text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
wetenschappelijk bewijs, waarbij ook aandacht is voor Alle andere aspecten die niet in wetenschappelijke onderzoek zijn onderzocht maar wel van belang zijn bij het formuleren van de aanbeveling, bijv Kenmerken van het wetenschappelijk bewijs (bijv sterkte van het effect, consistentie van het Balans tussen voor- en nadelen (bijv positief effect vs bijwerkingen, risicoâs, complicaties) De aanbeveling dient de uitgangsvraag te beantwoorden, gebaseerd te zijn op zowel conclusies uit de literatuur als overwegingen en in de praktijk implementeerbaar zijn Hierbij kunt u overwegen om aanbevelingen door middel van een symbool te graderen Database(s), zoektermen, zoekbeperkingen, datum en resultaten (aantallen) Type uitgangsvraag (diagnostiek, behandeling, nazorg of overig), ICD-## code, betrokken/relevante Analyse van beperkende en bevorderende factoren voor implementatie, waarop het implementatieplan kan worden gebaseerd Per streefniveau-aanbeveling een tijdspad voor implementatie beschrijven (mits <PERSOON> bij de richtlijn op te leveren Implementatieplan analyse van beperkende en bevorderende Disseminatie (verspreiding) is onderdeel van de implementatie van richtlijnen Tot dusver worden richtlijnen lang niet altijd voldoende onder de aandacht gebracht bij de gebruikers, niet voldoende Een database met richtlijnen uit het medisch specialistisch domein is daarom dringend gewenst De aanbevelingen in richtlijnen moeten onderhouden worden <PERSOON> (wetenschappelijke) kennis, inzichten en praktijken veranderen en daarmee zullen ook de aanbevelingen uit richtlijnen voortdurend aanpassing behoeven Uitgangspunt hierbij is dat beroepsbeoefenaren altijd moeten kunnen beschikken Om disseminatie en onderhoud te faciliteren is een richtlijnendatabase gewenst In deze bijlage worden Wat zijn de doelstellingen, afbakening en randvoorwaarden van een richtlijnendatabase? richtlijnen faciliteren De richtlijnendatabase moet de geautoriseerde richtlijnen uit de tweede lijn (medisch specialistische zorg) toegankelijk maken, zodat ze te allen tijde door medisch specialisten kunnen worden geraadpleegd Het is belangrijk dat de gebruikers de gewenste informatie makkelijk en snel op kunnen zoeken De database zal vrij toegankelijk zijn op internet In eerste instantie wordt de richtlijndatabase beperkt tot medisch specialistische zorg De adviescommissie richtlijnen signaleert dat een gezamenlijke database met de eerste lijn wenselijk is, maar dat doorvoor meer duidelijkheid over de positionering van de database nodig is De structuur van de database zal worden afgestemd met de NHG, zodat eventuele koppeling op termijn mogelijk is De regie van de richtlijnendatabase ligt bij de beroepsgroepen De wetenschappelijke verenigingen zijn verantwoordelijk voor richtlijnen en daarmee de inhoud van de database Daarnaast moet ook een commissie worden ingericht voor het beheer van de database zelf, het gaat daarbij om zaken als structuurwijziging van de database of het aanbrengen van âlinksâ tussen modules De commissie richtlijnen stelt een aantal voorwaarden aan het ontwerp van de richtlijndatabase De richtlijnen worden opgedeeld in modules de uitgangsvragen De uitgangsvragen zijn te vinden via een snelle vrije tekst zoekfunctie of via een boomstructuur (zie figuur #, # en #) Ten aanzien van de boomstructuur moet een ordeningsprincipe worden toegepast, die het mogelijk maakt dat de database op verschillende wijzen kan worden benaderd Er zijn verschillende.
| 562 | nvog |
faciliteren De richtlijnendatabase moet de geautoriseerde richtlijnen uit de tweede lijn (medisch specialistische zorg) toegankelijk maken, zodat ze te allen tijde door medisch specialisten kunnen worden geraadpleegd Het is belangrijk dat de gebruikers de gewenste informatie makkelijk en snel op kunnen zoeken De database zal vrij toegankelijk zijn op internet In eerste instantie wordt de richtlijndatabase beperkt tot medisch specialistische zorg De adviescommissie richtlijnen signaleert dat een gezamenlijke database met de eerste lijn wenselijk is, maar dat doorvoor meer duidelijkheid over de positionering van de database nodig is De structuur van de database zal worden afgestemd met de NHG, zodat eventuele koppeling op termijn mogelijk is De regie van de richtlijnendatabase ligt bij de beroepsgroepen De wetenschappelijke verenigingen zijn verantwoordelijk voor richtlijnen en daarmee de inhoud van de database Daarnaast moet ook een commissie worden ingericht voor het beheer van de database zelf, het gaat daarbij om zaken als structuurwijziging van de database of het aanbrengen van âlinksâ tussen modules De commissie richtlijnen stelt een aantal voorwaarden aan het ontwerp van de richtlijndatabase De richtlijnen worden opgedeeld in modules de uitgangsvragen De uitgangsvragen zijn te vinden via een snelle vrije tekst zoekfunctie of via een boomstructuur (zie figuur #, # en #) Ten aanzien van de boomstructuur moet een ordeningsprincipe worden toegepast, die het mogelijk maakt dat de database op verschillende wijzen kan worden benaderd Er zijn verschillende kanker Ook hebben steeds meer richtlijnen bepaalde klachten als uitgangspunt Het ordeningsprincipe moet het mogelijk maken dat iedere module (uitgangsvraag) gekoppeld wordt aan labels voor klachten, aandoeningen en processen Op deze wijze kunnen modules aan meerdere aandoeningen en onderwerpen gekoppeld worden Zo moet bijvoorbeeld een uitgangsvraag over behandeling van hartfalen bij patiënten met COPD terug te vinden zijn bij zowel de aandoening hartfalen als COPD, maar ook bij het onderwerp Stoppen met roken Mogelijk kunnen ook indicatoren en andere gerelateerde producten opgenomen worden als De presentatie van een uitgangsvraag moet overzichtelijk zijn Bij voorkeur worden tabbladen gemaakt die achtereenvolgens de aanbeveling, overwegingen en de wetenschappelijke onderbouwing & conclusies weergeven Bij de uitgangsvragen moet het klinische probleem, startend bij een patiënt met een bepaalde klacht centraal staan Wanneer men op zoek is naar een snel antwoord kijkt men bij de aanbeveling, behoeft men een uitgebreide toelichting dan kan die bij de andere tabbladen gevonden worden (zie figuur #) Deze onderdelen worden op dit moment ook gebruikt voor de ontwikkeling van richtlijnen volgens de EBRO-methodiek Richtlijnen hoeven niet herschreven te worden alvorens ze in een dergelijke opbouw kunnen worden ingebracht Bij iedere uitgangsvraag moet ook een toegewezen ruimte zijn (tabblad), waar de gebruiker reacties, vragen e d kan geven Daarnaast moeten per uitgangsvraag ook de zoekstrategie en het colofon worden weergegeven zodat alle gebruikers kunnen lezen wie betrokken waren bij de ontwikkeling van de aanbevelingen en op welke manier is gezocht naar evidence (voor format zie bijlage #) In het colofon wordt ook benoemd wanneer de.
| 551 | nvog |
ordeningsprincipe moet het mogelijk maken dat iedere module (uitgangsvraag) gekoppeld wordt aan labels voor klachten, aandoeningen en processen Op deze wijze kunnen modules aan meerdere aandoeningen en onderwerpen gekoppeld worden Zo moet bijvoorbeeld een uitgangsvraag over behandeling van hartfalen bij patiënten met COPD terug te vinden zijn bij zowel de aandoening hartfalen als COPD, maar ook bij het onderwerp Stoppen met roken Mogelijk kunnen ook indicatoren en andere gerelateerde producten opgenomen worden als De presentatie van een uitgangsvraag moet overzichtelijk zijn Bij voorkeur worden tabbladen gemaakt die achtereenvolgens de aanbeveling, overwegingen en de wetenschappelijke onderbouwing & conclusies weergeven Bij de uitgangsvragen moet het klinische probleem, startend bij een patiënt met een bepaalde klacht centraal staan Wanneer men op zoek is naar een snel antwoord kijkt men bij de aanbeveling, behoeft men een uitgebreide toelichting dan kan die bij de andere tabbladen gevonden worden (zie figuur #) Deze onderdelen worden op dit moment ook gebruikt voor de ontwikkeling van richtlijnen volgens de EBRO-methodiek Richtlijnen hoeven niet herschreven te worden alvorens ze in een dergelijke opbouw kunnen worden ingebracht Bij iedere uitgangsvraag moet ook een toegewezen ruimte zijn (tabblad), waar de gebruiker reacties, vragen e d kan geven Daarnaast moeten per uitgangsvraag ook de zoekstrategie en het colofon worden weergegeven zodat alle gebruikers kunnen lezen wie betrokken waren bij de ontwikkeling van de aanbevelingen en op welke manier is gezocht naar evidence (voor format zie bijlage #) In het colofon wordt ook benoemd wanneer de Hier wordt ook vermeld wie aanspreekpunt is voor beoordeling of onderhoud nodig is en op welke uiterste datum deze De online richtlijnendatabase moet de mogelijkheid bieden voor specialisten om zich in te schrijven op een bepaalde richtlijn of aandoening Zij ontvangen dan een bericht ter notificatie dat er informatie is toegevoegd of veranderd aan het onderwerp van hun interesse Verschillende mogelijkheden moeten hier geboden worden, zoals RSS feeds en email alerts Daarnaast kunnen op de homepage de nieuwste wijzigingen kort worden samengevat Ondanks dat richtlijnen meer modulair van opzet zullen worden, moet het gebruik van richtlijnen op diverse manieren gefaciliteerd worden Zo moet ook een samenvatting van de richtlijn in de vorm van een stroomschema en een pdf van de gehele richtlijn beschikbaar zijn Dit kan gerealiseerd worden door het koppelen van modules aan een website waarop deze Het is van belang om voort te borduren op de expertise en kennis van bestaande In de toekomst moet het mogelijk zijn een koppeling te maken met het elektronisch Een richtlijnendatabase met een goede zoekfunctie op te zetten, waarmee disseminatie, implementatie en onderhoud van richtlijnen worden gefaciliteerd De randvoorwaarden zoals hierboven verwoord in de paragraaf over de richtlijndatabase moeten daarbij meegenomen worden De richtlijnendatabase beperkt zich in eerste instantie tot het medisch specialistische domein, waarbij in de toekomst koppeling met de eerste lijn mogelijk moet zijn De wetenschappelijke verenigingen zijn verantwoordelijk voor richtlijnen en dus de inhoud van de database.
| 531 | nvog |
Hier wordt ook vermeld wie aanspreekpunt is voor beoordeling of onderhoud nodig is en op welke uiterste datum deze De online richtlijnendatabase moet de mogelijkheid bieden voor specialisten om zich in te schrijven op een bepaalde richtlijn of aandoening Zij ontvangen dan een bericht ter notificatie dat er informatie is toegevoegd of veranderd aan het onderwerp van hun interesse Verschillende mogelijkheden moeten hier geboden worden, zoals RSS feeds en email alerts Daarnaast kunnen op de homepage de nieuwste wijzigingen kort worden samengevat Ondanks dat richtlijnen meer modulair van opzet zullen worden, moet het gebruik van richtlijnen op diverse manieren gefaciliteerd worden Zo moet ook een samenvatting van de richtlijn in de vorm van een stroomschema en een pdf van de gehele richtlijn beschikbaar zijn Dit kan gerealiseerd worden door het koppelen van modules aan een website waarop deze Het is van belang om voort te borduren op de expertise en kennis van bestaande In de toekomst moet het mogelijk zijn een koppeling te maken met het elektronisch Een richtlijnendatabase met een goede zoekfunctie op te zetten, waarmee disseminatie, implementatie en onderhoud van richtlijnen worden gefaciliteerd De randvoorwaarden zoals hierboven verwoord in de paragraaf over de richtlijndatabase moeten daarbij meegenomen worden De richtlijnendatabase beperkt zich in eerste instantie tot het medisch specialistische domein, waarbij in de toekomst koppeling met de eerste lijn mogelijk moet zijn De wetenschappelijke verenigingen zijn verantwoordelijk voor richtlijnen en dus de inhoud van de database verenigingen gemeenschappelijk Dit kan georganiseerd worden door een hiervoor in te In het kader van het verbeteren en toetsen van de kwaliteit van zorg wordt de roep om het stellen van concrete normen steeds vaker gehoord Deze bijlage geeft achtergrondinformatie die de commissie heeft gebruikt bij het hoofdstuk met adviezen over normering in richtlijnen Het betreft definitie, De kwaliteitscanon van de Regieraad (###)## geeft de volgende definitie # Dat wat volgens de afspraak of de meerderheid van de mensen normaal en/of belangrijk # In de gezondheidszorg zijn normen de regels die na een zorgvuldige procedure door professionals zijn aanvaard op basis van gezamenlijk opgestelde waarden De normstelling in de Nederlandse gezondheidszorg is (door de overheid) grotendeels neergelegd bij de beroepsgroep zelf Van oudsher wordt de normstelling gevormd door wat voor beroepsgenoten gebruikelijk is; de laatste <LEEFTIJD> jaar worden die normen in toenemende mate vastgelegd in richtlijnen Deze zogenoemde veldnormen bieden de IGZ, naast wet- en regelgeving en jurisprudentie, een toetsingskader om toezicht te kunnen houden op de kwaliteit van zorg Veldnormen kunnen absolute (minimum- of veiligheids-)normen zijn, maar ook relatieve streefnormen Dat onderscheid lijkt op het eerste oog niet zo relevant, maar is essentieel Streefnormen impliceren het streven naar een hoger en beter zorgniveau Ze zijn gericht op kwaliteitsverbetering en spreken de zorgverleners aan op hun intrinsieke motivatie en professionaliteit Streefnormen zijn gebaseerd op wat met de beschikbare kennis, menskracht en middelen haalbaar is gebleken, en ze zijn richtinggevend voor het niveau van zorg dat door de professionals is gedefinieerd.
| 545 | nvog |
hiervoor in te In het kader van het verbeteren en toetsen van de kwaliteit van zorg wordt de roep om het stellen van concrete normen steeds vaker gehoord Deze bijlage geeft achtergrondinformatie die de commissie heeft gebruikt bij het hoofdstuk met adviezen over normering in richtlijnen Het betreft definitie, De kwaliteitscanon van de Regieraad (###)## geeft de volgende definitie # Dat wat volgens de afspraak of de meerderheid van de mensen normaal en/of belangrijk # In de gezondheidszorg zijn normen de regels die na een zorgvuldige procedure door professionals zijn aanvaard op basis van gezamenlijk opgestelde waarden De normstelling in de Nederlandse gezondheidszorg is (door de overheid) grotendeels neergelegd bij de beroepsgroep zelf Van oudsher wordt de normstelling gevormd door wat voor beroepsgenoten gebruikelijk is; de laatste <LEEFTIJD> jaar worden die normen in toenemende mate vastgelegd in richtlijnen Deze zogenoemde veldnormen bieden de IGZ, naast wet- en regelgeving en jurisprudentie, een toetsingskader om toezicht te kunnen houden op de kwaliteit van zorg Veldnormen kunnen absolute (minimum- of veiligheids-)normen zijn, maar ook relatieve streefnormen Dat onderscheid lijkt op het eerste oog niet zo relevant, maar is essentieel Streefnormen impliceren het streven naar een hoger en beter zorgniveau Ze zijn gericht op kwaliteitsverbetering en spreken de zorgverleners aan op hun intrinsieke motivatie en professionaliteit Streefnormen zijn gebaseerd op wat met de beschikbare kennis, menskracht en middelen haalbaar is gebleken, en ze zijn richtinggevend voor het niveau van zorg dat door de professionals is gedefinieerd zorgaanbieder minimaal aan moet voldoen Ze hebben vaker betrekking op veiligheid (stralingshygiëne, bloedgebruik, sterilisatie OK-materiaal) dan effectiviteit en zijn meer gericht NB Ook bij kwaliteitssystemen als NIAZ, HKZ, CCKL worden normen gehanteerd Dat zijn meer normen in de betekenis van basisvoorwaarden die betrekking hebben op patiëntveiligheid, bijvoorbeeld voorwaarden voor het leidinggeven, voor het melden van incidenten, voor het Vanuit verschillende partijen bestaat de behoefte om de kwaliteit van zorg te kunnen toetsen Regieraad Kwaliteitscanon âKwaliteit van zorg in honderd woordenâ, november ### De IGZ werkt aan verantwoorde zorg door het aanspreken van de aanbieders van zorg Door toezicht en opsporing handhaaft zij de kwaliteit â veiligheid, effectiviteit, patiëntgerichtheid en toegankelijkheid â op basis van wetgeving en veldnormen Richtlijnen van de beroepsverenigingen worden als veldnorm gezien De IGZ stimuleert zorgaanbieders verantwoorde, kwalitatief goede zorg te verlenen en grijpt in Recentelijk heeft de IGZ aangedrongen op volumenormen De IGZ is van mening dat het concentreren van hoogcomplexe zorg de succeskans voor de patiënt vergroot en het risico op complicaties en vermijdbaar overlijden vermindert âMeer is beterâ Dit betekent niet dat ziekenhuizen die op dit moment slechts weinig van deze ingrepen doen per jaar daarmee slechte zorg leveren Het gaat erom dat we in <LOCATIE> de patiënt de beste kans op succes willen geven en het minste risico op schade Recentelijk hebben de Nederlandse Vereniging voor Urologie en de Nederlandse Vereniging voor.
| 562 | nvog |
minimaal aan moet voldoen Ze hebben vaker betrekking op veiligheid (stralingshygiëne, bloedgebruik, sterilisatie OK-materiaal) dan effectiviteit en zijn meer gericht NB Ook bij kwaliteitssystemen als NIAZ, HKZ, CCKL worden normen gehanteerd Dat zijn meer normen in de betekenis van basisvoorwaarden die betrekking hebben op patiëntveiligheid, bijvoorbeeld voorwaarden voor het leidinggeven, voor het melden van incidenten, voor het Vanuit verschillende partijen bestaat de behoefte om de kwaliteit van zorg te kunnen toetsen Regieraad Kwaliteitscanon âKwaliteit van zorg in honderd woordenâ, november ### De IGZ werkt aan verantwoorde zorg door het aanspreken van de aanbieders van zorg Door toezicht en opsporing handhaaft zij de kwaliteit â veiligheid, effectiviteit, patiëntgerichtheid en toegankelijkheid â op basis van wetgeving en veldnormen Richtlijnen van de beroepsverenigingen worden als veldnorm gezien De IGZ stimuleert zorgaanbieders verantwoorde, kwalitatief goede zorg te verlenen en grijpt in Recentelijk heeft de IGZ aangedrongen op volumenormen De IGZ is van mening dat het concentreren van hoogcomplexe zorg de succeskans voor de patiënt vergroot en het risico op complicaties en vermijdbaar overlijden vermindert âMeer is beterâ Dit betekent niet dat ziekenhuizen die op dit moment slechts weinig van deze ingrepen doen per jaar daarmee slechte zorg leveren Het gaat erom dat we in <LOCATIE> de patiënt de beste kans op succes willen geven en het minste risico op schade Recentelijk hebben de Nederlandse Vereniging voor Urologie en de Nederlandse Vereniging voor normstelling in de Nederlandse gezondheidszorg grotendeels neergelegd bij de beroepsgroep zelf Er is op dit moment veel aandacht voor veiligheidsnormen VWS definieert veiligheidsnormen als volgt ânormen die de veiligheidsvoorwaarden beschrijven waaraan verantwoorde zorg moet voldoenâ In ### is duidelijk neergezet dat er veiligheidsnormen moeten worden opgesteld, om te kunnen sturen op minimum kwaliteit Op <DATUM> is de beleidstoezegging gedaan dat het ministerie van VWS werk zal maken van âhet formuleren van duidelijke normen om de veiligheid van de geleverde zorg te kunnen waarborgenâ (<PERSOON> ###) Deze normen moeten in principe ontwikkeld worden door de beroepsgroep zelf De normen zijn echter onvoldoende ontwikkeld om deze sturing van kwaliteit mogelijk te maken Volgens VWS ontbreken ze vaak of, waar ze wel voorhanden zijn, zijn ze âonvoldoende geëxpliciteerdâof is het probleem dat ze âte vrijblijvend worden nageleefdâ VWS vraagt de beroepsgroep om haar reguliere taak van het opstellen van veiligheidsnormen serieuzer op te pakken en om âmeer aandacht te hebben voor de ontwikkeling, explicitering, en naleving van normen die voor de veiligheid van patiënt van cruciaal belang zijn en de minimumvoorwaarden voor verantwoorde zorg beschrijvenâ In reactie hierop hebben veldpartijen acties ondernomen om inhoudelijke veiligheidsnormen in kaart te brengen en vast te stellen, en is aangegeven dat er nagedacht zal worden over het structureel en herkenbaar opnemen van veiligheidsnormen in richtlijnen en standaarden Overigens wordt ook binnen beroepsgroepen de vraag om normen gesteld, zo wordt vanuit de commissies visitatie de behoefte gevoeld dat normen nodig zijn om âvoorwaardenâ te kunnen stellen in visitatierapporten.
| 585 | nvog |
dit moment veel aandacht voor veiligheidsnormen VWS definieert veiligheidsnormen als volgt ânormen die de veiligheidsvoorwaarden beschrijven waaraan verantwoorde zorg moet voldoenâ In ### is duidelijk neergezet dat er veiligheidsnormen moeten worden opgesteld, om te kunnen sturen op minimum kwaliteit Op <DATUM> is de beleidstoezegging gedaan dat het ministerie van VWS werk zal maken van âhet formuleren van duidelijke normen om de veiligheid van de geleverde zorg te kunnen waarborgenâ (<PERSOON> ###) Deze normen moeten in principe ontwikkeld worden door de beroepsgroep zelf De normen zijn echter onvoldoende ontwikkeld om deze sturing van kwaliteit mogelijk te maken Volgens VWS ontbreken ze vaak of, waar ze wel voorhanden zijn, zijn ze âonvoldoende geëxpliciteerdâof is het probleem dat ze âte vrijblijvend worden nageleefdâ VWS vraagt de beroepsgroep om haar reguliere taak van het opstellen van veiligheidsnormen serieuzer op te pakken en om âmeer aandacht te hebben voor de ontwikkeling, explicitering, en naleving van normen die voor de veiligheid van patiënt van cruciaal belang zijn en de minimumvoorwaarden voor verantwoorde zorg beschrijvenâ In reactie hierop hebben veldpartijen acties ondernomen om inhoudelijke veiligheidsnormen in kaart te brengen en vast te stellen, en is aangegeven dat er nagedacht zal worden over het structureel en herkenbaar opnemen van veiligheidsnormen in richtlijnen en standaarden Overigens wordt ook binnen beroepsgroepen de vraag om normen gesteld, zo wordt vanuit de commissies visitatie de behoefte gevoeld dat normen nodig zijn om âvoorwaardenâ te kunnen stellen in visitatierapporten Voor de betrokkenen moet duidelijk zijn waaraan getoetst wordt met welke mogelijke (juridische) Het boek â bezoek of bezoeking? juridische aspecten van visitatieâ (###)## bevat een hoofdstuk over normstelling voor een visitatie in het kader van een visitatie te hanteren normen moeten worden Een belangrijke vraag in het kader van het gebruik van normen is welk doel bereikt moet worden Dat doel houdt verband met het verbeteren van de kwaliteit van zorg en heeft twee kenmerken streven naar algehele verbetering van kwaliteit van de zorg en garanderen dat de kwaliteit van zorg voldoet aan gestelde minimumeisen Dit is gestoeld op verschillende paradigmaâs van kwaliteit van zorg Paradigma goed â slecht, gericht op minimumkwaliteit en vergelijking, om te controleren en Paradigma goed â beter, gericht op zelfsturing en verbetering, om te leren (niet controleren) Vaak wordt aangegeven dat het doel van normen verband houdt met kwaliteit van zorg en een Streven naar algehele verbetering van de kwaliteit van de zorg Garanderen dat de kwaliteit van zorg die wordt verleend, voldoet aan de gestelde Beide doelen hebben dus een verschillend paradigma als uitgangspunt en betreffen verschillende typen Bezoek of bezoeking? Juridische aspecten van visitatie Onder redactie van <PERSOON> figuur laat nogmaals zien waarop minimumnormen en streefniveauâs zich richten Minimumnormen zijn om de ârotte appelsâ te elimineren Streefniveauâs beschrijven de optimale (zo.
| 563 | nvog |
getoetst wordt met welke mogelijke (juridische) Het boek â bezoek of bezoeking? juridische aspecten van visitatieâ (###)## bevat een hoofdstuk over normstelling voor een visitatie in het kader van een visitatie te hanteren normen moeten worden Een belangrijke vraag in het kader van het gebruik van normen is welk doel bereikt moet worden Dat doel houdt verband met het verbeteren van de kwaliteit van zorg en heeft twee kenmerken streven naar algehele verbetering van kwaliteit van de zorg en garanderen dat de kwaliteit van zorg voldoet aan gestelde minimumeisen Dit is gestoeld op verschillende paradigmaâs van kwaliteit van zorg Paradigma goed â slecht, gericht op minimumkwaliteit en vergelijking, om te controleren en Paradigma goed â beter, gericht op zelfsturing en verbetering, om te leren (niet controleren) Vaak wordt aangegeven dat het doel van normen verband houdt met kwaliteit van zorg en een Streven naar algehele verbetering van de kwaliteit van de zorg Garanderen dat de kwaliteit van zorg die wordt verleend, voldoet aan de gestelde Beide doelen hebben dus een verschillend paradigma als uitgangspunt en betreffen verschillende typen Bezoek of bezoeking? Juridische aspecten van visitatie Onder redactie van <PERSOON> figuur laat nogmaals zien waarop minimumnormen en streefniveauâs zich richten Minimumnormen zijn om de ârotte appelsâ te elimineren Streefniveauâs beschrijven de optimale (zo streefwaarde dus weer verplaatst worden Op deze manier vindt continue kwaliteitsverbetering over de In het kader van continue en algehele kwaliteitsverbetering geeft het gebruik van minimumnormen weinig sturing en moet er voorzichtig mee om worden gegaan; moet niet de houding krijgen van wij voldoen eraan, en het is daarmee goed genoeg De verschuiving van de curve naar algehele In het rapport van de adviescommissie richtlijnen wordt gesproken over deelactualisatie en âautorisatie Dit document beschrijft de procedure die wetenschappelijke verenigingen kunnen volgen om Om richtlijnen zo actueel mogelijk te kunnen houden wordt het mogelijk gemaakt om delen (uitgangsvragen) van een richtlijn aan te passen Door middel van deelactualisaties kan vraaggericht gewerkt worden, alleen de uitgangsvragen die vernieuwing behoeven worden geactualiseerd Daarnaast kan door de beperkte omvang van de te actualiseren tekst, het actualisatie- en autorisatieproces sneller verlopen Op deze manier beschikken medisch specialisten, patiënten en overige partijen sneller over Afspraken over onderhoud worden gemaakt in de afrondende fase van de richtlijnontwikkeling Voor deelactualisatie is het belangrijk om een groep inhoudelijke experts te kunnen raadplegen, de richtlijnwerkgroep kan daartoe in stand worden gehouden Contactgegevens van de werkgroepleden en data waarop een signaal voor beoordeling of aanpassing nodig is, moeten aan het eind van de Deelactualisatie, betekent het updaten van de richtlijn per uitgangsvraag Niet alle beroepsverenigingen zijn betrokken bij alle onderdelen van de zorg die beschreven worden in een richtlijn Daarnaast verschilt de literatuursearch per uitgangsvraag, omdat die wordt toegespitst op de exacte vraag Per.
| 532 | nvog |
deze manier vindt continue kwaliteitsverbetering over de In het kader van continue en algehele kwaliteitsverbetering geeft het gebruik van minimumnormen weinig sturing en moet er voorzichtig mee om worden gegaan; moet niet de houding krijgen van wij voldoen eraan, en het is daarmee goed genoeg De verschuiving van de curve naar algehele In het rapport van de adviescommissie richtlijnen wordt gesproken over deelactualisatie en âautorisatie Dit document beschrijft de procedure die wetenschappelijke verenigingen kunnen volgen om Om richtlijnen zo actueel mogelijk te kunnen houden wordt het mogelijk gemaakt om delen (uitgangsvragen) van een richtlijn aan te passen Door middel van deelactualisaties kan vraaggericht gewerkt worden, alleen de uitgangsvragen die vernieuwing behoeven worden geactualiseerd Daarnaast kan door de beperkte omvang van de te actualiseren tekst, het actualisatie- en autorisatieproces sneller verlopen Op deze manier beschikken medisch specialisten, patiënten en overige partijen sneller over Afspraken over onderhoud worden gemaakt in de afrondende fase van de richtlijnontwikkeling Voor deelactualisatie is het belangrijk om een groep inhoudelijke experts te kunnen raadplegen, de richtlijnwerkgroep kan daartoe in stand worden gehouden Contactgegevens van de werkgroepleden en data waarop een signaal voor beoordeling of aanpassing nodig is, moeten aan het eind van de Deelactualisatie, betekent het updaten van de richtlijn per uitgangsvraag Niet alle beroepsverenigingen zijn betrokken bij alle onderdelen van de zorg die beschreven worden in een richtlijn Daarnaast verschilt de literatuursearch per uitgangsvraag, omdat die wordt toegespitst op de exacte vraag Per Bij de afronding van de richtlijn wordt per uitgangsvraag vastgesteld welke beroepsgroepen De vereniging vraagt de richtlijnwerkgroep in functie te blijven Afspraken maken met werkgroep/ondersteunende partij op welke data/met welke frequentie zal worden beoordeeld of deelactualisatie nodig is De verantwoordelijkheid voor het maken van o <LEEFTIJD> jaar na autorisatie, vervolgens elke twee jaar De beoordeling of de richtlijn gewijzigd of bijgesteld moet worden, kan plaatsvinden op basis van één of meerdere van de volgende redenen Commentaar van gebruikers op de richtlijn, nieuwe wetenschappelijke inzichten (op basis van literatuursearches), veranderingen in de huidige praktijk of beschikbare middelen, uitbreiding of inkrimping van de afbakening van de richtlijn, nieuwe wetgeving, veranderingen in de vergoeding van diagnostiek en behandeling, nieuwe visitatiegegevens of Wanneer gewenst kan externe ondersteuning worden gevraagd bij het vaststellen van de aanwezigheid van nieuwe wetenschappelijke inzichten Met hen kan afgesproken worden jaarlijks de literatuursearch te herhalen, in overleg met de werkgroep wordt dan besloten of de gevonden literatuur aanleiding geeft De werkgroep bepaalt periodiek of actualisatie van de uitgangsvraag nodig is Het uitgangspunt is dat een deelactualisatie een kort ontwikkelproces met zich meebrengt, dit is niet altijd vanzelfsprekend Bij een actualisatie kan ondersteuning worden ingehuurd Vanaf dit punt wordt er een splitsing gemaakt in de procedure De actualisatie kan leiden tot ofwel, gewijzigde aanbevelingen, of gelijkblijvende aanbevelingen Onderstaand wordt eerst de procedure voor procedure bij gewijzigde aanbevelingen De gehele deelactualisatie en âautorisatieprocedure wordt Wanneer nieuwe inzichten de aanbeveling bevestigen of de aanbeveling vanwege andere redenen ongewijzigd blijft wordt gekozen voor een korte procedure.
| 548 | nvog |
vastgesteld welke beroepsgroepen De vereniging vraagt de richtlijnwerkgroep in functie te blijven Afspraken maken met werkgroep/ondersteunende partij op welke data/met welke frequentie zal worden beoordeeld of deelactualisatie nodig is De verantwoordelijkheid voor het maken van o <LEEFTIJD> jaar na autorisatie, vervolgens elke twee jaar De beoordeling of de richtlijn gewijzigd of bijgesteld moet worden, kan plaatsvinden op basis van één of meerdere van de volgende redenen Commentaar van gebruikers op de richtlijn, nieuwe wetenschappelijke inzichten (op basis van literatuursearches), veranderingen in de huidige praktijk of beschikbare middelen, uitbreiding of inkrimping van de afbakening van de richtlijn, nieuwe wetgeving, veranderingen in de vergoeding van diagnostiek en behandeling, nieuwe visitatiegegevens of Wanneer gewenst kan externe ondersteuning worden gevraagd bij het vaststellen van de aanwezigheid van nieuwe wetenschappelijke inzichten Met hen kan afgesproken worden jaarlijks de literatuursearch te herhalen, in overleg met de werkgroep wordt dan besloten of de gevonden literatuur aanleiding geeft De werkgroep bepaalt periodiek of actualisatie van de uitgangsvraag nodig is Het uitgangspunt is dat een deelactualisatie een kort ontwikkelproces met zich meebrengt, dit is niet altijd vanzelfsprekend Bij een actualisatie kan ondersteuning worden ingehuurd Vanaf dit punt wordt er een splitsing gemaakt in de procedure De actualisatie kan leiden tot ofwel, gewijzigde aanbevelingen, of gelijkblijvende aanbevelingen Onderstaand wordt eerst de procedure voor procedure bij gewijzigde aanbevelingen De gehele deelactualisatie en âautorisatieprocedure wordt Wanneer nieuwe inzichten de aanbeveling bevestigen of de aanbeveling vanwege andere redenen ongewijzigd blijft wordt gekozen voor een korte procedure wetenschappelijke vereniging gevraagd om bestuurlijke autorisatie Zij zullen maximaal # maand de tijd hebben om te kiezen voor bestuurlijke autorisatie Wanneer de uitgangsvragen geautoriseerd worden zullen ze worden gepubliceerd op (de nog te ontwikkelen) website richtlijnendatabase Eventueel commentaar wat nog binnenkort zal worden meegenomen bij het nieuwe evaluatie Betrokken wetenschappelijke verenigingen vragen om bestuurlijke autorisatie, reactietermijn is Wanneer het bestuur niet instemt met de aanvullingen op de richtlijn, of de beslissing om de aanbevelingen niet te wijzigen, kan de procedure voor âgewijzigde aanbevelingenâ worden gevolgd In het geval dat er binnen # maand geen reactie wordt vernomen van de betreffende vereniging wordt aangenomen dat zij akkoord gaan met de actualisatie Als tijdens de actualisatie de aanbevelingen veranderen worden deze voorgelegd aan de besturen van de betrokken wetenschappelijke verenigingen De besturen bekijken de wijzigingen en besluiten of bestuurlijke autorisatie mogelijk is Dit is denkbaar wanneer de nieuwe aanbeveling slechts zeer miniem gewijzigd is of wanneer de geactualiseerde aanbeveling rust op een zeer groot draagvlak Wanneer bestuurlijke autorisatie niet de juiste weg lijkt kan het bestuur van de vereniging de uitgangsvraag voorleggen aan de leden voor commentaar Deze commentaarronde duurt maximaal # Na de commentaarfase wordt gestreefd naar bestuurlijke autorisatie Wanneer dit niet haalbaar is wordt de autorisatievraag voorgelegd aan de leden De verenigingen hebben # maanden de tijd om de In het geval dat er binnen # maanden geen reactie wordt vernomen van de betreffende vereniging.
| 537 | nvog |
om bestuurlijke autorisatie Zij zullen maximaal # maand de tijd hebben om te kiezen voor bestuurlijke autorisatie Wanneer de uitgangsvragen geautoriseerd worden zullen ze worden gepubliceerd op (de nog te ontwikkelen) website richtlijnendatabase Eventueel commentaar wat nog binnenkort zal worden meegenomen bij het nieuwe evaluatie Betrokken wetenschappelijke verenigingen vragen om bestuurlijke autorisatie, reactietermijn is Wanneer het bestuur niet instemt met de aanvullingen op de richtlijn, of de beslissing om de aanbevelingen niet te wijzigen, kan de procedure voor âgewijzigde aanbevelingenâ worden gevolgd In het geval dat er binnen # maand geen reactie wordt vernomen van de betreffende vereniging wordt aangenomen dat zij akkoord gaan met de actualisatie Als tijdens de actualisatie de aanbevelingen veranderen worden deze voorgelegd aan de besturen van de betrokken wetenschappelijke verenigingen De besturen bekijken de wijzigingen en besluiten of bestuurlijke autorisatie mogelijk is Dit is denkbaar wanneer de nieuwe aanbeveling slechts zeer miniem gewijzigd is of wanneer de geactualiseerde aanbeveling rust op een zeer groot draagvlak Wanneer bestuurlijke autorisatie niet de juiste weg lijkt kan het bestuur van de vereniging de uitgangsvraag voorleggen aan de leden voor commentaar Deze commentaarronde duurt maximaal # Na de commentaarfase wordt gestreefd naar bestuurlijke autorisatie Wanneer dit niet haalbaar is wordt de autorisatievraag voorgelegd aan de leden De verenigingen hebben # maanden de tijd om de In het geval dat er binnen # maanden geen reactie wordt vernomen van de betreffende vereniging Al jaar en dag is de implementatie van richtlijnen voor de medische beroepsgroepen een probleem Ook Medisch Contact publiceert hierover geregeld De richtlijnen worden volgens de regels der kunst en wetenschappelijk verantwoord opgesteld, maar voor de feitelijke toepassing is de animo beperkt Dit geldt ook binnen de orthopedie De Richtlijntoets van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging gaat De Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) heeft het initiatief genomen een zogeheten Richtlijntoets te ontwikkelen om te komen tot een beter gebruik van orthopedische richtlijnen De Orde van Medisch Specialisten steunt de NOV bij deze ontwikkeling via beschikbare kwaliteitsgelden uit het centrale budget Uitgangspunt hierbij is dat deze wijze van werken ook uitermate geschikt is voor andere verenigingen van medisch specialisten De richtlijntoets maakt onderdeel uit van het Richtlijn Educatie Programma (REP-online) van <PERSOON> is online uitgever voor een groot aantal De Richtlijntoets is een web-based applicatie die de specialist dwingt kennis te nemen van de inhoud van een richtlijn De richtlijn wordt online aangeboden zodat het gemakkelijk navigeren is binnen de richtlijn Wanneer de medisch specialist denkt de richtlijn voldoende te beheersen kan hij/zij beginnen met de toets De specialist die de toets doet, moet online een aantal meerkeuze- en casuïstiekvragen beantwoorden De vragen worden door de betreffende richtlijncommissie gegenereerd en zijn zo opgebouwd dat alle aanbevelingen en conclusies aan bod komen Bij een gegeven antwoord wordt altijd feedback gegeven (onderbouwende tekstdeel uit de richtlijn) waardoor direct duidelijk wordt waarom een antwoord goed of fout is Het aanbieden van de toets, de beoordeling van de antwoorden, de.
| 542 | nvog |
een probleem Ook Medisch Contact publiceert hierover geregeld De richtlijnen worden volgens de regels der kunst en wetenschappelijk verantwoord opgesteld, maar voor de feitelijke toepassing is de animo beperkt Dit geldt ook binnen de orthopedie De Richtlijntoets van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging gaat De Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) heeft het initiatief genomen een zogeheten Richtlijntoets te ontwikkelen om te komen tot een beter gebruik van orthopedische richtlijnen De Orde van Medisch Specialisten steunt de NOV bij deze ontwikkeling via beschikbare kwaliteitsgelden uit het centrale budget Uitgangspunt hierbij is dat deze wijze van werken ook uitermate geschikt is voor andere verenigingen van medisch specialisten De richtlijntoets maakt onderdeel uit van het Richtlijn Educatie Programma (REP-online) van <PERSOON> is online uitgever voor een groot aantal De Richtlijntoets is een web-based applicatie die de specialist dwingt kennis te nemen van de inhoud van een richtlijn De richtlijn wordt online aangeboden zodat het gemakkelijk navigeren is binnen de richtlijn Wanneer de medisch specialist denkt de richtlijn voldoende te beheersen kan hij/zij beginnen met de toets De specialist die de toets doet, moet online een aantal meerkeuze- en casuïstiekvragen beantwoorden De vragen worden door de betreffende richtlijncommissie gegenereerd en zijn zo opgebouwd dat alle aanbevelingen en conclusies aan bod komen Bij een gegeven antwoord wordt altijd feedback gegeven (onderbouwende tekstdeel uit de richtlijn) waardoor direct duidelijk wordt waarom een antwoord goed of fout is Het aanbieden van de toets, de beoordeling van de antwoorden, de De NOV is de eerste Richtlijntoets gestart op basis van de in ### afgeronde richtlijn Diagnostiek en behandeling van heup- en knieartrose Op basis van de conclusies en aanbevelingen werden door een onderwijskundige samen met <PERSOON>, voorzitter van de richtlijnwerkgroep ## meerkeuzevragen en open eind vragen opgesteld Er is gekozen voor verschillende vormen van meerkeuzevragen, zodat er sprake is van afwisseling voor de deelnemer Bij de ontwikkeling van deze richtlijntoets werd duidelijk dat al tijdens de ontwikkeling van een nieuwe richtlijn expliciet tijd gereserveerd moet worden voor het formuleren van toetsvragen Dat kost in de werkgroep waarschijnlijk weinig tijd; de onderwijskundig correcte formulering volgt later Bij een bepaald aantal juiste antwoorden worden accreditatiepunten gegeven Dit percentage is instelbaar; de NOV geeft accreditatiepunten bij een score van minimaal ##% Voor het bepalen van de score worden alleen de eerste pogingen tot beantwoording meegerekend Ook is voor accreditatie nodig dat de deelnemer respondeert op drie casuïstiekvragen Bij het niet behalen van de afkapgrens en/of het niet invullen van de casuïstiekvragen zakt men, maar kan men de toets (desgewenst direct) Na het succesvol beantwoorden van de meerkeuzevragen èn de casuïstieken wordt automatisch het aantal punten via GAIA bij het persoonlijke GAIA-account van het NOV-lid bijgeschreven Het aantal accreditatiepunten wordt berekend op basis van de omvang van de richtlijn, het aantal conclusies en aanbevelingen, het aantal toetsvragen en de verhouding nieuwe stof/bekend te.
| 540 | nvog |
Welke plaats heeft inleiding van de baring versus primaire sectio bij a terme zwangeren met een Het aantal zwangeren met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis is in de afgelopen decennia sterk gestegen De maternale en foetale uitkomst van de partusmodus in een volgende zwangerschap is daarmee een klinisch relevant vraagstuk geworden Wanneer er bij een zwangere à terme met een sectio caesarea in de anamnese een reden tot beëindiging van de zwangerschap bestaat, zijn er twee keuzemogelijkheden er kan een inleiding gepland worden, ofwel kan er een electieve primaire sectio uitgevoerd worden Het is momenteel niet duidelijk Counsel vrouwen met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis die voor een vaginale baring gekozen hebben opnieuw als er een indicatie ontstaat tot beëindiging van de zwangerschap Bespreek met de zwangere hierbij de voordelen en potentiële risicoâs van zowel een inleiding van de baring als van een primaire repeat sectio Informeer de zwangere dat ⢠bij een inleiding ten opzichte van de situatie waarin er spontante weeënactiviteit optreedt #) de kans op een geslaagde vaginale baring kleiner wordt, en daarmee de kans op maternale morbiditeit groter; en #) de kans op een uterusruptuur groter wordt ⢠er geen studies zijn gedaan die het verschil tussen inleiding en primaire repeat sectio met Maak samen met de zwangere de keuze voor een sectio of inleiding Wat zijn de gunstige en ongunstige effecten van het inleiden van de baring versus primaire sectio bij à terme zwangeren (##-## weken) met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis Zwangere vrouwen à terme (##-## weken) met sectio caesarea in de voorgeschiedenis en waarbij er een indicatie tot beëindiging De werkgroep achtte de neonatale uitkomsten voor de besluitvorming kritieke uitkomstmaten; en de maternale uitkomsten voor de besluitvorming belangrijke uitkomstmaten Maternale uitkomsten uterusruptuur, bloedtransfusie, postpartum bloedverlies, veneuze De werkgroep definieerde niet a priori de overige genoemde uitkomstmaten, maar hanteerde de Als grens voor de klinisch relevante verschillen werden door de werkgroep de defaultgrenzen van GRADE gehanteerd voor dichotome uitkomstmaten (een verschil van ##% in het relatief risico; Schünemann, ###) of #,# standaarddeviatie voor lineaire uitkomstmaten Voor mortaliteit en blijvend letsel definieerde de werkgroep ieder verschil als klinisch relevant In de databases Medline (via OVID), Embase (via Embase com) is op <DATUM> met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews, gerandomiseerde gecontroleerde literatuurzoekactie leverde ### treffers op Studies werden geselecteerd op grond van de die zijn verschenen na de Cochrane review van Dodd, ###, en waarbinnen een vergelijking wordt gemaakt tussen inleiding van de baring en primaire sectio met betrekking tot ten minste één van de boven beschreven uitkomstmaten bij à terme zwangeren met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis Op basis van titel en abstract konden geen studies geselecteerd worden die voldeden aan de zoekcriteria Inmiddels (juli ###) is er een update van de Cochrane review van Dodd, ### beschikbaar Net zoals in de vorige versie kon er geen studie worden geïncludeerd.
| 583 | nvog |
in de voorgeschiedenis Zwangere vrouwen à terme (##-## weken) met sectio caesarea in de voorgeschiedenis en waarbij er een indicatie tot beëindiging De werkgroep achtte de neonatale uitkomsten voor de besluitvorming kritieke uitkomstmaten; en de maternale uitkomsten voor de besluitvorming belangrijke uitkomstmaten Maternale uitkomsten uterusruptuur, bloedtransfusie, postpartum bloedverlies, veneuze De werkgroep definieerde niet a priori de overige genoemde uitkomstmaten, maar hanteerde de Als grens voor de klinisch relevante verschillen werden door de werkgroep de defaultgrenzen van GRADE gehanteerd voor dichotome uitkomstmaten (een verschil van ##% in het relatief risico; Schünemann, ###) of #,# standaarddeviatie voor lineaire uitkomstmaten Voor mortaliteit en blijvend letsel definieerde de werkgroep ieder verschil als klinisch relevant In de databases Medline (via OVID), Embase (via Embase com) is op <DATUM> met relevante zoektermen gezocht naar systematische reviews, gerandomiseerde gecontroleerde literatuurzoekactie leverde ### treffers op Studies werden geselecteerd op grond van de die zijn verschenen na de Cochrane review van Dodd, ###, en waarbinnen een vergelijking wordt gemaakt tussen inleiding van de baring en primaire sectio met betrekking tot ten minste één van de boven beschreven uitkomstmaten bij à terme zwangeren met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis Op basis van titel en abstract konden geen studies geselecteerd worden die voldeden aan de zoekcriteria Inmiddels (juli ###) is er een update van de Cochrane review van Dodd, ### beschikbaar Net zoals in de vorige versie kon er geen studie worden geïncludeerd primaire repeat sectio Na ### zijn er ook geen andere artikelen verschenen met overige Er zijn geen gerandomiseerde studies beschikbaar waarin er een vergelijking wordt gemaakt tussen het inleiden van de baring en een primaire sectio bij à terme zwangeren met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis Bij een sectio caesarea in het verleden hangt daarom de keuze voor partusmodus af van de wens van de patiënt waarbij het risicoprofiel een rol kan spelen De kans op slagen (daadwerkelijk vaginaal bevallen) moet afgewogen worden tegen de risicoâs Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van predictiemodellen (<INSTELLING>, ###) Invullen van het predictiemodel beschreven door <INSTELLING> (###) geeft aan dat de kans op een vaginale baring circa ##% kleiner wordt De kans op een uterusruptuur is bij een inleiding iets groter dan bij spontane weeënactiviteit, en bedraagt bij inleiding met oxytocine circa #%, bij prostaglandines circa #,#% Bij een inleiding wordt daarnaast de kans op slagen op een vaginale baring circa ##% lager Wanneer er uiteindelijk een secundaire sectio nodig is, is er waarschijnlijk een hoger risico op maternale morbiditeit (#,#%) dan wanneer er direct voor een primaire sectio (#,#%) was gekozen Echter of het inleiden van de baring ten opzichte van een primaire sectio in zijn algemeenheid tot meer of minder morbiditeit leidt, is onbekend bij deze specifieke groep Concluderend is er dus onvoldoende bewijs dat een geplande primaire sectio beter of slechter is, de kans op relevante ernstige morbiditeit is bij beide opties klein, maar hangt waarschijnlijk wel.
| 613 | nvog |
artikelen verschenen met overige Er zijn geen gerandomiseerde studies beschikbaar waarin er een vergelijking wordt gemaakt tussen het inleiden van de baring en een primaire sectio bij à terme zwangeren met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis Bij een sectio caesarea in het verleden hangt daarom de keuze voor partusmodus af van de wens van de patiënt waarbij het risicoprofiel een rol kan spelen De kans op slagen (daadwerkelijk vaginaal bevallen) moet afgewogen worden tegen de risicoâs Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van predictiemodellen (<INSTELLING>, ###) Invullen van het predictiemodel beschreven door <INSTELLING> (###) geeft aan dat de kans op een vaginale baring circa ##% kleiner wordt De kans op een uterusruptuur is bij een inleiding iets groter dan bij spontane weeënactiviteit, en bedraagt bij inleiding met oxytocine circa #%, bij prostaglandines circa #,#% Bij een inleiding wordt daarnaast de kans op slagen op een vaginale baring circa ##% lager Wanneer er uiteindelijk een secundaire sectio nodig is, is er waarschijnlijk een hoger risico op maternale morbiditeit (#,#%) dan wanneer er direct voor een primaire sectio (#,#%) was gekozen Echter of het inleiden van de baring ten opzichte van een primaire sectio in zijn algemeenheid tot meer of minder morbiditeit leidt, is onbekend bij deze specifieke groep Concluderend is er dus onvoldoende bewijs dat een geplande primaire sectio beter of slechter is, de kans op relevante ernstige morbiditeit is bij beide opties klein, maar hangt waarschijnlijk wel counseling een keuze gemaakt hebben om voor een vaginale baring te kiezen, opnieuw gecounseld dienen te worden als er een indicatie tot beëindiging van de zwangerschap ontstaat De afgenomen kans op slagen van een vaginale baring en de toegenomen kans op complicaties dienen met de patiënt besproken te worden Een predictiemodel en keuzehulp kunnen bij de Gezien het ontbreken van bewijsvoering welke behandeloptie de voorkeur verdient, dient de besluitvorming hieromtrent in overleg met de zwangere plaats te vinden, nadat zij geïnformeerd is over de voordelen en de potentiële risico's van beide opties <PERSOON> werkgroep is verantwoordelijk voor her beoordelen van de actualiteit van deze richtlijn Uiterlijk in ### bepaalt het bestuur <PERSOON> werkgroep van de NVOG of deze module nog actueel is De geldigheid van deze module komt eerder te vervallen indien nieuwe Patiëntenfederatie <LOCATIE> is geconsulteerd en onderschrijft deze betreffende module deze voorlichtingsfolders of richtlijnen Neemt u dan contact op met het Bureau van de NVOG (email kwalitei(EMAIL)) Het is onvoldoende onderzocht of inleiding van de baring ten opzichte van een primaire sectio bij à terme zwangeren met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis met noodzaak tot beëindigen van de zwangerschap tot minder of meer neonatale en maternale mortaliteit en morbiditeit leidt Echter, de kans dat een studie klinisch relevante verschillen laat zien die zouden leiden tot een uitspraak die de keuzevrijheid van individuele vrouwen zou beperken is gezien de kleine kans op ernstige morbiditeit is klein.
| 573 | nvog |
te kiezen, opnieuw gecounseld dienen te worden als er een indicatie tot beëindiging van de zwangerschap ontstaat De afgenomen kans op slagen van een vaginale baring en de toegenomen kans op complicaties dienen met de patiënt besproken te worden Een predictiemodel en keuzehulp kunnen bij de Gezien het ontbreken van bewijsvoering welke behandeloptie de voorkeur verdient, dient de besluitvorming hieromtrent in overleg met de zwangere plaats te vinden, nadat zij geïnformeerd is over de voordelen en de potentiële risico's van beide opties <PERSOON> werkgroep is verantwoordelijk voor her beoordelen van de actualiteit van deze richtlijn Uiterlijk in ### bepaalt het bestuur <PERSOON> werkgroep van de NVOG of deze module nog actueel is De geldigheid van deze module komt eerder te vervallen indien nieuwe Patiëntenfederatie <LOCATIE> is geconsulteerd en onderschrijft deze betreffende module deze voorlichtingsfolders of richtlijnen Neemt u dan contact op met het Bureau van de NVOG (email kwalitei(EMAIL)) Het is onvoldoende onderzocht of inleiding van de baring ten opzichte van een primaire sectio bij à terme zwangeren met een sectio caesarea in de voorgeschiedenis met noodzaak tot beëindigen van de zwangerschap tot minder of meer neonatale en maternale mortaliteit en morbiditeit leidt Echter, de kans dat een studie klinisch relevante verschillen laat zien die zouden leiden tot een uitspraak die de keuzevrijheid van individuele vrouwen zou beperken is gezien de kleine kans op ernstige morbiditeit is klein Uitgaande van ernstige morbiditeit van circa #% bij een inleiding, zou je om dit te halveren al meer dan tweemaal ### vrouwen nodig hebben Als alleen sterfte of asfyxie wordt meegenomen (circa #%) zou een studie bij tweemaal ### vrouwen nodig zijn om een halvering van de kans hierop Dodd JM, Crowther CA, Grivell RM, Deussen AR Elective repeat caesarean section versus induction of labour for women with a previous caesarean birth Cochrane Database Syst Rev Dodd JM, Crowther CA, Grivell RM, Deussen AR Elective repeat caesarean section versus induction of labour for women with a previous caesarean birth <PERSOON> A, et al Efficacy and safety of labour induction in patients with a single previous caesarean section a proposal for a clinical <INSTELLING> EN, <PERSOON> HC Predicting successful intended vaginal delivery after previous caesarean section external validation of two predictive models in a Dutch nationwide registration-based cohort with a high intended vaginal delivery rate BJOG ### doi <DATUM> ###<DATUM> ### Epub ### Feb ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER># Tabel # Exclusie na het lezen van het volledige artikel In deze Cochrane review is geen enkele RCT gevonden, hetzelfde geldt voor de eerste versie uit ###.
| 532 | nvog |
<PERSOON>, reumatoloog, voorzitter commissie kwaliteit NVR Reden van NVR standpunt m b t infectie preventie bij reumatologische voorkoming van infecties bij het verrichten van een punctie Deze maatregelen moeten op twee manieren de veiligheid waarborgen zij beschermen niet alleen de patiënt maar ook diegenen die met de patiënt of met de hieraan verbonden apparatuur in contact komen Begin juni ### is namens de NVR een voorstel tot wijziging van de vigerende Werkgroep Infectie Preventie (WIP)-richtlijn Puncties gestuurd (#) Het wijzigingsvoorstel betreft Naar aanleiding van recente literatuur (#) wordt een nieuw voorstel ingediend tot aanscherping van het NVR standpunt met name met betrekking tot het dragen van De strekking van het NVR standpunt en het verschil met de huidige WIP-richtlijn Puncties is voor het overzicht in Tabel # hieronder weergegeven In een oogopslag is te zien dat het NVR standpunt betekent dat handen hygiëne, lokale desinfectie, optioneel niet-steriele handschoenen (ter bescherming van arts) en een strikt âno touchâ beleid (#) voldoende geacht wordt om tot een zeer lage infectie incidentie te komen (#) Het NVR standpunt is vergelijkbaar met wat momenteel overwegend in de praktijk plaatsvindt en als âcommon *b v bij eventuele wond aan de hand ter bescherming van de arts zelf ** De punctie wordt verricht met strikt âno-touchâ beleid van het te puncteren gebied Het doel is een uniforme evidence based richtlijn te creëren welke door alle reumatologen in <LOCATIE> in de huidige praktijk wordt toegepast en nageleefd, waarbij slechts zelden postpunctie infectie complicaties worden gezien (( # ###% - # ###%, zie Tabel # en Tabel #) Ten tweede draagt deze aanpassing bij aan praktische uitvoerbaarheid Deze beoogde uniformiteit van werken volgens geaccordeerde richtlijnen is in deze tijd van toenemende druk op te leveren veilige en hoog kwalitatieve patiëntenzorg van groot belang Zo worden steeds meer ziekenhuizen vanuit de raden van bestuur gewezen op de naleving van vigerende richtlijnen die als doel hebben kwaliteit en veiligheid te borgen De verwachting is dan ook dat dit aangepaste voorstel door de beroepsgroep gedragen en uitgevoerd zal worden Samenvattend zou de NVR namens de beroepsgroep graag een aanpassing in de huidige richtlijn zien m b t de hygiënevoorzorgsmaatregelen rondom gewrichtspuncties verricht door de reumatoloog Deze aangepaste richtlijn zou dan niet alleen lokaal gelden maar voor de Om de voorgestelde wijziging in de WIP richtlijn te onderbouwen volgt hieronder een korte samenvatting van gegevens uit beschikbare literatuur Daarnaast werden data uit # gemelde infecties (infectie incidentie werd verkregen door het vragen naar de frequentie van <INSTELLING> met belofte van veilige melding in anonimiteit om onderrapportage te voorkomen) #) om diagnostische redenen, om door middel van synoviaal-vocht analyse een kristal artropathie aan te tonen dan wel infectie uit te sluiten #) om therapeutische redenen, om een ontstoken gewricht (of bursa) te ontlasten (bijvoorbeeld bij bacteriële artritis) en/of lokaal te behandelen met corticosteroïden (met of zonder Bij gewrichtspuncties binnen de reumatologische praktijk treden nauwelijks complicaties op.
| 592 | nvr |
slechts zelden postpunctie infectie complicaties worden gezien (( # ###% - # ###%, zie Tabel # en Tabel #) Ten tweede draagt deze aanpassing bij aan praktische uitvoerbaarheid Deze beoogde uniformiteit van werken volgens geaccordeerde richtlijnen is in deze tijd van toenemende druk op te leveren veilige en hoog kwalitatieve patiëntenzorg van groot belang Zo worden steeds meer ziekenhuizen vanuit de raden van bestuur gewezen op de naleving van vigerende richtlijnen die als doel hebben kwaliteit en veiligheid te borgen De verwachting is dan ook dat dit aangepaste voorstel door de beroepsgroep gedragen en uitgevoerd zal worden Samenvattend zou de NVR namens de beroepsgroep graag een aanpassing in de huidige richtlijn zien m b t de hygiënevoorzorgsmaatregelen rondom gewrichtspuncties verricht door de reumatoloog Deze aangepaste richtlijn zou dan niet alleen lokaal gelden maar voor de Om de voorgestelde wijziging in de WIP richtlijn te onderbouwen volgt hieronder een korte samenvatting van gegevens uit beschikbare literatuur Daarnaast werden data uit # gemelde infecties (infectie incidentie werd verkregen door het vragen naar de frequentie van <INSTELLING> met belofte van veilige melding in anonimiteit om onderrapportage te voorkomen) #) om diagnostische redenen, om door middel van synoviaal-vocht analyse een kristal artropathie aan te tonen dan wel infectie uit te sluiten #) om therapeutische redenen, om een ontstoken gewricht (of bursa) te ontlasten (bijvoorbeeld bij bacteriële artritis) en/of lokaal te behandelen met corticosteroïden (met of zonder Bij gewrichtspuncties binnen de reumatologische praktijk treden nauwelijks complicaties op lage incidentie van kent (# ### - # ###%) (#,#),(<DATUM> (zie Tabel #) Risicofactoren voor een post-punctie infectie zijn een verbroken huidbarrière (bv psoriasis) en een lokale huidinfectie (zoals erysipelas of cellulitis) in de nabijheid van het te puncteren gewricht (#),(##) Tabel # Literatuur overzicht met infectie frequentie cijfers post-gewrichtspunctie Een bacteriële artritis komt voor in de algemene populatie bij <DATUM> ### ### mensen (##;##), frequenter bij patiënten met reumatoïde artritis (##-#<DATUM> ###) (##-##) en het meest frequent De oorzaak van een bacteriële artritis is of via hematogene verspreiding van een infectie vanuit een andere lokalisatie in het lichaam (##%) Of via directe infectie (##%) bijvoorbeeld door trauma/ingreep (##%), corticosteroïd injectie (#%), osteomyelitis (#%) Dan wel per continuitatem via een huidinfectie (#%) (##) Risicofactoren voor het krijgen van een bacteriële artritis zijn onder andere leeftijd â¥<LEEFTIJD> jaar (odds ratio (OR) <DATUM> ##% reumatoïde artritis (OR # #; ##% CI <DATUM> , heup en/of knie prothese (OR ##; ##% CI <DATUM> #), gewrichtschirurgie (OR <DATUM> CI <DATUM> #) en huidinfectie (OR ##; ##% CI <DATUM> #) (##;##) Een bacteriële artritis kan leiden tot functieverlies van het aangedane gewricht en is Data uit # (grote) reumatologie-centra verzameld met betrekking tot aantallen puncties * Echogeleide corticosteroïd injectie in de pols van patiënt met reumatoïde artritis en diabetes ** Triamcinolonacetonide (Kenacort-A®) injectie in knie i v m bursitis <PERSOON> twee weken later met fistelgang via de huid alsnog geïnfecteerd, waarschijnlijk niet direct bij punctie.
| 742 | nvr |
(# ### - # ###%) (#,#),(<DATUM> (zie Tabel #) Risicofactoren voor een post-punctie infectie zijn een verbroken huidbarrière (bv psoriasis) en een lokale huidinfectie (zoals erysipelas of cellulitis) in de nabijheid van het te puncteren gewricht (#),(##) Tabel # Literatuur overzicht met infectie frequentie cijfers post-gewrichtspunctie Een bacteriële artritis komt voor in de algemene populatie bij <DATUM> ### ### mensen (##;##), frequenter bij patiënten met reumatoïde artritis (##-#<DATUM> ###) (##-##) en het meest frequent De oorzaak van een bacteriële artritis is of via hematogene verspreiding van een infectie vanuit een andere lokalisatie in het lichaam (##%) Of via directe infectie (##%) bijvoorbeeld door trauma/ingreep (##%), corticosteroïd injectie (#%), osteomyelitis (#%) Dan wel per continuitatem via een huidinfectie (#%) (##) Risicofactoren voor het krijgen van een bacteriële artritis zijn onder andere leeftijd â¥<LEEFTIJD> jaar (odds ratio (OR) <DATUM> ##% reumatoïde artritis (OR # #; ##% CI <DATUM> , heup en/of knie prothese (OR ##; ##% CI <DATUM> #), gewrichtschirurgie (OR <DATUM> CI <DATUM> #) en huidinfectie (OR ##; ##% CI <DATUM> #) (##;##) Een bacteriële artritis kan leiden tot functieverlies van het aangedane gewricht en is Data uit # (grote) reumatologie-centra verzameld met betrekking tot aantallen puncties * Echogeleide corticosteroïd injectie in de pols van patiënt met reumatoïde artritis en diabetes ** Triamcinolonacetonide (Kenacort-A®) injectie in knie i v m bursitis <PERSOON> twee weken later met fistelgang via de huid alsnog geïnfecteerd, waarschijnlijk niet direct bij punctie werden uitgevoerd volgens de handelswijze zoals nu wordt voorgelegd in het NVR voorstel, dus zonder steriel werkveld, mond neusmasker, aparte behandelkamer of (niet-)steriele Recente data uit een Nederlandse studie verricht door <PERSOON> et al (#) (<INSTELLING> D, tabel #) laat vergelijkbare lage post-punctie infectie risico zien van <DATUM-##> (#,###%) In het prospectieve deel van het onderzoek van drie maanden onder huisartsen en medisch specialisten heeft geen post-punctie infecties aangetoond en het retrospectieve deel van vijf jaar heeft alleen maar # post-punctie infectie aangetoond (bij een huisarts) Bijgevoegde addendum (zie Tabel #) laat zien dat gewrichtspuncties zonder (niet-steriele) handschoenen verricht kunnen worden, mits een lokale desinfectie en strikt no-touch beleid van te puncteren gebied gevoerd wordt; ## van de ## (##%) medisch specialisten droegen zelden tot nooit handschoenen bij het verrichten van een gewrichtspunctie Gezien er geen post-punctie infecties werden aangetoond zowel prospectief als retrospectief bij de medisch specialisten in bovenstaande studie, is een lokale desinfectie en strikt no-touch beleid zonder handschoenen gerechtvaardigd Het gebruik van niet-steriele handschoenen lijkt alleen zinvol ter bescherming van de arts zelf bij eventueel open wonden aan de handen Het standpunt van de NVR is om de huidige werkwijze binnen de reumatologische praktijk te handhaven handen desinfectie van de uitvoerder toepassen, de huid van de patiënt desinfecteren, optioneel (niet-steriele) handschoenen dragen tijdens de procedure en een strikt no-touch beleid van te puncteren gebied toepassen Het is niet te verwachten dat het dragen van (niet-steriele) handschoenen zal leiden tot daling van het al bijzonder lage risico op.
| 774 | nvr |
volgens de handelswijze zoals nu wordt voorgelegd in het NVR voorstel, dus zonder steriel werkveld, mond neusmasker, aparte behandelkamer of (niet-)steriele Recente data uit een Nederlandse studie verricht door <PERSOON> et al (#) (<INSTELLING> D, tabel #) laat vergelijkbare lage post-punctie infectie risico zien van <DATUM> (#,###%) In het prospectieve deel van het onderzoek van drie maanden onder huisartsen en medisch specialisten heeft geen post-punctie infecties aangetoond en het retrospectieve deel van vijf jaar heeft alleen maar # post-punctie infectie aangetoond (bij een huisarts) Bijgevoegde addendum (zie Tabel #) laat zien dat gewrichtspuncties zonder (niet-steriele) handschoenen verricht kunnen worden, mits een lokale desinfectie en strikt no-touch beleid van te puncteren gebied gevoerd wordt; ## van de ## (##%) medisch specialisten droegen zelden tot nooit handschoenen bij het verrichten van een gewrichtspunctie Gezien er geen post-punctie infecties werden aangetoond zowel prospectief als retrospectief bij de medisch specialisten in bovenstaande studie, is een lokale desinfectie en strikt no-touch beleid zonder handschoenen gerechtvaardigd Het gebruik van niet-steriele handschoenen lijkt alleen zinvol ter bescherming van de arts zelf bij eventueel open wonden aan de handen Het standpunt van de NVR is om de huidige werkwijze binnen de reumatologische praktijk te handhaven handen desinfectie van de uitvoerder toepassen, de huid van de patiënt desinfecteren, optioneel (niet-steriele) handschoenen dragen tijdens de procedure en een strikt no-touch beleid van te puncteren gebied toepassen Het is niet te verwachten dat het dragen van (niet-steriele) handschoenen zal leiden tot daling van het al bijzonder lage risico op ingeleverd; # radiologen geen informatie ingeleverd, ## huisartsen geen informatie (#) Werkgroep infectie preventie richtlijn m b t puncties ### (#) <PERSOON> arthritis after intra-articular injection is rare does the Taskforce Infection Prevention use a sledgehammer to crack a nut? Ned Tijdschr v Geneeskunde ###; ###(#) D### (#) <PERSOON> aspiration and injection and synovial fluid analysis <PERSOON> (#) <PERSOON> of sepsis after local corticosteroid injection (an inquiry on <PATIENTNUMMER> injections in rheumatological private practice (#) <PERSOON> P, <PERSOON> arthritis following intraarticular steroid injection of the knee--a survey of current practice regarding antiseptic technique used during intra-articular steroid injection of the knee Clin Rheumatol ###; (#) Essen R et al Bacterial infection following intra-articular injection <PERSOON> JL et al Intra-synovial corticosteroid therapy <PERSOON> and Injection of Joints and <PERSOON-##> of (#) Fitzgerald RH, Jr Intrasynovial injection of steroids uses and abuses Mayo Clin Proc ###; (##) Kendall PH Local corticosteroid injection therapy <PERSOON-##> NL Local corticosteroid injection treatment in (##) <PERSOON-##> A.
| 605 | nvr |
ingeleverd; # radiologen geen informatie ingeleverd, ## huisartsen geen informatie (#) Werkgroep infectie preventie richtlijn m b t puncties ### (#) <PERSOON> arthritis after intra-articular injection is rare does the Taskforce Infection Prevention use a sledgehammer to crack a nut? Ned Tijdschr v Geneeskunde ###; ###(#) D### (#) <PERSOON> aspiration and injection and synovial fluid analysis <PERSOON> (#) <PERSOON> of sepsis after local corticosteroid injection (an inquiry on <PATIENTNUMMER> injections in rheumatological private practice (#) <PERSOON> P, <PERSOON> arthritis following intraarticular steroid injection of the knee--a survey of current practice regarding antiseptic technique used during intra-articular steroid injection of the knee Clin Rheumatol ###; (#) Essen R et al Bacterial infection following intra-articular injection <PERSOON> JL et al Intra-synovial corticosteroid therapy <PERSOON> and Injection of Joints and <PERSOON> of (#) Fitzgerald RH, Jr Intrasynovial injection of steroids uses and abuses Mayo Clin Proc ###; (##) Kendall PH Local corticosteroid injection therapy <PERSOON-##> NL Local corticosteroid injection treatment in (##) <PERSOON-##> A increasing incidence due to iatrogenic infections <PERSOON-##> Dis ###; ##(#) ###-## (##) Stephens MB, Beutler AI, O'<PERSOON-##> FG Musculoskeletal injections a review of the (##) <PERSOON-##> MI Bacterial arthritis in an English health district a ## year review (##) <PERSOON-##> infections in patients with rheumatoid arthritis <PERSOON-##> septic arthritis complicating rheumatoid (##) <PERSOON-##> WS, Brooks PM, Stevenson RD, Buchanan WW Septic arthritis in patients with (##) <PERSOON-##> TS, <PERSOON-##> FC, <PERSOON-##> WH, Batte NJ, Sledge CB Factors influencing the incidence and outcome of infection following total joint arthroplasty <PERSOON-##> infected knee arthroplasty A #-year follow-up of ### cases (##) <PERSOON-##> CJ, <PERSOON-##> BA Incidence and sources of native and prosthetic joint infection a community based prospective survey (##) <PERSOON-##> CJ, van <PERSOON-##> MA Risk factors for septic arthritis in patients with joint disease A prospective study <PERSOON-##> septic arthritis in adults (##) <PERSOON-##> features and outcome of septic arthritis in a single <PERSOON-##> Dis ###;.
| 613 | nvr |
Het doel van de richtlijn âReumatoïde Artritis en participatie in arbeidâ is te komen tot een uitgangspunt voor behandelings- en begeleidingsstrategieën, gericht op herstel van optimaal functioneren, alsmede positioneren van het belang voor arbeid De richtlijn is opgebouwd uit twee onderdelen, de feitelijke richtlijn, en het welke weg de richtlijn tot stand is gekomen, en welke keuzes de richtlijngroep daarbij heeft gemaakt, om te komen tot een richtlijn, die wetenschappelijk verantwoord is en voldoende basis biedt voor het dagelijks handelen van artsen die met Reumatoïde Artritis (RA) en Het eerste deel is de feitelijke richtlijn (deel A), waarin beknopt en met beperkte onderbouwing de aanbevelingen zijn weergegeven Voor de dagelijkse praktijk is dit deel het Het tweede deel (deel B) is het achtergronddocument, en hierin zijn de relevante bronnen, en de onderbouwing van de aanbevelingen opgenomen Dit stuk maakt daarmee inzichtelijk op basis van welke onderzoeksbevindingen en reviews de aanbevelingen, die De richtlijn is geïnitieerd door de Ned Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde, en ondersteund door de Ned Vereniging voor Reumatologie, de Ned Vereniging voor Arbeidsen Bedrijfsgeneeskunde, het Nederlands Huisartsen Genootschap, de Reumapatiëntenbond Vereniging voor Revalidatie-artsen Er is subsidie verkregen van ZonMw (programma KKCZ, De richtlijn is multidisciplinair gerealiseerd, met betrokkenheid van disciplines, die bij de behandeling en begeleiding van RA-patiënten deelnemen De richtlijn is geschreven door een redactiegroep onder voorzitterschap van <PERSOON> (reumatoloog VUMC), met als leden <PERSOON> (bij aanvang afd reumatologie, heden orthopedie (secretaris, bedrijfs- en verzekeringsarts) De richtlijn is besproken in een richtlijngroep met (ergotherapeut <INSTELLING>), <PERSOON> (revalidatiearts, bij aanvang <PERSOON>, nu <INSTELLING>), <PERSOON> (verzekeringsarts <INSTELLING>) De richtlijn is in ### opgeleverd, maar door een ongelukkige samenloop van omstandigheden is het toen niet gekomen tot autorisatie binnen de NVR en NVAB Daarom is in ### een vervolg aan de activiteiten gegeven, en is gekozen voor een actualisatie van de richtlijn met als eindresultaat Als start voor het realiseren van de richtlijn heeft een knelpuntenanalyse plaatsgevonden Vastgesteld werd dat de kennis over het participeren met de aandoening RA nog onvolledig gebundeld was, en er nog geen richtlijn bestond die het belang van de patiënt of cliënt als uitgangspunt had, en zowel gericht was op lichamelijke en geestelijke gezondheid als op sociaal maatschappelijk functioneren Er was onvoldoende verbinding tussen de verschillende rollen van de hulpverleners, en de patiënt was onvoldoende Op basis van de knelpuntenanalyse is beoordeeld welke basisvragen relevant zijn voor de relatie tussen RA en participatie Dat leidde tot een grote hoeveelheid vragen, die ï· Vraag # Welke arbeidgerelateerde problematiek doet zich voor bij patiënten met RA? Deze vraag omvat daarmee eveneens de gevolgen van RA voor het functioneren, en de ï· Vraag # Hoe groot is arbeidgerelateerde problematiek bij RA? ï· Vraag # wat zijn de risicofactoren voor arbeidsongeschiktheid en ziekteverzuim bij ï· Vraag #.
| 582 | nvr |
reumatologie, heden orthopedie (secretaris, bedrijfs- en verzekeringsarts) De richtlijn is besproken in een richtlijngroep met (ergotherapeut <INSTELLING>), <PERSOON> (revalidatiearts, bij aanvang <PERSOON>, nu <INSTELLING>), <PERSOON> (verzekeringsarts <INSTELLING>) De richtlijn is in ### opgeleverd, maar door een ongelukkige samenloop van omstandigheden is het toen niet gekomen tot autorisatie binnen de NVR en NVAB Daarom is in ### een vervolg aan de activiteiten gegeven, en is gekozen voor een actualisatie van de richtlijn met als eindresultaat Als start voor het realiseren van de richtlijn heeft een knelpuntenanalyse plaatsgevonden Vastgesteld werd dat de kennis over het participeren met de aandoening RA nog onvolledig gebundeld was, en er nog geen richtlijn bestond die het belang van de patiënt of cliënt als uitgangspunt had, en zowel gericht was op lichamelijke en geestelijke gezondheid als op sociaal maatschappelijk functioneren Er was onvoldoende verbinding tussen de verschillende rollen van de hulpverleners, en de patiënt was onvoldoende Op basis van de knelpuntenanalyse is beoordeeld welke basisvragen relevant zijn voor de relatie tussen RA en participatie Dat leidde tot een grote hoeveelheid vragen, die ï· Vraag # Welke arbeidgerelateerde problematiek doet zich voor bij patiënten met RA? Deze vraag omvat daarmee eveneens de gevolgen van RA voor het functioneren, en de ï· Vraag # Hoe groot is arbeidgerelateerde problematiek bij RA? ï· Vraag # wat zijn de risicofactoren voor arbeidsongeschiktheid en ziekteverzuim bij ï· Vraag # ï· Vraag # Welke interventies, c q behandelstrategieën leveren bij patiënten met RA een Deze vraag is onder te verdelen in de volgende # subvragen Welke disciplines of welke beroepsgroepen kunnen een rol spelen bij Deze vragen zijn in het achtergronddocument terug te vinden, als de startvragen van de verschillende hoofdstukken Op basis van de search en de analyse door de redactie- en richtlijngroep is vervolgens in de tekst aangegeven op welke wijze dit heeft geleid tot de verschenen Deze richtlijn stelt dat Reumatoïde Artritis (RA) een chronische aandoening is met grote psychische, sociale en financiële consequenties door directe zorgkosten en indirecte kosten als verlies van inkomen en werk [CBO ###] In deze richtlijn is participatie in arbeid vervat in één separaat hoofdstuk, dat zich primair richt op de rol van de bedrijfsarts In ### heeft de Gezondheidsraad op verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een advies opgesteld om te komen tot een verbetering van de samenhang tussen behandeling, begeleiding (naar arbeid) en beoordeling (arbeidsongeschiktheidswetgeving) [Gezondheidsraad ###] Middel daartoe zijn multidisciplinaire richtlijnen met een gedeelde visie, geldend voor allen die bij de behandeling en begeleiding van een patiënt betrokken zijn Doel van deze zogenaamde #B-richtlijnen is de patiënt beter te ondersteunen in leven en participeren met ziekte, inclusief werken Juist deze verbredende visie is in de huidige CBO-richtlijn (###) te beperkt omschreven Om de CBO-richtlijn beter te laten aansluiten bij het advies van de Het is wenselijk, dat in een toekomstige versie van de CBO-richtlijn âDiagnostiek en.
| 608 | nvr |
leveren bij patiënten met RA een Deze vraag is onder te verdelen in de volgende # subvragen Welke disciplines of welke beroepsgroepen kunnen een rol spelen bij Deze vragen zijn in het achtergronddocument terug te vinden, als de startvragen van de verschillende hoofdstukken Op basis van de search en de analyse door de redactie- en richtlijngroep is vervolgens in de tekst aangegeven op welke wijze dit heeft geleid tot de verschenen Deze richtlijn stelt dat Reumatoïde Artritis (RA) een chronische aandoening is met grote psychische, sociale en financiële consequenties door directe zorgkosten en indirecte kosten als verlies van inkomen en werk [CBO ###] In deze richtlijn is participatie in arbeid vervat in één separaat hoofdstuk, dat zich primair richt op de rol van de bedrijfsarts In ### heeft de Gezondheidsraad op verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een advies opgesteld om te komen tot een verbetering van de samenhang tussen behandeling, begeleiding (naar arbeid) en beoordeling (arbeidsongeschiktheidswetgeving) [Gezondheidsraad ###] Middel daartoe zijn multidisciplinaire richtlijnen met een gedeelde visie, geldend voor allen die bij de behandeling en begeleiding van een patiënt betrokken zijn Doel van deze zogenaamde #B-richtlijnen is de patiënt beter te ondersteunen in leven en participeren met ziekte, inclusief werken Juist deze verbredende visie is in de huidige CBO-richtlijn (###) te beperkt omschreven Om de CBO-richtlijn beter te laten aansluiten bij het advies van de Het is wenselijk, dat in een toekomstige versie van de CBO-richtlijn âDiagnostiek en arbeidâ integraal in de gehele richtlijn als behandeldoel wordt opgenomen De richtlijn is multidisciplinair, geschreven voor en door betrokken professionals en patiënten In de richtlijn is aangegeven welke handelingen de behandelaars en begeleiders kunnen overwegen en vragen De richtlijn beschrijft de best denkbare praktijk, en vormt een hulpmiddel om de behandeling en begeleiding van de patiënt te verbeteren en daarmee de patiënt een optimale positie in de maatschappij te laten behouden Hier wordt expliciet de vertaling naar het functioneren van de patiënt in arbeid, betaald of onbetaald, weergegeven en de betekenis voor het handelen van iedere medicus en paramedicus, betrokken bij de Reumatoïde Artritis (RA) is een chronische aandoening, die participeren op alle niveaus van menselijk functioneren beïnvloedt, zowel de dagelijkse activiteiten als meer specifiek arbeid De gevolgen voor participatie in arbeid zijn het best onderzocht en hierover is de meeste evidence beschikbaar M b t de dagelijkse activiteiten en vrije tijd is de hoeveelheid evidence nog ontoereikend om daarop een richtlijn te baseren Daarom richt deze richtlijn Arbeid bevordert een goede fysieke en mentale gezondheid, helpt om gezondheidsproblemen te voorkomen en kan mensen helpen te herstellen van ziekte Voorwaarde is wel dat de arbeid aansluit op iemands interesse en capaciteiten en uitgevoerd wordt in een veilige en gezonde omgeving Arbeid heeft in het algemeen een positief effect op de ###] Voor een minderheid kan het gezondheidseffect negatief zijn, bijvoorbeeld bij fysieke Er is daarom een gezondheidskundig belang om participatie in arbeid te bevorderen.
| 577 | nvr |
als behandeldoel wordt opgenomen De richtlijn is multidisciplinair, geschreven voor en door betrokken professionals en patiënten In de richtlijn is aangegeven welke handelingen de behandelaars en begeleiders kunnen overwegen en vragen De richtlijn beschrijft de best denkbare praktijk, en vormt een hulpmiddel om de behandeling en begeleiding van de patiënt te verbeteren en daarmee de patiënt een optimale positie in de maatschappij te laten behouden Hier wordt expliciet de vertaling naar het functioneren van de patiënt in arbeid, betaald of onbetaald, weergegeven en de betekenis voor het handelen van iedere medicus en paramedicus, betrokken bij de Reumatoïde Artritis (RA) is een chronische aandoening, die participeren op alle niveaus van menselijk functioneren beïnvloedt, zowel de dagelijkse activiteiten als meer specifiek arbeid De gevolgen voor participatie in arbeid zijn het best onderzocht en hierover is de meeste evidence beschikbaar M b t de dagelijkse activiteiten en vrije tijd is de hoeveelheid evidence nog ontoereikend om daarop een richtlijn te baseren Daarom richt deze richtlijn Arbeid bevordert een goede fysieke en mentale gezondheid, helpt om gezondheidsproblemen te voorkomen en kan mensen helpen te herstellen van ziekte Voorwaarde is wel dat de arbeid aansluit op iemands interesse en capaciteiten en uitgevoerd wordt in een veilige en gezonde omgeving Arbeid heeft in het algemeen een positief effect op de ###] Voor een minderheid kan het gezondheidseffect negatief zijn, bijvoorbeeld bij fysieke Er is daarom een gezondheidskundig belang om participatie in arbeid te bevorderen Arbeid heeft ook een belangrijke economische betekenis voor de patiënt en behoud van arbeid is van belang voor behoud van de persoonlijke en economische zelfstandigheid Verlies van arbeid betekent altijd verlies aan inkomen In de optiek van de richtlijngroep heeft een patiënt met RA belang bij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven functioneren en participeren in de maatschappij Daarnaast is dit De richtlijngroep is van oordeel dat arbeid en participatie een onderdeel is van de behandeling bij RA, en daarmee is behoud van participatie, zowel in arbeid als in dagelijks leven, ook een behandeldoel voor RA Dat houdt in dat functioneren - en specifiek functioneren in arbeid â de voortdurende aandacht van elke behandelaar, betrokken bij patiënten met reumatoïde artritis, verdient, vanaf het stellen van de diagnose tot en met Het verdient aanbeveling om behoud van participatie in arbeid bij de behandeling en begeleiding van patiënten met RA als behandeldoel te kiezen, naast vermindering van De richtlijngroep adviseert behoud van of terugkeer in arbeid te beschouwen als een uitkomstmaat voor succes in de behandeling en ondersteuning van patiënten met RA in de Uit onderzoek van m n <PERSOON> [###] is bekend dat het verlies van participeren in de vroege fase van de ziekte al hoog is, m n in de eerste jaren Het risico op arbeidsongeschiktheid neemt met een langere ziekteduur toe Na <LEEFTIJD> jaar bestaat bij ± ## procent van de patiënten volledige arbeidsuitval, na <LEEFTIJD> jaar bij ± ## procent.
| 559 | nvr |
betekenis voor de patiënt en behoud van arbeid is van belang voor behoud van de persoonlijke en economische zelfstandigheid Verlies van arbeid betekent altijd verlies aan inkomen In de optiek van de richtlijngroep heeft een patiënt met RA belang bij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven functioneren en participeren in de maatschappij Daarnaast is dit De richtlijngroep is van oordeel dat arbeid en participatie een onderdeel is van de behandeling bij RA, en daarmee is behoud van participatie, zowel in arbeid als in dagelijks leven, ook een behandeldoel voor RA Dat houdt in dat functioneren - en specifiek functioneren in arbeid â de voortdurende aandacht van elke behandelaar, betrokken bij patiënten met reumatoïde artritis, verdient, vanaf het stellen van de diagnose tot en met Het verdient aanbeveling om behoud van participatie in arbeid bij de behandeling en begeleiding van patiënten met RA als behandeldoel te kiezen, naast vermindering van De richtlijngroep adviseert behoud van of terugkeer in arbeid te beschouwen als een uitkomstmaat voor succes in de behandeling en ondersteuning van patiënten met RA in de Uit onderzoek van m n <PERSOON> [###] is bekend dat het verlies van participeren in de vroege fase van de ziekte al hoog is, m n in de eerste jaren Het risico op arbeidsongeschiktheid neemt met een langere ziekteduur toe Na <LEEFTIJD> jaar bestaat bij ± ## procent van de patiënten volledige arbeidsuitval, na <LEEFTIJD> jaar bij ± ## procent voor het stellen van de diagnose [<PERSOON> patiënten met RA hebben een aanzienlijk verhoogd ziekteverzuim in een periode van een jaar verzuimt meer dan ## procent van de Patiënten die nog werken, kunnen gedurende hun werktijd een aanmerkelijk verlies van productiviteit hebben [Lenssinck ###] Veelal hebben zij hun arbeidscondities al aangepast Vanaf het begin van de ziekte is het risico op De mogelijkheden tot participatie in arbeid bij RA komen voort uit een dynamische De belangrijkste ziektekenmerken met risico op verlies van participeren in arbeid zijn [<PERSOON> ###] Door de vermoeidheid vermindert het prestatievermogen, met als gevolg daling van activiteiten, zowel binnen als buiten arbeid [Lacaille ###] Op momenten dat de ziekte actiever is, zijn de pijn, vermoeidheid en mate van ontstekingen hoger, en is het arbeidsvermogen lager Een hogere ziekteactiviteit geeft een grotere kans op schade aan de gewrichten, met als gevolg meer stoornissen en beperkingen in functioneren ï· vermindering van knijpkracht en grijpfunctie van de handen ï· verlies van kracht in handen en armen Dit leidt tot problemen met repeterende bewegingen, typen, schrijven, dossiers hanteren, telefoneren en problemen bij staan, lopen, hardlopen en traplopen Al in een zeer vroege fase van RA kan irreversibele schade ontstaan aan gewrichten en daardoor aan arbeidsvermogen [CBO ###- Soubrier ###- <PERSOON> ###] Deze schade doet zich vooral voor aan handen, polsen en voeten, en iets minder frequent aan ellebogen,.
| 579 | nvr |
<PERSOON> patiënten met RA hebben een aanzienlijk verhoogd ziekteverzuim in een periode van een jaar verzuimt meer dan ## procent van de Patiënten die nog werken, kunnen gedurende hun werktijd een aanmerkelijk verlies van productiviteit hebben [Lenssinck ###] Veelal hebben zij hun arbeidscondities al aangepast Vanaf het begin van de ziekte is het risico op De mogelijkheden tot participatie in arbeid bij RA komen voort uit een dynamische De belangrijkste ziektekenmerken met risico op verlies van participeren in arbeid zijn [<PERSOON> ###] Door de vermoeidheid vermindert het prestatievermogen, met als gevolg daling van activiteiten, zowel binnen als buiten arbeid [Lacaille ###] Op momenten dat de ziekte actiever is, zijn de pijn, vermoeidheid en mate van ontstekingen hoger, en is het arbeidsvermogen lager Een hogere ziekteactiviteit geeft een grotere kans op schade aan de gewrichten, met als gevolg meer stoornissen en beperkingen in functioneren ï· vermindering van knijpkracht en grijpfunctie van de handen ï· verlies van kracht in handen en armen Dit leidt tot problemen met repeterende bewegingen, typen, schrijven, dossiers hanteren, telefoneren en problemen bij staan, lopen, hardlopen en traplopen Al in een zeer vroege fase van RA kan irreversibele schade ontstaan aan gewrichten en daardoor aan arbeidsvermogen [CBO ###- Soubrier ###- <PERSOON> ###] Deze schade doet zich vooral voor aan handen, polsen en voeten, en iets minder frequent aan ellebogen, eigenschappen van de werkomgeving [<PERSOON>, die de kans op problemen door RA verhogen, zijn taakeisen zoals verrichten van fysiek zwaar werk, of repeterende bewegingen het werk, onvoldoende steun en begrip van collegaâs en leidinggevenden Persoonlijke eigenschappen zoals een laag opleidingsniveau, een hogere leeftijd, een passieve copingstijl en sombere verwachtingen met betrekking tot de terugkeer naar arbeid gaan in het algemeen gepaard met een hoger verlies aan participatie in arbeid Een passieve copingstrategie geeft ook een hoger risico op psychologische comorbiditeit, zoals depressie en angst Ook de sociale context heeft invloed [Lacaille ###- De <PERSOON> De verwachtingen van de patiënt, en dus de persoonlijke copingstijl, blijken een goede voorspeller voor de terugkeer naar arbeid [Treharne ###] Optimisme en positieve ï· De mate van vermoeidheid, de ziekteactiviteit, de mate van ï· Fysiek zwaar werk, gebrek aan regelmogelijkheden, gebrek [<PERSOON> <LOCATIE> <PERSOON> ###] De richtlijngroep streeft naar behoud van participatie van de patiënt Daarom geven deze risicofactoren richting aan de geformuleerde aanbevelingen over de aard en inhoud van Het verdient aanbeveling de diagnostiek en interventies te kiezen op geleide van de risicofactoren Herkennen en vroegtijdig corrigeren van risicofactoren is van belang voor De diagnostiek van (dreigende) arbeidsproblematiek begint bij de anamnese De anamnese is het beste middel om dreigende uitval te onderkennen en tijdig te kunnen ingrijpen Het is belangrijk te weten of een patiënt nog werkt Vervolgens wordt met gerichte.
| 578 | nvr |
<PERSOON>, die de kans op problemen door RA verhogen, zijn taakeisen zoals verrichten van fysiek zwaar werk, of repeterende bewegingen het werk, onvoldoende steun en begrip van collegaâs en leidinggevenden Persoonlijke eigenschappen zoals een laag opleidingsniveau, een hogere leeftijd, een passieve copingstijl en sombere verwachtingen met betrekking tot de terugkeer naar arbeid gaan in het algemeen gepaard met een hoger verlies aan participatie in arbeid Een passieve copingstrategie geeft ook een hoger risico op psychologische comorbiditeit, zoals depressie en angst Ook de sociale context heeft invloed [Lacaille ###- De <PERSOON> De verwachtingen van de patiënt, en dus de persoonlijke copingstijl, blijken een goede voorspeller voor de terugkeer naar arbeid [Treharne ###] Optimisme en positieve ï· De mate van vermoeidheid, de ziekteactiviteit, de mate van ï· Fysiek zwaar werk, gebrek aan regelmogelijkheden, gebrek [<PERSOON> <LOCATIE> <PERSOON> ###] De richtlijngroep streeft naar behoud van participatie van de patiënt Daarom geven deze risicofactoren richting aan de geformuleerde aanbevelingen over de aard en inhoud van Het verdient aanbeveling de diagnostiek en interventies te kiezen op geleide van de risicofactoren Herkennen en vroegtijdig corrigeren van risicofactoren is van belang voor De diagnostiek van (dreigende) arbeidsproblematiek begint bij de anamnese De anamnese is het beste middel om dreigende uitval te onderkennen en tijdig te kunnen ingrijpen Het is belangrijk te weten of een patiënt nog werkt Vervolgens wordt met gerichte Primair richt de aandacht zich op de ziektekenmerken en de wijze van coping Bij gebleken problematiek in arbeid staan een aantal verdiepende vragen ter beschikking Voor iedere behandelaar is een eigen set van basisvragen ontworpen, die zich richten op herkennen van werkproblemen, (dreigend) verzuim en op de hulpbehoefte van de patiënt, ten aanzien van zijn arbeidssituatie Deze set van vragen is weergegeven in de bijlage bij de richtlijn (p ##-##) Door aandacht te besteden en blijven besteden aan arbeid, draagt de behandelaar er toe bij, dat de patiënt zichzelf blijft oriënteren op arbeid en blijven Het medisch onderzoek is gericht op de gewrichtsschade (m n aan handen en voeten), Voor de kwantificering van de arbeidsproblematiek zijn enkele vragenlijsten van toegevoegde waarde [Backman ###- Hazes ###] Vooral de Work Instability Scale (WIS) en Work Limitations Questionnaire (WLQ) zijn geschikt om werkgerelateerde problemen te Het is voor elke behandelaar belangrijk te weten of de patiënt met RA nog werkt, in betaalde arbeid, of als vrijwilliger Het is aan te bevelen, dat iedere behandelaar minimaal #x per jaar en idealiter bij ieder behandelcontact in de anamnese vraagt of de patiënt nog Om een goed inzicht te krijgen in de mogelijkheden tot functioneren hoort de anamnese vragen over de mate van vermoeidheid, pijn en ochtendstijfheid te bevatten Daarbij kunnen ook vragen over de psychische status en beoordelen van de Het belangrijkste middel voor analyse van werkgebonden problematiek is de anamnese Een (korte) werkanamnese maakt daarom standaard onderdeel uit van de anamnese.
| 583 | nvr |
Primair richt de aandacht zich op de ziektekenmerken en de wijze van coping Bij gebleken problematiek in arbeid staan een aantal verdiepende vragen ter beschikking Voor iedere behandelaar is een eigen set van basisvragen ontworpen, die zich richten op herkennen van werkproblemen, (dreigend) verzuim en op de hulpbehoefte van de patiënt, ten aanzien van zijn arbeidssituatie Deze set van vragen is weergegeven in de bijlage bij de richtlijn (p ##-##) Door aandacht te besteden en blijven besteden aan arbeid, draagt de behandelaar er toe bij, dat de patiënt zichzelf blijft oriënteren op arbeid en blijven Het medisch onderzoek is gericht op de gewrichtsschade (m n aan handen en voeten), Voor de kwantificering van de arbeidsproblematiek zijn enkele vragenlijsten van toegevoegde waarde [Backman ###- Hazes ###] Vooral de Work Instability Scale (WIS) en Work Limitations Questionnaire (WLQ) zijn geschikt om werkgerelateerde problemen te Het is voor elke behandelaar belangrijk te weten of de patiënt met RA nog werkt, in betaalde arbeid, of als vrijwilliger Het is aan te bevelen, dat iedere behandelaar minimaal #x per jaar en idealiter bij ieder behandelcontact in de anamnese vraagt of de patiënt nog Om een goed inzicht te krijgen in de mogelijkheden tot functioneren hoort de anamnese vragen over de mate van vermoeidheid, pijn en ochtendstijfheid te bevatten Daarbij kunnen ook vragen over de psychische status en beoordelen van de Het belangrijkste middel voor analyse van werkgebonden problematiek is de anamnese Een (korte) werkanamnese maakt daarom standaard onderdeel uit van de anamnese Elke RA-patiënt heeft een aandoening die potentieel het functioneren treft Daarom is het behandeldoel bij interventiestrategieën het verminderen van het effect van de ziekte op het leven van patiënten en het behouden van een niveau van functioneren dat persoonlijke Omdat al zeer vroeg in het verloop van de ziekte fysieke en economische schade ontstaat, is een maximale behandelinspanning bij het optreden van artritis en een snelle start met agressieve initiële therapie [<PERSOON> ###] vanuit het perspectief van participatie aan te bevelen Het verdient aanbeveling dat behoud van deelname aan het arbeidsproces vanaf het begin van de behandeling onderdeel daarvan uitmaakt en een Doelstelling van medicamenteuze interventie is primair verlagen van de ziekteactiviteit en behouden of behalen van een niveau van menselijk functioneren, dat persoonlijke en economische zelfstandigheid mogelijk maakt [Pollard ### â Goekoop ###] Agressieve initiële therapie met combinatietherapie blijkt een positief effect te hebben op de totale duur van ziekteverzuim Om hier snel mee te kunnen starten is een vroege identificatie, en een accurate diagnose noodzakelijk Daarom is een vroege verwijzing naar de reumatoloog noodzakelijk, om snel therapie te kunnen starten De vroege diagnose en snelle verwijzing zijn cruciaal voor optimale medische zorg en behoud van functioneren [CBO ###] Het belangrijkste instrument voor herstel en behoud van participatie is een snelle en effectieve behandeling Agressieve initiële therapie [CBO ###- Puolakka ###- Puolakka ###- Pollard ###- Goekoop ###] Een vroege herkenning, een snelle verwijzing naar de reumatoloog.
| 601 | nvr |
Elke RA-patiënt heeft een aandoening die potentieel het functioneren treft Daarom is het behandeldoel bij interventiestrategieën het verminderen van het effect van de ziekte op het leven van patiënten en het behouden van een niveau van functioneren dat persoonlijke Omdat al zeer vroeg in het verloop van de ziekte fysieke en economische schade ontstaat, is een maximale behandelinspanning bij het optreden van artritis en een snelle start met agressieve initiële therapie [<PERSOON> ###] vanuit het perspectief van participatie aan te bevelen Het verdient aanbeveling dat behoud van deelname aan het arbeidsproces vanaf het begin van de behandeling onderdeel daarvan uitmaakt en een Doelstelling van medicamenteuze interventie is primair verlagen van de ziekteactiviteit en behouden of behalen van een niveau van menselijk functioneren, dat persoonlijke en economische zelfstandigheid mogelijk maakt [Pollard ### â Goekoop ###] Agressieve initiële therapie met combinatietherapie blijkt een positief effect te hebben op de totale duur van ziekteverzuim Om hier snel mee te kunnen starten is een vroege identificatie, en een accurate diagnose noodzakelijk Daarom is een vroege verwijzing naar de reumatoloog noodzakelijk, om snel therapie te kunnen starten De vroege diagnose en snelle verwijzing zijn cruciaal voor optimale medische zorg en behoud van functioneren [CBO ###] Het belangrijkste instrument voor herstel en behoud van participatie is een snelle en effectieve behandeling Agressieve initiële therapie [CBO ###- Puolakka ###- Puolakka ###- Pollard ###- Goekoop ###] Een vroege herkenning, een snelle verwijzing naar de reumatoloog Ook niet-medicamenteuze therapie kan een bijdrage leveren aan arbeidsparticipatie [CBO ###] De richtlijngroep is van mening dat vroeg opstarten hiervan wenselijk is Lichamelijke training en oefentherapie geven een verbetering van de conditie en van het zelfvertrouwen, met een positief effect op de mogelijkheden tot verrichten van arbeid en de copingstijl dragen bij aan behoud en verbetering van functioneren [<PERSOON> ###] Zo nodig kunnen aanpassingen of hulpmiddelen worden verstrekt Het behoud van activiteiten en participatie en een lage afhankelijkheid van anderen is belangrijk voor de ervaren kwaliteit van leven [<PERSOON> ###] De patiënt moet enerzijds zijn chronische ziekte accepteren en anderzijds kiezen voor een actieve coping De begeleiding richt zich daarbij op ondersteunen van (blijven) werken op de fysieke gesteldheid, het zelfvertrouwen, de levenslust en het Het verdient aanbeveling dat naast medicamenteuze therapie ook (veelal door de reumatoloog) niet-medicamenteuze therapie wordt opgestart, met het oog op verbeteren van de conditie en belastbaarheid, het vergroten van het zelfvertrouwen, en versterken van Ook de persoonlijke eigenschappen vormen een aspect bij de behandeling van patiënten met RA Het belangrijkste aspect daarbij is de beïnvloeding van de coping Het verdient de voorkeur, dat tijdens het contact met de patiënt de behandelaar actief aandacht vraagt voor herstel en behoud van functioneren, actieve coping bevordert en er toe bijdraagt, dat de patiënt zich zelf blijft oriënteren op blijven functioneren en op arbeid Arbeidgerelateerde interventies verlagen de belasting door arbeid bij dreigende overbelasting Dit kan door aanpassen van de werkinhoud door overgang naar lichter werk,.
| 602 | nvr |
aan arbeidsparticipatie [CBO ###] De richtlijngroep is van mening dat vroeg opstarten hiervan wenselijk is Lichamelijke training en oefentherapie geven een verbetering van de conditie en van het zelfvertrouwen, met een positief effect op de mogelijkheden tot verrichten van arbeid en de copingstijl dragen bij aan behoud en verbetering van functioneren [<PERSOON> ###] Zo nodig kunnen aanpassingen of hulpmiddelen worden verstrekt Het behoud van activiteiten en participatie en een lage afhankelijkheid van anderen is belangrijk voor de ervaren kwaliteit van leven [<PERSOON> ###] De patiënt moet enerzijds zijn chronische ziekte accepteren en anderzijds kiezen voor een actieve coping De begeleiding richt zich daarbij op ondersteunen van (blijven) werken op de fysieke gesteldheid, het zelfvertrouwen, de levenslust en het Het verdient aanbeveling dat naast medicamenteuze therapie ook (veelal door de reumatoloog) niet-medicamenteuze therapie wordt opgestart, met het oog op verbeteren van de conditie en belastbaarheid, het vergroten van het zelfvertrouwen, en versterken van Ook de persoonlijke eigenschappen vormen een aspect bij de behandeling van patiënten met RA Het belangrijkste aspect daarbij is de beïnvloeding van de coping Het verdient de voorkeur, dat tijdens het contact met de patiënt de behandelaar actief aandacht vraagt voor herstel en behoud van functioneren, actieve coping bevordert en er toe bijdraagt, dat de patiënt zich zelf blijft oriënteren op blijven functioneren en op arbeid Arbeidgerelateerde interventies verlagen de belasting door arbeid bij dreigende overbelasting Dit kan door aanpassen van de werkinhoud door overgang naar lichter werk, In het uiterste geval is zoeken van ander werk noodzakelijk Indien dit uiteindelijk onvermijdelijk is, is het verstandig, deze keuze tijdig te maken Ook verstrekken van gewrichtbeschermende maatregelen, verlaging van de belasting aanpassen van de werkplek of werkmaterialen en vermindering van de belasting in de privésituatie kunnen bijdragen aan het behouden van een goed evenwicht behoud van werk en re-integreren in werkzaamheden Dit is door onderzoek echter nog Bij het kiezen van de maatregelen is het verstandig ook rekening te houden met de werking van de arbeidsongeschiktheidsregelingen in <LOCATIE> Daarbij wordt eerst gekozen voor aanpassen van de zwaarte van arbeid, werkinhoud en van de overige risicofactoren, Het verminderen van uren als eerste middel wordt bij de arbeidsongeschiktheidsregeling alleen gevolgd, als de patiënt met RA in elke werksituatie, onafhankelijk van de belasting daarin, een beperking van uren nodig heeft Dit advies kan dus grote financiële gevolgen hebben voor de patiënt Voor advies over de gevolgen van de arbeidgerelateerde Anderzijds is het verstandig juist vroegtijdig ander werk te zoeken, als dat uiteindelijk toch Bij patiënten met RA zijn arbeidgerelateerde interventies bij dreigende overbelasting c creëren van rustpauzes en afwisselen van belasting van de gewrichten f zoeken van ander werk Indien dit onvermijdelijk is, is het verstandig, deze g verminderen van het aantal uren in eigen of ander werk a vergroten van de steun door voorlichting aan de collegaâs en leidinggevende Een snelle hervatting in arbeid heeft een positief effect op behoud van arbeid [<PERSOON>.
| 574 | nvr |
In het uiterste geval is zoeken van ander werk noodzakelijk Indien dit uiteindelijk onvermijdelijk is, is het verstandig, deze keuze tijdig te maken Ook verstrekken van gewrichtbeschermende maatregelen, verlaging van de belasting aanpassen van de werkplek of werkmaterialen en vermindering van de belasting in de privésituatie kunnen bijdragen aan het behouden van een goed evenwicht behoud van werk en re-integreren in werkzaamheden Dit is door onderzoek echter nog Bij het kiezen van de maatregelen is het verstandig ook rekening te houden met de werking van de arbeidsongeschiktheidsregelingen in <LOCATIE> Daarbij wordt eerst gekozen voor aanpassen van de zwaarte van arbeid, werkinhoud en van de overige risicofactoren, Het verminderen van uren als eerste middel wordt bij de arbeidsongeschiktheidsregeling alleen gevolgd, als de patiënt met RA in elke werksituatie, onafhankelijk van de belasting daarin, een beperking van uren nodig heeft Dit advies kan dus grote financiële gevolgen hebben voor de patiënt Voor advies over de gevolgen van de arbeidgerelateerde Anderzijds is het verstandig juist vroegtijdig ander werk te zoeken, als dat uiteindelijk toch Bij patiënten met RA zijn arbeidgerelateerde interventies bij dreigende overbelasting c creëren van rustpauzes en afwisselen van belasting van de gewrichten f zoeken van ander werk Indien dit onvermijdelijk is, is het verstandig, deze g verminderen van het aantal uren in eigen of ander werk a vergroten van de steun door voorlichting aan de collegaâs en leidinggevende Een snelle hervatting in arbeid heeft een positief effect op behoud van arbeid [<PERSOON> Activering en behoud van werkzaamheden hebben ook een gunstig effect op de ervaren pijn, het zelfbeeld en gevoel van eigenwaarde [De - geheel of gedeeltelijk - draagt sterk bij aan behoud van De richtlijngroep is de mening toegedaan, dat in de beginfase van de ziekte niet alleen snel agressieve therapie moet worden opgestart, maar dat ook in deze fase aandacht moet worden gegeven aan een snelle werkhervatting Het bewijs dat dit bijdraagt aan een beter zelfbeeld en gezondheidsgevoel, en behoud van participatie, en daarmee een positief effect heeft op de patiënt, is voldoende, om de patiënt te stimuleren tot oppakken van arbeid, al of Het heeft de voorkeur vanaf het begin van de ziekte de band met werk te behouden Een snelle, zo nodig gedeeltelijke werkhervatting blijkt het beste resultaat te hebben, zelfs als er nog veel verbetering door verlaging van ziekteactiviteit of beïnvloeding van De patiënt is primair verantwoordelijk voor het omgaan met zijn ziekte Hij heeft grote behoefte aan adequate ondersteuning en advisering en daarbij is samenwerking en een goede rolverdeling tussen alle hulpverleners, betrokken bij behandeling of begeleiding van een RA-patiënt noodzakelijk De behandeling moet gericht zijn op het welzijn van de patiënt Ook de toedeling van verantwoordelijkheden moet hierop zijn gebaseerd De huisarts is in de beginfase verantwoordelijk voor vroege onderkenning en snelle verwijzing naar de reumatoloog De huisarts informeert bij alle contacten met de werkende patiënt met RA naar mogelijke arbeidsproblemen In de verdere behandeling is er sprake.
| 556 | nvr |
Activering en behoud van werkzaamheden hebben ook een gunstig effect op de ervaren pijn, het zelfbeeld en gevoel van eigenwaarde [De - geheel of gedeeltelijk - draagt sterk bij aan behoud van De richtlijngroep is de mening toegedaan, dat in de beginfase van de ziekte niet alleen snel agressieve therapie moet worden opgestart, maar dat ook in deze fase aandacht moet worden gegeven aan een snelle werkhervatting Het bewijs dat dit bijdraagt aan een beter zelfbeeld en gezondheidsgevoel, en behoud van participatie, en daarmee een positief effect heeft op de patiënt, is voldoende, om de patiënt te stimuleren tot oppakken van arbeid, al of Het heeft de voorkeur vanaf het begin van de ziekte de band met werk te behouden Een snelle, zo nodig gedeeltelijke werkhervatting blijkt het beste resultaat te hebben, zelfs als er nog veel verbetering door verlaging van ziekteactiviteit of beïnvloeding van De patiënt is primair verantwoordelijk voor het omgaan met zijn ziekte Hij heeft grote behoefte aan adequate ondersteuning en advisering en daarbij is samenwerking en een goede rolverdeling tussen alle hulpverleners, betrokken bij behandeling of begeleiding van een RA-patiënt noodzakelijk De behandeling moet gericht zijn op het welzijn van de patiënt Ook de toedeling van verantwoordelijkheden moet hierop zijn gebaseerd De huisarts is in de beginfase verantwoordelijk voor vroege onderkenning en snelle verwijzing naar de reumatoloog De huisarts informeert bij alle contacten met de werkende patiënt met RA naar mogelijke arbeidsproblemen In de verdere behandeling is er sprake De reumatoloog is verantwoordelijk voor de definitieve diagnose en adequate tweede lijn, en streeft daarbij ook naar participatie en re-integratie Ook de reumatoloog informeert bij werkende patiënten bij voorkeur bij elk poliklinisch contact, maar minimaal #x per jaar naar mogelijke arbeidsproblemen De reumatoloog is daarbij verantwoordelijk voor het opstellen van het behandelplan en daarin opnemen van arbeidsparticipatie als behandeldoel Ook bewaakt de reumatoloog de afstemming van de behandeling op De reumatoloog overweegt steeds de verwijzing naar de gespecialiseerde medische en paramedische disciplines en/of revalidatiearts vanuit zijn centrale positie in de behandeling De reumatoloog is primair verantwoordelijkheid voor de inschakeling van de andere disciplines (regiefunctie in de tweede lijn) Van belang daarbij is ook dat patiënten bij toename van de klachten vaak rechtstreeks contact zoeken met reumatoloog of Een intensieve monitoring draagt bij aan bereiken van een lage ziekteactiviteit en dus een beter functioneren Deze klinische begeleiding is vooral in handen van de reumaconsulent, als uitvoerder namens de reumatoloog Verder zijn de revalidatiearts, fysiotherapeut en ergotherapeut mogelijk betrokken bij specifieke onderdelen van de therapie, zoals oefentherapie, verstrekking van hulpmiddelen of arbeidsrevalidatie Vanuit hun perspectief informeren zij eveneens naar arbeidsgebonden problemen Vanuit zijn (wettelijk vastgelegde) taak het ziekteverzuim te begeleiden, is de bedrijfsarts bij uitstek verantwoordelijk voor herkennen van arbeidsproblemen en realiseren van noodzakelijke aanpassingen in de arbeidssituatie Dit gebeurt in overleg met huisarts en reumatoloog Als re-integratie op de eigen werkplek niet mogelijk is, beschrijft de bedrijfs- of verzekeringsarts de resterende mogelijkheden tot functioneren Op basis van dit advies.
| 554 | nvr |
voor de definitieve diagnose en adequate tweede lijn, en streeft daarbij ook naar participatie en re-integratie Ook de reumatoloog informeert bij werkende patiënten bij voorkeur bij elk poliklinisch contact, maar minimaal #x per jaar naar mogelijke arbeidsproblemen De reumatoloog is daarbij verantwoordelijk voor het opstellen van het behandelplan en daarin opnemen van arbeidsparticipatie als behandeldoel Ook bewaakt de reumatoloog de afstemming van de behandeling op De reumatoloog overweegt steeds de verwijzing naar de gespecialiseerde medische en paramedische disciplines en/of revalidatiearts vanuit zijn centrale positie in de behandeling De reumatoloog is primair verantwoordelijkheid voor de inschakeling van de andere disciplines (regiefunctie in de tweede lijn) Van belang daarbij is ook dat patiënten bij toename van de klachten vaak rechtstreeks contact zoeken met reumatoloog of Een intensieve monitoring draagt bij aan bereiken van een lage ziekteactiviteit en dus een beter functioneren Deze klinische begeleiding is vooral in handen van de reumaconsulent, als uitvoerder namens de reumatoloog Verder zijn de revalidatiearts, fysiotherapeut en ergotherapeut mogelijk betrokken bij specifieke onderdelen van de therapie, zoals oefentherapie, verstrekking van hulpmiddelen of arbeidsrevalidatie Vanuit hun perspectief informeren zij eveneens naar arbeidsgebonden problemen Vanuit zijn (wettelijk vastgelegde) taak het ziekteverzuim te begeleiden, is de bedrijfsarts bij uitstek verantwoordelijk voor herkennen van arbeidsproblemen en realiseren van noodzakelijke aanpassingen in de arbeidssituatie Dit gebeurt in overleg met huisarts en reumatoloog Als re-integratie op de eigen werkplek niet mogelijk is, beschrijft de bedrijfs- of verzekeringsarts de resterende mogelijkheden tot functioneren Op basis van dit advies Ook hierbij is overleg tussen de diverse deskundigen noodzakelijk De bedrijfsarts kan ook ingeschakeld worden beschouwen voor de gehele behandeling van de patiënt in de tweede lijn De reumatoloog heeft t a v participatie en re-integratie in arbeid een regierol Dit impliceert overleg met huisarts en bedrijfsarts, en betrokkenheid bij het aanbod aan de patiënt De reumatoloog draagt daarbij zorg voor een adequate communicatie en afstemming met de bedrijfsarts Het wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van medicamenteuze en nietmedicamenteuze interventies op arbeidsparticipatie heeft al goede resultaten opgeleverd, maar er resteren nog veel vragen Een betere aansluiting met de resultaten van onderzoek naar arbeidsparticipatie bij andere chronische ziektes is wenselijk Veel factoren die invloed hebben op participatie, zijn niet specifiek voor RA, maar meer een gevolg van chronisch ziek zijn Meer gemeenschappelijk onderzoek over chronisch ziek zijn en participatie is in de visie Iedere behandelaar gebruikt een set vragen over ziektegebonden factoren Additionele vragen richten zich op de persoonsgebonden en werkgebonden risicofactoren Primair zijn dit enkele basisvragen, die onderzoeken of iemand nog werkt, en De volgende vragen maken duidelijk of er sprake is van problemen in arbeid, en wat de aard Heeft u door RA problemen bij werken? Welke problemen zijn dat? Wat hebt u nodig om goed te blijven functioneren? Kan ik u daarbij Voor de huisarts en voor de reumatoloog volstaan in de regel de basisvragen Van belang is dat zij problemen in arbeid herkennen en behoud van arbeidsdeelname bevorderen.
| 544 | nvr |
Ook hierbij is overleg tussen de diverse deskundigen noodzakelijk De bedrijfsarts kan ook ingeschakeld worden beschouwen voor de gehele behandeling van de patiënt in de tweede lijn De reumatoloog heeft t a v participatie en re-integratie in arbeid een regierol Dit impliceert overleg met huisarts en bedrijfsarts, en betrokkenheid bij het aanbod aan de patiënt De reumatoloog draagt daarbij zorg voor een adequate communicatie en afstemming met de bedrijfsarts Het wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van medicamenteuze en nietmedicamenteuze interventies op arbeidsparticipatie heeft al goede resultaten opgeleverd, maar er resteren nog veel vragen Een betere aansluiting met de resultaten van onderzoek naar arbeidsparticipatie bij andere chronische ziektes is wenselijk Veel factoren die invloed hebben op participatie, zijn niet specifiek voor RA, maar meer een gevolg van chronisch ziek zijn Meer gemeenschappelijk onderzoek over chronisch ziek zijn en participatie is in de visie Iedere behandelaar gebruikt een set vragen over ziektegebonden factoren Additionele vragen richten zich op de persoonsgebonden en werkgebonden risicofactoren Primair zijn dit enkele basisvragen, die onderzoeken of iemand nog werkt, en De volgende vragen maken duidelijk of er sprake is van problemen in arbeid, en wat de aard Heeft u door RA problemen bij werken? Welke problemen zijn dat? Wat hebt u nodig om goed te blijven functioneren? Kan ik u daarbij Voor de huisarts en voor de reumatoloog volstaan in de regel de basisvragen Van belang is dat zij problemen in arbeid herkennen en behoud van arbeidsdeelname bevorderen goede voortgang van de behandeling en begeleiding bewaken Additionele vragen richten zich vooral op de wijze van coping en beïnvloeding daarvan Als er problemen in de arbeidssituatie aanwezig zijn of dreigen te ontstaan, is verdere analyse daarvan noodzakelijk De vragen hebben als doel de meest effectieve interventies te kunnen bepalen De vragen worden in de tweede lijn vooral door de reumaconsulent gesteld # Welke oplossingen heeft u al gevonden om te kunnen blijven werken? # <PERSOON> u een positief ingesteld persoon? Hoe gaat u met problemen of tegenslag om? # Durft u te bewegen? Welk effect heeft bewegen voor u? # <PERSOON> u bezig om uw conditie zo goed mogelijk in stand te houden? Hoe? # Zijn er in uw werk bepaalde taken die u niet goed kan doen? # Zijn er problemen met verplaatsen op het werk, of bereiken van het werk? # Hebt u uw werkgever en de collegaâs op de hoogte gesteld van uw ziekte en beperkingen? Is er op het werk voldoende begrip voor uw aandoening en de gevolgen De bedrijfsarts is degene die een directe relatie heeft met zowel werkgever als werknemer, en daardoor een directe en onafhankelijke adviesfunctie heeft op de aard en inhoud van de arbeid Juist de werkgebonden risicofactoren zijn het aandachtsgebied van de bedrijfsarts, Als u niet werkt vanwege de aandoening, welke knelpunten belemmeren dan Als u wel werkt en aanduidt dat er problemen zijn, welke knelpunten en mogelijke.
| 549 | nvr |
van de behandeling en begeleiding bewaken Additionele vragen richten zich vooral op de wijze van coping en beïnvloeding daarvan Als er problemen in de arbeidssituatie aanwezig zijn of dreigen te ontstaan, is verdere analyse daarvan noodzakelijk De vragen hebben als doel de meest effectieve interventies te kunnen bepalen De vragen worden in de tweede lijn vooral door de reumaconsulent gesteld # Welke oplossingen heeft u al gevonden om te kunnen blijven werken? # <PERSOON> u een positief ingesteld persoon? Hoe gaat u met problemen of tegenslag om? # Durft u te bewegen? Welk effect heeft bewegen voor u? # <PERSOON> u bezig om uw conditie zo goed mogelijk in stand te houden? Hoe? # Zijn er in uw werk bepaalde taken die u niet goed kan doen? # Zijn er problemen met verplaatsen op het werk, of bereiken van het werk? # Hebt u uw werkgever en de collegaâs op de hoogte gesteld van uw ziekte en beperkingen? Is er op het werk voldoende begrip voor uw aandoening en de gevolgen De bedrijfsarts is degene die een directe relatie heeft met zowel werkgever als werknemer, en daardoor een directe en onafhankelijke adviesfunctie heeft op de aard en inhoud van de arbeid Juist de werkgebonden risicofactoren zijn het aandachtsgebied van de bedrijfsarts, Als u niet werkt vanwege de aandoening, welke knelpunten belemmeren dan Als u wel werkt en aanduidt dat er problemen zijn, welke knelpunten en mogelijke o Zijn er problemen veroorzaakt door de aandoening die u belemmeren op het werk o <PERSOON> de arbeidsomstandigheden aanleiding tot klachten? ( werktijden, o Kunt u eventuele consequenties van de aandoening en de behandeling voor het o Zijn uw collega's op de hoogte van de aandoening en de mogelijke consequenties o Is er voldoende begeleiding van de huisarts, van de specialist en van andere o Wordt daarbij voldoende aandacht besteed aan de gevolgen van de aandoening Is bij het instellen van het behandelbeleid aandacht besteed aan de werksituatie? ( medicatie, mogelijke bijwerkingen, dieet, hulpmiddelen, afsprakenschema met In het beoordelingsgesprek besteedt de verzekeringsarts aandacht aan de volgende # de aard en ernst van de klachten en stoornissen (pijn, stijfheid, zwelling, # de mate, ernst, frequentie en duur van periodes met ontstekingen; # symptomen van angst of depressie, en de aard en ernst daarvan; ï§ zijn mogelijkheden en beperkingen in werk, persoonlijk functioneren en sociaal ï§ de mate waarin de werknemer denkt dat bewegen en belasten schadelijk is voor zijn ï§ wat de werknemer (nog) zou kunnen doen om zijn functionele mogelijkheden te ï§ de betekenis van (betaalde) arbeid in het levensplan van de werknemer; # de actuele functionele mogelijkheden van de werknemer, onder meer door te vragen wat hij doet op een âgemiddeldeâ dag en door te informeren naar de gevolgen van de klachten Reumatoïde artritis is een chronische ziekte, die blijvende gevolgen heeft voor de maatschappelijke participatie en deelname aan het dagelijks leven Patiënten doen een beroep op medische zorg en hulpverlening, op maatschappelijke dienstverlening, op sociale.
| 593 | nvr |
aandoening die u belemmeren op het werk o <PERSOON> de arbeidsomstandigheden aanleiding tot klachten? ( werktijden, o Kunt u eventuele consequenties van de aandoening en de behandeling voor het o Zijn uw collega's op de hoogte van de aandoening en de mogelijke consequenties o Is er voldoende begeleiding van de huisarts, van de specialist en van andere o Wordt daarbij voldoende aandacht besteed aan de gevolgen van de aandoening Is bij het instellen van het behandelbeleid aandacht besteed aan de werksituatie? ( medicatie, mogelijke bijwerkingen, dieet, hulpmiddelen, afsprakenschema met In het beoordelingsgesprek besteedt de verzekeringsarts aandacht aan de volgende # de aard en ernst van de klachten en stoornissen (pijn, stijfheid, zwelling, # de mate, ernst, frequentie en duur van periodes met ontstekingen; # symptomen van angst of depressie, en de aard en ernst daarvan; ï§ zijn mogelijkheden en beperkingen in werk, persoonlijk functioneren en sociaal ï§ de mate waarin de werknemer denkt dat bewegen en belasten schadelijk is voor zijn ï§ wat de werknemer (nog) zou kunnen doen om zijn functionele mogelijkheden te ï§ de betekenis van (betaalde) arbeid in het levensplan van de werknemer; # de actuele functionele mogelijkheden van de werknemer, onder meer door te vragen wat hij doet op een âgemiddeldeâ dag en door te informeren naar de gevolgen van de klachten Reumatoïde artritis is een chronische ziekte, die blijvende gevolgen heeft voor de maatschappelijke participatie en deelname aan het dagelijks leven Patiënten doen een beroep op medische zorg en hulpverlening, op maatschappelijke dienstverlening, op sociale Door de veelheid aan ondersteuners is een multidisciplinaire aanpak en afstemming noodzakelijk Dat vergt een integrale aanpak en visie, en is de directe aanleiding geweest deze richtlijn te realiseren In lijn met de CBO-richtlijn [CBO ###] geeft deze richtlijn aanbevelingen ter ondersteuning van de dagelijkse praktijkvoering De richtlijn baseert zich op de CBO-richtlijn [CBO ###] en geeft aanbevelingen, die daarop aanvullend zijn Deze aanbevelingen richten zich vooral op de bevordering van participatie, en geven steun aan het handelen bij de De richtlijn is bedoeld voor professionals in de setting van het Nederlands stelsel van gezondheidszorg en sociale zekerheid Dit zijn alle zorgverleners, die bij de behandeling en begeleiding van mensen met RA zijn betrokken huisartsen, reumatologen, revalidatieartsen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, bedrijfsartsen, verzekeringsartsen, psychologen en psychiaters De richtlijn wil bijdragen aan verbetering van de zorgverlening aan patiënten met RA Een expliciet doel is ook verbetering van de kennis van patiënten en daarmee van de eigen regierol, verbetering van de communicatie tussen behandelaars onderling en tussen de patiënt, diens naasten en behandelaars Bij het realiseren van de richtlijn is gekozen de richtlijn te richten op arbeid, en wel op alle vormen van arbeid (betaald en onbetaald) Dat betekent dat de richtlijn zich niet primair richt op vrijetijdsbesteding of huishoudelijk werk, maar wel op vrijwilligerswerk en aan werk gelijkgestelde activiteiten, variërend van participatie in dagactiviteitencentrum, sociale werkplaats, tot werken met verminderd loon wegens te lage arbeidsprestatie De richtlijn beschrijft een geïntegreerd behandeltraject, zoveel mogelijk vanuit het.
| 601 | nvr |
Door de veelheid aan ondersteuners is een multidisciplinaire aanpak en afstemming noodzakelijk Dat vergt een integrale aanpak en visie, en is de directe aanleiding geweest deze richtlijn te realiseren In lijn met de CBO-richtlijn [CBO ###] geeft deze richtlijn aanbevelingen ter ondersteuning van de dagelijkse praktijkvoering De richtlijn baseert zich op de CBO-richtlijn [CBO ###] en geeft aanbevelingen, die daarop aanvullend zijn Deze aanbevelingen richten zich vooral op de bevordering van participatie, en geven steun aan het handelen bij de De richtlijn is bedoeld voor professionals in de setting van het Nederlands stelsel van gezondheidszorg en sociale zekerheid Dit zijn alle zorgverleners, die bij de behandeling en begeleiding van mensen met RA zijn betrokken huisartsen, reumatologen, revalidatieartsen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, bedrijfsartsen, verzekeringsartsen, psychologen en psychiaters De richtlijn wil bijdragen aan verbetering van de zorgverlening aan patiënten met RA Een expliciet doel is ook verbetering van de kennis van patiënten en daarmee van de eigen regierol, verbetering van de communicatie tussen behandelaars onderling en tussen de patiënt, diens naasten en behandelaars Bij het realiseren van de richtlijn is gekozen de richtlijn te richten op arbeid, en wel op alle vormen van arbeid (betaald en onbetaald) Dat betekent dat de richtlijn zich niet primair richt op vrijetijdsbesteding of huishoudelijk werk, maar wel op vrijwilligerswerk en aan werk gelijkgestelde activiteiten, variërend van participatie in dagactiviteitencentrum, sociale werkplaats, tot werken met verminderd loon wegens te lage arbeidsprestatie De richtlijn beschrijft een geïntegreerd behandeltraject, zoveel mogelijk vanuit het Op niveau van handelingen en behandelingen wordt beschreven wat noodzakelijk is om het functioneren van de patiënt zo volwaardig mogelijk te houden, en tot slot wordt beschreven welke professional daarin een toegevoegde waarde Binnen de richtlijn is de ICF leidend de terminologie en opbouw van de ICF wordt waar mogelijk gehanteerd De richtlijn is op hoofdlijnen gegroepeerd in lichaamsstructuur en functie, activiteiten en participeren in de omgeving, m n op het werk en daarnaast externe De richtlijn is tot stand gekomen op basis van discussie en consensusvorming in de redactie- en richtlijngroep De redactiegroep heeft op basis van een knelpuntenanalyse beoordeeld welke basisvragen relevant zijn voor de relatie tussen RA en participatie Op basis van deze basisvragen zijn zoektermen gedefinieerd, en is een search verricht Er is een systematische search gedaan in Pubmed Er is gezocht naar publicaties vanaf ###, omdat door de veranderingen in de behandelingsstrategieën oudere literatuur inadequate informatie geeft Er is primair gezocht naar geaggregeerde evidence, in systematische reviews of richtlijnen, aangevuld met niveau # en #-onderzoek [Burton ###] Op basis van het lezen van de abstracts is een verdere selectie gemaakt Daarna zijn de methodologisch Systemen van gezondheidszorg en sociale zekerheid kunnen sterk verschillen tussen landen en mogelijk de getallen beïnvloeden Daarom wordt primair gerefereerd aan Nederlandse reviews en Nederlandse studies, aangevuld met kwalitatief goede en ondersteunende gegevens uit buitenlandse studies De overige onderzoeken moeten een vergelijking met de situatie elders in de wereld mogelijk maken.
| 571 | nvr |
niveau van handelingen en behandelingen wordt beschreven wat noodzakelijk is om het functioneren van de patiënt zo volwaardig mogelijk te houden, en tot slot wordt beschreven welke professional daarin een toegevoegde waarde Binnen de richtlijn is de ICF leidend de terminologie en opbouw van de ICF wordt waar mogelijk gehanteerd De richtlijn is op hoofdlijnen gegroepeerd in lichaamsstructuur en functie, activiteiten en participeren in de omgeving, m n op het werk en daarnaast externe De richtlijn is tot stand gekomen op basis van discussie en consensusvorming in de redactie- en richtlijngroep De redactiegroep heeft op basis van een knelpuntenanalyse beoordeeld welke basisvragen relevant zijn voor de relatie tussen RA en participatie Op basis van deze basisvragen zijn zoektermen gedefinieerd, en is een search verricht Er is een systematische search gedaan in Pubmed Er is gezocht naar publicaties vanaf ###, omdat door de veranderingen in de behandelingsstrategieën oudere literatuur inadequate informatie geeft Er is primair gezocht naar geaggregeerde evidence, in systematische reviews of richtlijnen, aangevuld met niveau # en #-onderzoek [Burton ###] Op basis van het lezen van de abstracts is een verdere selectie gemaakt Daarna zijn de methodologisch Systemen van gezondheidszorg en sociale zekerheid kunnen sterk verschillen tussen landen en mogelijk de getallen beïnvloeden Daarom wordt primair gerefereerd aan Nederlandse reviews en Nederlandse studies, aangevuld met kwalitatief goede en ondersteunende gegevens uit buitenlandse studies De overige onderzoeken moeten een vergelijking met de situatie elders in de wereld mogelijk maken Deze artikelen zijn gegradeerd naar de mate van bewijs Daarbij is de indeling gebruikt die is weergegeven in tabel # De mate van bewijskracht en het niveau van bewijs zijn in de conclusies in de De resultaten van de search zijn verwerkt in een concepttekst Deze concepttekst vormde de basis voor de discussie in de redactiegroep Daaruit resulteerde een concepttekst, die is voorgelegd aan de richtlijngroep Vervolgens is de concepttekst op geleide van de discussie en door de leden aangeleverde literatuur aangepast Deze cyclus heeft zich enkele malen herhaald in bijeenkomsten, telefonische vergaderingen en Tabel # Indeling van de literatuur naar de mate van bewijskracht systematische reviews die tenminste enkele onderzoeken van A#-niveau betreffen, waarbij de resultaten van gerandomiseerd vergelijkend klinisch onderzoek van goede kwaliteit en van voldoende omvang en vergelijkend onderzoek, maar niet met alle kenmerken als genoemd onder A#, hieronder valt ook Niveau van de conclusies op basis van het bewijs één systematische review (A#) of tenminste twee onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau A#; één onderzoek van niveau A# of ten minste twee onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau B; Dit heeft geleid tot de beschreven conclusies en aanbevelingen Waar mogelijk is aangegeven op welk niveau van evidence deze gebaseerd zijn Hoewel er in toenemende mate onderzoek plaatsvindt naar de relatie tussen RA en participatie, is soms nog onvoldoende evidence aanwezig om alle aanbevelingen daarop te baseren Op basis van verder onderzoek zullen in toekomstige versies aanbevelingen op basis van concreter bewijs worden opgenomen.
| 559 | nvr |
gegradeerd naar de mate van bewijs Daarbij is de indeling gebruikt die is weergegeven in tabel # De mate van bewijskracht en het niveau van bewijs zijn in de conclusies in de De resultaten van de search zijn verwerkt in een concepttekst Deze concepttekst vormde de basis voor de discussie in de redactiegroep Daaruit resulteerde een concepttekst, die is voorgelegd aan de richtlijngroep Vervolgens is de concepttekst op geleide van de discussie en door de leden aangeleverde literatuur aangepast Deze cyclus heeft zich enkele malen herhaald in bijeenkomsten, telefonische vergaderingen en Tabel # Indeling van de literatuur naar de mate van bewijskracht systematische reviews die tenminste enkele onderzoeken van A#-niveau betreffen, waarbij de resultaten van gerandomiseerd vergelijkend klinisch onderzoek van goede kwaliteit en van voldoende omvang en vergelijkend onderzoek, maar niet met alle kenmerken als genoemd onder A#, hieronder valt ook Niveau van de conclusies op basis van het bewijs één systematische review (A#) of tenminste twee onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau A#; één onderzoek van niveau A# of ten minste twee onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau B; Dit heeft geleid tot de beschreven conclusies en aanbevelingen Waar mogelijk is aangegeven op welk niveau van evidence deze gebaseerd zijn Hoewel er in toenemende mate onderzoek plaatsvindt naar de relatie tussen RA en participatie, is soms nog onvoldoende evidence aanwezig om alle aanbevelingen daarop te baseren Op basis van verder onderzoek zullen in toekomstige versies aanbevelingen op basis van concreter bewijs worden opgenomen De richtlijn is begin ### aan de verenigingen voorgelegd met verzoek om commentaar Na verwerking van het commentaar is door de voltallige werkgroep de richtlijn vastgesteld en op <DATUM> ter autorisatie gestuurd naar de relevante beroepsverenigingen Door administratieve fouten is deze tekst niet ter goedkeuring voorgelegd aan de NHG, terwijl van de NVAB geen bericht van autorisatie is ontvangen Tegelijk is het proces van Najaar ### is dit proces van autorisatie opnieuw opgepakt In overleg met de NVR is besloten tot een gerichte actualisatie van de richtlijn Daarop is de richtlijn opnieuw aan NHG en NVAB aangeboden voor commentaar Van beiden is een reactie ontvangen Een uitgebreide beschrijving van het proces van realisatie van de richtlijn en de gemaakte keuzes daarbij vindt u in het verantwoordingsdocument, dat onderdeel van de # consultatie van vier deskundigen op dit gebied (prof <PERSOON>, prof <PERSOON>, prof <PERSOON> v d Laar en <PERSOON>) aan hen is in voorjaar ### gevraagd aan te geven welke relevante artikelen er in de periode ### tot heden zijn verschenen, die van meerwaarde zijn voor de participatie bij RA of voor de wijze van behandelen of # Tevens zijn door <PERSOON> in Pubmed gerichte searches uitgevoerd arthritis and work and review], alsmede [rheumatoid arthritis and cost and review] Dit leidde tot een aantal artikelen, die zijn beoordeeld eerst is geselecteerd op relevantie.
| 554 | nvr |
De richtlijn is begin ### aan de verenigingen voorgelegd met verzoek om commentaar Na verwerking van het commentaar is door de voltallige werkgroep de richtlijn vastgesteld en op <DATUM> ter autorisatie gestuurd naar de relevante beroepsverenigingen Door administratieve fouten is deze tekst niet ter goedkeuring voorgelegd aan de NHG, terwijl van de NVAB geen bericht van autorisatie is ontvangen Tegelijk is het proces van Najaar ### is dit proces van autorisatie opnieuw opgepakt In overleg met de NVR is besloten tot een gerichte actualisatie van de richtlijn Daarop is de richtlijn opnieuw aan NHG en NVAB aangeboden voor commentaar Van beiden is een reactie ontvangen Een uitgebreide beschrijving van het proces van realisatie van de richtlijn en de gemaakte keuzes daarbij vindt u in het verantwoordingsdocument, dat onderdeel van de # consultatie van vier deskundigen op dit gebied (prof <PERSOON>, prof <PERSOON>, prof <PERSOON> v d Laar en <PERSOON>) aan hen is in voorjaar ### gevraagd aan te geven welke relevante artikelen er in de periode ### tot heden zijn verschenen, die van meerwaarde zijn voor de participatie bij RA of voor de wijze van behandelen of # Tevens zijn door <PERSOON> in Pubmed gerichte searches uitgevoerd arthritis and work and review], alsmede [rheumatoid arthritis and cost and review] Dit leidde tot een aantal artikelen, die zijn beoordeeld eerst is geselecteerd op relevantie Bij deze selectie is dezelfde methodiek gehanteerd als bij de eerste artikelselectie Daarop hebben de secretaris en voorzitter van de richtlijngroep beoordeeld of en welke wijzigingen er ter actualisatie in het richtlijndocument moesten worden aangebracht, en zij hebben de teksten aangepast De conclusie was dat de essentie van de richtlijn vrijwel ongewijzigd kon worden gehandhaafd, terwijl op enkele kleinere punten verbeteringen en Deze aanpassingen zijn vervolgens voorgelegd aan de leden van de redactie- en richtlijngroep Na verwerking van hun commentaar is de richtlijn door de werkgroep De richtlijn is vervolgens voorgelegd aan NHG en NVAB Van de zijde van NHG is aangegeven, dat de richtlijn in de huidige vorm waarschijnlijk Van de zijde van NVAB werd verzocht de volgende tekst in de richtlijn op te nemen â<PERSOON> na ampele overwegingen heeft de NVAB besloten de richtlijn te autoriseren Naar het oordeel van de NVAB is in het proces van de richtlijnontwikkeling op meerdere punten niet te werk gegaan volgens de wetenschappelijke eisen die gesteld moeten worden en gebruikelijk zijn Daardoor is niet geborgd dat de aanbevelingen gebaseerd zijn op alle relevante informatie en afwegingen Het feit dat in het richtlijnontwikkelproces niet tot het einde toe geparticipeerd is door een door de NVAB afgevaardigde bedrijfsarts, vinden wij een serieuze omissie voor een richtlijn gericht op arbeidsaspecten van RA De NVAB heeft gemeend de richtlijn toch te moeten autoriseren, omdat daar waar mogelijk tegemoet gekomen is aan haar bezwaren.
| 533 | nvr |
Bij deze selectie is dezelfde methodiek gehanteerd als bij de eerste artikelselectie Daarop hebben de secretaris en voorzitter van de richtlijngroep beoordeeld of en welke wijzigingen er ter actualisatie in het richtlijndocument moesten worden aangebracht, en zij hebben de teksten aangepast De conclusie was dat de essentie van de richtlijn vrijwel ongewijzigd kon worden gehandhaafd, terwijl op enkele kleinere punten verbeteringen en Deze aanpassingen zijn vervolgens voorgelegd aan de leden van de redactie- en richtlijngroep Na verwerking van hun commentaar is de richtlijn door de werkgroep De richtlijn is vervolgens voorgelegd aan NHG en NVAB Van de zijde van NHG is aangegeven, dat de richtlijn in de huidige vorm waarschijnlijk Van de zijde van NVAB werd verzocht de volgende tekst in de richtlijn op te nemen â<PERSOON> na ampele overwegingen heeft de NVAB besloten de richtlijn te autoriseren Naar het oordeel van de NVAB is in het proces van de richtlijnontwikkeling op meerdere punten niet te werk gegaan volgens de wetenschappelijke eisen die gesteld moeten worden en gebruikelijk zijn Daardoor is niet geborgd dat de aanbevelingen gebaseerd zijn op alle relevante informatie en afwegingen Het feit dat in het richtlijnontwikkelproces niet tot het einde toe geparticipeerd is door een door de NVAB afgevaardigde bedrijfsarts, vinden wij een serieuze omissie voor een richtlijn gericht op arbeidsaspecten van RA De NVAB heeft gemeend de richtlijn toch te moeten autoriseren, omdat daar waar mogelijk tegemoet gekomen is aan haar bezwaren niet te corrigeren Bij een update zal deze tekortkoming deels wel hersteld kunnen worden <INSTELLING> heeft gegeven, dat er sprake is van een ons inziens geslaagde poging om behoud en herstel van functioneren als behandeldoel in het behandelbeleid te integreren en de reumatoloog (mede) verantwoordelijk te maken voor de samenwerking tussen de tweede lijnszorg en de bedrijfsgezondheidszorg en verzekeringsgeneeskunde In dat opzicht strikt deze richtlijn tot aanbeveling voor andere multidisciplinaire richtlijnen en verdient de Vervolgens is de geactualiseerde richtlijn ter autorisatie aangeboden aan de NVR, NVVG en NVAB, en ter goedkeuring aan de NHG De overige betrokken beroepsgroepen en organisaties, die relevant zijn voor de praktijk van de reumazorg hebben de richtlijn veelal al geautoriseerd, en zijn geinformeerd over de actualisatie, met het verzoek ook deze te De richtlijn wordt verspreid onder alle relevante beroepsgroepen Er wordt een samenvatting van de richtlijn ter publicatie aangeboden aan het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde en in verschillende specifieke vaktijdschriften zal aandacht worden besteed aan de richtlijn De integrale tekst van de richtlijn wordt geplaatst op de site van de beroepsverenigingen Tevens zal via discussiebijeenkomsten voor verspreiding van de Vanuit de werkgroep âTarget@Workâ, onderdeel van de NVR, zal een implementatieonderzoek worden vormgegeven Dit onderzoek zal vanaf het najaar van ### plaatsvinden bij een aantal reumacentra hierbij zal in de voormeting onderzocht worden in hoeverre thans tijdens het reguliere consult gevraagd wordt naar arbeidsparticipatie (door middel van de bovengenoemde basisvragen), waarna de deelnemers een e-learning wordt aangeboden Daarna vindt de nameting plaats, met als vraagstelling of er tijdens het.
| 547 | nvr |
tekortkoming deels wel hersteld kunnen worden <INSTELLING> heeft gegeven, dat er sprake is van een ons inziens geslaagde poging om behoud en herstel van functioneren als behandeldoel in het behandelbeleid te integreren en de reumatoloog (mede) verantwoordelijk te maken voor de samenwerking tussen de tweede lijnszorg en de bedrijfsgezondheidszorg en verzekeringsgeneeskunde In dat opzicht strikt deze richtlijn tot aanbeveling voor andere multidisciplinaire richtlijnen en verdient de Vervolgens is de geactualiseerde richtlijn ter autorisatie aangeboden aan de NVR, NVVG en NVAB, en ter goedkeuring aan de NHG De overige betrokken beroepsgroepen en organisaties, die relevant zijn voor de praktijk van de reumazorg hebben de richtlijn veelal al geautoriseerd, en zijn geinformeerd over de actualisatie, met het verzoek ook deze te De richtlijn wordt verspreid onder alle relevante beroepsgroepen Er wordt een samenvatting van de richtlijn ter publicatie aangeboden aan het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde en in verschillende specifieke vaktijdschriften zal aandacht worden besteed aan de richtlijn De integrale tekst van de richtlijn wordt geplaatst op de site van de beroepsverenigingen Tevens zal via discussiebijeenkomsten voor verspreiding van de Vanuit de werkgroep âTarget@Workâ, onderdeel van de NVR, zal een implementatieonderzoek worden vormgegeven Dit onderzoek zal vanaf het najaar van ### plaatsvinden bij een aantal reumacentra hierbij zal in de voormeting onderzocht worden in hoeverre thans tijdens het reguliere consult gevraagd wordt naar arbeidsparticipatie (door middel van de bovengenoemde basisvragen), waarna de deelnemers een e-learning wordt aangeboden Daarna vindt de nameting plaats, met als vraagstelling of er tijdens het herziening van de richtlijn âdiagnostiek en behandeling van reumatoïde artritisâ [CBO ###] Eigenaar van de richtlijn is de NVVG Doelstelling is in onderling overleg bij de herziening van de CBO-richtlijn het eigenaarschap over te dragen aan de NVR RA heeft als chronische aandoening gevolgen voor lichamelijke integriteit en welzijn, maar potentieel ook voor maatschappelijk functioneren en economische zelfstandigheid, en dus voor participatie Daarom richt de zorg bij RA zich op de consequenties voor het dagelijkse leven zoals werk, relaties, scholing, wonen en vrijetijdsbesteding [CBO ###] In het zorgproces staat de patiënt (als probleemeigenaar) centraal Eigen verantwoordelijkheid en regie zijn belangrijk Vanuit patiëntperspectief is het behouden van de mogelijkheden tot participatie en economische zelfstandigheid van belang De RA-patiënt moet zo lang mogelijk onafhankelijk kunnen blijven functioneren en zo volwaardig mogelijk aan het Participatie wordt bij RA op alle niveaus beïnvloed [<PERSOON> ### - Geuskens ###] Studies naar de gevolgen van RA voor participatie focussen sterk op functioneren in betaalde arbeid [Geuskens ###] Juist in arbeid zijn alle facetten van functioneren relevant Uitgangspunt is dat de conclusies en aanbevelingen die voor arbeid gelden, ook hanteerbaar In toenemende mate wordt herkend dat verlies van participatie in arbeid een belangrijk gevolg is van <PERSOON> ###] Dit verlies kan zijn complete of gedeeltelijke uitval uit het arbeidsproces vóór de leeftijd van pensionering [<PERSOON> ###] of in bredere zin elke beperking bij het verrichten van arbeid, zoals minder uren werken of.
| 588 | nvr |
herziening van de richtlijn âdiagnostiek en behandeling van reumatoïde artritisâ [CBO ###] Eigenaar van de richtlijn is de NVVG Doelstelling is in onderling overleg bij de herziening van de CBO-richtlijn het eigenaarschap over te dragen aan de NVR RA heeft als chronische aandoening gevolgen voor lichamelijke integriteit en welzijn, maar potentieel ook voor maatschappelijk functioneren en economische zelfstandigheid, en dus voor participatie Daarom richt de zorg bij RA zich op de consequenties voor het dagelijkse leven zoals werk, relaties, scholing, wonen en vrijetijdsbesteding [CBO ###] In het zorgproces staat de patiënt (als probleemeigenaar) centraal Eigen verantwoordelijkheid en regie zijn belangrijk Vanuit patiëntperspectief is het behouden van de mogelijkheden tot participatie en economische zelfstandigheid van belang De RA-patiënt moet zo lang mogelijk onafhankelijk kunnen blijven functioneren en zo volwaardig mogelijk aan het Participatie wordt bij RA op alle niveaus beïnvloed [<PERSOON> ### - Geuskens ###] Studies naar de gevolgen van RA voor participatie focussen sterk op functioneren in betaalde arbeid [Geuskens ###] Juist in arbeid zijn alle facetten van functioneren relevant Uitgangspunt is dat de conclusies en aanbevelingen die voor arbeid gelden, ook hanteerbaar In toenemende mate wordt herkend dat verlies van participatie in arbeid een belangrijk gevolg is van <PERSOON> ###] Dit verlies kan zijn complete of gedeeltelijke uitval uit het arbeidsproces vóór de leeftijd van pensionering [<PERSOON> ###] of in bredere zin elke beperking bij het verrichten van arbeid, zoals minder uren werken of âArbeid, die passend is bij de kennis, vaardigheden en omstandigheden van een individu en wordt ondernomen in een veilige, gezonde en ondersteunende werkomgeving, bevordert een goede fysieke en mentale gezondheid, helpt gezondheidsproblemen te voorkomen en kan mensen helpen te herstellen van ziekte Goed werk beloont het individu ook met een groter gevoel van âDe cruciale relatie tussen werk en gezondheid impliceert dat - waar passend â actief blijven of terugkeren in geschikte arbeid een kritische uitkomstmaat moet zijn voor succes in de behandeling en ondersteuning van mensen in de Arbeid is â niet alleen bij RA - een positieve factor bij de behandeling, en betekent een betere prognose [Waddell ###] Functioneren in arbeid heeft positieve effecten t a v fysieke Aan de andere kant kent arbeid ook risicoâs Het behouden van werk kan veel extra energie vergen van mensen met een chronische ziekte, met daardoor een negatief effect op Arbeid moet - waar mogelijk - behouden of hervonden worden Arbeid is de centrale uitkomstmaat van maatschappelijke participatie [Waddell ###] Het is gewenst, dat professionals in de gezondheidszorg in het advies, dat zij patiënten geven, het belang laten weerspiegelen van aan het werk blijven of weer aan het werk gaan [Dame Black ###] Inschatten van het effect van een ziekte op een individuele patiënt kan vanuit Het traditionele biomedische model beschrijft de relatie tussen RA en functioneren vanuit het ziekteperspectief het functioneren, de beperkingen en de gezondheid van de patiënt zijn vooral een gevolg van een ziekte of gezondheidsconditie ziekteactiviteit.
| 609 | nvr |
bij de kennis, vaardigheden en omstandigheden van een individu en wordt ondernomen in een veilige, gezonde en ondersteunende werkomgeving, bevordert een goede fysieke en mentale gezondheid, helpt gezondheidsproblemen te voorkomen en kan mensen helpen te herstellen van ziekte Goed werk beloont het individu ook met een groter gevoel van âDe cruciale relatie tussen werk en gezondheid impliceert dat - waar passend â actief blijven of terugkeren in geschikte arbeid een kritische uitkomstmaat moet zijn voor succes in de behandeling en ondersteuning van mensen in de Arbeid is â niet alleen bij RA - een positieve factor bij de behandeling, en betekent een betere prognose [Waddell ###] Functioneren in arbeid heeft positieve effecten t a v fysieke Aan de andere kant kent arbeid ook risicoâs Het behouden van werk kan veel extra energie vergen van mensen met een chronische ziekte, met daardoor een negatief effect op Arbeid moet - waar mogelijk - behouden of hervonden worden Arbeid is de centrale uitkomstmaat van maatschappelijke participatie [Waddell ###] Het is gewenst, dat professionals in de gezondheidszorg in het advies, dat zij patiënten geven, het belang laten weerspiegelen van aan het werk blijven of weer aan het werk gaan [Dame Black ###] Inschatten van het effect van een ziekte op een individuele patiënt kan vanuit Het traditionele biomedische model beschrijft de relatie tussen RA en functioneren vanuit het ziekteperspectief het functioneren, de beperkingen en de gezondheid van de patiënt zijn vooral een gevolg van een ziekte of gezondheidsconditie ziekteactiviteit beperkingen van fysieke functies [De Croon ###] De medische interventie is dus gericht op het ziekteproces en het uiteindelijke doel van deze interventie is de gevolgen voor de Dit model is ontoereikend om de relatie tussen RA en participatie te verklaren Het biopsychosociale model doet meer recht aan de complexe relatie tussen ziekte en participatie in arbeid Naast de ernst van de functionele beperkingen en de overtuigingen, werkkarakteristieken, sociale steun op de werkplek, organisatorische Chorus ###, Backman ###] Daarbij werkt de relatie tussen enerzijds functioneren of beperking en anderzijds een ziekte naar beide kanten door ziekte wordt functioneren beperkt, terwijl omgekeerd de aanwezigheid van een beperking op zich de aandoening ook kan beïnvloeden Functioneren en beperkingen komen voort uit een dynamische interactie De ICF wordt gebruikt om het menselijk functioneren te beschrijven vanuit drie # Het perspectief van de mens als deelnemer aan het maatschappelijk leven - Lichaamsfuncties zijn de fysiologische en mentale eigenschappen van het menselijk organisme; anatomische eigenschappen betreffen de positie, aanwezigheid, vorm en continuïteit van onderdelen van het menselijke lichaam Stoornissen zijn afwijkingen in of - Activiteiten zijn onderdelen van iemands handelen Beperkingen zijn de moeilijkheden die iemand heeft met het uitvoeren van activiteiten - Participatie is iemands deelname aan het maatschappelijk leven Participatieproblemen zijn problemen die iemand heeft met het deelnemen aan het maatschappelijke Het functioneren is hiermee te beschrijven vanuit lichamelijk, individueel en maatschappelijk perspectief Bij het formuleren van de inhoud van domeinen worden de.
| 576 | nvr |
fysieke functies [De Croon ###] De medische interventie is dus gericht op het ziekteproces en het uiteindelijke doel van deze interventie is de gevolgen voor de Dit model is ontoereikend om de relatie tussen RA en participatie te verklaren Het biopsychosociale model doet meer recht aan de complexe relatie tussen ziekte en participatie in arbeid Naast de ernst van de functionele beperkingen en de overtuigingen, werkkarakteristieken, sociale steun op de werkplek, organisatorische Chorus ###, Backman ###] Daarbij werkt de relatie tussen enerzijds functioneren of beperking en anderzijds een ziekte naar beide kanten door ziekte wordt functioneren beperkt, terwijl omgekeerd de aanwezigheid van een beperking op zich de aandoening ook kan beïnvloeden Functioneren en beperkingen komen voort uit een dynamische interactie De ICF wordt gebruikt om het menselijk functioneren te beschrijven vanuit drie # Het perspectief van de mens als deelnemer aan het maatschappelijk leven - Lichaamsfuncties zijn de fysiologische en mentale eigenschappen van het menselijk organisme; anatomische eigenschappen betreffen de positie, aanwezigheid, vorm en continuïteit van onderdelen van het menselijke lichaam Stoornissen zijn afwijkingen in of - Activiteiten zijn onderdelen van iemands handelen Beperkingen zijn de moeilijkheden die iemand heeft met het uitvoeren van activiteiten - Participatie is iemands deelname aan het maatschappelijk leven Participatieproblemen zijn problemen die iemand heeft met het deelnemen aan het maatschappelijke Het functioneren is hiermee te beschrijven vanuit lichamelijk, individueel en maatschappelijk perspectief Bij het formuleren van de inhoud van domeinen worden de ICF naast de bovengenoemde domeinen nog twee extra domeinen externe en persoonlijke - Externe factoren vormen de fysieke en sociale omgeving waarin mensen leven Alle genoemde domeinen beïnvloeden elkaar In Bijlage # zijn deze onderlinge relaties Dit model definieert de gevolgen van RA als onderdeel van en niet als gevolg van een ziekte of gezondheidstoestand [Cieza ###] Het ICF is het gemeenschappelijke model, juist ook bij patiënten met chronische aandoeningen zoals RA, en is in de klinische praktijk handzaam om de problemen van de patiënt te structureren [Stucki ### ] Voor RA zijn de meest relevante gevolgen van de ziekte samengevat in zogenaamde ICF Core Sets De âkorte ICF Core Setâ voor RA is een verzameling van aspecten van het functioneren en van factoren die daarop van invloed zijn, zoals die voor RA-patiënten het Streven bij RA is bereiken van een optimale participatie Bij RA wordt participeren op alle niveaus beïnvloed Arbeid is daarbij het best onderzocht en de conclusies zijn hanteerbaar voor de overige velden van participatie Arbeid heeft een belangrijke economische betekenis voor de patiënt en behoud van arbeid is van belang voor behoud van de economische zelfstandigheid Arbeid bevordert een goede fysieke en mentale gezondheid, helpt gezondheidsproblemen te voorkomen en kan mensen helpen te herstellen van ziekte Arbeid heeft ook een positief effect op de levenskwaliteit en de gezondheid van de patiënt Daarom verdient functioneren de voortdurende aandacht van elke behandelaar van patiënten met RA, en is ondersteunen van het behoud van arbeid relevant.
| 568 | nvr |
nog twee extra domeinen externe en persoonlijke - Externe factoren vormen de fysieke en sociale omgeving waarin mensen leven Alle genoemde domeinen beïnvloeden elkaar In Bijlage # zijn deze onderlinge relaties Dit model definieert de gevolgen van RA als onderdeel van en niet als gevolg van een ziekte of gezondheidstoestand [Cieza ###] Het ICF is het gemeenschappelijke model, juist ook bij patiënten met chronische aandoeningen zoals RA, en is in de klinische praktijk handzaam om de problemen van de patiënt te structureren [Stucki ### ] Voor RA zijn de meest relevante gevolgen van de ziekte samengevat in zogenaamde ICF Core Sets De âkorte ICF Core Setâ voor RA is een verzameling van aspecten van het functioneren en van factoren die daarop van invloed zijn, zoals die voor RA-patiënten het Streven bij RA is bereiken van een optimale participatie Bij RA wordt participeren op alle niveaus beïnvloed Arbeid is daarbij het best onderzocht en de conclusies zijn hanteerbaar voor de overige velden van participatie Arbeid heeft een belangrijke economische betekenis voor de patiënt en behoud van arbeid is van belang voor behoud van de economische zelfstandigheid Arbeid bevordert een goede fysieke en mentale gezondheid, helpt gezondheidsproblemen te voorkomen en kan mensen helpen te herstellen van ziekte Arbeid heeft ook een positief effect op de levenskwaliteit en de gezondheid van de patiënt Daarom verdient functioneren de voortdurende aandacht van elke behandelaar van patiënten met RA, en is ondersteunen van het behoud van arbeid relevant Vraag # Welke arbeidgerelateerde problematiek doet zich voor bij patiënten met Kenmerkend voor RA is een chronische ontsteking van de synovia met als gevolg schade aan gewrichtskraakbeen en onderliggend bot, en vervolgens erosies Het natuurlijke verloop van RA varieert van mild, zichzelf limiterend, tot een ernstige destructieve vorm De arbeidgerelateerde impact van RA manifesteert zich in de aandoening en de directe Het verlies van participeren in arbeid kent meerdere niveaus Gangbaar is een indeling Ten opzichte van de algemene werkende populatie hebben RA-patiënten een sterk verhoogd risico op arbeidsongeschiktheid Het risico neemt toe met langere ziekteduur [<PERSOON> ### â Chorus ### - Geuskens ###] en is hoger bij de oudere leeftijdsgroep [<PERSOON> ###] De bestaansduur van RA is daarbij meer bepalend dan de hogere leeftijd van de patiënt [Burton ### â Chorus ###] Ongeveer <DATUM> van de mensen met RA zal arbeid voortijdig verlaten [<PERSOON> ###] De arbeidsuitval is in de Recente studies wijzen in de richting van een daling van de arbeidsongeschiktheid bij RA Hoewel het voor de hand ligt dit te verklaren door toepassing van effectievere therapie, is dit (nog) niet onomstotelijk vastgesteld [<PERSOON> ###] Het kan ook samenhangen met lagere fysieke eisen in arbeid en De bijdrage van RA aan de arbeidsongeschiktheidsregelingen in <LOCATIE> is beperkt in de periode tussen <DATUM> en <DATUM> is bij de beoordelingen de diagnose RA ### maal als hoofddiagnose gesteld.
| 594 | nvr |
Welke arbeidgerelateerde problematiek doet zich voor bij patiënten met Kenmerkend voor RA is een chronische ontsteking van de synovia met als gevolg schade aan gewrichtskraakbeen en onderliggend bot, en vervolgens erosies Het natuurlijke verloop van RA varieert van mild, zichzelf limiterend, tot een ernstige destructieve vorm De arbeidgerelateerde impact van RA manifesteert zich in de aandoening en de directe Het verlies van participeren in arbeid kent meerdere niveaus Gangbaar is een indeling Ten opzichte van de algemene werkende populatie hebben RA-patiënten een sterk verhoogd risico op arbeidsongeschiktheid Het risico neemt toe met langere ziekteduur [<PERSOON> ### â Chorus ### - Geuskens ###] en is hoger bij de oudere leeftijdsgroep [<PERSOON> ###] De bestaansduur van RA is daarbij meer bepalend dan de hogere leeftijd van de patiënt [Burton ### â Chorus ###] Ongeveer <DATUM> van de mensen met RA zal arbeid voortijdig verlaten [<PERSOON> ###] De arbeidsuitval is in de Recente studies wijzen in de richting van een daling van de arbeidsongeschiktheid bij RA Hoewel het voor de hand ligt dit te verklaren door toepassing van effectievere therapie, is dit (nog) niet onomstotelijk vastgesteld [<PERSOON> ###] Het kan ook samenhangen met lagere fysieke eisen in arbeid en De bijdrage van RA aan de arbeidsongeschiktheidsregelingen in <LOCATIE> is beperkt in de periode tussen <DATUM> en <DATUM> is bij de beoordelingen de diagnose RA ### maal als hoofddiagnose gesteld Van de ### beoordeelde personen is ## procent vrouw en ## procent man ## procent van de beoordeelden is ouder dan <LEEFTIJD> jaar De diagnose RA is slechts in een beperkt aantal gevallen als nevendiagnose gecodeerd In totaal is de diagnose RA bij de arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen ### maal gesteld, als hoofd- of als nevendiagnose % patiënten dat in de beschreven periode verzuim gehad heeft Werkende patiënten met RA hebben in vergelijking met de gehele beroepsbevolking een aanzienlijk verhoogd verzuimpercentage [<PERSOON> ###] Het ziekteverzuim onder patiënten met RA in <LOCATIE> bedraagt gemiddeld ## dagen per jaar Dit is licht verhoogd ten opzichte van de gehele beroepsbevolking (## â ## dagen), maar de meldingsfrequentie (het aantal malen per jaar dat een werknemer zich ziek meldt) is met #,# per jaar hoger dan Ziekteverzuim begint al kort na het begin van de ziekte [Lacaille ###-Backman ###Sokka ###] en gaat zelfs vaak vooraf aan het stellen van de diagnose [<PERSOON> ###] Bij patiënten met beginnende gewrichtsklachten [Geuskens ###] had ##% in de afgelopen # maanden - voordat zij medische hulp zochten - meer dan # weken Een hogere frequentie en grotere omvang van verzuim betekent een hogere kans op arbeidsongeschiktheid [<PERSOON> ###] Het is dus van belang dat een werknemer zo snel Bij de werknemers met RA, die nog werken, heeft een groot deel toch aanmerkelijk beperkingen ten aanzien van de arbeid [Hazes ###] Het verlies aan arbeidsproductiviteit varieert in de verschillende studies tussen ## en ##% [Lenssinck###].
| 659 | nvr |
Van de ### beoordeelde personen is ## procent vrouw en ## procent man ## procent van de beoordeelden is ouder dan <LEEFTIJD> jaar De diagnose RA is slechts in een beperkt aantal gevallen als nevendiagnose gecodeerd In totaal is de diagnose RA bij de arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen ### maal gesteld, als hoofd- of als nevendiagnose % patiënten dat in de beschreven periode verzuim gehad heeft Werkende patiënten met RA hebben in vergelijking met de gehele beroepsbevolking een aanzienlijk verhoogd verzuimpercentage [<PERSOON> ###] Het ziekteverzuim onder patiënten met RA in <LOCATIE> bedraagt gemiddeld ## dagen per jaar Dit is licht verhoogd ten opzichte van de gehele beroepsbevolking (## â ## dagen), maar de meldingsfrequentie (het aantal malen per jaar dat een werknemer zich ziek meldt) is met #,# per jaar hoger dan Ziekteverzuim begint al kort na het begin van de ziekte [Lacaille ###-Backman ###Sokka ###] en gaat zelfs vaak vooraf aan het stellen van de diagnose [<PERSOON> ###] Bij patiënten met beginnende gewrichtsklachten [Geuskens ###] had ##% in de afgelopen # maanden - voordat zij medische hulp zochten - meer dan # weken Een hogere frequentie en grotere omvang van verzuim betekent een hogere kans op arbeidsongeschiktheid [<PERSOON> ###] Het is dus van belang dat een werknemer zo snel Bij de werknemers met RA, die nog werken, heeft een groot deel toch aanmerkelijk beperkingen ten aanzien van de arbeid [Hazes ###] Het verlies aan arbeidsproductiviteit varieert in de verschillende studies tussen ## en ##% [Lenssinck###] opzichte van de normale groep werkenden significant verhoogd #x zo hoog [ <PERSOON> ###] Vaak hebben werknemers met RA de arbeidscondities aangepast (## %) door een verminderd aantal uren (##-##%), verlaging van werktempo (##%), hulp van collega's (## ##%), verandering van baan (##%), aanpassing van werkplek (##%) of van werkinhoud De groep nog werkende patiënten was jonger, vaker mannelijk en hoger opgeleid Zij zijn korter bekend met RA en hun ziekteactiviteit was beduidend lager dan bij patiënten, die niet meer werkten Zij hadden daardoor beduidend minder beperkingen en konden dus De aandoening RA brengt grote kosten met zich mee voor de maatschappij en voor het individu Deze grote economische gevolgen van RA rechtvaardigen een grote aandacht voor de impact van de ziekte naast de concrete aandacht voor de klinische behandeling De kosten van verlies aan arbeidsproductiviteit bedroegen bij een Nederlandse populatie [<PERSOON> ###-<PERSOON> ###A] in de werkzame leeftijd per werkende RApatiënt â afhankelijk van de toegepaste meetmethode â ⬠### tot ⬠### per jaar Agressieve initiële behandeling met een combinatie van DMARDâs en/of biologicals doet het aantal dagen arbeidsuitval en daarmee de kosten verminderen Dan nog resulteert vroege Deze hoge kosten per individuele patiënt rechtvaardigen zowel het kiezen voor duurdere medicatie als een actieve inzet van middelen voor behoud en herstel van arbeidsvermogen Ook rechtvaardigt dit een grote aandacht van de betrokken professional Voor het individu heeft RA grote kosteneffecten lagere verdiensten dan de gemiddelde Nederlander, en lager dan ze zonder ziekte zouden hebben verdiend [Lacaille ###].
| 704 | nvr |
normale groep werkenden significant verhoogd #x zo hoog [ <PERSOON> ###] Vaak hebben werknemers met RA de arbeidscondities aangepast (## %) door een verminderd aantal uren (##-##%), verlaging van werktempo (##%), hulp van collega's (## ##%), verandering van baan (##%), aanpassing van werkplek (##%) of van werkinhoud De groep nog werkende patiënten was jonger, vaker mannelijk en hoger opgeleid Zij zijn korter bekend met RA en hun ziekteactiviteit was beduidend lager dan bij patiënten, die niet meer werkten Zij hadden daardoor beduidend minder beperkingen en konden dus De aandoening RA brengt grote kosten met zich mee voor de maatschappij en voor het individu Deze grote economische gevolgen van RA rechtvaardigen een grote aandacht voor de impact van de ziekte naast de concrete aandacht voor de klinische behandeling De kosten van verlies aan arbeidsproductiviteit bedroegen bij een Nederlandse populatie [<PERSOON> ###-<PERSOON> ###A] in de werkzame leeftijd per werkende RApatiënt â afhankelijk van de toegepaste meetmethode â ⬠### tot ⬠### per jaar Agressieve initiële behandeling met een combinatie van DMARDâs en/of biologicals doet het aantal dagen arbeidsuitval en daarmee de kosten verminderen Dan nog resulteert vroege Deze hoge kosten per individuele patiënt rechtvaardigen zowel het kiezen voor duurdere medicatie als een actieve inzet van middelen voor behoud en herstel van arbeidsvermogen Ook rechtvaardigt dit een grote aandacht van de betrokken professional Voor het individu heeft RA grote kosteneffecten lagere verdiensten dan de gemiddelde Nederlander, en lager dan ze zonder ziekte zouden hebben verdiend [Lacaille ###] worden #x zo hoog geschat als de kosten door verlies van arbeid De kosten door gederfd levensgeluk kunnen niet in geld zichtbaar gemaakt worden, maar zijn ook aanzienlijk De kosten door arbeidsuitval ontstaan op drie verschillende niveaus [Burton ###-Yelin o arbeidsongeschiktheid, volledig of gedeeltelijk onvermogen tot werken dit zijn zowel de kosten voor loondoorbetaling als de kosten door wegvallen van een individu uit de arbeidsmarkt de productiviteit vervalt en daarmee de bijdrage aan verlies aan werktijd (ziekteverzuim) naast de kosten voor loondoorbetaling zijn dit ook de gevolgen op de werkplek en in het werkproces kosten voor vervanging inclusief de kosten voor inwerken van nieuwe medewerkers, tot het moment dat Productiviteitsverlies door lager prestatieniveau tijdens werk Voor de werkgever ï§ verlies aan specifieke kennis, ervaring of teamproductie ï§ extra inspanning voor het realiseren van adequate opvang van Vraag # Welke arbeid gerelateerde problematiek doet zich voor bij patiënten met Al in een zeer vroege fase van RA ontstaat irreversibele schade, aan gewrichten en aan ï· een sterke beperking van de handfunctie door vermindering van knijpkracht en uitoefenen van kracht met handen en armen, boven schouderhoogte werken, en zwaar tillen Dit leidt tot problemen met de repeterende bewegingen, typen, ï· beperking van de functie van ellebogen en schouders problemen met ver reiken, ï· Beperkingen van voeten en enkels er ontstaat een beperking voor functies zoals Vraag # Hoe groot is arbeid gerelateerde problematiek bij reumatoïde artritis? RA-patiënten hebben een sterk verhoogd risico op arbeidsongeschiktheid.
| 638 | nvr |
worden #x zo hoog geschat als de kosten door verlies van arbeid De kosten door gederfd levensgeluk kunnen niet in geld zichtbaar gemaakt worden, maar zijn ook aanzienlijk De kosten door arbeidsuitval ontstaan op drie verschillende niveaus [Burton ###-Yelin o arbeidsongeschiktheid, volledig of gedeeltelijk onvermogen tot werken dit zijn zowel de kosten voor loondoorbetaling als de kosten door wegvallen van een individu uit de arbeidsmarkt de productiviteit vervalt en daarmee de bijdrage aan verlies aan werktijd (ziekteverzuim) naast de kosten voor loondoorbetaling zijn dit ook de gevolgen op de werkplek en in het werkproces kosten voor vervanging inclusief de kosten voor inwerken van nieuwe medewerkers, tot het moment dat Productiviteitsverlies door lager prestatieniveau tijdens werk Voor de werkgever ï§ verlies aan specifieke kennis, ervaring of teamproductie ï§ extra inspanning voor het realiseren van adequate opvang van Vraag # Welke arbeid gerelateerde problematiek doet zich voor bij patiënten met Al in een zeer vroege fase van RA ontstaat irreversibele schade, aan gewrichten en aan ï· een sterke beperking van de handfunctie door vermindering van knijpkracht en uitoefenen van kracht met handen en armen, boven schouderhoogte werken, en zwaar tillen Dit leidt tot problemen met de repeterende bewegingen, typen, ï· beperking van de functie van ellebogen en schouders problemen met ver reiken, ï· Beperkingen van voeten en enkels er ontstaat een beperking voor functies zoals Vraag # Hoe groot is arbeid gerelateerde problematiek bij reumatoïde artritis? RA-patiënten hebben een sterk verhoogd risico op arbeidsongeschiktheid definitieve arbeidsuitval zijn al in de eerste jaren van de ziekte hoog Dit risico neemt met een langere ziekteduur toe Werkende patiënten met RA hebben een aanzienlijk verhoogd verzuimpercentage gedurende <LEEFTIJD> jaar verzuimt minstens ## procent van de patiënten Arbeidsuitval begint al kort na het begin van de ziekte Patiënten die nog werken, hebben gedurende hun werktijd een aanmerkelijk verlies van productiviteit Veelal hebben zij hun ï· Voor de maatschappij Zowel de kosten van behandeling als van economisch ï· Voor het individu het individu heeft gemiddeld een lager inkomen, en gederfd ontstaat, en al vroeg arbeidsongeschiktheid, ziekteverzuim of verlies van productiviteit dreigt, is een maximale behandelinspanning bij het optreden van RA gerechtvaardigd Daarbij moet vanaf het begin van de symptomen ook het behoud van deelname aan het arbeidsproces onderdeel van de behandeling uitmaken Van belang is daarbij, dat al direct in het begin van de ziekte de band met werk behouden blijven Dit draagt bij aan het behoud van Vraag # Wat zijn de risicofactoren voor arbeidsongeschiktheid en ziekteverzuim bij De risicofactoren voor verlies van participatie in arbeid zijn gedeeltelijk een specifiek gevolg van RA, en gedeeltelijk een gevolg van chronisch ziek zijn Ondanks groeiend onderzoek naar het belang van deze risicofactoren is er geen eenduidigheid over de ordening en de mate van invloed daarvan Herkennen en vroegtijdig corrigeren van deze risicofactoren is van belang om arbeidsuitval te voorkomen [<PERSOON> ### - De Croon Mate van vermoeidheid vermoeidheid vormt de grootste beperking van.
| 575 | nvr |
zijn al in de eerste jaren van de ziekte hoog Dit risico neemt met een langere ziekteduur toe Werkende patiënten met RA hebben een aanzienlijk verhoogd verzuimpercentage gedurende <LEEFTIJD> jaar verzuimt minstens ## procent van de patiënten Arbeidsuitval begint al kort na het begin van de ziekte Patiënten die nog werken, hebben gedurende hun werktijd een aanmerkelijk verlies van productiviteit Veelal hebben zij hun ï· Voor de maatschappij Zowel de kosten van behandeling als van economisch ï· Voor het individu het individu heeft gemiddeld een lager inkomen, en gederfd ontstaat, en al vroeg arbeidsongeschiktheid, ziekteverzuim of verlies van productiviteit dreigt, is een maximale behandelinspanning bij het optreden van RA gerechtvaardigd Daarbij moet vanaf het begin van de symptomen ook het behoud van deelname aan het arbeidsproces onderdeel van de behandeling uitmaken Van belang is daarbij, dat al direct in het begin van de ziekte de band met werk behouden blijven Dit draagt bij aan het behoud van Vraag # Wat zijn de risicofactoren voor arbeidsongeschiktheid en ziekteverzuim bij De risicofactoren voor verlies van participatie in arbeid zijn gedeeltelijk een specifiek gevolg van RA, en gedeeltelijk een gevolg van chronisch ziek zijn Ondanks groeiend onderzoek naar het belang van deze risicofactoren is er geen eenduidigheid over de ordening en de mate van invloed daarvan Herkennen en vroegtijdig corrigeren van deze risicofactoren is van belang om arbeidsuitval te voorkomen [<PERSOON> ### - De Croon Mate van vermoeidheid vermoeidheid vormt de grootste beperking van [<PERSOON> is sterk gerelateerd aan pijn, slaapstoornissen, depressiviteit, het aantal pijnlijke gewrichten en de functionele capaciteit [CBO ###] Door de lage energie vermindert het prestatievermogen, en treden gevolgen op als afnemende concentratie en toenemende prikkelbaarheid Na afloop van de werkdag hebben velen geen energie meer om buiten het werk iets te doen, zodat ook het sociale leven achteruit kan gaan [Lacaille ###] Vermoeidheid is niet te zien, moeilijk te beïnvloeden en daarom ook door de <PERSOON> van de pijn Hogere pijnniveaus zijn voorspellend voor uitval [<PERSOON> ###-<PERSOON> ###-<PERSOON> ###-<PERSOON> vinden juist dat er geen consistent bewijs is voor een relatie tussen pijn en arbeidsuitval [De Croon ###-Mahalik ###] Omdat pijn gerelateerd is aan ziekteactiviteit, vermoeidheid en ontsteking, is te stellen dat de pijn wel een belangrijke voorspeller is hoge ziekteactiviteit; Een hogere ziekteactiviteit betekent een grotere kans op uitval [Puolakka ###-Sokka ###] Er is een direct verband tussen de mate van ziekteactiviteit ziekteactiviteit is de radiologische schade laag [Korpela ###] Een persisterend hoge ziekteactiviteit en fluctuaties in de ziekteactiviteit gaan gepaard met aanmerkelijke ochtendstijfheid ochtendpijn en ochtendstijfheid zijn belangrijke barrières voor duur van de symptomen langer dan twaalf weken [<PERSOON> ###-Sokka ###] Als de ziekte langer duurt, is de kans op verzuim en uitval groter [Chorus ###] De tijd.
| 591 | nvr |
[<PERSOON> is sterk gerelateerd aan pijn, slaapstoornissen, depressiviteit, het aantal pijnlijke gewrichten en de functionele capaciteit [CBO ###] Door de lage energie vermindert het prestatievermogen, en treden gevolgen op als afnemende concentratie en toenemende prikkelbaarheid Na afloop van de werkdag hebben velen geen energie meer om buiten het werk iets te doen, zodat ook het sociale leven achteruit kan gaan [Lacaille ###] Vermoeidheid is niet te zien, moeilijk te beïnvloeden en daarom ook door de <PERSOON> van de pijn Hogere pijnniveaus zijn voorspellend voor uitval [<PERSOON> ###-<PERSOON> ###-<PERSOON> ###-<PERSOON> vinden juist dat er geen consistent bewijs is voor een relatie tussen pijn en arbeidsuitval [De Croon ###-Mahalik ###] Omdat pijn gerelateerd is aan ziekteactiviteit, vermoeidheid en ontsteking, is te stellen dat de pijn wel een belangrijke voorspeller is hoge ziekteactiviteit; Een hogere ziekteactiviteit betekent een grotere kans op uitval [Puolakka ###-Sokka ###] Er is een direct verband tussen de mate van ziekteactiviteit ziekteactiviteit is de radiologische schade laag [Korpela ###] Een persisterend hoge ziekteactiviteit en fluctuaties in de ziekteactiviteit gaan gepaard met aanmerkelijke ochtendstijfheid ochtendpijn en ochtendstijfheid zijn belangrijke barrières voor duur van de symptomen langer dan twaalf weken [<PERSOON> ###-Sokka ###] Als de ziekte langer duurt, is de kans op verzuim en uitval groter [Chorus ###] De tijd diagnose bepaalt mede de prognose hoe langer deze periode is, hoe slechter de Arbeidsongeschikte patiënten hebben een hoger aantal gezwollen of pijnlijke gewrichten radiologische gewrichtsschade Het aantal aangedane gewrichten, de aard, de mate en de lokalisatie van de gewrichtsschade zijn sterk voorspellend voor een chronisch progressief verloop en daarmee voor de mogelijkheden tot participatie en de Arbeidsongeschikte patiënten hadden meer radiologische schade [<PERSOON> ###<PERSOON> ###-Young ###] Het optreden van gewrichtsschade bij RA is sterk De schade aan gewrichten ontwikkelt zich bij ##-##% van de patiënten al in de eerste # maanden [Soubrier ###, <PERSOON> ###] De gewrichtsschade neemt daarna gestaag toe erosies er in het begin zijn, hoe ernstiger de schade na <LEEFTIJD> jaar is [<PERSOON> ###] o Handen en polsen De meest aangetaste gewrichten zijn âal vroeg in het verloop (sub)luxaties van vinger- en polsgewrichten Door ulnaire deviatie van vingers en radiaire deviatie van polsen vermindert de knijpkracht en de grijpfunctie van de hand Er kunnen peesrupturen optreden Er ontstaan problemen bij het werken met de handen (onder meer hand- en vingervaardigheid en repeterende bewegingen, een hand geven en de sleutelgreep uitvoeren) Zelfs in lichte arbeid kunnen typen, schrijven, dossiers hanteren, veelvuldig telefoon gebruiken en anderen aanraken een probleem zijn [Mancuso ###] Ook uitoefenen van kracht met handen en armen, boven schouderhoogte werken, en tillen van zware gewichten is beperkt [Gobelet ###] Bij verder gevorderde RA kunnen ook instabiliteit van de handgewrichten en typische deformatie optreden Dit geeft.
| 636 | nvr |
deze periode is, hoe slechter de Arbeidsongeschikte patiënten hebben een hoger aantal gezwollen of pijnlijke gewrichten radiologische gewrichtsschade Het aantal aangedane gewrichten, de aard, de mate en de lokalisatie van de gewrichtsschade zijn sterk voorspellend voor een chronisch progressief verloop en daarmee voor de mogelijkheden tot participatie en de Arbeidsongeschikte patiënten hadden meer radiologische schade [<PERSOON> ###<PERSOON> ###-Young ###] Het optreden van gewrichtsschade bij RA is sterk De schade aan gewrichten ontwikkelt zich bij ##-##% van de patiënten al in de eerste # maanden [Soubrier ###, <PERSOON> ###] De gewrichtsschade neemt daarna gestaag toe erosies er in het begin zijn, hoe ernstiger de schade na <LEEFTIJD> jaar is [<PERSOON> ###] o Handen en polsen De meest aangetaste gewrichten zijn âal vroeg in het verloop (sub)luxaties van vinger- en polsgewrichten Door ulnaire deviatie van vingers en radiaire deviatie van polsen vermindert de knijpkracht en de grijpfunctie van de hand Er kunnen peesrupturen optreden Er ontstaan problemen bij het werken met de handen (onder meer hand- en vingervaardigheid en repeterende bewegingen, een hand geven en de sleutelgreep uitvoeren) Zelfs in lichte arbeid kunnen typen, schrijven, dossiers hanteren, veelvuldig telefoon gebruiken en anderen aanraken een probleem zijn [Mancuso ###] Ook uitoefenen van kracht met handen en armen, boven schouderhoogte werken, en tillen van zware gewichten is beperkt [Gobelet ###] Bij verder gevorderde RA kunnen ook instabiliteit van de handgewrichten en typische deformatie optreden Dit geeft o Ellebogen Ontstekingen en bewegingsbeperking zorgen voor problemen met reiken, hanteren van gewichten en boven schouderhoogte werken o Schouders Ontstekingen aan de schouders kunnen het heffen van de armen belemmeren en afwisseling noodzakelijk maken (bijvoorbeeld niet de hele dag o Voeten en enkels Aan de voeten ontstaan vaak misvormingen van de prominerende proximale interfalangeale gewrichten of hamertenen en hallux mogelijk Doordat de MTP-gewrichten zijn aangetast, zijn de mobiliteit en de tolerantie voor staan verminderd [Gobelet ###], vooral doordat de patiënt niet meer op de voorvoet kan staan en een verminderde stabiliteit heeft Er zijn secundaire standsafwijkingen mogelijk Dit betekent primair een beperking voor functies zoals staan, lopen, hardlopen en traplopen [Chorus ### â De Croon ###] Zelfs in lichte arbeid kan lopen een last zijn, evenals fysieke vereisten als Heupen en knieën Aantasting van de heupgewrichten komt zelden alleen voor, er is vaak ook een andere, perifere gewrichtenproblematiek Door de aantasting zijn de statische en dynamische beenfuncties beperkt Alleen lichte arbeid waarin de houding en de bewegingen kunnen worden afgewisseld, is nog Comorbiditeit RA kent comorbiditeit door extra-articulaire manifestaties van het arbeidsvermogen Frequent voorkomende comorbiditeit is angst en depressiviteit [<PERSOON> ###] De mate en ernst van de comorbiditeit bepaalt in Werkgebonden factoren zijn aspecten van het werk en de werkomgeving, die het risico op arbeidsuitval bij RA vergroten Interventies richten zich bij uitstek op deze factoren Deze werkgebonden factoren zijn [<PERSOON> ### â.
| 618 | nvr |
reiken, hanteren van gewichten en boven schouderhoogte werken o Schouders Ontstekingen aan de schouders kunnen het heffen van de armen belemmeren en afwisseling noodzakelijk maken (bijvoorbeeld niet de hele dag o Voeten en enkels Aan de voeten ontstaan vaak misvormingen van de prominerende proximale interfalangeale gewrichten of hamertenen en hallux mogelijk Doordat de MTP-gewrichten zijn aangetast, zijn de mobiliteit en de tolerantie voor staan verminderd [Gobelet ###], vooral doordat de patiënt niet meer op de voorvoet kan staan en een verminderde stabiliteit heeft Er zijn secundaire standsafwijkingen mogelijk Dit betekent primair een beperking voor functies zoals staan, lopen, hardlopen en traplopen [Chorus ### â De Croon ###] Zelfs in lichte arbeid kan lopen een last zijn, evenals fysieke vereisten als Heupen en knieën Aantasting van de heupgewrichten komt zelden alleen voor, er is vaak ook een andere, perifere gewrichtenproblematiek Door de aantasting zijn de statische en dynamische beenfuncties beperkt Alleen lichte arbeid waarin de houding en de bewegingen kunnen worden afgewisseld, is nog Comorbiditeit RA kent comorbiditeit door extra-articulaire manifestaties van het arbeidsvermogen Frequent voorkomende comorbiditeit is angst en depressiviteit [<PERSOON> ###] De mate en ernst van de comorbiditeit bepaalt in Werkgebonden factoren zijn aspecten van het werk en de werkomgeving, die het risico op arbeidsuitval bij RA vergroten Interventies richten zich bij uitstek op deze factoren Deze werkgebonden factoren zijn [<PERSOON> ### â arbeidsuitval bij RA-patiënten met een hogere fysieke belasting, fysiek veeleisend b) sterke belasting door de fysische werkomgeving verhoogde kans op uitval bij meer c) repeterende bewegingen in het werk; hogere kans op uitval bij meer repeterend werk; d) taken met specifieke belasting voor aangetaste gewrichten, zoals langdurig zitten of a) weinig autonomie en regelmogelijkheden op het werk een lage controle over de organisatie en planning van de eigen arbeid (autonomie) is sterk gerelateerd aan een hoger verzuim Kenmerken zijn o a gebrek aan controle over tempo en activiteiten, onvoldoende flexibele werkuren, onbeïnvloedbare taakstelling of volgorde van taken fulltime werk (meer dan ## uur) hoe meer uren werk hoe vaker uitval; problemen met woon-werkverkeer lang zitten, concentratie en reactie op het verkeer, en gebruik van het openbaar vervoer [<PERSOON> problemen met bereiken van of verplaatsen op de werkplek slechte toegankelijkheid werken in een omgeving met een risico van intracellulaire infecties (zoals a) onvoldoende steun en begrip van collegaâs en leidinggevende bij ontbreken van steun is er een groter risico op arbeidsuitval Patiënten willen dat hun manager en hun collegaâs hen accepteren met hun problemen door <PERSOON> b) gebrek aan specifieke aanpassingen) Steun van het management is van belang om aanpassingen op het werk te kunnen realiseren, zoals een comfortabele stoel, flexibele werkuren en loopbaanmogelijkheden [<PERSOON> persoonsgebonden factoren geven bij RA een grotere kans op arbeidsproblemen en uitval in vergelijking met een gezond persoon [Lacaille ###].
| 581 | nvr |
fysieke belasting, fysiek veeleisend b) sterke belasting door de fysische werkomgeving verhoogde kans op uitval bij meer c) repeterende bewegingen in het werk; hogere kans op uitval bij meer repeterend werk; d) taken met specifieke belasting voor aangetaste gewrichten, zoals langdurig zitten of a) weinig autonomie en regelmogelijkheden op het werk een lage controle over de organisatie en planning van de eigen arbeid (autonomie) is sterk gerelateerd aan een hoger verzuim Kenmerken zijn o a gebrek aan controle over tempo en activiteiten, onvoldoende flexibele werkuren, onbeïnvloedbare taakstelling of volgorde van taken fulltime werk (meer dan ## uur) hoe meer uren werk hoe vaker uitval; problemen met woon-werkverkeer lang zitten, concentratie en reactie op het verkeer, en gebruik van het openbaar vervoer [<PERSOON> problemen met bereiken van of verplaatsen op de werkplek slechte toegankelijkheid werken in een omgeving met een risico van intracellulaire infecties (zoals a) onvoldoende steun en begrip van collegaâs en leidinggevende bij ontbreken van steun is er een groter risico op arbeidsuitval Patiënten willen dat hun manager en hun collegaâs hen accepteren met hun problemen door <PERSOON> b) gebrek aan specifieke aanpassingen) Steun van het management is van belang om aanpassingen op het werk te kunnen realiseren, zoals een comfortabele stoel, flexibele werkuren en loopbaanmogelijkheden [<PERSOON> persoonsgebonden factoren geven bij RA een grotere kans op arbeidsproblemen en uitval in vergelijking met een gezond persoon [Lacaille ###] De beste voorspeller voor terugkeer in arbeid blijkt de verwachting van de patiënt zelf [Treharne ###] Het idee dat een patiënt heeft over de beperkingen als gevolg van de ziekte en de overige persoonsgebonden factoren zijn belangrijker dan de concrete ernst van Passieve copingstrategieën dragen meer bij aan verlies van arbeid [Chorus ###] Voorbeelden van passieve copingstrategieën zijn onnodig bedrust houden, het ergste verwachten, activiteiten beperken en vermijden, aanpassing aan de beperking Patiënten met RA, die meer stress ervaren en passieve coping strategieën hanteren, hebben een groter risico op psychologische comorbiditeit, zoals depressie [Treharne ###] en slecht Depressie en angst komen vaker voor bij RA-patiënten met een kleiner sociaal netwerk Optimisme en positieve verwachtingen t a v zelfredzaamheid gaan juist gepaard met minder angst en depressie, een beter psychosociaal en psychisch functioneren, en minder Diverse factoren dragen bij aan de psychische belasting en kunnen leiden tot a) Onzekerheid over het kunnen voldoen aan de huidige werkeisen b) onzekerheid over de toekomstige haalbaarheid van werk, over de financiële positie in c) het omgaan met chronische pijn, vermoeidheid en beperking van activiteiten [Gignac ###] De patiënt ervaart vaak stress doordat symptomen onzichtbaar zijn en per dag d) De persoonlijke beleving en waardering van de werkomgeving kan stresserend zijn, RA-patiënten voelen vaak aarzeling om inzicht te geven of de aandacht te richten op hun aandoening [<PERSOON> ###] Zij voelen blokkades om gebruik te maken van beschikbare ondersteuning en werkaanpassingen te vragen Dit komt voort uit.
| 591 | nvr |
De beste voorspeller voor terugkeer in arbeid blijkt de verwachting van de patiënt zelf [Treharne ###] Het idee dat een patiënt heeft over de beperkingen als gevolg van de ziekte en de overige persoonsgebonden factoren zijn belangrijker dan de concrete ernst van Passieve copingstrategieën dragen meer bij aan verlies van arbeid [Chorus ###] Voorbeelden van passieve copingstrategieën zijn onnodig bedrust houden, het ergste verwachten, activiteiten beperken en vermijden, aanpassing aan de beperking Patiënten met RA, die meer stress ervaren en passieve coping strategieën hanteren, hebben een groter risico op psychologische comorbiditeit, zoals depressie [Treharne ###] en slecht Depressie en angst komen vaker voor bij RA-patiënten met een kleiner sociaal netwerk Optimisme en positieve verwachtingen t a v zelfredzaamheid gaan juist gepaard met minder angst en depressie, een beter psychosociaal en psychisch functioneren, en minder Diverse factoren dragen bij aan de psychische belasting en kunnen leiden tot a) Onzekerheid over het kunnen voldoen aan de huidige werkeisen b) onzekerheid over de toekomstige haalbaarheid van werk, over de financiële positie in c) het omgaan met chronische pijn, vermoeidheid en beperking van activiteiten [Gignac ###] De patiënt ervaart vaak stress doordat symptomen onzichtbaar zijn en per dag d) De persoonlijke beleving en waardering van de werkomgeving kan stresserend zijn, RA-patiënten voelen vaak aarzeling om inzicht te geven of de aandacht te richten op hun aandoening [<PERSOON> ###] Zij voelen blokkades om gebruik te maken van beschikbare ondersteuning en werkaanpassingen te vragen Dit komt voort uit omdat dit door collegaâs kan worden beschouwd als vragen om een gunst of voorrecht [Gignac ###] De meeste patiënten ervaren dat collega's en werkgevers niet begrijpen wat het is om met reuma te leven [<PERSOON> ###] Er is angst voor toekomstige consequenties, voornamelijk verlies van werk in de toekomst, of angst op discriminatie bij promotie, minder waard zijn als werknemer, stigmatisatie, en moeten dealen met negatieve reacties van collega's Dit draagt bij aan het veroorzaken van interpersoonlijke moeilijkheden op het werk Doorgaan met werken gaat soms ten koste van zichzelf, van de activiteiten buiten arbeid en van het sociale leven, maar is voor het emotionele en fysieke gevoel van welzijn van groot belang RA-patiënten blijken zelf vaak al keuzes te maken of oplossingen te vinden om hun plaats op de arbeidsmarkt te kunnen behouden Velen (tot ##%) [Geuskens ###A] hebben één of meer aanpassingen gerealiseerd om te kunnen blijven werken [Mahalik ###] Zelfs mensen met licht werk en een grote werkautonomie blijken vaak aanpassingen Patiënten ervaren vaak problemen in hun rollen als partner en/of als ouders, en bij hun vrije tijdsbesteding en ontspanning [Mahalik ###] Zij hebben problemen ten aanzien van zelfzorg [Lacaille ###] Diverse personen zorgen niet zo goed voor zichzelf en hun artritis Sociale steun draagt bij aan een milder verloop van de beperkingen en pijn, ook gecorrigeerd voor persoonlijkheidskenmerken, klinische status, en gebruik van medicatie Hoe meer steun (van werkgever, collega's of familie) iemand ervaart, hoe minder arbeidsuitval optreedt [<PERSOON> ###] Dit zou kunnen.
| 632 | nvr |
beschouwd als vragen om een gunst of voorrecht [Gignac ###] De meeste patiënten ervaren dat collega's en werkgevers niet begrijpen wat het is om met reuma te leven [<PERSOON> ###] Er is angst voor toekomstige consequenties, voornamelijk verlies van werk in de toekomst, of angst op discriminatie bij promotie, minder waard zijn als werknemer, stigmatisatie, en moeten dealen met negatieve reacties van collega's Dit draagt bij aan het veroorzaken van interpersoonlijke moeilijkheden op het werk Doorgaan met werken gaat soms ten koste van zichzelf, van de activiteiten buiten arbeid en van het sociale leven, maar is voor het emotionele en fysieke gevoel van welzijn van groot belang RA-patiënten blijken zelf vaak al keuzes te maken of oplossingen te vinden om hun plaats op de arbeidsmarkt te kunnen behouden Velen (tot ##%) [Geuskens ###A] hebben één of meer aanpassingen gerealiseerd om te kunnen blijven werken [Mahalik ###] Zelfs mensen met licht werk en een grote werkautonomie blijken vaak aanpassingen Patiënten ervaren vaak problemen in hun rollen als partner en/of als ouders, en bij hun vrije tijdsbesteding en ontspanning [Mahalik ###] Zij hebben problemen ten aanzien van zelfzorg [Lacaille ###] Diverse personen zorgen niet zo goed voor zichzelf en hun artritis Sociale steun draagt bij aan een milder verloop van de beperkingen en pijn, ook gecorrigeerd voor persoonlijkheidskenmerken, klinische status, en gebruik van medicatie Hoe meer steun (van werkgever, collega's of familie) iemand ervaart, hoe minder arbeidsuitval optreedt [<PERSOON> ###] Dit zou kunnen bijdragen aan een milder verloop van de beperkingen [Cieza ###] De aandoening RA wordt niet veroorzaakt door in arbeid gelegen factoren Er zijn geen arbeidsrelevante risicofactoren aangetoond voor het ontstaan van RA Er is wel een beperkt aantal onderzoeken dat erop wijst dat er een licht verhoogd risico bestaat dat RA zich ontwikkelt, als mensen blootgesteld worden aan minerale oliën en silica [Sverdrup ###Stolt ###] De risicofactoren voor arbeidsuitval en ziekteverzuim zijn te verdelen in factoren, die specifiek zijn voor RA en factoren die meer met chronisch ziek zijn te maken hebben De belangrijkste ziektegebonden risicofactoren zijn een hogere ziekteactiviteit, hogere Werkgebonden risicofactoren als verrichten van fysiek zwaar werk, of van repeterende bewegingen verhogen de kans op problemen door RA Onvoldoende autonomie en Een laag opleidingsniveau en een hogere leeftijd zijn negatief voorspellend, maar belangrijker zijn persoonskenmerken als een passieve copingstijl en sombere verwachtingen Een RA-patiënt kent daardoor vele onzekerheden over het verloop van zijn ziekte en zijn economische toekomst Dit kan aanleiding geven tot spanningen en daardoor tot psychische problemen Veel RA-patiënten hebben daarbij een huiver om hun omgeving te informeren over hun aandoening of de aandacht op hun aandoening te richten Dit draagt ook bij aan toename van spanningen en een grotere kans op verzuim [<PERSOON> <LOCATIE> <PERSOON> Vraag # Op welke wijze vindt bij individuele patiënten met RA de analyse en.
| 587 | nvr |
milder verloop van de beperkingen [Cieza ###] De aandoening RA wordt niet veroorzaakt door in arbeid gelegen factoren Er zijn geen arbeidsrelevante risicofactoren aangetoond voor het ontstaan van RA Er is wel een beperkt aantal onderzoeken dat erop wijst dat er een licht verhoogd risico bestaat dat RA zich ontwikkelt, als mensen blootgesteld worden aan minerale oliën en silica [Sverdrup ###Stolt ###] De risicofactoren voor arbeidsuitval en ziekteverzuim zijn te verdelen in factoren, die specifiek zijn voor RA en factoren die meer met chronisch ziek zijn te maken hebben De belangrijkste ziektegebonden risicofactoren zijn een hogere ziekteactiviteit, hogere Werkgebonden risicofactoren als verrichten van fysiek zwaar werk, of van repeterende bewegingen verhogen de kans op problemen door RA Onvoldoende autonomie en Een laag opleidingsniveau en een hogere leeftijd zijn negatief voorspellend, maar belangrijker zijn persoonskenmerken als een passieve copingstijl en sombere verwachtingen Een RA-patiënt kent daardoor vele onzekerheden over het verloop van zijn ziekte en zijn economische toekomst Dit kan aanleiding geven tot spanningen en daardoor tot psychische problemen Veel RA-patiënten hebben daarbij een huiver om hun omgeving te informeren over hun aandoening of de aandacht op hun aandoening te richten Dit draagt ook bij aan toename van spanningen en een grotere kans op verzuim [<PERSOON> <LOCATIE> <PERSOON> Vraag # Op welke wijze vindt bij individuele patiënten met RA de analyse en onderzoek In de verschillende fasen van de aandoening en voor de diverse behandelaars en begeleiders van de patiënt met RA, dient de analyse een verschillend doel Het gemeenschappelijk doel is voortdurend vaststellen van de ernst van de klachten en de In de beginfase van de aandoening zijn anamnese en onderzoek primair gericht op Naarmate de aandoening langer bestaat, verschuift â afhankelijk van de klinische status â de aandacht meer naar de gevolgen en de impact van de aandoening en naar behoud van Voor adequaat helpen en behandelen van patiënten met RA is het mede van belang aandacht te besteden aan het (kunnen) blijven werken Dit is niet voorbehouden aan de bedrijfsarts, maar onderdeel van het handelen in elke fase van de aandoening en voor elke betrokken behandelaar Vanuit het eigen perspectief kan een ieder bijdragen aan het behoud of herstel van arbeid De patiënt met RA verwacht ook van de medische professional, dat deze aandacht heeft voor werk en problemen met functioneren in werk [Meer ###] De eerste noodzaak is te herkennen of een patiënt nog werkt De tweede noodzaak is te herkennen dat er problemen bestaan of kunnen Dit klinkt vanzelfsprekend, maar is dit niet In een <PERSOON> onderzoek bleken artsen in een reumakliniek geen werkgerelateerde vragen te stellen aan hun patiënten, en zij wogen dit in hun beslissingen niet mee [Gilworth ###] In <LOCATIE> lijkt de situatie niet veel rooskleuriger Ook hier is aangetoond dat reumatologen werkproblemen van hun patiënten De analyse van arbeidsproblematiek omvat de ziektekenmerken, eigenschappen van de.
| 561 | nvr |
en voor de diverse behandelaars en begeleiders van de patiënt met RA, dient de analyse een verschillend doel Het gemeenschappelijk doel is voortdurend vaststellen van de ernst van de klachten en de In de beginfase van de aandoening zijn anamnese en onderzoek primair gericht op Naarmate de aandoening langer bestaat, verschuift â afhankelijk van de klinische status â de aandacht meer naar de gevolgen en de impact van de aandoening en naar behoud van Voor adequaat helpen en behandelen van patiënten met RA is het mede van belang aandacht te besteden aan het (kunnen) blijven werken Dit is niet voorbehouden aan de bedrijfsarts, maar onderdeel van het handelen in elke fase van de aandoening en voor elke betrokken behandelaar Vanuit het eigen perspectief kan een ieder bijdragen aan het behoud of herstel van arbeid De patiënt met RA verwacht ook van de medische professional, dat deze aandacht heeft voor werk en problemen met functioneren in werk [Meer ###] De eerste noodzaak is te herkennen of een patiënt nog werkt De tweede noodzaak is te herkennen dat er problemen bestaan of kunnen Dit klinkt vanzelfsprekend, maar is dit niet In een <PERSOON> onderzoek bleken artsen in een reumakliniek geen werkgerelateerde vragen te stellen aan hun patiënten, en zij wogen dit in hun beslissingen niet mee [Gilworth ###] In <LOCATIE> lijkt de situatie niet veel rooskleuriger Ook hier is aangetoond dat reumatologen werkproblemen van hun patiënten De analyse van arbeidsproblematiek omvat de ziektekenmerken, eigenschappen van de Vooral de anamnese en in beperkte mate het lichamelijk onderzoek leveren de gegevens voor deze analyse Röntgendiagnostiek en laboratoriumonderzoek hebben geen of weinig toegevoegde waarde bij de analyse van arbeidsproblematiek [Pincus ###] De anamnese hoort altijd vragen te bevatten over participatie in brede zin (dagelijks Het eerste doel is eventuele problemen door RA met gevolgen voor functioneren thuis of op het werk te herkennen, en te beoordelen of hiermee in de behandeling rekening kan worden gehouden, dan wel er specifieke behandeling of advisering op ingezet kan worden Een tweede doel is er aan bij te dragen dat de patiënt zich oriënteert op blijven functioneren, ook als de ziekte alle aandacht vraagt en dit naar de achtergrond dreigt te Het gevolg van RA voor functioneren op het werk kan (dreigend) verzuim zijn De herkenning hiervan als risicofactor voor volledige arbeidsuitval is van groot belang [<PERSOON> ###] Daarom moet hier naar gevraagd worden, ook door huisarts en andere behandelaars Ook vragen naar de psychische status zijn relevant en noodzakelijk [<PERSOON> ###], evenals vragen gericht op omgaan met de ziekte en verwachtingen van de patiënt ten De anamnese omvat een aantal basisvragen die ter inventarisatie voor elke discipline noodzakelijk zijn, en een aantal verdiepende vragen, die in wisselende vorm qua samenstelling of diepgang door alle behandelaars kunnen worden gebruikt In de bijlage is een set vragen opgenomen, waarin per discipline is aangegeven welke vragen gericht op De vragen richten zich op de risicofactoren, allereerst de ziektekenmerken, en.
| 575 | nvr |
anamnese en in beperkte mate het lichamelijk onderzoek leveren de gegevens voor deze analyse Röntgendiagnostiek en laboratoriumonderzoek hebben geen of weinig toegevoegde waarde bij de analyse van arbeidsproblematiek [Pincus ###] De anamnese hoort altijd vragen te bevatten over participatie in brede zin (dagelijks Het eerste doel is eventuele problemen door RA met gevolgen voor functioneren thuis of op het werk te herkennen, en te beoordelen of hiermee in de behandeling rekening kan worden gehouden, dan wel er specifieke behandeling of advisering op ingezet kan worden Een tweede doel is er aan bij te dragen dat de patiënt zich oriënteert op blijven functioneren, ook als de ziekte alle aandacht vraagt en dit naar de achtergrond dreigt te Het gevolg van RA voor functioneren op het werk kan (dreigend) verzuim zijn De herkenning hiervan als risicofactor voor volledige arbeidsuitval is van groot belang [<PERSOON> ###] Daarom moet hier naar gevraagd worden, ook door huisarts en andere behandelaars Ook vragen naar de psychische status zijn relevant en noodzakelijk [<PERSOON> ###], evenals vragen gericht op omgaan met de ziekte en verwachtingen van de patiënt ten De anamnese omvat een aantal basisvragen die ter inventarisatie voor elke discipline noodzakelijk zijn, en een aantal verdiepende vragen, die in wisselende vorm qua samenstelling of diepgang door alle behandelaars kunnen worden gebruikt In de bijlage is een set vragen opgenomen, waarin per discipline is aangegeven welke vragen gericht op De vragen richten zich op de risicofactoren, allereerst de ziektekenmerken, en Voor de huisarts en ook voor de reumatoloog volstaan in de regel de basisvragen De overige begeleiders zullen vaker gebruik maken van de set verdiepende vragen, elk naar en daardoor een directe en onafhankelijke adviesfunctie heeft, gericht op de aard en inhoud van de arbeid Juist de werkgebonden risicofactoren zijn het aandachtsgebied van de De verzekeringsarts heeft in de regel rond <LEEFTIJD> jaar ziekteverzuim contact met de cliënt In deze fase spelen naast de directe gevolgen van RA ook de gevolgen van chronisch ziek-zijn een belangrijke rol De verzekeringsarts kijkt vanuit zijn rol terug of op voorgaande momenten de juiste acties zijn ondernomen om de relatie met werk te behouden Daarom evalueert de verzekeringsarts de gegevens die hij van cliënt en bedrijfsarts heeft gekregen en kijkt naar de diagnostiek, de behandeling, de comorbiditeit, het herstelgedrag en de factoren die werkhervatting hebben beïnvloed Vervolgens komt de verzekeringsarts na eigen onderzoek tot een oordeel over de mogelijkheden om in het arbeidsproces te functioneren Dit vormt zowel de basis voor verdere re-integratieactiviteiten als voor recht op kan het <INSTELLING> gevraagd worden een deskundigenoordeel op te stellen Het lichamelijk onderzoek bij RA-patiënten richt zich op de aangedane gewrichten en de belasting die per gewricht nog toelaatbaar is Dit zijn veelal de handen, voeten en de grotere gewrichten, zoals ellebogen, polsen, knieën en heupen Bij enkele interventiestrategieën heeft lichamelijk onderzoek een rol als monitor voor resultaat en preventie van overbelasting altijd noodzakelijk, voor behoud en herstel van functioneren en de prognose daarvan Een.
| 569 | nvr |
de reumatoloog volstaan in de regel de basisvragen De overige begeleiders zullen vaker gebruik maken van de set verdiepende vragen, elk naar en daardoor een directe en onafhankelijke adviesfunctie heeft, gericht op de aard en inhoud van de arbeid Juist de werkgebonden risicofactoren zijn het aandachtsgebied van de De verzekeringsarts heeft in de regel rond <LEEFTIJD> jaar ziekteverzuim contact met de cliënt In deze fase spelen naast de directe gevolgen van RA ook de gevolgen van chronisch ziek-zijn een belangrijke rol De verzekeringsarts kijkt vanuit zijn rol terug of op voorgaande momenten de juiste acties zijn ondernomen om de relatie met werk te behouden Daarom evalueert de verzekeringsarts de gegevens die hij van cliënt en bedrijfsarts heeft gekregen en kijkt naar de diagnostiek, de behandeling, de comorbiditeit, het herstelgedrag en de factoren die werkhervatting hebben beïnvloed Vervolgens komt de verzekeringsarts na eigen onderzoek tot een oordeel over de mogelijkheden om in het arbeidsproces te functioneren Dit vormt zowel de basis voor verdere re-integratieactiviteiten als voor recht op kan het <INSTELLING> gevraagd worden een deskundigenoordeel op te stellen Het lichamelijk onderzoek bij RA-patiënten richt zich op de aangedane gewrichten en de belasting die per gewricht nog toelaatbaar is Dit zijn veelal de handen, voeten en de grotere gewrichten, zoals ellebogen, polsen, knieën en heupen Bij enkele interventiestrategieën heeft lichamelijk onderzoek een rol als monitor voor resultaat en preventie van overbelasting altijd noodzakelijk, voor behoud en herstel van functioneren en de prognose daarvan Een Overig onderzoek heeft voor de bepaling van functioneringsproblemen weinig Als in de anamnese problemen in de werksituatie blijken te bestaan, kunnen vragenlijsten bijdragen in de analyse van de aard en de mate van de problemen Dit zijn Minder specifiek zijn de Health Assessment Questionnaire (HAQ) en de Disease Activity Score (DAS) De HAQ is door de aard van het middel beter geschikt voor het meten van het gevolg van RA op de dagelijkse activiteiten, en lijkt ook een sterke relatie te hebben met de gevolgen in termen van kosten (zowel direct als indirect) [Bansback ###] Nieuwe ontwikkelingen suggereren dat de sensitiviteit van de gezondheidstatus wordt verbeterd door de HAQ te combineren met de DAS (Disease Activity Score) [Bansback ###] De DAS is Omdat veel van de problemen bij chronisch zieken overeenkomstig zijn, kunnen ook generieke meetinstrumenten, zoals IMPACT-S, IPA of RAP gebruiken worden voor screening op problemen in de verschillende domeinen van de ICF Andere vragenlijsten zijn van weinig toegevoegde waarde voor de kwantificering van De Work Instability Scale kan helpen de werkgerelateerde problemen in te schatten [Backman ###] Gemeten wordt in hoeverre de functionele mogelijkheden van een patiënt, refererend aan zijn/haar ziektebeeld passen bij de eisen van het werk, om zo het risico op uitval te berekenen [Hazes ###] Deze vragenlijst omvat ## items, wordt door de patiënt ingevuld, en is bedoeld om artsen te helpen patiënten met risico op arbeidsverlies te identificeren De vragenlijst lijkt veelbelovend en is van waarde voor herstel en behoud van functioneren.
| 579 | nvr |
heeft voor de bepaling van functioneringsproblemen weinig Als in de anamnese problemen in de werksituatie blijken te bestaan, kunnen vragenlijsten bijdragen in de analyse van de aard en de mate van de problemen Dit zijn Minder specifiek zijn de Health Assessment Questionnaire (HAQ) en de Disease Activity Score (DAS) De HAQ is door de aard van het middel beter geschikt voor het meten van het gevolg van RA op de dagelijkse activiteiten, en lijkt ook een sterke relatie te hebben met de gevolgen in termen van kosten (zowel direct als indirect) [Bansback ###] Nieuwe ontwikkelingen suggereren dat de sensitiviteit van de gezondheidstatus wordt verbeterd door de HAQ te combineren met de DAS (Disease Activity Score) [Bansback ###] De DAS is Omdat veel van de problemen bij chronisch zieken overeenkomstig zijn, kunnen ook generieke meetinstrumenten, zoals IMPACT-S, IPA of RAP gebruiken worden voor screening op problemen in de verschillende domeinen van de ICF Andere vragenlijsten zijn van weinig toegevoegde waarde voor de kwantificering van De Work Instability Scale kan helpen de werkgerelateerde problemen in te schatten [Backman ###] Gemeten wordt in hoeverre de functionele mogelijkheden van een patiënt, refererend aan zijn/haar ziektebeeld passen bij de eisen van het werk, om zo het risico op uitval te berekenen [Hazes ###] Deze vragenlijst omvat ## items, wordt door de patiënt ingevuld, en is bedoeld om artsen te helpen patiënten met risico op arbeidsverlies te identificeren De vragenlijst lijkt veelbelovend en is van waarde voor herstel en behoud van functioneren De WLQ is ontworpen om het gevolg van chronische ziekte op functioneren in arbeid te meten en beschrijven in meerdere dimensies, zowel de fysieke output, de cognitieve eisen, tijdsmanagement als het algehele niveau van productiviteit De vragenlijst is betrouwbaar voor deze dimensies bij het inschatten van de mogelijkheid te functioneren buiten de arbeidsomgeving [Yelin ###] De vragenlijst omvat ## items en wordt door de patiënt ingevuld [Backman ###] Gemeten wordt in hoeverre werkende individuen problemen bij werk ervaren Daarom lijkt de WLQ het meest waardevol voor het meten van participatie in Naarmate RA langer bestaat, is meer aandacht voor de gevolgen en de impact van de aandoening en behoud van functioneren wenselijk Het is voor elke behandelaar zinvol te weten of de patiënt met RA nog werkt, hetzij in betaalde arbeid, hetzij als vrijwilliger Bij de werkende groep wordt onderzocht of de patiënt problemen heeft bij de uitvoering van zijn Het belangrijkste middel is de anamnese Een (korte) werkanamnese maakt standaard onderdeel uit van de anamnese Hiervoor zijn een aantal basisvragen beschikbaar, die zich richten op herkennen van werkproblemen en op de hulpbehoefte van de patiënt, gericht op zijn arbeidssituatie Naast de basisvragen staan een aantal verdiepende vragen ter beschikking De analyse van de werksituatie richt zich op de risicofactoren Door aandacht te besteden aan arbeid, draagt de behandelaar er toe bij, dat de patiënt Het medisch onderzoek is ondersteunend aan de anamnese en gericht op de.
| 577 | nvr |
is ontworpen om het gevolg van chronische ziekte op functioneren in arbeid te meten en beschrijven in meerdere dimensies, zowel de fysieke output, de cognitieve eisen, tijdsmanagement als het algehele niveau van productiviteit De vragenlijst is betrouwbaar voor deze dimensies bij het inschatten van de mogelijkheid te functioneren buiten de arbeidsomgeving [Yelin ###] De vragenlijst omvat ## items en wordt door de patiënt ingevuld [Backman ###] Gemeten wordt in hoeverre werkende individuen problemen bij werk ervaren Daarom lijkt de WLQ het meest waardevol voor het meten van participatie in Naarmate RA langer bestaat, is meer aandacht voor de gevolgen en de impact van de aandoening en behoud van functioneren wenselijk Het is voor elke behandelaar zinvol te weten of de patiënt met RA nog werkt, hetzij in betaalde arbeid, hetzij als vrijwilliger Bij de werkende groep wordt onderzocht of de patiënt problemen heeft bij de uitvoering van zijn Het belangrijkste middel is de anamnese Een (korte) werkanamnese maakt standaard onderdeel uit van de anamnese Hiervoor zijn een aantal basisvragen beschikbaar, die zich richten op herkennen van werkproblemen en op de hulpbehoefte van de patiënt, gericht op zijn arbeidssituatie Naast de basisvragen staan een aantal verdiepende vragen ter beschikking De analyse van de werksituatie richt zich op de risicofactoren Door aandacht te besteden aan arbeid, draagt de behandelaar er toe bij, dat de patiënt Het medisch onderzoek is ondersteunend aan de anamnese en gericht op de (WIS) en Work Limitations Questionnaire (WLQ) geschikt om werkgerelateerde problemen te Vraag # Welke interventies, c q behandelstrategieën leveren bij patiënten met RA een De meeste behandelstrategieën bij RA zijn primair gericht op bestrijden of minimaliseren van de klinische gevolgen van RA [CBO ###] De huidige therapie voorkomt RA echter niet en geneest RA niet Elke reumapatiënt heeft dus een aandoening die hem potentieel in zijn functioneren treft Daarom is het hoofddoel van de interventiestrategieën het verminderen van het effect van de ziekte op het leven van patiënten en het behouden of behalen van een niveau van functioneren dat persoonlijke en economische zelfstandigheid mogelijk maakt Het ICF-model toont # mogelijke aangrijpingspunten voor verbeteren en behoud van functioneren, in de zin van deelname van een individu met RA aan arbeid en maatschappij behoud van functioneren kan daarbij leiden tot wijziging in therapie- en # Persoonlijke factoren vergroten van de belastbaarheid door positief beïnvloeden van de copingstijl, verbeteren van de conditie en verstrekken van hulpmiddelen en Deze aangrijpingspunten zijn zowel generiek voor functioneren als specifiek gericht op de arbeidssituatie De algemene interventies worden traditioneel onderscheiden in de medicamenteuze en de niet-medicamenteuze interventies Beiden richten zich vooral op het individu en daarmee op de gezondheidstoestand en de persoonlijke factoren Er zijn daarnaast arbeid gerelateerde interventies Hieronder vallen zowel niet-medicamenteuze interventies, als specifieke activiteiten gericht op verlagen van de belasting in de Algemene stelregel is, dat het uitermate belangrijk is in het begin van de ziekte de band met werk te behouden Ondersteunde snelle (gedeeltelijke) arbeidshervatting heeft daarbij.
| 573 | nvr |
te Vraag # Welke interventies, c q behandelstrategieën leveren bij patiënten met RA een De meeste behandelstrategieën bij RA zijn primair gericht op bestrijden of minimaliseren van de klinische gevolgen van RA [CBO ###] De huidige therapie voorkomt RA echter niet en geneest RA niet Elke reumapatiënt heeft dus een aandoening die hem potentieel in zijn functioneren treft Daarom is het hoofddoel van de interventiestrategieën het verminderen van het effect van de ziekte op het leven van patiënten en het behouden of behalen van een niveau van functioneren dat persoonlijke en economische zelfstandigheid mogelijk maakt Het ICF-model toont # mogelijke aangrijpingspunten voor verbeteren en behoud van functioneren, in de zin van deelname van een individu met RA aan arbeid en maatschappij behoud van functioneren kan daarbij leiden tot wijziging in therapie- en # Persoonlijke factoren vergroten van de belastbaarheid door positief beïnvloeden van de copingstijl, verbeteren van de conditie en verstrekken van hulpmiddelen en Deze aangrijpingspunten zijn zowel generiek voor functioneren als specifiek gericht op de arbeidssituatie De algemene interventies worden traditioneel onderscheiden in de medicamenteuze en de niet-medicamenteuze interventies Beiden richten zich vooral op het individu en daarmee op de gezondheidstoestand en de persoonlijke factoren Er zijn daarnaast arbeid gerelateerde interventies Hieronder vallen zowel niet-medicamenteuze interventies, als specifieke activiteiten gericht op verlagen van de belasting in de Algemene stelregel is, dat het uitermate belangrijk is in het begin van de ziekte de band met werk te behouden Ondersteunde snelle (gedeeltelijke) arbeidshervatting heeft daarbij werkhervatting [<PERSOON> ###] Het is dus van belang dat ieder in de keten als stelregel heeft dat arbeidshervatting vroeg nagestreefd moet worden [<PERSOON> ### - Backman ###] Activering en behoud van werkzaamheden hebben een gunstig effect op de ervaren pijn, het zelfbeeld en het gevoel van eigenwaarde [De Croon ###] Om arbeidshervatting te realiseren kunnen aanpassingen in het werk, adequate therapie en begeleiding en hulp van Arbeidsrevalidatie moet dus een integraal onderdeel zijn van de ziektebehandeling en kan worden gedefinieerd als een proces om de blokkades te overwinnen die een individu kan ontmoeten bij betreden, behouden of terugkeer van arbeid [Gilworth ###] Voorwaarde voor behoud of herstel van functioneren en arbeidsvermogen zijn [CBO ###- De <PERSOON> ï· een goede en vooral vroegtijdig ingezette medicamenteuze behandeling met ï· gericht op maximale onderdrukking van de ziekteactiviteit in een vroege fase Met vooral medicamenteuze behandelstrategieën kan na twee jaar een klinische remissie worden bereikt bij ## tot ## procent van de cliënten [Puolakka ###, Sokka ###, Goekoop ###] Bij ## tot ## procent van de patiënten wordt lage ziekteactiviteit bereikt [Goekoop ###] met vroege en krachtige combinatietherapie [<PERSOON> ###, <PERSOON> ###] De DMARD methotrexaat is de eerste keuze, eventueel in combinatie met een positieve reumafactor en eventueel erosies dient na drie maanden een combinatietherapie te worden gestart Het effect van biologicals (infliximab) is daarbij ten opzichte van Vollenhoven ###].
| 610 | nvr |
werkhervatting [<PERSOON> ###] Het is dus van belang dat ieder in de keten als stelregel heeft dat arbeidshervatting vroeg nagestreefd moet worden [<PERSOON> ### - Backman ###] Activering en behoud van werkzaamheden hebben een gunstig effect op de ervaren pijn, het zelfbeeld en het gevoel van eigenwaarde [De Croon ###] Om arbeidshervatting te realiseren kunnen aanpassingen in het werk, adequate therapie en begeleiding en hulp van Arbeidsrevalidatie moet dus een integraal onderdeel zijn van de ziektebehandeling en kan worden gedefinieerd als een proces om de blokkades te overwinnen die een individu kan ontmoeten bij betreden, behouden of terugkeer van arbeid [Gilworth ###] Voorwaarde voor behoud of herstel van functioneren en arbeidsvermogen zijn [CBO ###- De <PERSOON> ï· een goede en vooral vroegtijdig ingezette medicamenteuze behandeling met ï· gericht op maximale onderdrukking van de ziekteactiviteit in een vroege fase Met vooral medicamenteuze behandelstrategieën kan na twee jaar een klinische remissie worden bereikt bij ## tot ## procent van de cliënten [Puolakka ###, Sokka ###, Goekoop ###] Bij ## tot ## procent van de patiënten wordt lage ziekteactiviteit bereikt [Goekoop ###] met vroege en krachtige combinatietherapie [<PERSOON> ###, <PERSOON> ###] De DMARD methotrexaat is de eerste keuze, eventueel in combinatie met een positieve reumafactor en eventueel erosies dient na drie maanden een combinatietherapie te worden gestart Het effect van biologicals (infliximab) is daarbij ten opzichte van Vollenhoven ###] van onderdrukking van de ziekteactiviteit alsook onderdrukking van de radioprogressie [CBO Er is nog relatief weinig onderzoek gedaan naar de specifieke relatie tussen medicamenteuze behandeling en het effect op arbeid Uit het aanwezige onderzoek blijkt, dat agressieve initiële therapie, eventueel met combinatietherapie een positief effect heeft op de totale duur van arbeidsuitval, zelfs bij prognostisch ongunstige kenmerken [Puolakka ### -Puolakka ##<DATUM> â Eriksson ###] Patiënten, die na # en ## maanden in remissie Combinatieregimes met enerzijds vroeg prednison en anderzijds vroeg anti-TNF naast MTX lijken superieur aan de klassiekere behandelstrategieën t a v behoud van functioneren [Goekoop ###] Ook gebruik van Biologicals, zoals infliximab, anakinra, en etanercept, geeft hogere niveaus van behoud van arbeid [<PERSOON> ###] Een groep patiënten, behandeld met initiële combinatietherapie met infliximab, liet een hogere werkproductiviteit zien, die grotendeels de hogere kosten compenseerde [<PERSOON> onderzoek (Swefot) bij patiënten met vroege RA, die na # maand MTX niet voldoende reageerden, liet geen verschil zien in het effect op functioneren in arbeid tussen een combinatieregime van MTX met biologicals en met conservatieve middelen [Eriksson ###] De grote heterogeniteit tussen de populaties, de beperken wel het trekken van conclusies [<PERSOON> ###] <PERSOON> onderzoek zal de onderbouwing (moeten) leveren voor de beste behandelkeuzes Uiteindelijk is het belang van behoud van functioneren, en m n van economische zelfstandigheid zo hoog, dat dit de lagere radiografische progressie [Cush ###] en heeft een positief effect op vermoeidheid en.
| 652 | nvr |
alsook onderdrukking van de radioprogressie [CBO Er is nog relatief weinig onderzoek gedaan naar de specifieke relatie tussen medicamenteuze behandeling en het effect op arbeid Uit het aanwezige onderzoek blijkt, dat agressieve initiële therapie, eventueel met combinatietherapie een positief effect heeft op de totale duur van arbeidsuitval, zelfs bij prognostisch ongunstige kenmerken [Puolakka ### -Puolakka ##<DATUM> â Eriksson ###] Patiënten, die na # en ## maanden in remissie Combinatieregimes met enerzijds vroeg prednison en anderzijds vroeg anti-TNF naast MTX lijken superieur aan de klassiekere behandelstrategieën t a v behoud van functioneren [Goekoop ###] Ook gebruik van Biologicals, zoals infliximab, anakinra, en etanercept, geeft hogere niveaus van behoud van arbeid [<PERSOON> ###] Een groep patiënten, behandeld met initiële combinatietherapie met infliximab, liet een hogere werkproductiviteit zien, die grotendeels de hogere kosten compenseerde [<PERSOON> onderzoek (Swefot) bij patiënten met vroege RA, die na # maand MTX niet voldoende reageerden, liet geen verschil zien in het effect op functioneren in arbeid tussen een combinatieregime van MTX met biologicals en met conservatieve middelen [Eriksson ###] De grote heterogeniteit tussen de populaties, de beperken wel het trekken van conclusies [<PERSOON> ###] <PERSOON> onderzoek zal de onderbouwing (moeten) leveren voor de beste behandelkeuzes Uiteindelijk is het belang van behoud van functioneren, en m n van economische zelfstandigheid zo hoog, dat dit de lagere radiografische progressie [Cush ###] en heeft een positief effect op vermoeidheid en Zelfs na <LEEFTIJD> jaar follow-up geeft de vroege agressieve behandeling significant meer remissies dan monotherapie en betere functionele uitkomsten [<PERSOON> identificatie, verwijzing en een accurate diagnose zijn daarom noodzakelijk om snel met agressieve initiële therapie te kunnen starten [Cush ###-CBO ###] Vertraging of uitstel van de diagnose en daardoor latere behandeling gaf een slechter effect na <LEEFTIJD> jaar dan vroege behandeling de vroege diagnose en snelle verwijzing zijn cruciaal voor optimale DMARDâs of corticosteroïden hebben soms ernstige bijwerkingen, als patiënten met RA ze langdurig gebruiken Deze bijwerkingen interfereren vaak op belangrijke wijze met het ï§ algehele malaise (bij MTX is dit vooral op de dag dat het wordt ingenomen en de behandelingen ter beschikking [<PERSOON>, vroege behandeling van de ziekte moet worden vergezeld van even agressieve en vroege op het dagelijks functioneren en dus ook op het functioneren op het werk Doel is vergroten De resultaten van studies naar interventies, die toegepast worden in de vroege fasen van verzuim, zijn veelbelovend Deze bevindingen benadrukken de noodzaak voor vroege onderkenning van patiënten, die een risico op arbeidsuitval hebben, in fases, waarin een interventie het meest effectief zou kunnen zijn Met dat doel is het van belang dat medisch en in een vroegtijdig stadium samenwerken met bedrijfsartsen of andere professionals Bij RA is het belangrijk een adequaat niveau van lichamelijke activiteit te verkrijgen of te behouden Geadviseerd wordt een door een deskundige fysiotherapeut of oefentherapeut.
| 599 | nvr |
Zelfs na <LEEFTIJD> jaar follow-up geeft de vroege agressieve behandeling significant meer remissies dan monotherapie en betere functionele uitkomsten [<PERSOON> identificatie, verwijzing en een accurate diagnose zijn daarom noodzakelijk om snel met agressieve initiële therapie te kunnen starten [Cush ###-CBO ###] Vertraging of uitstel van de diagnose en daardoor latere behandeling gaf een slechter effect na <LEEFTIJD> jaar dan vroege behandeling de vroege diagnose en snelle verwijzing zijn cruciaal voor optimale DMARDâs of corticosteroïden hebben soms ernstige bijwerkingen, als patiënten met RA ze langdurig gebruiken Deze bijwerkingen interfereren vaak op belangrijke wijze met het ï§ algehele malaise (bij MTX is dit vooral op de dag dat het wordt ingenomen en de behandelingen ter beschikking [<PERSOON>, vroege behandeling van de ziekte moet worden vergezeld van even agressieve en vroege op het dagelijks functioneren en dus ook op het functioneren op het werk Doel is vergroten De resultaten van studies naar interventies, die toegepast worden in de vroege fasen van verzuim, zijn veelbelovend Deze bevindingen benadrukken de noodzaak voor vroege onderkenning van patiënten, die een risico op arbeidsuitval hebben, in fases, waarin een interventie het meest effectief zou kunnen zijn Met dat doel is het van belang dat medisch en in een vroegtijdig stadium samenwerken met bedrijfsartsen of andere professionals Bij RA is het belangrijk een adequaat niveau van lichamelijke activiteit te verkrijgen of te behouden Geadviseerd wordt een door een deskundige fysiotherapeut of oefentherapeut verbetering van beweeglijkheid van de gewrichten, spierkracht, conditie, en de individuele functionele beperkingen van de patiënt, ook indien er weinig of nog geen beperkingen in Patiënten kunnen na afronding van het oefenprogramma doorstromen naar reguliere oefentherapie [CBO ###] Een praktijkervaring is dat verbetering van de fysieke conditie ook een verbetering van zelfvertrouwen en levenslust geeft, en daarmee de participatie Bij patiënten met RA lijken leefstijladviezen een positief effect te hebben op zowel de kennis over het omgaan met de reumatische aandoening als op het functioneren [<PERSOON> ###] Zij krijgen hierbij voorlichting over en begeleiding bij het toepassen van gewrichtsbescherming en energiebesparende maatregelen # Aanpassingen, hulpmiddelen en voorzieningen [<PERSOON> en psychosociale interventies [<PERSOON> kennis over de ziekte en de gevolgen, wettelijke rechten en ï§ Verkrijgen van een helder begrip van (werk)gerelateerde problemen of ï§ Doen toenemen van gevoel van controle (algemene controle of beleefde zelfredzaamheid in het proces van vragen om aanpassingen, ook in werk) ï§ Ontwikkelen van vaardigheden voor bv coping en sociale competentie ï§ Doen toenemen van activiteiten gericht op conditie (sport) en (werk)aanpassingen belangrijk voor de ervaren kwaliteit van leven De patiënt moet daarbij zijn eigen weg vinden in het subtiele evenwicht tussen de chronische ziekte accepteren en kiezen voor een actieve coping De wijze van omgaan met de ziekte, de opvattingen over activiteit en werkhervatting, en de stemming (depressiviteit) hebben een sterke relatie met de prognose, zowel van de.
| 573 | nvr |
spierkracht, conditie, en de individuele functionele beperkingen van de patiënt, ook indien er weinig of nog geen beperkingen in Patiënten kunnen na afronding van het oefenprogramma doorstromen naar reguliere oefentherapie [CBO ###] Een praktijkervaring is dat verbetering van de fysieke conditie ook een verbetering van zelfvertrouwen en levenslust geeft, en daarmee de participatie Bij patiënten met RA lijken leefstijladviezen een positief effect te hebben op zowel de kennis over het omgaan met de reumatische aandoening als op het functioneren [<PERSOON> ###] Zij krijgen hierbij voorlichting over en begeleiding bij het toepassen van gewrichtsbescherming en energiebesparende maatregelen # Aanpassingen, hulpmiddelen en voorzieningen [<PERSOON> en psychosociale interventies [<PERSOON> kennis over de ziekte en de gevolgen, wettelijke rechten en ï§ Verkrijgen van een helder begrip van (werk)gerelateerde problemen of ï§ Doen toenemen van gevoel van controle (algemene controle of beleefde zelfredzaamheid in het proces van vragen om aanpassingen, ook in werk) ï§ Ontwikkelen van vaardigheden voor bv coping en sociale competentie ï§ Doen toenemen van activiteiten gericht op conditie (sport) en (werk)aanpassingen belangrijk voor de ervaren kwaliteit van leven De patiënt moet daarbij zijn eigen weg vinden in het subtiele evenwicht tussen de chronische ziekte accepteren en kiezen voor een actieve coping De wijze van omgaan met de ziekte, de opvattingen over activiteit en werkhervatting, en de stemming (depressiviteit) hebben een sterke relatie met de prognose, zowel van de en deelname aan arbeid Enkelvoudige interventies blijken hierin minder effectief dan Hierbij valt te denken aan psychotherapie, gericht op aanleren van actieve coping strategieën [Treharne ###] Cognitieve gedragstherapie, gericht op zelf vermoeidheid bij RA beter leren begrijpen en hanteren, bleek een goede verlaging van de vermoeidheidsniveaus op te leveren [ Hewlett ###- Dures ###] Ook zijn cursussen zoals aangeboden door het Reumafonds een goede mogelijkheid M n de cursus âReuma Uitgedaagdâ leert in # bijeenkomsten mensen de regie over het eigen leven in eigen hand te houden, beter te communiceren met omgeving en zorgverleners, beter om te gaan met pijn en vermoeidheid, en beter ontspannen en bewegen De cursusleiders zijn zelf ervaringsdeskundig en hebben Arbeidgerelateerde interventies zijn interventies die zich specifiek op arbeid richten, zich in de arbeidssituatie voordoen of hun belang aan arbeid ontlenen Zij beogen veelal de Als overbelasting dreigt, kan met diverse aanpassingen een goed evenwicht worden behouden tussen de belastbaarheid van de patiënt en de werkbelasting Juist werkgebonden De gevolgen van RA zijn beter te compenseren naarmate er meer eigen regelmogelijkheden in arbeid zijn Mogelijke aanpassingen in werkinhoud, werktaak of werkuitvoering zijn ï§ Overgang naar lichter werk Bij RA is een gegeven dat bij iedere werksoort met concrete fysieke belasting vroeg of laat aanpassingen noodzakelijk zijn [<PERSOON> ###] Zware fysieke arbeid, belastende eentonige handelingen of grote onregelmatigheid in werk zijn in meer of mindere mate beperkt Aanpassingen in werk kunnen zijn afwisselen.
| 578 | nvr |
aan arbeid Enkelvoudige interventies blijken hierin minder effectief dan Hierbij valt te denken aan psychotherapie, gericht op aanleren van actieve coping strategieën [Treharne ###] Cognitieve gedragstherapie, gericht op zelf vermoeidheid bij RA beter leren begrijpen en hanteren, bleek een goede verlaging van de vermoeidheidsniveaus op te leveren [ Hewlett ###- Dures ###] Ook zijn cursussen zoals aangeboden door het Reumafonds een goede mogelijkheid M n de cursus âReuma Uitgedaagdâ leert in # bijeenkomsten mensen de regie over het eigen leven in eigen hand te houden, beter te communiceren met omgeving en zorgverleners, beter om te gaan met pijn en vermoeidheid, en beter ontspannen en bewegen De cursusleiders zijn zelf ervaringsdeskundig en hebben Arbeidgerelateerde interventies zijn interventies die zich specifiek op arbeid richten, zich in de arbeidssituatie voordoen of hun belang aan arbeid ontlenen Zij beogen veelal de Als overbelasting dreigt, kan met diverse aanpassingen een goed evenwicht worden behouden tussen de belastbaarheid van de patiënt en de werkbelasting Juist werkgebonden De gevolgen van RA zijn beter te compenseren naarmate er meer eigen regelmogelijkheden in arbeid zijn Mogelijke aanpassingen in werkinhoud, werktaak of werkuitvoering zijn ï§ Overgang naar lichter werk Bij RA is een gegeven dat bij iedere werksoort met concrete fysieke belasting vroeg of laat aanpassingen noodzakelijk zijn [<PERSOON> ###] Zware fysieke arbeid, belastende eentonige handelingen of grote onregelmatigheid in werk zijn in meer of mindere mate beperkt Aanpassingen in werk kunnen zijn afwisselen belasting, overgaan naar ander werk [Geuskens ###A], verder hulp van collegaâs bij te zware activiteiten of meer aan anderen overlaten [Mancuso ### - Mahalik ###] Soms maakt opleiding, bijscholing of omscholing overstappen naar een minder belastende werkplek mogelijk, primair bij de eigen werkgever, anders bij een andere werkgever ï§ Verandering van werktijden door de opstartklachten en de noodzaak van goede en regelmatige rust kan verandering van werktijden meer rust en regelmaat geven o overgang van ploegendienst naar dagdienst ploegendienst is veelal gecontraindiceerd door de onregelmatigheid en de vele wisselingen van o de aanvangstijd in de ochtenduren wijzigen De patiënt met RA kan in de ochtend geruime tijd nodig hebben om redelijk te kunnen functioneren [Gobelet ###- Mancuso ###] Dit betekent dat hiervoor tijd moet worden ingeruimd door aanvang van het werk op een later tijdstip Creëren van rustpauzes bij fysieke activiteit kan bijdragen aan oplossen van te grote vermoeidheid [Mahalik ### - Geuskens ###A] Ook meer autonomie en regelmogelijkheden in het werk door een goede verdeling van de werkzaamheden over de dag, vermijden van piekbelastingen, en kunnen werken in eigen tempo kunnen een oplossing vormen [Detaille ###-Mahalik ###] Vermoeidheid kan ook âs middags aanleiding zijn voor pauzes of doseren van de belasting ï§ Vermindering van het aantal uren werken Om economische gevolgen zo lang mogelijk te voorkomen is vermindering van het aantal werkuren veelal niet de optie van voorkeur, maar is het verstandig eerst te bezien of de aard en inhoud van het werk zo.
| 606 | nvr |
van collegaâs bij te zware activiteiten of meer aan anderen overlaten [Mancuso ### - Mahalik ###] Soms maakt opleiding, bijscholing of omscholing overstappen naar een minder belastende werkplek mogelijk, primair bij de eigen werkgever, anders bij een andere werkgever ï§ Verandering van werktijden door de opstartklachten en de noodzaak van goede en regelmatige rust kan verandering van werktijden meer rust en regelmaat geven o overgang van ploegendienst naar dagdienst ploegendienst is veelal gecontraindiceerd door de onregelmatigheid en de vele wisselingen van o de aanvangstijd in de ochtenduren wijzigen De patiënt met RA kan in de ochtend geruime tijd nodig hebben om redelijk te kunnen functioneren [Gobelet ###- Mancuso ###] Dit betekent dat hiervoor tijd moet worden ingeruimd door aanvang van het werk op een later tijdstip Creëren van rustpauzes bij fysieke activiteit kan bijdragen aan oplossen van te grote vermoeidheid [Mahalik ### - Geuskens ###A] Ook meer autonomie en regelmogelijkheden in het werk door een goede verdeling van de werkzaamheden over de dag, vermijden van piekbelastingen, en kunnen werken in eigen tempo kunnen een oplossing vormen [Detaille ###-Mahalik ###] Vermoeidheid kan ook âs middags aanleiding zijn voor pauzes of doseren van de belasting ï§ Vermindering van het aantal uren werken Om economische gevolgen zo lang mogelijk te voorkomen is vermindering van het aantal werkuren veelal niet de optie van voorkeur, maar is het verstandig eerst te bezien of de aard en inhoud van het werk zo functionele mogelijkheden haalbaar blijft Als dat niet mogelijk is, wordt voor een beperking van werkuren gekozen Een urenbeperking kan noodzakelijk zijn bij ernstiger gewrichtsschade en vermoeidheid, met zowel een strikt energetische reden als een preventieve Dit is in lijn met de procedure die wordt gevolgd bij het vaststellen van ï§ Zoeken naar ander werk soms is vroeg of laat keuze van een werkplek of baan noodzakelijk op basis van de mogelijkheden en beperkingen van RA bv afzien van promotie, verandering in type en aard van werk, hetzij bij dezelfde werkgever hetzij bij een andere werkgever [<PERSOON> door de vermoeidheid hebben veel patiënten hun loopbaan moeten aanpassen, bv door laten lopen van of promoties [Chorus ###] Dit kan ook leiden tot gaan werken als zelfstandige [Mancuso ###] Doordat RA-patiënten sterk geneigd zijn arbeid te zoeken die past bij hun mogelijkheden [Hazes ###], loopt de arbeidssatisfactie wel duidelijk terug Personen met RA hebben vaak wisselende mogelijkheden tot functioneren door het onvoorspelbaar optreden van actieve ontstekingen en hebben een wisselende energie Hun aanwezigheid is niet altijd voorspelbaar, en zij hebben een recidiverend en verhoogd arbeidsverzuim [<PERSOON> ###] Dit is wisselend per persoon, en is moeilijk voorspelbaar Aanpassing van werk betekent ook vaak een overgang naar financieel anders gewaardeerd werk, en heeft mogelijk grote financiële gevolgen voor de werknemer, die de zorgverlener in de regel niet kan overzien Deze gevolgen kunnen liggen in de directe.
| 589 | nvr |
niet mogelijk is, wordt voor een beperking van werkuren gekozen Een urenbeperking kan noodzakelijk zijn bij ernstiger gewrichtsschade en vermoeidheid, met zowel een strikt energetische reden als een preventieve Dit is in lijn met de procedure die wordt gevolgd bij het vaststellen van ï§ Zoeken naar ander werk soms is vroeg of laat keuze van een werkplek of baan noodzakelijk op basis van de mogelijkheden en beperkingen van RA bv afzien van promotie, verandering in type en aard van werk, hetzij bij dezelfde werkgever hetzij bij een andere werkgever [<PERSOON> door de vermoeidheid hebben veel patiënten hun loopbaan moeten aanpassen, bv door laten lopen van of promoties [Chorus ###] Dit kan ook leiden tot gaan werken als zelfstandige [Mancuso ###] Doordat RA-patiënten sterk geneigd zijn arbeid te zoeken die past bij hun mogelijkheden [Hazes ###], loopt de arbeidssatisfactie wel duidelijk terug Personen met RA hebben vaak wisselende mogelijkheden tot functioneren door het onvoorspelbaar optreden van actieve ontstekingen en hebben een wisselende energie Hun aanwezigheid is niet altijd voorspelbaar, en zij hebben een recidiverend en verhoogd arbeidsverzuim [<PERSOON> ###] Dit is wisselend per persoon, en is moeilijk voorspelbaar Aanpassing van werk betekent ook vaak een overgang naar financieel anders gewaardeerd werk, en heeft mogelijk grote financiële gevolgen voor de werknemer, die de zorgverlener in de regel niet kan overzien Deze gevolgen kunnen liggen in de directe WIA na <LEEFTIJD> jaar loondoorbetaling Daarom is het noodzakelijk bij advisering over werkaanpassingen een deskundige, veelal arbeidsdeskundige, in te schakelen, om zorg te dragen voor goede voorlichting en bewuste keuzes van de werknemer Zij zijn ook op de hoogte van de regelingen, waarbij werkgevers in sommige gevallen vanuit de wetgeving financieel gecompenseerd worden voor dit verzuim (no-riskpolis) Het inschakelen van een verantwoordelijkheid voor de keuze ligt geheel bij de werknemer Beiden hebben samen de plicht om gedurende de <LEEFTIJD> jaar loondoorbetaling zorg te dragen voor behoud van werk en # Gewricht beschermende maatregelen [Steultjens ###, Mahalik ###] Deze aanpassingen richten zich met advisering door ergo- of fysiotherapeut op zorgvuldig en ï§ de grotere gewrichten te belasten in plaats van kleinere Van groot belang is steun van de leidinggevende (acceptatie, begrip en actieve ï§ de werkgever accepteert de zieke werknemer en heeft begrip voor de ziekte; ï§ de werkgever heeft begrip voor bepaalde situaties waar de werknemer in ï§ de werkgever is actief op het gebied van loopbaanbegeleiding; ï§ de werkgever zoekt samen met de werknemer naar alternatieve werkplekken; ï§ er is duidelijkheid bij de werkgever en werknemer over de restcapaciteit van de De Wet Verbetering Poortwachter benoemt al deze situaties als de plicht van de werkgever, Ook de steun en het begrip van collegaâs helpen om te blijven functioneren Uit vragenonderzoek bij patiënten blijkt dat steun van management en collega's de hoogste prioriteit had [<PERSOON> ### â Meer ###] De werkomgeving moet daarom worden voorgelicht over de aandoening, de wisseling van klachten en de mogelijkheid werk.
| 602 | nvr |
over werkaanpassingen een deskundige, veelal arbeidsdeskundige, in te schakelen, om zorg te dragen voor goede voorlichting en bewuste keuzes van de werknemer Zij zijn ook op de hoogte van de regelingen, waarbij werkgevers in sommige gevallen vanuit de wetgeving financieel gecompenseerd worden voor dit verzuim (no-riskpolis) Het inschakelen van een verantwoordelijkheid voor de keuze ligt geheel bij de werknemer Beiden hebben samen de plicht om gedurende de <LEEFTIJD> jaar loondoorbetaling zorg te dragen voor behoud van werk en # Gewricht beschermende maatregelen [Steultjens ###, Mahalik ###] Deze aanpassingen richten zich met advisering door ergo- of fysiotherapeut op zorgvuldig en ï§ de grotere gewrichten te belasten in plaats van kleinere Van groot belang is steun van de leidinggevende (acceptatie, begrip en actieve ï§ de werkgever accepteert de zieke werknemer en heeft begrip voor de ziekte; ï§ de werkgever heeft begrip voor bepaalde situaties waar de werknemer in ï§ de werkgever is actief op het gebied van loopbaanbegeleiding; ï§ de werkgever zoekt samen met de werknemer naar alternatieve werkplekken; ï§ er is duidelijkheid bij de werkgever en werknemer over de restcapaciteit van de De Wet Verbetering Poortwachter benoemt al deze situaties als de plicht van de werkgever, Ook de steun en het begrip van collegaâs helpen om te blijven functioneren Uit vragenonderzoek bij patiënten blijkt dat steun van management en collega's de hoogste prioriteit had [<PERSOON> ### â Meer ###] De werkomgeving moet daarom worden voorgelicht over de aandoening, de wisseling van klachten en de mogelijkheid werk normale collega, terwijl zij tegelijk wel weten dat de werknemer reuma heeft en wat hij wel en niet kan Daarbij kunnen ook de hulpverleners en de reumapatiëntenbond praktische en mentale steun geven Dit kan bevorderd worden door een voorlichting van de collegaâs te organiseren en hen van informatie te voorzien Wellicht kan bij de voorlichting op het werk Na een ergonomische aanpassing van de werkplek hebben RA-patiënten #,#x minder arbeidsuitval [Lacaille ###] De volgende aanpassingen aan de werkomgeving of aan ï§ speciale aanpassingen aan de computer (toetsenbord, spraakbesturing of muis); ï§ aanpassingen aan bureau, kasten, kranen of gereedschap; Ook buiten werktijd kan de werknemer zelf zorg dragen voor een goede balans en behoud van zijn arbeid, door de belasting in de thuissituatie te bewaken (bijvoorbeeld door huishoudelijke hulp, gezinshulp) of door regelmatig nemen van rust Deze keuze is geheel de verantwoordelijkheid van de patiënt zelf, is niet verplicht en kan ook door de werkgever niet verplicht worden opgelegd Een werknemer kan er zelf voor kiezen zo nodig gebruik van ziektedagen, vrije dagen of vakantiedagen te maken voor herstel [Geuskens ###A] Ook kan de werknemer er voor kiezen aanpassingen in privéactiviteiten te doen om energie te sparen om te kunnen blijven werken [Mancuso ### â Gignac ###], zoals minder deelname Sommige factoren lijken gemakkelijk aanpasbaar, bij andere is bredere medewerking van werkgevers, collegaâs, bedrijfsgezondheidszorg, thuisfront en financiële ondersteuning Ondanks de toegenomen kennis van âwork disabilityâ is de literatuur over arbeid gerelateerde interventies nog schaars (<PERSOON> ###).
| 629 | nvr |
zij tegelijk wel weten dat de werknemer reuma heeft en wat hij wel en niet kan Daarbij kunnen ook de hulpverleners en de reumapatiëntenbond praktische en mentale steun geven Dit kan bevorderd worden door een voorlichting van de collegaâs te organiseren en hen van informatie te voorzien Wellicht kan bij de voorlichting op het werk Na een ergonomische aanpassing van de werkplek hebben RA-patiënten #,#x minder arbeidsuitval [Lacaille ###] De volgende aanpassingen aan de werkomgeving of aan ï§ speciale aanpassingen aan de computer (toetsenbord, spraakbesturing of muis); ï§ aanpassingen aan bureau, kasten, kranen of gereedschap; Ook buiten werktijd kan de werknemer zelf zorg dragen voor een goede balans en behoud van zijn arbeid, door de belasting in de thuissituatie te bewaken (bijvoorbeeld door huishoudelijke hulp, gezinshulp) of door regelmatig nemen van rust Deze keuze is geheel de verantwoordelijkheid van de patiënt zelf, is niet verplicht en kan ook door de werkgever niet verplicht worden opgelegd Een werknemer kan er zelf voor kiezen zo nodig gebruik van ziektedagen, vrije dagen of vakantiedagen te maken voor herstel [Geuskens ###A] Ook kan de werknemer er voor kiezen aanpassingen in privéactiviteiten te doen om energie te sparen om te kunnen blijven werken [Mancuso ### â Gignac ###], zoals minder deelname Sommige factoren lijken gemakkelijk aanpasbaar, bij andere is bredere medewerking van werkgevers, collegaâs, bedrijfsgezondheidszorg, thuisfront en financiële ondersteuning Ondanks de toegenomen kennis van âwork disabilityâ is de literatuur over arbeid gerelateerde interventies nog schaars (<PERSOON> ###) Het lijkt aannemelijk dat arbeidsrevalidatieprogrammaâs effectief kunnen bijdragen aan het behouden van werk en het re-integreren in werkzaamheden [<PERSOON> ###-Chorus In tegenstelling tot interventies, die zich alleen richten op verbetering van de gezondheid, moet de rechtvaardiging voor revalidatie komen uit een verbetering van de arbeidsdeelname en de waarde voor de maatschappij Veel kosteneffectiviteitstudies hebben het effect van RA op productiviteitskosten onderzocht, terwijl maar weinig studies het effect van arbeidsrevalidatie hebben onderzocht [<PERSOON> ###] De kosten voor arbeidsrevalidatie varieerden van ### tot meerdere duizenden euroâs, zonder duidelijke relatie met effect op de productiviteit Dit suggereert dat de omvang en de inhoud van het programma minder belangrijk is dan het geven van aandacht aan arbeid en hoe het is ingebed in de werkomgeving van de patiënt In deze studies waren de kosten door verlies van productiviteit aanzienlijk hoger dan de kosten voor gezondheidszorg Dit onderstreept het belang van de wijze van waardering van de productiviteit Maar, omdat de kosten door verlies aan productiviteit gewoonlijk veel hoger zijn dan de arbeidsrevalidatiekosten, zullen opbrengsten â zo deze er zijn âveelal de kosten van een effectief arbeidsrevalidatieprogramma ruimschoots overtreffen [<PERSOON> ###] Er is geen bewijs voor grotere effectiviteit van groepsprogrammaâs boven individuele programmaâs [<PERSOON> ###] Er zijn wel enkele studies die effectiviteit van zorg door een Behoud van participatie, ook in arbeid, is bij RA eveneens een behandeldoel Een.
| 605 | nvr |
Het lijkt aannemelijk dat arbeidsrevalidatieprogrammaâs effectief kunnen bijdragen aan het behouden van werk en het re-integreren in werkzaamheden [<PERSOON> ###-Chorus In tegenstelling tot interventies, die zich alleen richten op verbetering van de gezondheid, moet de rechtvaardiging voor revalidatie komen uit een verbetering van de arbeidsdeelname en de waarde voor de maatschappij Veel kosteneffectiviteitstudies hebben het effect van RA op productiviteitskosten onderzocht, terwijl maar weinig studies het effect van arbeidsrevalidatie hebben onderzocht [<PERSOON> ###] De kosten voor arbeidsrevalidatie varieerden van ### tot meerdere duizenden euroâs, zonder duidelijke relatie met effect op de productiviteit Dit suggereert dat de omvang en de inhoud van het programma minder belangrijk is dan het geven van aandacht aan arbeid en hoe het is ingebed in de werkomgeving van de patiënt In deze studies waren de kosten door verlies van productiviteit aanzienlijk hoger dan de kosten voor gezondheidszorg Dit onderstreept het belang van de wijze van waardering van de productiviteit Maar, omdat de kosten door verlies aan productiviteit gewoonlijk veel hoger zijn dan de arbeidsrevalidatiekosten, zullen opbrengsten â zo deze er zijn âveelal de kosten van een effectief arbeidsrevalidatieprogramma ruimschoots overtreffen [<PERSOON> ###] Er is geen bewijs voor grotere effectiviteit van groepsprogrammaâs boven individuele programmaâs [<PERSOON> ###] Er zijn wel enkele studies die effectiviteit van zorg door een Behoud van participatie, ook in arbeid, is bij RA eveneens een behandeldoel Een alle risicofactoren versterkt en verbeterd zijn Doorgaan met werken blijkt voor het emotionele en fysieke gevoel van welzijn van groot belang De begeleiding richt zich daarom Met medicamenteuze interventie wordt primair verlagen van de ziekteactiviteit beoogd Agressieve initiële therapie met combinatietherapie blijkt een positief effect te hebben op de totale duur van arbeidsuitval Om hier snel mee te kunnen starten is een vroege identificatie, en een accurate diagnose noodzakelijk Daarom is een vroege verwijzing naar de reumatoloog noodzakelijk, om snel therapie te kunnen starten De vroege diagnose en snelle verwijzing zijn cruciaal voor optimale medische zorg en behoud van functioneren Naast medicamenteuze therapie is ook niet-medicamenteuze therapie van belang om de conditie en belastbaarheid te verbeteren, het zelfvertrouwen te vergroten, en invloed te hebben op de stijl van coping Deze therapie omvat onder andere lichamelijke activiteit en leefstijl advisering Tevens is vroeg opstarten van beroepsrevalidatie wenselijk, ook al is hier het effect nog niet wetenschappelijk van bewezen Lichamelijke training en oefentherapie blijken een verbetering van de conditie en van het zelfvertrouwen te geven Ook leefstijladviezen en empowerment hebben een positief effect op het functioneren bij aan behoud en verbetering van functioneren Zo nodig kunnen aanpassingen of belangrijk voor de ervaren kwaliteit van leven De patiënt moet enerzijds zijn chronische ziekte accepteren en anderzijds kiezen voor een actieve coping Door tijdens het contact met de patiënt actief aandacht te vragen voor herstel en behoud van functioneren, bevordert de.
| 550 | nvr |
met werken blijkt voor het emotionele en fysieke gevoel van welzijn van groot belang De begeleiding richt zich daarom Met medicamenteuze interventie wordt primair verlagen van de ziekteactiviteit beoogd Agressieve initiële therapie met combinatietherapie blijkt een positief effect te hebben op de totale duur van arbeidsuitval Om hier snel mee te kunnen starten is een vroege identificatie, en een accurate diagnose noodzakelijk Daarom is een vroege verwijzing naar de reumatoloog noodzakelijk, om snel therapie te kunnen starten De vroege diagnose en snelle verwijzing zijn cruciaal voor optimale medische zorg en behoud van functioneren Naast medicamenteuze therapie is ook niet-medicamenteuze therapie van belang om de conditie en belastbaarheid te verbeteren, het zelfvertrouwen te vergroten, en invloed te hebben op de stijl van coping Deze therapie omvat onder andere lichamelijke activiteit en leefstijl advisering Tevens is vroeg opstarten van beroepsrevalidatie wenselijk, ook al is hier het effect nog niet wetenschappelijk van bewezen Lichamelijke training en oefentherapie blijken een verbetering van de conditie en van het zelfvertrouwen te geven Ook leefstijladviezen en empowerment hebben een positief effect op het functioneren bij aan behoud en verbetering van functioneren Zo nodig kunnen aanpassingen of belangrijk voor de ervaren kwaliteit van leven De patiënt moet enerzijds zijn chronische ziekte accepteren en anderzijds kiezen voor een actieve coping Door tijdens het contact met de patiënt actief aandacht te vragen voor herstel en behoud van functioneren, bevordert de (#) creëren van rustpauzes en afwisseling in belasting van gewrichten Bij onvoldoende mogelijkheden om het eigen werk aan te passen, is zoeken van ander werk noodzakelijk Indien dit uiteindelijk onvermijdelijk is, is het verstandig, deze keuze tijdig te maken Omdat dit altijd met financiële gevolgen gepaard gaat, is een goede begeleiding # vergroten van de steun door voorlichting aan de collegaâs en leidinggevende over de # Welke disciplines of welke beroepsgroepen kunnen een rol spelen bij het De patiënt ontmoet in zijn behandel- en re-integratieketen meerdere hulpverleners Juist omdat de keten multidisciplinair is, is samenwerking van groot belang Samenwerking moet gebaseerd zijn op goede onderlinge afspraken en een herkenbare rolverdeling en toedeling van verantwoordelijkheid Tegelijkertijd moet de keten meer gericht zijn op de handelingen die nodig zijn voor het welzijn van de patiënt, dan op de vraag wie die handeling mag of moet verrichten De samenwerking moet zich dus steeds richten op het belang van de patiënt In deze keten heeft de patiënt de centrale rol, als proactief en bewust vragend en handelend persoon We moeten echter de mogelijkheden van de patiënt daarin niet overschatten Er bestaat tegelijk een zekere afhankelijkheid De hulpvraag van de patiënt wordt bepaald door de facetten, die op dat moment het meest van belang zijn In de vroege fase en in de meest actieve fases van zijn ziekte is de aandacht vooral gericht op de ziekte en de behandeling daarvan In deze fase is de patiënt zich minder bewust van de relevantie.
| 543 | nvr |
mogelijkheden om het eigen werk aan te passen, is zoeken van ander werk noodzakelijk Indien dit uiteindelijk onvermijdelijk is, is het verstandig, deze keuze tijdig te maken Omdat dit altijd met financiële gevolgen gepaard gaat, is een goede begeleiding # vergroten van de steun door voorlichting aan de collegaâs en leidinggevende over de # Welke disciplines of welke beroepsgroepen kunnen een rol spelen bij het De patiënt ontmoet in zijn behandel- en re-integratieketen meerdere hulpverleners Juist omdat de keten multidisciplinair is, is samenwerking van groot belang Samenwerking moet gebaseerd zijn op goede onderlinge afspraken en een herkenbare rolverdeling en toedeling van verantwoordelijkheid Tegelijkertijd moet de keten meer gericht zijn op de handelingen die nodig zijn voor het welzijn van de patiënt, dan op de vraag wie die handeling mag of moet verrichten De samenwerking moet zich dus steeds richten op het belang van de patiënt In deze keten heeft de patiënt de centrale rol, als proactief en bewust vragend en handelend persoon We moeten echter de mogelijkheden van de patiënt daarin niet overschatten Er bestaat tegelijk een zekere afhankelijkheid De hulpvraag van de patiënt wordt bepaald door de facetten, die op dat moment het meest van belang zijn In de vroege fase en in de meest actieve fases van zijn ziekte is de aandacht vooral gericht op de ziekte en de behandeling daarvan In deze fase is de patiënt zich minder bewust van de relevantie Zij vragen van hen aandacht voor de behandeling, en zien verder deze problemen in de huidige situatie en op basis van de heersende gewoontes niet als de verantwoordelijkheid van behandelaars Toch is het essentieel dat het bewustzijn bij de patiënt wordt ontwikkeld dat arbeid en functioneren in het algemeen van groot belang zijn Ook moet de patiënt het inzicht ontwikkelen, dat hij hier zelf veel in kan doen, ondersteund door een ieder in de behandel- en begeleidingsketen De behandelende en begeleidende ondersteuners hebben daarom naast de andere taken ook de verantwoordelijkheid dit onder de aandacht te brengen Zij moeten de patiënt stimuleren tot een bewust actieve coping en de patiënt activeren om naar vermogen te blijven functioneren Ook verbeteren van de conditie door toepassen van trainingsprincipes moet bewust plaatsvinden Een deel van de preventie van uitval uit arbeid zit in de behandeling Van belang is daarbij de notie, dat gezondheidsprofessionals neigen naar een pessimistische visie op het revalidatiepotentieel van patiënten met reumatische ziektes vanwege het exacerbatie- en remissie-<INSTELLING> van de ziekte [<PERSOON> ###] Juist daarom is een bewust bijdragen aan richten van de aandacht van de patiënt op het belang van (blijven) functioneren, op een positieve levensvisie en positieve coping van groot belang Door in de keten allen op gelijke wijze deze boodschap uit te dragen wint deze aan kracht en krijgt De patiënt centraal stellen betekent ook dat de zorg om de patiënt moet draaien en gekoppeld moet worden aan de activiteit die op dat moment in de keten noodzakelijk is.
| 562 | nvr |
de behandeling, en zien verder deze problemen in de huidige situatie en op basis van de heersende gewoontes niet als de verantwoordelijkheid van behandelaars Toch is het essentieel dat het bewustzijn bij de patiënt wordt ontwikkeld dat arbeid en functioneren in het algemeen van groot belang zijn Ook moet de patiënt het inzicht ontwikkelen, dat hij hier zelf veel in kan doen, ondersteund door een ieder in de behandel- en begeleidingsketen De behandelende en begeleidende ondersteuners hebben daarom naast de andere taken ook de verantwoordelijkheid dit onder de aandacht te brengen Zij moeten de patiënt stimuleren tot een bewust actieve coping en de patiënt activeren om naar vermogen te blijven functioneren Ook verbeteren van de conditie door toepassen van trainingsprincipes moet bewust plaatsvinden Een deel van de preventie van uitval uit arbeid zit in de behandeling Van belang is daarbij de notie, dat gezondheidsprofessionals neigen naar een pessimistische visie op het revalidatiepotentieel van patiënten met reumatische ziektes vanwege het exacerbatie- en remissie-<INSTELLING> van de ziekte [<PERSOON> ###] Juist daarom is een bewust bijdragen aan richten van de aandacht van de patiënt op het belang van (blijven) functioneren, op een positieve levensvisie en positieve coping van groot belang Door in de keten allen op gelijke wijze deze boodschap uit te dragen wint deze aan kracht en krijgt De patiënt centraal stellen betekent ook dat de zorg om de patiënt moet draaien en gekoppeld moet worden aan de activiteit die op dat moment in de keten noodzakelijk is Deze activiteit moet worden uitgevoerd door degene die daar het meest effectief in is Binnen de keten bestaan natuurlijk wel een aantal voorkeurslijnen en een verantwoordelijkheidstoedeling, op basis van de specifieke deskundigheid van iedere behandelaar in de keten # Paramedische ondersteuners fysiotherapeut, ergotherapeut, maatschappelijk # Revalidatie en re-integratie bedrijfsarts, revalidatiearts, verzekeringsarts RA heeft een grote impact op het leven van de patiënt en dat van zijn omgeving Voor een goede behandeling is communicatie, begrip, deskundigheid en nauwe samenwerking tussen de (medische) professionals, bedrijfs- en verzekeringsartsen en revalidatie- en reintegratie-experts onderling en met de patiënt een vereiste [<PERSOON> ###] Hoewel uit diverse studies is gebleken dat voorlichting niet resulteert in een beter verloop van de ziekte, is uit de praktijk gebleken dat hier wel behoefte aan bestaat, om de eigen situatie beter te kunnen begrijpen en hiernaar te handelen Wellicht dat dit ook bijdraagt aan een betere communicatie tussen patiënt en zorgverlener [CBO ###] Ook meer aandacht voor arbeid draagt bij aan behoud en verbetering van participatie <PERSOON> en blijvende aandacht is noodzakelijk, mede omdat preventie van arbeidsongeschiktheid meer effectief is dan reintegratie na arbeidsongeschiktheid en baanverlies [<PERSOON> ###] De huisarts heeft contacten met de patiënt vooral in de beginfase en beperkter gedurende In de beginfase van de ziekte heeft de huisarts een cruciale rol De prognose van RA verbetert immers aanzienlijk als patiënten zo vroeg mogelijk worden behandeld met diseasemodifying antirheumatic drugs (DMARDâs) Twee factoren blijken in deze fase de diagnose.
| 586 | nvr |
Deze activiteit moet worden uitgevoerd door degene die daar het meest effectief in is Binnen de keten bestaan natuurlijk wel een aantal voorkeurslijnen en een verantwoordelijkheidstoedeling, op basis van de specifieke deskundigheid van iedere behandelaar in de keten # Paramedische ondersteuners fysiotherapeut, ergotherapeut, maatschappelijk # Revalidatie en re-integratie bedrijfsarts, revalidatiearts, verzekeringsarts RA heeft een grote impact op het leven van de patiënt en dat van zijn omgeving Voor een goede behandeling is communicatie, begrip, deskundigheid en nauwe samenwerking tussen de (medische) professionals, bedrijfs- en verzekeringsartsen en revalidatie- en reintegratie-experts onderling en met de patiënt een vereiste [<PERSOON> ###] Hoewel uit diverse studies is gebleken dat voorlichting niet resulteert in een beter verloop van de ziekte, is uit de praktijk gebleken dat hier wel behoefte aan bestaat, om de eigen situatie beter te kunnen begrijpen en hiernaar te handelen Wellicht dat dit ook bijdraagt aan een betere communicatie tussen patiënt en zorgverlener [CBO ###] Ook meer aandacht voor arbeid draagt bij aan behoud en verbetering van participatie <PERSOON> en blijvende aandacht is noodzakelijk, mede omdat preventie van arbeidsongeschiktheid meer effectief is dan reintegratie na arbeidsongeschiktheid en baanverlies [<PERSOON> ###] De huisarts heeft contacten met de patiënt vooral in de beginfase en beperkter gedurende In de beginfase van de ziekte heeft de huisarts een cruciale rol De prognose van RA verbetert immers aanzienlijk als patiënten zo vroeg mogelijk worden behandeld met diseasemodifying antirheumatic drugs (DMARDâs) Twee factoren blijken in deze fase de diagnose enerzijds de tijd tussen ontstaan van symptomen en bezoek aan de huisarts, en anderzijds de duur om tot een diagnose te komen [CBO ###] De differentiaal diagnose bij artritis is niet altijd direct duidelijk Omdat de andere artritiden in de regel na drie weken over zijn, adviseert de NHG-Standaard Artritis bij voortduren van de klachten en vermoeden van RA de patiënt na # weken direct te verwijzen naar de reumatoloog voor aanvullende diagnostiek en behandeling [NHG ###] De vroege In de begeleidingsfase heeft de huisarts mogelijk ook contact bij intercurrente aandoeningen Vaak is er sprake van een âshared careâ-model, dat lokaal kan worden ingekleurd, en waarbij er duidelijke afspraken zijn over de verantwoordelijkheidsverdeling In alle gevallen zijn goed overleg en duidelijke afspraken tussen de reumatoloog en de huisarts De huisarts kan ook betrokken raken bij de diverse vormen van therapie, voor de re-integratie naar arbeid zullen primair met de bedrijfsarts zijn Bij patiënten jonger dan <LEEFTIJD> jaar vraagt de huisarts in principe bij alle reumagerelateerde contacten naar ( veranderingen in) de arbeidsstatus en naar problemen met participatie in arbeid en dagelijks leven De huisarts vormt zich een mening over de wijze van coping Ook brengt de huisarts het functioneren in arbeid en dagelijks leven ter sprake, en benadrukt daarbij dat er nog veel mogelijkheden tot functioneren zijn Een positieve ondersteuning kan een positieve coping van de patiënt versterken, en daarom bijdragen aan blijven functioneren Omdat vroegtijdige re-integratie naar arbeid een verbetering van de.
| 591 | nvr |
de tijd tussen ontstaan van symptomen en bezoek aan de huisarts, en anderzijds de duur om tot een diagnose te komen [CBO ###] De differentiaal diagnose bij artritis is niet altijd direct duidelijk Omdat de andere artritiden in de regel na drie weken over zijn, adviseert de NHG-Standaard Artritis bij voortduren van de klachten en vermoeden van RA de patiënt na # weken direct te verwijzen naar de reumatoloog voor aanvullende diagnostiek en behandeling [NHG ###] De vroege In de begeleidingsfase heeft de huisarts mogelijk ook contact bij intercurrente aandoeningen Vaak is er sprake van een âshared careâ-model, dat lokaal kan worden ingekleurd, en waarbij er duidelijke afspraken zijn over de verantwoordelijkheidsverdeling In alle gevallen zijn goed overleg en duidelijke afspraken tussen de reumatoloog en de huisarts De huisarts kan ook betrokken raken bij de diverse vormen van therapie, voor de re-integratie naar arbeid zullen primair met de bedrijfsarts zijn Bij patiënten jonger dan <LEEFTIJD> jaar vraagt de huisarts in principe bij alle reumagerelateerde contacten naar ( veranderingen in) de arbeidsstatus en naar problemen met participatie in arbeid en dagelijks leven De huisarts vormt zich een mening over de wijze van coping Ook brengt de huisarts het functioneren in arbeid en dagelijks leven ter sprake, en benadrukt daarbij dat er nog veel mogelijkheden tot functioneren zijn Een positieve ondersteuning kan een positieve coping van de patiënt versterken, en daarom bijdragen aan blijven functioneren Omdat vroegtijdige re-integratie naar arbeid een verbetering van de het van belang behoud van of (bij verzuim ) terugkeer naar arbeid te bespreken De huisarts verwijst de patiënt daarbij naar de bedrijfsarts Indien gewenst, neemt de huisarts contact op met de bedrijfsarts Verwijzing is zeker het geval als er problemen in de arbeidssituatie aanwezig zijn, die op de werkplek moeten worden aangepakt De reumatoloog stelt de definitieve diagnose en stelt de behandeling in volgens de principes van snelle en agressieve therapie Na overdracht naar de reumatoloog is de reumatoloog primair verantwoordelijk voor de voorlichting en de behandeling van de patiënt De reumatoloog kan veel taken uitbesteden aan de reumaconsulent en anderen, maar behoudt de eindverantwoordelijkheid over de gehele behandeling Dit impliceert ook verantwoordelijkheid voor participatie, inclusief re-integratie in arbeid De reumatoloog heeft Vanuit dit perspectief richt de reumatoloog zich niet alleen op de medicamenteuze behandeling, maar indiceert ook de niet-medicamenteuze behandeling, en adviseert over de arbeidgerelateerde interventies Dit maakt het voor de reumatoloog noodzakelijk ook te screenen op de risicofactoren Op geleide van de bevindingen laat de reumatoloog nader onderzoek doen of schakelt andere deskundigen in, zoals de bedrijfsarts Onderdeel van ieder contact met de patiënt is de vraag over ( veranderingen in) de arbeidssituatie Dit omvat in ieder geval de basisvragen, en zo nodig de verdiepende vragen De dagelijkse klinische begeleiding is vooral in handen van de reumaconsulent Dat betekent dat ook de aandacht voor participatie in de dagelijkse praktijk vooral door de psychosociale begeleiding, psychoeducatie De reumaconsulent kan ook verantwoordelijk.
| 563 | nvr |
van of (bij verzuim ) terugkeer naar arbeid te bespreken De huisarts verwijst de patiënt daarbij naar de bedrijfsarts Indien gewenst, neemt de huisarts contact op met de bedrijfsarts Verwijzing is zeker het geval als er problemen in de arbeidssituatie aanwezig zijn, die op de werkplek moeten worden aangepakt De reumatoloog stelt de definitieve diagnose en stelt de behandeling in volgens de principes van snelle en agressieve therapie Na overdracht naar de reumatoloog is de reumatoloog primair verantwoordelijk voor de voorlichting en de behandeling van de patiënt De reumatoloog kan veel taken uitbesteden aan de reumaconsulent en anderen, maar behoudt de eindverantwoordelijkheid over de gehele behandeling Dit impliceert ook verantwoordelijkheid voor participatie, inclusief re-integratie in arbeid De reumatoloog heeft Vanuit dit perspectief richt de reumatoloog zich niet alleen op de medicamenteuze behandeling, maar indiceert ook de niet-medicamenteuze behandeling, en adviseert over de arbeidgerelateerde interventies Dit maakt het voor de reumatoloog noodzakelijk ook te screenen op de risicofactoren Op geleide van de bevindingen laat de reumatoloog nader onderzoek doen of schakelt andere deskundigen in, zoals de bedrijfsarts Onderdeel van ieder contact met de patiënt is de vraag over ( veranderingen in) de arbeidssituatie Dit omvat in ieder geval de basisvragen, en zo nodig de verdiepende vragen De dagelijkse klinische begeleiding is vooral in handen van de reumaconsulent Dat betekent dat ook de aandacht voor participatie in de dagelijkse praktijk vooral door de psychosociale begeleiding, psychoeducatie De reumaconsulent kan ook verantwoordelijk de DAS-## Deze monitoring heeft het grootste effect op de fysieke functionele beperkingen, meer dan monitoring en aanpassing van de medicatie bij persisterende ziekteactiviteit de gevolgen van de ziekte sterk minimaliseert De ziekteactiviteit en daarmee de schade blijven beperkt, en met enkele aanvullende maatregelen en aanpassingen kan de patiënt met RA aan het arbeidsproces blijven deelnemen [<PERSOON> ###] De reumaconsulent neemt ook de anamnese af ter analyse van de copingstijl Vanuit deze centrale positie is de reumaconsulent ook de meest geëigende persoon voor de regie op het gehele behandelproces als verlengde arm van de reumatoloog De reumaconsulent informeert de patiënt over de rol en taak van de bedrijfsarts en adviseert de patiënt contact op te nemen met de bedrijfsarts, of neemt zelf contact op Ondersteunend bij de regie kan een zorgwijzer zijn, waarin de patiënten geïnformeerd worden over alle behandelaars binnen de reumaketen Een dergelijke zorgwijzer is bij de fysiotherapie, ergotherapie en (bedrijfs)maatschappelijk werk actief zijn Allen geven op gelijke wijze voorlichting, specifiek op het eigen aandachtsgebied, en ook over het leven met RA in algemene zin De rol van de patiënt wordt bepaald door optimaliseren van de Bij werkenden moet een actieve en intensieve begeleiding worden opgestart, bestaande uit empowerment, oefentherapie en arbeidsrevalidatie Hierbij wordt de indicatie gesteld door de reumatoloog, en zijn de reumaconsulent, de ergotherapeut, de fysiotherapeut en Het belang van arbeidshervatting rechtvaardigt hierbij een intensieve behandelvorm met.
| 547 | nvr |
DAS-## Deze monitoring heeft het grootste effect op de fysieke functionele beperkingen, meer dan monitoring en aanpassing van de medicatie bij persisterende ziekteactiviteit de gevolgen van de ziekte sterk minimaliseert De ziekteactiviteit en daarmee de schade blijven beperkt, en met enkele aanvullende maatregelen en aanpassingen kan de patiënt met RA aan het arbeidsproces blijven deelnemen [<PERSOON> ###] De reumaconsulent neemt ook de anamnese af ter analyse van de copingstijl Vanuit deze centrale positie is de reumaconsulent ook de meest geëigende persoon voor de regie op het gehele behandelproces als verlengde arm van de reumatoloog De reumaconsulent informeert de patiënt over de rol en taak van de bedrijfsarts en adviseert de patiënt contact op te nemen met de bedrijfsarts, of neemt zelf contact op Ondersteunend bij de regie kan een zorgwijzer zijn, waarin de patiënten geïnformeerd worden over alle behandelaars binnen de reumaketen Een dergelijke zorgwijzer is bij de fysiotherapie, ergotherapie en (bedrijfs)maatschappelijk werk actief zijn Allen geven op gelijke wijze voorlichting, specifiek op het eigen aandachtsgebied, en ook over het leven met RA in algemene zin De rol van de patiënt wordt bepaald door optimaliseren van de Bij werkenden moet een actieve en intensieve begeleiding worden opgestart, bestaande uit empowerment, oefentherapie en arbeidsrevalidatie Hierbij wordt de indicatie gesteld door de reumatoloog, en zijn de reumaconsulent, de ergotherapeut, de fysiotherapeut en Het belang van arbeidshervatting rechtvaardigt hierbij een intensieve behandelvorm met Bij de arbeidsre-integratie adviseren de fysiotherapeut en ergotherapeut ten aanzien van fysieke belasting, belasting/belastbaarheid, werkhouding, beperkingen en aanpassingen De ergotherapeut adviseert over hulpmiddelen, aanpassing van de werkplek of de belastbaarheid en de conditie door lichamelijke training en oefentherapie Beiden geven Als een patiënt nog niet is gere-integreerd, kunnen naast fysieke beperkingen ook psychosociale aspecten belangrijk zijn De patiënt moet de mogelijkheid hebben om op beide aspecten te worden begeleid om weer te kunnen deelnemen aan het arbeidsproces Bijzondere aandacht is noodzakelijk voor eventuele comorbiditeit zoals depressie en angststoornissen Dit kan inschakeling betekenen van een maatschappelijk werker, een psycholoog, of soms een psychiater Bij specifieke werkgerelateerde problemen of organiseren van de voorlichting op de werkplek kan de bedrijfsmaatschappelijk werker van De bedrijfsarts heeft als taak het begeleiden van het ziekteverzuim, en adviseren van de patiënt bij re-integratie Omdat de bedrijfsarts vanaf het begin van verzuim betrokken kan zijn, is soms de bedrijfsarts de eerste die de klachten van de patiënt verneemt De bedrijfsarts overlegt dan met de huisarts Zij hebben samen de verantwoordelijkheid een snelle en adequate behandeling zonder tijdsverlies te bewerkstelligen, zo mogelijk door De bedrijfsarts richt zijn handelen vooral op de concrete re-integratie op de eigen werkplek of in eigen arbeid De bedrijfsarts adviseert werkgever en werknemer ten aanzien Binnen de huidige organisatievorm van arbodiensten zal het voor huisarts, reumatoloog of andere begeleider vaak moeilijk zijn te herkennen wie de rol van bedrijfsarts voor de betreffende patiënt vervult Daarom vindt inschakeling van de bedrijfsarts primair plaats door.
| 554 | nvr |
ergotherapeut ten aanzien van fysieke belasting, belasting/belastbaarheid, werkhouding, beperkingen en aanpassingen De ergotherapeut adviseert over hulpmiddelen, aanpassing van de werkplek of de belastbaarheid en de conditie door lichamelijke training en oefentherapie Beiden geven Als een patiënt nog niet is gere-integreerd, kunnen naast fysieke beperkingen ook psychosociale aspecten belangrijk zijn De patiënt moet de mogelijkheid hebben om op beide aspecten te worden begeleid om weer te kunnen deelnemen aan het arbeidsproces Bijzondere aandacht is noodzakelijk voor eventuele comorbiditeit zoals depressie en angststoornissen Dit kan inschakeling betekenen van een maatschappelijk werker, een psycholoog, of soms een psychiater Bij specifieke werkgerelateerde problemen of organiseren van de voorlichting op de werkplek kan de bedrijfsmaatschappelijk werker van De bedrijfsarts heeft als taak het begeleiden van het ziekteverzuim, en adviseren van de patiënt bij re-integratie Omdat de bedrijfsarts vanaf het begin van verzuim betrokken kan zijn, is soms de bedrijfsarts de eerste die de klachten van de patiënt verneemt De bedrijfsarts overlegt dan met de huisarts Zij hebben samen de verantwoordelijkheid een snelle en adequate behandeling zonder tijdsverlies te bewerkstelligen, zo mogelijk door De bedrijfsarts richt zijn handelen vooral op de concrete re-integratie op de eigen werkplek of in eigen arbeid De bedrijfsarts adviseert werkgever en werknemer ten aanzien Binnen de huidige organisatievorm van arbodiensten zal het voor huisarts, reumatoloog of andere begeleider vaak moeilijk zijn te herkennen wie de rol van bedrijfsarts voor de betreffende patiënt vervult Daarom vindt inschakeling van de bedrijfsarts primair plaats door Deze neemt als werknemer vervolgens het initiatief zijn bedrijfsarts te benaderen Alternatief kan zijn dat de werknemer zijn behandelaar meedeelt wie in zijn specifieke situatie de rol van bedrijfsarts vervult Rechtstreeks contact is vooral daar noodzakelijk, maar goed onderling overleg tot een beter resultaat leidt In de meest ideale situatie, die in sommige van de grotere instellingen bestaat (bv <PERSOON>) is de bedrijfsarts als onderdeel van de kliniek beschikbaar voor arbeidsgerichte advisering De bedrijfsarts maakt dan deel uit van de behandeleenheid, en Primair richt de aandacht zich op terugkeer naar de eigen werkplek Op basis van de bekende risicofactoren onderzoekt de bedrijfsarts welke mogelijkheden voor verbetering aanwezig zijn Dit kan zijn aanpassen van de werkplek, informatie van de werkomgeving, of een andere arbeid gerelateerde interventie De bedrijfsarts kan de arbeidsdeskundige of ergonoom inschakelen om de inrichting van de werkplek te beoordelen en de mogelijkheid Als terugkeer naar het eigen werk niet mogelijk is, wordt beoordeeld of de werkgever nog andere passende werkplekken kent De bedrijfsarts kan in samenwerking met een arbeidsdeskundige adviseren op welke wijze de patiënt bij de eigen werkgever nog ingezet kan worden De werkgever heeft de wettelijke verplichting hieraan in redelijkheid zijn Indien bij de eigen werkgever geen mogelijkheden meer zijn, moet re-integratie naar een werkplek elders worden opgestart Daarbij adviseert de bedrijfs- of verzekeringsarts een arbeidsdeskundige in te schakelen en geeft de bedrijfs- of verzekeringsarts een advies over de mogelijkheden voor arbeid, die een patiënt op dat moment nog heeft.
| 547 | nvr |
werknemer vervolgens het initiatief zijn bedrijfsarts te benaderen Alternatief kan zijn dat de werknemer zijn behandelaar meedeelt wie in zijn specifieke situatie de rol van bedrijfsarts vervult Rechtstreeks contact is vooral daar noodzakelijk, maar goed onderling overleg tot een beter resultaat leidt In de meest ideale situatie, die in sommige van de grotere instellingen bestaat (bv <PERSOON>) is de bedrijfsarts als onderdeel van de kliniek beschikbaar voor arbeidsgerichte advisering De bedrijfsarts maakt dan deel uit van de behandeleenheid, en Primair richt de aandacht zich op terugkeer naar de eigen werkplek Op basis van de bekende risicofactoren onderzoekt de bedrijfsarts welke mogelijkheden voor verbetering aanwezig zijn Dit kan zijn aanpassen van de werkplek, informatie van de werkomgeving, of een andere arbeid gerelateerde interventie De bedrijfsarts kan de arbeidsdeskundige of ergonoom inschakelen om de inrichting van de werkplek te beoordelen en de mogelijkheid Als terugkeer naar het eigen werk niet mogelijk is, wordt beoordeeld of de werkgever nog andere passende werkplekken kent De bedrijfsarts kan in samenwerking met een arbeidsdeskundige adviseren op welke wijze de patiënt bij de eigen werkgever nog ingezet kan worden De werkgever heeft de wettelijke verplichting hieraan in redelijkheid zijn Indien bij de eigen werkgever geen mogelijkheden meer zijn, moet re-integratie naar een werkplek elders worden opgestart Daarbij adviseert de bedrijfs- of verzekeringsarts een arbeidsdeskundige in te schakelen en geeft de bedrijfs- of verzekeringsarts een advies over de mogelijkheden voor arbeid, die een patiënt op dat moment nog heeft bedrijfs- of verzekeringsarts kennis van het subjectief beleven van de patiënt Op basis hiervan in combinatie met de kennis over de gevolgen van RA bij grote groepen en de mogelijkheden van activering, verwoordt de bedrijfs- of verzekeringsarts de functionele mogelijkheden van de patiënt Dit is het hoogst haalbare doel, dat kan worden bereikt door een patiënt met adequate begeleiding en training, zonder optreden of veroorzaken van Advisering over deze mogelijkheden en de middelen om dit te bereiken behoort tot de wettelijke taak van de bedrijfsarts, maar is niet voorbehouden aan bedrijfs- of verzekeringsarts, maar ook van belang voor huisarts, reumatoloog en andere betrokken behandelaars Zij kunnen aangeven welke belemmeringen en mogelijkheden bij RA bestaan De verzekeringsarts komt in de regel pas aan bod bij de beoordeling van arbeidsongeschiktheid bij twee jaar ziekteverzuim Op dat moment is niet te verwachten dat de resterende stoornissen nog zullen verdwijnen of kunnen worden opgeheven Wel kunnen voorzieningen en aanpassingen soms nog bijdragen aan herstel van functioneren De verzekeringsarts overlegt hierover in dat geval met de arbeidsdeskundige, met het multidisciplinaire behandelteam en/of de werkgever en bedrijfsarts Op basis hiervan komt de verzekeringsarts tot een gericht advies over de mogelijke voorzieningen en aanpassingen Samenwerking tussen alle hulpverleners, betrokken bij behandeling of begeleiding van een RA- patiënt is noodzakelijk De behandeling moet gericht zijn op het welzijn van de patiënt Ook de toedeling van verantwoordelijkheden moet hierop zijn gebaseerd Omdat de patiënt in de vroege fase van zijn aandoening minder aandacht heeft voor.
| 548 | nvr |
verzekeringsarts kennis van het subjectief beleven van de patiënt Op basis hiervan in combinatie met de kennis over de gevolgen van RA bij grote groepen en de mogelijkheden van activering, verwoordt de bedrijfs- of verzekeringsarts de functionele mogelijkheden van de patiënt Dit is het hoogst haalbare doel, dat kan worden bereikt door een patiënt met adequate begeleiding en training, zonder optreden of veroorzaken van Advisering over deze mogelijkheden en de middelen om dit te bereiken behoort tot de wettelijke taak van de bedrijfsarts, maar is niet voorbehouden aan bedrijfs- of verzekeringsarts, maar ook van belang voor huisarts, reumatoloog en andere betrokken behandelaars Zij kunnen aangeven welke belemmeringen en mogelijkheden bij RA bestaan De verzekeringsarts komt in de regel pas aan bod bij de beoordeling van arbeidsongeschiktheid bij twee jaar ziekteverzuim Op dat moment is niet te verwachten dat de resterende stoornissen nog zullen verdwijnen of kunnen worden opgeheven Wel kunnen voorzieningen en aanpassingen soms nog bijdragen aan herstel van functioneren De verzekeringsarts overlegt hierover in dat geval met de arbeidsdeskundige, met het multidisciplinaire behandelteam en/of de werkgever en bedrijfsarts Op basis hiervan komt de verzekeringsarts tot een gericht advies over de mogelijke voorzieningen en aanpassingen Samenwerking tussen alle hulpverleners, betrokken bij behandeling of begeleiding van een RA- patiënt is noodzakelijk De behandeling moet gericht zijn op het welzijn van de patiënt Ook de toedeling van verantwoordelijkheden moet hierop zijn gebaseerd Omdat de patiënt in de vroege fase van zijn aandoening minder aandacht heeft voor Zij moeten de patiënt stimuleren tot een bewust actieve coping en een optimaal niveau van Voor een goede behandeling is communicatie, begrip, deskundigheid en nauwe samenwerking tussen de hulpverleners onderling en met de patiënt een vereiste De huisarts is in de beginfase verantwoordelijk voor vroege onderkenning en sneller verwijzing naar de reumatoloog In de verdere behandeling heeft de huisarts een rol bij intercurrente aandoeningen, soms bij tussentijdse exacerbaties en bij psychosociale vraagstukken De huisarts informeert bij al zijn contacten met de werkende patiënt naar De reumatoloog is verantwoordelijk voor de definitieve diagnose en de snelle en agressieve behandeling De reumatoloog blijft eindverantwoordelijk voor de gehele behandeling, en heeft een belangrijke rol bij het streven naar participatie en re-integratie Ook de reumatoloog informeert bij al zijn contacten met de werkende patiënt naar mogelijke een beter functioneren Deze dagelijkse klinische begeleiding is vooral in handen van de reumaconsulent Verder zijn de revalidatiearts, fysiotherapeut en ergotherapeut mogelijk betrokken bij specifieke onderdelen van de therapie, zoals oefentherapie, verstrekking van hulpmiddelen of arbeidsrevalidatie Vanuit hun perspectief informeren zij eveneens naar Vanuit zijn taak het ziekteverzuim te begeleiden, is de bedrijfsarts bij uitstek verantwoordelijk voor herkennen van arbeidsproblemen en realiseren van noodzakelijke aanpassingen in de arbeidssituatie Dit gebeurt in voortdurend overleg met huisarts en reumatoloog Als re-integratie in eigen werkplek niet mogelijk is, beschrijft de bedrijfs- of onderzoek de arbeidsdeskundige welke arbeidsmogelijkheden nog voorhanden zijn Ook hierbij is veelvuldig overleg tussen de diverse deskundigen noodzakelijk.
| 543 | nvr |
Zij moeten de patiënt stimuleren tot een bewust actieve coping en een optimaal niveau van Voor een goede behandeling is communicatie, begrip, deskundigheid en nauwe samenwerking tussen de hulpverleners onderling en met de patiënt een vereiste De huisarts is in de beginfase verantwoordelijk voor vroege onderkenning en sneller verwijzing naar de reumatoloog In de verdere behandeling heeft de huisarts een rol bij intercurrente aandoeningen, soms bij tussentijdse exacerbaties en bij psychosociale vraagstukken De huisarts informeert bij al zijn contacten met de werkende patiënt naar De reumatoloog is verantwoordelijk voor de definitieve diagnose en de snelle en agressieve behandeling De reumatoloog blijft eindverantwoordelijk voor de gehele behandeling, en heeft een belangrijke rol bij het streven naar participatie en re-integratie Ook de reumatoloog informeert bij al zijn contacten met de werkende patiënt naar mogelijke een beter functioneren Deze dagelijkse klinische begeleiding is vooral in handen van de reumaconsulent Verder zijn de revalidatiearts, fysiotherapeut en ergotherapeut mogelijk betrokken bij specifieke onderdelen van de therapie, zoals oefentherapie, verstrekking van hulpmiddelen of arbeidsrevalidatie Vanuit hun perspectief informeren zij eveneens naar Vanuit zijn taak het ziekteverzuim te begeleiden, is de bedrijfsarts bij uitstek verantwoordelijk voor herkennen van arbeidsproblemen en realiseren van noodzakelijke aanpassingen in de arbeidssituatie Dit gebeurt in voortdurend overleg met huisarts en reumatoloog Als re-integratie in eigen werkplek niet mogelijk is, beschrijft de bedrijfs- of onderzoek de arbeidsdeskundige welke arbeidsmogelijkheden nog voorhanden zijn Ook hierbij is veelvuldig overleg tussen de diverse deskundigen noodzakelijk van de last van de ziekte en de invloed van omgevingsfactoren voor de specifieke patiënt Op de beschreven gebieden kunnen zich bij RA problemen voordoen ï§ B### sensaties gerelateerd aan spieren en bewegingsfuncties ï· NB ochtendstijfheid is gerelateerd aan andere structuren dan spieren, maar ligt het meest dichtbij Dit kan de activiteiten van het dagelijks leven in sterke mate hinderen Dit kan uren duren <PERSOON> van het cardiovasculaire, hematologische, immunologische en <PERSOON> van het digestieve, metabole en endocriene systeem ï§ S### oog, oor en gerelateerde structuren, ongespecificeerd Activiteiten het uitvoeren van een taak of actie door een individu ï§ e### producten en technologie voor persoonlijk gebruik in het ï§ e### ontwerp, constructie en maken van producten en technologie ï§ e### producten en technologie voor persoonlijke mobiliteit en vervoer ï§ e### ontwerp, constructie en maken van producten en technologie o H# natuurlijke omgeving en menselijke verandering aan de omgeving âWorking for a healthier tomorrowâ, <PERSOON>âs review of the health of Britainâs Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO Richtlijn Diagnostiek en behandeling van Reumatoïde Artritis Van Zuiden; ### (definitieve verschijning ###) <PERSOON> J, et al A health system program to reduce work disability <PERSOON> C et al Musculoskeletal work disability for clinician time course and effectiveness of a specialized intervention program by diagnosis <PERSOON> MLL et al.
| 577 | nvr |
de ziekte en de invloed van omgevingsfactoren voor de specifieke patiënt Op de beschreven gebieden kunnen zich bij RA problemen voordoen ï§ B### sensaties gerelateerd aan spieren en bewegingsfuncties ï· NB ochtendstijfheid is gerelateerd aan andere structuren dan spieren, maar ligt het meest dichtbij Dit kan de activiteiten van het dagelijks leven in sterke mate hinderen Dit kan uren duren <PERSOON> van het cardiovasculaire, hematologische, immunologische en <PERSOON> van het digestieve, metabole en endocriene systeem ï§ S### oog, oor en gerelateerde structuren, ongespecificeerd Activiteiten het uitvoeren van een taak of actie door een individu ï§ e### producten en technologie voor persoonlijk gebruik in het ï§ e### ontwerp, constructie en maken van producten en technologie ï§ e### producten en technologie voor persoonlijke mobiliteit en vervoer ï§ e### ontwerp, constructie en maken van producten en technologie o H# natuurlijke omgeving en menselijke verandering aan de omgeving âWorking for a healthier tomorrowâ, <PERSOON>âs review of the health of Britainâs Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO Richtlijn Diagnostiek en behandeling van Reumatoïde Artritis Van Zuiden; ### (definitieve verschijning ###) <PERSOON> J, et al A health system program to reduce work disability <PERSOON> C et al Musculoskeletal work disability for clinician time course and effectiveness of a specialized intervention program by diagnosis <PERSOON> MLL et al Allaire SH Update on work disability in rheumatic diseases Curr Opin Rheumatol ###;## #<DATUM> Contemporary prevalence and incidence of work disability associated with rheumatoid Astin JA, <PERSOON> in paid and unpaid work by adults with Economic evaluations in rheumatoid arthritis a critical review of measures used to define <PERSOON> impact of rheumatoid arthritis on employment status in the early years of disease a <PERSOON> comparison of combined step-down prednisolone, methotrexate and sulphasalazine with sulphasalazine alone in early <PERSOON> loss due to absenteeism and presenteism by different instruments in patients <PERSOON-##> TPM Communication between Dutch rheumatologists and occupational physicians in the occupational <PERSOON-##> TPM Vocational Rehabilitation in patients with chronic rheumatic diseases a systematic <PERSOON-##> TPM.
| 465 | nvr |
Update on work disability in rheumatic diseases Curr Opin Rheumatol ###;## #<DATUM> Contemporary prevalence and incidence of work disability associated with rheumatoid Astin JA, <PERSOON> in paid and unpaid work by adults with Economic evaluations in rheumatoid arthritis a critical review of measures used to define <PERSOON> impact of rheumatoid arthritis on employment status in the early years of disease a <PERSOON> comparison of combined step-down prednisolone, methotrexate and sulphasalazine with sulphasalazine alone in early <PERSOON> loss due to absenteeism and presenteism by different instruments in patients <PERSOON> TPM Communication between Dutch rheumatologists and occupational physicians in the occupational <PERSOON> TPM Vocational Rehabilitation in patients with chronic rheumatic diseases a systematic <PERSOON> TPM Sick leave as a predictor of job loss in patients with chronic arhtritis Systematic review of studies of productivity loss due to rheumatoid arthritis Occup Med (Lond) ### <PERSOON> force participation among patients with rheumatoid arthritis <PERSOON> factors and behavioural coping in relation to withdrawal from the labour force in <PERSOON-##> of life and work in patients with rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis of Work disability in early rheumatoid arthritis higher rates but better clinical status in Understanding functioning, disability, and health in rheumatoid arthritis the basis for de <PERSOON-##> MH Predictive factors of work disability in rheumatoid arthritis a systematic literature What employees with reumatoid arthritis, diabetes mellitus and hearing loss need to cope at Long-term outcome in rheumatoid arthritis a simple algorithm of baseline parameters can predict radiographic damage, disability, and disease course at ##-year followup <PERSOON-##> B, <PERSOON-##> didnât tell us, they made us work it out ourselvesâ <PERSOON-##> of a.
| 361 | nvr |
<PERSOON> TPM Sick leave as a predictor of job loss in patients with chronic arhtritis Systematic review of studies of productivity loss due to rheumatoid arthritis Occup Med (Lond) ### <PERSOON> force participation among patients with rheumatoid arthritis <PERSOON> factors and behavioural coping in relation to withdrawal from the labour force in <PERSOON> of life and work in patients with rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis of Work disability in early rheumatoid arthritis higher rates but better clinical status in Understanding functioning, disability, and health in rheumatoid arthritis the basis for de <PERSOON> MH Predictive factors of work disability in rheumatoid arthritis a systematic literature What employees with reumatoid arthritis, diabetes mellitus and hearing loss need to cope at Long-term outcome in rheumatoid arthritis a simple algorithm of baseline parameters can predict radiographic damage, disability, and disease course at ##-year followup <PERSOON> B, <PERSOON> didnât tell us, they made us work it out ourselvesâ <PERSOON> of a Biological vs conventional combination treatment and work loss in early rheumatoid <PERSOON> JW Pain coping and social support as predictors of long-term functional disability and pain in early rheumatoid arthritis <PERSOON-##> M, <PERSOON-##>-# as a framework for the assessment of functioning and disability in rheumatoid <PERSOON-##> of systematic monitoring of rheumatoid arthritis disease activity in daily practice a mulitcentre, cluster Consequences of rheumatoid arthritis for performance of social roles â a literature review Work and sick leave among patients with early inflammatory joint complaints of sick leave and reduced productivity at work among persons with early Gezondheidsraad Beoordelen, behandelen, begeleiden Medisch handelen bij ziekteverzuim en <PERSOON-##> CC, <PERSOON-##> P, <PERSOON-##> AH Managing arthritis and employment making arthritis-related work changes as a means of Arthritis and employment an examination of behavorial coping efforts to manage workplace Arthritis symptoms, the work environment, and the future measuring perceived job strain Goekoop-Ruiterman YPM, deVries-Bouwstra JK, Allaart CF, van <PERSOON-##> JMW, Zwinderman AH, Ronday HK, <PERSOON-##> WF, van Clinical and radiographic outcomes of four different treatment strategies in patients with <PERSOON-##> Pract Res Clin Rheumatol ### <PERSOON-##>;##(#).
| 482 | nvr |
<PERSOON> JW Pain coping and social support as predictors of long-term functional disability and pain in early rheumatoid arthritis <PERSOON> M, <PERSOON>-# as a framework for the assessment of functioning and disability in rheumatoid <PERSOON> of systematic monitoring of rheumatoid arthritis disease activity in daily practice a mulitcentre, cluster Consequences of rheumatoid arthritis for performance of social roles â a literature review Work and sick leave among patients with early inflammatory joint complaints of sick leave and reduced productivity at work among persons with early Gezondheidsraad Beoordelen, behandelen, begeleiden Medisch handelen bij ziekteverzuim en <PERSOON> CC, <PERSOON> P, <PERSOON> AH Managing arthritis and employment making arthritis-related work changes as a means of Arthritis and employment an examination of behavorial coping efforts to manage workplace Arthritis symptoms, the work environment, and the future measuring perceived job strain Goekoop-Ruiterman YPM, deVries-Bouwstra JK, Allaart CF, van <PERSOON> JMW, Zwinderman AH, Ronday HK, <PERSOON> WF, van Clinical and radiographic outcomes of four different treatment strategies in patients with <PERSOON-##> of physical function in rheumatoid arthritis association with the disease Work limitations in the outcome assessment of rheumatoid arthritis <PERSOON-##>-management of fatigue in rheumatoid arthritis a randomised controlled trial of group <PERSOON-##> TPM compared with conventional physical therapy in patients with rheumatoid arthritis <PERSOON-##> MCB, van der Meer <PERSOON-##> MHW Work participation and arthritis a systematic overview of challenges, adaptations and <PERSOON-##> of Joint Damage in Patients with early rheumatoid arthritis by initial aggressive treatment with disease-modifying <PERSOON-##> JM Identification of modifiable work-related factors that influence the risk of work disability Arthritis and employment research where are we? Where do we need to go? Problems faced at work due to inflammatory arthritis new insights gaines from understanding <PERSOON-##> MA, Hazes JMW, Luime JL Consequences ofg inflammatory arthritis for workplace productivity loss and sick leave a A review of employability and worksite interventions for persons with rheumatoid arthritis Adaptations made by rheumatoid arthritis patients to continue working.
| 433 | nvr |
Review Determinants of physical function in rheumatoid arthritis association with the disease Work limitations in the outcome assessment of rheumatoid arthritis <PERSOON>-management of fatigue in rheumatoid arthritis a randomised controlled trial of group <PERSOON> TPM compared with conventional physical therapy in patients with rheumatoid arthritis <PERSOON> MCB, van der Meer <PERSOON> MHW Work participation and arthritis a systematic overview of challenges, adaptations and <PERSOON> of Joint Damage in Patients with early rheumatoid arthritis by initial aggressive treatment with disease-modifying <PERSOON> JM Identification of modifiable work-related factors that influence the risk of work disability Arthritis and employment research where are we? Where do we need to go? Problems faced at work due to inflammatory arthritis new insights gaines from understanding <PERSOON> MA, Hazes JMW, Luime JL Consequences ofg inflammatory arthritis for workplace productivity loss and sick leave a A review of employability and worksite interventions for persons with rheumatoid arthritis Adaptations made by rheumatoid arthritis patients to continue working <PERSOON> Pract Res Clin Rheumatol ### Oct;##(#) ###-## Review Meer <PERSOON> MHW Experiences and needs for work participation in employees with rheumatoid arthritis treated Adherence and satisfaction of rheumatoid arthritis patients with a long-term intensive Neovius M et al â Sick Leave and Disability Pension before and after initiation of antirheumatic therapies in clinical practice <PERSOON-##> Med Lav Ergon ### <PERSOON-##>-Mar;##(# Suppl A) <PERSOON-##> arthritis joint counts, radiographs, laboratory tests, and <PERSOON-##> consequences of rheumatoid arthritis quality of life measures in the Clin Exp Rheumatol ### <PERSOON-##> M, et al Impact of initial aggressive drug treatment with a combination of disease-modifying antirheumatic drugs on the development of work disability in early rheumatoid arthritis Early Suppression of Disease Activity is essential for maintenance of work capacity in <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> K, Yli-Kerttula Predictors of productivity loss in early rheumatoid arthritis a # year follow-up study <PERSOON-##> value of lost productivity over a five year follow up in early arthritis estimated om the basis of official register data on patientsâ sickness absence and gross income Stimulating active coping in patients with rheumatic diseases.
| 477 | nvr |
Clin Rheumatol ### Oct;##(#) ###-## Review Meer <PERSOON> MHW Experiences and needs for work participation in employees with rheumatoid arthritis treated Adherence and satisfaction of rheumatoid arthritis patients with a long-term intensive Neovius M et al â Sick Leave and Disability Pension before and after initiation of antirheumatic therapies in clinical practice <PERSOON> Med Lav Ergon ### <PERSOON>-Mar;##(# Suppl A) <PERSOON> arthritis joint counts, radiographs, laboratory tests, and <PERSOON> consequences of rheumatoid arthritis quality of life measures in the Clin Exp Rheumatol ### <PERSOON> M, et al Impact of initial aggressive drug treatment with a combination of disease-modifying antirheumatic drugs on the development of work disability in early rheumatoid arthritis Early Suppression of Disease Activity is essential for maintenance of work capacity in <PERSOON> M, <PERSOON> K, Yli-Kerttula Predictors of productivity loss in early rheumatoid arthritis a # year follow-up study <PERSOON> value of lost productivity over a five year follow up in early arthritis estimated om the basis of official register data on patientsâ sickness absence and gross income Stimulating active coping in patients with rheumatic diseases <PERSOON-##> and Counselling, Volume ##, Issue <DATUM> ##<DATUM> Joint damage and disability in rheumatoid arthritis an updated systematic Clin Exp Rheumatol ### <PERSOON-##> are the consequences of early rheumatoid arthritis for the individual? <PERSOON-##> Pract Res Clin Rheumatol ### Feb;##(#) ###-## Review Clin Exp Rheumatol ### <PERSOON-##> as the treatment goal â the FIN-RACo trial How to assess early rheumatoid arthritis in daily clinical practice <PERSOON-##> LM, van <PERSOON-##> exposure is associated with increased risk of developing rheumatoid arthritis results from the Swedish EIRA study <PERSOON-##> of Functioning, Disability and Health (ICF) Core Sets for <PERSOON-##> Dis ### Nov;## Suppl # ii##-ii## <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> J How to assess the impact of arthritis on the individual patient the <PERSOON-##>, L.
| 500 | nvr |
Education and Counselling, Volume ##, Issue <DATUM> ##<DATUM> Joint damage and disability in rheumatoid arthritis an updated systematic Clin Exp Rheumatol ### <PERSOON> are the consequences of early rheumatoid arthritis for the individual? <PERSOON> Pract Res Clin Rheumatol ### Feb;##(#) ###-## Review Clin Exp Rheumatol ### <PERSOON> as the treatment goal â the FIN-RACo trial How to assess early rheumatoid arthritis in daily clinical practice <PERSOON> LM, van <PERSOON> exposure is associated with increased risk of developing rheumatoid arthritis results from the Swedish EIRA study <PERSOON> of Functioning, Disability and Health (ICF) Core Sets for <PERSOON> Dis ### Nov;## Suppl # ii##-ii## <PERSOON> L, <PERSOON> J How to assess the impact of arthritis on the individual patient the <PERSOON-##>, L arthritis results from the Swedish EIRA case-control study <PERSOON-##> effect of biological agents on work participation in rheumatoid arthritis patients a Psychological well-being across # year with rheumatoid arthritis coping Van <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> FJH Preventing work disability among employees with rheumatoid arthritis what medical we help employees with chronic diseases to stay at work? A review of interventions How can doctors help their patients to return to work? <PERSOON-##> JW; <LOCATIE> Overview of work disability in rheumatoid arthritis patients as observed in cross-sectional <PERSOON-##> No abstract available <PERSOON-##> GA, Working Status among Dutch patients with rheumatoid arthritis work disability and working <PERSOON-##> JWG Productivity costs among patients with rheumatoid arthritis the influence of methods and Outcomes of early rheumatoid arthritis â the WHO-ICF framework <PERSOON-##> reumazorg In Reumatologie handboek inflammatoire aandoeningen.
| 413 | nvr |
Toepassing MESNA bij Cyclofosfamide voor de behandeling van autoimmuunziekten Cyclofosfamide wordt toegepast bij de behandeling van SLE, sclerodermie, ANCA is geassocieerd met hemorrhagische cystitis en een verhoogde incidentie van blaascarcinoom Hemorrhagische cystitis is waarschijnlijk een risico voor het krijgen van Zowel het optreden van hemorrhagische cystitis als van blaaskanker houden verband met de cumulatieve dosis cyclofosfamide als mede de duur van de behandeling Cystoscopisch bevestigde hemorrhagische cystitis komt voor bij ##-##% van patiënten die zijn behandeld met minstens ### gram cyclofosfamide over een totale behandelperiode van ## maanden of langer (een gebruikelijke orale dosering is ### mg/dag) De incidentie van blaascarcinoom bij deze groepen patiënten was toegenomen met een Odds ratio tussen #,# en ### Anders uitgedrukt is er een risico van ##% na ## tot <LEEFTIJD> jaar orale cyclofosfamide behandeling Patiënten met blaaskanker kregen allen )## gram cyclofosfamide, met een meerderheid )### gram cumulatief Na intermitterende intraveneuze behandeling met cyclofosfamide zijn zeer incidenteel hemorrhagische cystitis en/of blaaskanker beschreven Dit geldt zeker voor de doseringen die voor reumatologische indicaties wordt toegepast Doseringen )## gram cyclofosfamide dat vermoedelijk de blaastoxiciteit veroorzaakt, het acroleine, inactiveren Om deze reden is MESNA toegepast in de reumatologie en interne geneeskunde Bij oncologische indicaties voor cyclofosfamide wordt MESNA echter niet gebruikt (tenzij zeer hoge doseringen worden toegepast) Dit verschil berust niet op rationele gronden MESNA is beschikbaar als tabletten van ###mg en ###mg en voor intraveneuze toediening (de gebruikelijke doseringsschemaâs berusten op farmacodynamiek â zie In diermodellen bleek MESNA effectief bij (zeer) hoge doses cyclofosfamide Data over bescherming tegen hemorrhagische cystitis bij mensen zijn niet voldoende om toepassing Voor de hand liggende informatie over hyperhydratie, frequent urineren en het advies om oraal cyclofosfamide niet in te nemen voor het slapen gaan, moeten worden gegeven, ook al is er geen formeel bewijs dat daarmee hemorrhagische cystitis en/of blaascarcinoom wordt voorkomen Oraal Mesna gaf in een studie met langdurige followup van Wegener patiënten een lagere incidentie van cystitis (##%) dan twee andere studies waarin MESNA niet werd toegepast De methoden van follow-up en diverse Er kan met de huidige gegevens geen evidence based richtlijn betreffende de toepassing De American Society for Clinical Oncology adviseert GEEN routinematig gebruik van MESNA bij cyclofosfamide (op grond van de lage incidentie van hemorrhagische cystitis met standaard doseringen) Uitzondering is gebruik van hoge doseringen (## mg/kg of Ook de BSR stelt dat MESNA âshould be consideredâ bij patiënten die cyclofosfamide iv krijgen De EULAR geeft sterker advies om MESNA preventief toe te passen bij pulse cyclofosfamide gebruik In de Lupus consensus guidelines wordt geen advies vermeld Tekstboeken geven meestal een aanbeveling om wel MESNA te geven Er zijn indirecte aanwijzingen voor de effectiviteit van MESNA ter preventie van blaascarcinoom (dierstudies en oncologische studies met zeer hoge doses ifosfamide of cyclofosfamide) Deze studies betreffen vooral de orale toepassing van cyclofosfamide en Het is gepast om bij hogere en met name (te verwachten) hogere cumulatieve dosering van cyclofosfamide de toepassing van MESNA te overwegen.
| 603 | nvr |
Standpunt van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie inzake JAK remmers # Indicatie en behandeling van reumatoïde artritis met JAK-remmers # Auteurs Prof <PERSOON> & <PERSOON> fees/consultancy fees from <PERSOON> and <PERSOON> received research support to his institution and/or consultancy/speaking fees from Pfizer, AbbVie, <PERSOON>, Sinds ### zijn de JAK-remmers in <LOCATIE> verkrijgbaar en de JAK-remmers betekenen een belangrijke uitbreiding van het farmacotherapeutische arsenaal dat de reumatoloog tot beschikking heeft Daarom heeft het Bestuur van de NVR bovengenoemde leden verzocht JAK remmers zijn âoral small moleculesâ (âtargeted synthetic DMARDs, âtsDMARDsâ) die de enzymen remmen die de signaaltransductie verzorgen nadat cytokines aan cytokine receptoren binden Er zijn # JAKs JAK#, JAK#, JAK# en TYk# Recent zijn binnen <LOCATIE> twee JAK remmers beschikbaar gekomen, tofacitinib en baricitinib Deze twee middelen hebben een iets verschillende specificiteit tofacitinib remt met name JAK# en JAK# terwijl Deze middelen worden oraal gegeven en door het remmen van de cytokine-cytokine receptor geïnduceerde signaal transductie worden de effecten van verhoogde proinflammatoire cytokine productie geremd Dit betekent dat naast het wegvangen van cytokinen door antilichamen of fusie-eiwitten er nu ook orale middelen zijn die de effecten Dit standpunt (behandelrichtlijn) is bedoeld om een praktisch hulpmiddel te bieden bij de behandeling van RA-patiënten die in aanmerking komen voor een behandeling met een JAK remmer, hoe de behandeling uit te voeren en te volgen Het standpunt heeft van <DATUM> tot en met <DATUM> op het NVR-net gestaan, om de leden de gelegenheid te bieden om commentaar te geven De onderbouwing voor deze behandelrichtlijn vormt de literatuur en de samenvatting van de productkenmerken (SmPC, ook wel #B-tekst genoemd) van baricitinib en tofacitinib Dit standpunt is gebaseerd op de op <DATUM> beschikbare gegevens en kan in de loop van de tijd aangepast worden aan de voortschrijdende en mogelijk veranderende inzichten op dit zich snel ontwikkelende De effectiviteit van tofacitinib en baricitinib is aangetoond in twee complete klinische onderzoeksprogrammaâs met RCTâs ,[#,#] zowel in combinatie met methotrexaat (MTX) bij patiënten met een onvoldoende response op MTX (ORAL Standard, ORAL Scan en RABUILD), bij patiënten met een onvoldoende respons op bDMARDs (ORAL Step en RABEACON), en in monotherapie in vergelijking met MTX bij MTX-naïeve patiënten (ORAL Start and RA-BEGIN) Reductie in radiologische progressie is aangetoond (ORAL Scan, RA-BUILD and RA-BEACON), en baricitinib gaf, statistisch gezien, zelfs meer remming van ziekteaktiviteit en verbetering van HAQ en PROâs dan de TNF blokker adalimumab in combinatie met MTX in de RA-BEAM studie [#] Wat schade betreft was er geen verschil Deze evidence heeft ertoe geleid dat in de nieuwe EULAR RA aanbevelingen de JAK remmers nu naast de bDMARDS zijn geplaatst waarbij het belangrijkste verschil is dat met bDMARDS.
| 577 | nvr |
bij de behandeling van RA-patiënten die in aanmerking komen voor een behandeling met een JAK remmer, hoe de behandeling uit te voeren en te volgen Het standpunt heeft van <DATUM> tot en met <DATUM> op het NVR-net gestaan, om de leden de gelegenheid te bieden om commentaar te geven De onderbouwing voor deze behandelrichtlijn vormt de literatuur en de samenvatting van de productkenmerken (SmPC, ook wel #B-tekst genoemd) van baricitinib en tofacitinib Dit standpunt is gebaseerd op de op <DATUM> beschikbare gegevens en kan in de loop van de tijd aangepast worden aan de voortschrijdende en mogelijk veranderende inzichten op dit zich snel ontwikkelende De effectiviteit van tofacitinib en baricitinib is aangetoond in twee complete klinische onderzoeksprogrammaâs met RCTâs ,[#,#] zowel in combinatie met methotrexaat (MTX) bij patiënten met een onvoldoende response op MTX (ORAL Standard, ORAL Scan en RABUILD), bij patiënten met een onvoldoende respons op bDMARDs (ORAL Step en RABEACON), en in monotherapie in vergelijking met MTX bij MTX-naïeve patiënten (ORAL Start and RA-BEGIN) Reductie in radiologische progressie is aangetoond (ORAL Scan, RA-BUILD and RA-BEACON), en baricitinib gaf, statistisch gezien, zelfs meer remming van ziekteaktiviteit en verbetering van HAQ en PROâs dan de TNF blokker adalimumab in combinatie met MTX in de RA-BEAM studie [#] Wat schade betreft was er geen verschil Deze evidence heeft ertoe geleid dat in de nieuwe EULAR RA aanbevelingen de JAK remmers nu naast de bDMARDS zijn geplaatst waarbij het belangrijkste verschil is dat met bDMARDS de JAK remmers behouden bleef en waarbij een opvallend hoog percentage van de patiënten gedurende zeer lange tijd JAK remmers bleef gebruiken wat een indicatie is dat de Gebaseerd op het werkingsmechanisme worden geen andere bijwerkingen verwacht, dan die gezien worden bij anti-cytokine therapie zoals anti-IL# of anti-TNF Wij adviseren dan ook patiënten die behandeld gaan worden met een JAK-remmer op een zelfde wijze te screenen als patiënten die met een bDMARD behandeld gaan worden Echter, uit klinische studies komt naar voren dat de incidentie van herpes zoster infecties duidelijk verhoogd i s[#] De incidentie per ### patiëntjaren voor tofacitinib is #,# infecties terwijl in de controle MTX groep dit ongeveer #,# per ### patiënt jaren was Deze getallen zijn voor baricitinib vergelijkbaar Vaccinatie kan overwogen worden waarbij de beschikbare data laten zien dat in âgezonde ##-plussersâ vaccinatie de incidentie van herpes zoster met een factor ## vermindert Er zijn onvoldoende data beschikbaar om op dit moment al te adviseren dat elke RA patiënt die met een JAK remmer behandeld gaat worden Daarnaast wordt aanbevolen om de hematologie te controleren bij aanvang na # â # weken en dan elke # maanden en ook het lipiden profiel na # (tofacitinib) tot ## weken (baricitinib) Het is niet uitgesloten dat baricitinib geassocieerd is met een verhoogde kans op veneuze geadviseerd om baricitinib voorzichtig te gebruiken bij patiënten met risicofactoren VTE zoals een hogere leeftijd, obesitas, een voorgeschiedenis met VTE of bij patiënten die.
| 609 | nvr |
en waarbij een opvallend hoog percentage van de patiënten gedurende zeer lange tijd JAK remmers bleef gebruiken wat een indicatie is dat de Gebaseerd op het werkingsmechanisme worden geen andere bijwerkingen verwacht, dan die gezien worden bij anti-cytokine therapie zoals anti-IL# of anti-TNF Wij adviseren dan ook patiënten die behandeld gaan worden met een JAK-remmer op een zelfde wijze te screenen als patiënten die met een bDMARD behandeld gaan worden Echter, uit klinische studies komt naar voren dat de incidentie van herpes zoster infecties duidelijk verhoogd i s[#] De incidentie per ### patiëntjaren voor tofacitinib is #,# infecties terwijl in de controle MTX groep dit ongeveer #,# per ### patiënt jaren was Deze getallen zijn voor baricitinib vergelijkbaar Vaccinatie kan overwogen worden waarbij de beschikbare data laten zien dat in âgezonde ##-plussersâ vaccinatie de incidentie van herpes zoster met een factor ## vermindert Er zijn onvoldoende data beschikbaar om op dit moment al te adviseren dat elke RA patiënt die met een JAK remmer behandeld gaat worden Daarnaast wordt aanbevolen om de hematologie te controleren bij aanvang na # â # weken en dan elke # maanden en ook het lipiden profiel na # (tofacitinib) tot ## weken (baricitinib) Het is niet uitgesloten dat baricitinib geassocieerd is met een verhoogde kans op veneuze geadviseerd om baricitinib voorzichtig te gebruiken bij patiënten met risicofactoren VTE zoals een hogere leeftijd, obesitas, een voorgeschiedenis met VTE of bij patiënten die ernstig actieve RA bij volwassen patiënten met een onvolledige respons op of intolerantie voor DMARD's Baricitinib en tofacitinib kunnen ook als monotherapie worden gegeven, bijvoorbeeld als MTX niet verdragen wordt of niet geschikt is sterke CYP#A# remmer óf een matig-sterke CYP#A# remmer met ook sterke CYP#C## ml/minuten ; #Ã/dag # mg; het gebruik bij een creatinineklaring ( ## ml/min wordt niet aanbevolen Bij leverfunctiestoornis bij een milde of matig-ernstige leverfunctiestoornis is geen dosisaanpassing nodig; toepassing bij een ernstige leverfunctiestoornis wordt niet Gegeven deze indicatie en op basis van alle data is in de EULAR richtlijn voor de behandeling van RA gekozen voor âRecommendation #â âIf the treatment target is not achieved with the first csDMARD strategy, when poor prognostic factors are present, Deze formulering geeft ruimte om direct met JAK-remming te starten voorafgaand aan een biological zoals TNF-remming, IL# remming en abatacept In vergelijk met de ### richtlijn is dit nu een essentieel andere formulering dan in de ### richtlijn waarin gekozen werd de JAK-remmers alleen te gebruiken na falen op een biological De rechtvaardiging voor deze plaatsbepaling is dat er veel meer lange termijn veiligheids data beschikbaar zijn (met name voor tofacitinib) en dat er data zijn die suggereren dat JAK-remming, met name bij baricitinib, effectiever is dan TNF-remming zowel wat betreft ziekteaktiviteit (DAS##-CRP), PROâs en invaliditeit (HAQ) maar niet wat betreft de remming van structurele schade Wel wordt nadrukkelijk gesteld dat er wat biologicals betreft, meer lange termijn data uit hele grote registries zijn zodat uit oogpunt van veiligheid de kans dat er een hele zeldzame.
| 624 | nvr |
voor DMARD's Baricitinib en tofacitinib kunnen ook als monotherapie worden gegeven, bijvoorbeeld als MTX niet verdragen wordt of niet geschikt is sterke CYP#A# remmer óf een matig-sterke CYP#A# remmer met ook sterke CYP#C## ml/minuten ; #Ã/dag # mg; het gebruik bij een creatinineklaring ( ## ml/min wordt niet aanbevolen Bij leverfunctiestoornis bij een milde of matig-ernstige leverfunctiestoornis is geen dosisaanpassing nodig; toepassing bij een ernstige leverfunctiestoornis wordt niet Gegeven deze indicatie en op basis van alle data is in de EULAR richtlijn voor de behandeling van RA gekozen voor âRecommendation #â âIf the treatment target is not achieved with the first csDMARD strategy, when poor prognostic factors are present, Deze formulering geeft ruimte om direct met JAK-remming te starten voorafgaand aan een biological zoals TNF-remming, IL# remming en abatacept In vergelijk met de ### richtlijn is dit nu een essentieel andere formulering dan in de ### richtlijn waarin gekozen werd de JAK-remmers alleen te gebruiken na falen op een biological De rechtvaardiging voor deze plaatsbepaling is dat er veel meer lange termijn veiligheids data beschikbaar zijn (met name voor tofacitinib) en dat er data zijn die suggereren dat JAK-remming, met name bij baricitinib, effectiever is dan TNF-remming zowel wat betreft ziekteaktiviteit (DAS##-CRP), PROâs en invaliditeit (HAQ) maar niet wat betreft de remming van structurele schade Wel wordt nadrukkelijk gesteld dat er wat biologicals betreft, meer lange termijn data uit hele grote registries zijn zodat uit oogpunt van veiligheid de kans dat er een hele zeldzame Ofschoon binnen de EULAR richtlijn samenstellers hier een redelijke mate van consensus over was (level of agreement #, waar de meeste aanbevelingen een hogere level of agreement hadden), is het natuurlijk een expert opinion en ontbreekt solide bewijsvoering dat deze In <LOCATIE> vereist de zorgverzekeraar in het algemeen dat de zorgaanbieder korting bedingt op de medicatie die valt onder een âadd-onâ Indien een middel preferente keuze is zal er in het algemeen een hogere korting gegeven worden Uiteraard moet een arts een eindstandige afweging maken om het beste middel voor de patiënt voor te schrijven Tegelijkertijd staat in onze artseneed âIk ken mijn verantwoordelijkheid voor de samenleving en zal de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg bevorderen â De afweging tussen het belang van de samenleving en toegankelijkheid van zorg en de beschikbaarheid van middelen in aanmerking nemende lokaal preferentiebeleid Op dit moment zijn er geen data over strategie studies waarin onderzocht wordt welke volgorde van medicatie de beste uitkomst heeft, zodat de NVR hier geen standpunt over in # Op basis van bovengenoemde overwegingen neemt de NVR het volgende standpunt in JAK-remmers kunnen toegepast worden bij patiënten behandeling van matig tot ernstig actieve RA bij volwassen patiënten met een onvolledige respons op of intolerantie voor Voor de registratie studies van Tofacitinib en Baracitinib verwijzen wij naar de EMA website # <PERSOON> P et al Baricitinib versus Placebo or Adalimumab in <PERSOON> JS et al.
| 585 | nvr |
Inleiding Naar aanleiding van een brief d d maart ### van <PERSOON> en <PERSOON>, heeft het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie het initiatief standpunt heeft tot doel het reduceren van het risico op retinopathie tijdens (hydroxy)chloroquine behandeling en is bestemd voor zowel reumatologen als oogartsen om op identieke wijze screening te laten plaatsvinden Het standpunt is opgesteld door <PERSOON> en <PERSOON>, reumatologen De inhoud van de richtlijn is afgestemd met <PERSOON> S <PERSOON>, oogartsen, en is aangeboden aan de richtlijncommissie van het subcommissie richtlijnen NOG, collega <PERSOON>, oogarts, goedkeuring verleend aan deze richtlijn Hierna is het standpunt nogmaals beoordeeld door de commissie van kwaliteit van de NVR Op de najaarsdagen is standpunt plenair besproken, waarna het opnieuw aangeboden is ter beoordeling Achtergrond In de behandeling van reumatische systeemziekten als systemische lupus erythematosus (SLE) en in mindere mate ook reumatoïde artritis (RA) speelt (hydroxy)chloroquine ((H)CQ) een belangrijke rol In algemene zin zijn er weinig systemische bijwerkingen te verwachten van (H)CQ, echter een zeldzame bijwerking is irreversibele toxische (H)CQ-retinopathie, welke in het verleden geschat werd op #,# â #,#% bij langdurige (H)CQ-gebruikers (<DATUM> Recent zijn er meer geavanceerdere diagnostische tools tot de beschikking gekomen waardoor blijkt dat subklinische (H)CQ retinopathie wel tot #,#% voorkomt na <LEEFTIJD> jaar (H)CQ gebruik (#) De pathogenese is niet geheel duidelijk, maar het concept is dat (H)CQ bindt aan het melanine op de fotoreceptoren van het retina pigment epitheel, waardoor er een permanente depigmentatie optreedt met, in theorie, visusklachten tot gevolg Om dit te voorkomen is inventarisatie van risicofactoren en follow up middels een gestandaardiseerd protocol van essentieel belang Mocht er sprake zijn van (H)CQ-retinopathie moet (H)CQ gestaakt worden om progressie van visusverlies te voorkomen Risicofactoren (H)CQ-retinopathie Recent onderzoek heeft aangetoond dat er risicofactoren zijn om een betere risico-inventarisatie te maken voor (H)CQ-retinopathie Risicofactoren voor (H)CQretinopathie waar een duidelijk klinische relevantie aan verbonden kan worden zijn (#;#) Dagelijkse dosering een hogere dosering per werkelijk gemeten lichaamsgewicht van het risico aangetoond (#;#) Dosering per kilogram lichaamsgewicht is een betere voorspeller dan cumulatieve dosering Relevant is de dosering per werkelijk lichaamsgewicht te bekijken, omdat is aangetoond dat werkelijk lichaamsgewicht een betere voorspeller is dan ideaal lichaamsgewicht Daarnaast kan ideaal lichaamsgewicht sneller overdosering geven bij ) <LEEFTIJD> jaar gebruik van de medicatie het risico op (H)CQ-retinopathie is heel laag (( #%) in de eerste <LEEFTIJD> jaar van (H)CQ-gebruik zonder andere risicofactoren voor (H)CQ Recent onderzoek laat zelfs zien dat het risico niet (heel veel) lijkt toe te nemen (jaarlijks risico ( #,#%) bij een dosering ( # mg/kg in de eerste <LEEFTIJD> jaar Na <LEEFTIJD> jaar gebruik is er wel degelijk een.
| 597 | nvr |
blijkt dat subklinische (H)CQ retinopathie wel tot #,#% voorkomt na <LEEFTIJD> jaar (H)CQ gebruik (#) De pathogenese is niet geheel duidelijk, maar het concept is dat (H)CQ bindt aan het melanine op de fotoreceptoren van het retina pigment epitheel, waardoor er een permanente depigmentatie optreedt met, in theorie, visusklachten tot gevolg Om dit te voorkomen is inventarisatie van risicofactoren en follow up middels een gestandaardiseerd protocol van essentieel belang Mocht er sprake zijn van (H)CQ-retinopathie moet (H)CQ gestaakt worden om progressie van visusverlies te voorkomen Risicofactoren (H)CQ-retinopathie Recent onderzoek heeft aangetoond dat er risicofactoren zijn om een betere risico-inventarisatie te maken voor (H)CQ-retinopathie Risicofactoren voor (H)CQretinopathie waar een duidelijk klinische relevantie aan verbonden kan worden zijn (#;#) Dagelijkse dosering een hogere dosering per werkelijk gemeten lichaamsgewicht van het risico aangetoond (#;#) Dosering per kilogram lichaamsgewicht is een betere voorspeller dan cumulatieve dosering Relevant is de dosering per werkelijk lichaamsgewicht te bekijken, omdat is aangetoond dat werkelijk lichaamsgewicht een betere voorspeller is dan ideaal lichaamsgewicht Daarnaast kan ideaal lichaamsgewicht sneller overdosering geven bij ) <LEEFTIJD> jaar gebruik van de medicatie het risico op (H)CQ-retinopathie is heel laag (( #%) in de eerste <LEEFTIJD> jaar van (H)CQ-gebruik zonder andere risicofactoren voor (H)CQ Recent onderzoek laat zelfs zien dat het risico niet (heel veel) lijkt toe te nemen (jaarlijks risico ( #,#%) bij een dosering ( # mg/kg in de eerste <LEEFTIJD> jaar Na <LEEFTIJD> jaar gebruik is er wel degelijk een gedefinieerd als stadium #, #, of # nierfalen of een eGFR ( ## mL/ min per # ## m# geeft een duidelijk toegenomen risico (odds ratio, <DATUM> ##%CI, <DATUM> # #) op ontwikkeling van (H)CQretinopathie (H)CQ wordt namelijk voor het grootste gedeelte renaal geklaard Een verminderde nierfunctie kan om deze reden leiden tot hogere medicijnspiegels in het bloed Gelijktijdig gebruik van tamoxifen Bij patiënten met mammacarcinoom en gelijktijdig gebruik van tamoxifen blijkt er een #-voudig verhoogd risico te bestaan Anderszins maculo- dan wel retinopathie Er bestaat geen duidelijk bewijs dat hierdoor een hogere toxiciteit bestaat, maar toevoegen van een potentieel toxisch agens bovenop een al bestaande retinopathie lijkt niet aantrekkelijk Belangrijker is het feit dat vaststelling van (H)CQ-retinopathie lastiger is indien er reeds afwijkingen bestaan, waarmee onderscheid Indien één van bovenstaande risicofactoren aanwezig is spreekt men van een hoog-risicopatiënt (tabel In de literatuur wordt gesproken over andere mogelijke risicofactoren (leeftijd, leverenzymstoornissen, genetische predispositie), echter hiervoor bestaat vooralsnog onvoldoende bewijs om deze klinisch Indien de verwachting is dat patienten langdurig hydroxychloroquine (zoals in het geval van SLE) zullen gebruiken, dienen de volgende onderzoeken plaats te vinden bij start (H)CQ, binnen een jaar na starten van de behandeling, voor een goede analyse naar (H)CQ retinopathie ⢠Anamnese In de anamnese dient aandacht te zijn voor de volgende zaken ⪠is er sprake van een visusdaling (in het bijzonder fotofobie, nachtblindheid of centrale ⪠Medische voorgeschiedenis of bekende eGFR ( ## ml/min of stadium #,# of nierfalen ⢠Laboratoriumonderzoek.
| 662 | nvr |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.