text stringlengths 80 6.25k | text_len int64 32 3.12k | src stringclasses 7 values |
|---|---|---|
data van registratietrials er zowel een plaats kan zijn bij de biological-naïeve als # <PERSOON> L (###) JAK inhibition in inflammatory bowel disease # Sandborn WJ, <PERSOON> N, <PERSOON> OI, Investigators OS (###) Tofacitinib as Induction and Maintenance Therapy for <PERSOON> S, <PERSOON> JO, Sands BE, <PERSOON> M, <PERSOON> JC, Bushmakin AG, <PERSOON> DT (###) Tofacitinib in Patients with Ulcerative Colitis Health-Related Quality of Life in Phase # Randomised Controlled Induction and # <PERSOON> CI, <PERSOON-##> for Patients With Ulcerative Colitis Clin Gastroenterol Hepatol # Winthrop KL, Melmed GY, Vermeire S, Long <PERSOON-##> AJ, Nduaka CI, <PERSOON-##> in <PERSOON-##> SB, Tanaka Y, <PERSOON-##> X, <PERSOON-##> JR, <PERSOON-##> EB, <PERSOON-##> KL, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> J (###) Long-term # years integrated analysis of data from the global clinical trials <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> RF (###) Safety and maintenance of response for tofacitinib monotherapy and combination therapy in rheumatoid arthritis an analysis of pooled data from open-label long-term extension # <PERSOON-##> TF, Harper MK, Ports WC, <PERSOON-##> AC (###) Tofacitinib in patients with moderate-to-severe chronic plaque psoriasis long-term safety and efficacy in an open-label extension study <PERSOON-##> GR, Sands BE, <PERSOON-##> of Tofacitinib for Treatment of Ulcerative Colitis, Based on <DATUM> Years of <PERSOON-##> MC, <PERSOON-##> H, <PERSOON-##> MEB, Feldman SR, Baumgart DC (###) Outcomes of Pregnancies With Maternal/Paternal Exposure in the Tofacitinib Safety Databases for <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> J, Fan H, <PERSOON-##> CO, #rd (###) <PERSOON-##> effect of tofacitinib on pneumococcal and influenza vaccine responses in rheumatoid arthritis <PERSOON-##> Dis ## ##.
| 538 | nvmdl |
© ###, Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd of openbaar worden gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Deze richtlijn is opgesteld door een daartoe geïnstalleerde multidisciplinaire werkgroep voorgezeten door De richtlijn is vervolgens vastgesteld in de algemene ledenvergadering De richtlijn vertegenwoordigt de geldende professionele standaard ten tijde van de opstelling van de richtlijn De richtlijn bevat aanbevelingen van algemene aard Het is mogelijk dat deze aanbevelingen in een individueel geval niet van toepassing zijn De toepasbaarheid en de toepassing van de richtlijnen in de praktijk is de verantwoordelijkheid van de behandelend arts Er kunnen zich feiten of omstandigheden voordoen waardoor het wenselijk is dat in het belang van de patiënt van de richtlijn wordt afgeweken Deze richtlijn over lichen planus is een document met aanbevelingen ter ondersteuning van de dagelijkse praktijkvoering De richtlijn berust op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek en aansluitende meningsvorming gericht op het vaststellen van goed medisch handelen De richtlijn geeft aanbevelingen over begeleiding en behandeling van patiënten met lichen planus en schenkt aandacht aan de De richtlijn is bestemd voor leden van de medische en paramedische beroepsgroepen, waartoe behoren dermatologen, pathologen, mond-, kaak- en aangezichtschirurgen, gynaecologen, urologen, kinderartsen, allergologen, MDL-artsen, huisartsen, seksuologen, bekkenfysiotherapeuten, mondhygiënisten, maatschappelijk werkers, psychologen en verpleegkundigen Voor patiënten is een afgeleide tekst van de Voor het ontwikkelen van de richtlijn werd een multidisciplinaire werkgroep ingesteld, bestaande uit een Bij het samenstellen van de werkgroep is rekening gehouden met de geografische spreiding van de centra De werkgroepleden hebben onafhankelijk gehandeld en geen enkel werkgroeplid ontving gunsten De werkgroep werkte gedurende twee jaar (zes vergaderingen) aan een conceptrichtlijntekst In de eerste vergadering werden knelpunten en wensen ten aanzien van de richtlijn geïnventariseerd De werkgroep formuleerde aan de hand hiervan de uitgangsvragen als vermeld in deze richtlijn Deze werden op het bureau van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) uitgewerkt tot een PICO-zoekvraag Via systematische zoekopdrachten en reference checking is bruikbare literatuur verzameld, met hulp van een informatiespecialist werkzaam bij de Orde van Medisch Specialisten Deze literatuur werd ingeladen in Reference Manager en ontdubbeld De ondersteuners op het bureau van de NVDV hebben de literatuur beoordeeld op inhoud en kwaliteit Vervolgens zijn teksten geschreven, waarin de beoordeelde literatuur werd verwerkt Deze teksten, op basis van de evidencetabellen uit de literatuur, werden tijdens een tweedaagse vergadering besproken en van nuances en aanbevelingen voorzien Daarna werd de tekst nog meerdere malen per mail bediscussieerd binnen de Deze tekst werd in november ### aan alle betrokken wetenschappelijke verenigingen opgestuurd met de vraag dit voor te leggen aan de leden via de desbetreffende websites De commentaren zijn in de De aanbevelingen uit deze richtlijn zijn voor zover mogelijk gebaseerd op bewijs uit gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek Relevante artikelen werden gezocht door het verrichten van systematische zoekacties in de Cochrane Library, Medline, EMBASE en PsychInfo.
| 557 | nvmdl |
het samenstellen van de werkgroep is rekening gehouden met de geografische spreiding van de centra De werkgroepleden hebben onafhankelijk gehandeld en geen enkel werkgroeplid ontving gunsten De werkgroep werkte gedurende twee jaar (zes vergaderingen) aan een conceptrichtlijntekst In de eerste vergadering werden knelpunten en wensen ten aanzien van de richtlijn geïnventariseerd De werkgroep formuleerde aan de hand hiervan de uitgangsvragen als vermeld in deze richtlijn Deze werden op het bureau van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) uitgewerkt tot een PICO-zoekvraag Via systematische zoekopdrachten en reference checking is bruikbare literatuur verzameld, met hulp van een informatiespecialist werkzaam bij de Orde van Medisch Specialisten Deze literatuur werd ingeladen in Reference Manager en ontdubbeld De ondersteuners op het bureau van de NVDV hebben de literatuur beoordeeld op inhoud en kwaliteit Vervolgens zijn teksten geschreven, waarin de beoordeelde literatuur werd verwerkt Deze teksten, op basis van de evidencetabellen uit de literatuur, werden tijdens een tweedaagse vergadering besproken en van nuances en aanbevelingen voorzien Daarna werd de tekst nog meerdere malen per mail bediscussieerd binnen de Deze tekst werd in november ### aan alle betrokken wetenschappelijke verenigingen opgestuurd met de vraag dit voor te leggen aan de leden via de desbetreffende websites De commentaren zijn in de De aanbevelingen uit deze richtlijn zijn voor zover mogelijk gebaseerd op bewijs uit gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek Relevante artikelen werden gezocht door het verrichten van systematische zoekacties in de Cochrane Library, Medline, EMBASE en PsychInfo publicatiedatum, tijdschrift, leeftijd of geslacht De artikelen zijn geselecteerd op grond van de volgende Vanwege het veelal ontbreken van randomized clinical trials werd er voor de meeste zoekacties niet beperkt op de fundamentele opzet van de studie Algemene exclusiecriteria waren - taal anders dan <PERSOON> en <PERSOON> De zoekacties zijn met behulp van de PICO-systematiek opgebouwd Dit houdt in dat voor elke uitgangsvraag een zoekvraag is geformuleerd, waarbij zoveel mogelijk de volgende structuur is gehanteerd Patiënt â Interventie â Controle â Outcome De zoekvragen hebben de P als gemeenschappelijke onderdeel, de overige onderdelen van de PICO werden geformuleerd op basis van de uitgangsvraag De exacte zoekacties zijn weergegeven in bijlage # Van de geselecteerde referenties op basis van titel en/of abstract werd de full-tekst aangevraagd Op basis van full-tekst artikelen is vervolgens verder geselecteerd en werden artikelen zonder informatie over de betreffende uitgangsvraag geëxcludeerd De overgebleven artikelen werden full-tekst beoordeeld op De kwaliteit van de artikelen is hierbij gegradeerd, waarbij de indeling in tabel # is gebruikt Per deelonderwerp is vervolgens een evidence tabel opgesteld, volgens tevoren opgesteld format (zie Tabel # Indeling van de literatuur naar de mate van bewijskracht - A# systematische reviews die tenminste enkele onderzoeken van A#-niveau betreffen, waarbij de resultaten - A# gerandomiseerd vergelijkend klinisch onderzoek van goede kwaliteit (gerandomiseerde, dubbelblind - B gerandomiseerde klinische trials van matige kwaliteit of onvoldoende omvang of ander vergelijkend - D mening van deskundigen, bijvoorbeeld de werkgroepleden.
| 558 | nvmdl |
De artikelen zijn geselecteerd op grond van de volgende Vanwege het veelal ontbreken van randomized clinical trials werd er voor de meeste zoekacties niet beperkt op de fundamentele opzet van de studie Algemene exclusiecriteria waren - taal anders dan <PERSOON> en <PERSOON> De zoekacties zijn met behulp van de PICO-systematiek opgebouwd Dit houdt in dat voor elke uitgangsvraag een zoekvraag is geformuleerd, waarbij zoveel mogelijk de volgende structuur is gehanteerd Patiënt â Interventie â Controle â Outcome De zoekvragen hebben de P als gemeenschappelijke onderdeel, de overige onderdelen van de PICO werden geformuleerd op basis van de uitgangsvraag De exacte zoekacties zijn weergegeven in bijlage # Van de geselecteerde referenties op basis van titel en/of abstract werd de full-tekst aangevraagd Op basis van full-tekst artikelen is vervolgens verder geselecteerd en werden artikelen zonder informatie over de betreffende uitgangsvraag geëxcludeerd De overgebleven artikelen werden full-tekst beoordeeld op De kwaliteit van de artikelen is hierbij gegradeerd, waarbij de indeling in tabel # is gebruikt Per deelonderwerp is vervolgens een evidence tabel opgesteld, volgens tevoren opgesteld format (zie Tabel # Indeling van de literatuur naar de mate van bewijskracht - A# systematische reviews die tenminste enkele onderzoeken van A#-niveau betreffen, waarbij de resultaten - A# gerandomiseerd vergelijkend klinisch onderzoek van goede kwaliteit (gerandomiseerde, dubbelblind - B gerandomiseerde klinische trials van matige kwaliteit of onvoldoende omvang of ander vergelijkend - D mening van deskundigen, bijvoorbeeld de werkgroepleden gedefinieerde patiëntengroep met een tevoren gedefinieerd beleid op grond van de te onderzoeken testuitslagen, of besliskundig onderzoek naar de effecten van diagnostiek op klinische uitkomsten, waarbij resultaten van onderzoek van A#-niveau als basis worden gebruikt en voldoende rekening wordt gehouden - A# onderzoek ten opzichte van een referentietest, waarbij van tevoren criteria zijn gedefinieerd voor de te onderzoeken test en voor een referentietest, met een goede beschrijving van de test en de onderzochte klinische populatie het moet een voldoende grote serie van opeenvolgende patiënten betreffen, er moet gebruikgemaakt zijn van tevoren gedefinieerde afkapwaarden en de resultaten van de test en de 'gouden standaard' moeten onafhankelijk zijn beoordeeld Bij situaties waarbij multipele, diagnostische tests een rol spelen, is er in principe een onderlinge afhankelijkheid en dient de analyse hierop te zijn aangepast, - B vergelijking met een referentietest, beschrijving van de onderzochte test en populatie, maar niet de # # systematische review (A#) of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde on-derzoeken van niveau # tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau B # # onderzoek van niveau A# of B of onderzoek van niveau C # mening van deskundigen, bijvoorbeeld de werkgroepleden De beschrijving en beoordeling van de artikelen staan in de verschillende teksten onder het kopje âsamenvatting van de literatuurâ De literatuur is samengevat in een conclusie, waarbij het niveau van het Voor het komen tot een aanbeveling zijn er naast het wetenschappelijke bewijs vaak andere aspecten organisatorische aspecten; maatschappelijke consequenties of kosten Deze aspecten worden besproken na de conclusie(s).
| 586 | nvmdl |
grond van de te onderzoeken testuitslagen, of besliskundig onderzoek naar de effecten van diagnostiek op klinische uitkomsten, waarbij resultaten van onderzoek van A#-niveau als basis worden gebruikt en voldoende rekening wordt gehouden - A# onderzoek ten opzichte van een referentietest, waarbij van tevoren criteria zijn gedefinieerd voor de te onderzoeken test en voor een referentietest, met een goede beschrijving van de test en de onderzochte klinische populatie het moet een voldoende grote serie van opeenvolgende patiënten betreffen, er moet gebruikgemaakt zijn van tevoren gedefinieerde afkapwaarden en de resultaten van de test en de 'gouden standaard' moeten onafhankelijk zijn beoordeeld Bij situaties waarbij multipele, diagnostische tests een rol spelen, is er in principe een onderlinge afhankelijkheid en dient de analyse hierop te zijn aangepast, - B vergelijking met een referentietest, beschrijving van de onderzochte test en populatie, maar niet de # # systematische review (A#) of tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde on-derzoeken van niveau # tenminste # onafhankelijk van elkaar uitgevoerde onderzoeken van niveau B # # onderzoek van niveau A# of B of onderzoek van niveau C # mening van deskundigen, bijvoorbeeld de werkgroepleden De beschrijving en beoordeling van de artikelen staan in de verschillende teksten onder het kopje âsamenvatting van de literatuurâ De literatuur is samengevat in een conclusie, waarbij het niveau van het Voor het komen tot een aanbeveling zijn er naast het wetenschappelijke bewijs vaak andere aspecten organisatorische aspecten; maatschappelijke consequenties of kosten Deze aspecten worden besproken na de conclusie(s) dagelijkse praktijk en vindt een afweging plaats van de voor- en nadelen van de verschillende De uiteindelijk geformuleerde aanbeveling is het resultaat van het beschikbare bewijs in combinatie met deze overwegingen Het volgen van deze procedure en het opstellen van de richtlijn in dit âformatâ heeft als doel de transparantie van de richtlijn te verhogen Het biedt ruimte voor een efficiënte discussie tijdens de werkgroepvergaderingen en vergroot bovendien de helderheid voor de gebruiker van de In de verschillende fasen van de ontwikkeling van het concept van de richtlijn is zoveel mogelijk rekening gehouden met de implementatie van de richtlijn en de daadwerkelijke uitvoerbaarheid van de aanbevelingen De richtlijn wordt verspreid onder alle relevante beroepsgroepen Ook wordt een samenvatting gepubliceerd en zal er in verschillende specifieke vaktijdschriften aandacht aan worden besteed Daarnaast wordt de richtlijn onder de aandacht gebracht via de betrokken patiëntenvereniging en Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar wetenschappelijk onderbouwde en breed gedragen inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners zouden moeten voldoen om kwalitatief goede zorg te verlenen Aangezien richtlijnen uitgaan van âgemiddelde patiëntenâ, kunnen zorgverleners in individuele gevallen zo nodig afwijken van de aanbevelingen in de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie van de patiënt dat vereist, soms zelfs noodzakelijk Wanneer bewust van de richtlijn wordt afgeweken, moet dit echter beargumenteerd, gedocumenteerd en in overleg met de patiënt worden gedaan - Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie bij Bekkenproblematiek en Pre- en Postpartum Een richtlijn heeft alleen zeggingskracht als op continubasis onderhoud plaatsvindt, op grond van.
| 572 | nvmdl |
een afweging plaats van de voor- en nadelen van de verschillende De uiteindelijk geformuleerde aanbeveling is het resultaat van het beschikbare bewijs in combinatie met deze overwegingen Het volgen van deze procedure en het opstellen van de richtlijn in dit âformatâ heeft als doel de transparantie van de richtlijn te verhogen Het biedt ruimte voor een efficiënte discussie tijdens de werkgroepvergaderingen en vergroot bovendien de helderheid voor de gebruiker van de In de verschillende fasen van de ontwikkeling van het concept van de richtlijn is zoveel mogelijk rekening gehouden met de implementatie van de richtlijn en de daadwerkelijke uitvoerbaarheid van de aanbevelingen De richtlijn wordt verspreid onder alle relevante beroepsgroepen Ook wordt een samenvatting gepubliceerd en zal er in verschillende specifieke vaktijdschriften aandacht aan worden besteed Daarnaast wordt de richtlijn onder de aandacht gebracht via de betrokken patiëntenvereniging en Richtlijnen zijn geen wettelijke voorschriften, maar wetenschappelijk onderbouwde en breed gedragen inzichten en aanbevelingen waaraan zorgverleners zouden moeten voldoen om kwalitatief goede zorg te verlenen Aangezien richtlijnen uitgaan van âgemiddelde patiëntenâ, kunnen zorgverleners in individuele gevallen zo nodig afwijken van de aanbevelingen in de richtlijn Afwijken van richtlijnen is, als de situatie van de patiënt dat vereist, soms zelfs noodzakelijk Wanneer bewust van de richtlijn wordt afgeweken, moet dit echter beargumenteerd, gedocumenteerd en in overleg met de patiënt worden gedaan - Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie bij Bekkenproblematiek en Pre- en Postpartum Een richtlijn heeft alleen zeggingskracht als op continubasis onderhoud plaatsvindt, op grond van door gebruikers van de richtlijn aangeleverde commentaren Voor deze richtlijn is afgesproken één keer per jaar de literatuur te bekijken om nieuwe ontwikkelingen te volgen Bij essentiële ontwikkelingen kan besloten worden een gehele richtlijnwerkgroep bij elkaar te roepen en tussentijdse elektronische amendementen te maken om deze onder de verschillende beroepsgroepen te verspreiden In de huidige richtlijn zijn geen multidisciplinaire indicatoren ontwikkeld Ontwikkeling van deze indicatoren is een Vanwege een gebrek aan goed uitgevoerde RCTâs over de behandeling van lichen planus is het verrichten van gerandomiseerde vergelijkende studies aan te bevelen <PERSOON> for erosive lichen planus affecting mucosal sites Cochrane Database Syst Rev ### Feb ##; # CD### De Lichen Planus Vereniging <LOCATIE> heeft de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) en Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) verzocht het initiatief te nemen om een multidisciplinaire richtlijn op te stellen voor patiënten met lichen planus Op deze manier willen zij bereiken dat de kwaliteit van zorg verbetert Daarbij gaat het om de volgende items die mede voortvloeien uit de hieronder geformuleerde uitdagingen, valkuilen en knelpunten uit de praktijk - meer bekendheid van de aandoeningen bij huisartsen en tandartsen - meer tijd en aandacht tijdens een consult van de dermatoloog en andere specialisten - meer uniformiteit in diagnostiek en behandeling zowel tussen centra onderling als tussen - adequate follow up in verband met functionele klachten en maligne ontaarding.
| 543 | nvmdl |
aangeleverde commentaren Voor deze richtlijn is afgesproken één keer per jaar de literatuur te bekijken om nieuwe ontwikkelingen te volgen Bij essentiële ontwikkelingen kan besloten worden een gehele richtlijnwerkgroep bij elkaar te roepen en tussentijdse elektronische amendementen te maken om deze onder de verschillende beroepsgroepen te verspreiden In de huidige richtlijn zijn geen multidisciplinaire indicatoren ontwikkeld Ontwikkeling van deze indicatoren is een Vanwege een gebrek aan goed uitgevoerde RCTâs over de behandeling van lichen planus is het verrichten van gerandomiseerde vergelijkende studies aan te bevelen <PERSOON> for erosive lichen planus affecting mucosal sites Cochrane Database Syst Rev ### Feb ##; # CD### De Lichen Planus Vereniging <LOCATIE> heeft de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) en Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) verzocht het initiatief te nemen om een multidisciplinaire richtlijn op te stellen voor patiënten met lichen planus Op deze manier willen zij bereiken dat de kwaliteit van zorg verbetert Daarbij gaat het om de volgende items die mede voortvloeien uit de hieronder geformuleerde uitdagingen, valkuilen en knelpunten uit de praktijk - meer bekendheid van de aandoeningen bij huisartsen en tandartsen - meer tijd en aandacht tijdens een consult van de dermatoloog en andere specialisten - meer uniformiteit in diagnostiek en behandeling zowel tussen centra onderling als tussen - adequate follow up in verband met functionele klachten en maligne ontaarding hieruit voortvloeien daadwerkelijk in de praktijk in te voeren De multidisciplinaire richtlijn Lichen planus is tot stand gekomen met financiële steun van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) In de huidige richtlijn wordt het belang onderschreven van het patiëntenperspectief in het algemeen en van behandeltevredenheid en kwaliteit van leven in het bijzonder Veel van de aandachtspunten die de Lichen Planus Vereniging <LOCATIE> (LPVN) heeft aangedragen zijn verweven in deze richtlijn Om het patiëntenperspectief meer kracht bij te zetten is er op verzoek van de LPVN een landelijk vragenlijstonderzoek uitgevoerd naar behandeltevredenheid en kwaliteit van leven bij patiënten met LP In totaal werden ### LP-patiënten door de LPVN aangeschreven voor deelname aan dit onderzoek, met een respons van ##,#% (## patiënten) In dit onderzoek werden specifieke vragen gesteld over Bij de behandeling blijken patiënten effectiviteit het belangrijkste vinden, gevolgd door arts-patiënt relatie, veiligheid en informatieverschaffing Ongeveer de helft van de patiënten (##,#%) is tevreden over de huidige behandeling, waarbij patiënten het meest tevreden waren over de arts-patiënt relatie, en het minst over effectiviteit van de behandeling Tevens werden specifieke vragen gesteld over kwaliteit van leven Uit het vragenlijstonderzoek kwam naar voren dat patiënten met LP een lichte tot middelmatige vermindering van kwaliteit van leven ervaren De grootste vermindering wordt veroorzaakt door symptomen, het effect van lichen planus op emoties en dagelijks functioneren is kleiner Voor een Tevens heeft de LPVN een lijst met aandachtspunten voor de zorgverlener aangedragen Deze lijst geeft de zorgverlener in vogelvlucht een inzicht in de wensen van patiënten met lichen planus.
| 576 | nvmdl |
De multidisciplinaire richtlijn Lichen planus is tot stand gekomen met financiële steun van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) In de huidige richtlijn wordt het belang onderschreven van het patiëntenperspectief in het algemeen en van behandeltevredenheid en kwaliteit van leven in het bijzonder Veel van de aandachtspunten die de Lichen Planus Vereniging <LOCATIE> (LPVN) heeft aangedragen zijn verweven in deze richtlijn Om het patiëntenperspectief meer kracht bij te zetten is er op verzoek van de LPVN een landelijk vragenlijstonderzoek uitgevoerd naar behandeltevredenheid en kwaliteit van leven bij patiënten met LP In totaal werden ### LP-patiënten door de LPVN aangeschreven voor deelname aan dit onderzoek, met een respons van ##,#% (## patiënten) In dit onderzoek werden specifieke vragen gesteld over Bij de behandeling blijken patiënten effectiviteit het belangrijkste vinden, gevolgd door arts-patiënt relatie, veiligheid en informatieverschaffing Ongeveer de helft van de patiënten (##,#%) is tevreden over de huidige behandeling, waarbij patiënten het meest tevreden waren over de arts-patiënt relatie, en het minst over effectiviteit van de behandeling Tevens werden specifieke vragen gesteld over kwaliteit van leven Uit het vragenlijstonderzoek kwam naar voren dat patiënten met LP een lichte tot middelmatige vermindering van kwaliteit van leven ervaren De grootste vermindering wordt veroorzaakt door symptomen, het effect van lichen planus op emoties en dagelijks functioneren is kleiner Voor een Tevens heeft de LPVN een lijst met aandachtspunten voor de zorgverlener aangedragen Deze lijst geeft de zorgverlener in vogelvlucht een inzicht in de wensen van patiënten met lichen planus Lichen planus (LP, Grieks lichen = boommos) is een inflammatoire aandoening waarbij zowel huid als slijmvliezen (vooral de orale en genitale) kunnen zijn aangedaan Deze laatste vorm wordt ook wel âmucosale LPâ genoemd Door de vele verschijningsvormen van LP bestaan er vaak problemen met de Lichen planus kan op alle leeftijd voorkomen, maar wordt vooral gezien bij patiënten tussen de ## en <LEEFTIJD> jaar oud Bij kinderen wordt het vrijwel nooit gezien Jeuk en pijn zijn de meest voorkomende klachten en deze kunnen zeer hevig zijn Lichen planus van de huid presenteert zich doorgaans als kleine, in groepjes voorkomende baksteenrode, afgeplatte papels van enkele millimeters groot met aan het oppervlak witte 'Wickhamse striae' De kleine rode plekken kunnen samensmelten tot centimeters grote plekken Voorkeursplekken zijn vooral de polsen, onderrug, nek, geslachtsdelen, voeten en onderbenen, maar de afwijkingen kunnen over het gehele lichaam voorkomen Lichen planus van de slijmvliezen komt vooral voor in de mondholte en op de geslachtsdelen Soms wordt LP o a in de slokdarm, perianaal, de conjunctiva en op het slijmvlies van de neus gezien In deze richtlijn wordt ingegaan op de diagnostische en therapeutische aspecten van de diverse vormen van LP Met name in het beginstadium kunnen lichen planus en lichen sclerosus, zowel klinisch als histologisch, sterk op elkaar lijken Een belangrijk onderscheid is de betrokkenheid van het vagina-epitheel bij lichen planus, terwijl bij lichen sclerosus het vagina-epitheel niet wordt aangetast - nagel lichen planus.
| 590 | nvmdl |
planus (LP, Grieks lichen = boommos) is een inflammatoire aandoening waarbij zowel huid als slijmvliezen (vooral de orale en genitale) kunnen zijn aangedaan Deze laatste vorm wordt ook wel âmucosale LPâ genoemd Door de vele verschijningsvormen van LP bestaan er vaak problemen met de Lichen planus kan op alle leeftijd voorkomen, maar wordt vooral gezien bij patiënten tussen de ## en <LEEFTIJD> jaar oud Bij kinderen wordt het vrijwel nooit gezien Jeuk en pijn zijn de meest voorkomende klachten en deze kunnen zeer hevig zijn Lichen planus van de huid presenteert zich doorgaans als kleine, in groepjes voorkomende baksteenrode, afgeplatte papels van enkele millimeters groot met aan het oppervlak witte 'Wickhamse striae' De kleine rode plekken kunnen samensmelten tot centimeters grote plekken Voorkeursplekken zijn vooral de polsen, onderrug, nek, geslachtsdelen, voeten en onderbenen, maar de afwijkingen kunnen over het gehele lichaam voorkomen Lichen planus van de slijmvliezen komt vooral voor in de mondholte en op de geslachtsdelen Soms wordt LP o a in de slokdarm, perianaal, de conjunctiva en op het slijmvlies van de neus gezien In deze richtlijn wordt ingegaan op de diagnostische en therapeutische aspecten van de diverse vormen van LP Met name in het beginstadium kunnen lichen planus en lichen sclerosus, zowel klinisch als histologisch, sterk op elkaar lijken Een belangrijk onderscheid is de betrokkenheid van het vagina-epitheel bij lichen planus, terwijl bij lichen sclerosus het vagina-epitheel niet wordt aangetast - nagel lichen planus van de nagelplaat, bij ongeveer ##% van de patiënten - lichen planopilaris lichen planus van de haarzakjes, kan tot haaruitval leiden - lichen planus van de handpalmen en voetzolen - hypertrofische lichen planus (lichen planus met dikke 'plaques' op de huid) - actinische lichen planus (afwijkingen alleen op de aan zon blootgestelde huid) In deze richtlijn wordt eveneens ingegaan op het risico om een maligniteit van de penis, vulva, anus, mondholte of slokdarm te ontwikkelen bij LP Voor de maligniteiten zelf wordt nadrukkelijk verwezen naar bestaande richtlijnen over carcinomen van de penis, de vulva, de intra-epitheliale neoplasieën van de vulva (VIN), en plaveiselcelcarcinomen van de mondholte Deze zijn te raadplegen op (WEBLINK) Richtlijnen zijn vooral van belang bij zaken waar veel verwarring of onenigheid over bestaat Deze richtlijn kan bijdragen aan duidelijkheid over lichen planus met betrekking tot de volgende - behandeling is niet curatief en aan elke behandeling (bijvoorbeeld sterke corticosteroïden, - lichen planus is soms moeilijk van lichen sclerosus te onderscheiden - het op de voorgrond staan van de klacht (branderige) pijn en jeuk leidt er niet zelden toe dat patiënten met genitale lichen planus ten onrechte worden behandeld voor een candida-infectie - typisch voor lichen planus is het Koebner-fenomeen (ook idiosynkrasie genoemd) op de plaats van een huidbeschadiging ontstaat een nieuwe lichen planus laesie - bij lichen planus van het mondslijmvlies bestaat een licht verhoogde kans op het ontwikkelen van een - orale lichen planus kan leiden tot bemoeilijkte mondhygiëne.
| 580 | nvmdl |
ongeveer ##% van de patiënten - lichen planopilaris lichen planus van de haarzakjes, kan tot haaruitval leiden - lichen planus van de handpalmen en voetzolen - hypertrofische lichen planus (lichen planus met dikke 'plaques' op de huid) - actinische lichen planus (afwijkingen alleen op de aan zon blootgestelde huid) In deze richtlijn wordt eveneens ingegaan op het risico om een maligniteit van de penis, vulva, anus, mondholte of slokdarm te ontwikkelen bij LP Voor de maligniteiten zelf wordt nadrukkelijk verwezen naar bestaande richtlijnen over carcinomen van de penis, de vulva, de intra-epitheliale neoplasieën van de vulva (VIN), en plaveiselcelcarcinomen van de mondholte Deze zijn te raadplegen op (WEBLINK) Richtlijnen zijn vooral van belang bij zaken waar veel verwarring of onenigheid over bestaat Deze richtlijn kan bijdragen aan duidelijkheid over lichen planus met betrekking tot de volgende - behandeling is niet curatief en aan elke behandeling (bijvoorbeeld sterke corticosteroïden, - lichen planus is soms moeilijk van lichen sclerosus te onderscheiden - het op de voorgrond staan van de klacht (branderige) pijn en jeuk leidt er niet zelden toe dat patiënten met genitale lichen planus ten onrechte worden behandeld voor een candida-infectie - typisch voor lichen planus is het Koebner-fenomeen (ook idiosynkrasie genoemd) op de plaats van een huidbeschadiging ontstaat een nieuwe lichen planus laesie - bij lichen planus van het mondslijmvlies bestaat een licht verhoogde kans op het ontwikkelen van een - orale lichen planus kan leiden tot bemoeilijkte mondhygiëne - lichen planopilaris kan leiden tot definitieve haaruitval - nagel lichen planus kan leiden tot pijnklachten, functiebeperking en nagelverlies - bepaalde voedingsmiddelen kunnen de klachten van orale lichen planus verergeren - alle hier genoemde vormen van lichen planus kunnen leiden tot psychosociale ziektelast, anogenitale De incidentie en prevalentie van lichen planus (LP) is onbekend De prevalentie van LP ligt ruw geschat rond de #% De aandoening komt bij alle etnische groepen voor (Hellgren, ###) Waarschijnlijk komt orale lichen planus (OLP) meer voor dan cutane of genitale LP Cutane LP is vaak passagere, terwijl de mucosale LP persisteert Voor de prevalentie van OLP worden percentages genoemd van #,#% tot #,#% (Pindborg ###, Silverman ###, Axell ###) Hierbij kan het gaan om de prevalentie op een bepaald moment (puntprevalentie), de prevalentie in een bepaalde periode (bijv jaarprevalentie) of de prevalentie gedurende het hele leven van één persoon (life-time-prevalentie) Omdat uit prevalentiecijfers vaak niet duidelijk wordt waar men het over heeft (het gaat vaak om afgeleide berekeningen in een bepaalde regio op basis van verwijzingen en adherentie), blijft het bij een grove schatting LP komt vaker voor bij vrouwen de man-vrouwratio bedraagt <DATUM> Bij OLP ligt die verhouding op <DATUM> Bij mannen zijn de genitalia in een kwart van de gevallen aangedaan Bij vrouwen worden wat dit betreft nogal uiteenlopende percentages genoemd De aandoening kan op elke leeftijd optreden, maar komt vaak op latere (middelbare) leeftijd voor De aandoening vertoont bij mannen een piekleeftijd rond de ##.
| 613 | nvmdl |
kan leiden tot pijnklachten, functiebeperking en nagelverlies - bepaalde voedingsmiddelen kunnen de klachten van orale lichen planus verergeren - alle hier genoemde vormen van lichen planus kunnen leiden tot psychosociale ziektelast, anogenitale De incidentie en prevalentie van lichen planus (LP) is onbekend De prevalentie van LP ligt ruw geschat rond de #% De aandoening komt bij alle etnische groepen voor (Hellgren, ###) Waarschijnlijk komt orale lichen planus (OLP) meer voor dan cutane of genitale LP Cutane LP is vaak passagere, terwijl de mucosale LP persisteert Voor de prevalentie van OLP worden percentages genoemd van #,#% tot #,#% (Pindborg ###, Silverman ###, Axell ###) Hierbij kan het gaan om de prevalentie op een bepaald moment (puntprevalentie), de prevalentie in een bepaalde periode (bijv jaarprevalentie) of de prevalentie gedurende het hele leven van één persoon (life-time-prevalentie) Omdat uit prevalentiecijfers vaak niet duidelijk wordt waar men het over heeft (het gaat vaak om afgeleide berekeningen in een bepaalde regio op basis van verwijzingen en adherentie), blijft het bij een grove schatting LP komt vaker voor bij vrouwen de man-vrouwratio bedraagt <DATUM> Bij OLP ligt die verhouding op <DATUM> Bij mannen zijn de genitalia in een kwart van de gevallen aangedaan Bij vrouwen worden wat dit betreft nogal uiteenlopende percentages genoemd De aandoening kan op elke leeftijd optreden, maar komt vaak op latere (middelbare) leeftijd voor De aandoening vertoont bij mannen een piekleeftijd rond de ## LP bij kinderen onder de <LEEFTIJD> jaar is zeldzaam De meeste studies over mucosale / erosieve LP is een aandoening die relatief vaak niet wordt herkend Er is weinig bekend over het voorkomen van LP in <LOCATIE> Vanuit de patiëntenvereniging komt naar voren dat relatief veel patiënten langdurig met klachten rondlopen voordat de juiste diagnose wordt gesteld Hoewel het hierbij vooral gaat om de mucosale vormen van LP, wordt de cutane LP ook niet Het zou goed zijn als er een vorm van registratie zou komen, waardoor er meer inzicht komt in het voorkomen van LP en de verhouding tussen de vormen die zich in eerste instantie op de mucosa, dan - <PERSOON> lichen planus--a demographic study <PERSOON> prevalence of lichen ruber planus in different geographical areas in Sweden Acta - Pindborg JJ, Mehta FS, Daftary DK, Gupta PC, Bhonsle RB Prevalence of oral lichen planus among ### Indian villagers in <PERSOON> F A prospective follow-up study of ### patients with oral lichen planus persistence, remission, and malignant association <PERSOON> KE Childhood lichen planus demographics of a <PERSOON> AJ, De <PERSOON> planus in childhood report of ### cases Clin Exp Dermatol ###.
| 564 | nvmdl |
jaar is zeldzaam De meeste studies over mucosale / erosieve LP is een aandoening die relatief vaak niet wordt herkend Er is weinig bekend over het voorkomen van LP in <LOCATIE> Vanuit de patiëntenvereniging komt naar voren dat relatief veel patiënten langdurig met klachten rondlopen voordat de juiste diagnose wordt gesteld Hoewel het hierbij vooral gaat om de mucosale vormen van LP, wordt de cutane LP ook niet Het zou goed zijn als er een vorm van registratie zou komen, waardoor er meer inzicht komt in het voorkomen van LP en de verhouding tussen de vormen die zich in eerste instantie op de mucosa, dan - <PERSOON> lichen planus--a demographic study <PERSOON> prevalence of lichen ruber planus in different geographical areas in Sweden Acta - Pindborg JJ, Mehta FS, Daftary DK, Gupta PC, Bhonsle RB Prevalence of oral lichen planus among ### Indian villagers in <PERSOON> F A prospective follow-up study of ### patients with oral lichen planus persistence, remission, and malignant association <PERSOON> KE Childhood lichen planus demographics of a <PERSOON> AJ, De <PERSOON> planus in childhood report of ### cases Clin Exp Dermatol ### De mucosale vorm is beschreven ter plaatse van de mond, de slokdarm, neus, vulva, vagina, penis en conjunctiva Het is niet bekend of het epitheel / endotheel van de gehoorgang en de darm aangetast zouden kunnen zijn Tot op heden is genitale LP bij kinderen niet beschreven, OLP daarentegen wel (Laeijendecker, ###) De slijmvliezen zijn aangetast bij ongeveer de helft van de patiënten met cutane LP Omgekeerd heeft ongeveer eenderde van de patiënten met OLP tevens cutane afwijkingen Hierbij kunnen de mondslijmvliesafwijkingen aan de huidlaesies voorafgaan De verhouding tussen genitale en cutane Op de huid bestaat LP uit meestal jeukende, vlakke, glanzende polygonale papels, miliair tot lenticulair van grootte, met een kleur die varieert van rood tot licht violet-paars Een netwerk van fijn vertakte wittige streepjes is zichtbaar aan het oppervlak (striae van Wickham); de striae worden veroorzaakt door een grillige verdikking van het stratum granulosum De papels kunnen geïsoleerd voorkomen, maar zijn meestal symmetrisch gegroepeerd, soms annulair of lineair (vooral als uiting van het isomorfe prikkelfenomeen van Koebner) Ze kunnen conflueren tot op psoriasislaesies gelijkende plaques Zij kunnen overal op de huid voorkomen De voorkeurslokalisaties echter zijn de buigzijde van de polsen en onderarmen, de nek, rond het sacrum, de genitaliën en de enkels Op de onderbenen kunnen de plekken hypertrofisch zijn Actinische lichen planus komt vooral voor in tropen en subtropen Hierbij ontstaan gehyperpigmenteerde papels en plaques op aan zon blootgestelde gebieden, vooral het gezicht Zelden.
| 533 | nvmdl |
plaatse van de mond, de slokdarm, neus, vulva, vagina, penis en conjunctiva Het is niet bekend of het epitheel / endotheel van de gehoorgang en de darm aangetast zouden kunnen zijn Tot op heden is genitale LP bij kinderen niet beschreven, OLP daarentegen wel (Laeijendecker, ###) De slijmvliezen zijn aangetast bij ongeveer de helft van de patiënten met cutane LP Omgekeerd heeft ongeveer eenderde van de patiënten met OLP tevens cutane afwijkingen Hierbij kunnen de mondslijmvliesafwijkingen aan de huidlaesies voorafgaan De verhouding tussen genitale en cutane Op de huid bestaat LP uit meestal jeukende, vlakke, glanzende polygonale papels, miliair tot lenticulair van grootte, met een kleur die varieert van rood tot licht violet-paars Een netwerk van fijn vertakte wittige streepjes is zichtbaar aan het oppervlak (striae van Wickham); de striae worden veroorzaakt door een grillige verdikking van het stratum granulosum De papels kunnen geïsoleerd voorkomen, maar zijn meestal symmetrisch gegroepeerd, soms annulair of lineair (vooral als uiting van het isomorfe prikkelfenomeen van Koebner) Ze kunnen conflueren tot op psoriasislaesies gelijkende plaques Zij kunnen overal op de huid voorkomen De voorkeurslokalisaties echter zijn de buigzijde van de polsen en onderarmen, de nek, rond het sacrum, de genitaliën en de enkels Op de onderbenen kunnen de plekken hypertrofisch zijn Actinische lichen planus komt vooral voor in tropen en subtropen Hierbij ontstaan gehyperpigmenteerde papels en plaques op aan zon blootgestelde gebieden, vooral het gezicht Zelden In ongeveer ##% van de gevallen geeft cutane LP nauwelijks of geen klachten In de andere ##% is jeuk de meest voorkomende klacht De jeuk kan zeer hevig zijn Bij erosieve vormen van LP staat pijn op de OLP wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van een per definitie bilateraal voorkomend, min of meer symmetrisch patroon van veranderingen van het mondslijmvlies Deze slijmvliesveranderingen worden veelal gekenmerkt door fijne, witte, licht verheven lijntjes (âstriae van Wickhamâ), de zogenaamde reticulaire vorm Naast deze vorm worden ook nog een erosieve/ulceratieve en een plaquevorm onderscheiden Tenslotte is het bulleuze subtype beschreven Dit is echter zeer zeldzaam De diverse vormen kunnen bij dezelfde patiënt tegelijkertijd voorkomen en variëren in de tijd De klinische aspecten van OLP met simultane genitale en/of cutane manifestaties verschillen niet van OLP zonder afwijkingen OLP komt met name voor op het wangslijmvlies, de gingiva, het dorsum van de tong, de tongranden en het lippenrood van de onderlip OLP wordt zelden tot nooit gezien op het palatum en in de mondbodem Klachten, bestaande uit pijn en een branderig gevoel, worden vooral gezien bij de erosieve/ulceratieve vorm Sommigen hebben last van pijnlijk en gemakkelijk bloedend tandvlees Het klachtenpatroon Niet zelden wordt de clinicus geconfronteerd met afwijkingen van het mondslijmvlies die klinisch enige gelijkenis hebben met OLP, maar waarbij voornoemde klassieke kenmerken minder uitgesproken aanwezig zijn, of met afwijkingen die niet te onderscheiden zijn van OLP, maar die een duidelijke etiologie hebben In dergelijke situaties spreken sommige onderzoekers van orale lichenoïde laesies (OLL).
| 576 | nvmdl |
nauwelijks of geen klachten In de andere ##% is jeuk de meest voorkomende klacht De jeuk kan zeer hevig zijn Bij erosieve vormen van LP staat pijn op de OLP wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van een per definitie bilateraal voorkomend, min of meer symmetrisch patroon van veranderingen van het mondslijmvlies Deze slijmvliesveranderingen worden veelal gekenmerkt door fijne, witte, licht verheven lijntjes (âstriae van Wickhamâ), de zogenaamde reticulaire vorm Naast deze vorm worden ook nog een erosieve/ulceratieve en een plaquevorm onderscheiden Tenslotte is het bulleuze subtype beschreven Dit is echter zeer zeldzaam De diverse vormen kunnen bij dezelfde patiënt tegelijkertijd voorkomen en variëren in de tijd De klinische aspecten van OLP met simultane genitale en/of cutane manifestaties verschillen niet van OLP zonder afwijkingen OLP komt met name voor op het wangslijmvlies, de gingiva, het dorsum van de tong, de tongranden en het lippenrood van de onderlip OLP wordt zelden tot nooit gezien op het palatum en in de mondbodem Klachten, bestaande uit pijn en een branderig gevoel, worden vooral gezien bij de erosieve/ulceratieve vorm Sommigen hebben last van pijnlijk en gemakkelijk bloedend tandvlees Het klachtenpatroon Niet zelden wordt de clinicus geconfronteerd met afwijkingen van het mondslijmvlies die klinisch enige gelijkenis hebben met OLP, maar waarbij voornoemde klassieke kenmerken minder uitgesproken aanwezig zijn, of met afwijkingen die niet te onderscheiden zijn van OLP, maar die een duidelijke etiologie hebben In dergelijke situaties spreken sommige onderzoekers van orale lichenoïde laesies (OLL) vormen waarbij een uitlokkende factor bekend is (de genoemde OLL) # OLL t g v contact met tandheelkundig restauratiemateriaal (ook wel âorale lichenoïde contactlaesiesâ Bij de laatste betreft het bijvoorbeeld erythemateuze veranderingen van de gingiva zonder tekenen van Morfologisch en histopathologisch gezien zijn orale lichenoïde contactlaesies niet te onderscheiden van OLP Het enige onderscheidende kenmerk is de directe topografische relatie van de slijmvliesafwijking met het mogelijk veroorzakende restauratiemateriaal Orale lichenoïde contactlaesies worden dan ook vooral gezien op de tongranden en het wangslijmvlies; juist hier is sprake van direct contact tussen In tegenstelling tot de huid komen lichenoïde geneesmiddelenreacties in de mond zelden voor Er zijn geen duidelijke klinische kenmerken die orale lichenoïde geneesmiddelenreacties betrouwbaar kunnen onderscheiden van OLP en andere OLL Lichenoïde geneesmiddelenreacties kunnen zich op ieder moment manifesteren; meestal komen ze binnen enkele weken op, maar het kan zelfs jaren na aanvang van de toediening van een medicijn gebeuren De enige betrouwbare methode om een orale lichenoïde geneesmiddelenreactie te diagnosticeren, is het vaststellen dat de slijmvliesaandoening verbetert na het staken van het middel (dit kan maanden duren) en weer recidiveert nadat opnieuw met het middel is gestart Omdat dit in de praktijk meestal niet haalbaar is, blijft de diagnostiek van orale lichenoïde GVHD is de belangrijkste complicatie bij patiënten die een allogene hematopoëtische stamcel- of beenmergtransplantatie hebben ondergaan Acute GVHD doet zich voor tijdens de eerste ### dagen na transplantatie; vanaf dag ### wordt gesproken van chronische GVHD Het klinisch en histopathologisch.
| 571 | nvmdl |
uitlokkende factor bekend is (de genoemde OLL) # OLL t g v contact met tandheelkundig restauratiemateriaal (ook wel âorale lichenoïde contactlaesiesâ Bij de laatste betreft het bijvoorbeeld erythemateuze veranderingen van de gingiva zonder tekenen van Morfologisch en histopathologisch gezien zijn orale lichenoïde contactlaesies niet te onderscheiden van OLP Het enige onderscheidende kenmerk is de directe topografische relatie van de slijmvliesafwijking met het mogelijk veroorzakende restauratiemateriaal Orale lichenoïde contactlaesies worden dan ook vooral gezien op de tongranden en het wangslijmvlies; juist hier is sprake van direct contact tussen In tegenstelling tot de huid komen lichenoïde geneesmiddelenreacties in de mond zelden voor Er zijn geen duidelijke klinische kenmerken die orale lichenoïde geneesmiddelenreacties betrouwbaar kunnen onderscheiden van OLP en andere OLL Lichenoïde geneesmiddelenreacties kunnen zich op ieder moment manifesteren; meestal komen ze binnen enkele weken op, maar het kan zelfs jaren na aanvang van de toediening van een medicijn gebeuren De enige betrouwbare methode om een orale lichenoïde geneesmiddelenreactie te diagnosticeren, is het vaststellen dat de slijmvliesaandoening verbetert na het staken van het middel (dit kan maanden duren) en weer recidiveert nadat opnieuw met het middel is gestart Omdat dit in de praktijk meestal niet haalbaar is, blijft de diagnostiek van orale lichenoïde GVHD is de belangrijkste complicatie bij patiënten die een allogene hematopoëtische stamcel- of beenmergtransplantatie hebben ondergaan Acute GVHD doet zich voor tijdens de eerste ### dagen na transplantatie; vanaf dag ### wordt gesproken van chronische GVHD Het klinisch en histopathologisch Echter, de combinatie van op OLP gelijkende slijmvliesveranderingen bij een patiënt die een allogene stamcel- of beenmergtransplantatie heeft ondergaan, maakt het in het algemeen niet lastig om tot de diagnose OLL-GVHD te komen Het slijmvlies van de mond, de keel en de slokdarm is van dezelfde aard en embryologische origine, dus het is eigenlijk logisch dat bij patiënten met OLP ook LP in de slokdarm kan voorkomen Dit komt Het grootste deel van patiënten met OLP heeft geen of nauwelijks klachten van de slokdarm De diagnose LP in de slokdarm dient overwogen te worden bij patiënten met (en zonder) LP met dysfagie en/of odynofagie LP in de slokdarm wordt vaak pas lang na het optreden van de eerste symptomen vastgesteld Het grootste deel van de beschreven patiënten met LP van de slokdarm betreft vrouwen van middelbare leeftijd met symptomen (dysfagie en/of odynofagie) waar bij endoscopie in ca ##% van de In het genitale gebied kunnen twee vormen van lichen planus worden gezien a) de erythemateuze, glanzend rode variant die ter plaatse van de introïtus vaginae of de penis voorkomt en vaak pijn De erosieve vaginitis is zeldzaam, en doorgaans treft die slechts een deel van de vaginawand Uitgebreide vaginale laesies kunnen uiteindelijk gevolgd worden door de vorming van adhesies Patiënten met genitale erosieve LP klagen meestal over vulvaire pijn, branderigheid en dyspareunie, zelden over pruritus Soms hebben zij perianale klachten, vergelijkbaar met de klachten bij cutane LP Er kan ook verlittekening ontstaan met vernauwing van de anale opening (sphincter ani).
| 577 | nvmdl |
op OLP gelijkende slijmvliesveranderingen bij een patiënt die een allogene stamcel- of beenmergtransplantatie heeft ondergaan, maakt het in het algemeen niet lastig om tot de diagnose OLL-GVHD te komen Het slijmvlies van de mond, de keel en de slokdarm is van dezelfde aard en embryologische origine, dus het is eigenlijk logisch dat bij patiënten met OLP ook LP in de slokdarm kan voorkomen Dit komt Het grootste deel van patiënten met OLP heeft geen of nauwelijks klachten van de slokdarm De diagnose LP in de slokdarm dient overwogen te worden bij patiënten met (en zonder) LP met dysfagie en/of odynofagie LP in de slokdarm wordt vaak pas lang na het optreden van de eerste symptomen vastgesteld Het grootste deel van de beschreven patiënten met LP van de slokdarm betreft vrouwen van middelbare leeftijd met symptomen (dysfagie en/of odynofagie) waar bij endoscopie in ca ##% van de In het genitale gebied kunnen twee vormen van lichen planus worden gezien a) de erythemateuze, glanzend rode variant die ter plaatse van de introïtus vaginae of de penis voorkomt en vaak pijn De erosieve vaginitis is zeldzaam, en doorgaans treft die slechts een deel van de vaginawand Uitgebreide vaginale laesies kunnen uiteindelijk gevolgd worden door de vorming van adhesies Patiënten met genitale erosieve LP klagen meestal over vulvaire pijn, branderigheid en dyspareunie, zelden over pruritus Soms hebben zij perianale klachten, vergelijkbaar met de klachten bij cutane LP Er kan ook verlittekening ontstaan met vernauwing van de anale opening (sphincter ani) vaak ook afwijkingen van het mondslijmvlies Voor de diagnostiek en de behandeling is het belangrijk om de genitale en de orale klachten als symptomen van één ziektebeeld te onderkennen (Pelisse et al Differentieel-diagnostisch moet vooral worden gedacht aan lichen sclerosus en slijmvliespemphigoid Het is â zowel klinisch als histopathologisch â soms moeilijk LS en LP van elkaar te onderscheiden, vooral in de vroege fase Ook zijn er patiënten die een klassieke genitale lichen sclerosus hebben en tegelijkertijd LP Bij aanwezigheid van vaginale laesies kan de diagnose âlichen sclerosusâ worden verworpen Bovendien staat bij LS de jeuk meer op de voorgrond Histopathologisch en immuunhistopathologisch Lichen-planusoverlapsyndromen bestaan er ten opzichte van lupus erythematodes disseminatus, het pemphigoides Bij LE-LP ziet men meestal huidafwijkingen met kenmerken van beide aandoeningen aan de handen en de voeten De typische polygonale papels ontbreken vaak Lichen planus is bij kinderen een zeldzame aandoening en wordt dan ook vaak pas laat herkend Het klinisch beeld van LP is bij kinderen gelijk aan dat van volwassenen Er zijn geen publicaties die series kinderen met LP hebben geëvalueerd Wel zijn er therapeutische studies waarin kinderen zijn meegenomen (m n Voûte ###, Yoke ###; zie referenties therapie), deze leveren echter geen extra Het bestuderen van afbeeldingen van LP kan wellicht bijdragen aan een vroegere herkenning van LP Op de site van de Lichen Planus Vereniging <LOCATIE> zijn series fotoâs met uitingen van lichen planus te.
| 570 | nvmdl |
vaak ook afwijkingen van het mondslijmvlies Voor de diagnostiek en de behandeling is het belangrijk om de genitale en de orale klachten als symptomen van één ziektebeeld te onderkennen (Pelisse et al Differentieel-diagnostisch moet vooral worden gedacht aan lichen sclerosus en slijmvliespemphigoid Het is â zowel klinisch als histopathologisch â soms moeilijk LS en LP van elkaar te onderscheiden, vooral in de vroege fase Ook zijn er patiënten die een klassieke genitale lichen sclerosus hebben en tegelijkertijd LP Bij aanwezigheid van vaginale laesies kan de diagnose âlichen sclerosusâ worden verworpen Bovendien staat bij LS de jeuk meer op de voorgrond Histopathologisch en immuunhistopathologisch Lichen-planusoverlapsyndromen bestaan er ten opzichte van lupus erythematodes disseminatus, het pemphigoides Bij LE-LP ziet men meestal huidafwijkingen met kenmerken van beide aandoeningen aan de handen en de voeten De typische polygonale papels ontbreken vaak Lichen planus is bij kinderen een zeldzame aandoening en wordt dan ook vaak pas laat herkend Het klinisch beeld van LP is bij kinderen gelijk aan dat van volwassenen Er zijn geen publicaties die series kinderen met LP hebben geëvalueerd Wel zijn er therapeutische studies waarin kinderen zijn meegenomen (m n Voûte ###, Yoke ###; zie referenties therapie), deze leveren echter geen extra Het bestuderen van afbeeldingen van LP kan wellicht bijdragen aan een vroegere herkenning van LP Op de site van de Lichen Planus Vereniging <LOCATIE> zijn series fotoâs met uitingen van lichen planus te a Oral lichen planus and oral lichenoid lesions diagnostic and therapeutic considerations <PERSOON> lichen planus a review <PERSOON>, etiologic factors, and clinical management of oral lichen planus, - <PERSOON> ME Lichen planus of the esophagus What dermatologists need to - <PERSOON> SKS, <PERSOON> RB Oral lichen planus and lichenoid reactions etiopathogenesis, - Laeijendecker R, <PERSOON> HAM Oral Lichen Planus in <PERSOON> controversies in oral lichen planus Report of an international consensus meeting Part # Clinical management and malignant transformation Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral radiol <PERSOON> EH van der, Schepman KP, Plonait <PERSOON> and intraobserver variability in the clinical assessment of oral lichen planus <PERSOON-##> of clinicopathological correlation in the diagnosis of oral lichen planus based on the presently available diagnostic criteria and suggestions for modifications <PERSOON-##> lichen planus <PERSOON-##> J A new vulvovaginogingival syndrome Plurimucous.
| 486 | nvmdl |
lichenoid lesions diagnostic and therapeutic considerations <PERSOON> lichen planus a review <PERSOON>, etiologic factors, and clinical management of oral lichen planus, - <PERSOON> ME Lichen planus of the esophagus What dermatologists need to - <PERSOON> SKS, <PERSOON> RB Oral lichen planus and lichenoid reactions etiopathogenesis, - Laeijendecker R, <PERSOON> HAM Oral Lichen Planus in <PERSOON> controversies in oral lichen planus Report of an international consensus meeting Part # Clinical management and malignant transformation Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral radiol <PERSOON> EH van der, Schepman KP, Plonait <PERSOON> and intraobserver variability in the clinical assessment of oral lichen planus <PERSOON-##> of clinicopathological correlation in the diagnosis of oral lichen planus based on the presently available diagnostic criteria and suggestions for modifications <PERSOON-##> lichen planus <PERSOON-##> J A new vulvovaginogingival syndrome Plurimucous a High prevalence of esophageal involvement in lichen - <PERSOON-##> between clinical and histopathologic diagnosis of oral lichen planus based on modified WHO diagnostic criteria Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ###; #<DATUM> ### - Schlosser BJ Lichen planus and lichenoid reactions of the oral mucosa <PERSOON-##> mucosal disease lichen planus <PERSOON-##> lichen planus and oral lichenoid lesions; a critical appraisal with emphasis on the diagnostic aspects Med Oral Patol Oral Cir Buccal ###; ## E#<DATUM> De oorzaak van Lichen Planus is (nog) niet opgehelderd Zeer waarschijnlijk is het een auto-immuun gerelateerde aandoening, met mogelijk een genetische predispositie, waarbij T-lymfocyten (voornamelijk cytotoxische T-cellen) een belangrijke rol spelen Dit wordt ondersteund door de volgende bevindingen - er zijn autoreactieve T-cellen tegen basale keratinocyten aangetoond (Scully et al, ###; Walton et al, - er zijn aanwijzingen voor auto-antistoffen tegen antigenen in de basaalmembraan (BP###), leidend tot destructie van het verankeringssysteem van het epitheel (Cooper et al, ###; Shipman et al, rheumatoïde arthritis, vitiligo, coeliakie, inflammatory bowel disease (IBD), primaire biliaire cirrhose, Verschillende lifestylefactoren worden genoemd in relatie met LP Invloed van stress lijkt aanwezig, maar het is onduidelijk of dit oorzaak of gevolg is Microtraumata (Koebner fenomeen) spelen een luxerende rol bij cutane LP.
| 495 | nvmdl |
prevalence of esophageal involvement in lichen - <PERSOON> between clinical and histopathologic diagnosis of oral lichen planus based on modified WHO diagnostic criteria Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ###; #<DATUM> ### - Schlosser BJ Lichen planus and lichenoid reactions of the oral mucosa <PERSOON> mucosal disease lichen planus <PERSOON> lichen planus and oral lichenoid lesions; a critical appraisal with emphasis on the diagnostic aspects Med Oral Patol Oral Cir Buccal ###; ## E#<DATUM> De oorzaak van Lichen Planus is (nog) niet opgehelderd Zeer waarschijnlijk is het een auto-immuun gerelateerde aandoening, met mogelijk een genetische predispositie, waarbij T-lymfocyten (voornamelijk cytotoxische T-cellen) een belangrijke rol spelen Dit wordt ondersteund door de volgende bevindingen - er zijn autoreactieve T-cellen tegen basale keratinocyten aangetoond (Scully et al, ###; Walton et al, - er zijn aanwijzingen voor auto-antistoffen tegen antigenen in de basaalmembraan (BP###), leidend tot destructie van het verankeringssysteem van het epitheel (Cooper et al, ###; Shipman et al, rheumatoïde arthritis, vitiligo, coeliakie, inflammatory bowel disease (IBD), primaire biliaire cirrhose, Verschillende lifestylefactoren worden genoemd in relatie met LP Invloed van stress lijkt aanwezig, maar het is onduidelijk of dit oorzaak of gevolg is Microtraumata (Koebner fenomeen) spelen een luxerende rol bij cutane LP Uitgaande van voornoemde studies is het niet waarschijnlijk dat OLP veroorzaakt wordt door een enkel antigen Er is mogelijk sprake van de invloed van een beperkt aantal extrinsieke antigenen, gemodificeerde antigenen of superantigenen (<PERSOON> et al, ###) Bij een minderheid van patiënten lijken uitlokkende factoren zoals tandheelkundig restauratiemateriaal, geneesmiddelen, stress, erfelijkheid en infectieuze oorzaken een rol te spelen bij het ontstaan van OLP en OLL (Scully et al, ###) Tandheelkundige restauratiematerialen die vermoedelijk een rol spelen bij het onstaan van orale lichenoïde contactlaesies, betreffen amalgaam, composiet, cobalt en goud (<PERSOON> et al , ###) Van deze materialen is met name amalgaam uitgebreid onderzocht als uitlokkende factor in de etiopathogenese van orale lichenoïde contactlaesies Een aantal auteurs heeft gesuggereerd dat sensibilisatie voor kwik, de belangrijkste component van een amalgaamlegering, de belangrijkste oorzaak is Het zou hier dan gaan om een vertraagde overgevoeligheidsreactie op kwik (Thornhill et al , ###) Echter, andere studies laten zien dat slechts weinig patiënten daadwerkelijk gesensibiliseerd zijn voor kwik (Scully et al , ###) Verwijdering van het amalgaam heeft dan ook lang niet altijd een gunstig effect Daarnaast toonde een dier-experimenteel onderzoek dat kwik zelfs in zijn geheel niet relevant is bij de ontwikkeling van orale Een alternatieve verklaring voor het ontstaan van orale lichenoïde contactlaesies zou een immunologische of toxische reactie op plaque-accumulatie op het oppervlak van restauraties kunnen betreffen Dergelijke slijmvliesveranderingen zouden verdwijnen na verbetering van de mondhygiëne (Bäckman en Jontell, ###).
| 596 | nvmdl |
Uitgaande van voornoemde studies is het niet waarschijnlijk dat OLP veroorzaakt wordt door een enkel antigen Er is mogelijk sprake van de invloed van een beperkt aantal extrinsieke antigenen, gemodificeerde antigenen of superantigenen (<PERSOON> et al, ###) Bij een minderheid van patiënten lijken uitlokkende factoren zoals tandheelkundig restauratiemateriaal, geneesmiddelen, stress, erfelijkheid en infectieuze oorzaken een rol te spelen bij het ontstaan van OLP en OLL (Scully et al, ###) Tandheelkundige restauratiematerialen die vermoedelijk een rol spelen bij het onstaan van orale lichenoïde contactlaesies, betreffen amalgaam, composiet, cobalt en goud (<PERSOON> et al , ###) Van deze materialen is met name amalgaam uitgebreid onderzocht als uitlokkende factor in de etiopathogenese van orale lichenoïde contactlaesies Een aantal auteurs heeft gesuggereerd dat sensibilisatie voor kwik, de belangrijkste component van een amalgaamlegering, de belangrijkste oorzaak is Het zou hier dan gaan om een vertraagde overgevoeligheidsreactie op kwik (Thornhill et al , ###) Echter, andere studies laten zien dat slechts weinig patiënten daadwerkelijk gesensibiliseerd zijn voor kwik (Scully et al , ###) Verwijdering van het amalgaam heeft dan ook lang niet altijd een gunstig effect Daarnaast toonde een dier-experimenteel onderzoek dat kwik zelfs in zijn geheel niet relevant is bij de ontwikkeling van orale Een alternatieve verklaring voor het ontstaan van orale lichenoïde contactlaesies zou een immunologische of toxische reactie op plaque-accumulatie op het oppervlak van restauraties kunnen betreffen Dergelijke slijmvliesveranderingen zouden verdwijnen na verbetering van de mondhygiëne (Bäckman en Jontell, ###) LP Voor goud werd een significante associatie tussen huidtestreactiviteit op goudnatriumthiosulfaat en De meest beschreven medicijnen die OLL kunnen veroorzaken zijn de non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDâs) en de ACE-remmers (Potts ###) Daarnaast is een lange lijst verschenen van middelen die mogelijk geassocieerd zijn met OLL (McCartan ###) Sindsdien is het aantal middelen op deze lijst verder toegenomen Het merendeel van deze gegevens is gebaseerd op sporadische casuïstiek Alhoewel diverse studies hebben aangetoond dat exacerbaties van OLP en OLL gepaard gaan met verhoogde psychologische stress en angst (<PERSOON> ###), zijn er ook studies die geen significant verband hebben kunnen aantonen (Humphris ###, Macleod, ###) Het is echter niet duidelijk of de waargenomen psychologische veranderingen moeten worden beschouwd als een etiologische factor of als een gevolg van de aanwezigheid van slijmvliesafwijkingen De chronisch aanwezige klachten van de mondholte zouden wellicht stressverhogend kunnen werken en daarmee de Er zijn aanwijzingen dat erfelijkheid een, weliswaar beperkte, rol speelt bij de pathogenese van OLP Diverse families waarin meerdere familieleden OLP hadden, zijn beschreven (Bermejo-Fenoll ###, Lowe ###) Een significante relatie met één specifiek HLA-antigeen is in dergelijke families tot op heden nooit Sommige onderzoekers hebben een associatie gevonden tussen het voorkomen van orale lichen planus en een hepatitis-C-virusinfectie, chronische hepatitis C en primaire biliare cirrose (Chuang ###, Shengyuan ###, Bigby ###, Raslan ###, Korkij ###) Hiermee is overigens niet gezegd dat er enige causaliteit is.
| 624 | nvmdl |
tussen huidtestreactiviteit op goudnatriumthiosulfaat en De meest beschreven medicijnen die OLL kunnen veroorzaken zijn de non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDâs) en de ACE-remmers (Potts ###) Daarnaast is een lange lijst verschenen van middelen die mogelijk geassocieerd zijn met OLL (McCartan ###) Sindsdien is het aantal middelen op deze lijst verder toegenomen Het merendeel van deze gegevens is gebaseerd op sporadische casuïstiek Alhoewel diverse studies hebben aangetoond dat exacerbaties van OLP en OLL gepaard gaan met verhoogde psychologische stress en angst (<PERSOON> ###), zijn er ook studies die geen significant verband hebben kunnen aantonen (Humphris ###, Macleod, ###) Het is echter niet duidelijk of de waargenomen psychologische veranderingen moeten worden beschouwd als een etiologische factor of als een gevolg van de aanwezigheid van slijmvliesafwijkingen De chronisch aanwezige klachten van de mondholte zouden wellicht stressverhogend kunnen werken en daarmee de Er zijn aanwijzingen dat erfelijkheid een, weliswaar beperkte, rol speelt bij de pathogenese van OLP Diverse families waarin meerdere familieleden OLP hadden, zijn beschreven (Bermejo-Fenoll ###, Lowe ###) Een significante relatie met één specifiek HLA-antigeen is in dergelijke families tot op heden nooit Sommige onderzoekers hebben een associatie gevonden tussen het voorkomen van orale lichen planus en een hepatitis-C-virusinfectie, chronische hepatitis C en primaire biliare cirrose (Chuang ###, Shengyuan ###, Bigby ###, Raslan ###, Korkij ###) Hiermee is overigens niet gezegd dat er enige causaliteit is infectie hebben (Shengyuan ###) Deze associatie lijkt niet in alle landen even sterk aanwezig In Noord-Europese landen zou deze associatie niet aanwezig zijn, terwijl in mediterrane landen, Japan en de Verenigde Staten hepatitis C virusinfecties juist vaak gezien worden bij OLP-patiënten Sommige auteurs menen dat deze associatie wel wereldwijd geldt (Bigby ###) Bij een zeer uitgebreide of uitzonderlijke presentatie van LP moet men altijd een hepatitis C infectie overwegen Ook andere virusinfecties (herpes virussen, HIV, HPV en andere hepatitisvirussen) lijken geassocieerd te zijn met Er lijkt sprake te zijn van een genetische predispositie, aangezien genitale LP familiair is beschreven Er zijn associaties gevonden met verschillende HLA-typen, echter er is geen enkele specifieke associatie gevonden voor LP (Setterfield, ###; Carozzo, ###) Diverse exogene factoren lijken een rol te spelen Daarbij is o a gedacht aan het hepatitis-C-virus Echter hepatitis C lijkt niet geassocieerd met genitale LP in Noord Europa (Cooper, ###) Internationaal wordt deze associatie wel gezien, m n in mediterrane landen (Groupo Italiano BMJ ###, Tucker ###, Cribier ###) De associatie met Helicobacter pylori is vaak gesuggereerd, echter er zijn geen studies gevonden die deze associatie ondersteunen Contactallergieën blijken bij het ontstaan van genitale LP geen belangrijke rol te spelen, in tegenstelling tot OLP (zie boven) Lichen planus kan ook worden getriggerd door geneesmiddelen Genitale LP blijkt het is niet waarschijnlijk dat LP veroorzaakt wordt door één enkel antigeen orale lichenoïde contactlaesies kunnen worden veroorzaakt door tandheelkundig orale lichenoïde geneesmiddelenreacties komen voor, maar het klinische en.
| 637 | nvmdl |
niet in alle landen even sterk aanwezig In Noord-Europese landen zou deze associatie niet aanwezig zijn, terwijl in mediterrane landen, Japan en de Verenigde Staten hepatitis C virusinfecties juist vaak gezien worden bij OLP-patiënten Sommige auteurs menen dat deze associatie wel wereldwijd geldt (Bigby ###) Bij een zeer uitgebreide of uitzonderlijke presentatie van LP moet men altijd een hepatitis C infectie overwegen Ook andere virusinfecties (herpes virussen, HIV, HPV en andere hepatitisvirussen) lijken geassocieerd te zijn met Er lijkt sprake te zijn van een genetische predispositie, aangezien genitale LP familiair is beschreven Er zijn associaties gevonden met verschillende HLA-typen, echter er is geen enkele specifieke associatie gevonden voor LP (Setterfield, ###; Carozzo, ###) Diverse exogene factoren lijken een rol te spelen Daarbij is o a gedacht aan het hepatitis-C-virus Echter hepatitis C lijkt niet geassocieerd met genitale LP in Noord Europa (Cooper, ###) Internationaal wordt deze associatie wel gezien, m n in mediterrane landen (Groupo Italiano BMJ ###, Tucker ###, Cribier ###) De associatie met Helicobacter pylori is vaak gesuggereerd, echter er zijn geen studies gevonden die deze associatie ondersteunen Contactallergieën blijken bij het ontstaan van genitale LP geen belangrijke rol te spelen, in tegenstelling tot OLP (zie boven) Lichen planus kan ook worden getriggerd door geneesmiddelen Genitale LP blijkt het is niet waarschijnlijk dat LP veroorzaakt wordt door één enkel antigeen orale lichenoïde contactlaesies kunnen worden veroorzaakt door tandheelkundig orale lichenoïde geneesmiddelenreacties komen voor, maar het klinische en orale en genitale LP moet worden geduid als oorzaak of gevolg van de aanwezige slijmvliesveranderingen Zie ook hoofdstuk bij kwaliteit van leven HCV-infectie wordt beschouwd als een etiologische factor bij de pathogenese van OLP; de relatie tussen HCV en LP wordt voornamelijk gezien in Zuid-Europa, Japan en de er zijn aanwijzingen voor een genetische predispositie bij orale en genitale LP - de enige betrouwbare methode om een orale lichenoïde geneesmiddelenreactie te diagnosticeren is vaststellen dat de slijmvliesaandoening verbetert na het staken van het middel en recidiveert nadat opnieuw met het middel is gestart Omdat dit in de praktijk meestal niet haalbaar is, blijft de - alhoewel in diverse landen een duidelijke relatie is aangetoond tussen OLP en HCV-infectie zijn er geen aanwijzingen dat dit ook voor <LOCATIE> geldt Bij sterke verdenking op de mogelijke rol van een lichen planus-uitlokkend geneesmiddel en bij ernstige klachten wordt, indien dit verantwoord wordt geacht, het verdachte geneesmiddel bij voorkeur gestaakt en worden de behandelende artsen en zo nodig tandarts geïnformeerd Screening op HCV-infectie is slechts zinvol bij orale lichen planus-patiënten afkomstig uit Zuid-Europa, Er zijn tot op heden geen aanwijzingen voor een rol van contactallergieën bij anogenitale LP; het is wel mogelijk dat de aandoening door een bijkomende contactallergie op b v lokale therapeutica verergert In dit geval dient contactallergologisch onderzoek ingezet te worden - <PERSOON> K Contact allergy to gold in patients with oral lichen lesions Acta Derm Venereol ###;## ###-##.
| 599 | nvmdl |
genitale LP moet worden geduid als oorzaak of gevolg van de aanwezige slijmvliesveranderingen Zie ook hoofdstuk bij kwaliteit van leven HCV-infectie wordt beschouwd als een etiologische factor bij de pathogenese van OLP; de relatie tussen HCV en LP wordt voornamelijk gezien in Zuid-Europa, Japan en de er zijn aanwijzingen voor een genetische predispositie bij orale en genitale LP - de enige betrouwbare methode om een orale lichenoïde geneesmiddelenreactie te diagnosticeren is vaststellen dat de slijmvliesaandoening verbetert na het staken van het middel en recidiveert nadat opnieuw met het middel is gestart Omdat dit in de praktijk meestal niet haalbaar is, blijft de - alhoewel in diverse landen een duidelijke relatie is aangetoond tussen OLP en HCV-infectie zijn er geen aanwijzingen dat dit ook voor <LOCATIE> geldt Bij sterke verdenking op de mogelijke rol van een lichen planus-uitlokkend geneesmiddel en bij ernstige klachten wordt, indien dit verantwoord wordt geacht, het verdachte geneesmiddel bij voorkeur gestaakt en worden de behandelende artsen en zo nodig tandarts geïnformeerd Screening op HCV-infectie is slechts zinvol bij orale lichen planus-patiënten afkomstig uit Zuid-Europa, Er zijn tot op heden geen aanwijzingen voor een rol van contactallergieën bij anogenitale LP; het is wel mogelijk dat de aandoening door een bijkomende contactallergie op b v lokale therapeutica verergert In dit geval dient contactallergologisch onderzoek ingezet te worden - <PERSOON> K Contact allergy to gold in patients with oral lichen lesions Acta Derm Venereol ###;## ###-## Relation of stress and anxiety to oral lichen planus <PERSOON>-associated oral lichenoid reactions <PERSOON> oral lichen planus presentation of six families <PERSOON> relationship between lichen planus and hepatitis C clarified <PERSOON> the characteristics of patients with oral lichen - <PERSOON> E et al Hepatitis C virus-associated oral lichen planus is the - <PERSOON> stressors in oral lichen planus <PERSOON> R, <PERSOON> C virus and lichen planus A case-control study - <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> (oral and vulval) lichen planus in women are angiotensin-converting enzyme inhibitors protective, and beta-blockers and non-steroidal anti-inflammatory drugs associated with the condition? Clin Exp Dermatol ### Cooper SM, <PERSOON-##> association of lichen sclerosus and erosive lichen planus of the vulva with autoimmune disease a case-control study Arch Dermatol ### Cooper SM, <PERSOON-##> lichen planus of the vulva weak circulating basement membrane zone antibodies are present Clin Exp Dermatol ### Cooper SM, Kirtschig G, <PERSOON-##> KJ, Wojnarowska F.
| 523 | nvmdl |
Relation of stress and anxiety to oral lichen planus <PERSOON>-associated oral lichenoid reactions <PERSOON> oral lichen planus presentation of six families <PERSOON> relationship between lichen planus and hepatitis C clarified <PERSOON> the characteristics of patients with oral lichen - <PERSOON> E et al Hepatitis C virus-associated oral lichen planus is the - <PERSOON> stressors in oral lichen planus <PERSOON> R, <PERSOON> C virus and lichen planus A case-control study - <PERSOON> S, <PERSOON-##> (oral and vulval) lichen planus in women are angiotensin-converting enzyme inhibitors protective, and beta-blockers and non-steroidal anti-inflammatory drugs associated with the condition? Clin Exp Dermatol ### Cooper SM, <PERSOON-##> association of lichen sclerosus and erosive lichen planus of the vulva with autoimmune disease a case-control study Arch Dermatol ### Cooper SM, <PERSOON-##> lichen planus of the vulva weak circulating basement membrane zone antibodies are present Clin Exp Dermatol ### Cooper SM, Kirtschig G, <PERSOON-##> KJ, Wojnarowska F and vulval lichen planus in a UK population <PERSOON-##> planus and hepatitis C virus infection an Dunsche A, <PERSOON-##> E et al <PERSOON-##> study of oral lichen planus and <PERSOON-##> EA âPsychological factors in oral lichen planus Br Dent J ###; ##<DATUM> <PERSOON-##> PA, <PERSOON-##> AM, Duxbury AJ Healing of oral lichenoid lesions after replacing amalgam restorations a systematic review <PERSOON-##> S et al Psychological profile <PERSOON-##> S, et al Psychological profile in <PERSOON-##> H et al <PERSOON-##> evaluation of anxiety and salivary cortisol levels in patients with oral lichen planus <PERSOON-##> abnormalities in patients with lichen planus A retrospective <PERSOON-##> controversies in oral lichen planus report of an international consensus meeting Part # Viral infections and etiopathogenesis Oral Surg oral Med Oral Oral Pathol Oral Radiol Endod ###; ### ##-##.
| 473 | nvmdl |
vulval lichen planus in a UK population <PERSOON> planus and hepatitis C virus infection an Dunsche A, <PERSOON> E et al <PERSOON> study of oral lichen planus and <PERSOON> EA âPsychological factors in oral lichen planus Br Dent J ###; ##<DATUM> <PERSOON> PA, <PERSOON> AM, Duxbury AJ Healing of oral lichenoid lesions after replacing amalgam restorations a systematic review <PERSOON> S et al Psychological profile <PERSOON> S, et al Psychological profile in <PERSOON> H et al <PERSOON-##> evaluation of anxiety and salivary cortisol levels in patients with oral lichen planus <PERSOON-##> abnormalities in patients with lichen planus A retrospective <PERSOON-##> controversies in oral lichen planus report of an international consensus meeting Part # Viral infections and etiopathogenesis Oral Surg oral Med Oral Oral Pathol Oral Radiol Endod ###; ### ##-## HLA-antigens in lichen planus <PERSOON-##> M, et al Psychological Health in Patients with Genital and Oral Macleod RI Psychological factors in oral lichen planus <PERSOON-##> BE, McCreary CE Oral lichenoid drug eruptions Oral Dis ###; # ##-## McCartan BE Psychological factors associated with oral lichen planus <PERSOON-##> Med ###; Nickoloff BJ, Lewinsohn DM, Butcher EC Enhanced binding of peripheral blood mononuclear Porter SR, <PERSOON-##> aspects of dermal and oral lichen planus a review <PERSOON-##> medication of patients with oral lichen planus and the association of nonsteroidal anti-inflammatory drugs with erosive lesions Oral Surg Oral Med Oral Raslan HM, Ezzat WM, <PERSOON-##> KS Skin manifestations of chronic hepatitis C virus infection in <PERSOON-##>, Egypt East Mediterr Health J <PERSOON-##> JL, Bagán JV, Rojo-<PERSOON-##> factors and oral lichen planus A psychometric evaluation of ### cases Oral Surg Oral med <PERSOON-##> MC et al Update on oral lichen planus etiopathogenesis and <PERSOON-##> of oral lichen planus.
| 468 | nvmdl |
HLA-antigens in lichen planus <PERSOON> M, et al Psychological Health in Patients with Genital and Oral Macleod RI Psychological factors in oral lichen planus <PERSOON> BE, McCreary CE Oral lichenoid drug eruptions Oral Dis ###; # ##-## McCartan BE Psychological factors associated with oral lichen planus <PERSOON> Med ###; Nickoloff BJ, Lewinsohn DM, Butcher EC Enhanced binding of peripheral blood mononuclear Porter SR, <PERSOON> aspects of dermal and oral lichen planus a review <PERSOON> medication of patients with oral lichen planus and the association of nonsteroidal anti-inflammatory drugs with erosive lesions Oral Surg Oral Med Oral Raslan HM, Ezzat WM, <PERSOON> KS Skin manifestations of chronic hepatitis C virus infection in <PERSOON>, Egypt East Mediterr Health J <PERSOON> JL, Bagán JV, Rojo-<PERSOON> factors and oral lichen planus A psychometric evaluation of ### cases Oral Surg Oral med <PERSOON-##> MC et al Update on oral lichen planus etiopathogenesis and <PERSOON-##> of oral lichen planus ### <PERSOON-##> vulvovaginal gingival syndrome a severe subgroup of lichen planus with characteristic clinical features and a novel association with the class II HLA DQB#*### allele <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> C virus and lichen planus a reciprocal association determined by a meta-analysis <PERSOON-##> to bullous pemphigoid ### is this the link between subepidermal blistering diseases and oral lichen planus? Clin Exp Dermatol ### <PERSOON-##> SH T-cell receptor V beta usage by lesional lymphocytes in oral lichen planus <PERSOON> Med ###; <DATUM> ### Thornhill MH, Pemberton MN, Simmons RK, Theaker ED Amalgam-contact hypersensitivity lesions and oral lichen planus Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ###; #<DATUM> ### Tucker SC, Coulsin IH Lichen planus is not associated with hepatitis C virus infection in patients from <PERSOON-##> JM Anxiety and depression as risk factors for oral lichen Walton LJ, Thornhill MH, Farthing PM VCAM-# and ICAM-# are expressed by Langerhans cells, macrophages and endothelial cells in oral lichen planus <PERSOON> Med ###; ## ##<DATUM> - welke andere aandoeningen lijken op lichen planus (wat is de differentiaal diagnose)?.
| 522 | nvmdl |
<PERSOON> vulvovaginal gingival syndrome a severe subgroup of lichen planus with characteristic clinical features and a novel association with the class II HLA DQB#*### allele <PERSOON> Y, <PERSOON> C virus and lichen planus a reciprocal association determined by a meta-analysis <PERSOON> to bullous pemphigoid ### is this the link between subepidermal blistering diseases and oral lichen planus? Clin Exp Dermatol ### <PERSOON> SH T-cell receptor V beta usage by lesional lymphocytes in oral lichen planus <PERSOON> Med ###; <DATUM> ### Thornhill MH, Pemberton MN, Simmons RK, Theaker ED Amalgam-contact hypersensitivity lesions and oral lichen planus Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ###; #<DATUM> ### Tucker SC, Coulsin IH Lichen planus is not associated with hepatitis C virus infection in patients from <PERSOON> JM Anxiety and depression as risk factors for oral lichen Walton LJ, Thornhill MH, Farthing PM VCAM-# and ICAM-# are expressed by Langerhans cells, macrophages and endothelial cells in oral lichen planus <PERSOON> Med ###; ## ##<DATUM> - welke andere aandoeningen lijken op lichen planus (wat is de differentiaal diagnose)? - welk lichamelijk onderzoek dient bij verdenking op lichen planus plaats te vinden (m n oraal, genitaal - welk aanvullend onderzoek dient bij verdenking op lichen planus plaats te vinden (m n biopsie (van - wat is de diagnostische meerwaarde van PA-onderzoek t o v het klinisch onderzoek bij verdenking - wat is de diagnostische meerwaarde van een proefbehandeling bij lichen planus? - wat is de waarde van teledermatologie en fotografische vastlegging voor diagnostiek en follow-up bij - wanneer en bij wie moet bij lichen planus maligniteit worden uitgesloten? - klachten m b t mondholte, huid en/of genitaliën en voedselinname (dysfagie/odynofagie) Bij onderzoek van de mondholte dienen partiële of volledige gebitsprothesen uitgenomen te worden Alleen dan kan het gehele mondslijmvlies nauwkeurig worden geïnspecteerd Om een goed onderzoek van de tong uit te kunnen voeren, wordt de patiënt gevraagd de tong uit te steken De onderzoeker kan met behulp van een gaasje de tongpunt vasthouden, waarna de patiënt wordt gevraagd de tong te ontspannen Op deze wijze kan goede inspectie van tongrug, tongranden en ten dele ook van de Wanneer er anamnestisch sprake blijkt te zijn van klachten van de huid, de nagels en/of genitaliën dient nader dermatologisch en/of gynaecologisch onderzoek plaats te vinden Wanneer anamnestisch sprake blijkt van dysfagie of odynofagie of van minder specifieke klachten betreffende de voedselinname (dyspepsie, pyrosis, regurgitatie) dient een gastroduodenoscopie te worden verricht, waarbij In veel gevallen kan de diagnose OLP op grond van het klinisch beeld worden gesteld Een proefexcisie kan dan achterwege blijven.
| 566 | nvmdl |
op lichen planus plaats te vinden (m n oraal, genitaal - welk aanvullend onderzoek dient bij verdenking op lichen planus plaats te vinden (m n biopsie (van - wat is de diagnostische meerwaarde van PA-onderzoek t o v het klinisch onderzoek bij verdenking - wat is de diagnostische meerwaarde van een proefbehandeling bij lichen planus? - wat is de waarde van teledermatologie en fotografische vastlegging voor diagnostiek en follow-up bij - wanneer en bij wie moet bij lichen planus maligniteit worden uitgesloten? - klachten m b t mondholte, huid en/of genitaliën en voedselinname (dysfagie/odynofagie) Bij onderzoek van de mondholte dienen partiële of volledige gebitsprothesen uitgenomen te worden Alleen dan kan het gehele mondslijmvlies nauwkeurig worden geïnspecteerd Om een goed onderzoek van de tong uit te kunnen voeren, wordt de patiënt gevraagd de tong uit te steken De onderzoeker kan met behulp van een gaasje de tongpunt vasthouden, waarna de patiënt wordt gevraagd de tong te ontspannen Op deze wijze kan goede inspectie van tongrug, tongranden en ten dele ook van de Wanneer er anamnestisch sprake blijkt te zijn van klachten van de huid, de nagels en/of genitaliën dient nader dermatologisch en/of gynaecologisch onderzoek plaats te vinden Wanneer anamnestisch sprake blijkt van dysfagie of odynofagie of van minder specifieke klachten betreffende de voedselinname (dyspepsie, pyrosis, regurgitatie) dient een gastroduodenoscopie te worden verricht, waarbij In veel gevallen kan de diagnose OLP op grond van het klinisch beeld worden gesteld Een proefexcisie kan dan achterwege blijven van een OLL, dient bij afwezigheid van etiologische factoren zoals een topografische relatie met amalgaam, geneesmiddelengebruik of graft versus host disease erythro-leukoplakie in de differentiaal diagnose te worden opgenomen In een dergelijke situatie is het aan te bevelen wél een proefexcisie te verrichten Niet zozeer om een onderscheid te maken tussen OLP en een OLL, maar veeleer om De door de WHO in ### opgestelde set histopathologische criteria voor OLP worden vooralsnog beschouwd als de âgouden standaardâ(WHO ###) Deze criteria zijn echter nooit gevalideerd De diagnose OLP kan niet uitsluitend worden gesteld op het histopathologische beeld, daarom blijft het De in ### door Krutchkoff en Eisenberg geïntroduceerde term âlichenoïde dysplasieâ beschrijft de aanwezigheid van lichen planus-achtige aspecten in dysplastisch epitheel (Krutchkoff ###) Het gaat hier dus niet om de aanwezigheid van epitheeldysplasie bij OLP De term âlichenoïde dysplasieâ is zowel voor clinicus als voor patholoog verwarrend en dient daarom vermeden te worden De rol van direct immunofluorescentie onderzoek (DIF) is beperkt DIF kan behulpzaam zijn indien differentiaal diagnostisch gedacht wordt aan vesiculobulleuze afwijkingen zoals pemphigus vulgaris, slijmvliespemphigoïd of lineaire IgA dermatose DIF toont bij OLP het beeld van een lineair patroon van positieve fluorescentie met antifibrinogeen ter hoogte van de basaalmembraan (<PERSOON> naar indirect immunofluorescentie onderzoek laten geen toegevoegde waarde zien bij de diagnostiek van OLP (McCartan ###, Ingafou ###, Camisa ###) De toegevoegde waarde van allergologisch onderzoek bij de diagnostiek van tandheelkundig.
| 592 | nvmdl |
dient bij afwezigheid van etiologische factoren zoals een topografische relatie met amalgaam, geneesmiddelengebruik of graft versus host disease erythro-leukoplakie in de differentiaal diagnose te worden opgenomen In een dergelijke situatie is het aan te bevelen wél een proefexcisie te verrichten Niet zozeer om een onderscheid te maken tussen OLP en een OLL, maar veeleer om De door de WHO in ### opgestelde set histopathologische criteria voor OLP worden vooralsnog beschouwd als de âgouden standaardâ(WHO ###) Deze criteria zijn echter nooit gevalideerd De diagnose OLP kan niet uitsluitend worden gesteld op het histopathologische beeld, daarom blijft het De in ### door Krutchkoff en Eisenberg geïntroduceerde term âlichenoïde dysplasieâ beschrijft de aanwezigheid van lichen planus-achtige aspecten in dysplastisch epitheel (Krutchkoff ###) Het gaat hier dus niet om de aanwezigheid van epitheeldysplasie bij OLP De term âlichenoïde dysplasieâ is zowel voor clinicus als voor patholoog verwarrend en dient daarom vermeden te worden De rol van direct immunofluorescentie onderzoek (DIF) is beperkt DIF kan behulpzaam zijn indien differentiaal diagnostisch gedacht wordt aan vesiculobulleuze afwijkingen zoals pemphigus vulgaris, slijmvliespemphigoïd of lineaire IgA dermatose DIF toont bij OLP het beeld van een lineair patroon van positieve fluorescentie met antifibrinogeen ter hoogte van de basaalmembraan (<PERSOON> naar indirect immunofluorescentie onderzoek laten geen toegevoegde waarde zien bij de diagnostiek van OLP (McCartan ###, Ingafou ###, Camisa ###) De toegevoegde waarde van allergologisch onderzoek bij de diagnostiek van tandheelkundig Er zijn diverse studies verschenen waarbij onderzocht werd of epicutane tests een voorspellende waarde hebben voor verbetering van de slijmvliesafwijkingen na vervanging van het amalgaam Deze voorspellende waarde varieert sterk in de diverse onderzoeken (Laeijendecker ###, <PERSOON> ###, <PERSOON> algemeen is de relatie tussen de lokalisatie van het restauratiemateriaal en de laesie de beste voorspeller van een goede kans op verbetering na vervanging van het restauratiemateriaal <DATUM> # Differentiële diagnose witte afwijkingen van het mondslijmvlies cirumscripte laesie met centraal erytheem, radiaire witte lijntjes witte afwijking niet als enig andere afwijking als hier Voor een nauwkeurige diagnose is een endoscopie van de slokdarm nodig met afname van biopten uit de proximale slokdarm De aanvraag voor de patholoog-anatoom dient gericht te vragen naar de aanwezigheid van een grensvlak-infiltraat en/of zgn Civatte bodies in de biopten - andere genitale klachten, met name dyspareunie, pijn bij urineren - anogenitaal reticulaire streping (Wickhamse striae) rond (licht) erythemateuze maculae, soms erosies, verstrijken van de labia minora, adhesie van labia in mediaanlijn, verstrakken van het praeputium met insluiten van de glans clitoridis en vernauwing van de introïtus vaginae - in speculo vaginale adhaesies, scherp begrensde erosieve laesies, spontane bloeding - het is raadzaam zorgvuldige inspectie van de introïtus en voorzichtige palpatie (met één vinger) van de vagina te doen alvorens speculumonderzoek uit te voeren - bij aanwijzingen voor tevens andere lokalisatie van klachten gericht aanvullend lichamelijk onderzoek.
| 581 | nvmdl |
Er zijn diverse studies verschenen waarbij onderzocht werd of epicutane tests een voorspellende waarde hebben voor verbetering van de slijmvliesafwijkingen na vervanging van het amalgaam Deze voorspellende waarde varieert sterk in de diverse onderzoeken (Laeijendecker ###, <PERSOON> ###, <PERSOON> algemeen is de relatie tussen de lokalisatie van het restauratiemateriaal en de laesie de beste voorspeller van een goede kans op verbetering na vervanging van het restauratiemateriaal <DATUM> # Differentiële diagnose witte afwijkingen van het mondslijmvlies cirumscripte laesie met centraal erytheem, radiaire witte lijntjes witte afwijking niet als enig andere afwijking als hier Voor een nauwkeurige diagnose is een endoscopie van de slokdarm nodig met afname van biopten uit de proximale slokdarm De aanvraag voor de patholoog-anatoom dient gericht te vragen naar de aanwezigheid van een grensvlak-infiltraat en/of zgn Civatte bodies in de biopten - andere genitale klachten, met name dyspareunie, pijn bij urineren - anogenitaal reticulaire streping (Wickhamse striae) rond (licht) erythemateuze maculae, soms erosies, verstrijken van de labia minora, adhesie van labia in mediaanlijn, verstrakken van het praeputium met insluiten van de glans clitoridis en vernauwing van de introïtus vaginae - in speculo vaginale adhaesies, scherp begrensde erosieve laesies, spontane bloeding - het is raadzaam zorgvuldige inspectie van de introïtus en voorzichtige palpatie (met één vinger) van de vagina te doen alvorens speculumonderzoek uit te voeren - bij aanwijzingen voor tevens andere lokalisatie van klachten gericht aanvullend lichamelijk onderzoek Bij de diagnostiek van genitale LP kan histopathologisch onderzoek een belangrijke rol spelen Het klinisch beeld is echter leidend De beste plaats voor een biopsie is net buiten de rand van een erythemateuze / erosieve laesie Als bij een patiënte naast erythemateuze / erosieve afwijkingen ook Wickhamse striae worden gevonden, verdient het aanbeveling hieruit een stansbiopt te nemen Histopathologische kenmerken van de aandoening zijn orthokeratose, zaagtandvormige acanthose, onregelmatig verbreed stratum granulosum, vacuolaire degeneratie van de basale cellaag van de epidermis Met een PAS-kleuring worden positief aankleurende eosinofiele lichaampjes gezien in het gebied van de epidermodermale overgang, zogenaamde Civatte- of colloïdlichaampjes Subepidermale splijting kan gezien worden (<PERSOON> spaces) Sub-epidermaal wordt een bandvormig mononucleair infiltraat aangetroffen, waarbij de epidermodermale overgang vaak onscherp wordt In de <INSTELLING> zijn soms melanofagen zichtbaar Een probleem is dat het histologisch beeld lang niet altijd deze specifieke overlapsyndromen of ivm de differentiële diagnosen (m n slijmvliespemfigoïd) Bij LP pemphigoïdes vindt men niet alleen blaren in bestaande lichen planusafwijkingen, zoals bij de bulleuze variant van LP, maar Bij verdenking op een lichenoïde reactie op geneesmiddelen (dit geldt voor alle vormen van lichen Aanbevolen wordt een stansbiopt van # mm Hierbij wordt een huidpreparaat van volledige dikte afgenomen Na infiltratieve lokale anaesthesie wordt uit de rand van de laesie een biopt genomen Bij voorkeur op de rand van een typische laesie (erytheem met witte streepjes) met een klein deel niet aangedane huid Centraal uit ulceraties en erosies dient niet gebiopteerd te worden; door het ontbreken.
| 576 | nvmdl |
Het klinisch beeld is echter leidend De beste plaats voor een biopsie is net buiten de rand van een erythemateuze / erosieve laesie Als bij een patiënte naast erythemateuze / erosieve afwijkingen ook Wickhamse striae worden gevonden, verdient het aanbeveling hieruit een stansbiopt te nemen Histopathologische kenmerken van de aandoening zijn orthokeratose, zaagtandvormige acanthose, onregelmatig verbreed stratum granulosum, vacuolaire degeneratie van de basale cellaag van de epidermis Met een PAS-kleuring worden positief aankleurende eosinofiele lichaampjes gezien in het gebied van de epidermodermale overgang, zogenaamde Civatte- of colloïdlichaampjes Subepidermale splijting kan gezien worden (<PERSOON> spaces) Sub-epidermaal wordt een bandvormig mononucleair infiltraat aangetroffen, waarbij de epidermodermale overgang vaak onscherp wordt In de <INSTELLING> zijn soms melanofagen zichtbaar Een probleem is dat het histologisch beeld lang niet altijd deze specifieke overlapsyndromen of ivm de differentiële diagnosen (m n slijmvliespemfigoïd) Bij LP pemphigoïdes vindt men niet alleen blaren in bestaande lichen planusafwijkingen, zoals bij de bulleuze variant van LP, maar Bij verdenking op een lichenoïde reactie op geneesmiddelen (dit geldt voor alle vormen van lichen Aanbevolen wordt een stansbiopt van # mm Hierbij wordt een huidpreparaat van volledige dikte afgenomen Na infiltratieve lokale anaesthesie wordt uit de rand van de laesie een biopt genomen Bij voorkeur op de rand van een typische laesie (erytheem met witte streepjes) met een klein deel niet aangedane huid Centraal uit ulceraties en erosies dient niet gebiopteerd te worden; door het ontbreken Orale biopten worden vaak niet door de dermatoloog afgenomen, maar meestel door de kaakchirurg Bij verdenking op bacteriële, virale of mycologische infectie, wordt aanvullend onderzoek geadviseerd Bij verdenking op LE en blaarziekten wordt een vriesbiopt geadviseerd en serologische bepaling van Zie bovenstaande tekst (bij orale LP) Geen aanwijzingen om routinematig allergologisch onderzoek te verrichten bij anogenitale (en orale) LP Alleen overwegen bij bijvoorbeeld verdenking allergie tegen Als men genitale LP vermoedt, moet men ook het mondslijmvlies bekijken Omgekeerd moet men patiënten met LP van het mondslijmvlies goed instrueren om bij genitale klachten tijdig contact te zoeken met de specialist of huisarts LP moet worden worden onderscheiden van aandoeningen die hierop gelijkende huidafwijkingen kunnen veroorzaken, zoals slijmvliespemfigoïd, lichen sclerosus, psoriasis, secundaire syfilis, lichen simplex chronicus, lupus erythematosus, erythema multiforme en verschillende andere aandoeningen waarbij de huid en de slijmvliezen kunnen zijn aangetast In veel gevallen kan de diagnose LP op grond van het klinische beeld worden gesteld De door de WHO in ### opgestelde set histopathologische criteria voor OLP worden vooralsnog beschouwd als de âgouden standaardâ; deze criteria zijn echter nooit De rol van direct immunofluorescentie onderzoek (DIF) is beperkt Er is geen plaats voor indirecte immunofluorescentie bij de diagnostiek van LP (alleen als de differentiële De toegevoegde waarde van allergologisch onderzoek bij de diagnostiek van amalgaamgeassocieerde OLL is op zijn minst controversieel te noemen Bij genitale LP wordt een biopsie aanbevolen bij onzekerheid over de diagnose of bij - de als âgouden standaardâ gehanteerde definitie van de WHO uit ### vertoont bij zowel de.
| 582 | nvmdl |
dermatoloog afgenomen, maar meestel door de kaakchirurg Bij verdenking op bacteriële, virale of mycologische infectie, wordt aanvullend onderzoek geadviseerd Bij verdenking op LE en blaarziekten wordt een vriesbiopt geadviseerd en serologische bepaling van Zie bovenstaande tekst (bij orale LP) Geen aanwijzingen om routinematig allergologisch onderzoek te verrichten bij anogenitale (en orale) LP Alleen overwegen bij bijvoorbeeld verdenking allergie tegen Als men genitale LP vermoedt, moet men ook het mondslijmvlies bekijken Omgekeerd moet men patiënten met LP van het mondslijmvlies goed instrueren om bij genitale klachten tijdig contact te zoeken met de specialist of huisarts LP moet worden worden onderscheiden van aandoeningen die hierop gelijkende huidafwijkingen kunnen veroorzaken, zoals slijmvliespemfigoïd, lichen sclerosus, psoriasis, secundaire syfilis, lichen simplex chronicus, lupus erythematosus, erythema multiforme en verschillende andere aandoeningen waarbij de huid en de slijmvliezen kunnen zijn aangetast In veel gevallen kan de diagnose LP op grond van het klinische beeld worden gesteld De door de WHO in ### opgestelde set histopathologische criteria voor OLP worden vooralsnog beschouwd als de âgouden standaardâ; deze criteria zijn echter nooit De rol van direct immunofluorescentie onderzoek (DIF) is beperkt Er is geen plaats voor indirecte immunofluorescentie bij de diagnostiek van LP (alleen als de differentiële De toegevoegde waarde van allergologisch onderzoek bij de diagnostiek van amalgaamgeassocieerde OLL is op zijn minst controversieel te noemen Bij genitale LP wordt een biopsie aanbevolen bij onzekerheid over de diagnose of bij - de als âgouden standaardâ gehanteerde definitie van de WHO uit ### vertoont bij zowel de overeenstemming Het stellen van de diagnose OLP is derhalve veelal subjectief en onvoldoende - de term âlichenoïde dysplasieâ is verwarrend en dient vermeden te worden De aanwezigheid van epitheeldysplasie sluit de diagnose OLP uit In een dergelijke situatie dient de term erythroleukoplakie te worden gehanteerd - hoewel de directe anatomische relatie tussen de lokalisatie van een tandheelkundige restauratie en een mogelijke OLL nog het meeste houvast geeft voor een goed resultaat van eventuele vervanging, Vraag bij anamnese ook naar manifestaties van lichen planus elders op het lichaam De orgaanspecialist dient alert te zijn op afwijkingen elders Indien bij afwijkingen van het mondslijmvlies het klinisch beeld minder specifiek is voor orale lichen planus, wordt (bij afwezigheid van etiologische factoren) een biopsie verricht, met name om dysplasie Directe immunofluorescentie wordt slechts verricht indien differentiaal diagnostisch wordt gedacht aan Als op basis van het klinisch beeld wordt gedacht aan een amalgaam-geassocieerde orale lichenoïde contactlaesie, wordt het verrichten van epicutaan contactallergologisch onderzoek afgeraden Allergologisch onderzoek bij anogenitale LP wordt verricht als een allergie in de differentiaal diagnose - <PERSOON> CM, <PERSOON> RG Indirect immunofluorescence of oral lichen planus <PERSOON> TE,<PERSOON> immunofluorescence in oral mucosal disease a diagnostic analysis of ### cases Oral Surg Oral Med Oral Pathol ###; ## ##-## - <PERSOON> HM van, Rogers RS III Immunopathologyof oral mucosal inflammatory diseases <PERSOON> sensitivity and specificity of direct immunofluorescence testing in.
| 577 | nvmdl |
Het stellen van de diagnose OLP is derhalve veelal subjectief en onvoldoende - de term âlichenoïde dysplasieâ is verwarrend en dient vermeden te worden De aanwezigheid van epitheeldysplasie sluit de diagnose OLP uit In een dergelijke situatie dient de term erythroleukoplakie te worden gehanteerd - hoewel de directe anatomische relatie tussen de lokalisatie van een tandheelkundige restauratie en een mogelijke OLL nog het meeste houvast geeft voor een goed resultaat van eventuele vervanging, Vraag bij anamnese ook naar manifestaties van lichen planus elders op het lichaam De orgaanspecialist dient alert te zijn op afwijkingen elders Indien bij afwijkingen van het mondslijmvlies het klinisch beeld minder specifiek is voor orale lichen planus, wordt (bij afwezigheid van etiologische factoren) een biopsie verricht, met name om dysplasie Directe immunofluorescentie wordt slechts verricht indien differentiaal diagnostisch wordt gedacht aan Als op basis van het klinisch beeld wordt gedacht aan een amalgaam-geassocieerde orale lichenoïde contactlaesie, wordt het verrichten van epicutaan contactallergologisch onderzoek afgeraden Allergologisch onderzoek bij anogenitale LP wordt verricht als een allergie in de differentiaal diagnose - <PERSOON> CM, <PERSOON> RG Indirect immunofluorescence of oral lichen planus <PERSOON> TE,<PERSOON> immunofluorescence in oral mucosal disease a diagnostic analysis of ### cases Oral Surg Oral Med Oral Pathol ###; ## ##-## - <PERSOON> HM van, Rogers RS III Immunopathologyof oral mucosal inflammatory diseases <PERSOON> sensitivity and specificity of direct immunofluorescence testing in Oral lichen planus is not associated with IgG circulating antibodies to epithelial antigens Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ###; #<DATUM> # - <PERSOON> PA, <PERSOON> AM, Duxbury AJ Healing of oral lichenoid lesions after replacing - <PERSOON> AJ, Macfarlane TV, Brunton PA Oral lichenoid lesions related to dental restorative - Kilpi AM, Rich AM, Radden BG Direct immunofluorescence in the diagnosis of oral mucosal - <PERSOON-##> dysplasia a distinct histopathologic entity <PERSOON-##> immunofluorescence study in patients with lichen planus <PERSOON-##> lichen planus Academisch proefschrift, ### - <PERSOON-##> immunofluorescence in oral lichen planus <PERSOON-##> planus-specific antigen in oral lichen planus and oral lichenoid drug eruptions <PERSOON-##> of immunoglobulins, complement, and fibrinogen in oral lupus erythematosus, lichen planus, and leukoplakia <PERSOON-##> JE van der Pathologie van de mondholte Klinische, röntgenologische, histopathologische en therapeutische aspecten van de meest voorkomende aandoeningen in de mond Bohn, Stafleu Van Loghum, vierde herziene druk, ###.
| 527 | nvmdl |
planus is not associated with IgG circulating antibodies to epithelial antigens Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ###; #<DATUM> # - <PERSOON> PA, <PERSOON> AM, Duxbury AJ Healing of oral lichenoid lesions after replacing - <PERSOON> AJ, Macfarlane TV, Brunton PA Oral lichenoid lesions related to dental restorative - Kilpi AM, Rich AM, Radden BG Direct immunofluorescence in the diagnosis of oral mucosal - <PERSOON> dysplasia a distinct histopathologic entity <PERSOON> immunofluorescence study in patients with lichen planus <PERSOON> lichen planus Academisch proefschrift, ### - <PERSOON> immunofluorescence in oral lichen planus <PERSOON> planus-specific antigen in oral lichen planus and oral lichenoid drug eruptions <PERSOON> of immunoglobulins, complement, and fibrinogen in oral lupus erythematosus, lichen planus, and leukoplakia <PERSOON-##> JE van der Pathologie van de mondholte Klinische, röntgenologische, histopathologische en therapeutische aspecten van de meest voorkomende aandoeningen in de mond Bohn, Stafleu Van Loghum, vierde herziene druk, ### Definition of leukoplakia an related lesions an aid to studies on oral precancer Oral Surg Oral Med Oral Pathol ###; #<DATUM> ### De ziekteduur van LP is afhankelijk van het type en de ingestelde behandeling Onbehandelde LP van de gladde huid heeft een ziekteduur van <DATUM> maanden Bij intensieve behandeling bedraagt de ziekteduur meestal <DATUM> maanden, maar de aandoening kan ook veel chronischer verlopen, vooral de hypertrofische vorm Bij een op de vijf patiënten komt cutane LP weer terug, ondanks aanvankelijke respons op therapie Mucosale LP is veel chronischer van aard en is meestal jarenlang en niet zelden levenslang Al enkele decennia is er een wetenschappelijke discussie gaande over het mogelijke premaligne <INSTELLING> van lichen planus van het mondslijmvlies (OLP) Enkele tientallen klinisch-pathologische follow up studies, het merendeel van retrospectieve aard, beschrijven een maligne transformatiepercentage van gemiddeld #,#% op jaarbasis (zie Bijlage #) Het hanteren van wisselende inclusiecriteria in deze follow up studies maakt vergelijking slechts tot op zekere hoogte mogelijk In het merendeel van deze studies wordt geen onderscheid gemaakt tussen OLP en OLL Daarnaast dient men zich te realiseren dat het hier veelal om geselecteerde patiëntenpopulaties gaat, afkomstig uit centra waarnaar vanuit de eerste en Alhoewel maligne ontaarding bij alle vormen van OLP beschreven is, inclusief de reticulaire vorm, bestaat de indruk dat ontaarding vaker voorkomt bij de minder klassiek uitgesproken vormen van OLP, te weten Het ontstaan van een maligniteit is niet beperkt tot de plaats waar de klinisch zichtbare slijmvliesverandering aanwezig is.
| 521 | nvmdl |
an aid to studies on oral precancer Oral Surg Oral Med Oral Pathol ###; #<DATUM> ### De ziekteduur van LP is afhankelijk van het type en de ingestelde behandeling Onbehandelde LP van de gladde huid heeft een ziekteduur van <DATUM> maanden Bij intensieve behandeling bedraagt de ziekteduur meestal <DATUM> maanden, maar de aandoening kan ook veel chronischer verlopen, vooral de hypertrofische vorm Bij een op de vijf patiënten komt cutane LP weer terug, ondanks aanvankelijke respons op therapie Mucosale LP is veel chronischer van aard en is meestal jarenlang en niet zelden levenslang Al enkele decennia is er een wetenschappelijke discussie gaande over het mogelijke premaligne <INSTELLING> van lichen planus van het mondslijmvlies (OLP) Enkele tientallen klinisch-pathologische follow up studies, het merendeel van retrospectieve aard, beschrijven een maligne transformatiepercentage van gemiddeld #,#% op jaarbasis (zie Bijlage #) Het hanteren van wisselende inclusiecriteria in deze follow up studies maakt vergelijking slechts tot op zekere hoogte mogelijk In het merendeel van deze studies wordt geen onderscheid gemaakt tussen OLP en OLL Daarnaast dient men zich te realiseren dat het hier veelal om geselecteerde patiëntenpopulaties gaat, afkomstig uit centra waarnaar vanuit de eerste en Alhoewel maligne ontaarding bij alle vormen van OLP beschreven is, inclusief de reticulaire vorm, bestaat de indruk dat ontaarding vaker voorkomt bij de minder klassiek uitgesproken vormen van OLP, te weten Het ontstaan van een maligniteit is niet beperkt tot de plaats waar de klinisch zichtbare slijmvliesverandering aanwezig is conditieâ gehanteerd i p v âpremaligne laesieâ Sinds een in ### gehouden WHO Workshop is deze terminologie verlaten en spreekt men van âpotentieel maligne aandoeningenâ Er bestaan geen methoden die maligne ontaarding kunnen voorspellen dan wel voorkomen Daarnaast zijn er geen studies verricht waarbij de effectiviteit van frequente controles is onderzocht Net als bij OLP, bestaat er bij LP van de slokdarm een verhoogde kans op maligne ontaarding Er bestaat onduidelijkheid over het feit of genitale LP een intrinsiek risico met zich meedraagt om te ontaarden in een maligniteit of dat de gevonden maligniteiten in case series (Sigurgeirsson ###) berusten op toevallige co-morbiditeit of op een verhoogd risico in een beschadigde mucosa Deze onduidelijkheid wordt veroorzaakt omdat de beschikbare studies retrospectief zijn en lage patiëntaantallen omvatten (Kennedy ###; ###) Er is een aantal relatief kleine studies waarin de populatie van vrouwen met LP een verhoogde prevalentie van vulvacarcinoom laat zien, zonder dat een causale relatie is aangetoond (<PERSOON> ###) Er zijn grote prospectieve studies met een langdurige follow up noodzakelijk om deze vraag te beantwoorden Er zijn geen vergelijkende of longitudinale studies waarbij controleschemaâs (met elkaar) zijn vergeleken om aan te tonen of controle een meerwaarde heeft in verband met het voorkomen van maligniteit Wel zijn er meningen van experts over de mate waarin controle noodzakelijk is, sowieso ook in verband met de chroniciteit van de ziekte en de aanhoudende klinische klachten, en door wie deze controles zouden.
| 582 | nvmdl |
âpremaligne laesieâ Sinds een in ### gehouden WHO Workshop is deze terminologie verlaten en spreekt men van âpotentieel maligne aandoeningenâ Er bestaan geen methoden die maligne ontaarding kunnen voorspellen dan wel voorkomen Daarnaast zijn er geen studies verricht waarbij de effectiviteit van frequente controles is onderzocht Net als bij OLP, bestaat er bij LP van de slokdarm een verhoogde kans op maligne ontaarding Er bestaat onduidelijkheid over het feit of genitale LP een intrinsiek risico met zich meedraagt om te ontaarden in een maligniteit of dat de gevonden maligniteiten in case series (Sigurgeirsson ###) berusten op toevallige co-morbiditeit of op een verhoogd risico in een beschadigde mucosa Deze onduidelijkheid wordt veroorzaakt omdat de beschikbare studies retrospectief zijn en lage patiëntaantallen omvatten (Kennedy ###; ###) Er is een aantal relatief kleine studies waarin de populatie van vrouwen met LP een verhoogde prevalentie van vulvacarcinoom laat zien, zonder dat een causale relatie is aangetoond (<PERSOON> ###) Er zijn grote prospectieve studies met een langdurige follow up noodzakelijk om deze vraag te beantwoorden Er zijn geen vergelijkende of longitudinale studies waarbij controleschemaâs (met elkaar) zijn vergeleken om aan te tonen of controle een meerwaarde heeft in verband met het voorkomen van maligniteit Wel zijn er meningen van experts over de mate waarin controle noodzakelijk is, sowieso ook in verband met de chroniciteit van de ziekte en de aanhoudende klinische klachten, en door wie deze controles zouden Bij het merendeel van deze gevallen ging het om langer bestaande, hypertrofische LP, gelokaliseerd aan de onderste extremiteiten (Friedl ###) Maligne degeneratie van cutane LP blijft echter een grote Lichen planopilaris is een zeldzame aandoening Daarbij treedt echter vaak verlittekende alopecie op De nagels kunnen eveneens zijn aangetast; dit komt vaker voor bij ouderen Vooral de vingernagels worden aangetast Een nagel kan soms ook blijvend beschadigd raken of loslaten De moeizame mondhygiëne bij ernstige OLP geeft een verhoogd risico op gingivitis en cariës Er is toenemend bewijs in de literatuur dat OLP samengaat met een verhoogd risico op het krijgen van een maligniteit in de mondholte; het risico op maligne ontaarding is Er is beperkt bewijs in de literatuur dat een patiënt met anogenitale LP een verhoogd risico heeft op het krijgen van een anogenitale maligniteit Het risico op het ontstaan van een maligniteit is waarschijnlijk aanmerkelijk kleiner dan bij OLP - Alhoewel de kans op maligne ontaarding beperkt is, lijkt het toch verstandig de patiënt over dit aspect - De effectiviteit van regelmatige controles is nooit bewezen Toch lijkt het verstandig conform de huidige tendens in de literatuur patiënten zekerheidshalve jaarlijks te controleren Deze controles - Bij kleine veranderingen in het klinisch beeld, bij klachten en/of twijfel moet het voor de patiënt mogelijk zijn om op korte termijn door de specialist te worden gezien - Gezien de ernst van de klachten bij met name mucosale / erosieve LP en het niet uit te sluiten risico.
| 569 | nvmdl |
langer bestaande, hypertrofische LP, gelokaliseerd aan de onderste extremiteiten (Friedl ###) Maligne degeneratie van cutane LP blijft echter een grote Lichen planopilaris is een zeldzame aandoening Daarbij treedt echter vaak verlittekende alopecie op De nagels kunnen eveneens zijn aangetast; dit komt vaker voor bij ouderen Vooral de vingernagels worden aangetast Een nagel kan soms ook blijvend beschadigd raken of loslaten De moeizame mondhygiëne bij ernstige OLP geeft een verhoogd risico op gingivitis en cariës Er is toenemend bewijs in de literatuur dat OLP samengaat met een verhoogd risico op het krijgen van een maligniteit in de mondholte; het risico op maligne ontaarding is Er is beperkt bewijs in de literatuur dat een patiënt met anogenitale LP een verhoogd risico heeft op het krijgen van een anogenitale maligniteit Het risico op het ontstaan van een maligniteit is waarschijnlijk aanmerkelijk kleiner dan bij OLP - Alhoewel de kans op maligne ontaarding beperkt is, lijkt het toch verstandig de patiënt over dit aspect - De effectiviteit van regelmatige controles is nooit bewezen Toch lijkt het verstandig conform de huidige tendens in de literatuur patiënten zekerheidshalve jaarlijks te controleren Deze controles - Bij kleine veranderingen in het klinisch beeld, bij klachten en/of twijfel moet het voor de patiënt mogelijk zijn om op korte termijn door de specialist te worden gezien - Gezien de ernst van de klachten bij met name mucosale / erosieve LP en het niet uit te sluiten risico b v het klachtenpatroon en de Alle patiënten met genitale lichen planus worden geïnstrueerd in zelfonderzoek met heldere instructies Patiënten met een door de specialist gediagnosticeerde orale en/of genitale lichen planus worden zekerheidshalve ten minste één maal per jaar gecontroleerd Dit kan voor de patiënten met orale Patiënten met orale lichen planus worden geïnformeerd over het licht verhoogde risico op het krijgen van een mondholtecarcinoom Eventuele terugverwijzing naar de specialist moet laagdrempelig Het klachtenpatroon en het klinisch beeld bepalen de noodzaak en frequentie van controles De controle wordt verricht door een deskundig specialist Zo nodig door een multidisciplinair team De controlerend specialist besteedt aandacht aan psychologische en seksuologische aspecten en zal - Barnard NA, <PERSOON> SA Oral cancer development in patients with oral lichen planus <PERSOON> Med ###; <DATUM> # retrospective clinicopathological study of ### patients with oral lichen planus in south-eastern <PERSOON> lichen planus and malignant transformation a retrospective follow-up study of clinical and histopathologic data <PERSOON> of oral lichen planus a retrospective study of ### northern Italian patients - <PERSOON> JJ Oral lichen planus patient profile, disease progression and treatment responses <PERSOON> Assoc ###; ##<DATUM> # - Eisen D.
| 529 | nvmdl |
Alle patiënten met genitale lichen planus worden geïnstrueerd in zelfonderzoek met heldere instructies Patiënten met een door de specialist gediagnosticeerde orale en/of genitale lichen planus worden zekerheidshalve ten minste één maal per jaar gecontroleerd Dit kan voor de patiënten met orale Patiënten met orale lichen planus worden geïnformeerd over het licht verhoogde risico op het krijgen van een mondholtecarcinoom Eventuele terugverwijzing naar de specialist moet laagdrempelig Het klachtenpatroon en het klinisch beeld bepalen de noodzaak en frequentie van controles De controle wordt verricht door een deskundig specialist Zo nodig door een multidisciplinair team De controlerend specialist besteedt aandacht aan psychologische en seksuologische aspecten en zal - Barnard NA, <PERSOON> SA Oral cancer development in patients with oral lichen planus <PERSOON> Med ###; <DATUM> # retrospective clinicopathological study of ### patients with oral lichen planus in south-eastern <PERSOON> lichen planus and malignant transformation a retrospective follow-up study of clinical and histopathologic data <PERSOON> of oral lichen planus a retrospective study of ### northern Italian patients - <PERSOON> JJ Oral lichen planus patient profile, disease progression and treatment responses <PERSOON> Assoc ###; ##<DATUM> # - Eisen D a - <PERSOON> W, <PERSOON> transformation of oral lichen planus a retrospective - <PERSOON> RA Verruköses spinozelluläres Karzinom auf Lichen rubber - <PERSOON-##> development in oral lichen planus A follow-up of ### patients <PERSOON-##> characteristics and treatment of patients with oral lichen planus in <PERSOON-##> JJ Malignant development of oral lichen planus-affected - Hsue SS, <PERSOON-##> WC, <PERSOON-##> CH, <PERSOON-##> CC, <PERSOON-##> YK, <PERSOON-##> LM Malignant transformation in ### patients with potentially malignant oral mucosal disorders a follow-up study based in a Taiwanese hospital <PERSOON-##> lichen planus a retrospective study of ### <PERSOON-##>-up studies in oral lichen planus <PERSOON-##> HA Premalignant nature of oral lichen - Lanfranchi HE, Aguas SC, Sano SM Malignant transformation of atypical oral lichen planus a review <PERSOON-##> possible association between oral lichen planus and oral squamous cell carcinoma a clinical evaluation on ## cases and.
| 501 | nvmdl |
a - <PERSOON> W, <PERSOON> transformation of oral lichen planus a retrospective - <PERSOON> RA Verruköses spinozelluläres Karzinom auf Lichen rubber - <PERSOON> development in oral lichen planus A follow-up of ### patients <PERSOON> characteristics and treatment of patients with oral lichen planus in <PERSOON> JJ Malignant development of oral lichen planus-affected - Hsue SS, <PERSOON> WC, <PERSOON> CH, <PERSOON> CC, <PERSOON> YK, <PERSOON> LM Malignant transformation in ### patients with potentially malignant oral mucosal disorders a follow-up study based in a Taiwanese hospital <PERSOON-##> lichen planus a retrospective study of ### <PERSOON-##>-up studies in oral lichen planus <PERSOON-##> HA Premalignant nature of oral lichen - Lanfranchi HE, Aguas SC, Sano SM Malignant transformation of atypical oral lichen planus a review <PERSOON-##> possible association between oral lichen planus and oral squamous cell carcinoma a clinical evaluation on ## cases and Malignant potential of oral lichen <PERSOON-##> possible premalignant character of oral lichen planus and oral lichenoid lesions; a prospective study <PERSOON-##> possible premalignant character of oral lichen planus and oral lichenoid lesions a prospective five-year follow-up study of ### patients <PERSOON-##> possible premalignant character of oral lichen planus and oral <PERSOON-##> guidelines in early detection of oral squamous cell carcinoma arising in oral lichen planus a #-year experience <PERSOON-##> planus exploring its malignant potential <PERSOON-##> Murti PR, Daftary DK, Bhonsle RB, Gupta PC, Mehta FS, Pindborg JJ Malignant potential of oral lichen planus observations in ### patients from <PERSOON-##> NR, <PERSOON-##> CG, Reed MF, <PERSOON-##> transformation of oral lichen <PERSOON-##> and oral lichen planus in a Swedish <PERSOON-##> lichen planus among #,### patients from <PERSOON-##> and immunological mechanisms of epithelial disorders of Shklar G.
| 456 | nvmdl |
Malignant potential of oral lichen <PERSOON> possible premalignant character of oral lichen planus and oral lichenoid lesions; a prospective study <PERSOON> possible premalignant character of oral lichen planus and oral lichenoid lesions a prospective five-year follow-up study of ### patients <PERSOON> possible premalignant character of oral lichen planus and oral <PERSOON> guidelines in early detection of oral squamous cell carcinoma arising in oral lichen planus a #-year experience <PERSOON> planus exploring its malignant potential <PERSOON> Murti PR, Daftary DK, Bhonsle RB, Gupta PC, Mehta FS, Pindborg JJ Malignant potential of oral lichen planus observations in ### patients from <PERSOON> NR, <PERSOON> CG, Reed MF, <PERSOON> transformation of oral lichen <PERSOON-##> and oral lichen planus in a Swedish <PERSOON-##> lichen planus among #,### patients from <PERSOON-##> and immunological mechanisms of epithelial disorders of <PERSOON-##> planus and malignancy <PERSOON-##> epidemiologic study of ### patients <PERSOON-##> F A prospective follow-up study of ### patients with oral lichen planus persistence, remission, and malignant transformation <PERSOON-##> F A prospective study of findings and management in ### patients with oral lichen planus <PERSOON-##> lichen planus update clinical characteristics, treatment responses, and <PERSOON-##> possible premalignant character of oral lichen planus; <PERSOON-##> <LOCATIE> experience <PERSOON-##> Med ###; ## #<DATUM> Warnakulasuriya S, <PERSOON-##> Nomenclature and classification of potentially malignant disorders of the oral mucosa <PERSOON-##> Med ###; #<DATUM> ### <PERSOON-##> JL, Fan <PERSOON-##> SZ, <PERSOON-##> XM, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> L A clinical study of ### patients with oral lichen - Welke lokale behandeling en in welke volgorde heeft bij patiënten met lichen planus de voorkeur? - Welke factoren zijn verantwoordelijk voor het falen van locale behandeling bij patiënten met lichen - Welke locale behandeling heeft bij patiënten met lichen planus de voorkeur bij pijn? - Wat is bij patiënten met lichen planus de plaats van systemische behandeling? - Wat is bij patiënten met lichen planus de waarde van onderhoudsbehandeling?.
| 523 | nvmdl |
###; #<DATUM> <PERSOON> planus and malignancy <PERSOON> epidemiologic study of ### patients <PERSOON> F A prospective follow-up study of ### patients with oral lichen planus persistence, remission, and malignant transformation <PERSOON> F A prospective study of findings and management in ### patients with oral lichen planus <PERSOON> lichen planus update clinical characteristics, treatment responses, and <PERSOON> possible premalignant character of oral lichen planus; <PERSOON> <LOCATIE> experience <PERSOON> Med ###; ## #<DATUM> Warnakulasuriya S, <PERSOON> Nomenclature and classification of potentially malignant disorders of the oral mucosa <PERSOON> Med ###; #<DATUM> ### <PERSOON-##> JL, Fan <PERSOON-##> SZ, <PERSOON-##> XM, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> L A clinical study of ### patients with oral lichen - Welke lokale behandeling en in welke volgorde heeft bij patiënten met lichen planus de voorkeur? - Welke factoren zijn verantwoordelijk voor het falen van locale behandeling bij patiënten met lichen - Welke locale behandeling heeft bij patiënten met lichen planus de voorkeur bij pijn? - Wat is bij patiënten met lichen planus de plaats van systemische behandeling? - Wat is bij patiënten met lichen planus de waarde van onderhoudsbehandeling? databases MEDLINE, EMBASE en Cochrane CENTRAL volgens de zoekacties beschreven in bijlage # Artikelen zijn geselecteerd op basis van abstract en titel volgens de algemene in- en exclusiecriteria, beschreven in de algemene introductie Bij twijfel aan de bruikbaarheid van de studie werd het betreffende artikel meegenomen in de full-text selectie In de full-text selectie werd selecteerd op het criterium dat de studie effectiviteitsdata bevat Alle artikelen die hieraan voldeden werden samengevat in een evidencetabel, te vinden in bijlage # Belangrijke documenten zijn de Cochrane Reviews âInterventions for erosive lichen planus affecting mucosal sitesâ (laatste revisie feb ###) en âInterventions for treating oral lichen planusâ (laatste revisie juli ###) De literatuursearch naar de behandelingen van De behandeling van LP is lastig en gericht op palliatie, niet op curatie Met wisselend succes worden corticosteroïden, retinoiden, calcineurineremmers (ciclosporine, tacrolimus, pimecrolimus) of andere therapieën voorgeschreven Corticosteroïden zijn de meest gebruikte geneesmiddelen Conclusies m b t de behandeling van OLP gebaseerd op het door de werkgroep verichte literatuuronderzoek worden bevestigd door een tweetal recentelijk verschenen Cochrane Reviews, te weten âInterventions for erosive lichen planus affecting mucosal sitesâ (laatste revisie feb ###) en Er zijn drie studies gevonden over lokaal betamethason bij OLP (Tyldesley ###; Greenspan ###; Tyldesley et al verrichtten een dubbelblind onderzoek waarin zij de effectiviteit van betamethason valeraat aerosol bij (erosieve) OLP (Tyldesley, ###) vergeleken Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags behandeld met betamethason valeraat aerosol (###ug/dag) en ## patiënten met een placebo aerosol.
| 637 | nvmdl |
MEDLINE, EMBASE en Cochrane CENTRAL volgens de zoekacties beschreven in bijlage # Artikelen zijn geselecteerd op basis van abstract en titel volgens de algemene in- en exclusiecriteria, beschreven in de algemene introductie Bij twijfel aan de bruikbaarheid van de studie werd het betreffende artikel meegenomen in de full-text selectie In de full-text selectie werd selecteerd op het criterium dat de studie effectiviteitsdata bevat Alle artikelen die hieraan voldeden werden samengevat in een evidencetabel, te vinden in bijlage # Belangrijke documenten zijn de Cochrane Reviews âInterventions for erosive lichen planus affecting mucosal sitesâ (laatste revisie feb ###) en âInterventions for treating oral lichen planusâ (laatste revisie juli ###) De literatuursearch naar de behandelingen van De behandeling van LP is lastig en gericht op palliatie, niet op curatie Met wisselend succes worden corticosteroïden, retinoiden, calcineurineremmers (ciclosporine, tacrolimus, pimecrolimus) of andere therapieën voorgeschreven Corticosteroïden zijn de meest gebruikte geneesmiddelen Conclusies m b t de behandeling van OLP gebaseerd op het door de werkgroep verichte literatuuronderzoek worden bevestigd door een tweetal recentelijk verschenen Cochrane Reviews, te weten âInterventions for erosive lichen planus affecting mucosal sitesâ (laatste revisie feb ###) en Er zijn drie studies gevonden over lokaal betamethason bij OLP (Tyldesley ###; Greenspan ###; Tyldesley et al verrichtten een dubbelblind onderzoek waarin zij de effectiviteit van betamethason valeraat aerosol bij (erosieve) OLP (Tyldesley, ###) vergeleken Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags behandeld met betamethason valeraat aerosol (###ug/dag) en ## patiënten met een placebo aerosol ernst en de grootte van de laesies en de pijn Na # weken toonden # patiënten een matige tot goede respons en bij # patiënten trad er geen verbetering op Van de patiënten uit de placebogroep toonden # patiënten een matige klinische respons en # patiënten rapporteerden geen verbetering Nadat deze # patiënten uit de placebogroep alsnog gedurende # weken behandeld werden met betamethason trad er bij # patiënten alsnog een matige tot goede klinische respons op Deze resultaten suggereren dat betamethason effectief kan zijn in de behandeling van OLP De patiënten in dit onderzoek die in het verleden behandeld waren met een corticosteroïdenzalf of tabletten, wezen op het gemak in de toepasbaarheid van de betamethason aerosol In deze studie ontbreekt echter een follow up en een Greenspan et al vergeleken betamethason valeraat met een placebo bij ## patiënten van wie <DATUM> maal daags behandeld werden met een betamethason aerosol (### ug/dag) en ## patiënten # maal daags met aerosolgroep een matige tot goede verbetering (# patiënten met de niet-erosieve vorm, # patiënten met de erosieve vorm en # patiënt met een major erosieve vorm) Bij # patiënten uit de groep die behandeld werden met de capsule, verbeterden de laesies (bij # patiënten met de niet-erosieve vorm, bij # patiënten met de minor erosieve vorm en bij # patiënt met de major erosieve vorm) Bij # patiënten met de nieterosieve vorm van OLP trad geen verbetering op Tussen beide toedieningsvormen bestond er geen.
| 645 | nvmdl |
en de grootte van de laesies en de pijn Na # weken toonden # patiënten een matige tot goede respons en bij # patiënten trad er geen verbetering op Van de patiënten uit de placebogroep toonden # patiënten een matige klinische respons en # patiënten rapporteerden geen verbetering Nadat deze # patiënten uit de placebogroep alsnog gedurende # weken behandeld werden met betamethason trad er bij # patiënten alsnog een matige tot goede klinische respons op Deze resultaten suggereren dat betamethason effectief kan zijn in de behandeling van OLP De patiënten in dit onderzoek die in het verleden behandeld waren met een corticosteroïdenzalf of tabletten, wezen op het gemak in de toepasbaarheid van de betamethason aerosol In deze studie ontbreekt echter een follow up en een Greenspan et al vergeleken betamethason valeraat met een placebo bij ## patiënten van wie <DATUM> maal daags behandeld werden met een betamethason aerosol (### ug/dag) en ## patiënten # maal daags met aerosolgroep een matige tot goede verbetering (# patiënten met de niet-erosieve vorm, # patiënten met de erosieve vorm en # patiënt met een major erosieve vorm) Bij # patiënten uit de groep die behandeld werden met de capsule, verbeterden de laesies (bij # patiënten met de niet-erosieve vorm, bij # patiënten met de minor erosieve vorm en bij # patiënt met de major erosieve vorm) Bij # patiënten met de nieterosieve vorm van OLP trad geen verbetering op Tussen beide toedieningsvormen bestond er geen pseudo-membraneuze candidiasis op (Mate van bewijs B) McGrath et al evalueerden de gevoeligheid van meetinstrumenten om de kwaliteit van leven te bepalen, na een behandeling met betamethason bij patiënten met erosieve of ulceratieve LP (McGrath, ###) Na een topicale behandeling met betamethason (# ## mg/ml # maal daags) gedurende # weken verbeterden de klinische symptomen bij ## van de ## patiënten De gemiddelde VAS-score voor pijn verminderde significant met een gemiddelde waarde van <DATUM> De gemiddelde waarde van de UK Oral Health Related Quality of Life (OHQoL) verbeterde significant met ## ##% en de waarde van de Oral Health Impact Profile (OHIP-##) nam gemiddeld met <DATUM> af Aan de hand van de OHQoL en de OHIP-## bleek de kwaliteit van leven na een behandeling met betamethason significant verbeterd te zijn Op basis van deze resultaten wordt geconcludeerd dat bij patiënten met OLP, die behandeld zijn met betamethason, zowel de OHQoL-UK als de OHIP-## gevoelige meetinstrumenten zijn om de kwaliteit van leven te meten Een goede follow up ontbreekt in bovenstaande studies Alleen de studies van Tyldesley et al en Greenspan et al kennen een dubbelblind gerandomiseerde opzet Daarmee moet bij de interpretatie van de resultaten van deze studies rekening worden gehouden Er zijn aanwijzingen dat betamethason via aerosol of topicale capsule effectief is (reductie laesies in grootte en ernst; reductie pijn) bij de behandeling van OLP In een gerandomiseerde crossover studie vergeleken Hegarty et al fluticasonpropionaat aerosol met.
| 621 | nvmdl |
(Mate van bewijs B) McGrath et al evalueerden de gevoeligheid van meetinstrumenten om de kwaliteit van leven te bepalen, na een behandeling met betamethason bij patiënten met erosieve of ulceratieve LP (McGrath, ###) Na een topicale behandeling met betamethason (# ## mg/ml # maal daags) gedurende # weken verbeterden de klinische symptomen bij ## van de ## patiënten De gemiddelde VAS-score voor pijn verminderde significant met een gemiddelde waarde van <DATUM> De gemiddelde waarde van de UK Oral Health Related Quality of Life (OHQoL) verbeterde significant met ## ##% en de waarde van de Oral Health Impact Profile (OHIP-##) nam gemiddeld met <DATUM> af Aan de hand van de OHQoL en de OHIP-## bleek de kwaliteit van leven na een behandeling met betamethason significant verbeterd te zijn Op basis van deze resultaten wordt geconcludeerd dat bij patiënten met OLP, die behandeld zijn met betamethason, zowel de OHQoL-UK als de OHIP-## gevoelige meetinstrumenten zijn om de kwaliteit van leven te meten Een goede follow up ontbreekt in bovenstaande studies Alleen de studies van Tyldesley et al en Greenspan et al kennen een dubbelblind gerandomiseerde opzet Daarmee moet bij de interpretatie van de resultaten van deze studies rekening worden gehouden Er zijn aanwijzingen dat betamethason via aerosol of topicale capsule effectief is (reductie laesies in grootte en ernst; reductie pijn) bij de behandeling van OLP In een gerandomiseerde crossover studie vergeleken Hegarty et al fluticasonpropionaat aerosol met De klinische respons werd geëvalueerd aan de hand van de reductie in de omvang van de orale laesies, de pijnscore (VAS), de MCGill pijn vragenlijst, de Orale Health Impact Profile (een maat voor de kwaliteit van leven) en de OHQoL Gedurende # weken werden ## patiënten eerst # maal daags # keer behandeld met ## ug fluticasonpropionaat Na een âwash outâ periode van # weken werden ze gedurende # weken, # maal daags behandeld met ### ug betamethason natriumfosfaat mondspoeling De overige ## patiënten werden de eerste # weken behandeld met de betamethason mondspoeling en vervolgens met de Na een behandelingsduur van # weken trad bij beide behandelingsvormen significant een reductie op, in de gemiddelde omvang van de laesies, de VAS-score, de OHIP- en de OHQol-score, ongeacht de volgorde waarin ze gebruikt werden Fluticason spray was in vergelijking met betamethason significant beter in het reduceren van de omvang van de laesies Voor de andere parameters bestond er geen significant verschil tussen beide groepen De toedieningsvorm van fluticason werd door patiënten als makkelijker ervaren, echter bijwerkingen traden relatief vaker op Zowel fluticason aerosol als betamethasonnatriumfosfaatmondspoeling zijn op korte termijn effectief (reductie van pijn en omvang laesies, en bevorderen kwaliteit van leven) Carbone vergeleek dubbelblind de effectiviteit en veiligheid van twee verschillende concentraties clobetasol bij de topicale behandeling van OLP (Carbone, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags behandeld met clobetasolpropionaat # ###% en ## patiënten werden # maal daags behandeld met clobetasolpropionaat # ##% op gelbasis.
| 631 | nvmdl |
werd geëvalueerd aan de hand van de reductie in de omvang van de orale laesies, de pijnscore (VAS), de MCGill pijn vragenlijst, de Orale Health Impact Profile (een maat voor de kwaliteit van leven) en de OHQoL Gedurende # weken werden ## patiënten eerst # maal daags # keer behandeld met ## ug fluticasonpropionaat Na een âwash outâ periode van # weken werden ze gedurende # weken, # maal daags behandeld met ### ug betamethason natriumfosfaat mondspoeling De overige ## patiënten werden de eerste # weken behandeld met de betamethason mondspoeling en vervolgens met de Na een behandelingsduur van # weken trad bij beide behandelingsvormen significant een reductie op, in de gemiddelde omvang van de laesies, de VAS-score, de OHIP- en de OHQol-score, ongeacht de volgorde waarin ze gebruikt werden Fluticason spray was in vergelijking met betamethason significant beter in het reduceren van de omvang van de laesies Voor de andere parameters bestond er geen significant verschil tussen beide groepen De toedieningsvorm van fluticason werd door patiënten als makkelijker ervaren, echter bijwerkingen traden relatief vaker op Zowel fluticason aerosol als betamethasonnatriumfosfaatmondspoeling zijn op korte termijn effectief (reductie van pijn en omvang laesies, en bevorderen kwaliteit van leven) Carbone vergeleek dubbelblind de effectiviteit en veiligheid van twee verschillende concentraties clobetasol bij de topicale behandeling van OLP (Carbone, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags behandeld met clobetasolpropionaat # ###% en ## patiënten werden # maal daags behandeld met clobetasolpropionaat # ##% op gelbasis van de laesies bij ## (##%) patiënten die behandeld waren met # ###% clobetasol en bij ## (##%) patiënten die behandeld waren met # ##% clobetasol Symptomen (pijn) verbeterden bij ## (##%) patiënten die behandeld waren met # ###% clobetasol en bij ## (##%) patiënten die behandeld waren met # ##% clobetasol Tussen beide groepen bestond er geen significant verschil in resultaten In beide groepen traden er geen bijwerkingen op Follow up ontbreekt Rödström et al vergeleken in een dubbelblind onderzoek clobetasolpropionaat met triamcinolonacetonide bij atrofische of erosieve OLP (Rödström, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten <DATUM> maal daags topicaal behandeld met clobetasolpropionaat # ##% in Orabase en ## patiënten werden <DATUM> maal daags behandeld met triamcinolonacetonide # #% in Orabase Na een behandeling van # weken bleek clobetasolpropionaat significant (p(# ##) meer effectief dan triamcinolonacetonide in het reduceren van de omvang van de laesies Na # en # weken was dit verschil niet meer significant Ook bleek clobetasolpropionaat vanaf # tot # weken significant (p(# ##) meer effectief in het reduceren van de pijn, dan de behandeling met triamcinolonacetonide In deze studie ontbreekt een follow up van deze resultaten; het is de vraag of de gevonden verschillen klinisch relevant zijn Clobetasol #,##% in orabase en triamcinolonacetonide #,#% zijn even effectief (reductie laesies in grootte) bij de behandeling van atrofische of erosieve OLP Er zijn Daarnaast kwam er in de literatuurselectie één artikel voor waarin het effect van miconazol als aanvulling.
| 690 | nvmdl |
bij ## (##%) patiënten die behandeld waren met # ###% clobetasol en bij ## (##%) patiënten die behandeld waren met # ##% clobetasol Symptomen (pijn) verbeterden bij ## (##%) patiënten die behandeld waren met # ###% clobetasol en bij ## (##%) patiënten die behandeld waren met # ##% clobetasol Tussen beide groepen bestond er geen significant verschil in resultaten In beide groepen traden er geen bijwerkingen op Follow up ontbreekt Rödström et al vergeleken in een dubbelblind onderzoek clobetasolpropionaat met triamcinolonacetonide bij atrofische of erosieve OLP (Rödström, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten <DATUM> maal daags topicaal behandeld met clobetasolpropionaat # ##% in Orabase en ## patiënten werden <DATUM> maal daags behandeld met triamcinolonacetonide # #% in Orabase Na een behandeling van # weken bleek clobetasolpropionaat significant (p(# ##) meer effectief dan triamcinolonacetonide in het reduceren van de omvang van de laesies Na # en # weken was dit verschil niet meer significant Ook bleek clobetasolpropionaat vanaf # tot # weken significant (p(# ##) meer effectief in het reduceren van de pijn, dan de behandeling met triamcinolonacetonide In deze studie ontbreekt een follow up van deze resultaten; het is de vraag of de gevonden verschillen klinisch relevant zijn Clobetasol #,##% in orabase en triamcinolonacetonide #,#% zijn even effectief (reductie laesies in grootte) bij de behandeling van atrofische of erosieve OLP Er zijn Daarnaast kwam er in de literatuurselectie één artikel voor waarin het effect van miconazol als aanvulling Lodi et al vergeleken dubbelblind clobetasolpropionaat met en zonder additionele behandeling met miconazol op de uitbreiding van de laesies en de pijn bij patiënten met OLP (Lodi, ###) Van ## geïncludeerde patiënten werden ## patiënten # maal daags topicaal behandeld met clobetasolpropionaat gel en # maal daags met miconazol #% gel De overige ## patiënten werden # maal daags behandeld met clobetasolpropionaat gel en # maal daags met een placebo gel Beide groepen toonden binnen # weken een significante reductie in de omvang van de orale laesies en in de pijnscores Van de patiënten die behandeld waren met Toevoeging van miconazol #% aan de behandeling met clobetasolpropionaat is effectief in het voorkomen van een candida-infectie maar heeft geen significante invloed op de reductie van het aantal orale laesies en de pijnscore bij patiënten met OLP Guiglia et al onderzochten het effect van een gebits- en mondverzorgingsprogramma als aanvulling op een lokale behandeling met clobetasolpropionaat in het reduceren van chronische desquamatieve gingivitis bij OLP (Guiglia, ###) Gedurende ## dagen volgden ## patiënten naast een lokale behandeling met clobetasol-## propionaat, een gebits-en mondverzorgingsprogramma Daarnaast gebruikten ze gedurende # week # maal daags alcoholvrije chloorhexidine mondspoeling Na # maanden was er sprake van een significante (p(# ###) reductie in zowel de plaque-index (-<DATUM> ) als in het aantal gingivalocaties waarbij bloedingen optraden na het sonderen (-##,## %; OR (##% CI) <DATUM> (# ###<DATUM> ) Deze studie is van een beperkte omvang en een controlegroep ontbreekt.
| 706 | nvmdl |
vergeleken dubbelblind clobetasolpropionaat met en zonder additionele behandeling met miconazol op de uitbreiding van de laesies en de pijn bij patiënten met OLP (Lodi, ###) Van ## geïncludeerde patiënten werden ## patiënten # maal daags topicaal behandeld met clobetasolpropionaat gel en # maal daags met miconazol #% gel De overige ## patiënten werden # maal daags behandeld met clobetasolpropionaat gel en # maal daags met een placebo gel Beide groepen toonden binnen # weken een significante reductie in de omvang van de orale laesies en in de pijnscores Van de patiënten die behandeld waren met Toevoeging van miconazol #% aan de behandeling met clobetasolpropionaat is effectief in het voorkomen van een candida-infectie maar heeft geen significante invloed op de reductie van het aantal orale laesies en de pijnscore bij patiënten met OLP Guiglia et al onderzochten het effect van een gebits- en mondverzorgingsprogramma als aanvulling op een lokale behandeling met clobetasolpropionaat in het reduceren van chronische desquamatieve gingivitis bij OLP (Guiglia, ###) Gedurende ## dagen volgden ## patiënten naast een lokale behandeling met clobetasol-## propionaat, een gebits-en mondverzorgingsprogramma Daarnaast gebruikten ze gedurende # week # maal daags alcoholvrije chloorhexidine mondspoeling Na # maanden was er sprake van een significante (p(# ###) reductie in zowel de plaque-index (-<DATUM> ) als in het aantal gingivalocaties waarbij bloedingen optraden na het sonderen (-##,## %; OR (##% CI) <DATUM> (# ###<DATUM> ) Deze studie is van een beperkte omvang en een controlegroep ontbreekt Sardella et al vergeleken in een vergelijkend onderzoek #-aminosalicylzuur(mesalazine) locaal met clobetasolpropionaat locaal bij OLP (Sardella, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten behandeld met mesalazine #% gel en ## patiënten met clobetasolpropionaat zalf # ##% Een complete reductie in de pijn ontstond bij #<DATUM> van de patiënten uit de mesalazine groep en bij ##% van de patiënten uit de clobetasol groep Bij # van de # patiënten uit de mesalazine groep met een complete reductie in de pijn trad ook een verbetering van de laesies op Tussen beide groepen bestond geen significant verschil in resultaten In dit onderzoek is het effect van beide behandelingen op de klinische respons (omvang van de laesies) niet geëvalueerd en een follow up ontbreekt Mesalazine #% gel en clobetasolpropionaat zalf # ##% geven beide na # weken een Er zijn twee studies gevonden over fluocinolonacetonide bij OLP (Thongprasom,###; Buajeeb, ###) Thongprasom et al vergeleken fluocinolonacetonide in een oplossing versus een zalf bij OLP (Thongprasom, ###) In totaal werden ## patiënten behandeld met fluocinolonacetonide # #% oplossing of met fluocinolonacetonide zalf # #% totdat de orale laesie volledig in remissie was Na # maanden reageerden circa ## patiënten matig op # van deze # behandelingsvormen en werden zij ondergebracht in een # onderzoeksgroep die behandeld werd met de # #% fluocinolonacetonide oplossing of fluocinolonacetonide zalf Na <LEEFTIJD> jaar trad een complete remissie op in de omvang van de laesies bij #<DATUM> .
| 675 | nvmdl |
vergeleken in een vergelijkend onderzoek #-aminosalicylzuur(mesalazine) locaal met clobetasolpropionaat locaal bij OLP (Sardella, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten behandeld met mesalazine #% gel en ## patiënten met clobetasolpropionaat zalf # ##% Een complete reductie in de pijn ontstond bij #<DATUM> van de patiënten uit de mesalazine groep en bij ##% van de patiënten uit de clobetasol groep Bij # van de # patiënten uit de mesalazine groep met een complete reductie in de pijn trad ook een verbetering van de laesies op Tussen beide groepen bestond geen significant verschil in resultaten In dit onderzoek is het effect van beide behandelingen op de klinische respons (omvang van de laesies) niet geëvalueerd en een follow up ontbreekt Mesalazine #% gel en clobetasolpropionaat zalf # ##% geven beide na # weken een Er zijn twee studies gevonden over fluocinolonacetonide bij OLP (Thongprasom,###; Buajeeb, ###) Thongprasom et al vergeleken fluocinolonacetonide in een oplossing versus een zalf bij OLP (Thongprasom, ###) In totaal werden ## patiënten behandeld met fluocinolonacetonide # #% oplossing of met fluocinolonacetonide zalf # #% totdat de orale laesie volledig in remissie was Na # maanden reageerden circa ## patiënten matig op # van deze # behandelingsvormen en werden zij ondergebracht in een # onderzoeksgroep die behandeld werd met de # #% fluocinolonacetonide oplossing of fluocinolonacetonide zalf Na <LEEFTIJD> jaar trad een complete remissie op in de omvang van de laesies bij #<DATUM> #% van de patiënten die behandeld waren met de fluocinolonacetonide oplossing Het verschil tussen deze groepen is significant (p(# ##) Tussen de groepen bestond geen significant verschil in de frequentie waarmee candida Buajeeb et al onderzochten het verschil in effectiviteit tussen fluocinolonacetonide # #% in carbapol #% gel en carbapol # ##% gel, en fluocinolonacetonide # #% in Orabase bij atrofische of erosieve OLP (Buajeeb,###) Gedurende # weken werden ## patiënten behandeld met fluocinolonacetonide # #% in carbapol #% gel, ## patiënten werden behandeld met fluocinolonacetonide # #% in carbapol # ##% gel en ## patiënten werden behandeld met fluocinolonacetonide # #% in Orabase Na # weken nam de ernst van de laesies met gemiddeld ##% af bij patiënten die behandeld waren met fluocinolonacetonide # #% gel (in carbapol #%) en fluocinolonacetonide # #% in Orabase Bij patiënten die behandeld waren met fluocinolonacetonide # #% gel (in carbapol # ##%), reduceerde de ernst van de laesies met gemiddeld met #<DATUM> Tussen deze groepen bestond geen significant verschil in resultaten Tevens trad er na # weken in alle groepen een verlichting van de pijn op Fluocinolonacetonide oplossingen, zalf en gel zijn effectief (pijnreductie en reductie van grootte en ernst van laesies) bij de behandeling van OLP, zonder significante verschillen Thongprasom et al vergeleken fluocinolonacetonide met triamcinolonacetonide bij atrofische en erosieve OLP (Thongprasom, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten behandeld met fluocinolonacetonide # #% in Orabase en ## patiënten met triamcinolonacetonide # #% in Orabase Na #.
| 700 | nvmdl |
fluocinolonacetonide oplossing Het verschil tussen deze groepen is significant (p(# ##) Tussen de groepen bestond geen significant verschil in de frequentie waarmee candida Buajeeb et al onderzochten het verschil in effectiviteit tussen fluocinolonacetonide # #% in carbapol #% gel en carbapol # ##% gel, en fluocinolonacetonide # #% in Orabase bij atrofische of erosieve OLP (Buajeeb,###) Gedurende # weken werden ## patiënten behandeld met fluocinolonacetonide # #% in carbapol #% gel, ## patiënten werden behandeld met fluocinolonacetonide # #% in carbapol # ##% gel en ## patiënten werden behandeld met fluocinolonacetonide # #% in Orabase Na # weken nam de ernst van de laesies met gemiddeld ##% af bij patiënten die behandeld waren met fluocinolonacetonide # #% gel (in carbapol #%) en fluocinolonacetonide # #% in Orabase Bij patiënten die behandeld waren met fluocinolonacetonide # #% gel (in carbapol # ##%), reduceerde de ernst van de laesies met gemiddeld met #<DATUM> Tussen deze groepen bestond geen significant verschil in resultaten Tevens trad er na # weken in alle groepen een verlichting van de pijn op Fluocinolonacetonide oplossingen, zalf en gel zijn effectief (pijnreductie en reductie van grootte en ernst van laesies) bij de behandeling van OLP, zonder significante verschillen Thongprasom et al vergeleken fluocinolonacetonide met triamcinolonacetonide bij atrofische en erosieve OLP (Thongprasom, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten behandeld met fluocinolonacetonide # #% in Orabase en ## patiënten met triamcinolonacetonide # #% in Orabase Na # de triamcinolonacetonide groep een complete remissie op in de omvang van de laesies Het verschil Er zijn aanwijzingen dat fluocinolonacetonide # #% in Orabase meer complete remissie van atrofische en erosieve OLP laesies geeft dan triamcinolonacetonide # #%, na # Voûte et al vergeleken fluocinonide # ###% zalf met een placebo zalf bij erosieve, atrofische of reticulaire OLP (Voûte, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags behandeld met fluocinonide # ###% zalf en ## patiënten met een placebo zalf Na # weken toonden # patiënten (##%) een complete remissie van de laesies en ## patiënten (##%) een partiële tot goede reductie in de omvang van de laesies In de placebogroep werd een partiële tot goede respons bij # patiënten (##%) gerapporteerd en ##% van de patiënten reageerden niet met een afname in de laesies Tussen beide Topicale behandeling gedurende # weken met fluocinonide #,###% zalf is significant Aguirre et al evalueerden de effectiviteit van mometasonfuroaat bij OLP (Aguirre,###) In deze studie kregen ## patiënten # maal daags een behandeling met mometasonfuroaat # #% mondspoeling Binnen # weken trad er een klinische respons op Na ## dagen bleek mometasonfuroaat een significante reductie in pijn en in de omvang van de erythemateuze en ulceratieve laesies te veroorzaken Als enige bijwerking werd bij # patiënten een candida-infectie gerapporteerd Om aan deze resultaten conclusies te kunnen verbinden, is meer gerandomiseerd, dubbelblin) onderzoek nodig, meteen goede follow up, naar o a.
| 703 | nvmdl |
op in de omvang van de laesies Het verschil Er zijn aanwijzingen dat fluocinolonacetonide # #% in Orabase meer complete remissie van atrofische en erosieve OLP laesies geeft dan triamcinolonacetonide # #%, na # Voûte et al vergeleken fluocinonide # ###% zalf met een placebo zalf bij erosieve, atrofische of reticulaire OLP (Voûte, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags behandeld met fluocinonide # ###% zalf en ## patiënten met een placebo zalf Na # weken toonden # patiënten (##%) een complete remissie van de laesies en ## patiënten (##%) een partiële tot goede reductie in de omvang van de laesies In de placebogroep werd een partiële tot goede respons bij # patiënten (##%) gerapporteerd en ##% van de patiënten reageerden niet met een afname in de laesies Tussen beide Topicale behandeling gedurende # weken met fluocinonide #,###% zalf is significant Aguirre et al evalueerden de effectiviteit van mometasonfuroaat bij OLP (Aguirre,###) In deze studie kregen ## patiënten # maal daags een behandeling met mometasonfuroaat # #% mondspoeling Binnen # weken trad er een klinische respons op Na ## dagen bleek mometasonfuroaat een significante reductie in pijn en in de omvang van de erythemateuze en ulceratieve laesies te veroorzaken Als enige bijwerking werd bij # patiënten een candida-infectie gerapporteerd Om aan deze resultaten conclusies te kunnen verbinden, is meer gerandomiseerd, dubbelblin) onderzoek nodig, meteen goede follow up, naar o a Mometasonfuroaat #,# % mondspoeling is mogelijk een effectieve behandeling voor Xia et al evalueerden de effectiviteit en veiligheid van intralesionale injecties met triamcinolonacetonide bij ulceratieve OLP in een links-rechts vergelijking In deze studie kregen ## patiënten met OLP in het slijmvlies van de linker of rechter wang #x per # weken een intralesionale injectie met # # ml triamcinolonacetonide (## mg/ml) terwijl de andere wang niet werd behandeld Het wangslijmvlies waarin triamcinolonacetonide was toegediend toonde na # weken een gemiddelde reductie van ##% van zowel de ulceratieve als erosieve laesies De orale mucosa waar geen interventie was toegepast toonde daarentegen een reductie van gemiddeld #% in de ulceratieve laesies en een reductie van gemiddeld #% in de erosieve laesies Na een behandelingsduur van # weken met triamcinolonacetonide (# injecties) nam de grootte van de laesies bij ## (#<DATUM> ) patiënten met meer dan ##% af De resulaten in deze studie zijn gebaseerd op een relatief kort durende studie, waarbij follow-up ontbreekt (Bewijs B) Ungphaiboon et al gingen na wat het verschil was in effectiviteit tussen de triamcinolonacetonide topicale zalf en triamcinolonacetonide mondspoeling (Ungphaiboon, ###) In totaal werden ## patiënten # maal daags behandeld met triamcinolonacetonide mondspoeling # #% en # patiënten werden behandeld met triamcinolonacetonide zalf Na # weken bleek er geen significant verschil te bestaan in de therapeutische effectiviteit tussen de triamcinolonacetonide mondspoeling en de zalf Bij # patiënten die behandeld waren met de mondspoeling en bij # patiënten die behandeld waren met de zalf trad een reductie op van.
| 669 | nvmdl |
et al evalueerden de effectiviteit en veiligheid van intralesionale injecties met triamcinolonacetonide bij ulceratieve OLP in een links-rechts vergelijking In deze studie kregen ## patiënten met OLP in het slijmvlies van de linker of rechter wang #x per # weken een intralesionale injectie met # # ml triamcinolonacetonide (## mg/ml) terwijl de andere wang niet werd behandeld Het wangslijmvlies waarin triamcinolonacetonide was toegediend toonde na # weken een gemiddelde reductie van ##% van zowel de ulceratieve als erosieve laesies De orale mucosa waar geen interventie was toegepast toonde daarentegen een reductie van gemiddeld #% in de ulceratieve laesies en een reductie van gemiddeld #% in de erosieve laesies Na een behandelingsduur van # weken met triamcinolonacetonide (# injecties) nam de grootte van de laesies bij ## (#<DATUM> ) patiënten met meer dan ##% af De resulaten in deze studie zijn gebaseerd op een relatief kort durende studie, waarbij follow-up ontbreekt (Bewijs B) Ungphaiboon et al gingen na wat het verschil was in effectiviteit tussen de triamcinolonacetonide topicale zalf en triamcinolonacetonide mondspoeling (Ungphaiboon, ###) In totaal werden ## patiënten # maal daags behandeld met triamcinolonacetonide mondspoeling # #% en # patiënten werden behandeld met triamcinolonacetonide zalf Na # weken bleek er geen significant verschil te bestaan in de therapeutische effectiviteit tussen de triamcinolonacetonide mondspoeling en de zalf Bij # patiënten die behandeld waren met de mondspoeling en bij # patiënten die behandeld waren met de zalf trad een reductie op van Onder de patiënten die behandeld waren met de zalf, trad (gemiddelde reductie leasies ##% versus <DATUM> ) dan geen behandeling bij ulceratieve en Zowel triamcinolonacetonide mondspoeling als zalf geeft bij een meerderheid van de patiënten een reductie van meer dan ##% in de omvang van OLP laesies Xiong et al verrichtten een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek naar de effectiviteit en veiligheid van intralesionale BCG-injecties bij erosieve OLP (Xiong, ###) Van de ## patiënten kregen ## patiënten om de dag een intralesionale injectie met # # ml BCG-PSN toegediend De overige ## patiënten kregen # keer per week een intralesionale injectie met ## mg triamcinolonacetonide Na # weken bleken de orale laesies bij ## patiënten uit de BCG groep en bij ## patiënten uit de triamcinolonacetonide groep verdwenen te zijn Tussen beide groepen bestond er geen significant verschil in de reductie van de VASscores (# ## ± # ## vs # ## ± # ##, <PERSOON> zoals zwelling als een branderig gevoel kwamen bij # patiënten uit de BCG groep en bij # patiënten uit de triamcinolonacetonide groep voor Na een follow-up van # maanden was er geen significant verschil in het aantal recidieven en de corresponderende intervallen (## ## ± ## ## vs ## ## ± <DATUM> P = # ###) Dit is de enige studie naar de Intralesionale BCG-injecties lijken bij de behandeling van erosieve OLP even effectief als - Mondspoeling wordt over het algemeen goed verdragen Dit komt waarschijnlijk de therapietrouw ten.
| 659 | nvmdl |
die behandeld waren met de zalf, trad (gemiddelde reductie leasies ##% versus <DATUM> ) dan geen behandeling bij ulceratieve en Zowel triamcinolonacetonide mondspoeling als zalf geeft bij een meerderheid van de patiënten een reductie van meer dan ##% in de omvang van OLP laesies Xiong et al verrichtten een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek naar de effectiviteit en veiligheid van intralesionale BCG-injecties bij erosieve OLP (Xiong, ###) Van de ## patiënten kregen ## patiënten om de dag een intralesionale injectie met # # ml BCG-PSN toegediend De overige ## patiënten kregen # keer per week een intralesionale injectie met ## mg triamcinolonacetonide Na # weken bleken de orale laesies bij ## patiënten uit de BCG groep en bij ## patiënten uit de triamcinolonacetonide groep verdwenen te zijn Tussen beide groepen bestond er geen significant verschil in de reductie van de VASscores (# ## ± # ## vs # ## ± # ##, <PERSOON> zoals zwelling als een branderig gevoel kwamen bij # patiënten uit de BCG groep en bij # patiënten uit de triamcinolonacetonide groep voor Na een follow-up van # maanden was er geen significant verschil in het aantal recidieven en de corresponderende intervallen (## ## ± ## ## vs ## ## ± <DATUM> P = # ###) Dit is de enige studie naar de Intralesionale BCG-injecties lijken bij de behandeling van erosieve OLP even effectief als - Mondspoeling wordt over het algemeen goed verdragen Dit komt waarschijnlijk de therapietrouw ten - Er bestaat een risico op het ontwikkelen van een candida-infectie bij langdurig gebruik - Bij laesies in de mond gebruik van spray overwegen Ter palliatie van de klachten bij OLP is het eerste middel van keuze een klasse III of IV corticosteroïd Drie maal daags bij start, onderhoud één maal daags voor slapen Vanwege de beperkte bijwerkingen zal meestal gestart worden met een middel dat lokaal kan worden toegediend in de vorm van een mondzalf of spoeldrank Bij therapie-resistente OLP of in situaties waarbij naast de mondholte ook de huid, de genitaliën en de oesofagus zijn aangedaan kan gekozen worden voor systemische behandeling met een corticosteroïd Na een stootkuur (#mg/kg/dag lichaamsgewicht gedurende # dagen) kan de behandeling worden voortgezet met lokale corticosteroïden Er zijn # placebogecontroleerde onderzoeken gevonden over pimecrolimus bij OLP (Passeron,###; Voltz, ###; Swift, ###) Passeron et al behandelden # patiënten met orale erosieve LP # maal daags met pimecrolimus crème #% en # patiënten met een placebo crème (Passeron, ###) Er werd een gemiddelde totale score berekend, gebaseerd op de reductie van het aantal orale laesies en de pijnscore Na # weken bleek de gemiddelde score in de pimecrolimusgroep afgenomen te zijn met een waarde van <DATUM> (p=# ##) en in de placebogroep met een waarde van # ## (p=# ##) Na het staken van de behandeling traden snel recidieven op (gemiddeld binnen # maand) Verhoogde pimecrolimus bloedspiegels kwamen voor, maar behalve een lokale branderige sensatie werden er geen bijwerkingen.
| 671 | nvmdl |
bestaat een risico op het ontwikkelen van een candida-infectie bij langdurig gebruik - Bij laesies in de mond gebruik van spray overwegen Ter palliatie van de klachten bij OLP is het eerste middel van keuze een klasse III of IV corticosteroïd Drie maal daags bij start, onderhoud één maal daags voor slapen Vanwege de beperkte bijwerkingen zal meestal gestart worden met een middel dat lokaal kan worden toegediend in de vorm van een mondzalf of spoeldrank Bij therapie-resistente OLP of in situaties waarbij naast de mondholte ook de huid, de genitaliën en de oesofagus zijn aangedaan kan gekozen worden voor systemische behandeling met een corticosteroïd Na een stootkuur (#mg/kg/dag lichaamsgewicht gedurende # dagen) kan de behandeling worden voortgezet met lokale corticosteroïden Er zijn # placebogecontroleerde onderzoeken gevonden over pimecrolimus bij OLP (Passeron,###; Voltz, ###; Swift, ###) Passeron et al behandelden # patiënten met orale erosieve LP # maal daags met pimecrolimus crème #% en # patiënten met een placebo crème (Passeron, ###) Er werd een gemiddelde totale score berekend, gebaseerd op de reductie van het aantal orale laesies en de pijnscore Na # weken bleek de gemiddelde score in de pimecrolimusgroep afgenomen te zijn met een waarde van <DATUM> (p=# ##) en in de placebogroep met een waarde van # ## (p=# ##) Na het staken van de behandeling traden snel recidieven op (gemiddeld binnen # maand) Verhoogde pimecrolimus bloedspiegels kwamen voor, maar behalve een lokale branderige sensatie werden er geen bijwerkingen verkregen nagenoeg dezelfde resultaten (Voltz, ###) Na een zelfde behandelingsprotocol was de klinisch samengestelde score (bestaande uit zowel mucosale erosies en pijnscores), in de pimecrolimusgroep in tegenstelling tot de placebogroep significant (p(# ##) verminderd Na # weken trad bij # patiënten een complete remissie en na # weken bij alle ## patiënten die behandeld waren met pimecrolimus In de placebogroep werd dit effect na # weken bij # patiënten gerapporteerd Van de patiënten uit de pimecrolimusgroep behield ##% na een follow-up van # weken een remissie van de laesies Bij # patiënten werd een pimecrolimus bloedspiegel gedetecteerd welke in alle gevallen niet hoger was dan # ng/ml Er werden geen ernstige bijwerkingen gerapporteerd Swift et al bereikten na een identiek behandelingsprotocol overeenkomstige resultaten (Swift, ###) De ## patiënten die behandeld werden met #% pimecrolimus crème, toonden in tegenstelling tot de placebogroep na # weken een significante reductie in de grootte van de ulceratieve en erythemateuze laesies en in de pijnscores Opmerkelijk was het feit dat er in beide groepen sprake was van een toename in de grootte van de reticulaire laesies Een toename die uitsluitend in de placebogroep <PERSOON> et al onderzochten de effectiviteit en veiligheid van pimecrolimus crème #% bij # patiënten met <PERSOON>, ###) De patiënten werden # maal daags behandeld met pimecrolimus crème #% Na een behandelingsduur van # weken toonden alle laesies een reductie in de ontstekingsactiviteit (erytheem en.
| 646 | nvmdl |
verkregen nagenoeg dezelfde resultaten (Voltz, ###) Na een zelfde behandelingsprotocol was de klinisch samengestelde score (bestaande uit zowel mucosale erosies en pijnscores), in de pimecrolimusgroep in tegenstelling tot de placebogroep significant (p(# ##) verminderd Na # weken trad bij # patiënten een complete remissie en na # weken bij alle ## patiënten die behandeld waren met pimecrolimus In de placebogroep werd dit effect na # weken bij # patiënten gerapporteerd Van de patiënten uit de pimecrolimusgroep behield ##% na een follow-up van # weken een remissie van de laesies Bij # patiënten werd een pimecrolimus bloedspiegel gedetecteerd welke in alle gevallen niet hoger was dan # ng/ml Er werden geen ernstige bijwerkingen gerapporteerd Swift et al bereikten na een identiek behandelingsprotocol overeenkomstige resultaten (Swift, ###) De ## patiënten die behandeld werden met #% pimecrolimus crème, toonden in tegenstelling tot de placebogroep na # weken een significante reductie in de grootte van de ulceratieve en erythemateuze laesies en in de pijnscores Opmerkelijk was het feit dat er in beide groepen sprake was van een toename in de grootte van de reticulaire laesies Een toename die uitsluitend in de placebogroep <PERSOON> et al onderzochten de effectiviteit en veiligheid van pimecrolimus crème #% bij # patiënten met <PERSOON>, ###) De patiënten werden # maal daags behandeld met pimecrolimus crème #% Na een behandelingsduur van # weken toonden alle laesies een reductie in de ontstekingsactiviteit (erytheem en ##) Bijwerkingen werden niet gerapporteerd Na # weken waren er in alle gevallen nog wel reticulaire slijmvliesveranderingen zichtbaar In dit onderzoek is er sprake van een kleine groep patiënten en een Topicale behandeling met pimecrolimus crème #% geeft bij OLP een significante reductie in de omvang van de laesies De duur van remissie varieert tussen circa # en # <PERSOON> et al vergeleken in gerandomiseerd, dubbelblind onderzoek bij ## patiënten met OLP de effectiviteit van pimecrolimus met triamcinolonacetonide in de behandeling van (Gorouhi, ###) Twintig patiënten werden gedurende # maanden, # maal daags behandeld met pimecrolimus crème #% en ## patiënten # maal daags met triamcinolonacetonide #,#% zalf Tijdens de verschillende evaluatiemomenten toonden beide groepen een significante verbetering in de klinische score (reductie in de grootte van de laesies), de VAS-score pijn en de Oral Health Impact Profile score (een maat voor de kwaliteit van leven) Na het beëindigen van de studie bleek tussen de pimecrolimus en triamcinolonacetonide groep geen significant verschil te bestaan in respectievelijk de VAS-score ( - <DATUM> ± de klinische score (-# # ± # # vs -# # ±# #, P = ##) Bij # patiënten uit de pimecrolimus groep trad als bijwerking een lokaal branderig gevoel op In dit onderzoek zijn geen lange termijn effecten (na stoppen Pimecrolimus is in vergelijking met triamcinolonacetonide bij OLP even effectief (reductie Er zijn # niet-placebogecontroleerde studies gevonden over tacrolimus (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###).
| 655 | nvmdl |
# weken waren er in alle gevallen nog wel reticulaire slijmvliesveranderingen zichtbaar In dit onderzoek is er sprake van een kleine groep patiënten en een Topicale behandeling met pimecrolimus crème #% geeft bij OLP een significante reductie in de omvang van de laesies De duur van remissie varieert tussen circa # en # <PERSOON> et al vergeleken in gerandomiseerd, dubbelblind onderzoek bij ## patiënten met OLP de effectiviteit van pimecrolimus met triamcinolonacetonide in de behandeling van (Gorouhi, ###) Twintig patiënten werden gedurende # maanden, # maal daags behandeld met pimecrolimus crème #% en ## patiënten # maal daags met triamcinolonacetonide #,#% zalf Tijdens de verschillende evaluatiemomenten toonden beide groepen een significante verbetering in de klinische score (reductie in de grootte van de laesies), de VAS-score pijn en de Oral Health Impact Profile score (een maat voor de kwaliteit van leven) Na het beëindigen van de studie bleek tussen de pimecrolimus en triamcinolonacetonide groep geen significant verschil te bestaan in respectievelijk de VAS-score ( - <DATUM> ± de klinische score (-# # ± # # vs -# # ±# #, P = ##) Bij # patiënten uit de pimecrolimus groep trad als bijwerking een lokaal branderig gevoel op In dit onderzoek zijn geen lange termijn effecten (na stoppen Pimecrolimus is in vergelijking met triamcinolonacetonide bij OLP even effectief (reductie Er zijn # niet-placebogecontroleerde studies gevonden over tacrolimus (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###) onderzochten de effectiviteit van tacrolimus # #% locaal bij ## patiënten met (therapieresistente) erosieve of ulceratieve OLP (Kaliakatsou, ###) Gedurende # weken werden werden zij # maal daags behandeld Na # weken bleken de laesies significant verbeterd De omvang van de erosieve of ulceratieve laesies nam gemiddeld met #<DATUM> af De VAS-score reduceerde gemiddeld met #<DATUM> , de MCGill-pijn-score met ##% en de Orale Health Impact Profile-score (een maat voor de kwaliteit van leven) met #<DATUM> Milde bijwerkingen traden frequent op en binnen # tot ## weken na het stoppen van de behandeling traden bij ## patiënten recidieven op <PERSOON> et al verkregen soortgelijke resultaten (<PERSOON>, ###) bij # patiënten met therapieresistente OLP, via een vergelijkbaar behandelingsprotocol, waarin zij gedurende # maanden behandeld werden met tacrolimus zalf # #% Na # maanden bleek er bij alle patiënten sprake te zijn van een substantiële reductie in de ernst van de laesies (gemiddeld een reductie van ##%) en in de pijnscores (gemiddeld ##%) In tegenstelling tot de vorige studieresultaten werden er geen bijwerkingen gemeld (Bewijs C) Lozada et al bevestigden deze bevindingen Zij vergeleken de effectiviteit en veiligheid van tacrolimus # #% in Orabase bij # patiënten met OLP en bij # patiënten met orale lichenoïde laesies (OLL) (Lozada, ###) Patiënten werden # maal daags behandeld en na # weken reduceerde de omvang van de laesies met gemiddeld #<DATUM> (p(# ###) en de pijnscore nam gemiddeld met ##% af (p(# ###) Deze respons.
| 699 | nvmdl |
de effectiviteit van tacrolimus # #% locaal bij ## patiënten met (therapieresistente) erosieve of ulceratieve OLP (Kaliakatsou, ###) Gedurende # weken werden werden zij # maal daags behandeld Na # weken bleken de laesies significant verbeterd De omvang van de erosieve of ulceratieve laesies nam gemiddeld met #<DATUM> af De VAS-score reduceerde gemiddeld met #<DATUM> , de MCGill-pijn-score met ##% en de Orale Health Impact Profile-score (een maat voor de kwaliteit van leven) met #<DATUM> Milde bijwerkingen traden frequent op en binnen # tot ## weken na het stoppen van de behandeling traden bij ## patiënten recidieven op <PERSOON> et al verkregen soortgelijke resultaten (<PERSOON>, ###) bij # patiënten met therapieresistente OLP, via een vergelijkbaar behandelingsprotocol, waarin zij gedurende # maanden behandeld werden met tacrolimus zalf # #% Na # maanden bleek er bij alle patiënten sprake te zijn van een substantiële reductie in de ernst van de laesies (gemiddeld een reductie van ##%) en in de pijnscores (gemiddeld ##%) In tegenstelling tot de vorige studieresultaten werden er geen bijwerkingen gemeld (Bewijs C) Lozada et al bevestigden deze bevindingen Zij vergeleken de effectiviteit en veiligheid van tacrolimus # #% in Orabase bij # patiënten met OLP en bij # patiënten met orale lichenoïde laesies (OLL) (Lozada, ###) Patiënten werden # maal daags behandeld en na # weken reduceerde de omvang van de laesies met gemiddeld #<DATUM> (p(# ###) en de pijnscore nam gemiddeld met ##% af (p(# ###) Deze respons Behalve hoofdpijn en een <PERSOON> et al onderzochten de effectiviteit van een tacrolimus-oplossing bij patiënten met erosieve <PERSOON> # maanden werden # patiënten behandeld met een tacrolimus mondspoeling (# # mg per ### ml) Na # maanden reduceerde de omvang van de laesies met gemiddeld met ##% en na # maanden met ##% Na # maanden traden bij # patiënten recidieven op Alhoewel de resultaten van deze # studies demonstreren dat een topicale behandeling met tacrolimus effectief is bij OLP, dienen deze resultaten met enige terughoudendheid geïnterpreteerd te worden In al deze studies is er sprake van een zeer klein aantal geïncludeerde patiënten en er ontbreekt een groep waarmee de behandelde Er zijn aanwijzingen dat topicale behandeling met tacrolimus zalf of mondspoeling <PERSOON> et al vergeleken het effect van tacrolimus locaal bij OLP met triamcinolonacetonide, bij patiënten met erosieve, atrofische en hyperkeratotische OLP (Laeijendecker, ###) In totaal werden ## patiënten gedurende # weken, # maal daags behandeld met tacrolimus zalf # #% en ## patiënten werden behandeld met triamcinolonacetonide zalf # #% In de tacrolimus groep ontstond er bij # patiënten een totale reductie in de omvang van de laesies en bij ## patiënten een partiële reductie In de triamcinolonacetonide groep trad dit bij respectievelijk # en # patiënten op De overige patiënten rapporteerden geen verbetering Bij ## patiënten uit de tacrolimusgroep en bij # patiënten uit de.
| 685 | nvmdl |
Behalve hoofdpijn en een <PERSOON> et al onderzochten de effectiviteit van een tacrolimus-oplossing bij patiënten met erosieve <PERSOON> # maanden werden # patiënten behandeld met een tacrolimus mondspoeling (# # mg per ### ml) Na # maanden reduceerde de omvang van de laesies met gemiddeld met ##% en na # maanden met ##% Na # maanden traden bij # patiënten recidieven op Alhoewel de resultaten van deze # studies demonstreren dat een topicale behandeling met tacrolimus effectief is bij OLP, dienen deze resultaten met enige terughoudendheid geïnterpreteerd te worden In al deze studies is er sprake van een zeer klein aantal geïncludeerde patiënten en er ontbreekt een groep waarmee de behandelde Er zijn aanwijzingen dat topicale behandeling met tacrolimus zalf of mondspoeling <PERSOON> et al vergeleken het effect van tacrolimus locaal bij OLP met triamcinolonacetonide, bij patiënten met erosieve, atrofische en hyperkeratotische OLP (Laeijendecker, ###) In totaal werden ## patiënten gedurende # weken, # maal daags behandeld met tacrolimus zalf # #% en ## patiënten werden behandeld met triamcinolonacetonide zalf # #% In de tacrolimus groep ontstond er bij # patiënten een totale reductie in de omvang van de laesies en bij ## patiënten een partiële reductie In de triamcinolonacetonide groep trad dit bij respectievelijk # en # patiënten op De overige patiënten rapporteerden geen verbetering Bij ## patiënten uit de tacrolimusgroep en bij # patiënten uit de op Uit deze resultaten kan worden afgeleid dat een topicale behandeling met tacrolimus # #% een betere reductie veroorzaakt in de omvang van de laesies dan een behandeling met triamcinolonacetonide # #%, bij patiënten met OLP In het artikel wordt niet beschreven of het verschil tussen beide groepen significant is Ook is onbekend of er sprake was van blindering en in het artikel is de beschrijving van het soort Na de literatuursearch en literatuurselectie bleven er # gerandomiseerde dubbelblinde studies over waarin de effectiviteit tussen tacrolimus en clobetasol in de behandeling van OLP werd vergeleken (Corrocher, ###; Rafar, ###) In ### behandelden Corrocher et al in totaal ## patiënten, # maal daags met tacrolimus zalf # #% en ## patiënten # maal daags met clobetasol zalf # ##% (Corrocher, ###) Na # weken bleek tacrolimus significant meer effectief dan clobetasol in de behandeling van OLP Bij #<DATUM> van de patiënten uit de tacrolimusgroep en bij geen enkele patiënt uit de clobetasolgroep trad een complete remissie op Een complete reductie in de pijnscore ontstond bij #<DATUM> van de patiënten uit de tacrolimusgroep en bij <DATUM> van de patiënten uit de clobetasolgroep Bijwerkingen werden niet Deze resultaten zijn tegenstrijdig met de uitkomsten van het onderzoek van Rafar et al uit ### (Rafar,###) In deze studie werden volgens een soortgelijk behandelingsprotocol in beide groepen ## patiënten behandeld met tacrolimus dan wel clobetasol Na # weken bleek tussen beide groepen geen.
| 637 | nvmdl |
deze resultaten kan worden afgeleid dat een topicale behandeling met tacrolimus # #% een betere reductie veroorzaakt in de omvang van de laesies dan een behandeling met triamcinolonacetonide # #%, bij patiënten met OLP In het artikel wordt niet beschreven of het verschil tussen beide groepen significant is Ook is onbekend of er sprake was van blindering en in het artikel is de beschrijving van het soort Na de literatuursearch en literatuurselectie bleven er # gerandomiseerde dubbelblinde studies over waarin de effectiviteit tussen tacrolimus en clobetasol in de behandeling van OLP werd vergeleken (Corrocher, ###; Rafar, ###) In ### behandelden Corrocher et al in totaal ## patiënten, # maal daags met tacrolimus zalf # #% en ## patiënten # maal daags met clobetasol zalf # ##% (Corrocher, ###) Na # weken bleek tacrolimus significant meer effectief dan clobetasol in de behandeling van OLP Bij #<DATUM> van de patiënten uit de tacrolimusgroep en bij geen enkele patiënt uit de clobetasolgroep trad een complete remissie op Een complete reductie in de pijnscore ontstond bij #<DATUM> van de patiënten uit de tacrolimusgroep en bij <DATUM> van de patiënten uit de clobetasolgroep Bijwerkingen werden niet Deze resultaten zijn tegenstrijdig met de uitkomsten van het onderzoek van Rafar et al uit ### (Rafar,###) In deze studie werden volgens een soortgelijk behandelingsprotocol in beide groepen ## patiënten behandeld met tacrolimus dan wel clobetasol Na # weken bleek tussen beide groepen geen (Bewijs B) Tacrolimus # #% is bij OLP even effectief als de lokale corticosteroïden triamcinolon (TAC) en clobetasolproprionaat Er kan geen conclusie worden getrokken over een - Ciclosporine oplossing wordt door weinig artsen voorgeschreven, omdat het moeilijk te bereiden is - De resultaten in de studies met lokaal pimecrolimus zijn gebaseerd op kleine patiëntaantallen; de Behandeling van OLP met lokale calcineurineremmers (ciclosporine, pimecrolimus en tacolimus) moet alleen worden overwogen als therapie met lokale corticosteroïden niet werkzaam is Er zijn # placebogecontroleerde studies gevonden over isotretinoïne bij OLP (Piatelli, ###; Scardina, ###; Giustina ###) Piatelli et al verrichtten een dubbelblind vergelijkend onderzoek bij ## patiënten gedurende # maanden # maal daags met isotretinoïne gel # #% en ## andere patiënten werden behandeld met een placebo (Piatelli, ###) Na # maanden toonden de patiënten uit de isotretinoïnegroep een significante verbetering in de omvang van de orale laesies en bij de patiënten uit de placebogroep bleef de grootte van de laesies na # maanden onveranderd De patiënten uit de placebogroep die alsnog behandeld werden met isotretinoïne, toonden na # maanden een reductie in de Scardina et al onderzochten de effectiviteit van isotretinoine in # verschillende concentraties namelijk # ##% en # ##% bij atrofische of erosieve OLP (Scardina, ###) Gedurende # maanden werden in totaal ## patiënten # maal daags topicaal behandeld met isotretinoïne # ##% gazen en ## patiënten werden op dezelfde wijze behandeld met isotretinoïne # ##% Na # maanden bleek bij ## patiënten uit de isotretinoïne #.
| 680 | nvmdl |
is bij OLP even effectief als de lokale corticosteroïden triamcinolon (TAC) en clobetasolproprionaat Er kan geen conclusie worden getrokken over een - Ciclosporine oplossing wordt door weinig artsen voorgeschreven, omdat het moeilijk te bereiden is - De resultaten in de studies met lokaal pimecrolimus zijn gebaseerd op kleine patiëntaantallen; de Behandeling van OLP met lokale calcineurineremmers (ciclosporine, pimecrolimus en tacolimus) moet alleen worden overwogen als therapie met lokale corticosteroïden niet werkzaam is Er zijn # placebogecontroleerde studies gevonden over isotretinoïne bij OLP (Piatelli, ###; Scardina, ###; Giustina ###) Piatelli et al verrichtten een dubbelblind vergelijkend onderzoek bij ## patiënten gedurende # maanden # maal daags met isotretinoïne gel # #% en ## andere patiënten werden behandeld met een placebo (Piatelli, ###) Na # maanden toonden de patiënten uit de isotretinoïnegroep een significante verbetering in de omvang van de orale laesies en bij de patiënten uit de placebogroep bleef de grootte van de laesies na # maanden onveranderd De patiënten uit de placebogroep die alsnog behandeld werden met isotretinoïne, toonden na # maanden een reductie in de Scardina et al onderzochten de effectiviteit van isotretinoine in # verschillende concentraties namelijk # ##% en # ##% bij atrofische of erosieve OLP (Scardina, ###) Gedurende # maanden werden in totaal ## patiënten # maal daags topicaal behandeld met isotretinoïne # ##% gazen en ## patiënten werden op dezelfde wijze behandeld met isotretinoïne # ##% Na # maanden bleek bij ## patiënten uit de isotretinoïne # ##% groep, een complete remissie en complete reductie van de pijnscores tot stand gekomen te zijn Het verschil tussen beide groepen is significant Patiënten met reticulaire OLP toonden klinisch of histologisch geen verbetering Na een follow up van <LEEFTIJD> jaar bleken ## van de ## patiënten een complete remissie te behouden De studie kent een goede opzet, er is echter sprake van veel uitval in de follow up Het is niet bekend waarom van veel patiënten geen follow up data beschikbaar zijn; selectieve uitval is hierdoor goed mogelijk In de studie van Giustina werden ## patiënten gerandomiseerd; echter alleen de ## symptomatische patiënten werden maar geanalyseerd (# behandeling; # placebo) De behandeling bestond uit #,# % isotretinoïne gel #dd gedurende # weken versus placebo gel Alle patiënten met isotretinoïne verbeterden In de In de Cochrane review is de studie van Giustina gepoold met de onderstaande studie van Boisnic ### Er werd een statisch significante verbetering gezien, die bleef bestaan na een random-effect analyse Er zijn # placebogecontroleerde onderzoeken gevonden waarin de effectiviteit van tretinoïne bij OLP werd In de eerste studie werden ## patiënten gedurende # maanden # maal daags behandeld met tretinoïne # #% in Orabase en ## patiënten werden # maal daags behandeld met een placebo zalf In totaal verbeterde ##% van de atrofische of erosieve laesies uit de tretinoïnegroep en ##% van laesies uit de placebogroep Daarnaast verbeterde ##% van de reticulaire laesies bij de patiënten uit de tretinoïnegroep.
| 670 | nvmdl |
en complete reductie van de pijnscores tot stand gekomen te zijn Het verschil tussen beide groepen is significant Patiënten met reticulaire OLP toonden klinisch of histologisch geen verbetering Na een follow up van <LEEFTIJD> jaar bleken ## van de ## patiënten een complete remissie te behouden De studie kent een goede opzet, er is echter sprake van veel uitval in de follow up Het is niet bekend waarom van veel patiënten geen follow up data beschikbaar zijn; selectieve uitval is hierdoor goed mogelijk In de studie van Giustina werden ## patiënten gerandomiseerd; echter alleen de ## symptomatische patiënten werden maar geanalyseerd (# behandeling; # placebo) De behandeling bestond uit #,# % isotretinoïne gel #dd gedurende # weken versus placebo gel Alle patiënten met isotretinoïne verbeterden In de In de Cochrane review is de studie van Giustina gepoold met de onderstaande studie van Boisnic ### Er werd een statisch significante verbetering gezien, die bleef bestaan na een random-effect analyse Er zijn # placebogecontroleerde onderzoeken gevonden waarin de effectiviteit van tretinoïne bij OLP werd In de eerste studie werden ## patiënten gedurende # maanden # maal daags behandeld met tretinoïne # #% in Orabase en ## patiënten werden # maal daags behandeld met een placebo zalf In totaal verbeterde ##% van de atrofische of erosieve laesies uit de tretinoïnegroep en ##% van laesies uit de placebogroep Daarnaast verbeterde ##% van de reticulaire laesies bij de patiënten uit de tretinoïnegroep Na een follow up van # maanden, recidiveerden ##% van de laesies uit de tretinoïnegroep en ##% van de laesies uit de placebogroep Milde bijwerkingen werden gerapporteerd In deze studie wordt niet duidelijk beschreven bij hoeveel patiënten bijwerkingen gerapporteerd werden en of het hier een gerandomiseerd onderzoek betreft In de tweede studie van Boisnic werden ## patiënten met non-erosieve OLP behandeld met tretinoïne # #% versus ## met placebo Na # maanden waren # patiënten verbeterd of in remissie in de tretinoinegroep versus # in de placebogroep op een #-puntsschaal (verslechterd, stabiel, verbeterd, Behandeling met #dd isotretinoïne #,##%, #dd isotretinoïne #,#% of #dd isotretinoïne #,##% resulteert bij OLP in een reductie van de omvang en ernst van laesies en een vermindering van pijn na # tot # maanden Dit effect lijkt dosisafhankelijk te zijn Kar et al vergeleken bij patiënten met erosieve, atrofische of reticulaire OLP het effect van topicale behandeling met tretinoïne met betamethason dipropionaat (Kar, ###) Gedurende # maanden werden ## patiënten # maal daags behandeld met tretinoïne # ##% en ## patiënten werden # maal daags behandeld met betamethason dipropionaat # ##% De orale laesies reduceerden gemiddeld met ##% en ##% bij patiënten die respectievelijk behandeld waren met tretinoïne en betamethason dipropionaat Dit verschil tussen beide groepen is statistisch significant Bij ## van de ## patiënten uit de tretinoïne groep verbeterden de subjectieve klachten (pijn en ongemak) aanzienlijk Het onderzoek wordt vrij summier beschreven en er zijn geen lange termijn effecten bekend.
| 669 | nvmdl |
maanden, recidiveerden ##% van de laesies uit de tretinoïnegroep en ##% van de laesies uit de placebogroep Milde bijwerkingen werden gerapporteerd In deze studie wordt niet duidelijk beschreven bij hoeveel patiënten bijwerkingen gerapporteerd werden en of het hier een gerandomiseerd onderzoek betreft In de tweede studie van Boisnic werden ## patiënten met non-erosieve OLP behandeld met tretinoïne # #% versus ## met placebo Na # maanden waren # patiënten verbeterd of in remissie in de tretinoinegroep versus # in de placebogroep op een #-puntsschaal (verslechterd, stabiel, verbeterd, Behandeling met #dd isotretinoïne #,##%, #dd isotretinoïne #,#% of #dd isotretinoïne #,##% resulteert bij OLP in een reductie van de omvang en ernst van laesies en een vermindering van pijn na # tot # maanden Dit effect lijkt dosisafhankelijk te zijn Kar et al vergeleken bij patiënten met erosieve, atrofische of reticulaire OLP het effect van topicale behandeling met tretinoïne met betamethason dipropionaat (Kar, ###) Gedurende # maanden werden ## patiënten # maal daags behandeld met tretinoïne # ##% en ## patiënten werden # maal daags behandeld met betamethason dipropionaat # ##% De orale laesies reduceerden gemiddeld met ##% en ##% bij patiënten die respectievelijk behandeld waren met tretinoïne en betamethason dipropionaat Dit verschil tussen beide groepen is statistisch significant Bij ## van de ## patiënten uit de tretinoïne groep verbeterden de subjectieve klachten (pijn en ongemak) aanzienlijk Het onderzoek wordt vrij summier beschreven en er zijn geen lange termijn effecten bekend Tretinoine # #% is bij OLP mogelijk op zijn minst even effectief als betamethason In ### vergeleken Buajeeb et al de effectiviteit van retinoïnezuur met fluocinolonacetonide bij patiënten met atrofische en erosieve OLP (Buajeeb, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags behandeld met retinoïnezuur # ##% in Orabase en ## patiënten werden # maal daags behandeld met fluocinolonacetonide # #% in Orabase In de retinoïnegroep trad gemiddeld een reductie op van ## ##% in de omvang van de laesies en bij patiënten uit de fluocinolonacetonidegroep was dit gemiddeld ##% Dit verschil tussen beide groepen is statistisch significant Dit onderzoek kent een goede studieopzet, maar een duidelijke beschrijving van de resultaten van de pijnscores ontbreekt Ook zijn de lange termijn Retinoïnezuur is in vergelijking met fluocinolonacetonide mogelijk minder effectief in het Lokale retinoïden dienen bij OLP slechts overwogen te worden als andere lokale behandelingen falen Aghahosseinie et al hebben # patiënten met photodynamische therapie (PDT) behandeld De effectiviteit van de behandeling is beoordeeld op dag #, #,## en van maand # tot maand # voor PDT Klinische verbetering werd gezien bij # laesies Twee laesies waren in complete remissie en de twee andere laesies hadden een klinische verbetering van ##% <DATUM> maanden na eenmalige PDT sessie Er was # Er zijn # studies gevonden over fotochemotherapie bij OLP (Guyot, ###; Lehtinen, ###; Lundquist, ###) Guyot et al gingen na wat de lange termijn klinische effectiviteit en toxiciteit was van fotochemotherapie bij OLP (Guyot, ###).
| 694 | nvmdl |
OLP mogelijk op zijn minst even effectief als betamethason In ### vergeleken Buajeeb et al de effectiviteit van retinoïnezuur met fluocinolonacetonide bij patiënten met atrofische en erosieve OLP (Buajeeb, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags behandeld met retinoïnezuur # ##% in Orabase en ## patiënten werden # maal daags behandeld met fluocinolonacetonide # #% in Orabase In de retinoïnegroep trad gemiddeld een reductie op van ## ##% in de omvang van de laesies en bij patiënten uit de fluocinolonacetonidegroep was dit gemiddeld ##% Dit verschil tussen beide groepen is statistisch significant Dit onderzoek kent een goede studieopzet, maar een duidelijke beschrijving van de resultaten van de pijnscores ontbreekt Ook zijn de lange termijn Retinoïnezuur is in vergelijking met fluocinolonacetonide mogelijk minder effectief in het Lokale retinoïden dienen bij OLP slechts overwogen te worden als andere lokale behandelingen falen Aghahosseinie et al hebben # patiënten met photodynamische therapie (PDT) behandeld De effectiviteit van de behandeling is beoordeeld op dag #, #,## en van maand # tot maand # voor PDT Klinische verbetering werd gezien bij # laesies Twee laesies waren in complete remissie en de twee andere laesies hadden een klinische verbetering van ##% <DATUM> maanden na eenmalige PDT sessie Er was # Er zijn # studies gevonden over fotochemotherapie bij OLP (Guyot, ###; Lehtinen, ###; Lundquist, ###) Guyot et al gingen na wat de lange termijn klinische effectiviteit en toxiciteit was van fotochemotherapie bij OLP (Guyot, ###) # weken een fotochemotherapie sessie tot er gedurende # maanden remissie bereikt werd In totaal behaalden # (##%) patiënten een complete remissie en # (##%) patiënten een partiële remissie Na een follow up van <LEEFTIJD> jaar traden bij # van de # patiënten recidieven op Na het hervatten van de therapie trad bij alle patiënten een complete of partiële remissie op Het aantal lymfocyten verminderde tijdens de behandeling, zonder significante veranderingen in de CD#+ en CD#+-ratio Het betreft een niet vergelijkende studie met een beperkt aantal patiënten Daarmee moet bij de interpretatie van de Lehtinen et al kwamen nagenoeg tot dezelfde resultaten (Lehtinen, ###) Voor aanvang van de fotochemotherapie namen in totaal ## patiënten #-methoxy-psoralen (# # mg/kg) in De golflengte varieerde tussen de ### en ### UVA nm en de fotochemotherapie werd om de <DATUM> dagen toegepast Na een behandelingsduur van # maanden verbeterde de omvang van de laesies aanzienlijk bij ## patiënten (bij een gemiddelde totale dosis van <DATUM> J/cm) Subjectieve klachten (pijn) verdwenen compleet bij ## patiënten bij een gemiddelde cumulatieve dosis van <DATUM> J/cm# Na een follow up van ##-## maanden behielden # patiënten een complete remissie, # patiënten een partiële remissie en bij # patiënten was er Ook Lundquist et al kwamen in een gerandomiseerd placebogecontroleerd onderzoek tot de conclusie dat fotochemotherapie effectief is in de behandeling van OLP (Lundquist, ###) In dit onderzoek werden.
| 677 | nvmdl |
weken een fotochemotherapie sessie tot er gedurende # maanden remissie bereikt werd In totaal behaalden # (##%) patiënten een complete remissie en # (##%) patiënten een partiële remissie Na een follow up van <LEEFTIJD> jaar traden bij # van de # patiënten recidieven op Na het hervatten van de therapie trad bij alle patiënten een complete of partiële remissie op Het aantal lymfocyten verminderde tijdens de behandeling, zonder significante veranderingen in de CD#+ en CD#+-ratio Het betreft een niet vergelijkende studie met een beperkt aantal patiënten Daarmee moet bij de interpretatie van de Lehtinen et al kwamen nagenoeg tot dezelfde resultaten (Lehtinen, ###) Voor aanvang van de fotochemotherapie namen in totaal ## patiënten #-methoxy-psoralen (# # mg/kg) in De golflengte varieerde tussen de ### en ### UVA nm en de fotochemotherapie werd om de <DATUM> dagen toegepast Na een behandelingsduur van # maanden verbeterde de omvang van de laesies aanzienlijk bij ## patiënten (bij een gemiddelde totale dosis van <DATUM> J/cm) Subjectieve klachten (pijn) verdwenen compleet bij ## patiënten bij een gemiddelde cumulatieve dosis van <DATUM> J/cm# Na een follow up van ##-## maanden behielden # patiënten een complete remissie, # patiënten een partiële remissie en bij # patiënten was er Ook Lundquist et al kwamen in een gerandomiseerd placebogecontroleerd onderzoek tot de conclusie dat fotochemotherapie effectief is in de behandeling van OLP (Lundquist, ###) In dit onderzoek werden behandeld werd met fotochemotherapie Patiënten werden volgens het behandelingsprotocol zoals beschreven bij Lehtinen et al ## keer behandeld De omvang van de laesies en de pijn reduceerden bij ## laesies die behandeld waren en bij # laesies die niet behandeld waren Het verschil tussen beide groepen is significant Bijwerkingen kwamen veel voor (met name misselijkheid) en dat was voor # patiënten een reden om vroegtijdig met de behandeling te stoppen (Bewijs B) Fotochemotherapie en PDT hebben mogelijk een gunstig effect op OLP, maar gaan - De behandeling met fotochemotherapie en PDT is tijdrovend en bewerkelijk voor de patiënt Fotochemotherapie en PDT hebben geen plaats in de behandeling van OLP De CO#-laser wordt toegepast voor de evaporisatie van oppervlakkige mucosale laesies in de mondholte De effectiviteit van CO# lasertherapie bij OLP is in enkele caseseries onderzocht (Loh ###; van der Hem Loh et al hebben ## OLP-patiënten met pijnklachten veelal niet reagerend op standaardtherapie behandeld met CO# lasertherapie Na therapie was er bij alle patiënten directe verlichting van de pijn en was er na # maand reëpithelialisatie met verdwijnen van de laesies De patiënten bleven vrij van afwijkingen gedurende gemiddeld <LEEFTIJD> jaar follow-up, met uitzondering van # patiënten met een recidief laesie Zij werden opnieuw met CO#-lasertherapie behandeld en bleven vervolgens pijnvrij Het postoperatief herstel ging gepaard met weinig pijn, bloeding en zwelling en er werden geen complicaties gemeld De studie van van der Hem et al, die in ### ## patiënten met ## laesies behandeld met CO# lasertherapie beschrijven, toont soortgelijke resultaten.
| 654 | nvmdl |
beschreven bij Lehtinen et al ## keer behandeld De omvang van de laesies en de pijn reduceerden bij ## laesies die behandeld waren en bij # laesies die niet behandeld waren Het verschil tussen beide groepen is significant Bijwerkingen kwamen veel voor (met name misselijkheid) en dat was voor # patiënten een reden om vroegtijdig met de behandeling te stoppen (Bewijs B) Fotochemotherapie en PDT hebben mogelijk een gunstig effect op OLP, maar gaan - De behandeling met fotochemotherapie en PDT is tijdrovend en bewerkelijk voor de patiënt Fotochemotherapie en PDT hebben geen plaats in de behandeling van OLP De CO#-laser wordt toegepast voor de evaporisatie van oppervlakkige mucosale laesies in de mondholte De effectiviteit van CO# lasertherapie bij OLP is in enkele caseseries onderzocht (Loh ###; van der Hem Loh et al hebben ## OLP-patiënten met pijnklachten veelal niet reagerend op standaardtherapie behandeld met CO# lasertherapie Na therapie was er bij alle patiënten directe verlichting van de pijn en was er na # maand reëpithelialisatie met verdwijnen van de laesies De patiënten bleven vrij van afwijkingen gedurende gemiddeld <LEEFTIJD> jaar follow-up, met uitzondering van # patiënten met een recidief laesie Zij werden opnieuw met CO#-lasertherapie behandeld en bleven vervolgens pijnvrij Het postoperatief herstel ging gepaard met weinig pijn, bloeding en zwelling en er werden geen complicaties gemeld De studie van van der Hem et al, die in ### ## patiënten met ## laesies behandeld met CO# lasertherapie beschrijven, toont soortgelijke resultaten jaar) was ##% van de laesies vrij van pijn en recidief, in ##% (## patiënten) trad er een klinisch recidief op Bij # patiënten was dit recidief pijnlijk waarvoor zij opnieuw werden behandeld met CO#-lasertherapie waarna de pijn wegbleef Naast deze # patiënten traden meer pijnlijke recidieven op, maar dan op nieuwe locaties Er worden geen bijwerkingen genoemd In de gerandomiseerde studie van Agha-Hosseini et al wordt bij ## OLP-patiënten met ## laesies, therapie met een low-level laser (LLLT, ## laesies) vergeleken met een CO# laser (##laesies) Tijdens de follow-upduur van # maanden was er in beide groepen een duidelijke klinische en symptomatische verbetering, in de LLLT-groep meer uitgesproken dan in de CO# laser-groep In de groep behandeld met CO# laser was er bij alle patiënten sprake van pijnreductie (gemeten in VAS-score) Partiële of complete klinische reductie (in omvang en soort laesie) trad op bij ##% van de laesies, in ##% was er geen verbetering (en in #% verslechtering) Er wordt geen melding gemaakt van bijwerkingen Vanwege de korte follow-upduur kan geen uitspraak worden gedaan over Omdat het hier caseseries betreft en in de gerandomiseerde studies de therapie niet is vergeleken met Er zijn aanwijzingen dat CO# lasertherapie een veilige en effectieve behandeling is bij patiënten met pijnlijke OLP-laesies Vergelijkend onderzoek is nodig om deze <PERSOON> ### Het klachtenpatroon van patiënten met lichen planus van het mondslijmvlies fluctueert in de loop van de tijd.
| 625 | nvmdl |
##% van de laesies vrij van pijn en recidief, in ##% (## patiënten) trad er een klinisch recidief op Bij # patiënten was dit recidief pijnlijk waarvoor zij opnieuw werden behandeld met CO#-lasertherapie waarna de pijn wegbleef Naast deze # patiënten traden meer pijnlijke recidieven op, maar dan op nieuwe locaties Er worden geen bijwerkingen genoemd In de gerandomiseerde studie van Agha-Hosseini et al wordt bij ## OLP-patiënten met ## laesies, therapie met een low-level laser (LLLT, ## laesies) vergeleken met een CO# laser (##laesies) Tijdens de follow-upduur van # maanden was er in beide groepen een duidelijke klinische en symptomatische verbetering, in de LLLT-groep meer uitgesproken dan in de CO# laser-groep In de groep behandeld met CO# laser was er bij alle patiënten sprake van pijnreductie (gemeten in VAS-score) Partiële of complete klinische reductie (in omvang en soort laesie) trad op bij ##% van de laesies, in ##% was er geen verbetering (en in #% verslechtering) Er wordt geen melding gemaakt van bijwerkingen Vanwege de korte follow-upduur kan geen uitspraak worden gedaan over Omdat het hier caseseries betreft en in de gerandomiseerde studies de therapie niet is vergeleken met Er zijn aanwijzingen dat CO# lasertherapie een veilige en effectieve behandeling is bij patiënten met pijnlijke OLP-laesies Vergelijkend onderzoek is nodig om deze <PERSOON> ### Het klachtenpatroon van patiënten met lichen planus van het mondslijmvlies fluctueert in de loop van de tijd Mogelijk wordt de afname van klachten na CO#-laserbehandeling veroorzaakt door het natuurlijk beloop <PERSOON>, OLP kent remissies en CO# lasertherapie wordt niet aangeraden als standaardtherapie voor OLP <PERSOON> et al onderzochten in een gerandomiseerde, placebogecontroleerde dubbelblinde opzet het effect van het glycosaminoglycaan hyaluronzuur bij OLP (<PERSOON>, ###) In totaal participeerden ### patiënten met erosieve, atrofische of ulceratieve OLP in dit onderzoek Gedurende # weken werden ## patiënten ## maal daags behandeld met hyaluronzuur # #% orale gel en de overige patiënten werden behandeld met een placebo gel De topicale behandeling met hyaluronzuur veroorzaakte in vergelijking met de placebo een significante reductie (p(# ##) in pijn en in de grootte van de erosieve/ulceratieve laesies (p(# ##) Een topicale behandeling met hyaluronzuur lijkt een gunstige aanvulling te zijn in de behandeling van erosieve OLP Dit onderzoek kent een goede studieopzet met een groot aantal geïncludeerde patiënten, maar eventuele bijwerkingen worden niet beschreven en lange termijn effecten (na het stoppen van de behandeling) zijn niet bekend (Bewijs B) Er zijn aanwijzingen dat topicale behandeling met hyaluronzuur gel effectiever is dan Hyaluronzuur heeft geen plaats bij de behandeling van OLP Er zijn # studies gevonden over lokaal ciclosporine bij OLP (Gaeta, ###; Eisen,###; Harpenau, ###; Gaeta et al vergeleken de effectiviteit van ciclosporine versus placebo bij de behandeling van therapieresistente OLP (Gaeta, ###) Gedurende ## weken werden ## patiënten # maal daags topicaal behandeld met ## mg ciclosporine in een bioadhesieve gel en ## patiënten werden volgens hetzelfde protocol behandeld met een placebo.
| 664 | nvmdl |
van klachten na CO#-laserbehandeling veroorzaakt door het natuurlijk beloop <PERSOON>, OLP kent remissies en CO# lasertherapie wordt niet aangeraden als standaardtherapie voor OLP <PERSOON> et al onderzochten in een gerandomiseerde, placebogecontroleerde dubbelblinde opzet het effect van het glycosaminoglycaan hyaluronzuur bij OLP (<PERSOON>, ###) In totaal participeerden ### patiënten met erosieve, atrofische of ulceratieve OLP in dit onderzoek Gedurende # weken werden ## patiënten ## maal daags behandeld met hyaluronzuur # #% orale gel en de overige patiënten werden behandeld met een placebo gel De topicale behandeling met hyaluronzuur veroorzaakte in vergelijking met de placebo een significante reductie (p(# ##) in pijn en in de grootte van de erosieve/ulceratieve laesies (p(# ##) Een topicale behandeling met hyaluronzuur lijkt een gunstige aanvulling te zijn in de behandeling van erosieve OLP Dit onderzoek kent een goede studieopzet met een groot aantal geïncludeerde patiënten, maar eventuele bijwerkingen worden niet beschreven en lange termijn effecten (na het stoppen van de behandeling) zijn niet bekend (Bewijs B) Er zijn aanwijzingen dat topicale behandeling met hyaluronzuur gel effectiever is dan Hyaluronzuur heeft geen plaats bij de behandeling van OLP Er zijn # studies gevonden over lokaal ciclosporine bij OLP (Gaeta, ###; Eisen,###; Harpenau, ###; Gaeta et al vergeleken de effectiviteit van ciclosporine versus placebo bij de behandeling van therapieresistente OLP (Gaeta, ###) Gedurende ## weken werden ## patiënten # maal daags topicaal behandeld met ## mg ciclosporine in een bioadhesieve gel en ## patiënten werden volgens hetzelfde protocol behandeld met een placebo complete reductie op in de omvang van de laesies Bij # patiënten reduceerde de omvang van de orale laesies met minimaal ##% Bij geen enkele patiënt uit de placebogroep werd een klinische remissie geobserveerd Bij # patiënten uit de placebogroep trad een vermindering op in de ervaren branderige sensatie De lage dosering van ciclosporine (## mg/dag) en de goede lokale absorptie zonder bijwerkingen, suggereert dat deze bioadhesieve gel een alternatief kan zijn in de behandeling van OLP Eissen et al verkregen nagenoeg dezelfde resultaten (Eisen,###) Bij patiënten die behandeld werden met ciclosporine (### mg/ml) oplossing trad een significante verbetering op van het erytheem, de erosies en de pijn Bij patiënten die behandeld werden met de placebo oplossing trad geen of een minimale verbetering op Nadat deze patiënten alsnog met ciclosporine behandeld werden, trad een vergelijkbaar In een ander placebo gecontroleerd onderzoek van Harpenau et al worden deze resultaten bevestigd (Harpenau, ###) Onder # patiënten die behandeld waren met een ciclosporine-oplossing (### mg/dag) trad een significante reductie op in de grootte van de laesies en in de pijnscores Bij de # patiënten uit de placebogroep trad een minimale reductie op in de omvang van de laesies en patiënten rapporteerden Twee van de drie bovenstaande studies (Eisen ###; Harpenau ###) werden gepoold wat betreft de symptomatische uitkomst in het Cochrane review De verbeteringen waren statistisch significant voor de individuele studies en de gepoolde analyse (OR = ##,##, ##% BI #,## to ###,##) De studies werden ook.
| 680 | nvmdl |
complete reductie op in de omvang van de laesies Bij # patiënten reduceerde de omvang van de orale laesies met minimaal ##% Bij geen enkele patiënt uit de placebogroep werd een klinische remissie geobserveerd Bij # patiënten uit de placebogroep trad een vermindering op in de ervaren branderige sensatie De lage dosering van ciclosporine (## mg/dag) en de goede lokale absorptie zonder bijwerkingen, suggereert dat deze bioadhesieve gel een alternatief kan zijn in de behandeling van OLP Eissen et al verkregen nagenoeg dezelfde resultaten (Eisen,###) Bij patiënten die behandeld werden met ciclosporine (### mg/ml) oplossing trad een significante verbetering op van het erytheem, de erosies en de pijn Bij patiënten die behandeld werden met de placebo oplossing trad geen of een minimale verbetering op Nadat deze patiënten alsnog met ciclosporine behandeld werden, trad een vergelijkbaar In een ander placebo gecontroleerd onderzoek van Harpenau et al worden deze resultaten bevestigd (Harpenau, ###) Onder # patiënten die behandeld waren met een ciclosporine-oplossing (### mg/dag) trad een significante reductie op in de grootte van de laesies en in de pijnscores Bij de # patiënten uit de placebogroep trad een minimale reductie op in de omvang van de laesies en patiënten rapporteerden Twee van de drie bovenstaande studies (Eisen ###; Harpenau ###) werden gepoold wat betreft de symptomatische uitkomst in het Cochrane review De verbeteringen waren statistisch significant voor de individuele studies en de gepoolde analyse (OR = ##,##, ##% BI #,## to ###,##) De studies werden ook Drie niet placebogecontroleerde studies beschreven de effectiviteit van ciclosporine in de behandeling Epstein et al gaven ciclosporine met benzocaïne (een adhesief hydroxypropyl cellulose zalf) aan ## patiënten met therapieresistente orale lichenoïde laesies (Epstein, ###) De laesies verbeterden niet na een systemische (prednison en ciclosporine) of topicale behandeling met corticosteroïden Bij ## patiënten was er sprake van een persisterende idiopatische vorm van LP en # patiënten presenteerden met lichenoïde orale graft-versus host laesies (GVHD) Gedurende # weken werden patiënten # maal daags topicaal behandeld met ciclosporine in benzocaïne #,# mg/ml Bij # van de ## patiënten met persisterende OLP werd er een partiële reductie waargenomen in de (klinische) symptomen (Bewijs C) Voûte et al gingen na wat het effect was van ciclosporine A locaal bij # patiënten bij wie eerdere behandelingen met topicale en systemische corticosteroïden niet succesvol waren geweest (Voûte,###) Bij # patiënten reduceerden de laesies en de pijn met minder dan ##% en bij de overige # patiënten trad De resultaten van het onderzoek van Eisen et al zijn iets rooskleuriger (Eisen, ###) In deze studie werden # patiënten # maal daags behandeld met een ciclosporine-oplossing Na # weken verbeterden de mg/dg) zijn bij OLP duidelijk effectiever dan placebo bij het reduceren van pijn en Therapieresistente laesies laten na behandeling met topicaal ciclosporine in circa ##% van de gevallen van OLP een partiële reductie zien Uit de literatuurselectie kwamen # artikelen naar voren waarin de behandeling van ciclosporine werd.
| 669 | nvmdl |
Drie niet placebogecontroleerde studies beschreven de effectiviteit van ciclosporine in de behandeling Epstein et al gaven ciclosporine met benzocaïne (een adhesief hydroxypropyl cellulose zalf) aan ## patiënten met therapieresistente orale lichenoïde laesies (Epstein, ###) De laesies verbeterden niet na een systemische (prednison en ciclosporine) of topicale behandeling met corticosteroïden Bij ## patiënten was er sprake van een persisterende idiopatische vorm van LP en # patiënten presenteerden met lichenoïde orale graft-versus host laesies (GVHD) Gedurende # weken werden patiënten # maal daags topicaal behandeld met ciclosporine in benzocaïne #,# mg/ml Bij # van de ## patiënten met persisterende OLP werd er een partiële reductie waargenomen in de (klinische) symptomen (Bewijs C) Voûte et al gingen na wat het effect was van ciclosporine A locaal bij # patiënten bij wie eerdere behandelingen met topicale en systemische corticosteroïden niet succesvol waren geweest (Voûte,###) Bij # patiënten reduceerden de laesies en de pijn met minder dan ##% en bij de overige # patiënten trad De resultaten van het onderzoek van Eisen et al zijn iets rooskleuriger (Eisen, ###) In deze studie werden # patiënten # maal daags behandeld met een ciclosporine-oplossing Na # weken verbeterden de mg/dg) zijn bij OLP duidelijk effectiever dan placebo bij het reduceren van pijn en Therapieresistente laesies laten na behandeling met topicaal ciclosporine in circa ##% van de gevallen van OLP een partiële reductie zien Uit de literatuurselectie kwamen # artikelen naar voren waarin de behandeling van ciclosporine werd Thongprasom, ###; Sheg, ###; López, ###) In ### verscheen het artikel van Meissner et al waarin een behandeling met ciclosporine zalf werd vergeleken met een topicale corticosteroïden behandeling In een prospectieve gerandomiseerde studie werden ## patiënten met erosieve of atrofische OLP, # maal daags topicaal behandeld met ciclosporine A (## mg/g) of een corticosteroïden zalf Beide groepen toonden na # weken een reductie in de omvang van de erosieve of atrofische laesies Na # en # weken toonde een behandeling met ciclosporine A betere resultaten De resultaten van dit onderzoek dienen met enige terughoudendheid geïnterpreteerd te worden Er bestaat onduidelijkheid over het type corticosteroïd dat in deze studie toegepast is en de resultaten worden daarnaast vrij summier beschreven Yoke et al verrichtten een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek, waarin zij de topicale behandeling van OLP met triamcinolonacetonide # #% in Orabase vergeleken met ciclosporine (### mg/ml) oplossing (Yoke, ###) Van de ### geïncludeerde patiënten werden gedurende # weken, ## patiënten # maal daags behandeld met ciclosporine en ## patiënten # maal daags met triamcinolonacetonide Na # weken bleek in beide groepen sprake van een reductie in zowel de grootte van de laesies als in de VAS-score (pijn en een branderig gevoel) Deze reductie bleek groter (overigens niet significant) onder de patiënten Thongprasom et al kwamen een jaar later, in een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek bij ## patiënten met OLP nagenoeg tot dezelfde conclusie (Thongprasom, ###) Na eenzelfde behandeling.
| 662 | nvmdl |
###; López, ###) In ### verscheen het artikel van Meissner et al waarin een behandeling met ciclosporine zalf werd vergeleken met een topicale corticosteroïden behandeling In een prospectieve gerandomiseerde studie werden ## patiënten met erosieve of atrofische OLP, # maal daags topicaal behandeld met ciclosporine A (## mg/g) of een corticosteroïden zalf Beide groepen toonden na # weken een reductie in de omvang van de erosieve of atrofische laesies Na # en # weken toonde een behandeling met ciclosporine A betere resultaten De resultaten van dit onderzoek dienen met enige terughoudendheid geïnterpreteerd te worden Er bestaat onduidelijkheid over het type corticosteroïd dat in deze studie toegepast is en de resultaten worden daarnaast vrij summier beschreven Yoke et al verrichtten een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek, waarin zij de topicale behandeling van OLP met triamcinolonacetonide # #% in Orabase vergeleken met ciclosporine (### mg/ml) oplossing (Yoke, ###) Van de ### geïncludeerde patiënten werden gedurende # weken, ## patiënten # maal daags behandeld met ciclosporine en ## patiënten # maal daags met triamcinolonacetonide Na # weken bleek in beide groepen sprake van een reductie in zowel de grootte van de laesies als in de VAS-score (pijn en een branderig gevoel) Deze reductie bleek groter (overigens niet significant) onder de patiënten Thongprasom et al kwamen een jaar later, in een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek bij ## patiënten met OLP nagenoeg tot dezelfde conclusie (Thongprasom, ###) Na eenzelfde behandeling partiële remissie op In de ciclosporinegroep trad daarentegen bij # patiënten een partiële remissie op en # patiënten rapporteerden geen verandering in de grootte van de laesies Tussen beide groepen bestond In ### kwamen Sheg et al in een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek tot een neutrale conclusie (Sheg, ###) In dit onderzoek werden in totaal # patiënten gedurende # weken, # maal daags behandeld met een ciclosporine oplossing (### mg/ml) en # patiënten werden behandeld met een triamcinolonacetonide zalf (#mg/g) Na # weken werd een kortdurende klinische verbetering geobserveerd in beide groepen Bij geen enkele patiënt werd een complete remissie waargenomen Tussen beide groepen bestond geen significant verschil in de uitkomsten Nadat de patiënten uit de triamcinolonacetonidegroep alsnog behandeld werden met ciclosporine trad er geen klinische verbetering op Een follow up van <LEEFTIJD> jaar leverde op de lange termijn in beide groepen geen verbetering op (Bewijs B) López et al concludeerden o b v een vergelijkend dubbelblind onderzoek dat ciclosporine een alternatief kan zijn in de behandeling van therapieresistente erythemateuze OLP (López, ###) Zij behandelden twee groepen van ## patiënten gedurende # weken, # maal daags met # ml ciclosporine oplossing ##% versus # maal daags met triamcinolonacetonide oplossing # #% Na # weken nam de omvang van de erosieve laesies met gemiddeld ##% en ##% af bij patiënten uit respectievelijk de ciclosporineen de triamcinolonacetonide groep De erythemateuze laesies reduceerden gemiddeld met ##% en ##% bij patiënten die behandeld waren met respectievelijk ciclosporine en triamcinolonacetonide Ook de symptomen (pijnscore) namen in beide groepen af.
| 667 | nvmdl |
partiële remissie op en # patiënten rapporteerden geen verandering in de grootte van de laesies Tussen beide groepen bestond In ### kwamen Sheg et al in een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek tot een neutrale conclusie (Sheg, ###) In dit onderzoek werden in totaal # patiënten gedurende # weken, # maal daags behandeld met een ciclosporine oplossing (### mg/ml) en # patiënten werden behandeld met een triamcinolonacetonide zalf (#mg/g) Na # weken werd een kortdurende klinische verbetering geobserveerd in beide groepen Bij geen enkele patiënt werd een complete remissie waargenomen Tussen beide groepen bestond geen significant verschil in de uitkomsten Nadat de patiënten uit de triamcinolonacetonidegroep alsnog behandeld werden met ciclosporine trad er geen klinische verbetering op Een follow up van <LEEFTIJD> jaar leverde op de lange termijn in beide groepen geen verbetering op (Bewijs B) López et al concludeerden o b v een vergelijkend dubbelblind onderzoek dat ciclosporine een alternatief kan zijn in de behandeling van therapieresistente erythemateuze OLP (López, ###) Zij behandelden twee groepen van ## patiënten gedurende # weken, # maal daags met # ml ciclosporine oplossing ##% versus # maal daags met triamcinolonacetonide oplossing # #% Na # weken nam de omvang van de erosieve laesies met gemiddeld ##% en ##% af bij patiënten uit respectievelijk de ciclosporineen de triamcinolonacetonide groep De erythemateuze laesies reduceerden gemiddeld met ##% en ##% bij patiënten die behandeld waren met respectievelijk ciclosporine en triamcinolonacetonide Ook de symptomen (pijnscore) namen in beide groepen af In een dubbelblind gerandomiseerde gecontroleerde studie onderzochten Conrotto et al de effectiviteit van clobetasol en ciclosporine lokaal bij atrofische of erosieve OLP (Conrotto, ###) Patiënten werden gedurende # maanden, # maal daags behandeld met # # mg clobetasolpropionaat gel # ###% of ## mg ciclosporine gel <DATUM> Na # maanden was er bij ## (##%) patiënten uit de clobetasolgroep en bij ## (##%) patiënten uit de ciclosporinegroep, sprake van een totale of gedeeltelijke remissie Het verschil tussen beide groepen bleek statistisch significant (p(# ##) De symptomen uitgedrukt in een VAS-score, verbeterden bij ## patiënten uit de clobetasol- en bij ## patiënten uit de ciclosporinegroep Tussen beide groepen was er geen significant verschil in de VAS-scores Na een follow up van # maanden behield ##% van de patiënten uit de clobetasolgroep en ##% uit de ciclosporinegroep een remissie van hun symptomen Ciclosporine <DATUM> is in vergelijking met clobetasol # ###% minder kosteneffectief (Bewijs Lokaal aangebrachte ciclosporine oplossingen (in wisselende doseringen) zijn bij OLP vergelijkbaar effectief met betrekking tot het reduceren van pijn en laesies als lokale corticosteroïden Klinisch significante verschillen worden in de diverse studies niet <PERSOON> et al vergeleken de effectiviteit van aloë vera met een placebo bij erosieve en ulceratieve OLP (Choonhakarn, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags topicaal behandeld met aloë vera gel en ## patiënten werden behandeld met een placebo gel.
| 665 | nvmdl |
In een dubbelblind gerandomiseerde gecontroleerde studie onderzochten Conrotto et al de effectiviteit van clobetasol en ciclosporine lokaal bij atrofische of erosieve OLP (Conrotto, ###) Patiënten werden gedurende # maanden, # maal daags behandeld met # # mg clobetasolpropionaat gel # ###% of ## mg ciclosporine gel <DATUM> Na # maanden was er bij ## (##%) patiënten uit de clobetasolgroep en bij ## (##%) patiënten uit de ciclosporinegroep, sprake van een totale of gedeeltelijke remissie Het verschil tussen beide groepen bleek statistisch significant (p(# ##) De symptomen uitgedrukt in een VAS-score, verbeterden bij ## patiënten uit de clobetasol- en bij ## patiënten uit de ciclosporinegroep Tussen beide groepen was er geen significant verschil in de VAS-scores Na een follow up van # maanden behield ##% van de patiënten uit de clobetasolgroep en ##% uit de ciclosporinegroep een remissie van hun symptomen Ciclosporine <DATUM> is in vergelijking met clobetasol # ###% minder kosteneffectief (Bewijs Lokaal aangebrachte ciclosporine oplossingen (in wisselende doseringen) zijn bij OLP vergelijkbaar effectief met betrekking tot het reduceren van pijn en laesies als lokale corticosteroïden Klinisch significante verschillen worden in de diverse studies niet <PERSOON> et al vergeleken de effectiviteit van aloë vera met een placebo bij erosieve en ulceratieve OLP (Choonhakarn, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # maal daags topicaal behandeld met aloë vera gel en ## patiënten werden behandeld met een placebo gel omvang van de laesies met meer dan ##%, bij ## patiënten (##%) uit de aloë-veragroep en bij # patiënt (#%) uit de placebogroep De omvang van de laesies reduceerden compleet bij # (#%) patiënten uit de aloë-veragroep Pijn verdween compleet bij # (##%) patiënten uit de aloë-veragroep en bij # (#%) patiënt uit de placebogroep Behoudens een lokale prikkelende sensatie en jeuk traden geen andere bijwerkingen op Volgens de resultaten van deze studie is aloë vera gel significant meer effectief dan een placebo in het reduceren van de omvang van de laesies (p (# ###) en de pijn (p (# ###) bij OLP Het effect op de lange termijn is onbekend en omdat er geen andere studies zijn die dit kunnen bevestigen, dienen deze resultaten met de nodige voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd Aloë vera gel is bij OLP significant (statistisch) effectiever dan placebo bij het reduceren Aloë vera gel is bij OLP een mogelijk alternatief als andere reguliere therapieopties falen <PERSOON> et al (<PERSOON>, ###) heeft ## patiënten met erosieve orale lichen planus met thalidomide #% pasta (n =##) of dexamethasone # ###% pasta (n=##) behandeld Patiënten waarbij de erosieve laesies na # week verdwenen waren werden gevolgd op mogelijke recidieven Patiënten die nog erosieve laesies hadden kregen nog # weken extra behandeling Uitkomstmaten waren oppervlakte van erosieve laesies, visual analogue scale (VAS) scores, recidief na # maanden en bijwerkingen na <LEEFTIJD> jaar.
| 686 | nvmdl |
de laesies met meer dan ##%, bij ## patiënten (##%) uit de aloë-veragroep en bij # patiënt (#%) uit de placebogroep De omvang van de laesies reduceerden compleet bij # (#%) patiënten uit de aloë-veragroep Pijn verdween compleet bij # (##%) patiënten uit de aloë-veragroep en bij # (#%) patiënt uit de placebogroep Behoudens een lokale prikkelende sensatie en jeuk traden geen andere bijwerkingen op Volgens de resultaten van deze studie is aloë vera gel significant meer effectief dan een placebo in het reduceren van de omvang van de laesies (p (# ###) en de pijn (p (# ###) bij OLP Het effect op de lange termijn is onbekend en omdat er geen andere studies zijn die dit kunnen bevestigen, dienen deze resultaten met de nodige voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd Aloë vera gel is bij OLP significant (statistisch) effectiever dan placebo bij het reduceren Aloë vera gel is bij OLP een mogelijk alternatief als andere reguliere therapieopties falen <PERSOON> et al (<PERSOON>, ###) heeft ## patiënten met erosieve orale lichen planus met thalidomide #% pasta (n =##) of dexamethasone # ###% pasta (n=##) behandeld Patiënten waarbij de erosieve laesies na # week verdwenen waren werden gevolgd op mogelijke recidieven Patiënten die nog erosieve laesies hadden kregen nog # weken extra behandeling Uitkomstmaten waren oppervlakte van erosieve laesies, visual analogue scale (VAS) scores, recidief na # maanden en bijwerkingen na <LEEFTIJD> jaar score (<PERSOON> remissie trad op bij ## (#<DATUM> ) van de ## patiënten die met thalidomide behandeld waren en bij ## (#<DATUM> ) van de ## patiënten die met dexamethasone behandeld waren De oppervlakte van erosieve laesies (P = ###) enVAS scores (P = ###) waren vergelijkbaar voor beide groepen Na # maand behandeling waren ## patiënten in de thalidomide groep (#<DATUM> ) en ## patiënten in de dexamethasone groep (#<DATUM> ) geheel vrij van laesies Er was geen verschil tussen beide groepen wat betreft recidieven na # maanden follow up In beide groepen waren # patiënten die ongemak van de Ramesh et al onderzochten, de effectiviteit van een orale mini-pulstherapie (OMP) met betamethason bij OLP (Ramesh ###) In deze open niet-gecontroleerde studie werden ## patiënten gedurende # tot # maanden, # x per week systemisch behandeld met # mg betamethason fosfaat Bij ## patiënten ontstond een complete remissie van de laesies Bij # patiënten trad een reductie op van #<DATUM> , bij # patiënten een reductie van ##-##% en bij # patiënten een reductie van minder dan ##% Bij ## patiënten traden bijwerkingen op, vooral gewichtstoename, insomnia en epigastrische pijn Gemiddeld # maanden na het stoppen van de behandeling traden er bij # van de ## patiënten recidieven op Malhotra et al evalueerden in ### de effectiviteit en veiligheid van een behandeling met betamethason orale minipuls-therapie versus triamcinolonacetonide locaal (Malhotra, ###) Gedurende ## weken werden ## patiënten met een matige tot ernstige OLP (erosief, reticulair) OLP, # keer per week.
| 742 | nvmdl |
de ## patiënten die met thalidomide behandeld waren en bij ## (#<DATUM> ) van de ## patiënten die met dexamethasone behandeld waren De oppervlakte van erosieve laesies (P = ###) enVAS scores (P = ###) waren vergelijkbaar voor beide groepen Na # maand behandeling waren ## patiënten in de thalidomide groep (#<DATUM> ) en ## patiënten in de dexamethasone groep (#<DATUM> ) geheel vrij van laesies Er was geen verschil tussen beide groepen wat betreft recidieven na # maanden follow up In beide groepen waren # patiënten die ongemak van de Ramesh et al onderzochten, de effectiviteit van een orale mini-pulstherapie (OMP) met betamethason bij OLP (Ramesh ###) In deze open niet-gecontroleerde studie werden ## patiënten gedurende # tot # maanden, # x per week systemisch behandeld met # mg betamethason fosfaat Bij ## patiënten ontstond een complete remissie van de laesies Bij # patiënten trad een reductie op van #<DATUM> , bij # patiënten een reductie van ##-##% en bij # patiënten een reductie van minder dan ##% Bij ## patiënten traden bijwerkingen op, vooral gewichtstoename, insomnia en epigastrische pijn Gemiddeld # maanden na het stoppen van de behandeling traden er bij # van de ## patiënten recidieven op Malhotra et al evalueerden in ### de effectiviteit en veiligheid van een behandeling met betamethason orale minipuls-therapie versus triamcinolonacetonide locaal (Malhotra, ###) Gedurende ## weken werden ## patiënten met een matige tot ernstige OLP (erosief, reticulair) OLP, # keer per week triamcinolonacetonide #,#% orale pasta Een goede tot complete klinische respons ( )##% reductie laesies) werd bereikt bij ## (##%) patiënten uit de betamethasongroep en bij ## (##%) patiënten uit de triamcinolonacetonidegroep Een complete reductie in de pijn werd bereikt bij ## (##%) patiënten uit de betamethasongroep, en bij ## (##%) patiënten uit de triamcinolonacetonide- groep De respons treedt na een behandeling met betamethason mogelijk eerder op, met name bij erosieve OLP Betamethason OMP is een effectieve behandeling bij OLP Een systemische behandeling met betamethason lijkt even effectief als een topicale behandeling met Cawson et al verrichtten een gerandomiseerd dubbelblind onderzoek waarin zij de effectiviteit van betamethason vergeleken met hydrocortison bij ## patiënten met OLP (Cawson, ###) Zij behandelden ## patiënten # maal daags met betamethason #,# mg tabletten en ## patiënten # maal daags met hydrocortison #,# mg tabletten De tabletten werden opgelost in de mond In de betamethasongroep trad bij ## patiënten een totale reductie op in de grootte van de laesies, bij ## patiënten een partiële reductie en bij # patiënten trad geen verandering op In de hydrocortisongroep trad bij # patiënten een partiële reductie op in de grootte van de laesies, bij ## patiënten geen verandering en bij # patiënten ontstond een progressie in de omvang van de laesies De meeste patiënten die behandeld werden met betamethason bereikten snel een reductie in de grootte van de laesies Men dient voorzichtig te zijn met het interpreteren van de resultaten.
| 714 | nvmdl |
#,#% orale pasta Een goede tot complete klinische respons ( )##% reductie laesies) werd bereikt bij ## (##%) patiënten uit de betamethasongroep en bij ## (##%) patiënten uit de triamcinolonacetonidegroep Een complete reductie in de pijn werd bereikt bij ## (##%) patiënten uit de betamethasongroep, en bij ## (##%) patiënten uit de triamcinolonacetonide- groep De respons treedt na een behandeling met betamethason mogelijk eerder op, met name bij erosieve OLP Betamethason OMP is een effectieve behandeling bij OLP Een systemische behandeling met betamethason lijkt even effectief als een topicale behandeling met Cawson et al verrichtten een gerandomiseerd dubbelblind onderzoek waarin zij de effectiviteit van betamethason vergeleken met hydrocortison bij ## patiënten met OLP (Cawson, ###) Zij behandelden ## patiënten # maal daags met betamethason #,# mg tabletten en ## patiënten # maal daags met hydrocortison #,# mg tabletten De tabletten werden opgelost in de mond In de betamethasongroep trad bij ## patiënten een totale reductie op in de grootte van de laesies, bij ## patiënten een partiële reductie en bij # patiënten trad geen verandering op In de hydrocortisongroep trad bij # patiënten een partiële reductie op in de grootte van de laesies, bij ## patiënten geen verandering en bij # patiënten ontstond een progressie in de omvang van de laesies De meeste patiënten die behandeld werden met betamethason bereikten snel een reductie in de grootte van de laesies Men dient voorzichtig te zijn met het interpreteren van de resultaten Zo ontbreekt een beschrijving van de behandelingsduur en is de duur van remissie op de lange termijn niet Betamethason #,#mg #dd is bij OLP een effectieve behandeling (##/## patiënten kregen een partiële remissie), in tegenstelling tot hydrocortison #,# mg #dd Carbone et al onderzochten in ### het effect van een systemische behandeling met prednison als aanvulling op clobetasol locaal bij OLP (Carbone, ###) Zij gaven ## patiënten gedurende maximaal ## dagen, # maal daags #-## mg prednison Na deze systemische behandeling met prednison werden ze vervolgens # maanden # tot # maal daags behandeld met clobetasolpropionaat zalf # ##% De overige ## patiënten werden gedurende # maanden uitsluitend topicaal behandeld met clobetasolpropionaat zalf # ##% Na de behandeling trad bij #<DATUM> van de patiënten die aanvullend behandeld waren met prednison en bij #<DATUM> % van de patiënten uit de controlegroep een complete reductie op in de omvang van de laesies Tussen beide groepen werden vergelijkbare resultaten verkregen wat betreft pijnperceptie Tussen beide groepen bestond er geen significant verschil in deze resultaten, wel kwamen bijwerkingen voor in de groep die behandeld was met prednison Wat betreft de systemische behandeling met prednison in vergelijking met topicale behandeling met clobetasolproprionaat zijn er bij OLP geen significant verschillen in Lu et al keken naar het effect van levamisol en prednison per os bij patiënten met therapieresistente OLP (Lu, ###) Zij behandelden ## patiënten # keer per week met ### mg levamisol en ## mg prednison tot.
| 676 | nvmdl |
beschrijving van de behandelingsduur en is de duur van remissie op de lange termijn niet Betamethason #,#mg #dd is bij OLP een effectieve behandeling (##/## patiënten kregen een partiële remissie), in tegenstelling tot hydrocortison #,# mg #dd Carbone et al onderzochten in ### het effect van een systemische behandeling met prednison als aanvulling op clobetasol locaal bij OLP (Carbone, ###) Zij gaven ## patiënten gedurende maximaal ## dagen, # maal daags #-## mg prednison Na deze systemische behandeling met prednison werden ze vervolgens # maanden # tot # maal daags behandeld met clobetasolpropionaat zalf # ##% De overige ## patiënten werden gedurende # maanden uitsluitend topicaal behandeld met clobetasolpropionaat zalf # ##% Na de behandeling trad bij #<DATUM> van de patiënten die aanvullend behandeld waren met prednison en bij #<DATUM> % van de patiënten uit de controlegroep een complete reductie op in de omvang van de laesies Tussen beide groepen werden vergelijkbare resultaten verkregen wat betreft pijnperceptie Tussen beide groepen bestond er geen significant verschil in deze resultaten, wel kwamen bijwerkingen voor in de groep die behandeld was met prednison Wat betreft de systemische behandeling met prednison in vergelijking met topicale behandeling met clobetasolproprionaat zijn er bij OLP geen significant verschillen in Lu et al keken naar het effect van levamisol en prednison per os bij patiënten met therapieresistente OLP (Lu, ###) Zij behandelden ## patiënten # keer per week met ### mg levamisol en ## mg prednison tot Binnen # weken rapporteerden ## patiënten een reductie van minimaal ##% in de omvang van de laesies en de pijn en bij ## patiënten trad een partiële remissie op Na een behandelingsduur van # tot # weken trad bij alle patiënten een volledige remissie op Remissie hield gedurende # tot # maanden aan Bij # patiënten traden relatief milde bijwerkingen op, die gerelateerd waren aan de levamisol Er zijn aanwijzingen dat de combinatie van prednison en levamisol na # tot # weken Langdurig gebruik van systemische corticosteroïden geeft potentieel veel bijwerkingen Systemische corticosteroïden dienen gereserveerd te worden voor ernstige gevallen van OLP, (bijv OLP in combinatie met haaruitval [lichen planopilaris]) en voor genitale LP waarbij lokale therapie onvoldoende effectief is Als leidraad kan een dosering van #mg/kg/dag aangehouden worden Femiano et al gingen in een ongecontroleerd onderzoek na wat de effectiviteit was van het heparinederivaat sulodexide (een laag moleculair gewicht heparine) bij OLP (Femiano, ###) In totaal werden ## patiënten geïncludeerd en gedurende ## dagen, <DATUM> maal daags systemisch behandeld met ### eenheden sulodexide In totaal reageerden ## patiënten positief op de behandeling Binnen <DATUM> dagen verminderden de klachten en een subjectief klinisch herstel trad binnen ##-## dagen op Er waren # patiënten die i v m bijwerkingen vroegtijdig waren gestopt Na een follow up van <LEEFTIJD> jaar was er bij ## (##%) patiënten sprake van een remissie In dit onderzoek worden geen evaluatiemomenten beschreven.
| 656 | nvmdl |
rapporteerden ## patiënten een reductie van minimaal ##% in de omvang van de laesies en de pijn en bij ## patiënten trad een partiële remissie op Na een behandelingsduur van # tot # weken trad bij alle patiënten een volledige remissie op Remissie hield gedurende # tot # maanden aan Bij # patiënten traden relatief milde bijwerkingen op, die gerelateerd waren aan de levamisol Er zijn aanwijzingen dat de combinatie van prednison en levamisol na # tot # weken Langdurig gebruik van systemische corticosteroïden geeft potentieel veel bijwerkingen Systemische corticosteroïden dienen gereserveerd te worden voor ernstige gevallen van OLP, (bijv OLP in combinatie met haaruitval [lichen planopilaris]) en voor genitale LP waarbij lokale therapie onvoldoende effectief is Als leidraad kan een dosering van #mg/kg/dag aangehouden worden Femiano et al gingen in een ongecontroleerd onderzoek na wat de effectiviteit was van het heparinederivaat sulodexide (een laag moleculair gewicht heparine) bij OLP (Femiano, ###) In totaal werden ## patiënten geïncludeerd en gedurende ## dagen, <DATUM> maal daags systemisch behandeld met ### eenheden sulodexide In totaal reageerden ## patiënten positief op de behandeling Binnen <DATUM> dagen verminderden de klachten en een subjectief klinisch herstel trad binnen ##-## dagen op Er waren # patiënten die i v m bijwerkingen vroegtijdig waren gestopt Na een follow up van <LEEFTIJD> jaar was er bij ## (##%) patiënten sprake van een remissie In dit onderzoek worden geen evaluatiemomenten beschreven Het resultaat van de behandeling zou dus ook op natuurlijk beloop kunnen berusten (Bewijs C) Er zijn aanwijzingen dat systemische behandeling met sulodexide een positief effect Femiano et al vergeleken de effectiviteit van sulodexide per os met ciclosporine locaal (Femiano, ###) Zij gaven ## patiënten # maal daags ### EH sulodexide tabletten en ## patiënten # maal daags een ciclosporine mondspoeling (### mg/ml) Een complete reductie in de omvang van de orale laesies trad significant sneller op bij de patiënten die behandeld waren met sulodexide dan bij de patiënten uit de sulodexidegroep na <DATUM> dagen en in de ciclosporinegroep na <DATUM> dagen Er was één patiënt uit de sulodexidegroep die in verband met bijwerkingen (vertigo, vomitus en opvlammingen van OLP) Sulodexide lijkt effectiever dan lokale behandeling met ciclosporine bij OLP Er is te weinig onderzoek verricht met LMW heparine om op grond hiervan duidelijke aanbevelingen te Vooralsnog wordt behandeling met LMW heparines bij OLP niet aanbevolen Laurberg et al behandelden ## patiënten met acitretine capsules (## mg/dag), van wie ## patiënten de eerste # weken uitsluitend met een placebocapsule (Laurberg, ###) Patiënten uit de acitretinegroep reageerden duidelijk beter dan patiënten uit de placebogroep (complete reductie ## (##%), patiënten uit de acitretinegroep en # (##%) patiënten uit de placebogroep) Na ## weken nam dit aantal toe tot ## patiënten (##%) in de acitretinegroep en tot ## patiënten (##%) in de placebogroep (die alsnog behandeld werden met acitretine) Er traden veel (bekende) bijwerkingen (o a Cheilitis en klachten van.
| 679 | nvmdl |
op natuurlijk beloop kunnen berusten (Bewijs C) Er zijn aanwijzingen dat systemische behandeling met sulodexide een positief effect Femiano et al vergeleken de effectiviteit van sulodexide per os met ciclosporine locaal (Femiano, ###) Zij gaven ## patiënten # maal daags ### EH sulodexide tabletten en ## patiënten # maal daags een ciclosporine mondspoeling (### mg/ml) Een complete reductie in de omvang van de orale laesies trad significant sneller op bij de patiënten die behandeld waren met sulodexide dan bij de patiënten uit de sulodexidegroep na <DATUM> dagen en in de ciclosporinegroep na <DATUM> dagen Er was één patiënt uit de sulodexidegroep die in verband met bijwerkingen (vertigo, vomitus en opvlammingen van OLP) Sulodexide lijkt effectiever dan lokale behandeling met ciclosporine bij OLP Er is te weinig onderzoek verricht met LMW heparine om op grond hiervan duidelijke aanbevelingen te Vooralsnog wordt behandeling met LMW heparines bij OLP niet aanbevolen Laurberg et al behandelden ## patiënten met acitretine capsules (## mg/dag), van wie ## patiënten de eerste # weken uitsluitend met een placebocapsule (Laurberg, ###) Patiënten uit de acitretinegroep reageerden duidelijk beter dan patiënten uit de placebogroep (complete reductie ## (##%), patiënten uit de acitretinegroep en # (##%) patiënten uit de placebogroep) Na ## weken nam dit aantal toe tot ## patiënten (##%) in de acitretinegroep en tot ## patiënten (##%) in de placebogroep (die alsnog behandeld werden met acitretine) Er traden veel (bekende) bijwerkingen (o a Cheilitis en klachten van maken Laboratoriumwaarden toonden tijdens de studie geen significante veranderingen In de studie staat niet beschreven welke mucosale lichenoïde laesies geëvalueerd werden Veel uitval in de enige beschikbare studie; waarschijnlijk op basis van bijwerkingen In verband met de significante bijwerkingen wordt behandeling met systemische retinoïden bij OLP Er werden twee studies gevonden over de behandeling van OLP met antibiotica (Hantash, ###; Hantash et al behandelden ## patiënten met orale LP met tetracycline ### mg of doxycycline ### mg gedurende max # maanden # maal daags (Hantash, ###) Van de ## patiënten zijn er # afgevallen Van de ## patiënten die behandeld werden met een tetracycline of doxycycline rapporteerde # patiënt een complete remissie van de laesies, # patiënten rapporteerden een verbetering van meer dan ## % en de overige # patiënten rapporteerden geen verbetering Dit onderzoek kent een zeer matige studieopzet Er bestaat onduidelijkheid over het type tetracycline waarmee patiënten behandeld zijn en waar de lichenoïde laesies zich bevonden Tevens is onbekend hoeveel patiënten in beide groepen zijn geïncludeerd en er is sprake van een beperkt aantal patiënten Ook wordt niet beschreven of randomisatie en blindering toegepast zijn Dat maakt valide generalisatie van de gevonden resultaten Er is geen conclusie mogelijk over de eventuele effectiviteit van tetracycline of Mansourian et al vergeleken in een dubbelblind onderzoek het effect van metronidazol en doxycycline bij erosieve, atrofische of reticulaire OLP (Mansourian, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten #.
| 663 | nvmdl |
studie geen significante veranderingen In de studie staat niet beschreven welke mucosale lichenoïde laesies geëvalueerd werden Veel uitval in de enige beschikbare studie; waarschijnlijk op basis van bijwerkingen In verband met de significante bijwerkingen wordt behandeling met systemische retinoïden bij OLP Er werden twee studies gevonden over de behandeling van OLP met antibiotica (Hantash, ###; Hantash et al behandelden ## patiënten met orale LP met tetracycline ### mg of doxycycline ### mg gedurende max # maanden # maal daags (Hantash, ###) Van de ## patiënten zijn er # afgevallen Van de ## patiënten die behandeld werden met een tetracycline of doxycycline rapporteerde # patiënt een complete remissie van de laesies, # patiënten rapporteerden een verbetering van meer dan ## % en de overige # patiënten rapporteerden geen verbetering Dit onderzoek kent een zeer matige studieopzet Er bestaat onduidelijkheid over het type tetracycline waarmee patiënten behandeld zijn en waar de lichenoïde laesies zich bevonden Tevens is onbekend hoeveel patiënten in beide groepen zijn geïncludeerd en er is sprake van een beperkt aantal patiënten Ook wordt niet beschreven of randomisatie en blindering toegepast zijn Dat maakt valide generalisatie van de gevonden resultaten Er is geen conclusie mogelijk over de eventuele effectiviteit van tetracycline of Mansourian et al vergeleken in een dubbelblind onderzoek het effect van metronidazol en doxycycline bij erosieve, atrofische of reticulaire OLP (Mansourian, ###) Gedurende # weken werden ## patiënten # doxycycline ### mg Na # weken rapporteerde # patiënt uit de metronidazolgroep een complete remissie, # patiënt een partiële remissie en # patiënten rapporteerden geen verandering Van de patiënten uit de doxycyclinegroep toonde # patiënt een partiële remissie en # patiënten lieten geen verandering zien Het verschil tussen beide groepen is niet significant Bijwerkingen werden niet gerapporteerd Ook in dit onderzoek is het aantal geïncludeerde patiënten laag en ontbreekt een gedegen follow up Er zijn aanwijzingen dat antibiotica en metronidazol niet effectief zijn bij de behandeling Behandeling met antibiotica en metronidazol wordt bij OLP niet aanbevolen <PERSOON> et al onderzochten retrospectief het effect van het antimycoticum griseofulvine bij ## patiënten met orale, cutane, nagel-, hoofdhuid- en genitale LP, die behandeld waren in de periode ### tot ### (<PERSOON> waren behandeld met ### mg griseofulvin per dag gedurende # tot ## maanden Van deze ## patiënten waren er in totaal ## patiënten met uitsluitend OLP en ## patiënten met orale, cutane, nagel-, genitale LP en lichen planus laesies Van in totaal ## patiënten met OLP waren # patiënten klachtenvrij, bij # patiënten trad een goede verbetering op, # patiënten hadden een partiële verbetering en bij ## patiënten trad geen verandering op Bij # patiënten waren de gegevens niet geregistreerd Het betreft een retrospectief niet vergelijkend onderzoek, waardoor de resultaten van deze studie met de Eisen et al onderzochten het effect van het antimalariamiddel hydroxychloroquinesulfaat bij erythemateuze of erosieve OLP (Eisen, ###) Gedurende # maanden werden ## patiënten dagelijks.
| 655 | nvmdl |
de metronidazolgroep een complete remissie, # patiënt een partiële remissie en # patiënten rapporteerden geen verandering Van de patiënten uit de doxycyclinegroep toonde # patiënt een partiële remissie en # patiënten lieten geen verandering zien Het verschil tussen beide groepen is niet significant Bijwerkingen werden niet gerapporteerd Ook in dit onderzoek is het aantal geïncludeerde patiënten laag en ontbreekt een gedegen follow up Er zijn aanwijzingen dat antibiotica en metronidazol niet effectief zijn bij de behandeling Behandeling met antibiotica en metronidazol wordt bij OLP niet aanbevolen <PERSOON> et al onderzochten retrospectief het effect van het antimycoticum griseofulvine bij ## patiënten met orale, cutane, nagel-, hoofdhuid- en genitale LP, die behandeld waren in de periode ### tot ### (<PERSOON> waren behandeld met ### mg griseofulvin per dag gedurende # tot ## maanden Van deze ## patiënten waren er in totaal ## patiënten met uitsluitend OLP en ## patiënten met orale, cutane, nagel-, genitale LP en lichen planus laesies Van in totaal ## patiënten met OLP waren # patiënten klachtenvrij, bij # patiënten trad een goede verbetering op, # patiënten hadden een partiële verbetering en bij ## patiënten trad geen verandering op Bij # patiënten waren de gegevens niet geregistreerd Het betreft een retrospectief niet vergelijkend onderzoek, waardoor de resultaten van deze studie met de Eisen et al onderzochten het effect van het antimalariamiddel hydroxychloroquinesulfaat bij erythemateuze of erosieve OLP (Eisen, ###) Gedurende # maanden werden ## patiënten dagelijks Complete remissie trad op bij # patiënten, een goede respons trad op bij # patiënten en bij # patiënt trad een matige respons op Er was # patiënt die vroegtijdig met de behandeling is gestopt Bij # patiënten die na # maanden met de behandeling zijn gestopt, traden er binnen # maanden recidieven op Er zijn aanwijzingen dat behandeling met hydroxychloroquinesulfaat een positief effect Agha-Hosseini et al onderzochten in een placebogecontroleerde opzet de effectiviteit van het kruid postelein in de behandeling van OLP (Agha-Hosseini, ###) Zij gaven ## patiënten gedurende # maanden # maal daags ### mg postelein in de vorm van capsules versus ## patiënten # maal daags ### mg placebocapsules Een partiële tot complete remissie trad op bij ##% van de patiënten uit de posteleingroep en een partiële remissie trad op bij ##% van de patiënten uit de placebogroep Bij de overige patiënten trad geen reductie of juist een progressie op Soortgelijke resultaten werden gerapporteerd voor de pijnscores Tussen beide groepen bestond een significant verschil (<PERSOON> traden niet op <PERSOON>- termijneffecten zijn in deze studie niet onderzocht Er zijn aanwijzingen dat postelein een positief effect heeft bij de behandeling van OLP Er is vooralsnog onvoldoende bewijs om postelein aan te bevelen als behandeling voor <PERSOON> GE Treatment of oral lichen planus with photodynamic therapy mediated methylene blue a case report Med Oral Patol Oral Cir Bucal.
| 632 | nvmdl |
op bij # patiënten, een goede respons trad op bij # patiënten en bij # patiënt trad een matige respons op Er was # patiënt die vroegtijdig met de behandeling is gestopt Bij # patiënten die na # maanden met de behandeling zijn gestopt, traden er binnen # maanden recidieven op Er zijn aanwijzingen dat behandeling met hydroxychloroquinesulfaat een positief effect Agha-Hosseini et al onderzochten in een placebogecontroleerde opzet de effectiviteit van het kruid postelein in de behandeling van OLP (Agha-Hosseini, ###) Zij gaven ## patiënten gedurende # maanden # maal daags ### mg postelein in de vorm van capsules versus ## patiënten # maal daags ### mg placebocapsules Een partiële tot complete remissie trad op bij ##% van de patiënten uit de posteleingroep en een partiële remissie trad op bij ##% van de patiënten uit de placebogroep Bij de overige patiënten trad geen reductie of juist een progressie op Soortgelijke resultaten werden gerapporteerd voor de pijnscores Tussen beide groepen bestond een significant verschil (<PERSOON> traden niet op <PERSOON>- termijneffecten zijn in deze studie niet onderzocht Er zijn aanwijzingen dat postelein een positief effect heeft bij de behandeling van OLP Er is vooralsnog onvoldoende bewijs om postelein aan te bevelen als behandeling voor <PERSOON> GE Treatment of oral lichen planus with photodynamic therapy mediated methylene blue a case report Med Oral Patol Oral Cir Bucal Comparative evaluation of low-level laser and COâ laser in treatment of patients with oral lichen planus <PERSOON> ### Oct;##(##) ###<DATUM> doi <DATUM> j ijom ##<DATUM> ### <PERSOON> of purslane in the treatment of oral lichen planus Phytotherapy research <PERSOON> R, az de RF, et al Efficacy of mometasone furoate microemulsion in the treatment of erosive-ulcerative oral lichen planus pilot - <PERSOON> immunopathologic study of oral lichen planus treated with tretinoin and etretinate <PERSOON> of topical retinoic acid compared with topical fluocinolone acetonide in the treatment of oral lichen planus <PERSOON> of fluocinolone acetonide gel in the treatment of oral lichen planus <PERSOON-##> D, et al Topical clobetasol in the treatment of atrophic-erosive oral lichen planus a randomized controlled trial to compare two preparations with different concentrations Journal of oral pathology & medicine official publication of.
| 504 | nvmdl |
Comparative evaluation of low-level laser and COâ laser in treatment of patients with oral lichen planus <PERSOON> ### Oct;##(##) ###<DATUM> doi <DATUM> j ijom ##<DATUM> ### <PERSOON> of purslane in the treatment of oral lichen planus Phytotherapy research <PERSOON> R, az de RF, et al Efficacy of mometasone furoate microemulsion in the treatment of erosive-ulcerative oral lichen planus pilot - <PERSOON> immunopathologic study of oral lichen planus treated with tretinoin and etretinate <PERSOON> of topical retinoic acid compared with topical fluocinolone acetonide in the treatment of oral lichen planus <PERSOON> of fluocinolone acetonide gel in the treatment of oral lichen planus <PERSOON> D, et al Topical clobetasol in the treatment of atrophic-erosive oral lichen planus a randomized controlled trial to compare two preparations with different concentrations Journal of oral pathology & medicine official publication of <PERSOON> R, et al Systemic and topical corticosteroid treatment of oral lichen planus a comparative study with long-term follow-up Journal of oral pathology & medicine official publication of the International Association of Oral Pathologists Cawson RA Treatment of oral lichen planus with betamethasone Br Med J ### <PERSOON> ##;#(###) ### <PERSOON-##> AL, <PERSOON-##> AB Alefacept for erosive lichen planus a case series J <PERSOON-##> for erosive lichen planus affecting mucosal sites <PERSOON-##> efficacy of aloe vera gel in the treatment of oral lichen planus a randomized controlled trial <PERSOON-##> British journal of dermatology Conrotto DC Ciclosporin vs clobetasol in the topical management of atrophic and erosive oral lichen planus A double-blind, randomized controlled trial British Journal of <PERSOON-##> PF, et al Comparative effect of tacrolimus # #% ointment and clobetasol # ##% ointment in patients with oral lichen planus <PERSOON-##> of glycyrrhizin for oral lichen planus in patients with chronic HCV infection <PERSOON-##> ### Oct;##(#) ##<DATUM> Delavarian ZJ-B.
| 469 | nvmdl |
<PERSOON> R, et al Systemic and topical corticosteroid treatment of oral lichen planus a comparative study with long-term follow-up Journal of oral pathology & medicine official publication of the International Association of Oral Pathologists Cawson RA Treatment of oral lichen planus with betamethasone Br Med J ### <PERSOON> ##;#(###) ### <PERSOON> AL, <PERSOON> AB Alefacept for erosive lichen planus a case series J <PERSOON> for erosive lichen planus affecting mucosal sites <PERSOON> efficacy of aloe vera gel in the treatment of oral lichen planus a randomized controlled trial <PERSOON> British journal of dermatology Conrotto DC Ciclosporin vs clobetasol in the topical management of atrophic and erosive oral lichen planus A double-blind, randomized controlled trial British Journal of <PERSOON> PF, et al Comparative effect of tacrolimus # #% ointment and clobetasol # ##% ointment in patients with oral lichen planus <PERSOON> of glycyrrhizin for oral lichen planus in patients with chronic HCV infection <PERSOON-##> ### Oct;##(#) ##<DATUM> Delavarian ZJ-B psychiatric disorders Medicina Oral, Patologia Oral y <PERSOON-##> CEM, <PERSOON-##> JJ Cyclosporine swish and spit improves oral <PERSOON-##> sulfate (Plaquenil) improves oral lichen planus <PERSOON-##> open trial <PERSOON-##> DE Effect of topical cyclosporine rinse on oral lichen planus A double-blind analysis <PERSOON-##> JB, Truelove EL Topical cyclosporine in a bioadhesive for treatment of oral lichenoid mucosal reactions an open label clinical trial <PERSOON-##> erosive/ulcerative lichen planus preliminary findings in an open trial of sulodexide compared with cyclosporine (ciclosporin) therapy <PERSOON-##> lichen planus clinical and histological evaluation in an open trial using a low molecular weight heparinoid (sulodexide) <PERSOON-##> F, et al Cyclosporin bioadhesive gel in the topical treatment of erosive oral lichen planus <PERSOON-##> TAS Topical application of isotretinoin gel improves oral lichen planus A double-blind study <PERSOON-##> P, et al Randomized trial of pimecrolimus cream versus triamcinolone acetonide paste in the treatment of oral lichen planus <PERSOON-##> of etretinate (Tigason) in symptomatic oral lichen planus Oral Surg Oral Greenspan JS, Yeoman CM, Harding SM.
| 512 | nvmdl |
#;##(#) ## <PERSOON> CEM, <PERSOON> JJ Cyclosporine swish and spit improves oral <PERSOON> sulfate (Plaquenil) improves oral lichen planus <PERSOON> open trial <PERSOON> DE Effect of topical cyclosporine rinse on oral lichen planus A double-blind analysis <PERSOON> JB, Truelove EL Topical cyclosporine in a bioadhesive for treatment of oral lichenoid mucosal reactions an open label clinical trial <PERSOON> erosive/ulcerative lichen planus preliminary findings in an open trial of sulodexide compared with cyclosporine (ciclosporin) therapy <PERSOON> lichen planus clinical and histological evaluation in an open trial using a low molecular weight heparinoid (sulodexide) <PERSOON> F, et al Cyclosporin bioadhesive gel in the topical treatment of erosive oral lichen planus <PERSOON-##> TAS Topical application of isotretinoin gel improves oral lichen planus A double-blind study <PERSOON-##> P, et al Randomized trial of pimecrolimus cream versus triamcinolone acetonide paste in the treatment of oral lichen planus <PERSOON-##> of etretinate (Tigason) in symptomatic oral lichen planus Oral Surg Oral Greenspan JS, Yeoman CM, Harding SM A double-blind comparison of treatment with betamethasone valerate aerosol and pellets British dental journal ###;### #<DATUM> <PERSOON-##> ML, Gallo PD, et al A combined treatment regimen for desquamative gingivitis in patients with oral lichen planus <PERSOON-##> C, et al Treatment of refractory erosive oral lichen planus with extracorporeal photochemotherapy ## cases <PERSOON-##> efficacy of tetracycline antibiotics for treatment of lichen planus an open-label Harpenau LA, Plemons JM, Rees TD Effectiveness of a low dose of cyclosporine in the management of patients with oral erosive lichen planus Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ### Hegarty AM, Hodgson TA, Lewsey JD, Porter SR Fluticasone propionate spray and betamethasone sodium phosphate mouthrinse a randomized crossover study for the treatment of symptomatic oral lichen planus Journal of the American Academy of <PERSOON-##> oral lichen planus treatment with an aromatic <PERSOON-##> TA, Lewsey JD, Hegarty AM, Murphy AG, Porter SR Management of recalcitrant ulcerative oral lichen planus with topical tacrolimus <PERSOON-##> PK Comparison of topical tretinoin and betamethasone in oral lichen planus Indian Journal of Dermatology, Venerology and Leprology.
| 497 | nvmdl |
A double-blind comparison of treatment with betamethasone valerate aerosol and pellets British dental journal ###;### #<DATUM> <PERSOON> ML, Gallo PD, et al A combined treatment regimen for desquamative gingivitis in patients with oral lichen planus <PERSOON> C, et al Treatment of refractory erosive oral lichen planus with extracorporeal photochemotherapy ## cases <PERSOON> efficacy of tetracycline antibiotics for treatment of lichen planus an open-label Harpenau LA, Plemons JM, Rees TD Effectiveness of a low dose of cyclosporine in the management of patients with oral erosive lichen planus Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ### Hegarty AM, Hodgson TA, Lewsey JD, Porter SR Fluticasone propionate spray and betamethasone sodium phosphate mouthrinse a randomized crossover study for the treatment of symptomatic oral lichen planus Journal of the American Academy of <PERSOON> oral lichen planus treatment with an aromatic <PERSOON> TA, Lewsey JD, Hegarty AM, Murphy AG, Porter SR Management of recalcitrant ulcerative oral lichen planus with topical tacrolimus <PERSOON> PK Comparison of topical tretinoin and betamethasone in oral lichen planus Indian Journal of Dermatology, Venerology and Leprology A comparison of treatment of oral lichen planus with topical tacrolimus and triamcinolone acetonide ointment Acta Derm Venereol ###;##(#) #<DATUM> Laurberg <PERSOON> of lichen planus with acitretin A double-blind, placebo-controlled study in ## patients Journal of the American Academy of <PERSOON> C A clinical trial of PUVA treatment in oral lichen <PERSOON> of lichen planus with Lodi GT Miconazole as adjuvant therapy for oral lichen planus A double-blind randomized controlled Loh HS A clinical investigation of the management of oral lichen planus with CO # laser surgery <PERSOON-##> A, an alternative to the oral lichen planus erosive treatment Bull Lozada-<PERSOON-##> FI, Sroussi HY Tacrolimus powder in Orabase # #% for the treatment of oral lichen planus and oral lichenoid lesions an open clinical trial Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Lu SY, <PERSOON-##> WJ, Eng HL Dramatic response to levamisole and low-dose prednisolone in ## patients with oral lichen planus a #-year prospective follow-up study <PERSOON-##> of oral lichen planus A controlled study Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontics Malhotra AKK Betamethasone oral mini-pulse therapy compared with topical triamcinolone acetonide (# #%) paste in oral lichen planus.
| 521 | nvmdl |
comparison of treatment of oral lichen planus with topical tacrolimus and triamcinolone acetonide ointment Acta Derm Venereol ###;##(#) #<DATUM> Laurberg <PERSOON> of lichen planus with acitretin A double-blind, placebo-controlled study in ## patients Journal of the American Academy of <PERSOON> C A clinical trial of PUVA treatment in oral lichen <PERSOON> of lichen planus with Lodi GT Miconazole as adjuvant therapy for oral lichen planus A double-blind randomized controlled Loh HS A clinical investigation of the management of oral lichen planus with CO # laser surgery <PERSOON> A, an alternative to the oral lichen planus erosive treatment Bull Lozada-<PERSOON> FI, Sroussi HY Tacrolimus powder in Orabase # #% for the treatment of oral lichen planus and oral lichenoid lesions an open clinical trial Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Lu SY, <PERSOON> WJ, Eng HL Dramatic response to levamisole and low-dose prednisolone in ## patients with oral lichen planus a #-year prospective follow-up study <PERSOON> of oral lichen planus A controlled study Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontics Malhotra AKK Betamethasone oral mini-pulse therapy compared with topical triamcinolone acetonide (# #%) paste in oral lichen planus Journal of the American Mansourian AS A randomized double blind controlled trial to compare metronidazole with doxycycline for the treatment of oral lichen planus Journal of Medical Sciences ### Feb ##;#(#) ## Massa MC, Rogers RS, III Griseofulvin therapy of lichen planus <PERSOON> AM, Hodgson TA, Porter SR Patient-centred outcome measures for oral mucosal disease are sensitive to treatment <PERSOON> PA Local treatment of oral Lichen planus with Ciclosporin A <PERSOON-##> FJ, III, Gorman A <PERSOON-##> open trial of topical tacrolimus for erosive oral lichen <PERSOON-##> efficacy of topical hyaluronic acid in the management of oral lichen planus <PERSOON-##> Med ### Mar;##(#) ##<DATUM> <PERSOON-##> RA, Ortonne JP Treatment of chronic erosive oral lichen planus with low concentrations of topical tacrolimus an open prospective study <PERSOON-##> JP Treatment of oral erosive lichen planus with #% pimecrolimus cream a double-blind, randomized, prospective trial with measurement of pimecrolimus Petruzzi M, De <PERSOON-##> lichen planus a preliminary clinical study on treatment with tazarotene Oral diseases ###;<DATUM> # <PERSOON-##> M, et al.
| 548 | nvmdl |
of the American Mansourian AS A randomized double blind controlled trial to compare metronidazole with doxycycline for the treatment of oral lichen planus Journal of Medical Sciences ### Feb ##;#(#) ## Massa MC, Rogers RS, III Griseofulvin therapy of lichen planus <PERSOON> AM, Hodgson TA, Porter SR Patient-centred outcome measures for oral mucosal disease are sensitive to treatment <PERSOON> PA Local treatment of oral Lichen planus with Ciclosporin A <PERSOON> FJ, III, Gorman A <PERSOON> open trial of topical tacrolimus for erosive oral lichen <PERSOON> efficacy of topical hyaluronic acid in the management of oral lichen planus <PERSOON> Med ### Mar;##(#) ##<DATUM> <PERSOON> RA, Ortonne JP Treatment of chronic erosive oral lichen planus with low concentrations of topical tacrolimus an open prospective study <PERSOON> JP Treatment of oral erosive lichen planus with #% pimecrolimus cream a double-blind, randomized, prospective trial with measurement of pimecrolimus Petruzzi M, De <PERSOON> lichen planus a preliminary clinical study on treatment with tazarotene Oral diseases ###;<DATUM> # <PERSOON-##> M, et al effects on the apoptotic process Clinical oral investigations Radfar L, Wild RC, Suresh L A comparative treatment study of topical tacrolimus and clobetasol in oral lichen planus <PERSOON-##> SD, Rai VM Efficacy of steroid oral mini-pulse therapy in lichen planus an open trial in ## patients <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> oral lichen planus treated with clobetasol propionate and triamcinolone acetonide in Orabase A double-blind clinical trial <PERSOON-##> AD Efficacy of topical mesalazine compared with clobetasol propionate in treatment of Scardina GAM A randomized trial assessing the effectiveness of different concentrations of isotretinoin in the management of lichen planus International Journal of Oral and <PERSOON-##> cyclosporin in oral lichen planus a controlled, randomized, prospective trial <PERSOON-##> British journal of dermatology ###;##<DATUM> # <PERSOON-##> tretinoin therapy and oral lichen planus Arch Soria A, gbo-<PERSOON-##> A, <PERSOON-##> of refractory oral erosive lichen planus with <PERSOON-##> effectiveness of #% pimecrolimus cream in the treatment of oral erosive lichen planus Journal of <PERSOON-##> S A.
| 511 | nvmdl |
Clinical oral investigations Radfar L, Wild RC, Suresh L A comparative treatment study of topical tacrolimus and clobetasol in oral lichen planus <PERSOON> SD, Rai VM Efficacy of steroid oral mini-pulse therapy in lichen planus an open trial in ## patients <PERSOON> M, <PERSOON> oral lichen planus treated with clobetasol propionate and triamcinolone acetonide in Orabase A double-blind clinical trial <PERSOON> AD Efficacy of topical mesalazine compared with clobetasol propionate in treatment of Scardina GAM A randomized trial assessing the effectiveness of different concentrations of isotretinoin in the management of lichen planus International Journal of Oral and <PERSOON> cyclosporin in oral lichen planus a controlled, randomized, prospective trial <PERSOON> British journal of dermatology ###;##<DATUM> # <PERSOON> tretinoin therapy and oral lichen planus Arch Soria A, gbo-<PERSOON> A, <PERSOON> of refractory oral erosive lichen planus with <PERSOON-##> effectiveness of #% pimecrolimus cream in the treatment of oral erosive lichen planus Journal of <PERSOON-##> S A treatment of oral lichen planus Journal of oral pathology & medicine official publication of the International Association of Oral Pathologists and the American Academy of <PERSOON-##> efficacy of fluocinolone acetonide compared with triamcinolone acetonide in treatment of oral lichen planus <PERSOON-##> evaluation in treatment of oral lichen planus with topical fluocinolone acetonide A #-year follow-up Journal of Oral Pathology & Tyldesley WR, Harding SM Betamethasone valerate aerosol in the treatment of oral lichen planus <PERSOON-##> W, et al Formulation and efficacy of triamcinolone acetonide mouthwash for treating oral lichen planus American journal of health system pharmacy AJHP official journal of the American Society of Van der Hem <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> JL CO# laser evaporation of oral lichen planus <PERSOON-##> ### Jul;##(#) #<DATUM> doi <DATUM> j ijom ##<DATUM> ### Epub ### Volz TC Pimecrolimus cream #% in erosive oral lichen planus - A prospective randomized doubleblind vehicle-controlled study British Journal of <PERSOON-##>PN, Nieboer> C, Van dW, <PERSOON-##> A in an adhesive base for treatment of recalcitrant oral lichen planus <PERSOON-##> open trial Oral Surg Oral Med Oral Pathol ###.
| 514 | nvmdl |
of oral lichen planus Journal of oral pathology & medicine official publication of the International Association of Oral Pathologists and the American Academy of <PERSOON> efficacy of fluocinolone acetonide compared with triamcinolone acetonide in treatment of oral lichen planus <PERSOON> evaluation in treatment of oral lichen planus with topical fluocinolone acetonide A #-year follow-up Journal of Oral Pathology & Tyldesley WR, Harding SM Betamethasone valerate aerosol in the treatment of oral lichen planus <PERSOON> W, et al Formulation and efficacy of triamcinolone acetonide mouthwash for treating oral lichen planus American journal of health system pharmacy AJHP official journal of the American Society of Van der Hem <PERSOON> JE, <PERSOON> JL CO# laser evaporation of oral lichen planus <PERSOON> ### Jul;##(#) #<DATUM> doi <DATUM> j ijom ##<DATUM> ### Epub ### Volz TC Pimecrolimus cream #% in erosive oral lichen planus - A prospective randomized doubleblind vehicle-controlled study British Journal of <PERSOON>PN, Nieboer> C, Van dW, <PERSOON> A in an adhesive base for treatment of recalcitrant oral lichen planus <PERSOON> open trial Oral Surg Oral Med Oral Pathol ### Fluocinonide in an adhesive base for treatment of oral lichen planus A double-blind, placebo-controlled clinical study Oral Surgery Oral Medicine and <PERSOON-##> is not effective for symptomatic oral lichen <PERSOON-##> CR, <PERSOON-##> HM A randomized double-blind, positive-control trial of topical thalidomide in erosive oral lichen planus Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Xia J, <PERSOON-##> C, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##>-term clinical evaluation of intralesional triamcinolone acetonide injection for ulcerative oral lichen planus <PERSOON-##> Med ### Xiong C, <PERSOON-##> Q, <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> Y, et al <PERSOON-##> efficacy of topical intralesional BCG-PSN injection in the treatment of erosive oral lichen planus a randomized controlled trial Journal of oral pathology & medicine official publication of the International Association of Oral Pathologists and the Yoke PC, <PERSOON-##> GB, <PERSOON-##> MJ, Rajaseharan A, <PERSOON-##> K, et al A randomized controlled trial to compare steroid with cyclosporine for the topical treatment of oral lichen planus Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ### Jul;###(#) ##-## De literatuur over behandeling van LP aan de genitaliën heeft voornamelijk betrekking op vrouwen Bij mannen betreft het slechts enkele casereports LP van de genitaliën heeft vaak een geprotraheerd beloop en is doorgaans moeilijk te behandelen.
| 600 | nvmdl |
Fluocinonide in an adhesive base for treatment of oral lichen planus A double-blind, placebo-controlled clinical study Oral Surgery Oral Medicine and <PERSOON> is not effective for symptomatic oral lichen <PERSOON> CR, <PERSOON> HM A randomized double-blind, positive-control trial of topical thalidomide in erosive oral lichen planus Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Xia J, <PERSOON> C, <PERSOON> Y, <PERSOON> Y, <PERSOON>-term clinical evaluation of intralesional triamcinolone acetonide injection for ulcerative oral lichen planus <PERSOON> Med ### Xiong C, <PERSOON> Q, <PERSOON> M, <PERSOON> Y, et al <PERSOON-##> efficacy of topical intralesional BCG-PSN injection in the treatment of erosive oral lichen planus a randomized controlled trial Journal of oral pathology & medicine official publication of the International Association of Oral Pathologists and the Yoke PC, <PERSOON-##> GB, <PERSOON-##> MJ, Rajaseharan A, <PERSOON-##> K, et al A randomized controlled trial to compare steroid with cyclosporine for the topical treatment of oral lichen planus Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod ### Jul;###(#) ##-## De literatuur over behandeling van LP aan de genitaliën heeft voornamelijk betrekking op vrouwen Bij mannen betreft het slechts enkele casereports LP van de genitaliën heeft vaak een geprotraheerd beloop en is doorgaans moeilijk te behandelen ook wel spontaan) zal verbeteren, geneest deze doorgaans niet volledig Het is dan ook belangrijk dat de patiënt wordt uitgelegd dat het behandeldoel niet genezing is, maar controle van de aandoening Vrouwelijke patiënten kunnen de zalf of gel in de vagina aanbrengen met de vinger of met behulp van een applicator Tevens kunnen zij hierbij gebruik maken van pelotes, die ook kunnen bijdragen aan het Clobetasolpropionaat is een sterk werkend corticosteroïd Ofschoon het een van de meest toegepaste middelen is bij genitale LP, is hiernaar opvallend weinig onderzoek gedaan Cooper et al (###) verzamelden retrospectief ### patiënten De vrouwen waren afkomstig van meerdere vulvaklinieken in Engeland Zij keken naar subjectieve klachten jeuk, irritatie, dyspareunie en objectieve symptomen erosies, architectuurverlies, erytheem en atrofie Van hen kregen ## een behandeling met #,##% clobetasol propionaat zalf Bij ## (##%) hiervan trad verbetering op, van wie ## (##%) symptoomvrij werden Daarnaast werden ## patiënten behandeld met een combinatie van #,##% clobetasonbutyraat, #% oxytetracycline en nystatine ### ###U/g Dit was bij alle ## patiënten effectief Op één na waren zij geheel klachtenvrij De overige ## patiënten waren op uiteenlopende wijzen behandeld en blijven hier Jensen et al (###) legden ## patiënten die waren behandeld met clobetasolproprionaat of tacrolimus, retrospectief een lijst met vragen voor die betrekking hadden op symptomen ## patiënten vulden de vragenlijst in Tacrolimus werd door hen iets gunstiger beoordeeld dan clobetasol.
| 632 | nvmdl |
verbeteren, geneest deze doorgaans niet volledig Het is dan ook belangrijk dat de patiënt wordt uitgelegd dat het behandeldoel niet genezing is, maar controle van de aandoening Vrouwelijke patiënten kunnen de zalf of gel in de vagina aanbrengen met de vinger of met behulp van een applicator Tevens kunnen zij hierbij gebruik maken van pelotes, die ook kunnen bijdragen aan het Clobetasolpropionaat is een sterk werkend corticosteroïd Ofschoon het een van de meest toegepaste middelen is bij genitale LP, is hiernaar opvallend weinig onderzoek gedaan Cooper et al (###) verzamelden retrospectief ### patiënten De vrouwen waren afkomstig van meerdere vulvaklinieken in Engeland Zij keken naar subjectieve klachten jeuk, irritatie, dyspareunie en objectieve symptomen erosies, architectuurverlies, erytheem en atrofie Van hen kregen ## een behandeling met #,##% clobetasol propionaat zalf Bij ## (##%) hiervan trad verbetering op, van wie ## (##%) symptoomvrij werden Daarnaast werden ## patiënten behandeld met een combinatie van #,##% clobetasonbutyraat, #% oxytetracycline en nystatine ### ###U/g Dit was bij alle ## patiënten effectief Op één na waren zij geheel klachtenvrij De overige ## patiënten waren op uiteenlopende wijzen behandeld en blijven hier Jensen et al (###) legden ## patiënten die waren behandeld met clobetasolproprionaat of tacrolimus, retrospectief een lijst met vragen voor die betrekking hadden op symptomen ## patiënten vulden de vragenlijst in Tacrolimus werd door hen iets gunstiger beoordeeld dan clobetasol Empirische data wijzen erop dat bij sommige patiënten minder sterke Clobetasol propionaat is het corticosteroïd waarmee in <LOCATIE> de meeste ervaring is opgedaan Om te voorkomen dat er te veel bijwerkingen (met name Cushing-effect, hypertensie en osteoporose) ontstaan, wordt dit intermitterend toegepast Dat ook bij intermitterend gebruik bijwerkingen kunnen optreden, moge blijken uit een door <PERSOON> et al (###) gepubliceerde casus Wanneer een patiënt irritatie ervaart van clobetasol, kan aan de zalf <DATUM> lidocaïne worden toegevoegd Dit geldt met name bij Als voor een corticosteroïd wordt gekozen dan is clobetasol propionaat zalf de eerste keuze Het middel wordt bij voorkeur intermitterend gebruikt, waarbij men rekening houdt met bijwerkingen <PERSOON> et al (###) beoordeelden bij ## vrouwen (gemiddelde leeftijd <LEEFTIJD> jaar) retrospectief de effectiviteit van lokaal toegepast hydrocortison De behandeling bestond uit een vaginale zetpil hydrocortison van ## mg, aanvankelijk # maal daags, later eenmaal daags en na enkele maanden afgebouwd tot #x per week Het branderig gevoel en vaginale afscheiding namen af, en in mindere mate gold dat ook voor de jeuk en dyspareunie De seksuele activiteit nam echter niet toe Er was ook verbetering van objectieve symptomen zoals vaginale stenose, erytheem en erosies Hydrocortison per vaginale zetpil lijkt effectief te zijn bij de behandeling van vaginale Met hydrocortison zetpillen bestaat in <LOCATIE> niet veel ervaring Gezien de hoge dosis toegediende corticosteroïden (## mg hydrocorison is equivalent aan ##,# mg prednison) en de bijwerkingen die hierbij optreden (m n Cushing-effect, hypertensie en osteoporose) dient men hier zeer terughoudend mee te zijn.
| 654 | nvmdl |
Clobetasol propionaat is het corticosteroïd waarmee in <LOCATIE> de meeste ervaring is opgedaan Om te voorkomen dat er te veel bijwerkingen (met name Cushing-effect, hypertensie en osteoporose) ontstaan, wordt dit intermitterend toegepast Dat ook bij intermitterend gebruik bijwerkingen kunnen optreden, moge blijken uit een door <PERSOON> et al (###) gepubliceerde casus Wanneer een patiënt irritatie ervaart van clobetasol, kan aan de zalf <DATUM> lidocaïne worden toegevoegd Dit geldt met name bij Als voor een corticosteroïd wordt gekozen dan is clobetasol propionaat zalf de eerste keuze Het middel wordt bij voorkeur intermitterend gebruikt, waarbij men rekening houdt met bijwerkingen <PERSOON> et al (###) beoordeelden bij ## vrouwen (gemiddelde leeftijd <LEEFTIJD> jaar) retrospectief de effectiviteit van lokaal toegepast hydrocortison De behandeling bestond uit een vaginale zetpil hydrocortison van ## mg, aanvankelijk # maal daags, later eenmaal daags en na enkele maanden afgebouwd tot #x per week Het branderig gevoel en vaginale afscheiding namen af, en in mindere mate gold dat ook voor de jeuk en dyspareunie De seksuele activiteit nam echter niet toe Er was ook verbetering van objectieve symptomen zoals vaginale stenose, erytheem en erosies Hydrocortison per vaginale zetpil lijkt effectief te zijn bij de behandeling van vaginale Met hydrocortison zetpillen bestaat in <LOCATIE> niet veel ervaring Gezien de hoge dosis toegediende corticosteroïden (## mg hydrocorison is equivalent aan ##,# mg prednison) en de bijwerkingen die hierbij optreden (m n Cushing-effect, hypertensie en osteoporose) dient men hier zeer terughoudend mee te zijn meer wordt ingezet als een equivalent van de stootkuur prednison, die in <LOCATIE> wel als ultimum Bij vaginale lichen planus is hydrocortison per zetpil een optie Bij onvoldoende effect van lokale corticosteroïden en/of calcineurineremmers kan als crisisinterventie een prednison stootkuur worden gegeven Een gangbare startdosering is ##- ## mg prednisolon per dag Bij onvoldoende effect kan een hogere dosering, analoog aan die bij de behandeling van OLP, worden Mening van de werkgroep bij onvoldoende effect van lokale corticosteroïden en/of calcineurineremmers kan als crisisinterventie een prednison stootkuur worden gegeven Systemische therapie met corticosteroïden heeft als belangrijk nadeel de mogelijke bijwerkingen bij langdurig gebruik, zoals hypertensie, diabetes mellitus en cushing Indien men kiest voor een corticosteroïd, is een stootkuur met prednison een ultimum refugium Byrd et al (###) beschreven ## patiënten die behandeld werden met tacrolimus zalf #,#% De patiënten kregen een vragenlijst voorgelegd Bij ## patiënten (##%) waren de symptomen verbeterd Na stoppen van behandeling kwamen de klachten bij ## patiënten binnen # maanden weer terug Kirtschig et al (###) behandelden # vrouwen met tacrolimus zalf #,#% De een verbeterde geheel en de ander Lotery et al (###) gaven # vrouwen met vaginale en orale LP planus tacrolimus zalf #,#% Eén patiënte bereikte complete remissie en de overige # patiënten toonden een gedeeltelijke verbetering Jensen et al (###) legden ## patiënten die waren behandeld met clobetasol of tacrolimus retrospectief een lijst met vragen voor die betrekking hadden op symptomen en VAS-score.
| 650 | nvmdl |
wordt ingezet als een equivalent van de stootkuur prednison, die in <LOCATIE> wel als ultimum Bij vaginale lichen planus is hydrocortison per zetpil een optie Bij onvoldoende effect van lokale corticosteroïden en/of calcineurineremmers kan als crisisinterventie een prednison stootkuur worden gegeven Een gangbare startdosering is ##- ## mg prednisolon per dag Bij onvoldoende effect kan een hogere dosering, analoog aan die bij de behandeling van OLP, worden Mening van de werkgroep bij onvoldoende effect van lokale corticosteroïden en/of calcineurineremmers kan als crisisinterventie een prednison stootkuur worden gegeven Systemische therapie met corticosteroïden heeft als belangrijk nadeel de mogelijke bijwerkingen bij langdurig gebruik, zoals hypertensie, diabetes mellitus en cushing Indien men kiest voor een corticosteroïd, is een stootkuur met prednison een ultimum refugium Byrd et al (###) beschreven ## patiënten die behandeld werden met tacrolimus zalf #,#% De patiënten kregen een vragenlijst voorgelegd Bij ## patiënten (##%) waren de symptomen verbeterd Na stoppen van behandeling kwamen de klachten bij ## patiënten binnen # maanden weer terug Kirtschig et al (###) behandelden # vrouwen met tacrolimus zalf #,#% De een verbeterde geheel en de ander Lotery et al (###) gaven # vrouwen met vaginale en orale LP planus tacrolimus zalf #,#% Eén patiënte bereikte complete remissie en de overige # patiënten toonden een gedeeltelijke verbetering Jensen et al (###) legden ## patiënten die waren behandeld met clobetasol of tacrolimus retrospectief een lijst met vragen voor die betrekking hadden op symptomen en VAS-score Tacrolimus lijkt effectief te zijn bij de behandeling van vulvaire lichen planus <PERSOON> kan lokaal irritatie en een branderig gevoel geven Bij het voortzetten van de therapie Lonsdale et al (###) behandelden ## patiënten met #% pimecrolimus crème, # maal daags Na # tot # weken hadden # patiënten een complete remissie en # patiënten een gedeeltelijke respons, # patiënten waren gestopt in verband met lokale irritatie door pimecrolimus Na wat langere follow-up hadden # patiënten een complete respons en # patiënten een gedeeltelijke respons Pimecrolimus lijkt effectief te zijn in de behandeling van vulvaire lichen planus Er is geen direct vergelijkend onderzoek tussen pimecrolimus en tacrolimus bij genitale LP Tacrolimus lijkt iets effectiever te zijn dan pimecrolimus Deze bevinding is dus niet gebaseerd op onderling vergelijkende studie, maar eventueel te extrapoleren uit vergelijkingen bij andere aandoeningen zoals eczeem Pimecrolimus heeft minder bijwerkingen Tacrolimus is als zalf verkrijgbaar en pimecrolimus als crème In het genitale gebied heeft een zalf de voorkeur Als gekozen wordt voor een behandeling met een non-steroïde zalf, dan heeft tacrolimus de Rajar et al (###) verrichtten een placebo gecontroleerd onderzoek bij ## vrouwen met vulvaire LP De diagnose was klinisch (niet histologisch) gesteld De wijze van randomisatie en blindering zijn niet beschreven ## vrouwen kregen ###% aloë-veragel, de andere groep kreeg een placebo (paraffine) In het medicament dat aloë vera bevatte, zaten ook nog hulpstoffen.
| 637 | nvmdl |
lijkt effectief te zijn bij de behandeling van vulvaire lichen planus <PERSOON> kan lokaal irritatie en een branderig gevoel geven Bij het voortzetten van de therapie Lonsdale et al (###) behandelden ## patiënten met #% pimecrolimus crème, # maal daags Na # tot # weken hadden # patiënten een complete remissie en # patiënten een gedeeltelijke respons, # patiënten waren gestopt in verband met lokale irritatie door pimecrolimus Na wat langere follow-up hadden # patiënten een complete respons en # patiënten een gedeeltelijke respons Pimecrolimus lijkt effectief te zijn in de behandeling van vulvaire lichen planus Er is geen direct vergelijkend onderzoek tussen pimecrolimus en tacrolimus bij genitale LP Tacrolimus lijkt iets effectiever te zijn dan pimecrolimus Deze bevinding is dus niet gebaseerd op onderling vergelijkende studie, maar eventueel te extrapoleren uit vergelijkingen bij andere aandoeningen zoals eczeem Pimecrolimus heeft minder bijwerkingen Tacrolimus is als zalf verkrijgbaar en pimecrolimus als crème In het genitale gebied heeft een zalf de voorkeur Als gekozen wordt voor een behandeling met een non-steroïde zalf, dan heeft tacrolimus de Rajar et al (###) verrichtten een placebo gecontroleerd onderzoek bij ## vrouwen met vulvaire LP De diagnose was klinisch (niet histologisch) gesteld De wijze van randomisatie en blindering zijn niet beschreven ## vrouwen kregen ###% aloë-veragel, de andere groep kreeg een placebo (paraffine) In het medicament dat aloë vera bevatte, zaten ook nog hulpstoffen groepen geëvalueerd Er was van te voren geen poweranalyse verricht, en ook werd geen intention to treat analyse uitgevoerd In de aloë-veragroep had één patiënt een complete remissie, ## patiënten hadden een goede respons ()##% verbetering van baseline), twee patiënten hadden een matige respons ((##% verbetering van baseline) en één patiënt vertoonde geen respons In de controlegroep was er # patiënt met een goede respons Het verschil tussen de twee groepen was significant In beide groepen werden geen bijwerkingen waargenomen Al met al een zeer matig opgezette trial die hooguit als niveau Aloë vera gel lijkt veilig en effectief te zijn bij de behandeling van vulvaire LP Het middel wordt door patiënten als prettig ervaren en heeft geen bijwerkingen Er is in <LOCATIE> echter Aloë vera is geen behandeling van eerste keus Kortekangas et al (###) beschrijven # patiënten Alle vrouwen kregen #,# mg methotrexaat per week na vaginale adhesiolysis Bij patiënt # en # stopte verdere vernauwing van de vaginale stenose Het effect van methotrexaat bij patiënt #, # en # wordt niet besproken Jang et al (###) beschrijven # patiënten met vaginale LP na vaginale adhesiolyse Patiënt # combineerde methotrexaat met clobetasol #,##% # maal daags gedurende # week Na # week waren de erosies genezen Patiënt # combineerde methotrexaat met lokaal tacrolimus, de inflammatie nam hierna af Patiënt # kreeg methotrexaat in combinatie met prednison Na # weken waren alle laesies verbeterd.
| 634 | nvmdl |
geëvalueerd Er was van te voren geen poweranalyse verricht, en ook werd geen intention to treat analyse uitgevoerd In de aloë-veragroep had één patiënt een complete remissie, ## patiënten hadden een goede respons ()##% verbetering van baseline), twee patiënten hadden een matige respons ((##% verbetering van baseline) en één patiënt vertoonde geen respons In de controlegroep was er # patiënt met een goede respons Het verschil tussen de twee groepen was significant In beide groepen werden geen bijwerkingen waargenomen Al met al een zeer matig opgezette trial die hooguit als niveau Aloë vera gel lijkt veilig en effectief te zijn bij de behandeling van vulvaire LP Het middel wordt door patiënten als prettig ervaren en heeft geen bijwerkingen Er is in <LOCATIE> echter Aloë vera is geen behandeling van eerste keus Kortekangas et al (###) beschrijven # patiënten Alle vrouwen kregen #,# mg methotrexaat per week na vaginale adhesiolysis Bij patiënt # en # stopte verdere vernauwing van de vaginale stenose Het effect van methotrexaat bij patiënt #, # en # wordt niet besproken Jang et al (###) beschrijven # patiënten met vaginale LP na vaginale adhesiolyse Patiënt # combineerde methotrexaat met clobetasol #,##% # maal daags gedurende # week Na # week waren de erosies genezen Patiënt # combineerde methotrexaat met lokaal tacrolimus, de inflammatie nam hierna af Patiënt # kreeg methotrexaat in combinatie met prednison Na # weken waren alle laesies verbeterd Het is te overwegen als adjuvante therapie na Er zijn geen goede studies voorhanden die het effect van systemische therapie bij genitale LP beschrijven Ciclosporine, azathioprine, dapson, hydroxychloroquine, methotrexaat en acitretine zijn middelen die af en toe worden geprobeerd bij therapie-resistente gevallen van lichen planus Jemec ###, Schepis ###, Boyce ### beschreven #, resp # en # patiënten met LP die werden behandeld met ciclosporine <DATUM> mg/kg/dag en die een goede respons liet zien Er zijn geen case series bekend en langdurig gebruik van ciclosporine lijdt vaak tot bijwerkingen, met name bij hoge dosering en oudere Kortekangas <LOCATIE> Jang ### beschreven # resp # patiënten die methotrexaat kregen na vaginale adhesiolysis, deels echter in combinatie met andere therapieen waardoor de bijdrage van methotrexaat aan het redelijke effect niet goed te beoordelen is Het effect is bij # van de casus niet beschreven Een retrospectieve caseserie van ## vrouwen met vulvovaginale erosieve lichen planus van Helgesen et al (###) werd niet meegenomen De patiënten hebben verschillende vormen van behandeling gekregen waarbij het effect per behandeling niet duidelijk was beschreven Systemische therapie met middelen zoals ciclosporine kan kortdurend worden geprobeerd bij ernstige afwijkingen en onvoldoende effect van lokale corticosteroiden en Ciclosporine en de andere genoemde systemische therapieeen zijn geen behandeling van eerste keus Een korte behandeling is te overwegen bij ernstige therapieresistente afwijkingen en onvoldoende effect van lokale en systemische corticosteroïden en calcineurineremmers Ook de overige genoemde middelen worden niet aanbevolen Hier zijn slechts enkele casereports over te.
| 635 | nvmdl |
is te overwegen als adjuvante therapie na Er zijn geen goede studies voorhanden die het effect van systemische therapie bij genitale LP beschrijven Ciclosporine, azathioprine, dapson, hydroxychloroquine, methotrexaat en acitretine zijn middelen die af en toe worden geprobeerd bij therapie-resistente gevallen van lichen planus Jemec ###, Schepis ###, Boyce ### beschreven #, resp # en # patiënten met LP die werden behandeld met ciclosporine <DATUM> mg/kg/dag en die een goede respons liet zien Er zijn geen case series bekend en langdurig gebruik van ciclosporine lijdt vaak tot bijwerkingen, met name bij hoge dosering en oudere Kortekangas <LOCATIE> Jang ### beschreven # resp # patiënten die methotrexaat kregen na vaginale adhesiolysis, deels echter in combinatie met andere therapieen waardoor de bijdrage van methotrexaat aan het redelijke effect niet goed te beoordelen is Het effect is bij # van de casus niet beschreven Een retrospectieve caseserie van ## vrouwen met vulvovaginale erosieve lichen planus van Helgesen et al (###) werd niet meegenomen De patiënten hebben verschillende vormen van behandeling gekregen waarbij het effect per behandeling niet duidelijk was beschreven Systemische therapie met middelen zoals ciclosporine kan kortdurend worden geprobeerd bij ernstige afwijkingen en onvoldoende effect van lokale corticosteroiden en Ciclosporine en de andere genoemde systemische therapieeen zijn geen behandeling van eerste keus Een korte behandeling is te overwegen bij ernstige therapieresistente afwijkingen en onvoldoende effect van lokale en systemische corticosteroïden en calcineurineremmers Ook de overige genoemde middelen worden niet aanbevolen Hier zijn slechts enkele casereports over te # Opheffen van de adhesies in de vagina die tot obliteratie van de vagina hebben geleid # Architectuurverandering van de vulva/vagina waardoor een vernauwing van de introïtus van de vagina <PERSOON> # De adhesies kunnen onder algehele of spinale anaesthesie vaak vrij eenvoudig digitaal worden doorgenomen, soms is een schaar nodig om in het goede vlak de voor- van de achterwand te scheiden Het wordt aangeraden om deze ingreep in een rustige periode van de LP te verrichten Aansluitend aan de ingreep worden tampons met clobetasol prprionaat zalf geadviseerd, om een recidief te voorkomen Na genezing van de vagina wordt een recidief van de adhaesievorming voorkomen door gebruik te <PERSOON> kunnen de introitus vernauwen Een introïtusplastiek kan dan nodig zijn om weer een normale toegang tot de vagina te verkrijgen, zodat coïtus weer mogelijk wordt - <PERSOON> of vulvovaginal lichen planus with vaginal - Byrd JA, <PERSOON> MDP, <PERSOON> symptomatic vulvar lichen planus, response to - <PERSOON> for erosive - <PERSOON> of treatment of erosive lichen planus of the vulva on its - <PERSOON> involvement in genital erosive - <PERSOON> of erosive vulvovaginal lichen planus with methotrexate Australasian J.
| 541 | nvmdl |
# Opheffen van de adhesies in de vagina die tot obliteratie van de vagina hebben geleid # Architectuurverandering van de vulva/vagina waardoor een vernauwing van de introïtus van de vagina <PERSOON> # De adhesies kunnen onder algehele of spinale anaesthesie vaak vrij eenvoudig digitaal worden doorgenomen, soms is een schaar nodig om in het goede vlak de voor- van de achterwand te scheiden Het wordt aangeraden om deze ingreep in een rustige periode van de LP te verrichten Aansluitend aan de ingreep worden tampons met clobetasol prprionaat zalf geadviseerd, om een recidief te voorkomen Na genezing van de vagina wordt een recidief van de adhaesievorming voorkomen door gebruik te <PERSOON> kunnen de introitus vernauwen Een introïtusplastiek kan dan nodig zijn om weer een normale toegang tot de vagina te verkrijgen, zodat coïtus weer mogelijk wordt - <PERSOON> of vulvovaginal lichen planus with vaginal - Byrd JA, <PERSOON> MDP, <PERSOON> symptomatic vulvar lichen planus, response to - <PERSOON> for erosive - <PERSOON> of treatment of erosive lichen planus of the vulva on its - <PERSOON> involvement in genital erosive - <PERSOON> of erosive vulvovaginal lichen planus with methotrexate Australasian J Patient satisfaction after the treatment of vulvovaginal erosive lichen planus with topical clobetasol and tacrolimus a survey study <PERSOON-##> TJ Successful treatment of erosive vulvovaginal lichen planus with topical tacrolimus <PERSOON-##> of vulvovaginal erosive and stenosing lichen planus by surgical dilatation and methotrexate Acta Obstetrica et <PERSOON-##> pimecrolimus in the treatment of genital lichen planus a - Lotery HE, Galask RP Erosive lichen planus of the vulva and vagina <PERSOON-##> and Gynecol - Meijden van der <PERSOON-##>, #e druk, ### - <PERSOON-##> WI van der Vulvovaginale klachten, dyspareunie en orale mucosa-afwijkingen erosieve lichen planus <PERSOON-##> of aloe vera gel in the treatment of - <PERSOON-##> and immunological mechanisms of epithelial disorders of - Jemec GBE, Baadsgaard O Effect of cyclosporine on genital psoriasis and lichen planus <PERSOON-##> of - <PERSOON-##> RA Erosive mucosal lichen planus and secondary epiphora responding to systemic cyclosporin A treatment <PERSOON-##> ### Aug;##(#) ###-#.
| 489 | nvmdl |
after the treatment of vulvovaginal erosive lichen planus with topical clobetasol and tacrolimus a survey study <PERSOON> TJ Successful treatment of erosive vulvovaginal lichen planus with topical tacrolimus <PERSOON> of vulvovaginal erosive and stenosing lichen planus by surgical dilatation and methotrexate Acta Obstetrica et <PERSOON> pimecrolimus in the treatment of genital lichen planus a - Lotery HE, Galask RP Erosive lichen planus of the vulva and vagina <PERSOON> and Gynecol - Meijden van der <PERSOON>, #e druk, ### - <PERSOON> WI van der Vulvovaginale klachten, dyspareunie en orale mucosa-afwijkingen erosieve lichen planus <PERSOON> of aloe vera gel in the treatment of - <PERSOON> and immunological mechanisms of epithelial disorders of - Jemec GBE, Baadsgaard O Effect of cyclosporine on genital psoriasis and lichen planus <PERSOON> of - <PERSOON-##> RA Erosive mucosal lichen planus and secondary epiphora responding to systemic cyclosporin A treatment <PERSOON-##> ### Aug;##(#) ###-# Erosive lichen planus two uncommon cases Acta Derm Venereol In het algemeen kan gezegd worden dat er weinig literatuur is over de behandeling van oesophageale LP Het lijkt voor de hand te liggen om te starten met lokale therapie zoals bijvoorbeeld fluticasonpropionaat of beclomethason Teneinde de negatieve effecten van zure reflux op de door LP aangedane slokdarmmucosa te beperken zou dit aangevuld kunnen worden met gebruik van een protonpompremmer Mocht deze combinatie falen, dan is systemische therapie - al of niet aangevuld met dilatatie van een eventuele stenose of intralesionale corticosteroïd-injectie - als volgende stap aan te Er werd een search gedaan met de zoekwoorden oesofagus (en synoniemen daarvan) en lichen planus in Pubmed Dit leverde ## artikelen op Uiteindelijk bleven # artikelen over met beschrijvingen van behandelingen bij patiënten met oesofageale lichen planus (Donnellan, ###; Wedgeworth ###; Keate et al, ###) Dit zijn allemaal case-series; er zijn geen vergelijkende studies over dit onderwerp Donnellan et al beschreven in ### een serie van # casereports met oesofageale lichen planus en klachten van dysfagie, niet reagerend op o a protonpompremmers De gemiddelde leeftijd was ##,# (###) jaar en ##,# (##-##) jaar bij aanvang van de klachten Zij werden allen gedurende # weken behandeld met #dd ### μg fluticason proprionaat (dmv slikken ipv inhalatie) Er werd gedurende en bij # weken gevraagd naar vermindering van de symptomen en bij één vrouw werd er tevens een follow up endoscopie verricht.
| 537 | nvmdl |
two uncommon cases Acta Derm Venereol In het algemeen kan gezegd worden dat er weinig literatuur is over de behandeling van oesophageale LP Het lijkt voor de hand te liggen om te starten met lokale therapie zoals bijvoorbeeld fluticasonpropionaat of beclomethason Teneinde de negatieve effecten van zure reflux op de door LP aangedane slokdarmmucosa te beperken zou dit aangevuld kunnen worden met gebruik van een protonpompremmer Mocht deze combinatie falen, dan is systemische therapie - al of niet aangevuld met dilatatie van een eventuele stenose of intralesionale corticosteroïd-injectie - als volgende stap aan te Er werd een search gedaan met de zoekwoorden oesofagus (en synoniemen daarvan) en lichen planus in Pubmed Dit leverde ## artikelen op Uiteindelijk bleven # artikelen over met beschrijvingen van behandelingen bij patiënten met oesofageale lichen planus (Donnellan, ###; Wedgeworth ###; Keate et al, ###) Dit zijn allemaal case-series; er zijn geen vergelijkende studies over dit onderwerp Donnellan et al beschreven in ### een serie van # casereports met oesofageale lichen planus en klachten van dysfagie, niet reagerend op o a protonpompremmers De gemiddelde leeftijd was ##,# (###) jaar en ##,# (##-##) jaar bij aanvang van de klachten Zij werden allen gedurende # weken behandeld met #dd ### μg fluticason proprionaat (dmv slikken ipv inhalatie) Er werd gedurende en bij # weken gevraagd naar vermindering van de symptomen en bij één vrouw werd er tevens een follow up endoscopie verricht klachten (# maanden, de overige vrouwen <DATUM> jaar) Twee van de vijf vrouwen bemerkten binnen # tot # weken vermindering van de symptomen en bij één was er sprake van volledige remissie Eén van deze vrouwen kreeg een follow up endoscopie bij # maanden waarbij bleek dat de laesies (ulceratie en proximale strictuur) waren genezen Bij de overige # vrouwen gaf de behandeling geen symptoomvermindering Vanwege het niet-vergelijkende en beschrijvende <INSTELLING> van de studie kunnen er geen harde uitspraken worden gedaan over de effecten van dit geneesmiddel De interventie en follow up zijn onduidelijk omschreven, met name met betrekking tot de mate van symptoomverlichting, duur van Keate et al beschreven in ##<DATUM> vrouwen met oesofageale LP met ernstige dysfagie die werden behandeld met intralesionale injectie van corticosteroïden Na een eerste injectie werden, afhankelijk van het effect, een of meerdere vervolginjecties uitgevoerd De gebruikte doseringen varieerden per patiënt van # tot ## mg triamcinolon acetaat per sessie De gemiddelde leeftijd van de vrouwen ten tijde van behandeling was <LEEFTIJD> jaar (##-##), ten tijde van begin van de klachten was dit ##,<LEEFTIJD> jaar (##-##) Bij twee van hen werd met deze behandeling gestart na zeer frequente reguliere dilataties zonder het gewenste resultaat, bij de derde was dit de eerste therapie Bij de eerste twee patiënten was er symptoomreductie na therapie met intralesionale injectie Een van de vrouwen had voorheen ## dilataties ondergaan in #.
| 614 | nvmdl |
Twee van de vijf vrouwen bemerkten binnen # tot # weken vermindering van de symptomen en bij één was er sprake van volledige remissie Eén van deze vrouwen kreeg een follow up endoscopie bij # maanden waarbij bleek dat de laesies (ulceratie en proximale strictuur) waren genezen Bij de overige # vrouwen gaf de behandeling geen symptoomvermindering Vanwege het niet-vergelijkende en beschrijvende <INSTELLING> van de studie kunnen er geen harde uitspraken worden gedaan over de effecten van dit geneesmiddel De interventie en follow up zijn onduidelijk omschreven, met name met betrekking tot de mate van symptoomverlichting, duur van Keate et al beschreven in ##<DATUM> vrouwen met oesofageale LP met ernstige dysfagie die werden behandeld met intralesionale injectie van corticosteroïden Na een eerste injectie werden, afhankelijk van het effect, een of meerdere vervolginjecties uitgevoerd De gebruikte doseringen varieerden per patiënt van # tot ## mg triamcinolon acetaat per sessie De gemiddelde leeftijd van de vrouwen ten tijde van behandeling was <LEEFTIJD> jaar (##-##), ten tijde van begin van de klachten was dit ##,<LEEFTIJD> jaar (##-##) Bij twee van hen werd met deze behandeling gestart na zeer frequente reguliere dilataties zonder het gewenste resultaat, bij de derde was dit de eerste therapie Bij de eerste twee patiënten was er symptoomreductie na therapie met intralesionale injectie Een van de vrouwen had voorheen ## dilataties ondergaan in <LEEFTIJD> jaar niet meer, hetgeen pleit voor een succesvolle behandeling Een andere vrouw had in <LEEFTIJD> jaar in totaal ## ingrepen ondergaan met een frequentie van #,<DATUM> per jaar Vanwege een opvlamming van klachten met een ernstige proximale stenose werden in # maanden # dilatatie-sessies verricht, bij de laatste werd #,#mg triamcinolon acetaat geïnjecteerd Bij # maanden follow up waren de dysfagieklachten verminderd Bij één patiënt was dit de eerste therapie en werden # injecties uitgevoerd, waarvan de laatste # in hogere concentratie Na # maanden werd orale tacrolimus toegevoegd Hierna verbeterden de Het beschrijvende <INSTELLING> van deze studie, met de grote heterogeniteit in therapieschema en cotherapieën, maakt het lastig een uitspraak te doen over het effect van de behandeling Bij de eerste patiënt is de verbetering duidelijk Bij de andere # patiënten is de follow up te kort om een uitspraak te Wedgeworth et al beschreven in ### eveneens # vrouwen met stricturale oesofageale lichen planus Zij werden behandeld met ballondilatatie en intralesionale steroïd injectie, na voorbehandeling met orale steroïden (prednisolon ##mg #dd) Bij endoscopie werden stricturen groter dan <DATUM> m geïnjecteerd met ##-##mg triamcinolon ##mg/ml in # quadranten Vervolgens werd geleidelijke ballondilatatie verricht, tot <DATUM> m of ##-##mm, afhankelijk van de ernst van de strictuur De patiënten scoorden een dysfagiescore (schaal #-#) voor en <DATUM> weken na behandeling Bij onvoldoende verbetering werd de procedure herhaald, alsmede bij patiënten die op een later tijdstip terugkwamen met toename van klachten De vrouwen hadden <DATUM> jaar symptomen, drie op een schaal van #, twee op een schaal van <DATUM> Vier van de.
| 649 | nvmdl |
## ingrepen ondergaan met een frequentie van #,<DATUM> per jaar Vanwege een opvlamming van klachten met een ernstige proximale stenose werden in # maanden # dilatatie-sessies verricht, bij de laatste werd #,#mg triamcinolon acetaat geïnjecteerd Bij # maanden follow up waren de dysfagieklachten verminderd Bij één patiënt was dit de eerste therapie en werden # injecties uitgevoerd, waarvan de laatste # in hogere concentratie Na # maanden werd orale tacrolimus toegevoegd Hierna verbeterden de Het beschrijvende <INSTELLING> van deze studie, met de grote heterogeniteit in therapieschema en cotherapieën, maakt het lastig een uitspraak te doen over het effect van de behandeling Bij de eerste patiënt is de verbetering duidelijk Bij de andere # patiënten is de follow up te kort om een uitspraak te Wedgeworth et al beschreven in ### eveneens # vrouwen met stricturale oesofageale lichen planus Zij werden behandeld met ballondilatatie en intralesionale steroïd injectie, na voorbehandeling met orale steroïden (prednisolon ##mg #dd) Bij endoscopie werden stricturen groter dan <DATUM> m geïnjecteerd met ##-##mg triamcinolon ##mg/ml in # quadranten Vervolgens werd geleidelijke ballondilatatie verricht, tot <DATUM> m of ##-##mm, afhankelijk van de ernst van de strictuur De patiënten scoorden een dysfagiescore (schaal #-#) voor en <DATUM> weken na behandeling Bij onvoldoende verbetering werd de procedure herhaald, alsmede bij patiënten die op een later tijdstip terugkwamen met toename van klachten De vrouwen hadden <DATUM> jaar symptomen, drie op een schaal van #, twee op een schaal van <DATUM> Vier van de steroïdinjectie Na <DATUM> weken was er bij de meeste patiënten een volledige remissie van dysfagie gedurende enkele maanden Bij alle vrouwen was er terugval en is de ingreep meerdere malen herhaald, de intervallen van re-evaluatie zijn verschillend De gemiddelde tijd tussen # procedures was #,# maanden, het tijdsinterval nam toe na meerdere ingrepen In totaal zijn er in de follow up-duur van ## maanden ## ingrepen verricht Eén van de ## ingrepen werd gecompliceerd door een pneumomediastinum, de overige verliepen ongecompliceerd Bij niemand was er exacerbatie van orale laesies na behandeling Vanwege het niet-vergelijkende <INSTELLING> van de studie kan geen uitspraak worden gedaan over de effectiviteit van de behandeling In de studie worden patiëntkarakteristieken, interventie en follow up uitvoerig beschreven, hetgeen bijdraagt aan de kwaliteit van de studie Patiënten met chronische of recidiverende oesofageale LP dienen initieel naar analogie met behandeling van OLP behandeld te worden met topicale therapie Bij onvoldoende respons op initiële bovenstaande therapie is er niet veel meer te bieden dan kortdurende behandeling met intralesionaal corticosteroïden of cyclosporine per os, al of niet in combinatie met ballondilatatie en/of intralesionale injectie met Patiënten met chronische of recidiverende oesofagale LP worden bij voorkeur behandeld met protonpompremmer Bij onvoldoende respons is een sterk werkend corticosteroïd, per os (systemisch), dan wel intralesionaal, al of niet in combinatie met ballondilatatie aan te bevelen Dit hoofdstuk is beperkt tot de gewone vorm van cutane LP Alle bijzondere vormen, zoals lichen.
| 626 | nvmdl |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.