from persons aware and unaware that they are infected with the virus in the USA AIDS ###; ## ###-### NVHB Richtlijn HIV.
| 486 | nvog |
implications for diagnosis and staging of primary HIV infection <PERSOON> RM Effectiveness and safety of oral HIV preexposure prophylaxis for Hollingsworth TD, <PERSOON> RM, Fraser C HIV-# transmission, by stage of infection <PERSOON> JS Human papillomavirus type distribution in anal cancer and anal intraepithelial lesions <PERSOON> IK, <PERSOON> GA, Van <PERSOON> JE, <PERSOON> IV Missed opportunities to offer HIV tests to high-risk groups <PERSOON> IK, <PERSOON> JE, <PERSOON-##> practitioners' barriers and facilitators towards new provider-initiated HIV testing strategies a qualitative study Int J STD AIDS LCI Richtlijn hivinfectie Vastgesteld juni ### Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding, Machalek DA, Poynten M, <PERSOON-##> SN, Templeton DJ, Grulich AE Anal human papillomavirus infection and associated neoplastic lesions in men who have sex with men a systematic review and <PERSOON-##> RS Estimating sexual transmission of HIV from persons aware and unaware that they are infected with the virus in the USA AIDS ###; ## ###-### NVHB Richtlijn HIV NVHB HIV pre-expositie profylaxe (PrEP) richtlijn <LOCATIE> Nederlandse Vereniging van HIV Oncoline Richtlijn anuscarcinoom Versie # # Laatst gewijzigd ##<DATUM> Oncoline, ### Palefsky JM, <PERSOON-##> R, <PERSOON-##> MH, <PERSOON-##> EI HPV vaccine against anal HPV infection and anal intraepithelial neoplasia <PERSOON-##> J Med ###; ### ###-### Remien RH, Higgins JA, <PERSOON-##> R, <PERSOON-##> HM, <PERSOON-##> CY, Ehrhardt <INSTELLING>, Morin SF Lack of understanding of acute HIV infection among newly-infected persons; implications for prevention and public health the NIMH multisite acute HIV infection study <PERSOON-##> recently acquired HIV infections among newly diagnosed men who have sex with men attending STI clinics in <PERSOON-##> Netherlands Sex <PERSOON-##> ratios, sensitivity, and specificity values can be back-calculated when the odds ratios are known <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> MA Consultations for sexually transmitted infections in the general practice in the Netherlands an opportunity to.
| 504 | nvog |
pre-expositie profylaxe (PrEP) richtlijn <LOCATIE> Nederlandse Vereniging van HIV Oncoline Richtlijn anuscarcinoom Versie # # Laatst gewijzigd ##<DATUM> Oncoline, ### Palefsky JM, <PERSOON> R, <PERSOON> MH, <PERSOON> EI HPV vaccine against anal HPV infection and anal intraepithelial neoplasia <PERSOON> J Med ###; ### ###-### Remien RH, Higgins JA, <PERSOON> R, <PERSOON> HM, <PERSOON> CY, Ehrhardt <INSTELLING>, Morin SF Lack of understanding of acute HIV infection among newly-infected persons; implications for prevention and public health the NIMH multisite acute HIV infection study <PERSOON> recently acquired HIV infections among newly diagnosed men who have sex with men attending STI clinics in <PERSOON> Netherlands Sex <PERSOON-##> ratios, sensitivity, and specificity values can be back-calculated when the odds ratios are known <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> MA Consultations for sexually transmitted infections in the general practice in the Netherlands an opportunity to Risk factors for sexual transmission of hepatitis C virus among human immunodeficiency virus-infected men who have sex with men a case-control Van <PERSOON-##> report ### human immunodeficiency virus (hiv) infection in the Netherlands Stichting HIV monitoring, ### Wawer MJ, Gray RH, Sewankambo NK, Serwadda D, <PERSOON-##>-mangen <PERSOON-##> MP, <PERSOON-##> TC Rates of HIV-# transmission per coital act, by stage of HIV-# infection, in <PERSOON-##> Dis ###; WHO Guideline on when to start antiretroviral therapy and on pre-exposure prophylaxis for HIV anogenital lesions in hiv-positive men Abstract presented at ##th International Papillomavirus Conference, Lisbon, Portugal, September ##-##, ### <PERSOON-##> this adult patient have early HIV infection? the Rational Clinical Examination systematic review <PERSOON-##> acute HIV infection <PERSOON-##> bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderen Dit hoofdstuk beschrijft met name de soascreening (bij een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderen en adolescenten (#-<LEEFTIJD> jaar) Voor de volledige diagnostiek bij een vermoeden van seksueel misbruik wordt verwezen naar de in ### geautoriseerde NVK-richtlijn âDiagnostiek bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderenâ Voor het beantwoorden van de uitgangsvragen over.
| 529 | nvog |
transmission of hepatitis C virus among human immunodeficiency virus-infected men who have sex with men a case-control Van <PERSOON> report ### human immunodeficiency virus (hiv) infection in the Netherlands Stichting HIV monitoring, ### Wawer MJ, Gray RH, Sewankambo NK, Serwadda D, <PERSOON>-mangen <PERSOON> MP, <PERSOON> TC Rates of HIV-# transmission per coital act, by stage of HIV-# infection, in <PERSOON> Dis ###; WHO Guideline on when to start antiretroviral therapy and on pre-exposure prophylaxis for HIV anogenital lesions in hiv-positive men Abstract presented at ##th International Papillomavirus Conference, Lisbon, Portugal, September ##-##, ### <PERSOON> this adult patient have early HIV infection? the Rational Clinical Examination systematic review <PERSOON> acute HIV infection <PERSOON> bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderen Dit hoofdstuk beschrijft met name de soascreening (bij een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderen en adolescenten (#-<LEEFTIJD> jaar) Voor de volledige diagnostiek bij een vermoeden van seksueel misbruik wordt verwezen naar de in ### geautoriseerde NVK-richtlijn âDiagnostiek bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderenâ Voor het beantwoorden van de uitgangsvragen over sexual abuse an evidence-based review and guidance for best practiceâ (RCPCH, ###) Voor algemene aanbevelingen omtrent kindermishandeling verwijzen wij u naar de Landelijke eerstelijns samenwerkingsafspraak (LESA) Kindermishandeling, die in juni ### is herzien De meest recente cijfers over de prevalentie van seksueel misbruik komen van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen Op basis van zelfrapportages in het bevolkingsonderzoek Seksuele gezondheid in <PERSOON>, ###), en dan specifiek het deel dat gaat over seksueel grensoverschrijdend gedrag, schat de Nationaal Rapporteur dat ##% van de Nederlandse kinderen tussen #-<LEEFTIJD> jaar ooit te maken heeft met een vorm van seksueel geweld Meisjes (##,#%) blijken vaker slachtoffer te worden dan jongens (##,#%) Tien procent van de meisjes maakt ooit ongewilde manuele seks mee en #% orale of genitale seks (<PERSOON-##>, ###; NRMSGK, Seksueel misbruik van kinderen is aan de orde in de volgende gevallen kind tot <LEEFTIJD> jaar elk seksueel contact, zowel seksueel binnendringen als betasten, al dan niet gepaard gaande met dwang of geweld (met uitzondering van seksueel spel tussen kinderen onder de <LEEFTIJD> jaar van dezelfde leeftijd (minder dan <LEEFTIJD> jaar verschil) en ontwikkelingsniveau); puber tussen ##-<LEEFTIJD> jaar elk seksueel contact, zowel binnendringen als betasten, in beginsel al dan niet gepaard gaande met dwang of geweld, tenzij het een vrijwillige relatie tussen gelijkwaardige adolescent tussen ##-<LEEFTIJD> jaar elk seksueel contact, zowel binnendringen als betasten, waarbij ⢠de pleger een bijzondere hoedanigheid heeft (ouders, verzorgers, leerkrachten, hulpverleners.
| 609 | nvog |
an evidence-based review and guidance for best practiceâ (RCPCH, ###) Voor algemene aanbevelingen omtrent kindermishandeling verwijzen wij u naar de Landelijke eerstelijns samenwerkingsafspraak (LESA) Kindermishandeling, die in juni ### is herzien De meest recente cijfers over de prevalentie van seksueel misbruik komen van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen Op basis van zelfrapportages in het bevolkingsonderzoek Seksuele gezondheid in <PERSOON>, ###), en dan specifiek het deel dat gaat over seksueel grensoverschrijdend gedrag, schat de Nationaal Rapporteur dat ##% van de Nederlandse kinderen tussen #-<LEEFTIJD> jaar ooit te maken heeft met een vorm van seksueel geweld Meisjes (##,#%) blijken vaker slachtoffer te worden dan jongens (##,#%) Tien procent van de meisjes maakt ooit ongewilde manuele seks mee en #% orale of genitale seks (<PERSOON>, ###; NRMSGK, Seksueel misbruik van kinderen is aan de orde in de volgende gevallen kind tot <LEEFTIJD> jaar elk seksueel contact, zowel seksueel binnendringen als betasten, al dan niet gepaard gaande met dwang of geweld (met uitzondering van seksueel spel tussen kinderen onder de <LEEFTIJD> jaar van dezelfde leeftijd (minder dan <LEEFTIJD> jaar verschil) en ontwikkelingsniveau); puber tussen ##-<LEEFTIJD> jaar elk seksueel contact, zowel binnendringen als betasten, in beginsel al dan niet gepaard gaande met dwang of geweld, tenzij het een vrijwillige relatie tussen gelijkwaardige adolescent tussen ##-<LEEFTIJD> jaar elk seksueel contact, zowel binnendringen als betasten, waarbij ⢠de pleger een bijzondere hoedanigheid heeft (ouders, verzorgers, leerkrachten, hulpverleners kind onder de <LEEFTIJD> jaar indien pornografische afbeeldingen worden getoond of als het kind aanwezig is geweest bij seks tussen anderen, of als een afspraak met het kind gemaakt wordt met het doel kind onder de <LEEFTIJD> jaar als van hen kinderpornografische afbeeldingen worden vervaardigd of een andere vorm van seksuele uitbating zoals kinderprostitutie plaatsvindt NB Met dwang wordt ook bedoeld de psychologische dwang ten gevolge van een afhankelijkheidsrelatie van de minderjarige ten opzichte van een volwassene In de onderstaande stroomdiagrammen wordt schematisch weergegeven welke zorg in samenwerking met welke ketenpartners moet worden geleverd binnen en buiten deze termijn van # dagen CSG= <INSTELLING> voor seksueel geweld; VT= Veilig <PERSOON>; FMO= forensisch medisch onderzoek; LO= lichamelijk onderzoek; SOA= seksueel overdraagbare aandoeningen; Toestemming voor anamnese en lichamelijk onderzoek en forensisch medisch onderzoek Als een kind zich presenteert met een vermoeden van seksueel misbruik, zal moeten worden vastgesteld of het om acuut of niet-acuut seksueel misbruik gaat en worden de stappen doorlopen van Belangrijk is zich te realiseren dat toestemming vereist is voor het medisch onderzoek als ook voor het Onder de <LEEFTIJD> jaar van beide gezaghebbende ouders, vanaf ## tot <LEEFTIJD> jaar van beide ouders en ook van het kind zelf, en vanaf <LEEFTIJD> jaar van de adolescent zelf (en niet meer van ouders) NB Bij een ondertoezichtstelling (OTS) is het ouderlijk gezag niet ontnomen; de gezaghebbende ouders dienen derhalve nog steeds toestemming te geven De gezinsvoogd moet dan ook worden Als het ouderlijk gezag is ontnomen (voogdij, voorlopige voogdij), moet toestemming worden.
| 638 | nvog |
worden getoond of als het kind aanwezig is geweest bij seks tussen anderen, of als een afspraak met het kind gemaakt wordt met het doel kind onder de <LEEFTIJD> jaar als van hen kinderpornografische afbeeldingen worden vervaardigd of een andere vorm van seksuele uitbating zoals kinderprostitutie plaatsvindt NB Met dwang wordt ook bedoeld de psychologische dwang ten gevolge van een afhankelijkheidsrelatie van de minderjarige ten opzichte van een volwassene In de onderstaande stroomdiagrammen wordt schematisch weergegeven welke zorg in samenwerking met welke ketenpartners moet worden geleverd binnen en buiten deze termijn van # dagen CSG= <INSTELLING> voor seksueel geweld; VT= Veilig <PERSOON>; FMO= forensisch medisch onderzoek; LO= lichamelijk onderzoek; SOA= seksueel overdraagbare aandoeningen; Toestemming voor anamnese en lichamelijk onderzoek en forensisch medisch onderzoek Als een kind zich presenteert met een vermoeden van seksueel misbruik, zal moeten worden vastgesteld of het om acuut of niet-acuut seksueel misbruik gaat en worden de stappen doorlopen van Belangrijk is zich te realiseren dat toestemming vereist is voor het medisch onderzoek als ook voor het Onder de <LEEFTIJD> jaar van beide gezaghebbende ouders, vanaf ## tot <LEEFTIJD> jaar van beide ouders en ook van het kind zelf, en vanaf <LEEFTIJD> jaar van de adolescent zelf (en niet meer van ouders) NB Bij een ondertoezichtstelling (OTS) is het ouderlijk gezag niet ontnomen; de gezaghebbende ouders dienen derhalve nog steeds toestemming te geven De gezinsvoogd moet dan ook worden Als het ouderlijk gezag is ontnomen (voogdij, voorlopige voogdij), moet toestemming worden doorgeleiding naar <PERSOON> via de kinderrechter om vervangende toestemming worden gevraagd, indien dit in het belang van het kind is en/of een van de Bij acute noodzaak tot medisch handelen, handelt de arts zonder toestemming af te wachten Ouders en kind kunnen en hoeven bij acuut seksueel misbruik niet per direct aangifte te doen, maar het is wel noodzakelijk dat zij toestemming geven voor politiebemoeienis en het forensisch medisch onderzoek alvorens een forensisch medisch onderzoek kan plaatsvinden De behandelend arts verricht geen forensisch medisch (sporen)onderzoek Als de toestemming wordt geweigerd, volgt overleg met Veilig <PERSOON> over een eventuele vervangende melding van Veilig <PERSOON> bij de politie Veilig <PERSOON> kan hiertoe beslissen wanneer dit in het belang van het kind is en/of een van de ouders/voogd verdachte is Blijft staan dat nog steeds toestemming nodig is voor Voor verdere beschrijving van forensisch medisch onderzoek wordt verwezen naar de NVK-richtlijn âDiagnostiek bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderenâ (NVK, ###) Anamnese en lichamelijk onderzoek bij kinderen en specifiek het anogenitaal onderzoek vereisen expertise Ga na in uw ziekenhuis/regio naar welke kinderarts het kind moet worden verwezen Het onderzoek bij acuut seksueel misbruik dient bij voorkeur in de context van het <INSTELLING> Seksueel Geweld (https //(WEBLINK)) plaats te vinden, bij toestemming samen met de forensisch arts (Voor meer informatie, zie NVK, ### ) Voor meer informatie over de inzet van forensisch medische expertise wordt verwezen naar https //(WEBLINK) Forensisch medische expertise kan gevonden worden bij regionaal werkzame.
| 600 | nvog |
voor de Kinderbescherming via de kinderrechter om vervangende toestemming worden gevraagd, indien dit in het belang van het kind is en/of een van de Bij acute noodzaak tot medisch handelen, handelt de arts zonder toestemming af te wachten Ouders en kind kunnen en hoeven bij acuut seksueel misbruik niet per direct aangifte te doen, maar het is wel noodzakelijk dat zij toestemming geven voor politiebemoeienis en het forensisch medisch onderzoek alvorens een forensisch medisch onderzoek kan plaatsvinden De behandelend arts verricht geen forensisch medisch (sporen)onderzoek Als de toestemming wordt geweigerd, volgt overleg met Veilig <PERSOON> over een eventuele vervangende melding van Veilig <PERSOON> bij de politie Veilig <PERSOON> kan hiertoe beslissen wanneer dit in het belang van het kind is en/of een van de ouders/voogd verdachte is Blijft staan dat nog steeds toestemming nodig is voor Voor verdere beschrijving van forensisch medisch onderzoek wordt verwezen naar de NVK-richtlijn âDiagnostiek bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderenâ (NVK, ###) Anamnese en lichamelijk onderzoek bij kinderen en specifiek het anogenitaal onderzoek vereisen expertise Ga na in uw ziekenhuis/regio naar welke kinderarts het kind moet worden verwezen Het onderzoek bij acuut seksueel misbruik dient bij voorkeur in de context van het <INSTELLING> Seksueel Geweld (https //(WEBLINK)) plaats te vinden, bij toestemming samen met de forensisch arts (Voor meer informatie, zie NVK, ### ) Voor meer informatie over de inzet van forensisch medische expertise wordt verwezen naar https //(WEBLINK) Forensisch medische expertise kan gevonden worden bij regionaal werkzame gecombineerd advies kan worden verkregen van de LECK-kinderarts en LECK-forensisch arts (zie Conform de KNMG-meldcode dient bij elk vermoeden van seksueel misbruik advies te worden gevraagd aan Veilig <PERSOON> van de regio waar de patiënt woont (zie https //(WEBLINK)) Dit is een verplichte stap in de meldcode Omdat het een medische casus betreft, adviseren wij advies te vragen aan de vertrouwensarts van Veilig <PERSOON> In overleg met de vertrouwensarts kan worden overwogen al dan niet tot melding over te gaan en hoe dit op een juiste wijze uit te voeren Binnen <INSTELLING> Seksueel Geweld is de hulpverlening geregeld Er wordt een casemanager aangesteld die elk kind en gezin begeleidt, ondersteunt en vervolgt Zo nodig wordt direct verwezen naar gespecialiseerde hulpverlening Bij niet-acuut seksueel misbruik (meer dan # dagen na het incident) dient de arts het kind en gezin zelf te verwijzen Het is belangrijk dat de arts hiervoor de Bij welke kinderen met een vermoeden van seksueel misbruik moet onderzoek plaatsvinden naar seksueel overdraagbare aandoeningen en welke factoren spelen daarbij een rol? De beantwoording van deze vraag berust op informatie verkregen uit de RCPCH- en CDC-richtlijnen (RCPH, ###; CDC, ###) Bij alle kinderen met een vermoeden van of bewezen seksueel misbruik, bij kinderen met symptomen of klachten van een soa en bij kinderen met onbeschermd consensueel seksueel contact, moet soadiagnostiek worden overwogen Dit geldt ook voor kinderen met anogenitaal letsel Echter, omdat soaâs niet gebruikelijk zijn bij (prepuberale) kinderen, wordt bij een.
| 605 | nvog |
gecombineerd advies kan worden verkregen van de LECK-kinderarts en LECK-forensisch arts (zie Conform de KNMG-meldcode dient bij elk vermoeden van seksueel misbruik advies te worden gevraagd aan Veilig <PERSOON> van de regio waar de patiënt woont (zie https //(WEBLINK)) Dit is een verplichte stap in de meldcode Omdat het een medische casus betreft, adviseren wij advies te vragen aan de vertrouwensarts van Veilig <PERSOON> In overleg met de vertrouwensarts kan worden overwogen al dan niet tot melding over te gaan en hoe dit op een juiste wijze uit te voeren Binnen <INSTELLING> Seksueel Geweld is de hulpverlening geregeld Er wordt een casemanager aangesteld die elk kind en gezin begeleidt, ondersteunt en vervolgt Zo nodig wordt direct verwezen naar gespecialiseerde hulpverlening Bij niet-acuut seksueel misbruik (meer dan # dagen na het incident) dient de arts het kind en gezin zelf te verwijzen Het is belangrijk dat de arts hiervoor de Bij welke kinderen met een vermoeden van seksueel misbruik moet onderzoek plaatsvinden naar seksueel overdraagbare aandoeningen en welke factoren spelen daarbij een rol? De beantwoording van deze vraag berust op informatie verkregen uit de RCPCH- en CDC-richtlijnen (RCPH, ###; CDC, ###) Bij alle kinderen met een vermoeden van of bewezen seksueel misbruik, bij kinderen met symptomen of klachten van een soa en bij kinderen met onbeschermd consensueel seksueel contact, moet soadiagnostiek worden overwogen Dit geldt ook voor kinderen met anogenitaal letsel Echter, omdat soaâs niet gebruikelijk zijn bij (prepuberale) kinderen, wordt bij een C<DATUM> , maar per kind te evalueren wat het risico van infectie is en wat de toegevoegde waarde van testen is Kinderen waarbij al een soa is vastgesteld, moeten gescreend worden op andere soaâs Moderne soatesten zijn gemakkelijker uit te voeren, geven geen tot nauwelijks ongemak bij het kind en zijn niet invasief Bij de keuze voor het soort test moet de reden voor de diagnostiek worden meegenomen Bij enige onzekerheid over de testen kan afstemmen met een microbioloog of gynaecoloog nuttig zijn, omdat de testen niet alleen van belang zijn voor de diagnostiek en eventuele toegevoegd âbewijsâ verzamelen dat nuttig kan zijn in het kader van de bescherming van het kind (factoren die hierbij een rol spelen leeftijd kind, wel of geen consensuele seksuele activiteit, beperkingen van de test, bekende soa bij verdachte); âbewijsâ verzamelen dat nodig kan zijn bij een strafproces; de mogelijke pleger kunnen linken aan een (ander) slachtoffer De werkgroep adviseert tevens soadiagnostiek als controle na behandeling in geval van een eerdere er sprake is geweest van penetratie of indien (genezen) letsel wordt aangetroffen dat past bij een kind seksueel misbruikt is door een vreemde, een pleger met bekende soa of een pleger behorend tot een hoogrisicogroep voor soa (drugsgebruik, homoseksueel, multipele sekspartners, het kind een broer, zus of ander gezins- of familielid met een soa heeft; het kind leeft in een omgeving met hoge prevalentie van soa in de gemeenschap; het kind tekenen heeft van een soa (vaginale afscheiding, pijn, genitale jeuk, geur, mictie klachten,.
| 598 | nvog |
per kind te evalueren wat het risico van infectie is en wat de toegevoegde waarde van testen is Kinderen waarbij al een soa is vastgesteld, moeten gescreend worden op andere soaâs Moderne soatesten zijn gemakkelijker uit te voeren, geven geen tot nauwelijks ongemak bij het kind en zijn niet invasief Bij de keuze voor het soort test moet de reden voor de diagnostiek worden meegenomen Bij enige onzekerheid over de testen kan afstemmen met een microbioloog of gynaecoloog nuttig zijn, omdat de testen niet alleen van belang zijn voor de diagnostiek en eventuele toegevoegd âbewijsâ verzamelen dat nuttig kan zijn in het kader van de bescherming van het kind (factoren die hierbij een rol spelen leeftijd kind, wel of geen consensuele seksuele activiteit, beperkingen van de test, bekende soa bij verdachte); âbewijsâ verzamelen dat nodig kan zijn bij een strafproces; de mogelijke pleger kunnen linken aan een (ander) slachtoffer De werkgroep adviseert tevens soadiagnostiek als controle na behandeling in geval van een eerdere er sprake is geweest van penetratie of indien (genezen) letsel wordt aangetroffen dat past bij een kind seksueel misbruikt is door een vreemde, een pleger met bekende soa of een pleger behorend tot een hoogrisicogroep voor soa (drugsgebruik, homoseksueel, multipele sekspartners, het kind een broer, zus of ander gezins- of familielid met een soa heeft; het kind leeft in een omgeving met hoge prevalentie van soa in de gemeenschap; het kind tekenen heeft van een soa (vaginale afscheiding, pijn, genitale jeuk, geur, mictie klachten, kind zo min mogelijk belastend is Als een soa wordt aangetoond, moet een specialist op het gebied Wat is de associatie tussen de verschillende soaâs en seksueel misbruik? Als bij een kind een soa wordt vastgesteld, moet de mogelijkheid van seksueel misbruik altijd worden overwogen en uitgesloten (zie tabel C<DATUM> Dit vereist grote zorgvuldigheid gezien de impact van een eventuele diagnose voor kind, ouders en mogelijke verdachte Een soa alleen is niet bepalend voor een diagnose seksueel misbruik Een combinatie van anamnese, beeld van een mogelijke dader, biologische waarschijnlijkheid, lichamelijk onderzoek en aanvullend onderzoek kan dat wel zijn De waarschijnlijkheid van seksueel contact als transmissieroute verschilt per soa en per leeftijd van het kind Andere mogelijkheden voor transmissie zijn ook mogelijk De meeste soaâs kunnen gedurende de zwangerschap en/of bevalling worden overgedragen (verticale transmissie) Naarmate een kind ouder wordt, neemt de kans op seksueel misbruik bij het vaststellen een soa toe Andere manieren voor transmissie zijn incidenteel beschreven, maar er zijn geen studies gevonden die naast het aantonen van de aanwezigheid van micro-organismen op niet-levend materiaal ook duidelijk hebben bewezen dat via dit materiaal besmetting van mensen kan optreden Zo is bijvoorbeeld hetero-inoculatie van HSV of HPV beschreven bij intiem lichamelijk contact tussen kind en moeder of Een overzicht van alle mogelijke manieren van overdracht van soa valt buiten de scope van deze richtlijn maar is te vinden in onder andere het <PERSOON>, ###) Voor uitgebreide informatie over specifieke pathogenen verwijzen wij u naar desbetreffende.
| 580 | nvog |
mogelijk belastend is Als een soa wordt aangetoond, moet een specialist op het gebied Wat is de associatie tussen de verschillende soaâs en seksueel misbruik? Als bij een kind een soa wordt vastgesteld, moet de mogelijkheid van seksueel misbruik altijd worden overwogen en uitgesloten (zie tabel C<DATUM> Dit vereist grote zorgvuldigheid gezien de impact van een eventuele diagnose voor kind, ouders en mogelijke verdachte Een soa alleen is niet bepalend voor een diagnose seksueel misbruik Een combinatie van anamnese, beeld van een mogelijke dader, biologische waarschijnlijkheid, lichamelijk onderzoek en aanvullend onderzoek kan dat wel zijn De waarschijnlijkheid van seksueel contact als transmissieroute verschilt per soa en per leeftijd van het kind Andere mogelijkheden voor transmissie zijn ook mogelijk De meeste soaâs kunnen gedurende de zwangerschap en/of bevalling worden overgedragen (verticale transmissie) Naarmate een kind ouder wordt, neemt de kans op seksueel misbruik bij het vaststellen een soa toe Andere manieren voor transmissie zijn incidenteel beschreven, maar er zijn geen studies gevonden die naast het aantonen van de aanwezigheid van micro-organismen op niet-levend materiaal ook duidelijk hebben bewezen dat via dit materiaal besmetting van mensen kan optreden Zo is bijvoorbeeld hetero-inoculatie van HSV of HPV beschreven bij intiem lichamelijk contact tussen kind en moeder of Een overzicht van alle mogelijke manieren van overdracht van soa valt buiten de scope van deze richtlijn maar is te vinden in onder andere het <PERSOON>, ###) Voor uitgebreide informatie over specifieke pathogenen verwijzen wij u naar desbetreffende * Verticale transmissie/ perinatale infectie is bij pasgeborenen/jonge kinderen tevens een mogelijke oorzaak en moet worden uitgesloten ** Tenzij een aannemelijke verklaring voor auto-inoculatie bestaat *** Meld indien er andere aanwijzingen zijn om te denken aan seksueel misbruik in anamnese, lichamelijk onderzoek of andere aangetoonde infecties Seksueel misbruik is een waarschijnlijke <INSTELLING> van hiv-infectie bij kinderen bij wie de mogelijkheid van moeder-kindtransmissie of bloedcontaminatie is uitgesloten Bij een hiv-positief kind met een niet-geïnfecteerde moeder is seksueel misbruik zeer waarschijnlijk Bij kinderen zonder andere risicofactoren voor een hiv-infectie is seksueel misbruik een waarschijnlijke diagnose Een positieve diagnose bij de moeder mag er niet toe leiden dat seksueel misbruik zonder meer wordt uitgesloten Bij kinderen kan Ct-infectie via seksueel contact, maar ook perinataal worden overgedragen tijdens een vaginale partus of bij gebroken vliezen en een sectio caesarea Seksueel contact is de meest waarschijnlijke transmissieroute bij (pre)puberale kinderen met Ct-infectie Hoe ouder het kind, hoe groter de kans dat de infectie het gevolg van seksuele overdracht is Bij puberale meisjes moet consensueel seksueel contact ook in de differentiaaldiagnose staan Een genitale, rectale of orofaryngeale en soms een oftalmische diagnose Ct-infectie bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar is reden voor direct advies bij Veilig <PERSOON> Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is het afhankelijk van eventuele consensuele seksuele activiteit Een positieve diagnose bij de moeder mag er zeker niet toe leiden dat seksueel misbruik van het kind zonder meer wordt uitgesloten.
| 566 | nvog |
* Verticale transmissie/ perinatale infectie is bij pasgeborenen/jonge kinderen tevens een mogelijke oorzaak en moet worden uitgesloten ** Tenzij een aannemelijke verklaring voor auto-inoculatie bestaat *** Meld indien er andere aanwijzingen zijn om te denken aan seksueel misbruik in anamnese, lichamelijk onderzoek of andere aangetoonde infecties Seksueel misbruik is een waarschijnlijke <INSTELLING> van hiv-infectie bij kinderen bij wie de mogelijkheid van moeder-kindtransmissie of bloedcontaminatie is uitgesloten Bij een hiv-positief kind met een niet-geïnfecteerde moeder is seksueel misbruik zeer waarschijnlijk Bij kinderen zonder andere risicofactoren voor een hiv-infectie is seksueel misbruik een waarschijnlijke diagnose Een positieve diagnose bij de moeder mag er niet toe leiden dat seksueel misbruik zonder meer wordt uitgesloten Bij kinderen kan Ct-infectie via seksueel contact, maar ook perinataal worden overgedragen tijdens een vaginale partus of bij gebroken vliezen en een sectio caesarea Seksueel contact is de meest waarschijnlijke transmissieroute bij (pre)puberale kinderen met Ct-infectie Hoe ouder het kind, hoe groter de kans dat de infectie het gevolg van seksuele overdracht is Bij puberale meisjes moet consensueel seksueel contact ook in de differentiaaldiagnose staan Een genitale, rectale of orofaryngeale en soms een oftalmische diagnose Ct-infectie bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar is reden voor direct advies bij Veilig <PERSOON> Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is het afhankelijk van eventuele consensuele seksuele activiteit Een positieve diagnose bij de moeder mag er zeker niet toe leiden dat seksueel misbruik van het kind zonder meer wordt uitgesloten Er zijn verschillende type NAAT-testen beschikbaar en de ontwikkelingen op dit gebied gaan snel Voor chlamydia trachomatis geldt dat de vooraf kans op infectie bij kinderen zeer laag is Dit heeft tot gevolg dat positieve testen zeldzaam zijn en dat een positieve uitslag daardoor een hoger risico heeft fout-positief te zijn Om te voorkomen dat men vaart op een fout-positieve test, wordt daarom bij kinderen wel geadviseerd een NAAT te herhalen met een andere sequentie, bij voorkeur met een tweede monster Tegelijkertijd kan dan voor gonorroe een kweek worden afgenomen voor resistentiebepaling, zodat de behandeling kan worden aangepast indien nodig Seksueel contact is de meest waarschijnlijke transmissieroute bij puberale en prepuberale kinderen met <PERSOON>-infectie Bij neonaten is verticale transmissie de meest voor de hand liggende verklaring, maar ook bij neonaten moet men er altijd op bedacht zijn dat seksueel misbruik een oorzaak kan zijn Er is onvoldoende bewijs over de leeftijd waarbij verticale transmissie kan worden uitgesloten Bij een kind met een oftalmische gonorroe-infectie kan sprake zijn van auto-inoculatie Daarom moet ook altijd getest worden op andere locaties vestibulum (uitstrijk)/urethraal (urine), rectaal en oraal Als een kind zich presenteert met een bevestigde, niet-oftalmische gonorroe moet de mogelijkheid van seksueel contact worden overwogen en is seksueel misbruik (bij puberale kinderen in afwezigheid van consensueel seksueel contact) waarschijnlijk Het aantonen van een <PERSOON>-infectie bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar is reden voor direct advies bij Veilig <PERSOON> Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is het afhankelijk van de situatie Een.
| 573 | nvog |
op dit gebied gaan snel Voor chlamydia trachomatis geldt dat de vooraf kans op infectie bij kinderen zeer laag is Dit heeft tot gevolg dat positieve testen zeldzaam zijn en dat een positieve uitslag daardoor een hoger risico heeft fout-positief te zijn Om te voorkomen dat men vaart op een fout-positieve test, wordt daarom bij kinderen wel geadviseerd een NAAT te herhalen met een andere sequentie, bij voorkeur met een tweede monster Tegelijkertijd kan dan voor gonorroe een kweek worden afgenomen voor resistentiebepaling, zodat de behandeling kan worden aangepast indien nodig Seksueel contact is de meest waarschijnlijke transmissieroute bij puberale en prepuberale kinderen met <PERSOON>-infectie Bij neonaten is verticale transmissie de meest voor de hand liggende verklaring, maar ook bij neonaten moet men er altijd op bedacht zijn dat seksueel misbruik een oorzaak kan zijn Er is onvoldoende bewijs over de leeftijd waarbij verticale transmissie kan worden uitgesloten Bij een kind met een oftalmische gonorroe-infectie kan sprake zijn van auto-inoculatie Daarom moet ook altijd getest worden op andere locaties vestibulum (uitstrijk)/urethraal (urine), rectaal en oraal Als een kind zich presenteert met een bevestigde, niet-oftalmische gonorroe moet de mogelijkheid van seksueel contact worden overwogen en is seksueel misbruik (bij puberale kinderen in afwezigheid van consensueel seksueel contact) waarschijnlijk Het aantonen van een <PERSOON>-infectie bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar is reden voor direct advies bij Veilig <PERSOON> Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is het afhankelijk van de situatie Een Syfilis is in een beperkt aantal studies aangetoond bij kinderen na seksueel misbruik en seksueel contact moet overwogen worden Als een kind zich presenteert met syfilis, moet de informatie uit anamnese, lichamelijk onderzoek en syfilisserologie bij zowel kind als moeder worden gecombineerd om vast te stellen of het een verkregen of congenitale syfilis betreft Ondanks het gebrek aan bewijs bij kinderen, moet bij het aantonen van syfilis, wanneer verticale of perinatale transmisse en bloedcontaminatie zijn uitgesloten, seksueel misbruik worden overwogen De diagnose syfilisinfectie bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar is reden voor direct advies bij Veilig <PERSOON>, tenzij er bewijs is voor niet-seksuele overdracht Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is het afhankelijk van eventuele consensuele seksuele activiteit Een Er is weinig bewijs over de associatie van genitale herpes met seksueel misbruik Bij kinderen met genitale herpes moet seksueel misbruik altijd overwogen worden Auto-inoculatie moet altijd overwogen worden De diagnose herpes genitalis bij prepuberale kinderen is reden voor direct advies Seksueel misbruik is een waarschijnlijke oorzaak van een Trichomonas vaginalis-infectie bij meisjes Er is onvoldoende bewijs voor een leeftijd waarboven verticale transmissie van Tv uitgesloten is Bij meisjes met een bevestigde Tv-infectie is seksueel misbruik waarschijnlijk Hoewel bewijs ontbreekt boven welke leeftijd verticale transmissie kan worden uitgesloten, is een Tv-infectie bij meisjes (# maanden het mogelijke gevolg van verticale transmissie en kan de infectie aanwezig blijven door het effect van het maternale oestrogeen Seksueel misbruik moet wel overwogen worden De diagnose Trichomonas vaginalis-infectie bij kinderen in de leeftijdsgroep # weken-<LEEFTIJD> jaar is reden voor.
| 573 | nvog |
aangetoond bij kinderen na seksueel misbruik en seksueel contact moet overwogen worden Als een kind zich presenteert met syfilis, moet de informatie uit anamnese, lichamelijk onderzoek en syfilisserologie bij zowel kind als moeder worden gecombineerd om vast te stellen of het een verkregen of congenitale syfilis betreft Ondanks het gebrek aan bewijs bij kinderen, moet bij het aantonen van syfilis, wanneer verticale of perinatale transmisse en bloedcontaminatie zijn uitgesloten, seksueel misbruik worden overwogen De diagnose syfilisinfectie bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar is reden voor direct advies bij Veilig <PERSOON>, tenzij er bewijs is voor niet-seksuele overdracht Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is het afhankelijk van eventuele consensuele seksuele activiteit Een Er is weinig bewijs over de associatie van genitale herpes met seksueel misbruik Bij kinderen met genitale herpes moet seksueel misbruik altijd overwogen worden Auto-inoculatie moet altijd overwogen worden De diagnose herpes genitalis bij prepuberale kinderen is reden voor direct advies Seksueel misbruik is een waarschijnlijke oorzaak van een Trichomonas vaginalis-infectie bij meisjes Er is onvoldoende bewijs voor een leeftijd waarboven verticale transmissie van Tv uitgesloten is Bij meisjes met een bevestigde Tv-infectie is seksueel misbruik waarschijnlijk Hoewel bewijs ontbreekt boven welke leeftijd verticale transmissie kan worden uitgesloten, is een Tv-infectie bij meisjes (# maanden het mogelijke gevolg van verticale transmissie en kan de infectie aanwezig blijven door het effect van het maternale oestrogeen Seksueel misbruik moet wel overwogen worden De diagnose Trichomonas vaginalis-infectie bij kinderen in de leeftijdsgroep # weken-<LEEFTIJD> jaar is reden voor Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is het afhankelijk van de situatie Een significant deel van kinderen met anogenitale wratten is seksueel misbruikt Er is geen bewijs voor een leeftijdsgrens waarboven verticale transmissie kan worden uitgesloten Er is onvoldoende bewijs voor de significantie van de associatie van orale wratten met seksueel misbruik Bij elk kind dat zich presenteert met anogenitale wratten, moet seksueel misbruik overwogen worden De diagnose anogenitale infectie bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar is reden voor advies bij Veilig <PERSOON> Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is De prevalentie van bacteriële vaginose in prepuberale seksueel misbruikte meisjes is zeer laag Het vaststellen van bacteriële vaginose is niet behulpzaam in de diagnostiek bij een vermoeden van seksueel misbruik Afname van een bacteriële kweek kan overwogen worden bij een meisje met veel afscheiding, aangezien dit wellicht behandelconsequenties heeft Er is echter geen literatuur over een Perinatale transmissie is mogelijk Er is geen bewijs dat een Mg-infectie bij kinderen door seksueel contact wordt verkregen Als een Mg-infectie wordt geconstateerd, moet overlegd worden over Er is onvoldoende bewijs over de significantie van de associatie van hepatitis B met seksueel misbruik Als hepatitis B bij een kind wordt aangetroffen en verticale of perinatale transmissie dan wel contaminatie met bloedproducten uitgesloten is, moet seksueel misbruik worden overwogen Een Er is onvoldoende bewijs voor de significantie van hepatitis C in relatie tot seksueel misbruik Ondanks gebrek aan bewijs moet bij kinderen met hepatitis C, na uitsluiting van verticale of perinatale.
| 561 | nvog |
Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is het afhankelijk van de situatie Een significant deel van kinderen met anogenitale wratten is seksueel misbruikt Er is geen bewijs voor een leeftijdsgrens waarboven verticale transmissie kan worden uitgesloten Er is onvoldoende bewijs voor de significantie van de associatie van orale wratten met seksueel misbruik Bij elk kind dat zich presenteert met anogenitale wratten, moet seksueel misbruik overwogen worden De diagnose anogenitale infectie bij kinderen (<LEEFTIJD> jaar is reden voor advies bij Veilig <PERSOON> Bij kinderen )<LEEFTIJD> jaar is De prevalentie van bacteriële vaginose in prepuberale seksueel misbruikte meisjes is zeer laag Het vaststellen van bacteriële vaginose is niet behulpzaam in de diagnostiek bij een vermoeden van seksueel misbruik Afname van een bacteriële kweek kan overwogen worden bij een meisje met veel afscheiding, aangezien dit wellicht behandelconsequenties heeft Er is echter geen literatuur over een Perinatale transmissie is mogelijk Er is geen bewijs dat een Mg-infectie bij kinderen door seksueel contact wordt verkregen Als een Mg-infectie wordt geconstateerd, moet overlegd worden over Er is onvoldoende bewijs over de significantie van de associatie van hepatitis B met seksueel misbruik Als hepatitis B bij een kind wordt aangetroffen en verticale of perinatale transmissie dan wel contaminatie met bloedproducten uitgesloten is, moet seksueel misbruik worden overwogen Een Er is onvoldoende bewijs voor de significantie van hepatitis C in relatie tot seksueel misbruik Ondanks gebrek aan bewijs moet bij kinderen met hepatitis C, na uitsluiting van verticale of perinatale Een positieve diagnose bij de moeder mag er niet toe leiden dat seksueel misbruik zonder meer wordt uitgesloten Welke testen worden gebruikt om de verschillende soaâs aan te tonen dan wel uit te sluiten? Het is lastig te bepalen op welke locaties moet worden bemonsterd Bij een sterk vermoeden van seksueel misbruik wordt aangeraden om van alle plaatsen (anus, urethra, vagina en orofarynx), ongeacht het verhaal van de patiënt, materiaal af te nemen De patiënt is namelijk niet altijd betrouwbaar, omdat hij/zij niet alles kan, wil of durft te vertellen Kinderen bij wie al een soa is vastgesteld, moeten gescreend worden op andere soa Bij een vermoeden van of bewezen seksueel misbruik, bij symptomen of klachten van een soa en bij kinderen met onbeschermd consensueel seksueel contact moet altijd soadiagnostiek worden overwogen Als het vermoeden niet sterk is, wordt aangeraden per casus te beslissen op welke soa Tabel C<DATUM> geeft informatie over de kwaliteit van de testmethoden Het is belangrijk bij seksueel actieve puberale kinderen een pre-existente chlamydia- of gonorroe-infectie uit te sluiten Dit kan alleen als de patiënt zich kort na het misbruik presenteert * Met #e NAAT bevestigd ** Met de amselcriteria (ten minste # van # positief), is bij ##% van de vrouwen een accurate diagnose bacteriële vaginose mogelijk; zie paragraaf A<DATUM> # Erg belangrijk criterium ## Nugentscore De volgende testen worden in de literatuur aangeraden (per casus afwegen) ⢠kweek N.
| 573 | nvog |
Een positieve diagnose bij de moeder mag er niet toe leiden dat seksueel misbruik zonder meer wordt uitgesloten Welke testen worden gebruikt om de verschillende soaâs aan te tonen dan wel uit te sluiten? Het is lastig te bepalen op welke locaties moet worden bemonsterd Bij een sterk vermoeden van seksueel misbruik wordt aangeraden om van alle plaatsen (anus, urethra, vagina en orofarynx), ongeacht het verhaal van de patiënt, materiaal af te nemen De patiënt is namelijk niet altijd betrouwbaar, omdat hij/zij niet alles kan, wil of durft te vertellen Kinderen bij wie al een soa is vastgesteld, moeten gescreend worden op andere soa Bij een vermoeden van of bewezen seksueel misbruik, bij symptomen of klachten van een soa en bij kinderen met onbeschermd consensueel seksueel contact moet altijd soadiagnostiek worden overwogen Als het vermoeden niet sterk is, wordt aangeraden per casus te beslissen op welke soa Tabel C<DATUM> geeft informatie over de kwaliteit van de testmethoden Het is belangrijk bij seksueel actieve puberale kinderen een pre-existente chlamydia- of gonorroe-infectie uit te sluiten Dit kan alleen als de patiënt zich kort na het misbruik presenteert * Met #e NAAT bevestigd ** Met de amselcriteria (ten minste # van # positief), is bij ##% van de vrouwen een accurate diagnose bacteriële vaginose mogelijk; zie paragraaf A<DATUM> # Erg belangrijk criterium ## Nugentscore De volgende testen worden in de literatuur aangeraden (per casus afwegen) ⢠kweek N of als aannemelijk wordt geacht dat hertesten niet mogelijk is bij een positieve NAAT ⢠optioneel microscopie T vaginalis, candida, bacteriële vaginose, aerobe en anaeroben; Transhymenale wattenstokjes zijn kleiner dan traditionele wattenstokjes en kunnen gebruikt worden in de hymenale opening als deze groot genoeg is om geen ongemak te veroorzaken Eerstestraals urine (NAAT) voor N gonorrhoeae en C trachomatis kan worden afgenomen bij jongens, bij meisjes alleen als andere testen (vestibulaire uitstrijk) niet lukken Zoals beschreven bij prepuberale meisjes, maar dan een vaginale in plaats van vestibulaire uitstrijk voor NAAT en kweek (afgenomen door arts of patiënt zelf) Een kweek voor N gonorrhoeae moet ingezet worden als profylactische behandeling is gegeven of wanneer hertesten niet mogelijk is bij een positieve NAAT Ook voor puberale meisjes kan een vaginale uitstrijk belastend of zelfs traumatisch zijn na misbruik Een endocervicale uitstrijk is met de nieuwe generatie testen niet meer noodzakelijk De drempel om onderzoek te verrichten met een speculum moet hoog zijn Indien vaginale uitstrijk niet mogelijk is, is (gezien de hoge gevoeligheid van nieuwe generatie testen) een vestibulaire uitstrijk Breng het wattenstokje ongeveer <DATUM> cm in de vagina en draai het stokje rustig rond gedurende Zelf-sampling kan overwogen worden bij puberale kinderen, niet bij pre-puberale kinderen Soatesten bij genitale blaren en ulcera, bij jongens en meisjes De waarde van typering van humaanpapillomavirus (HPV) is controversieel Het is niet.
| 566 | nvog |
hertesten niet mogelijk is bij een positieve NAAT ⢠optioneel microscopie T vaginalis, candida, bacteriële vaginose, aerobe en anaeroben; Transhymenale wattenstokjes zijn kleiner dan traditionele wattenstokjes en kunnen gebruikt worden in de hymenale opening als deze groot genoeg is om geen ongemak te veroorzaken Eerstestraals urine (NAAT) voor N gonorrhoeae en C trachomatis kan worden afgenomen bij jongens, bij meisjes alleen als andere testen (vestibulaire uitstrijk) niet lukken Zoals beschreven bij prepuberale meisjes, maar dan een vaginale in plaats van vestibulaire uitstrijk voor NAAT en kweek (afgenomen door arts of patiënt zelf) Een kweek voor N gonorrhoeae moet ingezet worden als profylactische behandeling is gegeven of wanneer hertesten niet mogelijk is bij een positieve NAAT Ook voor puberale meisjes kan een vaginale uitstrijk belastend of zelfs traumatisch zijn na misbruik Een endocervicale uitstrijk is met de nieuwe generatie testen niet meer noodzakelijk De drempel om onderzoek te verrichten met een speculum moet hoog zijn Indien vaginale uitstrijk niet mogelijk is, is (gezien de hoge gevoeligheid van nieuwe generatie testen) een vestibulaire uitstrijk Breng het wattenstokje ongeveer <DATUM> cm in de vagina en draai het stokje rustig rond gedurende Zelf-sampling kan overwogen worden bij puberale kinderen, niet bij pre-puberale kinderen Soatesten bij genitale blaren en ulcera, bij jongens en meisjes De waarde van typering van humaanpapillomavirus (HPV) is controversieel Het is niet - Er is geen indicatie voor speculumonderzoek met primair doel afnemen van soadiagnostiek Speculumonderzoek is nooit bij prepuberale meisjes geïndiceerd - Overleg met lokale arts-microbioloog over de beschikbare laboratoriumtesten en het lokale laboratorium over afname medium en transport medium voor lokale protocollen Op welke momenten dienen de testen te worden afgenomen? Aanbevolen wordt, wanneer men besluit te testen op soa, ook te bemonsteren op T# (na afweging van de risicofactoren) De testen op N gonorrhoeae en C trachomatis en T vaginalis moeten worden herhaald # weken na het incident, ook wanneer een kind zich al binnen # weken (T#) heeft gepresenteerd (in verband met de incubatietijd) Serologie voor hiv op T# en na # en ## weken (indien PEP gestart wordt geldt ander schema); voor syfilis op T# en na # en # weken; en voor HBV en HCV op T# en na # weken, afhankelijk van de risicofactoren Zie verder tabel C<DATUM> Het risico om een soa op te lopen is laag Risico verschilt per type van misbruik en is afhankelijk van karakteristieken van de vermoedelijke pleger en het aantal mogelijke plegers; de prevalentie van specifieke soaâs in de populatie en de transmissie van een bepaalde soa Wanneer eenmaal medicatie is gegeven, kan het moeilijk zijn nog een positieve uitslag te verkrijgen, wat belangrijk is voor de âbewijsvoering tijdens een rechtszaakâ De CDC adviseert het volgende profylactische behandeling van een soa wordt bij kinderen niet aangeraden omdat #) de incidentie van soa bij kinderen laag is na seksueel misbruik, #) prepuberale meisjes een lagere kans hebben op een.
| 588 | nvog |
meisjes geïndiceerd - Overleg met lokale arts-microbioloog over de beschikbare laboratoriumtesten en het lokale laboratorium over afname medium en transport medium voor lokale protocollen Op welke momenten dienen de testen te worden afgenomen? Aanbevolen wordt, wanneer men besluit te testen op soa, ook te bemonsteren op T# (na afweging van de risicofactoren) De testen op N gonorrhoeae en C trachomatis en T vaginalis moeten worden herhaald # weken na het incident, ook wanneer een kind zich al binnen # weken (T#) heeft gepresenteerd (in verband met de incubatietijd) Serologie voor hiv op T# en na # en ## weken (indien PEP gestart wordt geldt ander schema); voor syfilis op T# en na # en # weken; en voor HBV en HCV op T# en na # weken, afhankelijk van de risicofactoren Zie verder tabel C<DATUM> Het risico om een soa op te lopen is laag Risico verschilt per type van misbruik en is afhankelijk van karakteristieken van de vermoedelijke pleger en het aantal mogelijke plegers; de prevalentie van specifieke soaâs in de populatie en de transmissie van een bepaalde soa Wanneer eenmaal medicatie is gegeven, kan het moeilijk zijn nog een positieve uitslag te verkrijgen, wat belangrijk is voor de âbewijsvoering tijdens een rechtszaakâ De CDC adviseert het volgende profylactische behandeling van een soa wordt bij kinderen niet aangeraden omdat #) de incidentie van soa bij kinderen laag is na seksueel misbruik, #) prepuberale meisjes een lagere kans hebben op een beter worden nagekomen (CDC, ###) Indien ouder(s) of verzorger(s) erg ongerust zijn over een mogelijke soa-infectie, kan echter overwogen worden blind te behandelen na afname van Profylactische behandeling wordt niet routinematig aangeraden Overweeg profylaxe indien het onwaarschijnlijk is dat het kind terug komt voor follow-updiagnostiek en/of uitslagen; het risico op infectie hoog is er is een infectie bij de verdachte pleger aangetoond of er waren Profylaxe moet overwogen worden indien de vermoedelijke pleger bekend is met besmettelijke syfilis Er moet een afweging worden gemaakt tussen het verkrijgen van forensisch bewijs (seroconversie bij het kind) en de noodzaak infectie te voorkomen en een stigma door een positieve syfilisserologie Profylaxe Penicilline G ##,### E i m tot max volwassen dosis van #,# miljoen E in een enkele Actieve hepatitis B-vaccinatie moet overwogen worden indien het kind niet eerder is gevaccineerd en (# weken na het laatste vermoedelijke misbruik wordt gepresenteerd Er is enig bewijs bij volwassenen dat aantoont dat een HBV-infectie hiermee voorkomen kan worden Dit heeft een hogere Vaccinatieschema kan versneld doorlopen worden (#, #, ## dagen), of #, #, # maanden met een Het schema moet gekozen worden afhankelijk van leeftijd (versneld bij adolescenten) en het risico Passieve vaccinatie (het toedienen van hepatitis B-immunoglobulinen) moet overwogen worden indien de vermoedelijke pleger hepatitis B-eAg/sAg-positief is en het kind liefst binnen ##-## uur gezien wordt, maar in ieder geval binnen # dagen na het incident Details over vaccinatie zijn terug te vinden op https //(WEBLINK).
| 622 | nvog |
worden nagekomen (CDC, ###) Indien ouder(s) of verzorger(s) erg ongerust zijn over een mogelijke soa-infectie, kan echter overwogen worden blind te behandelen na afname van Profylactische behandeling wordt niet routinematig aangeraden Overweeg profylaxe indien het onwaarschijnlijk is dat het kind terug komt voor follow-updiagnostiek en/of uitslagen; het risico op infectie hoog is er is een infectie bij de verdachte pleger aangetoond of er waren Profylaxe moet overwogen worden indien de vermoedelijke pleger bekend is met besmettelijke syfilis Er moet een afweging worden gemaakt tussen het verkrijgen van forensisch bewijs (seroconversie bij het kind) en de noodzaak infectie te voorkomen en een stigma door een positieve syfilisserologie Profylaxe Penicilline G ##,### E i m tot max volwassen dosis van #,# miljoen E in een enkele Actieve hepatitis B-vaccinatie moet overwogen worden indien het kind niet eerder is gevaccineerd en (# weken na het laatste vermoedelijke misbruik wordt gepresenteerd Er is enig bewijs bij volwassenen dat aantoont dat een HBV-infectie hiermee voorkomen kan worden Dit heeft een hogere Vaccinatieschema kan versneld doorlopen worden (#, #, ## dagen), of #, #, # maanden met een Het schema moet gekozen worden afhankelijk van leeftijd (versneld bij adolescenten) en het risico Passieve vaccinatie (het toedienen van hepatitis B-immunoglobulinen) moet overwogen worden indien de vermoedelijke pleger hepatitis B-eAg/sAg-positief is en het kind liefst binnen ##-## uur gezien wordt, maar in ieder geval binnen # dagen na het incident Details over vaccinatie zijn terug te vinden op https //(WEBLINK) blootstelling aan een HCV-positieve <INSTELLING>), indien infectie is aangetoond, vroege behandeling mogelijk Vaccinatie om een aantal stammen van HPV te voorkomen, is geregistreerd en wordt gebruikt bij jongens en meisjes van #-<LEEFTIJD> jaar Als deze vaccinatie voorafgaand aan een infectie met het bepaalde type HPV wordt toegediend, is dit effectief in het voorkomen van cervixcarcinoom, anuskanker en genitale wratten De rol van het vaccin na seksueel misbruik is nog niet bekend ###) en de aanbeveling van de British HIV Association (EAGA, ###) Aanbevolen wordt contact op te nemen met een van de landelijke pediatrische hiv-behandelcentra voor indicatiestelling en PEP-advies Het risico op hiv is over het algemeen laag, maar profylactische behandeling moet overwogen worden bij elk kind dat zich (## uur na incident/na het meest recente misbruik presenteert, vooral wanneer onbeschermd anogenitale penetratie heeft plaatsgevonden Risicofactoren moeten meegewogen worden Het merendeel van de kinderen zal het niet nodig hebben Een beslissing moet worden genomen volgens de BASHH guidelines for adults and CHIVA guidelines (https //(WEBLINK)) De beslissing om te behandelen moet afgewogen worden op basis van het risico om een infectie op te lopen tegenover het risico van de behandeling en op basis van de kans op therapietrouw Factoren die meegenomen moeten worden in de overweging zijn type van seksuele activiteit, bijkomend geweld, hiv-status van vermoedelijke pleger (indien bekend), de prevalentie in de populatie waartoe de vermoedelijke pleger behoort, vermoedelijk i v drugsgebruik van de pleger, de seksuele voorkeur van de pleger.
| 618 | nvog |
een HCV-positieve <INSTELLING>), indien infectie is aangetoond, vroege behandeling mogelijk Vaccinatie om een aantal stammen van HPV te voorkomen, is geregistreerd en wordt gebruikt bij jongens en meisjes van #-<LEEFTIJD> jaar Als deze vaccinatie voorafgaand aan een infectie met het bepaalde type HPV wordt toegediend, is dit effectief in het voorkomen van cervixcarcinoom, anuskanker en genitale wratten De rol van het vaccin na seksueel misbruik is nog niet bekend ###) en de aanbeveling van de British HIV Association (EAGA, ###) Aanbevolen wordt contact op te nemen met een van de landelijke pediatrische hiv-behandelcentra voor indicatiestelling en PEP-advies Het risico op hiv is over het algemeen laag, maar profylactische behandeling moet overwogen worden bij elk kind dat zich (## uur na incident/na het meest recente misbruik presenteert, vooral wanneer onbeschermd anogenitale penetratie heeft plaatsgevonden Risicofactoren moeten meegewogen worden Het merendeel van de kinderen zal het niet nodig hebben Een beslissing moet worden genomen volgens de BASHH guidelines for adults and CHIVA guidelines (https //(WEBLINK)) De beslissing om te behandelen moet afgewogen worden op basis van het risico om een infectie op te lopen tegenover het risico van de behandeling en op basis van de kans op therapietrouw Factoren die meegenomen moeten worden in de overweging zijn type van seksuele activiteit, bijkomend geweld, hiv-status van vermoedelijke pleger (indien bekend), de prevalentie in de populatie waartoe de vermoedelijke pleger behoort, vermoedelijk i v drugsgebruik van de pleger, de seksuele voorkeur van de pleger geval binnen ## uur, met nauwkeurige monitoring van toxiciteit en compliantie gedurende de therapie, in samenspraak met een kinderarts-hiv-specialist Combinatie antiretrovirale therapie (cART) bevat # middelen, die gedurende # weken moeten worden gegeven Serologie op hiv moet worden afgenomen voor aanvang van de behandeling; resultaten hoeven nog niet bekend te zijn voor aanvang Serologie moet herhaald worden # en # weken na afronden van de behandeling, vanwege Afhankelijk van het risico op seksueel misbruik bij het aantreffen van een soa moet advies gevraagd worden aan Veilig <PERSOON> In het algemeen geldt dat in geval van een verdenking van seksueel misbruik (anoniem) overleg met Veilig <PERSOON> een verplichte stap in de meldcode is Het is belangrijk dat bij afname van soadiagnostiek, een zwangerschapstest en profylactische behandeling altijd aan de privacy van de patiënt wordt gedacht Denk ook aan de rekeningen en automatisch opgestelde brieven die verstuurd worden Op verzoek van de patiënt mag worden afgezien van informed consent bij de gezaghebber indien het kind tussen de ##-<LEEFTIJD> jaar is en in uitzonderingen indien het kind (<LEEFTIJD> jaar oud is Overleg met medisch jurist en ethicus indien Wanneer orale noodanticonceptie geen optie is, moet de (kinder)gynaecoloog in consult worden gevraagd voor het inbrengen van een IUD Zie (WEBLINK) voor de meest up-to-date Om zowel onnodig testen als onnodige terughoudendheid bij testen te voorkomen, raden wij aan altijd te overleggen met een infectioloog of een soaspecialist (zoals (kinder)gynaecoloog) Het is.
| 590 | nvog |
met nauwkeurige monitoring van toxiciteit en compliantie gedurende de therapie, in samenspraak met een kinderarts-hiv-specialist Combinatie antiretrovirale therapie (cART) bevat # middelen, die gedurende # weken moeten worden gegeven Serologie op hiv moet worden afgenomen voor aanvang van de behandeling; resultaten hoeven nog niet bekend te zijn voor aanvang Serologie moet herhaald worden # en # weken na afronden van de behandeling, vanwege Afhankelijk van het risico op seksueel misbruik bij het aantreffen van een soa moet advies gevraagd worden aan Veilig <PERSOON> In het algemeen geldt dat in geval van een verdenking van seksueel misbruik (anoniem) overleg met Veilig <PERSOON> een verplichte stap in de meldcode is Het is belangrijk dat bij afname van soadiagnostiek, een zwangerschapstest en profylactische behandeling altijd aan de privacy van de patiënt wordt gedacht Denk ook aan de rekeningen en automatisch opgestelde brieven die verstuurd worden Op verzoek van de patiënt mag worden afgezien van informed consent bij de gezaghebber indien het kind tussen de ##-<LEEFTIJD> jaar is en in uitzonderingen indien het kind (<LEEFTIJD> jaar oud is Overleg met medisch jurist en ethicus indien Wanneer orale noodanticonceptie geen optie is, moet de (kinder)gynaecoloog in consult worden gevraagd voor het inbrengen van een IUD Zie (WEBLINK) voor de meest up-to-date Om zowel onnodig testen als onnodige terughoudendheid bij testen te voorkomen, raden wij aan altijd te overleggen met een infectioloog of een soaspecialist (zoals (kinder)gynaecoloog) Het is het opstellen van lokale protocollen) over welke soatesten er in het betreffende ziekenhuis Idealiter gaat de voorkeur uit naar het testen van verdachten/plegers in plaats van het kind, om zo het kind niet onnodig te belasten Indien de verdachte/pleger negatief test op soa is er geen indicatie het kind te testen of profylactisch te behandelen, tenzij er reden is om aan te nemen dat de verdachte recent besmet zou kunnen zijn en nog in de windowfase kan zitten In de praktijk zijn Testen en eventueel behandelen van consensuele en niet-consensuele seksuele partners moet overwogen worden, inclusief familieleden wanneer sprake is van een positieve soatest Ouders moeten worden getest indien er kans is op verticale of seksuele transmissie In het algemeen kan Overleg indien van toepassing met de forensisch arts over de mogelijkheid dat het resultaat van een soatest wordt gebruikt als bewijs Uitslagen van medisch onderzoek kunnen in <LOCATIE> gebruikt worden voor juridisch onderzoek Alleen bij het veiligstellen van DNA-sporen is de Als een soa-infectie wordt aangetroffen, moet met (puberale) kinderen ook de mogelijkheid van infectie door consensueel seksueel contact besproken worden, eventueel in afwezigheid van de <PERSOON> S van kinderen en jeugdigen (<PERSOON> S, <PERSOON> current prevalence of child sexual abuse worldwide a systematic review and meta-analysis <PERSOON> GP, Michos A.
| 534 | nvog |
Idealiter gaat de voorkeur uit naar het testen van verdachten/plegers in plaats van het kind, om zo het kind niet onnodig te belasten Indien de verdachte/pleger negatief test op soa is er geen indicatie het kind te testen of profylactisch te behandelen, tenzij er reden is om aan te nemen dat de verdachte recent besmet zou kunnen zijn en nog in de windowfase kan zitten In de praktijk zijn Testen en eventueel behandelen van consensuele en niet-consensuele seksuele partners moet overwogen worden, inclusief familieleden wanneer sprake is van een positieve soatest Ouders moeten worden getest indien er kans is op verticale of seksuele transmissie In het algemeen kan Overleg indien van toepassing met de forensisch arts over de mogelijkheid dat het resultaat van een soatest wordt gebruikt als bewijs Uitslagen van medisch onderzoek kunnen in <LOCATIE> gebruikt worden voor juridisch onderzoek Alleen bij het veiligstellen van DNA-sporen is de Als een soa-infectie wordt aangetroffen, moet met (puberale) kinderen ook de mogelijkheid van infectie door consensueel seksueel contact besproken worden, eventueel in afwezigheid van de <PERSOON> S van kinderen en jeugdigen (<PERSOON> S, <PERSOON> current prevalence of child sexual abuse worldwide a systematic review and meta-analysis <PERSOON> GP, Michos A does sexual activity make a difference? <PERSOON> and characteristics of sexual violence in the Netherlands the risk of revictimization and pregnancy results from a national EAGA (Expert Advisory Group on AIDS) Change to the recommended regimen for post-exposure prophylaxis (PEP) September ### British HIV Association, ### (WEBLINK) <PERSOON> prevalence of child sexual abuse in out-of-home care increased risk for children with a mild intellectual disability <PERSOON>-exposure prophylaxis (PEP) guidelines for children and adolescents potentially exposed to blood-borne viruses Date reviewed <PERSOON>âs Hahne SJ, de <PERSOON> HJ Prevalence of hepatitis B virus infection in <PERSOON-##> Netherlands in ### and ### <PERSOON-##> association of HPV # with anogenital warts in prepubertal children Pediatr NRMSGK Op goede grond de aanpak van seksueel geweld tegen kinderen Nationaal Rapporteur NVK Richtlijn diagnostiek bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderen Mei ### <PERSOON-##> CJ, Bilo RAC Seksueel overdraagbare aandoeningen In <PERSOON-##> AH Medisch handboek kindermishandeling <PERSOON-##>, ### RCPCH.
| 491 | nvog |
does sexual activity make a difference? <PERSOON> and characteristics of sexual violence in the Netherlands the risk of revictimization and pregnancy results from a national EAGA (Expert Advisory Group on AIDS) Change to the recommended regimen for post-exposure prophylaxis (PEP) September ### British HIV Association, ### (WEBLINK) <PERSOON> prevalence of child sexual abuse in out-of-home care increased risk for children with a mild intellectual disability <PERSOON>-exposure prophylaxis (PEP) guidelines for children and adolescents potentially exposed to blood-borne viruses Date reviewed <PERSOON>âs Hahne SJ, de <PERSOON> HJ Prevalence of hepatitis B virus infection in <PERSOON> Netherlands in ### and ### <PERSOON> association of HPV # with anogenital warts in prepubertal children Pediatr NRMSGK Op goede grond de aanpak van seksueel geweld tegen kinderen Nationaal Rapporteur NVK Richtlijn diagnostiek bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderen Mei ### <PERSOON> CJ, Bilo RAC Seksueel overdraagbare aandoeningen In <PERSOON> AH Medisch handboek kindermishandeling <PERSOON-##>, ### RCPCH an evidence- based review and guidance for best practice Royal College of Paediatrics and Child Health, ### Een soaconsult omvat # delen curatie (voorafgegaan door diagnostiek), counseling en partnerwaarschuwing Dit is de verantwoordelijkheid van de behandelend arts Soaâs kunnen zich manifesteren op veel lichaamslocaties en soadiagnoses in de #e lijn worden gesteld bij diverse specialisten dermatologen, gynaecologen, urologen, internisten, infectiologen, Er zijn uitgebreide draaiboeken (onder andere het LCI-draaiboek partnermanagement uit ###) over partnerwaarschuwing op de soapoliklinieken van de GGD Het is niet de bedoeling om in dit hoofdstuk een herhaling te geven van deze informatie, maar meer in te gaan op wat partnerwaarschuwing precies inhoudt, wat de specifieke aandachtspunten zijn voor partnerwaarschuwing en wanneer door Partnerwaarschuwing is het waarschuwen van seksuele contacten van mensen bij wie een soa is vastgesteld Het beoogt deze groep mensen te bereiken en hen bewust te maken van het gelopen risico en het risico anderen te infecteren De vaste partner van de indexpatiënt mag tijdens dit traject niet vergeten worden Vaak roept het inlichten van partners pijnlijke vragen op en spelen emoties als angst, schaamte en boosheid een rol De gewaarschuwden moeten zelf de keuze maken of zij zich De diagnose van een soa moet met zekerheid zijn gesteld (de laboratoriumuitslag moet Onbehandeld kan de soa verdere complicaties veroorzaken bij de partner Er moeten samenwerkingsafspraken worden gemaakt met andere betrokken professionals (GGD, het belang van veilig seksueel contact duidelijk maken Er zijn verschillende methoden van partnerwaarschuwing.
| 529 | nvog |
an evidence- based review and guidance for best practice Royal College of Paediatrics and Child Health, ### Een soaconsult omvat # delen curatie (voorafgegaan door diagnostiek), counseling en partnerwaarschuwing Dit is de verantwoordelijkheid van de behandelend arts Soaâs kunnen zich manifesteren op veel lichaamslocaties en soadiagnoses in de #e lijn worden gesteld bij diverse specialisten dermatologen, gynaecologen, urologen, internisten, infectiologen, Er zijn uitgebreide draaiboeken (onder andere het LCI-draaiboek partnermanagement uit ###) over partnerwaarschuwing op de soapoliklinieken van de GGD Het is niet de bedoeling om in dit hoofdstuk een herhaling te geven van deze informatie, maar meer in te gaan op wat partnerwaarschuwing precies inhoudt, wat de specifieke aandachtspunten zijn voor partnerwaarschuwing en wanneer door Partnerwaarschuwing is het waarschuwen van seksuele contacten van mensen bij wie een soa is vastgesteld Het beoogt deze groep mensen te bereiken en hen bewust te maken van het gelopen risico en het risico anderen te infecteren De vaste partner van de indexpatiënt mag tijdens dit traject niet vergeten worden Vaak roept het inlichten van partners pijnlijke vragen op en spelen emoties als angst, schaamte en boosheid een rol De gewaarschuwden moeten zelf de keuze maken of zij zich De diagnose van een soa moet met zekerheid zijn gesteld (de laboratoriumuitslag moet Onbehandeld kan de soa verdere complicaties veroorzaken bij de partner Er moeten samenwerkingsafspraken worden gemaakt met andere betrokken professionals (GGD, het belang van veilig seksueel contact duidelijk maken Er zijn verschillende methoden van partnerwaarschuwing Het attenderen op partnerwaarschuwing is de verantwoordelijkheid van de behandelend arts, maar kan worden gedelegeerd naar een directe medewerker zoals een verpleegkundige Bij de GGD werken sociaal verpleegkundigen die gespecialiseerd zijn in het verrichten van partnerwaarschuwing Zij kunnen worden ingeschakeld, ook als de diagnose niet bij de GGD is vastgesteld Alvorens partnerwaarschuwing plaatsvindt is altijd toestemming van de indexpatiënt vereist Welke partners gewaarschuwd moeten worden, hangt af van de gevonden soa bij de indexpatiënt en de aanwezigheid van klachten (zie tabel C<DATUM> Een eerder afgenomen serummonster kan uitsluitsel geven over het moment van seroconversie en daarmee de termijn waarbinnen de partners moeten worden gewaarschuwd verkorten Dit geldt ook voor andere serologisch vast te stellen infecties zoals Wanneer niet wordt doorverwezen naar de GGD, zijn er zijn # vormen van partnerwaarschuwing die in de #e lijn het meest bruikbaar zijn Partnerwaarschuwing door de indexpatiënt en partnerwaarschuwing door de hulpverlener Voor overige methoden van partnerwaarschuwing, zoals netwerkwaarschuwing of waarschuwing met behulp van een contract, zie het LCI-draaiboek De indexpatiënt neemt zelf de verantwoordelijkheid om zijn/haar seksuele partner(s) te waarschuwen Dit is de meest toegepaste methode, maar niet per definitie de meest effectieve methode (Fenton, ###; Mathews, ###; Hogben, ###) Het is van belang dat de hulpverlener de indexpatiënt met de soa bijstaat en uitleg geeft over de manier waarop de sekspartners het beste gewaarschuwd kunnen worden (LCI, ###) Hierbij kan gebruik worden gemaakt van contactstroken of online.
| 576 | nvog |
attenderen op partnerwaarschuwing is de verantwoordelijkheid van de behandelend arts, maar kan worden gedelegeerd naar een directe medewerker zoals een verpleegkundige Bij de GGD werken sociaal verpleegkundigen die gespecialiseerd zijn in het verrichten van partnerwaarschuwing Zij kunnen worden ingeschakeld, ook als de diagnose niet bij de GGD is vastgesteld Alvorens partnerwaarschuwing plaatsvindt is altijd toestemming van de indexpatiënt vereist Welke partners gewaarschuwd moeten worden, hangt af van de gevonden soa bij de indexpatiënt en de aanwezigheid van klachten (zie tabel C<DATUM> Een eerder afgenomen serummonster kan uitsluitsel geven over het moment van seroconversie en daarmee de termijn waarbinnen de partners moeten worden gewaarschuwd verkorten Dit geldt ook voor andere serologisch vast te stellen infecties zoals Wanneer niet wordt doorverwezen naar de GGD, zijn er zijn # vormen van partnerwaarschuwing die in de #e lijn het meest bruikbaar zijn Partnerwaarschuwing door de indexpatiënt en partnerwaarschuwing door de hulpverlener Voor overige methoden van partnerwaarschuwing, zoals netwerkwaarschuwing of waarschuwing met behulp van een contract, zie het LCI-draaiboek De indexpatiënt neemt zelf de verantwoordelijkheid om zijn/haar seksuele partner(s) te waarschuwen Dit is de meest toegepaste methode, maar niet per definitie de meest effectieve methode (Fenton, ###; Mathews, ###; Hogben, ###) Het is van belang dat de hulpverlener de indexpatiënt met de soa bijstaat en uitleg geeft over de manier waarop de sekspartners het beste gewaarschuwd kunnen worden (LCI, ###) Hierbij kan gebruik worden gemaakt van contactstroken of online eventueel overnemen, met toestemming van de indexpatiënt De hulpverlener kan gebruik maken van brief, e-mail, telefoon of sociale media Hierbij is het van belang dat de indexpatiënt anoniem blijft De hulpverlener geeft een contactstrook mee aan de indexpatiënt Op de strook worden de gediagnosticeerde soa en de noodzaak van diagnostiek en behandeling genoemd Er worden geen gegevens van de indexpatiënt (ook geen gecodeerde) op de contactstrook vermeld De indexpatiënt geeft of stuurt de contactstroken aan zijn/haar partners Op basis van de gegevens op de contactstrook kan de hulpverlener bij wie de gewaarschuwde partner zich meldt soadiagnostiek De hulpverlener kan op de site https //partnerwaarschuwing nl een code aanmaken die wordt meegegeven aan de patiënt Hij of zij kan vervolgens inloggen op de website en waarschuwt partners via een standaard-e-mail of -sms, indien gewenst anoniem De partner ontvangt een bericht met een eigen code en kan daarmee zien voor welke soa hij of zij gewaarschuwd is Zie voor meer informatie Het kort bespreekbaar maken van het belang van partnerwaarschuwing met de cliënt tijdens het pre-testgesprek, helpt de cliënt om zich voor te bereiden op het waarschuwen van de partner De diagnose en het behandeladvies met bijbehorende informatie worden besproken door de behandelaar Hierna wordt partnerwaarschuwing verder besproken door de behandelaar of een aanvullende informatie over de betreffende soa wordt gegeven en de wijze waarop soaâs de partners worden vastgesteld die in aanmerking komen voor partnerwaarschuwing op basis van de soa, seksueel gedrag en de mogelijkheden tot waarschuwing (zie tabel C<DATUM> .
| 582 | nvog |
kan gebruik maken van brief, e-mail, telefoon of sociale media Hierbij is het van belang dat de indexpatiënt anoniem blijft De hulpverlener geeft een contactstrook mee aan de indexpatiënt Op de strook worden de gediagnosticeerde soa en de noodzaak van diagnostiek en behandeling genoemd Er worden geen gegevens van de indexpatiënt (ook geen gecodeerde) op de contactstrook vermeld De indexpatiënt geeft of stuurt de contactstroken aan zijn/haar partners Op basis van de gegevens op de contactstrook kan de hulpverlener bij wie de gewaarschuwde partner zich meldt soadiagnostiek De hulpverlener kan op de site https //partnerwaarschuwing nl een code aanmaken die wordt meegegeven aan de patiënt Hij of zij kan vervolgens inloggen op de website en waarschuwt partners via een standaard-e-mail of -sms, indien gewenst anoniem De partner ontvangt een bericht met een eigen code en kan daarmee zien voor welke soa hij of zij gewaarschuwd is Zie voor meer informatie Het kort bespreekbaar maken van het belang van partnerwaarschuwing met de cliënt tijdens het pre-testgesprek, helpt de cliënt om zich voor te bereiden op het waarschuwen van de partner De diagnose en het behandeladvies met bijbehorende informatie worden besproken door de behandelaar Hierna wordt partnerwaarschuwing verder besproken door de behandelaar of een aanvullende informatie over de betreffende soa wordt gegeven en de wijze waarop soaâs de partners worden vastgesteld die in aanmerking komen voor partnerwaarschuwing op basis van de soa, seksueel gedrag en de mogelijkheden tot waarschuwing (zie tabel C<DATUM> niet is gebeurd, kan het proces door de GGD worden overgenomen); Het advies van onthouden van seksueel contact wordt bepaald door een aantal factoren, onder andere de duur van besmettelijkheid na de behandeling met antibiotica Deze is vaak korter dan de geadviseerde periode Voor alle soaâs geldt dat er bij voorkeur geen seksueel contact is met de huidige partner totdat deze getest en behandeld is (zie tabel C<DATUM> Een cliënt met de diagnose hiv-infectie wordt doorverwezen naar een erkend hiv-behandelcentrum De rol van verpleegkundig consulent/specialist hiv is het ondersteunen bij partnerwaarschuwing door de indexpatiënt of het zelf uitvoeren van partnerwaarschuwing Als partnerwaarschuwing niet lukt, kan de GGD ingeschakeld worden Gezien het chronische <INSTELLING> van een hiv-infectie dient ook in vervolggesprekken partnerwaarschuwing bij hernieuwd risicovolle contacten aandacht te krijgen Het uitgangspunt binnen de soabestrijding is dat in geval van seksueel contact tussen # individuen het een verantwoordelijkheid van beiden is om de eigen gezondheid te beschermen en de mogelijke nadelige consequentie van het contact te voorkomen Uiteraard geldt dit niet indien er sprake is van machtsongelijkheid en/of seksueel misbruik Van de indexpatiënt mag medewerking verwacht worden aan het waarschuwen van zijn/haar seksuele partner(s) Er moet met nadruk gesteld worden dat deze verantwoordelijkheid alleen bij de indexpatiënt ligt en niet bij de hulpverlener De hulpverlener heeft een ondersteunende rol in dit proces Voor meer informatie wat betreft de partnerwaarschuwing, zie Voor een overzicht van wie te waarschuwen en over welke periode, de besmettelijkheid na.
| 562 | nvog |
proces door de GGD worden overgenomen); Het advies van onthouden van seksueel contact wordt bepaald door een aantal factoren, onder andere de duur van besmettelijkheid na de behandeling met antibiotica Deze is vaak korter dan de geadviseerde periode Voor alle soaâs geldt dat er bij voorkeur geen seksueel contact is met de huidige partner totdat deze getest en behandeld is (zie tabel C<DATUM> Een cliënt met de diagnose hiv-infectie wordt doorverwezen naar een erkend hiv-behandelcentrum De rol van verpleegkundig consulent/specialist hiv is het ondersteunen bij partnerwaarschuwing door de indexpatiënt of het zelf uitvoeren van partnerwaarschuwing Als partnerwaarschuwing niet lukt, kan de GGD ingeschakeld worden Gezien het chronische <INSTELLING> van een hiv-infectie dient ook in vervolggesprekken partnerwaarschuwing bij hernieuwd risicovolle contacten aandacht te krijgen Het uitgangspunt binnen de soabestrijding is dat in geval van seksueel contact tussen # individuen het een verantwoordelijkheid van beiden is om de eigen gezondheid te beschermen en de mogelijke nadelige consequentie van het contact te voorkomen Uiteraard geldt dit niet indien er sprake is van machtsongelijkheid en/of seksueel misbruik Van de indexpatiënt mag medewerking verwacht worden aan het waarschuwen van zijn/haar seksuele partner(s) Er moet met nadruk gesteld worden dat deze verantwoordelijkheid alleen bij de indexpatiënt ligt en niet bij de hulpverlener De hulpverlener heeft een ondersteunende rol in dit proces Voor meer informatie wat betreft de partnerwaarschuwing, zie Voor een overzicht van wie te waarschuwen en over welke periode, de besmettelijkheid na voor klinische syndromen Deze tabellen zijn overgenomen uit het LCI-draaiboek partnermanagement (in het draaiboek zijn ook achtergronden voor de keuzes beschreven) <PERSOON> per soa Wie en periode van waarschuwen, besmettelijkheid na behandeling, advies seksuele onthouding en management sekspartners Als huidige sekspartner niet meebehandeld wil worden, kan Bij eerdere negatieve hiv-test alle sekspartners tot # maanden voorafgaand Melding aan afdeling Infectieziektebestrijding GGD, daar advies testen Bij hiv gewaarschuwden met negatieve combotest advies hertesten Het feit dat herpes vaak overgedragen wordt door asymptomatische * Bij voorkeur seksuele onthouding, indien niet mogelijk beschermd seksueel contact Altijd tot klachten over zijn en tot partner behandeld is los van genoemde periodes Ter info gezien incubatietijd Ct en <PERSOON> lijkt # weken voldoende In deze MDR-soa staat <DATUM> weken; BASHH # weken, CDC # maanden Geen literatuur hierover gevonden Zelfde periode aanhouden als bij penicilline # BASHH Ct # weken, <PERSOON> # weken Omdat het om Ct en <PERSOON> kan gaan periode gelijk trekken In belang opsporing in elk geval # weken De volgende vormen zijn mogelijk in de #e lijn (door behandelaar en/of gespecialiseerd Bij partnerwaarschuwing in de #e lijn kan de GGD worden ingeschakeld voor ondersteuning Denk bij MSM en bezoekers van parenclubs aan mogelijke bronnen in netwerken en schakel de GGD Als een soa is gediagnosticeerd, moet het volgende worden gedaan (zie ook tabel C<DATUM> de periode vaststellen waarin sekspartners besmet kunnen zijn om te bepalen welke partners.
| 573 | nvog |
Dit modelprotocol beoogt aan de hand van kritisch beoordeeld wetenschappelijk onderzoek aanbevelingen te doen over de chirurgische benadering van het vergrote adnex Hierbij worden prinicipes van minimale invasiviteit (laparoscopie en cystectomie) en de mogelijkheid van beïnvloeding van de prognose van een Het onderwerp kwam ter sprake tijdens <PERSOON> Raaf-bijeenkomsten (consensusbijeenkomsten van endoscopisch geïnteresseerde gynaecologen) op # en <DATUM> en ##-<DATUM> Het conceptmodelprotocol werd beoordeeld volgens het AGREE-instrument De conceptrichtlijn werd door vier beoordelaars beoordeeld volgens het AGREE-instrument Hierbij wordt de richtlijn volgens standaarditems op kwaliteit beoordeeld (betrokkenheid doelgroep, kwaliteit van gebruikte literatuur e d ) # Kan peroperatieve contaminatie van de buikholte met de inhoud van een maligne cyste ('spill') de # Heeft de laparoscopische benadering effect op de overleving, indien maligne cellen zich in de vrije # Kan met de laparoscopische benadering even effectief spill worden vermeden als bij laparotomie, en # Hoe kan de kans op een maligniteit in een vergroot adnex worden voorspeld? # Welk algoritme voor patiënten met een vergroot adnex verkleint de kans op peroperatieve spill, maar Dit conceptmodelprotocol behandelt het vergrote adnex, maar is niet van toepassing op patiënten bij wie een vergevorderde intraperitoneale maligniteit waarschijnlijk is In sommige gevallen van een vergroot adnex is een afwachtend beleid gerechtvaardigd [#] Het niet-chirurgische beleid bij een vergroot adnex behoort niet tot het gebied van dit conceptmodelprotocol Indien op basis van klachten of een mogelijke maligniteit een chirurgische behandeling geïndiceerd is, kan men enerzijds kiezen tussen een adnexextirpatie of een ovariumcystectomie en anderzijds voor een laparotomie of een laparoscopische benadering Dit zijn twee afzonderlijke keuzen, hetgeen in het hiernavolgende wordt toegelicht Kan peroperatieve contaminatie van de buikholte met de inhoud van een maligne cyste (âspill') de Omdat de invloed van peroperatieve spill op de overleving van het vroege ovariumcarcinoom niet experimenteel is te onderzoeken, zijn we bij de beantwoording van deze vraag afhankelijk van observationeel onderzoek Indien de overleving na peroperatieve spill verslechtert, zou dit veroorzaakt kunnen worden door het in contact brengen van maligne cellen met de peritoneale holte, waarbij van een FIGO-stadium #a of #b een stadium #c wordt gemaakt (âupstaging') Uit casuïstische mededelingen blijkt dat toen een maligne ovariumcyste werd gepuncteerd waarbij spill optreedt, acht weken later een op het peritoneum In een ander onderzoek werd gynaecologen gevraagd naar hun ervaringen van de laparoscopische benadering bij het onverwachte ovariumcarcinoom In dit onderzoek werd bij ## vrouwen met ovariumcarcinoom in stadium # spill niet vooropgezet voorkomen en werd bij slechts # vrouwen (#%) een steriel zakje gebruikt om het preparaat uit de buikholte te verwijderen Bij ## van de ## vrouwen (##%) die acht dagen later of meer een laparotomie ondergingen werd intraperitoneale metastasering vastgesteld [#] In een multicentrisch retrospectief onderzoek [#] werd in een multivariate analyse een relatief risico op sterfte gezien bij peroperatieve spill van #,## (CI #,<DATUM> ##), vergeleken met een RR van #,## (CI #,#<DATUM> ##) bij reeds bestaande kapselruptuur (preoperatieve [chronische] spill).
| 622 | nvog |
kiezen tussen een adnexextirpatie of een ovariumcystectomie en anderzijds voor een laparotomie of een laparoscopische benadering Dit zijn twee afzonderlijke keuzen, hetgeen in het hiernavolgende wordt toegelicht Kan peroperatieve contaminatie van de buikholte met de inhoud van een maligne cyste (âspill') de Omdat de invloed van peroperatieve spill op de overleving van het vroege ovariumcarcinoom niet experimenteel is te onderzoeken, zijn we bij de beantwoording van deze vraag afhankelijk van observationeel onderzoek Indien de overleving na peroperatieve spill verslechtert, zou dit veroorzaakt kunnen worden door het in contact brengen van maligne cellen met de peritoneale holte, waarbij van een FIGO-stadium #a of #b een stadium #c wordt gemaakt (âupstaging') Uit casuïstische mededelingen blijkt dat toen een maligne ovariumcyste werd gepuncteerd waarbij spill optreedt, acht weken later een op het peritoneum In een ander onderzoek werd gynaecologen gevraagd naar hun ervaringen van de laparoscopische benadering bij het onverwachte ovariumcarcinoom In dit onderzoek werd bij ## vrouwen met ovariumcarcinoom in stadium # spill niet vooropgezet voorkomen en werd bij slechts # vrouwen (#%) een steriel zakje gebruikt om het preparaat uit de buikholte te verwijderen Bij ## van de ## vrouwen (##%) die acht dagen later of meer een laparotomie ondergingen werd intraperitoneale metastasering vastgesteld [#] In een multicentrisch retrospectief onderzoek [#] werd in een multivariate analyse een relatief risico op sterfte gezien bij peroperatieve spill van #,## (CI #,<DATUM> ##), vergeleken met een RR van #,## (CI #,#<DATUM> ##) bij reeds bestaande kapselruptuur (preoperatieve [chronische] spill) vanwege het retrospectieve <INSTELLING> van de gegevensverzameling en de suboptimale stagering in vijf van de In een prospectief onderzoek, waarin adjuvante chemotherapie bij stadium #A of #B (matig tot slecht gedifferentieerd) gerandomiseerd werd onderzocht [#] bleek in de latere multivariate analyse een Een effect van peroperatieve spill op de overleving is derhalve niet met zekerheid aan te tonen, maar wel aannemelijk (klasse B) Hoe langer men na de spill wacht met de definitieve operatie, hoe groter de kans op het vinden van een vergevorderd stadium [#] Hierbij worden kritische termijnen genoemd die variëren van Heeft de laparoscopische benadering effect op de overleving, indien maligne cellen zich in de vrije buikholte bevinden? Na laparoscopische chirurgie van een maligne aandoening kunnen in de buikwand ter plaatse van de trocaropening z g âportmetastasen' optreden Deze metastasen worden in de regel gezien bij tumoren die al intraperitoneaal zijn gemetastaseerd Zij worden niet geacht de overleving te beïnvloeden, Een ander verschijnsel gerelateerd aan de laparoscopische benadering is de versnelde intraperitoneale tumormetastasering (âcell seeding') Deze is voor verscheidene tumoren in het dierexperiment aangetoond en hangt mogelijk samen met de CO#-beschadiging van het peritoneum, waardoor implantatie van maligne cellen zou worden bevorderd [#] Na verwarming of bevochtiging van het distensiegas of het gebruik van een ander distensiegas zoals helium of lachgas, treedt deze âcell seeding' in mindere mate op Voor ovariumcarcinoomcellijnen is het effect van cell seeding niet aangetoond [#] Klinisch onderzoek waarin het dierexperimenteel onderzoek wordt bevestigd, is voor het ovariumcarcinoom niet beschikbaar.
| 627 | nvog |
gegevensverzameling en de suboptimale stagering in vijf van de In een prospectief onderzoek, waarin adjuvante chemotherapie bij stadium #A of #B (matig tot slecht gedifferentieerd) gerandomiseerd werd onderzocht [#] bleek in de latere multivariate analyse een Een effect van peroperatieve spill op de overleving is derhalve niet met zekerheid aan te tonen, maar wel aannemelijk (klasse B) Hoe langer men na de spill wacht met de definitieve operatie, hoe groter de kans op het vinden van een vergevorderd stadium [#] Hierbij worden kritische termijnen genoemd die variëren van Heeft de laparoscopische benadering effect op de overleving, indien maligne cellen zich in de vrije buikholte bevinden? Na laparoscopische chirurgie van een maligne aandoening kunnen in de buikwand ter plaatse van de trocaropening z g âportmetastasen' optreden Deze metastasen worden in de regel gezien bij tumoren die al intraperitoneaal zijn gemetastaseerd Zij worden niet geacht de overleving te beïnvloeden, Een ander verschijnsel gerelateerd aan de laparoscopische benadering is de versnelde intraperitoneale tumormetastasering (âcell seeding') Deze is voor verscheidene tumoren in het dierexperiment aangetoond en hangt mogelijk samen met de CO#-beschadiging van het peritoneum, waardoor implantatie van maligne cellen zou worden bevorderd [#] Na verwarming of bevochtiging van het distensiegas of het gebruik van een ander distensiegas zoals helium of lachgas, treedt deze âcell seeding' in mindere mate op Voor ovariumcarcinoomcellijnen is het effect van cell seeding niet aangetoond [#] Klinisch onderzoek waarin het dierexperimenteel onderzoek wordt bevestigd, is voor het ovariumcarcinoom niet beschikbaar ovariumcarcinoom is tegenstrijdig gerapporteerd en deze vraag kan dan ook niet goed worden beantwoord In welke gevallen kan met de laparoscopische benadering even effectief spill worden vermeden als bij laparotomie? Indien spill moet worden vermeden, biedt een cystectomie daartoe onvoldoende garantie, maar is een intacte verwijdering van het gehele adnex geïndiceerd Dit kan per laparotomie of per laparoscopie In geval van de laparoscopische benadering wordt het adnex van de vascularisatie ontdaan en losgeknipt van de vaatsteel De cyste wordt in een steriele zak tegen de buikwand aangetrokken en van buitenaf aangeprikt en leeggezogen Hierna kan de in afmeting gereduceerde cyste door de trocaropening naar buiten worden Een verwijdering van het adnex zonder spill kan niet slagen als de afmeting van het steriele zakje kleiner is dan die van het vergrote adnex zelf In dat geval dient voor een laparotomie te worden gekozen In een onderzoek van patiënten met een ovariumcyste, kleiner dan ## cm werd gerandomiseerd tussen een benadering via laparotomie en per laparoscopie Onbedoelde peroperatieve spill trad in beide groepen even Hoe kan de kans op een maligniteit in een vergroot adnex worden voorspeld? In onderzoeken waarin voorspellende factoren multivariaat zijn onderzocht, komen de volgende factoren als zelfstandige voorspellers naar voren leeftijd, echoscopisch patroon, Doppleronderzoek en CA### [#-##] De voorspellende waarde van de verschillende factoren is berekend met behulp van logistische-regressietechnieken Het grote onderscheidend vermogen tussen benigne en maligne ovariumcysten kon veelal niet worden bevestigd indien de formules werden toegepast bij patiënten uit andere ziekenhuizen (externe validatie) [##].
| 584 | nvog |
deze vraag kan dan ook niet goed worden beantwoord In welke gevallen kan met de laparoscopische benadering even effectief spill worden vermeden als bij laparotomie? Indien spill moet worden vermeden, biedt een cystectomie daartoe onvoldoende garantie, maar is een intacte verwijdering van het gehele adnex geïndiceerd Dit kan per laparotomie of per laparoscopie In geval van de laparoscopische benadering wordt het adnex van de vascularisatie ontdaan en losgeknipt van de vaatsteel De cyste wordt in een steriele zak tegen de buikwand aangetrokken en van buitenaf aangeprikt en leeggezogen Hierna kan de in afmeting gereduceerde cyste door de trocaropening naar buiten worden Een verwijdering van het adnex zonder spill kan niet slagen als de afmeting van het steriele zakje kleiner is dan die van het vergrote adnex zelf In dat geval dient voor een laparotomie te worden gekozen In een onderzoek van patiënten met een ovariumcyste, kleiner dan ## cm werd gerandomiseerd tussen een benadering via laparotomie en per laparoscopie Onbedoelde peroperatieve spill trad in beide groepen even Hoe kan de kans op een maligniteit in een vergroot adnex worden voorspeld? In onderzoeken waarin voorspellende factoren multivariaat zijn onderzocht, komen de volgende factoren als zelfstandige voorspellers naar voren leeftijd, echoscopisch patroon, Doppleronderzoek en CA### [#-##] De voorspellende waarde van de verschillende factoren is berekend met behulp van logistische-regressietechnieken Het grote onderscheidend vermogen tussen benigne en maligne ovariumcysten kon veelal niet worden bevestigd indien de formules werden toegepast bij patiënten uit andere ziekenhuizen (externe validatie) [##] gynaecologen met behulp van bovenstaande factoren zelf een goede taxatie van de maligniteitskans kunnen In verscheidene onderzoeken waarin voorspellende factoren multivariaat zijn onderzocht, wordt over de zelfstandig voorspellende waarde van de leeftijd wisselend bericht [##, ##, ##, ##] In een prevalentieonderzoek waar de histologische diagnose werd gecorreleerd aan de leeftijd, bleek tussen het #e en #e decennium een sterke stijging van het risico op een maligniteit op te treden (# naar #) ten opzichte van vrouwen tussen de ## en <LEEFTIJD> jaar [##] Minder vaak wordt aan de menopauze een zelfstandige Het echoscopisch beeld is de belangrijkste voorspellende factor voor een maligniteit in een vergroot adnex Over het algemeen zijn er solide (echogene) elementen in de cyste, zoals papillaire formaties (ânoduli'), dikke cystewand of septa geassocieerd met een maligniteit De aanwezigheid van ascites wijst in de regel op een Er bestaan classificaties die zijn gebaseerd op deze echoscopische kenmerken, maar die een matige specificiteit hebben (sensitiviteit ###%, specificiteit ##-##%) [##, ##] Dat is het gevolg van endometriosecysten en benigne teratomen met hun wisselend echogene inhoud Het verdient aanbeveling om bij de beoordeling hiermee rekening te houden In geval van een adnexcyste met een homogene, niet-transsone inhoud bij een premenopauzale vrouw met een verhoogd CA### moet gedacht worden aan een endometrioom Deze homogene inhoud wordt ook vaak gezien bij benigne teratomen Bij verdenking hierop kan soms een röntgenfoto (tanden, bot) of MRI duidelijkheid geven De Dopplerflowmeting meet de stroomweerstand van het bloed in de tumor.
| 608 | nvog |
met behulp van bovenstaande factoren zelf een goede taxatie van de maligniteitskans kunnen In verscheidene onderzoeken waarin voorspellende factoren multivariaat zijn onderzocht, wordt over de zelfstandig voorspellende waarde van de leeftijd wisselend bericht [##, ##, ##, ##] In een prevalentieonderzoek waar de histologische diagnose werd gecorreleerd aan de leeftijd, bleek tussen het #e en #e decennium een sterke stijging van het risico op een maligniteit op te treden (# naar #) ten opzichte van vrouwen tussen de ## en <LEEFTIJD> jaar [##] Minder vaak wordt aan de menopauze een zelfstandige Het echoscopisch beeld is de belangrijkste voorspellende factor voor een maligniteit in een vergroot adnex Over het algemeen zijn er solide (echogene) elementen in de cyste, zoals papillaire formaties (ânoduli'), dikke cystewand of septa geassocieerd met een maligniteit De aanwezigheid van ascites wijst in de regel op een Er bestaan classificaties die zijn gebaseerd op deze echoscopische kenmerken, maar die een matige specificiteit hebben (sensitiviteit ###%, specificiteit ##-##%) [##, ##] Dat is het gevolg van endometriosecysten en benigne teratomen met hun wisselend echogene inhoud Het verdient aanbeveling om bij de beoordeling hiermee rekening te houden In geval van een adnexcyste met een homogene, niet-transsone inhoud bij een premenopauzale vrouw met een verhoogd CA### moet gedacht worden aan een endometrioom Deze homogene inhoud wordt ook vaak gezien bij benigne teratomen Bij verdenking hierop kan soms een röntgenfoto (tanden, bot) of MRI duidelijkheid geven De Dopplerflowmeting meet de stroomweerstand van het bloed in de tumor arterioveneuze vaatverbindingen op bij de neovascularisatie In multivariate analyses wordt wisselend gerapporteerd over de voorspellende waarde van de Dopplerflowmeting Zo wordt in sommige onderzoeken met de Peak Systolic Velocity een onafhankelijk voorspellend effect gevonden [##, ##, ##], terwijl anderen met de Resistance Index (RI) geen effect vinden [##] Mogelijk is een meer centrale lokalisatie van de bloedvaten in de tumor, hetgeen met #D-echoscopie is vast te stellen, voorspellend voor een maligniteit [##] Tumormerkstoffen zijn gecorreleerd aan de kans op een maligniteit Het alfafoetoproteïne en HCG zijn geassocieerd met kiemceltumoren, de hoogte van het CA ###, CA #<DATUM> [##] en de CA ##,# [##] met het epitheliale ovariumcarcinoom, het CA <DATUM> met het mucineuze (borderline)carcinoom [##] De voorspellende waarde voor primaire chirurgie van alleen het CA ### is goed gedocumenteerd In de premenopauze schiet vooral de specificiteit te kort als gevolg van de stijging van CA ### bij endometriose en andere prikkeling van In de postmenopauze is de sensitiviteit niet hoog vanwege de pas late overschrijding van de afkapwaarde van het CA ###, die pas bij de hogere tumorstadia optreedt [##] In één onderzoek heeft CA ### een Welk algoritme voor patiënten met een vergroot adnex verkleint de kans op peroperatieve spill, maar Een algoritme (âflowchart' of beslisboom) moet erop gericht zijn om bij een gering risico op een maligniteit een ovariumcystectomie te adviseren, bij voorkeur door middel van een laparoscopie Definitie Vrouwen met een gering risico zijn vrouwen met een leeftijd jonger dan <LEEFTIJD> jaar en een transsoon.
| 665 | nvog |
bij de neovascularisatie In multivariate analyses wordt wisselend gerapporteerd over de voorspellende waarde van de Dopplerflowmeting Zo wordt in sommige onderzoeken met de Peak Systolic Velocity een onafhankelijk voorspellend effect gevonden [##, ##, ##], terwijl anderen met de Resistance Index (RI) geen effect vinden [##] Mogelijk is een meer centrale lokalisatie van de bloedvaten in de tumor, hetgeen met #D-echoscopie is vast te stellen, voorspellend voor een maligniteit [##] Tumormerkstoffen zijn gecorreleerd aan de kans op een maligniteit Het alfafoetoproteïne en HCG zijn geassocieerd met kiemceltumoren, de hoogte van het CA ###, CA #<DATUM> [##] en de CA ##,# [##] met het epitheliale ovariumcarcinoom, het CA <DATUM> met het mucineuze (borderline)carcinoom [##] De voorspellende waarde voor primaire chirurgie van alleen het CA ### is goed gedocumenteerd In de premenopauze schiet vooral de specificiteit te kort als gevolg van de stijging van CA ### bij endometriose en andere prikkeling van In de postmenopauze is de sensitiviteit niet hoog vanwege de pas late overschrijding van de afkapwaarde van het CA ###, die pas bij de hogere tumorstadia optreedt [##] In één onderzoek heeft CA ### een Welk algoritme voor patiënten met een vergroot adnex verkleint de kans op peroperatieve spill, maar Een algoritme (âflowchart' of beslisboom) moet erop gericht zijn om bij een gering risico op een maligniteit een ovariumcystectomie te adviseren, bij voorkeur door middel van een laparoscopie Definitie Vrouwen met een gering risico zijn vrouwen met een leeftijd jonger dan <LEEFTIJD> jaar en een transsoon Hierbij kan ook een score, b v Sassone, worden gebruikt Het CA ### is normaal Alleen in geval van een echoscopie met homogene, echogene inhoud, passend bij een endometrioom, wordt een verhoogd CA ### als normaal beschouwd Indien Doppleronderzoek wordt gedaan, worden geen of alleen vaten met een normale Bij een meer dan gering risico op een maligniteit dient een adnexextirpatie te volgen, waarbij het vergrote adnex - zonder spill - intact uit de buikholte moet worden verwijderd Een laparoscopische benadering verdient de voorkeur, indien met redelijkheid kan worden verwacht dat het adnex zonder spill kan worden verwijderd Dit hangt samen met de grootte van de zwelling en de verwachte soliditeit Ook speelt de vaardigheid van de operateur en de grootte van de gebruikte steriele zakjes een rol Een (gedeeltelijk) cysteuze zwelling kleiner dan ## cm die voldoende zal verkleinen na punctie en drainage (van buitenaf), komt in aanmerking voor een laparoscopische benadering Bij de laparoscopie blijkt het in meer dan de helft van de gevallen een parovariale cyste, een duidelijk endometrioom of een andere afwijking te betreffen, die het verwijderen van het Definitie Vrouwen met een meer dan gering risico zijn vrouwen met een leeftijd van <LEEFTIJD> jaar of ouder Jongere vrouwen hebben ten minste één suspecte parameter (echoscopisch beeld met solide gedeelten of een verhoogd CA ### zonder tekenen van een endometrioom), dan wel een Dopplerflowmeting met bloedvaten.
| 618 | nvog |
Hierbij kan ook een score, b v Sassone, worden gebruikt Het CA ### is normaal Alleen in geval van een echoscopie met homogene, echogene inhoud, passend bij een endometrioom, wordt een verhoogd CA ### als normaal beschouwd Indien Doppleronderzoek wordt gedaan, worden geen of alleen vaten met een normale Bij een meer dan gering risico op een maligniteit dient een adnexextirpatie te volgen, waarbij het vergrote adnex - zonder spill - intact uit de buikholte moet worden verwijderd Een laparoscopische benadering verdient de voorkeur, indien met redelijkheid kan worden verwacht dat het adnex zonder spill kan worden verwijderd Dit hangt samen met de grootte van de zwelling en de verwachte soliditeit Ook speelt de vaardigheid van de operateur en de grootte van de gebruikte steriele zakjes een rol Een (gedeeltelijk) cysteuze zwelling kleiner dan ## cm die voldoende zal verkleinen na punctie en drainage (van buitenaf), komt in aanmerking voor een laparoscopische benadering Bij de laparoscopie blijkt het in meer dan de helft van de gevallen een parovariale cyste, een duidelijk endometrioom of een andere afwijking te betreffen, die het verwijderen van het Definitie Vrouwen met een meer dan gering risico zijn vrouwen met een leeftijd van <LEEFTIJD> jaar of ouder Jongere vrouwen hebben ten minste één suspecte parameter (echoscopisch beeld met solide gedeelten of een verhoogd CA ### zonder tekenen van een endometrioom), dan wel een Dopplerflowmeting met bloedvaten gynaecoloog-oncoloog in consult worden gevraagd om tot een optimale planning van de operatie te komen Definitie Vrouwen met een sterke verdenking op een maligniteit zijn vrouwen met een echoscopisch beeld met solide gedeelten en/of ascites én een verhoogd CA ### en lage weerstandsvaten in de tumor (<PERSOON> case against aspirating ovarian cysts <PERSOON> management of ovarian tumors, subsequently # Vergote I, De <PERSOON> A, et al Prognostic importance of degree of differentiation and cyst rupture in stage I invasive epithelial ovarian carcinoma <PERSOON> T, et al, Randomized study on adjuvant chemotherapy in stage I high-risk ovarian cancer with evaluation of DNA-ploidy as prognostic instrument <PERSOON> H, et al Management of adnexal masses role and risk of # <PERSOON> S, et al Impact of pneumoperitoneum on tumor growth Surg Endosc # <PERSOON> PM, <PERSOON> KM, <PERSOON> SK, et al A randomized prospective study of laparoscopy and laparotomy in the # <PERSOON-##> a logistic model to predict malignancy of adnexal masses based on menopausal status, ultrasound morphology, and color Doppler findings <PERSOON-##> JV, et al Prospective evaluation of logistic regression models for the.
| 530 | nvog |
Definitie Vrouwen met een sterke verdenking op een maligniteit zijn vrouwen met een echoscopisch beeld met solide gedeelten en/of ascites én een verhoogd CA ### en lage weerstandsvaten in de tumor (<PERSOON> case against aspirating ovarian cysts <PERSOON> management of ovarian tumors, subsequently # Vergote I, De <PERSOON> A, et al Prognostic importance of degree of differentiation and cyst rupture in stage I invasive epithelial ovarian carcinoma <PERSOON> T, et al, Randomized study on adjuvant chemotherapy in stage I high-risk ovarian cancer with evaluation of DNA-ploidy as prognostic instrument <PERSOON> H, et al Management of adnexal masses role and risk of # <PERSOON> S, et al Impact of pneumoperitoneum on tumor growth Surg Endosc # <PERSOON> PM, <PERSOON> KM, <PERSOON> SK, et al A randomized prospective study of laparoscopy and laparotomy in the # <PERSOON-##> a logistic model to predict malignancy of adnexal masses based on menopausal status, ultrasound morphology, and color Doppler findings <PERSOON-##> JV, et al Prospective evaluation of logistic regression models for the <PERSOON-##> MJ, et al Neural networks in the diagnosis of malignant ovarian ## <PERSOON-##> K A multivariate logistic regression analysis in predicting malignancy for patients with ovarian tumors Gynecol Oncol ###; #<DATUM> ## ## <PERSOON-##> LD, Muderspach LI, <PERSOON-##> SM, et al Pelvic examination, tumor marker level, and gray-scale and Doppler sonography in the prediction of pelvic cancer <PERSOON-##> EM, Sohn C, <PERSOON-##> P, et al Estimation of probability of malignancy using a logistic model combining physical examination, ultrasound, serum CA ###, and serum CA #<DATUM> in postmenopausal women with a pelvic mass an international multicenter study <PERSOON-##> TH, Tailor A, et al, A comparison of methods for preoperative discrimination between malignant and benign adnexal masses the development of a new logistic regression model ## <PERSOON-##> M, et al Distinguishing the benign and malignant adnexal mass an ## <PERSOON-##> HAM Distinguishing the benign and malignant adnexal mass an external validation of prognostic models ## <PERSOON-##> ovarian malignancy application of artificial neural networks to ## <PERSOON-##> D, et al Ovarian tumors.
| 532 | nvog |
<PERSOON> MJ, et al Neural networks in the diagnosis of malignant ovarian ## <PERSOON> K A multivariate logistic regression analysis in predicting malignancy for patients with ovarian tumors Gynecol Oncol ###; #<DATUM> ## ## <PERSOON> LD, Muderspach LI, <PERSOON> SM, et al Pelvic examination, tumor marker level, and gray-scale and Doppler sonography in the prediction of pelvic cancer <PERSOON> EM, Sohn C, <PERSOON> P, et al Estimation of probability of malignancy using a logistic model combining physical examination, ultrasound, serum CA ###, and serum CA #<DATUM> in postmenopausal women with a pelvic mass an international multicenter study <PERSOON> TH, Tailor A, et al, A comparison of methods for preoperative discrimination between malignant and benign adnexal masses the development of a new logistic regression model ## <PERSOON> M, et al Distinguishing the benign and malignant adnexal mass an ## <PERSOON> HAM Distinguishing the benign and malignant adnexal mass an external validation of prognostic models ## <PERSOON-##> ovarian malignancy application of artificial neural networks to ## <PERSOON-##> D, et al Ovarian tumors malignancy by using patient's age and tumor morphologic features with a logistic model <PERSOON-##> DA Relative frequency of primary ovarian ## Sassone AM, Timor-Tritsch IE, Artner A, et al Transvaginal sonographic characterization of ovarian disease evaluation of a new scoring system to predict ovarian malignancy [see comments] <PERSOON-##> ultrasonographic characterization of ovarian masses with an improved, weighted scoring system <PERSOON-##> ## <PERSOON-##> of Lerner score, Doppler ultrasound examination, and their combination for discrimination between benign and malignant adnexal masses <PERSOON-##>-enhanced, three-dimensional power Doppler sonography for ## <PERSOON-##> J, et al Pre-operative discrimination between benign and malignant ovarian tumors using a combination of CA### and CA<DATUM> serum assays <PERSOON-##> CP Werum CA### levels in preoperative evaluation of Classificatie wetenschappelijk onderzoek (levels of evidence) kracht van aanbeveling volgens de Royal expert committee reports or opinions of gebaseerd op gerespecteerde autoriteit ten minste één RCT bij een verder consistente literatuur van goede kwaliteit (#a-b) ten minste niet gerandomiseerd, maar goed vergelijkend onderzoek (#a,b-#) De auteurs zijn <PERSOON-##> (gynaecoloog, <PERSOON-##>), <PERSOON-##> (gynaecoloog, <INSTELLING>,.
| 554 | nvog |
HERZIENING EN UITBREIDING VAN DE ZORGMODULE STOPPEN MET ROKEN UIT ### De Zorgstandaard Tabaksverslaving is ontwikkeld door een kerngroep die is samengesteld uit diverse deskundigen op het gebied van stoppen met roken en/of de zorg voor mensen met een tabaksverslaving De leden van de kerngroep nemen op persoonlijke titel zitting in de kerngroep, dat wil zeggen niet namens de organisaties waaraan zij zijn verbonden Deze <PERSOON>, huisarts, hoogleraar <INSTELLING> (voorzitter <PERSOON>, senior onderzoeker <INSTELLING> (penvoering en <PERSOON>, verpleegkundig specialist en lid van V&VN Longverpleegkundigen <PERSOON>, verpleegkundig longconsulent en lid van V&VN Longverpleegkundigen <PERSOON>, verslavingsarts KNMG Verslavingszorg Noord <LOCATIE>, Vereniging <PERSOON>, longverpleegkundige en lid van V&VN Longverpleegkundigen <PERSOON>, praktijkverpleegkundige en lid van V&VN Praktijkverpleegkundigen en <PERSOON>, longarts, Kwaliteitsregister Stoppen met Roken en lid van NVALT <PERSOON> en <PERSOON-##>, ervaringsdeskundige vrijwilligers Harteraad <PERSOON-##>, stoppen met roken coach en doktersassistent, <PERSOON-##> en <PERSOON-##> Een zorgstandaard beschrijft wat goede zorg is, ongeacht de financieringsbron (Zorgverzekeringswet (Zvw), Wet langdurige zorg (Wlz), Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), aanvullende verzekering of eigen betaling door de cliënt/patiënt) Eventuele opname van een kwaliteitsstandaard in het Register betekent dus niet noodzakelijkerwijs dat de in de Het belang van deze richtlijn wordt ondersteund door onderstaande partijen, welke geen standaardprocedure hebben voor het autoriseren van richtlijnen, of waarbij de autorisatie van De Zorgmodule Stoppen met Roken (###) is geïnitieerd en vastgesteld door het Partnership Stop met Roken Op initiatief van het Partnership Stop met Roken is de Zorgmodule in ### aangepast en uitgebreid tot een Zorgstandaard Tabaksverslaving Het Partnership Stop met Roken is een onafhankelijk samenwerkingsverband van diverse publieke partijen uit de gezondheidszorg Het Partnership Stop met Roken is in het jaar ### opgericht op initiatief van het ministerie van VWS en richt zich op een uniforme en gecoördineerde aanpak van het stoppen met roken in de zorgsector In het verleden heeft het Partnership zich voornamelijk gericht op de totstandkoming van een klinische richtlijn voor de behandeling van tabaksverslaving, een beleidsdocument, een nationaal congres en de implementatie van de De volgende Partners nemen anno ### deel in het Partnership Voor u ligt de Zorgstandaard Tabaksverslaving Dit is een aanpassing en uitbreiding van de Zorgmodule Stoppen met Roken uit ### [#] De Zorgstandaard Tabaksverslaving vervangt de Zorgmodule Stoppen met Roken uit ### Het Partnership Stop met Roken heeft in het voorjaar van ### het initiatief genomen deze zorgmodule te ontwerpen en daartoe een breed samengestelde werkgroep ingesteld, aangeduid als de kerngroep De huidige herziening is eveneens op initiatief van het Partnership Stop met Roken tot stand gekomen Deze nieuwe Zorgstandaard Tabaksverslaving sluit aan op de Richtlijn Behandeling Tabaksverslaving en Stoppen met Roken Ondersteuning (###) [#] Daarnaast sluit de voorliggende Zorgstandaard aan op ontwikkelingen in het veld van de stoppen-met-rokenzorg Een belangrijke reden om een Zorgstandaard te ontwikkelen is dat tabaksverslaving door zorgprofessionals beschouwd.
| 603 | nvog |
Partnership Stop met Roken Op initiatief van het Partnership Stop met Roken is de Zorgmodule in ### aangepast en uitgebreid tot een Zorgstandaard Tabaksverslaving Het Partnership Stop met Roken is een onafhankelijk samenwerkingsverband van diverse publieke partijen uit de gezondheidszorg Het Partnership Stop met Roken is in het jaar ### opgericht op initiatief van het ministerie van VWS en richt zich op een uniforme en gecoördineerde aanpak van het stoppen met roken in de zorgsector In het verleden heeft het Partnership zich voornamelijk gericht op de totstandkoming van een klinische richtlijn voor de behandeling van tabaksverslaving, een beleidsdocument, een nationaal congres en de implementatie van de De volgende Partners nemen anno ### deel in het Partnership Voor u ligt de Zorgstandaard Tabaksverslaving Dit is een aanpassing en uitbreiding van de Zorgmodule Stoppen met Roken uit ### [#] De Zorgstandaard Tabaksverslaving vervangt de Zorgmodule Stoppen met Roken uit ### Het Partnership Stop met Roken heeft in het voorjaar van ### het initiatief genomen deze zorgmodule te ontwerpen en daartoe een breed samengestelde werkgroep ingesteld, aangeduid als de kerngroep De huidige herziening is eveneens op initiatief van het Partnership Stop met Roken tot stand gekomen Deze nieuwe Zorgstandaard Tabaksverslaving sluit aan op de Richtlijn Behandeling Tabaksverslaving en Stoppen met Roken Ondersteuning (###) [#] Daarnaast sluit de voorliggende Zorgstandaard aan op ontwikkelingen in het veld van de stoppen-met-rokenzorg Een belangrijke reden om een Zorgstandaard te ontwikkelen is dat tabaksverslaving door zorgprofessionals beschouwd De Zorgstandaard Tabaksverslaving heeft een bijzondere positie, omdat stoppen met roken niet alleen bij meerdere lichamelijke en psychische chronische aandoeningen en andere verslavingen van groot belang is, maar ook bij mensen die (nog) geen chronische aandoening hebben stoppen met roken is voor iedere roker van belang Dit belang is nog groter bij rokers met een verhoogd risico op een tabaksgerelateerde klacht of aandoening en rokers met een verhoogd risico voor anderen in hun omgeving Bovendien hebben de meeste rokers een De Zorgstandaard Tabaksverslaving sluit aan bij de moderne visie op de inrichting van preventie en zorg bij chronische ziekten Een integrale benadering wordt nagestreefd in de vorm van netwerkzorg met een programmatische aanpak door multidisciplinair samenwerkende zorgverleners Zorgstandaarden spelen daarbij een centrale rol De Zorgstandaard beschrijft immers de zorg die minimaal moet worden geleverd en stelt daarmee de norm Ook beschrijft de Zorgstandaard de multidisciplinaire organisatie om die zorg te leveren en de bijbehorende kwaliteitsindicatoren als instrument voor de bewaking en bevordering van de kwaliteit van de betreffende zorgverlening Om verzuiling en fragmentatie te voorkomen heeft het Coördinatieplatform Zorgstandaarden een model ontwikkeld, de âStandaard voor Zorgstandaardenâ [#] Het model geeft aanwijzingen voor het format en de inrichting van een zorgstandaard Ook geeft het de randvoorwaarden voor de beschrijving van De Zorgstandaard Tabaksverslaving is ingericht in overeenstemming met het model van het Coördinatieplatform Zorgstandaarden Zo past de Zorgstandaard in principe in de systematiek die door het ministerie van VWS is ontwikkeld ten aanzien van de programmatische aanpak van chronische ziekten.
| 562 | nvog |
bijzondere positie, omdat stoppen met roken niet alleen bij meerdere lichamelijke en psychische chronische aandoeningen en andere verslavingen van groot belang is, maar ook bij mensen die (nog) geen chronische aandoening hebben stoppen met roken is voor iedere roker van belang Dit belang is nog groter bij rokers met een verhoogd risico op een tabaksgerelateerde klacht of aandoening en rokers met een verhoogd risico voor anderen in hun omgeving Bovendien hebben de meeste rokers een De Zorgstandaard Tabaksverslaving sluit aan bij de moderne visie op de inrichting van preventie en zorg bij chronische ziekten Een integrale benadering wordt nagestreefd in de vorm van netwerkzorg met een programmatische aanpak door multidisciplinair samenwerkende zorgverleners Zorgstandaarden spelen daarbij een centrale rol De Zorgstandaard beschrijft immers de zorg die minimaal moet worden geleverd en stelt daarmee de norm Ook beschrijft de Zorgstandaard de multidisciplinaire organisatie om die zorg te leveren en de bijbehorende kwaliteitsindicatoren als instrument voor de bewaking en bevordering van de kwaliteit van de betreffende zorgverlening Om verzuiling en fragmentatie te voorkomen heeft het Coördinatieplatform Zorgstandaarden een model ontwikkeld, de âStandaard voor Zorgstandaardenâ [#] Het model geeft aanwijzingen voor het format en de inrichting van een zorgstandaard Ook geeft het de randvoorwaarden voor de beschrijving van De Zorgstandaard Tabaksverslaving is ingericht in overeenstemming met het model van het Coördinatieplatform Zorgstandaarden Zo past de Zorgstandaard in principe in de systematiek die door het ministerie van VWS is ontwikkeld ten aanzien van de programmatische aanpak van chronische ziekten Met de Zorgstandaard Tabaksverslaving is een stap gezet op weg naar structurele inbedding van behandeling van tabaksverslaving en roken in de gezondheidszorg Roken verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en tal van andere chronische aandoeningen Hoe meer en hoe langer je rookt, des te hoger het risico Stoppen met roken heeft altijd zin Maar dit is niet eenvoudig Er zijn haast geen ernstigere verslavingen dan tabaksverslaving Het is voor veel rokers heel moeilijk om definitief te stoppen, terwijl ##% van de rokers aangeeft juist te willen stoppen We weten ook dat er vijf <PERSOON> en professionele stopondersteuning helpt om rokers van hun verslaving af te laten komen Daarom is het van belang dat er een goede zorgstandaard is Nu in het Preventieakkoord de Rookvrije Generatie als ambitie voor ### is vormgegeven, inclusief betere stoppen-met-rokenzorg, wordt uw rol bij de behandeling van tabaksverslaving beter ingebed Deze zorgstandaard geeft u handvaten om uw rol zo effectief mogelijk te vervullen Voor de kankerbestrijding is dat heel belangrijk aangezien elk jaar ##% van alle kankersterfte door roken wordt veroorzaakt en elke dag nog steeds te veel kinderen met roken Dank voor uw investering in de gezondheidszorg van onze samenleving Samen komen we Verslaving aan nicotine is een hardnekkige verslaving Daarom is het voor veel mensen moeilijk om te stoppen met roken, ook als ze dit eigenlijk wel willen Bij veel mensen speelt dan ook een gevoel van schaamte over het niet kunnen stoppen met roken.
| 546 | nvog |
de Zorgstandaard Tabaksverslaving is een stap gezet op weg naar structurele inbedding van behandeling van tabaksverslaving en roken in de gezondheidszorg Roken verhoogt het risico op hart- en vaatziekten en tal van andere chronische aandoeningen Hoe meer en hoe langer je rookt, des te hoger het risico Stoppen met roken heeft altijd zin Maar dit is niet eenvoudig Er zijn haast geen ernstigere verslavingen dan tabaksverslaving Het is voor veel rokers heel moeilijk om definitief te stoppen, terwijl ##% van de rokers aangeeft juist te willen stoppen We weten ook dat er vijf <PERSOON> en professionele stopondersteuning helpt om rokers van hun verslaving af te laten komen Daarom is het van belang dat er een goede zorgstandaard is Nu in het Preventieakkoord de Rookvrije Generatie als ambitie voor ### is vormgegeven, inclusief betere stoppen-met-rokenzorg, wordt uw rol bij de behandeling van tabaksverslaving beter ingebed Deze zorgstandaard geeft u handvaten om uw rol zo effectief mogelijk te vervullen Voor de kankerbestrijding is dat heel belangrijk aangezien elk jaar ##% van alle kankersterfte door roken wordt veroorzaakt en elke dag nog steeds te veel kinderen met roken Dank voor uw investering in de gezondheidszorg van onze samenleving Samen komen we Verslaving aan nicotine is een hardnekkige verslaving Daarom is het voor veel mensen moeilijk om te stoppen met roken, ook als ze dit eigenlijk wel willen Bij veel mensen speelt dan ook een gevoel van schaamte over het niet kunnen stoppen met roken Door het gesprek aan te gaan over stoppen en de gezondheidsgevolgen van doorroken Ex-rokers geven aan dit nodig te hebben van hun arts Wij verwachten dat het lukt om met behulp van deze zorgstandaard meer mensen te laten u zelf kunt uitvoeren en voor welke onderdelen u rokers verwijst naar andere zorgverleners Zorg dat u op de hoogte bent van de doorverwijsmogelijkheden in het stoppen-metrokennetwerk in uw regio en maak samenwerkingsafspraken met andere zorgverleners Zorg voor een regiebehandelaar die het vaste aanspreekpunt is voor de patiënt en de Bevorder het zelfmanagement van de patiënt in elk onderdeel van de behandeling door het geven van informatie, inzichten en het aanleren van vaardigheden Bekijk samen met de patiënt welke zorg het beste past Zorg dat u beschikt over voldoende actuele kennis en bijbehorende vaardigheden wanneer u patiënten zelf een motivatie verhogende behandeling geeft of hen begeleidt bij het stoppen met uitkomstindicatoren en structuurindicatoren vast zodat de kwaliteit van zorg kan worden <PERSOON> vast of de patiënt rookt door middel van de vraag âRookt u wel eens? Doet u dit dagelijks Adviseer elke patiënt die (weleens) rookt om te stoppen met roken, waarbij u het advies toespitst op de situatie van de patiënt en informatie geeft over effectieve Besteed extra zorg aan het dringend adviseren en motiveren om te stoppen met roken bij patiënten met (verhoogd risico op) een tabaksgerelateerde klacht of aandoening en bij patiënten die een verhoogd risico vormen voor mensen die extra kwetsbaar zijn voor.
| 548 | nvog |
Door het gesprek aan te gaan over stoppen en de gezondheidsgevolgen van doorroken Ex-rokers geven aan dit nodig te hebben van hun arts Wij verwachten dat het lukt om met behulp van deze zorgstandaard meer mensen te laten u zelf kunt uitvoeren en voor welke onderdelen u rokers verwijst naar andere zorgverleners Zorg dat u op de hoogte bent van de doorverwijsmogelijkheden in het stoppen-metrokennetwerk in uw regio en maak samenwerkingsafspraken met andere zorgverleners Zorg voor een regiebehandelaar die het vaste aanspreekpunt is voor de patiënt en de Bevorder het zelfmanagement van de patiënt in elk onderdeel van de behandeling door het geven van informatie, inzichten en het aanleren van vaardigheden Bekijk samen met de patiënt welke zorg het beste past Zorg dat u beschikt over voldoende actuele kennis en bijbehorende vaardigheden wanneer u patiënten zelf een motivatie verhogende behandeling geeft of hen begeleidt bij het stoppen met uitkomstindicatoren en structuurindicatoren vast zodat de kwaliteit van zorg kan worden <PERSOON> vast of de patiënt rookt door middel van de vraag âRookt u wel eens? Doet u dit dagelijks Adviseer elke patiënt die (weleens) rookt om te stoppen met roken, waarbij u het advies toespitst op de situatie van de patiënt en informatie geeft over effectieve Besteed extra zorg aan het dringend adviseren en motiveren om te stoppen met roken bij patiënten met (verhoogd risico op) een tabaksgerelateerde klacht of aandoening en bij patiënten die een verhoogd risico vormen voor mensen die extra kwetsbaar zijn voor of aandoening duidelijk welke rol roken speelt in het ontstaan en prognose hiervan en wat het Bespreek bij het stopadvies aan patiënten met een verhoogd risico voor anderen wat de risicoâs en schade van doorroken voor de omgeving van de patiënt kunnen zijn en voorkom Peil de motivatie van de patiënt om te stoppen met roken door middel van schaalvragen, zodat - âHoe belangrijk is stoppen met roken met u? Kunt u dit aangeven op een schaal van # tot - âHoeveel vertrouwen heeft u dat het u lukt om te stoppen met roken? Kunt u dit aangeven Monitor uw stopadvies en/of verwijzing door hier op terug te komen in vervolgafspraken met Kom bij ongemotiveerde patiënten minimaal jaarlijks terug op het stoppen met roken, bijvoorbeeld in een volgend behandelcontact of bij presentatie van tabaksgerelateerde klachten Vergroot de motivatie om te stoppen met roken door middel van een motivatie verhogende behandeling aan de hand van de # Rs (relevance, risks, rewards, roadblocks en repetition) Herhaal de motivatie verhogende behandeling indien mogelijk bij patiënten die (nog) Behandel patiënten waarbij het stoppen met roken urgent is direct met de best passende Zorg dat de patiënt begrijpt dat roken een ernstige vorm van verslaving is en hoe hij/zij het Werk in de stoppen-met-rokenzorg samen met de patiënt en stel samen een individueel Zet in op kansrijke stoppogingen om te voorkomen dat de patiënt na een serie onsuccesvolle Doorloop bij het geven van gedragsmatige of farmacologische behandeling de verschillende stappen die in hoofdstuk # van de zorgstandaard staan beschreven Combineer een farmacologische behandeling altijd met een gedragsmatige behandeling.
| 572 | nvog |
in het ontstaan en prognose hiervan en wat het Bespreek bij het stopadvies aan patiënten met een verhoogd risico voor anderen wat de risicoâs en schade van doorroken voor de omgeving van de patiënt kunnen zijn en voorkom Peil de motivatie van de patiënt om te stoppen met roken door middel van schaalvragen, zodat - âHoe belangrijk is stoppen met roken met u? Kunt u dit aangeven op een schaal van # tot - âHoeveel vertrouwen heeft u dat het u lukt om te stoppen met roken? Kunt u dit aangeven Monitor uw stopadvies en/of verwijzing door hier op terug te komen in vervolgafspraken met Kom bij ongemotiveerde patiënten minimaal jaarlijks terug op het stoppen met roken, bijvoorbeeld in een volgend behandelcontact of bij presentatie van tabaksgerelateerde klachten Vergroot de motivatie om te stoppen met roken door middel van een motivatie verhogende behandeling aan de hand van de # Rs (relevance, risks, rewards, roadblocks en repetition) Herhaal de motivatie verhogende behandeling indien mogelijk bij patiënten die (nog) Behandel patiënten waarbij het stoppen met roken urgent is direct met de best passende Zorg dat de patiënt begrijpt dat roken een ernstige vorm van verslaving is en hoe hij/zij het Werk in de stoppen-met-rokenzorg samen met de patiënt en stel samen een individueel Zet in op kansrijke stoppogingen om te voorkomen dat de patiënt na een serie onsuccesvolle Doorloop bij het geven van gedragsmatige of farmacologische behandeling de verschillende stappen die in hoofdstuk # van de zorgstandaard staan beschreven Combineer een farmacologische behandeling altijd met een gedragsmatige behandeling farmacologische behandeling) of andere medicatie deze op de goede manier en lang genoeg Zorg dat u op de hoogte bent van ziekte-specifieke accenten in de stoppen-met-rokenzorg voor de patiënten die u behandelt, zoals de invloed van stoppen met roken op afbraak van somatische medicatie of psychofarmaca of negatieve bijeffecten van het stoppen met roken Onderzoek bij patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening, die blijven Bied de roker na het stopmoment vervolgafspraken aan in het kader van terugvalpreventie en zorg voor frequent contact in de eerste drie maanden na het stopmoment Houd er rekening mee dat een behandeltraject langdurig kan zijn en vaak meerdere stoppogingen zal bevatten Bespreek bij terugval de valkuilen en overweeg aanpassing van de Continueer het behandeltraject ten minste een jaar na de laatste stop/rookvrijdatum in verband met de aan verslaving inherente, slechts langzaam afnemende terugvalkans Ongeveer ##% van de volwassen Nederlanders rookt tabak Roken komt meer voor onder mensen met een lagere socio-economische status Roken is erg schadelijk voor de gezondheid Het veroorzaakt (mede) aandoeningen als COPD, kanker, hart- en vaataandoeningen en meer Ook meeroken is risicovol Jaarlijks sterven in <LOCATIE> circa ## ### mensen aan de directe gevolgen van roken en een onbekend aantal aan de gevolgen van meeroken Roken leidt veelal tot de chronische aandoening tabaksverslaving Stoppen met roken is lastig onder andere vanwege de ontwenningsverschijnselen, (vaak) langdurige psychische afhankelijkheid, sterke craving en de aan verslaving inherente kans op terugval.
| 569 | nvog |
farmacologische behandeling) of andere medicatie deze op de goede manier en lang genoeg Zorg dat u op de hoogte bent van ziekte-specifieke accenten in de stoppen-met-rokenzorg voor de patiënten die u behandelt, zoals de invloed van stoppen met roken op afbraak van somatische medicatie of psychofarmaca of negatieve bijeffecten van het stoppen met roken Onderzoek bij patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening, die blijven Bied de roker na het stopmoment vervolgafspraken aan in het kader van terugvalpreventie en zorg voor frequent contact in de eerste drie maanden na het stopmoment Houd er rekening mee dat een behandeltraject langdurig kan zijn en vaak meerdere stoppogingen zal bevatten Bespreek bij terugval de valkuilen en overweeg aanpassing van de Continueer het behandeltraject ten minste een jaar na de laatste stop/rookvrijdatum in verband met de aan verslaving inherente, slechts langzaam afnemende terugvalkans Ongeveer ##% van de volwassen Nederlanders rookt tabak Roken komt meer voor onder mensen met een lagere socio-economische status Roken is erg schadelijk voor de gezondheid Het veroorzaakt (mede) aandoeningen als COPD, kanker, hart- en vaataandoeningen en meer Ook meeroken is risicovol Jaarlijks sterven in <LOCATIE> circa ## ### mensen aan de directe gevolgen van roken en een onbekend aantal aan de gevolgen van meeroken Roken leidt veelal tot de chronische aandoening tabaksverslaving Stoppen met roken is lastig onder andere vanwege de ontwenningsverschijnselen, (vaak) langdurige psychische afhankelijkheid, sterke craving en de aan verslaving inherente kans op terugval Een deel zal dat zonder professionele hulp kunnen; een ander deel van de rokers heeft professionele ondersteuning nodig om definitief te kunnen stoppen met roken Daarvoor is een beschrijving van de aanpak bij stoppen met roken nodig De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de met als doel het bevorderen van goede zorg bij stoppen met roken c q het behandelen van De zorg bij stoppen met roken is van toepassing op iedereen die rookt De meeste rokers hebben een tabaksverslaving en dit wordt als aandoening aangemerkt Daarom worden mensen die roken in de Zorgstandaard Tabaksverslaving patiënten genoemd Er zijn patiënten (rokers) met en patiënten zonder verdere klachten of aandoeningen Voor sommige patiënten is de urgentie om te stoppen met roken groter dan gemiddeld, waarbij onverwijld verwezen moet worden naar best passende zorg Dit zijn patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening en patiënten met een verhoogd risico op dergelijke klachten of aandoeningen Ook mensen in de omgeving van rokers kunnen gezondheidsschade oplopen door meeroken; voor rokers met thuiswonende kinderen en voor rokende aanstaande ouders is de urgentie om te stoppen eveneens hoog Voor deze patiënten is een behandeling met een hogere intensiteit gewenst en heeft de stoppen-met-rokenzorg andere accenten Daarnaast is de urgentie tot begeleiding vergroot bij rokers die (acuut) worden opgenomen in een ziekenhuis of instelling waar tabaksgebruik niet mogelijk is en de ontwenningssymptomen om behandeling vragen Een goede stoppen-met-rokenzorg bestaat uit een samenwerking tussen de patiënt en de zorgverlener De patiënt brengt de meest actuele individuele informatie in op basis waarvan de.
| 563 | nvog |
deel van de rokers heeft professionele ondersteuning nodig om definitief te kunnen stoppen met roken Daarvoor is een beschrijving van de aanpak bij stoppen met roken nodig De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de met als doel het bevorderen van goede zorg bij stoppen met roken c q het behandelen van De zorg bij stoppen met roken is van toepassing op iedereen die rookt De meeste rokers hebben een tabaksverslaving en dit wordt als aandoening aangemerkt Daarom worden mensen die roken in de Zorgstandaard Tabaksverslaving patiënten genoemd Er zijn patiënten (rokers) met en patiënten zonder verdere klachten of aandoeningen Voor sommige patiënten is de urgentie om te stoppen met roken groter dan gemiddeld, waarbij onverwijld verwezen moet worden naar best passende zorg Dit zijn patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening en patiënten met een verhoogd risico op dergelijke klachten of aandoeningen Ook mensen in de omgeving van rokers kunnen gezondheidsschade oplopen door meeroken; voor rokers met thuiswonende kinderen en voor rokende aanstaande ouders is de urgentie om te stoppen eveneens hoog Voor deze patiënten is een behandeling met een hogere intensiteit gewenst en heeft de stoppen-met-rokenzorg andere accenten Daarnaast is de urgentie tot begeleiding vergroot bij rokers die (acuut) worden opgenomen in een ziekenhuis of instelling waar tabaksgebruik niet mogelijk is en de ontwenningssymptomen om behandeling vragen Een goede stoppen-met-rokenzorg bestaat uit een samenwerking tussen de patiënt en de zorgverlener De patiënt brengt de meest actuele individuele informatie in op basis waarvan de De patiënt heeft een centrale rol in de stoppen-metrokenzorg Deze rol wordt ondersteund door het bevorderen van het zelfmanagement van de Onderdeel # - Adviseren om te stoppen met roken geldt voor iedereen die rookt De zorgverlener geeft het advies om te stoppen met roken, toegespitst op de situatie van de patiënt, en geeft informatie over effectieve behandelmogelijkheden De patiënt met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening of een verhoogd risico daarop krijgt extra informatie Onderdeel # - Motiveren om te stoppen met roken betreft patiënten die overwegen om te stoppen met roken evenals patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening of een verhoogd risico daarop die (nog) onvoldoende gemotiveerd zijn om te stoppen De zorgverlener Onderdeel # - Begeleiden bij stoppen met roken is van toepassing op patiënten die gemotiveerd zijn om te stoppen met roken en daarbij ondersteuning wensen Dit heeft behandeling bestaat primair uit gedragsmatige ondersteuning, eventueel aangevuld met een farmacologische behandeling Een farmacologische behandeling dient altijd te worden gecombineerd met een gedragsmatige behandeling, aangezien een gecombineerde aanpak effectiever is dan opzichzelfstaande farmacotherapie Gezien de aan verslaving inherente langzaam afnemende terugvalkans is het reëel het behandeltraject pas te sluiten een jaar na de laatste stop/rookvrijdatum Binnen een behandeling moet het bovendien mogelijk zijn om verschillende begeleide stoppogingen te ondernemen, indien de roker nog niet succesvol is Voor patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening of een verhoogd risico daarop is een behandeling met een hogere intensiteit gewenst en heeft de stoppen-met-rokenzorg andere accenten.
| 555 | nvog |
De patiënt heeft een centrale rol in de stoppen-metrokenzorg Deze rol wordt ondersteund door het bevorderen van het zelfmanagement van de Onderdeel # - Adviseren om te stoppen met roken geldt voor iedereen die rookt De zorgverlener geeft het advies om te stoppen met roken, toegespitst op de situatie van de patiënt, en geeft informatie over effectieve behandelmogelijkheden De patiënt met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening of een verhoogd risico daarop krijgt extra informatie Onderdeel # - Motiveren om te stoppen met roken betreft patiënten die overwegen om te stoppen met roken evenals patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening of een verhoogd risico daarop die (nog) onvoldoende gemotiveerd zijn om te stoppen De zorgverlener Onderdeel # - Begeleiden bij stoppen met roken is van toepassing op patiënten die gemotiveerd zijn om te stoppen met roken en daarbij ondersteuning wensen Dit heeft behandeling bestaat primair uit gedragsmatige ondersteuning, eventueel aangevuld met een farmacologische behandeling Een farmacologische behandeling dient altijd te worden gecombineerd met een gedragsmatige behandeling, aangezien een gecombineerde aanpak effectiever is dan opzichzelfstaande farmacotherapie Gezien de aan verslaving inherente langzaam afnemende terugvalkans is het reëel het behandeltraject pas te sluiten een jaar na de laatste stop/rookvrijdatum Binnen een behandeling moet het bovendien mogelijk zijn om verschillende begeleide stoppogingen te ondernemen, indien de roker nog niet succesvol is Voor patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening of een verhoogd risico daarop is een behandeling met een hogere intensiteit gewenst en heeft de stoppen-met-rokenzorg andere accenten schade van het doorroken en de voordelen van het stoppen voor anderen Voor patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening wijst de zorgverlener tijdens het stopadvies erop dat roken een belangrijke rol speelt bij het ontstaan en de prognose van de klacht of aandoening De zorgverlener geeft voor de specifieke klacht of aandoening informatie over het positieve effect van stoppen met roken en er wordt benadrukt dat stoppen met roken een onmisbaar onderdeel is van de behandeling van de aandoening Voor patiënten met een verhoogd risico op een tabaksgerelateerde klacht of aandoening bespreekt de zorgverlener wat stoppen met roken oplevert en hoe (snel) het risico op klachten/ aandoeningen afneemt na het stoppen De zorgverlener besteedt extra zorg aan het dringend Voor patiënten met een verhoogd risico voor anderen (waaronder ook zwangere rokers) bespreekt de zorgverlener tijdens het stopadvies wat de mogelijke risicoâs en schade voor de omgeving van de patiënt kunnen zijn van doorroken, met name voor zwangere vrouwen en hun ongeboren kind, kinderen en andere kwetsbare groepen De zorgverlener besteedt extra zorg aan het dringend adviseren en motiveren van deze patiënten om te stoppen Daarnaast is er succesvol te laten stoppen met roken Er zijn veel soorten zorgverleners betrokken in de stoppen-met-rokenzorg De zorg kan na elkaar door diverse zorgverleners worden uitgevoerd en de patiënt kan van de ene zorgverlener naar de andere worden verwezen en overgedragen De opvolging en de samenhang tussen alle betrokken zorgverleners kan worden opgevat als het stoppen-met-rokennetwerk.
| 551 | nvog |
doorroken en de voordelen van het stoppen voor anderen Voor patiënten met een tabaksgerelateerde klacht of aandoening wijst de zorgverlener tijdens het stopadvies erop dat roken een belangrijke rol speelt bij het ontstaan en de prognose van de klacht of aandoening De zorgverlener geeft voor de specifieke klacht of aandoening informatie over het positieve effect van stoppen met roken en er wordt benadrukt dat stoppen met roken een onmisbaar onderdeel is van de behandeling van de aandoening Voor patiënten met een verhoogd risico op een tabaksgerelateerde klacht of aandoening bespreekt de zorgverlener wat stoppen met roken oplevert en hoe (snel) het risico op klachten/ aandoeningen afneemt na het stoppen De zorgverlener besteedt extra zorg aan het dringend Voor patiënten met een verhoogd risico voor anderen (waaronder ook zwangere rokers) bespreekt de zorgverlener tijdens het stopadvies wat de mogelijke risicoâs en schade voor de omgeving van de patiënt kunnen zijn van doorroken, met name voor zwangere vrouwen en hun ongeboren kind, kinderen en andere kwetsbare groepen De zorgverlener besteedt extra zorg aan het dringend adviseren en motiveren van deze patiënten om te stoppen Daarnaast is er succesvol te laten stoppen met roken Er zijn veel soorten zorgverleners betrokken in de stoppen-met-rokenzorg De zorg kan na elkaar door diverse zorgverleners worden uitgevoerd en de patiënt kan van de ene zorgverlener naar de andere worden verwezen en overgedragen De opvolging en de samenhang tussen alle betrokken zorgverleners kan worden opgevat als het stoppen-met-rokennetwerk Dat betekent dat de zorgverlener samen met de patiënt kijkt welke stoppen-met-rokenzorg het beste past Een belangrijke verantwoordelijkheid in de stoppen-met-rokenzorg ligt bij de patiënt zelf Van de (gemotiveerde) patiënt wordt verwacht om actief deel te nemen aan de behandeling De zorgverlener is verantwoordelijk voor het aanbieden van, of verwijzen naar, goede stoppenmet-rokenzorg De zorgverlener ondersteunt het zelfmanagement van de patiënt De zorg mag door elke zorgverlener uitgevoerd worden, mits hij of zij bekwaam is Er is een openbaar Kwaliteitsregister waarin personen die bekwaam zijn voor het geven van intensieve stoppenmet-rokenzorg zijn opgenomen Van alle zorgverleners wordt verwacht dat zij in staat zijn een stoppen-met-rokenadvies te geven en te weten naar wie zij de roker kunnen doorverwijzen binnen het stoppen-met-rokennetwerk als zij zelf onvoldoende bekwaam of toegerust zijn om onderdeel # (motivatie verhogende behandeling) en/of onderdeel # (begeleiding bij het stoppen met roken) aan te bieden Zorgverleners die alleen een stopadvies geven en de patiënt verwijzen dienen wel de opvolging van het advies te blijven monitoren, bijvoorbeeld door hier op terug te komen in vervolgafspraken met de patiënt Voor elke patiënt die wordt begeleid in het stoppen met roken wordt een individueel zorgplan gemaakt, waarin afspraken worden vastgelegd die van belang zijn voor de behandeling van de individuele patiënt Er is een regiebehandelaar stoppen-met-roken aanwezig die fungeert als vast aanspreekpunt voor de patiënt en de coördinatie en continuïteit van de zorg waarborgt Andere belangrijke aspecten van de stoppen-met-rokenzorg zijn de aanwezigheid van samenwerkingsafspraken en een.
| 566 | nvog |
met de patiënt kijkt welke stoppen-met-rokenzorg het beste past Een belangrijke verantwoordelijkheid in de stoppen-met-rokenzorg ligt bij de patiënt zelf Van de (gemotiveerde) patiënt wordt verwacht om actief deel te nemen aan de behandeling De zorgverlener is verantwoordelijk voor het aanbieden van, of verwijzen naar, goede stoppenmet-rokenzorg De zorgverlener ondersteunt het zelfmanagement van de patiënt De zorg mag door elke zorgverlener uitgevoerd worden, mits hij of zij bekwaam is Er is een openbaar Kwaliteitsregister waarin personen die bekwaam zijn voor het geven van intensieve stoppenmet-rokenzorg zijn opgenomen Van alle zorgverleners wordt verwacht dat zij in staat zijn een stoppen-met-rokenadvies te geven en te weten naar wie zij de roker kunnen doorverwijzen binnen het stoppen-met-rokennetwerk als zij zelf onvoldoende bekwaam of toegerust zijn om onderdeel # (motivatie verhogende behandeling) en/of onderdeel # (begeleiding bij het stoppen met roken) aan te bieden Zorgverleners die alleen een stopadvies geven en de patiënt verwijzen dienen wel de opvolging van het advies te blijven monitoren, bijvoorbeeld door hier op terug te komen in vervolgafspraken met de patiënt Voor elke patiënt die wordt begeleid in het stoppen met roken wordt een individueel zorgplan gemaakt, waarin afspraken worden vastgelegd die van belang zijn voor de behandeling van de individuele patiënt Er is een regiebehandelaar stoppen-met-roken aanwezig die fungeert als vast aanspreekpunt voor de patiënt en de coördinatie en continuïteit van de zorg waarborgt Andere belangrijke aspecten van de stoppen-met-rokenzorg zijn de aanwezigheid van samenwerkingsafspraken en een Een kwaliteitsindicator is een meetbaar aspect van de zorg die een aanwijzing geeft over de kwaliteit van zorg De kwaliteitsindicatoren worden berekend en/of bepaald op basis van de minimale parameterset (MPS) De MPS bevat de parameters die in ieder geval elektronisch worden vastgelegd door de zorgverlener Kwaliteitsindicatoren worden onderverdeeld in procesindicatoren, uitkomstindicatoren en structuurindicatoren Procesindicatoren geven een indicatie over het verloop van het individuele zorgproces Een voorbeeld is het percentage patiënten dat een stopadvies heeft gekregen Uitkomstindicatoren geven een indicatie over de uitkomst van het individuele zorgproces Het percentage patiënten dat gestopt is met roken na de behandeling is hiervan een voorbeeld Structuurindicatoren geven informatie over de kwaliteit van de netwerkorganisatie Voor stoppen met roken is dit bijvoorbeeld de De Zorgstandaard Tabaksverslaving is van toepassing op iedereen die tabak rookt Generieke modules die op leefstijl van toepassing zijn kunnen ten opzichte van de Zorgstandaard Tabaksverslaving als complementair worden beschouwd De zorgverlener speelt een belangrijke rol in de implementatie van de Zorgstandaard Tabaksverslaving In feite hebben alle zorgverleners gezien de gezondheidsschade van roken een taak in de behandeling van tabaksverslaving Benadrukt moet worden dat niet iedere zorgverlener en discipline âallesâ hoeft te doen het gaat om ondersteuning van het stoppen-met-rokenproces in een netwerkbenadering De zorgverlener dient hiertoe voldoende ondersteund te worden door middel van scholing en afspraken rond de inkoop van stoppen-met-rokenzorg De Zorgstandaard Tabaksverslaving kan als uitgangspunt gebruikt worden om afspraken over de.
| 554 | nvog |
van de zorg die een aanwijzing geeft over de kwaliteit van zorg De kwaliteitsindicatoren worden berekend en/of bepaald op basis van de minimale parameterset (MPS) De MPS bevat de parameters die in ieder geval elektronisch worden vastgelegd door de zorgverlener Kwaliteitsindicatoren worden onderverdeeld in procesindicatoren, uitkomstindicatoren en structuurindicatoren Procesindicatoren geven een indicatie over het verloop van het individuele zorgproces Een voorbeeld is het percentage patiënten dat een stopadvies heeft gekregen Uitkomstindicatoren geven een indicatie over de uitkomst van het individuele zorgproces Het percentage patiënten dat gestopt is met roken na de behandeling is hiervan een voorbeeld Structuurindicatoren geven informatie over de kwaliteit van de netwerkorganisatie Voor stoppen met roken is dit bijvoorbeeld de De Zorgstandaard Tabaksverslaving is van toepassing op iedereen die tabak rookt Generieke modules die op leefstijl van toepassing zijn kunnen ten opzichte van de Zorgstandaard Tabaksverslaving als complementair worden beschouwd De zorgverlener speelt een belangrijke rol in de implementatie van de Zorgstandaard Tabaksverslaving In feite hebben alle zorgverleners gezien de gezondheidsschade van roken een taak in de behandeling van tabaksverslaving Benadrukt moet worden dat niet iedere zorgverlener en discipline âallesâ hoeft te doen het gaat om ondersteuning van het stoppen-met-rokenproces in een netwerkbenadering De zorgverlener dient hiertoe voldoende ondersteund te worden door middel van scholing en afspraken rond de inkoop van stoppen-met-rokenzorg De Zorgstandaard Tabaksverslaving kan als uitgangspunt gebruikt worden om afspraken over de Een andere belangrijke implementatiefactor is het vastleggen van regelingen en afspraken in de <DATUM> PATIÃNTEN MET EEN VERHOOGD RISICO OP EEN TABAKSGERELATEERDE KLACHT OF Annexen bevatten regelingen en afspraken die vereist zijn voor de feitelijke toepassing van de Zorgstandaard in het traject van inkoop van de zorg Annexen kunnen aan de Zorgstandaard De stoppen-met-rokenzorg is grofweg te verdelen in de gedragsmatige en de farmacologische behandeling Een gedragsmatige behandeling kan op zichzelf staand, zonder farmacotherapie worden gegeven, want medicatie is niet voor alle patiënten geschikt en een deel wil ook geen medicatie Een farmacologische behandeling daarentegen dient altijd gecombineerd te worden met een gedragsmatige behandeling, aangezien een gecombineerde aanpak effectiever is dan Een damper is iemand die een e-sigaret gebruikt, ongeacht de frequentie en hoeveelheid Derdehandsrook betreft de deeltjes uit de tabaksrook die neerdalen tijdens en na het roken en âergensâ achterblijven, bijvoorbeeld op de grond, klevend aan objecten, in kleding of op Gelijktijdig gebruik van tabak (bijvoorbeeld het roken van sigaretten) en e-sigaret Elektronische sigaret die een vloeistof bevat variërend in smaak en nicotineconcentratie De e-sigaret kan de vorm hebben van een reguliere sigaret of een relatief groot apparaat zijn met een batterij en software die de damper kan instellen afhankelijk van behoefte De e-sigaret valt Een ex-damper is iemand die ooit een e-sigaret heeft gebruikt, ongeacht frequentie en hoeveelheid nicotine, maar dit in het afgelopen jaar niet meer heeft gedaan Een ex-roker is iemand die ooit een tabaksproduct heeft gerookt, ongeacht vorm (bijvoorbeeld sigaret, pijp, sigaar), frequentie en hoeveelheid, maar dit in het afgelopen jaar niet meer heeft gedaan.
| 564 | nvog |
de <DATUM> PATIÃNTEN MET EEN VERHOOGD RISICO OP EEN TABAKSGERELATEERDE KLACHT OF Annexen bevatten regelingen en afspraken die vereist zijn voor de feitelijke toepassing van de Zorgstandaard in het traject van inkoop van de zorg Annexen kunnen aan de Zorgstandaard De stoppen-met-rokenzorg is grofweg te verdelen in de gedragsmatige en de farmacologische behandeling Een gedragsmatige behandeling kan op zichzelf staand, zonder farmacotherapie worden gegeven, want medicatie is niet voor alle patiënten geschikt en een deel wil ook geen medicatie Een farmacologische behandeling daarentegen dient altijd gecombineerd te worden met een gedragsmatige behandeling, aangezien een gecombineerde aanpak effectiever is dan Een damper is iemand die een e-sigaret gebruikt, ongeacht de frequentie en hoeveelheid Derdehandsrook betreft de deeltjes uit de tabaksrook die neerdalen tijdens en na het roken en âergensâ achterblijven, bijvoorbeeld op de grond, klevend aan objecten, in kleding of op Gelijktijdig gebruik van tabak (bijvoorbeeld het roken van sigaretten) en e-sigaret Elektronische sigaret die een vloeistof bevat variërend in smaak en nicotineconcentratie De e-sigaret kan de vorm hebben van een reguliere sigaret of een relatief groot apparaat zijn met een batterij en software die de damper kan instellen afhankelijk van behoefte De e-sigaret valt Een ex-damper is iemand die ooit een e-sigaret heeft gebruikt, ongeacht frequentie en hoeveelheid nicotine, maar dit in het afgelopen jaar niet meer heeft gedaan Een ex-roker is iemand die ooit een tabaksproduct heeft gerookt, ongeacht vorm (bijvoorbeeld sigaret, pijp, sigaar), frequentie en hoeveelheid, maar dit in het afgelopen jaar niet meer heeft gedaan De farmacologische behandeling richt zich op het ondersteunen van het stoppen met roken met medicamenteuze middelen zoals nicotinevervangende middelen en andere medicatie Een verplicht onderdeel van de farmacologische behandeling is het informeren over medicamenteuze middelen en het begeleiden van het gebruik ervan Een farmacologische behandeling dient altijd te worden gecombineerd met gedragsmatige ondersteuning De gedragsmatige behandeling bij stoppen met roken richt zich op de psychologische of Patiënten die gemotiveerd zijn om op korte termijn (binnen één maand) te stoppen met roken Bij heat not burn producten wordt tabak verhit maar niet verbrand Deze producten bevatten wel giftige stoffen, maar gebruikers staan niet bloot aan schadelijke verbrandingsproducten Daarom is de uitstoot van schadelijke stoffen van deze producten in beginsel lager dan van de reguliere sigaret, shag, sigaar of pijp Het is echter nog onduidelijk of de schadelijkheid daardoor ook minder is, omdat een veilig niveau van blootstelling van veel van deze stoffen niet bestaat De effecten op de langere termijn en de effecten op de gehele bevolking zijn evenmin Onder identificatie wordt verstaan het vragen en vastleggen van rookstatus van een individu Het individueel zorgplan is een plan dat de zorgverlener en de patiënt samen opstellen, waarin afspraken die van belang zijn voor de behandeling van de individuele patiënt schriftelijk of De intensiteit is de combinatie van de frequentie (aantal contactmomenten) en de duur (duur per contactmoment) van de behandeling Een intensieve behandeling bestaat uit minstens vier.
| 556 | nvog |
De farmacologische behandeling richt zich op het ondersteunen van het stoppen met roken met medicamenteuze middelen zoals nicotinevervangende middelen en andere medicatie Een verplicht onderdeel van de farmacologische behandeling is het informeren over medicamenteuze middelen en het begeleiden van het gebruik ervan Een farmacologische behandeling dient altijd te worden gecombineerd met gedragsmatige ondersteuning De gedragsmatige behandeling bij stoppen met roken richt zich op de psychologische of Patiënten die gemotiveerd zijn om op korte termijn (binnen één maand) te stoppen met roken Bij heat not burn producten wordt tabak verhit maar niet verbrand Deze producten bevatten wel giftige stoffen, maar gebruikers staan niet bloot aan schadelijke verbrandingsproducten Daarom is de uitstoot van schadelijke stoffen van deze producten in beginsel lager dan van de reguliere sigaret, shag, sigaar of pijp Het is echter nog onduidelijk of de schadelijkheid daardoor ook minder is, omdat een veilig niveau van blootstelling van veel van deze stoffen niet bestaat De effecten op de langere termijn en de effecten op de gehele bevolking zijn evenmin Onder identificatie wordt verstaan het vragen en vastleggen van rookstatus van een individu Het individueel zorgplan is een plan dat de zorgverlener en de patiënt samen opstellen, waarin afspraken die van belang zijn voor de behandeling van de individuele patiënt schriftelijk of De intensiteit is de combinatie van de frequentie (aantal contactmomenten) en de duur (duur per contactmoment) van de behandeling Een intensieve behandeling bestaat uit minstens vier kwaliteit van zorg Een kwaliteitsindicator is in feite een meting Voor een meting is informatie nodig, dit zijn de parameters die door de zorgverleners worden vastgelegd als de minimale parameterset (MPS) Kwaliteitsindicatoren worden berekend en/of bepaald op basis van de MPS De uitkomst zegt iets over de mate van kwaliteit van de aspecten van de zorg die zijn Meeroken is een passieve blootstelling aan tabaksrook via de hoofdstroomrook (de uitgeblazen rook van een roker) en de zijstroomrook (de rook die door de smeulende sigaret, sigaar of pijp Een meeroker is een niet-roker die (in de afgelopen zeven dagen) passief is blootgesteld aan De minimale parameterset (MPS) bevat de parameters (data, gegevens) die in ieder geval elektronisch worden vastgelegd door de zorgverlener om kwaliteitsinformatie te kunnen aanleveren aan de zorgverzekeraar als contractpartner en aan de IGJ (Inspectie Patiënten die duidelijk aangeven echt niet te willen stoppen met roken (ook niet op de lange Patiënten die in de toekomst wel graag zouden willen stoppen (intentie om te stoppen binnen één tot zes maanden), maar dat om uiteenlopende redenen voor zich uitschuiven en/of niet op Patiënten zijn personen op wie deze Zorgstandaard van toepassing is (rokers) De regiebehandelaar stoppen-met-roken is het vaste aanspreekpunt in het stoppen-metrokennetwerk De regiebehandelaar is een bekwame zorgverlener die beschikt over het individueel zorgplan van de patiënt met daarin de meest actuele informatie met betrekking tot stoppen met roken, van alle relevante medische informatie van de patiënt op de hoogte is en bekend is met het beschikbare stopaanbod De regiebehandelaar is verantwoordelijk voor de.
| 560 | nvog |
meting Voor een meting is informatie nodig, dit zijn de parameters die door de zorgverleners worden vastgelegd als de minimale parameterset (MPS) Kwaliteitsindicatoren worden berekend en/of bepaald op basis van de MPS De uitkomst zegt iets over de mate van kwaliteit van de aspecten van de zorg die zijn Meeroken is een passieve blootstelling aan tabaksrook via de hoofdstroomrook (de uitgeblazen rook van een roker) en de zijstroomrook (de rook die door de smeulende sigaret, sigaar of pijp Een meeroker is een niet-roker die (in de afgelopen zeven dagen) passief is blootgesteld aan De minimale parameterset (MPS) bevat de parameters (data, gegevens) die in ieder geval elektronisch worden vastgelegd door de zorgverlener om kwaliteitsinformatie te kunnen aanleveren aan de zorgverzekeraar als contractpartner en aan de IGJ (Inspectie Patiënten die duidelijk aangeven echt niet te willen stoppen met roken (ook niet op de lange Patiënten die in de toekomst wel graag zouden willen stoppen (intentie om te stoppen binnen één tot zes maanden), maar dat om uiteenlopende redenen voor zich uitschuiven en/of niet op Patiënten zijn personen op wie deze Zorgstandaard van toepassing is (rokers) De regiebehandelaar stoppen-met-roken is het vaste aanspreekpunt in het stoppen-metrokennetwerk De regiebehandelaar is een bekwame zorgverlener die beschikt over het individueel zorgplan van de patiënt met daarin de meest actuele informatie met betrekking tot stoppen met roken, van alle relevante medische informatie van de patiënt op de hoogte is en bekend is met het beschikbare stopaanbod De regiebehandelaar is verantwoordelijk voor de Deze stoppen-metrokenzorg kan onderdeel zijn van een behandeling voor een andere (chronische) aandoening Roken is het roken van tabak als sigaret, shag, pijp, sigaar, of waterpijp Het gebruik van een Een roker is een gebruiker (in het afgelopen jaar) van een tabaksproduct, ongeacht de vorm, frequentie en hoeveelheid van gebruik (zie âRokenâ) Iemand die (in het afgelopen jaar) enkel een e-sigaret heeft gebruikt is een damper De Zorgstandaard Tabaksverslaving is van Het stoppen-met-rokennetwerk betreft alle zorgverleners die betrokken zijn in de zorg rond De stoppen-met-rokenzorg is het overkoepelende begrip waarmee het gehele traject rond stoppen met roken wordt aangeduid, beginnend bij het vragen naar tabaksgebruik en het adviseren om te stoppen, tot en met de nazorg van gestopte rokers Het stopplan is een plan voor het stoppen met roken wat de patiënt voor zichzelf maakt De patiënt kan in het stopplan de onderwerpen van de begeleiding noteren die voor hem/haar van belang zijn (ook als er geen zorgverlener betrokken is) Het stopplan is een onderdeel van het <PERSOON> is een verslavend genotmiddel, niet alleen door de aanwezigheid van nicotine maar ook door gewoontevorming <PERSOON> die roken blijven onder andere roken omdat zij het nicotinegehalte in het lichaam in stand willen houden vanwege de prettige bijeffecten van nicotine en vanwege het willen tegengaan van de ontwenningsverschijnselen van nicotine Tabaksverslaving is als stoornis geregistreerd in het psychiatrische classificatiesysteem Diagnostic and Statistical Manual of mental disorders (DSM #) Volgens de DSM # kent.
| 580 | nvog |
onderdeel zijn van een behandeling voor een andere (chronische) aandoening Roken is het roken van tabak als sigaret, shag, pijp, sigaar, of waterpijp Het gebruik van een Een roker is een gebruiker (in het afgelopen jaar) van een tabaksproduct, ongeacht de vorm, frequentie en hoeveelheid van gebruik (zie âRokenâ) Iemand die (in het afgelopen jaar) enkel een e-sigaret heeft gebruikt is een damper De Zorgstandaard Tabaksverslaving is van Het stoppen-met-rokennetwerk betreft alle zorgverleners die betrokken zijn in de zorg rond De stoppen-met-rokenzorg is het overkoepelende begrip waarmee het gehele traject rond stoppen met roken wordt aangeduid, beginnend bij het vragen naar tabaksgebruik en het adviseren om te stoppen, tot en met de nazorg van gestopte rokers Het stopplan is een plan voor het stoppen met roken wat de patiënt voor zichzelf maakt De patiënt kan in het stopplan de onderwerpen van de begeleiding noteren die voor hem/haar van belang zijn (ook als er geen zorgverlener betrokken is) Het stopplan is een onderdeel van het <PERSOON> is een verslavend genotmiddel, niet alleen door de aanwezigheid van nicotine maar ook door gewoontevorming <PERSOON> die roken blijven onder andere roken omdat zij het nicotinegehalte in het lichaam in stand willen houden vanwege de prettige bijeffecten van nicotine en vanwege het willen tegengaan van de ontwenningsverschijnselen van nicotine Tabaksverslaving is als stoornis geregistreerd in het psychiatrische classificatiesysteem Diagnostic and Statistical Manual of mental disorders (DSM #) Volgens de DSM # kent criteria, waaronder bijvoorbeeld het optreden van tolerantie, regelmatig meer gebruiken dan gepland, mislukte stoppogingen en een sterk verlangen naar tabak (craving) Voor een diagnose moet worden voldaan aan het algemene criterium van een duidelijke beperking of lijden als gevolg van gebruik plus twee criteria uit de lijst Bij het stoppen met roken zijn de onthoudingsverschijnselen meestal binnen een paar weken tot een maand voorbij, maar de gewoontevorming kan nog jaren, soms levenslang, bijdragen aan terugval Hetzelfde geldt voor Het mislukken van een serieuze stoppoging doordat de patiënt terugvalt in het oude gedrag Overdracht van een patiënt tussen twee zorgverleners, waarbij de zorgverleners onderling afstemmen hoe het verder gaat met de patiënt Alles wat de patiënt zelf doet om te stoppen met roken is zelfmanagement Een Zorgstandaard geeft een functionele beschrijving van de norm voor de multidisciplinaire zorg voor een bepaalde chronische ziekte, of voor algemene aspecten van die chronische ziekte Een Zorgstandaard is de basis voor een programmatische aanpak en beschrijft vanuit patiëntenperspectief waar goede zorg aan moet voldoen De Zorgstandaard beschrijft de inhoud van de zorg, de organisatie van de zorg en vereisten voor implementatie De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de zorg voor stoppen met roken c q de Gezondheidszorgprofessional die betrokken is bij de zorg voor de patiënt, mits bekwaam voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een chronisch obstructieve longziekte onder mensen met een lagere socio-economische status Roken is erg schadelijk voor de gezondheid Het veroorzaakt (mede) aandoeningen als COPD, kanker, hart- en vaataandoeningen en meer Ook meeroken is risicovol Jaarlijks sterven.
| 578 | nvog |
gebruiken dan gepland, mislukte stoppogingen en een sterk verlangen naar tabak (craving) Voor een diagnose moet worden voldaan aan het algemene criterium van een duidelijke beperking of lijden als gevolg van gebruik plus twee criteria uit de lijst Bij het stoppen met roken zijn de onthoudingsverschijnselen meestal binnen een paar weken tot een maand voorbij, maar de gewoontevorming kan nog jaren, soms levenslang, bijdragen aan terugval Hetzelfde geldt voor Het mislukken van een serieuze stoppoging doordat de patiënt terugvalt in het oude gedrag Overdracht van een patiënt tussen twee zorgverleners, waarbij de zorgverleners onderling afstemmen hoe het verder gaat met de patiënt Alles wat de patiënt zelf doet om te stoppen met roken is zelfmanagement Een Zorgstandaard geeft een functionele beschrijving van de norm voor de multidisciplinaire zorg voor een bepaalde chronische ziekte, of voor algemene aspecten van die chronische ziekte Een Zorgstandaard is de basis voor een programmatische aanpak en beschrijft vanuit patiëntenperspectief waar goede zorg aan moet voldoen De Zorgstandaard beschrijft de inhoud van de zorg, de organisatie van de zorg en vereisten voor implementatie De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de zorg voor stoppen met roken c q de Gezondheidszorgprofessional die betrokken is bij de zorg voor de patiënt, mits bekwaam voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een chronisch obstructieve longziekte onder mensen met een lagere socio-economische status Roken is erg schadelijk voor de gezondheid Het veroorzaakt (mede) aandoeningen als COPD, kanker, hart- en vaataandoeningen en meer Ook meeroken is risicovol Jaarlijks sterven ### mensen aan de directe gevolgen van roken en een onbekend aantal aan de gevolgen van meeroken Roken leidt veelal tot de chronische aandoening tabaksverslaving Stoppen met roken is lastig onder andere vanwege de en de aan verslaving inherente kans op terugval Meer dan driekwart van de rokers wil op een moment in de toekomst stoppen Een deel zal dat zonder professionele hulp kunnen; een ander deel van de rokers heeft professionele ondersteuning nodig om definitief te kunnen stoppen met roken Daarvoor is een beschrijving van de aanpak bij stoppen met roken nodig De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de zorg, de als doel het bevorderen van goede zorg bij stoppen met roken c q het behandelen van In dit hoofdstuk wordt de aanleiding voor de Zorgstandaard Tabaksverslaving beschreven Er wordt informatie gegeven over roken, tabaksverslaving, stoppen met roken en de gevolgen van roken Als laatste wordt het begrip Zorgstandaard toegelicht Roken vormt een van de grootste bedreigingen voor de gezondheid Rookgedrag veroorzaakt in veel gevallen een tabaksverslaving, wat een belangrijke reden is waarom mensen het rookgedrag niet onder controle hebben of niet blijvend kunnen stoppen Tabaksverslaving wordt tegenwoordig gezien als zelfstandige aandoening, vergelijkbaar met alcoholverslaving en heroïneverslaving De meeste rokers van tabak hebben een tabaksverslaving en andersom roken de meeste mensen met een tabaksverslaving tabak Hoewel de twee termen ârokenâ en tabaksverslavingâ niet exact hetzelfde zijn, worden ze in deze Zorgstandaard Tabaksverslaving als synoniemen gebruikt, tenzij expliciet anders wordt aangegeven.
| 552 | nvog |
### mensen aan de directe gevolgen van roken en een onbekend aantal aan de gevolgen van meeroken Roken leidt veelal tot de chronische aandoening tabaksverslaving Stoppen met roken is lastig onder andere vanwege de en de aan verslaving inherente kans op terugval Meer dan driekwart van de rokers wil op een moment in de toekomst stoppen Een deel zal dat zonder professionele hulp kunnen; een ander deel van de rokers heeft professionele ondersteuning nodig om definitief te kunnen stoppen met roken Daarvoor is een beschrijving van de aanpak bij stoppen met roken nodig De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de zorg, de als doel het bevorderen van goede zorg bij stoppen met roken c q het behandelen van In dit hoofdstuk wordt de aanleiding voor de Zorgstandaard Tabaksverslaving beschreven Er wordt informatie gegeven over roken, tabaksverslaving, stoppen met roken en de gevolgen van roken Als laatste wordt het begrip Zorgstandaard toegelicht Roken vormt een van de grootste bedreigingen voor de gezondheid Rookgedrag veroorzaakt in veel gevallen een tabaksverslaving, wat een belangrijke reden is waarom mensen het rookgedrag niet onder controle hebben of niet blijvend kunnen stoppen Tabaksverslaving wordt tegenwoordig gezien als zelfstandige aandoening, vergelijkbaar met alcoholverslaving en heroïneverslaving De meeste rokers van tabak hebben een tabaksverslaving en andersom roken de meeste mensen met een tabaksverslaving tabak Hoewel de twee termen ârokenâ en tabaksverslavingâ niet exact hetzelfde zijn, worden ze in deze Zorgstandaard Tabaksverslaving als synoniemen gebruikt, tenzij expliciet anders wordt aangegeven in deze zorgstandaard ook de âbehandeling van tabaksverslavingâ en âstoppen-met-rokenbegeleidingâ als hetzelfde gebruikt tenzij expliciet anders genoemd vaataandoeningen en luchtwegaandoeningen zowel bij de roker zelf als bij de meeroker Ook al rookt het grootste gedeelte van de Nederlandse bevolking niet, toch rookt nog bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen wél en is roken de grootste vermijdbare risicofactor De gevolgen van roken zijn te voorkomen door te stoppen met roken, waarbij de gezondheidswinst groter is wanneer eerder wordt gestopt met roken Hiervoor is een samenhangende landelijke aanpak nodig, waaraan zowel de rijks- en lokale overheid, gezondheidszorg, zorgverzekeraars, als de maatschappij bijdragen De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de rol van de gezondheidszorg De Zorgstandaard is geschreven voor een ieder die te maken heeft met stoppen met roken, zoals patiënten, zorgverleners, In ### rookte de Nederlandse roker gemiddeld tien sigaretten per dag [#], maar tussen rokers onderling zitten grote verschillen In ### rookte ongeveer ##% van alle Nederlandse volwassenen (achttien jaar en ouder) wel eens en ##% rookte dagelijks [#] In ### was de prevalentie van roken aanzienlijk hoger onder mensen (vanaf <LEEFTIJD> jaar) met een lager opleidingsniveau (enkel basisonderwijs ##%; vmbo/mbo#, avo onderbouw ##%) dan onder mensen met een hoger vwo, mbo #,#,#) rookte ##% wel eens in ### [#] De groep lager opgeleiden heeft meer moeite met stoppen met roken Roken draagt hierdoor bij aan de gezondheidsverschillen tussen mensen <PERSOON> is een verslavend genotmiddel onder andere door de aanwezigheid van nicotine [#].
| 608 | nvog |
ook de âbehandeling van tabaksverslavingâ en âstoppen-met-rokenbegeleidingâ als hetzelfde gebruikt tenzij expliciet anders genoemd vaataandoeningen en luchtwegaandoeningen zowel bij de roker zelf als bij de meeroker Ook al rookt het grootste gedeelte van de Nederlandse bevolking niet, toch rookt nog bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen wél en is roken de grootste vermijdbare risicofactor De gevolgen van roken zijn te voorkomen door te stoppen met roken, waarbij de gezondheidswinst groter is wanneer eerder wordt gestopt met roken Hiervoor is een samenhangende landelijke aanpak nodig, waaraan zowel de rijks- en lokale overheid, gezondheidszorg, zorgverzekeraars, als de maatschappij bijdragen De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de rol van de gezondheidszorg De Zorgstandaard is geschreven voor een ieder die te maken heeft met stoppen met roken, zoals patiënten, zorgverleners, In ### rookte de Nederlandse roker gemiddeld tien sigaretten per dag [#], maar tussen rokers onderling zitten grote verschillen In ### rookte ongeveer ##% van alle Nederlandse volwassenen (achttien jaar en ouder) wel eens en ##% rookte dagelijks [#] In ### was de prevalentie van roken aanzienlijk hoger onder mensen (vanaf <LEEFTIJD> jaar) met een lager opleidingsniveau (enkel basisonderwijs ##%; vmbo/mbo#, avo onderbouw ##%) dan onder mensen met een hoger vwo, mbo #,#,#) rookte ##% wel eens in ### [#] De groep lager opgeleiden heeft meer moeite met stoppen met roken Roken draagt hierdoor bij aan de gezondheidsverschillen tussen mensen <PERSOON> is een verslavend genotmiddel onder andere door de aanwezigheid van nicotine [#] andere psychoactieve stoffen, zoals heroïne en cocaïne [#] Dopamine geeft een plezierig, belonend gevoel, heeft effect op genot, blijdschap en stemming en speelt een grote rol bij het ontstaan van verslaving Rokers ervaren een lage dosis nicotine als stimulerend en concentratieverhogend, en een hoge dosis nicotine als rustgevend [##] Verslaafde rokers roken voor een belangrijk deel om het nicotinegehalte waar zij aan gewend zijn geraakt in hun lichaam op peil te houden Bij een daling van de nicotinespiegel ondervinden zij ontwenningsverschijnselen Met het roken van een volgende sigaret zijn zij in staat om de nicotine-depletie (veelal binnen ## seconden) weer op te heffen, wat zij ervaren als de prettige effecten van het roken [#, ##] Hierdoor zijn veel rokers afhankelijk van nicotine Hoewel niet alle rokers verslaafd zijn, is de urgentie om te stoppen met roken ook bij niet-verslaafden groot, Tabaksverslaving is een aandoening en als zodanig opgenomen in de International Classification of Diseases (ICD-##) en in de International Classification of Primary Care (ICPC##) [##, ##] Daarnaast is tabaksverslaving als stoornis geregistreerd in het psychiatrische Volgens de DSM # kent de diagnose tabaksverslaving of stoornis in het tabaksgebruik (tobacco use disorder) elf criteria Voor een diagnose moet worden voldaan aan het algemene criterium van een duidelijke beperking of lijden als gevolg van gebruik plus twee criteria uit de lijst Op basis van het aantal criteria dat van toepassing is kan een indeling worden gemaakt in een lichte (<DATUM> criteria), matige (<DATUM> criteria) of ernstige (⥠# criteria) tabaksverslaving De.
| 656 | nvog |
[#] Dopamine geeft een plezierig, belonend gevoel, heeft effect op genot, blijdschap en stemming en speelt een grote rol bij het ontstaan van verslaving Rokers ervaren een lage dosis nicotine als stimulerend en concentratieverhogend, en een hoge dosis nicotine als rustgevend [##] Verslaafde rokers roken voor een belangrijk deel om het nicotinegehalte waar zij aan gewend zijn geraakt in hun lichaam op peil te houden Bij een daling van de nicotinespiegel ondervinden zij ontwenningsverschijnselen Met het roken van een volgende sigaret zijn zij in staat om de nicotine-depletie (veelal binnen ## seconden) weer op te heffen, wat zij ervaren als de prettige effecten van het roken [#, ##] Hierdoor zijn veel rokers afhankelijk van nicotine Hoewel niet alle rokers verslaafd zijn, is de urgentie om te stoppen met roken ook bij niet-verslaafden groot, Tabaksverslaving is een aandoening en als zodanig opgenomen in de International Classification of Diseases (ICD-##) en in de International Classification of Primary Care (ICPC##) [##, ##] Daarnaast is tabaksverslaving als stoornis geregistreerd in het psychiatrische Volgens de DSM # kent de diagnose tabaksverslaving of stoornis in het tabaksgebruik (tobacco use disorder) elf criteria Voor een diagnose moet worden voldaan aan het algemene criterium van een duidelijke beperking of lijden als gevolg van gebruik plus twee criteria uit de lijst Op basis van het aantal criteria dat van toepassing is kan een indeling worden gemaakt in een lichte (<DATUM> criteria), matige (<DATUM> criteria) of ernstige (⥠# criteria) tabaksverslaving De Vaker en in grotere hoeveelheden gebruiken dan het plan was Door gebruik tekortschieten op het werk, school of thuis Blijven gebruiken ondanks dat het problemen meebrengt in het relationele vlak Door gebruik opgeven van hobbyâs, sociale activiteiten of werk Voortdurend gebruik, zelfs wanneer het individu daardoor in gevaar komt # Voortdurend gebruik ondanks weet hebben dat het gebruik lichamelijke of psychische Grotere hoeveelheden nodig hebben om het effect nog te voelen oftewel tolerantie ## Het optreden van onthoudingsverschijnselen, die minder hevig worden door meer van de stof Stoppen met roken is onder meer lastig vanwege hinderlijke tabaksonthoudingsverschijnselen (zie bijlage # voor de officiële tekst uit de DSM #) [##] Ontwenningsverschijnselen hebben een lichamelijke en psychische component Ontwenningsverschijnselen van tabak zijn bijvoorbeeld depressieve stemming, slapeloosheid, prikkelbaarheid, rusteloosheid, angst, , slechte concentratie, toegenomen eetlust met vaak als gevolg gewichtstoename Deze kunnen kort na het stoppen met roken, met een piek na één tot drie dagen, en ze duren meestal niet langer dan drie tot vier weken Toegenomen eetlust blijft vaak langer bestaan, evenals trek (craving) Craving heeft ook te maken met het afleren van de gewoonte van het roken (âpsychologische afhankelijkheidâ) De zin in roken (craving) kan veel langer en wisselend aanhouden, waardoor terugval kan ontstaan Bovendien kunnen fysieke en sociale triggers (cues) het stoppen met roken moeilijk maken, het rookgedrag in stand houden of zelfs bevorderen [##] Dit betekent dat stoppen met roken een langdurig proces kan zijn.
| 617 | nvog |
grotere hoeveelheden gebruiken dan het plan was Door gebruik tekortschieten op het werk, school of thuis Blijven gebruiken ondanks dat het problemen meebrengt in het relationele vlak Door gebruik opgeven van hobbyâs, sociale activiteiten of werk Voortdurend gebruik, zelfs wanneer het individu daardoor in gevaar komt # Voortdurend gebruik ondanks weet hebben dat het gebruik lichamelijke of psychische Grotere hoeveelheden nodig hebben om het effect nog te voelen oftewel tolerantie ## Het optreden van onthoudingsverschijnselen, die minder hevig worden door meer van de stof Stoppen met roken is onder meer lastig vanwege hinderlijke tabaksonthoudingsverschijnselen (zie bijlage # voor de officiële tekst uit de DSM #) [##] Ontwenningsverschijnselen hebben een lichamelijke en psychische component Ontwenningsverschijnselen van tabak zijn bijvoorbeeld depressieve stemming, slapeloosheid, prikkelbaarheid, rusteloosheid, angst, , slechte concentratie, toegenomen eetlust met vaak als gevolg gewichtstoename Deze kunnen kort na het stoppen met roken, met een piek na één tot drie dagen, en ze duren meestal niet langer dan drie tot vier weken Toegenomen eetlust blijft vaak langer bestaan, evenals trek (craving) Craving heeft ook te maken met het afleren van de gewoonte van het roken (âpsychologische afhankelijkheidâ) De zin in roken (craving) kan veel langer en wisselend aanhouden, waardoor terugval kan ontstaan Bovendien kunnen fysieke en sociale triggers (cues) het stoppen met roken moeilijk maken, het rookgedrag in stand houden of zelfs bevorderen [##] Dit betekent dat stoppen met roken een langdurig proces kan zijn socio-economische status blijkt het vaak moeilijk om te stoppen zij ervaren minder sociale steun voor stoppen met roken, hebben een sterkere verslaving, lagere eigen effectiviteit en meer stress [#] Toch blijkt dat ##% van de rokers in <LOCATIE> van plan is om in de toekomst te stoppen met roken [##] Zorgen over de eigen gezondheid of de gezondheid van kinderen (indien van toepassing) vormen de belangrijkste motivatie voor stoppen onder zowel huidige rokers als ex-rokers, gevolgd door advies door deskundigen en advies of ondersteuning van familie of vrienden [##] Het merendeel van de rokers heeft wel eens geprobeerd om te stoppen met roken, maar is hierin niet geslaagd Rokers noemen hiervoor verschillende redenen, zoals stress, nervositeit en een depressieve stemming (dit zouden voorbijgaande onthoudingsverschijnselen kunnen zijn) die zij willen verminderen door te roken, gemis van roken (de ervaring van plezier, roken op feestjes of in het dagelijks leven), rokers in de omgeving en gewichtstoename [##, ##] Bij het ondernemen van een stoppoging gebruikten verreweg de meesten (##%) geen hulpmiddelen of stopmethoden [##] Hoewel een deel van de rokers succesvol stopt met roken zonder professionele hulp (al dan niet in één keer), is het van groot belang dat er passende hulp wordt aangeboden aan rokers die onder begeleiding willen stoppen, omdat de slaagkans van een begeleide stoppoging groter is [#] Roken is verantwoordelijk voor de meeste kankersoorten aan de luchtwegen en spijsverteringskanalen [#] Meer dan ##% van chronische obstructieve longaandoeningen kan worden toegeschreven aan roken [#] Daarnaast veroorzaakt roken tal van andere lichamelijke.
| 631 | nvog |
om te stoppen zij ervaren minder sociale steun voor stoppen met roken, hebben een sterkere verslaving, lagere eigen effectiviteit en meer stress [#] Toch blijkt dat ##% van de rokers in <LOCATIE> van plan is om in de toekomst te stoppen met roken [##] Zorgen over de eigen gezondheid of de gezondheid van kinderen (indien van toepassing) vormen de belangrijkste motivatie voor stoppen onder zowel huidige rokers als ex-rokers, gevolgd door advies door deskundigen en advies of ondersteuning van familie of vrienden [##] Het merendeel van de rokers heeft wel eens geprobeerd om te stoppen met roken, maar is hierin niet geslaagd Rokers noemen hiervoor verschillende redenen, zoals stress, nervositeit en een depressieve stemming (dit zouden voorbijgaande onthoudingsverschijnselen kunnen zijn) die zij willen verminderen door te roken, gemis van roken (de ervaring van plezier, roken op feestjes of in het dagelijks leven), rokers in de omgeving en gewichtstoename [##, ##] Bij het ondernemen van een stoppoging gebruikten verreweg de meesten (##%) geen hulpmiddelen of stopmethoden [##] Hoewel een deel van de rokers succesvol stopt met roken zonder professionele hulp (al dan niet in één keer), is het van groot belang dat er passende hulp wordt aangeboden aan rokers die onder begeleiding willen stoppen, omdat de slaagkans van een begeleide stoppoging groter is [#] Roken is verantwoordelijk voor de meeste kankersoorten aan de luchtwegen en spijsverteringskanalen [#] Meer dan ##% van chronische obstructieve longaandoeningen kan worden toegeschreven aan roken [#] Daarnaast veroorzaakt roken tal van andere lichamelijke Roken is een belangrijke oorzaak van negatieve uitkomsten bij zwangerschap, zoals verlaagde vruchtbaarheid, perinatale sterfte, een verhoogde kans op spontane abortus, loslating van de placenta en een verdubbelde kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap [#, ##] Babyâs van rokende moeders wegen gemiddeld ###-### gram minder bij de geboorte Daarnaast is roken causaal geassocieerd met wiegendood Meer tabaksgerelateerde klachten en aandoeningen staan in bijlage #, uitgesplitst naar gevolgen van roken, gevolgen van meeroken en gevolgen van roken Als een persoon wordt blootgesteld aan tabaksrook is dat meeroken [##] Deze blootstelling kan plaatsvinden via de hoofdstroomrook (de uitgeblazen rook van een roker) en de zijstroomrook (de rook die door de smeulende sigaret, sigaar of pijp direct in de ruimte wordt gebracht) Ook rokers kunnen meeroken, wanneer zij worden blootgesteld aan de rook van een smeulende sigaret â waarbij de lagere verbrandingstemperatuur zorgt voor een meer onvolledige verbranding en schadelijke uitstoot <PERSOON> brengt niet alleen de roker schade toe, maar ook de mensen om de roker heen Er bestaat geen veilige ondergrens aan de blootstelling van tabaksrook Zelfs blootstelling aan kleine hoeveelheden tabaksrook heeft negatieve effecten op de gezondheid Op korte termijn veroorzaakt meeroken vernauwing van de bloedvaten Inademen van rook kan daarnaast leiden tot acute hoofdpijn, (tijdelijk) verminderde smaak en reukvermogen, geïrriteerde ogen en luchtwegen Meeroken kan bij mensen met astma een astma-aanval veroorzaken en bij mensen met COPD voor extra benauwdheid zorgen Op de langere termijn vergroot meeroken de kans op hart- en.
| 623 | nvog |
Roken is een belangrijke oorzaak van negatieve uitkomsten bij zwangerschap, zoals verlaagde vruchtbaarheid, perinatale sterfte, een verhoogde kans op spontane abortus, loslating van de placenta en een verdubbelde kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap [#, ##] Babyâs van rokende moeders wegen gemiddeld ###-### gram minder bij de geboorte Daarnaast is roken causaal geassocieerd met wiegendood Meer tabaksgerelateerde klachten en aandoeningen staan in bijlage #, uitgesplitst naar gevolgen van roken, gevolgen van meeroken en gevolgen van roken Als een persoon wordt blootgesteld aan tabaksrook is dat meeroken [##] Deze blootstelling kan plaatsvinden via de hoofdstroomrook (de uitgeblazen rook van een roker) en de zijstroomrook (de rook die door de smeulende sigaret, sigaar of pijp direct in de ruimte wordt gebracht) Ook rokers kunnen meeroken, wanneer zij worden blootgesteld aan de rook van een smeulende sigaret â waarbij de lagere verbrandingstemperatuur zorgt voor een meer onvolledige verbranding en schadelijke uitstoot <PERSOON> brengt niet alleen de roker schade toe, maar ook de mensen om de roker heen Er bestaat geen veilige ondergrens aan de blootstelling van tabaksrook Zelfs blootstelling aan kleine hoeveelheden tabaksrook heeft negatieve effecten op de gezondheid Op korte termijn veroorzaakt meeroken vernauwing van de bloedvaten Inademen van rook kan daarnaast leiden tot acute hoofdpijn, (tijdelijk) verminderde smaak en reukvermogen, geïrriteerde ogen en luchtwegen Meeroken kan bij mensen met astma een astma-aanval veroorzaken en bij mensen met COPD voor extra benauwdheid zorgen Op de langere termijn vergroot meeroken de kans op hart- en Samenwonen met een roker verhoogt bij de niet-roker de kans op longkanker met ##% Volgens een al oude schatting is meeroken in <LOCATIE> verantwoordelijk voor honderden sterfgevallen door longkanker, enkele duizenden sterfgevallen door hartaandoeningen en vele tienduizenden gevallen van (meer of minder ernstige) Jaarlijks sterven ongeveer ## ### mensen aan tabak gerelateerde aandoeningen Zware rokers (roken van dagelijks )## sigaretten) die levenslang blijven roken hebben een kans van ##% om vóór hun ##ste levensjaar te overlijden, zij verliezen gemiddeld dertien levensjaren [##] Roken is als oorzaak toewijsbaar aan ##% van de sterfgevallen aan longkanker, ##% van de sterfgevallen aan COPD, ##% van de sterfgevallen aan slokdarmkanker, ##% van de sterfgevallen aan strottenhoofd kanker, ##% van de sterfgevallen aan mondholtekanker en van de sterfgevallen aan blaaskanker, alvleesklierkanker, maagkanker respectievelijk ##%, ##% en ##% Daarnaast is circa ##% van de sterfte aan coronaire hartziekten, #% van de sterfte aan hartfalen en #% van de sterfte aan beroerte te wijten aan roken [##] Wereldwijd kan ##,#% van de sterfte toegeschreven worden aan roken [##] In <LOCATIE> is dit hoger, namelijk ##,#% [##] Eveneens kan ruim #% van de ziektelast in <LOCATIE> worden toegeschreven aan roken [##] Stoppen met roken kan een deel van de door roken aangerichte schade en vroegtijdige sterfte voorkomen Een roker die stopt op de leeftijd van ##-<LEEFTIJD> jaar heeft overlevingskansen die vergelijkbaar zijn met die van niet-rokers Een roker die stopt op zijn ##-ste wint negen jaar.
| 659 | nvog |
Samenwonen met een roker verhoogt bij de niet-roker de kans op longkanker met ##% Volgens een al oude schatting is meeroken in <LOCATIE> verantwoordelijk voor honderden sterfgevallen door longkanker, enkele duizenden sterfgevallen door hartaandoeningen en vele tienduizenden gevallen van (meer of minder ernstige) Jaarlijks sterven ongeveer ## ### mensen aan tabak gerelateerde aandoeningen Zware rokers (roken van dagelijks )## sigaretten) die levenslang blijven roken hebben een kans van ##% om vóór hun ##ste levensjaar te overlijden, zij verliezen gemiddeld dertien levensjaren [##] Roken is als oorzaak toewijsbaar aan ##% van de sterfgevallen aan longkanker, ##% van de sterfgevallen aan COPD, ##% van de sterfgevallen aan slokdarmkanker, ##% van de sterfgevallen aan strottenhoofd kanker, ##% van de sterfgevallen aan mondholtekanker en van de sterfgevallen aan blaaskanker, alvleesklierkanker, maagkanker respectievelijk ##%, ##% en ##% Daarnaast is circa ##% van de sterfte aan coronaire hartziekten, #% van de sterfte aan hartfalen en #% van de sterfte aan beroerte te wijten aan roken [##] Wereldwijd kan ##,#% van de sterfte toegeschreven worden aan roken [##] In <LOCATIE> is dit hoger, namelijk ##,#% [##] Eveneens kan ruim #% van de ziektelast in <LOCATIE> worden toegeschreven aan roken [##] Stoppen met roken kan een deel van de door roken aangerichte schade en vroegtijdige sterfte voorkomen Een roker die stopt op de leeftijd van ##-<LEEFTIJD> jaar heeft overlevingskansen die vergelijkbaar zijn met die van niet-rokers Een roker die stopt op zijn ##-ste wint negen jaar het ##-ste levensjaar of later voorkomt een deel van de door roken veroorzaakte vroegtijdige Sterfte door tabaksgerelateerde aandoeningen (###, personen van <LEEFTIJD> jaar en ouder) Percentages geven het aandeel van roken aan de sterfte weer Op basis van CBS Doodsoorzakenstatistiek en de PARâs voor de verschillende ziektes door het <INSTELLING> voor het jaar ### berekend CHZ = coronaire hartziekte; COPD = Chronic Obstructive Pulmonary Disease (een chronisch obstructieve longziekte) De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de behandeling van tabaksverslaving c q de zorg bij stoppen met roken De Zorgstandaard Tabaksverslaving is, daar waar stoppen met roken van toepassing is, relevant voor Zorgstandaarden voor chronische aandoeningen (zie <DATUM> Daarnaast kan de Zorgstandaard Tabaksverslaving ook zelfstandig functioneren, aangezien stoppen met roken ook voor âlichamelijk gezondeâ mensen (die niet binnen een andere Zorgstandaard vallen) van toepassing is Het gaat hier bijvoorbeeld om mensen die alleen de aandoening tabaksverslaving hebben, maar nog geen andere klachten of aandoeningen, of om rokers die nog geen tabaksverslaving of andere aandoening als gevolg van rookgedrag hebben ontwikkeld Tabaksverslaving is een aandoening op zichzelf, waar voor de behandeling deze Zorgstandaard zodoende zelfstandig kan worden ingezet Een zorgstandaard geeft vanuit het perspectief van patiënten met een bepaalde (chronische) aandoening (in dit geval tabaksverslaving), een op actuele wetenschappelijk onderbouwde inzichten gebaseerde functionele beschrijving van de noodzakelijke onderdelen van de multidisciplinair georganiseerde individuele zorg De omschrijving omvat ook de organisatie van Het voornaamste doel van de Zorgstandaard Tabaksverslaving is het bevorderen van goede zorg bij stoppen met roken De Zorgstandaard Tabaksverslaving is toegankelijk voor iedereen.
| 668 | nvog |
van de door roken veroorzaakte vroegtijdige Sterfte door tabaksgerelateerde aandoeningen (###, personen van <LEEFTIJD> jaar en ouder) Percentages geven het aandeel van roken aan de sterfte weer Op basis van CBS Doodsoorzakenstatistiek en de PARâs voor de verschillende ziektes door het <INSTELLING> voor het jaar ### berekend CHZ = coronaire hartziekte; COPD = Chronic Obstructive Pulmonary Disease (een chronisch obstructieve longziekte) De Zorgstandaard Tabaksverslaving beschrijft de behandeling van tabaksverslaving c q de zorg bij stoppen met roken De Zorgstandaard Tabaksverslaving is, daar waar stoppen met roken van toepassing is, relevant voor Zorgstandaarden voor chronische aandoeningen (zie <DATUM> Daarnaast kan de Zorgstandaard Tabaksverslaving ook zelfstandig functioneren, aangezien stoppen met roken ook voor âlichamelijk gezondeâ mensen (die niet binnen een andere Zorgstandaard vallen) van toepassing is Het gaat hier bijvoorbeeld om mensen die alleen de aandoening tabaksverslaving hebben, maar nog geen andere klachten of aandoeningen, of om rokers die nog geen tabaksverslaving of andere aandoening als gevolg van rookgedrag hebben ontwikkeld Tabaksverslaving is een aandoening op zichzelf, waar voor de behandeling deze Zorgstandaard zodoende zelfstandig kan worden ingezet Een zorgstandaard geeft vanuit het perspectief van patiënten met een bepaalde (chronische) aandoening (in dit geval tabaksverslaving), een op actuele wetenschappelijk onderbouwde inzichten gebaseerde functionele beschrijving van de noodzakelijke onderdelen van de multidisciplinair georganiseerde individuele zorg De omschrijving omvat ook de organisatie van Het voornaamste doel van de Zorgstandaard Tabaksverslaving is het bevorderen van goede zorg bij stoppen met roken De Zorgstandaard Tabaksverslaving is toegankelijk voor iedereen De Zorgstandaard heeft als functie het geven van duidelijkheid over wat verwacht mag worden kan de patiënt een betere keuze maken voor een stoppen-met-rokenbehandeling, dat wil zeggen óf hij/zij behandeling wenst en zo ja, welke Zorgaanbieders kunnen hierop hun aanbod afstemmen en zorgverzekeraars kunnen met deze Zorgstandaard als uitgangspunt afspraken over de behandeling maken De Zorgstandaard Tabaksverslaving kan daarmee een instrument zijn voor het inkopen van stoppen-met-rokenzorg door de zorgverzekeraar en een uitgangspunt Bij de inrichting van de Zorgstandaard is het model voor Zorgstandaarden (de âStandaard voor Zorgstandaardenâ) gebruikt [#] In de volgende hoofdstukken wordt de inhoud van organisatiestructuur van de stoppen-met-rokenzorg daarom beschreven aan de hand van de indicatie, de behandeling en de minimale parameterset (MPS)# Het uitgangspunt voor de Zorgstandaard Tabaksverslaving wordt gevormd door evidence based medicine (de multidisciplinaire Richtlijn Behandeling van Tabaksverslaving en Stoppen met Roken met roken [##]), de Richtlijn Detoxificatie [##] en praktijkervaring van diverse deskundigen # De minimale parameterset (MPS) wordt in andere documenten ook wel aangeduid als de minimale dataset (MDS) De zorg bij stoppen met roken is van toepassing op iedereen die rookt De meeste rokers hebben een tabaksverslaving en dit wordt als aandoening aangemerkt Daarom worden mensen die roken in de Zorgstandaard Tabaksverslaving patiënten genoemd Er zijn patiënten (rokers) met en patiënten zonder verdere klachten of aandoeningen Voor sommige patiënten is de urgentie om te stoppen met roken groter dan gemiddeld, waarbij onverwijld verwezen moet worden naar best passende zorg Dit zijn patiënten.
| 601 | nvog |
De Zorgstandaard heeft als functie het geven van duidelijkheid over wat verwacht mag worden kan de patiënt een betere keuze maken voor een stoppen-met-rokenbehandeling, dat wil zeggen óf hij/zij behandeling wenst en zo ja, welke Zorgaanbieders kunnen hierop hun aanbod afstemmen en zorgverzekeraars kunnen met deze Zorgstandaard als uitgangspunt afspraken over de behandeling maken De Zorgstandaard Tabaksverslaving kan daarmee een instrument zijn voor het inkopen van stoppen-met-rokenzorg door de zorgverzekeraar en een uitgangspunt Bij de inrichting van de Zorgstandaard is het model voor Zorgstandaarden (de âStandaard voor Zorgstandaardenâ) gebruikt [#] In de volgende hoofdstukken wordt de inhoud van organisatiestructuur van de stoppen-met-rokenzorg daarom beschreven aan de hand van de indicatie, de behandeling en de minimale parameterset (MPS)# Het uitgangspunt voor de Zorgstandaard Tabaksverslaving wordt gevormd door evidence based medicine (de multidisciplinaire Richtlijn Behandeling van Tabaksverslaving en Stoppen met Roken met roken [##]), de Richtlijn Detoxificatie [##] en praktijkervaring van diverse deskundigen # De minimale parameterset (MPS) wordt in andere documenten ook wel aangeduid als de minimale dataset (MDS) De zorg bij stoppen met roken is van toepassing op iedereen die rookt De meeste rokers hebben een tabaksverslaving en dit wordt als aandoening aangemerkt Daarom worden mensen die roken in de Zorgstandaard Tabaksverslaving patiënten genoemd Er zijn patiënten (rokers) met en patiënten zonder verdere klachten of aandoeningen Voor sommige patiënten is de urgentie om te stoppen met roken groter dan gemiddeld, waarbij onverwijld verwezen moet worden naar best passende zorg Dit zijn patiënten op dergelijke klachten of aandoeningen Ook mensen in de omgeving van rokers kunnen gezondheidsschade oplopen door meeroken; voor rokers met thuiswonende kinderen en voor rokende aanstaande ouders is de urgentie om te stoppen eveneens hoog Voor deze patiënten is een behandeling met een hogere intensiteit gewenst en heeft de stoppen-met-rokenzorg andere accenten Daarnaast is de urgentie tot begeleiding vergroot bij rokers die (acuut) worden opgenomen in een ziekenhuis of instelling waar In dit hoofdstuk wordt beschreven op wie de Zorgstandaard van toepassing is en voor wie de urgentie om te stoppen met roken hoger is Rokers met een grotere urgentie dienen onverwijld door te worden verwezen naar best passende zorg Hierbij heeft een âwarme overdrachtâ de voorkeur, waarbij de verwijzer (de eerst betrokken zorgverlener) samen met de patiënt en de zorgverlener die de verdere behandeling zal uitvoeren bespreekt hoe de stoppen-metrokenbehandeling er uit zal zien Ook de regiebehandelaar (indien dit iemand anders is dan de De zorg bij stoppen met roken is van toepassing op iedereen die rookt Dit zijn zowel (nog) âlichamelijk gezondeâ rokers (met of zonder tabaksverslaving) als rokers met aan tabak gerelateerde klachten of aandoeningen Aangezien de meeste rokers een tabaksverslaving hebben en dit laatste als aandoening aangemerkt kan worden, worden rokers in de Zorgstandaard Tabaksverslaving patiënten genoemd Gezien de hogere prevalentie van roken onder mensen met een lager opleidingsniveau [#] is het van belang dat de stoppen-metrokenzorg goed aansluit bij deze groep rokers (zie ook hoofdstuk #).
| 585 | nvog |
klachten of aandoeningen Ook mensen in de omgeving van rokers kunnen gezondheidsschade oplopen door meeroken; voor rokers met thuiswonende kinderen en voor rokende aanstaande ouders is de urgentie om te stoppen eveneens hoog Voor deze patiënten is een behandeling met een hogere intensiteit gewenst en heeft de stoppen-met-rokenzorg andere accenten Daarnaast is de urgentie tot begeleiding vergroot bij rokers die (acuut) worden opgenomen in een ziekenhuis of instelling waar In dit hoofdstuk wordt beschreven op wie de Zorgstandaard van toepassing is en voor wie de urgentie om te stoppen met roken hoger is Rokers met een grotere urgentie dienen onverwijld door te worden verwezen naar best passende zorg Hierbij heeft een âwarme overdrachtâ de voorkeur, waarbij de verwijzer (de eerst betrokken zorgverlener) samen met de patiënt en de zorgverlener die de verdere behandeling zal uitvoeren bespreekt hoe de stoppen-metrokenbehandeling er uit zal zien Ook de regiebehandelaar (indien dit iemand anders is dan de De zorg bij stoppen met roken is van toepassing op iedereen die rookt Dit zijn zowel (nog) âlichamelijk gezondeâ rokers (met of zonder tabaksverslaving) als rokers met aan tabak gerelateerde klachten of aandoeningen Aangezien de meeste rokers een tabaksverslaving hebben en dit laatste als aandoening aangemerkt kan worden, worden rokers in de Zorgstandaard Tabaksverslaving patiënten genoemd Gezien de hogere prevalentie van roken onder mensen met een lager opleidingsniveau [#] is het van belang dat de stoppen-metrokenzorg goed aansluit bij deze groep rokers (zie ook hoofdstuk #) met roken hoger De tabaksgerelateerde klachten en aandoeningen staan in bijlage # De belangrijkste klachten en aandoeningen, waarbij stoppen met roken belangrijk is, worden hier Stoppen met roken kan de aandoening verminderen of verergering voorkomen Chronische aandoeningen waarbij stoppen met roken belangrijk is, zijn onder andere chronische roken is een belangrijk onderdeel van de behandeling van deze lichamelijke aandoeningen Stoppen met roken kan de ernst van de aandoening verminderen of verergering voorkomen Voor meer informatie wordt verwezen naar de betreffende Zorgstandaarden Zorgstandaard Zorgstandaard Astma Volwassenen [##-##] Bij het stoppen met roken moet altijd aandacht zijn voor de invloed van stoppen-met-roken op de afbraak van (somatische) medicatie (zie bijlage #) Hoesten, benauwdheid, kortademigheid en een acute slechte doorbloeding zijn voorbeelden van niet-chronische tabaksgerelateerde klachten en aandoeningen Ook voor deze patiënten is het van belang om te stoppen met roken om verergering van de klacht of aandoening te verminderen of te voorkomen In bijlage # worden meer tabaksgerelateerde klachten en Patiënten met een door roken beïnvloedbare lichamelijke aandoening Bij onder andere patiënten met kanker en patiënten die geopereerd gaan worden is roken extra schadelijk voor de gezondheid, omdat roken de behandeling en het herstel van de aandoening Patiënten met kanker de effectiviteit van bestraling en chemotherapie lijkt verminderd te zijn bij Preoperatieve patiënten roken heeft een slechte invloed op het herstel van de patiënt Stoppen met roken vóór een operatieve ingreep lijkt de kans op complicaties te verminderen [##] # Voor patiënten met één of meer andere middelenverslaving(en), zoals een alcohol- of.
| 590 | nvog |
en aandoeningen staan in bijlage # De belangrijkste klachten en aandoeningen, waarbij stoppen met roken belangrijk is, worden hier Stoppen met roken kan de aandoening verminderen of verergering voorkomen Chronische aandoeningen waarbij stoppen met roken belangrijk is, zijn onder andere chronische roken is een belangrijk onderdeel van de behandeling van deze lichamelijke aandoeningen Stoppen met roken kan de ernst van de aandoening verminderen of verergering voorkomen Voor meer informatie wordt verwezen naar de betreffende Zorgstandaarden Zorgstandaard Zorgstandaard Astma Volwassenen [##-##] Bij het stoppen met roken moet altijd aandacht zijn voor de invloed van stoppen-met-roken op de afbraak van (somatische) medicatie (zie bijlage #) Hoesten, benauwdheid, kortademigheid en een acute slechte doorbloeding zijn voorbeelden van niet-chronische tabaksgerelateerde klachten en aandoeningen Ook voor deze patiënten is het van belang om te stoppen met roken om verergering van de klacht of aandoening te verminderen of te voorkomen In bijlage # worden meer tabaksgerelateerde klachten en Patiënten met een door roken beïnvloedbare lichamelijke aandoening Bij onder andere patiënten met kanker en patiënten die geopereerd gaan worden is roken extra schadelijk voor de gezondheid, omdat roken de behandeling en het herstel van de aandoening Patiënten met kanker de effectiviteit van bestraling en chemotherapie lijkt verminderd te zijn bij Preoperatieve patiënten roken heeft een slechte invloed op het herstel van de patiënt Stoppen met roken vóór een operatieve ingreep lijkt de kans op complicaties te verminderen [##] # Voor patiënten met één of meer andere middelenverslaving(en), zoals een alcohol- of verslaving Verschillende verslavingen kunnen elkaar namelijk in stand houden en versterken Alcohol Zoân ## tot ## procent van de patiënten met een stoornis in het gebruik van alcohol rookt Omgekeerd heeft zoân ## procent van de zware rokers een alcoholprobleem Het gebruik van tabak en alcohol is neurobiologisch, psychologisch, maar ook sociaal sterk aan elkaar gekoppeld Het drinken van alcohol kan resulteren in trek in een sigaret en andersom Alcohol en tabak zijn op allerlei momenten, in sociale situaties en rituelen met elkaar verbonden De combinatie van alcohol- en tabaksverslaving verhoogt exponentieel het risico op ernstige somatische complicaties, maar stoppen met roken is relatief moeilijk voor mensen met een Cannabis Cannabis wordt net als tabak voornamelijk gerookt en er zijn relatief veel mensen die beide middelen gebruiken Cannabis is onder rokers de meest gebruikte drug en omgekeerd geldt dat tot zoân ## procent van de cannabisgebruikers ook tabak rookt Veel cannabisgebruikers mengen in een joint cannabis met tabak om bijvoorbeeld de sterkte van de cannabis te verminderen en kosten te besparen Bij de behandeling moet aandacht zijn voor het vervangen van het ene middel door het andere Er zijn aanwijzingen dat de kans op het nderzoek suggereert dat interventies die <DATUM> weken voor de operatie beginnen, en wekelijkse begeleiding en nicotinevervangende middelen bieden, een positieve invloed hebben op complicaties en langdurige abstinentie van stoppen met blowen groter is als ook met het roken van tabak gestopt wordt Hetzelfde geldt andersom.
| 580 | nvog |
verslaving Verschillende verslavingen kunnen elkaar namelijk in stand houden en versterken Alcohol Zoân ## tot ## procent van de patiënten met een stoornis in het gebruik van alcohol rookt Omgekeerd heeft zoân ## procent van de zware rokers een alcoholprobleem Het gebruik van tabak en alcohol is neurobiologisch, psychologisch, maar ook sociaal sterk aan elkaar gekoppeld Het drinken van alcohol kan resulteren in trek in een sigaret en andersom Alcohol en tabak zijn op allerlei momenten, in sociale situaties en rituelen met elkaar verbonden De combinatie van alcohol- en tabaksverslaving verhoogt exponentieel het risico op ernstige somatische complicaties, maar stoppen met roken is relatief moeilijk voor mensen met een Cannabis Cannabis wordt net als tabak voornamelijk gerookt en er zijn relatief veel mensen die beide middelen gebruiken Cannabis is onder rokers de meest gebruikte drug en omgekeerd geldt dat tot zoân ## procent van de cannabisgebruikers ook tabak rookt Veel cannabisgebruikers mengen in een joint cannabis met tabak om bijvoorbeeld de sterkte van de cannabis te verminderen en kosten te besparen Bij de behandeling moet aandacht zijn voor het vervangen van het ene middel door het andere Er zijn aanwijzingen dat de kans op het nderzoek suggereert dat interventies die <DATUM> weken voor de operatie beginnen, en wekelijkse begeleiding en nicotinevervangende middelen bieden, een positieve invloed hebben op complicaties en langdurige abstinentie van stoppen met blowen groter is als ook met het roken van tabak gestopt wordt Hetzelfde geldt andersom de schadelijkheid van cannabis roken minder bekend dan over het roken van tabak Opioïden en cocaïne Opioïden lijken de behoefte aan nicotine te doen toenemen en vice versa Zoân ## tot ## procent van de mensen met een opiaatverslaving en ## tot ## procent van de problematisch cocaïnegebruikers rookt Een groot deel van de langdurige methadongebruikers die roken heeft een rookstopwens Cocaïnegebruikers die ook tabak roken gebruiken over het algemeen meer cocaïne dan mensen die geen tabak roken De combinatie van nicotine en cocaïne is zeer gevaarlijk vanwege de potentiëring van vasoconstrictie en daarmee het risico Bij patiënten met een psychiatrische ziekte, zoals depressieve stoornissen, angststoornissen, schizofrenie en persoonlijkheidsstoornissen, is sprake van een zeer hoge prevalentie van tabaksgebruik en komt zwaar roken vaak voor Ongeveer ##% van de patiënten met een psychische stoornis rookt en dit is zelfs ##% bij patiënten met schizofrenie en verslavingsstoornissen [##] De afhankelijkheid van tabak draagt bij aan de ziekte en sterfte bij psychiatrische patiënten Patiënten met schizofrenie die roken ervaren meer psychiatrische symptomen Ze worden vaker opgenomen en hebben een hogere dosis medicatie nodig [##] Daarom is stoppen met roken voor patiënten met een psychiatrische aandoening belangrijk Bovendien is stoppen met roken voor deze personen goed mogelijk [##] Hierbij dient aandacht te zijn voor de invloed van stoppen-met-roken op de afbraak van psychofarmaca (zie bijlage #) <DATUM> PATIÃNTEN MET EEN VERHOOGD RISICO OP EEN TABAKSGERELATEERDE KLACHT.
| 582 | nvog |
van cannabis roken minder bekend dan over het roken van tabak Opioïden en cocaïne Opioïden lijken de behoefte aan nicotine te doen toenemen en vice versa Zoân ## tot ## procent van de mensen met een opiaatverslaving en ## tot ## procent van de problematisch cocaïnegebruikers rookt Een groot deel van de langdurige methadongebruikers die roken heeft een rookstopwens Cocaïnegebruikers die ook tabak roken gebruiken over het algemeen meer cocaïne dan mensen die geen tabak roken De combinatie van nicotine en cocaïne is zeer gevaarlijk vanwege de potentiëring van vasoconstrictie en daarmee het risico Bij patiënten met een psychiatrische ziekte, zoals depressieve stoornissen, angststoornissen, schizofrenie en persoonlijkheidsstoornissen, is sprake van een zeer hoge prevalentie van tabaksgebruik en komt zwaar roken vaak voor Ongeveer ##% van de patiënten met een psychische stoornis rookt en dit is zelfs ##% bij patiënten met schizofrenie en verslavingsstoornissen [##] De afhankelijkheid van tabak draagt bij aan de ziekte en sterfte bij psychiatrische patiënten Patiënten met schizofrenie die roken ervaren meer psychiatrische symptomen Ze worden vaker opgenomen en hebben een hogere dosis medicatie nodig [##] Daarom is stoppen met roken voor patiënten met een psychiatrische aandoening belangrijk Bovendien is stoppen met roken voor deze personen goed mogelijk [##] Hierbij dient aandacht te zijn voor de invloed van stoppen-met-roken op de afbraak van psychofarmaca (zie bijlage #) <DATUM> PATIÃNTEN MET EEN VERHOOGD RISICO OP EEN TABAKSGERELATEERDE KLACHT de urgentie om te stoppen met roken hoger Hieronder staan de belangrijkste risicofactoren waarbij stoppen met roken belangrijk is Er wordt onderscheid gemaakt tussen patiënten die zelf risico lopen en patiënten (rokers) met in hun omgeving mensen voor wie blootstelling aan Patiënten met een verhoogd risico worden bij voorkeur proactief benaderd, waarbij wordt besproken wat het stoppen met roken hen oplevert en stoppen-met-rokenzorg wordt Voor patiënten met een verhoogd risico op een chronische aandoening (zoals hart- en vaatziekten of diabetes) is het noodzakelijk om te stoppen met roken Risicofactoren voor harten vaataandoeningen zijn onder andere een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte en overgewicht Voor diabetes is dat onder meer overgewicht (BMI ) ##) Voor meer informatie wordt verwezen naar de betreffende Zorgstandaarden [##-##] In bijlage # wordt een overzicht Voor vrouwen die hormonale anticonceptie (gaan) gebruiken is het extra van belang te stoppen met roken Roken verhoogt bij hen, meer dan normaal, de kans op het ontstaan van een hartinfarct, een beroerte of trombose Dit geldt vooral voor vrouwen vanaf ##, waarbij roken Voor patiënten met de ziekte van Buerger (thrombangiitis obliterans) is stoppen met roken van groot belang om het ziektebeloop positief te beïnvloeden Bij patiënten die blijven roken, of Patiënten met een verhoogd risico voor anderen De schadelijke gevolgen van het roken kunnen zich ook voordoen bij mensen in de omgeving van de patiënt, doordat zij worden blootgesteld aan tweede- of derdehandsrook Voorkomen van meeroken is belangrijk, maar stoppen met roken is nog veel beter Dit kan de kans op.
| 610 | nvog |
de belangrijkste risicofactoren waarbij stoppen met roken belangrijk is Er wordt onderscheid gemaakt tussen patiënten die zelf risico lopen en patiënten (rokers) met in hun omgeving mensen voor wie blootstelling aan Patiënten met een verhoogd risico worden bij voorkeur proactief benaderd, waarbij wordt besproken wat het stoppen met roken hen oplevert en stoppen-met-rokenzorg wordt Voor patiënten met een verhoogd risico op een chronische aandoening (zoals hart- en vaatziekten of diabetes) is het noodzakelijk om te stoppen met roken Risicofactoren voor harten vaataandoeningen zijn onder andere een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte en overgewicht Voor diabetes is dat onder meer overgewicht (BMI ) ##) Voor meer informatie wordt verwezen naar de betreffende Zorgstandaarden [##-##] In bijlage # wordt een overzicht Voor vrouwen die hormonale anticonceptie (gaan) gebruiken is het extra van belang te stoppen met roken Roken verhoogt bij hen, meer dan normaal, de kans op het ontstaan van een hartinfarct, een beroerte of trombose Dit geldt vooral voor vrouwen vanaf ##, waarbij roken Voor patiënten met de ziekte van Buerger (thrombangiitis obliterans) is stoppen met roken van groot belang om het ziektebeloop positief te beïnvloeden Bij patiënten die blijven roken, of Patiënten met een verhoogd risico voor anderen De schadelijke gevolgen van het roken kunnen zich ook voordoen bij mensen in de omgeving van de patiënt, doordat zij worden blootgesteld aan tweede- of derdehandsrook Voorkomen van meeroken is belangrijk, maar stoppen met roken is nog veel beter Dit kan de kans op Stoppen met roken is met name van belang voor ouders van (jonge) kinderen en aanstaande ouders Dit wordt hieronder in meer detail besproken Voor ouders van (jonge) kinderen is de urgentie om te stoppen met roken hoog Meeroken is schadelijk voor iedereen, maar het is extra schadelijk voor kinderen [##] Dit geldt in het bijzonder voor kinderen met luchtwegaandoeningen Meeroken (ook wanneer de partner blijft roken) verhoogt bij pasgeborenen de kans op wiegendood Kinderen die meeroken hebben minder goed ontwikkelde longen en vaker luchtweginfecties, ontstekingen van het middenoor, last van hoesten, slijm opgeven, piepende ademhaling, ademtekort en zij ontwikkelen vaker astma [#, ##] Kinderen met luchtwegaandoeningen hebben veel last van blootstelling aan tabaksrook Daarnaast is er ook sprake van schade ten gevolge van derdehands rook (de grond, of klevend aan objecten) [##] Kinderen die opgroeien in een gezin waar beide ouders roken hebben vier keer zoveel kans om te gaan roken als in een gezin waar geen van de ouders ooit heeft gerookt Als ouders niet-roken of stoppen met roken heeft dit een duidelijk preventief effect op het rookgedrag van het kind [##] De speciale aandacht voor rokers met (jonge) kinderen sluit aan bij de doelstelling van de Rookvrije Generatie De Rookvrije Generatie is een maatschappelijke beweging die ernaar streeft dat een generatie kinderen opgroeit zonder de schadelijke gevolgen van (mee) roken en vrij van de verleiding om te gaan roken, een generatie die vanaf de zwangerschap hiertegen beschermd wordt.
| 592 | nvog |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.